C 15/114
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
12.1.2022
L-Erbgħa 19 ta’ Mejju 2021
J.
billi l-Ftehim ta' Pariġi huwa l-ewwel trattat internazzjonali li jirrikonoxxi b'mod espliċitu r-rabta bejn l-azzjoni klimatika u d-drittijiet tal-bniedem, u b'hekk jippermetti l-użu ta' strumenti ġuridiċi eżistenti relatati mad-drittijiet tal-bniedem biex iħeġġu lill-Istati u lill-kumpaniji privati jnaqqsu l-emissjonijiet; billi ma hemm ebda strument konkret fi ħdan il-Ftehim ta' Pariġi biex l-atturi statali u korporattivi jinżammu responsabbli għall-impatt tagħhom fuq it-tibdil fil-klima u l-eżerċizzju tad-drittijiet tal-bniedem;
K.
billi l-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem stabbiliet b'mod ċar li diversi tipi ta' degradazzjoni ambjentali jistgħu jirriżultaw fi ksur tad-drittijiet tal-bniedem sostantivi, bħad-drittijiet għall-ħajja, għall-ħajja privata u għall-ħajja tal-familja, u t-tgawdija fil-paċi tad-dar, u l-projbizzjoni ta' trattament inuman u degradanti;
L.
billi l-ġustizzja klimatika għandha l-għan li tindirizza l-kriżi klimatika bl-użu tad-dritt dwar id-drittijiet tal-bniedem biex tnaqqas id-distakk fir-responsabbiltà fil-governanza klimatika, billi tuża l-litigazzjoni dwar it-tibdil fil-klima biex iżżomm lill-istati u lill-atturi korporattivi responsabbli u tiżgura li dawn jinżammu responsabbli għall-azzjonijiet tagħhom f'termini tal-preservazzjoni tan-natura għall-ġid tagħha stess u biex tippermetti ħajja dinjituża u b'saħħitha għall-ġenerazzjonijiet preżenti u futuri;
M. billi diversi kawżi pendenti stabbilew ksur tad-drittijiet tal-bniedem u wittew it-triq lejn l-obbligu ta' rendikont minħabba nuqqasijiet jew inazzjoni ta' individwi, stati u kumpaniji fl-indirizzar tal-konsegwenzi tat-tibdil fil-klima;
N.
billi l-kompetizzjoni intensifikata għar-riżorsi naturali mmexxija minn kumpaniji privati, xi drabi b'kompliċità tal-gvern, poġġiet lid-difensuri tal-ambjent u lill-komunitajiet indiġeni li qegħdin ifittxu li jipproteġu l-artijiet tradizzjonali tagħhom fuq quddiem nett tal-azzjoni ambjentali u għamlithom mira tal-persekuzzjoni;
O.
billi l-konsegwenzi tat-tibdil fil-klima fuq id-drittijiet tal-bniedem ser jinħassu mhux biss mill-aktar nies vulnerabbli, iżda mill-popolazzjoni kollha tad-dinja; billi l-komunitajiet u l-pajjiżi l-aktar vulnerabbli li jikkawżaw l-inqas tniġġis u qerda ambjentali jsofru l-aktar mill-konsegwenzi diretti tat-tibdil fil-klima; billi ċ-ċifri dwar il-mard u l-mewt prematur li jirriżultaw mit-tniġġis ambjentali huma diġà tliet darbiet akbar minn dawk għall-AIDS, it-tuberkolożi u l-malarja flimkien, u b'hekk joħolqu theddida għad-dritt għall-ħajja, għal ambjent san u għall-arja nadifa; billi diżastri naturali bħall-għargħar, il-maltempati tropikali u l-perjodi twal ta' nixfa qegħdin isiru dejjem aktar frekwenti u qegħdin ikollhom konsegwenzi dannużi għas-sigurtà tal-ikel fil-pajjiżi tan-Nofsinhar tad-dinja u għat-tgawdija ta' ħafna mid-drittijiet tal-bniedem;
P.
billi l-ġustizzja ambjentali tagħmel parti mill-ġustizzja soċjali u billi l-impatti tat-tibdil fil-klima huma asimmetriċi u l-effetti negattivi tagħhom huma distruttivi għall-ġenerazzjonijiet preżenti u futuri, speċjalment fil-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw; billi t-tibdil fil-klima jaffettwa b'mod intensiv lill-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw u jaggrava l-inugwaljanzi soċjali u ekonomiċi eżistenti, u jwassal biex gruppi vulnerabbli jsofru b'mod sproporzjonat mill-effetti negattivi tiegħu;
Q.
billi t-tibdil fil-klima huwa kontributur dejjem aktar importanti għall-ispostament u l-migrazzjoni, kemm fi ħdan in-nazzjonijiet kif ukoll bejn il-fruntieri internazzjonali; billi l-ispostament huwa prospett imminenti għal xi komunitajiet, bħal dawk li jgħixu f'żoni mhedda mid-deżertifikazzjoni, dawk li jinsabu fl-Artiku li qiegħed idub malajr, iż-żoni kostali baxxi, u gżejjer żgħar jew f'ekosistemi delikati oħra u f'territorji li jinsabu f'riskju; billi mill-2008, medja ta' 24 miljun persuna ġew spostati kull sena minħabba diżastri klimatiċi katastrofiċi, l-aktar fi tlieta mill-aktar reġjuni vulnerabbli – l-Afrika sub-Saħarjana, l-Asja t'Isfel u l-Amerka Latina; billi skont il-UNDP 80 % tan-nies spostati minħabba t-tibdil fil-klima huma nisa; billi l-fenomenu dejjem akbar ta' spostament ikkawżat mill-klima jista' jkun ta' theddida diretta għad-drittijiet tal-bniedem, il-kultura u l-għarfien tradizzjonali għall-popolazzjoni kkonċernata u jista' jkollu impatt sinifikanti fuq il-komunitajiet lokali fil-pajjiżi u t-territorji fejn dawn jistabbilixxu ruħhom;
R.
billi r-restrizzjonijiet u l-lockdowns minħabba l-COVID-19 naqqsu t-trasparenza u l-monitoraġġ tal-ksur tad-drittijiet tal-bniedem, u intensifikaw l-intimidazzjoni politika u s-sorveljanza diġitali, filwaqt li llimitaw l-aċċess għall-ġustizzja u l-kapaċitajiet tad-difensuri tal-ambjent, l-atturi lokali, il-komunitajiet indiġeni u oħrajn biex jipparteċipaw b'mod