Catherine Connolly

Catherine Martina Ann Connolly (sinh 12 tháng 7 năm 1957) là một chính khách độc lập người Cộng hòa Ireland hiện đang là Tổng thống Ireland thứ 10 kể từ ngày 11 tháng 11 năm 2025. Bà là cựu Nghị sĩ Hạ viện Ireland đại diện cho khu vực bầu cử Tây Galway từ năm 2016 cho đến khi được bầu làm tổng thống.

Connolly bắt đầu sự nghiệp chính trị với tư cách là đảng viên Công đảng Ireland. Bà được bầu vào Hội đồng Thành phố Galway năm 1999 và là Thị trưởng Thành phố Galway từ năm 2004 đến năm 2005. Bà rời Công đảng vào năm 2006 do tranh chấp về việc lựa chọn ứng cử viên. Sau khi tranh cử không thành công trong các cuộc tổng tuyển cử năm 2007 và 2011 tại Tây Galway với tư cách là ứng cử viên độc lập, Connolly được bầu vào Hạ viện vào năm 2016. Bà trở thành nữ phó chủ tịch Hạ viện đầu tiên của Ireland và là chủ tịch kiêm phát ngôn viên Hạ viện khóa 33 từ tháng 7 năm 2020 đến tháng 11 năm 2024. Connolly tranh cử với tư cách là ứng cử viên độc lập trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2025 với sự ủng hộ của Sinn Féin, Đảng Dân chủ Xã hội, Đảng Lao động, People Before Profit, Đảng Xanh, 100% Redress và một số nghị sĩ Quốc hội Cộng hòa Ireland độc lập. Bà đã đánh bại Heather Humphreys và Jim Gavin trong một chiến thắng long trời lở đất với số phiếu bầu ưu tiên đầu tiên cao nhất trong lịch sử Ireland.

Connolly tự mô tả mình là một người cánh tả theo chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa hòa bình. Bà ủng hộ sự trung lập của Ireland. Các quan điểm và lập trường chính sách đối ngoại của bà được tạp chí "Politico" coi là "chống phương Tây" vì bà thường xuyên chỉ trích NATO, Liên minh châu Âu và sự "quân sự hóa" của châu Âu. Connolly đã lên án và chỉ trích Nga xâm lược Ukraina và thái độ "hiếu chiến" của NATO đối với Nga. Bà thẳng thắn và kiên quyết ủng hộ Nhà nước Palestine khi chỉ trích Israel khi gọi Israel là một "nhà nước diệt chủng". Connolly ủng hộ việc thống nhất Ireland. Về mặt chính sách đối nội, bà ủng hộ việc hợp pháp hóa hôn nhân cùng giới và hợp pháp hóa phá thai. Connolly là người nói tiếng Ireland và đã từng làm việc với tư cách là nhà tâm lý học lâm sàng và luật sư.

== Thiếu thời ==
Connolly sinh vào tháng 7 năm 1957 và lớn lên ở Shantalla, Thành phố Galway, Cộng hòa Ireland. Bà là con thứ chín trong gia đình có 14 anh chị em (bảy trai và bảy gái). Cha bà là thợ mộc và thợ đóng thuyền buồm Galway. Mẹ bà qua đời ở tuổi 43 vì các vấn đề liên quan đến hen phế quản khi bà mới 9 tuổi. Gia đình bà chung sống tại một trong những khu nhà tập thể đầu tiên tại Galway. Vào những năm 1970, Connolly đã lãnh đạo một chiến dịch xây dựng sân tennis ở Shantalla.

Connolly lấy bằng cử nhân tâm lý học tại Đại học Galway vào cuối những năm 1970 và bằng thạc sĩ tâm lý học lâm sàng tại Đại học Leeds vào năm 1981 trước khi hành nghề tâm lý học lâm sàng trong nhiều năm.

Connolly sau đó đã lấy bằng luật từ Đại học Galway vào năm 1989 trước khi học tại King's Inns và trở thành luật sư vào năm 1991.

== Sự nghiệp chính trị ==
=== Những năm đầu tiên ===
Connolly hành nghề luật sư tổng quát ở chủ yếu ở Khu vực phía Tây, chủ yếu trong lĩnh vực luật gia đình và luật thương tích cá nhân từ năm 1991 cho đến khi bà được bầu vào Hạ viện Ireland năm 2016.

