Hiệp hội Phần mềm Giải trí

Hiệp hội Phần mềm Giải trí (tiếng Anh: Entertainment Software Association, viết tắt là ESA) là hiệp hội thương mại của ngành công nghiệp trò chơi điện tử tại Hoa Kỳ. Tổ chức được thành lập vào tháng 4 năm 1994 với tên gọi Hiệp hội Phần mềm Kỹ thuật số Tương tác (tiếng Anh: Interactive Digital Software Association, viết tắt là IDSA) và đổi tên vào ngày 21 tháng 7 năm 2003. Hiệp hội có trụ sở tại Washington, D.C. Hầu hết các nhà phát hành hàng đầu trong ngành công nghiệp trò chơi điện tử (hoặc các công ty con của họ tại Mỹ) đều là thành viên của ESA.

ESA cũng từng tổ chức triển lãm thương mại thường niên Electronic Entertainment Expo (E3) tại Los Angeles, California. Chính sách của ESA được xây dựng bởi các công ty thành viên phục vụ trong ba Nhóm Công tác của ESA: "Nhóm Công tác Sở hữu Trí tuệ", "Ủy ban Chính sách Công" và "Nhóm Công tác Quan hệ Công chúng".

== Lịch sử ==
Ý tưởng về IDSA/ESA nảy sinh từ những tranh cãi mà bạo lực được mô tả trong trò chơi điện tử "Mortal Kombat" gây ra. Điều này dẫn đến một phiên điều trần của Quốc hội Hoa Kỳ vào cuối năm 1993, nơi ngành công nghiệp trò chơi điện tử bị giám sát chặt chẽ về mức độ bạo lực trong các trò chơi như "Mortal Kombat" và "Night Trap". Trong các phiên điều trần này, Sega và Nintendo đã đổ lỗi cho nhau về tình hình, viện dẫn sự khác biệt trong cách họ xếp hạng nội dung trò chơi cho người chơi. Sau các phiên điều trần, Nghị sĩ Joe Lieberman đã đề xuất Đạo luật Xếp hạng Trò chơi Điện tử năm 1994, đạo luật này sẽ thiết lập một ủy ban do chính phủ giám sát để thiết lập hệ thống xếp hạng cho trò chơi điện tử, và đe dọa sẽ thông qua luật nếu ngành công nghiệp trò chơi điện tử không tự nguyện đưa ra một hệ thống của riêng mình. Nhận thấy mối đe dọa từ sự giám sát của chính phủ, các công ty đã quyết định thành lập IDSA để trở thành một mặt trận thống nhất và đại diện cho tất cả các công ty trò chơi điện tử ở cấp độ này, và sau đó đã phát triển Hội đồng Xếp hạng Phần mềm Giải trí (ESRB) để tạo ra một phương pháp xếp hạng tự nguyện nhưng được tiêu chuẩn hóa cho trò chơi điện tử. Ban đầu, Sega đề xuất với IDSA rằng họ muốn sử dụng xếp hạng của Hội đồng Xếp hạng Trò chơi điện tử (VRC), nhưng Nintendo đã từ chối đề xuất này vì lo ngại nó không phù hợp. Vào tháng 7 năm 1994, các đại diện của IDSA đã trở lại Quốc hội để trình bày về ESRB, được Quốc hội chấp nhận và trở thành tiêu chuẩn cho ngành công nghiệp Hoa Kỳ.

IDSA chính thức đổi tên thành Hiệp hội Phần mềm Giải trí (ESA) vào ngày 21 tháng 7 năm 2003. Việc đổi tên nhằm phản ánh rằng các công ty liên kết chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực tạo ra phần mềm giải trí trên nhiều loại thiết bị, và tên mới được chọn để định nghĩa ngành công nghiệp một cách rõ ràng hơn. Doug Lowenstein là người sáng lập ESA. Vào ngày 14 tháng 12 năm 2006, blog game Kotaku đưa tin rằng ông sẽ từ chức để nhận một công việc trong lĩnh vực tài chính bên ngoài ngành. Vào ngày 17 tháng 5 năm 2007, Mike Gallagher đã thay thế Doug Lowenstein làm chủ tịch của ESA.

