C 70/26
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
11.2.2022
Η σούπα έγινε γνωστή ως «Sopa da Pedra de Almeirim» πολύ αργότερα, στις αρχές της δεκαετίας του ’60 (πριν από έξι δεκαετίες).
Αυτή η τοπική σπεσιαλιτέ έγινε γνωστή κυρίως μέσω του μικρού παντοπωλείου που διαχειρίζονταν ο ψαράς José Manuel «Toucinho» και η σύζυγός του Maria Manuela Aranha, γεννημένη το 1912, η οποία θεωρείται η «μητέρα της sopa da pedra».
Η μητέρα της, Mariana, μαγείρευε αυτή τη σούπα από φασόλια και κρέας πριν από το 1960 [βλ.: Morreu a Mãe da Sopa da Pedra — YouTube, που αναρτήθηκε στις 4 Μαΐου 2009].
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες της οικογένειας, αυτό το κατάστημα στο παλαιό τμήμα της πόλης εξυπηρετούσε πλανόδιους λιανοπωλητές, οι οποίοι σταματούσαν στη γειτονιά για να πωλήσουν την πραμάτια τους και να ανακτήσουν τις δυνάμεις τους πριν συνεχίσουν το ταξίδι τους.
Δοκίμαζαν λοιπόν μερικά από τα τοπικά εδέσματα που μαγείρευε η οικογένεια.
Η τοπική σούπα από φασόλια, πατάτες και λουκάνικα υπήρχε πάντα στο μενού και την προτιμούσαν ιδιαίτερα οι ταξιδιώτες.
Η Hélia Costa, κόρη του ζεύγους που άνοιξε το παντοπωλείο και αργότερα το εστιατόριο, αναφέρει: «Αυτοί οι πλανόδιοι λιανοπωλητές ήταν επίσης προμηθευτές μας, άνθρωποι που γνωρίζαμε καλά.
Μία μέρα, ένας από αυτούς ήρθε να φάει, και η μητέρα μου του σέρβιρε μια σούπα από συνταγή που έφτιαχναν ο παππούς και η γιαγιά μου.
Του άρεσε τόσο πολύ, που ήθελε να φέρει και φίλους του να την δοκιμάσουν.
Όμως, επειδή υπήρχαν και άλλες σούπες, για να την ξεχωρίσει είπε: “Είναι εκείνη η σκούρα, παχύρρευστη σούπα, που μοιάζει με τις πέτρες με τις οποίες είναι στρωμένος ο δρόμος”, αναφερόμενος στους λιθόστρωτους δρόμους της περιοχής.
Υπάρχουν ακόμη πολλοί τέτοιοι δρόμοι στην περιοχή.»
Η ονομασία που της δόθηκε, εμπνευσμένη από τους λίθους με τους οποίους είναι στρωμένοι οι παλαιότεροι δρόμοι της πόλης αυτής στο Ribatejo, έγινε η εμπορική ονομασία της παραδοσιακής αυτής χωριάτικης σούπας, η οποία, από στόμα σε στόμα, έγινε διάσημη και άρχισε να προσελκύει επισκέπτες στην πόλη, που πήγαιναν εκεί για να την δοκιμάσουν.
Το μικρό παντοπωλείο εξελίχθηκε, το 1962, στο εστιατόριο που είναι σήμερα πασίγνωστο ως το πρώτο εστιατόριο που άρχισε να φτιάχνει τη «Sopa da Pedra de Almeirim».
Με την πάροδο των ετών, άνοιξαν και άλλα εστιατόρια που σερβίρουν τη «Sopa da Pedra de Almeirim», με βάση τις τοπικές συνταγές, και η γαστρονομική αυτή δραστηριότητα παρουσιάζει σταθερά ανοδική πορεία.
