C 105/30
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
4.3.2022
— It-tnaqqis tal-emissjonijiet tul iċ-ċiklu tal-ħajja (il-manifattura u r-riċiklaġġ).
— It-tnaqqis tal-intensità tal-emissjonijiet tas-settur tat-trasport (soluzzjonijiet tat-trasport intelliġenti, mobilità kondiviża).
Għal kull ħtieġa ta’ trasport, trid tkun disponibbli soluzzjoni ta’ mobilità sostenibbli (trasport tal-merkanzija fuq distanzi twal permezz ta’ bijofjuwils u fjuwils sintetiċi/idroġenu, sistemi tal-motopropulsjoni elettriċi bil-batteriji għall-konsenja urbana tal-aħħar mil) filwaqt li jiġi rispettat il-prinċipju tan-newtralità teknoloġika.
— L-inkoraġġiment tal-modifika retroattiva fejn il-magna b’kombustjoni interna tiġi ssostitwita b’magna elettrika jew supplementata (ibridizzata) b’magni “in-wheel hub”.
— Jitnaqqas il-piż tal-karozzi li jkunu għadhom kif ġew ikkummerċjalizzati (6).
3.2.
Il-Kummissjoni għandha l-għan tistabbilixxi sistema ta’ ETS kontigwa għat-trasport bit-triq u l-bini.
L-iffissar ta’ prezz fuq l-emissjonijiet tat-trasport bit-triq se jkun ekwivalenti għat-tassazzjoni fuq il-fjuwil (iżda b’maġġoranza kwalifikata).
Id-dħul se jintuża biex jikkumpensa lil dawk li jiddependu minn vettura b’magna b’kombustjoni interna, jew għax-xogħol jew minħabba nuqqas ta’ għażliet alternattivi ta’ trasport.
Minħabba li t-tfassil ta’ mekkaniżmu ta’ kumpens bħal dan se jkun kumpless ħafna u l-prezzijiet ogħla tal-fjuwil se jolqtu ħażin b’mod sproporzjonat lill-gruppi b’introjtu aktar baxx, il-KESE mhuwiex konvint li din hija t-triq ’il quddiem peress li se ddgħajjef l-appoġġ pubbliku għall-azzjoni klimatika.
Minflok, l-isforzi biex jitnaqqas il-kost taċ-ċiklu tal-ħajja ta’ sistemi tal-motopropulsjoni alternattivi, u biex jitnaqqas il-kost ta’ fjuwils b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju jew b’newtralità karbonika, jidhru li huma mod aħjar biex it-trasport b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju jkun jintlaħaq finanzjarjament mill-maġġoranza.
3.3.
Għandha tingħata prijorità lill-hekk imsejħa “deżerti tal-iċċarġjar”.
Illum, hemm 213 000 stazzjon tal-iċċarġjar disponibbli u 70 % tal-istazzjonijiet tal-iċċarġjar kollha tal-UE jinsabu kkonċentrati fi tliet pajjiżi (in-Netherlands, il-Ġermanja u Franza).
B’mira ta’ miljun ċarġer pubbliku sal-2025 u 3 miljuni sal-2030, id-distakk li għandu jitnaqqas f’termini ta’ żvilupp tal-infrastruttura huwa enormi (L-Istrateġija Ewropea għall-Mobilità Sostenibbli u Intelliġenti tistma li l-investimenti addizzjonali meħtieġa fl-infrastruttura tal-iċċarġjar u tar-riforniment tal-fjuwil għal fjuwils b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju huma ekwivalenti għal EUR 130 biljun fis-sena, għad-deċennju li jmiss).
Għalhekk, il-KESE jappoġġja l-introduzzjoni ta’ miri obbligatorji.
Bħala parti mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, il-proġett ewlieni “Iċċarġjar mill-ġdid u Riforniment tal-fjuwil (Recharge and Refuel)” jinkoraġġixxi biss lill-Istati Membri biex jaċċelleraw l-użu tal-istazzjonijiet tal-iċċarġjar mill-ġdid u tar-riforniment tal-fjuwil bħala parti mill-pjani ta’ rkupru tagħhom.
