hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Phong ba (thực vật)

Phong ba, tên khoa học Heliotropium foertherianum, là một loài thực vật thuộc họ Mồ hôi ("Boraginaceae", còn gọi là họ Vòi voi). Đây là loài có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới châu Á, Madagascar, và miền bắc Australia, cũng như ở nhiều đảo của Micronesia và Polynésie.

==Đặc điểm==
Đây là loài thực vật nhỏ, chỉ cao trung bình 3–6 m, dù có thể đạt chiều cao tới 10–15 m, thường xanh, hay mọc ở những nơi đất cát. Thân gỗ mềm, cong queo, phân cành thấp. Cụm hoa xim bò cạp xếp hai dãy nhỏ màu trắng, nhỏ chỉ 5 mm. Quả hạch tròn đường kính khoảng 5–8 mm, mọc thành chùm. Quả tươi màu xanh lục, nhưng do tác động của nhiệt độ và ánh nắng có thể ngả màu vàng hoặc nâu.

==Phân loại học==
Loài thực vật này ban đầu có danh pháp khoa học là "Tournefortia argentea", nhưng sau đó từng được đổi thành "Argusia argentea". Gần đây, danh pháp khoa học của nó được chuyển trở lại thành "Tournefortia argentea" trong một thời gian; để rồi sau đó có danh pháp khoa học mới là "Heliotropium foertherianum" từ năm 2003.

==Việt Nam==
Tại Việt Nam cây mọc tự nhiên tại các đảo Cồn Cỏ (Quảng Trị), Côn Đảo, Bãi Canh (Bà Rịa-Vũng Tàu), quần đảo Trường Sa (Khánh Hoà). Vùng biển Khánh Hoà đến Ninh Thuận cũng còn một ít cá thể sống rải rác.

Phong ba là loài cây phát triển rất chậm, cây trưởng thành sau 10 năm chỉ cao 3–4 m. Cây có thể tái sinh bằng hạt và chồi, trong thực tế việc tái sinh tự nhiên cây tại các vùng ven biển (trừ các đảo) hầu như không xảy ra.

==Sử dụng==
Do cây có biên độ sinh trưởng rộng: có thể phát triển tốt ở các vùng biển, đảo, chịu được gió bão, nước mặn và có thể sống tốt trên bãi cát san hô nên thường được trồng ven biển để chắn gió cố định cát. Do có thân, tán, hoa đẹp nên cây cũng được sử dụng làm cây bóng mát ven biển, cây cảnh quan cho các công trình. Lá cây có thể làm thuốc chữa rắn biển cắn.

==Tham khảo==
- Trung tâm Giám sát Bảo tồn Quốc tế, 1998. "Argusia argentea" . Sách đỏ IUCN 2006 về các loài bị đe dọa. Tải ngày 20 tháng 8 năm 2007.
- Phong ba tại www.vncreatures.net
- Plants of Midway Atoll
- Species Profiles for Pacific Island Agroforestry
Sharp Corporation

Sharp Corporation (tiếng Nhật: シャープ株式会社, Shāpu Kabushiki-gaisha)() là một tập đoàn sản xuất điện tử của Nhật Bản, thành lập năm 1912. Tên của hãng được lấy từ tên một trong những phát minh đầu tiên của người sáng lập ra hãng, đó là chiếc bút máy đầu tiên của Sharp, được phát minh bởi Hayakawa Tokuji (早川 徳次) năm 1915. Từ đó, Sharp đã vươn lên trở thành một trong những công ty điện tử hàng đầu thế giới. Sharp là một trong 20 nhà sản xuất chất bán dẫn hàng đầu thế giới và nằm trong danh sách 100 công ty chi tiêu nhiều nhất cho nghiên cứu và phát triển theo tạp chí "IEEE Spectrum". Sharp giành được sự chú ý nhiều tại Anh khi là nhà tài trợ cho câu lạc bộ bóng đá Manchester United F.C. từ năm 1982 tới 2000, một giai đoạn thành công của câu lạc bộ này.

Năm 2016, Sharp bán lại công ty cho Foxconn (Đài Loan) với mức giá 5,8 tỉ USD. Với việc mua lại Sharp, Foxconn tiếp quản khoảng 48.000 nhân viên của Sharp, cũng như những công nghệ sản xuất màn hình LCD mà Sharp đang nắm giữ. Sau nhiều năm vật lộn với nợ nần và thua lỗ, Sharp phải lựa chọn giữa 2 phương án giải cứu: Một từ quỹ đầu tư quốc gia INCJ với kế hoạch tái cấu trúc bằng cách tách riêng nhiều mảng kinh doanh. Hai là đề xuất từ Foxconn, Sharp không mất mảng nào, nhưng sẽ có công ty mẹ ở nước ngoài.

Thương vụ này mang nhiều ý nghĩa cho Foxconn, khi hãng tiếp tục mở rộng phạm vi ảnh hưởng của mình đến nhiều nhà sản xuất khác.
Tàn tích siêu tân tinh

Tàn tích siêu tân tinh là những kết cấu vật chất còn lại từ kết quả của một vụ nổ của một ngôi sao trong một siêu tân tinh. Tàn tích siêu tân tinh bị bao bọc bởi một làn sóng dao động thoát ra từ vụ nổ, nó chứa những vật chất của sao bị đẩy ra xung quanh, những vật chất này lan ra tạo thành một làn sóng trên đường đi của nó.

Có hai khả năng tạo thành một siêu tân tinh: khả năng thứ nhất là khi một ngôi sao khổng lồ đốt cháy hết nguồn nhiên liệu nhiệt hạch, nhân của nó không còn năng lượng, và sụp đổ vào tâm dưới trọng trường của chính nó, hình thành nên sao neutron hoặc một lỗ đen; hay hình thành một sao lùn trắng, hút vật chất từ những ngôi sao gần nó, tới khi đạt được khối lượng Chandrasekhar và rồi bùng nổ nhiệt hạch.

Trong khả năng thứ hai, sau kết quả của vụ nổ siêu tân tinh, một lượng lớn hay tất cả vật chất của sao bị đẩy ra xung quanh với tốc độ khoảng bằng 1% vận tốc ánh sáng, tức là khoảng 3000 km/s. Khi những vật chất này bị va chạm với khí ga bao quanh các sao hay giữa các sao, nó tạo nên một làn sóng chấn động và có thể nung nóng khí ga tới nhiệt độ hàng chục triệu độ C, là dạng plasma.

== Liên kết ngoài ==
- Galactic SNR Catalogue (D. A. Green, University of Cambridge)
- Chandra observations of supernova remnants: catalog, photo album, selected picks
- 2MASS images of Supernova Remnants
- NASA: Introduction to Supernova Remnants
- NASA's Imagine: Supernova Remnants
- Afterlife of a Supernova on UniverseToday.com
- Supernova remnant on arxiv.org
- Supernova Remnants, SEDS
NEC

NEC (tiếng Nhật: 日本電気株式会社, "Nippon Denki Kabushiki Gaisha" , ) (NEC là viết tắt của tên giao dịch bằng tiếng Anh trước đây của công ty là "Nippon Electric Company") là một công ty đa quốc gia của Nhật Bản có trụ sở tại Tokyo. NEC là một công ty con của tập đoàn Sumitomo, chuyên cung cấp sản phẩm và dịch vụ công nghệ thông tin, và giải pháp mạng cho các công ty kinh doanh, nhà cung cấp dịch vụ viễn thông và chính phủ, cũng như cung cấp các sản phẩm điện tử viễn thông.

Công ty này từng được biết đến với cái tên "Nippon Electric Company, Limited", trước khi được đổi tên năm 1983. Tại Nhật Bản, NEC vẫn được biết đến với cái tên đầy đủ của nó. Với tư cách là nhà sản xuất chip, NEC là một trong 20 nhà sản xuất chất bán dẫn lớn nhất thế giới.

Công ty con chủ yếu của NEC bao gồm:

- NEC Corporation của Mỹ
- NEC Solutions of America Inc.
Danh sách chương truyện Naruto (Phần I)

Đây là một danh sách chương của bộ manga "Naruto", bao gồm hai trăm bốn muơi bốn chương đầu tiên của bộ truyện. Các chương được sáng tác bởi Masashi Kishimoto và phát hành bởi Shueisha trong tạp chí "Shonen Jump Hàng tuần". Chương đầu tiên được phát hành vào năm 1999. Sáu chương cuối cùng cấu thành một câu chuyện độc lập (‘’tiếng Nhật:’’ gaiden) diễn ra vào thời gian trước mạch truyện chính, có tên là "Kakashi Gaiden".

Bộ manga "Naruto" được đăng nhiều kỳ ở Bắc Mỹ bởi Viz Media trong tạp chí "Shonen Jump Hoa Kỳ". Chương đầu tiên của bản tiếng Anh phỏng theo được phát hành vào ngày 7 tháng 1 năm 2003.

