hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Fahrenheit 9/11

Fahrenheit 9/11 là phim tài liệu năm 2004 được thực hiện bởi nhà làm phim, đạo diễn và nhà bình luận chính trị người Mỹ Michael Moore. Phim đưa ra cái nhìn quan trọng trước tổng thống George W. Bush, chiến tranh chống khủng bố và phản ánh của giới truyền thông.

Trong phim, Moore cho rằng giới truyền thông Mỹ là "cổ vũ viên" cho Cuộc tấn công Iraq 2003 mà không đưa ra một phân tích chính xác hay khách quan nào về nhân tố chiến tranh hoặc kết quả thương vong. Phim gây nên nhiều tranh cãi mạnh mẽ, trong đó có sự nghi ngờ tính chính xác của nó. Tựa đề phim là sự ám chỉ đến tiểu thuyết "Fahrenheit 451" năm 1953 của Ray Bradbury, đưa ra quan điểm tiêu cực đến tương lai của Hoa Kỳ.

Phim mở màn tại Liên hoan phim Cannes 2004 và nhận được tràng vỗ tay khen ngợi suốt 20 phút, một trong những lần hoan nghênh dài hơi nhất lịch sử liên hoan phim. Phim cũng giành được giải thưởng lớn nhất, Cành cọ vàng. Trong khi đó, phim bị nhận 5 đề cử giải Mâm xôi vàng và "thắng" 4 giải.
Sò mồng

Sò mồng hay sò dương (Danh pháp khoa học: Vasticardium flavum) là một động vật thân mềm hai mảnh vỏ trong họ Cardiidae, chúng là một loại sò mang tên ngộ nghĩnh, hài hước nhưng ăn ngon. 
==Đặc điểm==
Sò mồng có dạng như sò huyết, chỉ khác vỏ nhẵn, mỏng có màu nâu hồng, trung bình mỗi con to bằng khu chén. Đặc điểm của con sò mồng là thịt nhiều, có màu trắng hồng, dai chắc, vị thơm ngon ngọt. Hình dạng phần thịt sò vo tròn, không có chứa chất bẩn như các loại ốc, vẹm, điệp mà chỉ có thịt. 
==Khai thác==
Sò mồng được ngư dân khai thác bằng cách lặn bắt dưới mặt đầm. Sau khi bắt được, con sò được ngâm trong nước mặn vài giờ để cho các chất nhầy, rong bùn nhả ra hết rồi có thể chế biến thành món. Với món nướng, gắp từng con sò bỏ lên lò than, bắt lửa, con sò co lại rồi tự động há nắp để lộ phần thịt. Nếu ăn sò phi hành, cũng làm đủ công đoạn như sò nướng nhưng đến lúc con sò vừa há nắp thì dùng dầu với hành đã phi sẵn với ít đậu phộng rang giã nhỏ chế lên trên phần thịt của con sò, món sò hấp sả là gọn và nhanh.
==Chế biến==
Chúng là loại sò có giá trị kinh tế cao, phân bố rộng khắp trên các vùng biển Việt Nam. Sò dương có hình dáng lớn, con trưởng thành có thể bằng nắm tay người lớn. Thịt sò dai giòn, đậm, có vị ngọt nên được nhiều người ưa thích. Sò dương/Sò mồng hay sò dương thường được chế biến bằng nhiều cách như nướng, hấp, nấu cháo. Tuy nhiên, phổ biến hơn cả là sò dương nướng mỡ hành.

==Tham khảo==
- Sò mồng đầm Cù Mông
- Sò mồng đầm Cù Mông
Konrad Lorenz

Konrad Zacharias Lorenz (7 tháng 11 năm 1903 – 27 tháng 2 năm 1989) là một nhà động vật học, nhà nghiên cứu tập tính học và điểu học. Ông giành giải Nobel Sinh lý học và Y khoa cùng với Nikolaas Tinbergen và Karl von Frisch. Ông thường được coi là một trong những người sáng lập môn tập tính học hiện đại, phát triển một phương pháp bắt đầu với thế hệ trước đó, bao gồm cả người thầy của ông, Oskar Heinroth.

== Tác phẩm ==
Lorenz's best-known books are "King Solomon's Ring" and "On Aggression", both written for a popular audience. His scientific work appeared mainly in journal articles, written in German; it became widely known to English-speaking scientists through its description in Tinbergen's 1951 book "The Study of Instinct", though many of his papers were later published in English translation in the two volumes titled "Studies in Animal and Human Behavior".
- "King Solomon's Ring" (1949) ("Er redete mit dem Vieh, den Vögeln und den Fischen", 1949)
- "Man Meets Dog" (1950) ("So kam der Mensch auf den Hund", 1950)
- "Evolution and Modification of Behaviour" (1965)
- "On Aggression" (1966) ("Das sogenannte Böse. Zur Naturgeschichte der Agression", 1963)
- "Studies in Animal and Human Behavior, Volume I" (1970)
- "Studies in Animal and Human Behavior, Volume II" (1971)
- "Motivation of Human and Animal Behavior: An Ethological View". With Paul Leyhausen (1973). New York: D. Van Nostrand Co. ISBN 0-442-24886-5
- "Behind the Mirror: A Search for a Natural History of Human Knowledge" (1973) ("Die Rückseite des Spiegels. Versuch einer Naturgeschichte menschlichen Erkennens", 1973)
- "Civilized Man's Eight Deadly Sins" (1974) ("Die acht Todsünden der zivilisierten Menschheit", 1973)
- "The Year of the Greylag Goose" (1979) ("Das Jahr der Graugans", 1979)
- "The Foundations of Ethology" (1982)
- "The Waning of Humaneness" (1987) ("Der Abbau des Menschlichen", 1983)
- "Here I Am – Where Are You? – A Lifetime's Study of the Uncannily Human Behaviour of the Greylag Goose". (1988). Translated by Robert D. Martin from "Hier bin ich – wo bist du?".
- "The Natural Science of the Human Species: An Introduction to Comparative Behavioral Research – The Russian Manuscript (1944–1948)" (1995)

== Liên kết ngoài ==
- Short Autobiography on the Nobel Foundation website
- A chapter from "On Aggression" (1963)
- Review of "Biologists Under Hitler"
- Konrad Lorenz Institutes:
- Konrad Lorenz Institute for Evolution and Cognition Research in Altenberg
- Konrad Lorenz Research Station , Grünau im Almtal
- Konrad Lorenz Institute for Ethology
- at the Internet Movie Database
Sydney Pollack

Sydney Irwin Pollack (1 tháng 7 năm 1934 – 26 tháng 5 năm 2008) là một đạo diễn phim, nhà sản xuất phim và diễn viên người Mỹ. Pollack đạo diễn hơn 21 phim và 10 chương trình truyền hình, diễn xuất trong hơn 30 bộ phim và chương trình, và sản xuất hơn 44 phim. Phim 1985 của ông "Out of Africa" giúp ông giành giải Oscar cho đạo diễn và sản xuất; ông cũng đã được đề cử cho giải Oscar cho Đạo diễn xuất sắc của phim "They Shoot Horses, Don't They?" (1969) và "Tootsie" (1982), và ông cũng xuất hiện trong phim Tootsie. Một số tác phẩm khác nổi tiếng nhất của ông bao gồm "Jeremiah Johnson" (1972), "The Way We Were" (1973), "Three Days of the Condor" (1975) and "Absence of Malice" (1981). Các bộ phim tiếp theo của ông bao gồm "Havana" (1990), "The Firm" (1993), "Sabrina" (1995), "The Interpreter" (2005), và nhà sản xuất kiêm diễn viên trong phim "Michael Clayton" (2007).

== Liên kết ngoài ==
- at the Internet Movie Database
- Sydney Pollack discography at Discogs
- Detailed biography of Sydney Pollack
- An appreciation, Charlie Rose, ngày 28 tháng 5 năm 2008
Alice Cooper

Alice Cooper (tên khai sinh Vincent Damon Furnier; sinh ngày 4 tháng 2 năm 1948) 
là một ca sĩ, nhạc sĩ, nhạc sĩ và diễn viên không chuyên người Mỹ có sự nghiệp kéo dài năm thập kỷ. Lưu diễn với một chương trình sân khấu có máy chém, ghế điện, máu giả, trăn khổng lồ, búp bê em bé, và đấu kiếm, Cooper được người hâm mộ và các đồng nghiệp mệnh danh là "Bố già của Shock Rock"; ông đã lấy ý tưởng từ phim kinh dị, tạp kỹ, và garage rock để đi tiên phong tạo ra một thương hiệu rock rùng rợn trên sân khấu để gây sốc cho các khán giả.