Connolly gia nhập Công đảng Ireland sau cuộc tổng tuyển cử năm 1997. Bà được bầu vào Hội đồng Thành phố Galway thuộc Công đảng ở khu vực phía tây thành phố trong cuộc bầu cử hội đồng năm 1999. Trong cuộc bầu cử hội đồng năm 2004, Connolly chuyển sang khu vực bầu cử địa phương phía nam thành phố để cho phép chị gái bà, Colette, tranh cử ở khu vực phía tây thành phố. Cả hai đều trúng cử. Cùng năm đó, bà được bầu làm Thị trưởng Galway, dẫn dắt Công đảng đi đến một thỏa thuận chia sẻ quyền lực với Fine Gael và các ủy viên hội đồng độc lập. Với tư cách là Thị trưởng, Connolly đã thành công trong việc vận động và chủ trì việc trao tặng (vắng mặt) giải Tự do của Thành phố Galway cho nhà hoạt động chính trị Myanmar Aung San Suu Kyi vào tháng 6 năm 2005.

=== Những năm tiếp theo (2004–2020) ===
Connolly là người ủng hộ chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2004 không thành công của Michael D. Higgins. Sau đó, bà đã bỏ phiếu đề cử Dana Rosemary Scallon cho cuộc bầu cử đó. Connolly dự định tranh cử trong cuộc tổng tuyển cử năm 2007 với tư cách là ứng cử viên phó của Higgins tại Tây Galway nhưng đảng đã quyết định chỉ đưa một ứng cử viên ra tranh cử tại khu vực bầu cử này. Higgins được cho là đã cân nhắc việc nghỉ hưu do vấn đề sức khỏe nhưng ông đã cho phép tên mình được đưa ra tranh cử lại ghế này. Connolly chỉ trích Higgins vì "chậm chạp" trong quyết định này, mô tả quyết định chỉ đưa ông ra tranh cử là "điên rồ" và nói rằng đảng đã "bỏ lỡ một cơ hội lớn". Bà rời khỏi Công đảng và tranh cử không thành công trong cuộc tổng tuyển cử năm 2007 với tư cách là ứng cử viên độc lập khi chỉ giành được hơn 2.000 phiếu bầu.

Năm 2018, Connolly cùng Clare Daly, Mick Wallace và Maureen O'Sullivan đến thăm Damascus, Maaloula và Aleppo ở Syria. Khi khởi động chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2025, bà đã bảo vệ chuyến đi này, bình luận rằng bà tự chi trả cho chuyến đi và rằng bà không "nói một lời ủng hộ Assad". Tuy nhiên, "Politico" nhận thấy rằng Connolly cũng đã kiềm chế sự chỉ trích Assad vào thời điểm đó và sau đó kêu gọi dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với chế độ của ông. Connolly đã tranh cử trong cuộc tổng tuyển cử năm 2020 và được bầu lại ở lần thứ 12.

=== Phó chủ tịch Hạ viện (2020–2024) ===
Connolly được bầu làm Phó chủ tịch Hạ viện vào ngày 23 tháng 7 năm 2020 sau một chiến thắng bất ngờ trước ứng cử viên của đảng Fine Gael là Fergus O'Dowd, trở thành người phụ nữ đầu tiên nắm giữ vị trí này.

Vào tháng 1 năm 2021, Connolly chỉ trích Chính phủ về cách xử lý Báo cáo Cuối cùng của Ủy ban Điều tra về Nhà dành cho Mẹ và Trẻ sơ sinh và một số vấn đề liên quan. Bà chỉ trích việc Chính phủ không cung cấp báo cáo cho những người sống sót sau các nhà dành cho mẹ và trẻ sơ sinh trước khi công bố cho công chúng khi gọi Thủ tướng (Micheál Martin), Phó Thủ tướng (Leo Varadkar) và Bộ trưởng Trẻ em, Bình đẳng, Khuyết tật, Hội nhập và Thanh niên (Roderic O'Gorman) là "ba người đàn ông thiếu khôn ngoan". Connolly tuyên bố: "Tài liệu tôi đang cầm trên tay chính là bản báo cáo. Tôi giơ nó lên để cho những người sống sót xem vì họ không có nó. Đó là bản tóm tắt nội dung với các khuyến nghị và một hoặc hai điều khác. Không một người sống sót nào có nó. Tôi đã có nó từ hôm qua, khi nó được bỏ vào ngăn kéo của các Đại biểu."