Các chương đã được soạn thành hai mươi bảy tập (‘’tiếng Nhật:’’ tankōbon) ở Nhật Bản bởi Shueisha. Tập đầu tiên được phát hành vào 3 tháng 3 năm 2000, và tập thứ 27 được phát hành vào 4 tháng 4 năm 2005. Tất cả mỗi tập chứa 9 chương từ bộ manga gốc, ngoại trừ tập đầu tiên có 7 chương. Viz Media đã cho phát hành tất cả các tập tiếng Anh phỏng theo bộ manga. Thêm vào đó, Viz Media đã phát hành tất cả hai tập trong một hộp bộ.

== Xem thêm ==
- Danh sách chương truyện Naruto (Phần II, tập 28–48)
- Danh sách chương truyện Naruto (Phần II, tập 49–72)
- Danh sách tập truyện "Naruto"

== Liên kết ngoài ==
- Trang Shueisha chính thức cho bộ manga Naruto
- Trang Naruto chính thức từ Viz Media
Phùng

Phùng có thể là tên của:

- Họ Phùng của người Á Đông
- Làng Phùng, một làng cổ tại xã Đan Phượng, thành phố Hà Nội, nổi tiếng với đặc sản nem Phùng
- Thị trấn Phùng (huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội); nay là một phần xã Đan Phượng
Nguyễn Huy Du

Nguyễn Huy Du có thể là:
- Tên đầy đủ của nhạc sĩ Huy Du
- Tên gọi khác của thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Du
Giải vô địch bóng đá châu Âu 1976

Giải vô địch bóng đá châu Âu 1976 (UEFA Euro 1976) là giải vô địch bóng đá châu Âu lần thứ năm do UEFA tổ chức 4 năm một lần. Vòng chung kết diễn ra tại Nam Tư từ ngày 16 đến ngày 20 tháng 6 năm 1976. Tại giải, đội tuyển Tiệp Khắc giành chức vô địch châu Âu đầu tiên của mình.

Đây là giải đấu cuối cùng, vòng chung kết chỉ quy tụ bốn đội bóng và nước chủ nhà đăng cai vòng chung kết phải thi đấu vòng loại. Kể từ giải lần sau, vòng chung kết sẽ được mở rộng cho tám đội tham gia, bao gồm 7 đội vượt qua vòng loại và quốc gia được chọn đăng cai vòng chung kết.

Một điều đáng lưu ý nữa ở giải là tất cả các trận đấu đều buộc phải thi đấu hiệp phụ để phân định thắng thua. Trận chung kết giữa Tiệp Khắc và Tây Đức là trận đấu đầu tiên trong lịch sử bóng đá quốc tế có áp dụng hình thức sút penalty sau hai hiệp phụ để phân thắng bại.

== Vòng loại ==
Vòng loại Giải vô địch bóng đá châu Âu 1976 diễn ra theo 2 giai đoạn:

- Năm 1974 & 1975 (vòng bảng): 32 đội tuyển chia thành 8 bảng, thi đấu theo thể thức vòng tròn hai lượt sân nhà - sân khách. Đội thắng được 2 điểm, hòa được 1 điểm và thua không có điểm.
- Năm 1976 (play-off): 8 đội tuyển đứng đầu 8 bảng đấu giành quyền vào vòng play-off. Các trận đấu play-off diễn ra theo thể thức sân nhà - sân khách, đội thắng được quyền tham dự vòng chung kết. Đây cũng là lần đầu tiên đội tuyển Liên Xô không vượt qua được vòng loại khi để thua Tiệp Khắc với tổng tỷ số là 2 - 4 ở trận play-off.

== Các đội tham dự ==
Các quốc gia tham dự vòng chung kết lần này gồm:

== Thống kê ==
=== Giải thưởng ===
- Đội hình tiêu biểu
Emerson Ferreira da Rosa

Emerson Ferreira da Rosa (sinh ngày 4 tháng 6 năm 1976 tại Pelotas), thường được biết đến với cái tên là Emerson, là một cựu tiền vệ phòng ngự bóng đá người Brasil.

== Sự nghiệp câu lạc bộ ==
Sau khi chơi cho Bayer Leverkusen anh chuyển đến chơi cho A.S. Roma, tại đây anh đã giành scudetto và siêu cúp Ý năm 2001. Sau khi thi đấu cho chuyển Juventus 2 mùa bóng, anh lại chuyển sang thi đấu cho Real Madrid vào ngày 19 tháng 7 năm 2006. Ngày 21 tháng 8 năm 2007 anh chính thức gia nhập AC. Milan và ra mắt trong trận siêu cúp châu Âu và giành chiến thắng 3-1 trước Sevilla FC. Năm 2009 anh chuyển về quê nhà thi đấu cho Santos từ tháng 6 đến tháng 10-2009 anh giải nghệ.

== Đội tuyển quốc gia ==
Emerson lần đầu thi đấu cho Brasil ở World Cup 1998 khi được gọi để thay thế cho Romario. Trong giải đó Brazil đã thua Pháp ở trận chung kết. Sau đó anh lại cùng Brazil tham gia World Cup 2002 và lần này anh đã cùng đội tuyển giành được cúp vô địch.
Sherwood, Oregon

Sherwood là một thành phố trong Quận Washington, Oregon, Hoa Kỳ. Dân số theo điều tra dân số năm 2000 là 11.791. Ước tính về dân số năm 2006 là 16.115 người. Đây là một cộng đồng cư dân trong Thung lũng Tualatin nằm ở tây nam Portland.

==Lịch sử==
Khu vực mà ngày nay là Sherwood khi xưa là nơi định cư của nhóm người bản thổ Mỹ Atfalati thuộc bộ tộc Kalapuya. Đợt di dân Hoa Kỳ đầu tiên đáng kể đến đây là vào năm 1843. Người bản thổ Mỹ bị di dời vào các khu vực dành riêng sau khi Đạo luật phân phát đất khai hoang năm 1850-5 ra đời ban tặng những vùng đất này cho các công dân Mỹ.

Cơn sốt vàng California năm 1849 làm thay đổi ngoạn mục kinh tế của vùng đất. Oregon City, Oregon nằm trong dãy đất của Sông Willamette mà từ lâu luôn hấp dẫn giao thương kể từ thời tiền sử khi các hoạt động trao đổi buôn bán do bộ lạc Chinook chi phối. Khi người định cư gốc châu Âu bắt đầu đến đây với số lượng lớn, Oregon City trở thành điểm cuối của Đường mòn Oregon. Sau cơn sốt vàng, Portland, Oregon thay thế Oregon City thành trung tâm trao đổi và mậu dịch chính quan trọng nhất của khu vực. Sherwood nằm trong vòng 20 dặm Anh của cả hai khu vực đô thị này.

Cái tên "Sherwood" xuất hiện sau khi cái tên ban đầu của thị trấn là "Smock Ville" (đặt theo tên của hai người đồng thành lập thị trấn là James Christopher and Mary Ellen Smock) bị lu mờ. Năm 1885, gia đình Smock nhường quyền bất động sản cho công ty Đường ray Portland và Thung lũng Willamette. Gia đình Smock khởi công thành lập thị trấn năm 1889, cùng năm dịch vụ đường ray bắt đầu phục vụ. Dường như không ai, kể cả những người đồng sáng lập ra thị trấn đều không thích cái tên "Smock Ville" và vì thế một cuộc họp công cộng được tổ chức để đặt tên lại cho thị trấn. Một thương gia nổi tiếng, Robert Alexander, đề nghị cái tên "Sherwood". Theo kỷ lục của bưu điện, Alexander là người đến từ Sherwood, Michigan và thị trấn đó lại được đặt tên theo tên của Rừng Sherwood ở Anh. Bộ Bưu điện Hoa Kỳ giao thư đến thị trấn Sherwood, Oregon vào ngày 5 tháng 7 năm 1891. Smock là bưu điện trưởng đầu tiên. Thị trấn Sherwood được hợp nhất dưới Đạo luật Thượng viện Oregon 36 năm 1893. Sherwood được hợp nhất thành thành phố Sherwood năm 1926.

Năm 2007, một tạp chí quốc gia đã chọn Sherwood vào danh sách 20 thị trấn dễ sống nhất tại nước Mỹ ("Money," số tháng 7 năm 2007).

Dân số thành phố vào năm 1911 là 350 người trong địa giới thành phố 1 dặm vuông. Năm 2004, dân số tăng lên đến 14.050 người và diện tích tăng đến 4,5 dặm vuông.

==Địa lý==
Sherwood nằm ở vị trí (45.357024, -122.843261).

Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, thành phố có tổng diện tích 4,1 dặm vuông Anh (10,5 km²), tất cả đều là mặt đất.

==Liên kết ngoài==
- City of Sherwood
Phan Thanh Nhiên

Phan Thanh Nhiên sinh năm 1985, tại Châu Đức, Bà Rịa - Vũng Tàu, hiện là người Việt Nam trẻ nhất chinh phục đỉnh Everest. Tại thời điểm đặt chân lên đỉnh này vào sáng 22.5.2008, cùng với Bùi Văn Ngợi và Nguyễn Mậu Linh, 3 người Việt Nam duy nhất cho tới bây giờ (2016), anh chỉ mới bước qua tuổi 23, khi đang còn là sinh viên năm 3 của trường Đại học Thể dục Thể thao Thành phố HCM.

