hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Trung Kalimantan

Trung Kalimantan (tiếng Indonesia: Kalimantan Tengah; thường được viết tắt Kalteng) là một tỉnh của Indonesia ở Kalimantan - phần đảo Borneo thuộc Indonesia. Tỉnh lỵ là Palangka Raya.

Dân số tỉnh này là 1,8 triệu (năm 2000), tốc độ tăng dân số 2,7% giữa 1990 và 2000, thuộc nhóm có dân số tăng nhanh nhất của Indonesia. So với các tỉnh khác trong khu vực, Trung Kalimantan có dân bản xứ Borneo là Dayak chiếm đa số. Tỉnh này được lập cuối thập niên 1950 của thế kỷ 20 từ việc tách ra từ tỉnh Nam Kalimantan để cho dân Dayak có quyền tự trị, tách khỏi ảnh hưởng của dân Hồi Giáo của tỉnh này.

Trung Kalimantan được chia ra 13 huyện và 1 thành phố.

- Nam Barito Seletan
- Barito Timur
- Barito Utara
- Gunung Mas
- Kapuas
- Katingan
- Kotawaringin Barat
- Kotawaringin Timur
- Lamandau
- Murung Raya
- Pulang Pisau
- Sukamara
- Seruyan
- Palangka Raya

== Liên kết ngoài ==
- WWF Heart of Borneo conservation initiative - Information about the Heart of Borneo - 220,000 km² of upland montane tropical rainforest, where endangered species such as the orang-utan, rhinoceros and pygmy elephant cling for survival.
- http://www.dayak21.org
- http://www.hgp.co.id Internet Service Provider in Central Kalimantan
Biến (định hướng)

Biến là từ để chỉ một hành động ra khỏi tầm nhìn một cách nhanh chóng.

Biến cũng có thể chỉ đến một trong các khái niệm sau:
- Một đại lượng biến thiên trong Toán học, Khoa học máy tính, hay Thống kê.
- Biến trong khoa học máy tính
Tinh Thái

Tinh Thái (星彩) là một nhân vật được xây dựng trong trò chơi điện tử Chân Tam Quốc vô song (tiếng Nhật: 真三國無雙, "Shin Sangokumusou"; có nghĩa là "vô địch thật sự trong Tam Quốc", cũng được biết dưới tên gọi bằng tiếng Anh là "Dynasty Warriors") của hãng KOEI, Nhật Bản. Trò chơi này dựa trên cuốn tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung cũng như các sự kiện có thật trong lịch sử Trung Quốc thời Tam Quốc. Nhân vật Tinh Thái dựa trên hình ảnh hai bà hoàng hậu họ Trương (đều là con gái của Trương Phi) của Lưu Thiện. Tinh Thái xuất hiện lần đầu trong phần 5 của trò chơi này và là vợ của Lưu Thiện (刘禅/劉禪) (trong trò chơi tên tiếng Anh là Liu Chan-có lẽ là do cách phiên âm sai 刘饞: Lưu Sàm), hoàng đế nước Thục và đồng thời cũng là cháu trai của Trương Phi, do Trương Phi kết nghĩa anh em với Lưu Bị. Hình tượng nhân vật Tinh Thái nổi bật lên khí chất của con nhà võ.

Tinh Thái được mô tả như là một chiến binh sử dụng chĩa hai ngạnh gọi là "Tham vọng", mục đích của cô trong cuộc sống là bảo vệ đất nước của chồng thay cho cha mình. Tinh Thái thích săn bắn cũng như là người nhiều tham vọng và hiếu kỳ. Trong trò chơi, người ta cũng cho rằng Tinh Thái và Quan Bình, con nuôi của Quan Vũ, có một số quan hệ tình cảm lãng mạn. Cùng với Quan Bình, cô được miêu tả sinh động như là tương lai của nước Thục.

==Thực tế==
Các bà hoàng hậu thật sự ngoài đời của Lưu Thiện đều không rõ danh tính và được gọi chung là Trương hoàng hậu, nhưng tên gọi này cho bà hoàng hậu thứ hai, do bà thứ nhất còn được biết dưới tên gọi Kính Ai hoàng hậu.
- Kính Ai hoàng hậu (敬哀皇后), vợ đầu của Lưu Thiện, con gái lớn của Trương Phi. Bà mất năm 237. Là hoàng hậu của Lưu Thiện từ năm 223 đến khi mất.
- Trương hoàng hậu (張皇后), vợ sau của Lưu Thiện, em gái Tinh Tinh hoàng hậu. Là hoàng hậu từ năm 238, sau khi Kính Ai hoàng hậu mất, và bị phế truất năm 263 khi nước Thục sụp đổ.
Phatthalung (tỉnh)

Phatthalung (tiếng Thái: พัทลุง, phiên âm: Bát-tha-lung) là một tỉnh miền Nam của Thái Lan. Tỉnh này giáp các tỉnh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là: Nakhon Si Thammarat, Songkhla, Satun và Trang.

== Địa lý ==
Tỉnh này tọa lạc ở Bán đảo Malay. Phía Đông giáp hồ Songkhla, phía Tây bao phủ bởi dãy núi Nakhon Si Thammarat chain. Vườn quốc gia Khao Pu - Khao Ya tọa lạc ở dãy núi này tại giáp giới với Trang.

== Lịch sử ==
Trong thời kỳ trị vì của vua Ramathibodi I của vương quốc Ayutthaya, Phatthalung đã trở thành thành hoàng gia thứ 12. Cuối thế kỷ 18, vua Rama I đã chuyển thành này cho Bộ Quốc phòng - cơ quan chịu trách nhiệm đối với các tỉnh phía Nam. Trong cuộc cải cách hành chính bởi vua Chulalongkorn Phatthalung đã trở thành một phần của Monthon Nakhon Si Thammarat.

== Dân số ==
11.1% dân số là người Hồi Giáo.

== Các đơn vị hành chính địa phương ==
Phatthalung được chia ra 10 huyện ("amphoe") và 1 tiểu huyện ("king amphoe"). Các huyện được chia ra 65 xã ("tambon") và 626 làng (thôn, buôn, sóc, bản, mường, ấp) ("muban").

== Liên kết ngoài ==
- Province page from the Tourist Authority of Thailand
- Website of the province (Thai only)
- Phattalung provincial map, coat of arms and postal stamp
Trillian

Trillian là trình chat giúp bạn đăng nhập vào nhiều tên đăng ký của một dịch vụ nào đó hoặc bạn có thể đăng nhập vào cùng một lúc nhiều dịch vụ trong một cửa sổ làm việc. Nó tích hợp nhiều dịch vụ như: Yahoo!, MSN, IRC, AIM và ICQ.

== Liên kết ngoài ==
- Nơi tải chương trình
Néac

Néac là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 403 người (thời điểm 1999). Phần lớn diện tích dùng để trồng nho. Xã nằm trong vùng trồng nho Lalande-de-Pomerol. Néac nằm khoảng 4,6 km về phía đông-bắc của thành phố Libourne.
Nérac

Nérac là một xã trong tỉnh Lot-et-Garonne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 6787 người (thời điểm 1999). Nérac nằm cạnh dòng sông nhỏ Baïse, một sông nhánh của sông Garonne.

== Những người con của thành phố ==
- François Darlan, đô đốc và chính trị gia
- Michel Polnareff, nhạc sĩ nhạc pop
Nontron

Nontron là một xã trong tỉnh Dordogne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 3500 người (thời điểm 1999).
Oloron-Sainte-Marie

Oloron-Sainte-Marie là một xã trong tỉnh Pyrénées-Atlantiques, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 10.992 người (thời điểm 1999).

== Những người con của thành phố ==
- Louis Barthou, chính trị gia
Orthez

Orthez là một xã trong tỉnh Pyrénées-Atlantiques, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 10.121 người (thời điểm 1999). Thành phố nằm cạnh dòng sông nhỏ Gave de Pau.

