hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Zingiber pellitum

Gừng bọc da (danh pháp khoa học: Zingiber pellitum) là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain miêu tả khoa học đầu tiên năm 1906.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: Gồm 2 mẫu syntype như liệt kê dưới đây.
- "Pierre J.B.L. 6853"; thu thập tháng 6 năm 1866 ở núi Dinh (tọa độ khoảng ), tỉnh Bà Rịa. Mẫu syntype lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia Pháp ở Paris (P).
- "Talmy 366"; cũng thu thập ở núi Dinh, tỉnh Bà Rịa. Mẫu syntype lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia Pháp ở Paris (P).

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "pellitum" là tiếng Latinh, bắt nguồn từ danh từ "pellis" nghĩa là tấm da lông; ở đây để nói tới đặc điểm toàn cây phủ đầy lông giống như bộ da lông thú của loài này.

==Phân loại==
Với cụm hoa đầu cành, "Z. pellitum" thuộc về tổ "Dymczewiczia".

==Phân bố==
Loài bản địa khu vực từ miền trung Thái Lan qua miền trung Campuchia, miền nam Lào tới khu vực Tây Nguyên và đông nam Việt Nam (tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu). Môi trường sống là rừng, chủ yếu trong các rừng khộp (Dipterocarpaceae) lá sớm rụng, ở cao độ 50-1.100 m.

==Mô tả==
Cây thảo cao vừa phải, khoảng 0,8–1 m, tổng thể đầy lông dài. Các bẹ phía dưới không phiến lá, có sọc, lông nhiều hay ít, các bẹ phía trên mặt lưng phần đỉnh có lông dài, mép có lông rung. Lưỡi bẹ dài 7 mm, như tấm da lông nhỏ, 2 thùy, các thùy tỏa rộng, hình tam giác, nhọn. Lá không cuống; phiến lá hình mác-thẳng, 25 × 7 cm, đáy thon nhỏ dần-cắt cụt, gần như có tai, đỉnh nhọn thon, mặt trên có lông áp ép, lông ở đáy như mụn, mặt dưới rậm lông như lông thú, lông dài, màu trắng, áp ép, mép phần đỉnh rậm lông nhung. Cụm hoa đầu cành (trên ngọn), hình cầu hoặc hình trứng cong xuống, phát sinh từ phần cao nhất trên các bẹ, không cuống, tổng thể đầy lông dài. Cành hoa bông thóc đường kính 4 cm. Lá bắc dài 2,5–3 cm, đáy rộng 1,5 cm, hình trứng, đỉnh nhọn, mặt ngoài như tấm da lông mềm, mặt trong nhẵn nhụi và hơi có sọc màu nâu. Lá bắc con dài 2,5 cm, 1 hoa, có lông dài màu trắng. Đài hoa dạng mo, nhiều lông, dài 2 cm. Tràng hoa ... Nhị ... Cánh môi ... Bầu nhụy rậm lông. Quả hình cầu hay hình trứng, 1,3 × 0,55 cm, có lông đỏ. Nhiều hạt hình trứng, ~3 mm, màu nâu sẫm. Áo hạt màu trắng.

Gần giống với "Z. capitatum" nhưng khác ở các điểm sau: các lá có lông ở mặt trên; lưỡi bẹ dài hơn tới 5-6 lần; cành hoa bông thóc ngắn hơn và thuôn tròn; các lá bắc hình trứng rộng chứ không hình mác, đầy lông; đài hoa 2 lần dài hơn.
Zingiber pendulum

Zingiber pendulum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Mood & Theilade miêu tả khoa học đầu tiên năm 1997.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Mood J.D. 425"; thu thập ngày 15 tháng 3 năm 1993 ở cao độ 1.800 m, tọa độ khoảng , Gunung Alab, bang Sabah, Malaysia. Mẫu holotype lưu giữ tại Trung tâm Nghiên cứu Rừng ở Sandakan, Sabah (SAN).

==Phân bố==
Loài đặc hữu đảo Borneo, tìm thấy tại Gunung Alab trong dãy núi Crocker, bang Sabah, Malaysia. Môi trường sống là rừng nguyên sinh với các loài sồi đá ("Lithocarpus") chi phối, ở cao độ khoảng 1.800 m.

==Mô tả==
Chồi lá cao 1,65-1,8 m, rất thanh mảnh, đường kính 7 mm tại đáy và 3 mm tại đỉnh, lòng thòng chạm mặt đất nên cây cao không quá 1 m. Bẹ lá nhẵn nhụi với ít lông thưa thớt về phía cuống lá. Lưỡi bẹ dài 5–6 mm, cắt cụt, thưa lông. Cuống lá dài 3 mm, với lông mịn màu trắng. Lá hình mác, 18-25 × 3,5-4,5 cm, mặt bóng sáp với mùi hơi hăng, mặt trên chủ yếu nhẵn nhụi hoặc thưa lông dài màu trắng, mặt dưới với lông lụa mịn, gia tăng về phía phần đáy của gân giữa. Cụm hoa mọc từ thân rễ, từ phủ phục tới thẳng đứng; cán hoa dài 7 cm, mỏng, màu từ xanh lục tới đỏ xỉn. Cành hoa bông thóc hình thoi tới hình trứng, nhọn đỉnh, 10-12 × 2,5–3 cm. Lá bắc 2,3-2,5 × 2,5 cm, bóng sáp, màu xanh lục sáng với rìa màu đỏ ánh nâu. Lá bắc con dài 2 cm. Đài hoa dài 2,1 cm. Tràng hoa dài 6,2 cm, màu trắng với ánh màu vàng; thùy tràng lưng 2,8 × 1 cm; các thùy tràng bên 2,4 × 0,5 cm, hợp sinh ở mức bằng với các thùy bên của cánh môi. Cánh môi dài 6 cm, màu trắng; thùy giữa hình tròn, 2 × 1,8 cm, chẻ sâu tại đỉnh; các thùy bên rời, khá phát triển, 1,5 × 0,5 cm. Bao phấn màu vàng-trắng. Hoa với mùi hồ tiêu. Quả không rõ.

Giống như "Z. albiflorum" ở chỗ có cụm hoa hình thoi, lá bắc màu xanh lục bóng sáp với rìa màu từ ánh nâu tới đỏ, chiều dài của lá bắc con và đài hoa và cánh môi màu trắng; nhưng khác ở chỗ thân lá dài hơn và thanh mảnh hơn, lòng thòng phủ phục trên mặt đất, lá dài hơn và hình mác hẹp hơn, cánh môi rộng chẻ sâu, các nhị lép bên khá phát triển, rõ nét, rời với thùy giữa cánh môi. Nó cũng sinh sống ở cao độ lớn hơn (1.800 m so với 1.300-1.400 m ở "Z. albiflorum").
Zingiber petiolatum

Zingiber petiolatum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Ida Theilade nâng cấp thành loài độc lập năm 1998; dựa trên thứ "Zingiber gracile" var. "petiolatum" do Richard Eric Holttum mô tả năm 1950.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Corner E.J.H. SFN 31570"; thu thập ngày 10 tháng 7 năm 1936 ở cao độ 350 m, tọa độ , tại đèo từ Kroh tới Baling, bang Kedah, Malaysia. Holotype lưu giữ tại Vườn Thực vật Singapore (SING); các isotype lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Edinburgh (E), Vườn Thực vật Hoàng gia tại Kew (K), Naturalis tại Leiden, Hà Lan (L).

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "petiolatum" (giống đực: "petiolatus", giống cái: "petiolata") là tiếng Latinh có nghĩa là có cuống lá; ở đây để nói tới cuống lá của nó dài hơn so với của các loài có quan hệ gần trong tổ hợp "Zingiber gracile" ("Z. aurantiacum", "Z. gracile", "Z. elatius").

==Phân bố==
Loài này có tại miền nam Thái Lan (tỉnh Narathiwat) và Malaysia bán đảo (các bang Kedah, Pahang, Perak). Được tìm thấy trong rừng thường xanh, ở cao độ 100–350 m.

==Phân loại==
Thuộc nhóm "Zingiber gracile" trong tổ "Zingiber", bao gồm "Z. aurantiacum", "Z. elatius", "Z. gracile", "Z. kelantanense", "Z. petiolatum", "Z. raja", "Z. singapurense" và "Z. sulphureum".

