Mary của Liên hiệp Anh và Hannover

Mary của Liên hiệp Anh và Hannover (tiếng Anh: "Mary of the United Kingdom and Hanover"; 25 tháng 4 năm 1776 – 30 tháng 4 năm 1857) là con gái của George III của Liên hiệp Anh và Charlotte xứ Mecklenburg-Strelitz.

Mary kết hôn với người em họ là Vương tằng tôn William Frederick, Công tước xứ Gloucester và Edinburgh, khi cả hai đều 40 tuổi. Trong những năm cuối đời, cháu gái của Mary là Victoria lên ngôi và là vị vua thứ tư trong cuộc đời của Mary, sau cha và hai anh trai của vương nữ là George IV và William IV. Qua đời ở tuổi 81 tại Cung điện Gloucester, Weymouth, Mary là người sống lâu nhất và là người cuối cùng sống sót trong số mười lăm người con của George III và Charlotte (13 người con trong số đó sống qua tuổi trưởng thành).

== Xuất thân và gia đình ==
Vương nữ Mary sinh ngày 25 tháng 4 năm 1776, tại Cung điện Buckingham, Luân Đôn, là người con thứ mười một và là con gái thứ tư của George III của Liên hiệp Anh và Charlotte xứ Mecklenburg-Strelitz. 

Mary được rửa tội vào ngày 19 tháng 5 năm 1776, trong Phòng Đại Hội đồng tại Cung điện Thánh James bởi Frederick Cornwallis, Tổng Giám mục Canterbury. Cha mẹ đỡ đầu của vương nữ là:

- Friedrich xứ Hessen-Kassel, đại diện bởi Bá tước xứ Hertford, Lãnh chúa Chamberlain.
- Công tước phu nhân xứ Sachsen-Gotha-Altenburg, đại diện bởi Công tước phu nhân xứ Argyll, Thị tùng Hầu phòng của Vương hậu Charlotte.
- Công tử phi Karl xứ Mecklenburg-Strelitz, đại diện bởi Thái Bá tước phu nhân xứ Effingham, Thị tùng Hầu phòng của Vương hậu Charlotte.
Quốc vương George III là một người cha tận tụy, thường xuyên dành thời gian đến thăm các con. George III thường tích cực chơi đùa với những đứa con nhỏ của mình và cư xử một cách khá thoải mái, trái ngược với Vương hậu Charlotte nghiêm nghị gặp khó khăn hơn trong việc từ bỏ cách cư xử trang trọng thường thấy ở địa vị của mình. Tuy nhiên, bất chấp sự dè dặt bên ngoài, Charlotte cũng là một người mẹ tận tâm trong việc nuôi dạy con cái. Đối với các vương nữ, Vương hậu giám sát cẩn thận tâm tư, nền giáo dục và sự phát triển các giá trị đạo đức của các con gái. Đối mặt với việc không có nhiều thời gian do phải thực hiện các nghĩa vụ công cộng và riêng tư đối với Quốc vương, Charlotte đã bổ nhiệm Phu nhân Charlotte Finch chăm lo cho các con của mình.

Theo Flora Fraser, Mary được coi là cô con gái xinh đẹp nhất của George III. Mary đã khiêu vũ một điệu minuet lần đầu tiên trước công chúng ở tuổi mười sáu vào tháng 6 năm 1791, trong một vũ hội được tổ chức nhân dịp ngày sinh nhật của George III. Vào mùa xuân năm 1792, Mary chính thức ra mắt tại triều đình Anh. Khoảng năm 1796 Mary phải lòng Thân vương tử người Hà Lan Frederik trong khoảng thời gian Frederik và gia đình sống lưu vong ở Luân Đôn. Frederik là con trai của Willem V xứ Oranje và là em trai của Willem I của Hà Lan. Tuy nhiên Frederik và Mary không bao giờ kết hôn vì George III quy định rằng các chị gái của Mary phải kết hôn trước. Năm 1799, Frederik qua đời vì bị nhiễm trùng khi đang phục vụ trong quân đội, và Mary được phép để tang chính thức.

