C 132/198
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
24.3.2022
Il-Ħamis 7 ta’ Ottubru 2021
u tal-ekwipaġġ abbord; billi f'Minsk, l-awtoritajiet Belarussi arrestaw lill-passiġġier Raman Pratasevich, ġurnalist u attivist Belarussu, u s-sieħba tiegħu Sofia Sapega;
J. billi b'ritaljazzjoni kontra s-sanzjonijiet tal-UE li ġew imposti b'reazzjoni għad-devjazzjoni furzata tat-titjira Ryanair FR4978, Lukashenka hedded pubblikament li jgħarraq lill-UE bil-migranti u bid-droga, b'mod partikolari fil-pajjiżi ġirien tal-Litwanja u l-Polonja; billi din it-theddida ġiet implimentata bl-istrumentalizzazzjoni tal-migranti għal skopijiet politiċi: billi r-reġim ta' Lukashenka fassal skema biex iwassal migranti mill-Iraq, mit-Turkija u minn pajjiżi oħra lejn Minsk, u bl-għajnuna tal-gwardji tal-fruntiera Belarussi, iffaċilita l-qsim illegali tagħhom lejn l-Unjoni Ewropea; billi dan wassal biex madwar 4 000 migrant illegali daħlu fil-Litwanja, aktar minn 1 400 daħlu fil-Polonja u madwar 400 daħlu fil-Latvja; billi l-Litwanja, il-Latvja u l-Polonja ddikjaraw stat ta' emerġenza fil-fruntiera tagħhom mal-Belarussja; billi l-għadd ta' dħul irregolari fl-UE għadu għoli u t-tentattivi ta' qsim illegali għadhom għaddejjin; billi r-reġim Belarussu juża l-forza biex jimbutta lill-migranti fit-territorju tal-UE u joħloq propaganda u diżinformazzjoni li bihom jakkuża lill-Istati Membri tal-UE bl-iffaċilitar tal-migrazzjoni illegali lejn il-Belarussja; billi Lukashenka ssuġġerixxa li jtemm l-obbligu tal-Belarussja li taċċetta migranti li jirritornaw u ppreżenta lill-Parlament Belarussu abbozz ta' liġi dwar is-sospensjoni ta' dan l-obbligu; billi mill-inqas ħames migranti mietu kaġun ta' ipotermija u eżawriment u diversi migranti nqabdu għal ġimgħat sħaħ fil-fruntieri esterni tal-UE mal-Belarussja; billi l-Polonja rrestrinġiet l-aċċess għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u għall-media fiż-żona tal-fruntiera fejn ġie introdott l-istat ta' emerġenza; billi s-sitwazzjoni fil-fruntiera tal-UE mal-Belarussja għadha mimlija tensjoni, b'ħafna provokazzjonijiet diversi min-naħa tal-uffiċjali u s-suldati Belarussi;
K. billi fid-diskors tagħha dwar l-Istat tal-Unjoni tal-15 ta' Settembru 2021, il-President tal-Kummissjoni sejħet l-istrumentalizzazzjoni tal-migranti bħala attakk ibridu mmirat tal-Belarussja biex tidestabbilizza l-UE;
L. billi fit-3 ta' Awwissu 2021, Vitaly Shishov, fundatur tad-Dar Belarussa fl-Ukrajna, grupp ta' għajnuna għal persuni li ħallew il-Belarussja, instab mgħallaq f'park f'Kiev;
M. billi fis-17 ta' Settembru 2021, l-Uffiċċju tal-Prosekutur Ġenerali Belarussu ssospenda investigazzjoni dwar il-mewt ta' Raman Bandarenka;
N. billi wara l-isparatura fatali reċenti f'Minsk li ħalliet mejta lil Andrei Zelster u lil aġent tal-KGB, aktar minn mitt persuna li kkummentaw dwar il-ġrajja fuq il-midja soċjali ġew arrestati mir-reġim u mġiegħla jagħmlu ammissjonijiet ta' ħtija furzati;
O. billi wara li kkritikat il-kowċis tagħha, l-atleta Belarussa Krystina Timanovskaya ġiet imġiegħla titlaq kmieni mill-Olimpjadi ta' Tokjo, u, minħabba l-biża' għas-sikurezza tagħha, fittxet il-protezzjoni tal-pulizija fl-Ajruport ta' Tokjo u aċċettat viża umanitarja pprovduta mill-Polonja; billi l-Kumitat Olimpiku Internazzjonali (IOC) keċċa lill-kowċis Belarussi Artur Shimak u Yury Maisevich mil-Logħob Olimpiku ta' Tokjo u fetaħ investigazzjoni;
P. billi fi klima diġà mimlija tensjoni, f'Settembru 2021 ir-Russja u l-Belarussja organizzaw l-eżerċizzju militari konġunt massiv Zapad 2021 li involva 200 000 membru tal-persunal, li poġġa aktar pressjoni fuq il-fruntieri tal-UE; billi r-Russja u l-Belarussja stabbilixxew forza tal-ajru u ċentru ta' taħriġ għad-difiża tal-ajru konġunti fi Grodno, inqas minn 15-il kilometru bogħod mill-fruntiera mal-Polonja; billi fid-9 ta' Settembru 2021, Lukashenka u Vladimir Putin iltaqgħu f'Moska u ħabbru l-approvazzjoni ta' 28 programm ieħor għall-integrazzjoni fil-livell ekonomiku u fiskali, kif ukoll il-ħolqien ta' “sfera ta' difiża konġunta”, li tirrappreżenta pass ieħor lejn l-amalgamazzjoni tal-forzi armati Belarussi u Russi u l-possibbiltà tal-istazzjonament permanenti ta' truppi Russi fil-Belarussja; billi Lukashenka ħabbar pjanijiet biex jakkwista USD 1 biljun f'armi mir-Russja, inklużi s-sistemi missilistiċi S-400, sal-2025; billi fid-9 ta' Settembru 2021, Lukashenka u Putin qablu wkoll li jistabbilixxu suq unifikat taż-żejt u tal-gass u japprofondixxu l-integrazzjoni ekonomika, biex b'hekk jiżdied ir-riskju li Lukashenka se jkompli juża s-sovranità tal-Belarussja bħala pedina ta' skambju għal aktar appoġġ mir-Russja;
Q. billi fit-28 ta' Ġunju 2021, ir-reġim Belarussu ssospenda l-parteċipazzjoni tiegħu fl-inizjattiva tas-Sħubija tal-Lvant;