==Tiểu sử==
Phan Thanh Nhiên là con trai út trong một gia đình có 5 anh chị em. Từ nhỏ, Thanh Nhiên đã phải vừa đi học vừa làm lụng thêm để kiếm tiền phụ giúp cho gia đình. Sau khi tốt nghiệp trung học, Phan Thanh Nhiên theo học ngành Thể dục dụng cụ của trường Đại học Thể dục Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh với mong ước trở thành một thầy giáo dạy thể dục.

Phan Thanh Nhiên tham gia chương trình Người Việt Nam chinh phục Everest lúc đang theo học đại học năm thứ 3. Anh đã phải trải qua hàng loạt các bài kiểm tra thể lực và tâm lý để đánh bại hàng nghìn ứng viên khác, trở thành một trong 12 người được chọn để tập luyện.

Trong gần 1 năm luyện tập trong chương trình bắt đầu từ ngày 15/10/2005, Phan Thanh Nhiên cùng các đồng đội đã chinh phục các đỉnh núi với độ cao Fansipan (3.143 m, Việt Nam), Núi Kinabalu (4.095 m, Malaysia), Kilimanjaro (5.895 m, Tanzania), Island Peak (6.160 m, Nepal) trước khi chinh phục đỉnh Everest.,

Khi trở về Nhiên được nhận vào làm công việc tổ chức sự kiện, kế đến làm hướng dẫn viên cho một công ty lữ hành. Sau đó, anh mở một dịch vụ tổ chức team building, đặc biệt là các môn thể thao mạo hiểm.

Năm 2012, anh giành được huy chương bạc môn Leo tường tốc độ tại Seagames 26 tổ chức ở Indonesia và trở thành người Việt Nam đầu tiên đạt huy chương Seagames ở bộ môn này.

Ngoài ra, Phan Thanh Nhiên đã xây dựng đường zip line (đu dây qua vực núi) dài nhất Việt Nam và vách núi bán nhân tạo cao nhất Việt Nam tại tỉnh Quảng Bình.

Năm 2018, Phan Thanh Nhiên tham gia vai diễn cảnh sát Lương trong phim Hai Phượng công chiếu năm 2019 của đả nữ Ngô Thanh Vân.

Năm 2022, Phan Thanh Nhiên trở lại chinh phục đỉnh núi Everest vào ngày 13.5.2022. Phan Thanh Nhiên leo khoảng 9,5 giờ để chạm tới trạm 4 và thêm khoảng 10 giờ để tới đỉnh Everest.

Khi lên tới đỉnh, Phan Thanh Nhiên mở mặt nạ oxy, dùng bàn tay giơ cao lá cờ Việt Nam thể hiện niềm tự hào.

==Xem thêm==
- Everest

__CHỈ_MỤC__
Wilsonville, Oregon

Wilsonville là một thành phố chính yếu nằm trong Quận Clackamas, Oregon, Hoa Kỳ. Một phần phía bắc của thành phố nằm trong Quận Washington. Được hợp nhất thành thành phố năm 1969, nơi đây từng được biết như là Vùng đất Boones theo tên của Bến phà Boones vượt ngang sông Willamette. Wilsonville nằm trong Vùng đô thị Portland và bao gồm cộng đồng độc lập trước kia là Charbonneau. Thành phố bị chia làm hai bởi Xa lộ Liên tiểu bang 5.

Dân số theo điều tra dân số năm 2000 là 13.991. Ước tính dân số năm 2007 là 17.405.

==Địa lý==
Wilsonville nằm ở vị trí (45.306805, -122.766420) trên rìa phía nam của Vùng đô thị Portland. Thành phố nằm trên bờ phía bắc của Sông Willamette.

Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, vào năm 2000 thành phố có tổng diện tích là 6,9 dặm vuông Anh (17,9 km²), con số mà theo thành phố cho biết là đã gia tăng lên đến 7,4 dặm vuông Anh (19,2 km²) vào tháng 7 năm 2005. Đối với con số năm 2000, 6,7 dặm vuông (17,4 km²) là mặt đất và 0,2 dặm vuông (0,5 km²) hay 2,75% là mặt nước.

==Thương mãi và kinh tế==
Wilsonville là tổng hành dinh của một số công ty quốc gia và địa phương chính như sau:
- Joe's (trước đây là G.I. Joe's), nhà buôn lẽ đặc biệt về hàng hóa thể thao, hoạt động ngoài trời và phụ tùng xe hơi;
- Hollywood Entertainment, công ty mẹ của Hollywood Video;
- InFocus, nhà sản xuất máy phát hình đa công dụng ("multimedia projectors");
- Mentor Graphics, một công ty có giá trị 700 triệu đô la, chuyên chế tạo nhu liệu thiết kế mạch điện.

Xerox có một xưởng sản xuất lớn tại Wilsonville; công ty mua lại phân bộ hình ảnh và máy in màu từ công ty Tektronix năm 2000. Xerox và Mentor Graphics là hai chủ nhân mướn nhiều công nhân nhất của thành phố tính đến năm 2006. Hai công ty này đã mướn hơn 1000 công nhân.

Những chủ nhân lớn khác trong thành phố là Tyco Electronics (Precision Interconnect), Sysco, và Fry's Electronics.

Nike có một trung tâm phân phối giày trong Wilsonville, là một trong các công ty đóng thuế cho thành phố lớn nhất.

==Giáo dục==
Wilsonville nằm trong Học khu West Linn-Wilsonville và Khu Cao đẳng Cộng đồng Clackamas.
===Trường tiểu học===
- Tiểu học Wilsonville (đóng năm 2001)
- Tiểu học Boeckman Creek
- Tiểu học Boones Ferry

===Trường trung học===
- Trung học Wilsonville
- Trung học ArtTech

===Đại học và cao đẳng===
- Chi nhánh Cao đẳng Cộng đồng Clackamas
- Cao đẳng Pioneer Pacific

==Thành phố kết nghĩa==
Wilsonville có một thành phố kết nghĩa:

- Kitakata, Nhật Bản

==Xem thêm==
- Charbonneau, Oregon

==Liên kết ngoài==
- City of Wilsonville (official site)
- Oregon Blue Book entry for Wilsonville
- Wilsonville Chamber of Commerce
- West Linn - Wilsonville School District website
- ArtTech High School
Bàng vuông

Bàng vuông hay bàng bí, chiếc bàng, cây thuốc cá, thuốc độc biển (danh pháp hai phần: Barringtonia asiatica) là một loài thuộc chi "Barringtonia", là thực vật bản địa ở rừng ngập mặn ven biển nhiệt đới và đảo tại Ấn Độ Dương và Tây Thái Bình Dương, từ Zanzibar tới Đài Loan, Philippines, Fiji, Tân Thế giới (Nouvelle-Calédonie) và Việt Nam (Hoàng Sa, Trường Sa). Sách đỏ Việt Nam xếp loại bàng vuông ở mức độ đe dọa bậc R (hiếm).

== Mô tả ==
Đây là loại cây gỗ nhỏ tới vừa, mọc tới độ cao 7–25 m. Lá đơn, mọc cách, phiến lá hình trứng ngược, dài 20–40 cm, rộng 10–20 cm. Lá rụng vào mùa đông.

Hoa trắng, mọc thành chùm ở đầu cành, dài 10 – 20 cm. Hoa lưỡng tính, gốc hoa có một lá bắc nhỏ, cuống hoa dài 3,5 – 4 cm. Lá đài 2, to gần bằng nhau, màu xanh lục, dài 3,3 - 3,5 cm, rộng 3,8 – 4 cm.

Quả có đường kính khoảng 9–11 cm, hình đèn lồng 4 hoặc 5 cạnh vuông, bên trong là lớp xơ xốp dày bao bọc một hạt có đường kính 4–5 cm.

== Phân tán và phân bổ ==
Quả phát tán bằng cách trôi nổi trên biển, nó có thể trôi nổi đến 2 năm mà không bị hỏng. Đây là một trong những loài thực vật đầu tiên di cư đến Anak Krakatau khi núi lửa này xuất hiện lần đầu sau vụ nổ Krakatau.

Bàng vuông là loại cây thường gặp trong các rừng đước ở Malaysia và các vùng đất ngập nước như Vùng ngập nước Kuching và Vườn quốc gia Bako. Tại Malaysia, bàng vuông được gọi là "Putat laut" hoặc "Butun".

== Sử dụng ==
Tất cả các phần của cây bàng vuông đều có độc tính, trong các chất độc có cả các chất saponin. Hạt bàng vuông từng được xay thành bột để giết hoặc làm cá bị tê liệt khi đánh cá.

