hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Grumman AF Guardian

Grumman AF Guardian là một loại máy bay chống tàu ngầm hoạt động trên tàu sân bay chế tạo cho Hải quân Hoa Kỳ.

==Biến thể==
- XTB3F-1
- XTB3F-1S
- AF-2S
- AF-2W
- AF-3S
- Grumman Model G-90

==Quốc gia sử dụng==
- Hải quân Hoa Kỳ
- Aero Union

==Tham khảo==
- Ghi chú

- Tài liệu

- Donald, David and Daniel J. March. "Carrier Aviation Air Power Directory." Norwalk, CT: AIRtime Publishing, 2001. ISBN 1-880588-43-9.
- Goodall, Geoffrey. "Warbirds Directory". Victoria, Australia: Victoria Publishing, Fourth Edition 2005.
- Gunston, Bill. "Grumman: Sixty Years of Excellence". New York: Orion Books, 1988. ISBN 0-517-56796-2.
- Kowalski, Robert J. "Grumman AF Guardian." Naval Fighters Series (#20). Simi Valley, CA: Steve Ginter Publishing, 1991, ISBN 0-942612-20-5.
- "Pilot's Manual for Navy Model AF-2S Aircraft, AN 01-85DAB-1." Washington: Secretary of the Air Force and the Bureau of Aeronautics, ngày 4 tháng 3 năm 1951; reissued in digital DVD version as "Grumman AF-2S Flight Manual, AN 01-85DAB-1, 1951." Richmond Hill, Ontario, Canada: Sicuro Publishing Inc., 2011.
- Swanborough, Gordon and Peter M. Bowers. "Hải quân Hoa Kỳ Aircraft since 1911". London: Putnam, Second edition, 1976. ISBN 0-370-10054-9.
- Swanborough, Gordon and Peter M. Bowers. "Hải quân Hoa Kỳ Aircraft since 1911". London: Putnam, Third edition, 1990. ISBN 978-0-87021-792-0.
- Thruelsen, Richard. "The Grumman Story". New York: Praeger Publishers, Inc., 1976. ISBN 0-275-54260-2.
- Wagner, Ray. "American Combat Planes." New York: Doubleday & Company, Third Edition, 1982. ISBN 0-385-13120-8.

==Liên kết ngoài==
- (1951) AN 01-85DAB-1 Pilot's Handbook for Navy Model AF-2S Aircraft
- Grumman AF Guardian at Greg Goebel's Air Vectors
- AF2S Guardian at Arizona Wing Commemorative Air Force
Grumman XTB2F

Grumman TB2F là một dự án máy bay thả ngư lôi hai động cơ đã bị hủy bỏ, được dự định trở thành máy bay kế nhiệm của TBF Avenger. Tuy nhiên, chỉ có một mô hình được chế tạo.

Năm 1944, trong Chiến tranh thế giới thứ hai, các tàu sân bay lớp "Midway" được chế tạo và Grumman đã cố gắng thiết kế một máy bay thả ngư lôi mới để vận hành trên các tàu sân bay đó. Tuy nhiên, người ta sớm quyết định rằng trong số những khó khăn khác, sẽ không thực tế nếu triển khai máy bay hai động cơ với kích cỡ này từ một tàu sân bay, do đó kế hoạch đã bị gác lại.

==Tham khảo==
- Johnson, E.R. (2008). American Attack Aircraft Since 1926. Jefferson, NC: McFarland & Company. ISBN 978-0-7864-3464-0.
- Pelletier, Alain J. "A Tracker Before Its Time?: Grumman's Heavyweight XTB2F-1". "Air Enthusiast", No. 98, March/April 2002. ISSN 0143-5450. các trang 48–53.
Hall XPTBH

Hall XPTBH là một mẫu thử thủy phi cơ ném bom ngư lôi của Hoa Kỳ, do hãng Hall Aluminum Aircraft Corporation chế tạo năm 1934.

==Tham khảo==
- Ghi chú
- Chú thích
- Tài liệu

==Liên kết ngoài==
- "Hall XPTBH-2" , "Aviation Enthusiast Corner"
- American airplanes: Ha – Hu, "Aerofiles"
- June 1938 cover, "Model Airplane News"
Màn hình võng mạc ảo

Một Màn hình võng mạc ảo, hay máy chiếu võng mạc, màn hình quét võng mạc là một kỹ thuật hiển thị hình ảnh bằng vẽ các đối tượng ảnh thẳng lên võng mạc của con mắt. Người dùng nhìn thấy hình ảnh giống như nó xuất hiện trước mắt họ.

== Lịch sử ==
Trong quá khứ các hệ thống tương tự đã được thực hiện bằng cách chiếu lên một màn hình nhỏ trước mắt người dùng, thường là kính mắt. Người dùng hướng đôi mắt vào một màn hình ảo, nơi các hình ảnh hiển thị. Nhược điểm của phương pháp này là khu vực hiển thị bị hạn chế bởi "màn hình", và hình ảnh chỉ hiện rõ khi mắt người dùng ở một góc nhìn và chiều sâu thích hợp. Hạn chế về độ sáng làm cho kiểu hiển thị này chỉ thích hợp trong nhà.

Chỉ một số phát triển gần đây thực hiện được một hệ thống màn hình võng mạc ảo đúng nghĩa. Các điốt phát quang độ sáng mạnh cho phép tạo các màn hình đủ sáng để sử dụng trong ánh sáng ban ngày, và kỹ thuật tự thích ứng quang học cho phép hệ thống tự chuẩn hóa khi gặp những bất thường trong mắt. Kết quả là một kỹ thuật hiển thị không màn hình tuyệt vời có độ phân giải cao, ánh sáng và màu sắc tốt hơn các công nghệ hiển thị tốt nhất.

Kỹ thuật màn hình võng mạc ảo được Kazuo Yoshinaka của hãng Nippon Electric phát minh năm 1986 Các nghiên cứu tại Đại học Washington cũng đưa ra một hệ thống tương tự năm 1991. Hầu hết các nghiên cứu về kỹ thuật màn hình ảo đều có liên quan tới các hệ thống thực tại ảo. Kỹ thuật có ưu thế hơn các kỹ thuật hiển thị truyền thống do nhỏ hơn, tuy cũng có những nhược điểm chung như cần một hệ thống quang học để chuyển tải hình ảnh, trước đây thường là một hệ thống giống kính mát. Màn hình cũng có thể sử dụng như một phần của một hệ thống máy tính.

Gần đây, có một vài hướng nghiên cứu mới tích hợp màn hình võng mạc ảo với các thiết bị di động như điện thoại, PDA và một số máy hiển thị video. Trong trường hợp này thiết bị được đặt trước mắt người dùng, tự động xác định tình trạng của mắt và chiếu hình ảnh vào mắt bằng thuật toán vận động bồi thường. Bằng cách này ta có được một màn hình full size trên một thiết bị nhỏ.

== Ứng dụng ==
=== Quân sự ===
Màn hình võng mạc ảo đã được nghiên cứu để sử dụng thay thế cho Màn hình trên mũ bảo hiểm. Tuy nhiên, hiện không có hệ thống sử dụng màn hình võng mạc ảo nào đã được đưa vào sử dụng, các hệ thống màn hình trên mũ bảo hiểm vẫn được sử dụng và phát triển theo hướng hiển thị ba chiều.

=== Y tế ===
Một hệ thống hỗ trợ có thể giúp các bác sĩ trong những hoạt động y tế phức tạp. Ví dụ khi một bác sĩ phẫu thuật, họ có thể theo dõi các thông quan trọng của bệnh nhân, chẳng hạn huyết áp hay nhịp tim. Đối với các quy trình như đặt ống đỡ động mạch, các hình ảnh như ảnh chụp cộng hưởng từ, ảnh chụp cắt lớp có thể được lồng vào hình ảnh thực tế để hỗ trợ cho ca phẫu thuật.

