Hàm Thuận (xã)

Hàm Thuận là một xã thuộc tỉnh Lâm Đồng, Việt Nam. Đây là một trong 124 phường, xã và đặc khu mới ở tỉnh Lâm Đồng sau đợt sắp xếp vào năm 2025.

==Địa lý ==
Xã Hàm Thuận là xã nằm ở phía Nam của tỉnh Lâm Đồng, cách phường Phan Thiết khoảng 20km về phía Bắc, cách phường La Gi khoảng 75km về phía Đông Bắc và cách Phường 1 Bảo Lộc khoảng 95km về phía Đông Nam, thuộc huyện Hàm Thuận Bắc của tỉnh Bình Thuận trước đây, có vị trí địa lý:

- Phía Bắc giáp với các xã Hàm Thuận Bắc và Hồng Sơn
- Phía Đông giáp với phường Mũi Né và xã Hòa Thắng
- Phía Nam giáp với phường Hàm Thắng và các xã Hàm Liêm, Hàm Thạnh
- Phía Tây giáp với xã Đông Giang

Theo Công văn số 2896/BNV-CQĐP ngày 27 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nội vụ, xã Hàm Thuận sau sắp xếp có diện tích 198,36km², dân số tính tới ngày 31/12/2024 là 50.680 người, mật độ dân số đạt người/km² (số liệu thống kê tính đến ngày 31/12/2024 theo quy định tại Điều 6 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 14 tháng 4 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội).

==Lịch sử==
Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ra Nghị định về việc giải thể khu, hợp nhất tỉnh ở miền Nam Việt Nam. Theo đó, thành lập tỉnh Thuận Hải trên cơ sở diện tích tự nhiên và quy mô dân số của các tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận và Bình Tuy.

Khi này, địa bàn xã Hàm Thuận vốn là các xã Ma Lâm, Hàm Phú và Hàm Đức thuộc huyện Hàm Thuận của tỉnh Thuận Hải.

Ngày 30 tháng 12 năm 1982, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 204-HĐBT về việc phân vạch địa giới một số huyện và thị xã thuộc tỉnh Thuận Hải. Theo đó:

- Thành lập huyện Hàm Thuận Bắc thuộc tỉnh Thuận Hải trên cơ sở phần diện tích tự nhiên và quy mô dân số của:
1. 12 xã của huyện Hàm Thuận gồm: Đông Giang, Hàm Chính, Hàm Đức, Hàm Hiệp, Hàm Liêm, Hàm Nhơn, Hàm Phú, Hàm Thắng, Hàm Trí, Hồng Liêm, Hồng Sơn, Ma Lâm.
2. Xã La Dạ thuộc huyện Đức Linh.
- Sau khi thành lập, huyện Hàm Thuận Bắc gồm có các xã gồm: Đông Giang, La Dạ, Hàm Chính, Hàm Đức, Hàm Hiệp, Hàm Liêm, Hàm Nhơn, Hàm Phú, Hàm Thắng, Hàm Trí, Hồng Sơn, Hồng Liêm và Ma Lâm.
- Từ đây, các xã Ma Lâm, Hàm Phú và Hàm Đức thuộc huyện Hàm Thuận Bắc của tỉnh Thuận Hải. Đồng thời, xã Ma Lâm là huyện lị của huyện Hàm Thuận Bắc.

Ngày 28 tháng 11 năm 1983, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 140-HĐBT về việc phân vạch địa giới xã thuộc tỉnh Thuận Hải. Theo đó, chia xã Hàm Phú thành 2 xã lấy tên là xã Hàm Phú và Thuận Minh.

Ngày 26 tháng 12 năm 1991, kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa VIII ban hành nghị quyết về việc phân vạch lại địa giới hành chính một số tỉnh. Theo đó, chia tỉnh Thuận Hải thành 2 tỉnh với:

- Tỉnh Ninh Thuận gồm: thị xã Phan Rang - Tháp Chàm và 3 huyện: Ninh Sơn, Ninh Hải, Ninh Phước.
- Tỉnh Bình Thuận gồm: thị xã Phan Thiết và 8 huyện: Tuy Phong, Bắc Bình, Hàm Thuận Bắc, Hàm Thuận Nam, Hàm Tân, Đức Linh, Tánh Linh, Phú Quý.
- Khi này, các xã Ma Lâm, Thuận Minh và Hàm Đức thuộc huyện Hàm Thuận Bắc của tỉnh Bình Thuận. Đồng thời, xã Ma Lâm tiếp tục vẫn là huyện lị của huyện Hàm Thuận Bắc.

Ngày 15 tháng 6 năm 1999, Chính phủ ban hành Nghị định 37/1999/NĐ-CP thành lập thị trấn huyện lỵ các huyện Hàm Thuận Bắc, Hàm Thuận Nam, Đức Linh, Tánh Linh của tỉnh Bình Thuận. Theo đó, thành lập thị trấn Ma Lâm trên cơ sở toàn bộ 1.550 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số 11.890 người của xã Ma Lâm. Từ đó, thị trấn Ma Lâm trở thành thị trấn huyện lị huyện Hàm Thuận Bắc.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội khóa XV ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của tỉnh Lâm Đồng, tỉnh Bình Thuận và tỉnh Đắk Nông thành tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Lâm Đồng.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1671/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Lâm Đồng năm 2025 (có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của thị trấn Ma Lâm và các xã Thuận Minh và Hàm Đức thuộc huyện Hàm Thuận Bắc trước đây thành xã mới có tên gọi là xã Hàm Thuận (Khoản 55 Điều 1).

==Giao thông ==
Hiện tại trên địa bàn xã hệ thống giao thông đa dạng gồm:

- Đường sắt Bắc Nam đi qua ga Ma Lâm
- Quốc lộ 28 nối từ phường Bình Thuận đến xã Di Linh, phường Bắc Gia Nghĩa kết thúc tại Cư Jút đi qua trung tâm xã theo hướng Bắc Nam.
- Đường cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết
- Quốc lộ 1