hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Tiếng Lozi

Tiếng Lozi, còn được gọi là siLozi hay Rozi, là một ngôn ngữ Bantu của ngữ hệ Niger-Congo, được nói bởi người Lozi, chủ yếu ở tây nam Zambia. Ngôn ngữ này liên quan chặt chẽ nhất với tiếng Bắc Sotho "(Sesotho sa Leboa), "tiếng Tswana "(Setswana), "tiếng Kgalagadi "(SheKgalagari)" và tiếng Sotho "(Sesotho/Nam Sesotho)". Tiếng Lozi được nói bởi khoảng sáu phần trăm dân số Zambia. "Silozi" là nội danh (tên của ngôn ngữ được sử dụng bởi người bản ngữ) theo định nghĩa của Liên Hợp Quốc, còn "Lozi" là ngoại danh.

Tiếng Lozi được phát triển từ sự pha trộn hai ngôn ngữ: Luyana và Kololo. Người Luyana đến từ Vương quốc Luba và Vương quốc Lunda (nơi ngày nay là khu vực Katanga, lưu vực sông Congo), di cư về phía nam vào cuối thế kỷ 17 hoặc đầu thế kỷ 18. Ngôn ngữ của họ, do đó, có liên quan mật thiết với tiếng Luba và tiếng Lunda. Họ định cư trên vùng đồng bằng thượng lưu Zambezi tại nơi nay là miền tây Zambia và phát triển một vương quốc, Barotseland (đây cũng là nguồn gốc tên gọi của bãi ngập Barotse-"Bulozi").

Người Kololo thuộc nhóm người Sotho, từng sống ở vùng mà ngày nay là tỉnh Free State của Nam phi. Kololo bị buộc phải chạy trốn khỏi Mfecane của Shaka Zulu trong những năm 1830. Sử dụng chiến thuật bắt chước từ quân đội Zulu, người Kololo đã chinh phục Luyana trên vùng đồng bằng ngập nước Zambezi, cưỡng ép người dân ở đây thi hành luật lệ và thu nhận tiếng nói của họ. Tuy nhiên, đến năm 1864, người dân bản địa đã nổi dậy và lật đổ người Kololo. Vào thời điểm đó, tiếng Luyana đã bị lãng quên phần lớn; ngôn ngữ lai mới được gọi là Lozi hoặc Silozi, mang nét gần gũi với tiếng Sotho hơn bất kỳ ngôn ngữ lân cận nào khác ở Zambia.

Tiếng Lozi cũng được nói ở Zimbabwe, Botswana và Namibia (Vùng Zambezi).

== Liên kết ngoài ==
- Bảng chữ cái Lozi và phát âm tại "Omniglot"
- Một đoạn văn mẫu trong Lozi
- Từ điển Silozi-Anh, bảng chú giải, hướng dẫn cho người mới bắt đầu, thông tin khác
- Từ điển tiếng Anh Lozi từ Từ điển trực tuyến Webster - Phiên bản Rosetta
- Trang L10n PanAfrican bằng tiếng Lozi
- Tài nguyên OLAC bằng và về ngôn ngữ Lozi
- Cụm từ y học tiếng Lozi

=== Câu chuyện bằng tiếng Lozi ===
- Sibetta, O.Kwibisa, "Ze Patezwi ba Banca," Lubuto Library Special Collections, accessed ngày 3 tháng 5 năm 2014
- "Silozi language stories," Lubuto Library Special Collections, accessed ngày 3 tháng 5 năm 2014
Hi Thuận Vương

Hi Thuận Vương (chữ Hán:僖順王) là thụy hiệu của một số vị quân chủ trong lịch sử thời kỳ phong kiến ở khu vực Viễn Đông.

==Danh sách==
Trung Quốc:
- Nhữ Ninh Hi Thuận Vương Chu Tại Cẩm nhà Minh
- Lộ Thành Hi Thuận Vương Chu Tốn 𤆼 nhà Minh
- Lâm Thanh Hi Thuận Vương Chu Dực Thoan nhà Minh
- Ninh Hoá Hi Thuận Vương Chu Mĩ Nhưởng nhà Minh
- Sơn Âm Hi Thuận Vương Chu Thông Chú nhà Minh
- Tảo Dương Hi Thuận Vương Chu Kiến Miên nhà Minh
- Dặc Dương Hi Thuận vương Chu Cẩn 鍒 nhà Minh
- Cự Dã Hi Thuận Vương Chu Thái Đặng nhà Minh
- Phong Khâu Hi Thuận Vương Chu Đồng Minh nhà Minh

Triều Tiên
- Triều Tiên Hi Thuận Vương (nhà Thanh ban tặng, thụy hiệu trong nước là Hiển Nghĩa Vương, gọi tắt theo thụy hiệu dài Hiển Nghĩa Quang Luân Duệ Thánh Anh Liệt Dụ Mô Vĩnh Vận Hồng Nhân Tuấn Đức Phối Thiên Hợp Đạo Khải Hưu Đốc Khánh Chính Trung Hiệp Cực Thần Nghị Đại Huân Chương Văn Hiến Vũ Kính Minh Nguyên Hiếu Đại Vương)

==Xem thêm==
- Hy Vương
- Thuận Vương
- Thuận Hy Vương
- Trang Thuận Vương
- Vinh Thuận Vương
- Cung Thuận Vương
- Hoài Thuận Vương
- Trịnh Thuận Vương
- Vũ Thuận Vương
Suất ăn hàng không

Suất ăn hàng không hay suất ăn máy bay ("Airline meal") là một bữa ăn (suất ăn) phục vụ cho hành khách trên các chuyến bay thương mại. Những bữa ăn này được chuẩn bị và phục vụ từ các hãng hàng không chuyên nghiệp, do các tiếp viên hàng không bày dọn cho các hành khách. Những bữa ăn kiểu như thế này rất khác nhau về chất lượng, chủng loại và số lượng giữa các công ty hàng không cũng như các hạng vé khác nhau. Suất ăn trên máy bay bao gồm một món ăn nhẹ hoặc đồ uống cho đến một bữa ăn bảy món ngon miệng trong một chuyến bay đường dài hoặc ở khoang hạng nhất. Các loại thực phẩm được cung cấp cũng rất khác nhau giữa các quốc gia, và thường kết hợp các yếu tố của ẩm thực địa phương, đôi khi cả từ quốc gia đích đến.

==Liên kết ngoài==
- Airline menus from 1929 to the present at Northwestern University
Nguyễn Trọng Hùng

Nguyễn Trọng Hùng (sinh ngày 03 tháng 10 năm 1997 tại Thành phố Thanh Hóa) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp thi đấu cho Công an Thành phố Hồ Chí Minh tại V.League 1 ở vị trí tiền vệ.

== Thống kê sự nghiệp ==
[a]: play-off trụ hạng V League 2019

==Danh hiệu==
- Đông Á Thanh Hóa
- Cúp Quốc gia Việt Nam
- Vô địch: 2023
- Hạng ba: 2022
Nhóm ngôn ngữ Volta-Niger

Nhóm ngôn ngữ Volta-Niger, còn được gọi là Benue Tây-Congo hay Kwa Đông, là một trong những nhánh của ngữ hệ Niger-Congo, có chừng 50 triệu người nói. Trong số này có các ngôn ngữ quan trọng nhất của nam Nigeria, Bénin, Togo và đông nam Ghana: Yoruba, Igbo, Bini, Fon và Ewe.

Những ngôn ngữ này đã được đặt trong nhóm ngôn ngữ Kwa hoặc Benue-Congo, nhưng Williamson & Blench (2000) tách chúng ra khỏi cả hai nhóm này. Ranh giới giữa các nhánh con của Volta-Niger khá mơ hồ, cho thấy sự đa dạng hóa của một dãy phương ngữ thay vì chia rẽ chúng thành những nhóm con, điều này cho thấy nguồn gốc chung của chúng.

== Phân bố các nhánh ==
Dưới đây là danh sách các nhánh lớn của nhóm ngôn ngữ Volta-Niger và các địa điểm chính của chúng ở Nigeria dựa theo Blench (2019). 
== Tham khảo ==
- Wolf, Paul Polydoor de (1971) "The Noun Class System of Proto-Benue–Congo" (Thesis, Leiden University). The Hague/Paris: Mouton.
- Williamson, Kay (1989) 'Benue–Congo Overview', pp. 248–274 in Bendor-Samuel, John & Rhonda L. Hartell (eds.) "The Niger–Congo Languages — A classification and description of Africa's largest language family". Lanham, Maryland: University Press of America.
- Williamson & Blench (2000) 'Niger–Congo', in Heine & Nurse, "African Languages"
Đồng Môn (định hướng)

Đồng Môn có thể là một trong số các địa danh sau:

- Phường Đồng Môn, thành phố Hà Tĩnh, tỉnh Hà Tĩnh
- Xã Đồng Môn, huyện Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình; nay là một phần xã Thống Nhất.
Lê Ngọc Bảo

Lê Ngọc Bảo (sinh ngày 29 tháng 3 năm 1998 tại Phú Yên, Việt Nam) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Việt Nam hiện đang thi đấu ở vị trí trung vệ trong màu áo câu lạc bộ PVF–CAND tại V.League 2 và đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam.