== Xem thêm ==
- Tăng cường thực tế
- Màn hình gắn vào đầu
- Bộ phận thị giác giả
- Dự án kính

== Liên kết ngoài ==
- Animations of how a VRD works
- AirScouter VRD system from Brother Industries – Sep 2010 (Engadget)
- YouTube video for AirScouter VRD system from Brother Industries – Sep 2010
Định lý không nhân bản

Định lý không nhân bản là một kết quả của cơ học lượng tử nói rằng việc tạo ra một bản sao giống hệt của một trạng thái lượng tử chưa biết là không thể. Nó được khẳng định bởi Wootters, Zurek và Dieks vào năm 1982 và có ý nghĩa sâu sắc trong tính toán lượng tử và các vấn đề liên quan.

Trạng thái của một hệ thống có thể bị vướng víu lượng tử với trạng thái của một hệ thống khác. Ví dụ có thể sử dụng cổng cổng CNOT hoặc cổng Hadamard để làm vướng víu lượng tử hai qubit. Đấy không phải là nhân bản. Nhân bản là một quá trình mà mà kết quả là một trạng thái tách rời với các yếu tố giống hệt nhau.

==Chứng minh==
Giả sử có một electron e mà không rõ trạng thái formula_1

formula_1 = a formula_3 + b formula_4 với các biên độ a,b không biết.

Giả sử có một electron e có trạng thái formula_5

Mục tiêu là tạo ra một bản sao của e lên e mà không phá hủy trạng thái của e. Giả sử có một hệ thống lượng tử C cho phép làm điều đó. Hệ thống này được biểu diễn bởi toán tử formula_6. Ta có:

formula_7 formula_8 = formula_1 formula_10 (1)

formula_6 là toán tử Unita:

formula_12

Chọn một trạng thái lượng tử formula_13 sao cho formula_14. Ta có:

formula_15 formula_8 = formula_17 formula_18 (2)

Nhân vô hướng (1) với (2) ta có:

formula_19

Do đó:

formula_20

Điều này chỉ xảy ra khi formula_21, vô lý.

Vậy không tồn tại toán tử formula_6, định lý được chứng minh.

== Nguồn khác ==
- V. Buzek and M. Hillery, "Quantum cloning," Physics World 14 (11) (2001), pp. 25–29.
David Rocastle

David Rocastle (biệt danh Rocky) (2 tháng 5 năm 1967-31 tháng 3 năm 2001) là một cầu thủ, tiền vệ bóng đá Anh, anh đã trưởng thành từ lò đào tạo của Arsenal, sau đó chơi cho Leeds United, Chelsea, Manchester City, Norwich City, Sabah. Anh mất ngày 31 tháng 3 năm 2001 vì bệnh ung thư.

==Liên kết ngoài==
- Rocastle profile on Arsenal-land
- The BBC obituary
- The David Rocastle Trust
- Rocky 7 Day (2008)
- Career information at ex-canaries.co.uk
Động cơ tuốc bin trục

Động cơ tuốc bin trục (tiếng Anh - "Turboshaft engine", viết tắt - "TurboShaft"; tiếng Nga - "Турбовальный двигатель", viết tắt - "ТВаД") là một dạng của "động cơ phản lực không khí" (Jet engine, Воздушно-реактивный двигатель) có máy nén, tạo ra lực nâng nhờ cánh quạt rộng. Động cơ tuốc bin trục không tạo ra lực đẩy nhờ khí phụt ra ngoài mà tạo lực đẩy gián tiếp (hay có thể hiểu là lực nâng) bằng cách tạo ra mô-men quay thông qua hộp truyền chuyển động, đổi góc quay, tạo lực nâng chủ yếu nhờ cánh quạt rộng nhằm tối ưu hóa để sản xuất năng lượng trục, chứ không phải là lực đẩy phản lực.

Động cơ tuốc bin trục có nhiều điểm tương đồng với "động cơ tuốc bin phản lực" (TurboJet) và "động cơ phản lực cánh quạt" (TurboProp).

Động cơ tuốc bin trục thường được sử dụng nhiều trong các máy bay trực thăng, tàu thuyền, tàu đệm khí, xe tăng, thủy phi cơ v.v.

==Tham khảo==
1. http://en.wikipedia.org/wiki/Turboshaft
2. http://vi.wikipedia.org/wiki/M%C3%A1y_bay_tr%E1%BB%B1c_th%C4%83ng

==Liên kết ngoài==
1. Máy bay trực thăng hoạt động như thế nào?
2. Hiểu về "động cơ phản lực-cánh quạt"

==Xem thêm==
- Động cơ phản lực (reaction engine)
- Động cơ phản lực không khí (jet engine)
- Động cơ tuốc bin phản lực cánh quạt (turbofan engine)
- Động cơ tuốc bin cánh quạt (turboprop engine)
- Động cơ tuốc bin phản lực (turbojet engine)
- Động cơ tuốc bin khí (gas turbine engine)
- Máy bay phản lực (jet aircraft)
Tiểu đậu khấu

Tiểu đậu khấu (danh pháp hai phần: Elettaria) là chi thực vật gồm một hoặc hai loài đậu khấu, bản địa Ấn Độ qua Sri Lanka, thường mọc trong các rừng mưa nhiệt đới. Ngoài ra, tiểu đậu khấu cũng được trồng ở Nepal, Việt Nam, Thái Lan và Trung Mỹ.

==Các loài==
Một số tác giả coi "Elettaria cardamomum" là loài duy nhất của chi Tiểu đậu khấu, nhưng một số khác cho rằng những cây ở Sri Lanka thuộc về loài riêng là "Elettaria repens" Sonner.

Danh sách ghi nhận tháng 12 năm 2020:
- "Elettaria cardamomum" - Miền nam Ấn Độ.
- "Elettaria ensal" - Sri Lanka

==Chuyển đi==
Các loài ngoài khu vực Ấn Độ và Sri Lanka được chuyển sang chi "Sulettaria" từ năm 2018.
- "Elettaria brachycalyx" - Sarawak.
- "Elettaria kapitensis" - Sarawak.
- "Elettaria linearicrista" - Sarawak, Brunei.
- "Elettaria longipilosa" - Sarawak.
- "Elettaria longituba" - Sumatra, bán đảo Mã Lai.
- "Elettaria multiflora" - Sumatra, Sarawak.
- "Elettaria rubida" - Sabah, Sarawak.
- "Elettaria stoloniflora" - Sarawak.
- "Elettaria surculosa" - Sarawak.

==Thành phần hóa học==
Cây tiểu đậu khấu chứa 2–8% tinh dầu, thành phần chính gồm 1,8-cineol (20–40%), (+)-α-terpinyl acetat (30–42%), α-terpineol (4–45%), limonen (6%), linalool, linalool acetat...

==Liên kết ngoài==
- University of Melbourne: Sorting "Elettaria" names
- Germplasm Resources Information Network: "Elettaria"
- Contains a detailed monograph on "Elettaria cardamomum" (Ela; Cardamom) as well as a discussion of health benefits and usage in clinical practice. Available online at http://www.toddcaldecott.com/index.php/herbs/learning-herbs/469-cardamom
Bọ cạp giả

Bọ cạp giả (tiếng Anh: pseudoscorpion) là lớp Hình nhện thuộc vào bộ "Pseudoscorpionida" và được biết đến với tên "Pseudoscorpiones" hoặc "Chelonethida". Nhìn chung, bọ cạp giả mang ích lợi cho con người khi chúng ăn ấu trùng bướm đêm, ấu trùng kiến, mối hay ruồi. Kích thước của chúng nhỏ và vô hại. Chúng ít được nhìn thấy vì có kich thước nhỏ và vô hại.

==Đặc điểm==
Bọ cap giả nhỏ như lớp Hình nhện với cơ thể dẹp và bầu như quả lê và có kìm răng giống như bọ cạp. Chúng có chiều dài từ . Loài lớn nhất được biết đến là loài "Garypus titanius" ở đảo Ascension có chiều dài đến .

==Tiến hóa==
Mẫu hóa thạch bò cạp giả lâu nhất cách đây 300 triệu năm ở kỷ Devon. Nó có đầy đủ đặc điểm của bò cạp giả hiện nay, chỉ ra rằng bọ cạp giả đã tiến hóa rất sớm trong lịch sử các động vật trên mặt đất.

