hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Nấm psilocybin

Nấm psilocybin, hay còn gọi là nấm ma thuật hoặc nấm ảo giác, là một nhóm trong nhóm đa ngành của nấm có chứa các chất psilocybin và psilocin.

Các giống sinh học có chứa nấm psilocybin bao gồm "Copelandia", "Gymnopilus", "Inocybe", "Panaeolus", "Pholiotina", "Pluteus" và "Psilocybe". Nấm psilocybin có thể đã được sử dụng trong các nghi lễ và tập tục tôn giáo cổ xưa. Chúng có thể được mô tả trong nghệ thuật đá thời kỳ đồ đá ở châu Phi và châu Âu, nhưng được thể hiện nổi tiếng nhất trong các tác phẩm điêu khắc và biểu tượng thời tiền Columbus được thấy trên khắp Trung và Nam Mỹ.

== Lịch sử ==
=== Ban đầu ===
Nghệ thuật trên đá thời tiền sử gần Villar del Humo, Tây Ban Nha, đưa ra một giả thuyết rằng nấm "Psilocybe hispanica" đã được sử dụng trong các nghi lễ tôn giáo cách đây 6.000 năm, và nghệ thuật tại các hang động Tassili ở miền nam Algeria từ có thể đã mô tả loài "Psilocbe". 

Các loài gây ảo giác thuộc chi Psilocybe có lịch sử sử dụng giữa các dân tộc bản địa của Mesoamerica để hiệp thông tôn giáo, bói toán và chữa bệnh, từ thời tiền Columbus cho đến ngày nay. Đá và họa tiết về các loại nấm này đã được tìm thấy ở Guatemala. Một bức tượng có niên đại từ khoảng năm 200 và mô tả một loại nấm rất giống với "Psilocybe mexicana" đã được tìm thấy trong một ngôi mộ đứng phía tây Mexico ở bang Colima. Loài "Psilocybe" được người Aztec biết đến như "teōnanācatl" (nghĩa là "nấm thần linh" - trong tiếng Nahuatl) và được báo cáo đã được sử dụng tại lễ đăng quang của Aztec cai trị Moctezuma II năm 1502. Người Aztec và Mazatecs gọi nấm psilocybin là nấm thiên tài, nấm bói toán và nấm kỳ diệu, khi được dịch sang tiếng Anh. Bernardino de Sahagún đã tường thuật việc sử dụng nấm "teonanácatl" theo nghi thức của người Aztec, khi ông đi du lịch đến Trung Mỹ sau chuyến thám hiểm của Hernán Cortés.

==Xem thêm==
- Danh sách loài nấm psilocybin
- Phi hình sự hóa psilocybin tại Hoa Kỳ

== Sách tham khảo ==
- Haze, Virginia & Dr. K. Mandrake, PhD. "The Psilocybin Mushroom Bible: The Definitive Guide to Growing and Using Magic Mushrooms". Green Candy Press: Toronto, Canada, 2016. . www.greencandypress.com.
Danh sách album quán quân năm 2020 (Mỹ)

Dưới đây là danh sách các album quán quân tại Hoa Kỳ trong năm 2020. Các album và đĩa mở rộng bán chạy nhất năm trên thị trường Hoa Kỳ được xếp thứ tự trên bảng xếp hạng "Billboard" 200, một bảng xếp hạng được xuất bản hằng tuần bởi tạp chí "Billboard". Số liệu được Nielsen SoundScan tổng hợp dựa trên doanh số vật lý và kỹ thuật số hằng tuần của mỗi album, cũng như lượng stream theo yêu cầu và doanh số kỹ thuật số của từng bài hát trong album.

Kể từ ấn bản ngày 18 tháng 1 năm 2020, "Billboard" đã cập nhật phương pháp tổng hợp số liệu của bảng xếp hạng. Theo đó, tạp chí này bổ sung thêm lượng người xem từ dữ liệu video chính thức của YouTube, cũng như lượng phát video trên các dịch vụ streaming như Apple Music, Spotify, Tidal và Vevo vào số liệu của mỗi album.

==Xem thêm==
- Âm nhạc Hoa Kỳ năm 2020
- Danh sách đĩa đơn quán quân Hot 100 năm 2020 (Mỹ)
Giảm dung lượng máu

Giảm dung lượng máu, còn được gọi là suy giảm thể tích máu / giảm thể tích máu, là tình trạng giảm thể tích nội mạch. Điều này có thể là do mất cả muối và nước hoặc giảm thể tích máu. Giảm dung lượng máu đề cập đến việc mất dịch ngoại bào và không nên nhầm lẫn với mất nước. Mất nước liên quan đến mất nước quá mức trong cơ thể dẫn đến tình trạng ưu trương tế bào (mất chất lỏng tương đối đáng kể trong từng tế bào).

Giảm dung lượng máu được gây ra bởi một loạt các sự kiện khác nhau, nhưng chúng có thể được đơn giản hóa thành hai loại: những trường hợp liên quan đến chức năng thận và những trường hợp không. Các dấu hiệu và triệu chứng của giảm dung lượng máu trở nên tồi tệ hơn khi lượng chất lỏng bị mất tăng lên. Ngay lập tức hoặc ngay sau khi mất chất lỏng nhẹ, người ta có thể bị nhức đầu, mệt mỏi, yếu, chóng mặt hoặc khát nước (như khi truyền máu, tiêu chảy, nôn mửa). Giảm dung lượng máu không được điều trị hoặc mất thể tích quá mức và nhanh chóng có thể dẫn đến sốc giảm thể tích. Các dấu hiệu và triệu chứng của sốc giảm thể tích máu bao gồm tăng nhịp tim, huyết áp thấp, da nhợt nhạt hoặc lạnh và thay đổi trạng thái tinh thần. Khi những dấu hiệu này xuất hiện, cần thực hiện hành động ngay lập tức để khôi phục dung lượng máu bị mất.

== Dấu hiệu và triệu chứng ==
Các dấu hiệu và triệu chứng của tiến trình giảm dung lượng máu khi tăng thể tích chất dịch.

Các triệu chứng ban đầu của giảm dung lượng máu bao gồm đau đầu, mệt mỏi, yếu, khát nước và chóng mặt.

Các dấu hiệu và triệu chứng nghiêm trọng hơn thường liên quan đến sốc giảm thể tích máu. Chúng bao gồm thiểu niệu, tím tái, đau bụng và ngực, hạ huyết áp, nhịp tim nhanh, bàn tay và bàn chân lạnh và thay đổi dần tình trạng tâm thần.
Stećak

Stećak (, ; số nhiều: Stećci, Стећци, ) là tên của những ngôi mộ đá thời Trung Cổ liên quan đến giáo phái Bogomil nằm rải rác khắp Bosnia và Herzegovina và tại biên giới của Croatia, Montenegro và Serbia. Ước tính có khoảng 60.000 mộ đá được tìm thấy ở Bosnia và Herzegovina hiện đại, 4.400 ở Croatia, 3.500 ở Montenegro, 2.100 ở Serbia và 3.300 địa điểm lẻ khác với hơn 90% trong số đó hư hại.

Xuất hiện vào giữa thế kỷ 12, với giai đoạn đầu tiên vào thế kỷ 13, các mộ đá đã đạt đến đỉnh cao vào thế kỷ 14 và 15 trước khi biến mất trong thời kỳ chiếm đóng của Ottoman vào đầu thế kỷ 16. Nó là truyền thống phổ biến của những người thuộc Giáo hội Bosnia và Chính thống giáo Đông phương và thường liên quan đến Người Vlach, tuy nhiên liên kết tôn giáo và dân tộc nguyên thủy ban đầu vẫn chưa được xác định. Các văn tự trên bia là chữ Bosnia Cyrillic đã tuyệt chủng. Một trong những khu vực được bảo tồn tốt nhất được đặt tên là Radimlja nằm ở tây bắc thị trấn Stolac, Bosnia và Herzegovina.