Cùng với phong ba, bàng vuông là một trong những loài cây đặc thù của Quần đảo Trường Sa. Khi thiếu lá dong, bộ đội Việt Nam đóng trên quần đảo này dùng lá hai loài cây này để gói bánh chưng đón Tết.

== Liên kết ngoài ==
- Bàng vuông tại Sách đỏ Việt Nam.
Lim

Lim có thể là tên của:

- Tên loài thực vật cho gỗ tốt: "Erythrophleum fordii"
- Gỗ của loài này: gỗ lim
-  Lim xẹt (lim vang)
- Thị trấn cũ thuộc huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh
- Lễ hội tại thị trấn này: hội Lim
- Ký hiệu toán học: lim
- Một kiểu phiên latinh cho họ Lâm
- sông Lim thuộc vùng Balkans
- Mã sân bay của sân bay quốc tế Jorge Chávez (Lima, Peru).
Nam–Bắc triều (Nhật Bản)

, kéo dài từ năm 1336 đến năm 1392, là giai đoạn đầu của thời kỳ Muromachi trong lịch sử Nhật Bản. 

Trong thời đại này, trong nội bộ nước Nhật tồn tại hai triều đình: Bắc triều do Ashikaga Takauji thiết lập ở Kyoto, và Nam triều, thành lập bởi Thiên hoàng Go-Daigo ở Yoshino.

Về mặt ý thức hệ, hai triều đình này giao chiến trong vòng 50 năm, kết thúc với việc Thiên hoàng Nam triều thoái vị va Nam triều đầu hàng năm 1392. Tuy nhiên, trên thực tế, dòng dõi Bắc triều chịu ảnh hưởng quyền lực của Mạc phủ Ashikaga và có rất ít sự độc lập thực sự.

Từ thế kỷ 19, các Thiên hoàng của Nam triều được công nhận là các Thiên hoàng chính thống, vì họ vẫn nắm giữ đế quyền. Các yếu tố đóng góp khác là sự nắm giữ Tam chủng thần khí của Nam triều, và tác phẩm Jinnō Shōtōki của Kitabatake Chikafusa, đã hợp thức hóa Nam triều, bất chấp thất bại của họ.

Hệ quả của các sự kiện trong giai đoạn này tiếp tục có ảnh hưởng trong quan điểm thông thường hiện đại của Nhật Bản về "Tennō Seika" (hệ thống Thiên hoàng). Dưới ảnh hưởng của Thần đạo Quốc gia, một sắc lệnh của Hoàng gia ngày 3 tháng 3 năm 1911, đã xác định rằng các vị quân chủ trị vì hợp pháp trong thời kỳ này là từ Nam triều. Sau chiến tranh thế giới thứ hai, một loạt những người đặt ra yêu sách, bắt đầu từ Kumazawa Hiromichi, đã chú ý tới dòng dõi từ Nam triều và thách thức tính hợp pháp của dòng dõi đế quốc hiện đại, có nguồn gốc từ Bắc triều.

Sự hủy diệt của Mạc phủ Kamakura năm 1333 và sự thất bại của Tân chính Kemmu vào năm 1336 đã khơi mào cho một cuộc khủng hoảng về tính hợp pháp cho Mạc phủ mới. Hơn nữa, những thay đổi về thể chế trong hệ thống bất động sản ("shōen") đã hình thành nền tảng thu nhập của các quý tộc và các chiến binh cũng làm thay đổi quyết định tình trạng của các nhóm xã hội khác nhau. Thứ nổi lên từ các nhu cầu cấp bách của Nanboku-chō (Nam - Bắc triều) là chế độ Muromachi, mở rộng cơ sở kinh tế của các chiến binh, trong khi nắm giữ các chủ sở hữu quý tộc. Xu hướng này đã bắt đầu với khởi điểm của Mạc phủ Kamakura.

== Hoàng gia Nam triều==
- Thiên hoàng Go-Daigo「後醍醐天皇」(1288–1339, r. 1318-1339)
- Thiên hoàng Go-Murakami「後村上天皇」(1328–1368, r. 1339-1368))
- Thiên hoàng Chokei「長慶天皇」((1343–1394, r. 1368-1383)
- Thiên hoàng Go-Kameyama「後亀山天皇」(1347-1424, r. 1383-1392)

== Hoàng gia Bắc triều==
- Thiên hoàng Kōgon「光厳天皇」(1313–1364, r. 1331–1333)
- Thiên hoàng Kōmyō「光明天皇」(1322–1380, r. 1336–1348)
- Thiên hoàng Sukō「崇光天皇」(1334–1398, r. 1348–1351)
- Đứt quãng, 26 tháng 11, 1351 đến 25 tháng 9, 1352
- Thiên Hoàng Go-Kōgon「後光厳天皇」(1338–1374, r. 1352–1371)
- Thiên hoàng Go-En'yū「後円融天皇」(1359–1393, r. 1371–1382)
- Thiên hoàng Go-Komatsu「後小松天皇」(1377–1433, r. 1382–1412)
Quảng trường Cộng Hòa

Nhiều quốc gia trên thế giới có địa danh mang nghĩa Quảng trường Cộng Hòa:

== Brasil ==
- Praça da República (Rio de Janeiro)
- Praça da República (São Paulo)

== Pháp ==
- Place de la République (Caen)
- Place de la République (Metz)
- Place de la République, Paris
- Place de la République (Strasbourg)

== Ý ==
- Piazza della Repubblica (Firenze)
- Piazza della Repubblica, Roma

== Malta ==
- Republic Square, Valletta, Valletta
- Republic Square, Tarxien, Tarxien
- Republic Square, Żejtun, Żejtun
- Republic Square, Zurrieq, Żurrieq

== Serbia ==
- Republic Square (Belgrade)
- Republic Square (Sombor), Sombor
- Republic Square (Zrenjanin), Zrenjanin

== Tây Ban Nha ==
- Madrid
- Plaza de la República Dominicana
- Plaza de la Repúbtlica Argentina

== Khác ==
- Republic Square (Armenia)
- Plaza de la República (Buenos Aires), Argentina
- Porto, Bồ Đào Nha
Nam–Bắc triều

Nam–Bắc triều là tên gọi chỉ một giai đoạn lịch sử một quốc gia phong kiến có sự phân tranh giữa hai triều đại Nam–Bắc, có thể chỉ:
- Thời kỳ Nam–Bắc triều (Trung Quốc)
- Thời kỳ Nam–Bắc triều (Nhật Bản)
- Thời kỳ Nam–Bắc triều (Việt Nam)

Ngoài ra, trong lịch sử Trung Quốc có 1 số giai đoạn nữa tồn tại 2 chính quyền song song nhưng không được liệt vào Nam bắc triều, ví như: Ngụy Tấn và Đông Ngô (263-280) được tính gộp vào thời kỳ Tam Quốc hay Tiền Tần và Đông Tấn (376-383) vẫn thuộc giai đoạn Ngũ Hồ thập lục quốc vì thời gian quá ngắn ngủi, riêng giai đoạn Liêu và Bắc Tống (979-1115) tuy kéo dài cả thế kỷ nhưng do người Khiết Đan chủ yếu khống chế ở miền Mạc bắc nên cũng không được tính, riêng giai đoạn Kim và Nam Tống (1125-1206) chưa rõ lý do gì mà các sử gia chưa công nhận là Nam Bắc triều, trong khi giai đoạn Bắc Tề + Bắc Chu + Trần đáng lý phải thuộc về Hậu Tam Quốc mới đúng.
==Tham khảo==
- Thời đại Nam–Bắc Quốc
- Trịnh-Nguyễn phân tranh
- Nam-Bắc quốc
- Bắc triều
- Nam triều
Massimo Ambrosini

Massimo Ambrosini (sinh 29 tháng 5 năm 1977) tại Pesaro là cựu tiền vệ người Italia, chủ yếu chơi ở vị trí tiền vệ phòng ngự. Anh được biết tới khi có thời gian thành công cùng câu lạc bộ A.C. Milan khi anh dành tới 18 năm sự nghiệp của mình thi đấu tại đây, có được nhiều danh hiệu lớn nhỏ, và là đội trưởng trong khoảng thời gian 2009-2013, sau khi Paulo Maldini giải nghệ. Ambrosini giải nghệ vào năm 2014 chỉ sau một mùa giải cùng câu lạc bộ A.C.F. Fiorentina. Ở cấp độ đội tuyển quốc gia, anh cùng đội tuyển Italia thi đấu tại Thế vận hội Mùa hè 2000, 2 Giải vô địch bóng đá châu Âu và giành ngôi á quân tại Giải vô địch bóng đá châu Âu 2000.

== Đội tuyển quốc gia ==
Ambrosini xuất hiện lần đầu ở đội tuyển năm 1999 trong trận Ý gặp Croatia, sau đó anh cùng đội tuyển Ý tham dự Olympics mùa hè 2000, và Euro 2000. Anh không tham dự được WC 2002, Euro 2004 và WC 2006 vì các chấn thương liên tiếp.

