Danh sách nhà vô địch bóng đá Việt Nam

Các nhà vô địch bóng đá Việt Nam là những nhà vô địch hàng năm của giải đấu hàng đầu trong hệ thống giải đấu bóng đá Việt Nam. Sau quá trình chuẩn bị, vào năm 1989, Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) đã được thành lập với tư cách là tổ chức quản lý các hoạt động bóng đá trong nước, trong đó có các giải bóng đá cấp quốc gia. Đến năm 2011, sau những mâu thuẫn giữa một nhóm câu lạc bộ với VFF, Công ty Cổ phần Bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam (VPF) đã ra đời, thay thế vai trò của VFF trong việc tổ chức và điều hành các giải bóng đá chuyên nghiệp quốc gia.

Trước đó, bóng đá Việt Nam đã có lịch sử trải dài từ năm 1896, khi môn thể thao này được người Pháp du nhập đầu tiên vào Sài Gòn, sau đó dần được lan rộng ra các tỉnh Bắc Kỳ và Trung Kỳ. Từ sau năm 1954, do tình hình chia cắt đất nước, nền bóng đá Việt Nam bị phân tách thành hai miền với hai hệ thống bóng đá cùng tồn tại độc lập với nhau. Việt Nam Dân chủ Cộng hòa bắt đầu tổ chức giải vô địch bóng đá đầu tiên với tên gọi "Giải bóng đá Hòa Bình" vào năm 1955, sau đó một năm đổi tên thành "Giải bóng đá hạng A miền Bắc". Trong khi đó, Việt Nam Cộng hòa được ghi nhận cũng có giải đấu quốc nội riêng, với các trận đấu đã bắt đầu ít nhất từ năm 1961. Sau khi đất nước thống nhất trở lại vào năm 1975, các giải vô địch bóng đá trong nước đã được phân hoạch theo ba khu vực và diễn ra trong giai đoạn từ 1976 đến 1979, bao gồm giải Hồng Hà ở miền Bắc, giải Trường Sơn ở miền Trung và giải Cửu Long ở miền Nam. Trên cơ sở đó, Tổng cục Thể dục thể thao đã đi đến quyết định tổ chức một giải bóng đá trên quy mô toàn quốc, bắt đầu từ năm 1980 với tên gọi "Giải bóng đá A1 toàn quốc"; đây được xem là cột mốc đánh dấu sự ra đời của Giải bóng đá Vô địch Quốc gia (V.League 1) hiện nay. Nhà vô địch đầu tiên của giải đấu là Tổng cục Đường sắt, đội đã kết thúc mùa giải với thành tích bất bại.

Số lượng đội bóng tham gia giải đấu tăng dần cho đến năm 1989, khi có tới 32 đội bước vào mùa giải phân hạng nhằm chọn ra 18 đội đạt đẳng cấp "đội mạnh", làm tiền đề cho sự hình thành của "Giải bóng đá Các đội mạnh Toàn quốc" vào năm 1990 (được biết đến với tên "Giải bóng đá hạng Nhất quốc gia" từ năm 1997). Sau một mùa giải không được tổ chức và được thay thế bằng giải tập huấn vào năm 1999, mùa giải 1999–00 trở thành mùa giải hạng Nhất cuối cùng trước khi 10 đội bóng đứng đầu được tách ra và thi đấu ở một hạng đấu mới theo mô hình chuyên nghiệp.

== Thống kê theo mùa giải ==
=== Các đội đoạt huy chương ===
- Mùa giải 1985 là mùa giải duy nhất cho đến nay không có đội đoạt hạng ba.
- Mùa giải 1999 là mùa giải chỉ mang tính chất tập huấn nên không tiến hành trao các danh hiệu tập thể và cá nhân.

== Thống kê theo số danh hiệu ==
Đã có 15 câu lạc bộ từng giành được danh hiệu ở cấp độ cao nhất của bóng đá Việt Nam, 11 trong số đó từng đoạt ngôi vô địch ở kỷ nguyên V.League (2000–nay). Đội gần đây nhất được thêm vào danh sách này là Quảng Nam (nhà vô địch mùa giải 2017), trước đó là các đội Hà Nội (2006) (vô địch lần đầu tiên vào năm 2010 với phiên hiệu Hà Nội T&T) và Bình Dương (vô địch lần đầu tiên vào năm 2007 với phiên hiệu Becamex Bình Dương).

Có 6 đội đã từng kết thúc mùa giải ở vị trí á quân mà chưa từng vô địch: Quân khu Thủ đô (1981–82), Sở Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh (1985), Huế (1995, với phiên hiệu Thừa Thiên – Huế), Hải Phòng (2016 và 2022), Thanh Hóa (2017 và 2018, đều với phiên hiệu FLC Thanh Hóa) và Bình Định (2023–24, với phiên hiệu MerryLand Quy Nhơn Bình Định). Trong số này, Hải Phòng là đội tiến gần nhất đến chức vô địch quốc gia khi họ bằng điểm và bằng kết quả đối đầu với nhà vô địch mùa giải 2016 là Hà Nội (2006) (phiên hiệu khi đó là Hà Nội T&T) nhưng lại kém hơn đối thủ về hiệu số bàn thắng bại.

== Xem thêm ==
- Số liệu thống kê và kỷ lục Giải bóng đá Vô địch Quốc gia Việt Nam
- Số liệu thống kê hệ thống giải đấu bóng đá Việt Nam