William Wordsworth

William Wordsworth (07 tháng 4 năm 1770 - 23 tháng 4 năm 1850) là nhà thơ lãng mạn Anh, người cùng với Samuel Taylor Coleridge khởi xướng trào lưu lãng mạn) trong văn học tiếng Anh với tác phẩm "Thơ trữ tình" (Lyrical Ballads, 1798). Trong làng thi ca Anh, ông được xếp ngồi chiếu trên, cùng mâm với William Shakespeare và John Milton. William Wordsworth được bầu làm "Nhà thơ Hoàng gia" (Poet Laureate) của Anh từ năm 1843 cho đến khi ông qua đời vào năm 1850.

==Tiểu sử==
William Wordsworth sinh ngày 7 tháng 4 năm 1770 ở Cockermouth, Cumberland. Là con thứ hai trong một gia đình có năm người con. Wordsworth xuất hiện lần đầu như là một nhà thơ vào năm 1787 khi ông in một bài thơ trong "Tạp chí châu Âu" (The European Magazine). Cũng trong năm đó ông vào học trường Cao đẳng St John, Cambridge, chuyên ngành văn học Anh và tiếng Ý. Ông nhận bằng Cử nhân năm 1791. Trong những kỳ nghỉ ông thường đi du ngoạn ở nhiều nơi và viết trường ca "Cuộc dạo chơi buổi chiều" (An Evening Walk) với nhiều câu thơ tả phong cảnh thiên nhiên nổi tiếng.

Mùa hè năm 1790 ông cùng với một người bạn đi bộ dọc nước Pháp, qua Thụy Sĩ rồi sang Ý. Thời gian ở Pháp ông yêu một cô gái Pháp tên là Annette Vallon, cô gái này sinh cho ông một đứa con gái đặt tên là Caroline. William Wordsworth thừa nhận mình là cha của đứa bé nhưng từ chối việc cưới cô. Trở về Anh, ông xuất bản "Cuộc dạo chơi buổi chiều" cùng với một số truyện viết ở Pháp.

Năm 1794 một người bạn của William Wordsworth mất, trong di chúc, người bạn đã để lại cho ông 900 bảng. Món quà này giúp cho William Wordsworth có thể dành tất cả thời gian cho thơ ca. Từ năm 1795 đến năm 1797 ông viết bi kịch thơ "Dân biên giới" (The Borderers) về những xung đột giữa những người ở vùng biên Anh và Scotland. Trường ca "Ngôi nhà đổ nát" (The Ruined Cottage) – về số phận bất hạnh của những phụ nữ, sau đó trường ca này trở thành phần đầu của tác phẩm "Chuyến tham quan" (The Excursion).

Năm 1802 bá tước William Lowther chết, người thừa kế của bá tước đồng ý trả cho William Wordsworth 4000 bảng, là số tiền mà William Lowther ngày trước nợ cha của ông. Số tiền này là một tài sản lớn đối với William Wordsworth và em gái của ông, giúp cho William Wordsworth có thể cưới vợ. Tháng 8 năm 1802 William Wordsworth cùng vợ sắp cưới là Mary Hutchinson và em gái Dorothy sang Pháp thăm Annette Vallon và con gái Caroline. Tháng 10 năm ấy William Wordsworth và Mary Hutchinson làm đám cưới. Cuộc hôn nhân của họ hạnh phúc và họ có năm người con.

Năm 1843, sau cái chết của nhà thơ Robert Southey, William Wordsworth được bầu làm "Nhà thơ Hoàng gia" (Poet Laureate). Những năm cuối đời, mà đặc biệt sau cái chết của đứa con gái, William Wordsworth bỏ làm thơ.

William Wordsworth mất ngày 23 tháng 4 năm 1850.

==Tác phẩm chính==
- "Lyrical Ballads, with a Few Other Poems" (1798)
- "Simon Lee"
- "We are Seven"
- "Lines Written in Early Spring"
- "Expostulation and Reply"
- "The Tables Turned"
- "The Thorn"
- "Lines Composed A Few Miles above Tintern Abbey"
- "Lyrical Ballads, with Other Poems" (1800)
- Preface to the Lyrical Ballads
- "Strange fits of passion have I known"
- "She Dwelt among the Untrodden Ways"
- "Three years she grew"
- "A Slumber Did my Spirit Seal"
- "I travelled among unknown men"
- "Lucy Gray"
- "The Two April Mornings"
- "Nutting"
- "The Ruined Cottage"
- "Michael"
- "The Kitten At Play"
- "Poems, in Two Volumes" (1807)
- "Resolution and Independence"
- "I Wandered Lonely as a Cloud" Also known as "Daffodils"
- "My Heart Leaps Up"
- "Ode: Intimations of Immortality"
- "Ode to Duty"
- "The Solitary Reaper"
- "Elegiac Stanzas"
- "Composed upon Westminster Bridge, ngày 3 tháng 9 năm 1802"
- "London, 1802"
- "The World Is Too Much with Us"
- "Guide to the Lakes" (1810)
- " To the Cuckoo "
- "The Excursion" (1814)
- "Laodamia" (1815, 1845)
- "The Prelude" (1850)

==Tham khảo==
- Hunter Davies, "William Wordsworth: A Biography", Frances Lincoln Ltd, London,2009 ISBN 978-0-7112-3045-3
- Stephen Gill, "William Wordsworth: A Life", Oxford University Press, 1989 ISBN 978-0192827470
- Emma Mason, "The Cambridge Introduction to William Wordsworth" (Cambridge University Press, 2010)
- Mary Moorman, "William Wordsworth, A Biography: The Early Years, 1770-1803 v. 1", Oxford University Press, 1957 ISBN 978-0198115656
- Mary Moorman, "William Wordsworth: A Biography: The Later Years, 1803-1850 v. 2", Oxford University Press, 1965 ISBN 978-0198116172
- M.R. Tewari, "One Interior Life—A Study of the Nature of Wordsworth's Poetic Experience", (New Delhi: S. Chand & Company Ltd, 1983)
- "Report to Wordsworth," Written by Boey Kim Cheng, as a direct reference to his poems "Composed Upon Westminster Bridge" and "The World is too Much with us"