C 70/26
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
11.2.2022
Kien biss ħafna wara, fil-bidu tas-snin sittin (sitt deċennji), li s-soppa saret magħrufa bħala “Sopa da Pedra de Almeirim”.
Il-popolarità ta’ din l-ispeċjalità lokali kibret l-iżjed bis-saħħa tal-ħanut żgħir tal-merċa mmexxi millbejjiegħ tal-ħut José Manuel “Toucinho” u minn martu Maria Manuela Aranha, li twieldet fl-1912 u hija meqjusa bħala “l-omm tas-sopa da pedra”, li ommha Mariana kienet ilha tagħmel din is-soppa tal-laħam u l-fażola minn ħafna qabel l-1960 [ara: Morreu a Mãe da Sopa da Pedra - YouTube, imtella’ fl-4 ta’ Mejju 2009].
Skont l-istorja tal-familja, dan il-ħanut fil-parti l-qadima tal-belt kien jilqa’ lill-bejjiegħa li jivvjaġġaw, li kienu jieqfu fl-inħawi biex ibigħu l-oġġetti tagħhom u biex jirkupraw saħħithom għall-bqija tal-vjaġġ tagħhom.
Hawnhekk kienu jduqu wħud mill-platti reġjonali li kienet tipprepara l-familja.
Is-soppa lokali tal-fażola, tal-patata u taz-zalzett dejjem kienet tkun fil-menù, u kienet favorita sew fost il-vjaġġaturi.
Hélia Costa, bint il-koppja li stabbilew il-ħanut tal-merċa u aktar tard ir-restorant, tirrakkonta: “Dawn il-bejjiegħa kienu wkoll il-fornituri tagħna, nies li konna nafuhom sew.
Darba waħda, wieħed minnhom ġie biex jiekol, u ommi servietu soppa minn riċetta li kienu jagħmlu n-nanniet tiegħi.
Tant għoġbitu li ried iġib lil uħud minn sħabu biex iduquha.
Imma peress li hawnhekk kienu jsiru sopop oħra, biex ikun jista’ jidentifika din ir-riċetta speċifika, qal: ‘Dik is-soppa skura u tqila, li qisha l-ġebel tat-triq’, b’referenza għat-toroq miksija biċ-ċagħaq taż-żona.
Għad hawn ħafna toroq miksija b’ċagħaq bħal dawn f’dawn in-naħat.”
L-isem li ngħatat, ispirat mill-ġebel tal-pavimentar tal-eqdem toroq f’din il-belt fir-Ribatejo, sar l-isem kummerċjali ta’ soppa rustika tradizzjonali li, meta ġriet il-kelma, saret famuża u bdiet tiġbed il-viżitaturi lejn il-belt, li kienu jiġu hemm biss biex iduquha.
Il-ħanut tal-merċa żgħir ta bidu, fl-1962, għar-restorant rinomat bħala “l-pijunier tas-Sopa da Pedra de Almeirim”.
Matul is-snin, fetħu restoranti oħra u dawn bdew jagħmlu s-“Sopa da Pedra de Almeirim” skont ir-riċetti lokali, u din l-attività kulinari baqgħet dejjem tikber fl-importanza.
Inkluża fil-Contos Tradicionais do Povo Português [Ħrejjef Folkloristiċi Tradizzjonali mill-Portugall] (1883) ta’ Teófilo Braga, il-leġġenda tgħid li kollox beda minn fra li b’makakkerija kbira daħak b’bidwi u wasslu biex jemmen li kien għamel soppa tajba minn ġebla li kien qed iġorr fil-but.
Mal-ġebla żied il-patata, il-fażola u z-zalzett biex issir is-soppa.
Bl-assoċjazzjoni tal-isem “Sopa da Pedra” mas-soppa deskritta fl-istorja, u x-xebh tal-ingredjenti tagħha ma’ dawk tas-soppa ta’ Almeirim, il-fatti u l-ħrejjef malajr tħalltu.
Din il-leġġenda saret reklam li għen jagħmel is-“Sopa da Pedra de Almeirim” ta’ veru popolari.
Peress li l-viżitaturi fir-restoranti spiss kienu jistaqsu għall-ġebla, sar komuni li tiżdied waħda mas-suppiera qabel tisserva.
Il-fama tas-“Sopa da Pedra de Almeirim” infirxet mal-pajjiż kollu, u anke f’pajjiżi oħra, bis-saħħa tal-Confraria Gastronómica de Almeirim [is-Soċjetà Gastronomika ta’ Almeirim], li l-għan tagħha huwa li xxerred u tippreserva l-wirt kulturali, storiku, etnografiku u kulinari ta’ din il-muniċipalità fir-Ribatejo.
“Fost ir-riċetti tipiċi kollha ta’ Almeirim, is-Sopa da Pedra tispikka b’mod ċar.
Nivvjaġġaw madwar il-pajjiż kollu biex nippromwovuha, u diġà xandarna l-kelma f’pajjiżi bħal Spanja, Franza, il-Belġju u l-Ungerija,” jgħid Rui Figueiredo, il-Gran Mastru tas-Soċjetà, li, mill2013, bdiet torganizza l-festival annwali tas-“Sopa da Pedra de Almeirim”.
Din l-ispeċjalità tradizzjonali tant hija assoċjata mill-qrib ma’ Almeirim, il-post tal-oriġini tagħha, li matul is-snin is-“Sopa da Pedra de Almeirim” bdiet tissejjaħ ikona kulinari ewlenija, waħda mill-ispeċjalitajiet l-aktar magħrufa talPortugall, fuq programmi televiżivi ddedikati għall-kċina nazzjonali (RTP, 2009, 7 Maravilhas da Gastronomia| Sopa da Pedra| Reportagem; RTP Memória, 2017, Horizontes da Memória, Sopa da Pedra, Almeirim, 1999; TV4Ribatejo, 2009, Morreu a Mãe da Sopa da Pedra).
Persuni ewlenin fil-preservazzjoni u t-tixrid ta’ platti nazzjonali, bħal Maria de Lourdes Modesto, inkludew is-“Sopa da Pedra de Almeirim” fost ir-riċetti popolari tagħhom mis-1960ijiet ’l hawn [Modesto, M.L. (1982), Cozinha Tradicional Portuguesa [Il-Kċina Tradizzjonali Portugiża], Verbo, Lisbona, l-ewwel edizzjoni].
Il-festival annwali tas-Sopa da Pedra, li ilu jsir kull sena mill-2013, diġà sar avveniment ewlieni fil-ħajja kulturali talbelt u jġib eluf ta’ viżitaturi lejn il-belt.
Bl-appoġġ tal-kunsill muniċipali, dan l-avveniment huwa promoss mis-Soċjetà Gastronomika ta’ Almeirim, li ġiet stabbilita bil-għan li tippromwovi l-affarijiet tipiċi lokali, u b’mod partikolari s-“Sopa da Pedra de Almeirim”.