==Thành tích==
===Câu lạc bộ===
Thép Xanh Nam Định
- V.League 1:
Than Quảng Ninh
- Cúp Quốc gia:
- Siêu cúp quốc gia:
- Phố Hiến
- V.League 2:
MerryLand Quy Nhơn Bình Định
- V.League 1:
- Cúp Quốc gia:

===Quốc tế===
- U-22 Việt Nam
- Đại hội Thể thao Đông Nam Á:
Lều Quonset

Lều Quonset là một cấu trúc đúc sẵn của thép mạ kẽm vân sóng trọng lượng nhẹ có mặt cắt ngang hình bán nguyệt. Thiết kế này được phát triển ở Hoa Kỳ, dựa trên lều Nissen được người Anh giới thiệu trong Thế chiến thứ nhất. Hàng trăm ngàn sản phẩm này được sản xuất trong Thế chiến II và số lượng dư của thiết bị quân sự này đã được bán cho công chúng. Tên này xuất phát từ địa điểm sản xuất đầu tiên của các sản phẩm này tại Quonset Point tại Trung tâm Tiểu đoàn Xây dựng Hải quân Davisville ở Davisville, Đảo Rhode.

== Thiết kế và lịch sử ==
Lều Quonset được nhiều nhà thầu độc lập ở các nước trên thế giới sản xuất, nhưng lần đầu tiên ó được sản xuất vào năm 1941 khi Hải quân Hoa Kỳ cần một tòa nhà nhẹ, đa năng, có thể được vận chuyển đến bất cứ đâu và lắp ráp mà không cần lao động lành nghề. Công ty xây dựng George A. Fuller đã sản xuất chúng, và chiếc đầu tiên được sản xuất trong vòng 60 ngày kể từ ngày ký hợp đồng.
Giải bóng đá trong nhà cúp quốc gia 2019

Giải bóng đá trong nhà cúp quốc gia 2019 (tên gọi chính thức là Giải Futsal HDBank Cúp Quốc gia 2019) là giải futsal do VFF và VOV phối hợp tổ chức lần thứ ba liên tiếp, đây cũng là mùa giải thứ năm của Giải bóng đá trong nhà cúp quốc gia được tổ chức.

==Các đội tham gia==
Giải Futsal HDBank Cúp quốc gia 2019 có 10 đội bóng tham dự: Thái Sơn Nam, Sanna Khánh Hòa, Sanvinest Sanatech Khánh Hòa, Kadiachain Sài Gòn FC, Đà Nẵng, Cao Bằng, Quảng Nam, Tân Hiệp Hưng, Thái Sơn Bắc và chủ nhà SHK Nghệ An.

- Giai đoạn I (Vòng loại):
Ở vòng loại, có 5 đội bóng Futsal thi đấu vòng tròn 1 lượt tính điểm. Đội xếp thứ Nhất, thứ Nhì và thứ Ba sẽ tham dự Vòng chung kết. Các đội tham dự vòng loại là Sanna Khánh Hòa, Cao Bằng, Quảng Nam, Tân Hiệp Hưng và Thái Sơn Bắc.

- Giai đoạn II (Vòng chung kết):
Gồm 08 đội, trong đó có 04 đội có thứ hạng cao nhất tại giải Futsal Vô địch Quốc gia HDBank 2019: Thái Sơn Nam, Sanvinest Sanatech Khánh Hòa, Kadiachain Sài Gòn FC, Đà Nẵng; 03 đội vượt qua Vòng loại và đội chủ nhà SHK Nghệ An. Các đội bốc thăm phân cặp thi đấu theo thể thức loại trực tiếp một trận, nếu sau hai hiệp thi đấu chính thức có tỷ số hoà thì sẽ thi đá luân lưu 6m để xác định đội thắng.

==Địa điểm thi đấu==
Tất cả các trận đấu từ vòng loại đến vòng chung kết đều diễn ra tại Nhà thi đấu Quân khu 4, Thành phố Vinh, Nghệ An.

==Tổng kết mùa giải==
- Đội vô địch: Sanatech Khánh Hòa
- Đội hạng Nhì: Đà Nẵng
- Đội hạng Ba: Kardiachain Sài Gòn
- Giải phong cách: SHK Nghệ An
- Cầu thủ xuất sắc nhất: Mai Thành Đạt (số 3, Sanatech Khánh Hòa)
- Thủ môn xuất sắc nhất: Thủ môn Nguyễn Hoàng Anh (số 14, Sanatech Khánh Hòa)
- Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất: Nguyễn Văn Hiếu (số 10, Đà Nẵng, 3 bàn)

==Truyền hình==
Các trận đấu được truyền hình trực tiếp trên các kênh sóng VTC3, VTC8, VOVTV.

==Xem thêm==
- Giải bóng đá trong nhà vô địch quốc gia 2019

==Liên kết ngoài==
- Trang chủ Liên đoàn bóng đá Việt Nam
Tiếng Bắc Ndebele

Tiếng Bắc Ndebele (), còn gọi là Ndebele, amaNdebele, Ndebele Zimbabwe hay Ndebele Bắc, trước đây gọi là Matabele, là một ngôn ngữ châu Phi thuộc nhóm ngôn ngữ Nguni của nhóm ngôn ngữ Bantu, được nói bởi người Bắc Ndebele hay Matabele ở Zimbabwe.

Tiếng Bắc Ndebele có liên quan đến tiếng Zulu, được nói ở Nam Phi. Điều này là do người Bắc Ndebele ở Zimbabwe xuất thân từ những người theo nhà lãnh đạo người Zulu Mzilikazi (một trong những vị tướng của vua Zulu Shaka), đã rời vương quốc Zulu vào đầu thế kỷ 19 (năm 1839), trong thời Mfecane, đến nơi nay là ở Zimbabwe.

Mặc dù có một số khác biệt về ngữ pháp, từ vựng và ngữ điệu giữa tiếng Zulu và tiếng Bắc Ndebele, hai ngôn ngữ chia sẻ hơn 85% từ vựng. Đối với các nhà ngôn ngữ học Nguni nổi tiếng như Anthony Cope và Cyril Nyembezi, tiếng Bắc Ndebele là một phương ngữ của tiếng Zulu; còn những người khác như Langa Khumalo cho rằng đó là một ngôn ngữ riêng biệt. Việc phân biệt giữa một ngôn ngữ và một phương ngữ đối với hai loại ngôn ngữ rất giống nhau là rất khó, với điều kiện quyết định thường không nằm ở tiêu chí ngôn ngữ mà là ở chính trị.

Tiếng Bắc Ndebele và tiếng Nam Ndebele (hay Ndebele Transvaal), được nói ở Nam Phi, là những ngôn ngữ riêng biệt nhưng có liên quan với một mức độ nào đó, mặc dù tiếng Bắc Ndebele có liên quan chặt chẽ với tiếng Zulu hơn. Tiếng Nam Ndebele, dù vẫn giữ cái gốc Nguni, đã chịu ảnh hưởng từ các ngôn ngữ Sotho.

== Xem thêm ==
- Tiếng Zulu
- Tiếng Nam Ndebele
- Bulawayo

== Đọc thêm ==
- Sibanda, Galen (2004). Verbal Phonology and Morphology of Ndebele (Ph.D.). University of California, Berkeley.

== Liên kết ngoài ==
- Tiếng Bắc Ndebele cho người mới bắt đầu
- Nói tiếng Ndebele
- Lịch sử của người Ndebele
Drosophilinae

Drosophilinae là một phân họ ruồi giấm và là phân họ lớn nhất trong họ Drosophilidae.

==Phát sinh loài==
Nhiều nghiên cứu phân tử đã đề cập đến các nhánh dưới của cây phát sinh chủng loại trong phân họ này. Hầu hết các nghiên cứu này chỉ giới hạn ở các loài thuộc chi "Drosophila". Bản thân chi "Drosophila" là một nhánh cận ngành vì một số chi khác, chẳng hạn như "Zaprionus", "Scaptomyza" và "Lordiphosa", được định vị trong chi này. Vị trí của các loài in đậm trong cây phát sinh loài ít nhất cũng được hỗ trợ một cách hợp lý bởi các bằng chứng phân tử hiện có.

