hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Nhiệt đới

Khu vực nhiệt đới là khu vực địa lý trên Trái Đất nằm trong khoảng có đường ranh giới là hai đường chí tuyến: hạ chí tuyến ở Bắc bán cầu và đông chí tuyến ở Nam bán cầu, bao gồm đường xích đạo.

== Xác định theo phân loại ==
=== Vị trí địa lý ===
Khu vực này nằm giữa khoảng 23°26'21" vĩ bắc đến 23°26'21" vĩ nam, và bao gồm toàn bộ các phần của Trái Đất mà Mặt Trời có thể lên tới thiên đỉnh ít nhất một lần trong năm dương lịch. (Trong các khu vực ôn đới nằm về phía bắc của hạ chí tuyến và về phía nam của đông chí tuyến thì Mặt Trời không bao giờ lên tới cao độ 90°, hay ngay ở trên đỉnh đầu). Trong một số ngôn ngữ người ta sử dụng từ "tropic" (tiếng Anh), "tropen" (tiếng Đức) v.v. có nguồn gốc từ "tropos" của tiếng Hy Lạp mang nghĩa "trở lại", do vị trí biểu kiến của Mặt Trời dao động giữa hai chí tuyến với chu kỳ xác định độ dài của một năm.

=== Điều kiện tự nhiên ===
Đới nóng là nơi có nhiệt độ cao, Tín phong Đông Bắc & Tín phong Đông Nam thổi quanh năm từ hai dải cao áp chí tuyến về phía Xích đạo, chiếm một phần khá lớn diện tích đất nổi trên Trái Đất.

Môi trường nhiệt đới có 4 kiểu môi trường: môi trường xích đạo ẩm, môi trường nhiệt đới, môi trường nhiệt đới gió mùa, môi trường hoang mạc.

Trong sơ đồ phân loại khí hậu của Wladimir Köppen, khí hậu nhiệt đới được định nghĩa như là khí hậu phi khô cằn trong đó tất cả 12 tháng của năm có nhiệt độ trung bình trên 18 °C (64.4 °F).

=== Đặc điểm sinh vật ===
Động vật và thực vật nhiệt đới là các loài có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới. "Nhiệt đới" đôi khi cũng được sử dụng trong ý nghĩa chung để chỉ các khu vực nóng và ẩm quanh năm, thông thường với ý nghĩa của cây cối lá rộng, tươi tốt sum xuê. Tuy nhiên, có những khu vực nằm trong vùng nhiệt đới nhưng lại là không "nhiệt đới" theo ý nghĩa này, ví dụ các đỉnh núi có tuyết che phủ quanh năm, bao gồm Mauna Kea, núi Kilimanjaro và dãy núi Andes cũng như xa về phía nam nhất của các phần phía bắc thuộc Chile và Argentina.

== Các thành thị nhiệt đới ==
=== Bắc bán cầu ===
- Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam (10,77º vĩ bắc)
- Mumbai, Ấn Độ (19,1º vĩ bắc)
- Manila, Philippines (14,6º vĩ bắc)
- Bangkok, Thái Lan (13º45' vĩ bắc)

=== Nam bán cầu ===
- Rio de Janeiro, Brazil 22º54′30″ vĩ nam
- Kinshasa, Cộng hòa Dân chủ Congo 4° 19′ 30″ vĩ nam
- Lima, Peru 12°2′36″ vĩ nam
- Luanda, Angola 8°50′18″ vĩ nam

== Xem thêm ==
- Cận nhiệt đới
- Bệnh nhiệt đới
- Năm chí tuyến
Bát cương

Bát cương là một trong các nguyên lý trong chẩn đoán Đông y xuất xứ từ Trung Quốc. Bát cương gồm bốn cặp phạm trù:
- Biểu - Lý (表裡)
- Hàn - Nhiệt (寒熱)
- Hư - Thực (虛實)
- Âm - Dương (陰陽)

==Liên kết ngoài==
- Quan niệm về bệnh ở trang Nguyễn Kỳ Nam
Vĩ tuyến

Trên Trái Đất, các hành tinh hoặc thiên thể hình cầu, vĩ tuyến là các đường tròn nối tất cả các điểm có cùng vĩ độ. Trên Trái Đất, đường tròn này có hướng từ đông sang tây. Vị trí trên vĩ tuyến được xác định bằng kinh độ. Một vĩ tuyến luôn vuông góc với một kinh tuyến tại giao điểm giữa chúng. Các vĩ tuyến ở gần cực Trái Đất có đường kính nhỏ hơn.

Có 5 vĩ tuyến đặc biệt trên Trái Đất. Bốn vĩ tuyến được định nghĩa dựa vào mối liên hệ giữa góc nghiêng của Trái Đất so với mặt phẳng quỹ đạo của nó quanh Mặt Trời. Vĩ tuyến thứ năm, xích đạo, nằm giữa hai cực. 5 vĩ tuyến đó là
- Vòng Bắc cực (66° 33' 38" vĩ bắc)
- Hạ chí tuyến (23° 26' 22" vĩ bắc)
- Xích đạo (0°)
- Đông chí tuyến (23° 26' 22" vĩ nam)
- Vòng Nam Cực (66° 33' 38" vĩ nam)

Hạ chí tuyến và đông chí tuyến là các ranh giới phía bắc và phía nam của vùng đất trên Trái Đất có thể thấy được Mặt Trời đi qua đỉnh đầu trong ít nhất một thời điểm trong năm. Vòng cực bắc và vòng cực nam là ranh giới của vùng xung quanh cực Trái Đất, nơi có thể nhìn thấy Mặt Trời trong suốt ít nhất một ngày giữa mùa hè trong năm.

Các vĩ tuyến là các đường tà hành, nhưng ngoại trừ xích đạo, chúng không phải là vòng tròn lớn, và do đó không chứa các cung là quãng đường ngắn nhất giữa các điểm, ngược với những gì nhìn thấy trên một số bản đồ nơi chúng được vẽ bằng các đường thẳng. Các chuyến bay trên bắc bán cầu giữa các điểm có cùng vĩ độ sẽ đi theo đường ngắn nhất trông giống một đường cong lệch về phía bắc trên các bản đồ như trên.

Các cung trên vĩ tuyến trên Trái Đất đôi khi được dùng làm biên giới giữa các quốc gia và vùng lãnh thổ. Một vài vĩ tuyến được dùng như biên giới:
- Biên giới giữa Canada và Hoa Kỳ hầu như hoàn toàn nằm trên vĩ tuyến 49° bắc, ngoại trừ phần giữa Québec và Vermont nằm trên vĩ tuyến 45° bắc.
- Vĩ tuyến 38° bắc được dùng để phân chia Bắc Triều Tiên và Hàn Quốc.
- Vĩ tuyến 17° bắc được dùng để phân chia Việt Nam theo hiệp ước Genève.
- Vĩ tuyến 60° nam được dùng để phân định biên giới cho châu Nam Cực

Trái Đất hiện tại có 181 đường vĩ tuyến (tính cả xích đạo là vĩ tuyến đặc biệt).

== Xem thêm ==
- Hệ tọa độ địa lý
- Kinh tuyến
- Vĩ tuyến 17
- Vĩ tuyến 38
Phân loại thống kê quốc tế về các bệnh tật và vấn đề sức khỏe liên quan

Phân loại thống kê quốc tế về các bệnh tật và vấn đề sức khỏe liên quan (tiếng Anh: "International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems"), gọi tắt là Phân loại quốc tế về bệnh tật (tiếng Anh: "International Classification of Diseases", viết tắt: ICD) cung cấp mã hóa các bệnh thành những mã ngắn gọn, làm chuẩn cho công tác nghiên cứu và thực hành y học. Không những giúp ích khi bệnh nhân được chuyển từ nước này sang nước khác (tránh lỗi dịch), ở trong cùng một nước ICD cũng giúp tránh sự hiểu sai do cách dùng từ khác nhau giữa nhân viên y tế do đào tạo bởi các trường khác nhau, hoặc được đào tạo trong các thời kỳ khác nhau.

Hiện nay, nhiều quốc gia đang phát triển sử dụng ICD-9, nhưng những quốc gia phát triển đã bắt đầu sử dụng ICD-10.