Vào năm 2019, tờ "Variety" đưa tin rằng Gallagher đã mất đi sự tín nhiệm của ban giám đốc vì một số vấn đề liên quan trong những năm trước đó. Văn phòng của ông được mô tả là một môi trường làm việc độc hại, nơi ông khiến cấp dưới đấu đá lẫn nhau và gửi cho họ những tin nhắn coi thường. Ông cũng sa thải một nhân viên cấp cao giàu kinh nghiệm để ưu ái một nhân viên mới mà ông thích. Với cuộc bầu cử năm 2016 của Donald Trump, Gallagher đã cố gắng công khai liên kết ESA với các chính sách của Trump, chẳng hạn như Đạo luật Việc làm và Cắt giảm Thuế năm 2017, điều này không được các thành viên của hiệp hội ủng hộ. Robert A. Altman và Phil Spencer, khi đó lần lượt là chủ tịch và phó chủ tịch hội đồng quản trị, đã dẫn đầu một cuộc điều tra nội bộ về hành vi của Gallagher. Gallagher thông báo vào ngày 3 tháng 10 năm 2018 rằng ông sẽ từ chức chủ tịch; sau đó phó chủ tịch cấp cao của ESA là Stanley Pierre-Louis đã giữ chức chủ tịch lâm thời trong khi ESA tìm kiếm người thay thế chính thức. Cuối cùng, ESA đã chọn bầu Pierre-Louis làm chủ tịch và CEO chính thức vào tháng 5 năm 2019.

== Các hoạt động ==
Ngoài việc giám sát ESRB, ESA còn tổ chức Electronic Entertainment Expo (E3). Sau khi IDSA được thành lập, ngành công nghiệp trò chơi điện tử bắt đầu lo ngại về sự đối xử mà họ nhận được tại các triển lãm Consumer Electronic Show (CES) gần đó và tìm kiếm một địa điểm triển lãm thương mại khác. IDSA đã hợp tác với International Data Group (IDG) để tổ chức sự kiện E3 đầu tiên, được tổ chức vào tháng 5 năm 1995 tại Los Angeles. E3 đầu tiên đã chứng tỏ thành công hơn mong đợi ban đầu, và IDSA đã đàm phán với IDG để nắm quyền sở hữu E3 và tài sản trí tuệ của nó, với IDG đóng vai trò hỗ trợ xử lý việc thực hiện sự kiện. Trong một cuộc phỏng vấn năm 1997, chủ tịch IDSA Doug Lowenstein cho biết E3 cũng là nguồn thu nhập chính của IDSA. Vào năm 2016, doanh thu từ việc tổ chức E3 chiếm khoảng 48% ngân sách hàng năm của tổ chức, với 37% khác đến từ phí thành viên. Một số công ty thành viên đã chỉ trích ESA vì sự phân tán trọng tâm giữa việc sản xuất E3 và hoạt động như một nhóm vận động lập pháp, mà không có trọng tâm nào nhận được sự quan tâm đầy đủ. Sau sự rút lui nổi bật của các công ty như Sony và Electronic Arts khỏi việc tham dự E3, định hướng của E3 đã bị đặt dấu hỏi, với một số thành viên ủng hộ việc tách hoạt động kinh doanh tổ chức E3 thành một công ty riêng biệt. ESA cuối cùng đã ngừng tổ chức E3 vào tháng 12 năm 2023.

ESA dẫn đầu trong việc đối đầu với các luật lệ có hại cho ngành công nghiệp trò chơi điện tử, đặc biệt liên quan đến các tranh cãi về xếp hạng trò chơi điện tử theo ESRB, và khuyến khích các luật lệ có lợi cho ngành. Đáng chú ý, ESA là một nguyên đơn trong vụ kiện "Brown v. Entertainment Merchants Association", một vụ án tại Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã phán quyết rằng trò chơi điện tử là các tác phẩm được bảo vệ theo Tu chính án thứ nhất vào năm 2011, và đã giúp đưa phần mềm giải trí vào Hiệp định Công nghệ Thông tin năm 1996.