==Mô tả==
Thân cao tới 2,5 m, các bẹ ở đáy tràn đầy màu đỏ-nâu, gốc phồng màu ánh vàng nhạt. Lá hình mác, màu xanh lục sẫm, ~40 × 8 cm, gần như nhẵn nhụi. Cuống lá dài 5–15 mm. Lưỡi bẹ 2 thùy, 3–5 mm. Cán hoa cao tới 75 cm, các bẹ màu đỏ-nâu; cụm hoa dài tới 30–45 cm, hình thoi. Lá bắc hình mác, màu hồng, ~7 × 3 cm, dai, đỉnh nhọn. Lá bắc con dài tới 3 cm. Ống tràng 6 cm, các thùy dài 2 cm, màu kem. Cánh môi tới 6 cm, màu kem; thùy giữa thuôn dài, dài 2,5 cm, đỉnh rộng đầu hoặc chẻ đôi; các thùy bên dài 0,3 cm, hình xoan.

Nó khác với các loài còn lại của tổ hợp "Zingiber gracile" ở chỗ lá to hơn, cuống lá dài hơn, cán hoa rất dài, cành hoa bông thóc dài và thanh mảnh với các lá bắc dai. Về các lá to và lá bắc dai thì "Z. petiolatum" gần với "Z. puberulum".

==Xem thêm==
- "Zingiber gracile"
- "Zingiber aurantiacum"
- "Zingiber elatius"
Zingiber phillippsiae

Zingiber phillippsiae là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Donald Mood và Ida Theilade miêu tả khoa học đầu tiên năm 1999 như là "Zingiber phillippsii".

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh như dưới đây, được lưu giữ tại Đại học Aarhus, Đan Mạch (AAU):
- Holotype "Mood J.D. 398"; thu thập ngày 9 tháng 9 năm 1991 ở cao độ 1.000 m, tọa độ , đường Sinsuran về phía Kota Kinabalu, dãy núi Crocker, bang Sabah, Malaysia.
- Paratype "Mood J.D. 401"; thu thập ngày 9 tháng 9 năm 1991 ở cao độ 1.000 m, tọa độ không rõ, đường Sinsuran về phía Kota Kinabalu, dãy núi Crocker, bang Sabah, Malaysia.

==Phân bố==
Loài này có trên đảo Borneo, trên dãy núi Crocker, bang Sabah, Malaysia. Loại cây thảo này có các chồi lá cao tới 2,8 m, được ghi nhận ở cao độ 1.000 m trong các thung lũng nhỏ/hào rãnh trong rừng nguyên sinh miền núi.

==Mô tả==
Thân màu tía, lá nhẵn nhụi. Cụm hoa tương tự như ở "Z. coloratum".
Zingiber pleiostachyum

Zingiber pleiostachyum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Karl Moritz Schumann miêu tả khoa học đầu tiên năm 1904.

Tên gọi trong tiếng Trung là 多穗姜 (đa tuệ khương), nghĩa đen là gừng nhiều cành hoa.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Henry A. 147"; thu thập tháng 5 năm 1894, vùng núi và hẻm núi Bangkinsing (Bangkinseng, Vạn Kim Thánh sơn 萬金聖山?) thôn Vạn Kim (萬金, tọa độ ), hương Vạn Loan (萬巒), huyện Bình Đông (屏東), đông nam đảo Đài Loan. Các mẫu lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Kew (K) với barcode K000815681 và tại Viện Smithsonian, Washington D.C., Hoa Kỳ (US).

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "pleiostachyum" bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp "πλείων" (pleíōn) nghĩa là nhiều hơn và "στάχυς" (stákhus) nghĩa là cành hoa bông thóc; ở đây để nói tới nhiều cụm hoa mọc từ mỗi thân cây của loài này ("spicae perplurimae").

==Phân bố==
Loài này là bản địa đảo Đài Loan, cũng như từng ghi nhận tại tỉnh Quý Châu, miền nam Trung Quốc đại lục.

==Phân loại==
Schumann (1904) xếp loài này trong tổ "Cryptanthium".

==Mô tả==
Cây thảo lâu năm thanh mảnh. Thân giả cao tới 50 cm. Lưỡi bẹ 2 thùy, dài ~6 mm, nhẵn nhụi, các thùy nhọn, dạng màng; cuống lá 3–6 mm; phiến lá thuôn dài hoặc thuôn dài-hình mác, 9-15 × 3-4,5 cm, đỉnh nhọn thon không hình đuôi, đáy nhọn hoặc thuôn tròn, nhẵn nhụi, mặt trên màu xanh lục, mặt dưới màu xám tro; các lá phía dưới tiêu giảm, hình trứng, 2 × 1,2 cm. Cụm hoa nhiều, mọc từ thân rễ, mỗi cụm 4-6 hoa; cuống cụm hoa ngoằn ngoèo, dài 4–7 cm, nhẵn nhụi, với 5-6 bẹ thuôn dài-hình mác, tù hoặc nhọn, 0,5-2,2 cm, dạng màng che phủ; lá bắc thẳng-hình mác, nhọn thon, ~3 cm, nhẵn nhụi; lá bắc con dài 2,5 cm, hình mác hẹp, xoắn lại, nhẵn nhụi. Hoa màu đỏ. Cuống hoa dài 6–7 mm, gần như có lông lụa. Đài hoa dài ~1,8 cm, dạng mo, chẻ một bên. Ống tràng hoa dài ~3,8 cm, rất thanh mảnh; các thùy dài ~2 cm; thùy tràng lưng khoảng 2 lần rộng hơn các thùy tràng bên. Cánh môi gần hình thoi, dài ~2,4 cm; các thùy bên dài ~6 mm, đỉnh nhọn. Bao phấn hình mác, dài ~1,1 cm; phần phụ liên kết dài ~1,1 cm. Bầu nhụy hình cầu, có lông nhung-lông lụa.
Zingiber porphyrosphaerum

Zingiber porphyrosphaerum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Karl Moritz Schumann miêu tả khoa học đầu tiên năm 1904.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Haviland G.D. 442"; do George Darby Haviland (1857-1901) thu thập năm 1891 ở, tọa độ , gần sông Rajang, tại Sibu, huyện Sibu, tỉnh Sibu, Sarawak, Malaysia. Mẫu holotype lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Kew (K).

==Phân bố==
Loài này là đặc hữu đảo Borneo, được tìm thấy tại các tỉnh Sibu và Sri Aman (vườn quốc gia Batang Ai), bang Sarawak, Malaysia.

==Phân loại==
Schumann (1904) xếp "Z. porphyrosphaerum" trong tổ "Lampugium" (= "Zingiber").

==Mô tả==
Cây thảo lâu năm. Lá không cuống hoặc cuống rất ngắn, thẳng hoặc thẳng-hình mác, đỉnh thon nhỏ dần-nhọn thon, đáy gần nhọn và thuôn tròn ngắn, mặt trên nhẵn nhụi, mặt dưới thưa lông nhỏ, dài 20–22 cm, rộng 2-2,5 cm. Bẹ lá nhẵn nhụi; lưỡi bẹ rất ngắn, dài không quá 1 mm, cắt cụt, gần như da. Cuống cụm hoa dài 16 cm, nhẵn nhụi, phần trên có lông măng mềm; vảy hình trứng-thuôn dài, nhọn, như da, sắp xếp lỏng lẻo, đáy gần như có lông măng, dài 3,5–5 cm che phủ. Cành hoa bông thóc hình trứng, dài 5 cm, đường kính gần đáy 4,5 cm. Lá bắc ngoài gần tròn, nhọn đột ngột, đáy có lông lụa, đỉnh nhẵn nhụi. Lá bắc con dài 2,5 cm, hình mác, nhọn thon, gần như có lông măng, đỉnh trở thành nhẵn nhụi. Bầu nhụy hình cầu, có lông lụa màu vàng kim.

Tương tự như "Z. macrocephalum" nhưng khác ở chỗ phiến lá hẹp và lá bắc có lông lụa mịn.
Zingiber pseudopungens

Zingiber pseudopungens là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Rosemary Margaret Smith miêu tả khoa học đầu tiên năm 1988 nhưng xuất bản năm 1989.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Chew W.L., Corner E.J.H. & Stainton J.D.A. 1710"; thu thập ngày 10 tháng 8 năm 1961 trên đảo Borneo, ở cao độ 1.300 m, tọa độ khoảng , Ulu Langani, đường Mamut, vườn quốc gia núi Kinabalu, bang Sabah, Malaysia. Mẫu holotype lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Kew (K).