- Tông "Drosophilini"
- "Baeodrosophila"
- "Colocasiomyia"
- "Palmomyia"
- "Palmophila"
- "Bialba"
- "Calodrosophila"
- "Celidosoma"
- Chymomyza
- "Dicladochaeta"
- "Hypselothyrea"
- "Jeannelopsis"
- "Lissocephala"
- "Marquesia"
- "Microdrosophila"
- "Mulgravea"
- "Neotanygastrella"
- "Paraliodrosophila"
- "Poliocephala"
- "Protochymomyza"
- Scaptodrosophila
- "Sphaerogastrella"
- "Styloptera"
- "Tambourella"
- "Zaropunis"
- Drosophila bao gồm các chi:
- "Zapriothrica"
- "Laccodrosophila"

- Tông "Cladochaetini"
- "Cladochaeta"
- "Diathoneura"

- Chưa xác định:
- "Miomyia"
- "Collessia"
- "Balara"

Đối với các loài trong các chi khác nhau, hãy xem Taxodros
Saman Kunan

Thiếu tá Hải quân Saman Kunan (; Phiên âm: Xạ mán Cu nan, 23 tháng 12 năm 1980 – 6 tháng 7 năm 2018) Được biết đến như là Ja-Saem ( Phiên âm: Chà Xem) Là một cựu Hải quân chỉ huy chiến tranh đặc biệt Thái lan Sau khi từ chức để làm việc như một người bảo vệ an ninh tại Sân bay quốc tế Suvarnabhumi Anh ta chết vì một hoạt động tìm kiếm và cứu hộ trong hang động Tham luang Cho đến khi nhận được biệt danh "Người hùng hang động Tham luang"
Phá Am Tổ Tiên

Phá Am Tổ Tiên (zh. 破庵祖先, ja. "Haan Sosen", 1136-1211) là một vị Thiền sư Trung Quốc đời Tống, thuộc dòng Hổ Khâu, phái Dương Kỳ, tông Lâm Tế. Sư là một trong ba vị đệ tử nối pháp xuất sắc nhất của Thiền sư Mật Am Hàm Kiệt, dưới sư có đệ tử đắc pháp nổi danh là Thiền sư Vô Chuẩn Sư Phạm. Môn phong của sư được gọi là Phá Am phái.

== Cơ duyên và hành trạng ==
Sư họ Vương, sinh năm Bính Thìn (1136) nhằm niên hiệu Thiệu Hưng thứ 6 đời Tống Cao Tông nhà Nam Tống tại xứ Quảng An (nay là Tứ Xuyên).

Đầu tiên, sư thờ ngài Đức Tường ở Viện La Hán làm thầy. Rồi sư lại đi tham học khắp nơi. Sư đến tham vấn với ngài Chiêu Giác. Kế đến sư cạo tóc xuất gia và thọ giới Cụ túc với ngài Đức Sơn Quyên ở Lễ Châu. Sau sư du phương đến chùa Vạn Thọ ở Tô Châu, đêm khuya ngồi một mình ngoài sương tuyết, nghe tiếng chuông, sư ngẩng đầu nhìn thấy 2 chữ ""Chiêu Đường"", nghi tình vụt tan biến, tâm có chổ tỉnh ngộ.

Rời chùa Vạn Thọ, sư đến yết kiến Thiền sư Thủy Am Sư Nhất tại Song Lâm. Cuối cùng sư đến cầu pháp với Thiền sư Mật Am Hàm Kiệt tại Linh Ẩn Thiền Tự, Hàng Châu. Sư học đạo với Mật Am 5 năm và được ấn khả, truyền pháp. 

Khi Thiền sư Mật Am chuyển đến trụ trì tại núi Tương Sơn, sư đi theo hầu thầy rồi sau đó từ giã thầy bắt đầu hành trình giáo hóa.

Đầu tiên, sư đến trụ trì tại Hàm Bình Thiền Viện tại núi Ngọa Long, Quý Châu, Tứ Xuyên theo lời mời của Thượng Thư Dương Công ở Ngọa Long Sơn. Trong cuộc đời giáo hoá của mình, sư từng trụ trì qua các chùa như:

- Tú Phong Thiền Viện (zh. 秀峰禪院) ở Phủ Bình Giang, tỉnh Giang Tô.
- Quảng Thọ Huệ Vân Thiền Viện (zh. 廣壽慧雲禪院) ở phủ Lâm An, tỉnh Triết Giang.
- Phúc Trân Thiền Viện (zh. 福臻禪院) ở phủ Bình Giang
- Phụng Sơn Tư Phúc Thiền Tự (zh. 鳳山資福禪寺) ở Hồ Châu, tỉnh Triết Giang.
Một hôm, sư đang thuyết pháp, có người hỏi: ""Tâm viên ý mã không thể nắm bắt, xin hoà thượng từ bi khai thị"". Sư đáp: ""Nắm bắt nó làm gì? Hãy như gió thổi, nước tự niên thành gợn sóng lăn tăn!"."

Vào ngày mồng 9 tháng 6 năm thứ 4 niên hiệu Gia Định đời vua Tống Ninh Tông, sư thị tịch, hưởng thọ 76 tuổi đời và hạ lạp 49 năm. Môn đệ xây tháp thờ xá lợi tại Thiền Viện Tú Phong.

Pháp ngữ của sư được ghi lại trong:

- "Phá Am Hòa Thượng Ngữ Lục" (zh. 破菴和尚語錄, 1 quyển).
- "Phá Am Tiên Thiền Sư Ngữ Yếu" (zh. 破菴先禪師語要, 1 quyển).

== Tham khảo ==
- "Fo Guang Ta-tz'u-tien" 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-Guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
- "Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren", Bern 1986.
- Thích Thanh Từ: "Thiền sư Trung Hoa" I-III. TP HCM 1990, 1995.
- Dumoulin, Heinrich:
Mật Am Hàm Kiệt

Mật Am Hàm Kiệt (zh: 密庵咸傑, ja: "Mittan Kanketsu", 1118-1186) là một vị cao tăng Trung Quốc đời Nhà Tống, thuộc dòng Hổ Khâu, phái Dương Kì, tông Lâm Tế. Sư là đệ tử nối pháp của Thiền sư Ứng Am Đàm Hoa, dưới sư có các môn đệ đắc pháp là Thiền sư Tùng Nguyên Sùng Nhạc (Phái Tùng Nguyên), Tào Nguyên Đạo Sinh (Phái Tào Nguyên) và Phá Am Tổ Tiên (Phái Phá Am).

== Cơ duyên và hành trạng ==
Sư họ Trịnh, sinh năm 1118 tại Phước Châu, nhằm niên hiệu Đại Quán thứ 4, đời vua Tống Huy Tông. Từ nhỏ sư đã thông minh khác người, thường chán cảnh trần lao, mong muốn được giải thoát.

Sau sư xuất gia và đến tham học dưới với Thiền sư Ứng Am Đàm Hoa. Ứng Am thầm biết sư là bậc pháp khí nên tận tình chỉ dạy, chờ thời cơ khai ngộ cho sư. Một hôm, Ứng Am hỏi sư: "Thế nào là chánh pháp nhãn tạng?""." Sư đáp: "Đập vỡ bồn cát!". Ứng Am gật đầu ấn chứng và truyền pháp cho sư nối tông Lâm Tế.

Sau khi đắc pháp, sư khai đàn thuyết pháp ở chùa Ô Cự ở xứ Vệ Quốc, kế đến chấn tích độ chúng tại chùa Tương Phù Hoa Tạng ở Tưởng Sơn rồi lại phụng chiếu của vua đến làm trụ trì chùa Linh Ẩn ở Kính Sơn.

Khi lớn tuổi, sư về trụ trì tại chùa Thiên Đồng ở Thái Bạch sơn, Ninh Ba, Chiết Giang và giáo hoá đồ chúng cho đến ngày viên tịch.

Sư thượng đường nói:"Phật nói tất cả pháp để độ tất cả tâm. Ta không có tất cả tâm, đâu cần tất cả pháp. Đã không có tâm, lại không có Pháp. Núi sông đất đai, chỗ nào được. Thấy nghe hay biết, lại là vật gì?". Sư hét lên một tiếng, nói: "Đến bờ mắt xem nước, đặc biệt một trường sâu, trường sầu".Vào ngày 12 tháng 6 năm Bính Ngọ (1186) nhằm niên hiệu Thuần Hi thứ 13, triều vua Hiếu Tông nhà Nam Tống, sư ngồi kiết già rồi an nhiên thi tịch, thọ 69 tuổi, hạ lạp 52 năm. Môn đồ lập tháp thờ sư tại Trung Phong ở núi Thiên Đồng.