==Những người con của thành phố==
- Gaston III, bá tước nổi tiếng của Foix trong miền nam nước Pháp.
Paillet

Paillet là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 989 người (thời điểm 1999). Xã nằm im vùng đô thị của thành phố Bordeaux. Trong khi Paillet trong năm 1962 chỉ có 774 dân cư thì 1999 đã có 989 người. Paillet là một nơi trồng nho thuộc vùng Premières Côtes de Bordeaux và Cadillac (vùng trồng nho).
Pauillac

Pauillac là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 1274 người (thời điểm 1999). Pauillac nằm khoảng 48 km phía tây-bắc của Bordeaux. Khoảng 900 ha được dùng để trồng nho. Về phía bắc xã giáp với Saint-Estèphe, về phía nam với Saint-Julien-Beychevelle, cả hai cũng là nơi trồng nho nổi tiếng trong vùng Médoc.

==Rượu vang==
Xã tuy chỉ có 3.000 ha (12 km²) được dùng để trồng nho trong vùng Haut-Médoc giữa các làng Saint-Julien về phía nam và Saint-Estèphe ở phía bắc, nhưng nó lại có 3 trong số 5 nơi làm rượu vang thượng hạng của Bordeaux: Château Lafite Rothschild, Château Latour, và Château Mouton Rothschild.

===Một số Château ở Pauillac===
- Château d'Armailhac
- Château Clerc-Milon
- Château Duhart-Milon-Rothschild
- Château Grand-Puy-Ducasse
- Château Grand-Puy-Lacoste
- Château Haut-Bages-Liberal
- Château Haut-Batailley
- Château Lafite Rothschild
- Château Latour
- Château Lynch-Bages
- Château Mouton Rothschild
- Château Pedesclaux
- Château Pichon Longueville Baron
- Château Pichon Longueville Comtesse de Lalande
- Château Pontet-Canet
Pessac

Pessac là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 57.000 người (thời điểm 2004).

== Các thành phố kết nghĩa ==
- Göppingen, Đức

== Những người con của thành phố ==
- Jean Eustache, đạo diễn phim
Plassac

Plassac là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng hành chính Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 913 người (thời điểm 1999). Trong Plassac còn di tích của một làng người La Mã. Theo truyền thuyết thì ruộng nho đầu tiên của vùng trồng nho nổi tiếng Bordeaux chính là ở nơi đây.
Pompignac

Pompignac là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 2529 người (thời điểm 1999). Xã nằm trong vùng đô thị của thành phố Bordeaux. Trong khi Pompignac trong năm 1962 chỉ có 721 dân cư thì 1999 đã có dân số là 2.529 người. Pompignac là một phần của vùng Entre-Deux-Mers.
Quinsac, Gironde

Quinsac là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 1764 người (thời điểm 1999). Nguồn thu nhập nông nghiệp chính là trồng nho. Quinsac nằm trong "Premières Côtes de Bordeaux", nơi sản xuất rượu vang chất lượng cao. Làng nằm cạnh bờ phải của sông Garonne.
Altimo

ALTIMO ("Alpha Telekom" cũ) - công ty cổ phần trong thành phần của "Alpha Groups" & điều hành lĩnh vực truyền thông của "Alpha". Trụ sở chính - Moskva. 
Thành lập - hè 2005.

Tổng giám đốc - Alexei Reznikovich.

==Kinh doanh==
Altimo sở hữu 32,9 % cổ phần của "Vympelkom" (thương hiệu "Beeline"), 25,1 % cổ phần "Megafon", 29,9 % cổ phần Golden Telecom (GT), 43,5 % cổ phần của công ty điện thoại di động Ukraina "Kievstar", 13,22 % cổ phần của công ty điện thoại di động lớn nhất Thổ Nhĩ Kỳ "Turkcell".

Năm 2007 công ty cổ phần truyền thông «Altimo» đã mua ở thương nhân Iran Mohammad Mohamedi $11 triệu 49 % của hãng di động địa phương, thông báo sẽ đầu tư $300 triệu để phát triển nó. Còn 51 % cổ phần của hãng di động, theo yêu cầu của luật Iran, sở hữu bởi các nhà đầu tư địa phương. Theo kênh truyền hình Mỹ Fox News đưa tin, công ty cổ phần đã cố gắng giữ bí mật việc làm này. Sự bí mật thách thức chính quyền Mỹ đã thực hiện chế độ trừng phạt trong quan hệ không nồng ấm của họ với chính quyền Iran. Hơn nữa, theo Fox News, việc được thực hiện trên tín dụng của ngân hàng Iran Bank Saderat, bị nghi ngờ cung cấp tài chính cho nhóm khủng bố «Hezbollah». Bởi việc này bất kỳ tổ chức nào có quan hệ với Bank Saderat, có thể bị đặt vào cấm vận từ phía Mỹ.

Tháng 11 năm 2007, công ty mở văn phòng tại Hà Nội.

Giá trị của Altimo: hơn 8 tỉ đôla.
Sadirac

Sadirac là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 3022 người (thời điểm 1999). Xã nằm trong vùng đô thị của thành phố Bordeaux. Trong khi Sadirac trong năm 1962 chỉ có trên 921 dân cư thì năm 1999 đã có dân số là 3.022. Sadirac là một phần của vùng Entre-Deux-Mers.
Saillans, Gironde

Saillans là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 362 người (thời điểm 1999). xã nằm trong vùng đô thị của thành phố Libourne. Saillans là một nơi trồng nho trong vùng trồng nho Fronsac.
Saint-Astier, Lot-et-Garonne

Saint-Astier là một xã trong tỉnh Lot-et-Garonne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 185 người (thời điểm 2005). Đáng xem tại đây là nhà thờ "Église St. Astier" từ thế kỷ 12 và "Église Saint-Nazaire" từ thế kỷ 13.
Saint-Caprais-de-Bordeaux

Saint-Caprais-de-Bordeaux là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 2534 người (thời điểm 1999). Trong khi Saint-Caprais-de-Bordeaux trong năm 1962 chỉ có 666 dân cư thì 1999 dân số đã tăng lên 2.534. Saint-Caprais-de-Bordeaux là một làng trồng nho thuộc Premières Côtes de Bordeaux trong vùng trồng nho Entre-Deux-Mers.
Saint-Estèphe, Gironde

Saint-Estèphe là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Aquitaine tây nam nước Pháp.

== Xem thêm ==
- Rượu vang Pháp
- Rượu vang Bordeaux
- Vùng rượu vang Bordeaux
- Xã của tỉnh Gironde

== Tham khảo ==
- INSEE commune file
Saint-Germain-de-la-Rivière

Saint-Germain-de-la-Rivière là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 339 người (thời điểm 1999). Saint-Germain-de-la-Rivière là một nơi trồng nho trong vùng trồng nho Fronsac.
Saint-Jean-de-Luz

Saint-Jean-de-Luz là một xã trong tỉnh Pyrénées-Atlantiques, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 13.247 người (thời điểm 1999).

== Những người con của thành phố ==
- Bixente Lizarazu, cầu thủ bóng đá
Saint-Jean-Pied-de-Port

Saint-Jean-Pied-de-Port là một xã trong tỉnh Pyrénées-Atlantiques, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 1.417 người (thời điểm 1999). Xã nằm ngay cạnh biên giới với Tây Ban Nha.
Saint-Julien-Beychevelle

Saint-Julien-Beychevelle là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 798 người (thời điểm 1999). Saint-Julien-Beychevelle là một làng trồng nho của Médoc trong miền tây nam nước Pháp. Xã có 800 dân cư và nằm 50 km về phía tây-bắc của Bordeaux cạnh sông Gironde. Rượu vang Saint-Julien là một trong những rượu vang đỏ nổi tiếng nhất của Bordeaux.
Saint-Loubès

Saint-Loubès là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 7090 người (thời điểm 1999). Xã nằm giữa thành phố Bordeaux và Libourne. Trong khi Saint-Loubès trong năm 1962 chỉ có 3.068 dân cư thì 1999 đã có dân số là 7.090 người.
Saint-Léon, Gironde