==Phân bố==
Loài bản địa đảo Borneo, được tìm thấy tại các bang Sarawak và Sabah thuộc Malaysia cũng như tại Brunei và tỉnh Đông Kalimantan thuộc Indonesia. Môi trường sống là rừng, ở nơi có bóng râm, cao độ 1.000-1.300 m.

==Mô tả==
Địa thực vật thân thảo, cao tới 2 m, mọc thành cụm. Phần không lá cao 1,2 m, phiến lá màu xanh lục cả hai mặt. Cuống cụm hoa nằm ngang, dài ~20 cm; cụm hoa với các lá bắc màu hồng. Tên bản ngữ ở Lundayeh: "baku talau"; ở Kelabit: "tubu kuri" (kuri là bệnh đỏ da) hoặc "tubu berak" (berak = lợn).
Zingiber raja

Zingiber raja là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Chong Keat Lim và Kharukanant B. mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Lim C.K. L 6371"; thu thập năm 2003, tọa độ , Khu bảo tồn rừng Belum, bang Perak, Malaysia. Mẫu holotype lưu giữ tại Viện Nghiên cứu Rừng Malaysia ở Kepong, Selangor (KEP), mẫu isotype lưu giữ tại Cục Vườn quốc gia, Bảo tồn Động vật hoang dã và Thực vật ở Chatuchak, Băng Cốc (BKF).

==Phân bố==
Loài này có tại miền nam Thái Lan (tỉnh Yala) và Malaysia bán đảo (bang Perak). Được tìm thấy trong vùng đồi núi, các khu rừng thường xanh rậm rạp trên đất nhiều cát, ở cao độ 150–400 m.

==Phân loại==
Thuộc nhóm "Zingiber gracile" trong tổ "Zingiber", bao gồm "Z. aurantiacum", "Z. elatius", "Z. gracile", "Z. kelantanense", "Z. petiolatum", "Z. raja", "Z. singapurense" và "Z. sulphureum".

==Mô tả==
Địa thực vật thân thảo lâu năm. Thân lá cao tới 2,5–3 m, nhẵn nhụi, với khoảng 9 cặp lá. Bẹ lá và cụm hoa nhẵn nhụi. Phiến lá hình elip tới hình trứng, rộng trên 9 cm, nhẵn bóng. Lưỡi bẹ 2 thùy, ngắn (~2 mm), có lông tơ. Cuống cụm hoa thẳng đứng, dài hơn cành hoa bông thóc. Cụm hoa mọc từ gốc, cao 50–62 cm. Cành hoa bông thóc hình trụ tới hình nón, dài tới 36 cm. Lá bắc màu da cam, nhạt hơn ở đáy, đỉnh hơi cong nhưng không uốn ngược. Cánh hoa màu da cam nhạt. Cánh môi màu vàng với nhiều đốm màu tía rất sẫm. Nhị lép với đốm màu vàng. Nhị hoa màu vàng ở đáy, màu tía sẫm ở đỉnh.

==Sử dụng==
Sử dụng làm cây cảnh ở dạng hoa cắt cành.
Zingiber simaoense

Zingiber simaoense là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Qian Yi Yong (钱义咏, Tiền Nghĩa Vịnh) miêu tả khoa học đầu tiên năm 1998. Tên gọi trong tiếng Trung là 思茅姜 (Tư Mao khương), nghĩa là gừng Tư Mao.

==Mẫu định danh==
Các mẫu bao gồm: "Qian Yi-yong 1818" (holotype), "Qian Yi-yong 1817" (isotype), "Qian Yi-yong 1815", "Qian Yi-yong 1874" và "Qian Yi-yong 1893"; Yunnan: Simao, thu thập ngày 7 tháng 9 năm 1988 trong rừng ở cao độ 1.200-1.600m, tọa độ , huyện Tư Mao, tỉnh Vân Nam. Mẫu holotype lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoa Nam ở Quảng Châu (IBSC), mẫu isotype lưu giữ tại Cục Lâm nghiệp Tư Mao (SMAO).

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "simaoense" lấy theo địa danh huyện Tư Mao, địa khu Tư Mao (Là huyện trong giai đoạn 1981-1993, nay là quận Tư Mao trong địa cấp thị Phổ Nhĩ. Địa khu Tư Mao tồn tại từ năm 1970 đến năm 2003), tỉnh Vân Nam.

==Phân bố==
Loài này có tại tây nam Trung Quốc (tỉnh Vân Nam), miền bắc Thái Lan (các tỉnh Chiang Rai, Mae Hong Son). Môi trường sống là rừng, ở cao độ 1.200-1.600 m.

==Mô tả==
Thân rễ mọng; rễ kết thúc bằng các củ nhỏ. Thân giả cao 30–65 cm. Lưỡi bẹ 2 thùy, 1–8 mm, rậm lông nhung. Lá 3-7 với 1-2 lá dưới cùng không cuống lá; cuống lá 0,3-1,5(-4,5) cm, có lông nhung màu từ xám tro sẫm tới nâu xám; phiến lá hình trứng ngược hoặc hình mác ngược hoặc thuôn dài, 1,5-34 × 1,2-7,5 cm, mặt xa trục có lông nhung, mặt gần trục nhẵn nhụi, đáy hình nêm, đỉnh nhọn thon. Cụm hoa mọc từ thân rễ, màu ánh xanh lục hoặc ánh đỏ, hình trứng ngược, 4-7 × 1,5–4 cm, 1-5 hoa; cuống cụm hoa màu trắng, 3–10 cm, có lông nhung, bẹ dạng vảy màu trắng dài 0,8-3,5 cm, thưa lông nhung; lá bắc màu ánh xanh lục hoặc trắng với đỉnh ánh hồng, hình trứng ngược hoặc hình elip, 3-5 × 1,3-2,6 cm, có lông nhung. Đài hoa 1-1,5 cm, màu trắng, có lông nhung. Ống tràng hoa 4–5 cm, màu trắng; các thùy màu trắng, hình trứng hẹp hoặc hình mác, 2,4-3 × 0,7-1,1 cm. Cánh môi hình quạt, nhẵn nhụi, 3 thùy; thùy giữa hình tròn, 1,7-2,5 × 2,2–3 cm, đỉnh cắt cụt hoặc thuôn tròn; các thùy bên hình trứng ngược, dài 1-1,5 cm. Bao phấn 1,1-1,2 cm; phần phụ liên kết 1,2-1,3 cm. Bầu nhụy có lông nhung. Quả nang màu đỏ, hình trứng, dài 2-3,5 cm. Hạt màu đen, hiếm khi màu đỏ. Ra hoa tháng 9.

"Z. simaoense" tương tự như "Z. densissimum", nhưng khác ở chỗ phiến lá hình mác ngược hoặc hình trứng ngược hoặc thuôn dài, 1,5-34 × 1,2- 7,5 cm; cuống lá dài 0,3-1,5(-4,5) cm với lông nhung màu xám tro sẫm; các lá dưới cùng không cuống; cành hoa bông thóc hình trứng ngược màu ánh xanh lục hay ánh đỏ; thùy giữa cánh môi thuôn tròn đỉnh cắt cụt hoặc thuôn tròn; quả nang màu đỏ, hạt màu đen hiếm khi màu đỏ so với ở Z. densissimum là phiến lá hình mác hay hình mác hẹp, 22-45 × 4–9 cm; cuống lá 2–5 cm rậm lông nhung màu trắng bạc; cành hoa bông thóc hình trứng hẹp hoặc hình trứng, nhạt màu hoặc màu đỏ nhạt ở đỉnh; thùy giữa cánh môi hình trứng ngược đỉnh có khía răng cưa; quả nhạt màu; hạt nhạt màu.

==Sử dụng==
Trong y học cổ truyền Thái Lan thân rễ được sử dụng làm thuốc chữa các rối loạn dạ dày.
Zingiber stenostachys

Zingiber stenostachys là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Karl Moritz Schumann miêu tả khoa học đầu tiên năm 1904.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Korthals P.W. s. n."; thu thập tại núi Balacan và Sakumbang (nay là núi Salamban ở đông nam Banjarmasin), tỉnh Nam Kalimantan. Mẫu isotype lưu giữ tại Naturalis, Leiden, Hà Lan (L).

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "stenostachys" có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp cổ "στενός" (stenos) nghĩa là hẹp và "στάχυς" (stakhus) nghĩa là cành hoa bông thóc; ở đây là để nói tới đặc điểm khác biệt là cành hoa bông thóc hẹp của loài này.

