hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Zingiber lingyunense

Zingiber lingyunense là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Fang Ding (方鼎, Phương Đỉnh) miêu tả khoa học đầu tiên năm 1980. Tên gọi thông thường trong tiếng Trung là 乌姜 (ô khương), nghĩa đen là gừng đen.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "D.H. Qin et al. 19803"; thu thập tại huyện Lăng Vân, địa cấp thị Bách Sắc, tây bắc khu tự trị Quảng Tây. Mẫu holotype lưu giữ tại Viện Nghiên cứu Trung y dược Quảng Tây (广西中医药研究院) ở địa chỉ số 20-1 đường Đông Cát (东葛路), quận Thanh Tú, Nam Ninh (GXMI). Lưu ý là tại trang 224 trong bài báo gốc Phương Đỉnh ghi cụm từ viết tắt HGM là "Herb. Guangxi. Inst. Med. Pharm. Sci." (Viện Khoa học Y Dược Quảng Tây), không phải mã quốc tế của Phòng mẫu cây thuộc Institut Menorquí d'Estudis ở Mahón, Tây Ban Nha. 

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "lingyunense" hay "linyunense" lấy theo tên địa danh Lăng Vân (凌云, Língyún).

==Phân bố==
Loài này có tại huyện Lăng Vân, địa cấp thị Bách Sắc, tây bắc khu tự trị Quảng Tây. Môi trường sống là giữa các khối đá trồi lên trong rừng.

==Phân loại==
"Z. lingyunense" được xếp trong tổ "Cryptanthium".

==Mô tả==
Cây thảo. Thân rễ mập, đường kính 2,5 cm, vỏ màu trắng, ruột màu từ tía-lam sẫm tới tím, mọng, có củ, vị hơi ngọt, đỉnh rễ có củ mập hình thoi. Thân giả 0,5-1,7 m, đường kính 4-6 mm. Lưỡi bẹ 2 thùy hoặc chẻ đôi, dài 1-5 mm, dạng màng, thường nhẵn nhụi; cuống lá 1-5 mm, đôi khi có lông; phiến lá ở phần dưới hình trứng, phần còn lại hình mác hẹp, 15-27 × 1,8-3,5 cm, mặt gần trục nhẵn nhụi, dày các tuyến màu tía tối màu, mặt xa trục thưa lông áp ép, đáy thuôn tròn-hình nêm rộng, đỉnh nhọn thon. Cụm hoa mọc từ thân rễ, dài 5,5-27 cm; cành hoa bông thóc hình trứng đến hình trứng-hình elipxoit hay thuôn dài, 3-5,5 × 1-3 cm, chứa 5-20 hoa; cuống cụm hoa 2-24 cm, thanh mảnh, được bao bọc trong các bẹ giống như vảy màu tía, thuôn dài hoặc hình mác mác, 1-4,5 cm, ngầm dưới đất, cùng trục cành hoa nhiều lông; lá bắc màu tía, thuôn dài-hình elip hay thuôn dài-hình mác ngược, 2,5-4 × 0,6-1,4 cm, mặt xa trục có lông, đỡ 1 hoa. Lá bắc con hình elip, 2,4-3 × 1-1,3 cm, mặt ngoài có lông. Hoa màu trắng, dài 5 cm, không cuống. Đài hoa dài 1,1-1,4 cm, đường kính 5 mm, mặt ngoài phần đáy có lông, đỉnh 2 hoặc 3 răng. Ống tràng hoa dài ~2,5 cm, thưa lông; các thùy hình mác, 1,5-2 × ~0,5 cm, nhẵn nhụi; thùy tràng lưng hơi rộng hơn. Cánh môi màu trắng, dài ~2 cm; thùy giữa hình trứng ngược, ~1 × 1,2 cm, đỉnh có khía răng cưa hoặc thuôn tròn; các thùy bên nhỏ, đường kính ~3 mm. Bao phấn dài ~1 cm; mào dài ~1 cm, tuyến trên bầu dài 5 mm. Bầu nhụy rậm lông nhung, 3 ngăn. Ra hoa tháng 8-9, tạo quả tháng 10-11.

Tương tự như "Z. integrilabrum" ở chỗ phiến lá hẹp và hoa ngắn, nhưng khác ở chỗ thân rễ mập có củ, ruột màu tía-lam sẫm, cuống cụm hoa thanh mảnh, mặt ngoài lá bắc có lông, cánh môi 3 thùy với thùy giữa hình trứng ngược.
Zingiber loerzingii

Zingiber loerzingii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Theodoric Valeton miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Lörzing J.A. s.n."; do Julius August Lörzing (1872-1945) thu thập ở cao độ 350 m, tọa độ khoảng , khe núi Lan Klewang, phó huyện Sibolangit, huyện Deli Serdang, tỉnh Bắc Sumatra, Indonesia. Mẫu holotype lưu giữ tại Trung tâm Nghiên cứu Sinh học Indoneasia ở Cibinong (BO).

==Phân bố==
Loài đặc hữu đảo Sumatra; có ở chân núi Sinabung, Sibolangit, miền bắc Sumatra, Indonesia. Loài cây thảo thân rễ này mọc trong rừng, ở cao độ 600-1.000 m.

==Mô tả==
Cây thảo mập, cao 1,5-2,5 m. Thân rễ ruột màu trắng ánh xám. Lá có cuống, hình mác- thuôn dài, tới 63 × 15 cm, đỉnh tù thon nhỏ dần nhọn thon, đáy nhọn lệch, gân giữa mặt dưới rải rác có lông áp ép. Cuống lá dài 4 cm, có rãnh sâu, phần đáy phình to. Lưỡi bẹ khô xác, ngắn?, sớm tàn lụi. Bẹ hầu như không lông. Cụm hoa trông tương tự như bông hoa cúc thúy ("Callistephus chinensis") lớn do các lá bắc tỏa ra và cong xuống, 15 × 12 cm, các phần non của cụm hoa màu trắng, các phần già hơn màu đỏ thắm tươi. Cành hoa bông thóc có cuống dài, lớn, gần hình cầu, có vảy, có lông nhỏ áp ép. Cuống cụm hoa mọc thẳng, cao 10 cm. Lá bắc hình thuyền, đỉnh nhọn, móc cong xuống, khi khô hình mác. Lá bắc con hình trứng, nhọn, quấn ngang bằng ống tràng, 4 × 1,6 cm. Hoa lớn (7 cm) màu vàng nhạt, cánh môi màu da cam. Đài hoa dài 2 cm, gần cắt cụt, 3 răng ngắn, gần đều. Thùy tràng lưng hình mác, nhọn hoắt, dạng nắp; các thùy tràng bên thuôn dài tù. Ống tràng dài 3,3 cm. Cánh môi màu từ da cam sẫm tới đỏ san hô với lốm đốm vàng, cùng các nhị lép hợp sinh ở đáy, thuôn tròn, vết chẻ ngắn và răng ngắn, thuôn tròn. Bao phấn dài 1,5 cm, màu như màu cánh môi; mỏ dài bằng bao phấn. Bầu nhụy có lông. Nhụy lép hình dùi-hình trụ, dài 7 mm. Quả nang lớn, 4 × 1,5 cm, phần trên thon nhỏ và phẳng, có lông nhỏ.

"Z. loerzingii" gần giống với "Z. kunstleri" và "Z. inflexum".

Một phân tích phát sinh chủng loài phân tử năm 2012 cho rằng "Z. loerzingii" gần với "Z. rubens", "Z. orbiculatum" và "Z. fragile".
Zingiber longiglande

Zingiber longiglande là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Fang Ding (方鼎, Phương Đỉnh) và Qin De Hai (覃德海, Đàm Đức Hải) miêu tả khoa học đầu tiên năm 1996. Tên gọi thông thường trong tiếng Trung là 长腺姜 (trường tuyến khương), nghĩa đen là gừng tuyến dài.

==Phân bố==
Loài này có tại khu tự trị Quảng Tây. Môi trường sống là sườn dốc đồi núi, ở cao độ khoảng 700 m.