==Giải thưởng và đề cử==
Giải Grammy

==Sự nghiệp điện ảnh==
- "Diary of a Mad Housewife" – 1970
- "Roadie" – 1980
- "Monster Dog" - 1984
- "Prince of Darkness" – 1987
- "" - 1991
- "Wayne's World" – 1992
- "Suck" – 2009
- "Dark Shadows" – 2012
- "Bigfoot" – 2012
- "Skum Rocks!" – 2013
- "Super Duper Alice Cooper" – 2014

== Sách tham khảo ==
- This Day in Rock Cooper accident

== Liên kết ngoài ==
- Official "Nights with Alice Cooper" website
- Nights With Alice Cooper on Planet Rock
- Alice Cooper Artist Page @ VH1.com
- Alice Cooper at Allmusic.com
Tiếng Nanai

Tiếng Nanai (còn gọi là Gold hoặc Hezhen) là ngôn ngữ của người Nanai ở Siberia, và một thiểu số ở tỉnh Hắc Long Giang, Trung Quốc, nơi được gọi là "Hezhe".

Có khoảng 1.400 người nói tiếng trong số 17.000 người Nanai, nhưng hầu hết (đặc biệt là thế hệ trẻ) thông thạo tiếng Nga hoặc tiếng Trung Quốc, và chủ yếu là sử dụng một trong những ngôn ngữ này để giao tiếp.

== Liên kết ngoài ==
- Nanai writing on Omniglot
- Distribution map at The Linguist List
Bản đồ chuyên đề

Bản đồ chuyên đề là một loại bản đồ thể hiện một chủ đề đặc biệt của một vùng địa lý cụ thể. Các bản đồ này có thể thể hiện "các chủ đề vật lý, xã hội chính trị, văn hóa, kinh tế, nông nghiệp, xã hội học, hoặc các chủ đề về các thành phố, quốc gia, hay lục địa".

"Bản đồ chuyên đề" thể hiện một đối tượng riêng biệt, khác với các bản đồ tham khảo chung/địa lý chung thể hiện nhiều hiện tượng như địa chất, địa lý, chính trị cùng nhau. Sự khác biệt này dự trên một thực tế rằng các bản đồ chuyên đề sử dụng các thông tin nền như đường bờ biển, ranh giới và địa điểm, chỉ là các điểm tham chiếu cho các yếu tố cần thể hiện trên bản đồ. Các bản đồ tổng quát thể hiện các thông tin cơ bản như địa hình, cảnh quan, các khu định cư, ranh giới chính trị.
Từ của năm (Đức)

Từ của năm (Đức) là những từ ngữ hay được sử dụng trong năm đó cho những biến cố đặc biệt hay những cuộc thảo luận nổi bật, lần đầu tiên được chọn ở Đức vào năm 1971 và từ 1977 thường xuyên được hội tiếng Đức (Gesellschaft für deutsche Sprache) (GfdS) ở Wiesbaden công bố khi nhìn về ngôn ngữ của năm vừa qua và từ năm 1978 được đăng trên tạp chí "Der Sprachdienst" (dịch vụ ngôn ngữ). Bắt đầu từ năm 1991, mỗi năm lại được chọn một từ không chuẩn (Unwort) mà lại hay được dùng; thỉnh thoảng nhưng không đều đặn cũng lựa một câu của năm. Từ 2008 còn có lựa chọn một từ thiếu niên (Jugendsprache|Jugendwort) của năm.

Từ 1977 đến 1999 từ của năm tại nước Đức đồng thời cũng là từ tiếng Đức của năm. Nhưng mà vì các từ thường được lựa chọn có liên hệ đến những sự kiện chỉ xảy ra ở Đức, cho nên các nước khác dùng tiếng Đức cũng bắt đầu lựa chọn từ riêng cho nước mình. Ở Áo bắt đầu từ 1999, ở Liechtenstein 2002 và ở Thụy Sĩ 2003.

Năm 1999, cho thế kỷ 20 100 từ của thế kỷ (100 Wörter des Jahrhunderts) đã được lựa chọn.

== Xem thêm ==
- Word of the year
- Un-word of the year
Ống nano

Ống nano (tiếng Anh: nanotube) single là một cấu trúc nano 2 chiều dạng ống với đường kính ống ở cỡ nano. Ống nano có thể hình thành với một số loại vật liệu khác nhau, trong đó nổi tiếng nhất là ống nano cacbon, nhưng ngoài ra cũng có các từ boron nitride (BN), silic... và cả vật liệu hữu cơ như DNA. Ống nano có thể là đơn vách (single-walled nanotube-viết tắt là SWNT) hoặc đa vách (multi-walled nanotube). Hiện người ta đã thành công trong việc chế tạo những ống nano nhỏ đến cớ 4 Angstrom (0.4 nm). Ống nano được cho là có tiềm năng lớn trong nhiều lĩnh vực khác nhau như điện tử, năng lượng sạch, xúc tác...

==Xem thêm==
Ống nano cacbon
Lũ chuột trong tường

Lũ chuột trong tường (tiếng Anh: The Rats in the Walls) là một truyện ngắn kinh dị của H.P. Lovecraft sáng tác năm 1923.
==Câu chuyện==
Câu chuyện kể về một lũ chuột lông lá và đông đúc sống ở tu viện Exham của Anh. Chúng có tới hàng vạn con, thường xuyên quấy nhiễu người dân địa phương. Tiếng động của chúng trong những bức tường đã khiến cho người chủ mới và con mèo của ông bực mình. Thế là ông liền tổ chức một cuộc thám hiểm để tìm hiểu chuyện gì đang xảy ra cùng với vài người bạn bao gồm cả đại úy Norrys, một người đàn ông vốn rất mập mạp. Họ đi xuống hầm tu viện và phát hiện cả một thành phố cổ bị chôn vùi, với đầy dẫy những bộ xương người.

Những người này có lẽ đã bị giam giữ từ rất lâu, và mục đích của việc đó là dùng họ như đồ hiến tế cho một nghi lễ thần thánh. Bất ngờ, lũ chuột tấn công đám người cùng với con mèo của người chủ. Ba giờ sau, ông tỉnh dậy và kinh hoàng nhận ra cái xác bị ăn mất phân nửa của đại úy Norrys ngay bên cạnh mình, và con mèo thì đang bơi xé cuống họng của ông ta. Sau thảm họa đó, chính quyền đã cho phá nổ tu viện Exham và cho rằng chính người chủ mới đã ăn thịt Norrys. Suốt những năm tháng còn lại, ông luôn nghe thấy tiếng chuột kêu trong những bức tường, chỉ có điều là những bức tường bên trong xà lim của một bệnh viện tâm thần.

== Tham khảo ==
- Definitive version.
- H. P. Lovecraft, "More Annotated Lovecraft", S. T. Joshi and Peter Cannon, eds.
- H. P. Lovecraft, "The Annotated Lovecraft", S. T. Joshi, ed.
- Lin Carter, "Lovecraft: A Look Behind the Cthulhu Mythos".
- S. T. Joshi and David E. Schultz, "An H. P. Lovecraft Encyclopedia".
Hải đồ

Hải đồ là một loại bản đồ thể hiện các vùng biển và các vùng bờ biển lân cận. Tùy thuộc vào tỷ lệ bản đồ mà trên hải đồ có thể thể hiện độ sâu đáy biển và cao độ của đất liền, các đặc điểm tự nhiên và nhân tạo dùng để định vị, thông tin về thủy triều và dòng chảy, chi tiết về trường từ khu vực, và các công trình nhân tạo như cảng, các toàn nhà, và cầu. Các hải đồ là công cụ thiết yếu trong định vị trên biển; nhiều quốc gia yêu cầu các tàu vận tải, đặc biệt là tàu thương mại phải trang bị nó. Hải đồ có thể được thành lập ở dạng in ra giấy hoặc hải đồ điện tử. Các công nghệ gần đây cho phép in ra các hải đồ theo các khu vực yêu cầu, có thể tải xuống từ các công ty in thương mại.
George Langelaan

George Langelaan (19 tháng 1 năm 1908 – 9 tháng 2 năm 1972) là một nhà văn và nhà sưu tầm thông tin người Anh sinh ra ở Paris, Pháp. Ông được biết đến nhiều nhất qua tác phẩm "Người ruồi" (The Fly).

