C 99/172
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
1.3.2022
Πέμπτη 8 Ιουλίου 2021
32. τονίζει ότι ο ΕΧΕ θα πρέπει να δώσει προτεραιότητα στην πρόσβαση στην αριστεία, στην κινητικότητα των ερευνητών και στην ελεύθερη ροή της γνώσης, να προωθήσει τη συμμετοχικότητα και να δημιουργήσει ευρέως ευκαιρίες σε ολόκληρη την επικράτεια της Ευρώπης, ώστε να ενισχύσει τους δεσμούς και τις συνέργειες μεταξύ των διαφόρων κοινοτήτων Ε&Κ, και να συμβάλει με τον τρόπο αυτό στην πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων Ε&Κ της Ευρώπης· επισημαίνει ότι, καθώς ο ΕΧΕ δίνει προτεραιότητα στην αριστεία, μπορεί να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στη μείωση των ανισοτήτων εντός της Ένωσης και να συμβάλει στη γεφύρωση του ερευνητικού χάσματος που εξακολουθεί να υφίσταται· 33. τονίζει ότι οι ανάγκες και τα συμφέροντα των κοινωνιών θα πρέπει να βρίσκονται στο επίκεντρο της Ε&Κ, και ότι η συμμετοχή των πολιτών, των τοπικών κοινοτήτων και της κοινωνίας των πολιτών θα πρέπει, επομένως, να βρίσκεται στον πυρήνα του νέου ΕΧΕ, προκειμένου να διευκολυνθεί η κοινωνιακή υιοθέτηση, ώστε να επιτευχθούν μεγαλύτερος κοινωνιακός αντίκτυπος και αυξημένη εμπιστοσύνη στην επιστήμη· ζητεί, επομένως, ενισχυμένες εκστρατείες επιστημονικής επικοινωνίας και ενημέρωσης του κοινού, καθώς και τη στενή συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών και των τελικών χρηστών από την έναρξη των διαδικασιών Ε&Κ, συμπεριλαμβανομένων οργανώσεων που εκπροσωπούν ομάδες οι οποίες διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο αποκλεισμού, όπως τα άτομα με αναπηρίες και άλλες υποεκπροσωπούμενες ομάδες στην κοινωνία, προκειμένου να αντιμετωπιστούν κρίσιμα ζητήματα που σχετίζονται με τον αποκλεισμό τους στο πλαίσιο της Ε&Κ, καθώς και να διασφαλιστεί ότι οι τεχνολογίες και οι καινοτομίες που θα αναπτυχθούν ακολούθως εξυπηρετούν την κοινωνία, και όχι το αντίστροφο· 34. επικροτεί τα σχέδια της Επιτροπής για τη βελτίωση της πρόσβασης σε ιδρύματα αριστείας και υποδομές για ερευνητές από ολόκληρη την ΕΕ· υπογραμμίζει, ωστόσο, την ανάγκη για πιο στοχευμένη στήριξη που θα συμβάλει στη γεφύρωση του χάσματος Ε&Κ στην Ένωση· 35.
