U-502 (tàu ngầm Đức)

U-502 là một tàu ngầm tấn công thuộc phân lớp Type IXC được Hải quân Đức Quốc Xã chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nhập biên chế năm 1941, nó đã thực hiện được bốn chuyến tuần tra, đánh chìm được 14 tàu buôn với tổng tải trọng , đồng thời gây hư hại cho hai tàu buôn với tổng tải trọng . Trong chuyến tuần tra cuối cùng, "U-502" bị một máy bay ném bom Vickers Wellington của Không quân Hoàng gia Anh đánh chìm trong vịnh Biscay vào ngày 6 tháng 7, 1942.

== Thiết kế và chế tạo ==
=== Thiết kế ===
Thiết kế của tàu ngầm Type IXC có kích thước hơi nhỉnh hơn so với phân lớp Type IXB dẫn trước. Chúng có trọng lượng choán nước khi nổi và khi lặn. Con tàu có chiều dài chung , lớp vỏ trong chịu áp lực dài , mạn tàu rộng , chiều cao và mớn nước .

Chúng trang bị hai động cơ diesel MAN M 9 V 40/46 siêu tăng áp 9-xy lanh 4 thì, tổng công suất , dẫn động hai trục chân vịt đường kính , cho phép đạt tốc độ tối đa , và tầm hoạt động tối đa khi đi tốc độ đường trường . Khi đi ngầm dưới nước, chúng sử dụng hai động cơ/máy phát điện Siemens-Schuckert 2 GU 345/34 tổng công suất . Tốc độ tối đa khi lặn là , và tầm hoạt động ở tốc độ . Con tàu có khả năng lặn sâu đến .

Vũ khí trang bị có sáu ống phóng ngư lôi , bao gồm bốn ống trước mũi và hai ống phía đuôi, và mang theo tổng cộng 22 quả ngư lôi . Tàu ngầm Type IX trang bị một hải pháo SK C/32 với 110 quả đạn, một pháo phòng không SK C/30 và hai pháo phòng không C/30. Thủy thủ đoàn bao gồm 4 sĩ quan và 44 thủy thủ.

=== Chế tạo ===
"U-502" được đặt hàng vào ngày 25 tháng 9, 1939, và được đặt lườn tại xưởng tàu Deutsche Werft ở Hamburg vào ngày 2 tháng 4, 1940. Nó được hạ thủy vào ngày 18 tháng 2, 1941, và nhập biên chế cùng Hải quân Đức Quốc Xã vào ngày 31 tháng 5, 1941 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Đại úy Hải quân Jürgen von Rosenstiel. 

== Lịch sử hoạt động ==
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy và huấn luyện trong thành phần Chi hạm đội U-boat 2, "U-502" tiếp tục phục vụ cùng đơn vị này để hoạt động trên tuyến đầu cho đến khi bị mất. 

=== 1941 ===
==== Chuyến tuần tra thứ nhất ====
"U-502" khởi hành từ cảng Kiel, Đức vào ngày 29 tháng 9, 1941 cho chuyến tuần tra đầu tiên trong chiến tranh. Nó tiến ra Bắc Hải, rồi băng qua khe GI-UK giữa Iceland và quần đảo Faroe để vòng qua quần đảo Anh và hoạt động tại khu vực Trung tâm Bắc Đại Tây Dương. Ở vị trí về phía Nam Iceland vào ngày 7 tháng 10, nó phóng ngư lôi tấn công chiếc tàu xưởng săn cá voi "Svend Foyn" , vốn bị rơi lại phía sau Đoàn tàu HX-152 trong hành trình từ New York sang Liverpool. Con tàu Anh chỉ bị hư hại, và được tàu corvette Anh hộ tống đi đến Reykjavík vào ngày 11 tháng 10. "U-502" kết thúc chuyến tuần tra khi quay trở về cảng Lorient bên bờ Đại Tây Dương của Pháp đã bị Đức chiếm đóng, đến nơi vào ngày 9 tháng 11.

==== Chuyến tuần tra thứ hai ====
"U-502" xuất phát từ Lorient vào ngày 18 tháng 12 cho chuyến tuần tra tiếp theo. Tuy nhiên con tàu gặp trục trặc kỹ thuật ngay trong vịnh Biscay nên buộc phải quay trở lại căn cứ vào ngày 22 tháng 12.

=== 1942 ===
==== Chuyến tuần tra thứ ba ====
"U-502" khởi hành từ Lorient vào ngày 19 tháng 1, 1942 cho chuyến tuần tra thứ ba, và đã băng qua suốt Đại Tây Dương để hoạt động tại vùng biển Caribe. Trong vịnh Venezuela vào ngày 16 tháng 2, chỉ trong vòng vài giờ, nó lần lượt phóng ngư đánh chìm ba tàu chở dầu: chiếc "Tia Juana" của Anh lúc 09 giờ 44; chiếc "Monagas" của Venezuela lúc 10 giờ 42; và chiếc "San Nicolas" của Anh lúc 11 giờ 50 phút. 

