C 143/18
8.2.
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
31.3.2022
Kwaliteitsgerelateerd, historisch, cultureel en sociaal verband en geografische omgeving van de witte wijn H is t or i s ch v erb an d In het spoor van de wijnbouwtraditie van Santorini reizen we terug in de tijd tot het derde millennium vóór Christus.
Bij de opgravingen van Akrotiri aangetroffen vondsten, zoals houtskool van wijnstokken en de decoratieve druiventrossen in de vaasschilderkunst van die tijd, wijzen erop dat wijnbouw een van de hoofdactiviteiten van de bevolking was.
De prehistorische wijngaarden werden rond 1650 vóór Christus verwoest door de grote vulkaanuit­ barsting, waardoor alle sporen van menselijk en plantaardig leven op het eiland voor een drietal eeuwen werden uitgewist.
De wijnbouw en wijnproductie moeten een belangrijk onderdeel van de economie van Akrotiri zijn geweest ten tijde van de vernietiging ervan.
Dit wordt bevestigd door de fysieke aanwezigheid van houtskool van wijnstokhout en druivenpitten, en ook door het speciale systeem om de druiven te pletten en de most te verzamelen.
De persbak en het vat eronder zijn essentiële uitrustingen.
Een grote mand vol kalk, die in de persbak werd gevonden, deed de archeologen vermoeden dat kalk als een soort filter kon hebben gediend om de most te klaren.
De wijn werd opgeslagen in grote “pithoi” (kruiken) die met was werden afgedicht.
Op de hals van een dergelijk vat zijn symbolen in lineair A gekrast, waarvan is vastgesteld dat zij naar wijn verwijzen.
In het algemeen wijst de veelheid van opslagvaten en stijgbeugelkannen die in Akrotiri zijn gevonden, niet alleen op een aanzienlijke wijnproductie, maar ook op een ontwikkelde wijnhandel.
Druiventrossen werden gebruikt als decoratieve motieven in de vaasschilderkunst van die tijd.
Bepaalde typen vaten met tuiten dicht bij hun smalle onderkant en de veelheid aan stijgbeugelkannen (potten die voornamelijk voor het vervoer van vloeistoffen waren ontworpen) vormen een bewijs voor het bestaan van wijnproductie en wijnhandel.
Ten minste 50 % van alle exemplaren van dit antieke soort vat dat in het Egeïsch gebied is gevonden, is afkomstig uit Santorini.
Volgens Herodotus waren de Phoeniciërs de eerste kolonisten na de catastrofe.
Zij, en degenen die volgden, moesten het hoofd bieden aan een extreme omgeving om te kunnen overleven.
Om in hun voedselbehoeften te voorzien, probeerden zij verschillende plantensoorten te telen die zij hadden meegenomen en waarmee zij bekend waren.
Alleen de wijnstok is erin geslaagd om door de eeuwen heen te overleven in de onherbergzame omgeving van Santorini.
Dit is een plant met een groot aanpassingsvermogen die bijzonder goed bestand is tegen het warme en droge klimaat van het eiland, met een stevig en goed ontwikkeld wortelstelsel dat in de bodem van Santorini dringt.
“Aspa” is de term die door de plaatselijke bevolking wordt gebruikt voor de harde en compacte bodem die bestaat uit meerdere lagen vulkanisch materiaal: as, lava, puimsteen en puin.
Deze “aspa” bedekte de kalk- en leisteenon­ dergrond tijdens de opeenvolgende vulkaanuitbarstingen.
Eeuwen van menselijke arbeid zijn in het landschap van het eiland gegrift en getuigen van de inspanningen die de bewoners van Santorini door de eeuwen heen hebben geleverd om de bodem te domineren.
Uit de archaïsche en de klassieke periode zijn geen directe bewijzen van wijnbouw voorhanden.
Maar het zou vreemd zijn als de bewoners van Santorini in een dergelijke ideale omgeving geen wijn zouden hebben verbouwd.
Het is moeilijk voor te stellen dat er rijke landeigenaren op Santorini waren zonder dat er een product werd verbouwd dat hun grote winsten opleverde.
En tot op heden is dit product altijd wijn geweest.
Van de 12e tot de 17e eeuw heersten de Venetianen over het eiland Santorini.
Al vanaf het begin waren de Griekse wijnen zeer geliefd bij de Europeanen, niet alleen vanwege hun kwaliteit, maar ook omdat zij lange zeereizen konden doorstaan.
Daarom begonnen Frankische en Venetiaanse schepen steeds meer wijn vanuit Santorini te vervoeren.
Aan de gouden eeuw voor de wijnen van Santorini onder Venetiaanse heerschappij kwam een einde door de uiteindelijke verovering door de Turken.
De wijnen hadden een buitengewoon traject afgelegd en roemrijke episoden gekend, bv. toen zij hoog aangeschreven stonden in Parijs.
8.3.
Kwaliteitsgerelateerd, historisch, cultureel en sociaal verband en geografische omgeving van de witte wijn Cu lture l e, s oc i al e en ec on om is c h e ban de n Wijnstokken en wijn zijn sinds de oudheid onlosmakelijk verbonden met het culturele, sociale en economische leven van de bevolking van Santorini.
Santorini heeft altijd een grote productiviteit weten te combineren met kwaliteit en een gerichtheid op de buitenwereld.
Onder de Turkse overheersing werden er geen islamitische volkeren gevestigd aangezien er geen uitgestrekte akkerlanden waren.
De inwoners van Santorini organiseerden hun gemeenschappen op democratische wijze en profiteerden ten volle van de rust die na de Ottomaanse verovering in het Egeïsche Zeegebied heerste, zodat zij, net als in de prehistorie, handel en scheepvaart konden ontwikkelen.
Alexandrië, Taganrog en Constantinopel waren de belangrijkste centra voor de uitvoer van grote hoeveelheden wijn uit Santorini.
Het staat historisch vast dat er al minstens sinds 1786 uitvoer naar Rusland plaatsvond.
De economie van Santorini verslechterde dan ook toen de uitvoer naar Rusland als gevolg van de Oktoberrevolutie werd stopgezet.