Nguyễn Thừa Hỷ

Nguyễn Thừa Hỷ (sinh năm 1937) là nhà sử học Việt Nam, được tặng Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ (lĩnh vực Khoa học Xã hội) năm 2012. Ông là Tiến sĩ Sử học (1984), được phong học hàm Phó Giáo sư và danh hiệu Nhà giáo Ưu tú.

== Tiểu sử ==
Nguyễn Thừa Hỷ sinh năm 1937, tại phố Hàng Cót, quận Ba Đình, quê gốc làng Hạ Đình (thuộc quận Thanh Xuân), mẹ người làng La Phù (Hà Tây cũ). Tốt nghiệp trường Trung học phổ thông Nguyễn Trãi, ông trở thành sinh viên Khóa I của Khoa Lịch sử, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Sau khi tốt nghiệp, ông được phân công đi dạy môn Lịch sử phổ thông ở Hà Nam, Hà Nội trong ba mươi năm.

Đến năm 1990, khi đã 53 tuổi, ông về làm cán bộ giảng dạy bộ môn Lịch sử Việt Nam cổ trung đại tại khoa Lịch sử - Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) theo lời mời của Chủ nhiệm bộ môn lúc đó là GS Phan Huy Lê.

Ông nghỉ hưu vào năm 2002.

== Sự nghiệp ==
Nguyễn Thừa Hỷ nghiên cứu và viết nhiều về văn hóa Việt Nam truyền thống; văn hóa Thăng Long - Hà Nội, kinh tế - xã hội đô thị Thăng Long - Hà Nội; tìm hiểu văn hóa Ấn Độ... Ông đã cho ra đời hơn 10 cuốn sách nghiên cứu sâu về văn hóa trải dài qua nhiều thế kỉ về phương diện kinh tế, xã hội, lịch sử và văn hóa: "Thăng Long - Hà Nội thế kỉ XVII, XVIII, XIX" (1993); "Kinh tế - xã hội đô thị Thăng Long - Hà Nội thế kỉ XVII, XVIII, XIX" (2010); "Tư liệu văn hiến Thăng Long - Hà Nội: Tuyển tập tư liệu phương Tây" (2010); "Văn hóa Việt Nam truyền thống, một góc nhìn" (2011); "Lịch sử và văn hóa Việt Nam từ góc nhìn đổi mới" (2018); "Thăng Long - Hà Nội trong mắt một người Hà Nội" (2018)...

Sau khi về hưu, ông có nhiều thời gian hơn để viết sách. Gần đây là tác phẩm “"Tư liệu văn hiến Thăng Long - Hà Nội: Tuyển tập tư liệu phương Tây trước năm 1945"” (tập 2) của ông đã được xuất bản. Hiện ông đang viết bản thảo cuốn “"Lịch sử Việt Nam tập 10 - Đàng Ngoài 1593-1771"”, thuộc đề án “Nghiên cứu, biên soạn bộ Lịch sử Việt Nam”; đồng thời nghiên cứu về văn hóa Hà Nội thời Lê Trung Hưng...

Năm 1984, luận án tiến sĩ (bấy giờ gọi là Phó Tiến sĩ) của ông: “"Thăng Long - Hà Nội thế kỉ XVII-XVIII-XIX: Kết cấu kinh tế - xã hội của một đô thị trung đại"”, là luận án thuộc hạng đầu tiên của Khoa Lịch sử. Sau này công trình được xuất bản thành sách và lập tức được sự quan tâm của giới nghiên cứu. Cuốn sách được xem như là tài liệu tiêu biểu về Thăng Long - Hà Nội được các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước trích dẫn nhiều khi nghiên cứu về lịch sử Việt Nam nói chung, về lịch sử Thăng Long - Hà Nội nói riêng. Đến nay, sau gần 30 năm, nó vẫn trở thành một cuốn sách gần như là bách khoa toàn thư không thể thiếu trong nghiên cứu về Thăng Long - Hà Nội, nhất là trong thế kỷ XVII, XVIII, XIX. Chính công trình này đã mang lại cho ông Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ (lĩnh vực Khoa học Xã hội) vào năm 2012.""

Nguyễn Thừa Hỷ đã được Nhà nước Việt Nam tặng thưởng danh hiệu Nhà giáo ưu tú và Huân chương Lao động hạng Ba vào năm 2003.

Năm 2019, ông nhận Giải thưởng lớn - Vì tình yêu Hà Nội của Giải thưởng Bùi Xuân Phái lần thứ 12; và được vinh danh là Công dân Thủ đô ưu tú.

== Công trình chính ==
- "Hướng dẫn dạy giỏi môn lịch sử cấp 3 phổ thông trung học" (viết chung), 1996.
- "Ấn Độ qua các thời đại", 1986.
- "Tìm hiểu văn hóa Ấn Độ", 1987.
- "Những trang sử Lưỡng Hà - Irak", 1988.
- "Hướng dẫn cải cách giáo dục môn lịch sử phổ thông trung học" (viết chung), 1990.
- "Lịch sử lớp 11" (viết chung), 1990.
- "Thăng Long - Hà Nội thế kỷ XVII, XVIII, XIX," 1993.
- "Phố Hiến qua các tư liệu nước ngoài" // Đô thị cổ Phố Hiến, 1994 (tiếng Anh).
- "Kinh tế - xã hội đô thị Thăng Long - Hà Nội thế kỷ XVII, XVIII, XIX" (2010);
- "Tư liệu văn hiến Thăng Long - Hà Nội";
- "Tuyển tập tư liệu phương Tây," tập 1 (2010);
- "Văn hóa Việt Nam truyền thống, một góc nhìn" (2011);
- "Lịch sử và văn hóa Việt Nam từ góc nhìn đổi mới" (2018)
- "Thăng Long - Hà Nội trong mắt một người Hà Nội" (2018).
- "Thăng Long - Kẻ Chợ thời Mạc - Lê Trung Hưng" (2019)
- "Tuyển tập tư liệu phương Tây," tập 2, (2019).

=== Dịch thuật ===
- "Một chuyến du hành đến xứ Nam Hà" (J. Barrow)
- "Những người châu Âu ở nước An Nam" (Ch. Maybon)
- "Tiểu sử một đô thị" (W. Logan)

Nguồn:

== Vinh danh ==
- Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ năm 2012
- Nhà giáo Ưu tú
- Giải thưởng lớn - Vì tình yêu Hà Nội của Giải thưởng Bùi Xuân Phái lần thứ 12 (2019)
- Công dân Thủ đô ưu tú (2019)

=== Khen thưởng ===
- Huân chương Lao động hạng Ba (2003)

==Xem thêm==
- Giải thưởng Nhà nước