==Liên kết ngoài==
- của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
- Tra trực tuyến ICD-10 (WHO)
- Truy cập trực tiếp trang đào tạo trực tuyến ICD-10 (WHO)
- Trang hỗ trợ đào tạo trực tuyến ICD-10 (WHO)
- Công cụ tìm mã trực tuyến
- ICD-10-CM (USA – bản sửa) trên trang Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh (Hoa Kỳ)
- ICD-11 Revision (WHO)
- Truy mã cho ICD-9-CM, ICD-10-CM, ICD-10-PCS, HCPCS, DRGs
- Chuyển đổi mã ICD-9-CM sang ICD-10-CM
- ICD-9-CM and DRG on-line coding engine
- Free ICD-9-CM Code search
- ICD-10 and ICD-10 PCS
- ICD-9 and ICD-10 code lookup
- Free ICD-9 and ICD-10 online browser in english and spanish
Mùa khô

Mùa khô là thuật ngữ nói chung được sử dụng để miêu tả thời tiết tại các vùng nhiệt đới. Thời tiết tại các vùng nhiệt đới bị chi phối lớn bởi vành đai mưa nhiệt đới, nó dao động từ vùng nhiệt đới phía bắc tới vùng nhiệt đới phía nam theo chu trình của năm. Vành đai mưa nhiệt đới nằm ở Nam bán cầu khoảng từ tháng 10 tới tháng 3 năm sau, trong thời gian này Bắc bán cầu trải qua mùa khô với lượng mưa là rất nhỏ. Từ tháng 4 đến tháng 9, vành đai mưa nhiệt đới nằm ở Bắc bán cầu và vùng nhiệt đới phía nam trải qua mùa khô của nó.

Vành đai mưa nhiệt đới này kéo dài xa nhất về phía bắc tới khoảng đường hạ chí tuyến cũng như xa nhất về phía nam tới khoảng đường đông chí tuyến. Gần các vĩ độ này thì chỉ có một mùa khô và một mùa mưa mỗi năm. Ở khu vực gần xích đạo thì có hai mùa mưa và hai mùa khô do vành đai mưa đi ngang qua đây hai lần mỗi năm, một lần do vành đai mưa di chuyển về phía bắc và một lần do vành đai này di chuyển về phía nam. Giữa các vùng nhiệt đới và xích đạo, các khu vực có thể trải qua các mùa mưa dài hay ngắn. Tuy nhiên, địa hình khu vực có thể biến đổi đáng kể các mẫu hình khí hậu này.

== Vành đai mưa ==
Vành đai mưa nhiệt đới nằm ở bán cầu nam khoảng từ tháng 10 đến tháng 3; trong thời gian đó vùng nhiệt đới phía bắc có một mùa khô với lượng mưa thưa thớt hơn, và ngày thường nắng trong suốt. Từ tháng 4 đến tháng 9, vành đai mưa nằm ở bán cầu bắc, và vùng nhiệt đới phía nam có mùa khô. Theo phân loại khí hậu Köppen, đối với khí hậu nhiệt đới, tháng mùa khô được định nghĩa là tháng có lượng mưa trung bình dưới 60 mm (2,4 in).

Vành đai mưa đạt đến gần như xa về phía bắc như Tropic of Cancer và xa về phía nam như Tropic of Capricorn. Gần các vĩ độ này, có một mùa mưa và một mùa khô hàng năm. Ở xích đạo có hai mùa ẩm ướt và hai mùa khô, khi vành đai mưa đi qua hai lần một năm, một lần di chuyển về phía bắc và một lần di chuyển về phía nam. Giữa vùng nhiệt đới và xích đạo, các địa điểm có thể trải qua một mùa ẩm ướt ngắn và dài; và một mùa khô ngắn và dài. Tuy nhiên, địa lý địa phương có thể thay đổi đáng kể các mô hình khí hậu này.

== Hạn hán ==
Trong mùa khô, độ ẩm rất thấp, khiến một số lỗ tưới nước và sông cạn kiệt. Việc thiếu nước (và thiếu nguồn cung cấp thực phẩm) có thể buộc nhiều động vật chăn thả di cư đến những nơi màu mỡ hơn. Ví dụ về các loài động vật như vậy là: ngựa vằn, voi, hươu cao cổ, tê giác, linh dương và linh dương đầu bò, trâu nước, trâu cape, gaur, heo vòi, emu, đà điểu, rhea và kangaroo. Do thiếu nước trong thực vật, các vụ cháy rừng khá là phổ biến.
== Bệnh tật ==
Dữ liệu cho thấy ở châu Phi khi bắt đầu mùa khô trùng với sự gia tăng các trường hợp mắc bệnh sởi - mà các nhà nghiên cứu cho rằng có thể là do lượng người tập trung cao hơn vào mùa khô, vì các hoạt động nông nghiệp đều không thể thực hiện được nếu không có hệ thống tưới tiêu. Trong thời gian này, một số nông dân chuyển đến các thành phố, tạo ra các trung tâm có mật độ dân số cao hơn, và cho phép dịch bệnh lây lan dễ dàng hơn.

== Xem thêm ==
- Mùa mưa
- Gió mùa
Mùa mưa

Mùa mưa là thuật ngữ (từ) thông thường được sử dụng để miêu tả các mùa trong đó lượng mưa trung bình trong khu vực được tăng lên đáng kể. Nó được sử dụng chủ yếu để miêu tả thời tiết tại các khu vực nhiệt đới. Thời tiết tại khu vực này bị chi phối chủ yếu bởi chuyển động của vành đai mưa nhiệt đới, nó dao động từ các vùng nhiệt đới phía bắc tới các vùng nhiệt đới phía nam theo tiến trình của năm.

Vành đai mưa nhiệt đới nằm ở Nam bán cầu vào khoảng tháng 11 tới tháng 3 năm sau, cũng là thời gian mùa khô ở Bắc bán cầu. Mỗi ngày bắt đầu với sự nóng bức và nhiều nắng, với độ ẩm cao tích lũy trong ngày và tạo ra những trận mưa dông, mưa rào xối xả vào buổi chiều và tối. Từ tháng 4 tới tháng 10, vành đai mưa nằm ở Bắc bán cầu và các khu vực nhiệt đới phía bắc trải qua mùa mưa của mình.

Vành đai mưa nhiệt đới này kéo dài xa nhất về phía bắc tới khoảng đường hạ chí tuyến cũng như xa nhất về phía nam tới khoảng đường đông chí tuyến. Gần các vĩ độ này thì chỉ có một mùa khô và một mùa mưa mỗi năm. Ở khu vực gần xích đạo thì có hai mùa mưa và hai mùa khô do vành đai mưa đi ngang qua đây hai lần mỗi năm, một lần do vành đai mưa di chuyển về phía bắc và một lần do vành đai này di chuyển về phía nam. Giữa các vùng nhiệt đới và xích đạo, các khu vực có thể trải qua các mùa mưa dài hay ngắn. Tuy nhiên, địa hình khu vực có thể biến đổi đáng kể các mẫu hình khí hậu này.

Ở Việt Nam mùa mưa biểu hiện rõ rệt ở miền Nam, thường bắt đầu từ cuối tháng 4 hoặc đầu tháng 5 cho đến hết tháng 10, riêng ở khu vực duyên hải Trung Bộ từ đèo Ngang tới mũi Dinh (Hà Tĩnh - Ninh Thuận) thì lệch hẳn về thu đông từ tháng 8 đến tháng 12. Những cơn mưa dài có thể gây bão.
== Cảnh video ==
- Wet season in Bamako
== Xem thêm ==
- Mùa khô
- Gió mùa
Trễ mùa

Trễ mùa là một hiện tượng trong đó ngày mà nhiệt độ cực đại hay cực tiểu (trung bình hàng năm) của không khí tại một vị trí địa lý nào đó trên hành tinh bị chậm lại một khoảng thời gian nào đó so với thời điểm diễn ra sự chiếu nắng cực đại hay cực tiểu tương ứng.

Trên Trái Đất, trễ mùa về trung bình là xấp xỉ khoảng một tháng và sinh ra hiện tượng là thời điểm nóng nhất của mùa hè cũng như thời điểm lạnh nhất của mùa đông bị chậm lại khoảng một tháng so với thời điểm mà vị trí biểu kiến của Mặt Trời là cao nhất về phía bắc hay thấp nhất về phía nam. Hiện tượng trễ mùa trên Trái Đất chủ yếu là do sự hiện diện của một lượng lớn nước, là chất có nhiệt nóng chảy cao cho sự đóng băng và ngưng tụ.