Pháp ngữ của sư được đệ tử chép lại trong "Mật Am Hòa thượng ngữ lục" (zh: 密庵和尚語錄, 1 quyển)"."

== Tham khảo ==
- "Fo Guang Ta-tz'u-tien" 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-Guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
- "Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren", Bern 1986.
- Thích Thanh Từ: "Thiền sư Trung Hoa" I-III. TP HCM 1990, 1995.
- Dumoulin, Heinrich:
Nhóm ngôn ngữ Nguni

Nhóm ngôn ngữ Nguni là một nhóm con của nhóm ngôn ngữ Bantu được nói ở Nam Phi bởi người Nguni. Nhóm ngôn ngữ Nguni bao gồm các ngôn ngữ: Zulu, Xhosa, Ndebele (đôi khi được gọi là "Bắc Ndebele"), Swati, Hlubi, Phuthi, Bhaca, Lala, Nhlangwini, Nam Ndebele và Ndebele Sumayela. Tên gọi "Nguni" bắt nguồn từ giống bò có tên là bò Nguni, <nowiki>"Ngoni"</nowiki> là một biến thể cũ hơn hoặc thay đổi.

== Phân loại ==
Nhóm ngôn ngữ Nguni là một nhóm nhỏ thuộc nhóm ngôn ngữ Nam Bantu. Những ngôn ngữ này tồn tại trong một khu vực địa lý tương đối nhỏ. Các ngôn ngữ này có mối quan hệ chặt chẽ với nhau và có âm thanh rất giống nhau.

Các ngôn ngữ khác nhau có thể thông hiểu lẫn nhau; vì vậy, các ngôn ngữ Nguni có thể được xem là một dãy phương ngữ hơn là các ngôn ngữ riêng biệt. Trong nhiều lần, các đề xuất đã được đưa ra để có một ngôn ngữ Nguni thống nhất.

Trong các tài liệu học thuật về các ngôn ngữ miền Nam châu Phi, phạm trù phân loại ngôn ngữ "Nguni" theo truyền thống bao gồm hai nhóm nhỏ: "Nguni Zunda" và "Nguni Tekela".

=== Nhóm ngôn ngữ Zunda ===
- Zulu
- Xhosa
- Ndebele (Bắc Ndebele hoặc 'Ndebele Zimbabwe')
- Nam Ndebele

=== Nhóm ngôn ngữ Tekela ===
- Swazi
- Ndebele Transvaal Bắc (Ndebele Sumayela)
- Phuthi
- Bhaca
- Hlubi (không phải phương ngữ Hlubi của tiếng Xhosa)
- Lala
- Nhlangwin

Maho (2009) cũng liệt kê thêm tiếng Mfengu cổ† (S401)

== Tham khảo ==
=== Tài liệu ===
- Donnelly, Simon (2009). Aspects of Tone and Voice in Phuthi (Doctoral dissertation). University of Illinois at Urbana-Champaign.
- Jordan, Archibald C. (1942). Some features of the phonetic and grammatical structure of Baca (Masters dissertation). University of Cape Town.
- Ownby, Caroline P. (1985). Early Nguni History: The Linguistic Evidence and Its Correlation with Archeology and Oral Tradition (Doctoral dissertation). University of California, Los Angeles.

== Đọc thêm ==
- Shaw, E. M. and Davison, P. (1973) "The Southern Nguni" (series: Man in Southern Africa) South African Museum, Cape Town
- Ndlovu, Sambulo. 'Comparative Reconstruction of Proto-Nguni Phonology'
Danh sách loài thực vật C4

Trong thế giới tự nhiên hiện nay, các loài thực vật C4 có khoảng 8100 loài đã được biết đến thuộc 61 dòng tiến hóa riêng biệt trong 19 họ thực vật theo phân loại của APG IV. Những loài thực vật C4 nổi bật nhất bao gồm các loại cây ngô và mía nhưng cũng bao gồm cỏ dại và các loài cây xâm lấn. Các loài thực vật C4 có thể sống sót trong môi trường có ít khí CO2 hơn các loài thực vật C3, khí quyển thấp, ánh sáng cao, nhiệt độ cao, hạn hán và nhiễm mặn. Hiện nay, thực vật C4 chiếm khoảng 3% tổng số các loài thực vật nhưng chúng lại chiếm đến 23% tổng sản lượng trồng trọt chính trên toàn cầu vì nhiều loài được trồng để dùng làm thức ăn và nước uống cho con người và vật nuôi.

== Danh sách ==
- Rau dền
- Cúc
- Cẩm chướng
- Mía
- Ngô
- Củ năng
- Cây Cói

== Xem thêm ==
- Thực vật C4
Cơ quan quản lý tạm giữ, tạm giam, Bộ Công an (Việt Nam)

Cơ quan quản lý tạm giữ, tạm giam thuộc Bộ Công an Việt Nam thực hiện việc quản lý nhà nước về tạm giữ, tạm giam trong phạm vi cả nước.
==Nhiệm vụ==
Cơ quan quản lý tạm giữ, tạm giam Bộ Công an có những nhiệm vụ sau đây:
1. Giúp Bộ trưởng Bộ Công an thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn quy định
2. Tổ chức triển khai thi hành pháp luật về thi hành tạm giữ, tạm giam;
3. Chỉ đạo nghiệp vụ, hướng dẫn áp dụng thống nhất pháp luật về thi hành tạm giữ, tạm giam;
4. Quyết định việc điều chuyển người bị tạm giữ, tạm giam giữa các cơ sở giam giữ;
5. Thanh tra, kiểm tra về tạm giữ, tạm giam theo thẩm quyền;
6. Thực hiện chế độ thống kê, báo cáo về thi hành tạm giữ, tạm giam;
7. Tổng kết công tác thi hành tạm giữ, tạm giam;
8. Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn khác do Bộ trưởng Bộ Công an giao.

==Lãnh đạo==
===Hiện nay===
- Thủ trưởng: Trung tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an
- Phó thủ trưởng thường trực: Trung tướng Lê Minh Hùng, Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý tạm giam, tạm giữ và thi hành án hình sự tại cộng đồng, Bộ Công An

===Cựu lãnh đạo===
- Trung tướng Nguyễn Văn Sơn, Thủ trưởng từ 10 tháng 8 năm 2018 đến 21 tháng 5 năm 2020, Thứ trưởng Bộ Công an

==Xem thêm==
- Cục Cảnh sát quản lý tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự tại cộng đồng, Bộ Công an Việt Nam
Hồ Logipi

Hồ Logipi là một hồ nước mặn, kiềm ở cuối phía bắc thung lũng Suguta khô cằn, trong Thung lũng Tách giãn Lớn, Kenya. Nó ngăn cách với hồ Turkana bởi Barrier, một nhóm núi lửa trẻ phun trào lần cuối vào cuối thế kỷ 19 hoặc đầu thế kỷ 20. Trong mùa mưa, hồ cũng được xả nước lại từ sông Suguta chảy về phía bắc dọc theo thung lũng Suguta, định kỳ hình thành một hồ nước tạm thời gọi là hồ Alablab. Các lạch nước nóng mặn xả ra trên bờ hồ phía bắc.

Hồ Logipi có độ sâu tối đa từ 3 đến 5 mét, rộng khoảng 6 km và dài 3 km. Nước hồ có thành phần natri bicarbonate với độ pH 9,5-10,5 và độ mặn thay đổi từ 20-50 gam/lít.
Lương phi

Lương phi (chữ Hán: 良妃) là một tước hiệu được phong cho các phi tần trong thời phong kiến ở vùng Á Đông.

== Trung Quốc ==
=== Minh ===
- Vương Lương phi, phi tần của Minh Hy Tông.

=== Thanh ===
- Lương phi Giác Thiền thị, cũng gọi Vệ thị, phi tần của Thanh Thánh Tổ Khang Hi.

== Việt Nam ==
- Nhất giai Lương phi Võ Thị Viên, sủng phi của Nguyễn Hiến Tổ Thiệu Trị.
Boltenia villosa

Boltenia villosa là một loài sống đuôi, một loài vật không xương sống ở biển thuộc họ Pyuridae. Loài này được nhà sinh vật học người Mỹ William Stimpson mô tả lần đầu tiên vào năm 1864. Ông đã đặt danh pháp loài này là "Cynthia villosa". Sau đó loài này được chuyển đến chi "Boltenia". Điểm lấy mẫu điển hình là vũng Puget, tiểu bang Washington, Hoa Kỳ.