==Phân bố==
Loài này là đặc hữu đảo Borneo, tìm thấy trong tỉnh Nam Kalimantan, Indonesia.

==Phân loại==
Schumann (1904) xếp "Z. stenostachys" trong tổ "Lampugium" (= "Zingiber").

==Mô tả==
Cây thảo lâu năm thanh mảnh. Thân lá cao 60–70 cm, gốc 4 bẹ thẳng nhọn hoặc tù và đỉnh nhọn đột ngột có lông rất nhỏ. Lá không cuống hoặc gần như không cuống, thuôn dài hoặc thuôn dài-hình mác, đỉnh nhọn thon không hình đuôi, mặt trên nhẵn nhụi, mặt dưới lúc ban đầu ở gân giữa và đáy thưa lông áp ép lỏng lẻo, 6-13 x 1,3-5,5 cm, khi khô màu xanh lục xám tro. Cành hoa bông thóc dài 10 cm, đường kính 1,5 cm, sau đó mập hơn một chút. Cuống cụm hoa dài 6–7 cm; vảy bao phủ 5, thuôn dài, hơi nhọn, có lông nhỏ, dài 2-2,5 cm, xếp lợp lỏng lẻo. Lá bắc thuôn dài, nhọn, dài 3 cm, có lông. Lá bắc con … Đài hoa …. Cánh môi …. Quả nang gần hình trứng thuôn tròn-3 góc, màu trắng, nhẵn nhụi, dài 1 cm, đường kính 0,5 cm; vỏ quả ngoài dạng màng, nhọn thon; hạt hình elipxoit, dài 5–6 mm, màu nâu hạt dẻ xám, có áo hạt hơi mọng bảo vệ ở đỉnh.

Loài này khác biệt ở chỗ có cành hoa bông thóc hẹp và cuống cụm hoa ngắn hơn.
Zingiber tuanjuum

Zingiber tuanjuum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Zhu Zheng Yin (祝正银, Chúc Chính Ngân) miêu tả khoa học đầu tiên năm 1984. Tên gọi trong tiếng Trung là 团聚姜 (đoàn tụ khương).

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Li D.Q. & Zhu Z.Y. 2602"; thu thập ở cao độ 900 m, hương Xuyên Chủ (川主, tọa độ khoảng ) - từ tháng 12/2019 là một phần của trấn Tuy Sơn (绥山), Nga Mi Sơn, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc. Mẫu holotype lưu giữ tại Trường Trung dược tỉnh Tứ Xuyên (四川省中药学校) ở Nga Mi Sơn, Lạc Sơn, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc (EMA). Lưu ý rằng tọa độ mà ZRC đưa ra nằm gần núi Nga Mi là thiếu chính xác, cách Xuyên Chủ khoảng 10 km về phía tây nam.

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "tuanjuum" là Latinh hóa tiếng Trung 团 (tuán, đoàn) và 聚 (jù, tụ), nghĩa đen là tụ họp, tụ tập; ở đây hàm ý chỉ cành hoa bông thóc với nhiều hoa tụ tập.

==Phân bố==
Loài đặc hữu Trung Quốc, được tìm thấy tại miền trung tỉnh Tứ Xuyên (Nga Mi Sơn). Môi trường sống là rừng; ở cao độ khoảng 900 m.

==Phân loại==
"Z. tuanjuum" thuộc tổ "Cryptanthium".

==Mô tả==
Thân rễ phân nhánh không đều, ruột màu trắng ánh vàng. Thân giả 0,8-1,5 m. Bẹ có lông nhung áp ép. Lưỡi bẹ 2 thùy hoặc chẻ đôi, 1-2,8 cm, dạng màng, có lông nhung. Lá 7-21; cuống lá 0,5-1,5 cm; phiến lá hình mác, ít khi hình elip, 14-15 × 3,5-8,5 cm, mặt gần trục nhẵn nhụi, mặt xa trục có lông nhung áp ép, đáy hình nêm, đỉnh hình đuôi-nhọn thon. Cụm hoa mọc từ thân rễ, gần hình elipxoit, 5-7 × 2–3 cm, 12-20 hoa; cuống cụm hoa 2-6(-16) cm, có lông nhung; lá bắc màu nâu tía hoặc đỏ ánh tía, hình trứng rộng hoặc hình mác, 3,5-5,5 × 1–5 cm, thưa lông nhung áp ép, đỉnh nhọn thon, các lá bắc phía ngoài gần như xếp thành 2 dãy; lá bắc con dài bằng lá bắc, có lông nhung. Hoa không cuống. Đài hoa màu trắng, ~2,8 cm, dạng màng, chẻ 1 bên, có thùy rộng. Tràng hoa màu trắng ánh vàng; ống tràng 3,5–4 cm, họng thưa lông tơ; các thùy tràng màu trắng ánh vàng, với màu ánh đỏ ở đỉnh, hình mác, mép nguyên hoặc nhăn; thùy tràng lưng ~3,5 × 1,7 cm; các thùy tràng bên 2,5-3,5 × 0,8 cm. Cánh môi hình trứng rộng, 2,5-3,5 × 2,5-3,5 cm, màu vàng với các sọc sẫm màu, mép nguyên hoặc nhăn. Các thùy bên của cánh môi tiêu giảm, giống như răng xoăn hoặc không có. Chỉ nhị ~2 mm; bao phấn ~1,5 cm; phần phụ liên kết 1,8-2,2 cm, màu da cam; tuyến trên bầu dài 5 mm. Bầu nhụy rậm lông nhung.

Tương tự như "Z. atrorubens", nhưng khác ở chỗ lưỡi bẹ và cuống cụm hoa dài hơn, cành hoa bông thóc hình elipxoit, nhiều hoa, hoa màu trắng ánh vàng, cánh môi hình trứng rộng, các thùy bên tiêu giảm hình răng xoắn hoặc không có, phần phụ liên kết dài hơn.

==Sử dụng==
Được sử dụng như một loại rau.
Zingiber vanlithianum

Zingiber vanlithianum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Sijfert Hendrik Koorders miêu tả khoa học đầu tiên năm 1919.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Koorders S.H. 42910 β"; do Sijfert Hendrik Koorders và vợ là Anna Koorders-Schumacher thu thập ngày 21 tháng 7 năm 1916 ở sườn đông núi Idjen, cao độ 800 m, trên đường từ Litjin (Licin) tới cao nguyên Idjen, giữa Banjulinu và Kalibendo, Đông Java, Indonesia.

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "vanlithianum" là để vinh danh trung tá A. van Lith, nhà địa hình học của Công ty Đông Ấn Hà Lan, thành viên của "Idjen Kommission" (Ủy ban Idjen) kiêm thành viên điều hành của "Koninklijke Natuurkundige Vereeniging in Nederlandsch Indië" (Hiệp hội các nhà khoa học Hoàng gia tại Đông Ấn Hà Lan).

==Phân bố==
Loài này có tại đảo Java, Indonesia.

==Mô tả==
Cây thảo, mọc thẳng đứng, cao tới 1,3-1,5 m, tương tự như "Amomum maximum", nhưng khác ở chỗ các quả nhẵn nhụi, không cánh, nổ vỡ để phát tán hạt; các quả rất đáng để ý do có màu da cam đẹp mắt, mọc thành chùm quả lớn, rủ xuống mặt đất. Lưỡi bẹ mỏng, dạng da, 6 × 1,33 cm, nhẵn nhụi, khi khô như thủy tinh, màu xám. Lá mọc so le, có cuống. Cuống lá dài 6–10 cm, đáy có lông tơ ngắn, những phần khác nhẵn nhụi. Phiến lá hình mác hẹp-thuôn dài, 47-60 × 8–12 cm, nhiều gân dạng sọc, các gân gần thẳng đứng, đáy thon nhỏ dần, đỉnh nhọn, mặt trên màu xanh lục sẫm, không bóng, nhiều gân bên lồi lên, mỏng, song song, mặt dưới màu xanh lục rất nhạt, xỉn, gân giữa nổi cao, khi non thưa lông tơ mềm dài áp ép che phủ; khi cọ xát không mùi. Cán hoa ngầm dưới đất, ngắn, gần nằm ngang. Cành hoa bông thóc đơn độc, gần hình cầu, ~12 × 10 cm. Lá bắc áp ép, hình elip, đỉnh thuôn tròn, tù hoặc nhọn, dài ~4 cm. Lá bắc con khi gần tạo quả hình elip hoặc thuôn dài, đỉnh tù hoặc thuôn tròn, mép phẳng (hầu như không cụp trong). Hoa không rõ. Cụm quả có lá bắc tù và bền ở đỉnh, dài 12 cm và rộng 10 cm, hình elipxoit-hình cầu, trục cụm quả ngắn, ngầm dưới đất. Quả nang mọng, nhẵn bóng, không lông, thuôn dài, ngăn 3 mảnh vỏ, 4-5 × 1,5–2 cm. Vách ngoài và trong của quả nang màu da cam. Hạt ít, không hiếm khi chỉ 1, hơi hình trứng ngược, hơi nhẵn nhụi, dài ~7,5 mm, vỏ hạt khi non màu đỏ, khi thuần thục màu đen. Áo hạt mọng, màu trắng tuyết, bao phủ gần như toàn bộ hạt, đỉnh chia 3 phần, với các phần có diềm, dài ~1,33 cm.
Zingiber velutinum