Các hành tinh khác cũng có sự trễ mùa nhưng khác với của Trái Đất. Ví dụ, Hải Vương Tinh có "năm" kéo dài bằng khoảng 165 năm của Trái Đất và sự trễ mùa của nó kéo dài khoảng 30 năm trên Trái Đất (tương đương 2 tháng 5 ngày của Trái Đất). Các hành tinh khí khổng lồ như Mộc Tinh, Thổ Tinh, Thiên Vương Tinh và Hải Vương Tinh, cũng như vệ tinh của Thổ Tinh là Titan tất cả đều có các hiện tượng trễ mùa rõ ràng tương đương với khoảng 2 đến 3 "tháng" trong "năm" theo thuật ngữ năm của Trái Đất. Ngược lại, Hỏa Tinh và Kim Tinh có trễ mùa không đáng kể (chỉ vài "ngày" theo thuật ngữ năm trên Trái Đất), hiện tượng tương tự cũng được dự kiến cho Thủy Tinh do nó không có bầu khí quyển.

==Tham khảo==
- Trễ mùa của Hải Vương Tinh .
==Liên kết ngoài==
- http://pds-atmospheres.nmsu.edu/education_and_outreach/encyclopedia/radiative_time_constant.htm
Đài thiên văn Paris

Đài thiên văn Paris (tiếng Pháp: Observatoire de Paris hay tên mới hơn Observatoire de Paris-Meudon) là một đài thiên văn của Pháp nằm ở quận 14 thành phố Paris. Đây là một trong số các trung tâm nghiên cứu thiên văn lớn của thế giới.

Về mặt hành chính, nó được xếp vào "grand établissement" (cơ quan lớn) trực thuộc Bộ giáo dục của Pháp, với chức năng giống một trường đại học, bao gồm:
- Nghiên cứu thiên văn học và vật lý thiên văn
- Đào tạo các bậc sau đại học (gồm tiến sĩ) về ngành này
- Phổ biến kiến thức cho cộng đồng

Đây là nơi đặt trụ sở của Phòng Thời gian Quốc tế. Đài thiên văn này còn duy trì một trạm quan sát Mặt Trời ở Meudon và một trạm quan sát radio ở Nançay.

==Lịch sử==
Việc hình thành đài thiên văn này xuất phát từ tham vọng của Jean-Baptiste Colbert để mở rộng quyền lực trên biển và trong thương mại quốc tế của Pháp trong thế kỷ 17. Louis XIV khởi động việc xây dựng từ năm 1667, và công trình hoàn thành năm 1671. Kiến trúc sư thiết kế có thể là Claude Perrault người anh em của một thư ký cho Colbert. Các thiết bị quang học đã được cung cấp bởi Giuseppe Campani. Đài thiên văn này được mở rộng nhiều lần trong lịch sử vào các năm 1730, 1810, 1834, 1850 và 1951. Lần mở rộng cuối cùng là xây thêm phòng kinh tuyến thiết kế bởi Jean Prouvé.

Niên lịch đầu tiên của thế giới được xuất bản tại đây, dưới tiêu đề "Connaissance des temps" ("Kiến thức về thời gian"), năm 1679, sử dụng hiện tượng các vệ tinh của Sao Mộc bị khuất bóng sau hành tinh này để hỗ trợ hoa tiêu hàng hải và hình thành kinh tuyến. Năm 1863, xuất bản bản đồ thời tiết hiện đại đầu tiên. Năm 1882, một máy thiên họa dùng thấu kính đường kính 33 cm được lắp đặt, phục vụ cho dự án quốc tế "Carte du Ciel" ("Bản đồ bầu trời").

===Các giám đốc===
- Giovanni Cassini: 1671-1712
- Jacques Cassini: 1712-1756
- César-François Cassini de Thury: 1756-1784
- Dominique, comte de Cassini: 1784-1793
- Joseph Jérôme Lefrançais de Lalande: 1795-1800
- Pierre Méchain: 1800-1804
- Jean Baptiste Joseph Delambre: 1804-1822
- Alexis Bouvard: 1822-1843
- François Arago: 1843-1853
- Urbain Le Verrier: 1854-1870
- Charles-Eugène Delaunay: 1870-1873
- Urbain Le Verrier: 1873-1877
- Amédée Mouchez: 1878-1892
- Félix Tisserand: 1892-1896
- Maurice Loewy: 1896-1907
- Benjamin Baillaud: 1908-1926
- Henri-Alexandre Deslandres: 1926-1929
- Ernest Esclangon: 1929-1944
- André Danjon: 1945-1963
- Jean-François Denisse 1963–1967
- Jean Delhaye 1967–1971
- Raymond Michard 1971–1976
- Jacques Boulon 1976–1981
- Pierre Charvin 1981–1991
- Michel Combes 1991–1999
- Pierre Couturier 1999–2003
- Daniel Egret 2003-2011
- Claude Catala 2011-nay

==Liên kết ngoài==
- Trang mạng chính thức
Hè

Hè trong tiếng Việt có thể có nghĩa là:
- Mùa hè: Một trong bốn mùa của năm
- Bộ phận trước nhà, tương đương với hiên nhà
- Phần dành cho người đi bộ trên đường, như hè phố, vỉa hè.
Hổ phách

Hổ phách (琥珀), còn được gọi là huyết phách (血珀), minh phách (明珀), hồng tùng chi, (tiếng Latinh: "succinum"), là nhựa cây đã hóa đá (hóa thạch) từ nhiều triệu năm về trước, được đánh giá cao về màu sắc và vẻ đẹp tự nhiên. Các phân tích cho thấy hổ phách có công thức hóa học là CHO, viết gọn là (CHO). Hổ phách thường gặp dưới dạng khối nhựa cứng hoặc dạng nhũ đá với các khối to nhỏ không đều nhau, nhìn trong suốt với màu rất đẹp; một số trường hợp còn thấy rõ trong mảnh hổ phách chứa các động vật hóa thạch nguyên vẹn. Đem đun nóng, hổ phách tỏa mùi hương dễ chịu. Hổ phách dẫn nhiệt rất kém. Thales đã phát hiện ra từ 600 năm trước Công nguyên rằng khi chà xát liên tục vào miếng vải hoặc miếng len thì hổ phách sinh điện.

Hổ phách được sử dụng trong nhiều công nghệ. Đông y cổ truyền cho rằng hổ phách có vị ngọt, tính bình vào bốn kinh tâm, can, phế và bàng quang; có tác dụng an thần, định kinh, lợi tiểu tiện, tán ư huyết; chỉ dành cho người hỏa suy, thủy thịnh. Vì dễ mài giũa và cắt gọt, hổ phách trở thành vật liệu quý đối với ngành thủ công mỹ nghệ: chế biến tẩu thuốc, làm nhiều món trang sức đắt tiền như mặt nhẫn, sợi dây chuyền, cườm tay, hoa tai, v.v...

== Đọc thêm ==
- Căn phòng hổ phách

== Liên kết ngoài ==
- Thế giới Hổ phách A comprehensive website maintained by the Earth Science Department of Emporia State University, Emporia, Kansas (Truy cập 29 May 2005)
- Several dozen full text historical references on Amber Theophrastus, George Frederick Kunz, and special on Baltic Amber.
- Publications on amber inclusions
- http://www.webmineral.com/data/Amber.shtml
- http://www.mindat.org/min-188.html
- http://www.gemstone.org/gem-by-gem/english/amber.html
- http://mineral.galleries.com/minerals/mineralo/amber/amber.htm
Quy Sơn

Quy Sơn có thể là:

- Quy Sơn, Đào Viên
- Quy Sơn Linh Hựu
- Quy Sơn Thiên Hoàng
- Kameyama (龜山 - Quy Sơn)
Ångström

Ångström (, ; (viết tắt là Å, đọc là "ăng-strôm") là một đơn vị đo độ dài. Nó không phải là một đơn vị đo độ dài nằm trong SI, tuy nhiên đôi khi được dùng cùng các đơn vị của SI, mặc dù việc này không được khuyến khích.

Nó đôi khi được dùng để thể hiện kích thước của nguyên tử, chiều dài của liên kết hóa học và bước sóng ánh sáng.

Đơn vị đo này được đặt tên theo nhà vật lý người Thụy Điển Anders Jonas Ångström, một trong số những người đã gây dựng nên môn quang phổ học.