Loài này được tìm thấy ở phía đông bắc Thái Bình Dương và Bắc Băng Dương, ở độ sâu từ vùng gian triều thấp hơn khoảng . Loài này được tìm thấy trên cả đáy có nhiều vỏ sò và có bùn.
Nhóm ngôn ngữ Nam Bantu

Nhóm ngôn ngữ Nam Bantu là một nhóm ngôn ngữ lớn thuộc nhóm ngôn ngữ Bantu, phần lớn được xác nhận trong Janson (1991/92). Chúng gần như tương tự với "Bantu zone S" của Guthrie; nhưng phân loại của Guthrie là dựa trên địa lý chứ không dựa trên đặc điểm ngôn ngữ. Nhóm Nam Bantu bao gồm tất cả các ngôn ngữ Bantu quan trọng tại Nam Phi, Botswana, Lesotho, Swaziland và Mozambique; ngoài ra còn có tiếng Lozi ở Zambia và Namibia và tiếng Ngoni ở Zambia, Tanzania và Malawi.

== Ngôn ngữ ==
Các nhóm con theo phân loại Guthrie (có mã kèm theo).

- Makua (P30)
- Makhuwa
- Koti
- Sakati (Nathembo)
- Lomwe
- Chuwabu
- Moniga
- Chopi (S60)
- Chopi
- Guitonga
- Nhóm ngôn ngữ Nguni (S40)
- Zunda
-  Xhosa
-  Zulu
-  Ndebele
-   Tiếng Bắc Ndebele (Ndebele Zimbabwe)
-   Tiếng Nam Ndebele
- Tekela
-  Swati
-  Phuthi
-  Ndebele Sumayela (Ndebele Transvaal Bắc)
-  Lala
-  Bhaca
-  Hlubi
-  Nhlangwini
- Sotho–Tswana (S30 + K20):
- Tswana ("Tây Sotho")
- Birwa
- Tswapong
- Kgalagadi
- Sotho
-  Tiếng Bắc Sotho (Sepedi)
-  Tiếng Sotho (Sesotho)
-  Tiếng Đông Zulu (Pulana, Khutswe và Pai)
-  Tiếng Lozi
- Tswa–Ronga (S50):
- Tsonga
- Ronga
- Tswa
- Tiếng Venda (S20)

== Hệ thống chữ viết ==
Ngoài bảng chữ cái Latinh được sử dụng phổ biến nhất, hệ thống Ditema tsa Dinoko cũng được sử dụng. Nó còn được gọi là hệ thống chữ viết Isibheqe Sohlamvu ("hệ âm tự Bheqe") và là một hệ thống chữ viết đặc trưng, có đặc điểm tương tự Hangul. Nó có thể dùng để viết tất cả ngôn ngữ Nam Bantu ("siNtu").
Văn Đức Phu nhân

Văn Đức Phu nhân (chữ Hán: 文德夫人; ?-?), họ Trần, còn gọi Anh Tông Phế phi (英宗廢妃), là nguyên phối của vua Trần Anh Tông trong lịch sử Việt Nam.

Xuất thân cao quý và hiển hách, lại là Hoàng thái tử phi, ngôi vị Hoàng hậu nằm chắc trong tay, nhưng Văn Đức Phu nhân phải chịu một kết cục không mấy tốt đẹp, thậm chí bị vua Trần Anh Tông ra chỉ dụ phế truất khi còn chưa là Hoàng hậu.

== Cuộc đời ==
Văn Đức Phu nhân Trần thị xuất thân hiển vinh, bà là Đích trưởng nữ của Thái úy Hưng Nhượng Đại vương Trần Quốc Tảng, cháu gọi Khâm Minh Đại vương Trần Liễu là cụ nội, gọi Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn là ông nội, gọi Trần Anh Tông- phu quân của mình là anh họ. Thân mẫu của bà không rõ tích, chỉ gọi là [Bảo Huệ Quốc mẫu; 保惠國母], nhưng qua đây cũng thấy được sự hiển quý không ai sánh kịp, vì Quốc mẫu là danh hiệu tương đương với Hoàng hậu, xe giá, nghi trượng đều y hệt. Trong Trần triều có vài vị được ghi nhận có danh xưng này là Linh Từ Quốc mẫu, Thiện Đạo Quốc mẫu (phu nhân của An Sinh vương Trần Liễu) và Nguyên Từ Quốc mẫu Thiên Thành công chúa. Ngoài ra, bà còn có một người anh là Văn Huệ vương Trần Quang Triều và một người em gái, sau này cũng là thê thiếp của Trần Anh Tông, Bảo Từ Thuận Thánh Hoàng hậu.

Ngày 3 tháng 2 âm lịch năm Nhâm Thìn (1292), Trần Nhân Tông phong Hoàng thái tôn Trần Thuyên làm Hoàng thái tử, khi ấy ông 16 tuổi. Nhân dịp ấy, Trần thị- Đích trưởng nữ của Hưng Nhượng Đại vương Trần Quốc Tảng, được chọn làm Hoàng thái tử phi.

Ngày 9 tháng 3 âm lịch năm Quý Tỵ (tức ngày 16 tháng 4 năm 1293), Trần Nhân Tông truyền ngôi cho Thái tử Trần Thuyên, tức Hoàng đế Trần Anh Tông. Anh Tông tự xưng là Anh Hoàng (英皇) và tôn vua cha làm Hiến Nghiêu Quang Thánh Thái Thượng Hoàng Đế. Nhà vua lấy niên hiệu là Hưng Long (興隆) và sử dụng nó cho đến hết thời trị vì của mình. Lúc này, Thái tử phi Trần thị tạm vẫn chưa có danh phận, tạm gọi [Trần phi; 陳妃]

Sau một khoảng thời gian, Trần phi chính thức được phong làm Văn Đức Phu nhân (文德夫人). Tuy là Nguyên phối của Tân đế, Trần thị lại không được phong Hoàng hậu. Đại Việt sử ký toàn thư sau đó vắn tắt ghi chép, phong phu nhân ít lâu, Văn Đức Phu nhân bị hàng vị, không rõ nguyên do: """Phong cho Hoàng thái tử phi làm Văn Đức Phu nhân, rồi lại phế đi, lấy em gái của Văn Đức phong Thánh Tư Phu Nhân."" Văn Đức Phu nhân sau đó không rõ kết cục, còn em gái bà vào cung sau này là Bảo Từ Thuận Thánh Hoàng hậu. Câu chuyện của một Thái tử phi gia thế phi thường bất ngờ trượt mất ngôi hậu, lại lấy em gái ra thay thế là một trong những bí ẩn lớn nhất Trần triều.
Ngữ tộc Khoe

Ngữ tộc Khoe là nhóm ngôn ngữ phi Bantu bản địa lớn nhất miền Nam Phi. Nhóm Khoe một thời được coi là nằm trong "ngữ hệ Khoisan", với tên Khoisan Trung. Dù "Khoisan" ngày nay không còn được nhìn nhận là một ngữ hệ nữa, thuật ngữ này vẫn được dùng vì sự thuận tiện.

Ngôn ngữ đông người nói nhất (và ngôn ngữ duy nhất hay được biết tới) là tiếng Khoekhoe (Nama/Damara) ở Namibia. Phần còn lại của ngữ tộc có mặt chủ yếu trong hoang mạc Kalahari, Botswana. Những ngôn ngữ giống nhau đến mức người nói tiếng Khoekhoe và người nói ngôn ngữ Khoe ở Botswana vẫn giao tiếp được ở mức nào đó.

Nhóm Khoe là các ngôn ngữ Khoisan đầu tiên mà thực dân châu Âu bắt gặp, để rồi trở nên nổi tiếng nhờ vào sự hiện diện của âm "click" (dù nói chung click không xuất hiện với mật độ dày bằng các nhóm Khoisan khác). Ngữ tộc này chia ra hai nhánh, "Khoekhoe" ở Namibia-Nam Phi, và "Tshu–Khwe" ở Botswana-Zimbabwe. Trừ tiếng Nama/Khoekhoe, mọi ngôn ngữ Khoe đều đang chịu sức ép từ ngôn ngữ quốc gia hay ngôn ngữ trong khu vực (chẳng hạn tiếng Tswana).

==Đọc thêm==
- Baucom, Kenneth L. 1974. Proto-Central-Khoisan. In Voeltz, Erhard Friedrich Karl (ed.), "Proceedings of the 3rd annual conference on African linguistics", 7-ngày 8 tháng 4 năm 1972, 3-37. Bloomington: Research Institute for Inner Asian Studies, Indiana University.