Vào tháng 6 năm 2023, Connolly đã xuất hiện cùng Clare Daly, Mick Wallace, Mairéad Farrell và George Galloway trong một "diễn đàn trung lập" do tổ chức "Liên minh Galway Chống Chiến tranh" tổ chức với chủ đề thảo luận là Chiến tranh Nga-Ukraina.

Vào tháng 5 năm 2024, trong chiến dịch tranh cử Nghị viện Châu Âu năm 2024, Connolly đã ủng hộ Clare Daly tại khu vực bầu cử Dublin và phát biểu tại buổi ra mắt chiến dịch của bà.

== Tổng thống Ireland (2025–nay) ==
Sau chiến thắng cuộc bầu cử, Connolly trở thành Tổng thống Ireland thứ 10 vào ngày 11 tháng 11 năm 2025. Bà sẽ trở thành người phụ nữ thứ ba giữ chức vụ này sau khi giành được khoảng 63,4% số phiếu bầu tín nhiệm ở vòng đầu tiên.

== Quan điểm chính trị ==
Connolly được giới truyền thông mô tả là một chính khách độc lập cánh tả. Vào tháng 5 năm 2025, tạp chí "The Phoenix" mô tả bà là một "người theo chủ nghĩa xã hội lâu năm" và là một "người theo chủ nghĩa cộng hòa Ireland" trong thời gian bà ở Công đảng mặc dù Connolly đã làm rõ vào tháng 9 năm 2025 rằng bà chưa bao giờ ủng hộ Quân đội Cộng hòa Ireland Lâm thời trong cuộc xung đột vũ trang tại Bắc Ireland và tuyên bố rằng "bạo lực không bao giờ được biện minh" trong khoảng thời gian đó. Connolly tự nhận mình là một người theo chủ nghĩa hòa bình.

Clare Daly và Mick Wallace, cựu Nghị sĩ Hạ viện và Nghị sĩ châu Âu, là đồng minh chính trị của Connolly. Họ ủng hộ Daly trong chiến dịch tái tranh cử châu Âu năm 2024 của bà.

=== Đối nội ===
Connolly ủng hộ cuộc trưng cầu dân ý năm 2013 về cải cách tòa án Ireland, cho rằng cuộc trưng cầu dân ý đó "đã gợi nhớ lại sự tin tưởng của bà vào nền dân chủ". Bà ủng hộ cuộc trưng cầu dân ý năm 2015 của Ireland về hôn nhân đồng giới.

Năm 2018, Connolly ủng hộ việc bãi bỏ Tu chính án thứ tám, vốn cho phép Quốc hội Cộng hòa Ireland ban hành luật phá thai, để ủng hộ việc hợp pháp hóa phá thai trong vòng 12 tuần.

Năm 2025, Connolly tuyên bố:
"Lực lượng Phòng vệ của chúng ta tồn tại để bảo vệ người dân, chủ quyền của chúng ta, và... để thúc đẩy hòa bình ở những nơi xung đột đã nổ ra".

Bà nói thêm:
"Ireland cần Lực lượng Phòng vệ. Chúng ta phải coi trọng, tôn trọng và hỗ trợ các thành viên của họ. Nhưng Ireland không cần quân đội".
Bà lập luận rằng quân đội "là một thế lực hiếu chiến" và "đi ngược lại với tính trung lập của một quốc gia".

Connolly tin rằng việc sử dụng ma túy và hiện tượng nghiện ma túy nên được coi trọng chủ yếu như các vấn đề sức khỏe hơn là các tội phạm. Bà đã bày tỏ sự ủng hộ đối với các động thái hướng tới phi hình sự hóa ma túy, nhấn mạnh công sức của các chính trị gia như Gino Kenny trong việc thúc đẩy mục tiêu này. Theo quan điểm của bà, việc hình sự hóa không giải quyết được nguyên nhân gốc rễ của chứng nghiện mà thay vào đó lại trừng phạt những người dễ bị tổn thương.