== Sử dụng ==
Đường kính của một nguyên tử là vào thứ tự của 1 Angstrom, vì vậy các đơn vị đặc biệt tiện dụng khi đề cập đến các bán kính nguyên tử và ion hoặc kích thước của các phân tử và khoảng cách giữa các máy bay của các nguyên tử trong tinh thể. Bán kính cộng hóa trị của các nguyên tử clo, lưu huỳnh, phosphor và khoảng một angstrom, trong khi kích thước của một nguyên tử hydro là khoảng một nửa của một angstrom. Các angstrom được sử dụng ở dạng rắn vật lý trạng thái, hóa học, và tinh thể học. Các đơn vị được sử dụng để trích dẫn các bước sóng của ánh sáng, độ dài liên kết hóa học, và kích thước của cấu trúc vi sử dụng kính hiển vi điện tử. Bước sóng tia X có thể được đưa ra trong angstrom, như những giá trị này thường nằm trong khoảng 1-10 Å.
== Lịch sử ==
Các đơn vị được đặt tên theo nhà vật lý người Thụy Điển Anders Jonas Ångström, người sử dụng nó để tạo ra một biểu đồ của các bước sóng của bức xạ điện từ ánh sáng mặt trời trong năm 1868. sử dụng của các đơn vị của ông đã làm cho nó có thể để báo cáo các bước sóng của ánh sáng nhìn thấy (4000-7000 Å) mà không phải sử dụng số thập phân hoặc phân số. Biểu đồ và đơn vị trở nên sử dụng rộng rãi trong vật lý năng lượng mặt trời, nguyên tử quang phổ, và khoa học khác mà đối phó với các cấu trúc vô cùng nhỏ.

Mặc dù angstrom là 10  mét, nó được định nghĩa một cách chính xác theo tiêu chuẩn riêng của mình bởi vì nó là quá nhỏ. Các lỗi trong tiêu chuẩn mét là lớn hơn so với đơn vị anstrom! Định nghĩa 1907 của Angstrom là bước sóng của dòng màu đỏ của cadmium thiết lập để được 6438,46963 angstrom quốc tế. Vào năm 1960, các tiêu chuẩn cho đồng hồ được xác định lại về quang phổ, cuối cùng dựa hai đơn vị trên cùng một định nghĩa.
== Bội số của Angstrom ==
Các đơn vị khác dựa trên angstrom là micron (10  Å) và millimicron (10 Å). Các đơn vị này được sử dụng để đo độ dày màng mỏng và đường kính phân tử.
== Viết Angstrom Symbol ==
Mặc dù biểu tượng cho angstrom là dễ dàng để viết trên giấy, một số mã là cần thiết để tạo ra nó bằng cách sử phương tiện truyền thông kỹ thuật số. Trong giấy tờ cũ, chữ viết tắt "AU" được đôi khi được sử dụng. Phương pháp viết biểu tượng bao gồm:

- Gõ ký hiệu U + 212B hoặc U + 00C5 trong Unicode
- Sử dụng biểu tượng & # 8491 hoặc & # 197 trong HTML
- Sử dụng mã & Aring; trong HTML
Danh sách thuật ngữ ngôn ngữ học

Dưới đây là danh sách các thuật ngữ dùng trong ngôn ngữ học, xếp theo thứ tự chữ cái của các từ tiếng Anh.

== Xem thêm ==
- Bài chính Ngôn ngữ học
- Thuật ngữ ngữ âm học
- Danh sách các nhà ngôn ngữ học
- Cách (ngữ pháp) ("declension")
- Chia động từ ("conjugation")
- Giống (ngữ pháp) ("grammatical gender")
- Đại từ nhân xưng ("grammatical person")
- Số (ngữ pháp) ("grammatical number")
- Dạng (ngữ pháp) ("grammatical voice")
- Thì (ngữ pháp) ("grammatical tense")
- Thể (ngữ pháp) ("grammatical aspect")
- Trạng (ngữ pháp) ("grammatical mood")
Werner Heisenberg

Werner Karl Heisenberg (5 tháng 12 năm 1901 – 1 tháng 2 năm 1976) là một nhà vật lý nổi danh của thế kỷ 20. Ông là một trong những người sáng lập ra thuyết cơ học lượng tử và đoạt giải Nobel vật lý năm 1932.

== Tiểu sử ==
Ông sinh ra ở Würzburg, Đức và qua đời tại München. Trong thời kỳ thế chiến thứ 2, Heisenberg là người đứng đầu Dự án năng lượng nguyên tử của Đức Quốc Xã, mặc dù bản chất của dự án này và các công việc của ông trong vị trí này vẫn còn tranh cãi. Dù vậy sau chiến tranh thế giới thứ 2 ông đã không bị tòa án quốc tế xét xử một phần vì dự án của ông vẫn còn đang dang dở và ông được trả trở về Đức. Ông nổi tiếng nhất với việc khám phá ra một trong những nguyên lý quan trọng nhất của vật lý hiện đại, nguyên lý bất định của Heisenberg.

Ông từng là học trò rồi là người đồng nghiên cứu với nhà vật lý nổi tiếng Niels Bohr.

== Sự nghiệp ==
- Nguyên lý Heisenberg: Ông đã viết câu sau đây năm 1927, tóm lược nguyên lý bất định của ông:

== Liên kết ngoài ==
- Werner Heisenberg – nhà khoa học gây tranh cãi
Bài hát Thế vận hội

Bài hát Thế Vận Hội, hay bài ca Olympic, là bài hát do Spyros Samaras soạn dựa trên lời một bài thơ của nhà thơ và nhà văn Hy Lạp Kostis Palamas. Bài hát được biểu diễn lần đầu tiên tại Thế Vận Hội lần thứ nhất tổ chức tại Athens năm 1896. Nhưng từ năm 1958 bài hát mới được công khai trở thành bài ca chính thức cho Thế Vận Hội.

"Bài hát Thế Vận Hội" đã được ghi âm và biểu diễn trong nhiều ngôn ngữ, vì những nước chủ nhà của từng Thế Vận Hội thường dịch bài hát sang ngôn ngữ của nước mình. Ví dụ tiếng Tây Ban Nha (Barcelona 1992), tiếng Anh (Atlanta 1996 và Salt Lake 2002), tiếng Nga (Moskva 1980) và tiếng Na Uy (Lillehammer 1994).

== Lời tiếng Việt ==
Ngọn lửa Olympian bất tử

Đèn hiệu của chúng ta chiếu sáng theo cách của chúng ta

Nắm bắt trái tim của chúng tôi với những ngọn lửa hy vọng

Vào ngày trọng đại này

Bây giờ chúng ta đi khắp thế giới

Để chia sẻ những trò chơi cũ

Hãy để tất cả các lá cờ của mọi vùng đất

Trong tình huynh đệ diễn ra

Hát ra mỗi quốc gia, tiếng nói mạnh mẽ

Tăng lên trong sự hài hòa

Tất cả mưa đá các vận động viên dũng cảm của chúng tôi

Với các chủng chiến thắng

Ánh sáng Olympic đốt cháy và bừng cháy

O'er biển và núi và đồng bằng

Đoàn kết, truyền cảm hứng, mang vinh dự

Để các trò chơi tăng dần này

Cầu mong trị vì chiến thắng

Dọc theo con đường vàng

Khi các nhà vô địch mới ngày mai xuất hiện

Nâng cao tinh thần nhiệt thành của trò chơi

Hãy lộng lẫy tuyên bố mỗi hành động chết người

Đăng quang với vinh quang và danh tiếng

Và hãy để tình huynh đệ và học bổng

Bao quanh linh hồn của mọi quốc gia

Ôi ngọn lửa, vĩnh cửu trong bầu trời của bạn rất tươi sáng

Chiếu sáng chúng tôi bằng ánh sáng vĩnh cửu của bạn

Đó là ân sủng và vẻ đẹp và sự lộng lẫy

Tỏa sáng như mặt trời

Bừng sáng lên

Ban cho chúng tôi danh dự, sự thật và tình yêu của bạn

==Liên kết ngoài==
- Tải xuống bài ca Olympic (mp3)
- Tải xuống bài ca Olympic (mp3)
Viện lúa Đồng bằng sông Cửu Long

Viện nghiên cứu lúa Đồng bằng sông Cửu Long (tên giao dịch tiếng Anh: "Cuu Long Delta Rice Research Institute" hay "CLRRI") là một viện nghiên cứu và đào tạo trực thuộc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) có địa chỉ tại xã Tân Thạnh, huyện Thới Lai, thành phố Cần Thơ, Việt Nam với tổng diện tích 366 ha. Tiền thân của viện này là Trung tâm Kỹ thuật Nông nghiệp đồng bằng sông Cửu Long được thành lập theo quyết định số 41 NN-TC/QĐ ngày 8 tháng 1 năm 1977. Trung tâm này đã được Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng đổi tên như hiện nay vào năm 1985.

