Android XR

Android XR là một hệ điều hành thực tế mở rộng (XR) được phát triển bởi Google và Samsung, được xây dựng dựa trên nền tảng của hệ điều hành Android. Hệ điều hành này được công bố vào tháng 12 năm 2024 và sẽ ra mắt trong năm 2025. Android XR được thiết kế để hỗ trợ các thiết bị XR, bao gồm kính thực tế mở rộng Project Moohan của Samsung và một cặp kính thông minh do Google DeepMind phát triển. Android XR được tích hợp sâu với chatbot trí tuệ nhân tạo tạo sinh Gemini.

Sau những thất bại về mặt thương mại đối với sản phẩm đầu tiên là Google Glass, Google đã mua lại hai công ty về VR là Tilt Brush và Owlchemy Labs, đồng thời mở rộng đầu tư vào lĩnh vực thiết bị đeo trên đầu. Trong giai đoạn này, Google cũng giới thiệu các thiết bị thực tế ảo như Google Cardboard và Google Daydream, song cả hai thiết bị này đều bị khai tử. Đến năm 2021, Google tái khởi động lại dự án phát triển các thiết bị XR với một dự án nội bộ có tên mã Project Iris, là một thiết bị thực tế ảo sử dụng một hệ điều hành hoàn toàn mới. Tuy nhiên, kế hoạch này đã bị tạm ngưng ngay sau khi Apple ra mắt kính thực tế ảo Vision Pro vào năm 2024. Một năm sau, Google công bố Android XR và xem hệ điều hành này như một sản phẩm kế nhiệm Project Iris.

== Lịch sử ==
=== Phát triển ===
Vào tháng 1 năm 2022, "The Verge" đưa tin về một chiếc kính thực tế tăng cường mới đang được Google phát triển nằm trong khuôn khổ dự án nội bộ có tên mã là Project Iris và do Bavor phụ trách. Thời điểm này trùng hợp với việc đối thủ của Google là Apple, họ cũng đang triển khai một dự án phát triển một chiếc kính thực tế hỗn hợp (MR). Sau khi Apple vượt mặt Google và công bố Vision Pro vào tháng 6 năm 2023, sự kiện này đã gây thất vọng cho nhiều nhân viên của Google, "Business Insider" đưa tin rằng dự án Project Iris đã bị hủy bỏ như một phần trong đợt cắt giảm chi phí quy mô lớn của Google hồi đầu năm, bao gồm cả việc sa thải hàng loạt nhân viên và sự rời đi của Bavor.

Đầu năm 2022, các lãnh đạo của Google bắt đầu lo ngại trước những báo cáo cho thấy tiến độ phát triển Apple Vision Pro của Apple đã vượt xa kế hoạch của họ. Trước tình hình đó, Google đã bắt tay hợp tác với đối tác lâu năm của họ trong hệ sinh thái Android là Samsung, để cùng phát triển một phần mềm cho một chiếc kính thức tế hỗn hợp do Samsung sản xuất, có tên mã là Project Moohan. Tuy nhiên, căng thẳng nhanh chóng nảy sinh giữa hai bên khi Samsung tăng cường sự kiểm soát đối với dự án nhằm ngăn Google phát triển một sản phẩm để cạnh tranh. Cái tên "Moohan" được xuất phát từ một từ tiếng Hàn mang nghĩa là "vô cực". Google cũng đã mua lại Raxium, một công ty khởi nghiệp chuyên về mảng phần cứng cho các thiết bị thực tế tăng cường, với giá khoảng 1 tỷ đô la Mỹ và tháng 3 năm 2022, thương vụ đã hoàn tất trong một tháng sau đó.

Sau khi Project Iris bị hủy bỏ, Google chuyển trọng tâm từ phát triển phần cứng sang phần mềm, với mục tiêu cấp phép bản quyền công nghệ này cho các nhà sản xuất thiết bị Android bên thứ ba. Sau đó, Lucovsky rời công ty và Shahram Izadi tiếp quản vị trí lãnh đạo bộ phận AR của Google, báo cáo trực tiếp cho phó chủ tịch cấp cao Hiroshi Lockheimer. Một nhóm mới được lập ra dưới sự phụ trách của Izadi bắt đầu tích hợp phần mã của Project Iris vào một dự án mới có tên mã nội bộ là Project Betty, dự án này được định hướng trở thành nền tảng "Micro XR" nhằm giới thiệu đến các nhà sản xuất. Trong khi đó, đội ngũ cũ của Raxium tiếp tục nghiên cứu các dự án phần cứng dưới sự giám sát của Greco, nhưng bị "cách ly" hoàn toàn với đội ngũ của Moohan va Betty. Một nhân viên của Google đã mô tả tình hình nội bộ lúc bấy giờ và gọi đây là "một mớ hỗn độn quan liêu kỳ quặc".

Trong khi đó, tại một sự kiện thường niên là Google I/O diễn ra vào tháng 5 năm 2024, Google đã giới thiệu một nguyên mẫu kính thông minh được vận hành bởi Project Astra, một "trợ lý AI" đa phương thức do Google DeepMind phát triển, dựa trên mô hình ngôn ngữ lớn Gemini Ultra. Thiết kế của cặp kính này khác biệt rõ rệt so với nguyên mẫu Project Iris từng được giới thiệu tại sự kiện Google I/O hai năm trước, cho thấy đây là hai dự án riêng biệt. Trong một lần xuất hiện hiếm hoi trước công chúng, nhà đồng sáng lập của Google là Sergey Brin đã gọi cặp kính này là "thiết bị phần cứng hoàn hảo" dành cho trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời thừa nhận rằng Google Glass trước đây đã "đi trước thời đại": "Thật không may, chúng tôi đã chọn sai thời điểm. Tôi ước gì mình đã tính toán tốt hơn." Ngay sau sự kiện, "Business Insider" đưa tin rằng nền tảng XR của Google sẽ mang tên Android XR, dự kiến ra mắt vào đầu năm 2025 và sẽ tận dụng công nghệ quang học từ Raxium.

== Xem thêm ==
- visionOS
- Meta Horizon OS (lịch sử phiên bản)
- Windows Mixed Reality