υπογραμμίζει τη σημασία να μειωθεί ο κατακερματισμός της πρόσβασης σε ερευνητικά δεδομένα, και αναγνωρίζει τη σημασία του Ευρωπαϊκού Νέφους Ανοικτής Επιστήμης (ΕΝΑΕ) στο πλαίσιο του «νέου ΕΧΕ», το οποίο έχει ως στόχο να φέρει σε επαφή συμφεροντούχους, πρωτοβουλίες και υποδομές δεδομένων σε θεσμικό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, προκειμένου να αναπτυχθεί ένα οικοσύστημα ανοικτής επιστήμης χωρίς αποκλεισμούς στην ΕΕ· ζητεί να προωθηθεί η συμμετοχή σε πρωτοβουλίες ανοικτής επιστήμης και ανταλλαγής δεδομένων, με τη βελτίωση των ευρωπαϊκών υποδομών κοινοχρησίας δεδομένων και την προώθηση της χρήσης προτύπων δεδομένων· Σταδιοδρομίες 36. τονίζει τη σημασία να ενδυναμωθούν οι γυναίκες και τα κορίτσια για να εισέλθουν σε σταδιοδρομίες στους τομείς STEM, και ζητεί από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να καταρτίσουν μέτρα ώστε να βελτιωθούν οι συνθήκες που θα επιτρέπουν στις γυναίκες να ακολουθούν ερευνητικές σταδιοδρομίες και θα μειώσουν το φαινόμενο των διαρροών· ζητεί να βελτιωθεί η ελκυστικότητα των ευκαιριών απασχόλησης για νέους ερευνητές και υποεκπροσωπούμενες ομάδες, μεταξύ άλλων υπό το φως της κρίσιμης συμβολής των γυναικών σε επιστημονικές δραστηριότητες και δραστηριότητες Ε&Α, μειώνοντας παράλληλα το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων στον τομέα· προτρέπει τα κράτη μέλη και τα ερευνητικά ιδρύματα, συμπεριλαμβανομένων των πανεπιστημίων, να στηρίξουν ευέλικτες εργασιακές συνθήκες και ρυθμίσεις για γυναίκες και άντρες στον τομέα της Ε&Κ, και μεταξύ άλλων να στηρίξουν τον ίσο επιμερισμό των ευθυνών φροντίδας, και να επανεξετάσουν την αξιολόγηση επιδόσεων των ερευνητών προκειμένου να εξαλειφθούν οι έμφυλες προκαταλήψεις· επιμένει ακόμη ότι πρέπει να ενσωματωθεί καλύτερα η διάσταση του φύλου στο περιεχόμενο της Ε&Κ και να βελτιωθεί η συλλογή αναλυτικών δεδομένων και αποτελεσμάτων· 37. εκφράζει την εκτίμησή του για την πρωτοβουλία «ERA4You», η οποία περιλαμβάνει στοχευμένα μέτρα κινητικότητας με στόχο τη στήριξη ερευνητών σε κράτη μέλη με χαμηλές επιδόσεις Ε&Κ, για σκοπούς μάθησης και ανάπτυξης αριστείας και για την προώθηση της κινητικότητας των ερευνητών μεταξύ της βιομηχανίας και της πανεπιστημιακής κοινότητας· 38. λαμβάνει υπό σημείωση τη δρομολόγηση του Φόρουμ του ΕΧΕ για τη μετάβαση, με σκοπό τη στήριξη των κρατών μελών όσον αφορά τον συντονισμό και την ιεράρχηση των εθνικών χρηματοδοτήσεων και μεταρρυθμίσεων στον τομέα της Ε&Κ· 39. σημειώνει ότι η κυκλοφορία των ταλέντων και οι ευκαιρίες στον τομέα της Ε&Κ ποικίλουν σημαντικά στα κράτη μέλη· πιστεύει ότι η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιδιώκουν την κυκλοφορία των ταλέντων, ως ισορροπημένη κυκλική κίνηση ερευνητών, ώστε να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα της «διαρροής εγκεφάλων»· θεωρεί ότι η επίτευξη της ισορροπίας αυτής απαιτεί την ανάληψη δράσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με την ανάπτυξη μέτρων και μέσων πολιτικής· 40.
επισημαίνει τη σημασία των προγραμμάτων παροχής κινήτρων για την ενθάρρυνση της κινητικότητας των ερευνητών (Erasmus+, δράσεις Marie Skłodowska-Curie, Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας)· υπενθυμίζει, στο πλαίσιο αυτό, τη μελέτη σχετικά με τα μέτρα στήριξης για την επιστροφή των ερευνητών στην Ένωση και στη χώρα προέλευσής τους εντός της Ένωσης, η οποία προβλέπεται στο πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» και μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο ώστε να καταδειχθεί η ανάγκη λήψης μέτρων για την προώθηση της επιστροφής των ερευνητών· 41. καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει περαιτέρω μέσα και μέτρα για την επίτευξη του στόχου αυτού, όπως μέσω των κόμβων ΕΧΕ και της πρωτοβουλίας ERA4You, των δράσεων διεύρυνσης και των μέσων στήριξης, προκειμένου να σχεδιαστούν και να εφαρμοστούν μεταρρυθμίσεις στα εθνικά συστήματα Ε&Κ, όπως ο μηχανισμός υποστήριξης πολιτικής του προγράμματος «Ορίζων»·