Σύμφωνα με το έργο «Contos Tradicionais do Povo Português» [Παραδοσιακές ιστορίες του πορτογαλικού λαού] (1883), του Teófilo Braga, ο μύθος λέει ότι όλα ξεκίνησαν από έναν πανούργο μοναχό, ο οποίος κατάφερε να κάνει έναν αφελή αγρότη να πιστέψει ότι είχε φτιάξει μια νόστιμη σούπα από μια πέτρα που είχε στην τσέπη του, και στην οποία είχε απλώς προσθέσει πατάτες, φασόλια και λουκάνικα.
Λόγω της ομοιότητας της ονομασίας «Sopa da Pedra» και των συστατικών της σούπας του Almeirim με τη σούπα που περιγράφεται στον μύθο, η πραγματική ιστορία και ο μύθος έγιναν ένα.
Αυτό συνέβαλε στην προβολή της πραγματικής «Sopa da Pedra de Almeirim».
Καθώς οι επισκέπτες των εστιατορίων συχνά ζητούσαν να δουν την πέτρα, αποκτήθηκε η συνήθεια να προστίθεται μία στη σουπιέρα πριν από το σερβίρισμα.
Η φήμη της «Sopa da Pedra de Almeirim» εξαπλώθηκε σε ολόκληρη τη χώρα, ακόμη και στο εξωτερικό, χάρη στην Confraria Gastronómica de Almeirim (Γαστρονομική Αδελφότητα Almeirim), σκοπός της οποίας είναι η διάδοση και διατήρηση της πολιτιστικής, ιστορικής, εθνογραφικής και γαστρονομικής κληρονομιάς της περιοχής Ribatejo.
«Η Sopa da Pedra σαφώς ξεχωρίζει από όλες τις άλλες τυπικές συνταγές του Almeirim.
Διοργανώνουμε εκδηλώσεις για την προβολή της σε όλη τη χώρα αλλά και σε χώρες του εξωτερικού, όπως η Ισπανία, η Γαλλία, το Βέλγιο και η Ουγγαρία», λέει ο Rui Figueiredo, Μέγας Μάγιστρος της Αδελφότητας, που από το 2013 διοργανώνει το ετήσιο φεστιβάλ «Sopa da Pedra de Almeirim».
Αυτό το παραδοσιακό ιδιότυπο προϊόν συνδέεται τόσο στενά με το Almeirim, τον τόπο προέλευσής του, ώστε με την πάροδο των ετών, σε τηλεοπτικά προγράμματα αφιερωμένα στην εθνική γαστρονομία (RTP, 2009, 7 Maravilhas da Gastronomia| Sopa da Pedra| Reportagem· RTP Memória, 2017, Horizontes da Memória, Sopa da Pedra, Almeirim, 1999· TV4Ribatejo, 2009, Morreu a Mãe da Sopa da Pedra) η «Sopa da Pedra de Almeirim» αναδείχθηκε σε εμβληματικό γαστρονομικό προϊόν και μια από τις πιο γνωστές σπεσιαλιτέ της Πορτογαλίας.
Πολύ σημαντικές προσωπικότητες που έχουν ασχοληθεί με τη διαφύλαξη και τη διάδοση της πορτογαλικής κουζίνας όπως η Maria de Lourdes Modesto, συμπεριέλαβαν τη συνταγή της «Sopa da Pedra de Almeirim» στις δημοφιλείς συνταγές από τη δεκαετία του ’60 [Modesto, M.L. (1982), Cozinha Tradicional Portuguesa [Παραδοσιακή κουζίνα της Πορτογαλίας], Verbo, Lisbon, 1η έκδοση].
Το ετήσιο φεστιβάλ Sopa da Pedra, που διοργανώνεται κάθε χρόνο από το 2013, αποτελεί ήδη σημαντική εκδήλωση της πολιτιστικής ζωής της πόλης και προσελκύει χιλιάδες επισκέπτες.
Με την υποστήριξη του δημοτικού συμβουλίου, η εκδήλωση αυτή προωθείται από τη Γαστρονομική Αδελφότητα του Almeirim, η οποία συστάθηκε με σκοπό την προώθηση της τυπικής κουζίνας της περιοχής, και ιδίως της «Sopa da Pedra de Almeirim».