==Nguồn tham khảo==
- Güldemann, Tom and Edward D. Elderkin (2010) 'On External Genealogical Relationships of the Khoe Family.' in Brenzinger, Matthias and Christa König (eds.), "Khoisan Languages and Linguistics: the Riezlern Symposium 2003." Quellen zur Khoisan-Forschung 17. Köln: Rüdiger Köppe.
- "Changing Profile when Encroaching on Hunter-gatherer Territory?: Towards a History of the Khoe–Kwadi Family in Southern Africa." Tom Güldemann, paper presented at the conference "Historical Linguistics and Hunter-gatherer Populations in Global Perspective," at the Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology, Aug. 2006.
Batavia, Đông Ấn Hà Lan

Batavia, cũng gọi là Batauia trong tiếng Mã Lai Betawi, đã là thủ đô của Đông Ấn Hà Lan. Khu vực này trùng với ranh giới ngày nay của Jakarta, Indonesia. Batavia có thể đề cập đến thành phố hoặc vùng ngoại ô và vùng nội địa của nó, Ommelanden, bao gồm khu vực rộng lớn hơn nhiều của Vùng dân cư Batavia ở các tỉnh ngày nay gồm Jakarta, Banten và Tây Java.

Batavia được người Hà Lan thành lập vào năm 1619, trên khu vực đổ nát của Jayakarta, dẫn đến việc thành lập thuộc địa Hà Lan; Batavia trở thành trung tâm của mạng lưới giao dịch của Công ty Đông Ấn Hà Lan ở châu Á. Để bảo vệ lợi ích thương mại của họ, công ty và chính quyền thuộc địa đã tiếp thu lãnh thổ xung quanh.

Batavia nằm trên bờ biển phía bắc của Java, trong một vịnh kín gió, trên một vùng đất đầm lầy và những ngọn đồi uốn lượn với những kênh đào. Thành phố có hai trung tâm: Oud Batavia (phần cổ nhất của thành phố) và thành phố tương đối mới hơn, trên vùng đất cao hơn về phía nam.

Đây là một thành phố thuộc địa trong khoảng 320 năm cho đến năm 1942, khi Đông Ấn Hà Lan bị Nhật chiếm đóng trong thế chiến II. Trong thời kỳ chiếm đóng của Nhật Bản và sau khi những người theo chủ nghĩa dân tộc Indonesia tuyên bố độc lập vào ngày 17 tháng 8 năm 1945, thành phố này được gọi là Jakarta. Nó được quốc tế biết đến với tên tiếng Hà Lan cho đến khi Indonesia giành được độc lập hoàn toàn vào năm 1949, khi thành phố được đổi tên thành Jakarta.
Ngữ hệ Kxʼa

Ngữ hệ Kxʼa, còn gọi là ngữ hệ Ju–ǂHoan, là một ngữ hệ xác lập năm 2010, thiết lập mối quan hệ giữa Tiếng ǂʼAmkoe (ǂHoan) với cụm phương ngữ ǃKung (Juu). Người ta đã phỏng đoán về mối quan hệ này từ hơn một thập niên trước đó. Cùng với nhóm Tuu và Khoe-Kwadi, đây là một trong ba ngữ hệ bản địa miền nam châu Phi (cả ba hao hao nhau về loại hình do ảnh hưởng lẫn nhau trong một khu vực).

==Ngôn ngữ==
- ǂʼAmkoe (bị đe doạ nghiêm trọng)
- ǃKung (còn gọi là "ǃXun" hay "Ju," trước gọi là "Khoisan Bắc"; là một cụm phương ngữ)

Tiếng ǂʼAmkoe lúc trước bị xếp trong nhóm Tuu, có lẽ là do lầm lẫn với một phương ngữ tên ǂHȍȁn, dù điều duy nhất chúng có chung là đặc điểm loại hình như âm click đôi môi.

Honken & Heine (2010) lấy từ "Kxʼa" làm tên thay thế cho cho tên cũ "Ju–ǂHoan" (dễ lẫn lộn với tiếng Juǀʼhoan). Cái tên này bắt nguồn từ từ 'đất' (một từ có mặt trong hai nhánh của ngữ hệ, và cả ngôn ngữ lân cận như tiếng Kwadi).

==Đặc điểm==
Honken & Heine (2010) phục dựng 6 loạt âm click cho ngôn ngữ Kxʼa: 5 trong số đó có mặt trong vài phương ngữ ǃKung, cộng thêm âm click đôi môi từ tiếng ǂHoan. Âm click đôi môi trở thành âm click răng trong tiếng ǃXun; âm click quặt lưỡi trở thành âm click cạnh lưỡi trong tiếng ǂHoan và tiếng ǃXun Bắc, trở thành âm click chân răng trong tiếng ǃXun Nam, giữ nguyên là âm click quặt lưỡi trong tiếng ǃXun Trung. Tuy nhiên, Starostin (2003) tin rằng âm click đôi môi là đặc điểm phát triển thứ cấp trong tiếng . Ông dẫn chứng bằng từ 'một' () và 'hai' (), hai từ có âm click đôi môi trong tiếng nhưng không có bất kỳ dấu vết âm đôi môi nào trong các ngôn ngữ Khoisan khác.
Biểu tình Iran 2019

Biểu tình Iran 2019 là một loạt các cuộc biểu tình dân sự xảy ra ở nhiều thành phố trên khắp Iran, ban đầu là phản đối việc tăng giá nhiên liệu 200% nhưng sau đó đã mở rộng để phản đối chế độ hiện tại ở Iran và Lãnh đạo tối cao Ali Khamenei. Các cuộc biểu tình bắt đầu vào tối ngày 15 tháng 11 và trong vòng vài giờ đã lan đến 21 thành phố khi các video về cuộc biểu tình bắt đầu lan truyền trên mạng. Hình ảnh về các cuộc biểu tình bạo lực đã được chia sẻ trên internet với các cuộc biểu tình đạt đến cấp độ quốc tế.

Tổ chức Ân xá Quốc tế báo cáo rằng chính phủ đã sử dụng lực lượng gây chết người ở các thành phố trên khắp đất nước và đã có ít nhất 115 người thiệt mạng vì tiếng súng từ IRGC và các lực lượng vũ trang khác theo lệnh trực tiếp từ nhà lãnh đạo tối cao. Tuyên bố của Amnesty đã bị người phát ngôn từ chối cho nhiệm vụ của Iran tới UN Alireza Miryousefi. Chính phủ Iran đã tịch thu thi thể của những người biểu tình bị giết và bị thương có nghĩa là không có con số chính thức nào về tổng số người thiệt mạng.

Để ngăn chặn việc chia sẻ thông tin liên quan đến các cuộc biểu tình và cái chết của hàng trăm người biểu tình trên các nền tảng truyền thông xã hội, chính phủ đã chặn Internet trên toàn quốc, dẫn đến mất hoàn toàn kết nối Internet gần như toàn bộ khoảng sáu ngày.

Dựa trên tường thuật của Tổ chức Ân xá Quốc tế và Đài phát thanh Farda, loạt cuộc biểu tình này có thể là bạo lực và nghiêm trọng nhất kể từ Cách mạng Iran năm 1979.

== Bối cảnh ==
Các lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ và Liên minh Châu Âu đối với Iran, cùng với sự quản lý kinh tế sai lầm, đã dẫn đến một cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng ở Iran trong vài năm qua. Trước tình trạng bất ổn, Tổng thống đương nhiệm của Iran, Hassan Rouhani nói, "Iran đang trải qua một trong những năm khó khăn nhất kể từ cuộc cách mạng Hồi giáo 1979". Các đồng minh Iran ở Lebanon và Iraq cũng đã chứng kiến các cuộc biểu tình chống chính phủ.

Vào nửa đêm ngày 15 tháng 11 năm 2019, chính phủ Iran tuyên bố sẽ tăng giá nhiên liệu. Trước khi tăng giá, tài xế có thể mua tới cho 10.000 rial Iran mỗi lít (khoảng 1,15 đô la Mỹ mỗi gallon), với mức giá mới là 15.000 rial mỗi lít (khoảng 1,70 đô la Mỹ mỗi gallon) cho đầu tiên mỗi tháng và 30.000 mỗi lít (khoảng 3,40 đô la Mỹ mỗi gallon) sau đó, giá tăng từ 50% đến 200%. Một chương trình truyền hình nhà nước của Iran đã mô tả các biện pháp này như một cách giúp tài trợ cho khoảng 60 triệu người Iran.
Các lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ đối với Iran

Hoa Kỳ áp dụng các các trừng phạt kinh tế, thương mại, khoa học và quân sự đối với Iran. Các biện pháp trừng phạt kinh tế của Hoa Kỳ được quản lý bởi Cơ quan kiểm soát tài sản nước ngoài chính phủ Hoa Kỳ. Hiện tại, lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ đối với Iran bao gồm lệnh cấm vận đối với nước này của Hoa Kỳ và lệnh cấm bán máy bay và linh kiện sửa chữa cho các công ty hàng không Iran.

