C 15/114
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
12.1.2022
Τετάρτη 19 Μαΐου 2021
Ι.
λαμβάνοντας υπόψη ότι η Συμφωνία του Παρισιού είναι η πρώτη διεθνής συνθήκη που αναγνωρίζει ρητά τη σχέση μεταξύ της δράσης για το κλίμα και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, επιτρέποντας έτσι τη χρήση των υφιστάμενων νομικών μέσων που σχετίζονται με τα ανθρώπινα δικαιώματα για να παροτρύνουν τα κράτη και τις ιδιωτικές εταιρείες να μειώσουν τις εκπομπές· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Συμφωνία του Παρισιού δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένα μέσα για τη λογοδοσία των κρατικών και των εταιρικών φορέων όσον αφορά τον αντίκτυπό τους στην κλιματική αλλαγή και την άσκηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·
ΙΑ.
λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έχει διαπιστώσει με σαφήνεια ότι πολλά είδη περιβαλλοντικής υποβάθμισης μπορούν να καταλήξουν σε παραβιάσεις ουσιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως το δικαίωμα στη ζωή, στην ιδιωτική και οικογενειακή ζωή, και στην ειρηνική απόλαυση της οικείας, και η απαγόρευση της απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης·
ΙΒ.
λαμβάνοντας υπόψη ότι η κλιματική δικαιοσύνη αποσκοπεί στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης με τη χρήση του δικαίου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων για τη γεφύρωση του χάσματος λογοδοσίας στη διακυβέρνηση του κλίματος, μέσω της προσφυγής σε δικαστικές διαμάχες για την κλιματική αλλαγή με σκοπό τη λογοδοσία κρατών και εταιρικών φορέων και τη διασφάλιση της απόδοσης ευθυνών για τις ενέργειές τους όσον αφορά τη διατήρηση της φύσης ως αυτοσκοπό και προκειμένου να είναι δυνατή μια αξιοπρεπής και υγιής ζωή για τις σημερινές και τις μελλοντικές γενιές·
ΙΓ.
λαμβάνοντας υπόψη ότι αρκετές εκκρεμείς νομικές υποθέσεις έχουν διαπιστώσει παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και έχουν προετοιμάσει το έδαφος για τη λογοδοσία κατόπιν περιπτώσεων μη αντιμετώπισης ή αδράνειας από άτομα, κράτη και εταιρικούς φορείς όσον αφορά την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής·
ΙΔ.
λαμβάνοντας υπόψη ότι ο εντεινόμενος ανταγωνισμός για τους φυσικούς πόρους μεταξύ ιδιωτικών εταιρειών, ενίοτε με τη συνέργεια της κυβέρνησης, έχει θέσει τους υπερασπιστές του περιβάλλοντος και τις αυτόχθονες κοινότητες που επιδιώκουν να προστατεύσουν τα παραδοσιακά εδάφη τους στην πρώτη γραμμή της περιβαλλοντικής δράσης και στο στόχαστρο διώξεων·
ΙΕ.
λαμβάνοντας υπόψη ότι οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στα ανθρώπινα δικαιώματα θα γίνουν αισθητές όχι μόνο από τα πλέον ευάλωτα άτομα, αλλά από το σύνολο του παγκόσμιου πληθυσμού· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πιο ευάλωτες κοινότητες και οι χώρες που προκαλούν τη λιγότερη ρύπανση και τις λιγότερες περιβαλλοντικές καταστροφές πλήττονται περισσότερο από τις άμεσες συνέπειες της κλιματικής αλλαγής· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αριθμοί για τις ασθένειες και τους πρόωρους θανάτους που οφείλονται στη ρύπανση του περιβάλλοντος είναι ήδη τριπλάσιοι από εκείνους που αφορούν το AIDS, τη φυματίωση και την ελονοσία μαζί, απειλώντας το δικαίωμα στη ζωή, σε ένα υγιές περιβάλλον και στον καθαρό αέρα· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι φυσικές καταστροφές, όπως οι πλημμύρες, οι τροπικές καταιγίδες και οι παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας αυξάνονται συνεχώς και προκαλούν επιζήμιες συνέπειες για την επισιτιστική ασφάλεια στις χώρες του παγκόσμιου νότου και για την άσκηση πολλών ανθρωπίνων δικαιωμάτων·
ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η περιβαλλοντική δικαιοσύνη αποτελεί μέρος της κοινωνικής δικαιοσύνης και ότι οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής είναι ασύμμετρες και οι αρνητικές επιδράσεις τους είναι καταστροφικές για τις σημερινές και τις μελλοντικές γενιές, ιδίως στις αναπτυσσόμενες χώρες· λαμβάνοντας υπόψη ότι η κλιματική αλλαγή επηρεάζει έντονα τις αναπτυσσόμενες χώρες και επιδεινώνει τις υφιστάμενες κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες, με αποτέλεσμα οι ευάλωτες ομάδες να υποφέρουν δυσανάλογα από τις αρνητικές επιπτώσεις της· ΙΖ.
λαμβάνοντας υπόψη ότι η κλιματική αλλαγή συμβάλλει ολοένα και περισσότερο στον εκτοπισμό και τη μετανάστευση, τόσο στο εσωτερικό των εθνών όσο και πέραν των διεθνών συνόρων· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο εκτοπισμός αποτελεί επικείμενη προοπτική για ορισμένες κοινότητες, όπως εκείνες που ζουν σε περιοχές που απειλούνται από απερήμωση, εκείνες που βρίσκονται στην Αρκτική όπου οι πάγοι λιώνουν ταχύτατα, σε παράκτιες περιοχές με χαμηλό υψόμετρο και σε μικρά νησιά ή σε άλλα ευάλωτα οικοσυστήματα και εδάφη που διατρέχουν κίνδυνο· λαμβάνοντας υπόψη ότι, από το 2008, εκτοπίζονται ετησίως κατά μέσο όρο 24 εκατομμύρια άνθρωποι λόγω καιρικών καταστροφών, κυρίως σε τρεις από τις πιο ευάλωτες περιοχές — την υποσαχάρια Αφρική, τη Νότια Ασία και τη Λατινική Αμερική· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το UNDP, το 80 % των εκτοπισθέντων λόγω της κλιματικής αλλαγής είναι γυναίκες· λαμβάνοντας υπόψη ότι το αυξανόμενο φαινόμενο του εκτοπισμού λόγω κλίματος μπορεί να αποτελέσει άμεση απειλή για τα ανθρώπινα δικαιώματα, τον πολιτισμό και τις παραδοσιακές γνώσεις για τον πληττόμενο πληθυσμό και μπορεί να έχει σημαντικό αντίκτυπο στις τοπικές κοινότητες στις χώρες και τα εδάφη όπου εγκαθίστανται τα άτομα αυτά·
ΙΗ.
λαμβάνοντας υπόψη ότι οι περιορισμοί και τα μέτρα περιορισμού της κυκλοφορίας λόγω της νόσου COVID-19 έχουν μειώσει τη διαφάνεια και την παρακολούθηση των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και έχουν εντείνει τον πολιτικό εκφοβισμό και την ψηφιακή επιτήρηση, περιορίζοντας παράλληλα την πρόσβαση στη δικαιοσύνη και τις ικανότητες των υπερασπιστών του περιβάλλοντος, των τοπικών παραγόντων, των αυτόχθονων κοινοτήτων και άλλων να συμμετέχουν