Zingiber velutinum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Donald Mood và Ida Theilade miêu tả khoa học đầu tiên năm 1999.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Mood J.D. 999"; thu thập ngày 23 tháng 3 năm 1995 ở cao độ 500 m, Ulu Senogang tại nơi một con suối tiếp nước cho sông Senogang, bang Sabah, Malaysia. Mẫu holotype lưu giữ tại Trung tâm Nghiên cứu Rừng ở Sandakan, Sabah (SAN), mẫu isotype lưu giữ tại Đại học Aarhus, Đan Mạch (AAU):

==Phân bố==
Loài này có trên đảo Borneo, tại bang Sabah, Malaysia. Loại cây thảo này có các chồi lá cao tới 3 m, được ghi nhận ở cao độ 500 m. Nó mọc trong các khu rừng thứ sinh cũng như trên đồng bằng ngập lụt lẫn với các loài Zingiberaceae khác và các loài tre, trúc.

==Mô tả==
Cây cao tới 3 m với các cụm hoa hình trứng lớn, các lá bắc màu đỏ tươi và rậm lông.
Zingiber vinosum

Zingiber vinosum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Donald Mood và Ida Theilade miêu tả khoa học đầu tiên năm 1997.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh "Gambating A. SAN 90413"; thu thập ngày 26 tháng 5 năm 1982 tại tọa độ , khu bảo tồn rừng Sepilok, bang Sabah, Malaysia. Mẫu holotype lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Kew (K).

==Phân bố==
Loài bản địa đảo Borneo, trong huyện Sandakan, tỉnh Sandakan, bang Sabah, Malaysia. Môi trường sống là những nơi ẩm thấp trong rừng nguyên sinh vùng đất thấp. Thường xuyên được tìm thấy trong các đường mòn chính trong Khu bảo tồn rừng Sepilok và thung lũng Danum.

==Mô tả==
Thân có lá cao 100–125 cm, màu đỏ burgundy sẫm ở đáy. Các bẹ lá nhẵn nhụi. Lưỡi bẹ 2–3 mm, nguyên, nhẵn nhụi. Cuống 2mm, có lông tơ. Các lá hình mác, 25-35 × 6-8,5 cm, mặt trên màu xanh lục, mặt dưới màu đỏ burgundy sẫm, gân giữa về phía đáy mặt dưới hơi có lông, đáy hình nêm, đỉnh nhọn thon. Cán hoa mọc từ rễ, thẳng đứng tới hơi cong, dài tới 30 cm, màu đỏ tươi; các bẹ dài tới 7 cm, có lông. Cành hoa bông thóc hình thoi, 15-30 × 2,5-3,5 cm, đỉnh nhọn. Lá bắc hình mác ngược, 3-5 × 2-2,5 cm, màu đỏ burgundy, mép khô xác, hơi có lông, đỉnh có mấu nhọn. Lá bắc con 2,7 × 1,3 cm, mép hơi có lông. Đài hoa dài 2,7 cm, dài bằng lá bắc con. Tràng hoa dài 6,8 cm, màu trắng tuyết; thùy tràng lưng 2,4 × 1,4 cm. Cánh môi dài 6,7 cm, màu trắng tuyết; thùy giữa hình elip, 2 × 1,3 cm, nguyên, mép gợn sóng; các thùy bên 0,5 × 0,5 cm, thuôn tròn, tỏa rộng tới 1,8 cm khi ép dẹt. Quả không rõ.

"Z. vinosum" giống "Z. purpureum" ở chỗ có cụm hoa mọc thẳng đứng, hình thoi tới hình trứng với các hoa màu trắng, nhưng khác ở chỗ thân rễ ít dạng căn hành hơn với mùi ít hăng hơn, màu đỏ burgundy ở đáy các chồi lá, lưỡi bẹ nhẵn nhụi, hình hình mác lớn hơn với màu đỏ burgundy sẫm ở mặt dưới, cán hoa màu đỏ tươi thuôn dài hơn, các lá bắc màu đỏ burgundy và lá bắc con cùng đài hoa dài hơn. Ở "Z. purpureum" thì các lá bắc màu ánh nâu vào lúc ra hoa và chuyển thành đỏ tía chỉ ở các cụm hoa già đang tạo quả trong khi "Z. vinosum" có các lá bắc màu đỏ burgundy tươi ngay từ khi ra hoa.
Zingiber viridiflavum

Zingiber viridiflavum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Donald Mood và Ida Theilade miêu tả khoa học đầu tiên năm 1999.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Mood J.D. 342"; thu thập ngày 30 tháng 8 năm 1991 ở cao độ 550 m, tọa độ , Kallang, dãy núi Crocker, bang Sabah, Malaysia. Mẫu holotype được lưu giữ tại Đại học Aarhus, Đan Mạch (AAU):

Các paratype bao gồm: "Mood J.D. 228A", "Mood J.D. 311", "Mood J.D. 313", "Mood J.D. 341", "Mood J.D. 445", "Mood J.D. 739", "Mood J.D. 978" và "Theilade I. 67" đều thu thập tại bang Sabah, Malaysia.

==Phân bố==
Loài này có trên đảo Borneo, tại bang Sabah (bao gồm dãy núi Crocker, bồn địa Labang, Poring, cận kề Sandakan), Malaysia. Loại cây thảo này có các chồi lá cao tới 1,5-1,8 m, được ghi nhận ở cao độ 100–900 m trong các rừng mưa nguyên sinh vùng đất thấp.

==Mô tả==
Cụm hoa hình thoi thanh mảnh với các lá bắc màu vàng-xanh lục.
Zingiber wandingense

Zingiber wandingense là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Tong Shao Quan (童绍全, Đồng Thiệu Toàn) miêu tả khoa học đầu tiên năm 1987. Tên gọi thông thường trong tiếng Trung là 畹町姜 (Uyển Đinh khương), nghĩa là gừng Uyển Đinh.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "S.Q.Tong & C.J. Liao 24823"; thu thập ngày 22 tháng 7 năm 1983 trong rừng ẩm ướt, ở cao độ 1.050 m, tọa độ , trấn Uyển Đinh, huyện Thụy Lệ (nay là thành phố cấp huyện Thụy Lệ), châu tự trị Đức Hoành, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Mẫu holotype lưu giữ Vườn Thực vật Nhiệt đới Tây Song Bản Nạp, Vân Nam (HITBC). Trong bài báo gốc các tác giả ghi là lưu giữ tại Viện Thực vật Nhiệt đới Vân Nam (YNTBI).

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "wandingense" (giống đực/giống cái: "wandingensis") là Latinh hóa địa danh Uyển Đinh (畹町, Wanding), nơi thu thập mẫu định danh của loài này.

==Phân bố==
Loài này có tại miền tây tỉnh Vân Nam (thành phố cấp huyện Thụy Lệ), Trung Quốc. Môi trường sống là rừng ẩm ướt, ở cao độ khoảng 1.000 m.