==Sự nghiệp==
Trong Thế chiến II, George là một điệp viên và đặc vụ cho phe Đồng minh như là một thành phần của SOE (Tổ chức Hoạt động Đặc biệt). Ông hoạt động trong phân khu F cấp Đại úy hải quân với mật danh Langdon. Theo hồi ký của ông, "Mặt nạ chiến tranh" (1959), ông đã trải qua ca phẫu thuật thẩm mỹ trước khi được đưa sang Pháp. Ông nhảy dù xuống vùng Pháp bị chiếm đóng vào ngày 7/9/1941 để liên lạc với các lực lượng kháng chiến Pháp phía nam của Chaateauroux, sắp xếp để gặp Édouard Herriot. Ông đã bị bắt vào ngày 06 tháng 10 và bị giam cầm trong trại Mauzac. Ông bị Đức quốc xã kết án tử hình, nhưng trốn thoát (ngày 16 tháng 7 năm 1942) và trở về Anh để tham gia cuộc đổ bộ Normandy. Ông đã nhận được huân chương Croix de Guerre của Pháp.

Langelaan là một người bạn của nhà huyền bí Aleister Crowley, tuyên bố ông là một gián điệp và "bằng việc chiến thắng sự tin tưởng của người Đức ở Mỹ, ông đã có khả năng tiếp xúc với các thành viên hội nhóm ngầm của họ".

Trong những năm 1950 và năm 1960, ông đã viết nhiều hồi ký, tiểu thuyết và truyện ngắn mà sau này đã được dựng thành phim và được chiếu trên truyền hình.

Ông mất năm 1972 ở tuổi 64.

==Các tác phẩm ==
===Truyện ngắn===
- Người tên Langdon:Kí ức của một đặc vụ
- Người ruồi
- Phép màu kỳ lạ
- Mặt nạ chiến tranh:Từ Dunkirk đến ngày giao tranh-Những trò lừa của một đặc vụ Anh thông minh.
- Những chàng kị sĩ của Dải Lụa Nổi
- "Danse Macabre"
- "Elaine"
- Tôi đã cứu một cô vợ Hậu Cung
- Máu lạnh
- Theo phương diện khác
- Cá heo cũng biết nói
- Tàu cao tốc Thây Ma
- Hết giờ
- Món salad đầu người
- Người máy biết nghĩ / Kẻ tầm não
- Kẻ phản đảng
- Những vị khách mới
- Mười ba bóng ma

===Chuyển thể thành phim===
- Người ruồi
- Sự trở lại của người ruồi
- Lời nguyền của người ruồi
- Hyperion
- Người ruồi tái bản
- Người ruồi II

== Liên kết ngoài ==
- George Langelaan at the FictionMags Index
- George Langelaan at the Index to Science Fiction Anthologies and Collections, Combined Edition
- The cover of the June, 1957 issue of "Playboy", which contained the classic short story "The Fly"
- George Langelaan @ "The Encyclopedia of Science Fiction", 3rd (online) edition.
Cỗ máy phân tử

Cỗ máy phân tử (molecular machine) là một tập hợp phân tử có khả năng tạo ra chuyển động cơ học đáp ứng với các kích thích cụ thể. Trong các hoạt động sinh học ở cấp độ phân tử, các cỗ máy kiểu này thường xuyên thực hiện các chức năng thiết yếu cho sự sống như trong quá trình nhân đôi DNA và tổng hợp ATP. Kinesin đi bộ trên một vi ống là một cỗ máy phân tử sử dụng động lực học miền protein ở cấu trúc bậc nano.

Thuật ngữ này dịch từ nguyên gốc tiếng Anh là molecular machine, cũng gọi là nanomachine (cỗ máy nanô).

Nghiên cứu về cỗ máy phân tử hiện đang được dẫn đầu với giải thưởng Nobel về hóa học năm 2016 được trao cho Jean-Pierre Sauvage, Sir J. Fraser Stoddart và Bernard L. Feringa. Phát hiện này gợi cho nhiều nhà khoa học thu nhỏ các máy móc được tìm thấy trong thế giới vĩ mô, nhất là ứng dụng tạo ra "cỗ máy vận chuyển" thuốc vào tận từng tế bào của người bệnh.

==Xem thêm==
- Công nghệ nano
- Fraser Stoddart
- Jean-Pierre Sauvage
- Ben Feringa
APM

APM (viết tắt tiếng Anh của "Atomically Precise Manufacturing", tức Chế tạo chính xác bậc nguyên tử) là khái niệm do Eric Drexler, cha đẻ của công nghệ nano đề xướng và cổ vũ từ những năm 80 để quá trình chế tạo một thế hệ công cụ mới được thiết kế chính xác tới cấp độ nguyên tử. Drexler cho đây là mục tiêu cuối cùng và quan trọng nhất của công nghệ nano, bởi ưu thế năng suất tăng lên nhiều lần trong khi tiêu tốn vật liệu không đáng kể sẽ khiến cho APM trở thành một cuộc cách mạng về sản xuất.

Drekler cho rằng công nghệ nano hiện đang đi lạc hướng khi tập trung đầu tư vào chế tạo vật liệu nano thay vì thiết bị nano. Ý tưởng về APM đã được Richard Feymann nhắc đến trong bài nói chuyện nổi tiếng của ông năm 1959, "There's Plenty of Room at the Bottom" và được Drexler đề xướng và chứng minh tính khả thi trong các công bố của ông, gần đây nhất là cuốn sách "Radical Abundance"

==Liên kết ngoài==
- Video minh họa APM
- Drexler nói chuyện về APM tại Đại học Oxford
Tiếng Hà Nhì

Tiếng Hà Nhì ("Haqniqdoq" hay ""; ) là một ngôn ngữ Tạng-Miến thuộc nhóm ngôn ngữ Lô Lô, được người Hà Nhì ở Trung Quốc, Lào và Việt Nam sử dụng.

==Phân bố==
Ở Trung Quốc, tiếng Hà Nhì hiện diện chủ yếu ở khu vực phía đông sông Mê Kông thuộc trung-nam tỉnh Vân Nam, chủ yếu ở Phổ Nhĩ và Hồng Hà. Tiếng Hà Nhì còn có mặt ở tỉnh Lai Châu và Lào Cai miền Tây Bắc Việt Nam và ở tỉnh Phongsaly của Lào.

Edmondson (2002) ghi nhận rằng tiếng Hà Nhì tại Việt Nam gồm hai phương ngữ riêng rẽ, một ở phía đông (huyện Mường Tè) và một ở phía tây (Phong Thổ, Bát Xát). Người Hà Nhì ở Việt Nam nói các phương ngữ khác nhau có thể hiểu lẫn nhau. Edmondson (2002) ghi nhận các phương ngữ Hà Nhì ở Việt Nam khác nhau chủ yếu ở từ vựng.

== Âm vị học ==
Tiếng Hà Nhì có 3 thanh điệu chính và ba loại nguyên âm ngắn.

=== Nguyên âm ===
Độ dài nguyên âm trong tiếng Hà Nhì cũng rất đặc biệt.

== Chữ viết ==
Truyện dân gian của người Hà Nhì có nhắc đến một loại chữ viết cổ nhưng đã thất truyền khi người Hà Nhì di cư khỏi Tứ Xuyên. Ở Trung Quốc, người Hà Nhì ngày nay viết chữ Latinh với dạng chuẩn dựa trên phương ngữ Haya ở Lục Xuân thuộc Hồng Hà.

== Xem thêm ==
- Nhóm ngôn ngữ Hà Nhì

== Tham khảo ==
- Edmondson, Jerold A. 2002. "The Central and Southern Loloish Languages of Vietnam". "Proceedings of the Twenty-Eighth Annual Meeting of the Berkeley Linguistics Society: Special Session on Tibeto-Burman and Southeast Asian Linguistics" (2002), pp. 1–13.
- Li Yongsui [李永燧]. 1986. "A sketch of the Hani language" [哈尼语简志]. Beijing: Ethnic Publishing House [民族出版社].
- Tạ Văn Thông, Lê Đông. 2001. "Tiếng Hà Nhì". Hà Nội: Nhà xuất bản văn hóa dân tộc.
- Yang Shihua [杨世华]; Bai Bibo [白碧波]. 2003. "A study of the culture of the Hani people of Yuxi City" [玉溪哈尼族文化研究]. Kunming: Yunnan Nationalities Press [云南民族出版社].

