Thị trưởng Thành phố New York

Thị trưởng Thành phố New York là người đứng đầu nhánh hành pháp của chính quyền Thành phố New York. Thị trưởng quản lý các dịch vụ của thành phố, tài sản công, lực lượng cảnh sát và phòng cháy chữa cháy cùng với hầu hết các cơ quan của chính quyền, đồng thời thi hành luật của Thành phố New York và New York.

Văn phòng thị trưởng nằm tại Tòa thị chính Thành phố New York. Thị trưởng có thẩm quyền đối với tất cả năm quận của Thành phố New York: Manhattan, Brooklyn, The Bronx, Đảo Staten và Queens. Thị trưởng bổ nhiệm nhiều quan chức, bao gồm phó thị trưởng và các giám đốc, thủ trưởng sở ban ngành của thành phố. Nhiệm kỳ của thị trưởng là bốn năm và thị trưởng không được giữ chức vụ quá hai nhiệm kỳ liên tiếp.

Chức vụ thị trưởng thành phố New York được coi là "công việc khó khăn thứ hai ở Hoa Kỳ". Hầu hết các chính trị gia hiếm khi được bầu vào chức vụ cao hơn sau khi giữ chức thị trưởng Thành phố New York; thị trưởng cuối cùng được bầu vào chức vụ cao hơn là John T. Hoffman, được bầu làm thống đốc New York vào năm 1869.

Thị trưởng đương nhiệm là Eric Adams, được bầu vào ngày 2 tháng 11 năm 2021 và nhậm chức vài ngày 1 tháng 1 năm 2022. Zohran Mamdani là tân thị trưởng sau khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử thị trưởng vào ngày 4 tháng 11 năm 2025 và dự kiến nhậm chức vào ngày 1 tháng 1 năm 2026.

== Cấp phó ==
Thị trưởng Thành phố New York có thể bổ nhiệm một số phó thị trưởng để giúp giám sát các công việc quan trọng trong chính quyền thành phố. Hiến chương Thành phố không quy định quyền hạn, nhiệm vụ hay số lượng phó thị trưởng.

Hiện tại có chín phó thị trưởng. Hầu hết các phó thị trưởng giám sát những giám đốc, thủ trưởng sở ban ngành trong chính quyền.

Phó thị trưởng không trở thành thị trưởng trong trường hợp khuyết thị trưởng hoặc thị trưởng không làm việc được.

== Quyền hạn ==
Thị trưởng có quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm những chức vụ sau đây:

- Giám đốc Sở Cảnh sát Thành phố New York
- Giám đốc Sở Cứu hỏa Thành phố New York
- Thẩm phán Tòa án Hình sự Thành phố New York
- Chấp hành viên Thành phố New York
- Giám đốc Sở Giáo dục Thành phố New York
- Giám đốc Văn phòng Quản lý và Ngân sách
- Giám đốc Sở Y tế và Sức khỏe tâm thần Thành phố New York

== Thành viên đương nhiên ==
Thị trưởng thành phố New York là thành viên đương nhiên của hội đồng quản trị của các tổ chức sau:
- Bảo tàng Lịch sử tự nhiên Hoa Kỳ
- Brooklyn Academy of Music
- Thảo cầm viên Brooklyn
- Bảo tàng Thiếu nhi Brooklyn
- Bảo tàng Nghệ thuật Brooklyn
- Thư viện công cộng Brooklyn
- Carnegie Hall
- El Museo del Barrio
- Lincoln Center for the Performing Arts
- Viện bảo tàng Mỹ thuật Metropolitan
- Bảo tàng Di sản Do Thái
- Bảo tàng Thành phố New York
- National September 11 Memorial & Museum
- Thảo cầm viên New York
- New York Hall of Science
- Thư viện công cộng New York
- New York Shakespeare Festival
- Public Design Commission
- Thư viện công cộng Quận Queens
- Thảo cầm viên Queens
- Bảo tàng Nghệ thuật Queens
- Trung tâm Văn hóa Snug Harbor
- Thảo cầm viên Đảo Staten Island
- Bảo tàng Thiếu nhi Đảo Staten
- Staten Island Historical Society
- Staten Island Institute of Arts and Sciences
- Sở thú Đảo Staten
- Wave Hill
- Wildlife Conservation Society
== Lương bổng ==
Mức lương hàng năm của thị trưởng là 258.750 đô la Mỹ.