==Mô tả==
Thân giả 1,3-1,6 m × 1,3-2,2 cm, gốc có bẹ không phiến lá màu đỏ ánh tía nhạt. Bẹ lá có sọc dọc rõ nét; lưỡi bẹ 2 thùy, 1,2-1,5 cm, dạng màng, nhẵn nhụi; phiến lá hình mác hoặc hình mác-hình elip, 30-40 × 6-7,5 cm, mặt gần trục nhẵn nhụi màu xanh lục, mặt xa trục thưa lông màu xanh lục nhạt, gân giữa màu đỏ ánh tía và nở rộng ở đáy, đáy hình nêm hoặc thon nhỏ dần, đỉnh nhọn thon hoặc nhọn thon ngắn. Cụm hoa mọc từ thân rễ, hình elipxoit, 6-9 × 2,5-3,5 cm; cuống cụm hoa 3-7 cm, bẹ dạng vảy, nhẵn nhụi, màu từ đỏ nhạt tới sẫm; lá bắc ngoài thuôn dài, 3,5-4 × 1,6-2,1 cm, màu đỏ, nhẵn nhụi; lá bắc trong hình mác hẹp, 3,4-3,8 × 0,8-1 cm, màu trắng với đáy và đỉnh màu đỏ nhạt, nhẵn nhụi; lá bắc con hình ống, ngắn hơn lá bắc, dài 3-3,5 cm, màu trắng với đỉnh và đáy màu trắng ánh đỏ nhạt, có lông tơ. Đài hoa hình ống, màu trắng, dài 1,8-2 cm, đỉnh nguyên, dạng màng, có lông tơ trắng. Ống tràng hoa màu trắng, dài 3,5-4 cm, nhẵn nhụi; các thùy màu ánh vàng, dài bằng nhau, nhẵn nhụi, dạng màng; thùy tràng lưng hình mác hẹp, 2-2,2 × 0,6-0,8 cm, các thùy tràng bên hẹp hơn, rộng 0,5-0,6 cm. Cánh môi màu trắng, mép ánh vàng, hình elip hẹp, 2,8-3 × 1,6-1,8 cm, đỉnh nguyên; không có thùy bên (nhị lép bên). Nhị dài 2 cm, không chỉ nhị. Bao phấn không cuống, màu vàng, mô vỏ dài ~1,4 cm; phần phụ liên kết màu cam, dài ~8 mm, nhẵn nhụi. Bầu nhụy màu gần trắng, rậm lông tơ màu trắng; vòi nhụy thẳng, màu trắng; đầu nhụy màu gần trắng, có lông rung; tuyến trên bầu dài ~0,6 cm, thẳng. Ra hoa tháng 7.

Tương tự như "Z. yingjiangense", nhưng khác ở chỗ lá không cuống, đỉnh đài hoa không khía răng cưa, cánh môi hình elip khoảng 33% dài hơn.
Zingiber wightianum

Zingiber wightianum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được George Henry Kendrick Thwaites miêu tả khoa học đầu tiên năm 1861.

==Mẫu định danh==
George Henry Kendrick mô tả "Z. wightianum" dựa theo 2 mẫu sau: 
- Hình vẽ tại tab 2004 trong "Icones plantarum Indiae Orientalis" của Robert Wight (1853).
- "CP 2286". Gồm 4 mẫu lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Kew (K), với barcode tương ứng là K000815668, K000815669, K000815670, K000815671. Lưu ý rằng mẫu K000815671 với cụm hoa đầu cành, một đặc điểm của tổ "Dymczewiczia" chứ không phải của tổ "Cryptanthium" nên có lẽ không thuộc về "Z. wightianum".

==Phân bố==
Loài này có tại miền nam Ấn Độ (Travancore, nay thuộc các bang Kerala, Tamil Nadu), Sri Lanka. Môi trường sống là rừng, ở cao độ tới 1.300 m.

==Phân loại==
"Z. wightianum" thuộc về tổ "Cryptanthium".

==Mô tả==
Cây cao 45–180 cm. Cuống lá ngắn, tới 4 mm. Lá thuôn dài hình mác hoặc hình mác, đỉnh thon nhỏ dần-nhọn thon, đáy nhọn, dài 15-30(-45) cm, rộng 6,5–10 cm, dạng màng, mặt trên nhẵn nhụi, mặt dưới có lông nhung; bẹ cho tới đỉnh rải rác các mấu nhỏ, không có mấu lớn hình nón ở đỉnh; lưỡi bẹ 2 thùy, các thùy dài 2–5 mm, dạng màng, thuôn tròn, cắt cụt, có lông. Cụm hoa thuôn dài hình elipxoit hoặc gần hình cầu; cuống cụm hoa rất ngắn, dài ~5 cm. Lá bắc màu xanh lục, có lông tơ; lá bắc ngoài hình trứng, dài 3,8 cm; lá bắc trong hình mác, dài 3 cm. Hoa màu đất son tới đỏ. Đài hoa 2 phần sâu, có lông tơ. Ống tràng dài như lá bắc, có lông tơ. Các thùy tràng hoa dài gần bằng nhau, dài 2-2,5 cm, hình mác nhọn thon, từ vàng nhạt màu tới đỏ. Cánh môi ngắn, hình trứng ngược-hình nêm, dài 2-2,5 cm, màu vàng nhạt tới vàng tới đỏ, đốm và gân màu tía, 3 thùy; thùy giữa lớn, hình trứng, tù, chẻ đôi, khía răng cưa; các thùy bên dạng tai, hình mác tới hình trứng, ngắn, nhọn, nhỏ. Nhị ngắn hơn cánh môi, cong phía trên nó. Quả nang hình elipxoit, dài 2,3-2,5 cm, vỏ màu đỏ tươi, bên trong màu đỏ. Hạt màu đen, áo hạt trắng.
Zingiber wrayi

Zingiber wrayi là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Henry Nicholas Ridley miêu tả khoa học đầu tiên năm 1904 dựa theo mô tả trước đó của David Prain.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh bao gồm:
- "Zingiber wrayi" var. "wrayi": "Wray L. 3735"; do nhà thực vật học người Anh Leonard Wray (1853-1942) thu thập ở cao độ 90–100 m, Thượng Perak, bang Perak, Malaysia. Mẫu holotype được lưu giữ tại Vườn Thực vật Singapore (SING).
- "Zingiber wrayi" var. "halabala": "Hj. Mohamed Nur bin Mohamed Ghous 18569"; thu thập năm 1927 ở cao độ 550 m, tọa độ , đảo Tioman, huyện Rompin, bang Pahang, Malaysia. Mẫu holotype được lưu giữ tại Vườn Thực vật Singapore (SING).

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "wrayi" hoặc "wrayii" là để vinh danh nhà thực vật học người Anh Leonard Wray (1853-1942), người thu thập mẫu định danh loài.

==Phân bố==
Loài này có tại Malaysia bán đảo (các bang Johor, Pahang, Perak, Terengganu), Thái Lan bán đảo (tỉnh Narathiwat). Môi trường sống là rừng, ở cao độ 90–300 m.

==Phân loại==
Gồm 2 thứ là:
- "Zingiber wrayi" var. "wrayi": Nguyên chủng.
- "Zingiber wrayi" var. "halabala":

==Mô tả==
Cây thảo cao 30–200 cm, màu ánh hồng ở gốc. Lá hình elip hình mác, nhẵn nhụi, 23-30 x 7,5–10 cm, đỉnh nhọn thon-hình đuôi, đáy hẹp hình nêm; cuống lá gần như không có hoặc rất ngắn, dài không quá 2 mm. Lưỡi bẹ 2 thùy sâu, các thùy mỏng, thuôn tròn rộng, dài tới 5 mm, nhẵn nhụi hoặc rất thưa lông. Cán hoa cao 7–30 cm, được các bẹ lớn dài tới 6 cm có lông ở đỉnh bao bọc lỏng lẻo. Cành hoa bông thóc cao 7,5–9 cm (trục cụm hoa tới 6 cm), rộng 6 cm, hình trứng tới hình nón ngược. Lá bắc mỏng nhưng mọng, hình elip, đỉnh thuôn tròn hoặc nhọn ngắn, màu ánh đỏ, dài ~4,2 cm, rộng 1,8–2 cm (các lá bắc thấp nhất rộng tới 2,5 cm), có lông ngắn, mép hơi cụp trong. Lá bắc con dạng mo, dài 4 cm, nhọn, hẹp, có lông áp ép ngắn, màu ánh hồng. Hoa đơn độc màu từ vàng nhạt tới vàng. Đài hoa với bầu nhụy dài ~2,8 cm, chẻ sâu một bên. Ống tràng dài ~4,3 cm; các thùy tràng dài ~2,1 cm, nhọn, mép hơi cụp trong về phía đỉnh, màu vàng nhạt; thùy tràng lưng rộng trên 1 cm gần đáy; các thùy tràng bên hẹp hơn, tiếp giáp với cánh môi nhưng không hợp sinh. Cánh môi màu vàng nhạt với điểm, đốm và gân không đều màu tía tới tía sẫm, 3 thùy, dài bằng thùy tràng hoa; thùy giữa hình trứng với mép hơi nhăn, đỉnh hầu như không rộng đầu, rộng khoảng 3/4 tổng chiều dài cánh môi; các thùy bên thuôn tròn, thẳng đứng hai bên bao phấn, dài không quá 1 cm từ đáy cánh môi tới đỉnh thùy bên và dài 6 mm từ điểm nối với thùy giữa tới đỉnh. Bao phấn thẳng hẹp, chỉ nhị rất ngắn; túi phấn dài gần 1,5 cm; phần phụ dài ~0,8-1,3 cm, màu tía sẫm, cong. Nhụy lép dài 7 mm. Không thấy quả. Hoa nở buổi chiều, vào khoảng 16h.