Các mộ đá Stećci đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 2016. Nó bao gồm 4.000 stećci tại 28 địa điểm - 22 tại Bosnia và Herzegovina, 2 tại Croatia, 3 tại Montenegro và 3 tại Serbia.
Tăng dung lượng máu

Tăng dung lượng máu, còn được gọi là tăng thể tích máu, là tình trạng y tế khi có quá nhiều chất lỏng trong máu. Tình trạng ngược lại là giảm dung lượng máu, khi có quá ít thể tích chất dịch trong máu. Lượng chất lỏng dư thừa trong khoang nội mạch xảy ra do sự gia tăng tổng lượng natri trong cơ thể và do đó tăng lượng nước trong cơ thể ngoại bào. Cơ chế này thường bắt nguồn từ các cơ chế điều tiết bị tổn hại để xử lý natri như đã thấy trong suy tim sung huyết (CHF), suy thận và suy gan. Nó cũng có thể được gây ra do việc hấp thụ quá nhiều natri từ thực phẩm, dung dịch tiêm tĩnh mạch (IV) và truyền máu, thuốc hoặc thuốc nhuộm tương phản chẩn đoán. Điều trị thường bao gồm dùng thuốc lợi tiểu và hạn chế uống nước, chất lỏng, natri và muối.

== Dấu hiệu và triệu chứng ==
Chất lỏng dư thừa, chủ yếu là muối và nước, tích tụ ở nhiều vị trí khác nhau trong cơ thể và dẫn đến tăng trọng lượng, gây sưng ở chân và cánh tay (phù ngoại biên) và/hoặc chất lỏng trong bụng (cổ trướng). Cuối cùng, chất lỏng đi vào không gian không khí trong phổi (phù phổi) làm giảm lượng oxy có thể vào máu, và gây khó thở hoặc đi vào không gian màng phổi do tràn dịch (tràn dịch màng phổi cũng gây khó thở), nên việc gây ra khó thở là chỉ số tốt nhất để ước tính áp lực tĩnh mạch trung tâm bị đẩy lên. Chứng này cũng có thể gây sưng mặt. Chất lỏng cũng có thể tích tụ trong phổi khi nằm xuống vào ban đêm, có thể làm cho việc thở và ngủ vào ban đêm trở nên khó khăn.   
=== Biến chứng ===
Suy tim sung huyết là kết quả phổ biến nhất của tình trạng quá tải chất lỏng. Ngoài ra, nó có thể được liên kết với chứng hạ natri máu.
Zucapsaicin

Zucapsaicin (Civanex) là một loại thuốc dùng để điều trị viêm xương khớp đầu gối và các chứng đau thần kinh khác. Nó được áp dụng ba lần mỗi ngày trong tối đa ba tháng. Zucapsaicin là một chất thuộc nhóm phenol và là thành viên của methoxybenzen. Chất này là một chất điều biến thụ cảm tiềm năng kênh cation phân họ V thành viên 1 (TRPV-1), còn được gọi là vanilloid hoặc capsaicin thụ cảm 1 làm giảm đau và cải thiện khớp chức năng. Nó là đồng phân "cis" của capsaicin. Civilamide, thuốc được Winston Pharmaceuticals sản xuất theo công thức của chất này để sử dụng qua đường miệng, mũi và cục bộ (dưới hình thức miếng dán và kem bôi).

Zucapsaicin đã được thử nghiệm để điều trị một loạt các tình trạng liên quan đến đau dây thần kinh liên tục. Điều này bao gồm nhiễm herpes đơn dạng; đau đầu từng cơn và đau nửa đầu; và thoái hóa khớp gối. Nó đã được Bộ Y tế Canada phê duyệt vào năm 2010 dưới dạng kem bôi ngoài thị trường với thương hiệu Zuacta nhưng hiện tại không được FDA chấp thuận. Nó có điểm nóng chảy là 71,5-74,5.

== Dược lý học ==
Zucapsaicin làm trung gian cho một hành động chống độc quyền thông qua hoạt động như một chất chủ vận tại TRPV1. TRPV1 đóng một vai trò sinh lý quan trọng của việc tải nạp các kích thích hóa học, cơ học và nhiệt cũng như tải nạp đau, và tham gia vào điều chế và nhận thức đau. Chúng chủ yếu được phân phối trong các sợi thần kinh cảm giác C cũng như các sợi Aẟ để truyền thông tin cảm giác liên quan đến chứng viêm và đau thần kinh, và kích hoạt các kênh này giải phóng các chất peptide liên quan đến gen calcitonin (CGRP) và các neuropeptide khác (neurokinin A, kassinin) viêm thần kinh [A19720]. Zucapsaicin cũng được báo cáo là có ảnh hưởng đến các tế bào thần kinh hướng tâm peptidergic thông qua cơ chế giải mẫn cảm để làm giảm mức độ đau hạch gốc và peptide liên quan đến gen calcitonin (CGRP) và chất P (SP) [L877].
Đau thần kinh

Đau thần kinh là đau do tổn thương hoặc bệnh ảnh hưởng đến hệ thống thần kinh cảm giác thân thể. Đau thần kinh có thể liên quan đến cảm giác bất thường hoặc đau do kích thích không đau thông thường (allodynia). Nó có thể gồm các cơn đau liên tục và/hoặc định kỳ. Các cơn đau định kỳ giống như cú đâm hoặc cú sốc điện. Những tính chất phổ biến bao gồm cảm giác nóng rát hoặc lạnh, cảm giác "kim đâm", tê và ngứa.

Có tới 7% -8% dân số châu Âu bị đau thần kinh và 5% số người có thể bị nặng. Đau thần kinh có thể do rối loạn hệ thần kinh ngoại biên hoặc hệ thần kinh trung ương (não và tủy sống). Do đó, đau thần kinh có thể được chia thành đau thần kinh ngoại biên, đau thần kinh trung ương hoặc đau thần kinh hỗn hợp (ngoại vi và trung ương).

== Nguyên nhân ==
Đau thần kinh trung ương có thể bắt nguồn từ chấn thương tủy sống, xơ cứng rải rác, và một số bệnh nhân đột quỵ. Ngoài bệnh tiểu đường (xem bệnh thần kinh tiểu đường) và các tình trạng chuyển hóa khác, nguyên nhân phổ biến của bệnh thần kinh ngoại biên đau đớn là nhiễm zona herpes, bệnh thần kinh liên quan đến HIV, thiếu hụt dinh dưỡng, độc tố, biểu hiện từ xa của bệnh ác tính, rối loạn miễn dịch. Đau thần kinh là chứng phổ biến trong ung thư do hậu quả trực tiếp của ung thư trên các dây thần kinh ngoại biên (ví dụ, bị một khối u chèn ép), hoặc là tác dụng phụ của hóa trị liệu (bệnh thần kinh ngoại biên do hóa trị liệu), chấn thương hoặc phẫu thuật.
Lý Giai Tâm

Lý Gia Hinh (tiếng Trung: 李嘉馨), thường được biết đến với nghệ danh Lý Giai Tâm (tiếng Trung: 李佳芯, tiếng Anh: "Ali Lee Kai-sum", sinh ngày 27 tháng 11 năm 1982) là một nữ diễn viên, người mẫu kiêm người dẫn chương trình người Hồng Kông gốc Trung Quốc. 

== Tiểu sử ==
Lý Giai Tâm có tên khai sinh là Lý Gia Hinh, sinh ngày 27 tháng 11 năm 1982 trong một gia đình bình dân, sống tại khu nhà ở công cộng Hưng Dân (Trại Loan, Hồng Kông). Cô từng theo học tại Trường Tiểu học Sao Biển Trại Loan và Trường Trung học Tưởng niệm Islamic Kasim Tuet.

Sau khi hoàn thành chương trình dự bị đại học vào năm 2002, Lý Giai Tâm theo học ngành Nghệ thuật thị giác tại trường cao đẳng trực thuộc để lấy .

== Sự nghiệp ==
Năm 2005, sau khi tốt nghiệp, Lý Giai Tâm làm người mẫu cho tạp chí "Weekend Weekly" và góp mặt trong một vài quảng cáo trên truyền hình. Năm 2008, cô ký hợp đồng với Cable TV và bắt đầu dẫn nhiều chương trình truyền hình cho đài truyền hình cáp, bao gồm các chương trình giải trí, du lịch, thể thao. Năm 2011, cô góp mặt trong phim "Hành động liêm chính 2011" với vai Ashley.

Hết hạn hợp đồng với Cable TV, cô gia nhập TVB vào cuối năm 2012 và xuất hiện trong chương trình FIFA Confederations Cup 2013 - Kick-Off Carnival. Vai diễn đầu tiên của cô ở hãng TVB là Sue trong bộ phim hài lãng mạn "Đơn luyến song thành".

Lý Giai Tâm bắt đầu nhận được sự chú ý về diễn xuất sau vai phản diện trong phim "Đứa con ngoại tộc". Vào năm 2016, cô giành chiến thắng tại hạng mục "Nữ diễn viên tiến bộ nhất" của Giải thưởng thường niên TVB. 

