Cục Di sản văn hóa (Việt Nam)

Cục Di sản văn hóa là cơ quan trực thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, có chức năng tham mưu giúp Bộ trưởng thực hiện chức năng quản lý nhà nước và tổ chức thực thi pháp luật về di sản văn hóa trên phạm vi cả nước; quản lý các dịch vụ công thuộc lĩnh vực di sản văn hóa theo quy định của pháp luật.

Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Di sản văn hóa được quy định tại Quyết định số 616/QĐ-BVHTTDL ngày 11 tháng 3 năm 2025 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

== Lịch sử hình thành và phát triển ==
Ngày nay, di sản văn hóa giữ vai trò quan trọng trong đời sống xã hội, thể hiện bản sắc dân tộc và là nền tảng tinh thần của đất nước. Công tác bảo tồn, phát huy di sản luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm, xây dựng thành truyền thống bền vững qua nhiều giai đoạn lịch sử.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sớm thể hiện tầm nhìn sâu sắc về bảo tồn văn hóa dân tộc khi ký Sắc lệnh số 65/SL (23/11/1945) về việc bảo tồn cổ tích trên toàn quốc. Tiếp đó, ngày 17/9/1959, Bộ Văn hóa ban hành Nghị định số 775-VH/ND thành lập Vụ Bảo tồn Bảo tàng, tiền thân của Cục Di sản văn hóa ngày nay.

Từ đó đến nay, cơ quan này đã trải qua nhiều lần tổ chức và đổi tên, phù hợp với yêu cầu từng thời kỳ:

- 1959 – 1970: Vụ Bảo tồn Bảo tàng thuộc Bộ Văn hóa – thực hiện nghiên cứu, quản lý và hướng dẫn công tác bảo tồn, bảo tàng trên cả nước.
- 1970 – 1977: Cục Bảo tồn Bảo tàng trực thuộc Bộ Văn hóa và Thông tin.
- 1978 – 1984: Trở lại mô hình Vụ Bảo tồn Bảo tàng, tiếp tục là cơ quan tham mưu, chỉ đạo thống nhất công tác bảo tồn, bảo tàng.
- 1985 – 1987: Chuyển thành Cục Bảo tồn Bảo tàng theo Nghị định 88-HĐBT, giúp Bộ Văn hóa quản lý nhà nước trong lĩnh vực bảo tồn.
- 1988 – 1994: Lần nữa trở lại mô hình Vụ Bảo tồn Bảo tàng trực thuộc Bộ Văn hóa - Thông tin - Thể thao và Du lịch.
- 1995 – 6/2003: Thành lập lại Cục Bảo tồn Bảo tàng (theo Quyết định 1917-TC/QĐ) trực thuộc Bộ Văn hóa - Thông tin.
- 7/2003 – 1/2008: Đổi tên thành Cục Di sản văn hóa, giúp Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thông tin thực hiện quản lý nhà nước về di sản văn hóa.
- Từ 2008 đến nay: Cục Di sản văn hóa trực thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, theo Nghị định 185/2007/NĐ-CP, tiếp tục thực hiện vai trò tham mưu, quản lý nhà nước, phát huy giá trị di sản trong thời kỳ hội nhập và phát triển.

Trải qua hơn nửa thế kỷ, công tác bảo tồn và phát huy di sản văn hóa Việt Nam đã khẳng định vai trò quan trọng trong việc gìn giữ bản sắc dân tộc, góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế.

== Nhiệm vụ và quyền hạn ==
Theo Điều 2, Quyết định số 616/QĐ-BVHTTDL ngày 11 tháng 3 năm 2025 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Cục Di sản văn hóa có các nhiệm vụ, quyền hạn chính:

- Trình Bộ trưởng để trình Thủ tướng Chính phủ quyết định:

1. Đề nghị Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc (UNESCO) công nhận di sản văn hóa và thiên nhiên tiêu biểu của Việt Nam là Di sản thế giới.
2. Phương án xử lý đối với tài sản là di sản văn hóa theo quy định của pháp luật.

- Thực hiện chức năng quản lý nhà nước về:

1. Bảo tàng.
2. Di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia.
3. Di tích.
4. Di sản văn hóa phi vật thể.
5. Di sản tư liệu.
6. Thông tin - tư liệu (liên quan đến di sản văn hóa).

== Lãnh đạo Cục ==
- Cục trưởng: Lê Thị Thu Hiền
- Phó Cục trưởng:
- Trần Đình Thành
- Phạm Định Phong
- Nguyễn Viết Cường

== Cơ cấu tổ chức ==
"(Theo Điều 3, Quyết định số 616/QĐ-BVHTTDL ngày 11 tháng 3 năm 2025 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch)"

- Văn phòng Cục
- Phòng Quản lý di tích
- Phòng Quản lý di sản văn hóa phi vật thể
- Phòng Quản lý bảo tàng và di sản tư liệu

== Xem thêm ==
- Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (Việt Nam)
- Di sản văn hóa

== Liên kết ngoài ==
- Website chính thức của Cục Di sản văn hóa