Vào ngày 17 tháng 5 năm 2018, Ủy ban Châu Âu đã tuyên bố ý định thực hiện đạo luật ngăn chặn năm 1996 để tuyên bố các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran vô hiệu ở châu Âu và cấm các công dân và công ty châu Âu tuân thủ chúng. Ủy ban cũng chỉ thị Ngân hàng đầu tư châu Âu để tạo điều kiện cho đầu tư của các công ty châu Âu vào Iran.
==Khung pháp lý ==
Các lệnh trừng phạt đầu tiên của Hoa Kỳ đối với Iran đã được Tổng thống Carter áp dụng vào tháng 11 năm 1979 bởi Sắc lệnh hành pháp 12170 sau khi một nhóm các học sinh cấp tiến bắt giữ Đại sứ quán Mỹ và bắt con tin những người bên trong tại Tehran sau khi Mỹ cho phép Shah của Iran bị lưu đày vào Hoa Kỳ để chữa bệnh. Sắc lệnh đã đóng băng khoảng 12 tỷ đô la tài sản của Iran, bao gồm tiền gửi ngân hàng, vàng và các tài sản khác. Một số tài sản Các quan chức Iran nói 10 tỷ đô la, các quan chức Hoa Kỳ nói rằng ít hơn nhiều vẫn còn bị đóng băng trong khi chờ giải quyết các khiếu nại pháp lý phát sinh từ cuộc cách mạng.

Sau Iraq xâm chiếm Iran, Hoa Kỳ đã gia tăng các biện pháp trừng phạt đối với Iran. Năm 1984, các lệnh trừng phạt đã được phê duyệt để cấm bán vũ khí và tất cả sự trợ giúp của Hoa Kỳ cho Iran. Đạo luật trừng phạt Iran và Libya (ILSA) được ký ngày 5 tháng 8 năm 1996 (H.R. 3107, P.L. 104-172). ILSA đã được đổi tên vào năm 2006, Đạo luật trừng phạt Iran (ISA) khi lệnh trừng phạt đối với Libya bị chấm dứt.

Vào ngày 31 tháng 7 năm 2013, các thành viên của Hạ viện Hoa Kỳ đã bỏ phiếu với tỷ lệ 400 phiếu thuận 20 phiếu chống ủng hộ các biện pháp trừng phạt cứng rắn.
Bàn phím IBM PC

Bàn phím cho các máy tính tương thích với IBM PC đã được chuẩn hóa. Tuy nhiên, trong hơn 30 năm kiến trúc PC được cập nhật thường xuyên, nhiều biến thể bố trí bàn phím đã được phát triển.

Một lớp bàn phím IBM PC nổi tiếng là Model M. Được giới thiệu vào năm 1986 và được sản xuất bởi IBM, Lexmark, Maxi-Switch và Unicomp, đại đa số các bàn phím Model M được trang bị với thiết kế phím lò xo buckling và nhiều bàn phím có các keycap có thể thay thế dễ dàng.

== Bố trí bàn phím ==
Bàn phím PC đã thay đổi qua nhiều năm, thường là lúc ra mắt các phiên bản PC mới của IBM. 
Các bổ sung phổ biến cho bố cục tiêu chuẩn bao gồm các phím quản lý nguồn bổ sung, điều khiển âm lượng, điều khiển trình phát đa phương tiện và các phím tắt có thể định cấu hình người dùng khác cho ứng dụng email, trình duyệt World Wide Web, v.v.
Người Thụy Sĩ

Người Thụy Sĩ (, , , ) là công dân của nước Thụy Sĩ hoặc người gốc Thụy Sĩ.

Số lượng công dân Thụy Sĩ đã tăng từ 1,7 triệu vào năm 1815 lên 7 triệu vào năm 2016. Hơn 1,5 triệu công dân Thụy Sĩ giữ nhiều quốc tịch. Khoảng 11% công dân sống ở nước ngoài (0,8 triệu, trong đó 0,6 triệu người có nhiều quốc tịch). Khoảng 60% những người sống ở nước ngoài cư trú trong Liên minh châu Âu (0,46 triệu). Các nhóm lớn nhất của con cháu người Thụy Sĩ và quốc tịch bên ngoài châu Âu được tìm thấy ở Hoa Kỳ và Canada.

Mặc dù nhà nước hiện đại của Thụy Sĩ bắt nguồn từ năm 1848, thời kỳ của chủ nghĩa dân tộc lãng mạn, nó không phải là quốc gia và người Thụy Sĩ thường không được coi là thành lập một nhóm dân tộc duy nhất, mà là một liên minh (') hoặc ' ("quốc gia của ý chí", "quốc gia theo sự lựa chọn", nghĩa là một quốc gia có liên quan), một thuật ngữ được đặt ra trái ngược với " quốc gia " theo nghĩa ngôn ngữ thông thường hoặc dân tộc của thuật ngữ này.

Từ "Swiss (Thụy Sĩ)" (trước đây là tiếng Anh cũng là "Switzer") và tên của nước Thụy Sĩ, cuối cùng có nguồn gốc từ tên gọi "Schwyz", đã được sử dụng rộng rãi để chỉ Cựu Liên bang Thụy Sĩ từ thế kỷ 16.

==Đọc thêm==
- Walter Sorell, "The Swiss: a cultural panorama of Switzerland" Bobbs-Merrill, 1972.
- Heinrich Zschokke, "Des Schweizerlands Geschichten für das Schweizervolk", J. J. Mäcken, 1823. Google Books, trans. as "The History of Switzerland, for the Swiss People" by Francis George Shaw, 1855. Google Books
- Frank Webb, "Switzerland of the Swiss", Scribners, 1910. Archive.org
- Paul Bilton, "The Xenophobe's Guide to the Swiss", Oval Projects Ltd, 1999. Google Books
- Leo Schelbert, "Swiss migration to America: the Swiss Mennonites", Ayer Publishing, 1980.
- John Paul Von Grueningen, "The Swiss In The United States: A Compilation Prepared for the Swiss-American Historical Society as the Second Volume of Its Publications", Swiss-American Historical Society, 1940, reprinted for Clearfield Co. by Genealogical Pub. Co., 2005, .
- Henry Demarest Lloyd, John Atkinson Hobson, "The Swiss democracy: the study of a sovereign people", T. F. Unwin, 1908.
- J. Christopher Herold, "The Swiss without halos", Greenwood Press, 1979.
- Julie Hartley-Moore, "The Song of Gryon: Political Ritual, Local Identity, and the Consolidation of Nationalism in Multiethnic Switzerland", Journal of American Folklore 120.476 (2007) 204–229.
- Arnold Henry Moore Lunn, "The Swiss and their mountains: a study of the influence of mountains on man", Rand McNally, 1963.
- Hans Kohn, "Nationalism and Liberty: The Swiss Example." London: George Allen and Unwin, 1956.
- Marcello Sorce Keller, “Transplanting multiculturalism: Swiss musical traditions reconfigured in multicultural Victoria”, in Joel Crotti and Kay Dreyfus (Guest Editors), "Victorian Historical Journal", LXXVIII(2007), no. 2, pp. 187–205; later appeared in "Bulletin - Schweizerische Gesellschaft für Musikethnologie und Gesellschaft für die Volksmusik in der Schweiz", October 2008, pp. 53–63.
Bầu cử Hội đồng quận Hồng Kông 2019

Bầu cử Hội đồng quận Hồng Kông 2019 được tổ chức vào ngày 24 tháng 11 năm 2019 cho tất cả 18 Hội đồng quận của Hồng Kông, nhiệm kỳ thứ sáu kể từ khi bàn giao. 452 thành viên từ tất cả các khu vực bầu cử trực tiếp đã được bầu trong tổng số 479 ghế.

Gần ba triệu người, chiếm hơn 70 phần trăm cử tri đã đăng ký, đã bỏ phiếu, vì cuộc bầu cử được coi là một cuộc trưng cầu dân ý về cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ đang diễn ra. Những người ủng hộ dân chủ đã gây ra vụ đảo ngược quyền lực lớn nhất trong lịch sử Hồng Kông, giành quyền kiểm soát 17 trong số 18 Hội đồng quận, tăng gấp ba số ghế của họ từ khoảng 124 đến 389, và có thể chiếm được 117 ghế trong các tiểu ban của Hội đồng bầu cử chịu trách nhiệm bầu Đặc khu trưởng.

Các đảng ủng hộ và độc lập Bắc Kinh chỉ giành được 62 ghế, mất 242 ghế. Đảng Liên minh Dân chủ ủng hộ Bắc Kinh vì sự tiến bộ và tiến bộ của Hồng Kông (DAB) đã nhận thất bại lớn nhất trong lịch sử, mất gần một trăm ghế, trong khi Đảng Nhân dân mới của Regina Ip bị mất sạch số ghế. Một tá các ứng cử viên nặng ký ủng hộ Bắc Kinh đã thua khi tái cử, bao gồm Junius Ho, một nhân vật chống biểu tình quan trọng, người được cho là đã ủng hộ cuộc tấn công Nguyên Lãng.
Bóng rổ tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2019

Bóng rổ sẽ là một trong những môn thể thao được tranh tài tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2019 ở Philippines.