==Mô tả==
Thân rễ ruột màu vàng, dạng củ; rễ với củ hình thoi ở chóp. Thân giả ~1,3 m. Bẹ lá với mép dạng màng; lưỡi bẹ 2 thùy, 1-6 mm, dạng màng; cuống lá từ không có đến dài tới 5 mm với lông tơ áp ép; phiến lá hình elip hẹp, hiếm khi hình mác, 8-30 × 1,5-5 cm, mặt gần trục nhẵn nhụi, mặt xa trục thưa lông tơ áp ép, đáy thon nhỏ dần, đỉnh nhọn thon. Cụm hoa mọc từ thân rễ, hình trứng hoặc hình elipxoit hẹp, 5-6,6 × 2-3,5 cm; lá bắc màu tía, hình trứng hẹp, ~4,5 × 1,3(-2) cm, mặt xa trục thưa lông tơ áp ép, đỉnh nhọn thon ngắn; lá bắc con hình trứng hẹp, 3,4-4 × ~1 cm, đỉnh tù. Đài hoa nhẵn nhụi, dài 2,3-2,5 cm, chẻ một bên, đỉnh gần cắt cụt, 3 răng tròn. Ống tràng hoa 3-4 cm; các thùy màu vàng, thùy giữa hình trứng, ~3 × 1,4 cm, các thùy bên hình mác, ~2,5 × 0,8 cm. Cánh môi màu vàng với các đốm màu hồng, hình trứng rộng, ~3,5 × 3 cm, mép hơi gợn sóng, đỉnh rộng đầu; không có thùy bên. Bao phấn không cuống, ~1,4 cm; phần phụ kết nối ~1,8 cm. Bầu nhụy rậm lông tơ áp ép. Vòi nhụy 6-6,7 cm; đầu nhụy có lông rung. Nhụy lép hình kim, ~8 mm. Ra hoa tháng 7.
Zingiber longiligulatum

Zingiber longiligulatum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Shao Quan Tong (童绍全, Đồng Thiệu Toàn) miêu tả khoa học đầu tiên năm 1987. Tên gọi thông thường trong tiếng Trung là 长舌姜 (trường thiệt khương), nghĩa là gừng lưỡi bẹ dài.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "S.Q.Tong & C.J.Liao 24873"; thu thập ngày 10 tháng 8 năm 1983 ở cao độ 850 m, tọa độ khoảng tại huyện Doanh Giang, tỉnh Vân Nam. Mẫu holotype lưu giữ tại Viện Thực vật Nhiệt đới Vân Nam (YNTBI), tức Vườn Thực vật Nhiệt đới Tây Song Bản Nạp, Vân Nam (HITBC).

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "longiligulatum" có nguồn gốc từ tiếng Latinh, bao gồm phó từ "longe" nghĩa là dài và tính từ "ligulatum" (giống đực: "ligulatus", giống cái: "ligulata") nghĩa là lưỡi, hình lưỡi; ở đây để nói tới lưỡi bẹ dài của loài này.
==Phân bố==
Loài này có trong khu vực từ miền tây tỉnh Vân Nam (huyện Doanh Giang, châu tự trị Đức Hoành), Trung Quốc tới miền bắc Thái Lan (tỉnh Mae Hong Son) và Myanmar (vùng Sagaing). Môi trường sống là nền rừng ở những nơi ẩm ướt nhiều lá, ở cao độ khoảng 200–900 m.

==Phân loại==
"Z. longiligulatum" được xếp trong tổ "Cryptanthium".

==Mô tả==
Cây thảo thẳng đứng. Thân giả cao 80–100 cm, đường kính 0,8–1 cm, gốc có bẹ không phiến lá màu tía-đỏ. Lưỡi bẹ nguyên, 4–5 cm, màu ánh xanh lục tới đỏ, có lông tơ màu trắng, dạng màng, khô xác; bẹ lá màu ánh xanh lục tới đỏ có sọc dọc; cuống lá 5–10 mm; phiến lá hình mác hoặc hình mác hẹp-hình elip, 40-50 × 10–11 cm, mặt gần trục nhẵn nhụi màu xanh lục, mặt xa trục màu ánh xanh lục, có lông tơ màu trắng, đáy hẹp thon nhỏ dần, đỉnh nhọn thon. Cụm hoa mọc từ thân rễ, thuôn dài; cành hoa bông thóc 4-4,5 × 2-2,4 cm; cuống cụm hoa 2–6 cm, vảy màu ánh xanh lục, có lông tơ; lá bắc xếp lợp lỏng lẻo, hình mác hẹp, 4-4,5 × 0,8-0,9 cm, màu từ ánh xanh lục tới vàng, hồng hay đỏ sẫm, có lông tơ màu trắng, đỉnh nhọn thon; lá bắc con hình ống, 3,8-4,2 cm. Đài hoa hình ống, 2-2,3 cm, dạng màng màu trắng, có lông măng, đỉnh 3 răng. Ống tràng hoa 3,8-4,2 cm, phần trên đỉnh màu ánh vàng rậm lông tơ, phần dưới có lông măng màu gần trắng; các thùy dài bằng nhau, màu ánh vàng, nhẵn nhụi; thùy tràng lưng thẳng-hình mác, 2,8-3,2 × ~0,3 cm, các thùy tràng bên rộng 2 mm. Cánh môi màu ánh vàng, giống lưỡi bẹ, ~3 × 1 cm, đỉnh nguyên; không có thùy bên (nhị lép bên). Nhị dài ~2,4 cm, không chỉ nhị. Bao phấn không cuống, màu trắng tới vàng, mô vỏ bao phấn dài ~1,7 cm; phần phụ liên kết màu da cam, nhẵn nhụi, dài ~8 mm. Bầu nhụy rậm lông tơ màu nâu; vòi nhụy thẳng màu trắng; đầu nhụy màu gần trắng, có lông rung. Tuyến trên bầu thẳng, dài ~4 mm. Quả màu đỏ. Ra hoa tháng 8.

Tương tự như "Z. atrorubens", nhưng khác ở chỗ lưỡi bẹ dài (4–5 cm so với 0,6 cm) với đỉnh nguyên (so với 2 thùy), lá bắc hình mác hẹp (so với hình trứng thuôn dài hoặc hình mác) và cánh môi giống như lưỡi bẹ (so với cánh môi hình mác-hình xoan).
Zingiber longyanjiang

Zingiber longyanjiang là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Zhu Zheng Yin (祝正银, Chúc Chính Ngân) miêu tả khoa học đầu tiên năm 1992. Tên gọi thông thường trong tiếng Trung là 龙眼姜 (long nhãn khương), nghĩa là gừng mắt rồng.

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "longyanjiang" là bính âm của các từ trong tên gọi tiếng Trung 龙 (lóng) 眼 (yǎn) 姜 (jiāng).

==Phân bố==
Có ở núi Nga Mi, miền trung tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc. Môi trường sống là rừng, ở cao độ 600-3.200 m.

==Mô tả==
Thân rễ ruột màu trắng ánh vàng, dạng củ. Thân giả 1-1,8 m, gốc màu nâu ánh tía. Lưỡi bẹ 2 thùy, 4–11 mm; cuống lá màu tía hoặc xanh lục ánh vàng, 4–10 mm, có lông nhung màu trắng; phiến lá thuôn dài hoặc thuôn dài-hình mác, 25-40 × 5–11 cm, mặt gần trục gần như nhẵn nhụi, mặt xa trục có lông nhung áp ép và đốm tuyến, đáy hình nêm rộng, đỉnh nhọn thon. Cụm hoa mọc từ thân rễ, hình trứng ngược hoặc hình trứng hẹp, 3-5 × 2–4 cm; cuống cụm hoa 1–3 cm; lá bắc màu trắng ánh lục hoặc trắng ánh vàng, hình trứng hoặc thuôn dài, 2,5-3 × 2–3 cm, đỉnh thuôn tròn, các lá bắc trong hình mác ngược hoặc hình mác, 2,5-3,8 × 0,8-1,5 cm, mặt xa trục hơi có lông nhung, đỉnh có khía răng cưa hoặc nhọn. Đài hoa màu trắng, dài 8–10 mm, có lông nhung màu trắng, đỉnh cắt cụt hoặc gợn sóng. Ống tràng hoa màu trắng ánh vàng, dài 3-4,2 cm, có lông nhung màu trắng; thùy tràng giữa hình mác, 2,5-2,9 × 0,6-0,9 cm; các thuỳ tràng bên hẹp hơn thuỳ tràng giữa, đỉnh 2 khe. Cánh môi màu tía nhạt với đáy màu trắng ánh vàng, ~2,5 cm, họng nhẵn nhụi; thùy giữa hình lưỡi bẹ hoặc thuôn dài hẹp, 1,3-1,6 cm; các thùy bên thuôn dài, 6-8 × 3–5 mm, đỉnh 2 khe. Bao phấn màu trắng ánh vàng, ~1,1 cm; phần phụ liên kết màu tía ở đỉnh, ~1,5 cm. Bầu nhụy rậm lông nhung. Quả nang màu tía, thuôn dài, 3-4 × 1,5–2 cm, 3 góc tù, hơi có lông nhung. Hạt màu nâu ánh tía, hình elipxoit hoặc hình trứng. Ra hoa tháng 8-9, tạo quả tháng 10-11.

==Sử dụng==
Được sử dụng làm thuốc trong y học cổ truyền Trung Hoa.
Zingiber macradenium

Zingiber macradenium là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Karl Moritz Schumann miêu tả khoa học đầu tiên năm 1899.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Beccari O. 10983"; do Odoardo Beccari (1843-1920) thu thập tháng 9 (ZRC ghi là tháng 8) năm 1878 ở tọa độ khoảng , Sungei Bulu, Padang, tỉnh Tây Sumatra. Mẫu holotype lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Italia ở Firenze (FI). Hai mẫu lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Edinburgh là "Beccari O. 10983" và "Beccari O. 10983b" (cùng ngày và địa điểm thu mẫu holotype).

