C 143/18
8.2.
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
31.3.2022
Związek jakościowy, historyczny, kulturowy i społeczny oraz środowisko geograficzne wina białego
Zw ią z e k h i s tor y c zny Podróż szlakiem tradycji uprawy winorośli na Santorini pozwala cofnąć się w czasie do trzeciego tysiąclecia przed naszą erą.
W ramach wykopalisk w Akrotiri znaleziska takie jak węgiel drzewny z drewna winorośli i kiście wino­ gron jako motywy dekoracyjne w malarstwie wazowym z tamtych czasów pokazują, że uprawa winorośli była jed­ nym z głównych zajęć ludności.
Prehistoryczne winnice zniszczyła wielka erupcja wulkanu, około 1650 r. p.n.e., która zatarła wszelkie ślady życia ludzkiego i roślinnego na wyspie na około trzy stulecia.
Uprawa winorośli i produkcja wina musiały stanowić ważny element gospodarki Akrotiri w chwili jej zniszczenia.
Świadczy o tym obecność węgla drzewnego z drewna winorośli oraz pestek winogron, a także specjalny system tło­ czenia winogron i zbierania moszczu.
Prasa i umieszczona pod nią kadź stanowią niezbędne wyposażenie.
Duży kosz pełen wapna, który znaleziono wewnątrz prasy, skłonił archeologów do przypuszczenia, że wapno mogło słu­ żyć jako rodzaj filtra do oczyszczania moszczu.
Wino przechowywano w dużych dzbanach (pithos), które uszczelniano woskiem.
Na szyjce takiego naczynia rozpo­ znano symbole wygrawerowane pismem linearnym A, odnoszące się do wina.
Ogólnie rzecz biorąc, duża ilość dzbanów i amfor do przechowywania znalezionych w Akrotiri sugeruje nie tylko znaczną produkcję wina, ale także rozwinięty handel winem.
Kiście winogron wykorzystywano jako motywy dekoracyjne w ówczesnym malarstwie wazowym.
O istnieniu gospodarstw winiarskich i prowadzeniu handlu winem świadczą dowody w postaci pewnych rodzajów dzbanów z dzióbkami blisko wąskich podstaw, a także licznych amfor – naczyń przeznaczonych głównie do transportu płynów.
Jak dotąd Santorini dostarczyło co najmniej 50 % wszystkich tego rodzaju naczyń znalezio­ nych w regionie Morza Egejskiego.
Według Herodota Fenicjanie byli pierwszymi osadnikami po katastrofie.
Zarówno oni, jak i ich następcy musieli radzić sobie w ekstremalnych warunkach, aby przetrwać.
Aby zaspokoić swoje potrzeby żywieniowe, próbowali uprawiać różne gatunki roślin, które przywieźli ze sobą i które dobrze znali.
Jedynie winorośl zdołała przetrwać wieki w nieprzyjaznym środowisku Santorini.
Jest to roślina przystosowująca się, szczególnie odporna na gorące i suche warunki panujące na wyspie, o mocnym i dobrze rozwiniętym systemie korzeniowym, który wnika w glebę Santorini.
Aspa to nazwa używana przez miejscową ludność dla określenia twardej i zwartej gleby powstałej z wielu warstw materiału wulkanicznego: popiołu, lawy, pumeksu i gruzu.
Aspa pokryła podglebie wapienne i łupkowe w trakcie kolejnych erupcji wulkanicznych.
Wieki ludzkiej pracy odcisnęły piętno na krajobrazie wyspy i świadczą o podejmowanych na przestrzeni wieków staraniach mieszkańców Santorini, by zapanować nad swoją ziemią.
Brak jest bezpośrednich dowodów na uprawę winorośli w okresie archaicznym i klasycznym.
Byłoby jednak dziwne, gdyby mieszkańcy Santorini nie uprawiali jej na glebie, która się do tego wyjątkowo nadawała.
Trudno sobie wyobra­ zić obecność bogatych właścicieli ziemskich na Santorini, jeżeli uprawiany przez nich produkt nie przynosiłby im dużych zysków.
A jak dotąd takim produktem okazało się być właśnie wino.
Od XII do XVII wieku wyspą Santorini rządzili Wenecjanie.
Europejczycy od początku doceniali greckie wina, nie tylko za ich jakość, ale także za to, że wytrzymywały długie podróże morskie.
Dlatego statki frankijskie i weneckie zaczęły przewozić coraz więcej wina z Santorini.
Złoty okres win z Santorini pod panowaniem Wenecjan zakończył się wraz z ostatecznym podbojem przez Turków.
Wina miały za sobą niezwykłą karierę, w której nie brakowało zna­ mienitych momentów, o czym świadczy renoma, jaką cieszyły się w Paryżu.
8.3.
Związek jakościowy, historyczny, kulturowy i społeczny oraz środowisko geograficzne wina białego
Zw ią z k i k u l t u row e, s p oł e c zn e i g os poda rcze Już od czasów starożytnych winorośl i wino są nierozerwalnie związane z życiem kulturalnym, społecznym i gospo­ darczym mieszkańców Santorini.
Santorini zawsze łączyło dużą produkcję z jakością i wywozem.
Za panowania tureckiego brak rozległych gruntów uprawnych sprawił, że ludność muzułmańska się tam nie osiedliła.
Mieszkańcy Santorini zorganizowali swoje spo­ łeczności w sposób demokratyczny, a korzystając w pełni z pokoju, który zapanował na Morzu Egejskim po pod­ boju osmańskim, rozwinęli handel i żeglugę, podobnie jak w czasach prehistorycznych.
Aleksandria, Taganrog i Kon­ stantynopol były najważniejszymi ośrodkami wywozu dużych ilości wina z Santorini.
Z historycznego punktu widzenia wiadomo, że co najmniej od 1786 r.
dokonywano wywozu wina do Rosji.
W rzeczywistości gospodarka Santorini podupadła, gdy wywóz do Rosji został wstrzymany z powodu rewolucji październikowej.