Em gái út và người bạn thân tình của Mary là Vương nữ Amelia gọi Mary là "công cụ của mẹ" vì bản tính ngoan ngoãn của Vương nữ. Cái chết sớm của Amelia vào năm 1810 đã khiến Mary, người đã tận tình chăm sóc em gái trong suốt thời gian Amelia đau ốm, vô cùng đau buồn.

Vương nữ Mary khá thân thiết với người anh cả George (George IV của Anh sau này) và có ác cảm với vợ của George cũng như là em họ của hai anh em là Caroline của Braunschweig-Wolfenbüttel. Khi Caroline đến Ý, Mary đã chúc mừng anh trai mình "về triển vọng tự do tốt đẹp. Xin Chúa phù hộ rằng chị ta không bao giờ quay trở lại và chúng ta sẽ không bao giờ phải gặp mặt chị ta nữa."

== Hôn nhân và cuộc sống sau này ==
Mary rất được bảo bọc trong suốt khoảng thời gian khôn lớn và dành phần lớn thời gian cho cha mẹ và các chị em gái của mình. Quốc vương George III và Vương hậu Charlotte rất bảo bọc các con của mình, đặc biệt là các con gái. Dù vậy, Mary đã kết hôn vào ngày 22 tháng 7 năm 1816 với người em họ, Vương tằng tôn William Frederick, Công tước xứ Gloucester và Edinburgh, con trai của chú mình là Vương tôn William Henry, Công tước xứ Gloucester và Edinburgh. Cả hai đều ở độ tuổi 40. Vào ngày cưới của hai người, anh trai của Mary, Nhiếp chính vương George, đã nâng kính xưng của chàng rể từ "Điện hạ" lên thành "Vương thân Điện hạ", tương đương với kính xưng mà Mary đã có từ khi sinh ra với tư cách là con gái của Quốc chủ Anh.

William Frederick ban đầu muốn kết hôn với cháu gái của Mary là Charlotte Augusta xứ Wales. Charlotte, trong khi hứng thú với mối hôn sự này, đã bị cha mình mắng mỏ, người sau đó cũng bày tỏ sự không hài lòng với William Frederick và việc tán tỉnh kết thúc. Nhà sử học AW Purdue gợi ý rằng động cơ khiến Mary kết hôn với người em họ của mình xuất phát từ việc Vương nữ không thích sự gò bó của Vương hậu Charlotte. Vương tôn nữ Charlotte Augusta nhận xét rằng ngài công tước "rất đắm chìm vào tình yêu, và nói với ta rằng chú ấy là sinh vật hạnh phúc nhất trên Trái Đất. Ta sẽ không nói rằng [Mary] cũng cảm thấy như vậy, nhưng việc trở thành tự làm chủ chính mình, có nhà riêng và có thể đi dạo trên phố thỏa thiến đều khiến cô của ta thích thú theo nhiều cách."

Hai vợ chồng sống tại Khu Bagshot, nhưng sau khi William qua đời, Mary chuyển đến White Lodge ở Công viên Richmond. Hai vợ chồng không có con.

== Qua đời ==
Vương nữ Mary qua đời vào ngày 30 tháng 4 năm 1857 tại Cung điện Gloucester, Mayfair, hưởng thọ 81 tuổi. Mary là người con cuối cùng còn sống và sống lâu nhất của George III và Charlotte.

== Tước hiệu, kính xưng và vương huy ==
=== Tước hiệu và kính xưng ===
- 25 tháng 4 năm 1776 — 22 tháng 7 năm 1816: "Her Royal Highness" The Princess Mary (Vương nữ Mary "Điện hạ")
- 22 tháng 7 năm 1816 — 30 tháng 4 năm 1857: "Her Royal Highness" The Duchess of Gloucester and Edinburgh (Công tước phu nhân xứ Gloucester và Edinburgh "Điện hạ")

=== Vương huy ===
Kể từ năm 1789, với tư cách là con gái của quốc vương Anh, Mary được sử dụng quốc huy của vương quốc, được phân biệt bằng dải bạc argent gồm ba vạch kẻ, vạch ở giữa có biểu tượng hoa hồng đó, hai vạch bên ngoài thì có biểu tượng hình chũ nhật màu đỏ.