C 143/18
8.2.
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
31.3.2022
Rabta relatata mal-kwalità, storika, kulturali u soċjali u l-ambjent ġeografiku tal-inbid abjad b .
R ab t a s to r ik a Fil-vjaġġ tagħna tul l-istorja tat-tradizzjoni tal-produzzjoni tal-inbid ta’ Santorini, immorru lura fiż-żmien, għat-tielet millennju QK.
Fl-iskavar ta’ Akrotiri, instabu affarijiet bħal faħam minn injam tad-dwieli u għenieqed ta’ għeneb bħala motifi dekorattivi fit-tpittir tal-vażuni minn dak iż-żmien, li juru li l-vitikultura kienet waħda mill-attivitajiet prinċipali tal-popolazzjoni.
Il-vinji preistoriċi inqerdu mill-iżbruffar qawwi tal-vulkan, madwar l-1650 QK, li qered minn wiċċ id-dinja kull traċċa tal-ħajja umana u tal-pjanti mill-gżira għal madwar tliet sekli.
Il-vitikultura u l-produzzjoni tal-inbid bilfors li kienu komponent ewlieni tal-ekonomija ta’ Akrotiri meta nqerdet.
Dan huwa kkonfermat mill-preżenza fiżika tal-faħam mill-injam tad-dwieli u taż-żerriegħa tal-għeneb, kif ukoll missistema speċjali għat-tisħiq tal-għeneb u l-ġbir tal-most.
Il-ħawt tat-tisħiq u l-bittija ta’ hawn taħt huma tagħmir essenzjali.
Basket kbir mimli lajm, li nstab fil-ħawt tat-tisħiq, wassal lill-arkeologi biex jikkonkludu li l-lajm seta’ serva bħala tip ta’ filtru biex jitneħħa l-most.
L-inbejjed kienu jinħażnu f’pithoi (vażetti) li kienu jiġu ssiġillati bix-xama’.
Fil-fatt, fuq l-għonq ta’ dan ir-reċipjent, hemm simboli minquxa bis-sistema tal-kitba Lineari A li ntgħarfu li jirreferu għall-inbid.
B’mod ġenerali, il-multipliċità tar-reċipjenti għall-ħżin, flimkien mal-vażetti b’żennuna minnhom falza (stirrup jars), li nstabu f’Akrotiri tissuġġerixxi mhux biss produzzjoni sinifikanti tal-inbid, iżda wkoll kummerċ żviluppat tal-inbid.
L-għenieqed tal-għeneb kienu jintużaw bħala motifi dekorattivi fit-tpittir tal-vażuni f’dak iż-żmien.
Hemm evidenza tal-produzzjoni u l-kummerċ tal-inbid fil-forma ta’ ċerti tipi ta’ reċipjenti b’żennuni qrib il-bażijiet dojoq tagħhom, kif ukoll l-ammont varjat ta’ vażetti b’żennuna minnhom falza: vażetti magħmulin primarjament biex iġorru l-likwidi.
Sa issa Santorini pprovdiet mill-inqas 50 % tal-eżempji kollha ta’ dan it-tip bikri ta’ reċipjent li nstab firreġjun tal-Eġew.
Skont Erodotu, il-Feniċi kienu l-ewwel nies li bbażaw ruħhom fil-post wara d-diżastru.
Kemm huma kif ukoll dawk li ġew warajhom kellhom ikampaw mal-ambjent estrem biex jibqgħu ħajjin.
Sabiex jissodisfaw il-ħtiġijiet nutrittivi tagħhom, ippruvaw jikkultivaw speċijiet differenti ta’ pjanti li ġabu magħhom u li kienu familjari magħhom.
Id-dielja biss irnexxielha tissopravvivi tul is-sekli fl-ambjent ostili ta’ Santorini.
Hija pjanta li kapaċi tadatta u hija speċjalment reżistenti għall-kundizzjonijiet sħan u xotti tal-gżira, b’sistema ta’ għeruq robusti u żviluppati sew li jippenetraw il-ħamrija ta’ Santorini.
Aspa huwa l-isem użat min-nies tal-lokal għall-ħamrija iebsa u kumpatta ffurmata minn bosta saffi ta’ materjal vulkaniku: irmied, lava, ħaffiefa u radam.
Din l-aspa għattiet is-sottoswol talġebla tal-ġir u l-ġebla tal-lavanja wara bosta żbruffaturi vulkaniċi.
Il-pajsaġġ tal-gżira huwa mmarkat minn sekli ta’ xogħol tal-bniedem u huwa xhieda tal-isforzi tan-nies ta’ Santorini tul iż-żmien biex jiddominaw l-art tagħhom.
Mill-perjodi arkajċi u klassiċi, ma għandniex evidenza diretta tal-kultivazzjoni tad-dwieli.
Madankollu tkun ħaġa stramba jekk l-abitanti ta’ Santorini ma kinux jipprattikawha f’art daqshekk ideali.
Huwa diffiċli li wieħed jimmaġina l-preżenza tal-proprjetarji sinjuri tal-art f’Santorini jekk ma kinux qed ikabbru prodott li kien irendilhom qligħ kbir.
U, sal-lum, l-evidenza turi li dan il-prodott ma kien xejn ħlief l-inbid.
Mis-seklu 12 sas-seklu 17, Santorini kienet maħkuma mill-Venezjani.
Mill-bidu nett, l-Ewropej apprezzaw l-inbejjed Griegi, mhux biss għall-kwalità tagħhom, iżda wkoll għax setgħu jifilħu għal vjaġġi twal bil-baħar.
Għalhekk, il-bastimenti Franki u Venezjani bdew iġorru dejjem aktar inbid minn Santorini.
L-aqwa żmien għall-inbejjed ta’ Santorini taħt il-ħakma Venezjana wasal fi tmiemu bil-konkwista finali mit-Torok.
L-inbejjed kellhom karriera straordinarja, b’mumenti illustrużi, bħall-fama tagħhom f’Pariġi.
8.3.
Rabta relatata mal-kwalità, storika, kulturali u soċjali u l-ambjent ġeografiku tal-inbid abjad R a b tiet k ul tu ra li , so ċj a l i u e kon om iċ i Id-dwieli u l-inbid ilhom marbuta b’mod inseparabbli mal-ħajja kulturali, soċjali u ekonomika tan-nies ta’ Santorini minn żmien il-qedem.
Santorini dejjem għaqqdet il-produttività kbira mal-kwalità u ma’ dispożizzjoni li tħares ’il barra.
Taħt il-ħakma Torka, in-nuqqas ta’ raba’ estensiv wassal biex il-popolazzjonijiet Musulmani ma bbażawx ruħhom fil-post.
In-nies ta’ Santorini kienu jorganizzaw il-komunitajiet tagħhom b’mod demokratiku u, filwaqt li ħadu vantaġġ sħiħ millpaċi li kienet issaltan fl-Eġew wara l-konkwista Ottomana, żviluppaw il-kummerċ u t-tbaħħir, bħal fiż-żminijiet preistoriċi.
Lixandra, Taganrog u Kostantinopli kienu l-aktar ċentri importanti għall-esportazzjoni ta’ kwantitajiet kbar ta’ nbid minn Santorini.
Huwa magħruf li, storikament, kien hemm esportazzjonijiet lejn ir-Russja mill-inqas mill-1786.
Tabilħaqq, l-ekonomija ta’ Santorini ċkienet meta l-esportazzjonijiet lejn ir-Russja waqfu minħabba r-Rivoluzzjoni ta’ Ottubru.