Giải đấu bóng rổ trong đại hội sẽ có bốn nội dung: bóng rổ 5x5 truyền thống và bóng rổ 3x3, dành cho cả nam và nữ.

Trong 5x5, Philippines là đương kim vô địch 12 lần ở nam và Malaysia là đương kim vô địch 2 lần ở nữ. Bóng rổ 3x3 sẽ được tranh tài lần đầu tiên dành cho cả hai giới tính.

==Lịch thi đấu==
Bóng rổ 3x3 sẽ được tổ chức từ ngày 1 đến ngày 2 tháng 12 năm 2019 trong khi nội dung bóng rổ 5x5 thông thường sẽ được tổ chức từ ngày 4 đến ngày 10 tháng 12 năm 2019.

==Địa điểm==
Cuộc thi bóng rổ 5x5 thông thường sẽ được tổ chức tại Mall of Asia Arena ở Pasay trong khi cuộc thi bóng rổ 3x3 sẽ được tổ chức tại Trung tâm Filoil Flying V ở San Juan.

Cuneta Astrodome trước đây cũng được coi là địa điểm tiềm năng cho bóng rổ 5x5 trong khi Trung tâm hoạt động SM Mall of Asia được coi là nơi tổ chức cuộc thi bóng rổ 3x3.

==Quan ngại và tranh cãi==
- Trung tâm Filoil Flying V ban đầu đã được công bố là địa điểm cho bóng rổ 5x5 sau khi Ban tổ chức thất bại trong việc bảo đảm Mall of Asia Arena hoặc một địa điểm lớn hơn tương tự vì đặt sự kiện trước.
Discovery Asia

Discovery Asia (trước đây là Discovery HD và Discovery HD World) là một kênh truyền hình trả tiền ở Đông Nam Á có các phim tài liệu liên quan đến châu Á. Nó được vận hành bởi Discovery Asia-Pacific, một bộ phận của Discovery, Inc.

==Lịch sử==
Kênh được ra mắt vào năm 2005 với tên Discovery HD, kênh độ nét cao đầu tiên ở châu Á. Nó đã có mặt lần đầu tiên ở Hàn Quốc vào Tháng 2, và ở Nhật Bản vào Tháng 12. Vào ngày 1 tháng 4 năm 2010, Discovery HD đã được đổi thành Discovery HD World. Vào năm 2008, Discovery Channel HD được ra mắt tại Nhật Bản. Vào tháng 2 năm 2010, Discovery HD World India được ra mắt với các chương trình lồng tiếng trong tiếng Hindi và Tamil.
The Shirelles

The Shirelles là một nhóm nhạc nữ người Mỹ đáng chú ý về nhịp điệu và nhạc blues, nhạc doo-wop và nhạc soul và trở nên nổi tiếng vào đầu những năm 1960. Họ bao gồm những người bạn học Shirley Owens (sau này là Shirley Alston Reeves), Doris Coley (sau là Doris Kenner-Jackson), Addie "Micki" Harris (sau là Addie Harris McFadden) và Beverly Lee.

Được thành lập vào năm 1957 cho một chương trình tài năng tại trường trung học của họ, họ đã được Florence Greenberg của Tiara Records ký hợp đồng. Đĩa đơn đầu tiên của họ, "I Met Him on a Sunday", được Tiara phát hành và được Decca Records cấp phép vào năm 1958. Sau một thời gian ngắn và không thành công với Decca, họ đã cùng Greenberg đến công ty mới thành lập của cô, Scepter Records. Chuyển sang làm việc với Luther Dixon, nhóm đã trở nên nổi tiếng với bài hát "Tonight's the Night". Sau một thời gian hợp tác thành công với Dixon và được Sinceter quảng bá, với bảy bài hát hit hàng đầu, ban nhạc The Shirelles rời khỏi Sinceter vào năm 1966. Sau đó, họ đã không thể duy trì sự nổi tiếng trước đó.

Shirelles đã được mô tả là có "âm thanh của các nữ sinh ngây thơ" trái ngược với chủ đề tình dục trong nhiều bài hát của họ. Một số bản hit của họ đã sử dụng dây và nhạc baião. Họ đã được ghi nhận với việc ra mắt thể loại nhóm nhạc nữ, với phần lớn âm nhạc của họ phản ánh bản chất của thể loại này. Sự chấp nhận của họ bởi cả khán giả da trắng và da đen, trước những hành vi Motown, đã được ghi nhận là phản ánh sự thành công ban đầu của Phong trào Dân quyền. Họ đã nhận được nhiều danh hiệu, bao gồm Giải thưởng Tiên phong từ Quỹ Nhịp điệu và Blues, cũng như được giới thiệu vào Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll năm 1996, và được vinh danh là một trong 100 Nghệ sĩ vĩ đại nhất mọi thời đại của "tạp chí Rolling Stone" năm 2004. Hai trong số các bài hát của họ, "Will You Love Me Tom" và "Tonight's the Night", được "tạp chí Rolling Stone chọn" vào danh sách những bài hát hay nhất mọi thời đại.
Hồ Baringo

Hồ Baringo là một hồ nước nằm ở Thung lũng Tách giãn Lớn, Kenya. Nó nằm ở độ cao và có diện tích bề mặt là . Hồ được nuôi dưỡng bởi một số dòng sông như Molo, Perkerra và Ol Arabel và không có cửa thoát nước rõ ràng. Nước được cho là thấm qua các lớp trầm tích và tầng đá núi lửa bị đứt gãy. Đây là một trong hai hồ nước ngọt của Thung lũng Tách giãn Lớn ở Kenya cùng với hồ Naivasha. Vị trí của Baringo nằm ở khu vực xa xôi hẻo lánh, nóng và bụi nhưng nó lại là nhà của hơn 470 loài chim, đáng chú ý có cả các loài hồng hạc di trú và diệc Goliath.
==Mô tả==
Hồ nước này là một phần của Đới tách giãn Đông Phi. Phía tây của hồ là các đồi Tugen, là một nhóm các ngọn núi thấp được nâng lên từ đá núi lửa và đá biến chất. Ở phía đông là vách đá Laikipia.

Nước chảy vào hồ bắt nguồn từ vách đá Mau và đồi Tugen. Đây là môi trường sống và nơi ẩn náu quan trọng của hơn 500 loài động vật hoang dã, trong đó có một số loài chim di trú mặt nướcd có tầm quan trọng khu vực và toàn cầu. Hồ cũng cung cấp môi trường sống cho bảy loài cá nước ngọt, một trong số đó là rô phi sông Nin, một loài đặc hữu của hồ. Một số loài động vật đáng chú ý gồm hà mã, cá sấu sông Nin và nhiều loài động vật có vú, lưỡng cư, bò sát và cộng đồng không xương sống khác.

Trong khi trữ lượng cá rô phi sông Nin đang suy giảm xuống mức thấp thì loài cá phổi cẩm thạch được đưa vào hồ từ năm 1974 hiện đang phát triển tốt và đóng vai trò là nguồn cung chính cho các ngư dân quanh hồ. Mực nước đã giảm do hạn hán và tưới quá nhiều. Nước hồ thường đục với trầm tích, một phần do xói mòn đất ở khu vực lưu vực, đặc biệt là trên đồng bằng Loboi nằm ở phía nam hồ.

Hồ có một số đảo nhỏ, lớn nhất trong số đó là đảo Ol Kokwe. Ol Kokwe, một núi lửa đã tuyệt chủng có liên quan đến núi lửa Korosi ở phía bắc hồ là nơi có một số suối nước nóng, mạch phun khí, một số trong đó có lưu huỳnh kết tủa. Một nhóm các suối nước nóng khác xả dọc theo bờ hồ gần Soro, góc đông bắc của đảo.

Gần hồ là một số địa điểm khảo cổ và cổ sinh vật học quan trọng có chứa những hóa thạch Liên họ Người và Tông Người đã được tìm thấy trong chuỗi trầm tích Miocen và Pleistocen.

Thị trấn chính gần hồ là Marigat trong khi các khu định cư nhỏ hơn bao gồm Kampi ya Samaki và Loruk. Khu vực này ngày càng được khách du lịch ghé thăm nhiều hơn. Ở cuối phía nam của hồ là một khu vực có nhiều dân tộc theo chủ nghĩa mục vụ bao gồm Il Chamus, Rendille, Turkana và Kalenjin.
==Xem thêm==
- Các hồ Thung lũng Tách giãn
- Korosi