== Phân loại ==
Danh sách này theo cách phân loại sinh học của Joel Hallan. Số lượng chi và loài gần đây trong dấu ngoặc vuông.
- Siêu bộ Epiocheirata

- Siêu bộ Iocheirata

- "Incertae sedis"

==Tham khảo==
- Mark Harvey. Pseudoscorpions of the World
- Joseph C. Chamberlin (1931): "The Arachnid Order Chelonethida". Stanford University Publications in Biological Science. 7(1): 1–284.
- Clarence Clayton Hoff (1958): List of the Pseudoscorpions of North America North of Mexico. "American Museum Novitates". 1875. PDF
- Max Beier (1967): Pseudoscorpione vom kontinentalen Südost-Asien. "Pacific Insects" 9(2): 341–369. PDF
- P. D. Gabbutt (1970): Validity of Life History Analyses of Pseudoscorpions. "Journal of Natural History" 4: 1–15.
- W. B. Muchmore (1982): "Pseudoscorpionida". In "Synopsis and Classification of Living Organisms." Vol. 2. Parker, S.P.
- J. A. Coddington, S. F. Larcher & J. C. Cokendolpher (1990): "The Systematic Status of Arachnida, Exclusive of Acari, in North America North of Mexico." In "Systematics of the North American Insects and Arachnids: Status and Needs." National Biological Survey 3. "Virginia Agricultural Experiment Station, Virginia Polytechnic Institute and State University".
- Mark S. Harvey (1991): "Catalogue of the Pseudoscorpionida." (edited by V. Mahnert). Manchester University Press, Manchester.

== Liên kết ngoài ==
- Video of Pseudoscorpion in Ireland
Rà đẹt lửa

Rà đẹt lửa, rà đẹt đền Hùng hay đại khải (danh pháp hai phần: Mayodendron igneum) là loài thực vật thuộc họ Chùm ớt, đặc hữu của miền bắc Thái Lan và bắc Lào, ngoài ra còn gặp trong khu vực từ Myanmar đến đảo Hải Nam.

Cây đại khải có chiều cao đến 20 m, hoa màu vàng cam mọc trực tiếp từ thân cây.

Đây là cây biểu tượng của tỉnh Chiang Rai, Thái Lan.

== Liên kết ngoài ==
- Rare and unusual plants - "Radermachera ignea"
- Rare tropical plants
Oh, Pretty Woman

"Oh, Pretty Woman" là ca khúc được phát hành vào tháng 8 năm 1964 của Roy Orbison. Ca khúc được viết bởi Roy Orbison, Bill Dees và được thu âm bởi Monument Records tại Nashville, Tennessee. Tại "Billboard" Hot 100, "Oh, Pretty Woman" cũng có được 3 tuần ở vị trí quán quân, đây cũng là đĩa đơn thứ ba của Orbison lập được thành tích này. Billy Sanford, Jerry Kennedy và Wayne Moss là những người chơi guitar trong ca khúc. Don Williams là người giới thiệu Sanford cho Orbison khi họ vừa đặt chân tới Nashville.

Cho dù được phát hành vào năm 1964, The Beatles cho rằng ca khúc này thực tế đã được viết từ giữa năm 1963 khi Orbison cùng họ thực hiện những chuyến đi tour cùng nhau.

5 năm sau khi phát hành, "Oh, Pretty Woman" đạt chứng chỉ Vàng của RIAA. Cũng với ca khúc này, Orbison đã giành giải Grammy cho Giọng Pop nam xuất sắc nhất vào năm 1991 khi phần trình diễn trực tiếp của ông được phát trong chương trình đặc biệt "Roy Orbison and Friends, A Black and White Night" của đài HBO. Ca khúc này cũng có tên trong Grammy Hall of Fame Award và danh sách "500 bài hát Rock and Roll" của Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll. Năm 2004, tạp chí "Rolling Stone" xếp "Oh, Pretty Woman" ở vị trí số 222 trong danh sách "500 bài hát vĩ đại nhất".
Hawker Henley

Hawker Henley là một loại máy bay huấn luyện kéo mục tiêu bay của Anh, được phát triển từ loại Hawker Hurricane, nó được trang bị cho RAF trong Chiến tranh thế giới II.

==Biến thể==
- Henley I
- Henley II
- Henley III
- Hawker Hotspur

==Quốc gia sử dụng==
- Không quân Hoàng gia

==Tham khảo==
- Ghi chú
- Tài liệu

- Cooper, H.J.,O.G. Thetford and C.B. Maycock. "Aircraft of the Fighting Powers - Volume II". Leicester, UK: Harborough Publishing, 1942.
- Gunston, Bill. "Classic Chiến tranh thế giới II Aircraft Cutaways." London: Osprey, 1995. ISBN 1-85532-526-8.
- Hannah, Donald. "Hawker FlyPast Reference Library". Stamford, Lincolnshire, UK: Key Publishing Ltd., 1982. ISBN 0-946219-01-X.
- James, Derek N. "Hawker, an Aircraft Album No. 5". New York: Arco Publishing Company, 1973. ISBN 0-668-02699-5. (First published in the UK by Ian Allan in 1972)
- Mason, Francis K. "Hawker Aircraft since 1920". London: Putnam, 1991. ISBN 0-85177-839-9.
- Mondey, David. "The Hamyln Concise guide to British aircraft of Chiến tranh thế giới II". London: Hamlyn/Aerospace, 1982. ISBN 0-600-34951-9.

==Liên kết ngoài==
- Hawker Henley
- Fleet Air Arm Hawker Henley
Tôi nói gì khi nói về chạy bộ

==Tựa đề==
Tựa đề cuốn sách lấy ý tưởng từ tựa đề tập truyện ngắn của Raymond Carver có tên "What We Talk About When We Talk About Love" (nghĩa là "Chúng mình nói gì khi nói về chuyện yêu").
==Phát hành==
Sách lần đầu được phát hành tại Nhật năm 2007 và được phát hành bằng tiếng Anh, dịch bởi Philip Gabriel, năm 2008. Năm 2011, bản tiếng Việt mang tên "Tôi nói gì khi nói về chạy bộ" được Nhã Nam mua bản quyền và phát hành qua Nhà xuất bản Hội Nhà Văn; sách được Thiên Nga dịch lại từ tiếng Anh.

Bìa sách tiếng Việt được làm lại trên bìa phát hành ở Mỹ nên có thể thấy hình Murakami Haruki đạp trên tựa tiếng Anh của sách.
Nhài hai màu

Cà hoa xanh hay nhài Nhật Bản, lài Nhật, lài hai màu (danh pháp hai phần: Brunfelsia uniflora) là một loài thực vật thuộc họ Solanaceae.

Các tên đồng nghĩa:
- "Brunfelsia hopeana" (Hook.) Benth.
- "Brunfelsia mutabilis" (Jacques) A. Vilm.
- "Franciscea hopeana" Hook.
- "Franciscea mutabilis" Jacques
- "Franciscea uniflora" Pohl
Heinkel He 274

Heinkel He 274 là một loại máy bay ném bom hạng nặng của Đức Quốc xã được phát triển trong Thế chiến thứ hai.

==Quốc gia sử dụng==
- Không quân Pháp
- Luftwaffe

==Tham khảo==
===Tài liệu===
- "Jane's Fighting Aircraft of World War II". Studio Books, 1989.
- Green, William. "Warplanes of the Third Reich". London: Macdonald and Jane's Publishers Ltd., 1970 (4th Impression 1979). ISBN 0-356-02382-6.
- Griehl, Manfred and Dressel, Joachim. "Heinkel He 177-277-274", Airlife Publishing, Shrewsbury, England 1998. ISBN 1-85310-364-0.
- Gunston, Bill & Wood, Tony. "Hitler's Luftwaffe". London: Salamander Books Ltd., 1977. ISBN 0-86101-005-1.
Heinkel He 277

Heinkel He 277 là một bản thiết kế máy bay ném bom hạng nặng tầm xa 4 động cơ, được bắt nguồn từ loại He 177, dự định trang bị cho "Luftwaffe" trong Thế chiến thứ hai.