== Chức năng ==
Viện này có chức năng:
- Tổ chức nghiên cứu khoa học và công nghệ về cây lúa, các cây trồng khác và hệ thống nông nghiệp vùng lúa;
- Xây dựng và thực hiện các chương trình nghiên cứu khoa học và công nghệ, hợp tác với các tổ chức trong và ngoài nước theo sự phân công của Nhà nước và của Bộ;
- Đào tạo, tập huấn và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật nông nghiệp, trong đó có đào tạo tiến sĩ ngành di truyền và chọn cây giống.
- Thực hiện nghiên cứu cơ bản và ứng dụng về cây lúa và các loại cây trồng khác trong hệ thống canh tác trên nền đất lúa.
- Hợp tác nghiên cứu về cây lúa và hệ thống canh tác trên nền lúa với các cơ quan trong và ngoài nước.
- Chuyển giao các tiến bộ khoa học kỹ thuật nông nghiệp.
- Huấn luyện khoa học kỹ thuật cho cán bộ nông nghiệp và nông dân trong vùng ĐBSCL, tham gia đào tạo sau đại học.
- Sản xuất và cung ứng các cấp giống lúa cho vùng ĐBSCL và các vùng khác.
Máy đo lượng mưa

Máy đo mưa hay còn gọi là vũ lượng kế hoặc vũ kế là một dụng cụ được dùng bởi các nhà khí tượng học và thủy văn học để đo lượng mưa trong một khoảng thời gian.

Hầu hết các máy đo mưa được đo bằng đơn vị milimét. Lượng mưa đôi khi được báo cáo bằng centimét hay inch.

Các loại máy đo gồm các loại có một ống chia độ, máy đo khối lượng, máy đo nhỏ giọt và một ống gom được gắn vào. Mỗi loại có những ưu điểm và khuyết điểm riêng trong việc nhận thông tin về mưa.

Các máy đo mưa cũng có những giới hạn của nó. Thí dụ trong trường hợp bão nhiệt đới, thì việc đo mưa hầu như không thể thực hiện hoặc cho kết quả không chính xác (giả sử rằng thiết bị không bị ảnh hưởng do bão) do gió quá mạnh. Mặt khác, máy đo mưa chỉ cho kết quả trong một khu vực nhỏ.

Một trở ngại nữa là khi thời tiết lạnh, nhiệt độ giảm xuống dưới 0 °C. Khi đó, nước hoặc tuyết sẽ bị đóng băng và không thể chảy vào phễu thu.

Máy đo mưa có thể được đọc một cách thủ công hoặc tự động bằng trạm quan trắc tự động. Tần suất đọc thông tin phụ thuộc vào yêu cầu của cơ quan khí tượng.

Máy đo mưa, cũng như các dụng cụ thời tiết khác phải được đặt xa các công trình để đảm bảo độ chính xác.

== Máy đo mưa tiêu chuẩn ==
Máy đo mưa tiêu chuẩn gồm có một phễu gắn vào ống chia độ, được đựng trong một thùng chứa. Hầu hết ống chia được chia theo milimét. Trong hình trên, ống chia được đánh dấu đến 25 mm, mỗi đường gạch ngang cách nhau 0,2 mm.

== Máy đo mưa theo khối lượng ==
Một loại máy đo mưa theo khối lượng gồm có một vật chứa nằm ở một đầu bút ghi. Đầu ghi sẽ ghi thông tin lên một cuộn giấy. Máy không có khuyết điểm về đo thiếu so với máy đo mưa nhỏ giọt, nhưng giá của nó mắc hơn.

== Máy đo mưa nhỏ giọt ==
Máy đo mưa nhỏ giọt sẽ tăng bút ghi lên mỗi khi lượng mưa tăng 0,2 mm. Thông tin được ghi mỗi 10 phút một lần.

Máy đo mưa nhỏ giọt không chính xác như máy đo tiêu chuẩn vì mưa có thể dừng trước khi bút ghi tăng lên. Do đó, khi cơn mưa sau đến thì chỉ cần vài giọt mưa, bút ghi có thể sẽ nhảy lên mức mới, cho kết quả không chính xác.
== Máy đo lượng mưa hiện đại hiện nay ==
Máy đo lượng mưa hiện đại nhất hiện nay có thể đo được lượng mưa rất nhỏ và lượng mưa rất lớn, chúng có thể kết hợp để đo các yếu tố khác như nhiệt độ, ẩm độ, tốc độ gió, hướng gió, nhiệt độ và độ ẩm của đất. Thông tin được truyền qua một modem khí tượng rồi đến modem (14-56k) để vào máy tính, thông tin khí tượng được cập nhật vài phút 1 lần và các thông tin tự động được ghi vào máy tính. (Thiết bị đó có tên là "Agrarmeteorologie" trong tiếng Đức.)

== Xem thêm ==
- Phong vũ biểu

== Liên kết ngoài ==
- What is a Rain Gauge?
Phần mềm ứng dụng

Phần mềm ứng dụng (tiếng Anh: "Application software", hay còn được viết tắt là "app") là một loại chương trình có khả năng làm cho thiết bị điện tử thực hiện trực tiếp một công việc nào đó người dùng muốn thực hiện. Điều này khác với phần mềm hệ thống tích hợp các chức năng của thiết bị, nhưng có thể không trực tiếp thực hiện một tác vụ nào có ích cho người dùng. Phần mềm ứng dụng chia làm hai loại: "Tiện ích" và "Công cụ"

Sự phân biệt giữa phần mềm hệ thống và phần mềm ứng dụng không rõ ràng. Tuy nhiên, đôi khi vấn đề này cũng được tranh cãi. Ví dụ trường hợp Bộ Tư pháp Hoa Kỳ và Microsoft tranh cãi Internet Explorer có phải là một phần của Windows không.

Ví dụ tiêu biểu cho phần mềm ứng dụng là chương trình xử lý văn bản, bảng tính, chương trình giải trí.

Các phần mềm ứng dụng thường được gom lại thành bộ phần mềm. Microsoft Office và OpenOffice.org là những bộ phần mềm gồm có chương trình xử lý văn bản, bảng tính và các phần mềm khác. Các phần mềm riêng biệt trong bộ phần mềm thường có giao diện và tính năng tương tự làm người dùng dễ dàng học và sử dụng. Và các phần mềm thường tương tác được với nhau để đem lại lợi ích cho người dùng. Ví dụ, phần mềm bảng tính có thể nhúng một phần văn bản vào.

Trong một số hệ thống nhúng, người dùng không biết được phần mềm ứng dụng trong hệ thống, như các phần mềm điều khiển thiết bị cơ khí, y tế, DVD, VCD, máy giặt hay lò vi ba.

== Một số loại phần mềm ứng dụng==
- Phần mềm văn phòng
- Dữ liệu
- Tính toán
- Làm nhóm
- Biểu mẫu
- Ghi chú
- Quản lý
- Trình diễn
- Xuất bản
- Văn bản
- Giao tiếp
- Dự án
- Tạo web
- Thiết kế
- Đồ họa
- Soạn nhạc
- Phần mềm xã hội
- Phần mềm giải trí
- Phần mềm quản lý
- Ứng dụng trên thiết bị di động
- Ứng dụng web

== Xem thêm ==
- Công nghệ phần mềm
- Phát triển phần mềm
- Thiết kế phần mềm
- Bảo trì phần mềm
- Quản lý dự án phần mềm
- Chất lượng của hệ thống phần mềm
- Phần mềm công cụ

== Liên kết ngoài ==
- Software
- Application (application software), Webopedia
Ajax

Thuật ngữ Ajax có thể liên quan đến:
- Ajax Amsterdam, đội bóng chủ chốt của Amsterdam, Hà Lan
- Ajax (lập trình), viết tắt của Asynchronous JavaScript and XML, một kỹ thuật mới để phát triển ứng dụng web
- Ajax (thần thoại), trong Thần thoại Hy Lạp
Đền

Đền thờ (và điện thờ) là công trình kiến trúc được xây dựng để thờ cúng một vị thần hoặc một danh nhân quá cố. Nhiều đền thờ dành cho các thần thánh trong tôn giáo hoặc tín ngưỡng địa phương. Nhiều đền thờ được xây dựng để ghi nhớ công ơn của một anh hùng có công với đất nước hay công đức của một cá nhân với địa phương mà được dựng lên theo truyền thuyết dân gian.