Connolly đã mô tả an tử là một vấn đề phức tạp nhưng tuyên bố rằng bà chấp nhận nguyên tắc tự chủ cá nhân trong các quyết định cuối đời. Bà ủng hộ việc cho phép mọi người đưa ra những lựa chọn như vậy miễn là có các biện pháp bảo vệ mạnh mẽ để ngăn chặn lạm dụng.

=== Đối ngoại ===
==== Liên minh châu Âu ====
Connolly đã bày tỏ lo ngại về việc sự trung lập của Ireland bị thách thức. Bà nói rằng hòa bình của Ireland đang bị đe dọa bởi "tổ hợp quân sự – công nghiệp hiếu chiến" ở châu Âu. Năm 2025, Connolly nhận xét rằng "chúng ta chắc chắn không thể tin tưởng" các quốc gia như "Hoa Kỳ, Anh và Pháp" vì họ "đã sa lầy sâu sắc vào một ngành công nghiệp vũ khí gây ra đổ máu trên toàn thế giới". Tháng 9 năm đó, Connolly liên kết việc Đức tăng chi tiêu quốc phòng với "tổ hợp quân sự – công nghiệp" và ví nó với việc Đức tái vũ trang dưới thời Đức Quốc Xã. Một số học giả đã phản hồi rằng hai điều này "về cơ bản là khác nhau". Họ nói rằng việc Đức Quốc xã tái vũ trang là để bành trướng trong khi việc tăng chi tiêu của nước Đức hiện đại là để răn đe và phòng thủ. Đại sứ Đức tại Ireland, David Gill, cho biết đó là phản ứng trước hành động xâm lược gần đây của Nga ở châu Âu. Thủ tướng Micheál Martin cho biết những bình luận của Connolly có thể gây tổn hại đến quan hệ Đức – Ireland và rằng có "sự ngây thơ" về mối đe dọa từ Nga.

Connolly đã chỉ trích Liên minh châu Âu vì "chương trình nghị sự tự do hiện đại trắng trợn". Bà phản đối việc phê chuẩn Hiệp ước Nice trong cuộc trưng cầu dân ý năm 2002 và việc phê chuẩn Hiệp ước Lisboa trong cả hai cuộc trưng cầu dân ý. Về cuộc trưng cầu dân ý về tư cách thành viên Liên minh Châu Âu của Vương quốc Anh năm 2016, trong một bài phát biểu tại Hạ viện ngay sau khi Vương quốc Anh bỏ phiếu rời khỏi EU, Connolly cho biết chính phủ Ireland "đã tham gia tích cực vào dự án gieo rắc nỗi sợ hãi nhằm hù dọa cử tri Anh ở lại" và rằng mặc dù đã cố gắng "ép buộc đạt được kết quả mong muốn, nhưng cử tri đã không bị lừa". Connolly cũng tuyên bố trong bài phát biểu rằng có một "sự thiếu hụt dân chủ là một phần không thể thiếu của EU" và bà cảm thấy rằng "sự bất đồng chính kiến không được dung thứ" liên quan đến tư cách thành viên EU.

Connolly nói rằng "EU ngày càng trở nên quân sự hóa dưới sự lãnh đạo của Ursula von der Leyen và Đảng Nhân dân châu Âu", và "đã đánh mất nền tảng của mình với tư cách là một dự án được phát triển để thúc đẩy và gìn giữ hòa bình". Connolly coi lập trường khác nhau của von der Leyen về Israel và Nga là đạo đức giả, nói rằng von der Leyen phản đối mạnh mẽ các hành động của Nga ở Ukraina và thụ động trước các hành động của Israel ở Gaza. Vào Ngày châu Âu năm 2025, Connolly tuyên bố rằng bà "xấu hổ khi là người châu Âu" vì bà tin rằng ban lãnh đạo EU hiện tại ủng hộ Israel. Sau khi khởi động chiến dịch tranh cử tổng thống vào cuối năm đó, Connolly cho biết bà không coi mình là người hoài nghi châu Âu và tự gọi mình là một "người châu Âu tận tụy".

