Giải vô địch bóng đá châu Âu 2008

Giải vô địch bóng đá châu Âu 2008, thường được biết đến với tên gọi là UEFA Euro 2008 là giải vô địch bóng đá châu Âu lần thứ 13 do Liên đoàn bóng đá châu Âu (UEFA) tổ chức. Giải đấu này được diễn ra trên các sân vận động của Áo và Thụy Sĩ từ ngày 7 tháng 6 và kết thúc với trận chung kết trên Sân vận động Ernst Happel tại Viên vào ngày 29 tháng 6 năm 2008. Đây là kỳ Euro lần thứ 2 có hai quốc gia đồng tổ chức giải vô địch bóng đá châu Âu. Lần trước vào kỳ Euro 2000 do Bỉ và Hà Lan cùng đăng cai.

Giải có 50 đội tham gia vòng loại, trong đó 16 đội giành quyền tham dự vòng chung kết. Đội tuyển Tây Ban Nha đã giành chức vô địch Euro lần thứ hai trong lịch sử sau khi đánh bại đội tuyển Đức với tỉ số 1–0 bằng bàn thắng duy nhất của Fernando Torres ở phút thứ 33 của hiệp 1 và trở thành đội thứ ba có hai lần đăng quang, còn Hy Lạp trở thành đội đương kim vô địch thứ 4 bị loại ngay từ vòng bảng (sau Đức 1984, 2000 và Đan Mạch 1996).

== Cuộc đua giành quyền đăng cai ==
UEFA nhận được tổng cộng 7 hồ sơ xin đăng cai Euro 2008: Áo/Thụy Sĩ, Hy Lạp/Thổ Nhĩ Kỳ, Scotland/Ireland, Nga, Hungary, Croatia/Bosna và Hercegovina và đơn xin đăng cai chung của 4 nước Bắc Âu: Na Uy/Thụy Điển/Đan Mạch/Phần Lan. Đây là lần thứ hai liên tiếp Áo xin đăng cai chung một kỳ Euro. Năm 2004, họ cùng Hungary đã bị Bồ Đào Nha đánh bại. Ở vòng bỏ phiếu cuối cùng, chỉ còn hồ sơ của Áo/Thụy Sĩ cùng với hồ sơ Hy Lạp/Thổ Nhĩ Kỳ và Hungary được giữ lại. Sau hai vòng bỏ phiếu, lần lượt Hy Lạp/Thổ Nhĩ Kỳ và Hungary bị loại, nhường quyền đăng cai Euro 2008 cho hai quốc gia nhỏ vùng Tây-Trung Âu.

== Linh vật giải đấu ==
Hai linh vật chính thức của Euro 2008, có tên sau cuộc bầu chọn của công chúng hai nước chủ nhà. Tên đưa ra lựa chọn gồm:
- Zagi và Zigi
- Flitz và Bitz
- Trix và Flix

Với 36,3% số phiếu, Trix và Flix được chọn.

== Vòng loại ==
50 đội tuyển bóng đá quốc gia châu Âu được xếp vào 7 bảng để chọn ra hai đội đứng đầu mỗi bảng cùng với hai đội bóng của hai nước chủ nhà Áo và Thụy Sĩ.

Dưới đây là danh sách 16 đội bóng tham dự vòng chung kết tại giải lần này:

- Năm in đậm là năm mà đội giành chức vô địch.

Có hai đội lần đầu tham dự vòng chung kết một kỳ Euro là Áo và Ba Lan. Đây cũng là lần đầu tiên kể từ năm 1984, bốn đội bóng thuộc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland đều không vượt qua vòng loại. Các đội bóng đáng chú ý vắng mặt tại vòng chung kết lần này gồm: Anh, Scotland, Đan Mạch, Bulgaria, Serbia, Ukraina và Cộng hòa Ireland.

== Trọng tài ==
Dưới đây là danh sách 12 trọng tài cùng 24 trợ lý được lựa chọn cho giải đấu:

Ngoài ra, còn có 8 trọng tài khác được lựa chọn vào vị trí trọng tài bàn ở giải
== Phân nhóm và bốc thăm chia bảng ==
=== Phân nhóm ===
Lễ bốc thăm được tiến hành vào ngày 2 tháng 12 năm 2007. Theo thể thức từ các giải Euro 1992 và Euro 1996, các trận đấu của mỗi bảng được tổ chức trên hai sân vận động, với đội hạt giống được đá trên một sân trong cả ba trận. Cũng như vòng chung kết năm 2000 và 2004, các đội tham dự được chia vào 4 nhóm bốc thăm, dựa trên điểm trung bình trên mỗi trận đấu ở vòng loại World Cup 2006 và Euro 2008, 4 đội trong mỗi bảng từ 4 nhóm khác nhau. Thụy Sĩ và Áo, hai nước đồng chủ nhà, cùng Hy Lạp - đương kim vô địch, mặc nhiên được xếp vào nhóm 1 (nhóm hạt giống). Hà Lan là hạt giống thứ tư dựa trên điểm hệ số UEFA.
Pháp với nhiều trận hòa tại vòng loại World Cup 2006, cùng với hai trận thua Scotland tại vòng loại Euro 2008 nên bị xếp vào nhóm 4 (chú ý rằng không tính thành tích tại vòng chung kết World Cup). Điều đó có thể tạo ra bảng tử thần gồm Hà Lan, Ý, Pháp và một trong 3 đội Đức, Tây Ban Nha hoặc Bồ Đào Nha.