Năm 2018, Lý Giai Tâm trở thành "Nữ diễn viên chính xuất sắc" tại Giải thưởng thường niên TVB với vai diễn Đường Điềm Nhi trong phim "Baby đến rồi".

== Đời tư ==
Lý Giai Tâm từng hẹn hò với người dẫn chương trình kiêm diễn viên ViuTV Trần Bỉnh Thuyên, song cả hai đều kín tiếng và từng phủ nhận với báo giới. Cặp đôi đã chia tay vào năm 2020.

== Danh sách tác phẩm ==
===Chương trình truyền hình===
- "Organized Dining"
- "Thám tử Đông y"
- "So Hong Kong"
- "Go! Yama Girl"
- "Girls Go Hiking"
- "Chạy với niềm tin"
- "Sidewalk Scientist"
- "Anchors with Passport (Series 2)"
- "A Chef and A Gentleman (tập 4 & 5)"
- "Liza's On Line (tập 15)"
- "Dub of War"

=== Phim điện ảnh ===
"If You Care..." (2002)
Bệnh thần kinh tiểu đường

Bệnh thần kinh tiểu đường đề cập đến các loại tổn thương thần kinh liên quan đến tiểu đường. Các triệu chứng phụ thuộc vào vị trí tổn thương thần kinh và có thể bao gồm thay đổi vận động như yếu cơ; triệu chứng cảm giác như tê, ngứa ran hoặc đau; hoặc thay đổi về các chức năng tự chủ như các triệu chứng tiết niệu. Những thay đổi này được cho là kết quả từ chấn thương vi mạch liên quan đến các mạch máu nhỏ cung cấp dây thần kinh (vasa neurorum). Các tình trạng tương đối phổ biến có thể liên quan đến bệnh lý thần kinh tiểu đường bao gồm bệnh đa dây thần kinh đối xứng ở xa; liệt dây thần kinh sọ thứ ba, thứ tư hoặc thứ sáu; bệnh thần kinh đơn nhân; bệnh thần kinh đa nhân đơn bội; bệnh teo cơ tiểu đường; và bệnh thần kinh tự chủ.

== Dấu hiệu và triệu chứng ==
Bệnh thần kinh tiểu đường có thể ảnh hưởng đến bất kỳ dây thần kinh ngoại biên bao gồm tế bào thần kinh cảm giác, tế bào thần kinh vận động và hệ thống thần kinh tự chủ. Do đó, bệnh thần kinh tiểu đường có khả năng ảnh hưởng đến cơ bản bất kỳ hệ thống cơ quan nào và có thể gây ra một loạt các triệu chứng. Có một số hội chứng riêng biệt dựa trên các hệ thống cơ quan bị ảnh hưởng.

=== Bệnh dây thần kinh cảm giác vận động ===
Các sợi thần kinh dài hơn bị ảnh hưởng ở mức độ lớn hơn các sợi ngắn hơn vì tốc độ dẫn truyền thần kinh bị chậm lại theo tỷ lệ với chiều dài của dây thần kinh. Trong hội chứng này, giảm cảm giác và mất phản xạ xảy ra đầu tiên ở các ngón chân trên mỗi bàn chân, sau đó kéo dài lên trên. Nó thường được mô tả như là một sự phân phối găng tay của tê, mất cảm giác, khó tiêu và đau vào ban đêm. Cơn đau có thể cảm thấy như nóng rát, cảm giác châm chích, đau hoặc âm ỉ. Cảm giác như bị châm kim là phổ biến. Mất cảm giác, ý thức vị trí chi ở trong không gian, bị ảnh hưởng đầu tiên. Những bệnh nhân này không thể cảm thấy khi họ bước trên một vật thể lạ, như một mảnh vỡ, hoặc cảm giác khó chịu khi họ xỏ chân vào một chiếc giày không phù hợp. Do đó, họ có nguy cơ bị loét và nhiễm trùng ở bàn chân và ống chân, điều này có thể dẫn đến việc cắt cụt chi. Tương tự, những bệnh nhân này có thể bị gãy nhiều khớp gối, mắt cá chân hoặc bàn chân và phát triển khớp Charcot. Mất chức năng vận động dẫn đến chứng đau lưng, co rút các ngón chân, mất chức năng cơ xen kẽ dẫn đến co rút các chữ số, được gọi là ngón chân búa. Những cơn co thắt này xảy ra không chỉ ở bàn chân mà còn ở bàn tay nơi mất cơ bắp khiến bàn tay trở nên gày gò trơ khung xương. Việc mất chức năng cơ bắp sẽ diễn ra chậm rãi.
Kamen Rider Zi-O: Over Quarzter

==Nội Dung==
Sougo Tokiwa và những người bạn của mình kết thúc ở Nhật Bản thế kỷ 16 trong trận chiến huyền thoại giữa Oda Nobunaga và Takeda Katsuyori sau khi được Go Shijima và Krim Steinbelt tiếp cận để ngăn tổ tiên của người sau bị giết bởi một nhóm các nhà quan sát du hành thời gian được gọi là "Quartzers", người tìm cách xóa Kamen Rider Drive khỏi lịch sử. Khi Woz tiết lộ mình là thành viên của Quartzers, sự thật đằng sau Oma Zi-O cuối cùng cũng được tiết lộ.

==Diễn viên==
- ISSA (Da Pump)
- Members of the Quartzers: YORI, TOMO, KIMI, U-YEAH, KENZO, and DAICHI (Da Pump)
- Caleb Bryant
- Ziku-Driver Equipment Voice: Rikiya Koyama,
- BeyonDriver Equipment Voice:

==Âm nhạc==
- Lyrics: shungo.
- Composition: Drew Ryan Scott, MASAT
- Arrangement: MASAT
- Artist: Da Pump
Tiếng Pháp tại châu Phi

Tiếng Pháp tại châu Phi là tập hợp tất cả các phương ngữ, giọng nói và từ mượn, cấu trúc và tạo ra từ tiếng Pháp trên toàn lục địa châu Phi, từ Maroc đến các đảo của Ấn Độ Dương từ Ai Cập đến Nam Phi, được nói bởi khoảng (ước tính) 430 triệu người ở Châu Phi trải rộng trên 29 quốc gia Pháp ngữ. Nó bao gồm những người nói tiếng Pháp như một ngôn ngữ đầu tiên hoặc ngôn ngữ thứ hai ở 31 nước nói tiếng Pháp ở châu Phi (màu xanh đậm trên bản đồ) nhưng nó không bao gồm người nói tiếng Pháp sống tại các quốc gia châu Phi không nói tiếng Pháp. Châu Phi vì thế là lục địa có nhiều người nói tiếng Pháp nhất trên thế giới. Tiếng Pháp đến Châu Phi như một ngôn ngữ thực dân; những người nói tiếng Pháp châu Phi này hiện là một phần lớn của Cộng đồng Pháp ngữ.

Ở Châu Phi, tiếng Pháp thường được nói cùng với các ngôn ngữ bản địa, nhưng tại một số khu vực đô thị (đặc biệt là ở Trung Phi và tại các cảng nằm trên Vịnh Guinea), nó đã trở thành ngôn ngữ đầu tiên, như ở vùng Abidjan, Bờ Biển Ngà, tại các khu vực đô thị Douala và Yaoundé ở Cameroon hoặc Libreville, Gabon. Ở một số quốc gia, nó là ngôn ngữ đầu tiên trong số một số tầng lớp dân cư, như ở Tunisia, Maroc, Mauritanie và Algerie, trong đó tiếng Pháp là ngôn ngữ đầu tiên trong số các tầng lớp thượng lưu (nhiều người thuộc tầng lớp thượng lưu nói song ngữ đồng thời tiếng Ả Rập/tiếng Pháp), nhưng chỉ là ngôn ngữ thứ hai trong dân số nói chung.

Ở mỗi quốc gia châu Phi Pháp ngữ, tiếng Pháp được nói với cách phát âm và từ vựng khác nhau tuỳ theo biến thể địa phương.

Năm 2010, một ước tính cho rằng số lượng người nói tiếng Pháp châu Phi lên tới 120 triệu người; con số này đã tăng mạnh (từ 79 triệu vào năm 1997 lên 115 triệu vào năm 2006).

