C 70/26
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
11.2.2022
Dopiero znacznie później, na początku lat 60.
XX wieku (sześćdziesiąt lat), zupa stała się znana pod nazwą „Sopa da Pedra de Almeirim”.
Popularność tej miejscowej specjalności wzrosła w dużej mierze dzięki małemu sklepowi spoży­ wczemu prowadzonemu przez sprzedawcę ryb José Manuela „Toucinho” i jego żonę Marię Manuelę Aranha, uro­ dzoną w 1912 r. i uważaną za „matkę sopa da pedra”, której matka Mariana przyrządzała tę zupę z mięsa i fasoli na długo przed 1960 r.
[zob.: Morreu a Mãe da Sopa da Pedra – YouTube, zamieszczono w dniu 4 maja 2009 r.].
Wedle rodzinnej historii ten sklep w starej części miasta obsługiwał wędrownych sprzedawców, którzy zatrzymywali się w okolicy, aby sprzedawać swoje towary i nabrać sił przed dalszą drogą.
Tutaj próbowali niektórych regionalnych potraw, które przygotowywała rodzina.
Miejscowa zupa z fasoli, ziemniaków i kiełbasy była stałym elementem menu i zdecydowanym faworytem podróżnych.
Hélia Costa, córka pary, która założyła sklep spożywczy, a później restaura­ cję, wspomina: „Ci sprzedawcy byli również naszymi dostawcami, osobami, które dobrze znaliśmy.
Pewnego dnia jeden z nich przyszedł coś zjeść, a moja mama podała mu zupę przyrządzoną zgodnie z przepisem moich dziadków.
Tak mu smakowała, że chciał przyprowadzić kilku przyjaciół, aby jej spróbowali.
Ale ponieważ robiono tu inne zupy, aby móc wskazać ten konkretny przepis, powiedział: »To ta ciemna, ciężka zupa, która wygląda jak kamienie na ulicy« – co odnosiło się do brukowanych ulic w tym regionie.
Takich brukowanych uliczek jest tu jeszcze wiele”.
Nazwa nadana zupie, zainspirowana kamieniami, którymi wybrukowane są najstarsze ulice tego miasta w Ribatejo, stała się nazwą handlową tradycyjnej wiejskiej zupy, która dzięki przekazowi ustnemu zyskała sławę i przyciągnęła do miasta turystów, którzy przyjeżdżali tam tylko po to, aby jej spróbować.
W 1962 r. mały sklep spożywczy dał początek restauracji znanej jako „pionier Sopa da Pedra de Almeirim”.
Z biegiem lat inne restauracje otwierały swoje podwoje i zaczynały przyrządzać „Sopa da Pedra de Almeirim” zgodnie z lokalnymi przepisami, a ta działalność kuli­ narna stale zyskiwała na znaczeniu.
Opisana w Contos Tradicionais do Povo Português [Tradycyjne opowieści ludowe z Portugalii] (1883) Teófilo Bragi legenda głosi, że wszystko zaczęło się od zakonnika, który chytrze wmówił naiwnemu rolnikowi, że przyrządza smaczną zupę z kamienia, który nosi w kieszeni.
Aby powstała zupa, do kamienia dodawano ziemniaki, fasolę i kieł­ basę.
Poprzez skojarzenie nazwy „Sopa da Pedra” z zupą opisaną w opowiadaniu oraz dzięki podobieństwu jej skład­ ników do składników zupy z Almeirim, fakty i fikcja szybko zaczęły się ze sobą łączyć.
Stało się to reklamą, która pomogła spopularyzować prawdziwą „Sopa da Pedra de Almeirim”.
Ponieważ goście restauracji często pytali o kamień, powszechne stało się dodawanie go do wazy przed podaniem.
„Sopa da Pedra de Almeirim” cieszyła się coraz większą renomą w całym kraju, a nawet za granicą, dzięki Confraria Gastronómica de Almeirim [towarzystwo gastronomiczne z Almeirim], którego celem jest rozpowszechnianie i ochrona dziedzictwa kulturowego, historycznego, etnograficznego i kulinarnego tej gminy w Ribatejo.
„Spośród wszystkich typowych przepisów z Almeirim zdecydowanie wyróżnia się Sopa da Pedra.
Jeździmy po całym kraju, aby ją promo­ wać, i już rozpowszechniliśmy ją w takich krajach jak Hiszpania, Francja, Belgia i Węgry” – mówi Rui Figueiredo, wielki mistrz stowarzyszenia, które od 2013 r. organizuje doroczny festiwal „Sopa da Pedra de Almeirim”.
Ta tradycyjna specjalność jest tak ściśle związana z Almeirim, miejscem jej pochodzenia, że z biegiem lat „Sopa da Pedra de Almeirim” uznano za ważną ikonę kulinarną, jedną z najbardziej znanych specjalności portugalskich w pro­ gramach telewizyjnych poświęconych kuchni narodowej (RTP, 2009, 7 Maravilhas da Gastronomia| Sopa da Pedra| Reportagem; RTP Memória, 2017, Horizontes da Memória, Sopa da Pedra, Almeirim, 1999; TV4Ribatejo, 2009, Mor­ reu a Mãe da Sopa da Pedra).
Kluczowe postacie zajmujące się zachowaniem i rozpowszechnianiem potraw narodowych, takie jak Maria de Lour­ des Modesto, od lat 60.
XX wieku włączają „Sopa da Pedra de Almeirim” do swoich popularnych przepisów [Modesto, M.L. (1982), Cozinha Tradicional Portuguesa [Tradycyjna kuchnia portugalska], Verbo, Lizbona, wydanie pierwsze].
Doroczny festiwal Sopa da Pedra, odbywający się co roku od 2013 r., stał się już kluczowym wydarzeniem w życiu kulturalnym miasta i przyciąga tysiące odwiedzających.
Wydarzenie to, przy wsparciu rady gminy, promowane jest przez towarzystwo gastronomiczne z Almeirim, które założono w celu promowania typowych lokalnych potraw, a w szczególności „Sopa da Pedra de Almeirim”.