"U-502" lại tấn công vào ngày 22 tháng 2, tiêu tốn sáu quả ngư lôi để đánh chìm chiếc tàu chở dầu Hoa Kỳ "J.N. Pew" ở vị trí khoảng về phía Tây Aruba. Sang ngày hôm sau 23 tháng 2, nó tiếp tục đánh chìm chiếc tàu chở dầu Panama "Thalia" bằng ngư lôi và hải pháo lúc 13 giờ 36 phút ở vị trí cách Aruba . Đến 16 giờ 43 phút cùng ngày hôm đó, chiếc U-boat còn gây hư hại cho chiếc tàu chở dầu Hoa Kỳ "Sun" ở vị trí khoảng về phía Bắc Aruba. Chiếc U-boat kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về Lorient vào ngày 16 tháng 3.

==== Chuyến tuần tra thứ tư – Bị mất ====
"U-502" lại xuất phát từ Lorient vào ngày 22 tháng 4 cho chuyến tuần tra thứ tư, cũng là chuyến cuối cùng, và tiếp tục băng qua suốt Đại Tây Dương để hoạt động tại vùng biển Caribe. Trên đường đi vào ngày 11 tháng 5, nó phóng ngư lôi và bắn hải pháo đánh chìm chiếc tàu buôn Anh "Cape of Good Hope" ở vị trí về phía Tây Bắc quần đảo Virgin. Đến ngày 24 tháng 5, nó vô tình phóng ngư lôi đánh chìm nhầm chiếc tàu buôn Brazil (trung lập) "Gonçalves Dias" ở vị trí khoảng về phía Nam Ciudad Trujillo. Đến ngày 28 tháng 5, nó tiếp tục đánh chìm chiếc tàu chở hàng Hoa Kỳ "Alcoa Pilgrim" ở vị trí khoảng về phía Nam eo biển Mona giữa các đảo Hispaniola và Puerto Rico. Sang ngày 3 tháng 6, nó lại đánh chìm chiếc tàu chở dầu Hoa Kỳ "M.F. Elliott" ở vị trí khoảng về phía Tây Bắc Trinidad. 

Lúc rạng sáng ngày 9 tháng 6, "U-502" phóng ngư lôi tấn công Đoàn tàu TO-5 đang trong hành trình từ Trinidad đến Curaçao, đánh chìm được chiếc tàu buôn Bỉ "Bruxelles" ở vị trí khoảng về phía Đông Bắc La Guiara, Venezuela, đồng thời gây hư hại nặng cho chiếc tàu chở dầu Hoa Kỳ "Franklin K. Lane" đến mức thủy thủ đoàn phải bỏ tàu trước khi bị tàu khu trục Anh đánh đắm bằng hải pháo. Sau đó nội trong ngày 15 tháng 6, "U-502" lại lần lượt đánh chìm tàu buôn Hoa Kỳ "Scottsburg" lúc khoảng 01 giờ 00 ở vị trí khoảng về phía Tây Grenada; tàu buôn Panama "Cold Harbor" lúc 04 giờ 10 phút ở vị trí khoảng về phía Tây Bắc Trinidad; và tàu buôn Hoa Kỳ "West Hardaway" lúc 20 giờ 15 phút ở vị trí khoảng về phía Tây Grenada.

"U-502" sau đó lên đường quay trở về căn cứ, nhưng đến 04 giờ 45 phút ngày 6 tháng 7, trong vịnh Biscay về phía Tây La Rochelle, chiếc tàu ngầm bị phát hiện bởi một máy bay ném bom Vickers Wellington trang bị đèn Leigh thuộc Liên đội 172 Không quân Hoàng gia Anh, do Thiếu úy Wiley B. Howell, một phi công tình nguyện Hoa Kỳ chỉ huy. Chiếc Wellington đã thả mìn sâu tấn công, đánh chìm "U-502" tại tọa độ ; toàn bộ 52 thành viên thủy thủ đoàn của "U-502" đều đã tử trận. 

"U-502" trở thành tàu ngầm U-boat đầu tiên bị một máy bay Vickers Wellington đánh chìm, và cũng là nạn nhân đầu tiên của đèn Leigh. Thiếu úy Wiley B. Howell được tặng thưởng Huân chương Chữ thập bay Dũng cảm (DFC: Distinguished Flying Cross) do thành tích đánh chìm chiếc U-boat. Howell sau này quay trở lại phục vụ cùng Hải quân Hoa Kỳ, trở thành hạm trưởng tàu sân bay trong giai đoạn 1965–1966.

=== "Bầy sói" tham gia ===
"U-502" từng tham gia một bầy sói:
- Reissewolf (21 – 30 tháng 10, 1941)

=== Tóm tắt chiến công ===
"U-502" đã đánh chìm được 14 tàu buôn với tổng tải trọng , đồng thời gây hư hại cho hai tàu buôn với tổng tải trọng :
== Xem thêm ==
- Trận Đại Tây Dương (1939-1945)