Theo nghiên cứu của Cộng đồng Pháp ngữ (OIF), vào năm 2050, Châu Phi sẽ tập hợp khoảng 85% người nói tiếng Pháp trên thế giới, trong số 715 triệu người nói, với điều kiện việc học tiếp tục tiến triển trên lục địa và tiếng Pháp vẫn là ngôn ngữ giáo dục.

== Nước nói tiếng Pháp ==
Danh sách dưới đây liệt kê 21 quốc gia châu Phi cũng như hai hòn đảo của Pháp (Réunion và Mayotte) có tiếng Pháp là ngôn ngữ chính thức duy nhất hoặc đồng chính thức: 

Thêm vào đó là các khu vực và quốc gia nơi sử dụng tiếng Pháp phổ biến mà không được hưởng vị thế chính thức hoặc quốc gia (ví dụ Algérie, Nigeria, Ghana hoặc São Tomé và Príncipe)

Dù là ngôn ngữ bản địa, ngôn ngữ chính thức hay ngôn ngữ thứ hai, tiếng Pháp có tác động sâu sắc đến cuộc sống hàng ngày của hàng chục triệu người nói ở châu Phi, chủ yếu ở Bắc Phi (Maghreb và Mashreq), ở Tây Phi, ở Trung Phi và ở Ấn Độ Dương, cũng ở Đông Phi ở một mức độ thấp hơn.

== Phân chia ==
Có bốn "gia đình" lớn của tiếng Pháp châu Phi:

- Tiếng Pháp Maghreb
- Tiếng Pháp Tây và Trung Phi
- Tiếng Pháp Djibouti, ở vùng Sừng châu Phi
- Creole Pháp tại Ấn Độ Dương (Mauritius, Réunion, Seychelles, Mayotte...)

== Xem thêm ==
- Cộng đồng Pháp ngữ tại châu Phi
- Cộng đồng Pháp ngữ
- Tiếng pháp
- Tiếng Pháp tại châu Âu
- Tiếng Pháp tại Hoa Kỳ
- Tiếng Pháp Canada
- Ngôn ngữ tại châu Phi
- Tiếng Pháp châu Đại Dương
- Cộng đồng Pháp ngữ tại Minnesota
- Tiếng Pháp Acadia
- Tiếng Pháp Cajun
Kamen Rider Ex-Aid Trilogy: Another Ending

Diễn ra hai năm sau các sự kiện trong "Kamen Rider Ex-Aid the Movie: True Ending", bộ phim kể về các câu chuyện không có trong series, cũng như cho Dan Kuroto / Kamen Rider Genm là nhân vật phản diện chính / "Ông trùm cuối cùng".

Phần đầu tiên, tập trung vào các nhân vật của Kagami Hiiro / Kamen Rider Brave ra rạp và ngày 28 tháng 3 trên DVD và Blu-Ray.

Phần thứ hai, tập trung vào Parado / Kamen Rider Para-DX trên các rạp chiếu phim và ngày 11 tháng 4 năm 2018 trên DVD và Blu-ray. Nó cũng có sự ra mắt của Kamen Rider Another Para-DX, người được miêu tả là một đối trọng với chính Parado.

Phần thứ ba và là phần cuối cùng, tập trung vào Dan Kuroto / Kamen Rider Genm và Kujo Kiriya / Kamen Rider Lazer, ngày 3 tháng 3 năm 2018 2018 trên DVD và Blu-ray. Nó cũng có sự ra mắt của Kamen Rider Genm God Maximum Gamer Level Billion và Kamen Rider Lazer Level X.

== Nội dung ==
=== "Kamen Rider Brave & Snipe" ===
Saki Momose được cho là đã biến mất bất ngờ xuất hiện cùng với Lovrica Bugster, người thao túng cô. Luke Kidman, một người Mỹ có hứng thú với Nico Saiba đã bị các triệu chứng của Bệnh Game của Lovrica. Khi Brave và Snipe đang cố gắng xử lý tình huống của họ, Kuroto Dan bắt đầu âm mưu từ trong bóng tối.

=== "Kamen Rider Para-DX với Poppy" ===
Saiko Yaotome là một bác sĩ chuyên về các phương pháp điều trị phục hồi và điều phối "Hãy tạo ra Bugsters", một trò chơi huấn luyện mới được tạo ra để phục hồi những người đã biến mất. Cuộc chạy thử có Emu cùng với Parado và Saiko cùng với Poppy. Parado thực sự đã bị mắc kẹt và anh phải đối mặt với phiên bản bí ẩn của mình, với sức mạnh của mối liên kết với Emu.

=== "Kamen Rider Genm vs." "Lazer" ===
Sử dụng God Maximum Mighty X, Kuroto Dan khiến cả thế giới rơi vào Zombie Chronicle. Kiriya đã tìm thấy chìa khóa để đối mặt với sức mạnh mà thậm chí Muteki không thể vượt qua và sau khi nhận được một tin nhắn nhất định từ Masamune, anh phải đối mặt với Genm.

== Diễn viên ==
- Diễn viên thông thường
- :
- :
- :

- "Kamen Rider Brave & Snipe"
- :
- :
- Thư ký cửa hàng bánh:
- Nhà nghiên cứu:
- :

- "Kamen Rider Para-DX với Poppy"
- :
- :

- "Kamen Rider Genm vs." "Lazer"

- Hiiro Kagami: Toshiki Seto
- Taiga Hanaya: Ukyo Matsumoto
- Parado: Shouma Kai
- Nico Saiba: Reina Kurosaki
- Cha của Miwa:
- Phát thanh viên:
- Nhà nghiên cứu: Daisuke Wachi

== Âm nhạc ==
- "Chiến sĩ"
- Lời bài hát: Takayuki Tazawa
- Thành phần: Keiichi Miyako
- Sắp xếp: Rayflower
- Nghệ sĩ: Rayflower
- Bài hát chủ đề của "Kamen Rider Brave & Snipe".
- "Trái tim thật"
- Lời bài hát: Mio Aoyama, Kyasu Morizuki
- Thành phần: ats-
- Sắp xếp: Toru Watanabe, Takehito Shimizu
- Nghệ sĩ: Ruka Matsuda
- Bài hát chủ đề của "Kamen Rider Para-DX với Poppy".
- "Tín đồ"
- Lời bài hát & Thành phần: BOUNCEBACK
- Sắp xếp: Takehito Shimizu, Toru Watanabe
- Nghệ sĩ: Hiroyuki Takami
- Bài hát chủ đề của "Kamen Rider Genm vs." "Lazer".
Bệnh thần kinh ngoại biên do hóa trị liệu

Bệnh thần kinh ngoại biên do hóa trị liệu (CIPN) là một tình trạng tiến triển, kéo dài và thường không hồi phục được với đau, tê, ngứa ran và nhạy cảm với cảm lạnh ở tay và chân (đôi khi tiến triển đến cánh tay và chân) ảnh hưởng đến khoảng 30% đến 40% bệnh nhân mà phải trải qua hóa trị liệu.

== Triệu chứng ==
Mặc dù các triệu chứng chủ yếu là cảm giác - đau, ngứa ran, tê và nhạy cảm với nhiệt độ - trong một số trường hợp, dây thần kinh vận động bị ảnh hưởng, và đôi khi, cả hệ thống thần kinh tự chủ cũng bị ảnh hưởng. CIPN thường tuân theo liều hóa trị đầu tiên và tăng mức độ nghiêm trọng khi điều trị tiếp tục, nhưng sự tiến triển này thường giảm dần khi kết thúc điều trị. Các loại thuốc dựa trên platin là ngoại lệ; với những thuốc này, cảm giác có thể tiếp tục xấu đi trong vài tháng sau khi kết thúc điều trị. Một số bệnh CIPN dường như không thể đảo ngược.

CIPN phá vỡ các mối quan hệ giải trí, công việc và gia đình, và nỗi đau của chứng CIPN thường đi kèm với giấc ngủ và rối loạn tâm trạng, mệt mỏi và khó khăn về chức năng. Một nghiên cứu của Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ năm 2007 cho thấy hầu hết các bệnh nhân đã không nhớ rằng họ mong đợi CIPN và các bác sĩ theo dõi tình trạng hiếm khi hỏi nó ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày như thế nào mà tập trung vào các tác động thực tế như nâng cao sự khéo léo và dáng đi.

