Rạch Dừa

Rạch Dừa là một phường thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Đây là một trong 168 phường, xã và đặc khu mới ở Thành phố Hồ Chí Minh sau đợt sắp xếp vào năm 2025.

==Địa lý==
Phường Rạch Dừa là phường ven biển phía Nam của thành phố Hồ Chí Minh, cách phường Sài Gòn khoảng 90km về phía Đông Nam, cách phường Vũng Tàu 6km về phía Đông Bắc và phường Bà Rịa khoảng 18km về phía Tây Nam, có vị trí địa lý:
- Phía Đông giáp với phường Phước Thắng
- Phía Tây giáp với phường Tam Thắng và vịnh Gành Rái
- Phía Nam giáp với Biển Đông
- Phía Bắc giáp với vịnh Gành Rái và xã Long Sơn.
Theo Công văn số 2896/BNV-CQĐP ngày 27 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nội vụ, phường Rạch Dừa sau sắp xếp có diện tích 19,70 km², dân số tính tới ngày 31/12/2024 là 76.281 người, mật độ dân số đạt người/km² (số liệu thống kê tính đến ngày 31/12/2024 theo quy định tại Điều 6 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 14 tháng 4 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội).

==Lịch sử==
Tên gọi Rạch Dừa đã có từ lâu đời.

Rạch Dừa xưa là tên một xứ thuộc tổng An Phú, huyện Phước An, tỉnh Biên Hòa. Địa danh Rạch Dừa được nhắc đến trong nghiên cứu địa bạ triều Nguyễn của Nguyễn Đình Đầu trong mô tả về làng Thắng Nhất như sau: ""Thắng Nhất thuyền ở xứ Rạch Dừa, Đông giáp Phước Tỉnh có động cát làm giới. Tây giáp sông lớn, giáp địa phận thuyền Thắng Nhì, có Giếng Me làm giới. Đất có gò đồi, trong đó mồ mả 1 khoảnh. Rừng hoang 1 khoảnh"".

Dưới thời Pháp, Rạch Dừa là tên một ấp ở ven làng Thắng Nhất.

Hồi cuối thế kỷ 19, ông Lê Văn Mưu cùng gia quyến và các đồng đạo đã tạm lánh ở Rạch Dừa một thời gian trước khi sang đảo Long Sơn lập nghiệp.

Dưới thời Pháp thuộc, Thắng Nhứt là một trong 7 xã thuộc tổng Vũng Tàu, thị xã Cap Saint Jacques, sau đó là một xã của quận Vũng Tàu, rồi thành khu phố và phường thuộc thị xã Vũng Tàu.

=== Hiệp định Genève ===
Những năm 1954-1955, chính quyền Ngô Đình Diệm đã đưa nhiều người Công giáo và người di cư vào Vũng Tàu. Một số giáo dân đã định cư lập nghiệp tại Rạch Dừa, hình thành nên các xứ Thủy Giang, Hải Xuân, Đông Xuyên, và Nam Đồng.

Ngày 30 tháng 3 năm 1965, chính quyền Việt Nam Cộng hòa chia địa phận thị xã Vũng Tàu thành nhiều khu phố. Theo đó, các xã gọi là "khu phố".

=== Thống nhất ===
Sau sự kiện 30 tháng 4, phường Thắng Nhất trực thuộc thị xã Vũng Tàu, sau là Đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo.

Ngày 14 tháng 5 năm 1986, Hội đồng Bổ trưởng sắp xếp lại địa giới hành chính, đưa một phần phường Thắng Nhất vào phường Thắng Nhì, phần còn lại đổi tên thành phường 10. Khi mới thành lập, phường trực thuộc đặc khu Vũng Tàu – Côn Đảo.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo giải thể, phường 11 trực thuộc thành phố Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.

Năm 1996, thành phố Vũng Tàu khánh thành Khu công nghiệp Đông Xuyên với tổng diện tích trên 160 ha. Khu công nghiệp nằm ở ven bờ vịnh Gành Rái phía bắc của phường.

Phường Rạch Dừa được thành lập vào ngày 24 tháng 12 năm 2004 trên cơ sở 325,77 ha diện tích tự nhiên và 14.414 người của phường 10.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1685/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025 (có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của Phường 10, phường Thắng Nhất và phường Rạch Dừa của thành phố Vũng Tàu trước đây thành phường mới có tên gọi là phường Rạch Dừa (Khoản 104 Điều 1).

== Hạ tầng ==
Chợ Rạch Dừa là chợ lớn nhất trong phường, đây là một chợ đầu mối của phía Đông Nam Thành phố Hồ Chí Minh.