Għandha tingħata attenzjoni speċjali lid-djar, lit-tħejjija tal-grilji għal integrazzjoni akbar tal-vetturi elettriċi, lill-interoperabbiltà tal-infrastruttura tal-iċċarġjar, lill-iżvilupp ta’ servizzi intelliġenti tal-iċċarġjar (eż. permezz tal-ibbilanċjar tat-tagħbija) u lill-provvista ta’ fjuwils rinnovabbli u b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju.
Minħabba li l-vetturi tqal (HDV) kompletament elettriċi qed isiru realtà, dawn jistħoqqilhom ukoll enfasi speċifika għalihom.
3.4.
Sakemm ma tinkisibx il-parità fil-prezzijiet bejn il-vetturi konvenzjonali u dawk elettriċi (prevista għall-2025-27), se jkunu meħtieġa inċentivi finanzjarji biex jiġi appoġġjat id-dħul fis-suq ta’ vetturi b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju.
Dawn jistgħu jkunu finanzjarji (sussidji, sistemi ta’ ħelsien mit-taxxa u ta’ skrappjar) jew mhux finanzjarji (korsiji ta’ prijorità, eżenzjonijiet mill-pedaġġ, spazji ta’ parkeġġ riżervat), inkluż ambjent regolatorju koerenti għall-promozzjoni ta’ investimenti fi fjuwils b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju.
Għandha tingħata attenzjoni speċjali lill-flotot ta’ karozzi ekoloġiċi minħabba li dan jista’ jkun lieva importanti biex titħaffef it-tranżizzjoni, u wkoll minħabba li dan se jikkontribwixxi għall-ħolqien ta’ suq għall-vetturi użati li għandhom newtralità karbonika u dawk b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju.
3.5.
Appoġġ għall-iżvilupp tal-ekonomija ċirkolari fl-ekosistema tal-industrija tal-karozzi: ir-riċiklaġġ, l-użu mill-ġdid u l-manifattura mill-ġdid tal-karozzi u tal-parts.
Il-prinċipji tal-ekonomija ċirkolari għandhom jiġu applikati wkoll biex jiżdied l-ammont ta’ materja prima sekondarja disponibbli għall-industrija u titnaqqas id-dipendenza mill-importaz­ zjonijiet.
Madankollu, studji reċenti jissuġġerixxu li l-materjali riċiklati mhux se jilħqu skala adegwata għas-suq qabel għaxar snin, meta jkun intlaħaq it-tul tal-ħajja tal-vetturi elettriċi.
Għalhekk jeħtieġ li wieħed ikun realistiku u jifhem li l-estrazzjoni primarja hija kruċjali tal-anqas fis-snin 20 tas-seklu 21.
Għalhekk, id-diversifikazzjoni tal-ktajjen tal-provvista, kif ukoll strateġija ta’ estrazzjoni ekoloġika u etika, jenħtieġ li jiggarantixxu s-sigurtà tal-provvista.
Barra minn hekk, ir-reviżjoni li jmiss tad-Direttiva 2000/53/KE (7) dwar Vetturi li Ma Għadhomx Jintużaw jeħtieġ li tqis l-elettrifikazzjoni tal-vetturi u l-ħtieġa li jiġu żviluppati swieq għall-materjali sekondarji.
(6) (7)
Il-karozzi taħt il-1 000 kg/aktar minn 1 500 kg kienu jikkostitwixxu rispettivament 36 %/7 % ta’ dawk mibjugħa fi Franza fl-1998 u 15 %/16 % fl-2019 (Eurostat).
Id-Direttiva 2000/53/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta’ Settembru 2000 dwar vetturi li m’għadhomx jintużaw (ĠU L 269, 21.10.2000, p. 34).