==Tính năng kỹ chiến thuật (He 277 với cấu hình cơ bản)==
From Griehl, Manfred and Dressel, Joachim. "Heinkel He 177-277-274", Airlife Publishing, Shrewsbury, England 1998, pp. 159 & 184.
==Xem thêm==
- Amerika Bomber

==Tham khảo==
===Tài liệu===
- Green, William. "Warplanes of the Third Reich". London: Macdonald and Jane's Publishers Ltd., 1970 (4th Impression 1979). ISBN 0-356-02382-6.
- Griehl, Manfred and Dressel, Joachim. "Heinkel He 177-277-274", Airlife Publishing, Shrewsbury, England 1998. ISBN 1-85310-364-0. (Primary reference for article)
- Gunston, Bill & Wood, Tony. "Hitler's Luftwaffe". London: Salamander Books Ltd., 1977. ISBN 0-86101-005-1.
- Wagner, Ray and Nowarra, Heinz. "German Combat Planes: A Comprehensive Survey and History of the Development of German Military Aircraft from 1914 to 1945". New York: Doubleday, 1971.
==Liên kết ngoài==
- http://www.century-of-flight.net/Aviation%20history/photo_albums/timeline/ww2/Heinkel%20He%20277.htm (contains elements from the controversy mentioned at the start of this article)
Junkers Ju 288

Junkers Ju 288, ban đầu gọi là EF 074, là một đề án máy bay ném bom của Đức Quốc xã trong Thế chiến thứ hai.

==Biến thể==
- Ju 288A
- Ju 288B
- Ju 288C
- Ju 288D
- Ju 288G

==Tham khảo==
- Ghi chú

- Tài liệu

- Hitchcock, Thomas H. "Junkers 288 (Monogram Close-Up 2)". Acton, MA: Monogram Aviation Publications, 1974. ISBN 0-ngày 92 tháng 2 năm 4144.
Junkers Ju 290

Junkers Ju 290 là một loại máy bay ném bom hạng nặng, vận tải và tuần tra hàng hải của "Luftwaffe" cuối Chiến tranh thế giới thứ hai.

==Quốc gia sử dụng==
- "Ceské aerolinie"
- "Luftwaffe"
- "Deutsche Luft Hansa"
- Nhà nước Tây Ban Nha
- Không quân Tây Ban Nha

==Tham khảo==
===Tài liệu===
- Green, William. "Warplanes of the Third Reich". London: Macdonald and Jane's Publishers Ltd., 1970. ISBN 0-356-02382-6.
- Hitchcock, Thomas H. "Junkers 290 (Monogram Close-Up 3)". Boylston, MA: Monogram Aviation Publications, 1975. ISBN 0-914144-03-0.
- Nowarra, Heinz J. "Junkers Ju 290, Ju 390 etc.". Atglen, PA: Schiffer Military History, 1997. ISBN 0-7643-0297-3.
- Polmar, Norman and Allen, Thomas B. (1991). "Chiến tranh thế giới II: America at war, 1941-1945". Random House. ISBN 0-394-58530-5
- Smith, J.Richard. and Kay, Anthony. "German Aircraft of the Second World War". London: Putnam and Company, Ltd., 1972. ISBN 0-370-00024-2.
- Thurner, P.St. John and Nowarra, Heinz J. "Junkers, an Aircraft Album". New York: ARCO Publishing Company, Inc., 1971. ISBN 0-668-02506-9.

==Liên kết ngoài==
- Junkers Ju 290 and Ju 390 on uboat.net
- Ju-290
Junkers Ju 488

Junkers Ju 488 là một mẫu thử máy bay ném bom chiến lược hạng nặng của Đức Quốc xã, được thiết kế chế tạo thử nghiệm trong Thế chiến thứ hai.

==Tham khảo==
- Filly, Brian. "Junkers Ju 88 in Action, part 2". Carrollton, TX: Squadron/Signal Publications, Inc., 1991.
- Green, William. "War Planes of the Second World War:Volume Ten Bombers and Reconnaissance Aircraft". London:Macdonald, 1968.
- Green, William. "Warplanes of the Third Reich". London: Macdonald and Jane's Publishers Ltd., 1970. ISBN 0-356-02382-6.
- Smith, J.R. and Kay, Anthony. "German Aircraft of the Second World War". London: Putnam and Company, Ltd., 1972. ISBN 0-370-00024-2.

==Liên kết ngoài==
- http://www.luft46.com/junkers/ju488.html
Kaiser-Fleetwings XBTK

Kaiser-Fleetwings XBTK là một loại máy bay ném bom ngư lôi và ném bom bổ nhào được phát triển cho Hải quân Hoa Kỳ từ năm 1944.

==Biến thể==
- XBTK-1:

==Tham khảo==
- Andrews, Hal. "XBTK-1". "Naval Aviation News". May–June 1994 , Vol 76 No 4. pp. 28–29.
- Donald, David, general editor. "Encyclopedia of World Aircraft". Etobicoke, Ontario: Prospero Books, 1997. ISBN 1-85605-375-X.
- Francillon, René J. "From Torpedo and Scout Bombers to Attack Aircraft" (Part 3). "Air International" October 1995, Vol 49 No 4. pp. 236–242. ISSN 0306-5634.
LACAB GR.8

LACAB GR.8 là một mẫu thử máy bay chiến đấu đa năng của Bỉ trong thập niên 1930.

==Quốc gia sử dụng==
- Không quân Bỉ

==Tham khảo==
- "Plane Facts:The unaesthetic LACAB". "Air International", January 1977, Volume 12 No. 1. Bromley,UK:Fine Scroll Publishing. p. 46.
- Grey, C.G. & Bridgman, Leonard. Jane's All the World's Aircraft 1938. Sampson Low, Marston & company, ltd.. London. 1938
==Liên kết ngoài==
- Photo
- Photo
Latécoère 570

Latécoère 570 là một mẫu máy bay ném bom hạng trung hai động cơ của Pháp, được thiết kế trong thập niên 1930.
Levasseur PL.10

Levasseur PL.10 là một mẫu máy bay trinh sát trên tàu sân bay, được phát triển ở Pháp cuối thập niên 1920.

==Biến thể==
- PL.10
- PL.101
- PL.107
- PL.108

==Quốc gia sử dụng==
- Aéronavale
- Escadrille 7S1

==Tham khảo==
- aviafrance.com
- Уголок неба
Leopold Kronecker

Leopold Kronecker (7 tháng 12 năm 1823 – 29 tháng 12 năm 1891) là một nhà toán học người Đức nổi tiếng với công trình về lý thuyết số và đại số. Ông là học trò và sau đó là bạn suốt đời của Ernst Kummer. Ông cũng có nhiều học trò nổi tiếng, trong số đó có Cantor, nhưng về sau phê phán kịch liệt lý thuyết tập hợp của Cantor.

Tiểu hành tinh 25624 Kronecker được đặt theo tên ông.

==Tham khảo==
- Eric Temple Bell, 1986. "Men of Mathematics", Simon and Schuster, New York.
- Martin Davis (2000), "Engines of Logic, Mathematicians and the origin of the Computer", W.W. Norton & Company, New York. ISBN 0-393-32229-7
- Jean van Heijenoort (1967), From Frege to Gödel: A source Book in Mathematical Logic. 1879–1931, Harvard University Press, Cambridge, Mass. ISBN 0-674-32449-8 (pbk.)
- 1887. "On the concept of number" in Ewald, William B., ed., 1996. "From Kant to Hilbert: A Source Book in the Foundations of Mathematics", 2 vols. Oxford Uni. Press: 947–55.
Lockheed XB-30

Lockheed XB-30 (mã công ty L-249) là một thiết kế của hãng Lockheed về một loại máy bay ném bom hạng nặng cho Không quân Lục quân Hoa Kỳ.