== Bãi nhiệm ==
Hiến chương Thành phố New York quy định thống đốc New York có quyền miễn nhiệm thị trưởng vì sai phạm, nhưng thị trưởng có quyền tự bào chữa về các cáo buộc. Thống đốc có thể đình chỉ chức vụ thị trưởng trong thời hạn 30 ngày trong khi xem xét các cáo buộc. Năm 2024, Thống đốc Kathy Hochul cân nhắc thực hiện miễn nhiệm đó đối với Eric Adams sau khi ông bị công tố viên liên bang truy tố về các cáo buộc tham nhũng. Trước năm 2024, thống đốc New York cuối cùng cân nhắc việc miễn nhiệm thị trưởng là Franklin D. Roosevelt vào năm 1932: ông cân nhắc đình chỉ chức vụ Thị trưởng Jimmy Walker sau khi Walker bị cáo buộc nhận hối lộ từ các nhà thầu thành phố; Walker từ chức trước khi Roosevelt miễn nhiệm ông.

Ngoài ra, một Ủy ban về mất năng lực gồm giám đốc Sở Pháp chế Thành phố New York, chủ tịch Hội đồng Thành phố New York, một phó thị trưởng (do thị trưởng chọn), tổng kiểm toán Thành phố New York và chủ tịch quận thâm niên nhất có quyền đề nghị Hội đồng Thành phố bãi nhiệm hoặc đình chỉ chức vụ thị trưởng trong trường hợp sai phạm hoặc không làm việc được nếu ít nhất bốn thành viên tán thành. Quy trình này chưa bao giờ được sử dụng.

Trong trường hợp thị trưởng qua đời, từ chức hoặc bị miễn nhiệm thì dân nguyện viên Thành phố New York giữ quyền thị trưởng trong thời gian tổ chức bầu cử thị trưởng đặc biệt, trong trường hợp khuyết dân nguyện viên thì tổng kiểm toán Thành phố New York giữ quyền thị trưởng.

== Xem thêm ==
- Lịch sử Thành phố New York

== Đọc thêm ==
- Arnold, R. Douglas, and Nicholas Carnes. "Holding mayors accountable: New York's executives from Koch to Bloomberg." "American Journal of Political Science" 56.4 (2012): 949–963 online.
- Fine, Elizabeth, and James Caras. "Twenty-Five Years of the Council-Mayor Governance of New York City: A History of the Council’s Powers, the Separation of Powers, and Issues for Future Resolution" "New York Law School Review" (2013) 58#1 pp. 119–136 online
- Fuchs, Ester R. "Mayors and money: Fiscal policy in New York and Chicago" (University of Chicago Press, 1992) online.
- Hoffman, David C., Tiffany Lewis, and Don Waisanen. "The language of political genres: inaugural and state speeches of New York City Mayors and US Presidents." "Proceedings of the New York State Communication Association 2017.1" (2021): 9+ online.
- Holli, Melvin G., and Peter d'A. Jones, eds. "Biographical Dictionary of American Mayors 1820-1980" (Greenwood, 1981) Short scholarly biographies of all NYC mayors 1820–1980; see list p. 410.
- Jackson, Kenneth T., ed. "The encyclopedia of New York City" (2nd ed. Yale University Press, 2010). online
- McNickle, Chris. "To be mayor of New York: Ethnic politics in the city" (Columbia University Press, 1993) online; covers 1881–1989.
- McNickle, Chris. "Bloomberg: A Billionaire's Ambition" (Simon and Schuster, 2017), scholarly study of mayoralty. 2002–2013 online.
- Reitano, Joanne. "The Restless City: A short history of New York from colonial times to the present" (Routledge, 2010).
- Rogers, David. "Mayoral control of the New York City schools" (Springer, 2009). online
- Weikart, Lynne A. "Follow the Money: Who Controls New York City Mayors?" (SUNY Press, 2009).