== Nguyên nhân ==
Thuốc hóa trị liệu kết hợp với CIPN bao gồm thalidomide, các epothilone như ixabepilone, các vinca alkaloid vincristin và vinblastine, các taxanes paclitaxel và docetaxel, các chất ức chế proteasome như bortezomib, và các loại thuốc chứa platin như cisplatin, oxaliplatin và carboplatin. Liệu CIPN có phát sinh hay không, và ở mức độ nào, được xác định bởi sự lựa chọn thuốc, thời gian sử dụng, tổng số thuốc sử dụng và liệu bệnh nhân đã bị bệnh thần kinh ngoại biên hay chưa.
Hi Giản Vương

Hi Giản Vương hay Hy Giản Vương ("chữ Hán":僖簡王) là thụy hiệu của một số nhân vật lịch sử thời phong kiến ở khu vực Viễn Đông.
==Danh sách==
- Bắc Tống Tín An Hi Giản Vương Triệu Doãn Ninh (truy tặng)
- Minh triều Kỳ Thủy Hi Giản Vương Chu Sủng Chú

==Xem thêm==
- Ý Giản Vương
- Trang Giản Vương
- Cung Giản Vương
- Vinh Giản Vương
- Hoài Giản Vương
- Khang Giản Vương
- Đoan Giản Vương
- An Giản Vương
- Tĩnh Giản Vương
- Ôn Giản Vương
- Thuận Giản Vương
- Chiêu Giản Vương
- Văn Giản vương
- Giản Vương
- Hy Vương
Osmundaceae

Osmundaceae là một họ gồm bốn đến sáu chi còn tồn tại và 18 - 25 loài đã được biết đến. Đây là họ dương xỉ duy nhất của bộ Osmundales - một bộ trong lớp Polypodiopsida (dương xỉ) hoặc trong một số phân loại thứ tự duy nhất trong lớp Osmundopsida. Đây là một nhóm cổ đại (được biết đến từ Upper Permian) và nhóm khá cô lập thường được gọi là "dương xỉ ra hoa" vì khía cạnh nổi bật của bào tử chín ở Claytosmunda, Osmunda, Osmundastrum và Plensium. Trong các chi này, túi bào tử được sinh ra trần trụi trên các pinn không phải là laminar, trong khi Todea và Leptopteris  mang sporangia trần truồng trên các lá chét. Dương xỉ trong họ này lớn hơn hầu hết các dương xỉ khác.

== Miêu tả ==
Thân cây Osmundaceae chứa các mạch rây được sắp xếp như một siphonostele ngoài tử cung; nghĩa là, một vòng phloem chỉ xảy ra ở bên ngoài một vòng xylem, bao quanh pith (và không có mạch rây nào khác).  Stipules có thể được phân biệt ở gốc lá của những cây dương xỉ này. Các chiếc lá cứng được đặt liên tục và chồng chéo để tạo thành một lớp cứng bao quanh thân. Lớp phủ của các gốc lá xơ cứng và rễ xen kẽ có thể tạo thành thân cây gỗ khi thân cây nổi lên trên mặt đất, cao tới 1 mét (3,3 ft) ở Todea barbara. Các thành viên tuyệt chủng của gia đình, phát triển mạnh mẽ trong Mesozoi, có thể đạt đến tầm vóc của cây và được gọi là dương xỉ cây. Các lá có hình dạng giống nhau, với các lá mầm màu mỡ và vô trùng riêng biệt có cấu trúc hoàn toàn khác nhau, hoặc có các phần màu mỡ và vô trùng của thân cây rất khác biệt về cấu trúc.

Sporangia trong Osmundaceae rất lớn và mở ở một khe trên đỉnh; annulus điều khiển việc mở túi bào tử ở bên cạnh. 128 đến 512 bào tử thường có mặt. Các bào tử có màu xanh lá cây, gần tròn và trilete. Các bào tử nảy mầm thành giao tử, có màu xanh lá cây (quang hợp) và phát triển ở bề mặt. Chúng lớn và hình trái tim. Số lượng nhiễm sắc thể cơ sở cho các thành viên của đơn đặt hàng là 22.

== Phân loại ==
Smith và cộng sự đã thực hiện phân loại pteridophyte cấp cao hơn đầu tiên được công bố trong kỷ nguyên phát sinh phân tử, tạo ra bốn lớp dương xỉ (Polypodiopsida). Vào thời điểm đó, họ đã sử dụng thuật ngữ Polypodiopsida Sensuricto để áp dụng cho loại lớn nhất trong số này. Sau đó, thuật ngữ Polypodiopsida Sensu lato đã được sử dụng để chỉ tất cả bốn lớp con và lớp con lớn được đổi tên thành Polypodiidae. Điều này cũng được gọi một cách không chính thức là dương xỉ leptosporangiate.
==Tham khảo==
- , in
- C.Michael Hogan. 2010. "Fern". Encyclopedia of Earth. National council for Science and the Environment. Washington, DC
- Jud, Nathan, Gar W. Rothwell, and Ruth A. Stockey (2008). ""Todea" from the Lower Cretaceous of western North America: implications for the phylogeny, systematics, and evolution of modern Osmundaceae." American Journal of Botany, 95:330-339.
- Thomas N. Taylor, Edith L. Taylor, Michael Krings: Paleobotany. The Biology and Evolution of Fossil Plants . Second Edition, Academic Press 2009, , p. 437-443
Bantustan

Bantustan (còn được gọi là "quê hương của người Bantu", "nhà nước của người da đen", "quê hương của người da đen" hoặc đơn giản là "quê hương"; tiếng Afrikaans: "Bantoestan") là một vùng đất, lãnh thổ dành cho cư dân da đen ở Nam Phi và Tây Nam Phi (nay là Namibia), như một phần của chính sách phân biệt chủng tộc apartheid. Mười bantustan tại Nam Phi và mười bantustan khác tại Tây Nam Phi (lúc này vẫn thuộc chính quyền Nam Phi), với mục đích tập trung các thành viên của các nhóm dân tộc đã được chỉ định, do đó làm cho các bantustan trở nên đồng nhất về mặt dân tộc, tạo cơ sở cho khái niệm tự trị cho các nhóm dân tộc da đen khác nhau tại Nam Phi. Xét về Đạo luật Bantu năm 1970, người da đen bị tước quyền công dân Nam Phi, họ đã tước đi một số quyền chính trị và dân sự còn lại của họ ở Nam Phi, và biến họ thành công dân của những bantustan được chỉ định.

Chính quyền thực dân Anh vào thế kỷ 19, và các chính phủ Nam Phi tiếp theo, đã thành lập "các khu dành riêng" vào năm 1913 và 1936, với ý định tách biệt người Nam Phi da đen khỏi người da trắng. Khi Đảng Quốc gia lên nắm quyền vào năm 1948, Bộ trưởng Bộ Nội vụ (và sau này là Thủ tướng Nam Phi) Hendrik Frensch Verwoerd giới thiệu một loạt các biện pháp định hình lại xã hội Nam Phi sao cho người da trắng chiếm đa số. Việc tạo ra các bantustan là một yếu tố trung tâm của chiến lược này, vì mục tiêu dài hạn là làm cho các bantustan trở nên độc lập. Do đó, người da đen sẽ mất quyền công dân và quyền bầu cử ở Nam Phi, cho phép người da trắng vẫn kiểm soát Nam Phi. Thuật ngữ bantustan được sử dụng lần đầu tiên vào cuối những năm 1940, trong đó Bantu nghĩa là "người" trong một số ngôn ngữ của thổ dân châu Phi và "stan" (một hậu tố có nghĩa là "vùng đất" trong tiếng Ba Tư và một số ngôn ngữ chịu ảnh hưởng của tiếng Ba Tư ở Tây Á, Trung Á và Nam Á).

Bốn bantustan tại Nam Phi—Transkei, Bophuthatswana, Venda, và Ciskei (còn được gọi là "Nhà nước TBVC") đã đơn phương tuyên bố độc lập, nhưng không được công nhận bên ngoài Nam Phi, những bantustan khác (như KwaZulu, Lebowa, QwaQwa) được trao quyền tự trị một phần nhưng chưa bao giờ được trao quyền độc lập. Tại Tây Nam Phi, Ovamboland, Kavangoland và Đông Caprivi được trao quyền tự quyết. Bantustan đã bị giải thể với sự kết thúc của chế độ apartheid và tái gia nhập Nam Phi vào năm 1994.
Kepler-33

Kepler 33 là một ngôi sao thuộc chòm sao Thiên Nga, với hệ sao đã biết gồm năm hành tinh.