==Phân bố==
Loài này là đặc hữu đảo Sumatra; có tại các tỉnh Bắc Sumatra, Tây Sumatra, Indonesia.

==Phân loại==
Schumann (1904) xếp "Z. macradenium" trong tổ "Lampugium" (= "Zingiber").

==Mô tả==
Cây thảo lâu năm, mập, mọc cao 0,75-1,5 m. Thân lá đường kính 1 cm. Lá có bẹ cao, bẹ rất rộng, tới 1,5 cm ở đỉnh, mép đỉnh dạng màng-mỏng, có sọc, nhẵn nhụi; lưỡi bẹ mỏng mảnh, dạng màng, thuôn tròn, dài 10 mm; cuống lá gần như không có. Phiến lá thẳng lớn, dài 45–50 cm, rộng 4–5 cm ở đoạn giữa, đỉnh thon nhỏ dần-nhọn thon đáy thuôn tròn, hai mặt nhẵn nhụi. Cụm hoa mọc từ thân rễ; cuống cụm hoa dài; cành hoa bông thóc hình trụ, tù, dài 20 cm, đường kính 7 cm, tương tự như cành hoa ở tổ "Hitcheniopsis" của chi "Curcuma". Lá bắc lớn, thuôn dài-hình trứng ngược, dài 5–6 cm, rộng 2–3 cm, đỉnh thuôn tròn, nhẵn nhụi, màu vàng khi khô chuyển thành nâu hạt dẻ-nâu đỏ. Lá bắc con lớn, dài 5,5–6 cm, xoắn. Bầu nhụy dài 4 mm, nhẵn nhụi. Đài hoa dạng mo, dài 2,5–3 cm, chẻ một bên, mỏng mảnh. Ống tràng dài 3-5,5 cm. Các thùy tràng hoa mỏng mảnh, hình mác, gần dài bằng nhau khoảng 3 cm, màu vàng-trắng; cánh môi hình trứng ngược rất rộng, có khía răng cưa, màu máu sẫm tới tía đen hay tím sẫm, đỉnh có đốm màu ánh vàng, 3 thùy; thùy giữa ngắn, chia 2 thùy con, các thùy bên ngắn, tù. Bao phấn dài 1,5 cm; phần phụ liên kết dài bằng bao phấn; các tuyến mật hình dùi, dài 10 mm. Ra hoa khoảng tháng 9.
Zingiber macrocephalum

Zingiber macrocephalum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Heinrich Zollinger và Alexandre Moritzi miêu tả khoa học đầu tiên năm 1845 dưới danh pháp "Donacodes macrocephala". Năm 1899, Karl Moritz Schumann chuyển nó sang chi "Zingiber".

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Zollinger H. 2293"; thu thập tháng 10 năm 1844 ở tọa độ khoảng , gần Malang, tỉnh Đông Java. Các mẫu syntype lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Italia ở Firenze (FI) và Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia Pháp ở Paris (P).

==Phân bố==
Loài này có tại đảo Java, Indonesia. Môi trường sống là rừng ẩm ướt vùng đất thấp ở đông nam đảo Java.

==Phân loại==
Schumann (1904) xếp "Z. macrocephalum" trong tổ "Lampugium" (= "Zingiber").

==Mô tả==
Thân lá mập. Lá không cuống, thuôn dài-hình mác tới thẳng-hình mác, đỉnh hình đuôi thon nhỏ dần-nhọn thon, đáy hẹp, tù, dài 50–55 cm, rộng 6,5 cm, mặt trên nhẵn nhụi, mặt dưới gân giữa và mép có lông tơ như mạng nhện, lông màu nâu đỏ. Bẹ nhiều lông, phần trên khía răng cưa. Cuống cụm hoa cao, vảy bao bọc có lông tơ. Cành hoa bông thóc trên cuống cụm hoa, dài 12 cm, rộng 6 cm, xếp lợp chặt, hình trứng-thuôn dài; lá bắc hình trứng rộng (ở phần dưới hình tròn), thuôn tròn, tù, đường kính ~5 cm, có mấu nhọn nhỏ. Đài hoa thanh mảnh, dạng màng. Bao phấn màu trắng thạch cao, dài 10 mm. Phần phụ liên kết dài bằng.
Zingiber macroglossum

Zingiber macroglossum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Theodoric Valeton miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Lörzing J.A. 5235"; do Julius August Lörzing (1872-1945) thu thập ở cao độ 300 m, tọa độ khoảng , Sibolangit, huyện Deli Serdang, tỉnh Bắc Sumatra. Mẫu holotype lưu giữ tại Trung tâm Nghiên cứu Sinh học Indonesia ở Cibinong (BO), mẫu isotype lưu giữ tại Naturalis, Leiden, Hà Lan (L).

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "macroglossum" bao gồm tiền tố macro- (tiếng Hy Lạp: "μακρός" (makrós)) nghĩa là dài, lớn và tiếng Hy Lạp: "γλῶσσα" (glôssa) nghĩa là lưỡi; ở đây để nói tới lưỡi bẹ dài và rộng của loài này.

==Phân bố==
Loài này là đặc hữu đảo Sumatra; có tại tỉnh Bắc Sumatra, Indonesia. Môi trường sống là rừng nhiệt đới ẩm ướt vùng đất thấp, ở cao độ tới 300 m.

==Mô tả==
Cây thảo cao 2-3,5 m, hơi rủ xuống. Lá to (tới 0,5 m), không cuống lá, hình mác, đáy thon rất nhỏ và có rãnh, đỉnh nhọn hơi nhọn thon, mặt trên nhẵn nhụi, mặt dưới có lông nhỏ áp ép, lông rung, 40-50 × 11 cm (khi khô). Lưỡi bẹ to, dài 5–7 cm, rộng 2–3 cm, dạng giấy, như thủy tinh, đỉnh gần nguyên, lưng và bẹ có lông nhỏ. Cành hoa bông thóc có cuống, cuống cụm hoa dài 20–40 cm, cuối cùng phủ phục hoặc cong-cong xuống; vảy thuôn dài rộng, 7 × 2 cm, như da, có lông măng, phần trên xếp lợp. Cành hoa bông thóc hình trứng-thuôn dài, hơi tù, 13 × 4,5 cm. Lá bắc áp ép chặt, thuôn dài hoặc hìn elip rộng, thuôn tròn, mấu nhọn không có hoặc khó thấy, mép rộng (3–4 mm khi khô), có lông măng mỏng, mép có lông nhung, các lá bắc ở phần dưới và giữa cành hoa kích thước 6,5 × 3,5 cm. Hoa tổng thể màu trắng. Các lá bắc màu vàng xám, mép màu nâu-đỏ hoặc tổng thể màu nâu-đỏ. Bao phấn màu vàng nhạt.
Zingiber macrorrhynchus

Zingiber macrorrhynchus là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Karl Moritz Schumann miêu tả khoa học đầu tiên năm 1904.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Forbes H.O. 1756 A"; do Henry Ogg Forbes (1851-1932) thu thập tại Sumatra. Mẫu holotype lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Anh, London (BM).

==Phân bố==
Loài này là đặc hữu đảo Sumatra, Indonesia.

==Phân loại==
Schumann (1904) xếp "Z. macrorrhynchus" trong tổ "Lampugium" (= "Zingiber").

==Mô tả==
Cây thảo lâu năm không cao. Thân lá cao tới 60 cm; đáy có bẹ thông thường che phủ. Bẹ 3, thẳng, tù, dài 2–13 cm, nhẵn nhụi. Lá có cuống lá dài 2–3 cm theo tỷ lệ với chiều dài tổng thể, cuống lá rộng cuộn lại dần dần thành phiến lá. Lưỡi bẹ dài 5–6 mm, như da, đỉnh khía răng cưa, nhẵn nhụi. Phiến lá thuôn dài, đỉnh thon nhỏ dần-nhọn thon, đáy hẹp, cả hai mặt nhẵn nhụi, 22-26 × 8-9,5 cm. Cuống cụm hoa ngoằn ngoèo, dài 9 cm, có vảy che phủ; vảy ít (~4), hình elip, nhọn, sắp xếp lỏng lẻo, nhẵn nhụi. Cành hoa bông thóc 7-7,5 × 1,8-2,2 cm, hình thoi. Lá bắc phía dưới vô sinh, hình elip rộng, nhọn, đỉnh có lông tơ nhỏ, chẻ, dài 3–4 cm; các lá bắc hữu sinh hơi ngắn hơn, hình dạng tương tự. Hoa to lớn theo tỷ lệ. Bầu nhụy ... Đài hoa ... Ống tràng dài 2-2,5 cm; các thùy tràng thuôn dài, tù, dài 1 cm. Cánh môi hình trứng ngược, tù, dài 2,2 cm, các thùy bên khó thấy. Bao phấn dài 1,1 cm, đáy được bao bọc trong ống tràng, phần phụ liên kết dài 1,1 cm, thẳng.
Zingiber malaysianum

Zingiber malaysianum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Lim Chong Keat (林蒼吉, Lâm Thương Cát) mô tả khoa học đầu tiên năm 2002.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Lim C.K. L 2843"; thu thập năm 1999 ở tọa độ khoảng , Khu bảo tồn rừng Labis, bang Johor, Malaysia. Mẫu holotype lưu giữ tại Viện Nghiên cứu Rừng Malaysia ở Kepong, Selangor (KEP), mẫu isotype lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Kew (K).