== Cuộc sống cá nhân ==
Massimo Ambrosini đã kết hôn với một người phụ nữ Ý tên là Paola Ambrosini. Ambrosini có hai con cùng vợ, con trai Federico Ambrosini sinh ngày 11 tháng 5 năm 2009, và con gái Angelica Ambrosini sinh ngày 21 tháng 11 năm 2011.

== Danh hiệu ==
=== AC Milan ===
- Serie A: 1996, 1999, 2004, 2011
Cúp Italia: 2003
- Siêu Cup Ý: 2004
- Cúp C1: 2003, 2007
- Siêu cúp Châu âu: 2003, 2007
- World Cup các câu lạc bộ: 2007
=== Đội tuyển Ý ===
- Hạng nhì Euro 2000
Người Mỹ gốc Honduras

Người Mỹ gốc Honduras là những công dân Mỹ nhập cư từ Honduras hoặc sinh ra ở Mỹ có bố hoặc mẹ là người Honduras. Theo số liệu thống kê năm 2006, cộng đồng người Mỹ gốc Honduras tại Mỹ ước chừng khoảng 490.317 người. Người Mỹ gốc Honduras tập trung đông nhất tại tiểu bang Bắc Carolina, Massachusetts, Texas, New York, New Jersey, Florida...

==Một số người Mỹ gốc Honduras nổi tiếng==
- America Ferrera, nữ diễn viên chính trong "Betty xấu xí"
- David Archuleta, á quân American Idol
- Carlos Mencia, nhà hài kịch, nhà văn và diễn viên
- Francia Almendárez, diễn viên điện ảnh
Tư Mã (họ)

Tư Mã (chữ Hán: 司馬, Bính âm: Sima, Wade-Giles: Ssu-ma) là một họ của người Trung Quốc. Họ này là một trong 60 họ kép (gồm hai chữ) trong danh sách "Bách gia tính".

== Nguồn gốc ==
Họ Tư Mã (司馬) có nguồn gốc cách đây khoảng hơn 2.700 năm. Thời Chu Tuyên Vương, Trình Bá Hưu Phụ (程伯休甫), hậu duệ của Trùng Lê (重黎), giữ chức Tư Mã, phụ trách quân đội quốc gia, hỗ trợ chính sự và bảo vệ đất nước, nắm giữ quyền lực to lớn. Trình Bá Hưu Phụ đã lập công lớn trong việc dẹp yên nước Từ, và được vua nhà Chu cho phép lấy chức quan làm họ. Từ đó, họ Tư Mã được hình thành.

Con cháu của Trình Bá Hưu Phụ, một phần theo thông lệ “lấy chức quan làm họ” nên mang họ Tư Mã; một phần khác “lấy quốc làm họ” theo cách truyền thống và mang họ Trình. Vì vậy, họ Tư Mã xuất phát từ họ Trình, và cả hai đều có chung tổ tiên. Hậu duệ của họ Tư Mã tôn Trình Bá Hưu Phụ làm thuỷ tổ của dòng họ.

== Phát triển dòng họ ==
Họ Tư Mã ở Hà Nội (khu vực tại Trung Quốc cổ đại) đã lập ra hai triều đại trong lịch sử Trung Quốc là Tây Tấn và Đông Tấn, kéo dài qua 15 vị hoàng đế trong 156 năm, từ đó mở rộng ảnh hưởng của dòng họ Tư Mã. Tuy nhiên, do quyền lực hoàng gia của họ Tư Mã trong triều đại nhà Tấn dần suy yếu, các quý tộc mang họ Tư Mã lo sợ bị bức hại, nhiều người đã đổi sang họ khác.

Sau khi triều Đông Tấn sụp đổ, dòng họ Tư Mã bước vào giai đoạn phát triển ổn định. Theo quy luật lịch sử, các dòng họ kép thường được rút gọn thành họ đơn, nên họ Tư Mã được chuyển đổi thành nhiều họ khác như Tư (司), Mã (马), Đồng (同), Đồng (仝), Phùng (冯), Trình (程), v.v. Tuy nhiên, vẫn có một số nhánh giữ nguyên họ kép Tư Mã.

== Người Trung Quốc họ Tư Mã nổi tiếng ==
- Tư Mã Nhương Thư, nhà quân sự thời Chiến Quốc
- Tư Mã Hân, tướng nước Tần thời Chiến Quốc
- Tư Mã Cận, tướng nước Tần thời Chiến Quốc
- Tư Mã Thác, tướng Tần thời Chiến Quốc
- Tư Mã Thượng, tướng nước Triệu thời Chiến Quốc
- Tư Mã Ngang, tướng Triệu thời Hán Sở
- Tư Mã Thiên, sử gia thời Tây Hán
- Tư Mã Tương Như, nhà văn thời Tây Hán
- Ba cha con Tư Mã Ý, Tư Mã Sư, Tư Mã Chiêu, đại thần nhà Ngụy thời Tam Quốc
- Các vua nhà Tấn bắt đầu từ Tư Mã Viêm (con của Tư Mã Chiêu)
- Tư Mã Trinh, sử gia thời Đường
- Tư Mã Quang, Thừa tướng thời nhà Tống, sử gia, tác giả "Tư trị thông giám"

==Xem thêm==
- Họ phức người Hoa
Cao

Cao, CAO hay CaO có thể đề cập đến:

- Gọi tắt của độ cao, chiều cao hoặc sự so sánh, bậc cao như cao nhất
- Dạng thuốc được chiết xuất dược chất từ dược liệu (thực vật, cao động vật): cao (thuốc)
- Công thức hóa học của calci oxide: CaO
- Huyện thuộc địa cấp thị Nghi Tân, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa: Cao (huyện)
- Họ người Á Đông: Cao (họ)
- Tên một ngôi đền và lễ hội ở Hải Dương: đền Cao và hội đền Cao
- Tên người: Triệu Cao, Văn Cao, Nam Cao, Nguyễn Cao, Vũ Cao...
- Một kiểu phiên latinh của họ Tào (曹)
- Trang phục như: giầy cao gót
- Trong giáo dục như: cao đẳng, cao học, cao khảo
- Trong y học: cao răng, cao máu, cao huyết áp
- Tính từ như cao sang, cao quý, cao thượng, cao ngạo, cao cấp
- Cao cường vừa là tính từ và danh từ
- Danh từ cao nhân
- Trong tôn giáo như Cao đài
- Cao lầu
- Cao lanh
- Cao ốc
- Cao trong học rộng tài cao
- Thạch cao
- Cao trong Thanh cao nghĩa là tính từ và tên tỉnh Thanh cao ở Hòa Bình và Thanh Cao ở Hà Nội.
Âu Dương (họ)

Âu Dương (chữ Hán: 歐陽, bính âm: Ōuyáng) là một họ của người Trung Quốc, họ này cũng xuất hiện tại Việt Nam. Âu Dương là một trong 60 họ kép (gồm hai chữ) trong danh sách "Bách gia tính". Đây là một trong số khoảng 20 họ kép còn tồn tại đến ngày nay ở Trung Quốc.

Nhiều người Việt hiện nay hay hiểu nhầm họ Âu Dương (歐陽) và họ Âu (區) là cùng một họ (do chữ Quốc ngữ chỉ biểu âm, không biểu rõ nghĩa như chữ Hán và chữ Nôm khi có thể thấy hai chữ Âu là khác nhau).

== Người Việt Nam họ Âu Dương ==
- Âu Dương Lân
- Âu Dương Quân - cầu thủ bóng đá
- Âu Dương Thảo Hiền
- Âu Dương Tu, Thái Chánh Phối Sư Đạo Cao Đài

== Người Trung Quốc họ Âu Dương ==
===Nhân vật có thật===
- Cha con Âu Dương Tuân, Âu Dương Thông, thư pháp gia thời nhà Đường
- Âu Dương Tu, đại thần thời Bắc Tống, nhà văn, một trong Đường Tống bát gia
- Âu Dương Tự Viễn, nhà khoa học phụ trách chương trình nghiên cứu Mặt Trăng của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
- Âu Dương Phấn Cường, diễn viên Trung Quốc
- Âu Dương Chấn Hoa, diễn viên Hồng Kông
- Âu Dương Na Na, nhạc sĩ, ca sĩ, người mẫu Đài Loan
===Nhân vật hư cấu===
- Bắc hiệp Âu Dương Xuân thời Bắc Tống
- Quái hiệp Âu Dương Đức thời nhà Thanh
- Tây Độc Âu Dương Phong, Nhân Vật trong Anh Hùng Xạ Điêu và Thần Điêu Hiệp Lữ
- Bạch Đà sơn chúa Âu Dương Khắc, Nhân Vật trong Anh Hùng Xạ Điêu

==Xem thêm==
- Họ kép Trung Hoa
- Họ người Hoa
Thượng Quan (họ)

Thượng Quan (chữ Hán: 上官, Bính âm: Shangguan) là một họ của người Trung Quốc. Thượng Quan là một trong 60 họ kép (gồm hai chữ) trong danh sách "Bách gia tính".