Ngôi sao này cách Trái Đất khoảng 4090 năm ánh sáng, có nhiệt độ khoảng 5849 K thuộc loại sao M1 có khối lượng khoảng 1,164 Mặt Trời và bán kính 1,615 Mặt Trời; độ tuổi khoảng 4,27 tỷ năm.

Kepler 33 có 5 hành tinh quay quanh tất cả đều quá gần nên không có sự sống ở đó. Hành tinh gần nhất có bán kính lớn hơn Trái Đất, bằng khoảng 0,16 bán kính Sao Mộc và quay quanh ngôi sao chủ trong 5 ngày (0,0677 AU). Các hành tinh còn lại lần lượt quay quanh sao chủ trong 13 ngày (0,119 AU), 21,8 ngày (0,166 AU), 31,8 ngày (0,214 AU) và 41,03 ngày (0,254 AU).
Cibotium

Cibotium là một chi của 11 loài dương xỉ nhiệt đới. Đây là chi duy nhất trong họ Cibotiaceae trong Nhóm Pteridophyte Phylogeny. Ngoài ra, nó có thể được coi là phân họ Cibotioideae của họ Cyatheaceae.

== Loài ==
Kể từ tháng 11 năm 2019, Plants of the World Online đã chấp nhận các loài và giống lai sau:

- "Cibotium arachnoideum"
- "Cibotium barometz"
- "Cibotium chamissoi"
- "Cibotium cumingii"
- "Cibotium glaucum"
- "Cibotium" × "helenae"
- "Cibotium menziesii"
- "Cibotium nealiae"
- "Cibotium schiedei"
- "Cibotium sumatranum"
- "Cibotium taiwanense"

Một số loài đã tuyệt chủng cũng đã được đặt trong chi này:
- †"Cibotium iwatense"
- †"Cibotium oregonense"

== Phân phối ==
Các loài thuộc chi phân bố khá hẹp ở Hawai (bốn loài, cộng với một giống lai), Đông Nam Á (năm loài) và rừng mây ở Trung Mỹ và Mexico (hai loài). Môi trường sống tự nhiên của Cibotium là dưới các gốc cây mà nước hay nhỏ giọt xuống và quanh những dòng suối chảy trong rừng mưa nhiệt đới trên sườn núi lửa tại Hawaii.

Dữ liệu từ các hóa thạch cho ta thấy rằng chi này từng là một phần của hệ thực vật lỗ khoan phát hiện được ở châu Âu, miền đông Bắc Mỹ và Tây Á. Cụ thể là các nhà khảo cổ phát hiện hóa thạch "Cibotium oregonense" ở gần Medford, Oregon và hóa thạch "Cibotium iwatense" ở Iwate, Nhật Bản.

Không có loài thuộc Cibotium nào có thể sống tự nhiên trong môi trường của Vương quốc Anh, nên họ trồng hai loài của chi này ở nhà kính Royal Botanic Gardens, Kew và RBG Edinburgh ở Scotland. Mọi người sẽ chiêm ngưỡng được mẫu vật loài "Cibotium regale" ở nhà kính Hoàng gia Laeken khi nhà kính này mở cửa vào tháng năm hàng năm.

== Các mối đe dọa ==
Môi trường sống của các loài trong chi "Cibotium" ở Hawaii bị đe dọa do người ta lấn chiếm đất để phát triển kinh tế. Mối đe dọa khác là do gió thổi các bào tử của loài dương xỉ có tên "Cyathea Cooperi" từ Úc đến đây (loài này vốn là dương xỉ vườn của Mỹ, người ta nhập khẩu nó vào Úc). Việc này mở đầu cho mối đe dọa nghiêm trọng đến các loài dương xỉ tại Hawaii.

== Công dụng ==
"Cibotium glaucum" là loài thường gặp nhất trong các tiệm cây cảnh ở nơi mà người ta yêu thích nó. Cũng như các loài anh chị em của nó là "Cibotium chamissoi" và "Cibotium menziesii". Người ta đôi khi nhìn thấy chúng trong các khu vườn ở California.

"Cibotium barometz" được biết đến với vai trò của nó trong y học cổ đại. Trong Y học cổ truyền Trung Quốc, họ dùng nó để làm chất chống viêm và anodyne; ở Malaysia và Trung Quốc, họ dùng thân và rễ để cầm máu vết thương. Người ta vẫn xuất khẩu nó ở Malaysia vì mục đích này. Những mảnh thân rễ phủ đầy lông với thân cây bắt chước chồi được sử dụng để cho vay tín nhiệm đối với truyền thuyết thời trung cổ Lamb Lamb of Tartary, một sinh vật lai nửa cừu, nửa thực vật.

==Tham khảo==
- Smith, A.R., K.M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider & P.G. Wolf 2006.   "Taxonomy" 55(3): 705–731.
==Liên kết ngoài==
- Jaknouse/ferns — Genus: "Cibotium"
Cá ngừ răng chó

Cá ngừ răng chó (tên khoa học Gymnosarda unicolor), tên gọi khác của nó là cá ngừ trắng, là tên của một loài cá biển thuộc họ Scombridae.

==Mô tả==
Cá thể đực của loài này có thể dài từ 190 đến 248 cm (tương đương 75 đến 98 inch) và có trọng lượng đến 130 kg. Tuy vậy, kích thước trung bình của chúng là nằm trong khoảng từ 40 đến 120 cm. Chúng có từ 12 đến 14 tia vây ở lưng, 12 hoặc 13 tia vây ở vây hậu môn. Đường ở hai bên cá thì nhấp nhô nhiều. Loài cá ngừ này thì có hình dáng thuôn dài và màu sắc nơi cơ thể có thể dễ dàng phân biệt với các loài cá khác. Vây lưng có màu xanh, hai bên thân có ánh bạc, bụng thì hơi trắng, vây sau nhô ra hai đỉnh màu trắng. Chúng vừa bơi vừa mở miệng và hàm trên của nó cao ngang bằng mắt.
==Phân bố==
Cá ngừ răng chó sốngnhie62u ở các vùng nước nhiệt đới của vùng nước Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, từ vùng biển phía đông châu Phi (bao gồm cả biển Đỏ) đến Polynésia thuộc Pháp và từ vùng phía năm của Nhật Bản đến phía bắc của Úc (bao gồm các đảo của Thái Bình Dương và đảo Hawaii cũng không ngoại lệ).
==Trong tự nhiên==
Ta có thể nhìn thấy chúng chủ yếu là ở các vùng san hô, những cá thể nhỏ thì ở vùng san ở gần bờ, còn những cá thể lớn hơn thì ở xa bờ hơn. Chúng thường đi riêng một mình hoặc đi thành từng nhóm nhỏ ở độ sâu từ 10 đến 300 mét.

Chúng sống ở môi trường chung với cá vẩu, cá sú mì, cá mú cũng như các loài cá mập như cá mập san hô, cá mập hổ, cá mập bò.

Thức ăn của loài cá ngừ này là cá nhỏ sống ở môi trường rặng san hô như cá chàm, các loài cá thuộc chi Cirrhilabrus, Pterocaesio, cá cam thoi, cá nục, các loài thuộc họ cá thu ngừ và mực.
Họ Ráng cánh bần

Dryopteridaceae là một họ dương xỉ trong phân lớp Leptosporangiate trong bộ Polypodiales. Chúng được gọi thông tục là dương xỉ gỗ. Ngoài ra, nó có thể được coi là phân họ Dryopteridoideae thuộc họ Polyp Zodiaceae Sensu lato được xác định rất rộng.

Họ này có khoảng 1700 loài và phân bố toàn cầu. Các loài có thể là trên cạn, sống biểu sinh, bán biểu sinh hoặc sống trên đá. Người ta trồng nhiều loài trong họ này làm cây cảnh. Các chi lớn nhất là "Elaphoglossum" (600 loài), "Polystichum" (260 loài), "Dryopteris" (225 loài) và "Ctenitis" (150 loài). Khoảng 70% các loài của họ này nằm trong 4 chi đó. Chi "Dryopteridaceae" tiến hóa cách đây khoảng 100 triệu năm để đi vào họ Polypodiineae.
==Phân loại==
=== Lịch sử ===
Năm 1990, Karl U. Kramer và các đồng tác giả định nghĩa Dryopteridaceae gồm các họ của nó hiện tại, cũng như họ Woodiaceae Sensu lato, Onocleaceae và hầu hết Tectariaceae. Các nghiên cứu phát sinh phân tử thấy rằng Dryopteridaceae theo Kramer là đa ngành và Smith cùng các đồng sự chia tách nó ra vào năm 2006. Việc bao gồm "Didymochlaena", "Hypodematium" và "Leucostegia" trong Dryopteridaceae là điều khá khả nghi. Nếu ba chi này bị loại đi thì họ này được xem là đơn ngành trong các phân tích mô tả theo nhánh. Một số tác giả đã coi những chi này không thuộc họ Dryopteridaceae.