==== Xung đột quốc tế ====
Là một người chỉ trích mạnh mẽ Israel và cuộc chiến của nước này ở Gaza, Connolly đã kêu gọi đoàn kết với người dân Palestine. Vào tháng 4 năm 2025, bà phát biểu tại Hạ viện:
"Tôi thách thức tất cả chúng ta hãy đứng lên và chấm dứt nạn diệt chủng đang diễn ra nhân danh chúng ta, bởi vì chúng ta là đồng lõa".
Vào tháng 7 cùng năm, bà gọi Israel là "nhà nước diệt chủng". Connolly cho biết chính phủ Ireland đã "chậm trễ" trong việc áp đặt các biện pháp trừng phạt dự kiến đối với Israel, đồng thời kêu gọi nước này không nên giảm nhẹ các biện pháp trừng phạt dưới áp lực từ các lợi ích của các tập đoàn Hoa Kỳ.

Connolly đã lên án cả Nga và NATO về Nga xâm lược Ukraina. Bà gọi cuộc xâm lược này là "bất hợp pháp và không thể chấp nhận được" và nói rằng Nga "phải ngay lập tức chấm dứt cuộc tấn công khủng khiếp của mình". Nhấn mạnh sự phản đối của Nga đối với việc mở rộng NATO, bà nói rằng "NATO đã đóng một vai trò đê tiện trong việc tiến về phía biên giới và tham gia vào các hành vi hiếu chiến. Ireland đã đạo đức giả ở nhiều cấp độ". Bà kêu gọi tiếp tục đoàn kết với người dân Ukraine và ủng hộ các lệnh trừng phạt chống lại Nga.

Khi còn là Thị trưởng Galway từ năm 2004 đến 2005, Connolly đã lên tiếng phản đối Chiến tranh Iraq. Năm 2017, bà phản đối các lệnh trừng phạt Đảng Ba'ath Syria trong nội chiến Syria, cho rằng các lệnh trừng phạt đó không có mục tiêu rõ ràng và chỉ khiến tình hình trở nên tồi tệ hơn đối với người Syria. Connolly đã đến thăm Syria vào năm 2018 cùng với Mick Wallace, Clare Daly và Maureen O'Sullivan. Họ đã tham quan vùng lãnh thổ do chế độ kiểm soát nhưng không gặp gỡ các thành viên của chế độ. Theo Connolly, nhóm "không có lời khen ngợi nào dành cho chế độ trong các đồng nghiệp chúng tôi".

==== Quan hệ Ireland–Nga ====
Trong cuộc tranh luận tại Hạ viện Ireland về vụ đầu độc Salisbury năm 2018 và quyết định trục xuất một nhà ngoại giao Nga khỏi Ireland, Connolly mô tả vụ đầu độc là "kinh hoàng" nhưng nói thêm rằng vẫn còn những cách khác để ứng phó. Nhấn mạnh những căng thẳng gần đây giữa phương Tây và Nga, bà nói: "Vấn đề đó cần phải được đặt vào bối cảnh. Trong những năm qua, rõ ràng là đã có một sự căng thẳng đang gia tăng, như các đồng nghiệp cánh tả khác đã chỉ ra liên quan đến NATO, Liên minh châu Âu, Hoa Kỳ và Nga. Đã có sự gia tăng tên lửa ngay sát biên giới Nga. Thật là điên rồ nếu chúng ta tin rằng có thể xem xét tình hình này một cách riêng lẻ mà bỏ qua tất cả những điều đó".

== Đời tư ==
Connolly sống tại Claddagh ở Thành phố Galway từ năm 1988. Bà kết hôn với giáo viên dạy nghề mộc Brian McEnery vào năm 1992 và họ có hai con trai đã trưởng thành. Bà từng làm việc với tư cách là nhà tâm lý học lâm sàng tại Hội đồng Y tế Western Health Board ở Ballinasloe và Connemara ở Quận Galway, và là một luật sư. Bà nói tiếng Ireland, tốt nghiệp bằng tốt nghiệp tiếng Ireland tại trường đại học và cũng nói tiếng Đức khi từng học ngành tâm lý học ở Đức. Bà sinh ra và lớn lên theo đạo Công giáo nhưng tự nhận mình là người vô thần.

== Xem thêm ==
- Tổng thống Ireland