==Phân bố==
Loài này là đặc hữu Malaysia bán đảo; chỉ được tìm thấy trong Khu bảo tồn rừng Labis ở bang Johor.
Zingiber marginatum

Zingiber marginatum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được William Roxburgh miêu tả khoa học đầu tiên năm 1810.

==Phân bố==
Loài bản địa vùng đồi núi Khasi, đông bắc Ấn Độ. Môi trường sống là rừng, ở cao độ khoảng 900 m.

==Phân loại==
Baker (1892) và Schumann (1904) xếp "Z. marginatum" trong tổ "Dymczewiczia".

==Mô tả==
Thân lá cao 90-120 cm. Lá 10-15 × 2,5 cm, không cuống, thuôn dài-hình mác, hai đầu nhọn, mặt dưới có lông tơ. Lưỡi bẹ rất lớn, hình mác, tù, màu nâu, dạng màng. Cành hoa bông thóc đầu cành, không cuống, dài 2,5-5 cm, đường kính dưới 1,3 cm; trục cành hoa rậm lông. Lá bắc hình trứng ngược, 0,8-0,9 cm, xếp lợp chặt, có lông, màu nâu khi khô, tù, 1 hoa; mép rộng, dạng màng, trong suốt. Tuyến mật 3 thùy.
Zingiber martinii

Zingiber martinii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Rosemary Margaret Smith miêu tả khoa học đầu tiên năm 1988 (xuất bản năm 1989).

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Burtt B.L. & Martin A.M. B 5302"; thu thập ngày 29 tháng 9 năm 1967 trên đảo Borneo, ở tọa độ khoảng , ven suối gần trại số 3 trên đường từ Bakelalan tới núi Murud, trên ranh giới giữa tỉnh số 4 và số 5 (tương ứng hiện nay là các tỉnh Miri và Limbang), bang Sarawak, Malaysia. Mẫu holotype lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Edinburgh (E).

==Phân bố==
Loài bản địa đảo Borneo, được tìm thấy tại bang Sarawak, Malaysia. Môi trường sống là rừng, ở cao độ tới 1.700 m.
Zingiber matutumense

Zingiber matutumense là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Donald Mood và Ida Theilade mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Hepton T. W83P754" thu thập năm 1982 ở cao độ 830 m, tọa độ , núi Matumum, phía trên Bario Pollo, tỉnh Nam Cotabato, Philippines. Holotype lưu giữ tại Đại học Aarhus, Đan Mạch (AAU).

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "matutumense" lấy theo tên núi Matumum, nơi mẫu điển hình được thu thập.

==Phân bố==
Loài này có tại miền nam đảo Mindanao, trong tỉnh Nam Cotabato, Philippines.

==Liên kết ngoài==
- Hình ảnh cụm hoa của "Zingiber matutumense" tại PhytoImages.siu.edu.
Zingiber monglaense

Zingiber monglaense là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Chen Sen Jen (陈升振, Trần Thăng Chấn) và Chen Zhong Yi (陈忠毅, Trần Trung Nghị) miêu tả khoa học đầu tiên năm 1988.

Tên gọi thông thường trong tiếng Trung 斑蝉姜 (ban thiền khương), nghĩa đen là gừng ve sầu cánh đốm, do cánh môi màu màu nâu đen ánh tía với các đốm vàng trông tương tự như màu cánh của loài ve sầu "Gaeana maculata" phổ biến ở miền nam Trung Quốc, với tên gọi tại đây là ban thiền (斑蝉).

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Chen S.J. & Chen Z.Y. 58093"; thu thập ngày 20 tháng 6 năm 1985 ở cao độ 800 m, tọa độ tại huyện Mãnh Lạp, châu tự trị Tây Song Bản Nạp, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Holotype lưu giữ tại Viện Thực vật Hoa Nam (SCBI), từ năm 2003 là Vườn Thực vật Hoa Nam ở Quảng Châu, Quảng Đông (IBSC).

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "monglaense" lấy theo tên huyện Mãnh Lạp (勐腊, Latinh hóa: Mengla, Mongla, Meungla), nơi thu thập mẫu định danh.

==Phân bố==
Loài bản địa tây nam Trung Quốc và miền bắc Thái Lan, được tìm thấy tại Tây Song Bản Nạp và Chiang Mai. Môi trường sống là rừng, ở cao độ 500-1.300 m.

==Mô tả==
Cây thảo lâu năm, cao 1,6–2 m. Thân giả vững chắc, đường kính 2-2,5 cm. Lá 10-26; bẹ lá màu xanh lục; lưỡi bẹ 2 thùy, dài 4,5–8 cm, dạng màng, các thùy 0,7–2 cm hoặc chạm tới giữa lưỡi bẹ; cuống lá 0–2 cm; phiến lá hình elip hoặc thuôn dài-hình elip, 30-70 × 6–15 cm. Cụm hoa mọc từ thân rễ, ~1/2 chìm trong lòng đất, hình cầu hoặc elipxoit, đường kính 3,5-4,3 cm; lá bắc màu đỏ, với màu đỏ ánh trắng ở đáy và mép, hình trứng ngược, 3-4 × 1,3-1,5 cm, mặt xa trục có lông, đỉnh có lông măng, đỡ 1 hoa; lá bắc con màu trắng hoặc đỏ, hình ống, 2,7-3 × ~1,3 cm, mặt gần trục nhẵn nhụi, mặt xa trục có lông tơ. Đài hoa màu trắng, 1,5–2 cm, chẻ một bên dạng mo chẻ, có lông tơ, đỉnh 3 răng. Ống tràng hoa màu trắng, dài ~2,7 cm, có lông tơ; các thùy màu hung đỏ; thùy tràng lưng 2,5-2,7 × 0,9 cm; các thùy tràng bên ~2,4 × 0,5 cm. Cánh môi hình lưỡi thuôn dài, bên trong có lông tơ, lưng nhẵn nhụi, đáy màu vàng, giữa màu nâu đen ánh tía nhạt, đỉnh màu nâu đen ánh tía với dày đặc các đốm màu vàng nhạt; thùy giữa thẳng-thuôn dài, 1,7-2,4 × 0,7-0,8 cm, đỉnh nguyên hoặc có khía răng cưa; các thùy bên (nhị lép bên hợp sinh ở đáy cùng thùy giữa cánh môi) dài ~1,4 cm, đáy màu vàng, những phần khác có đốm tía và đốm vàng nhạt. Bao phấn không cuống, màu da cam, 1,3-1,5 cm; chỉ nhị ngắn hoặc teo đi; phần phụ liên kết màu xanh lam đen nhạt, hình mỏ, dài 1,1-1,4 cm. Bầu nhụy và đầu nhụy màu trắng, dài 5 mm. Tuyến trên bầu 2, màu trắng, dài 3 mm. Ra hoa tháng 6-7. "2n" = 22.

Có quan hệ gần với "Z. nudicarpum", nhưng khác ở chỗ cành hoa bông thóc hình cầu hoặc elipxoit ngắn hơn (so với cụm hoa hình thoi dài 7–14 cm ở "Z. nudicarpum"), lá khoảng 2-3 lần dài hơn, các gân bên rõ nét.
Zingiber multibracteatum

Zingiber multibracteatum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Richard Eric Holttum miêu tả khoa học đầu tiên năm 1950.

==Mẫu định danh==
Các mẫu định danh bao gồm:
- "Z. multibracteatum" var. "multibracteatum" (nguyên chủng): "Corner E.J.H. SFN 33174"; thu thập ngày 12 tháng 8 năm 1937, cao độ 4.000 ft (1.250 m), Fraser's Hill (Bukit Fraser), miền tây bang Pahang, Malaysia. Mẫu holotype lưu giữ tại Vườn Thực vật Singapore (SING), các isotype lưu giữ tại Trung tâm Nghiên cứu Sinh học Indonesia tại Cibinong (BO) và Naturalis tại Leiden, Hà Lan (L). Một mẫu khác cùng số, cùng địa điểm và ngày thu thập nhưng ở cao độ 1.210 m và tọa độ khoảng , được lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Edinburgh (E).
- "Z. multibracteatum" var. "viride": "Holttum R.E. s.n."; thu thập tháng 8 năm 1946 tại Tanah Rata, cao nguyên Cameron, tây bắc bang Pahang. Mẫu holotype lưu giữ tại Vườn Thực vật Singapore (SING).

