C 132/6
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
24.3.2022
L-Erbgħa 6 ta’ Ottubru 2021
X.
billi l-UE ressqet impenji u miri ekoloġiċi b'saħħithom permezz tal-Patt Ekoloġiku Ewropew, madankollu l-impronta ekoloġika totali tal-UE għadha għolja, li għandu konsegwenzi negattivi għall-ambjent fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw; billi l-Istrateġija tal-UE għall-Bijodiversità għandha l-għan li tikseb sitwazzjoni li fiha l-ekosistemi kollha tad-dinja jkunu ġew restawrati, reżiljenti u protetti b'mod adegwat sal-2050, f'konformità mal-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli, u tesprimi impenn favur l-objettiv li ttemm l-estinzjoni tal-ispeċijiet ikkawżata mill-bniedem sal-2050, iggwidata minn responsabbiltà interġenerazzjonali u mill-prinċipju tal-ugwaljanza, inkluż ir-rispett għad-drittijiet, u l-parteċipazzjoni sħiħa u effettiva tal-IPLC; billi l-istrateġija tal-UE u tal-Istati Membri tagħha b'appoġġ għall-pajjiżi li qed jiżviluppaw għandha tkun imfassla biex tantiċipa l-effetti tat-tibdil fil-klima u t-telfien tal-bijodiversità;
Y.
billi l-bijodiversità hija kruċjali għas-sigurtà tal-ikel, il-benessri tal-bniedem u l-iżvilupp madwar id-dinja; billi l-benefiċċji li l-bnedmin jiksbu mill-ekosistemi jinkludu, fost affarijiet oħra, il-purifikazzjoni tal-ilma u l-arja, il-kontroll tal-pesti u l-mard, id-dakkir tal-għelejjel, il-fertilità tal-ħamrija, id-diversità ġenetika, il-proviżjonament tal-ilma ħelu, il-protezzjoni kontra l-għargħar, is-sekwestru tal-karbonju u r-reżiljenza għat-tibdil fil-klima; billi l-foresti hemm aktar minn 75 % tal-bijodiversità terrestri tad-dinja u aktar minn 25 % tal-popolazzjoni dinjija tiddependi fuq ir-riżorsi tal-foresti għall-għajxien tagħha; billi l-pandemija tal-COVID-19 enfasizzat l-oqsma ta' inugwaljanzi fis-sistemi agroalimentari u l-ħtieġa li l-produzzjoni tal-azjendi agrikoli żgħar tiġi adattata u titjieb b'mod sostenibbli fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, it-trasformazzjoni ta' sistemi agroalimentari u l-orjentazzjoni mill-ġdid tal-agrikoltura lejn is-sostenibbiltà tal-klima;
Z.
billi r-rapport speċjali tal-IPCC dwar it-tibdil fil-klima u l-art tat-8 ta' Awwissu 2019 juri li l-popli indiġeni għandhom rekord twil ta' adattament għall-varjabbiltà klimatika, abbażi tal-għarfien tradizzjonali tagħhom, li jsaħħaħ ir-reżiljenza tagħhom;
AA. billi r-rapport speċjali tal-IPCC dwar l-oċeani u l-krijosfera fi klima li qed tinbidel tal-24 ta' Settembru 2019, bl-istess mod jipprovdi evidenza tal-benefiċċji tal-kombinazzjoni tal-għarfien xjentifiku ma' dak lokali u indiġenu biex tiġi żgurata r-reżiljenza;
AB.
billi l-Artikolu 8(j) tal-KDB jimpenja lill-Istati partijiet biex jirrispettaw u jżommu l-għarfien, l-innovazzjonijiet u l-prattiki tal-komunitajiet indiġeni u lokali, li huma rilevanti għall-konservazzjoni u l-użu sostenibbli tad-diversità bijoloġika; billi l-KDB, madankollu, tonqos milli tinkludi rikonoxximent espliċitu tad-drittijiet tal-bniedem tal-popli indiġeni;
AC. billi l-Organizzazzjoni tal-Ikel u l-Agrikoltura tan-NU (FAO) tistma li madwar 75 % tad-diversità ġenetika tal-pjanti ntilfet madwar id-dinja, filwaqt li 75 % tal-ikel dinji issa huwa ġġenerat biss minn tnax-il speċi ta' pjanti u minn ħames speċijiet ta' annimali, li joħloq riskju serju għas-sigurtà globali tal-ikel;
AD. billi t-telf tad-diversità ġenetika, speċjalment is-sostituzzjoni ta' razez lokali u adattati tajjeb, iżid il-vulnerabbiltà għall-pesti, il-mard u t-tibdil ambjentali, inkluż it-tibdil fil-klima; billi l-globalizzazzjoni tas-suq tal-agrikoltura xprunat it-tisħiħ ta' din l-erożjoni tal-bijodiversità agrikola, li jfisser inqas kapaċità ta' innovazzjoni u adattament għat-tibdil fil-klima;
AE. billi huwa stmat li globalment, 30 % tat-theddid għall-ispeċijiet huwa dovut għall-kummerċ internazzjonali;
AF. billi l-kummerċ illegali ta' organiżmi selvaġġi u l-kummerċ illegali fl-injam u l-materja prima jistgħu jaċċelleraw id-degradazzjoni u l-qerda tal-bijodiversità f'pajjiżi b'istituzzjonijiet u regolamenti ambjentali dgħajfa;
AG. billi l-oċeani huma ġibjuni enormi ta' bijodiversità u r-regolaturi primarji tal-klima globali; billi l-konservazzjoni tagħhom hija kruċjali għall-iżvilupp sostenibbli u għall-qerda tal-faqar, filwaqt li tipprovdi għajxien sostenibbli u sigurtà tal-ikel għal biljuni ta' nies; billi t-tniġġis tal-ekosistemi tal-baħar mill-plastik huwa problema globali kif ukoll lokali, b'konsegwenzi potenzjalment severi għall-organiżmi selvaġġi, l-attivitajiet ekonomiċi u s-saħħa tal-bniedem fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw; billi l-iskala ta' dan it-tniġġis ġiet sottovalutata ħafna u għad hemm lakuni fl-għarfien, b'mod partikolari dwar l-impatti fuq l-artijiet u l-komunitajiet kostali; billi skont ir-rapport reċenti tal-Programm