4.3.2022
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
C 105/145
3.2.
Het EESC steunt het breed opgezette plan van de Commissie en haar vlaggenschipinitiatieven om, met het oog op de Overeenkomst van Parijs en de SDG’s, een eind te maken aan de verschillende soorten vervuiling.
Voor een werkelijk ambitieus plan moeten de doelstellingen naadloos worden afgestemd op de aanbevelingen van de WHO. 3.3.
Het EESC is het ermee eens om de wetgeving op verschillende gebieden aan te scherpen en aan te passen waar de uitvoering ervan niet succesvol is geweest, bijvoorbeeld wat luchtkwaliteit en water betreft.
Eens te meer wijst het EESC erop dat uit het milieubeleid van de EU is gebleken dat een slechte, versnipperde en ongelijke tenuitvoerlegging van de Europese milieuwetgeving in veel lidstaten grote problemen oplevert (4).
Bovendien is genoegzaam bekend wat er moet gebeuren, maar laat de uitvoering van bekende en vaak allang vastgestelde maatregelen te wensen over en schort het aan politieke wil (5). 3.4.
Het EESC dringt er bij de Commissie op aan om gegevens te verzamelen, zodat zij binnenkort wetgeving kan voorstellen voor nog niet bij wet gereguleerde fenomenen, zoals licht- en trillingsvervuiling. 3.5.
Aan de hand van de resultaten van het toezicht en de vooruitzichten voor 2024 zal worden nagegaan hoe het staat met de verwezenlijking van de doelstellingen.
Dat zal leiden tot een discussie om het ambitieniveau tegen het licht te houden en eventueel de doelstellingen en wetgeving grondiger te herzien.
Het EESC vreest dat dit proces te lang zal duren, gezien de korte tijd die dan nog overblijft de doelstellingen voor 2030 te verwezenlijken, en is van mening dat het ambitieniveau van meet af aan, dus vanaf dit moment, hoog dient te zijn. 3.6.
De streefcijfers voor luchtverontreiniging voor 2030 zijn gebaseerd op veel te oude referentiejaren.
Er worden niet steeds dezelfde referentiejaren gehanteerd voor de diverse doelstellingen, omdat die gebaseerd zijn op verschillende gegevens en wetgeving.
Hoewel het met gegevens die langere perioden bestrijken gemakkelijker is om prognoses op te stellen, zou bij alle doelstellingen steeds moeten worden uitgegaan van hetzelfde referentiejaar om te meten hoe het met de verwezenlijking ervan staat.
Dat levert namelijk een realistisch beeld op. 3.7.
Het faciliterende kader moet bedrijven, ook van kleine en middelgrote omvang, helpen om de wetgeving inzake het toezicht op verontreiniging toe passen, met zo weinig mogelijk administratieve rompslomp.
Er is ook behoefte aan een geharmoniseerd internationaal regelgevingskader, omdat vervuiling uit de EU zich niet laat tegenhouden door grenzen. 3.8.
Samenwerking tussen sectoren is essentieel om de transitie veilig te stellen.
De oprichting van het stakeholdersplatform voor een samenleving zonder verontreiniging is dan ook een goede zaak, en het EESC zou graag via het Europees stakeholdersplatform voor de circulaire economie of op andere manieren samenwerken.
Ook zou moeten worden gezorgd voor nauwe samenwerking met derde landen en voor samenwerking tussen de maatschappelijke organisaties van de verschillende regio’s, want vervuiling trekt zich niets van grenzen aan.
4.
Bijzondere opmerkingen 4.1.
EU-steun voor innovatie, investeringen en onderzoek op het gebied van nieuwe apparatuur en technologieën is belangrijk voor alle bedrijven, en bovendien worden zo hoogwaardige banen gecreëerd.
Er moet echter worden geïnvesteerd: in natuur en biodiversiteit (ecosysteemherstel en herstellende landbouw); welvaart (duurzame infrastructuur en duurzame (energie)transities, gebouwen en groene/openbare mobiliteit), en in mensen (onderwijs en overbrugging van de digitale/R&D-kloof, belastinghervormingen om eerlijkere en billijkere kansen te creëren op het gebied van onderwijs, gezondheid en milieu). 4.2.
In de hiërarchie van “nul verontreiniging” krijgen herstel en vergoeding van schade door verontreiniging helaas nogal weinig aandacht.
Het beginsel dat de vervuiler betaalt is niet erg doeltreffend gebleken: de EU telt nog altijd tal van verontreinigde locaties.
Er moeten maatregelen worden afgesproken voor het geval dat niet kan worden vastgesteld wie de vervuilers zijn, of voor wanneer de vervuilers de schade niet kunnen vergoeden. 4.3.
Wat luchtverontreiniging betreft, wijst het EESC de Commissie erop dat fijnstof in verband wordt gebracht met miljoenen voortijdige sterfgevallen wereldwijd.
Bij het in kaart brengen van de toxicologische consequenties van fijnstof voor de volksgezondheid moet een gestandaardiseerde maatstaf worden gebruikt die niet alleen gebaseerd is op de concentratie van de deeltjes, maar ook op hun grootte en chemische samenstelling.
Bij de beoordeling van bronnen van fijnstof spelen het oxidatiepotentieel hiervan en de aanwezigheid van ultrafijne deeltjes een belangrijke rol, aangezien daarvan afhangt hoe gevaarlijk het materiaal is.
Daarom moeten deze aspecten in de wetgeving worden benoemd en aandacht krijgen bij de monitoring van fijnstof.
(4) (5)
PB C 110 van 22.3.2019, blz. 33.
PB C 123 van 9.4.2021, blz.
76.