==Phân bố==
Loài này là bản địa khu vực Malaysia bán đảo (các bang Pahang, Perak). Môi trường sống là rừng thường xanh ẩm ướt miền núi với tầng tán kín.

==Phân loại==
Bao gồm 2 thứ là:
- "Z. multibracteatum" var. "multibracteatum": Nguyên chủng.
- "Z. multibracteatum" var. "viride" : Khác nguyên chủng ở chỗ lá bắc rộng hơn, tới 5 cm, màu xanh lục và lá bắc con rộng 2,4 cm so với lá bắc rộng 2–3 cm, màu tía sẫm và lá bắc con rộng 1,3 cm ở nguyên chủng.

==Mô tả==
Thân lá cao tới 3m, mọc thành bụi dày đặc, màu xanh lục. Phiến lá màu xanh lục sẫm, hơi mọng, mặt dưới có lông lụa (ít nhất là ở lá non) che phủ, dài 40 cm, rộng 10 cm, hình elip, đỉnh hình đuôi ngắn, đáy hình nêm. Không cuống lá. Lưỡi bẹ dài ~4 mm, rậm lông cứng; bẹ lá đoạn gần phiến lá và đáy gân giữa rậm lông cứng. Cán hoa khỏe, dài 60 cm, bẹ dài 5–8 cm, không xếp lợp, đỉnh và đáy có lông cứng. Cụm hoa hình trứng, dài 12 cm, đường kính 6 cm; lá bắc nhiều hình dạng. Lá bắc kết đặc, xếp lợp, hơi lồi, mép không cụp trong, dài 3,5–4 cm, rộng 2–3 cm (các lá bắc trên ở phần đáy hẹp hơn), hình trứng ngược, đỉnh thuôn tròn rộng, mép rất mỏng, khô xác rộng ~1,5 mm, khi khô mỏng, như lụa về phía đáy, màu tía sẫm. Lá bắc con dài 3-3,5 cm, rộng 1,3 cm, nhẵn nhụi, mỏng. Đài hoa cộng bầu nhụy dài 3 cm, có lông cứng. Ống tràng dài 5 cm, các thùy tràng dài 3 cm, trong suốt, ửng đỏ rất nhạt; thùy tràng lưng đỉnh màu tươi hơn; các thùy tràng bên hợp sinh về phía đáy. Cánh môi màu tía sẫm đốm trắng nhỏ, đặc biệt gần mép, hơi ngắn hơn các thùy tràng hoa; các thùy bên thuôn tròn rộng, dài 1,5 cm, khe giữa các thùy bên và thùy giữa ngắn; thùy giữa thuôn tròn, mép cuốn trong, đỉnh rộng đầu. Mô vỏ bao phấn dài 1,5 cm, mào dài bằng. Nhụy lép mỏng, dài 6 mm.

"Z. multibracteatum" gần với "Z. puberulum" về mặt sinh dưỡng, nhưng cụm hoa và màu cánh môi thì gần với "Z. spetabile" và "Z. ottensii". Nó dường như cũng gần với "Z. odoriferum" ở Java, nhưng có cụm hoa ngắn hơn và rộng hơn, các lá bắc ngắn hơn còn các lá bắc con thì dài hơn.
Zingiber neesanum

Zingiber neesanum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Graham miêu tả khoa học đầu tiên năm 1839 dưới danh pháp "Alpinia neesana". Năm 1976, Thennilapuram Parasuraman Ramamoorthy chuyển nó sang chi "Zingiber".

==Phân loại==
Baker (1892) và Schumann (1904) đặt "Z. neesanum" trong tổ "Lampuzium" / "Lampugium" (= tổ "Zingiber"). Nó là một thành viên của nhóm "Z. montanum"; bao gồm "Z. corallinum", "Z. griffithii", "Z. idae", "Z. montanum", "Z. neesanum", "Z. purpureum", "Z. tenuiscapus".

==Phân bố==
Loài này có tại miền nam Ấn Độ và Myanmar. Môi trường sống là nền rừng trong các khu rừng hỗn hợp lá sớm rụng khô, ở cao độ 200–630 m.

==Mô tả==
Cây thảo thân rễ sống lâu năm, cao 0,7–1,1 m. Thân rễ ruột màu vàng, rễ mọng với nhiều củ rễ màu trắng hình thoi, mùi thơm nồng, thơm hơn "Z. cernuum" và "Z. nimmonii". Thân lá màu xanh lục ánh đỏ, có lông tơ. Lá 7 cặp; phiến lá thẳng-thuôn dài hình mác, dài 22–45 cm, rộng ~2-7,5 cm, mặt gần trục nhẵn nhụi, màu xanh lục sẫm, mặt xa trục có lông tơ, nhạt màu hơn, đỉnh nhọn tới nhọn thon, đáy tù tới nhọn, mép gợn sóng nhiều hay ít; lưỡi bẹ hình tam giác, dài 2–3 cm, rộng 3–4 mm, màu ánh trắng, dạng màng, có lông tơ; cuống lá dài 5–6 mm, màu xanh lục. Cụm hoa 1-2, mọc từ thân rễ, cách thân lá một khoảng cách nhỏ, hình trụ thuôn dài, dài 15–30 cm, rộng 3–6 cm; cành hoa bông thóc hình thoi hẹp, màu đỏ ánh xanh lục; cuống cụm hoa dài 30–60 cm, thanh mảnh, có nhiều bẹ lớn, tù, khô xác, màu ánh xanh lục hoặc ánh đỏ bao bọc. Lá bắc từ hình trứng ngược tới hình trứng rộng, nhọn tới tù, các lá bắc phía trên nhọn, dài 2,5–3,8 cm, rộng 1,8–2 cm, màu từ nâu đỏ gỉ sắt tới đỏ ánh tía, hình thuyền, rậm lông màu ánh đỏ. Lá bắc con hình mác, dài 2,5–3 cm, rộng 1,5 cm, chẻ tới đáy, màu xanh lục với các đốm tía ở mặt ngoài, có lông tơ nhỏ. Hoa màu trắng; đài hoa hình ống, dài 1,6–1,7 cm, rộng 1–1,3 cm, màu trắng, dạng màng, nhẵn nhụi, đỉnh hơi 3 răng; ống hoa dài 3–3,3 cm; tràng hoa 3 thùy, màu trắng ánh xanh lục, thùy tràng lưng hình mác, dài 2,3–3 cm, rộng 1–1,1 cm, lõm, các thùy tràng bên dài 2–3 cm, rộng 8–9 mm; cánh môi 3 thùy, màu trắng ánh vàng với sọc đỏ ánh tía tỏa hình quạt, nhẵn nhụi; thùy giữa dài 2,2–2,5 cm, rộng 2,4–2,6 cm, hình tròn tới hình trứng ngược-hình nêm, khía răng cưa ở đỉnh; các nhị lép bên dài 1 cm, rộng 0,6 cm, thuôn dài-hình trứng, màu trắng. Nhị dài 2,2–2,5 cm, màu trắng ánh vàng; chỉ nhị dài 4–6 mm; bao phấn màu vàng nhạt, dài 1,8–1,9 cm; mào bao phấn dài 8–9 mm, màu vàng nhạt, thuôn dài, hình trụ, uốn ngược. Bầu nhụy màu trắng, dài 7–8 mm, gần thuôn dài, có lông tơ, noãn đính trụ với hai hàng noãn ở mỗi ngăn; vòi nhụy hình chỉ, dài 5,8–6 cm; đầu nhụy màu trắng, mép có lông rung; tuyến trên bầu 2, thẳng, dài 4–5 mm, màu trắng ánh vàng. Quả nang hình trứng ngược tới elipxoit, màu nâu xỉn tới đỏ, có lông tơ, kích thước và hình dáng giống như quả trứng chim sẻ, dài 1,2 cm; hạt hình elipxoit ngắn, màu tía sẫm, bề ngang có rãnh ánh xám tro; áo hạt màu trắng, dạng sợi dài bao quanh toàn bộ. Ra hoa và tạo quả tháng 7-11, thời gian nở hoa là ban ngày.
Zingiber neglectum

Zingiber neglectum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Theodoric Valeton miêu tả khoa học đầu tiên năm 1904.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: Không số, thu thập ở tọa độ , tại Gunung Salak, tỉnh Tây Java. Mẫu holotype này lưu giữ tại Trung tâm Nghiên cứu Sinh học Indonesia tại Cibinong (BO).

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "neglectum" (giống đực: "neglectus", giống cái: "neglecta") là tiếng Latinh; nghĩa là bị lãng quên, bỏ quên.

==Phân bố==
Loài này là bản địa/đặc hữu đảo Java; có tại tỉnh Tây Java (núi Salak) và tỉnh Trung Java (đảo Nusa Kambangan), Indonesia. Môi trường sống là rừng, ở cao độ tới 600 m.