== Liên kết ngoài ==
- Hani language recordings at GlobalRecordings.net
- Hani–Japanese wordlist
Nadrian Seeman

Nadrian C. "Ned" Seeman (sinh ngày 16 tháng 12 năm 1945) là một nhà khoa học được biết đến vì sáng lập ra lĩnh vực công nghệ nano DNA. Vì thành tựu này ông đã nhận được giải Feymann về Công nghệ nano năm 1995 và giải Kavli năm 2010.

==Công bố đáng chú ý==
- —Considered to be the earliest paper outlining the concepts of DNA nanotechnology
- —The synthesis of the DNA cube
- —The synthesis of two-dimensional periodic lattices of double crossover molecules
- —The first DNA-based nanomechanical device
- —A popular science article explaining the field of DNA nanotechnology
- —The synthesis of three-dimensional periodic lattices of tensegrity triangle molecules
- —A DNA-based molecular assembly line
Tiếng La Hủ

Tiếng La Hủ (tên tự gọi: "Ladhof" [lɑxo]) là ngôn ngữ của người La Hủ ở Trung Quốc, Thái Lan, Myanmar và Lào. Tiếng La Hủ thuộc ngữ tộc Tạng-Miến trong ngữ hệ Hán-Tạng.

Tại Vân Nam, Trung Quốc, nó được sử dụng rộng rãi cả bởi những người La Hủ và các dân tộc thiểu số khác ở Vân Nam, những người sử dụng nó như là một ngôn ngữ chung của vùng.

Tuy nhiên, ngôn ngữ này không được sử dụng rộng rãi và cũng không được dạy trong bất kỳ trường học nào ở Thái Lan, nơi mà nhiều người La Hủ trong thực tế là người tị nạn và di dân bất hợp pháp, đã vượt biên vào Thái Lan từ Myanmar.

== Phân loại ==
Tiếng La Hủ và tiếng Kucong có liên quan chặt chẽ với nhau, được phân loại là một nhánh riêng của nhóm ngôn ngữ Lô Lô bởi Ziwo Lama (2012), nhưng thuộc nhóm ngôn ngữ Lô Lô Trung tâm đối với David Bradley (2007). Tiếng La Hủ được phân loại là một nhánh chị em của nhánh Lô Lô Nam trong phân tích phát sinh tính toán của Satterthwaite-Phillips '(2011) của các ngôn ngữ Lô Lô-Miến.
Eric Drexler

Kim Eric Drexler (sinh ngày 25 tháng 4 năm 1955) là một nhà khoa học Hoa Kỳ nổi tiếng vì là người đề ra thuật ngữ "nanotechnology" (công nghệ nano) và là một trong những nhà tiên phong trong lĩnh vực này. Ông đề xuất APM (chế tạo thiết bị chính xác ở bậc nguyên tử dựng nên từ những cấu trúc nano) như là mục tiêu tối hậu của công nghệ nano thay vì chế tạo vật liệu nano, tuy nhiên đề xuất này đã không được ghi nhận bởi dự án của Chính phủ Hoa Kỳ về phát triển công nghệ nano cho thế kỷ 21.

Drexler học tại Viện Công nghệ Massachusetts, tốt nghiệp tiến sĩ năm 1991. Trong thời gian học ở MIT, ông nghiên cứu công nghệ vũ trụ và bắt đầu quan tâm tới vật liệu nano và những khả năng của nó. Năm 1986 ông viết cuốn sách "Engines of Creation", biện luận về việc chế tạo những cỗ máy phân tử có khả năng sử dụng để chế tạo các thiết bị khác, mở ra một lớp những thiết bị được thiết kế với độ chính xác mức độ phân tử mà ông cho rằng sẽ tạo ra một cuộc cách mạng công nghệ quan trọng. Cuốn sách thu hút sự quan tâm rộng rãi đối với lĩnh vực mới này.

Tuy nhiên nghiên cứu về công nghệ nano đi xa dần khỏi ý tưởng của Drexler, đặc biệt từ sau cuộc tranh luận giữa ông và Richard Smalley (giải Nobel Hóa học năm 1996) năm 2003 về định hướng của công nghệ nano.
Cùng với người vợ đầu là Christine Peterson, ông sáng lập nên Viện Foresight với sứ mệnh tự nêu ra là "chuẩn bị cho tương lai của công nghệ nano", nhưng đã rời bỏ tổ chức này đồng thời ly dị với Peterson năm 2002. Sau một thời gian làm cố vấn cho một số tập đoàn công nghệ, ông lấy Rosa Wang năm 2006 và hiện sống ở Oxford nơi ông làm học giả khách mời cho tại trường Oxford Martin thuộc Đại học Oxford.

==Tác phẩm==
- "Engines of Creation" (1986)
Có thể đọc miễn phí tại online at e-drexler.com 
- "Unbounding the Future" (1991; cùng với Christine Peterson và Gayle Pergamit) (ISBN 0-688-12573-5)
- Đọc và tải miễn phí tại Unbounding the Future: the Nanotechnology Revolution
- "Nanosystems: Molecular Machinery Manufacturing and Computation" (1992)
- "Engines of Creation 2.0: The Coming Era of Nanotechnology - Updated and Expanded"(2007)
- "Radical Abundance: How a Revolution in Nanotechnology Will Change Civilization"(2013), ISBN 1610391136
Hot (EP)

Hot là EP cũng như sản phẩm âm nhạc solo đầu tay của ca sĩ người Hàn Quốc Taeyang, thành viên ban nhạc K-pop Big Bang. EP được phát hành vào ngày 22 tháng 5 năm 2008 thông qua hãng đĩa YG Entertainment. Hai đĩa đơn trong EP được phát hành bao gồm "Hot" (; "Prayer") và "Only Look At Me" (Hangul: 나만 바라봐; "Naman Barabwa") đi kèm theo hai video âm nhạc. Track "Make Love" sau này được làm lại (thành bản tiếng Anh) và có mặt trong album đầu tiên của Big Bang tại Nhật mang tên "Number 1". Thành viên cùng nhóm G-Dragon cũng thu âm "phần hai" của "Only Look At Me". Cả hai bản đều được thể hiện trong 2008 M.Net MKMF Awards, mà ở đó mỗi thành viên của Big Bang thể hiện một đoạn cùng nữ ca sĩ Lee Hyori. EP giành về cho Taeyang hai giải thưởng trong Lễ trao giải Korean Music Awards lần thứ 6 cho hạng mục Bài hát R&B/Soul hay nhất (cho "Only Look At Me") và Album R&B/Soul hay nhất.

== Danh sách bài hát ==
Nhạc mẫu
- "Prayer" sử dụng nhạc mẫu trong bài "High" của David Hallyday

==Liên kết ngoài==
- Taeyang trên YG Family
Tiếng Lô Lô

Tiếng Lô Lô hoặc "Nuosu" (Nuosu: ꆈꌠ꒿: Nuosuhxop) là ngôn ngữ uy tín của người Lô Lô. Tiếng Lô Lô là một ngôn ngữ thuộc ngữ tộc Tạng-Miến trong ngữ hệ Hán-Tạng.

Tại Trung Quốc gọi là người Di với các nhánh Bắc Di, Di Lãnh Sơn, Di Tứ Xuyên... với dân số 7,77 triệu người. "Nuosu" đã được chính phủ Trung Quốc lựa chọn là ngôn ngữ Di chuẩn (bằng tiếng phổ thông: Di yǔ, 彝語 / 彝语, Di ngữ) và nó là ngôn ngữ duy nhất được giảng dạy trong các trường học, cả ở dạng nói và viết của mình.

Tại Việt Nam có 4.541 người Lô Lô sống chủ yếu ở miền bắc, theo số liệu điều tra dân số năm 2009.

Tiếng Lô Lô được khoảng 2 triệu người nói và đang gia tăng, trong đó 60% là đơn ngữ. Nuosu là tên gốc cho ngôn ngữ riêng của người Lô Lô, và không có mặt trong tiếng Trung Quốc; mặc dù đôi khi nó có thể được viết theo cách phát âm (Nuòsūyǔ 诺苏语 / 諾蘇語, Nặc Tô ngữ) trong đó các ký tự Trung Quốc cho rằng Nặc Tô không mang ý nghĩa.