Cụm hoa tương tự như ở "Z. kunstleri" nhưng nhỏ hơn và lá rộng hơn. Cũng tương tự như "Z. inflexum" nhưng có lá rộng hơn với cuống lá ngắn hơn, lá bắc hẹp hơn và hoa khác màu. Nó cũng gần với "Z. gramineum" nhưng rất khác ở chỗ lá rộng hơn.
Zingiber yingjiangense

Zingiber yingjiangense là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Tong Shao Quan (童绍全, Đồng Thiệu Toàn) miêu tả khoa học đầu tiên năm 1987. Tên gọi thông thường trong tiếng Trung là 盈江姜 (Doanh Giang khương), nghĩa là gừng Doanh Giang.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "S.Q.Tong & C.J. Liao 24862"; thu thập ngày 5 tháng 8 năm 1983 trong rừng ẩm ướt, ở cao độ 980 m, huyện Doanh Giang, châu tự trị Đức Hoành, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Mẫu holotype lưu giữ Vườn Thực vật Nhiệt đới Tây Song Bản Nạp, Vân Nam (HITBC). Trong bài báo gốc các tác giả ghi là lưu giữ tại Viện Thực vật Nhiệt đới Vân Nam (YNTBI).

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "yingjiangense" (giống đực/giống cái: "yingjiangensis") là Latinh hóa địa danh Doanh Giang (Yingjiang, 盈江), nơi thu thập mẫu định danh của loài này.

==Phân bố==
Loài này có tại miền tây tỉnh Vân Nam (huyện Doanh Giang), Trung Quốc. Môi trường sống là rừng ẩm ướt, ở cao độ khoảng 1.000 m.

==Mô tả==
Cây thảo mọc thẳng đứng. Thân giả 1-1,2 m, đường kính 1-1,5 cm, gốc có bẹ không phiến lá màu đỏ. Bẹ lá có sọc dọc, lông tơ màu trắng; lưỡi bẹ 2 thùy, 1,5-2,4 cm, dạng màng, có lông tơ màu trắng; cuống lá có lông tơ, mặt gần trục màu ánh đỏ, dài ~5 mm; phiến lá hình elip hoặc hình mác-hình elip, 25-45 × 9–11 cm, mặt xa trục màu ánh lục, có lông tơ, mặt gần trục màu xanh lục, gân giữa nổi cao ở mặt gần trục khi khô, đáy thon nhỏ dần, đỉnh nhọn thon hoặc nhọn thon ngắn. Cụm hoa mọc từ thân rễ, thuôn dài, 5-6 × 2,4–3 cm; cuống cụm hoa 2–6 cm, vảy che phủ màu đỏ nhạt, có lông tơ; lá bắc ngoài hình trứng hoặc thuôn dài, 3,5-5,5 × 2-2,5 cm, lá bắc trong hình mác hẹp, 4-4,5 × 0,7–1 cm, có lông tơ, đỉnh nhọn thon hoặc nhọn thon ngắn; lá bắc con màu đỏ ở mép, hình tam giác hẹp, dài bằng lá bắc, rộng 1,5 cm, nhẵn nhụi. Đài hoa hình ống, dài 1,6–2 cm, có lông tơ, đỉnh 2 răng nhỏ, dạng màng, màu trắng. Ống tràng hoa 3-3,3 cm, màu trắng, rậm lông tơ; các thùy dài bằng nhau, màu đỏ, hình mác, nhẵn nhụi; thùy tràng lưng 2,2-2,5 × 0,4-0,6 cm; các thùy tràng bên rộng 0,4-0,5 cm. Cánh môi màu da cam, thuôn dài, 1,8-2 × 0,9–1 cm, đỉnh nguyên; không có thùy bên. Nhị dài ~2,4 cm; chỉ nhị rất ngắn, màu trắng; bao phấn màu trắng, mô vỏ dài ~1,6 cm; phần phụ liên kết màu da cam, dài ~0,9 cm. Bầu nhụy rậm lông tơ màu nâu; vòi nhụy thẳng, màu trắng; đầu nhụy màu gần trắng, có lông rung; tuyến trên bầu thẳng, dài ~0,5 cm. Ra hoa tháng 8.

Gần giống với "Z. longiligulatum" nhưng khác ở chỗ gân giữa nổi lên rõ nét ở mặt trên khi khô, lưỡi bẹ 2 thùy, lá bắc ngoài hình trứng hoặc thuôn dài, lá bắc trong hình mác hẹp, cánh môi thuôn dài.
Zingiber yunnanense

Zingiber yunnanense là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Tong Shao Quan và Liu Xian Zhang miêu tả khoa học đầu tiên năm 1991. Tên gọi trong tiếng Trung là 云南姜 (Vân Nam khương), nghĩa là gừng Vân Nam.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Tong S.Q. & Liu X.Z. 42412"; thu thập ngày 7 tháng 8 năm 1989 ở tọa độ khoảng , huyện Đằng Xung, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Mẫu holotype lưu giữ tại Viện Thực vật Côn Minh (KUN).

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "yunnanense" là Latinh hóa địa danh Vân Nam (云南, Yunnan), nơi thu mẫu định danh.

==Phân bố==
Loài bản địa tây nam Trung Quốc, được tìm thấy tại miền tây tỉnh Vân Nam cho tới miền bắc Thái Lan (các tỉnh Kamphaeng Phet, Chiang Mai). Môi trường sống là rừng; ở cao độ khoảng 1.000 m.

==Phân loại==
"Z. yunnanense" thuộc tổ "Cryptanthium".

==Mô tả==
Thân giả 1-1,5 m, gốc có bẹ không phiến lá màu đỏ ánh tía. Bẹ lá màu đỏ rượu vang. Lưỡi bẹ 2 thùy, dài 4–7 mm, rậm lông tơ. Lá phía dưới có cuống ngắn, phía trên không cuống; các lá phía trên hình mác hoặc hình mác hẹp, 15-32 × 5-6,5 cm, mặt gần trục nhẵn nhụi, màu xanh lục, mặt xa trục màu ánh xanh lục, thưa lông, đáy hình nêm, đỉnh nhọn thon hoặc hình đuôi; các lá phía dưới hình elip, ~6,5 × 3,2 cm, đỉnh nhọn thon ngắn, đáy gần như thuôn tròn, mặt trên màu xanh lục sẫm, mặt xa trục màu đỏ ánh tía. Cụm hoa 1-3 (-4), mọc từ thân rễ, hình elip, ~5,7 × 3,5 cm; cuống cụm hoa chìm trong lòng đất, dài 4–12 cm; vảy che phủ màu trắng, nhẵn nhụi. Lá bắc hơi có lông; lá bắc ngoài rậm đốm màu đỏ ánh tía, màu xanh lục ánh vàng ở gốc, hình elip, đỉnh có mấu nhọn; lá bắc trong màu xanh lục, rậm đốm màu đỏ ánh tía ở đỉnh, hình ống, 4-4,5 × 0,6-0,8 cm. Lá bắc con hình ống, dài ~3 cm, đường kính 4 mm, gần đỉnh hơi đỏ, phần trong hơi xanh lục ánh đỏ tới hơi vàng ánh xanh lục. Đài hoa hình ống, màu trắng với đáy và đỉnh màu đỏ, dài ~1 cm, đường kính ~3,6 mm, thưa lông màu trắng. Ống tràng hoa màu trắng với đỉnh màu đỏ, dài ~3,7 cm, nhẵn nhụi; thùy tràng lưng màu đỏ với đáy màu xanh lục hơi ánh vàng, ~3,3 × 1,3 cm, đỉnh nhọn; các thùy bên rộng 0,8 cm. Cánh môi nhẵn nhụi; thùy giữa màu trắng với các sọc màu tía, hình elip, ~2,8 × 1,7 cm; các thùy bên hình tai, dài ~1/4 thuỳ giữa, màu trắng. Nhị dài ~2,5 cm, không chỉ nhị. Bao phấn màu ánh vàng, mô vỏ dài ~1 cm; phần phụ liên kết màu ánh tía, 2 khe hở, dài ~1,5 cm. Bầu nhụy màu xanh lục ánh vàng, rậm lông tơ màu trắng; vòi nhụy màu trắng, nhẵn nhụi; đầu nhụy màu trắng, có lông rung; tuyến trên bầu thẳng, dài ~5 mm, màu trắng. Ra hoa tháng 7.