Saint-Léon là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 242 người (thời điểm 1999). Xã nằm trong vùng đô thị của thành phố Bordeaux. Trong khi Saint-Léon trong năm 1962 chỉ có 181 dân cư thì năm 1999 dân số đã là 242 người. Saint-Léon nằm trong vùng Entre-Deux-Mers.
Saint-Michel-de-Fronsac

Saint-Michel-de-Fronsac là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 591 người (thời điểm 1999). Xã nằm trong vùng đô thị của thành phố Libourne. Saint-Michel-de-Fronsac là một nơi trồng nho trong vùng trồng nho Fronsac và Canon-Fronsac.
Saint-Morillon

Saint-Morillon là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 1083 người (thời điểm 1999). xã nằm trong vùng đô thị của thành phố Bordeaux. Trong khi Saint-Morillon trong năm 1962 chỉ có 475 dân cư thì năm 1999 dân số đã là 1.083 người. Saint-Morillon là một nơi trồng nho trong vùng trồng nho Graves.
Tây Kalimantan

Tây Kalimantan (tiếng Indonesia: Kalimantan Barat, thường viết tắt là Kalbar) là một tỉnh của Indonesia ở Kalimantan - phần đảo Borneo thuộc Indonesia. Thủ phủ là Pontianak nằm ngay trên đường Xích đạo. Phía bắc giáp bang Sarawak của Malaysia, phía nam giáp tỉnh Trung Kalimantan, phía đông giáp tỉnh Đông Kalimantan, phía tây giáp biển Java.

Diện tích của tỉnh này là 146.807 km² với dân sô khoảng 3,74 triệu người (theo điều tra dân số năm 2000). Các dân tộc chủ yếu là: Dayak, Malay, Hoa, chiếm 90% tổng dân số. Các dân tộc khác là Java, Bugis, Madura, và các dân tộc khác.

Tây Kalimantan được chia làm hai thành phố Pontianak và Singkawang và 10 huyện là Sambas, Bengkayang, Pontianak, Ketapang, Landak, Sanggau, Sekadau, Sintang, Melawi và Kapuas Hulu.

== Lịch sử ==
Vào khoảng thế kỷ 17, Dayaks là bộ tộc duy nhất sinh sống ở đây. Những người Mã Lai di cư đến đây và thành lập vương quốc Hồi giáo của họ. Tiếp theo là những người Hoa di cư tới làm nghề khai mỏ, đánh đổ nhà nước Hồi giáo của người Mã Lai và lập ra nhà nước Lan Phương (蘭芳). Nhà nước này chấm dứt tồn tại vào năm 1884 khi người Hà Lan tới đây chiếm đóng.

== Tham khảo ==
- Davidson, Jamie S. and Douglas Kammen (2002). Indonesia's unknown war and the lineages of violence in West Kalimantan. "Indonesia" 73:53.

== Liên kết ngoài ==
- WWF Heart of Borneo conservation initiative - Thông tin về Heart of Borneo - 220,000 km² vùng núi non rừng mưa nhiệt đới, nơi các loài bị đe dọa như orang-utan, tên giác và voi lùn đang cố sinh tồn.
Tỉnh (Philippines)

Tỉnh ( hoặc ) là đơn vị hành chính địa phương cấp 1 trực thuộc quốc gia ở Philippines. Hiện tại quốc gia này được chia ra 82 tỉnh, các tỉnh được chia ra thành các thành phố ("lungsod") và đô thị ("bayan"). Vùng thủ đô quốc gia, bao gồm thành phố Manila không được chia thành các tỉnh.

Các tỉnh được phân nhóm thành 17 vùng ("rehiyon") dựa trên đặc điểm dân tộc, văn hóa, địa lý. 14 vùng được đánh số phù hợp với vị trí địa lý từ Bắc đến Nam. Các khu vực Vùng thủ đô quốc gia, Vùng hành chính Cordillera, và Vùng tự trị ở Mindanao Hồi Giáo không có đánh số.

Chính quyền địa phương đứng đầu bởi một tỉnh trưởng ("gobernador"). Để phục vụ mục đích đại diện lập pháp, tỉnh được chia ra một hoặc nhiều quận quốc hội ("distrito"). Mỗi thành phố ("municipality") thuộc về một trong số các quận này. Một dân biểu quốc hội ("kinatawan") đại diện cho một quận ở Hạ viện. Mỗi quận cũng có các thành viên ủy ban trong ủy ban tỉnh.

==Chính quyền tỉnh==
Chính quyền tỉnh có một cơ quan hành pháp và lập pháp. Quyền tư pháp của tỉnh nằm dưới sự giám sát của Tòa án tối cao Philippines. Chính quyền địa phương là một đơn vị tự trị, giám sát trực tiếp các công việc của tỉnh. Tổng thống Philippines điều phối các tỉnh thông qua Bộ Nội vụ và Chính quyền địa phương (DILG).

===Cơ quan hành pháp===
Chính quyền tỉnh đứng đầu bởi tỉnh trưởng ("gobernador"), là người đứng cơ quan hành pháp của tỉnh. Dưới tỉnh trưởng là các sở như: hành chính, pháp chế, thông tin, công nghệ, ngân khố. Tỉnh trưởng được bầu nhiệm kỳ 3 năm và có thể được bầu tối đa 3 nhiệm kỳ. Các sở được tỉnh trưởng bổ nhiệm.

==Danh sách tỉnh==
</includeonly></onlyinclude>

== Tham khảo==
- Philippine Standard Geographic Code Interactive , National Statistical Coordination Board
- Total Population, Number of Households, Average Household Size, Population Growth Rate and Population Density by Region, Province and Highly Urbanized City: as of ngày 1 tháng 5 năm 2000 , Census 2000 Final Counts, National Statistics Office, Republic of the Philippines
- The Local Government Code of the Philippines , Department of Interior and Local Government, Republic of the Philippines
- Government system based on US and Spanish models under review, Andrew Stevens, Local government in The Philippines, City Mayors
- Provinces of the Philippines, Gwillim Law, Statoids.com

==Liên kết ngoài==
- League of Provinces of the Philippines
- Flags of the World - Philippines Provincial Flags
Laguna (tỉnh)

Laguna là một tỉnh của Philippines ở vùng CALABARZON ở đảo Luzon. Diện tích: 1759,7 km2, dân số 1.965.872 người. Tỉnh lỵ là Santa Cruz và tỉnh này tọa lạc tại Đông-Nam của Metro Manila, phía Nam của tỉnh Rizal, phía Tây Quezon, phía Bắc của Batangas và phía Đông của Cavite. Laguna hầu như bao quanh hoàn toàn Laguna de Bay, hồ lớn nhất quốc gia này. Tên của tỉnh này được đặt theo một từ của tiếng Tây Ban Nha là "lago", có nghĩa "hồ".
Tông Người

Tông Người (danh pháp khoa học: Hominini) là một tông trong Phân họ Người ("Homininae") chỉ bao gồm các loài người (chi "Homo"), tinh tinh (chi "Pan") cùng các tổ tiên đã tuyệt chủng của chúng. Các thành viên trong tông này trong khoa học được gọi là hominin (xem Hominidae và "hominid").
==Phân loại ==
Sự sáng tạo ra đơn vị phân loại này là kết quả của ý tưởng hiện tại cho rằng loài có các đặc điểm tương tự tối thiểu trong quá trình phát sinh loài của ba nhóm mà không thể xác định rõ trật tự tách ra thì cần phải tách ra khỏi hai loài kia ("trichotomy"). Thông qua so sánh DNA, các nhà khoa học tin rằng họ đã xác định được là sự phân tách hai chi "Pan/Homo" đã diễn ra vào khoảng 5 tới 7 triệu năm trước. Một điều thú vị cần lưu ý là không có các hóa thạch nào của các loài bên phía chi "Pan" trong sự phân tách đã được xác định; tất cả các chi tuyệt chủng đã liệt kê ở phía phải đều là tổ tiên của chi "Homo", hoặc là các nhánh phát sinh ra của nó. Tuy nhiên, cả hai chi "Orrorin" và "Sahelanthropus" đã tồn tại vào khoảng cùng thời gian của sự phân chia, và vì thế chúng có thể là tổ tiên của cả người và tinh tinh ngày nay.

