Long Sơn

Long Sơn là một xã đảo thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Đây là một trong 168 phường, xã và đặc khu mới ở Thành phố Hồ Chí Minh sau đợt sắp xếp vào năm 2025.

==Địa lý==
Long Sơn là một xã đảo ven biển nằm ở phía Nam của Thành phố Hồ Chí Minh, cách phường Bà Rịa khoảng 13 km về phía Tây, cách phường Vũng Tàu 25 km về phía Bắc và cách phường Sài Gòn khoảng 75 km về phía Đông Nam, thuộc khu vực Vũng Tàu của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây.
- Phía Đông Bắc giáp với phường Long Hương
- Phía Nam giáp với phường Phước Thắng với ranh giới là sông Dinh
- Phía Tây và phía Nam giáp với vịnh Gành Rái
- Phía Bắc giáp với các phường Tân Phước và Tân Hải với ranh giới là sông Rạng

Xã gồm một đảo chính nằm men theo triền của núi Nứa, đoạn cuối của dãy núi Phước Hòa đâm ra biển và đảo nhỏ là đảo Gò Găng. Xã được kết nối với phường Phước Thắng qua các cầu gồm cầu Chà Và và cầu Gò Găng và kết nối với phường Tân Hải qua cầu Bà Nanh.

Theo Công văn số 2896/BNV-CQĐP ngày 27 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nội vụ, xã Long Sơn sau sắp xếp có diện tích 56,50 km², dân số tính tới ngày 31/12/2024 là 17.767 người, mật độ dân số đạt người/km² (số liệu thống kê tính đến ngày 31/12/2024 theo quy định tại Điều 6 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 14 tháng 4 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội).

==Hành chính==
Xã Long Sơn được chia thành 10 thôn.

==Lịch sử==
Dưới thời Pháp thuộc, địa bàn xã Long Sơn hiện nay thuộc làng Núi Nứa, tổng An Phú Tân, tỉnh Bà Rịa. Về sau, làng Núi Nứa được đổi tên thành làng Sơn Long.

Năm 1956, chính quyền Việt Nam Cộng hòa sáp nhập tỉnh Bà Rịa với thị xã Vũng Tàu thành tỉnh Phước Tuy. Ngày 3 tháng 1 năm 1957, các đơn vị hành chính của tỉnh Phước Tuy được sắp xếp lại, Sơn Long lúc này là một xã thuộc quận Vũng Tàu.

Ngày 1 tháng 2 năm 1960, xã Sơn Long được đổi tên thành xã Long Sơn theo Nghị định số 114-BNV/NCĐ/NĐ của Bộ Nội vụ. Đến năm 1969, xã Long Sơn được chuyển về quận Long Lễ.

Sau năm 1975, Long Sơn là một xã thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Đồng Nai.

Ngày 30 tháng 5 năm 1979, đặc khu Vũng Tàu – Côn Đảo được thành lập, xã Long Sơn trực thuộc đặc khu.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo giải thể, xã Long Sơn trực thuộc thành phố Vũng Tàu như hiện nay.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1685/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025 (có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, giữ nguyên toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của xã Long Sơn thuộc thành phố Vũng Tàu trước đây và không thực hiện việc sắp xếp (khoản 164 Điều 1).

==Kinh tế==
Hiện nay, Long Sơn được biết đến là nơi nổi tiếng với đặc sản hàu. Địa phương cũng đã phát triển mạnh nghề nuôi trồng thủy sản, trong đó chú trọng nghề nuôi hàu. Trên địa bàn xã còn có Tổ hợp lọc hóa dầu và hóa chất Long Sơn.

==Văn hóa==
===Di tích lịch sử===
Nhà Lớn Long Sơn hay dân gian còn gọi là đền Ông Trần là một quần thể kiến trúc nghệ thuật theo lối cổ. Đây là nơi tập trung sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của tín đồ theo đạo Ông Trần, một tín ngưỡng khá phổ biến ở nơi đây. Khu nhà Lớn là một tập hợp quần thể kiến trúc khép kín với nhiều công trình như: dãy nhà phố, chợ, lầu dài, nhà máy đèn...

===Phong tục tập quán===
Ngày nay, tại Long Sơn còn bảo lưu nhiều phong tục tập quán xưa cũ, trong đó có tục tẩn táng khá kỳ lạ của tín đồ theo đạo Ông Trần. Trên đảo, người chết được liệm trong một quan tài chung và chỉ được để 24 tiếng đồng hồ rồi đem đi chôn cất. Quan tài được đem về ngay sau khi đưa thi hài xuống huyệt.

==Xem thêm==
- Ông Trần
- Nhà Lớn Long Sơn
- Tổng quan về xã Long Sơn
- Hòa giải bất thành vụ đòi bồi thường cá chết sông Chà Và, "tuoitre.vn", 26 tháng 10 năm 2016
- Vụ cá chết sông Chà Và: Phải bồi thường hơn 13 tỉ đồng, "tuoitre.vn", 22 tháng 12 năm 2016
- Cá bè trên sông Chà Và, Long Sơn lại chết, "tuoitre.vn", 26 tháng 8 năm 2016