Hùng Cao

Hùng Cao hay Hung Cao, Cao Hùng (sinh ngày 3 tháng 8 năm 1971 tại Sài Gòn) là một cựu quân nhân và chính trị gia người Mỹ gốc Việt đang giữ chức Thứ trưởng Bộ Hải quân Hoa Kỳ từ năm 2025, sau khi phục vụ trong chính quân chủng này từ năm 1989 đến 2021. Ông là ứng cử viên Đảng Cộng hòa cho vị trí dân biểu địa hạt 10 của Virginia trong cuộc bầu cử năm 2022, và vị trí thượng nghị sĩ Hoa Kỳ đại diện tiểu bang Virginia trong cuộc bầu cử năm 2024. Tháng 2 năm 2025, tổng thống Donald Trump đề nghị bổ nhiệm Cao vào chức vụ Thứ trưởng Hải quân. Sau khi được Thượng viện phê chuẩn, thứ trưởng Cao đã tuyên thệ nhậm chức vào ngày 3 tháng 10 năm 2025.

==Thiếu thời và sự nghiệp ban đầu==
Hùng Cao sinh ngày 3 tháng 8 năm 1971 tại Sài Gòn, Việt Nam Cộng hòa (nay là Thành phố Hồ Chí Minh). Cha của ông là Cao Quân, từng làm việc trong Bộ Canh nông. Trước đó, ông Quân đã tốt nghiệp cử nhân về canh nông tại Đại học Philippines, và sau đó nhận bằng Tiến sĩ của Đại học Cornell qua học bổng từ Quỹ Rockefeller. Chức vụ cuối cùng của ông Cao Quân tại Việt Nam là làm phụ tá cho Phó Thủ tướng đặc trách phát triển kinh tế Việt Nam Cộng hòa.

Khi Sài Gòn thất thủ, gia đình ông sang Hoa Kỳ tị nạn lúc ông mới bốn tuổi. Thời thơ ấu, Hùng Cao cũng theo cha chuyển sang Niger sống, nơi cha mình đang phục vụ với tư cách chuyên viên nông nghiệp của USAID. Ông trở về Hoa Kỳ khi 12 tuổi, học ở trường trung học Khoa học và Kỹ thuật Thomas Jefferson, tại Alexandria, Virginia.

Hùng Cao nhập ngũ Hải quân Hoa Kỳ vào năm 1989, rồi tốt nghiệp Học viện Hải quân năm 1996 với bằng cử nhân ngành kỹ thuật đại dương. Năm 2008, ông lấy bằng thạc sĩ khoa học ứng dụng từ Học viện Nghiên cứu sinh Hải quân. Là một chuyên gia về xử lý vũ khí nổ và lặn cứu hộ, Cao đã dẫn đầu một đội trên tàu USNS Grasp tìm kiếm thi thể của John F. Kennedy, Jr., vợ Carolyn Bessette cùng chị vợ Lauren Bessette trong vụ tai nạn máy bay Martha's Vineyard 1999. Sau hơn 30 năm tại ngũ, Hùng Cao giải ngũ với cấp bậc Đại tá vào tháng 10 năm 2021. Quân nghiệp của ông bao gồm các đợt triển khai tới Iraq, Afghanistan, Somalia.
Hùng Cao đã nhận được những huy hiệu Chỉ huy đổ bộ (Command Ashore Badge), Sĩ quan lặn Hải quân (Navy Diving Officer Badge), Sĩ quan tác chiến xử lý vũ khi nổ (Explosive Ordnance Disposal Warfare Officers Badge). Ông cũng là phó chủ tịch của CACI, một nhà thầu chính phủ Hoa Kỳ cung cấp dịch vụ cho các cơ quan tình báo, quóc phòng, an ninh nội địa.

==Các cuộc bầu cử vào Quốc hội==
===Tranh cử vào Hạ viện năm 2022===
Hùng Cao cho rằng sự kiện tổng thống Joe Biden rút quân khỏi Afghanistan là một lý do làm ông quyết định tham gia chính trị. Ông là một trong 11 ứng cử viên cho cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng hoà vào ngày 21 tháng 5. Hùng Cao thắng với cách biệt 2.800 phiếu so với ứng cử viên đứng thứ hai, giúp ông có suất đại diện đảng tranh cử trong cuộc bầu cử chính thức, đối đầu với dân biểu đương nhiệm Jennifer Wexton đến từ đảng Dân chủ, người đang tìm nhiệm kỳ thứ ba.

Hùng Cao được coi là một ứng cử viên mạnh trong một địa hạt đông đảo cả người Mỹ gốc Á và các gia đình quân nhân. Tranh luận với Wexton, Cao bày tỏ sự ủng hộ đối với việc giảm bớt áp đặt của chính quyền lên mọi mặt đời sống. Còn Wexton, trong chiến dịch tranh cử của mình, tìm cách miêu tả Hùng Cao là một thành phần "cực đoan" so với chính trị nhân khẩu học trong địa hạt, nhấn mạnh vào lập trường chống phá thai cũng như ủng hộ quyền sử dụng súng của ông. Cuối cùng, Cao thua Wexton với "tỉ số" 43% - 57% số phiếu.

===Tranh cử vào Thượng viện năm 2024===
Tháng 7 năm 2023, Hùng Cao tuyên bố ra tranh cử vào Thượng viện Hoa Kỳ đại diện cho Virginia. Cựu tổng thống Trump đã ủng hộ Cao. Ngày 18 tháng 6 năm 2024, ông thắng lớn khi giành được 61,8% số phiếu trong một cuộc bầu cử sơ bộ có năm ứng cử viên.

Trong cuộc bầu cử chính thức vào ngày 5 tháng 11, Hùng Cao với 45% số phiếu, đã bị đánh bại bởi thượng nghị sĩ Tim Kaine đương nhiệm của đảng Dân chủ, người có được 54% số phiếu bầu.

==Thứ trưởng Bộ Hải quân==
Ngày 28 tháng 2 năm 2025, tổng thống Donald Trump đã đề nghị bổ nhiệm Cao làm Thứ trưởng trong Bộ Hải quân, vị trí cao cấp thứ hai của Bộ, cần sự chuẩn thuận của Thượng viện. Ngày 1 tháng 10 năm 2025, Thượng viện đã bỏ phiếu phê chuẩn sự bổ nhiệm Hùng Cao, với tỉ số 52–45 (ba nghị sĩ vắng mặt). Mọi thượng nghị sĩ Cộng hòa, trừ mỗi Lisa Murkowski, đã ủng hộ ông, và mọi thượng nghị sĩ Dân chủ đã chống lại ông, trừ Chuck Schumer, Kristen Gillibrand, và Brian Schatz vắng mặt.

Ngày 3 tháng 10 năm 2025, Hùng Cao tuyên thệ nhiệm chức Thứ trưởng Bộ Hải quân Hoa Kỳ.

==Đời tư==
Hùng Cao cùng vợ là April Lakata Cao có hai con trai và ba con gái, một được nhận nuôi từ Thái Lan và một cặp song sinh, được giáo dục tại gia bởi April. Gia đình Cao định cư tại Purcellville, Virginia. Họ tham dự các buổi lễ của Cornerstone Chapel ở Leesburg, Virginia.