Trong bản đề nghị của Mann và Weiss (1996), thì tông "Hominini" bao gồm chi "Pan" cũng như chi "Homo" được tách thành hai phân tông. Chi "Homo" (và theo suy luận ra, tất cả các loài người vượn đi bằng hai chân) tự nó chỉ nằm trong phân tông Hominina, trong khi chi "Pan" nằm trong phân tông Panina.

- Bộ Linh trưởng "Primates"
- Phân bộ "Strepsirrhini"
- Phân bộ "Haplorrhini":
-  Cận bộ "Tarsiiformes"
-  Cận bộ "Simiiformes":
-   Tiểu bộ "Platyrrhini"
-   Tiểu bộ Khỉ mũi hẹp "Catarrhini":
-    Siêu họ "Cercopithecoidea"
-    Siêu họ Người "Hominoidea"
-     Họ Vượn "Hylobatidae"
-     Họ Người "Hominidae":
-      Phân họ "Ponginae"
-      Phân họ Người "Homininae"
-       Tông "Gorillini"
-       Tông Người "Hominini"
-        Phân tông Panina
-        Phân tông Người "Hominina"
==Xem thêm==
- Miêu tả theo nhánh
- Tiến hóa của loài người

== Liên kết ngoài ==
- Human Timeline (Interactive) – Smithsonian, National Museum of Natural History (August 2016).
Nam Kalimantan

Nam Kalimantan () là một tỉnh của Indonesia, tọa lạc ở Kalimantan, phần lãnh thổ Borneo thuộc Indonesia. Tỉnh lỵ là Banjarbaru. Dân số của Nam Kalimantan là hơn 3,625 triệu người theo thống kê 2010; dân số ước tính năm 2014 là 3.913.908 người.
Đông Kalimantan

Đông Kalimantan (tiếng Indonesia: Kalimantan Timur, gọi và viết tắt là Kaltim), là một tỉnh của Indonesia. Đây là một trong 5 tỉnh nằm ở Kalimantan - phần lãnh thổ Indonesia phía Đông đảo Borneo. Phía bắc giáp tỉnh Bắc Kalimantan và bang Sarawak của Malaysia, phía nam giáp tỉnh Nam Kalimantan, phía đông giáp biển Sulawesi, phía tây giáp các tỉnh Tây Kalimantan và Trung Kalimantan. Tỉnh lỵ là Samarinda. Tỉnh giàu tài nguyên này có hai thành phố lớn là Samarinda (tỉnh lỵ và là trung tâm của sản phẩm đồ gỗ và Balikpapan (một trung tâm dầu khí và lọc hóa dầu). Kể từ khi Indonesia mở cửa lĩnh vực khoáng sản và tài nguyên thiên nhiên cho đầu tư nước ngoài từ những năm 1970 của thế kỷ 20, Kalimantan Timur đã trải qua một sự tăng trưởng nhanh chóng trong lĩnh vực đồ gỗ, dầu khí và lâm sản. Công ty dầu khí quốc doanh Pertamina đã tiếp quản nhà máy lọc dầu từ công ty Royal Dutch Shell năm 1965.

Dân số và đa dạng dân tộc từ quần đảo Indonesia với các sắc dân Dayak và Kutai là dân tộc bản địa sống ở vùng nông thôn. Các dân tộc lớn ở đây gồm người Java, người Hoa, Banjarese, Bugis và Malay, phần lớn sông ở các khu vực duyên hải.

Thời xa xưa, trên lãnh thổ Kalimantan Timur đã từng có một vương quốc cổ theo Ấn Độ giáo gọi là Kutai. Sự tồn tại của vương quốc này được khẳng định qua bằng chứng là một bia ký bằng đá gọi là Prasasti hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Quốc gia Jarkarta. Bia ký này viết bằng tiếng Phạn và chữ cái Pallawa. Hiện có một bản sao của nó đặt tại trụ sở chính quyền tỉnh ở Samarinda.

Ngày 22 tháng 10 năm 2012, bốn huyện Malinau, Nunukan, Tana Tidung và Bulungan, cùng với thành phố Tarakan tách ra khỏi tỉnh Đông Kalimantan để thành lập tỉnh Bắc Kalimantan.
Surabaya

Surabaya (nguyên là Soerabaja) là thành phố lớn thứ hai của Indonesia, tỉnh lỵ của tỉnh Đông Java. Thành phố này tọa lạc bên bờ biển đông của Java, tại cửa sông Mas và bên eo biển Madura.

Thành phố Surabaya với dân số hơn 3,1 triệu người (5,6 triệu ở vùng đô thị), và là thủ phủ của tỉnh Đông Java. Nó nằm trên bờ biển phía bắc của miền đông Java tại cửa sông Mas và dọc theo các cạnh của eo biển Madura.

Đối với một số người Indonesia, nó được gọi là "thành phố anh hùng" do tầm quan trọng của trận Surabaya kích động ủng hộ của người Indonesia và quốc tế cho nền độc lập của Indonesia trong cuộc cách mạng Dân tộc Indonesia. Surabaya cũng được biết đến là nơi sinh của Tổng thống đầu tiên của Indonesia, Sukarno.

Thành phố này có cảng thuộc nhóm nhộn nhịp nhất quốc gia này. Các sản phẩm xuất khẩu gồm có đường, thuốc lá và cà phê. Surabaya có xưởng đóng tàu lớn và nhiều trường hải quân.
Tên gọi Surabaya xuất phát từ từ "sura" (cá mập) và "buaya" (cá sấu), mà trong thần thoại địa phương, đánh nhau để giành lấy danh hiệu "sinh vật mạnh nhất vùng". Bây giờ hai con vật này đã trở thành biểu tượng của thành phố, đối diện nhau cạnh tượng đài "Tugu Pahlawan" (Tượng đài của những anh hùng).
Kim Liên (xã)

Kim Liên là một xã thuộc tỉnh Nghệ An, Việt Nam. Đây là quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh và một số chí sĩ yêu nước khác.

Xã được hình thành trên cơ sở sáp nhập các xã Hùng Tiến, Nam Cát, Nam Giang, Xuân Hồng và Kim Liên của huyện Nam Đàn trong đợt Sáp nhập tỉnh thành Việt Nam 2025.

==Địa lý==
Xã Kim Liên có vị trí địa lý:
- Phía Đông giáp xã Hưng Nguyên và xã Hưng Nguyên Nam;
- Phía Nam giáp xã Hưng Nguyên Nam và xã Thiên Nhẫn;
- Phía Tây giáp xã Vạn An và xã Thiên Nhẫn;
- Phía Bắc giáp xã Nam Đàn, xã Đại Huệ và xã Yên Trung.
Xã Kim Liên có diện tích tự nhiên 61,08 km.

Ngay vị trí trung tâm xã, giữa thung lũng Nam Đàn, có ngọn núi Chung.

== Hành chính ==
Xã Kim Liên được thành lập theo Nghị quyết số 1678/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Việt Nam, ban hành ngày 16 tháng 6 năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Hùng Tiến, Nam Cát, Nam Giang, Xuân Hồng và Kim Liên thuộc huyện Nam Đàn trước đây thành một xã mới có tên gọi là xã Kim Liên.

Sau sắp xếp xã có diện tích tự nhiên: 67,60 km, quy mô dân số: 24.489 người.

== Lịch sử ==
Xã Kim Liên (cũ) trước đây vốn có tên là xã Chung Cự (chuông lớn) thuộc tổng Lâm Thịnh, huyện Nam Đàn, phủ Anh Sơn; Sau phát triển thành bảy thôn (làng); làng Sen (Kim Liên), làng Trùa (Hoàng Trù), làng Trại (Tính Lý), làng Đình (Ngọc Đình), làng Kẻ Móng (Vân Hội), làng Gáo (Nguyệt Quả), làng Sày (Mậu Tài).

