U-166 (tàu ngầm Đức) (1941)

"U-166" là một tàu ngầm tấn công thuộc phân lớp Type IXC được Hải quân Đức Quốc Xã chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nhập biên chế năm 1942, nó chỉ thực hiện được hai chuyến tuần tra và đánh chìm được bốn tàu buôn với tổng tải trọng . Trong chuyến tuần tra cuối cùng, "U-166" bị tàu săn ngầm USS "PC-566" của Hải quân Hoa Kỳ thả mìn sâu đánh chìm trong vịnh Mexico về phía Đông Nam New Orleans vào ngày 30 tháng 7, 1942.

== Thiết kế và chế tạo ==
=== Thiết kế ===
Thiết kế của tàu ngầm Type IXC có kích thước hơi nhỉnh hơn so với phân lớp Type IXB dẫn trước. Chúng có trọng lượng choán nước khi nổi và khi lặn. Con tàu có chiều dài chung , lớp vỏ trong chịu áp lực dài , mạn tàu rộng , chiều cao và mớn nước .

Chúng trang bị hai động cơ diesel MAN M 9 V 40/46 siêu tăng áp 9-xy lanh 4 thì, tổng công suất , dẫn động hai trục chân vịt đường kính , cho phép đạt tốc độ tối đa , và tầm hoạt động tối đa khi đi tốc độ đường trường . Khi đi ngầm dưới nước, chúng sử dụng hai động cơ/máy phát điện Siemens-Schuckert 2 GU 345/34 tổng công suất . Tốc độ tối đa khi lặn là , và tầm hoạt động ở tốc độ . Con tàu có khả năng lặn sâu đến .

Vũ khí trang bị có sáu ống phóng ngư lôi , bao gồm bốn ống trước mũi và hai ống phía đuôi, và mang theo tổng cộng 22 quả ngư lôi . Tàu ngầm Type IX trang bị một hải pháo SK C/32 với 110 quả đạn, một pháo phòng không SK C/30 và hai pháo phòng không C/30. Thủy thủ đoàn bao gồm 4 sĩ quan và 44 thủy thủ.

=== Chế tạo ===
"U-166" được đặt hàng vào ngày 25 tháng 9, 1939, và được đặt lườn tại xưởng tàu Seebeck của hãng DeSchiMAG ở Bremerhaven vào ngày 6 tháng 12, 1940. Nó được hạ thủy vào ngày 1 tháng 11, 1941, và nhập biên chế cùng Hải quân Đức Quốc Xã vào ngày 23 tháng 3, 1942 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Trung úy Hải quân Hans-Günther Kuhlmann. 

== Lịch sử hoạt động ==
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy và huấn luyện trong thành phần Chi hạm đội U-boat 4, "U-166" được điều sang Chi hạm đội U-boat 10 từ ngày 1 tháng 6, 1942 để hoạt động trên tuyến đầu cho đến khi bị mất. 

=== Chuyến tuần tra thứ nhất ===
Sau khi di chuyển từ cảng Kiel, Đức đến cảng Kristiansand, Na Uy vào cuối tháng 5, 1942, "U-166" xuất phát từ đây vào ngày 1 tháng 6 cho chuyến tuần tra đầu tiên trong chiến tranh. Nó tiến ra Bắc Hải, rồi băng qua khe GI-UK giữa Iceland và quần đảo Faroe để vòng qua quần đảo Anh, và hoạt động trong vùng biển Đại Tây Dương về phía Tây Ireland (Khu vực Tiếp cận phía Tây). Chiếc U-boat không đánh chìm được mục tiêu nào, nên kết thúc chuyến tuần tra khi khi đi đến cảng Lorient bên bờ Đại Tây Dương của Pháp đã bị Đức chiếm đóng vào ngày 10 tháng 6. 

=== Chuyến tuần tra thứ hai – Bị mất ===
"U-166" khởi hành từ Lorient vào ngày 17 tháng 6 cho chuyến tuần tra thứ hai, cũng là chuyến cuối cùng; nó băng qua suốt Đại Tây Dương để hoạt động tại vùng biển phía Đông Nam Hoa Kỳ và vùng biển Caribe. Vào ngày 11 tháng 7, nó đã đánh chìm chiếc thuyền buồm Dominica "Carmen" bằng hải pháo ở vị trí khoảng về phía Đông Bắc Gaspar Hernández, Dominica. Chỉ hai ngày sau đó 13 tháng 7, nó đánh chìm chiếc tàu buôn Hoa Kỳ "Oneida" ở vị trí khoảng về phía Bắc mũi Maisí, Cuba. Đến ngày 16 tháng 7, chiếc tàu ngầm đã chặn bắt chiếc thuyền đánh cá Hoa Kỳ "Gertrude" , rồi đánh chìm bằng hải pháo ở vị trí khoảng về phía Đông Bắc La Habana, Cuba. 

"U-166" sau đó xâm nhập vào vịnh Mexico, và đến ngày 30 tháng 7 đã phóng ngư lôi đánh chìm chiếc tàu biển chở hành khách Hoa Kỳ , vốn bị tách rời khỏi Đoàn tàu TAW-7, ở vị trí cách cửa sông Mississippi về phía Nam. Ngay sau đó, tàu săn ngầm USS "PC-566" thuộc thành phần hộ tống cho Đoàn tàu TAW-7 của Hải quân Hoa Kỳ đã phát hiện kính tiềm vọng của "U-166" nên thả mìn sâu phản công, nhìn thấy một vệ dầu loang lớn nên tin rằng đã đánh chìm được tàu đối phương. Tuy nhiên khi "PC-566" quay trở về cảng cùng những người sống sót của "Robert E. Lee", giới chức Hải quân Hoa Kỳ đã không tin vào báo cáo của Thiếu tá Hải quân Herbert G. Claudius, Hạm trưởng "PC-566", viện dẫn Thiếu tá Claudius chưa từng được huấn luyện chống tàu ngầm, và nghi ngờ chiến tuật tấn công mà "PC-566" áp dụng. Thiếu tá Claudius bị cách chức hạm trưởng đồng thời không đảm nhận những chức vụ chỉ huy trên biển.

