1.3.2022
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
C 99/129 L-Erbgħa 7 ta’ Lulju 2021
AJ. billi t-tiġdid ġenerazzjonali huwa wieħed mill-għanijiet speċifiċi ta' wara l-2020 tal-politika agrikola komuni (PAK); billi t-trasferiment tal-għarfien u t-tagħlim interġenerazzjonali huma kruċjali biex jiżdiedu l-kooperazzjoni u s-solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet, u b'hekk jitnaqqas id-distakk bejn il-ġenerazzjonijiet;
Is-saħħa u l-kura
AK.
billi dejjem għandhom jitqiesu kif xieraq ir-riskji etiċi li jirriżultaw mill-użu tat-teknoloġija fis-saħħa;
AL. billi d-WHO tiddefinixxi t-tixjiħ attiv bħala l-proċess tal-iżvilupp u ż-żamma tal-kapaċità funzjonali li tippermetti benesseri f'età akbar; billi hemm korrelazzjoni bejn is-saħħa u l-introjtu perċepiti; billi fl-2017, anqas minn terz (32,4 %) tal-persuni akbar fl-età fl-ewwel kwintil tal-introjtu (20 % tal-popolazzjoni bl-inqas introjtu) qiesu s-saħħa tagħhom bħala tajba jew tajba ħafna, meta mqabbla ma' 54,7 % tal-persuni akbar fl-età li jappartjenu għall-20 % tal-popolazzjoni bl-ogħla introjtu (31); billi r-riżultati tal-Istħarriġ Ewropew dwar is-Saħħa permezz ta' Intervisti juru li l-maġġoranza tal-persuni akbar fl-età nstabu li għandhom mard jew ilmenti kroniċi, u li wieħed minn kull disgħa biss iddikjara n-nuqqas ta' problemi bħal dawn, u billi bosta diżabilitajiet joħorġu jew isiru aktar evidenti f'età akbar; billi kważi nofs il-persuni akbar fl-età fl-UE (65 sena jew aktar) irrappurtaw diffikultajiet b'tal-inqas attività personali waħda jew attività domestika waħda (32); billi madwar kwart tal-popolazzjoni tal-UE esperjenzat limitazzjonijiet fit-tul minħabba problemi tas-saħħa fl-2018 (33); billi madwar 15 % tal-adulti li għandhom 60 sena u aktar jesperjenzaw mard mentali;
AM. billi fil-biċċa l-kbira tal-pajjiżi żviluppati, il-persuni akbar fl-età jitqiesu bħala dawk ta' 65 sena jew aktar; billi l-grupp ta' età ta' dawk li għandhom 65 sena jew aktar huwa eteroġenu ħafna, b'differenzi sinifikanti fir-rigward tas-saħħa, l-istil ta' ħajja, l-istatus, u l-kundizzjonijiet tal-għajxien u soċjali; billi għalhekk għandhom jiġu evitati l-ġeneralizzazzjonijiet; billi l-enfasi fuq l-età ta' 65 sena bħala l-limitu massimu tal-età għall-ġbir tad-data ta' spiss ma tikkorrispondix għar-realtà tal-attivitajiet ekonomiċi u soċjali tal-persuni akbar fl-età, li tirriżulta f'data mhux kompluta u mhux preċiża; billi l-persuni akbar fl-età mhumiex inklużi f'bosta statistika u eżerċizzji ta' ġbir ta' data, peress li huwa komuni li ma tinġabarx statistika għall-persuni li għandhom aktar minn 65 sena; billi dan ma għadux adegwat fid-dawl tas-sehem dejjem akbar tal-popolazzjoni li tgħix sa età akbar;
AN. billi għalkemm id-differenza bejn il-ġeneri fl-edukazzjoni hija favorevoli għan-nisa fil-maġġoranza tal-pajjiżi Ewropej, iżda minkejja dan in-nisa jħallsu piena tax-xogħol tal-maternità filwaqt li l-irġiel għandhom bonusijiet tax-xogħol tal-paternità fuq ir-rati u l-pagi tal-attività; billi huwa importanti li jintwerew id-diffikultajiet li jiffaċċjaw in-nisa biex jagħmlu l-maternità kompatibbli mal-iżvilupp ta' karriera professjonali, filwaqt li jitnaqqsu l-għażliet disponibbli kemm għall-maternità kif ukoll għall-iżvilupp ta' karriera professjonali; billi t-tlaħħiq mal-karriera u mal-maternità ġeneralment jispiċċa bin-nisa jipposponu l-età tal-maternità, u b'hekk jonqos in-numru potenzjali ta' tfal, jew iwassal biex in-nisa jibqgħu bla tfal; billi dawn il-fatturi kollha jnaqqsu r-rati ta' fertilità taħt ir-rata ta' sostituzzjoni bit-tixjiħ sussegwenti tal-popolazzjoni;
AO. billi n-numru ta' persuni li jiddependu mill-assistenza ta' oħrajn jew li għandhom ħtiġijiet ta' saħħa u kura fit-tul jiżdied mal-età; billi s-sehem ta' individwi li jeħtieġu tali servizzi huwa ogħla f'dawk li għandhom 80 sena jew aktar; billi d-dipendenza tiġi aggravata mit-tixjiħ, iżda tiġi affettwata wkoll minn elementi oħra, bħall-fatturi soċjoekonomiċi u ambjentali kif ukoll il-livell edukattiv, ir-relazzjonijiet interpersonali u l-benesseri personali; billi l-ħtiġijiet ta' kura u appoġġ huma diversi u l-mezzi xierqa biex jiġu żgurati l-awtonomija u l-indipendenzi jvarjaw; billi l-maġġoranza l-kbira tal-kura għall-persuni dipendenti akbar fl-età qed tiġi pprovduta minn persuni li jindukraw b'mod informali, normalment nisa mhux imħallsa li għandhom aktar minn 60 sena huma stess;
(31) (32) (33)
Eurostat, “Ageing Europe: Looking at the lives of older people in the EU” (Ewropa li qed Tixjieħ, Ħarsa lejn il-ħajja tal-persuni akbar fl-età fl-UE), 2019, p. 53.
Eurostat, “Disability statistics – elderly needs for help or assistance” (Statistika dwar id-diżabilità – l-anzjani għandhom bżonn għajnuna jew assistenza), data estratta f'Ġunju 2019.
Eurostat, “Functional and activity limitations statistics” (Statistiċi tal-limitazzjonijiet funzjonali u tal-attività), data estratta f'Novembru 2020.