==Phân loại==
Valeton (1904) xếp "Z. neglectum" trong tổ "Lampuzium" (= "Zingiber").

==Mô tả==
Lá không cuống tới có cuống rất ngắn có rãnh, dày đặc, hình mác hẹp-thuôn dài, đỉnh nhọn thon, đáy nhọn hoặc tù, khi khô hơi dạng màng và màu gần ánh vàng, nhiều gân-sọc, gân gần thẳng đứng, mặt trên hơi rõ nét, dài 45 cm, rộng 5 cm, gần nhẵn nhụi (gân giữa có lông tơ tới đáy), bẹ có lông tơ. Lưỡi bẹ chẻ đôi gần tới đáy, các thùy thuôn dài thuôn tròn dạng màng, dài 13 mm, rộng 4 mm, đáy có lông tơ. Cán hoa thuôn dài màu xanh lục, cao khoảng 50 cm, đường kính 1,5 cm, bẹ dạng lá bắc gốc thuôn tròn, mép dạng màng, đỉnh hầu như không có mấu nhọn. Cụm hoa gần dạng vảy (khi khô tương tự như ở "Curcuma"), ban đầu hình cầu, sau thuôn dài và tới khi nở hoa thì thuôn dài-hình trứng, dài tới 16 cm, rộng tới 5 cm. Lá bắc hình trứng ngược, rộng cũng như dài, mép lá bắc trên cắt cụt rộng-cụp trong hoặc gần cuốn trong, lá bắc dưới dài 3 cm, rộng 4 cm, màu xanh lục với mép màu nâu ánh đỏ xỉn, tổng thể lồi và hơi hở, khe hở rời ở trên (nói chung nước có thể chảy vào trong mùa mưa). Lá bắc con dài bằng lá bắc, dài ~ 3m, dạng bẹ hình ống, đỉnh hơi có răng màu ánh đỏ, phần còn lại như thủy tinh. Đài hoa ngắn hơn lá bắc, dạng mo, như thủy tinh. Ống tràng được bao bọc trong lá bắc, dài 3 cm, các thùy tràng hoa dài ~1,5 cm. Cánh môi 3 thùy; thùy giữa hình trứng tới trứng rộng, nguyên, dài ~1,5 cm; các thùy bên nhỏ, thuôn dài, dài 6 mm, trên cả hai phần của nhị lép, thẳng đứng, khi nở hoa thì hở rộng, tổng thể màu tím đốm trắng. Nhị màu trắng; phần phụ liên kết thuôn dài, cong vào. Lá bắc con dưới quả hình trứng hơi nhọn, mép màu đỏ, cụp trong. Quả nang được lá bắc và lá bắc con bao quanh và ngắn hơn cả hai, mảnh vỏ mọng, mặt ngoài màu hồng nhạt, mặt trong màu trắng; các mảnh vỏ ở lưng, lá bắc con màu rượu nho, nhọn, áp ép trên mảnh vỏ.

Các lá bắc hình túi với miệng hình bán nguyệt của nó tương tự như của "Z. macradenium"; nhưng nó khác với loài này ở tất cả các đặc trưng khác. Về hoa và các bộ phận sinh dưỡng thì nó rất gióng với "Z. inflexum" nhưng hình dạng lá bắc (với miệng hình xoan ở "Z. inflexum") thì nó rất khác, tới mức chỉ một đặc điểm này đã đủ để không thể gộp nó vào "Z. inflexum".
Zingiber nigrimaculatum

Zingiber nigrimaculatum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Tong Shao Quan (童绍全, Đồng Thiệu Toàn) miêu tả khoa học đầu tiên năm 1989.

Tên gọi trong tiếng Trung là 黑斑姜 (hắc ban khương), nghĩa đen là gừng đốm đen.

==Mẫu định danh==
Mẫu địn danh: "S.Q.Tong 42405"; thu thập ngày 18 tháng 11 năm 1987 ở cao độ 1.800 m, trong rừng, huyện Mãnh Lạp, châu tự trị Tây Song Bản Nạp, tỉnh Vân Nam. Mẫu holotype lưu giữ tại Viện Thực vật học Côn Minh (KUN).

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "nigrimaculatum" là tiếng Latinh, bao gồm "nigri" (giống cái: "nigrae") - sở hữu cách giống đực/giống trung của tính từ "niger", nghĩa là màu đen và "maculatum" (giống đực: "maculatus", giống cái "maculata"), nghĩa là đốm; ở đây là để nói tới các đốm màu đen trên mặt xa trục (mặt ngoài) của phiến lá loài này.

==Phân bố==
Loài này là bản địa khu vực miền nam Trung Quốc (tây nam tỉnh Vân Nam). Môi trường sống là rừng ở cao độ khoảng 1.800 m. Tìm thấy tại huyện Mãnh Lạp, tây nam tỉnh Vân Nam.

==Mô tả==
Cây thảo thẳng đứng. Thân giả 0,8-1,2 m × 6–12 mm. Thân rễ khi già màu vàng nghệ, khi non màu gần trắng. Bẹ lá màu xanh lục, có lông tơ nhỏ màu trắng; lưỡi bẹ màu đỏ tươi tới đỏ ánh tía ở mép, 2 thùy (các lưỡi bẹ trên) hoặc nguyên, gần cắt cụt (các lưỡi bẹ dưới), dài ~6 mm, có lông tơ nhỏ màu trắng; cuống lá 3–10 mm; phiến lá hình elip hoặc hình mác hẹp, 15-40 × 3–9 cm, mặt gần trục màu xanh lục với các gân bên nổi rõ, mặt xa trục màu xanh lục dày đặc đốm màu đen, nhẵn nhụi ngoại trừ có lông tơ nhỏ dọc theo gân giữa, đáy hình nêm, đỉnh nhọn thon hoặc hình đuôi-nhọn thon. Cụm hoa mọc từ thân rễ. Hoa không rõ. Cụm quả 1-2, xuất hiện từ thân rễ, hình đầu, 3,5-5 × 5–6 cm; cuống cụm quả dài 2–6 cm, vảy màu trắng với đỉnh màu đỏ ánh tía, nhẵn nhụi; lá bắc con màu xanh lục với đỉnh màu đỏ ánh tía, hình mác, ~2,5 cm × 6 mm, nhẵn nhụi. Quả nang màu vàng nghệ ánh xanh lục (khi thuần thục), hình trứng, 3,5-4 × 2-2,2 cm, 3 góc, đỉnh với đài bền, đáy màu gần trắng. Hạt gần hình trứng, ~7 × 5 mm, hạt non màu trắng, sau chuyển thành đỏ, tổng thể màu đen ánh tía; áo hạt màu trắng, bao bọc toàn bộ hạt. Tạo quả tháng 11.

Quả nang và hạt tương tự như ở "Z. recurvatum"; nhưng khác ở chỗ có thân cây thanh mảnh hơn với đường kính chỉ tới 1,2 cm, thân rễ già màu vàng nghệ, thân rễ non màu gần trắng, lưỡi bẹ phía trên 2 thùy, phía dưới gần cắt cụt, phiến lá với gân bên nổi rõ ở mặt trên, mặt dưới dày đặc đốm đen, quả nang thuần thục màu hơi vàng nghệ-xanh lục, áo hạt màu trắng bao bọc toàn bộ hạt.
Zingiber niveum

Zingiber niveum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Donald Mood và Ida Theilade mô tả khoa học đầu tiên năm 2002.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Mood J.D. 1663"; là cây trồng số NNTG 9564 tại Vườn Nhiệt đới Nong Nooch, tỉnh Chonburi, Thái Lan; từ nguyên mẫu thu mua tháng 6 năm 1995 từ một nhà sưu tập thực vật Lào, với cây thu thập từ cao độ khoảng 250 m, tọa độ khoảng , miền đông tỉnh Savannakhet, Lào. Mẫu holotype lưu giữ tại Đại học Aarhus, Đan Mạch (AAU).

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "niveum" (giống đực: "niveus", giống cái "nivea") là tiếng Latinh, nghĩa là tuyết, trắng như tuyết; ở đây để nói tới các lá bắc chủ yếu là màu trắng của loài này.

==Phân bố==
Loài này là bản địa miền nam Lào. Loài cây thảo thân rễ này mọc trên đất sét pha cát trong rừng khộp (Dipterocarpaceae) ở cao độ khoảng 150–250 m. Có thể có tại đông bắc Thái Lan, với mẫu "Triboun P. 1406" thu thập tại tỉnh Mukdahan.

==Phân loại==
"Z. niveum" thuộc tổ "Zingiber".

==Mô tả==
Lá màu xám ánh bạc. Cành hoa bông thóc màu trắng sữa, thuôn tròn, với các lá bắc màu trắng hoặc trắng hồng hay trắng xanh. Hoa màu vàng.

