Tập đoàn quân 24 (Liên Xô)

Tập đoàn quân 24 là một đơn vị quân sự chiến lược cấp tập đoàn quân của Hồng quân Liên Xô, được hình thành vào năm 1941 và hoạt động trong thời gian Chiến tranh thế giới thứ hai. Lực lượng này đã bị giải tán và cải tổ một số lần trong chiến tranh.

== Thành lập lần đầu tiên ==
Bộ chỉ huy tập đoàn quân, được hình thành từ Bộ chỉ huy Quân khu Siberia; theo chỉ thị của Bộ Tổng tham mưu ngày 25 tháng 6 năm 1941 đã đến Vyazma vào ngày 28 tháng 6 năm 1941, chấp nhận điều động đến khu vực này sáu sư đoàn súng trường Siberia của bộ chỉ huy tói cao lực lượng dự bị (RVGK). Tham gia vào Chiến dịch Yelnya tháng 8 đến tháng 9 năm 1941. Trụ sở chính bị giải tán vào ngày 10 tháng 10 năm 1941, bị phá hủy trong Chiến dịch phòng thủ Vyazma.

Biên chế ngày 1 tháng 9 năm 1941:

Biên chế ngày 1 tháng 10 năm 1941:
== Thành lập lần 2 ==
Được cải tổ từ ngày 9 tháng 12 năm 1941 đến ngày 4 tháng 1 năm 1942 khi nó được đổi tên thành Tập đoàn quân Dự bị số 1 (II). Tập đoàn quân được bổ sung Sư đoàn Súng trường 385 trong chưa đầy một tháng. Đơn vị vẫn ở trong Khu vực Phòng thủ Mátxcơva cho đến tháng 4 năm 1942 mà không có lực lượng nào trong thành phần.

== Thành lập lần 3 ==
Được cải tổ một lần nữa vào ngày 20 tháng 5 năm 1942, từ một Nhóm Tác chiến dưới quyền chỉ huy của Thiếu tướng Aleksei Grechkin khi được giao nhiệm vụ tại Phương diện quân Nam. Tập đoàn quân tập trung ở khu vực Salsk, Rostov Oblast. Đơn vị sau đó được chuyển đến Phương diện quân Bắc Kavkaz vào ngày 28 tháng 7. Vào đầu tháng 8, đơn vị được được chuyển giao cho các Tập đoàn quân 12 và 37, và trụ sở của nó được chuyển đến Grozny, Cộng hòa Chechnya, Liên Xô, nơi nó được phân về Phương diện quân Transcaucasian. Đơn vị bị giải tán vào ngày 23 tháng 8 và các bộ chỉ huy được sử dụng để thành lập Quân đoàn 58(II) vào ngày 28 tháng 8 năm 1942:

Biên chế ngày 1 tháng 6 năm 1942:

Vào ngày 1 tháng 8, chỉ có các Tiểu đoàn Đặc công vẫn được giao cho Tập đoàn quân

== Thành lập lần 4==
Ngay sau đó được cải tổ một lần nữa như một phần của phương diện quân Stalingrad từ Tập đoàn quân dự bị số 9 vào ngày 1 tháng 9 năm 1942. Đơn vị đã tham gia Trận chiến Stalingrad như một phần của cả Phương diện quân Stalingrad và Don. Vào tháng 3 - tháng 4 năm 1943 được chuyển đến khu vực Voronezh và được giao cho Quân khu Thảo nguyên như một phần của lực lượng dự bị STAVKA để tái thiết. Được đổi tên thành Tập đoàn quân cận vệ 4 vào tháng 5 năm 1943.

Biên chế tính đến ngày 1 tháng 9 năm 1942::
Biên chế ngày 1 tháng 5 năm 1943::

== Các chỉ huy ==
- Trung tướng Stepan Kalinin - (26 tháng 6 - 15 tháng 7 năm 1941)
- Thiếu tướng Konstantin Rakutin - (15 tháng 7 - 7 tháng 10 năm 1941) (KIA)
- Thiếu tướng Mikhail Ivanov - (10 tháng 12 năm 1941 - 17 tháng 3 năm 1942)
- Thiếu tướng Pháo binh Yakov Broud - (17 tháng 3 - 1 tháng 5 năm 1942)
- Trung tướng Ilia Smirnov - (12 tháng 5 - 15 tháng 7 năm 1942)
- Thiếu tướng Vladimir Martsinkevich - (15 tháng 7 - 6 tháng 8 năm 1942)
- Thiếu tướng Vasily Khomenko (NKVD) - (7–23 tháng 8 năm 1942)
- Thiếu tướng Dmitry Kozlov - (tháng 8 đến tháng 10 năm 1942)
- Thiếu tướng (Trung tướng tháng 1 năm 1943) Ivan Galanin (tháng 10 năm 1942 - tháng 4 năm 1943)
- Trung tướng Aleksandr Gorbatov - (tháng 4 năm 1943)
- Thiếu tướng German Tarasov
- Trung tướng Grigory Kulik (tháng 4 năm 1943)

== Nguồn ==
- List No. 2, Appendix No. 3 to General Staff Directive No D-043of 1970.
- Marchand, Jean-Luc. Order of Battle Soviet Army World War 2. The Nafziger Collection, 24 Volumes