== Về tên gọi "Kim Liên" ==
Trong thơ ca ở Việt Nam, từ "sen vàng" và tên làng "Kim Liên" là lấy từ điển tích ở các sách của Trung Quốc: "Theo các từ điển của Trung Quốc như Từ Nguyên và Từ Hải thì 金蓮 (Kim Liên) nghĩa như sau: kim - vàng; liên - hoa sen; Kim Liên - hoa sen bằng vàng thật. Tiêu Bảo Quyển (483 - 501) làm vua nước Tề trong 3 năm (từ 499 - 501) nhưng chỉ lo vui chơi bên cạnh người vợ Phan Ngọc Nhi. Ông ta sai những người thợ khéo tay, lát những bông hoa sen bằng vàng thật trên nền nhà cho Phan Ngọc Nhi đi. Mỗi khi Phan Ngọc Nhi bước đi trên những bông hoa sen bằng vàng thật đó, ông nói: ""Thử bộ bộ sinh liên hoa dã"" nghĩa là ""Mỗi bước đi nở ra một bông hoa sen bằng vàng"". Năm 501, ông ta bị giết rồi hạ xuống tước Đông Hôn Hầu (tước Hầu). Từ đó về sau, người ta thường dùng "Kim Liên" nghĩa là bông hoa sen bằng vàng thật để chỉ người phụ nữ xinh đẹp tuyệt vời.

Trong Truyện Kiều, Nguyễn Du cũng sử dụng điển tích này 3 lần ở các câu thơ 190, 378, 437 để miêu tả về sắc đẹp của Đạm Tiên và Thuý Kiều. Có lẽ các cụ cao niên xưa đã học tập Nguyễn Du để đặt tên làng mình là Kim Liên, để gửi gắm niềm hy vọng và tự hào làng mình nhờ địa linh sẽ sinh ra mỹ nhân.
Hợp đồng tổng thầu EPC

Hợp đồng tổng thầu EPC, tên đầy đủ là Hợp đồng thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình (tiếng Anh: Engineering Procurement and C"onstruction") là một loại hợp đồng xây dựng mà nhà thầu thực hiện toàn bộ các công việc từ thiết kế kỹ thuật hoặc thiết kế bản vẽ thi công, cung ứng vật tư, thiết bị đến thi công xây dựng công trình, hạng mục công trình và chạy thử bàn giao cho chủ đầu tư.

Các loại hợp đồng tổng thầu EPC khác loại còn có:
- Hợp đồng tổng thầu chìa khóa trao tay ("LSTK", "Lump Sum Turn Key"). Hợp đồng loại "chìa khóa trao tay" (Turnkey), ngoài các phần thiết kế, cung ứng vật tư, thiết bị, thi công xây dựng công trình, nhà thầu được chọn còn cần thực hiện việc lập dự án đầu tư xây dựng công trình.
- Hợp đồng thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ, lắp đặt và chạy thử nghiệm ("EPIC", "Engineering, Procurement, Installation & Commissioning") và đôi khi là Hợp đồng thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ, thi công xây dựng công trình và chạy thử nghiệm ("EPCC", "Engineering, Procurement, Construction and Commissioning").

==Xem thêm==
- EPCI Hợp đồng tổng thầu EPC, tên đầy đủ là Hợp đồng thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình (tiếng Anh: Engineering Procurement and C"onstruction") là một loại hợp đồng xây dựng mà nhà thầu thực hiện toàn bộ các công việc từ thiết kế kỹ thuật hoặc thiết kế bản vẽ thi công, cung ứng vật tư, thiết bị đến thi công xây dựng công trình, hạng mục công trình và chạy thử bàn giao cho chủ đầu tư.
Kinh tế dân doanh ở Việt Nam

Kinh tế dân doanh là một khái niệm có ở Việt Nam để chỉ hệ thống có cấu trúc mềm ngoài kinh tế nhà nước và kinh tế có vốn nước ngoài.

==Khái niệm==
Kinh tế dân doanh ở Việt Nam bao gồm:
- "Khối doanh nghiệp có đăng ký kinh doanh": Doanh nghiệp hoạt động theo Luật Doanh nghiệp 1999; hợp tác xã hoạt động theo Luật Hợp tác xã năm 2003;
- "Khối phi doanh nghiệp": Hộ kinh doanh cá thể đăng ký tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện; các tổ hợp tác chứng thực tại ủy ban nhân dân cấp xã theo bộ Luật Dân sự; kinh tế hộ trong nông nghiệp được nhà nước giao quyền sử dụng đất lâu dài theo Nghị định 64 ngày 27/9/1993; hộ làm kinh tế trang trại theo Nghị quyết số 03/2000/NQ-CP ngày 02-02-2000, trang trại được ủy ban nhân dân cấp huyện cấp Giấy chứng nhận trang trại theo Thông tư 69/2000/TTLT/BNN-TCTK ngày 23/06/2000 của Bộ NN&PTNT và Tổng cục Thống kê về tiêu chí trang trại, Thông tư 74/2003/TT-BNN ngày 04/07/2003 của Bộ NN&PTNT hướng dẫn tiêu chí xác định kinh tế trang trại; các hộ gia đình sản xuất phi nông nghiệp và, các đoàn thể (tổ chức phi chính phủ ở Trung ương và địa phương) mỗi cá nhân tự do tham gia kinh doanh.

==Hiện trạng==
Kinh tế dân doanh được phát triển theo hướng tự do kinh doanh những ngành, nghề công việc mà luật pháp không cấm.

Khối doanh nghiệp dân doanh hiện nay có tới 160000 doanh nghiệp và 18500 ngàn hợp tác xã, đến 96% là doanh nghiệp nhỏ và vừa tuy có lợi thế về tổ chức bộ máy gọn nhẹ dễ thích ứng với biến động thị trường nhưng không có thương hiệu và chiến lược kinh doanh bền vững. Cùng với khối doanh nghiệp còn có khoảng 3 triệu hộ kinh doanh cá thể, và 300000 tổ hợp tác.

Sự phân bố dân doanh vẫn đổ về thành thị. Nghiên cứu của dự án VIE/01/025 và số liệu điều tra: Nông thôn chiếm 75% dân số của nước (60 triệu người), chiếm 76% lao động (32 triệu lao động), nhưng số doanh nghiệp chỉ chiếm khoảng 12% trong đó doanh nghiệp dân doanh chiếm 11%, nhưng số hộ kinh doanh cá thể chiếm 50% (triệu hộ), và tổ hợp tác chiếm đến 90% (270000 tổ). Các tỉnh, thành phố có nhiều khu công nghiệp có số doanh nghiệp nông thôn đăng ký theo Luật Doanh nghiệp chiếm tỷ lệ đến 25% như Hà Nội, Hà Tây, Bắc Ninh, Quảng Nam, Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh.

==Xem thêm==
- Doanh nghiệp dân doanh
- Hộ kinh doanh
- Doanh nghiệp vừa và nhỏ
- Công ty gia đình
Cao Lãnh (định hướng)

Cao Lãnh có thể là một trong số các địa danh tại tỉnh Đồng Tháp sau đây:

- Phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp
- Cầu Cao Lãnh, cầu dây văng bắc qua sông Tiền, nối giữa phường Cao Lãnh và xã Mỹ An Hưng, tỉnh Đồng Tháp.

- Địa danh cũ
- Thành phố cũ Cao Lãnh, tỉnh lỵ tỉnh Đồng Tháp (trước năm 1975 là tỉnh lỵ tỉnh Kiến Phong cũ); tương ứng với địa bàn các phường Cao Lãnh, Mỹ Ngãi và Mỹ Trà nay
- Huyện cũ Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp; tương ứng với địa bàn các xã Phong Mỹ, Ba Sao, Mỹ Thọ, Bình Hàng và Mỹ Hiệp nay
- Thị trấn cũ Cao Lãnh, huyện lỵ huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp đến năm 1983; nay tương ứng một phần địa bàn phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp.
Hoa sữa (định hướng)

Hoa sữa có thể là:
- Tên gọi để chỉ hoa/cây của các loài trong chi "Alstonia", thuộc họ La bố ma ("Apocynaceae"). Tại Hà Nội loài hoa sữa được trồng là "Alstonia scholaris".
- Tên bài hát Hoa sữa (bài hát) của nhạc sĩ Hồng Đăng.
Sông Đào

Sông Đào có thể là tên gọi của một trong các con sông sau:

- Sông Nam Định: con sông chảy qua thành phố Nam Định
- Sông Đào (Nghệ An): tên của một số con sông nhân tạo lấy nước từ sông Lam để phục vụ thủy lợi cho các huyện vùng đồng bằng ven biển

==Xem thêm==
- Sông Lấp
Sứ sa mạc

Sứ sa mạc hay sứ Thái Lan (danh pháp hai phần: Adenium obesum) là loài thực vật thuộc chi Adenium của họ La bố ma (Apocynaceae). Chúng có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới của miền đông và miền nam châu Phi cũng như bán đảo Ả Rập.