Ở Trung Quốc có các đền thờ các vị thần tiên của Đạo giáo như Tam Thanh Huyền Đế, Linh quan, Lão Đăng lộc đình, Thần Vũ Bát sát, Lão tổ Thiền sư, Hắc hổ Huyền đàn và Sùng linh Địa kỳ, ở Ai Cập cổ đại có các đền thờ chư thần (như đền thần Isis ở Philae) hoặc đền thờ pharaon; còn ở Hy Lạp có các đền thờ các vị thần trong Thần thoại Hy Lạp như đền Delphi thờ thần Apollo. Ở Việt Nam có nhiều nhân vật có thực trong lịch sử được xây dựng đền thờ ở rất nhiều nơi là các vị vua: Lý Nam Đế, Triệu Quang Phục, Đinh Tiên Hoàng, Lê Đại Hành; các nhân vật lịch sử: Lý Quốc Sư, Lý Thường Kiệt, Tô Hiến Thành, Thánh Tam Giang, Trần Hưng Đạo và các vị thần thánh như Tản Viên Sơn Thánh, Cao Sơn, Quý Minh.

==Ở Việt Nam ==
- Phú Thọ: Đền Hùng, Đền Mẫu Âu Cơ
- Hà Nội: Đền Sóc, Đền Hát Môn, Đền Nội Bình Đà, Đền Và, Đền Phù Đổng, Đền Lý Quốc Sư, Thăng Long tứ trấn, Đền Ngọc Sơn
- Hưng Yên: Đền Dạ Trạch
- Hải Dương: Đền Kiếp Bạc
- Bắc Ninh: Đền Lý Bát Đế, Đền Bà Chúa kho
- Nam Định: Đền Trần
- Thái Bình: Đền Trần
- Quang Ninh: Đền Cửa Ông
- Ninh Bình: Đền Vua Đinh, Đền Vua Lê, Đền Thánh Nguyễn
- Thanh Hoá: Đền Bà Triệu
- Nghệ An: Đền Cuông
- Hà Tĩnh: Đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn
- Bình Định: Đền Tây Sơn Tam Kiệt
- Đồng Nai: Đền thờ Nguyễn Hữu Cảnh
- TP. Hồ Chí Minh: Đền thờ Trần Hưng Đạo
- Kiên Giang: Đền Thờ Mạc Cửu
- Lạng Sơn: Đền Kỳ Cùng
Vitamin B12

Thuật ngữ vitamin B (viết tắt B) có hai cách dùng:
- Ở nghĩa rộng, nó chỉ nhóm cobalamin, là những hợp chất chứa Co, gồm những chất như cyanocobalamin (hình thành khi sử dụng xyanua trong quá trình tinh chế), hyđrôxocobalamin và 2 thể coenzym của B, mêtylcobalamin (MeB) và 5-deôxyadenosylcobalamin (adenosylcobalamin - AdoB).
- Theo nghĩa chuyên biệt hơn, B được dùng để chỉ cyanocobalamin. Đây là dạng B được dùng trong thực phẩm và chế phẩm bổ sung dinh dưỡng.

- Pseudo-B (B giả) là những chất giống B được tìm thấy ở một số sinh vật như "Spirulina spp." (tảo lam, cyanobacteria). Tuy nhiên, các chất này không có hoạt tính sinh học của B đối với cơ thể người.

- Vitamin B có cấu tạo rất phức tạp, công thức phân tử CHONPCo, phân tử lượng 1490; nhiệt độ nóng chảy khoảng 300C

- Vitamin B có dạng tinh thể màu đỏ, không mùi vị, bền trong tối, bền ở nhiệt độ thường, bền ở pH acid; dễ phân hủy ngoài ánh sáng.

- Cyanocobalamin được tách ra từ Lactobacillus lactics. Do có độ bền cao và sẵn có nên đây là dạng vitamin thường được sử dụng nhất. Cyanocobalamin còn xuất hiện trong tự nhiên dưới dạng adenosylcobalamin và methylcobalamin (gốc 5' - deoxyadenosyl và gốc methyl thay thế gốc cyanide).

- Adenosylcobalamin (coenzyme B12) tham gia vào phản ứng sắp xếp lại nguyên tử H, gốc alkyl và gốc acyl giữa hai nguyên tử carbon kề nhau. Phản ứng này đóng vai trò quan trọng trong trao đổi chất ở nhiều loại vi khuẩn.

- Ở động vật, vitamin B tham gia vào phản ứng chuyển methylmalonyl-CoA thành sucinyl-CoA. Thiếu vitamin B dẫn đến việc thải acid methylmalonic ra nước tiểu. Vitamin B còn tham gia tạo các acid deoxyribonucleic.

- Methylcobalamin được tạo thành trong quá trình methyl hóa homocystein thành methionine. Enzyme liên quan đến phản ứng này là methyl transferase phụ thuộc cobalamin.

- Sự hấp thụ Cyanocobalamin được thực hiện nhờ một "yếu tố nội tại" là glycoprotein do tế bào viền tuyến đáy vị tiết ra. Sự thiếu hụt vitamin B trong cơ thể chủ yếu do nguyên nhân rối loạn hấp thu (do tạo thành "yếu tố nội tại" không phù hợp) hay do bệnh thiếu máu.

- Vitamin B (sử dụng độc lập hay kết hợp cùng kháng sinh) có khả năng thúc đẩy tăng trưởng ở gà con, heo sữa, lợn thiến do nó ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa vitamin và protein. Vì thế, Vitamin B được sử dụng rộng rãi trong chăn nuôi. Hiệu quả sử dụng đặc biệt cao đối với động vật còn non. Vitamin B cũng được dùng để tăng sản lượng ở trứng gà đẻ.

- Nhu cầu vitamin B hàng ngày ở người lớn khoảng 3 formula_1 4 formula_2g. Nồng độ bình thường trong huyết tương khoảng 450 pg/ml.

- Gan, thận, lách, tuyến ức và các mô cơ là những cơ quan chứa nhiều vitamin B. Ăn nhiều nội tạng động vật là phương pháp tốt để giảm nhẹ các biểu hiện thiếu vitamin B ở người.

- Độ bền của vitamin B phụ thuộc vào yếu tố. Vitamin này tương đối bền ở pH 4 formula_1 6, thậm chí ở nhiệt độ cao. Trong môi trường kiềm hay khi có mặt các chất khử như acid ascorbic hay SO, vitamin B bị phân hủy nhanh. Khi có sự hiện diện của vitamin C, vitamin B trở nên ít bền vững với nhiệt độ hơn và có thể bị phá hủy lượng đáng kể. Trong chế biến, vitamin B khá bền vững với nhiệt độ, trừ khi trong môi trường kiềm hoặc nhiệt độ quá 100C.
Cháo

Cháo là một món ăn chủ yếu dùng gạo và nước khi nấu của nhiều dân tộc tại Đông Á và Đông Nam Á. Đối với người Việt cháo là một trong hai món ăn thường ngày nhất: cơm và cháo. Tại Trung Quốc cháo được gọi là 粥 (tiếng Phổ thông phát âm là "zhōu", tiếng Quảng Đông đọc "zuk"; âm Hán Việt là "chúc"); tại Nhật Bản cháo được viết dùng chung chữ 粥 nhưng phát âm là "kayu". Trong khi đó, Thái Lan gọi cháo là "joke", Malaysia có tên "bubur" cho cháo, Campuchia dùng từ "babar" và Philippines dùng từ "lugaw". Phiên bản tiếng Anh dành cho cháo là "congee". Trong một số trường hợp món cháo được dịch sang tiếng Anh là "porridge", có nghĩa là cháo đặc, ám chỉ các loại "cháo" nói chung của phương Tây lẫn phương Đông, sử dụng nguyên liệu từ gạo đến bột mì, yến mạch, sữa...