Tương tự như "Z. mioga", nhưng khác ở chỗ ống tràng dài hơn tràng hoa tới 3,7 lần, thùy giữa cánh môi hình elip, dài hơn các thùy bên (nhị lép bên) 2,5 lần, thùy tràng lưng rộng hơn thùy tràng bên 1,6 lần, phần phụ liên kết dài hơn mô vỏ bao phấn 1,5 lần.
Canna bangii

Canna bangii là một loài thực vật có hoa trong họ Cannaceae. Loài này được Kraenzl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1912.
Canna flaccida

Canna flaccida là một loài thực vật có hoa trong họ Cannaceae. Loài này được Salisb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1791.
Canna glauca

Canna glauca là một loài thực vật có hoa trong họ Cannaceae. Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.
Dong riềng đỏ

Canna indica là một loài thực vật có hoa trong họ Cannaceae. Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.
Đây là loài bản địa bản địa của Đông Nam Hoa Kỳ (Florida, Texas, Louisiana, South Carolina), Mexico, Trung Mỹ, Tây Ấn và phần lớn Nam Mỹ. Loài này cũng được du nhập vào Áo, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Azores, quần đảo Canary, Cape Verde, Madeira, hầu hết các vùng nhiệt đới châu Phi, Đảo Ascension, St Helena, Madagascar, Trung Quốc, Nhật Bản, Đài Loan, quần đảo Bonin, Ấn Độ, Assam, Nepal, Sri Lanka, 
quần đảo Andaman, Campuchia, Lào, Thái Lan, Việt Nam, Myanmar, Java, Malaysia, Philippines, đảo Christmas, quần đảo Bismarck, đảo Norfolk, New South Wales, Queensland, Fiji, Tonga, Vanuatu, Kiribati, quần đảo Cook, quần đảo Society, quần đảo Caroline và Hawaii.
Canna indica là một cây lâu năm đạt chiều cao khoảng 0,5 m và 2,5 m, tùy thuộc vào sự giống. Những bông hoa lưỡng tính.
Canna iridiflora

Canna iridiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Cannaceae. Loài này được Ruiz & Pav. mô tả khoa học đầu tiên năm 1798.
Canna jaegeriana

Canna jaegeriana là một loài thực vật có hoa trong họ Cannaceae. Loài này được Urb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1917.
Canna liliiflora

Canna liliiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Cannaceae. Loài này được Warsz. ex Planch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1855.
Canna orchiodes

Canna orchiodes là một loài thực vật có hoa trong họ Cannaceae. Loài này được L.H. Bailey mô tả khoa học đầu tiên năm 1923.
Canna paniculata

Canna paniculata là một loài thực vật có hoa trong họ Cannaceae. Loài này được Ruiz & Pav. mô tả khoa học đầu tiên năm 1798.
Canna pedunculata

Canna pedunculata là một loài thực vật có hoa trong họ Cannaceae. Loài này được Sims mô tả khoa học đầu tiên năm 1822.
Canna tuerckheimii

Canna tuerckheimii là một loài thực vật có hoa trong họ Cannaceae. Loài này được Kraenzl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1912.
Chamaecostus congestiflorus

Chamaecostus congestiflorus là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được (Rich. ex Gagnep.) C.Specht & D.W.Stev. mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Chamaecostus curcumoides

Chamaecostus curcumoides là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được (Maas) C.Specht & D.W.Stev. mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Chamaecostus cuspidatus

Chamaecostus cuspidatus là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được (Nees & Mart.) C.Specht & D.W.Stev. mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Đây là loài thân thảo bản địa đông Brazil (bang Bahia và Espirito Santo). Tại Ấn Độ, loài này được gọi là cây insulin do nó được sử dụng trong thuốc Ayurveda do các đặc tính chống tiểu đường.
Hoa nở vào các tháng ấm. Và chúng trông như các đầu hình nón tại đầu các cành.
Trong y học Siddha, loài này được gọi là Kostum. Loài này được trồng ở Kashmir và khu vực dãy núi Himalaya để lấy rễ.
Chamaecostus fragilis

Chamaecostus fragilis là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được (Maas) C.Specht & D.W.Stev. mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Chamaecostus fusiformis

Chamaecostus fusiformis là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được (Maas) C.Specht & D.W.Stev. mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Chamaecostus lanceolatus

Chamaecostus lanceolatus là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được (Petersen) C.Specht & D.W.Stev. mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Chamaecostus subsessilis

Chamaecostus subsessilis là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được (Nees & Mart.) C.Specht & D.W.Stev. mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Cheilocostus globosus

Cheilocostus globosus là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được (Blume) C.Specht mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Cheilocostus lacerus

Cheilocostus lacerus là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được (Gagnep.) C.Specht mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Cheilocostus sopuensis

Cheilocostus sopuensis là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được (Maas & H.Maas) C.Specht mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Costus acanthocephalus

Costus acanthocephalus là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được K.Schum. mô tả khoa học đầu tiên năm 1899.
Costus acreanus

Costus acreanus là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được (Loes.) Maas mô tả khoa học đầu tiên năm 1972.
Costus adolphi-friderici

Costus adolphi-friderici là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được Loes. mô tả khoa học đầu tiên năm 1910.
Costus afer

Costus afer là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được Ker Gawl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1823.
Costus allenii

Costus allenii là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được Maas mô tả khoa học đầu tiên năm 1972.
Costus amazonicus

Costus amazonicus là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được (Loes.) J.F.Macbr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1931.
Costus arabicus

Costus arabicus là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.
Costus araneosus

Costus araneosus là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được Gagnep. mô tả khoa học đầu tiên năm 1902.
Costus asplundii

Costus asplundii là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được (Maas) Maas mô tả khoa học đầu tiên năm 1975.
Costus asteranthus

Costus asteranthus là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được Maas & H.Maas mô tả khoa học đầu tiên năm 1990.
Costus barbatus

Costus barbatus là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được Suess. mô tả khoa học đầu tiên năm 1942.
Costus beckii

Costus beckii là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được Maas & H.Maas mô tả khoa học đầu tiên năm 1990.
Costus bicolor

Costus bicolor là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được J.Braun & K.Schum. mô tả khoa học đầu tiên năm 1889.
Costus bracteatus

Costus bracteatus là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được Rowlee mô tả khoa học đầu tiên năm 1922.
Costus bullatus

Costus bullatus là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được Meekiong, Muliati & Ipor mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Costus chartaceus

Costus chartaceus là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được Maas mô tả khoa học đầu tiên năm 1972.
Costus chrysocephalus

Costus chrysocephalus là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được K.Schum. mô tả khoa học đầu tiên năm 1904.
Costus claviger

Costus claviger là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được Benoist mô tả khoa học đầu tiên năm 1927.
Costus clemensiae

Costus clemensiae là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được Ridl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1909.
Costus comosus

Costus comosus là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được (Jacq.) Roscoe mô tả khoa học đầu tiên năm 1807.
Costus cordatus

Costus cordatus là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được Maas mô tả khoa học đầu tiên năm 1975.
Costus cupreifolius

Costus cupreifolius là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được Maas mô tả khoa học đầu tiên năm 1975.
Costus curvibracteatus

Costus curvibracteatus là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được Maas mô tả khoa học đầu tiên năm 1975.
Costus deistelii

Costus deistelii là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được K.Schum. mô tả khoa học đầu tiên năm 1904.
Costus dendrophilus

Costus dendrophilus là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được K.Schum. mô tả khoa học đầu tiên năm 1904.
Costus dewevrei

Costus dewevrei là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được De Wild. & T.Durand mô tả khoa học đầu tiên năm 1899.
Costus dinklagei

Costus dinklagei là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được K.Schum. mô tả khoa học đầu tiên năm 1904.
Costus dirzoi

Costus dirzoi là một loài thực vật có hoa trong họ Costaceae. Loài này được García-Mend. & G.Ibarra mô tả khoa học đầu tiên năm 1991.