== Người Trung Quốc họ Thượng Quan nổi tiếng ==
- Thượng Quan Kiệt, đại thần nhà Tây Hán
- Hiếu Chiêu Thượng Quan hoàng hậu, cháu gái của Thượng Quan Kiệt và là Hoàng hậu của Hán Chiêu Đế
- Thượng Quan quận hầu, quận hầu quận Phượng Tiên, nhân vật trong Tây Du Ký
- Thượng Quan Nghi, đại thần nhà Đường
- Thượng Quan Uyển Nhi, cháu gái của Thượng Quan Nghi, nhà thơ và là thứ phi của Đường Trung Tông
- Thượng Quan Kiếm Nam, cao thủ võ lâm, bang chủ Thiết Chưởng bang, nhân vật trong Xạ Điêu Anh Hùng truyện
- Thượng Quan Chu, họa sĩ thời nhà Thanh
- Thượng Quan Vân Tương, thượng tướng quân đội Quốc dân đảng Trung Quốc

==Xem thêm==
- Họ kép Trung Hoa
Lý Triết

Lý Triết (chữ Hán: 李悊 hay 李哲, ? – ?), người huyện Địch Đạo, quận Lũng Tây, tướng lãnh nhà Bắc Chu và nhà Tùy trong lịch sử Trung Quốc.

==Thân thế==
Ông nội là Thái úy, Trụ quốc đại tướng quân Lý Hổ nhà Tây Ngụy, được nhà Đường truy tôn Thái Tổ Cảnh hoàng đế.

Cha là Lý Úy – con trai thứ 7 của Lý Hổ, được làm đến Sóc, Yến, Hằng 3 châu thứ sử, Tương Vũ huyện công nhà Bắc Chu, được nhà Đường truy phong Thái Liệt vương.

==Cuộc đời==
Thời Bắc Chu Tĩnh đế, anh trai của Triết là Lý An trở thành tâm phúc của thừa tướng Dương Kiên, nên Triết được Dương Kiên cho làm Nghi đồng. Bác tư của Triết là Lương Châu thứ sử Lý Chương bấy giờ ở kinh sư, cùng Triệu vương Vũ Văn Chiêu mưu đồ lật đổ Dương Kiên, dụ Triết làm nội ứng. Triết hỏi An rằng: “Bỏ qua thì bất trung, nói ra thì bất nghĩa, mất trung và nghĩa, làm sao nên người?” An quyết định trung thành với Dương Kiên, nên ngầm tố giác âm mưu của bọn Lý Chương. Dương Kiên không công bố việc làm của anh em Triết, ít lâu sau thăng thưởng cho cả hai. Nhờ vậy, Triết được làm Thượng Nghi đồng, Hoàng Đài huyện nam.

Dương Kiên soán ngôi, tức là Tùy Văn đế; Lý An xin nhận nội chức, nên Văn đế lấy An làm Hữu lĩnh quân đại tướng quân, còn bái Triết làm Khai phủ Nghi đồng tam tư, Bị thân tướng quân. Như vậy cả hai anh em đều là tướng lãnh cấm vệ. Con trai của An là Lý Quỳnh, con trai của Triết là Lý Vĩ còn ẵm ngữa đã được nuôi dạy trong cung, lên 8, 9 tuổi mới trở về nhà, cho thấy gia đình họ Lý thân thiết với hoàng gia như thế nào!

Năm Nhân Thọ đầu tiên (601), Triết được ra làm Vệ Châu thứ sử. Không rõ vì sao Tùy Văn đế lại công bố việc làm của anh em Triết năm xưa, nhân đó bái cả hai làm Trụ quốc, ban 500 xúc lụa, 100 thớt ngựa, 1000 con dê, còn lấy Triết làm Bị thân tướng quân, tiến phong Thuận Dương quận công.

Thời Tùy Dượng đế, Triết được làm đến Công bộ thượng thư, không rõ bị kết tội gì mà chịu trừ danh, đày làm lính thú ở Lĩnh Nam, giữa đường bệnh mất. Về sau Triết được nhà Đường truy phong Tế Nam quận vương.

==Hậu nhân==
- Lý Vĩ (không rõ hậu sự)
- Lý Viện: được nhà Đường phong Lư Giang quận vương.

==Tham khảo==
- Tùy thư quyển 50, liệt truyện 15 – Lý An truyện
- Bắc sử quyển 75, liệt truyện 63 – Lý An truyện
- Cựu Đường thư quyển 60, liệt truyện 10 – Tông thất truyện: Lư Giang vương Viện
- Tân Đường thư quyển 78, liệt truyện 3 – Tông thất truyện: Lư Giang quận vương Viện
Hoàng Phủ

Hoàng Phủ (chữ Hán: 皇甫, Bính âm: Huángfŭ) là một họ của người Trung Quốc, Triều Tiên (Hangul: 황보, Hanja: 皇甫, Romaja quốc ngữ: Hwangbo) và Việt Nam. Hoàng Phủ là một trong 60 họ kép (gồm hai chữ) trong danh sách "Bách gia tính".

Lưu ý phân biệt họ "Hoàng Phủ" (皇甫) và họ "Hoàng" (黃), tránh nhầm lẫn là cùng một họ, do chữ Quốc ngữ chỉ biểu âm, không biểu rõ nghĩa như chữ Hán và chữ Nôm, cùng với tính chất họ người Việt Nam hầu hết là đơn âm.

== Người Trung Quốc họ Hoàng Phủ ==
- Hoàng Phủ Tung, đại tướng cuối thời Đông Hán.
- Hoàng Phủ Mật, học giả, nhà y học thời Tây Tấn.
- Hoàng Phủ Đề, học giả thời nhà Đường.
- Hoàng Phủ Đoan, nhân vật hư cấu, một trong 108 vị anh hùng Lương Sơn Bạc của trại Thủy Hử

== Người Việt Nam họ Hoàng Phủ ==
- Hoàng Phủ Ngọc Tường, nhà văn.

== Người Triều Tiên họ Hoàng Phủ ==
- Đại Mục Vương hậu, công chúa Cao Ly, con gái duy nhất của Cao Ly Thái Tổ và Thần Tĩnh Vương thái hậu, Hoàng hậu của Cao Ly Quang Tông.
- Thần Tĩnh Thái hậu
- Hiến Ai Vương hậu
- Hiến Trinh Vương hậu

==Xem thêm==
- Họ kép Trung Hoa
Mộ Dung

Mộ Dung (chữ Hán: 慕容, Bính âm: Murong, Việt bính: Mou6 jung4) là một họ của người Trung Quốc. Mộ Dung là một trong 60 họ kép (gồm hai chữ) trong danh sách "Bách gia tính". Đây là một họ khá hiếm ở Trung Quốc và nó được biết đến nhiều nhất vì là họ của tộc người Tiên Ti thời Ngũ Hồ thập lục quốc, có lai lịch từ Mộ Dung bộ thời Tam Quốc.

== Người Trung Quốc họ Mộ Dung nổi tiếng ==
- Các vua nước Tiền Yên (337-370) bắt đầu từ Mộ Dung Hoảng
- Các vua nước Hậu Yên (383-407) bắt đầu từ Mộ Dung Thùy
- Các vua nước Tây Yên (384-394) bắt đầu từ Mộ Dung Hoằng
- Các vua nước Nam Yên (398-410) bắt đầu từ Mộ Dung Đức
==Nhân vật hư cấu==
- Mộ Dung Phục (慕容復), nhân vật trong Thiên Long bát bộ
- Mộ Dung Bác, nhân vật trong thiên long bát bộ, dòng dõi hoàng gia Mộ Dung của 4 nước Yên thời kỳ Ngũ Hồ loạn hoa, cha đẻ Mộ Dung Phục
- Mộ Dung Tùng Lâm, nhân vật trong Thất hiệp ngũ nghĩa, người đứng đầu Mộ Dung thế gia, nổi tiếng với tuyệt kỹ Đoạt mệnh song thương
- Mộ Dung Tử Vân, nhân vật trong Thất hiệp ngũ nghĩa do nữ diễn viên Từ Hy Nhan thủ vai, con gái của Mộ Dung Tùng Lâm,
- Mộ Dung Thế Lan (慕容世蘭), nhân vật Hoa phi trong tiểu thuyết Hậu cung Chân Huyên truyện, nguyên mẫu của nhân vật Hoa phi Niên Thế Lan trong phim truyền hình cung đấu Hậu cung Chân Hoàn truyện.
- Mộ Dung Cao Củng, nhân vật vua trong tiểu thuyết Phù Đồ Tháp của tác giả Vưu Tứ Tỷ trong phim Phù Đồ Duyên.