==Cách chế biến==
Có nhiều cách thức để nấu cháo.
- Nguyên liệu chính để nấu cháo là gạo và nước.
- Để được thành cháo thường thì thể tích nước phải hơn gấp ba lần thể tích gạo và một cái nồi chỉ dành cho việc nấu cháo. Bắt đầu nấu thì cần ngọn lửa mạnh để hột gạo được nhào lộn trong nước sôi và nở bung ra, rồi giảm dần độ nóng để nấu cho đến khi hột gạo được chín nhừ, nấu càng lâu thì cháo càng đặc. Chỉ nấu cho đến khi hột gạo nở bung và chín trong nước thì gọi là cháo hoa để ăn với đường thẻ. Đôi khi người ta còn rang gạo trước khi nấu thì gọi là cháo khê để ăn với gỏi thịt gà. Dùng cơm nguội để nấu thì gọi là cháo tù thì lượng nước cần thiết sẽ ít hơn, loại cháo này thường được ăn chung với thịt kho hoặc cá kho là một loại thức ăn được lưu giữ trong vài ngày.
- Ngoài cháo trắng ra, còn có cháo nấu chung với rất nhiều các loại nguyên liệu khác như các loại rau, củ, quả, các loại thịt và thủy hải sản, cùng các gia vị như tỏi, gừng, hành lá hoặc hành củ, v.v. Tùy theo cách nấu và các loại nguyên liệu mà người ta có thể nấu hàng trăm loại cháo khác nhau, ở mỗi vùng của Việt Nam thường có một loại cháo rất ngon riêng của mình được nấu bằng đặc sản của địa phương.
- Cháo (các loại) thường được ăn chung với dầu cháo quẩy.

==Một số loại cháo thông dụng==
- Cháo thịt lợn (heo)
- Cháo hoa, cháo trắng
- Cháo đậu xanh
- Cháo lòng là cháo được chế biến với lòng heo, dồi heo và các gia vị khác tuỳ theo địa phương
- Cháo huyết
- Cháo gà
- Cháo vịt
- Cháo giải cảm
- Cháo Hồng Kông
- Cháo cá
- Cháo quẩy: cháo ăn kèm với quẩy
- Cháo ốc thập cẩm
- Cháo sen
- Cháo ngũ cốc

==Ý nghĩa==
Cháo có ý nghĩa phong phú trong cuộc sống của người Việt dùng làm thức ăn cho người bệnh, người già, trẻ em hay đơn giản là một món quà ăn. Cháo còn đi vào đời sống tinh thần của người Việt, trong tiếng Việt có rất nhiều thành ngữ liên quan đến từ cháo như: "", "", "", "", "", v.v.

==Cháo tại các quốc gia==
Cháo thường rất phổ biến tại nhiều quốc gia chấu Á như Trung Quốc, Thái Lan, Việt Nam, Bangladesh, Ấn Độ, Nhật, Hàn Quốc... và vài quốc gia phương Tây như Bồ Đào Nha...

== Liên kết ngoài ==
- 'Thế giới' cháo ở Sài Gòn
Sơn Tây (định hướng)

Sơn Tây có thể là một trong số các địa danh sau:

==Việt Nam==
- Phường Sơn Tây, thành phố Hà Nội
- Xã Sơn Tây, tỉnh Hà Tĩnh
- Xã Sơn Tây, tỉnh Quảng Ngãi
- Xã Sơn Tây Hạ, tỉnh Quảng Ngãi
- Xã Sơn Tây Thượng, tỉnh Quảng Ngãi

- Địa danh cũ
- Trấn Sơn Tây, còn gọi là Thừa tuyên Sơn Tây hay Xứ Đoài, một đơn vị hành chính dưới triều Hậu Lê, địa phận nằm trên địa bàn thành phố Hà Nội và các tỉnh Tuyên Quang, Phú Thọ ngày nay.
- Tỉnh Sơn Tây: một tỉnh cũ ở miền Bắc Việt Nam tồn tại đến năm 1965, được thành lập dưới thời nhà Nguyễn, thủ phủ là Thành cổ Sơn Tây, nay là một phần thành phố Hà Nội.
- Thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội
- Huyện Sơn Tây, tỉnh Quảng Ngãi
- Xã Sơn Tây, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh

==Trung Quốc==
- Tỉnh Sơn Tây: một tỉnh nằm ở miền Bắc Trung Quốc.
Vết Đỏ Lớn

Vết Đỏ Lớn hay Đốm Đỏ Lớn là một cơn bão với xoáy nghịch trên Sao Mộc, nằm ở khoảng 22° phía nam xích đạo, đã kéo dài 340 năm. Cơn bão này lớn đến mức có thể thấy từ Trái Đất qua kính viễn vọng. Nó được quan sát thấy lần đầu bởi Giovanni Domenico Cassini hoặc Robert Hooke khoảng năm 1665.

Ảnh chụp bên phải được thực hiện bởi Voyager 1 ngày 25 tháng 2 năm 1979, khi tàu này bay ngang qua ở khoảng cách 9,2 triệu km tới Sao Mộc. Các chi tiết mây với kích thước nhỏ tới 160 km có thể được quan sát trên ảnh. Các vùng gợn sóng nhiều màu sắc bên trái Vết Đỏ Lớn là một vùng có các chuyển động sóng phức tạp trong khí quyển Sao Mộc. Kích thước của cơn bão này có thể được so sánh với kích thước của một cơn bão nhỏ hơn màu trắng nằm ngay dưới có đường kính cỡ Trái Đất. Vết Đỏ Lớn dài khoảng 24.000 đến 40.000 km và rộng khoảng 12.000 đến 14.000 km, đủ sức chứa ba Trái Đất bên trong.
Hình bầu dục nằm tại tâm Vết Đỏ Lớn quay ngược chiều kim đồng hồ, với chu kỳ khoảng 6 ngày. Đám mây cao nhất trong cơn bão này nằm ở độ cao khoảng 8 km phía trên các đám mây ở vùng xung quanh bão.

Các cơn bão như Vết Đỏ Lớn không phải là hiếm gặp trên các khí quyển đầy nhiễu loạn của các hành tinh khí khổng lồ. Sao Mộc còn có các vết trắng và vết nâu, là những cơn bão nhỏ hơn và không được đặt tên. Các vết trắng chứa các đám mây lạnh ở tầng trên của khí quyển. Các vết nâu, nóng hơn, nằm tại "tầng bão thông thường". Các cơn bão này có thể kéo dài từ vài giờ đến vài thế kỷ.

==Các vết đỏ khác trên Sao Mộc==
Ngoài vết đỏ lớn, Sao Mộc còn có hai vết đỏ khác nhỏ hơn.

==Liên kết ngoài==
- Jupiter simulations
- Thời tiết trên Sao Mộc được dự đoán sẽ thay đổi khi Vết Đỏ Lớn biến mất (tháng 4 năm 2004)
Diarsenic trioxide

Điasen trioxide (công thức hóa học: AsO) là một oxide của asen. Nó có nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi là .Khoảng 50.000 tấn chất này được sản xuất mỗi năm..

==Trong thủy tinh/gốm==
Điasen trioxide được dùng trong vật liệu gốm thuộc nhóm amphoteric. Nó làm nhạt màu của mangan(II) oxide. Nó là một chất độc do hóa hơi khi nung chảy. Nó có thể được dùng làm chất gây mờ gốm nhưng không hiệu quả bằng thiếc.
VNI

VNI là một trong số các quy ước nhập tiếng Việt từ bàn phím quốc tế vào văn bản trên máy tính theo kiểu nhập số sau chữ cái.

Khi nhập văn bản theo quy ước VNI trên bàn phím quốc tế, phần mềm tự động chuyển các số từ quy ước này sang chữ cái đặc biệt hay dấu thanh tương ứng trong font chữ tiếng Việt đang dùng.

== Lịch sử ==
Kiểu gõ và Bộ chữ VNI do kỹ sư Hồ Thành Việt sáng tạo năm 1987, cũng là người đầu tiên sáng tạo ra các phông chữ Quốc ngữ có dấu để dùng trên máy điện toán từ thời của hệ điều hành MS-DOS.