==Sử dụng==
Loài này ở tình trạng nguy cấp do bị khai thác để bán sang Thái Lan. Cụm hoa non được dùng làm thực phẩm. Nó cũng được thu hoạch ở Lào để xuất khẩu sang Thái Lan làm cây cảnh. Loài này xuất hiện trong Khu bảo tồn quốc gia Dong Hua Sao (tỉnh Champasak). Nó cũng được trồng tại Vườn Thực vật Hoàng hậu Sirikit ở Thái Lan và tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Edinburgh. Nó cũng được bán làm cây cảnh tại Hoa Kỳ dưới tên gọi "Milky Way" (Ngân Hà).
Zingiber oligophyllum

Zingiber oligophyllum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Karl Moritz Schumann miêu tả khoa học đầu tiên năm 1904.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Henry A. 1605"; thu thập tháng 5 năm 1894, núi Bangk-wung (Bangkinseng, Vạn Kim Thánh sơn 萬金聖山?) thôn Vạn Kim (萬金, tọa độ ), hương Vạn Loan (萬巒), huyện Bình Đông (屏東), đông nam đảo Đài Loan. Mẫu holotype và isotype lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Kew (K), mẫu isolectotype lưu giữ tại Viện Smithsonian, Washington D.C., Hoa Kỳ (US). Các barcode tương ứng là K000815678, K000815679, 00092878.

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "oligophyllum" bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp "ὀλίγος" (olígos) nghĩa là nhỏ và "φύλλον" (phúllon) nghĩa là lá; ở đây để nói tới các lá nhỏ của loài này.

==Phân bố==
Loài này là bản địa đảo Đài Loan, cũng như tại đông nam Trung Quốc đại lục, bao gồm cả Hồng Kông.

==Phân loại==
Schumann (1904) xếp loài này trong tổ "Cryptanthium". Cùng với "Z. ventricosum", "Z. thorelii" và "Z. xishuangbannaense" chúng tạo thành tổ hợp "Z. oligophyllum".

==Mô tả==
Cây thảo lâu năn, thanh mảnh. Thân lá dài 40–45 cm; với 5 bẹ không phiến lá dài 2–13 cm, tù, nhẵn nhụi. Lá thường 4, không cuống, thuôn dài, đỉnh nhọn thon hình đuôi, đáy nhọn, hai mặt nhẵn nhụi, dạng cỏ yếu, khi khô màu xanh lục xám tro, dài 10–25 cm, rộng 4–7 cm; bẹ lá hơi rộng, dạng màng, nhẵn nhụi; lưỡi bẹ rất ngắn, dài không quá 1 mm, nhẵn nhụi. Cành hoa bông thóc không hoa sau khi nở dài 8–9 cm, hình trứng; cuống cụm hoa dài 3–4 cm, nhẵn nhụi, với 4 vảy thuôn dài tù dạng màng. Lá bắc dài bằng nhau, dạng màng, thuôn dài hoặc hình mác nhọn thon, màu xanh lục sau đó có lẽ chuyển thành màu tá, dài 3-4,5 cm; lá bắc con hình mác, xoắn lại, dài 2,5 cm, nhẵn nhụi. Bầu nhụy có lông lụa; đài hoa dạng mo, đáy có lông tơ; ống tràng màu trắng; cánh môi có lẽ có màu sắc tương tự. Quả nang hình thoi, dài 2,2 cm, có đài dài 1 cm trên đỉnh, có lông tơ nhỏ, khi khô nhạt màu. Các ngăn 2-3 hạt.

Loài tương tự như "Z. mioga", nhưng khác ở chỗ lá nhỏ và rộng. Flora of China từng coi "Z. oligophyllum" là đồng nghĩa của "Z. mioga".
Zingiber olivaceum

Zingiber olivaceum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Donald Mood và Ida Theilade mô tả khoa học đầu tiên năm 2002.

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "olivaceum" (giống đực: "olivaceus", giống cái: "olivacea") nghĩa là màu xanh lục ô liu (màu xanh lục ánh vàng).

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Mood 97p86"; là cây trồng số T-7593 do Mark Collins thu thập năm 1993 ở cao độ 540 m, gần Ban Krung Ching, khoảng 50 km về phía tây bắc thành phố Nakhon Si Thammarat, tỉnh Nakhon Si Thammarat, được trồng tại Vườn ươm cây Lyon ở Hawaii và Vườn Nhiệt đới Nong Nooch, Thái Lan. Mẫu holytpe lưu giữ tại Đại học Aarhus (AAU).

==Phân bố==
Loài này là bản địa miền nam Thái Lan, phần bán đảo.
Zingiber orbiculatum

Zingiber orbiculatum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Shao Quan Tong (童绍全, Đồng Thiệu Toàn) miêu tả khoa học đầu tiên năm 1987. Tên gọi thông thường trong tiếng Trung là 圆瓣姜 (viên biện khương), nghĩa là gừng cánh hoa tròn.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "S.Q.Tong 24804"; thu thập ngày 20 tháng 7 năm 1981, trong rừng, cao độ 620 m, tọa độ , huyện Mãnh Lạp, tỉnh Vân Nam. Mẫu holotype lưu giữ tại Viện Thực vật Nhiệt đới Vân Nam (YNTBI), tức Vườn Thực vật Nhiệt đới Tây Song Bản Nạp, Vân Nam (HITBC).

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "orbiculatum" (giống đực: "orbiculatus", giống cái: "orbiculata") là tiếng La tinh, nghĩa là tròn, thuôn tròn; ở đây để nói cánh môi hình tròn của loài này.

==Phân bố==
Loài này có tại tây nam tỉnh Vân Nam (huyện Mãnh Lạp), Trung Quốc, miền bắc Thái Lan, Lào, Myanmar. Môi trường sống là rừng thường xanh, ở những nơi ẩm ướt, cao độ khoảng 600-800 m.

==Phân loại==
"Z. orbiculatum" thuộc tổ "Cryptanthium".

==Mô tả==
Thân giả cao 1,4-3,2 m, đường kính 1,8-3,5 cm. Lá không cuống; bẹ lá nhẵn nhụi; lưỡi bẹ màu trắng ánh xanh lục, 1,3-1,5 cm, nhẵn nhụi, đỉnh gần cắt cụt; phiến lá hình mác hẹp, 45-60 × 7-9 cm, nhẵn nhụi, gân giữa phình to ở đáy và dày đặc đốm đỏ ở hai bên, đáy hình nêm, đỉnh nhọn thon. Cụm hoa 1-2, mọc từ thân rễ, hình trứng hoặc hình đầu, 5-8 × 3,5-5 cm; cuống cụm hoa 2-5 cm, có vảy màu xanh lục; lá bắc hình trứng hoặc hình trứng rộng, 3-4 × 2,8-3,6 cm, màu đỏ, đỉnh có mấu nhọn hoặc nhọn thon ngắn; lá bắc con ở phần gần nhạt màu, ở phần xa màu đỏ, hình ống, dài 3,4-4,1 cm, đường kính 5-7 mm, có lông tơ màu trắng. Đài hoa dài 1,8-2,2 cm, đường kính 5-8 mm, có lông tơ và đặc biệt rậm lông tơ ở đáy, đỉnh 3 răng. Ống tràng hoa dài 3,4-3,6 cm, đường kính 3-4 mm, nhẵn nhụi; các thùy tràng màu trắng với đỉnh màu đỏ, hình mác; thùy tràng lưng dài 2,7-3 cm, rộng 0,9-1 cm, có lông tơ; các thùy tràng bên rộng 6-7 mm. Cánh môi màu trắng, hình tròn, 2,2-2,4 × 2-2,2 cm; thùy giữa hình bán nguyệt, mép nhăn, đỉnh khía răng cưa; các thùy bên (nhị lép bên) hình tai, ~1,4 × 0,5 cm. Nhị dài ~2,5 cm; chỉ nhị dài ~2 mm; mô vỏ bao phấn màu vàng, dài ~1,2 cm; phần phụ liên kết dài ~1,2 cm, màu vàng. Bầu nhụy nhạt màu ở phần gần, màu vàng ở phần xa, gần hình elipxoit, rậm lông tơ. Quả nang màu đỏ sẫm với phần đáy màu nâu nhạt, hình tam giác-thuôn dài, 4-5 × 2-2,5 cm, 3 góc, có lông tơ. Hạt màu đen, hình trứng ngược, ~6 × 5 mm, có áo hạt bao quanh; áo hạt màu trắng, dạng màng. Ra hoa tháng 7.

