4.3.2022
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
C 105/145
3.2.
EKES popiera plan i inicjatywy przewodnie Komisji mające na celu kompleksowe zajęcie się różnymi rodzajami zanieczyszczeń oraz spełnienie zobowiązań wynikających z porozumienia paryskiego i celów zrównoważonego rozwoju.
Aby plan był rzeczywiście ambitny, cele muszą być w pełni zgodne z zaleceniami WHO. 3.3.
EKES zgadza się z podejściem polegającym na wzmocnieniu istniejącego prawodawstwa w różnych obszarach i jego dostosowaniu w tych dziedzinach, w których nie zostało skutecznie wdrożone, na przykład odnośnie do jakości powietrza i wody.
Przypomina, że unijna polityka ochrony środowiska dowiodła, iż w wielu państwach członkowskich poważnym problemem jest niedostateczne, fragmentaryczne i nierównomierne wdrażanie europejskiego prawa ochrony środowi­ ska (4).
Ponadto nie brakuje wiedzy na temat tego, co należy zrobić, lecz raczej wdrożenia znanych i często dawno już zatwierdzonych środków, a także woli politycznej (5). 3.4.
EKES wzywa Komisję do rozpoczęcia gromadzenia danych, tak aby mogła ona wkrótce przedstawić wnioski ustawodawcze w dziedzinach, w których ich brakuje, na przykład odnośnie do zanieczyszczenia świetlnego i zanieczyszczenia wibracją. 3.5.
Stopień realizacji celów zostanie poddany ocenie wraz z wynikami monitorowania i prognozami na 2024 r.
Zapoczątkuje to debatę, aby ocenić poziom ambicji i, w razie konieczności, dokonać bardziej dogłębnego przeglądu celów i prawodawstwa.
EKES obawia się, że proces ten będzie zbyt długi, biorąc pod uwagę krótki czas na osiągnięcie celów na 2030 r., i uważa, że poziom ambicji powinien być wyższy od samego początku, tj. już teraz. 3.6.
Wytyczone na 2030 r. cele dotyczące zanieczyszczenia powietrza opierają się na zbyt dawnych latach referencyjnych.
Lata referencyjne różnią się w zależności od celów, ponieważ opierają się na różnych danych i przepisach.
Chociaż dane zbiorcze obejmujące długie okresy ułatwiają prognozy, EKES uważa, że data rozpoczęcia oceny postępów w osiąganiu celów powinna być taka sama odnośnie do wszystkich celów, tak aby uzyskać realistyczny obraz stopnia ich realizacji. 3.7.
Wspomagające ramy powinny pomóc przedsiębiorstwom i MŚP we wdrażaniu przepisów mających na celu kontrolę zanieczyszczeń, jednocześnie ograniczając do minimum obciążenia administracyjne.
Konieczna jest również harmonizacja ram regulacyjnych na szczeblu międzynarodowym, ponieważ zanieczyszczenia powstałe w UE przemieszczają się ponad granicami. 3.8.
EKES uważa, że proces współpracy między sektorami ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia transformacji.
Dlatego też z zadowoleniem przyjmuje ustanowienie platformy zainteresowanych stron na rzecz eliminacji zanieczyszczeń i pragnie współpracować za pośrednictwem europejskiej platformy zainteresowanych stron gospodarki o obiegu zamkniętym lub w inny sposób.
Zaleca również nawiązanie ścisłej współpracy z państwami trzecimi i stworzenie przestrzeni współpracy między społeczeństwem obywatelskim w różnych regionach, ponieważ zanieczyszczenie przemieszcza się ponad granicami. 4.
Uwagi szczegółowe 4.1.
Wsparcie przez UE innowacji, inwestycji i badań w zakresie nowego sprzętu i technologii jest istotne dla wszystkich przedsiębiorstw oraz z punktu widzenia tworzenia nowych miejsc pracy wysokiej jakości.
Niemniej należy inwestować w: przyrodę i różnorodność biologiczną (restytucję ekosystemów i rolnictwo odtworzeniowe); dobrobyt (zrównoważoną infrastrukturę i transformację w kierunku odnawialnych źródeł energii/transformację energetyki, budynki i zieloną/pu­ bliczną mobilność) oraz w obywateli (kształcenie i pokonanie przepaści cyfrowej/badania i rozwój, reformy podatkowe w celu stworzenia bardziej sprawiedliwych i równych możliwości w dziedzinie edukacji, zdrowia i środowiska). 4.2.
EKES ubolewa, że w hierarchii eliminacji zanieczyszczeń w mniejszym stopniu uwzględnia się środki zaradcze i rekompensaty za szkody związane z zanieczyszczeniem.
Zasada „zanieczyszczający płaci” okazała się niezbyt skuteczna, o czym świadczy duża liczba terenów zanieczyszczonych, które nadal występują w UE.
Należy opracować stosowne działania na wypadek sytuacji, w której nie można zidentyfikować podmiotów odpowiedzialnych za zanieczyszczenie lub nie mogą one zrekompensować szkód. 4.3.
Jeśli chodzi o zanieczyszczenie powietrza, EKES pragnie zwrócić uwagę Komisji na cząstki stałe, które są przyczyną milionów przedwczesnych zgonów na całym świecie.
W ramach oceny skutków toksykologicznych cząstek stałych dla zdrowia człowieka należy ustanowić standardowy parametr oparty nie tylko na koncentracji masy, lecz również na wielkości i składzie chemicznym.
Przy ocenie źródeł cząstek stałych istotne są ich potencjał oksydacyjny i cząstki ultradrobne, gdyż od nich zależy stopień zagrożenia, i powinny one zostać uwzględnione w prawodawstwie i w monitorowaniu zanieczyszczenia cząstkami stałymi.
(4) (5)
Dz.U. C 110 z 22.3.2019, s. 33.
Dz.U.
C 123 z 9.4.2021, s.
76.