=== Bốc thăm chia bảng ===
Lễ bốc thăm diễn ra tại Trung tâm Văn hoá và Hội nghị ở Lucerne, với sự điều khiển chính của Gianni Infantino, giám đốc điều hành UEFA và 8 đội trưởng vô địch các kỳ Euro từ năm 1968 cho đến năm 2004 (Riêng Michel Platini, đội trưởng đội tuyển Pháp vô địch Euro 1984 không điều hành lễ bốc thăm do đang nắm giữ chức chủ tịch UEFA).
- Gianni Infantino, điều khiển chính
- Vô địch Euro 1992, Peter Schmeichel, phụ trách bốc thăm Nhóm 1.
- Vô địch Euro 1996, Jürgen Klinsmann, phụ trách bốc thăm Nhóm 2.
- Vô địch Euro 2000, Didier Deschamps, phụ trách bốc thăm Nhóm 3.
- Vô địch Euro 2004, Theodoros Zagorakis, phụ trách bốc thăm Nhóm 4.
- Vô địch Euro 1980, Bernard Dietz, phụ trách bốc thăm Bảng A.
- Vô địch Euro 1976, Anton Ondrus, phụ trách bốc thăm Bảng B.
- Vô địch Euro 1972, Franz Beckenbauer, phụ trách bốc thăm Bảng C.
- Vô địch Euro 1968, Dino Zoff, phụ trách bốc thăm Bảng D.

Kết quả bốc thăm như sau
== Vòng chung kết ==
=== Vòng bảng ===
"Giờ thi đấu tính theo giờ địa phương (GMT +2)"

=== Vòng đấu loại trực tiếp ===
Vòng đấu loại trực tiếp Euro 2008 có thể thức hơi khác so với các vòng chung kết trước đó. Các đội của bảng A và B sẽ không gặp các đội của bảng C và D cho đến tận trận chung kết.

== Thống kê ==
=== Cầu thủ ghi bàn ===
- 4 bàn
- David Villa
- 3 bàn
- Lukas Podolski
- Roman Pavlyuchenko
- Hakan Yakin
- Semih Şentürk
- 2 bàn
- Ivan Klasnić
- Michael Ballack
- Bastian Schweinsteiger
- Miroslav Klose
- Ruud van Nistelrooy
- Robin van Persie
- Wesley Sneijder
- Andrei Arshavin
- Dani Güiza
- Fernando Torres
- Zlatan Ibrahimović
- Arda Turan
- Nihat Kahveci

- 1 bàn
- Ivica Vastić
- Luka Modrić
- Ivica Olić
- Darijo Srna
- Jan Koller
- Jaroslav Plašil
- Libor Sionko
- Václav Svěrkoš
- Thierry Henry
- Philipp Lahm
- Angelos Charisteas
- Daniele De Rossi
- Christian Panucci
- Andrea Pirlo
- Giovanni van Bronckhorst
- Klaas-Jan Huntelaar
- Dirk Kuyt
- Arjen Robben

- 1 bàn (tiếp)
- Roger Guerreiro
- Deco
- Raul Meireles
- Nuno Gomes
- Pepe
- Hélder Postiga
- Ricardo Quaresma
- Cristiano Ronaldo
- Adrian Mutu
- Dmitri Torbinski
- Konstantin Zyrianov
- Rubén de la Red
- Cesc Fàbregas
- Xavi
- David Silva
- Petter Hansson
- Uğur Boral

=== Giải thưởng ===
==== Đội hình tiêu biểu của UEFA ====
Nhóm kỹ thuật của UEFA được giao nhiệm vụ đặt tên cho một đội bao gồm 23 cầu thủ xuất sắc nhất trong suốt giải đấu. Nhóm chín nhà phân tích đã theo dõi mọi trận đấu tại giải đấu trước khi đưa ra quyết định sau trận chung kết. Chín cầu thủ của đội Tây Ban Nha chiến thắng được điền tên vào đội của giải đấu, trong khi không có cầu thủ nào bị loại ở vòng bảng. Bốn cầu thủ từ Nga lọt vào bán kết cũng được đưa vào, lần đầu tiên có cầu thủ Nga trong Đội hình tiêu biểu của giải đấu sau sự sụp đổ của Liên Xô.
==== Cầu thủ xuất sắc nhất giải ====
Nhóm kỹ thuật của UEFA cũng phải chọn Cầu thủ xuất sắc nhất giải đấu, có tính đến phiếu bầu của người hâm mộ. Cầu thủ được chọn là tiền vệ người Tây Ban Nha Xavi.

- Xavi

==== Chiếc giày vàng ====
Chiếc giày vàng đã được trao cho một cầu thủ người Tây Ban Nha khác, David Villa, người đã ghi bốn bàn, ba trong số đó đến trong chiến thắng 4–1 của đội anh trước Nga (cú hat-trick duy nhất của giải đấu).

- David Villa (4 bàn)

==Liên kết ngoài==
- Trang web của UEFA