==Tham khảo==
- Ghi chú

- Tài liệu

- Stringfellow, Curtis K., and Peter M. Bowers. "Lockheed Constellation". St. Paul, Minnesota: Motorbooks, 1992.
==Liên kết ngoài==
- USAF Museum - XB-30 Factsheet
Đại học St. Andrews

Đại học Thánh Andrews hay Đại học St Andrews (tiếng Anh: "University of St Andrews", còn gọi là "St Andrews University" hay "St Andrews") là một đại học tổng hợp danh tiếng ở St Andrews, Fife, Scotland. Đây là đại học lâu đời nhất Scotland và thứ ba trong số các viện đại học của thế giới nói tiếng Anh, sau Đại học Oxford và Đại học Cambridge. Đai học St Andrews được thành lập vào khoảng năm 1410-1413. 

Là một trong những đại học hàng đầu tại UK, St Andrews là xếp thứ tư theo bảng xếp hạng của "The Guardian", nằm trong nhóm 20 viện đại học hàng đầu thế giới về các ngành khai phóng và nhân văn theo xếp hạng của Times Higher Education.

==Tham khảo==
- R.G. Cant "The University of St Andrews, A Short History" (Oliver and Boyd Ltd. 1946)

==Liên kết ngoài==
- Official website
- University of St Andrews Students' Association Website
- BBC Your Paintings, Public Catalogue Foundation
Chthonioidea

Chthonioidea là một siêu họ Bọ cạp giả. Siêu họ này chứa 2 họ chính:

- Tridenchthoniidae — phân bố toàn thế giới (kh. 17 chi, 70 loài)
- Chthoniidae — phân bố toàn thế giới (kh. 30 chi, 600 loài)

Một số học giả xem chi "Lechytia" thuộc họ riêng của nó là Lechytiidae, hơn là xếp vào siêu họ Chthoniidae. Chi hóa thạch "Dracochela deprehendor" từ Devonian được gom vào họ Dacochelidae.
Tridenchthoniidae

Tridenchthoniidae là một họ Bọ Cạp giả thuộc siêu họ Chthonioidea. Họ bao gồm 1 chi hóa thạch và 15 chi gần đây, chứa 70 loài:

- "Anaulacodithella angustimana" — Nam Phi
- "Anaulacodithella australica" — Úc
- "Anaulacodithella deserticola" — Nam Phi
- "Anaulacodithella mordax" — Nam Phi
- "Anaulacodithella novacaledonica" — Nouvelle-Calédonie
- "Anaulacodithella plurisetosa" — đảo Lord Howe
- "Anaulacodithella reticulata" — New Caledonia
- "Anisoditha curvidigitatus" — Paraguay
- † "Chelignathus kochi" — fossil (Oligocene)
- "Compsaditha aburi" — miền trung châu Phi
- "Compsaditha angustula" — Zaire
- "Compsaditha basilewskyi" — Tanzania
- "Compsaditha camponota" — Ấn Độ
- "Compsaditha congica" — Zaire
- "Compsaditha elegantula" — Zaire
- "Compsaditha fiegrigi" — Brasil, Paraguay
- "Compsaditha gressitti" — quần đảo Caroline
- "Compsaditha indica" — India
- "Compsaditha parva" — Việt Nam
- "Compsaditha pygmaea" — Philippines
- "Compsaditha seychellensis" — Seychelles
- "Cryptoditha elegans"
- "Ditha elegans" — Indonesia
- "Ditha loricata" — New Guinea
- "Ditha novaeguineae" — New Guinea
- "Ditha ogasawarensis" — Nhật Bản
- "Ditha palauensis" — Palau
- "Ditha philippinensis" — Philippines
- "Ditha proxima" — Nepal, Việt Nam
- "Ditha laosana" — Lào
- "Ditha latimana" — Tanzania
- "Ditha marcusensis" — đảo Marcus
- "Ditha pahangica" — Malaysia
- "Ditha sinuata" — Châu Phi
- "Ditha sumatraensis"
- "Ditha tonkinensis"
- "Dithella javana" — Java
- "Haploditha chamberlinorum" — Venezuela
- "Heterolophus australicus" — Úc
- "Heterolophus clathratus" — Nam Phi
- "Heterolophus guttiger" — Argentina, Brazil
- "Heterolophus nitens" — Brazil
- "Neoditha irusanga" — Brazil
- "Pycnodithella abyssinica" — Ethiopia
- "Pycnodithella harveyi" — New South Wales
- "Sororoditha hirsuta" — Brazil
- "Tridenchthonius addititius" — São Thomé, Ghana, "St. Thomas Island"
- "Tridenchthonius africanus" — Tanzania
- "Tridenchthonius beieri" — Kenya
- "Tridenchthonius brasiliensis" — Brazil
- "Tridenchthonius buchwaldi" — Ecuador
- "Tridenchthonius cubanus" — Cuba, Jamaica
- "Tridenchthonius donaldi" — Trinidad
- "Tridenchthonius gratus" — Jamaica
- "Tridenchthonius juxtlahuanca" — México
- "Tridenchthonius mexicanus" — Mexico
- "Tridenchthonius parvidentatus" — Nam Mỹ
- "Tridenchthonius parvulus" — Paraguay
- "Tridenchthonius peruanus" — Peru
- "Tridenchthonius serrulatus" — Bờ Biển Ngà, Nigeria
- "Tridenchthonius surinamus" — Surinam
- "Tridenchthonius trinidadensis" — Trinidad
- "Typhloditha anophthalma" — Zaire
- "Typhloditha minima" — Congo
- "Typhloditha termitophila" — Nam Phi
- "Verrucaditha spinosa" — miền đông USA
- "Verrucadithella dilatimana" — miền trung Africa
- "Verrucadithella francisi" — Brazil
- "Verrucadithella jeanneli" — Kenya, Uganda
- "Verrucadithella sulcatimana" — Tanzania
Cổng CNOT

Trong ngành Khoa học máy tính, cổng CNOT(hay C-NOT) là một cổng lượng tử - thành phần thiết yếu để xây dựng máy tính lượng tử. Nó có thể được dùng để gỡ rối lượng tử hoặc tạo ra vướng víu lượng tử.

==Cách thức hoạt động==
Đầu vào của cổng CNOT gồm 2 Qubit: Qubit thứ nhất là Qubit Điều khiển (control), Qubit thứ hai là Qubit mục tiêu (target). Qubit Điều khiển sẽ không bị thay đổi sau khi qua cổng CNOT. Qubit Mục tiêu sẽ bị đảo ngược khi và chỉ khi Qubit Điều khiển là 1. Giá trị của Qubit Mục tiêu chính là kết quả của phép XOR giữa hai Qubit đầu vào.

CNOT:

formula_1,

formula_2,

formula_3,

formula_4,

Cổng CNOT có thể được miêu tả bằng bảng:

Cổng CNOT có thể được biểu diễn bằng Ma trận như sau:

formula_5

==Cách dùng ma trận để tính cổng CNOT==
Xét qubit:

formula_6.

Ta sẽ dùng ma trận để tính kết quả của CNOT formula_7.

Ta có:

formula_8.

formula_9. Với formula_10.

Vậy formula_11 sau khi đi qua cổng CNOT sẽ thành formula_12.

==Khả năng gỡ rối lượng tử==
Sự khác biệt chính giữa cổng lượng tử và cổng cổ điển là khả năng chấp nhận đầu vào là qubit, trong khi cổng cổ điển chỉ chấp nhận bit. Do đó các cổng lượng tử có khả năng xử lý tốt hơn.

Như cổng CNOT có thể gỡ rối lượng tử.

Xét hệ vướng víu:

formula_13.

Cho hệ đi qua cổng CNOT:

formula_14.

formula_15.

Như vậy hệ formula_16 đã được gỡ rối.

==Khả năng tạo ra vướng víu lượng tử==
Tương tự như khả năng gỡ rối lượng tử, cổng CNOT cũng có khả năng tạo ra vướng víu lượng tử.

Xét hệ:

formula_17.

Cho hệ đi qua cổng CNOT:

formula_18.

formula_19.

Như vậy hệ formula_20 đã bị vướng víu lượng tử sau khi đi qua cổng CNOT.
Phương pháp làm lạnh Doppler

Phương pháp làm lạnh Doppler là một cơ chế được dùng để bẫy và làm lạnh nguyên tử hoặc ion. Phương pháp làm lạnh Doppler là một trong các phương pháp làm lạnh phổ biến bằng laser.