==Xem thêm==
- Họ người Hoa
- Họ kép Trung Hoa
Maison de Balzac

Nhà tưởng niệm Balzac (tiếng Pháp: "Maison de Balzac") nằm ở số 47, phố Raynouard, Quận 16 thành phố Paris. Thuộc trung tâm ngôi làng cổ Passy, ngôi nhà là nơi ở duy nhất của Honoré de Balzac tại Paris còn giữ được tới ngày nay. Năm 1949, chính quyền Paris mua lại ngôi nhà. Hiện nay, nơi đây bao gồm một thư viện và các phòng trưng bày những vật kỷ niệm về Balzac.

Cùng với nhà tưởng niệm Victor Hugo ("Maison de Victor Hugo") và bảo tàng Cuộc sống lãng mạn ("Musée de la Vie romantique", dành cho George Sand), nhà tưởng niệm Balzac là một trong ba bảo tàng về văn học của chính quyền thành phố Paris. Balzac sống ở đây trong khoảng thời gian từ 1840 tới 1847 với một tên giả để trốn các chủ nợ. Chính tại ngôi nhà này, Balzac đã thụ thai "Tấn trò đời" ("La Comédie humaine") và viết một số tiểu thuyết khác như "La Rabouilleuse", "Splendeurs et misères des courtisanes", "La Cousine Bette" và "Le Cousin Pons".

Căn hộ của nhà văn gồm có 5 buồng mở ra vườn, nằm ở tầng trên cùng một tòa nhà 3 tầng, như còn lại đến ngày nay. Với diện tích khiêm tốn, căn hộ gồm một phòng ăn đối diện lối vào, buồng của Balzac ở phía Tây cạnh vườn, phòng làm việc, phòng khách và một phòng ở góc phía Đông, dành cho bạn bè. Bảo tàng đầu tiên do một người là Louis Baudier de Royaumont mở vào năm 1910. Năm 1949, chính quyền thành phố Paris mua lại, ngôi nhà được sửa chữa rồi trang bị thêm một thư viện. Nhưng đến tận 1960, bảo tàng mới mở cửa cho công chúng.

Các đồ đạc của nhà văn đã bị phân tán sau cái chết của nữ bá tước Ewelina Hańska, người tình của Balzac. Căn phòng làm việc của Balzac hiện nay chỉ tái hiện được một phần. Các phòng các trưng bày những vật dụng của nhà văn như máy chữ, các bản in gốc, một số tượng, tranh về Balzac... Bên cạnh, thư viện lưu trữ các tác phẩm đầu của nhà văn viết dưới những bút danh khác nhau, một số sách do chính Balzac sưu tầm cùng những bản do chính Balzac in vào cuối thập niên 1820.

== Liên kết ngoài ==
- Trang chính thức của nhà tưởng niệm Balzac
- Nhà tưởng niệm Balzac trên trang Linternaute
Phan Huy Cẩn

Phan Huy Cẩn (1722 – 1789) là danh thần, nhà sử học thời Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam.

== Sự nghiệp ==
Phan Huy Cẩn hiệu là Thận Trai, người làng Thu Hoạch, huyện Thiên Lộc, nay là huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh. Gia đình ông nhiều đời làm quan võ.

Phan Huy Cẩn sớm mồ côi cha mẹ, được bà ngoại họ Dương nuôi nấng. Khi đi học, Phan Huy Cẩn thông minh sáng dạ, nhớ lâu. Từ năm 15 tuổi ông đã có tiếng về văn từ.

Lớn lên, Phan Huy Cẩn theo học các nhà nho hay chữ có tiếng như Thám hoa Đỗ Huy Kỳ, thượng thư Nhữ Đình Toản, do vậy việc học hành ngày càng thăng tiến.

Năm 1747 đời Lê Hiển Tông, ông thi Hương đỗ giải nguyên, năm 1754 thi Hội nguyên đỗ đồng tiến sĩ. Do kiêng húy thái tử, ông đổi tên thành Huy Áng.

Ban đầu Phan Huy Cẩn làm hiến sát Hải Dương và Tham khổn (như Hiệp trấn) Kinh Bắc, sau đó vào triều làm trong phiên ở phủ liêu. Khi làm quan trong triều, ông là người ngay thẳng, không xu nịnh.

Năm 1759, vì không chịu xu nịnh sủng thần của chúa Trịnh Doanh là Đỗ Thế Giai, ông bị gièm pha và bị cách chức. Ông về quê dạy học trong 8 năm.

Năm 1767, Trịnh Doanh qua đời, Trịnh Sâm lên thay. Do Nguyễn Bá Lân tiến cử, ông lại được gọi ra làm quan. Năm 1776, ông được phong làm Đốc đồng Động Hải (Quảng Ninh). Năm 1777, ông đi đánh quân nổi dậy ở vùng núi có công, được thưởng ngân bài.

Năm 1781, ông làm Đốc thị Thuận Hóa. Sau đó ông lại được Trịnh Sâm triệu về kinh, làm đến chức Nhập thị Bồi tụng, Hữu thị lang Bộ Công, quyền chức Thị lang bộ Binh kiêm giảng quan Quốc Tử Giám.

Năm 1786 đời Trịnh Tông, ông về hưu khi đã 65 tuổi, được thăng làm Công bộ tả thị lang, tước Khuê Phong bá.

Ông về hưu không lâu sau thì quân Tây Sơn tiến ra bắc diệt chúa Trịnh. Lê Chiêu Thống lên thay Lê Hiển Tông lại triệu ông ra làm Bình chương sự, giảng trong điện Kinh diên, kiêm chức Tham tụng, rồi Tả thị lang cả ba bộ Binh, Hình, Lễ kiêm Tổng tài quốc sử.

Năm 1788, vì đã già yếu, ông xin từ chức rồi về ấp Yên Sơn, xã Thụy Khê (làng Thầy, Sơn Tây, Hà Nội). Dù đã về hưu, ông vẫn lo lắng tới việc chính trị quốc gia.

Được 1 năm sau (1789), ông mất tại nhà trên núi, thọ 68 tuổi.

==Xem thêm==
- Dòng họ Phan Huy
- Trường Lưu
- Thu Hoạch
- Phan Huy Chú
- Nguyễn Bá Lân
- Trịnh Sâm

==Tham khảo==
- Phan Huy Chú (2008), "Lịch triều hiến chương loại chí, tập 1", Nhà xuất bản Giáo dục
- ""Chữ Huy trong dòng họ Phan Huy và Nguyễn Huy"" của tác giả TS. Nguyễn Huy Mỹ & TS Phan Huy Dục đăng trên báo Giáo dục và Thời đại
Hạ Hầu

Hạ Hầu (chữ Hán: 夏侯, Bính âm: Xiàhóu) là một họ người Hoa.

Hạ Hầu là một trong 60 họ kép (gồm hai chữ) trong danh sách "Bách gia tính".

==Nguồn gốc==
Thời Xuân Thu, nước Sở diệt nước Kỷ. Em trai Kỷ Giản Công là Công tử Đà (公子佗) chạy sang nước Lỗ lánh nạn, được Lỗ Điệu Công ban đất và tước Hạ hầu (夏侯), theo tên triều đại của Hạ Vũ (quân chủ nước Kỷ vốn là hậu nhân nhà Hạ).

== Người Trung Quốc nổi tiếng ==
- Hạ Hầu Anh, khai quốc công thần Tây Hán.
- Hạ Hầu Thủy Xương, học giả Tây Hán.
- Hạ Hầu Thắng, đại thần, học giả Tây Hán.
- Hạ Hầu Tung, cha của Ngụy Thái Tổ Tào Tháo
- Hạ Hầu Đôn, tướng lĩnh, khai quốc công thần nước Ngụy thời Tam Quốc.
- Hạ Hầu Uyên, tướng lĩnh, khai quốc công thần nước Ngụy thời Tam Quốc.
- Hạ Hầu Huyền, học giả, đại thần nước Ngụy thời Tam Quốc.
- Hạ Hầu Thượng, tướng lĩnh nước Ngụy thời Tam Quốc.
- Hạ Hầu Mậu, tướng lĩnh nước Ngụy thời Tam Quốc.
- Hạ Hầu Bá, tướng lĩnh nước Ngụy và nước Quý Hán thời Tam Quốc.
- Thanh Lương Trừng Quan, nhà sư thời Đường, sư tổ Hoa Nghiêm tông.

==Xem thêm==
- Họ kép người Hoa
- Họ người Hoa
Etodolac

Etodolac là một thuốc chống viêm non-steroid dùng trong điều trị sốt, đau và viêm. Etodolac được sản xuất bởi Shire với tên thương mại là Lodine SR.

==Trình bày==
Viên nang: 200 mg, 300 mg; viên nén: 400 mg, 500 mg

==Chỉ định==
Etodolac được chỉ định điều trị viêm và đau do các nguyên nhân viêm xương khớp, chấn thương phần mềm, cũng như viêm gân và bao khớp. Etodolac còn được dùng để điều trị chứng đau bụng kinh.