Vào năm 2007, một nghiên cứu phát sinh gen về trình tự DNA cho thấy là "Pleocnemia" đáng lí là ở họ Dryopteridaceae chứ không phải họ Tectariaceae. Trong một bài báo về dương xỉ bolbitidoid vào năm 2010, các nhà nghiên cứu chuyển chi "Arthrobotrya" về từ họ Teratophyllum. Cũng cuối năm đó, người ta biết rằng chi "Mickelia" là chi mới trong họ này.

Một số loài đã bị loại khỏi chi "Oenotrichia" vì chúng không thuộc về chi này hoặc thậm chí là cả họ Dennstaedtiaceae. Những loài này có thể thuộc họ Dryopteridaceae, nhưng người ta chưa đặt tên chung cho chúng. Vào năm 2012, một nghiên cứu phát sinh gen về "Dryopteris"' và họ hàng của nó bao gồm "Acrophorus, Acrorumohra, Diacalpe, Dryopsis, Nothoperanema" và "Peranema" là nằm trong chi "Oenotrichia". "Flora of China" xuất bản năm 2013 cho ta biết có các kết quả phát sinh gen "Litostostia" và "Phanerophlebiopsis" là thuộc chi "Arachniodes".
===Các phân họ===
Họ này có các phân họ và các chi dưới đây:
- Subfamily Polybotryoideae
- "Cyclodium"
- "Maxonia"
- "Olfersia"
- "Polybotrya"
- "Polystichopsis"
- "Stigmatopteris"
- "Trichoneuron"
- Subfamily Elaphoglossoideae
- "Arthrobotrya"
- "Bolbitis"
- "Elaphoglossum"
- "Lastreopsis"
- "Lomagramma"
- "Megalastrum"
- "Mickelia"
- "Parapolystichum"
- "Pleocnemia"
- "Rumohra"
- "Teratophyllum"
- Subfamily Dryopteridoideae
- "Arachniodes"
- "Ctenitis"
- "Cyrtomium"
- "Dryopteris"
- "Phanerophlebia"
- "Polystichum"

==Liên kết ngoài==
- "Phytotaxa"
Seriola lalandi

Seriola lalandi, các tên gọi khác trong tiếng Anh dùng để chỉ loài cá này là southern yellowtail amberjack, yellowtail kingfish or great amberjack, là tên của một loài cá lớn sống ở những vùng biển phương Nam. Dù rằng trước đây người ta cho là chúng có mặt ở hầu hết tất cả các đại dương nhưng khi phân tích gen thì chúng lại là loài ở bán cầu Nam. Trái với kết quả phân tích, người ta vẫn bắt được chúng ở bán cầu Bắc ở nhiều thời điểm trong năm.

==Về mặt sinh học==
Hiện tại, chúng ta vẫn chưa biết gì nhiều về loài cá này,kẻ cả môi trường sống từ giai đoạn trứng cho đến khi mới lớn, mô hình di cư và hành vi sinh sản. Ta chỉ biết rằng các cá thể trưởng thành thì thường sống ở những rặng đá, những khu vực đá trồi lên hoặc lõm xuống và quanh vùng ngoài khơi ở các đảo. Chiều dài tối đa được báo cáo cho đến nay là 180 cm. Người ta dùng loài cá này để làm thực phẩm và chế biến với những cách như nướng, làm khô hoặc làm nguyên liệu cho món sashimi.
==Nuôi trồng thủy sản==
"Seriola lalandi" thích hợp để nuôi, tuy nhiên, trái với loài cùng chi là "S. quinqueradiata" (được nuôi ở nhiều nhiều nơi tại Nhật Bản), con non của loài này thì không thể bắt trong tự nhiên mà phải bắt các cặp cá bố mẹ trưởng thành, cho chúng phối giống với nhau để lấy con non. Loài cá này được tiêu thụ với mục đích chủ yếu là làm nguyên liệu cho món sashimi.
Deania calcea

Deania calcea là một loài cá nhám góc thuộc họ Centrophoridae được tìm thấy ở Thái Bình Dương xung quanh tỉnh Honshu, Nhật Bản, phía nam nước Úc, New Zealand, Chile và cũng như ở Đại Tây Dương (từ phía nam Iceland đến mũi Hảo Vọng."Deania calcea" có mõm rất dài, hẹp, không có vây hậu môn, hai vây lưng dài và thấp với các gai rãnh, vây ngực hình chữ nhật nhỏ và răng giả giống như cái chĩa. Nó sống ở độ sâu từ 73 đến 1.450 m. Nó là loài noãn thai sinh có thể sinh tối đa 12 con mỗi lứa. Nó ăn cá xương và tôm.

Vào tháng 6 năm 2018, Bộ Bảo tồn New Zealand đã phân loại "Deania calcea" là "Không bị đe dọa" theo Hệ thống phân loại mối đe dọa của New Zealand.

Một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí của Hiệp hội Sinh vật Biển của Vương quốc Anh đã đánh giá chiến lược sinh sản của "Deania calcea" nước sâu cái. Bài báo nghiên cứu này phát hiện ra rằng có một mối quan hệ chặt chẽ tồn tại giữa mức Hg của con cái mang thai và mức Hg phôi thai của chúng, điều này cho thấy rằng có sự truyền thủy ngân từ nguồn của con mẹ. Do đó, có một chiến lược matrophoric cho "Deania calcea" noãn thai sinh.
Nangra

Nangra là tên của một chi cá thuộc họ Cá chiên.
==Loài==
Tính đến thời điểm hiện tại, các nhà khoa học chỉ mới xác định được 5 loài cá là thuộc chi này:
- "Nangra assamensis"
- "Nangra bucculenta"
- "Nangra nangra"
- "Nangra ornata"
- "Nangra robusta"

==Phân bố==
Các loài cá thuộc chi này sinh sống chủ yếu trong các con đập thủy điện ở sông Ấn, sông Hằng, sông Meghna và Bramhputra ở Pakistan, Ấn Độ, Nepal và Bangladesh. Cụ thể hơn là "N. assamensis" sống ở các đập nước nơi sông Hằng và Brahmaputra ở Ấn Độ, "N. bucculenta" có nguồn gốc từ khu vực sông Hằng ở Bangladesh còn "N. nangra" thì sinh sông ở các đập nước ở sông Hằng, sông Ấn ở Bramhputra tại Pakistan, Bangladesh, Nepal và Ấn Độ. "N. ornata" lại sống ở sông Meghna của Bangladesh và cuối cùng N. robusta sinh sống ở các đập nước sông Ấn tại Pakistan.
==Mô tả==
Các loài thuộc chi này đều có một đặc điểm chung là có râu ở hàm trên dài hơn gốc của vây bụng, râu mũi của nó thì dài hơn đường kính mắt và thường dài bằng chiều dài của đầu, cuối cùng là nó răng ở trên vòm miệng. Đầu của nó dẹt xuống nên mắt nằm ở trên phần dẹt ấy, miệng dài, răng ở hàm dưới thì nhỏ và có hình nón.

Chúng có thể đạt các kích thước sau: với "N. bucculenta" thì khoảng 3,4 cm, "N. nangra" là khoảng 5.5 cm, "N. ornata" thì khoảng 3,7 cm và "N. robusta" thì khoảng 10.0 cm.
Bathyraja griseocauda

Bathyraja griseocauda là tên của một loài cá đuối lớn nằm trong họ Arhynchobatidae và là loài bản địa của khu vực tây nam Đại Tây Dương và đông nam Thái Bình Dương. Theo tiêu chuẩn của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế, loài cá này là loài đang bị đe dọa. Chúng bị đánh bắt nhằm mục đích thương mại quanh quần đảo Falkland.

Tại Đại Tây Dương, loài cá đuối này ở vùng biển của Argentina và trong vùng nước quanh quần đảo Falkland. Người ta ghi nhận rằng chúng sống ở vùng nước có độ sâu ít nhất là 51 mét, ở độ sâu 250 thì chúng xuất hiện thường xuyên.
==Sinh thái học và mô tả==
Các báo cáo gần đây cho thấy độ dài xấp xỉ mà nó có thể đạt được là 130 cm, lớn nhất là 157 cm. Còn phần thân cá thì không thể nào lớn hơn chiều dài cơ thể và độ dài lớn nhất của phần này là 90 cm.