== Ngôn ngữ ==
Chính phủ Trung Quốc công nhận sáu ngôn ngữ có tên chung là tiếng Lô Lô nhưng không thông hiểu lẫn nhau, từ nhóm ngôn ngữ Lô Lô:
- Bắc Di (Nuosu 诺苏, Nặc Tô)
- Tây Di (Lalo 腊罗, Lạp La)
- Trung Di (Lolopo 倮倮泼, Loã Loã Bát)
- Nam Di (Nisu 尼苏, Ni Tô)
- Đông Nam Di (Sani 撒尼, Tát Ni)
- Đông Di (Nasu 纳苏, Nạp Tô).

Bắc Di là nhóm lớn nhất với khoảng hai triệu người nói và là nền tảng cho văn liệu ngôn ngữ học. Nó là một ngôn ngữ phân tích. Ngoài ra còn có các ngôn ngữ Di của Việt Nam sử dụng chữ Lô Lô, như tiếng Mantsi.

Nhiều người Di ở Vân Nam, Quý Châu và Quảng Tây biết tiếng Trung Quốc, và thường xuyên chuyển đổi qua lại giữa tiếng Di và tiếng Trung Quốc.
Tiếng M'Nông

Tiếng M'Nông (còn gọi là Pnong hoặc Bunong) (Bunong: ឞូន៝ង) là ngôn ngữ thuộc ngữ chi Bahnar của người M'Nông, một dân tộc cư trú ở vùng Tây Nguyên ở Việt Nam và người Pnong ở vùng Mondulkiri ở đông bắc Campuchia.

"Tiếng M'Nông" là thành viên của ngữ chi Bahnar thuộc họ ngôn ngữ Môn-Khmer của ngữ hệ Nam Á 

== Phân bố ==
Ở Việt Nam, tiếng M'Nông được nói ở huyện Lắk của tỉnh Đắk Lắk, huyện Đăk Song, Đăk Mil, Đăk R'Lấp, Krông Nô, thành phố Gia Nghĩa và các khu vực lân cận ở tỉnh Đắk Nông (Nguyễn & Trương 2009).

== Phân loại ==
Theo Ethnologue, có bốn phương ngữ chính: Trung, Đông, Nam (tất cả được nói ở Việt Nam) và Kraol (nói ở Campuchia). Các phương ngữ không hiểu lẫn nhau. Tiếng M'Nông được nghiên cứu đầu bởi nhà ngôn ngữ học Richard Phillips vào đầu những năm 1970.

Nguyễn & Trương (2009) phân chia các phương ngữ như sau:

- M'Nông Preh
- Kuêñ
- Mạ
- M'Nông Nâr (Bu Nâr)
- M'Nông Nông (Bu Nông)
- M'Nông RLăm
- M'Nông Prâng

Lê Bá Thảo et al. (2014:234-235) liệt kê các phân nhóm M'Nông và vị trí tương ứng sau đây:
- M'Nông Gar: tây bắc Lâm Đồng và phía nam hồ Lắk.
- M'Nông Nong: huyện Đắk Nông và huyện Đắk Mil.
- M'Nông Kuênh: huyện Krông Pắc.
- M'Nông Pré: phần lớn tại huyện Đắk Nông và huyện Đắk Mil, và một số tại hồ Lắk.
- M'Nông Prâng: rải rác tại các huyện Đắk Nông và huyện Đắk Mil, một số tại phía nam hồ Lắk và tại Bản Đon, huyện Ea Súp.
- M'Nông Rlăm: huyện Lắk. Có mối quan hệ gần gũi với người Ê-đê.
- M'Nông Bu-đâng: Bản Đon, huyện Ea Súp.
- M'Nông Chỉl: huyện Lắk. Có mối quan hệ gần gũi với người Ê-đê. Một số sống tại huyện Lạc Dương và huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng.
- M'Nông Bu Nor: huyện Đắk Nông và huyện Đắk Mil
- M'Nông Dih Bri: dân số nhỏ tại huyện Đắk Nông; Êa Krông.
- M'Nông Đíp: huyện Đắk Mil và phần phía bắc của tỉnh Sông Bé cũ.
- M'Nông Biat: dân số nhỏ tại tỉnh Sông Bé cũ. Phần lớn sống gần biên giới Việt Nam-Campuchia.
- M'Nông Bu Đêh: tỉnh Sông Bé cũ và tỉnh Đắk Lắk
- M'Nông Si Tô: một nhóm người Mạ (Mạ Tô) tại huyện Đắk Nông bị đồng hoá vào nhóm dân M'Nông (người Mạ "M'Nông hoá").
- M'Nông K'ah: một nhóm người Ê-đê sống rải rác tại các huyện Đắk Nông, Lắk và M'Đrăk bị đồng hoá vào nhóm dân M'Nông (người Ê-Đê "M'Nông hoá").
- M'Nông Phê Đâm: dân số nhỏ tại xã Quảng Tín, huyện Đắk Nông.

Các nhóm M'Nông khác bao gồm M'Nông Rơ Đe, M'Nông R'Ông và M'Nông K'Ziêng.

== Ngữ âm ==
=== Phụ âm ===
- Các phụ âm hút vào /ʄ, ɠ/ có thể khác nhau giữa các phương ngữ.

== Từ vựng ==
Từ vựng M'Nông, theo Nguyễn & Trương (2009):

=== Số đếm ===
Bảng so sánh số đếm tiếng M'Nông trong các phương ngữ khác nhau, theo Nguyễn & Trương (2009).

== Đọc thêm ==
- Blood, Henry Florentine. "A Reconstruction of Proto-Mnong". Waxhaw, N.C.: Wycliffe-JAARS Print Shop, 1968.
- Nguyễn Kiên Trường & Trương Anh. 2009. "Từ Điển Việt - M'Nông". Hà Nội: Nhà Xuất Bản Từ Điển Bách Khoa.

== Liên kết ngoài ==
- Mnong at www.peoplesoftheworld.org
Nhặng xanh má vàng

Nhặng xanh má vàng (Danh pháp khoa học: "Chrysomya bezziana") là một loài ruồi trong họ Calliphoridae, chúng thuộc loài ruồi ký sinh.
==Phân bố==
Chúng phân bố ở châu Á, châu Phi, châu Đại Dương, nhưng chủ yếu ở khu vực Đông Nam Á. Ở Việt Nam, loài nhặng này đã được tìm thấy vào năm 1940, loài nhặng Chrysomyia bezziana phân bố rộng ở Việt Nam nhưng với số lượng cá thể không lớn và thuộc nhóm gần gia súc (trâu, bò).
==Đặc điểm==
Giòi của loài nhặng này có lối sống ký sinh bắt buộc. Ấu trùng (giòi) bắt buộc phải ký sinh trên các mô lành của động vật để phát triển, hay nói cách khác ruồi không thể hoàn thành vòng đời của mình nếu thiếu giai đoạn ấu trùng ký sinh trên vật chủ. Trên thế giới đã ghi nhận nhiều trường hợp ấu trùng Chrysomyia bezziana xâm nhiễm vào mũi, tai, mắt, vòm miệng, đường niệu đạo của người.

Khi các tổ chức này bị viêm nhiễm sẽ càng thu hút ruồi cái tới đẻ trứng. Tại đây, trứng nở ra giòi sau vài giờ. Giòi ruồi ký sinh ở mũi và có thể tiến vào xoang mặt hoặc xuống phế quản; ký sinh ở tai và có thể di chuyển tới não; ký sinh trong ổ mắt và ở vòm miệng có thể tiến vào xoang mặt; ký sinh ở bộ phận sinh dục hoặc tiến sâu theo niệu đạo.

Loài nhặng Chrysomyia bezziana đã được coi là một đối tượng có vai trò thú y, vì đã phát hiện được giòi ký sinh trên trâu, bò. Nó có thể ký sinh trên mắt. Bệnh nhiễm giòi thường xảy ra ở những người không có khả năng tự vệ hay khả năng tự phòng vệ yếu như trẻ em, người già, người bệnh ốm yếu, và sống những nơi có phân bố loài nhặng này.
==Tham khảo==
- Phát hiện loài nhặng gây bệnh giòi (Myiasis) tại Bắc Giang
- Bác sĩ kinh hãi phát hiện ổ giòi trong mắt bệnh nhân
Ruồi chuồng trại

Ruồi chuồng trại (Danh pháp khoa học: Stomoxys calcitrans) là một loài ruồi trong họ Muscidae.
==Đặc điểm==
Ruồi chuồng trại có thể dễ dàng phân biệt với các loài ruồi nhà khác bởi cái vòi dài, nhọn duỗi thẳng trước đầu. Cả con đực và con cái dùng vòi này để chích da của vật chủ và hút máu. Vết chích này gây đau và khi số lượng ruồi này xuất hiện nhiều bên ngoài thì chúng có thể tước mất những hoạt động của con người. Ruồi này đẻ trứng ở những nơi như rơm, cỏ khô mục, cỏ, rong biển lên men.