==Xem thêm==
- Thuốc chống viêm non-steroid
- Aspirin

==Tham khảo==
- DrugBank info
Cơ (họ)

Cơ (chữ Hán: 姬, Bính âm: Ji) là một họ của người Trung Quốc. Tuy chỉ xếp thứ 213 trong danh sách "Bách gia tính" nhà Tống nhưng đây là một trong họ có nguồn gốc cổ nhất của Trung Quốc, nó là họ của các vua nhà Chu, một trong những triều đại đầu tiên của lịch sử Trung Quốc. Theo truyền thống thì chỉ có vua Chu mới được mang họ Cơ, vì vậy có rất ít mang họ này, cho đến nay đây là một họ hiếm ở Trung Quốc.

== Người Trung Quốc họ Cơ nổi tiếng ==
- Đế Khốc tên thật là Cơ Tuấn một trong Ngũ Đế
- Cơ Hậu Tắc tên thật là Cơ Khí thủy tổ Nhà Chu vua đầu tiên nước Thai
- Cơ Bất Khuất, vua thứ 2 nước Thai
- Cơ Cúc, vua thứ 3 nước Thai
- Cơ Công Lưu, vua thứ 4 nước Chu
- Cơ Khánh Tiết, vua thứ 5 nước Chu
- Cơ Hoàng Bộc, vua thứ 6 nước Chu
- Cơ Sai Phất, vua thứ 7 nước Chu
- Cơ Hủy Hiểm, vua thứ 8 nước Chu
- Cơ Công Phi, vua thứ 9 nước Chu
- Cơ Cao Ngữ, vua thứ 10 nước Chu
- Cơ Á Ngữ, vua thứ 11 nước Chu
- Chu Thái vương
- Ngô Thái Bá tên thật là Cơ Thái Bá, vua đầu tiên nước Ngô
- Các vua nhà Chu bắt đầu từ Chu Vũ Vương Cơ Phát
- Đằng Thúc Tú, vua đầu tiên nước Đằng
- Mao Thúc Trịnh, vua đầu tiên nước Mao
- Thành Thúc Vũ, vua đầu tiên nước Thành
- Sái Thúc Độ, vua đầu tiên nước Sái
- Thiệu công Thích, tên thật là Cơ Thích vua đầu tiên nước Thiệu
- Lỗ Bá Cầm, tên thật là Cơ Bá Cầm, vua đầu tiên nước Lỗ
- Tào Thúc Chấn Đạc, tên thật là Cơ Chấn Đạc vua đầu tiên nước Tào
- Vệ Khang Thúc, tên thật là Cơ Phong vua đầu tiên nước Vệ
- Chu Công Đán, tên thật là Cơ Đán, đại thần phụ chính nhà Chu
- Nhiễm Quý Tái
- Đường Thúc Ngu, tên là Cơ Ngu, vua đầu tiên nước Tấn
- Trịnh Hoàn Công, tên là Cơ Hữu vua đầu tiên nước Trịnh
- Hạp Lư, tên là Cơ Quang (Công tử Quang), vua nước Ngô thời Xuân Thu
- Tấn Văn Công, tên là Cơ Trùng Nhĩ (Công tử Trùng Nhĩ), vua nước Tấn thời Xuân Thu
- Cơ Bằng Phi, bộ trưởng Bộ Ngoại giao Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

== Liên kết ngoài ==
- Lịch sử họ Cơ ở Trung Quốc
Ashikaga Yoshihide

Ashikaga Yoshihide (tiếng Nhật: 足利 義栄, "Túc Lợi Nghĩa Tú"; 1538 — 28 tháng 10 năm 1568) là shogun thứ 14 của Mạc phủ Ashikaga, ông chỉ giữ hư danh trong một vài tháng của năm 1568 dưới thời Muromachi ở Nhật Bản. Khi lên ngôi shogun, ông đổi tên là Yoshinaga, nhưng ngày nay, ông thường được gọi bằng cái tên Yoshihide.

- Eiroku 11, tháng 2 âm lịch (1568): Yoshihide lên ngôi "Seii Taishogun" ba năm sau cái chết của người anh em họ, shogun thứ 13 Ashikaga Yoshiteru.

== Các sự kiện dưới thời Yoshihide ==
Không lâu sau khi đưa lên ngôi shogun, Yoshihide chết vì bệnh truyền nhiễm. Cũng trong tháng đó. Oda Nobunaga hành quân vào Kyoto. Ông nắm quyền kiểm soát kinh đô. Nobunaga lập Ashikaga Yoshiaki làm shogun thứ 15 của Mạc phủ Ashikaga.

== Niên hiệu của Mạc phủ Yoshihide ==
Những năm Yoshihide làm shogun chỉ bao gồm trong một niên hiệu của Nhật Bản ("nengō").
- "Eiroku" (1558-1570)

== Tham khảo ==
- Ackroyd, Joyce. (1982) "Lessons from History: The Tokushi Yoron." Brisbane: University of Queensland Press. 10-ISBN 0-7022-1485-X; 13-ISBN 978-0-7022-1485-1 (cloth)
- Titsingh, Isaac, ed. (1834), [Siyun-sai Rin-siyo/Hayashi Gahō, 1652], "Nipon o daï itsi ran; hay "Annales des empereurs du Japon." Paris: Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland.Click for digitized, full-text copy of this book (bằng tiếng Pháp).
Trịnh

Trịnh có thể là:
- Một họ lớn của người Á Đông: Trịnh (họ)
- Cố nhạc sĩ: Trịnh Công Sơn
- Vương tộc nắm thực quyền cai trị Đại Việt thời Lê trung hưng: chúa Trịnh
- Nước thời Đông Chu: Trịnh (nước)
- Địa danh cổ: Hoa huyện (Thiểm Tây) được gọi là đất Trịnh
- Chính quyền do Vương Thế Sung kiến lập đầu đời nhà Đường: Trịnh (nhà Đường)
Điền (họ)

Điền (chữ Hán: 田, Bính âm: Tian) là một họ của người Trung Quốc, Việt Nam và Triều Tiên (Hangul: 전, Romaja quốc ngữ: Jeon). Họ này đứng thứ 120 trong danh sách "Bách gia tính". Đây là một họ cổ có nguồn gốc từ thời nhà Chu ở nước Tề.

== Nguồn gốc ==
Ông tổ là Điền Hoàn, con thứ của Trần Lệ công, vốn mang họ Quy. Trần Tuyên công đã lập con lớn là thế tử Ngự Khấu, nhưng sau đó lấy người vợ thứ sinh được con trai khác là Khoản. Trần Tuyên công yêu công tử Khoản bèn giết thế tử Ngự Khấu. Quy Hoàn cùng cánh với thế tử, sợ bị truy sát liền chạy sang nước Tề nương nhờ Tề Hoàn công. Tề Hoàn công thu dụng Quy Hoàn cho làm quan ở đất Điền, con cháu sau này chính là họ Điền Tề thời Chiến Quốc.

== Người Việt Nam họ Điền nổi tiếng ==
- Điền Văn Kiên, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tổng Công ty Công nghệ - Viễn thông Toàn cầu (GTEL)

== Người Trung Quốc họ Điền nổi tiếng ==
- Điền Kỵ, đại tướng nước Tề thời Chiến Quốc, là người cùng với Tôn Tẫn chỉ huy quân Tề đánh bại quân của Bàng Quyên tại trận Mã Lăng
- Mạnh Thường Quân, tên thật là Điền Văn, một công tử nổi tiếng về chiêu mộ người hiền ở nước Tề thời Chiến Quốc
- Điền Đan, tướng nước Tề thời Chiến Quốc, người dùng kế trâu lửa đánh bại quân nước Yên sau khi Nhạc Nghị bị rút chức nguyên soái
- Điền Hoành, quý tộc nước Tề cuối thời Chiến Quốc
- Điền Nhung, quân phiệt cát cứ đầu thời Đông Hán
- Điền Bá Quang, nhân vật trong tiểu thuyết Tiếu ngạo giang hồ của Kim Dung
- Điền Khải, tướng lĩnh của Công Tôn Toản thời Tam Quốc
- Điền Phong, mưu sĩ của Viên Thiệu thời Đông Hán
- Điền Lệnh Tư, hoạn quan đầy quyền lực thời nhà Đường
- Điền Tụng Nghiêu, quân phiệt Thành Đô Tứ Xuyên thời Trung Hoa Dân Quốc. Tướng lĩnh quân đội Quốc dân đảng Trung Hoa
- Điền Tu Tư, Thượng tướng, Chính ủy Quân chủng Không quân
- Điền Trường Hưng, danh thủ cờ tướng Trung Hoa
- Điền Phức Chân, ca sĩ Đài Loan
- Điền Gia Thụy, diễn viên Trung Quốc

== Người Hàn Quốc họ Điền (Jeon) nổi tiếng ==
- Jeon Jung-kook (Hán Việt: Điền Chính Quốc), ca sĩ nhóm nhạc nam BTS
- Jeon So-yeon (Hán Việt: Điền Tiểu Quyên), ca sĩ, rapper, dancer, nhà soạn nhạc, thành viên nhóm nhạc nữ (G)I-DLE