Đây là một loại cây bụi thân mọng, thường xanh, cao tới 1–3 m, phần gốc cây phình to. Lá mọc thành vòng xoắn, chụm lại thành cụm ở phía trên của ngọn cây, các lá đơn mép nhẵn, cấu trúc bóng như da, dài 5–15 cm và rộng 1–8 cm. Các hoa hình ống, dài 2–5 cm, với đường kính ngoài của phần trên khoảng 4–6 cm, có 5 cánh, tương tự như ở các chi có quan hệ họ hàng gần như chi Sứ trắng ("Plumeria - Chi Đại") và chi Trúc đào ("Nerium"). Hoa màu đỏ hay hồng, thường là có các mảng màu trắng ở phía trên ống hoa.

Một số phân loài của sứ sa mạc:
- "Hoa Sứ boehmianum": Phổ biến tại Namibia, Angola.
- "Hoa Sứ obesum": Bán đảo Ả Rập.
- "Hoa Sứ oleifolium": Nam Phi, Botswana.
- "Hoa Sứ socotranum": Socotra (quần đảo gồm 4 đảo nhỏ ngoài khơi Somalia, thuộc chủ quyền của Cộng hòa Yemen).
- "Hoa Sứ somalense": Đông Phi.
- "Hoa Sứ swazicum": Miền đông của khu vực miền nam châu Phi.

== Trồng và sử dụng ==
Sứ sa mạc là một loại cây trồng trong nhà phổ biến tại khu vực ôn đới. Chúng cần nhiều nắng và nhiệt độ tối thiểu về mùa đông là 10 °C. Chúng phát triển mạnh trong chế độ tưới ít nước, giống như các loài xương rồng. Nói chung chúng được nhân giống bằng hạt.

== Liên kết ngoài ==
- Dữ liệu về sứ sa mạc
- Johann Jacob Roemer & Josef August Schultes, 1819. Syst. veg. 4: 411.
Saint-Paul-lès-Dax

Saint-Paul-lès-Dax là một xã trong tỉnh Landes, thuộc vùng hành chính Nouvelle-Aquitaine, Pháp, có dân số là 10226 người (thời điểm 1999).
Saint-Selve

Saint-Selve là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng hành chính Aquitanien của nước Pháp, có dân số là 1632 người (thời điểm 1999). Xã nằm trong vùng đô thị của thành phố Bordeaux. Trong khi Saint-Selve trong năm 1962 chỉ có 661 dân cư thì dân số năm 1999 đã lên đến 1.632 người.
Saint-Sulpice-et-Cameyrac

Saint-Sulpice-et-Cameyrac là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng hành chính Aquitanien của nước Pháp, có dân số là 3932 người (thời điểm 1999). Xã nằm giữa thành phố Bordeaux và Libourne, trong vùng Entre-Deux-Mers.
Saint-Vincent-de-Paul, Gironde

Saint-Vincent-de-Paul là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng hành chính Aquitanien của nước Pháp, có dân số là 1055 người (thời điểm 1999). Xã nằm giữa Bordeaux và Libourne, trong vùng Entre-Deux-Mers.
Saint-Vincent-de-Tyrosse

Saint-Vincent-de-Tyrosse là một xã trong tỉnh Landes, thuộc vùng hành chính Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 5.360 người (thời điểm 1999).
Sallebœuf

Sallebœuf là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng hành chính Aquitanien của nước Pháp, có dân số là 1926 người (thời điểm 1999). Xã nằm trong vùng đô thị của thành phố Bordeaux, trong vùng Entre-Deux-Mers. Trong khi Salleboeuf trong năm 1962 còn có 700 dân cư thì 1999 đã có 1.926 người dân.
Sarlat-la-Canéda

Sarlat-la-Canéda là một xã trong tỉnh Dordogne, thuộc vùng hành chính Aquitanien của nước Pháp, có dân số là 9.707 người (thời điểm 1999).

== Những người con của thành phố ==
- Étienne de La Boétie (1530-1563), nhà văn, luật gia
- Gautier de Costes de La Calprenède (1610-1663), nhà văn
- Pierre Lachambeaudie (1807-1872), nhà thơ
- Gabriel Tarde (1843-1904), nhà xã hội học và tâm lý học
Bánh khúc

Bánh khúc hay xôi khúc, xôi cúc là loại bánh có nguồn gốc từ vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Bánh làm từ lá rau khúc, gạo nếp, nhân đậu xanh, thịt lợn mỡ. Bánh thường được làm vào mùa rau khúc - dịp tháng 2, tháng 3 Âm lịch.

Ở Hà Nội, bánh thường được rao bán vào các buổi tối. Người bán (thường là nam) đội thúng bánh trên đầu đi dọc các phố và rao "Xôi nóng bánh khúc đê, xôi nóng bánh khúc nào..." hay "Ai bánh khúc nóng đây!"  cùng rất nhiều cách rao khác nhau với một âm điệu rất đặc biệt trở thành nét đặc trưng của người Hà Nội.

== Rau khúc ==
Cây rau khúc có tên khoa học là Gnaphalium affine D. Don (Gnaphalium multiceps Wall.), thuộc họ Cúc (Asteraceae) còn có tên là "khúc nếp", "thử khúc thảo", "thử nhĩ", "hoàng hoa bạch ngải", "phật nhĩ thảo", "thanh minh thảo", "hài nhi thảo"... Rau khúc vốn là loài cây mọc dại trên bờ ruộng, bờ cát, bãi đất...

Rau khúc có hai loại: khúc tẻ và khúc nếp. Cây khúc tẻ có lá to hơn khúc nếp, nhưng khi làm bánh không ngon bằng. Rau khúc thường có ở miền Bắc bắt đầu mọc vào cuối mùa xuân. Vào mùa không có rau khúc, có người dùng lá su hào, bó xôi hoặc cải cúc để thay rau khúc, nhưng bánh làm từ lá su hào không có được hương thơm đặc trưng của bánh làm từ rau khúc.

Rau khúc còn có thể luộc, nấu canh hoặc làm vị thuốc dân dã chữa một số bệnh.

Ngoài ra, rau khúc có thể hái về phơi khô, sau muốn làm bánh cũng mang ngâm (như làm bánh gai), giã nhỏ. Bốn mùa đều có bánh khúc là nhờ vậy.

==Cách làm==
Nguyên liệu chủ đạo làm nên hương vị của món bánh này là rau khúc. Rau khúc tươi non, hái từ buổi sớm, hấp lên rồi đem giã nhuyễn, trộn với bột gạo làm vỏ bánh.

Nhân bánh được làm từ đậu xanh bỏ vỏ, ngâm nước cho bở, đồ chín tới, giã thật mịn, trộn cùng với thịt ba chỉ thái hạt lựu, rắc thêm chút hạt tiêu cho dậy mùi rồi vo viên lại bằng quả trứng gà

Dàn mỏng lớp vỏ bao kín nhân bánh, xếp từng lượt bánh vào nồi hấp như đồ xôi, mỗi lớp bánh lại rắc một lượt gạo nếp ngon đã ngâm kỹ làm áo để cho bánh không bị dính vào nhau. Còn 1 kiểu khác là gói bánh khúc trong lá chuối để hấp nhưng cách dùng xôi thông dụng và được nhiều người biết đến hơn

Thời gian từ khi nước sôi đến lúc bánh chín chừng tàn một que hương (khoảng 45 phút).