Bề mặt lưng của nó thì có màu nâu sậm, bao quanh là răng cưa nhưng không có gai. Phần bụng thì có màu hơi vàng và ở gần đuôi thì có những đốm màu tối. Cái đuôi này thì có từ 19 đến 27 cái gai lớn.

Loài này triển rất chậm, chỉ tăng từ 4 đến 6 cm trong 1 năm, chậm hơn hầu hết các loài cùng chi. Chúng phát dục vào năm tuổi thứ 18 đối với con đực và 14 đối với con cái.

Thức ăn của yếu của "Bathyraja griseocauda" là Amphipoda động vật giáp xác và các loại giun biển. Bên cạnh đó, những cá thể lớn hơn còn ăn cả các loài cá đuối nhỏ hơn, cá có vây và động vật thân mềm.
Atherinops affinis

Atherinops affinis là tên của một loài cá bản địa của phía đông Thái Bình Dương.

Chúng sống thành đàn và ở nhiều nơi trong nhiều thời điểm trong năm. Nó là một loài phổ biến ở các cửa sông, cũng như là đường bờ biển, rừng tảo và thỉnh thoảng, người ta thấy chúng ở ngoài khơi xa. 
==Mô tả==
Đây là một loài cá nhỏ, cơ thể dẹt và có độ dài là 37 cm. Nó có hai cái vây lưng độc lập trên lưng. Vùng lưng của nó thì có màu xanh nhạt, cơ thế của nó thì có ánh bạc. Đầu của nó nhọn, mắt nhỏ, miệng tròn và mang của nó ánh vàng. Nó hông có sọc nhưng lại có từ 63 đến 65 cái vảy thay thế cho sọc.Vây lưng đầu tiên của nó thì có từ 5 đến 9 gai, cái vây thứ 2 thì chỉ có 1 nhưng các tia vây thì từ 8 đến 14. Vây hậu môn cũng có một gai nhưng lại có từ 19 đến 25 tia vây và vây bụng thì có 13 tia.
==Phân bố==
Chúng sinh sống ở vùng phía đông Thái Bình Dương dọc theo những bãi biển phía tây của Bắc Mỹ từ đảo Vancouver ở British Columbia về phía nam đến Baja California và vịnh California.
==Sinh sản==
Loài cá này sinh sản vào khoảng thời gian có nhiệt độ ấm áp, đó là từ tháng 3 đến hết tháng 10, độ mặn mà chúng thích đẻ trứng đó là 30 ppt với nhiệt độ nước nằm trong khoảng 13 đến 27 độ C. Chúng thích đẻ vào ban đêm ở những nơi có nhiều thực vật. Sau khi trứng nở, con non sẽ di chuyển đến vùng cửa sông.

==Liên kết ngoài==
- Bay Area and Delta Topsmelt
Malapterurus beninensis

Malapterurus beninensis là tên của một loài cá trê điện và là loài bản địa ở các quốc gia châu Phi như Angola, Bénin, Cameroon, Cộng hòa Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo, Guinea Xích Đạo, Gabon, Ghana, Nigeria và Togo. Chiều dài của loài cá này là 22 cm. Môi trường sinh sống của chúng là ở những vùng đầm lầy, những con sông, hồ ở địa hình thấp.

==Mô tả==
"M. beninensis" là một loài cá khỏe, nhiều thịt và phát triển với chiều dài đến 22 cm. Cơ thể của nó có hình thoi (hai điểm cuối của cơ thể đều thon), đầu to và vây đuôi dày. Mắt của chúng nhỏ và giống như là một đường rạch, hàm trên và hàm dưới có thể có chiều dài bằng nhau hoặc là hàm dưới dài hơn hần một chút. Ở vùng đầu có 3 cặp râu để cảm nhận môi trường xung quanh, chúng không có vây lưng nhưng lại có vây mỡ ở gần đuôi. Vây ngực thì có 7 đến 9 tia vây mềm, còn vây bụng có 6 tia vây và vây hậu môn thì có từ 8 đến 11 tia vây mềm. Phần trên cơ thể chúng thì có màu xám đậm, càng xuống dưới thì màu xám càng nhạt dần, chúng có những đốm màu tối trên lưng và ở phần sườn. Bên cạnh đó, ở gần đuôi còn có một mảng màu tối hình giống yên ngựa và một dải cùng màu ở trước đuôi. Vây khung chậu không màu nhưng vây bụng, rìa vây hậu môn và đuôi thì tối màu. Chúng không có vảy, cơ quan đường bên thì toàn vẹn còn bong bóng cá thì có hai cái.

==Phân bố và sinh thái học==
"M. beninensis" sống ở môi trường nước ngọt ở Tây Phi và Trung Phi, từ Ghana đến Angola. Bên cạnh đó, nó còn có mặt ở đảo Bioko.

Hiện ta vẫn chưa biết nhiều về chúng. Nhưng có lẽ chúng ở trong những cái hang ở bờ sông và sinh sản tại đó, dùng điện để săn mồi là cá nhỏ và tự vệ.
==Tình trạng==
Mặc dù chúng bị đánh bắt để làm thực phẩm, làm cá cảnh và dùng để nghiên cứu, nhưng chúng vẫn phổ biến nên Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế phân loại nó là loài ít được quan tâm.
Jerry Norman (nhà Hán học)

Jerry Norman sinh ngày 16 tháng 7 năm 1936 tại Watsonville, California. Gia đình ông là những người nông dân nhập cư đã chạy trốn khỏi điều kiện Dust Bowl ở Oklahoma vào giữa những năm 1930. Norman vào Đại học Chicago vào mùa thu năm 1954 và học chuyên ngành tiếng Nga, nhưng đã buộc phải rút lui sau hai năm vì vấn đề tài chính. Ông là một dự tòng Công giáo trong một thời gian ngắn rồi gia nhập quân đội Hoa Kỳ và bắt đầu học tại Trung tâm ngoại ngữ của Học viện ngôn ngữ quốc phòng ở Monterey, California, nơi ông lần đầu tiên được giới thiệu với tiếng Trung Quốc.

Sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự, Norman đăng ký vào Đại học California, Berkeley, tốt nghiệp bằng B.A. vào năm 1961. Sau đó, ông tiếp tục tại Berkeley với tư cách là một sinh viên tốt nghiệp, học tiếng Trung dưới nhà ngôn ngữ học nổi tiếng người Trung Quốc Y. R. Chao cũng như Manchu và Mông Cổ dưới thời học giả người Mỹ James Bosson (1933–2016). Ông đã lấy bằng M.A. vào năm 1965, và sau khi làm việc với nhà ngôn ngữ học Trung Quốc Leo Chen trong một thuật ngữ của phương ngữ Phúc Châu, năm 1966, ông tham gia Dự án Ngôn ngữ học Trung Quốc tại Đại học Princeton với tư cách là một nhà ngôn ngữ học nhân viên. Khi còn ở Princeton, Norman đã tới Đài Loan để thực hiện nghiên cứu thực địa về Đài Loan, và vào năm 1969, ông đã nhận được bằng tiến sĩ ở Berkeley với một luận án mang tên "Phương ngữ Kienyang của Fukien".

Norman được thăng chức trợ lý giáo sư sau khi hoàn thành bằng tiến sĩ. vào năm 1969. Khi còn ở Princeton, Norman gặp và kết hôn với Stella Chen và họ cùng nhau có bốn đứa con. Năm 1972, Norman cùng gia đình đến Seattle, Washington để tham gia giảng viên Khoa Ngôn ngữ và Văn học Châu Á tại Đại học Washington, nơi ông ở lại cho đến khi nghỉ hưu năm 1998. Học bổng của Norman tập trung vào phương ngữ Min của Trung Quốc, và phần lớn chịu trách nhiệm cho sự công nhận của nó như là một công cụ quan trọng để tái cấu trúc âm vị học của tiếng Trung Quốc cổ. Ông là một sinh viên đam mê lịch sử và văn học Manchu, và là một trong những học giả Bắc Mỹ cuối cùng thông thạo và biết chữ ở Manchu.

Ông qua đời vì bệnh xơ phổi vô căn ở Seattle vào ngày 7 tháng 7 năm 2012.