Sa Đéc (phường)

Sa Đéc là một phường thuộc tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam.

==Địa lý==
Phường Sa Đéc là một phường nằm ở phía Nam của tỉnh Đồng Tháp, cách phường Cao Lãnh khoảng 35 km về phía Đông Nam và cách phường Mỹ Tho khoảng 90 km về phía Tây.

Phường Sa Đéc là phường trung tâm của khu vực phía Nam cũng như khu vực bờ Nam sông Tiền của tỉnh Đồng Tháp, thuộc thành phố Sa Đéc trước đây, có vị trí địa lý:
- Phía Đông giáp xã Mỹ Hiệp với ranh giới là sông Tiền
- Phía Tây Bắc giáp xã Tân Khánh Trung
- Phía Tây và phía Nam giáp với xã Tân Dương
- Phía Đông Bắc giáp các xã Mỹ Thọ và Bình Hàng Trung với ranh giới là sông Tiền
- Phía Đông Nam giáp với xã Tân Phú Trung và Phú Hựu.

Theo Công văn số 2896/BNV-CQĐP ngày 27 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nội vụ, phường Sa Đéc sau sắp xếp có diện tích 46,9 km², dân số tính tới ngày 31/12/2024 là 104.509 người, mật độ dân số đạt người/km² (số liệu thống kê tính đến ngày 31/12/2024 theo quy định tại Điều 6 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 14 tháng 4 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội).

==Lịch sử==
Trước đây, địa bàn phường thuộc thị xã Sa Đéc của tỉnh Sa Đéc.

Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ra Nghị định Số 3/NQ/1976 về việc giải thể khu, hợp nhất tỉnh ở miền Nam Việt Nam. Theo đó, thành lập tỉnh Đồng Tháp trên cơ sở diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Sa Đéc và tỉnh Kiến Phong. Đồng thời, thị xã Sa Đéc là tỉnh lỵ của tỉnh Đồng Tháp.

Khi này, địa bàn phường Sa Đéc hiện nay hiện nay vốn là các xã của các xã Vĩnh Phước, Tân Quy Đông, Tân Quy Tây, Tân Hưng, Tân Phú Đông thuộc thị xã Sa Đéc và xã Tân Khánh Đông của huyện Lấp Vò.

Ngày 05 tháng 1 năm 1981, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định Số 4-CP về việc chia huyện Cao Lãnh thành hai huyện: huyện Cao Lãnh và huyện Tháp Mười và đổi tên huyện Lấp Vò thành huyện Thạnh Hưng thuộc tỉnh Đồng Tháp. Theo đó, huyện Lấp Vò được đổi tên thành huyện Thạnh Hưng. Khi đó, xã Tân Khánh Đông thuộc huyện Thạnh Hưng.

Ngày 10 tháng 9 năm 1981, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 62-HĐBTvề việc thành lập một số phường và xã mới thuộc thị xã Sa Đéc của tỉnh Đồng Tháp. Theo đó:
- Thành lập Phường 1 trên cơ sở các ấp Vĩnh Hiệp, Vĩnh Thuận, Vĩnh Thới của xã Vĩnh Phước và ấp Tân Bình của xã Tân Quy Tây. Sau khi thành lập, Phường 1 có 4 khóm: 1, 2, 3, 4.
- Thành lập Phường 2 trên cơ sở tách các ấp Hòa Khánh, Phú Mỹ và một phần ấp Phú Thuận thuộc xã Tân Phú Đông. Sau khi thành lập, Phường 2 gồm có 3 khóm: 1, 2, 3
- Thành lập Phường 3 trên cơ sở tách ấp Tân Long thuộc xã Tân Quy Đông. Sau khi thành lập, Phường 3 gồm có 3 khóm: 1, 2, 3
- Thành lập Phường 4 trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của xã Tân Hưng, bao gồm 2 ấp: Tân Hưng và An Thuận. Sau khi thành lập, Phường 4 gồm có 2 khóm: 1, 2
- Sáp nhập phần còn lại của xã Vĩnh Phước vào xã Tân Quy Tây. Sau khi điều chỉnh, xã Tân Quy Tây gồm có các ấp Tân Hoà, Tân An
- Sau khi điều chỉnh, xã Tân Phú Đông gồm có các ấp Phú Long, Phú Thuận và Phú Hoà.
- Sau khi điều chỉnh, xã Tân Quy Đông gồm có các ấp Tân Mỹ I, Tân Mỹ II và ấp Sa Nhiên
Ngày 16 tháng 2 năm 1987, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 36-HĐBT về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Cao Lãnh, Thạnh Hưng, thị xã Cao Lãnh và thị xã Sa Đéc thuộc tỉnh Đồng Tháp. Theo đó:

