C 132/144
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
24.3.2022
Il-Ħamis 7 ta’ Ottubru 2021
u l-faċilitajiet disponibbli għall-pubbliku ġenerali; jenfasizza li aċċess effettiv u nondiskriminatorju għall-persuni b'diżabilità għandu jiġi pprovdut, kull meta jkun possibbli, bl-istess termini u kundizzjonijiet bħal dawk għall-persuni mingħajr diżabilità, u li l-użu ta' apparat ta' assistenza mill-persuni b'diżabilità għandu jiġi ffaċilitat, meta jkun meħtieġ, inklużi l-għajnuniet għall-mobilità u l-aċċess, bħall-klieb gwida rikonoxxuti u klieb oħra ta' assistenza (31); ifakkar li l-istandards ta' aċċessibbiltà għandhom jiġu adottati f'konsultazzjoni mal-persuni b'diżabilità u l-organizzazzjonijiet rappreżentattivi tagħhom, peress li l-għarfien espert tagħhom huwa essenzjali għall-identifikazjoni ta' ostakli għall-aċċessibbiltà; jenfasizza li l-akkomodazzjoni raġjonevoli, l-aċċessibbiltà u d-disinn universali huma kruċjali biex tiġi miġġielda d-diskriminazzjoni fil-konfront ta' persuni b'diżabilità;
63.
Jenfasizza r-rwol determinanti li għandhom il-membri tal-familja li jindukraw il-persuni b'diżabilità u li ħafna drabi jissodisfaw l-ħtiġijiet ta' kura u ta' assistenza tal-persuni b'diżabilità; jissottolinja, għalhekk, il-ħtieġa li l-politiki u l-istrateġiji tal-UE u dawk nazzjonali jipprovdu appoġġ sħiħ lill-membri tal-familja u l-persunal tal-kura; iqis fundamentali li jingħatalhom rikonoxximent reċiproku Ewropew fir-rwol tagħhom ta' fornituri tal-kura;
64.
Jenfasizza l-importanza tad-dritt tal-persuni b'diżabilità li jeżerċitaw id-drittijiet fundamentali tagħhom fuq bażi ugwali; jenfasizza l-ħtieġa li jiġi rikonoxxut li l-persuni b'diżabilità jgawdu minn kapaċità ġuridika fuq bażi ugwali ma' ħaddieħor fl-aspetti kollha tal-ħajja, f'konformità mal-Artikolu 12 tas-CRPD; jistieden lill-Istati Membri jieħdu miżuri xierqa u f'waqthom biex jipprovdu aċċess effettiv, ekwu u inklużiv għas-sistema ġudizzjarja u l-infurzar tal-liġi għall-persuni b'kull tip ta' diżabilità fl-istadji kollha tal-proċess; jenfasizza li l-faċilitajiet u s-servizzi jridu jkunu aċċessibbli biex jiġi żgurat aċċess ugwali u mingħajr diskriminazzjoni għall-ġustizzja u l-proċess ġuridiku kollu;
65.
Jenfasizza l-bżonn ta' għajnuna finanzjarja ħalli l-persuni b'diżabilità jkunu jistgħu jqabbdu jew jimpjegaw indukraturi jew jappoġġjaw finanzjarjament il-membri tal-familja, peress li s-servizzi ta' indukrar tagħhom jirrappreżentaw spiża f'termini ta' ħin kif ukoll ta' finanzi, u li dan huwa assolutament neċessarju għall-appoġġ tal-persuni b'diżabilità u għall-membri tal-familja li jindukrawhom;
66.
Jenfasizza li l-persuni b'diżabilità huma soċjalment marġinalizzati u esklużi mill-impjieg u l-ħajja ekonomika u soċjali; jiddispjaċih li l-persuni b'diżabilità, b'mod partikolari dawk bi bżonnijiet kbar ta' appoġġ, ta' spiss ikunu f'riskju qawwi li jiġu istituzzjonalizzati, filwaqt li l-appoġġ finanzjarju attwali tal-Istati Membri mhuwiex biżżejjed, b'mod partikolari fir-rigward ta' appoġġ iċċentrat fuq il-persuna u bbażat fuq il-komunità li jipproteġi d-drittijiet ta' persuni b'diżabilità (32);
67.
Jenfasizza li l-Artikolu 19 tas-CRPD jistabbilixxi d-dritt ta' għajxien indipendenti u ta' inklużjoni fil-komunità; jistieden lill-Istati Membri jiżguraw proċess li jipprevedi bidla fl-arranġamenti tal-għajxien għall-persuni b'diżabilità, minn ambjenti istituzzjonali għal sistema li tippermetti l-parteċipazzjoni soċjali u fejn is-servizzi jiġu pprovduti fil-komunità skont ir-rieda u l-preferenza individwali; jistieden lill-Istati Membri jinkludu miri speċifiċi bi skadenzi ċari fl-istrateġiji ta' deistituzzjonalizzazzjoni tagħhom u jiffinanzjaw b'mod adegwat l-implimentazzjoni ta' dawn l-istrateġiji;
68.
Jiddispjaċih għall-fatt li l-persuni b'diżabilità u n-networks ta' appoġġ tagħhom ġew esklużi mill-gruppi ta' prijorità fil-qafas tal-istrateġija ta' tilqim tal-UE; iħeġġeġ lill-Istati Membri joffru lill-persuni b'diżabilità u lin-networks ta' appoġġ tagħhom aċċess prijoritarju għat-tilqim; jitlob, f'dan ir-rigward, li t-teħid ta' tilqima tal-COVID-19 ikun ibbażat fuq il-kunsens liberu u infurmat tal-persuni b'diżabilità u li l-awtonomija u l-kapaċità legali tal-persuni b'diżabilità kollha inklużi persuni b'diżabilità intellettwali, persuni b'diżabilità psikosoċjali u persuni awtistiċi ma jridux jiġu mminati minn miżuri li huma maħsuba għall-ġid pubbliku jew l-aħjar interess tal-persuna;
69.
Jappella għal investigazzjonijiet fil-livell tal-UE u dak nazzjonali fir-rati sproporzjonati ta' infezzjoni u mewt minħabba l-COVID-19 fid-djar tal-indukrar u tal-kura, u fil-kuntest tas-servizzi residenzjali għall-anzjani u l-persuni b'diżabilità u servizzi soċjali oħra, bl-għan li jiġu mifhuma l-kawżi, jiġu identifikati dawk responsabbli u jittieħdu l-miżuri meħtieġa għall-prevenzjoni ta' każijiet bħal dawn fil-futur;
(31) (32)
Petizzjonijiet 1140/2015, 0857/2016, 0535/2017 u 1140/2015, u 0988/2020.
https://www.edf-feph.org/independent-living-and-de-institutionalisation-policy/