Phương pháp làm lạnh này đã được đưa ra bởi Theodor W. Hänsch và Arthur Leonard Schawlow ở Đại học Stanford năm 1975 và được thí nghiệm thành công bởi Steven Chu ở Phòng thí nghiệm AT&T Bell vào năm 1985.

== Phương pháp ==
Khi các nguyên tử hoặc ion đã được bẫy trong bẫy ion thì ta dùng các laser để chiếu photon theo nhiều chiều. Khi nguyên tử chuyển động ngược chiều với chiều chiếu photon, nguyên tử sẽ chuyển động chậm đi, vì thế nhiệt độ nguyên tử cũng giảm.

== Giải thích ==
Khi chiếu chùm photon có bước sóng nhất định về phía một nguyên tử đang chuyển động ngược chiều, do hiệu ứng Doppler nguyên tử sẽ thấy photon có bước sóng dịch chuyển xanh. Nếu bước sóng này phù hợp, nguyên tử có thể hấp thụ photon và chuyển sang trạng thái kích thích trong một khoảng thời gian ngắn. Khi hấp thụ photon, nguyên tử nhận cả momen động lượng của photon đó nên sẽ chuyển động chậm lại, vì chiều chuyển động của photon và nguyên tử ngược chiều nhau.

Do trạng thái kích thích không bền, nguyên tử sẽ giải phóng photon theo một hướng bất kỳ, đồng thời chuyển về mức năng lượng thấp hơn. Nếu photon phát ra theo hướng photon ban đầu thì nguyên tử càng mất momen động lượng. Còn nếu photon phát ra theo hướng ngược lại thì momen động lượng của nguyên tử tăng. Nhưng thường thì photon sẽ được phát ra theo nhiều hướng khác nên momen động lượng của nguyên tử vẫn giảm.

Sự thay đổi tốc độ của nguyên tử khi hấp thụ photon có thể tính theo công thức:
do đó 

Nếu nguyên tử chuyển động cùng chiều với chiều chiếu photon, theo hiệu ứng Doppler, nguyên tử sẽ thấy photon bị dịch chuyển đỏ, lệch khỏi bước sóng thích hợp và nguyên tử sẽ không thể hấp thụ photon.

Khi các nguyên tử được bẫy trong bẫy ion và được chiếu laser theo nhiều chiều với tần số thích hợp, các nguyên tử sẽ liên tục hấp thụ và giải phóng photon, vì thế momen động lượng của nguyên tử sẽ giảm dần gần về 0. Khi đó các nguyên tử đã được làm lạnh.

William D. Phillips đã đưa ra chứng minh và thí nghiệm việc sử dụng phương pháp làm lạnh Doppler để làm lạnh nguyên tử Na.

== Hạn chế ==
Nhiệt độ thấp nhất có thể đạt được bằng phương pháp làm lạnh Doppler được gọi là :

formula_3

với formula_4 là Hằng số Boltzmann

== Ứng dụng ==
Phương pháp làm lạnh Doppler được rộng rãi trong phương pháp làm lạnh bằng laser, đặc biệt kết hợp với những phương pháp làm lạnh khác để tạo được hiệu suất làm lạnh tối ưu, làm lạnh vật thể lớn gần nhiệt độ 0 tuyệt đối.

Phương pháp làm lạnh Doppler được sử dụng để làm giảm nhiệt độ của các chất bán dẫn, làm tiền đề cho việc chế tạo những con chip có khả năng tự làm lạnh, kích thước nhỏ hơn hoặc thiết bị tiết kiệm năng lượng.

Phương pháp làm lạnh Doppler còn được sử dụng trong máy tính lượng tử

== Liên kết ngoài ==
- Nobel Lecture by William D. Phillips, ngày 8 tháng 12 năm 1997: p.201. Laser cooling of automic beam
Chthoniidae

Chthoniidae là một họ Bọ cạp giả thuộc siêu họ Chthonioidea. Họ chứa hơn 600 loài với khoảng 30 chi. Ba mẫu hóa thạch được biết từ Baltic và Dominican amber.

==Các chi==
Đây là danh sách mô tả các loài Chthoniidae.

- "Afrochthonius" — Châu Phi, Sri Lanka
- "Allochthonius" — Nhật Bản, Triều Tiên
- "Aphrastochthonius" — México, phía nam Hoa Kỳ, Guatemala, Cuba
- "Apochthonius" — Bắc Mỹ
- "Austrochthonius" — Nam Mỹ, Úc, New Zealand
- "Caribchthonius" — Vùng Caribe
- "Centrochthonius" — Nga, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, Tây Tạng, Ấn Độ, Nepal
- "Chiliochthonius" — Chile
- "Chthonius" — Châu Âu tới Iran, Bắc Phi, Quần đảo Baleares, USA; loài phân bố toàn cầu
- "Congochthonius" — Zaire
- "Drepanochthonius" — Chile
- "Francochthonius" — Chile
- "Kleptochthonius" — Mỹ
- "Lagynochthonius" — miền Australasia, châu Phi
- "Malcolmochthonius" — Hoa Kỳ
- "Maorichthonius" — New Zealand
- "Mexichthonius" — Mexico, Texas
- "Mundochthonius" — Lục địa Á-Âu, Cộng hòa Dominica, Nam Mỹ
- "Neochthonius" — California, România (?)
- "Paraliochthonius" — châu Âu, châu Phi, Florida, một vài đảo
- "Pseudochthonius" — Nam, Trung Mỹ, châu Phi
- "Pseudotyrannochthonius" — Úc, Nhật Bản, Triều Tiên, Hoa Kỳ, Chile
- "Sathrochthoniella" — New Zealand
- "Sathrochthonius" — Australia tới Nouvelle-Calédonie, Nam Mỹ
- "Selachochthonius" — Nam Phi
- "Spelyngochthonius" — Sardegna, Tây Ban Nha, Pháp
- "Stygiochthonius" — Tây Ban Nha
- "Troglochthonius" — Ý, Nam Tư
- "Tyrannochthoniella" — New Zealand
- "Tyrannochthonius" — Brazil tới phía nam Hoa Kỳ, miền Australasia, châu Phi, Hawaii
- "Vulcanochthonius" — Hawai'i

==Tham khảo==
- Joel Hallan's Biology Catalog: Chthoniidae
Neobisioidea

Neobisioidea là siêu họ Bọ cạp giả. Siêu họ chứa 7 họ:

- Bochicidae
- Gymnobisiidae
- Hyidae
- Ideoroncidae
- Neobisiidae
- Parahyidae
- Syariniidae
- Vachoniidae
Vườn quốc gia Iguaçu

Vườn quốc gia Iguaçu () là một vườn quốc gia thuộc bang Paraná, Brasil. Nó có tổng diện tích là với chiều dài khoảng , trong đó có là biên giới tự nhiên giữa Brasil và Argentina bao gồm khoảng . Vườn quốc gia được thành lập theo nghị định liên bang số 1035 ngày 10 tháng 1 năm 1939 và được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 1986. Nó được quản lý bởi Viện Bảo tồn Đa dạng sinh học Chico Mendes (ICMBio).

Cùng với Vườn quốc gia Iguazú của Argentina, nó bảo vệ một trong những thác nước lớn nhất thế giới trải dài trên . Đó cũng là quê hương của nhiều loài động thực vật quý hiếm bị đe dọa trong đó có thú ăn kiến khổng lồ và rái cá lớn. Những đám sương hơi nước do thác nước tạo ra có lợi cho sự phát triển của thảm thực vật xung quanh.
==Lịch sử==
Vườn quốc gia Iguaçu bao gồm một khu vực quan trọng của sông Iguaçu với khoảng chiều dài của dòng sông tạo ra thác Iguazu nổi tiếng.
Đây là vườn quốc gia quan trọng nhất ở lưu vực sông Prata, bởi cảnh quan tuyệt đẹp và cũng bởi vì nó là một nơi trú ẩn của các loài động thực vật quan trọng. Đây cũng là vườn quốc gia đầu tiên ở Brasil nhận được một kế hoạch quản lý cụ thể. Như dự kiến bởi Rebouças, mục tiêu cơ bản của vườn quốc gia này là việc bảo tồn các hệ sinh thái tự nhiên và danh lam thắng cảnh, vì thế cho phép nghiên cứu khoa học, thúc đẩy hoạt động giáo dục môi trường, giải trí trong khung cảnh thiên nhiên và du lịch sinh thái.