== Đặc sản địa phương ==
Bánh khúc là món bánh quê dân dã. Mùa hái rau khúc là mùa thu sang mùa đông lúc đó cây đã trưởng thành. Từ độ cuối đông lá khúc già, thân cứng và xơ. Muốn làm bánh khúc ở thời điểm khác thì người ta thường nhặt sạch rau khúc rồi phơi khô bảo quản. Bánh khúc là thứ đặc sản dễ thấy ở nhiều vùng quê ở vùng đồng bằng Bắc Bộ nhất là độ cuối thu đến Tết nguyên đán vì đây là mùa rau khúc trưởng thành, nguyên liệu sẵn. Món bánh quê dân dã này đã được nâng tầm lên thành đặc sản địa phương được nhiều người biết đến như: bánh khúc làng Diềm (Bắc Ninh), bánh khúc (bánh hú) Song An (Thái Bình), bánh khúc Văn Giang (Hưng Yên), bánh khúc Việt Trì (Phú Thọ), bánh khúc Bình Minh (Hưng Yên).
Saucats

Saucats là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng hành chính Aquitanien của nước Pháp, có dân số là 1655 người (thời điểm 1999). Xã nằm trong vùng đô thị của thành phố Bordeaux. Saucats là một nơi trồng nho trong vùng trồng nho Graves.
Saussignac

Saussignac là một xã trong tỉnh Dordogne, thuộc vùng hành chính Aquitanien của nước Pháp, có dân số là 411 người (thời điểm 1999).
Sauternes

Sauternes có thể là:
- Sauternes, Gironde, một thị trấn trong vùng Bordeaux thuộc Pháp.
- Sauternes (rượu), tên gọi của loại rượu vang ngọt Bordeaux được sản xuất quanh thị trấn Sauternes
- "SS Sauternes", một tàu chạy bằng hơi nước trong Thế chiến II, chế tạo năm 1922
Soulac-sur-Mer

Soulac-sur-Mer là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng hành chính Aquitanien của nước Pháp, có dân số là 2.720 người (thời điểm 1999). Xã nằm trên bán đảo phía tây của cửa sông Gironde, cạnh bờ biển Đại Tây Dương. Từ thế kỷ 19 Soulac là một nơi tắm biển được ưa chuộng.
Soustons

Soustons là một xã trong tỉnh Landes, thuộc vùng hành chính Aquitanien của nước Pháp, có dân số là 5.743 người (thời điểm 1999).

== Những người con của thành phố ==
- François Mitterrand, chính trị gia, tổng thống Pháp
Tabanac

Tabanac là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 973 người (thời điểm 1999). Xã nằm trong vùng đô thị của thành phố Bordeaux. Tabanac là một nơi trồng nho thuộc vùng Premières Côtes de Bordeaux và Cadillac.
Talence

Talence là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 40.700 người (thời điểm 2004). Xã nằm trong vùng ngoại ô của Bordeaux.
Tarnos

Tarnos là một xã trong tỉnh Landes, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 10.076 người (thời điểm 1999).
Uzeste

Uzeste là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 416 người (thời điểm 1999).
Vendays-Montalivet

Vendays-Montalivet là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 1827 người (thời điểm 1999). Xã sống chủ yếu nhờ vào du lịch.

== Tham khảo ==
- Site officiel de la mairie (VendaysMontalivet.com)
- Site officiel de l'office du tourisme (ot-vendays-montalivet.fr)
- Informations, Guide et Photographies (montalivet-info.com)
- Vendays-Montalivet sur le site de l'Institut géographique national
- Vendays-Montalivet sur le site du Quid
- Localisation de Vendays-Montalivet sur une carte de France et communes limitrophes
- Plan de Vendays-Montalivet sur Mapquest
Vianne

Vianne là một xã trong tỉnh Lot-et-Garonne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 1154 người (thời điểm 2007).
Villenave-de-Rions

Villenave-de-Rions là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 274 người (thời điểm 1999). Xã nằm trong vùng đô thị của thành phố Bordeaux. Villenave-de-Rions là một làng trồng nho thuộc vùng Premières Côtes de Bordeaux và Cadillac.
Villenave-d'Ornon

Villenave-d'Ornon là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 27.500 người (thời điểm 1999). Villenave-d'Ornon là một nơi trồng nho trong vùng trồng nho Graves.
Villeneuve-sur-Lot

Villeneuve-sur-Lot là một xã trong tỉnh Lot-et-Garonne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 22.782 người (thời điểm 1999), là thành phố lớn thứ hai trong département Lot-et-Garonne

== Các thành phố kết nghĩa ==
- Neustadt bei Coburg, Đức
Aigueperse, Puy-de-Dôme

Aigueperse là một xã trong tỉnh Puy-de-Dôme, thuộc vùng hành chính Auvergne-Rhône-Alpes của nước Pháp, có dân số là 2.504 người (thời điểm 1999).

==Các thành phố kết nghĩa==
- Allstedt, Đức

==Những người con của thành phố==
- Michel de l'Hôpital, chính khách, thủ tướng Pháp, nhà văn
- Louis de Marillac, thống chế của Pháp
- Jacques Delille, nhà thơ
Ambert

Ambert là một xã trong tỉnh Puy-de-Dôme, thuộc vùng hành chính Auvergne-Rhône-Alpes của nước Pháp, có dân số là 7.309 người (thời điểm 1999). Ambert nằm cạnh sông Dore, nổi tiếng vì loại phó mát Fourme-d'Ambert.

==Những người con của thành phố==
- Emmanuel Chabrier, nhà soạn nhạc và nghệ sĩ dương cầm
- Michel Rolle, nhà toán học, thành viên của "Academie des sciences"
Beaumont, Puy-de-Dôme

Beaumont là một xã trong tỉnh Puy-de-Dôme, thuộc vùng hành chính Auvergne-Rhône-Alpes của nước Pháp, có dân số là 10.741 người (thời điểm 1999). Beaumont nằm ở ngoại ô, về phía nam của thành phố Clermont-Ferrand.

== Các thành phố kết nghĩa ==
- Bopfingen, Đức
- Russi, Ý

== Những người con của thành phố ==
- Audrey Tautou, nữ Diễn viên (sinh năm 1976)
- Aurélien Rougerie, cầu thủ rugby (sinh năm 1980)
Brassac-les-Mines

Brassac-les-Mines là một xã trong tỉnh Puy-de-Dôme, thuộc vùng hành chính Auvergne-Rhône-Alpes của nước Pháp, có dân số là 3446 người (thời điểm 2006).

==Các thành phố kết nghĩa==
- Lollar, Đức
- Cembra Ý
Brioude

Brioude là một xã trong tỉnh Haute-Loire, thuộc vùng hành chính Auvergne-Rhône-Alpes của nước Pháp, có dân số là 6.820 người (thời điểm 1999). Xã nằm khoảng 70 km về phía nam của Clermont-Ferrand.

==Liên kết ngoài==
- Brioude
Chamalières

Chamalières là một xã trong tỉnh Puy-de-Dôme, thuộc vùng hành chính Auvergne-Rhône-Alpes của nước Pháp, có dân số là 20.996 người (thời điểm 2002). Xã nằm ở ngoại ô phía tây của thành phố Clermont-Ferrand trên đường đi đến ngọn núi lửa Puy de Dôme.
Charroux, Allier

Charroux là một xã trong tỉnh Allier, thuộc vùng hành chính Auvergne-Rhône-Alpes của nước Pháp, có dân số là 330 người (thời điểm 1999). Charroux là làng duy nhất của tỉnh thuộc vào trong số những làng đẹp nhất Pháp ("Plus beaux villages de France").
Châteldon

Châteldon là một xã trong tỉnh Puy-de-Dôme, thuộc vùng hành chính Auvergne-Rhône-Alpes của nước Pháp, có dân số là 737 người (thời điểm 1999).
Ký hiệu đại số (cờ vua)

Ký hiệu cờ vua đại số (tiếng Anh: Chess algebraic notation) là cách biểu diễn các nước đi trong một ván cờ vua bằng các ký hiệu quân cờ kết hợp với vị trí của các ô trên bàn cờ.