"Z. orbiculatum" giống với "Z. barbatum" ở chỗ cánh môi và các thùy tràng hoa màu trắng, nhưng khác ở chỗ phiến lá nhẵn nhụi cả hai mặt, lưỡi bẹ cắt cụt, cánh môi hình tròn với thùy giữa hình bán nguyệt, các thùy bên hình tai dài 1,4 cm rộng 5 mm.
Zingiber pachysiphon

Zingiber pachysiphon là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Brian Laurence Burtt và Rosemary Margaret Smith miêu tả khoa học đầu tiên năm 1969.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Burtt B.L. & Martin A.M. B 4781"; thu thập ngày 5 tháng 8 năm 1967 ở cao độ 550 m, tọa độ , dãy núi Hose, bang Sarawak, Malaysia. Mẫu holotype lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Edinburgh (E).

==Phân loại==
Có quan hệ gần với "Z. kelabitianum" trong tổ "Zingiber".

==Phân bố==
Loài đăc hữu đảo Borneo, có tại các bang Sarawak và Sabah thuộc Malaysia và tỉnh Tây Kalimantan thuộc Indonesia. Loài cây thảo cao tới 1,75 m này có môi trường sống là rừng, ở cao độ 200-1.000 m.

==Liên kết ngoài==
- Hình ảnh cụm hoa "Z. pachysiphon" trên website của www.biolib.cz.
Zingiber papuanum

Zingiber papuanum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Theodoric Valeton miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh gồm 3 syntype "XI B 3", "XI B 33" và "XI B 136" (ZRC ghi là "XI B 36"); là cây trồng tại Vườn Thực vật Bogor, thu thập từ đông bắc New Guinea. Các mẫu này đều lưu giữ tại Trung tâm Nghiên cứu Sinh học Indoneasia ở Cibinong (BO).

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "papuanum" (giống đực: "papuanus", giống cái: "papuana") là tiếng Latinh, nghĩa là liên quan tới Papua; ở đây là để nói tới Papua New Guinea trên đảo New Guinea.

==Phân bố==
Loài đặc hữu đảo New Guinea; tìm thấy tại Papua New Guinea.

==Mô tả==
Cây thân thảo nhỏ, yếu. Thân lá cao tới 0,5 m, đáy mập ~7 mm, đỉnh ~2 mm, hơi có lông lụa, màu xanh vàng ô liu sẫm. Thân rễ mỏng, gồm các nhánh hình trứng ngược, ruột màu vàng nhạt. Lá hình mác, đỉnh gần nhọn thon tới rất nhọn, đáy trên cuống lá ngắn (4-5 mm), mép men xuống, lá to 19-23 × 5,7-5 cm, lá nhỏ 11,5 × 3-4,2 cm, mặt dưới gần trụ rải rác lông áp ép; lưỡi bẹ thuôn tròn-hình trứng, thường rộng đầu, dài 5-10 mm, màu trắng. Cán hoa thanh mảnh, 15 × 0,5 cm; vảy che phủ 4, dài 3-4 cm, màu đỏ ánh nâu, phía dưới màu ánh trắng. Vảy tổng thể nhỏ, dài 2,5 cm, mọc ở hướng đối diện với lá bắc của cành hoa bông thóc, màu xanh vàng ô liu. Cán hoa và vảy có lông tơ. Cành hoa bông thóc hình elip thon nhỏ dần hoặc hình thoi ngắn, đáy và đỉnh thon nhỏ dần, nhọn, 3,5-6 × 1,7-2 cm, hầu như không phồng. Lá bắc thuôn tròn-hình trứng ngược, mép hẹp (0,25-0,5 mm) màu trắng, khi khô nổi rõ, cong vào trong nhiều hay ít, mấu nhọn nhỏ gần như không thấy, có lông tơ, phần còn lại ngoại trừ đáy nhẵn nhụi, nhẹ, mỏng, có sọc, khi tươi màu xanh lục, các lá bắc ở phía trên màu tía nhạt ở phần gần đỉnh, các lá bắc ngoài tạo thành khoang rỗng, có lông, phồng mạnh. Lá bắc con rộng, 2,5 × 1,5 cm, nhẵn nhụi. Hoa lớn, màu trắng kem, cánh môi giữa màu vành chanh nhạt, dài 4,5-5,4 cm (ống tràng 3,4 cm). Thùy tràng lưng hình trứng, nhọn, 2,4 × 0,9 cm; các thùy tràng bên hẹp, nhọn, 2 × 0,3 cm, hợp sinh với thùy tràng giữa. Cánh môi hình gần tròn, đáy có vuốt, thon nhỏ dần, đỉnh ở hoa trưởng thành có khe chẻ sâu tới giữa, 1,6 × 1,4 mm, các thùy hình nửa trứng, hơi rẽ ra. Nhị lép bên hình elip hoặc hình phỏng thoi nhọn, có vuốt, rời với cánh môi, 1,2 × 0,6 cm.

Tương tự "Z. cassumunar" ở chỗ các hoa màu trắng kem lớn gần bằng cành hoa bông thóc, các nhị lép bên lớn, ít lệch, có vuốt, cánh môi chẻ đôi sâu. Phần còn lại có nhiều điểm chung với "Z. littoralis" ở các lá bắc và các nhị lép rời.
Zingiber pardocheilum

Zingiber pardocheilum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Gilbert Baker miêu tả khoa học đầu tiên năm 1892, mặc dù danh pháp này đã được Johann Otto Voigt đề cập từ năm 1845 nhưng chỉ với mỗi danh pháp trần trụi; dựa theo hình vẽ màu được thực hiện tại Phòng mẫu cây từ cây trồng tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Calcutta dưới sự giám sát của Nathaniel Wallich.

==Phân bố==
Loài này có tại đông nam Myanmar và tây bắc Thái Lan. Môi trường sống là rừng lá sớm rụng ẩm ướt, những nơi ẩm thấp, cao độ khoảng 60 m. Được Nathaniel Wallich thu thập tại Burma, có lẽ từ Tenasseim (nay là vùng Tanintharyi) ở đông nam Myanmar. Triboun (2006) ghi nhận nó ở huyện Tha Song Yang, tỉnh Tak, tây bắc Thái Lan, gần với Mawlamyaing (bang Mon).

==Phân loại==
Baker (1892) và Schumann (1904) xếp "Z. pardocheilum" trong tổ "Cryptanthium".

==Mô tả==
Cây thảo thân rễ lâu năm, cao 0,4-1,5 m. Thân rễ nằm ngang, gồm một loạt các củ gần hình cầu nằm sát nhau với nhiều rễ mập. Thân lá mập mạp, đường kính 1,5 cm. Lá thuôn dài-hình mác, 28-30 × 7-10 cm, nhẵn nhụi cả hai mặt, đỉnh nhọn, mặt trên màu xanh lục sẫm, mặt dưới nhạt màu hơn. Miệng của bẹ lá là các tai (lưỡi bẹ) thuôn dài, tù, nhạt màu, dài 3,5 cm. Mặt ngoài bẹ lá màu xanh lục sẫm, nhẵn nhụi. Cụm hoa rất kết đặc, mọc từ thân rễ; cành hoa bông thóc hình cầu dài và rộng tới hình nón ngược hay gần hình con quay, 5-8 cm, dẹp hay thuôn tròn tại đỉnh; gần như không cuống cụm hoa. Lá bắc màu nâu đỏ, hình trứng ngược-hình nêm, cắt cụt hay có khía răng cưa, xếp lợp, các lá bắc bên ngoài dài ~2,5 cm. Hoa màu trắng ánh đỏ; đài hoa hình ống, dài 1,7-2 cm, màu trắng tới ánh đỏ với đỉnh màu đỏ sẫm, dạng màng, 3 răng; ống hoa màu trắng ánh đỏ, dài ~2,5 cm; tràng hoa 3 thùy, màu ánh đỏ, hình trứng hình mác, thùy tràng lưng dài ~2 cm, các thùy bên gần bằng nhau, ngắn hơn ống một chút so với ống tràng; cánh môi 3 thùy chẻ sâu, khảm các đường rộng màu tím hoa cà sẫm hoặc màu tía trên nền màu trắng ánh vàng tới vàng nhạt; thùy giữa thuôn dài rộng, dài 1,5-1,8 cm, hình trứng ngược-hình nêm; các nhị lép bên (các thùy bên của cánh môi) hình tròn. Nhị hoa dài ~3 cm; chỉ nhị rất ngắn; bao phấn thuôn dài hẹp, màu vàng nhạt, dài ~1,5 cm, gần như không cuống; các mô vỏ bao phấn gần, song song, hướng trong; mào bao phấn dài 0,5-1,5 cm, thẳng đứng, hình trụ tới hình mác hẹp, uốn ngược, màu xanh lam cô ban. Bầu nhụy 3 ngăn, rậm lông, gần hình con quay, nhiều noãn đính trụ; vòi nhụy dài, hình chỉ hơi nở rộng ở đỉnh, với một diềm lông ngắn bao quanh đầu nhụy; đầu nhụy hình phễu. Nhụy lép ngắn, tù. Ra hoa và tạo quả tháng 7-9.

==Liên kết ngoài==
- Pl. 87 - Hình minh họa tại "Annals of the Royal Botanic Garden, Calcutta" 9(1) năm 1906.