Vườn quốc gia Iguaçu có phong cảnh ngoạn mục và là một trong những khu bảo tồn rừng lớn nhất ở Nam Mỹ, vì thế nó là vườn quốc gia đầu tiên của Brasil được đề xuất thành lập nhằm giữ gìn môi trường và cảnh quan tự nhiên cho "thế hệ tương lai". Andre Rebouças, một kỹ sư đã viết trong cuốn sách "tỉnh Paraná, đường sắt Mato Grosso và Bolivia", cuốn sách được viết nhằm bắt đầu chiến dịch bảo tồn thác nước Iguazu vào năm 1876 đã mô tả: "nó đã được tạo ra bởi Đức Chúa Trời" và "đẹp tuyệt vời, đẹp như tranh vẽ", " một hệ thực vật chưa từng có tại khu vực thác nước Iguaçu tuyệt vời"...
==Địa lý==
Vườn quốc gia gần với các thành phố của Brasil là Foz do Iguaçu, Medianeira, Matelândia, CEU Azul, São Miguel do Iguaçu, Santa Terezinha de Itaipu, Santa Tereza Oeste, Capitão Leonidas Marque, Capanema và Serranópolis.

Nó nằm ở khu vực phía tây của tiểu bang Paraná, ở lưu vực sông Iguaçu, cách trung tâm thành phố Foz do Iguacu khoảng 17 km. Bên kia biên giới, vườn quốc gia này giáp với vườn quốc gia Iguazu, được hành lập vào năm 1934. Biên giới giữa hai nước và hai vườn quốc gia được chia tách bởi sông Iguacu, bắt nguồn từ dãy núi Serra do Mar gần Curitiba, đoạn chảy qua bang Paraná có chiều dài 18 km. Cửa sông của nó chảy vào sông Paraná, nằm cách thác Iguazu 18 km. Tại vị trí tụ họp của các con sông tạo thành ngã ba, biên giới tự nhiên giữa Brasil, Argentina và Paraguay.

==Xem thêm==
- Danh sách các vườn quốc gia tại Brasil
- Vườn quốc gia Iguazú
- Thác Iguazu

==Liên kết ngoài==
- Official web site
- Official UNESCO website
- UNEP-WCMC
- [www.ibama.gov.br/parna_iguacu Ibama]
Công nghệ pico

Khái niêm công nghệ pico là một thuật ngữ mới được đặt ra cùng với công nghệ nano. Nó là một mức kỹ thuật giả định

Trong tương lai, khi công nghệ có thể thao tác vật chất ở kích thước phần ngàn tỉ mét, kích thước pico (10). Mức này nhỏ ba bậc (ngàn lần) so với nano, và hai bậc so với các biến đổi và thước đo hóa học. Công nghệ pico sẽ liên quan tới các thao tác vật chất mức nguyên tử. Ở một mức phát triển xa hơn, công nghệ femto thao tác vật chất ở mức hạ nguyên tử.

Khoa học pico là khái niệm được các nhà tương lai học dùng để chỉ việc cấu trúc vật chất mức picômét. Đầu tiên, các xu hướng của công nghệ pico được suy đoán tương tự như liệu pháp vi lượng đồng căn, sử dụng thước đo mức pico và giá trị của việc cấu trúc các phân tử sinh học. Theo đó, công nghệ pico được mô tả như việc thay đổi cấu trúc và tính chất hóa học của các phân tử đơn lẻ, thường là thông qua thao tác trạng thái năng lượng của nguyên tử để tạo ra trạng thái siêu bền (hoặc không ổn định) với các tính chất đặc biệt, tạo ra một số dạng nguyên tử nạ dòng. Biến đổi tương tự đã được biết đến là quá trình oxy hóa-khử, quá trình oxy hóa có thể thao tác bằng cách chiếu tia laser, kích thích các electron chuyển từ trạng thái bền sang trạng thái kích thích; thao tác trạng thái của các electron kích thích trong nguyên tử Rydberg để mã hóa thông tin. However, none of these processes produces the types of exotic atoms described by futurists.

Ray Kurzweil, một nhà tương lai học nổi tiếng, đã tiên đoán loài người có thể đạt tới mức công nghệ này trong thế kỷ 22.

Ngoài ra, khái niệm công nghệ pico cũng được một số nhà nghiên cứu công nghệ nano dùng để chỉ các cấu trúc nguyên tử và thiết bị có độ chính xác dưới nano. Điều này thực sự quan trọng khi tương tác với một nguyên tử hay phân tử đơn lẻ, do lực hút giữa hai nguyên tử ở khoảng cách cực ngắn tăng lên rất nhanh. Ví dụ, lực hút giữa một nguyên tử trong đầu dò của kính hiển vi lực nguyên tử và một nguyên tử trong mẫu nghiên cứu thay đổi theo hàm mũ của khoảng cách, đặc biệt nhạy cảm với khoảng cách từ 50 tới 100 picômét (do ảnh hưởng của nguyên lý loại trừ Pauli trong khoảng cách ngắn và Lực Van der Waals ở khoảng cách dài)

==Đọc thêm==
- Kỳ dị công nghệ

==Liên kết ngoài==
- Picotechnology at the Nanosciences group at CEMES , Pháp.
- Emerging Trends of Nanotechnology towards Picotechnology: Energy and molecules
- Weinacht, T.C., Ahn, J., and Bucksbaum, P.H. (ngày 22 tháng 6 năm 1998) Measurement of the Amplitude and Phase of a Sculpted Rydberg Wave Packet. "Physical Review Letters" pp. 5508–5511 v. 80 no. 25
Vườn quốc gia Iguazú

Vườn quốc gia Iguazú là một vườn quốc gia của Argentina, nằm trong bộ Iguazú, ở phía bắc của tỉnh Misiones, vùng Argentina Mesopotamia. Nó có diện tích là 550 km2 (212 sq mi).

==Lịch sử==
Vườn quốc gia được thành lập vào năm 1934 và nơi đây chứa đựng một trong những vẻ đẹp tự nhiên lớn nhất của Argentina, thác Iguazu, bao quanh bởi các khu rừng cận nhiệt đới. Qua sông Iguazu là phần lãnh thổ của Brazil (thuộc vườn quốc gia Iguaçu). Cả hai vườn quốc gia đã được tuyên bố là di sản thế giới của UNESCO vào năm 1984 và 1986.

Khu vực vườn quốc gia là nơi sinh sống 10.000 năm trước của những người thu lượm săn bắn thuộc nền văn hóa "Eldoradense". Tiếp theo đó là những người Guarani, người đã đưa công nghệ nông nghiệp mới, và đã bị di dời bởi những người Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha vào thế kỷ 16, mặc dù di sản của họ vẫn còn sống trong khu vực này (tên của công viên và sông là Guarani y guasu, "nước lớn"). Người đầu tiên khám phá ra khu vực này là Alvar Núñez Cabeza de Vaca, vào năm 1542, sau đó là những người dòng Tên vào năm 1609.
==Động thực vật==
Vườn quốc gia nằm trong vùng sinh thái rừng Đại Tây Dương Alto Paraná [1].
Hệ động vật của nơi đây bao gồm một số loài có nguy cơ tuyệt chủng như: báo đốm, mèo cây châu Mỹ, heo vòi Nam Mỹ, mèo gấm Ocelot, vẹt xanh, thú ăn kiến, Cracidae, đại bàng Harpy và cá sấu Caiman. Một số loài cũng có thể tìm thấy ở đây như các loài chim: yến và chim Toucan, động vật có vú như "Nasua nasua", và sự đa dạng của các loài bướm.