== Ký hiệu của các quân cờ ==
Ký hiệu của một quân cờ được lấy là chữ cái đầu của tên các quân cờ, riêng quân Tốt thì không lấy chữ cái nào cả. Các ký hiệu này khác nhau tùy thuộc vào ngôn ngữ của các nước. Ký hiệu cho các quân cờ trong một số ngôn ngữ như sau:

== Ký hiệu của các ô trên bàn cờ ==
Quy tắc thống nhất đối với tất cả các nước (như hình vẽ):
- đặt tên các cột từ a đến h từ bên tay trái sang bên phải theo phía người cầm quân Trắng,
- đánh số các hàng từ 1 đến 8 từ phía quân Trắng sang phía quân Đen.

Tên một ô là sự kết hợp tên một cột với số của một hàng, chẳng hạn, g5.

== Ký hiệu nước đi ==
=== Quy tắc chung ===
Tên nước đi đầy đủ có dạng:

""Tên quân cờ" Ô xuất phát - Ô đích"

Ví dụ: Quân Trắng đi Hậu từ ô "d1" đến ô "d5" được viết là: Hd1-d5

Tuy vậy, cũng trong nước đi trên, thông thường quân Trắng chỉ có một Hậu; và vị trí của nó trên bàn cờ, "d1", là hoàn toàn xác định. Cho nên ô xuất phát thường được bỏ qua: Hd5

Đối với Tốt cũng tương tự: e4 thay vì e2-e4

Trong trường hợp một bên có hai quân cùng có thể đến một ô thì phải phân định bằng cách chú thích thêm ký hiệu hàng (hoặc cột) của quân cần di chuyển.

Ví dụ: Trong thế cờ trên, Trắng có hai mã ở "b1" và "f3" đều có thể đi đến "d2" thì nước đi của chúng sẽ là:

Mbd2 thay vì Mb1-d2 

Mfd2 thay vì Mf3-d2

Cũng trong ví dụ trên, hai xe trắng ở "g1" và "g8" đều có thể đi đến "g7". Khi đó nước đi của chúng sẽ là:

X1g7 thay vì Xg1-g7

X8g7 thay vì Xg8-g7

Một lượt đi (cả quân trắng & đen) được viết dưới dạng:

""Số thứ tự của lượt. Tên nước quân trắng [dấu cách] Tên nước quân đen""

Ví dụ: 1. e4 e5

=== Nước ăn quân ===
Nước ăn quân thường được ký hiệu bằng dấu "x" hoặc ":"

Ví dụ: Hd4xa4 hay Hd4:a4

Đối với Tốt thì chỉ cần ghi ký hiệu hai cột trước và sau khi ăn, không có dấu nhân, chẳng hạn gf, bc (nhiều tài liệu quốc tế hiện nay thì ghi tên cột tốt đứng trước khi ăn và vị trí ô mà nó đứng sau khi ăn, ví dụ như cxd4, fxe6...)

Bắt Tốt qua đường: ký hiệu có bổ sung thêm e.p (viết tắt của "en passant"), với Tiếng Việt thì dùng q.đ.

=== Phong cấp ===
Tên của quân xuất hiện sau khi phong cấp được ghi sau nước đi, hoặc có thể dùng dấu "/" hoặc "=" rồi đến tên quân phong cấp.

VD: f8H, f8/H, f8=H

=== Nước nhập thành ===
Nước nhập thành gần được ký hiệu là 0-0, còn nhập thành xa là 0-0-0.

=== Nước chiếu, chiếu hết ===
Nước chiếu vua có ký hiệu là dấu cộng (+), nước chiếu đôi có kí hiệu là hai dấu cộng (++) và chiếu hết có ký hiệu là dấu thăng (#).
===Các kí hiệu đánh giá nước đi===
Khi phân tích các nước đi của một ván cờ, có thể dùng một số kí hiệu đặt sau nước đi để thể hiện sự đánh giá đối với nước đi đó, trong đó (theo thứ tự yếu dần về nước đi):
- Dấu "!!" chỉ nước đi thiên tài;
- Dấu "!" chỉ nước đi hay;
- Dấu "!?" chỉ nước đi có vẻ tốt;
- Dấu "?!" chỉ nước đi không chính xác;
- Dấu "?" chỉ nước đi sai;
- Dấu "??" chỉ nước đi blunder (sai lầm nghiêm trọng).

VD: bxc8=M!!, Xh6?

== Xem thêm ==
- PGN - định dạng của tập tin ghi lại các ván cờ.
- Ký hiệu cờ vua mô tả
Satun (tỉnh)

Satun (tiếng Thái: สตูล, phiên âm: Xa-tun) là một tỉnh miền Nam của Thái Lan. Các tỉnh giáp giới (từ phía Bắc theo chiều kim đồng hồ) là: Trang, Phatthalung và Songkhla. Phía Nam giáp bang Perlis của Malaysia. Tên gọi Satun trong tiếng Thái biến âm của tiếng Malay Setul, có nghĩa là cây măng cụt.

==Địa lý==
Tỉnh Satun nằm trên Bán đảo Malay, bên bờ Biển Andaman. Tỉnh này cách biệt tỉnh Songkhla bởi Dãy núi Nakhon Si Thammarat, và tách biệt khỏi Malaysia bởi Dãy núi Sankalakhiri.

Ko Tarutao (Malay Pulau Tertua) và vườn quốc gia Ko Phetra (Pulau Petra) là một phần của tỉnh này. Gần biên giới với Malaysia là Vườn quốc gia Thale Ban, một khu vực đầm lầy nước ngọt lớn.
==Các đơn vị hành chính địa phương==
Tỉnh này có 6 huyện ("Amphoe") và 1 huyện nhỏ ("King Amphoe"). Các huyện này được chia thành các xã, thôn.
Chanthaburi (tỉnh)

Chanthaburi (, ) là một tỉnh miền Trung của Thái Lan. Tỉnh này giáp biên giới với các tỉnh Battambang và Pailin của Campuchia bên bờ vịnh Thái Lan. Tỉnh này giáp các tỉnh (từ phía Bắc theo chiều kim đồng hồ) sau: Trat ở phía đông và Rayong, Chonburi, Chachoengsao và Sa Kaeo.

Sử người Việt gọi vùng đất này là Chân Bôn.

== Các đơn vị hành chính ==
Tỉnh này được chia thành 10 huyện ("Amphoe"). Các huyện này lại được chia ra thành 76 phó huyện ("tambon") và 690 làng ("muban").
== Lịch sử ==
Chanthaburi là nơi một cộng đồng người Việt theo Công giáo tới lánh nạn và định cư vì chính sách cấm đạo tại Đàng Trong thời Trịnh-Nguyễn phân tranh. Sự kiện đó là nền móng cho cộng đoàn Công giáo đầu tiên tại đây. Năm 2009 đánh dấu 300 năm lịch sử và 150 năm dựng nhà thờ chính tòa ở tỉnh lỵ.

Số liệu của Pháp ghi nhận là tính đến năm 1887 có 1200 người Việt ở Chân Bôn. Đến năm 1916 thì đạt 3000 người.
Krabi (tỉnh)

Krabi ( ; phiên âm: Cra-bi) là một tỉnh miền Nam của Thái Lan, bên bờ Biển Andaman. Tỉnh này giáp các tỉnh sau (từ phía Bắc theo chiều kim đồng hồ): Phang Nga, Surat Thani, Nakhon Si Thammarat và Trang. Tỉnh Phuket cũng giáp ranh tỉnh này về phía Tây, nhưng không giáp trên đất liền.
La Union

La Union (; ; ) là một tỉnh của Philippines, tọa lạc tại Vùng Ilocos ở Luzon. Thủ phủ là Thành phố San Fernando và giáp Ilocos Sur về phía Bắc, Benguet về phía Đông, Pangasinan về phía Nam. Phía Tây của La Union là Biển Đông.