EL
C 84/8
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
21.2.2022
Απόφαση του Δικαστηρίου (τμήμα μείζονος συνθέσεως) της 21ης Δεκεμβρίου 2021 [αίτηση του Hanseatisches Oberlandesgericht Hamburg (Γερμανία) για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως] — Bank Melli Iran κατά Telekom Deutschland GmbH (Υπόθεση C-124/20) (1) [Προδικαστική παραπομπή – Εμπορική πολιτική – Κανονισμός (ΕΚ) 2271/96 – Προστασία από τις συνέπειες της εξωεδαφικής εφαρμογής ορισμένων νόμων που θεσπίστηκαν από τρίτη χώρα – Περιοριστικά μέτρα που έλαβαν οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής κατά του Ιράν – Δευτερoγενείς κυρώσεις που επιβλήθηκαν από την εν λόγω τρίτη χώρα και εμποδίζουν τη διατήρηση, εκτός του εδάφους της, εμπορικών σχέσεων με ορισμένες ιρανικές επιχειρήσεις – Απαγόρευση συμμόρφωσης με τους εν λόγω νόμους – Άσκηση δικαιώματος τακτικής καταγγελίας] (2022/C 84/09) Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική Αιτούν δικαστήριο Hanseatisches Oberlandesgericht Hamburg
Διάδικοι στην υπόθεση της κύριας δίκης Bank Melli Iran κατά Telekom Deutschland GmbH
Διατακτικό 1) Το άρθρο 5, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού (ΕΚ) 2271/96 του Συμβουλίου, της 22ας Νοεμβρίου 1996, για την προστασία από τις συνέπειες της εξωεδαφικής εφαρμογής ορισμένων νόμων που θεσπίστηκαν από μια τρίτη χώρα, και των μέτρων που βασίζονται σ’ αυτούς ή απορρέουν από αυτούς, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 37/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Ιανουαρίου 2014, και με τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2018/1100 της Επιτροπής, της 6ης Ιουνίου 2018, ο οποίος τροποποιεί το παράρτημα του κανονισμού 2271/96, έχει την έννοια ότι απαγορεύει στα πρόσωπα που διαλαμβάνονται στο άρθρο 11 του κανονισμού 2271/96, όπως έχει τροποποιηθεί, να συμμορφώνονται προς τις απαιτήσεις ή τις απαγορεύσεις τις οποίες προβλέπουν οι νόμοι που περιλαμβάνονται στο παράρτημα του κανονισμού αυτού, ακόμη και όταν δεν υφίσταται εντολή, εκ μέρους των διοικητικών ή δικαστικών αρχών των τρίτων χωρών που εξέδωσαν τους νόμους αυτούς, προς διασφάλιση της τήρησής τους.
2) Το άρθρο 5, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 2271/96, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 37/2014 και με τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό 2018/1100, έχει την έννοια ότι δεν αποκλείει τη δυνατότητα ενός διαλαμβανόμενου στο άρθρο 11 του εν λόγω κανονισμού προσώπου, όπως έχει τροποποιηθεί, το οποίο δεν διαθέτει άδεια κατά την έννοια του άρθρου 5, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού αυτού, όπως έχει τροποποιηθεί, να καταγγείλει, χωρίς καμία αιτιολογία, τις συμβάσεις που έχει συνάψει με πρόσωπο περιλαμβανόμενο στον «κατάλογο των ειδικώς σεσημασμένων υπηκόων και των προσώπων για τα οποία ισχύουν απαγορεύσεις» (Specially Designated Nationals and Blocked Persons List).
Εντούτοις, κατ’ επιταγήν του άρθρου 5, πρώτο εδάφιο, του ίδιου κανονισμού, όπως έχει τροποποιηθεί, στο πλαίσιο αστικής δίκης με αντικείμενο την εικαζόμενη παράβαση της απαγόρευσης της εν λόγω διατάξεως, όταν το σύνολο των αποδεικτικών στοιχείων που έχει στη διάθεσή του το εθνικό δικαστήριο τείνουν να καταδείξουν εκ πρώτης όψεως ότι πρόσωπο διαλαμβανόμενο στο άρθρο 11 του κανονισμού 2271/96, όπως έχει τροποποιηθεί, συμμορφώθηκε, χωρίς να διαθέτει σχετική άδεια, προς τους νόμους που περιλαμβάνονται στο παράρτημα του κανονισμού αυτού, όπως έχει τροποποιηθεί, το πρόσωπο αυτό οφείλει να αποδείξει επαρκώς κατά νόμον ότι η συμπεριφορά του δεν είχε ως σκοπό τη συμμόρφωσή του προς τους εν λόγω νόμους.
3) Ο κανονισμός 2271/96, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 37/2014 και με τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό 2018/1100, και ειδικότερα τα άρθρα 5 και 9 του κανονισμού αυτού, σε συνδυασμό με το άρθρο 16 και το άρθρο 52, παράγραφος 1, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει την έννοια ότι δεν αποκλείει την ακυρότητα της καταγγελίας συμβάσεων στην οποία προέβη πρόσωπο διαλαμβανόμενο στο άρθρο 11 του κανονισμού, όπως έχει τροποποιηθεί, προκειμένου να συμμορφωθεί προς τις απαιτήσεις ή απαγορεύσεις που βασίζονται στους νόμους που περιλαμβάνονται στο παράρτημα του κανονισμού, όπως έχει τροποποιηθεί, χωρίς να διαθέτει άδεια κατά την έννοια του άρθρου 5, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού, όπως έχει τροποποιηθεί, υπό την προϋπόθεση ότι η ακυρότητα δεν έχει δυσανάλογες συνέπειες για το πρόσωπο αυτό με γνώμονα τους σκοπούς του κανονισμού 2271/96, όπως έχει τροποποιηθεί, που συνίστανται στην προστασία της κατεστημένης έννομης τάξης και των συμφερόντων της Ένωσης εν γένει.
Κατά την εν λόγω εξέταση της αναλογικότητας πρέπει να σταθμίζεται η επιδίωξη των σκοπών αυτών που εξυπηρετείται με την ακυρότητα συμβατικής καταγγελίας η οποία παραβαίνει την απαγόρευση του άρθρου 5, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 2271/96, όπως