Trong những năm 1990, Microsoft đã tích hợp phương thức nhập VNI vào Windows 95 Vietnamese Edition và MSDN. Tuy nhiên, công ty VNI cho rằng Microsoft sử dụng trái phép công nghệ này và đã đưa Microsoft ra tòa về vấn đề này. Microsoft đã giải quyết vụ việc ra tòa, rút phương thức nhập VNI khỏi toàn bộ dòng sản phẩm của họ và phát triển phương thức nhập riêng. Mặc dù hầu như không được biết đến, nó đã xuất hiện trong mọi phiên bản Windows kể từ Windows 98.

Windows 10 version 1903 đã chính thức hỗ trợ kiểu gõ Telex và VNI. Gboard (ứng dụng bàn phím ảo trên thiết bị Android và iOS tích hợp công cụ Tìm kiếm do Google phát triển) chưa hỗ trợ bộ gõ này.

==Quy ước==
Các dấu của chữ được gõ ngay sau chữ đó. Do vậy để gõ VNI cho ra chữ số ngay sau chữ cái, phải ấn 2 lần liên tiếp cùng một phím số. Ví dụ muốn gõ a1, ta gõ codice_1—phím 1 sẽ thay đổi lại dấu sắc (codice_2) trong codice_3 thành số 1 (nếu gõ codice_4 thì sẽ thành codice_5). Tuy vậy, có thể sử dụng vùng phím số phía bên phải (Numeric keypad) của bàn phím khi đang ở trạng thái Numeric Lock (đối với bàn phím tiêu chuẩn 104 phím) để gõ số ngay sau chữ, vì bộ gõ VNI không ảnh hưởng tới vùng phím này.

== Ưu và nhược điểm so với Telex ==
VNI có nhược điểm là sử dụng hàng phím số để sinh dấu nên phạm vi gõ rộng hơn và chậm hơn so với Telex. Tuy vậy nó có ưu điểm là vì các phím sinh dấu không ở trong các phím chữ cái nên việc gõ song song Anh-Việt là thoải mái hơn và không cần đổi bộ gõ. Điều này rất thích hợp cho các lập trình viên ở Việt Nam khi vừa phải dùng tiếng Anh để gõ các câu lệnh code đồng thời phải dùng tiếng Việt để gõ văn bản hiển thị của chương trình (ví dụ như lập trình ứng dụng hay website tiếng Việt) mà không muốn phải đổi bộ gõ nhiều lần. Nó cũng thích hợp cho người nước ngoài gõ tiếng Việt hơn vì dễ tìm phím sinh dấu (nằm ở hàng phím số) hơn kiểu Telex (nằm rải rác trong bàn phím chữ).

==Xem thêm==
- Telex
Thuật ngữ ngữ âm học

Dưới đây là danh sách các thuật ngữ dùng trong ngữ âm học, xếp theo thứ tự chữ cái của các từ tiếng Anh.

==Xem thêm==
- Bài chính Ngôn ngữ học
- Thuật ngữ ngôn ngữ học
- Danh sách các nhà ngôn ngữ học
Liên tông

Liên tông có thể là:
- Tên gọi khác của Tịnh độ tông trong Phật giáo.
- Một bậc ("supertribus") trong phân loại sinh vật, còn gọi là siêu tông.
Minh Đạo (định hướng)

Minh Đạo có thể là:

==Địa danh==
- Xã Minh Đạo, huyện Tiên Du, Bắc Ninh, Việt Nam

==Tên người==
- Một niên hiệu của vua Lý Thái Tông thời Lý tại Việt Nam
- Một tên khác của thiền sư Vĩnh Gia Huyền Giác thời nhà Đường
- Diễn viên Minh Đạo

==Khác==
- Ngũ chi Minh Đạo, các giáo phái xuất hiện ở Nam Kỳ dưới sự ảnh hưởng của người Hoa phản Thanh phục Minh
Độ dài Planck

Độ dài Planck, formula_1, là một đơn vị trong hệ thống đo lường Planck. Nó tượng trưng cho một độ dài nhỏ nhất có nghĩa trong vật lý lý thuyết hiện đại.

== Định nghĩa ==
Độ dài Planck được định nghĩa như sau:

trong đó:
- formula_3 là hằng số Planck đơn giản
- formula_4 là hằng số hấp dẫn
- formula_5 là vận tốc ánh sáng trong chân không.

Trong hệ thống đo lường quốc tế SI:

với sai số tương đối bằng 7,5×10.

== Xem thêm ==
- Nguyên lý bất định
Mã Tổ

Mã Tổ có thể chỉ:
- Đảo Mã Tổ và toàn bộ Quần đảo Mã Tổ, là những hòn đảo thuộc Đài Loan, (Trung Hoa Dân Quốc) quản lý.
- Mã Tổ Đạo Nhất, thiền sư Trung Quốc thời nhà Đường.
Trung văn

Trung văn hay Trung Văn có thể được dùng để chỉ:

- Tiếng Trung Quốc (thường là chỉ Hán ngữ tiêu chuẩn)
- Chữ Hán

- Địa danh cũ
- Phường Trung Văn (quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội); nay là một phần các phường Đại Mỗ và Thanh Xuân
Khối lượng Planck

Khối lượng Planck, formula_1, là một đơn vị đo lường trong hệ thống đo lường Planck.

== Định nghĩa ==
Khối lượng Planck formula_1 được định nghĩa như sau:

trong đó:
- formula_4 là hằng số Planck đơn giản
- formula_5 là hằng số trọng trường
- formula_6 là vận tốc ánh sáng trong chân không.

Trong hệ thống đo lường quốc tế SI:

với sai số tương đối bằng 7,5×10.

Trong vật lý hạt nhân, đôi lúc người ta dùng khối lượng Planck đơn giản có trị số như sau:
Thời gian Planck

Thời gian Planck, formula_1, là một đơn vị đo lường trong hệ thống đo lường Planck. Về mặt lý thuyết, nó tượng trưng cho một đơn vị thời gian nhỏ nhất mà người ta có thể tưởng tượng được.

== Định nghĩa ==
Thời gian Planck formula_1 được định nghĩa như sau:

trong đó:
- formula_4 là hằng số Planck đơn giản
- formula_5 là hằng số hấp dẫn
- formula_6 là vận tốc ánh sáng trong chân không.

Trong hệ thống đo lường quốc tế SI:

với sai số tương đối bằng 7,5×10.

== Diễn giải ==
Thời gian Planck là thời gian cần thiết để một quang tử vượt được một khoảng cách bằng độ dài Planck trong chân không với vận tốc ánh sáng. Đó là một đơn vị thời gian nhỏ nhất có được một ý nghĩa vật lý dựa theo những lý thuyết vật lý hiện đại.

== Xem thêm ==
- Hằng số Planck
- Bức tường Planck
- Nguyên lý bất định
Nhiệt độ Planck

Nhiệt độ Planck, formula_1, là một đơn vị đo lường trong hệ thống đo lường Planck, là nhiệt độ cao nhất có thể diễn tả được bằng các phép đo vật lý.

Trong đơn vị SI, nhiệt độ Planck là khoảng 1,417×10 kelvin (bằng với độ Celsius, vì chênh lệch nhỏ không đáng kể ở quy mô này), hoặc 2,55×10 độ Fahrenheit hoặc Rankine.

== Lịch sử ==
Ngày nay những gì được gọi là nhiệt độ Planck lần đầu tiên được giới thiệu vào năm 1899 bởi Max Planck cùng với giới thiệu của mình về những gì ngày nay được gọi là độ dài Planck, khối lượng Planck và thời gian Planck.

== Định nghĩa ==
Nhiệt độ Planck được định nghĩa như sau:

trong đó:
- formula_3 là khối lượng Planck
- formula_4 là hằng số Boltzmann
- formula_5 là hằng số Planck đơn giản
- formula_6 là hằng số trọng trường
- formula_7 là vận tốc ánh sáng trong chân không.

Trong hệ thống đo lường quốc tế SI:

với sai số tương đối bằng 7,5×10.

Do đó nhiệt độ Planck có một trị số vô cùng to lớn.

== Diễn giải ==
Nhiệt độ Planck là nhiệt độ tối đa có một ý nghĩa dựa theo những lý thuyết vật lý hiện đại. Nó tương ứng với nhiệt độ của những lỗ đen khi những lỗ này bốc hơi hoặc với nhiệt độ của vũ trụ tức khắc ngay sau Vụ nổ lớn.
==Tham khảo==
 2. https://www.pbs.org/wgbh/nova/zero/hot.html