Ruồi chuồng trại thường thấy ở xung quanh chuồng trại, nhà cửa và dọc theo bờ biển và gần cũi chó. ở hai nơi sau chúng thường được gọi là ruồi bãi biển hoặc ruồi chó. Từ 1 đến 3 ngày thì trứng nở thành giòi hay ấu trùng có màu hơi vàng trắng. Những ấu trùng trải qua 3 lần lột xác và trở thành nhộng ở lần lột xác cuối cùng, ở điều kiện thời tiết ấm, giai đoạn thành nhộng kéo dài từ 6 đến 20 ngày.Trung bình, con trưởng thành sống khoảng 20 ngày.
==Tham khảo==
- Talley, Justin L. (2008). Management and Characterization of Stable Fly Larval Habitats at Round Bale Feeding Sites in Pastures (PDF) (Thesis). Kansas State University. p. 2. hdl:2097/1072. Truy cập 2009-04-06., citing Hall, R.D.; Smith, J.P. (1986). "Stable fly biology and control in cattle feedlots". Kansas Agricultural Experiment Station. Publication 86–362–D. |chapter= ignored (help)
- Bishop, F. (1913). "The Stable Fly (Stomoxys caclitrans L.) An Important Live Stock Pest". Journal of Economic Entomology 6: 112–126.
- Cook, DF; Dadour, IR; Keals, NJ (1999). "Stable fly, house fly (Diptera: Muscidae), and other nuisance fly development in poultry litter associated with horticultural crop production". Journal of economic entomology 92 (6): 1352–7. PMID 10633577.
Musca autumnalis

Ruồi nhà mùa thu (Danh pháp khoa học: Musca autumnalis) hay còn gọi là ruồi mặt người là một loài ruồi trong họ Muscidae, chúng ký sinh trên những con bò hay ngựa. Chúng có thể gặp ở nhiều khu vực của Đông Bắc hay Trung Mỹ. 
==Đặc điểm==
Loài ruồi này trông giống các loại ruồi nhà thông thường khác nhưng kích thước có hơi lớn hơn và màu sắc có đậm hơn. Có thể phân biệt ruồi đực dễ dàng vì mắt chúng gần phần đầu hơn so với các loài ruồi nhà khác. Còn ở ruồi cái thì dường như khó phân biệt hơn. Loài ruồi này thường có dải lông nhỏ, mịn và hẹp ở mỗi bên mặt.

Phần mặt được phân ra bởi hai sọc mịn như nhung nối từ gần phần đầu xuống mép dưới của phần mặt. Mắt được phân ra từ phần chân râu. ở loại ruồi mặt, các sọc mịn này có ánh sáng lấp lánh ánh bạc dọc theo độ dài của sọc, Nhưng ở ruồi nhà thì phần nửa trên màu bạc còn phần dưới có màu hơi vàng. Đặc điểm này thì có ổ cả hai giới tính, ruồi đực thường tụ tập lại ở một số loài hoa. 
==Sinh sản==
Vào những tháng mùa hè, ruồi cái sẽ đẻ trứng trên các đống phân tươi. Các ấu trùng màu vàng này sẽ sống ở đống phân cho tới khi chúng phát triển thành nhộng, sống dưới đất hay trên bề mặt đất bên dưới đống phân. Ruồi trưởng thành sống nhờ vào các màng nhầy và các chất bài tiết xung quanh mắt, mũi ngựa và gia súc. Gây cho chúng rất nhiều phiền toái.

Trong suốt những tháng mùa đông và mùa thu, con trưởng thành có thể ngủ đông ở trên tường của các toà nhà, cũng giống như ruồi đàn. Vào những ngày ấm áp, những con ruồi ngủ đông này hoạt động trở lại và thường di chuyển vào bên trong các toà nhà với số lượng lớn.
==Tham khảo==
- Gregor, F.; Rozkosny, R.; Bartak, M.; Vanhara, J. (2002). The Muscidae (Diptera) of Central Europe. Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis 107. Masaryk.: Masaryk University. pp. 280pp.
- Pont, A.C.; Werner, D.; Kachvoryan, E.A. (2005). A preliminary list of the Fanniidae and Muscidae (Diptera) of Armenia. Zoology in the Middle East 36. pp. 73–86 pp.
Ruồi nhà nhỏ

Ruồi nhà nhỏ (Danh pháp khoa học: Fannia canicularis) là một loại côn trùng thuộc họ ruồi nhà thường được thấy bay lởn vởn giữa không trung hoặc lao nhanh ở giữa nhà. 
==Đặc điểm==
Chúng khác ruồi nhà ở chỗ nó được thấy ở khắp nơi trong nhà và hiếm khi xuất hiện trên bàn lớn. Loài ruồi này đẻ trứng trên rau mục nát, trên phân đặc biệt là phân gà, phân người, phân ngựa và phân bò. ấu trùng nở sau 24 giờ và có thể nhận biết ở dạng dẹt, có gai, khi phát triển đầy đủ dài khoảng 6mm. Quá trình lột xác kéo dài khoảng 7 ngày ở điều kiện thích hợp. Chu kì sống hoàn chỉnh khoảng 15 đến 30 ngày.
==Tham khảo==
- .
Cut the Knot

Cut the Knot là một trang web giáo dục truy cập miễn phí được thành lập vào duy trì bởi Alexander Bogomolny, trang web này giới thiệu rất nhiều các chủ đề toán học. Trang web đã được hơn 20 giải thưởng về khoa học và giáo dục. Trong đó nổi bật là giải thưởng web khoa học của Mỹ năm 2003, giải thưởng web hướng dẫn sử dụng internet của Encyclopædia Britannica, và giải thưởng NetWatch cho Tạp chí khoa học năm 2003. Trang web này là nguồn tài liệu tham khảo cho các học sinh, phụ huynh. Các chủ đề được minh họa sinh động và đẹp bởi các Applet.

==Xem thêm==
- Các trang web giáo dục cho học sinh dưới 18 tuổi
Nhặng đen

Nhặng đen (Danh pháp khoa học: "Phormia regina") là một loài ruồi nhặng trong họ Calliphoridae. 
==Đặc điểm==
Chúng phổ biến trên khắp nước Mỹ chúng thường phát triển mạnh vào những tháng mùa xuân ấm áp, nhưng lại thường xuyên xuất hiện vào những ngày ấm trong mùa đông. Con trưởng thành có màu xanh sẫm bạc. Chúng thường đẻ trứng lên trên các chất như: thịt, rác, hay rìa các vết thương của các động vật sống. vòng đời khoảng 10 đến 23 ngày phát triển từ trứng tới con trưởng thành.