- Điều chỉnh toàn bộ 890 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 4.508 người của bao gồm 2 ấp Tân Huề và Tân Lợi của xã Tân Dương thuộc huyện Thạnh Hưng về thị xã Sa Đéc quản lý. Trong đó:
1. Phần diện tích tự nhiên và quy mô dân số của ấp Tân Huề được điều chỉnh về xã Tân Quy Đông.
2. Phần diện tích tự nhiên và quy mô dân số của ấp Tân Lợi được điều chỉnh về xã Tân Quy Tây.
- Điều chỉnh toàn bộ 3 cồn Cát Sậy và Bồng Bồng gồm 152 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 505 người của xã Bình Hàng Trung thuộc huyện Cao Lãnh để sáp nhập về thị xã Sa Đéc quản lý.
- Sau khi điều chỉnh, thị xã Sa Đéc có 4.005 ha diện tích tự nhiên với quy mô dân số là 72.670 người.

Ngày 27 tháng 6 năm 1989, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 77-HĐBT về việc chia huyện Thạnh Hưng và điều chỉnh địa giới hành chính một số xã của huyện Cao Lãnh thuộc tỉnh Đồng Tháp. Theo đó, điều chỉnh toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của xã Tân Khánh Đông thuộc huyện Thạnh Hưng về thị xã Sa Đéc quản lý.

Ngày 29 tháng 4 năm 1994, Chính phủ ban hành Nghị định số 36-CP về việc di chuyển tỉnh lỵ Đồng Tháp từ thị xã Sa Đéc về thị xã Cao Lãnh.

Ngày 30 tháng 11 năm 2004, Chính phủ ban hành Nghị định số 194/2004/NĐ-CP về việc thành lập các phường thuộc thị xã Cao Lãnh, Sa Đéc và mở rộng thị trấn Hồng Ngự, huyện Hồng Ngự của tỉnh Đồng Tháp. Theo đó:

- Thành lập phường Tân Quy Đông trên cơ sở toàn bộ 643,72 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 7.387 người của xã Tân Quy Đông.
- Thành lập phường An Hòa trên cơ sở 641,10 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 7.490 người của xã Tân Quy Tây.
- Sau khi điều chỉnh, xã Tân Quy Tây còn lại 468,19 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 4.200 người.

Ngày 15 tháng 12 năm 2005, thị xã Sa Đéc được công nhận là đô thị loại III.

Ngày 14 tháng 10 năm 2013, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 113/NQ-CP về việc thành lập thành phố Sa Đéc thuộc tỉnh Đồng Tháp. Theo đó:

- Thành lập thành phố Sa Đéc thuộc tỉnh Đồng Tháp trên cơ sở toàn bộ 5.981 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 152.237 người của thị xã Sa Đéc.
- Từ đó, Phường 1, Phường 2, Phường 3, Phường 4, phường An Hòa, phường Tân Quy Đông và các xã Tân Khánh Đông, Tân Quy Tây thuộc thành phố Sa Đéc.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội khóa XV ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của tỉnh Tiền Giang và tỉnh Đồng Tháp thành tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Đồng Tháp.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1663/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Đồng Tháp năm 2025 (có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của Phường 1, Phường 2, Phường 3, Phường 4, phường An Hòa, phường Tân Quy Đông và các xã Tân Khánh Đông, Tân Quy Tây thuộc thành phố Sa Đéc trước đây thành phường mới có tên gọi là phường Sa Đéc (Khoản 98 Điều 1).

== Di tích ==
Trên địa bàn phường có làng nghề làm bột gạo truyền thống trăm năm tuổi đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2024.