Cùng trong ngày 30 tháng 7, một thủy phi cơ J4F-1 Widgeon của Tuần duyên Hoa Kỳ phát hiện một tàu U-boat ở vị trí khoảng ngoài khơi bờ biển Houma, Louisiana. Chiếc Widgeon đã tấn công và dường như đã đánh chìm được mục tiêu tại tọa độ . Do "U-166" được báo cáo đã mất tích từ ngày 30 tháng 7, trùng hợp với cuộc tấn công của máy bay tuần duyên nhắm vào một tàu U-boat tại khu vực, nên đội bay chiếc Widgeon được ghi công đã đánh chìm "U-166", với tổn thất toàn bộ 52 thành viên thủy thủ đoàn, và hai thành viên đội bay đã được tặng thưởng huân chương.

=== Tóm tắt chiến công ===
"U-166" đã đánh chìm được tám tàu buôn tổng tải trọng và hai tàu chiến tổng tải trọng 22.947 tấn, đồng thời gây hư hại cho ba tàu buôn khác:
== Khám phá xác tàu đắm ==
Vào năm 2001, trong khi nghiên cứu khảo cổ đáy biển nhằm chuẩn bị cho việc xây dựng một đường ống dẫn khí thiên nhiên, xác tàu đắm của "Robert E. Lee" được phát hiện ở độ sâu , đồng thời xác của "U-166" cũng được tìm thấy cách mục tiêu nó tấn công gần hai dặm. Khảo sát qua sonar do các nhà khảo cổ đại dương Robert A. Church và Daniel J. Warren tiến hành cho thấy "U-166" bị vỡ làm đôi cách nhau trong một khu vực rải rác nhiều mảnh vỡ nhỏ. Các hãng khai thác dầu khí bên ngoài thềm lục địa trong vịnh Mexico được yêu cầu cung cấp dữ liệu sonar tại các khu vực khảo cổ tiềm năng, và các hãng BP và Shell đã tài trợ các hoạt động khảo sát bổ sung và ghi lại được những hình ảnh chi tiết, bao gồm khẩu hải pháo trên boong tàu phía sau tháp chỉ huy.

Chuyên gia Charles C. J. Christ, ở Houma, Louisiana, là người đã bỏ ra nhiều năm vào việc tìm kiếm "U-166" và đã tham gia xác định chiếc U-boat. Địa điểm xác tàu đắm của "U-166", tại tọa độ , được xem là một nghĩa trang chiến tranh do thi thể của 52 thành viên thủy thủ đoàn trong tàu, và được bảo vệ cấm mọi sự xâm phạm trong tương lai.

Nhà nghiên cứu Robert Ballard thuộc Hội Địa lý Quốc gia (Hoa Kỳ) đã thám hiểm và lập bản đồ xác tàu đắm bằng thiết bị lặn điều khiển từ xa vào mùa Hè năm 2014. Phần mũi chiếc tàu ngầm bị tách rời khỏi thân tàu, nằm dưới đáy biển cách phần còn lại . Phần mũi đã bị phá hủy, rõ ràng do mìn sâu kích nổ trực tiếp khi đánh trúng sàn phía trước chiếc U-boat, và gây ra vụ nổ bên trong bởi ngư lôi của chính chiếc tàu ngầm, khiến mũi tàu bị tách rời. Đây là một trong vài trường hợp hiếm hoi khi tàu ngầm bị phá hủy bởi mìn sâu kích nổ do tiếp xúc trực tiếp, vì chiến thuật tấn công bằng mìn sâu thường dựa trên các vụ nổ gần tàu ngầm nhằm gây chấn động thủy lực để gây hỏng lườn tàu áp lực.

Trong suốt hơn nữa thế kỷ, thành tích đánh chìm "U-166" được ghi nhận cho đội bay một thủy phi cơ Grumman G-44 Widgeon của Tuần duyên Hoa Kỳ, nhưng vị trí của xác chiếc U-boat cách không xa chiếc "Robert E. Lee" rõ ràng xác nhận nó bị đánh chìm bởi USS "PC-566". Vào ngày 16 tháng 12, 2014, Bộ trưởng Hải quân (Hoa Kỳ) Ray Mabus đã truy tặng cho Đại tá Hải quân Herbert G. Claudius, nguyên hạm trưởng "PC-566", Huân chương Legion of Merit (Huân chương Quân Công) vì đã anh dũng trong chiến đấu và ghi nhận thành tích đánh chìm chiếc U-boat. Ông nói: "Sau bảy mươi năm, giờ đây chúng ta biết báo cáo tác chiến [của Claudius] là hoàn toàn chính xác, [tàu của Claudius] đã đánh chìm chiếc U-boat đó, và không bao giờ là quá trễ để sửa chữa sai sót."

Kết quả nghiên cứu được công bố vào in tháng 2, 2019 cho biết xác tàu đắm của "U-166" bị hư hại nặng do sự cố tràn dầu năm 2010.

== Xem thêm ==
- Trận Đại Tây Dương (1939-1945)

== Liên kết ngoài ==
- The Story of "U-166": The Gulf of Mexico's Lost U-Boat
- Photograph and sonar image of the "Robert E. Lee"
- The U-166 - NOAA
- WWII German UBoats
- WWII Gulf of Mexico Shipwreck Survey Expedition 2004 - NOAA