Loài nhặng này có vòng đời tương đối ngắn, chỉ mất khoảng 9 đến 21 ngày để phát triển từ trứng đến trưởng thành. Chúng đẻ trứng lên trên xác dộng vật thối rữa hay trên các chất hỗn hợp giữa các loại rau quả hay xác động vật thối rữa. ấu trùng sống trên các chất này khoảng 2 đến 10 ngày và sau đó chúng chui xuống đất và phát triển thành nhộng Giai đoạn nhộng của những loài ruồi này thường trải qua mùa đông ở dưới đất.
==Tham khảo==
- Anderson, G.S. Forensic Entomology: the use of insects in death investigations.
- Byrd, J.H. and J.C. Allen. 2001. The development of the black blow fly, Phormia regina (Meigen). Forensic Sci. Int. 120: 79-88.
- Byrd, J. H., and J. L. Castner. 2001. Forensic entomology: The utility of arthropods in legal investigations. CRC Press, New York.
- Catts, E. P., and M. L. Goff. 1992. Forensic entomology in criminal investigations. Ann. Rev. Entomol. 37: 253-272.
- Fletcher F., Haub J.G. Digestions in blowfly larvae, Phormia regina meigen, used in the treatment of osteomyelitis. Ohio State University.
- Greenberg, B. 1990. Nocturnal oviposition behavior of blow flies (Diptera: Calliphoridae). J. Med. Entomol. 27 (5): 807-810.
- Kirkpatrick, R. S. Nocturnal light and temperature influences on necrophagous, carrion-associatingblow fly species of forensic importance in Central Texas. TAMU Undergrad. J. Sci.
- Nabity, P.D., L.G. Higley, and T.M. Heng-Moss. 2007. Light-Induced Variability in Development of Forensically Important Blow Fly Phormia regina (Diptera: Calliphoridae). J. Med. Entomol. 44(2): 351-358.
- Rognes, Knut. 1991. Blowflies (Diptera, Calliphoridae) of Fennoscandia and Denmark. E.J. Brill/Scandinavian Science Ltd., 272pp.
- Stoffolano, J.G. Jr, E.Y. Gonzalez, M. Sanchez, J Kane, K Velázquez, A.L. Oquendo, G. Sakolsky, P. Schafer, and C.-M. Yin. 2000. Relationship Between Size and Mating Success in the Blow Fly Phormia regina (Diptera: Calliphoridae). Ann. Entomol. Soc. Am. 93(3): 673-677.
- Stoffolano, J.G. Jr, M.-F. Li, J.A. Sutton Jr, and C.-M. Yin. 1995. Faeces feeding by adult Phormia regina (Diptera: Calliphoridae): impact on reproduction. Medical and Veterinary Entomology 9, 388-392.
- Watson L., Dallwitz M.J., British Insects: the Families of Diptera.
- Whitworth, Terry. 2006. Keys to the Genera and Species of the Blow Flies (Diptera:Calliphoridae) of America North of Mexico. PROC. ENTOL. SOC. WASH. 30 June. 108(3), pp. 629–725
Ruồi bầy đàn

Ruồi bầy đàn hay còn gọi là ruồi đàn (Danh pháp khoa học: "Pollenia rudis") là một loài ruồi trong họ Calliphoridae. Chúng có tên như vậy bởi vì chúng có thói quen tụ tập thành bầy khi chúng nghỉ đông, thường trên cao, mái vòm, hay khung cửa sổ. Loài này phổ biến trên khắp nước Mỹ trừ khu vực giáp ranh vịnh Mexico.
==Đặc điểm==
Chúng có phần lớn hơn và có màu thẫm hơn ruồi nhà. Ruồi bầy không giống như ruồi nhà, khi chúng nghỉ, cánh nọ vắt lên cánh kia. Chuyển động của chúng cũng chậm hơn nhiều so với ruồi nhà. Sự hiện diện của vài cái lông vàng, xoăn lại ở hai bên ngực của loài ruồi này giúp ta phân biệt với bất cứ loài ruồi nhà nào khác thuộc họ calliphorid ở Bắc Mỹ.
==Tập tính==
Chúng đẻ trứng bừa bãi vào các khe, kẽ trên mặt đất, ấu trùng mới sinh ra sẽ thâm nhập vào cơ thể của một số loài giun đất và sống ở đó khoảng 11 đến 14 ngày. Khi trưởng thành chúng chui ra khỏi giun đất, phát triển thành nhộng và lên trên mặt đất. Vào những mùa thu các con trưởng thành tụ họp lại trên các khoảng trống của nhà cửa, đặc biệt là trên tường. Chúng có thể bay vào nhà qua các lỗ nhỏ vì vậy những màn chắn luôn có tác dụng.

Vào những ngày ấm áp mùa đông cũng như đầu mùa xuân, chúng thường dời những nơi cư ngụ này với số lượng lớn và bị mắc bẫy trong nhà. Chúng ta cũng thường thấy chúng xuất hiện phía ngoài vào những ngày mùa đông, đặc biệt là trên những bức tường phía Nam và phía Đông vì những bức tường này thường ấm bởi mặt trời chiếu suốt ngày. Chúng không gây ra tai hại cụ thể nào mà chỉ gây ra những sự phiền toái vì số lượng lớn của chúng.
==Tham khảo==
- Capinera, John; Heath, Allen."Cluster Fly, Pollenia rudis (Fabricius) and P. pseudorudis Rognes (Diptera: Calliphoridae)"Encyclopedia of Entomology: Springer Science+Business Media B.V. 2008. pg 932-935
- Ridge, Gale E."Cluster Flies Pollenia rudis (Fabricius) The Connecticut Agricultural Experiment Station ngày 6 tháng 4 năm 2007
- Mihályi F."Contribution to the knowledge of the Genus Pollenia R.-D. (Diptera: Calliphoridae)."Acta Zoologica Academiae Scientiarum Hungaricae. 22(3-4). 1976: 327-333. Pg. 332.
- Richards P G. Morrison F O."A Summary of Published information on the cluster fly Pollenia rudis(Fabricus) (Diptera: Calliphoridae)."Phytoprotection. 53(2-3). 1972. 103-111. Pg 104
- Houskova L. Rozkosny R."Diptera as Bioregulators of Earthworms in Southern Moravia Czechoslovakia. Scripta Facultatis Scientiarum Naturalium Universitatis Purkynianae Brunensis. 19(5-6). 1989. 213-222. Pg.214.
Mỹ nam đại chiến

Mỹ nam đại chiến/No Breathing () là một bộ phim thể thao Hàn Quốc sản xuất năm 2013 đề cập đến việc cạnh tranh trong môn bơi, với sự tham gia của Seo In-guk, Lee Jong-suk và Kwon Yuri. Phim ra rạp lần đầu vào 30 tháng 10 năm 2013.

==Nội dung==
Won Il (Seo In Guk) từng là một vận động viên nhí đầy triển vọng nhưng xa rời đường đua xanh sau khi cha cậu tử nạn trên đường đua này còn mẹ cũng vì vậy mà qua đời. Won Il sống như thể chẳng có ngày mai cho đến khi một người bạn lâu năm của cha cậu giúp cậu trở lại với bể bơi ở một trường giáo dục thể chất. Trái ngược với Won Il là Woo Sang (Lee Jong Suk), một đối thủ luôn thua kém Won Il lúc nhỏ. Hiện tại, Woo Sang là một ngôi sao bơi lội bị tước quyền vận động viên quốc gia do vướng vào một vụ rắc rối và phải trở về trường giáo dục thể chất bắt đầu lại từ số không. Hai chàng trai kỳ phùng địch thủ chạm mặt không chỉ trên đường đua mà còn cả trên tình trường khi cùng yêu cô nữ sinh xinh đẹp Jung Eun (Kwon Yuri).

==Diễn viên==
===Diễn viên chính===
- Seo In-guk vai Jo Won-il, một thần đồng bơi lội người ngừng tham gia thể thao, và bây giờ muốn một sự trở lại. Anh ta là một người bướng bỉnh, bốc đồng.
- Lee Jong-suk vai Jung Woo-sang, một động viên bơi lội quốc gia là những người cứng nhắc và sống khép kín, và xuất thân từ một gia đình có quyền.
- Kwon Yuri vai Jung-eun, một cô gái với một tính cách vô tư mơ ước trở thành ca sĩ. Cô quen với các chàng trai từ nhỏ.

===Diễn viên phụ===
- Shin Min-chul vai Jung-dong
- Yoon Kyun Sang vai Yun Min Sang
- Kim Jae-young vai Dae-chan
- Park Chul-min vao Jae-suk
- Park Jung-chul vao Coach Jang
- Sunwoo Jae-duk vao Woo-sang's father
- Ah Young vai Se-mi
- Jeon Bo-mi vai Ha-na
- Lee Chang-joo vai Woo-hyun
- Park Hyun-woo vai Jo Min-gook
- Yoo Seung-yong vai Won-il lúc nhỏ
- Nam Da-reum vai Woo-sang lúc nhỏ
- Kim Bo-min vai Jung-eun lúc nhỏ
- Jung Min-sung vai bình luận viên
- Park Yong-sik vai Chủ tịch Hiệp hội bơi
- Kim Young-sun vai mẹ Woo-sang
- Kim Jung-hak vai phóng viên Han

== Production ==
Phim khởi quay ngày 19 tháng 5 năm 2013. Cảnh quay hải ngoại tại Davao của Philippines được đưa vào áp phích của phim.

== Công chiếu ==
=== Hàn Quốc ===
Trong ngày phát hành đầu tiên 30 tháng 10 năm 2013, "No Breathing" thu hút 44,707 khán giả, xếp thứ 4 phòng vé Hàn Quốc. Phim bán được tất cả 451,669 vé trong thời gian chiếu trong nước, doanh thu ().