ESA cũng tham gia vào hoạt động vận động hành lang chính phủ ở cấp tiểu bang và liên bang. Theo một báo cáo của Bloomberg, ESA đã chi khoảng 1,1 triệu đô la trong quý đầu tiên của năm 2011 cho các nỗ lực vận động hành lang ở Washington D.C. ESA ban đầu là người ủng hộ đề xuất luật chống vi phạm bản quyền SOPA và PIPA, dẫn đến việc CEO của Red 5 Studios, Mark Kern, thành lập "League For Gamers" (LFG), một tổ chức thương mại đối thủ, để phản đối. Vào tháng 1 năm 2012, ESA đã từ bỏ sự ủng hộ đối với cả SOPA và PIPA, đồng thời kêu gọi Quốc hội xây dựng một phương pháp tiếp cận bản quyền cân bằng hơn.

Gregory Boyd, chủ tịch của Nhóm Giải trí Tương tác tại công ty luật New York tuyên bố, "Khi nói đến vận động hành lang, 'nhóm ngành chính' mà các công ty cá nhân dựa vào là Hiệp hội Phần mềm Giải trí (ESA), tổ chức đã tự mình chi 4,83 triệu đô la trong năm 2012 — nhiều hơn cả Facebook, Google, hay thậm chí là Hiệp hội Súng trường Quốc gia (NRA)."

ESA cũng làm việc để chống lại và giảm thiểu vi phạm bản quyền các tác phẩm liên quan đến trò chơi điện tử cho các công ty mà họ đại diện. Điều này thường được thực hiện thông qua việc gửi thông báo gỡ bỏ hoặc ngừng và chấm dứt hành động đến các trang web lưu trữ tác phẩm vi phạm, và làm việc với các công cụ tìm kiếm như Google để hủy niêm yết các trang web lưu trữ tệp vi phạm. Họ cũng làm việc với các cơ quan thực thi pháp luật để đào tạo các đặc vụ về cách xử lý vi phạm bản quyền.

ESA đã lên tiếng ủng hộ cơ chế hộp chiến lợi phẩm (loot box), lập luận rằng nó không cấu thành cờ bạc.

ESA đã ra mắt Sáng kiến Trò chơi Dễ tiếp cận (Accessible Games Initiative) vào tháng 3 năm 2025 hợp tác với EA, Google, Microsoft, Nintendo of America, và Ubisoft, giải quyết vấn đề khả năng tiếp cận trò chơi điện tử. Sáng kiến đã phát triển 24 thẻ (tag) với mục đích đưa chúng vào bìa hộp phần mềm hoặc trên các cửa hàng kỹ thuật số để mô tả các tính năng của trò chơi hướng tới khả năng tiếp cận, chẳng hạn như menu có thuyết minh hoặc tùy chọn đảo ngược cần điều khiển.

== Chỉ trích và tranh cãi ==
Sự ủng hộ của hiệp hội đối với SOPA/PIPA đã bị Mark Kern và hiệp hội thương mại đối thủ League for Gamers phản đối, cũng như thông qua việc tẩy chay hội nghị E3.

Vào ngày 3 tháng 8 năm 2019, người ta phát hiện ra rằng một danh sách không bảo mật chứa dữ liệu cá nhân của người tham dự có thể truy cập công khai từ trang web của ESA. Danh sách chứa thông tin của hơn 2000 người, hầu hết là báo chí và người có ảnh hưởng trên mạng xã hội đã tham dự E3 2019. ESA đã xóa danh sách sau đó và xin lỗi vì đã để thông tin bị công khai. Sau đó, thông qua các kỹ thuật tương tự như trong sự cố năm 2019, người dùng đã tìm thấy dữ liệu tương tự của hơn 6000 người tham dự các sự kiện E3 trước đây vẫn còn trên các phần xác thực người dùng của trang web; những dữ liệu này cũng đã bị ESA gỡ bỏ sau khi được thông báo.