Sông Iguazú kết thúc đổ vào sông Paraná, cách thác Iguazu 23 km, sau một quá trình chảy dài 1320 km. Bên trong vườn quốc gia, thác nước tạo thành một hình chữ U lớn. Các đảo nhỏ trên thác có mật độ cao của các loài thực vật bao gồm cả Vông mồng gà, là quốc hoa của Argentina. Hệ thực vật cũng bao gồm cả "tabebuia heptaphylla" và "tabebuia pulcherrima" (họ Bignoniaceae), cũng như cọ và "Aspidosperma polyneuron" cao tới 40 mét (họ Apocynaceae).

==Xem thêm==
- Danh sách các vườn quốc gia tại Argentina
- Vườn quốc gia Iguaçu
- Thác Iguazu

==Liên kết ngoài==
- Official web site
- Administración de Parques Nacionales - National Parks Administration of Argentina (in Spanish and English)
- World Heritage Site
- Parks location and Information
Huy chương Sylvester

Huy chương Sylvester là một huy chương đồng do Hội Hoàng gia Luân Đôn trao tặng để khuyến khích nghiên cứu khoa học, đi kèm với giải thưởng 1000 bảng Anh. Nó được đặt theo tên James Joseph Sylvester, Giáo sư Savilian về Hình học ở Đại học Oxford những năm 1880. Giải thưởng được đề xuất bởi Raphael Meldola và những người bạn khác của Sylvester tại Hội Hoàng gia sau cái chết của ông này vào năm 1897. Nó được trao 3 năm một lần, bắt đầu từ năm 1897 Hội Hoàng gia thông báo từ năm 2009 giải sẽ được trao hai năm một lần và dành cho những nhà khoa học ở chặng đầu hoặc giữa sự nghiệp thay vì những nhà toán học nổi tiếng. Cho tới năm 2008, có 36 huy chương đã được trao, trong đó có 27 người nhận giải là công dân Anh, và có một phụ nữ duy nhất (Mary Cartwright).

==Danh sách người được giải==
Dưới đây là danh sách đầy đủ những người được Huy chương Sylvester:

== Liên kết ngoài ==
- Royal Society: Sylvester Medal
Chim Toucan

Toucan là thành viên của họ Ramphastidae bao gồm các loài chim gần gũi với sẻ từ Neotropics. Ramphastidae liên quan chặt chẽ nhất với họ Capitonidae. Chúng bao gồm các loài chim có màu sáng, đốm lớn, đầy màu sắc. Họ này bao gồm 5 chi với khoảng 40 loài khác nhau. Tên của nhóm chim này có nguồn gốc từ tiếng Tupi là "tukana", thông qua tiếng Bồ Đào Nha. Họ này bao gồm chim Toucan và chim Aracari, họ hàng xa hơn bao gồm các họ khác nhau của chim gõ kiến.

==Văn hóa==
- Eva (Phim Rio) (Keel-billed toucan)
- Fernando (Video game Hugo)
- Hal (Phim The Angry Birds Movie và loạt video game Angry Birds) (Emerald toucanet)
- Rafael (Phim Rio và Rio 2) (Toco toucan)

==Liên kết ngoài==
- Toucan videos on the Internet Bird Collection
Charles Sanders Peirce

Charles Sanders Peirce (; sinh ngày 10 tháng 9 năm 1839 – mất ngày 19 tháng 4 năm 1914) là một nhà triết học, nhà toán học, nhà logic học người Mỹ, thường được coi là "cha đẻ của chủ nghĩa thực dụng".

Peirce vốn theo học chuyên ngành hóa và gắn bó với công tác khoa học suốt 30 năm. Trong thời gian đó, Peirce đã có những đóng góp lớn lao cho ngành lôgic học, lĩnh vực mà đối với ông, bao gồm phần lớn các vấn đề nghiên cứu ngày nay được quy cho hai ngành nhận thức luận và triết học khoa học. Ông coi lôgic học như là chi nhánh chính thức của lý thuyết ký hiệu học do ông một phần sáng lập, chủ đề mà về sau sẽ mở ra cuộc tranh luận gay gắt giữa phái thực chứng luận lôgic và phái ủng hộ triết học ngôn ngữ thống trị trong cộng đồng triết học phương Tây thế kỷ 20. Ngoài ra, ông còn có công đề xướng khái niệm suy luận giả định ("abductive reasoning"), cũng như là người đầu tiên xây dựng công thức chặt chẽ cho quy nạp toán học và suy diễn logic. Sớm từ khoảng năm 1886, ông đã phát hiện rằng mạch điện chuyển có khả năng thực hiện các phép toán logic, song phải nhiều thập kỷ sau ý tưởng này mới được áp dụng vào thực tiễn để sản xuất máy tính kỹ thuật số.

Năm 1934, triết gia Paul Weiss khen ngợi Peirce là "[người] sáng tạo và đa tài nhất trong số các triết gia Mỹ và là nhà lôgic học vĩ đại nhất của nước Mỹ".

== Tiểu sử ==
Peirce chào đời vào ngày 10 tháng 12 năm 1839 tại căn nhà số 3 Phillips Place, Cambridge, Massachusetts. Mẹ ông là Sarah Hunt Mills và cha ông là Benjamin Peirce, một giáo sư thiên văn học kiêm toán học tại Đại học Harvard. Năm 12 tuổi, Peirce đọc tác phẩm lôgic học thời thượng nhất lúc bấy giờ ở các nước nói tiếng Anh, cuốn "Elements of Logic (Các nguyên lý của Logic)" của Richard Whately, ông mượn được từ người anh trai. Kể từ đó trở đi, Peirce đã ấp ủ niềm đam mê chảy bỏng với logic học và lý luận. Ông nhận được bằng Cử nhân Văn chương và Thạc sĩ Văn học (1862) sau khi hoàn thiện khóa học tập tại Đại học Harvard. Năm 1863, Trường Khoa học Lawrence trao tặng Peirce bằng Cử nhân Khoa học, và đồng thời ông cũng trở thành sinh viên ngành hóa đầu tiên của Harvard nhận tấm bằng "summa cum laude". Ngoài ra thì thành tích học tập của ông cũng không có gì quá nổi bật. Tại Harvard, ông làm quen được ba người bạn tri kỉ Francis Ellingwood, Chauncey Wright và William James. Một trong những giảng viên Harvard của ông, Charles William Eliot, rất không ưa Peirce. Điều này khiến cho Peirce suốt sự nghiệp bị lâm vào thế bất lợi, bởi lẽ Eliot hồi ấy giữ chức Chủ tịch Harvard (giai đoạn 1869–1909 - gần như toàn bộ sự nghiệp làm khoa học của Peirce), và ông ta đã rất nhiều lần phủ quyết việc làm của Peirce tại ngôi trường.

Peirce thời niên thiếu từng mắc chứng "đau dây thần kinh mặt", thứ bệnh mà nay được gọi là đau dây thần kinh sinh ba. Nhà nghiên cứu tiểu sử Joseph Brent miêu tả cảm giác của Peirce khi cơn đau bộc phát như sau: "ban đầu, ông như ngẩn người ra, và rồi xa cách, lạnh cóng, chán nản, cực kỳ ngờ vực, thậm chí thiếu kiên nhẫn với một hành động nhỏ nhất, và có khi nổi nóng bất thình lình." Điều này có lẽ là nguyên nhân khiến ông cách ly khỏi xã hội về sau.
Joseph Liouville

Joseph Liouville (24 tháng 3 năm 1809 – 8 tháng 9 năm 1882) là một nhà toán học người Pháp, tốt nghiệp trường École Polytechnique, là giảng viên trường này và sau nhận ghế Giáo sư Cơ học tại Collège de France. Ông có những đóng góp quan trọng cho lý thuyết số, giải tích phức, tôpô, hình học đạo hàm riêng, và cả vật lý toán và thiên văn học. Ông được nhớ đến nhiều nhất với Định lý Liouville trong giải tích số phức. Tên ông được đặt cho một hố thiên thạch trên Mặt Trăng.

==Tham khảo==
- Lutzen J., "Liouville's differential calculus of arbitrary order and its electrodynamical origin",in {\it Proc. 19th Nordic Congress Mathematicians}. 1985. Icelandic Mathematical Society, Reykjavik, pp. 149–160.