Khủng hoảng chính trị Thái Lan năm 2025

Khủng hoảng chính trị Thái Lan năm 2025 ("2025 Thai political crisis") là một giai đoạn bất ổn chính trị diễn ra bắt đầu từ ngày 18 tháng 6 năm 2025, khi xảy ra sự việc rò rỉ cuộc gọi điện đàm giữa Thủ tướng Thái Lan là bà Paetongtarn Shinawatra với Chủ tịch Thượng viện Campuchia là Hun Sen trong bối cảnh xung đột biên giới Campuchia–Thái Lan 2025 leo thang giữa hai nước. Sự việc này đã gây tranh cãi và chỉ trích dữ dội nhắm vào nữ Thủ tướng cùng với đó là các cuộc biểu tình phản đối và hạ bệ bà Paetongtarn. Tranh cãi và phản ứng dữ dội sau đó đã khiến Tòa án Hiến pháp Thái Lan đình chỉ chức vụ chính thức của bà Paetongtarn vào ngày 1 tháng 7 năm 2025, trước khi chính thức bãi nhiệm bà Paetongtarn vào ngày 29 tháng 8 năm 2025 và sau đó là ông Anutin Charnvirakul, kế nhiệm chính phủ lâm thời. Vụ việc này không chỉ làm chao đảo chính trường Thái Lan mà còn là một bài học đắt giá về sự non tay trong ngoại giao đối đầu với một bậc thầy về chính trị thực dụng, cho thấy sự non kinh nghiệm của bà Paetongtarn khi tỏ thái độ thân mật, tin cậy trước ông Hun Sen, người vốn là bậc thầy thủ thuật chính trị lão luyện, cao tay, lọc lõi và có phần tiểu nhân, cáo già.

==Khủng hoảng==
Cuộc khủng hoảng bắt nguồn từ một cuộc điện đàm riêng tư, trong đó bà Paetongtarn với ý định xây dựng quan hệ hữu nghị nên đã thảo luận về vấn đề nhạy cảm là Đền Preah Vihear. Trong cuộc trò chuyện, bà Paetongtarn đã có những phát ngôn bị xem là quá nhượng bộ, chẳng hạn như xem nhẹ tầm quan trọng của ngôi đền một cách thiếu thận trọng. Ông Hun Sen vốn là một trong những nhà lãnh đạo tại vị lâu năm nhất thế giới, một bậc thầy về thủ thuật chính trị, cuộc gọi này, được bí mật ghi âm và sau đó đã bị rò rỉ một cách có chủ đích cho các hãng truyền thông theo phe đối lập và bảo hoàng ở Thái Lan. Ngay lập tức, phe đối lập và các nhóm theo chủ nghĩa dân tộc đã cáo buộc bà Paetongtarn ""phản quốc"" và yếu kém về ngoại giao. Các cuộc biểu tình lớn nổ ra trên đường phố Bangkok để yêu cầu bà phải từ chức. Vụ rò rỉ thông tin đã khiến Đảng Bhumjaithai rút khỏi liên minh cầm quyền do bà Paetongtarn và Đảng Pheu Thai của bà lãnh đạo. Cuộc thăm dò của Viện Quản lý Phát triển Quốc gia (Nida) được tiến hành từ ngày 19 đến ngày 25 tháng 6 năm 2025 cho thấy mức độ ủng hộ dành cho Thủ tướng Paetongtarn Shinawatra và Đảng Pheu Thai đã giảm đáng kể, với tỷ lệ ủng hộ bà giảm xuống còn 9,20%. 

Vào thứ Năm, ngày 19 tháng 6 năm 2025, "Mạng lưới Nhân dân và Sinh viên vì Cải cách Thái Lan" (NSPRT), cùng với "Quân đội Dhamma" và do những nhân vật như Pichit Chaimongkol dẫn đầu, đã tổ chức một cuộc biểu tình gần Tòa nhà Chính phủ Thái Lan tại Bangkok. Cuộc biểu tình kêu gọi Thủ tướng Paetongtarn Shinawatra từ chức sau khi nội dung cuộc điện đàm giữa bà và Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen bị phát tán. Những người biểu tình cáo buộc bà Paetongtarn đã xâm phạm lợi ích quốc gia của Thái Lan trong cuộc điện đàm này. Vào ngày 20 tháng 6 năm 2025, một liên minh các nhóm vận động chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng Nhân dân Cách mạng đã yêu cầu bà Paetongtarn từ chức và tuyên bố kế hoạch biểu tình vào ngày 28 tháng 6 năm 2025 từ 4 giờ chiều đến 9 giờ tối tại Tượng đài Chiến thắng. Cuộc biểu tình do Quỹ Yam Fao Paendin tổ chức đã nhận được khoảng 10 triệu baht tiền quyên góp từ công chúng để tài trợ cho cuộc biểu tình, thời gian nhận quyên góp đến hết ngày 29 tháng 6 năm 2025. Vào ngày 28 tháng 6 năm 2025, cảnh sát ước tính có khoảng 6.000 người tham gia cuộc biểu tình rầm rộ tại Tượng đài Chiến thắng, yêu cầu Thủ tướng Paetongtarn từ chức. Tòa án Hiến pháp Thái Lan vào ngày 20 tháng 9 năm 2025, đã ra phán quyết phế truất Thủ tướng Paetongtarn Shinawatra. Sau khi phán quyết được công bố, bà Paetongtarn đã xuất hiện lần chót tại trụ sở Đảng Vì nước Thái (Pheu Thai) trước những người ủng hộ. Bà đã phát biểu cảm xúc mãnh liệt. Bà Paetongtarn chấp nhận phán quyết nhưng vẫn cho rằng mình vô tội, khẳng định những lời nói của bà đã bị cắt xén, xuyên tạc và là một phần của nỗ lực ngoại giao chân thành. Bà kêu gọi những người ủng hộ không nản lòng mà tiếp tục cuộc đấu tranh cho một nền dân chủ thực sự và chuẩn bị cho cuộc bầu cử tiếp theo.