=== Quốc tế ===
Phim cũng được chiếu tại các rạp khác ở châu Á vào tháng 12 năm 2013, như Singapore (5/12), Hong Kong (12/12), Đài Loan (13/12), và Việt Nam (28/12). Phim đạt doanh thu $22,655 trong tuần đầu tại Singapore, sau tuần thu về $38,740. Trong khi đó tuần đầu tiên tại Hong Kong, doanh thu là $35,728 và đạt $53,729 sau khi kết thúc chiếu.

== Soundtrack ==
Ngày 22 tháng 10 năm 2013, CJ E&M Music phát hành hai đĩa đơn của phim, đều của Kwon Yuri: "Bling Star" và "반짝반짝 (Twinkle Twinkle)."
Ném điện thoại di động

Ném điện thoại di động là một môn thể thao quốc tế bắt nguồn từ Phần Lan vào năm 2000. Môn này đòi hỏi các vận động viên tham gia phải ném những chiếc điện thoại di động và kết quả được đánh giá dựa vào cự li ném hoặc kỹ thuật.

Thông thường sẽ có bốn nội dung trong cuộc thi này:
- Nguyên bản (còn gọi là "Truyền thống"): ném điện thoại qua vai, người ném được cự li xa nhất giành chiến thắng
- Phong cách tự do: người chơi nào ném có thẩm mỹ và vũ đạo tốt sẽ chiến thắng
- Nguyên bản theo nhóm: nhóm có thể có tối đa ba thành viên tham gia, mỗi người ném một lần và cộng tổng điểm
- Trẻ em: dành cho lứa tuổi mười hai trở xuống

Những chiếc điện thoại di động sử dụng rất đa dạng giữa các cuộc thi lẫn giữa các vận động viên, trong đó bất kỳ điện thoại nào nặng trên 220 gram đều được chấp nhận. Tại một số sự kiện, người chơi có thể tự do chọn lựa trong số những chiếc điện thoại được ban tổ chức cung cấp, cũng có thể ban tổ chức sẽ giới hạn một mẫu điện thoại duy nhất.
Sò mai

Sò mai (tên khoa học Atrina pectinata) hay còn gọi là sò biên mai là một loài động vật thân mềm hai mảnh vỏ thuộc họ sò, chúng sống ở sâu dưới đáy biển. Chúng là loài động vật có giá trị và được dùng làm nguyên liệu cho món ăn "còi biên mai", món ăn đặc sản tại Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang và nó cũng là đặc sản của vùng đảo Cù Lao Chàm thuộc Quảng Nam. Một số nơi ngư dân còn gọi là con bắp chuối vì nó có thân lớn, vỏ phình ra giống như bắp chuối.

==Đặc điểm==
Sò mai là một loại sò biển có hình dáng to gần bằng con ốc cánh tiên, hình tam giác, to cỡ mu bàn tay người lớn, nó có thân lớn, vỏ phình ra giống như bắp chuối, sò biên mai cũng có màu nâu thẫm, dạng nan quạt dẹp, suôn dài như cây quạt khép hờ, trọng lượng hơn cả ký (nặng gấp nhiều lần sò huyết)/. Nhìn chung, về hình dáng, sò mai có hai mảnh vỏ giống hình tam giác úp lại, bên trong là phần thịt sò.

Chúng có nhiều thịt nhung nhão ăn không ngon, nhưng phần ngon nhất của sò biên mai chính là phần cơ thịt nối liền hai mảnh của vỏ sò gọi là còi hay cồi. Phần còi này có màu trắng, dày và to khoảng bằng ngón tay cái, vị ngọt và dai Loại sò này thịt nhão, người ta chỉ dùng phần còi tròn cỡ đồng xu trắng phau để chế biến món ăn, thịt thân con biên mai nhão, không ngon. Duy nhất chỉ có 2 lớp cơ thịt (to cỡ đồng xu, dày chừng nửa lóng tay) nối liền 2 mảnh vỏ gọi là "còi" là ngon nhất.

==Trong ẩm thực==
Sò mai được dùng để chế biến thành nhiều món ăn ngon và lạ. 
===Các món===
Một số món ăn ngon có thể kể đến như sò mai hấp tỏi, sò mai tách vỏ làm sạch. giữ lại một bên vỏ chứa thịt đặt trên đĩa, cho bún tàu đã trụng qua nước sôi vào. Tách thân sò ra khỏi vỏ đưa vào miệng nhai đến khi thấy dai dai, ngọt thơm. Món sò mai nướng, nướng chừng vài phút cho sò há miệng. Dùng tay gỡ một mặt vỏ sò, giữ lại bên chứa thịt rồi đặt vào nướng tiếp. Khi sò bắt đầu tiết nước thì rưới mỡ hành lên trên, tiếp tục nướng. Cháo sò nóng, sò mai đã hấp, gỡ thịt phi hành thơm rồi xào qua, tất cả cho vào nồi cháo đang sôi. Xong thêm tiêu chín đập dập, gừng giã nhỏ ngoài ra còn có món sò mai nướng mỡ hành để thưởng thức được trọn vẹn hương vị của còi biên mai thì có món nướng muối ớt, nướng chao hay nướng sa tế là ngon nhất. Chỉ khi nướng, từng phần còi săn lại thấm đẫm vị mằn mặn, cay cay của ớt
===Còi biên mai===
Còi biên mai là một trong năm món ăn đặc sản tại Phú Quốc thuộc tỉnh Kiên Giang là một hòn đảo lớn ở phía tây Việt Nam. Còi biên mai có thể chế biến nhiều món ăn ngon mang hương vị biển như: xào (nấm rơm, nấm đông cô, củ hành, cải bẹ xanh), nướng muối ớt, nướng chao, nhúng lẩu... Còi biên mai mua ở chợ về rửa nước lạnh pha ít muối cho sạch, để ra rổ cho ráo. Sả ớt bằm nhuyễn để sẵn ra chén. Bắc chảo lên bếp phi dầu mỡ và sả ớt cho thơm rồi cho còi biên mai vào xào cùng gia vị. Dùng xạng đảo nhiều lần cho thịt ngấm đều. Gần 10 phút sau thấy nước gia vị rút vào còi biên mai hơi sền sệt là chín.

==Liên kết ngoài==
- Còi biên mai muối ớt
- Đến Phú Quốc ăn Còi Biên Mai
Bơi lội tại giải vô địch bơi lội thế giới 2015 - Bơi ngửa 50m nam

Phần thi bơi ngửa 50m nam tại hạng mục bơi của Giải vô địch bơi lội thế giới 2015 được tổ chức vào ngày 8 tháng 8 với vòng loại và bán kết, và vào 9 tháng 8 với vòng chung kết.

==Kỉ lục==
Trước cuộc thi, các kỉ lục thế giới và kỉ lục của giải được trình bày ở bảng dưới đây.
==Kết quả==
===Vòng loại===
Vòng loại bắt đầu lúc 09:54.

====Vòng bơi thêm====
Thông báo của ban tổ chức cho biết sẽ có một vòng bơi thêm tranh suất vào bán kết giữa hai vận động viên người Brazil Guilherme Guido và vận động viên người Tây Ban Nha Miguel Ortiz. Tuy nhiên Guido đã từ chối bơi vòng này, để dành thời gian nghỉ ngơi và tập trung cho phần thi 4 × 100 hỗn hợp tiếp sức.

===Bán kết===
Bán kết bắt đầu lúc 18:45 ngày 8 tháng 8.

===Chung kết===
Chung kết bắt đầu lúc 16:32, ngày 9 tháng 8.
Tôm hùm ma

Panulirus penicillatus là một loài tôm rồng sống trên rạn đá và san hô cạn ở vùng Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương nhiệt đới. Loài này có một phạm vi rất rộng và Liên minh Quốc tế Bảo tồn Thiên nhiên đã đánh giá tình trạng bảo tồn của loài này là "loài ít quan tâm".
==Phân bố==
Panulirus penicillatus phân bố ở Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương nhiệt đới và cận nhiệt đới. Phạm vi của phân bố kéo dài từ bờ biển phía đông của châu Phi và Biển Đỏ đến Thái Lan, Nhật Bản, Australia, các quần đảo Thái Bình Dương, quần đảo Galapagos và các đảo ngoài khơi bờ biển của Mexico. Chúng được tìm thấy trong vùng nước nông, thường ở độ sâu hơn 4 mét (13 ft) trên bề mặt đá, trên sườn ngoài của các rạn san hô và rãnh nước, nơi chúng ẩn ở các khe vào ban ngày và nổi lên vào ban đêm.