Hôn nhân cùng giới

Hôn nhân cùng giới hay hôn nhân đồng tính là hôn nhân của hai người cùng giới tính hợp pháp. hôn nhân cùng giới đã được hợp pháp hóa và công nhận ở 38 quốc gia với tổng dân số hơn 1.5 tỷ người (20% dân số thế giới). Quốc gia đã hợp pháp hóa hôn nhân cùng giới gần đây nhất là ở Thái Lan.

Quyền nhận con nuôi không nhất thiết đã được cho phép, mặc dù hầu hết các quốc gia có hôn nhân đồng tính đều cho phép những cặp vợ chồng đó cùng nhận con nuôi. Ngược lại, 35 quốc gia (tính đến năm 2023) có định nghĩa về hôn nhân trong hiến pháp của họ ngăn cản hôn nhân giữa các cặp cùng giới, hầu hết được ban hành trong những thập kỷ gần đây như một biện pháp phòng ngừa. Một số quốc gia khác đã quy định luật Hồi giáo theo hiến pháp, thường được hiểu là cấm kết hôn giữa các cặp đồng tính. Trong sáu vấn đề trước đây và hầu hết sau này, bản thân đồng tính luyến ái được hình sự hóa. Được công nhận hợp pháp ở phần lớn các nền dân chủ phát triển trên thế giới; các trường hợp ngoại lệ đáng chú ý là Hàn Quốc, Nhật Bản, Cộng hòa Séc và Ý. Trong khi không được công nhận ở bất kỳ chính thể Hồi giáo nào trên thế giới, mặc dù những bước đầu tiên đang được thực hiện ở Kosovo. Một số quốc gia như Nga và Trung Quốc hạn chế ủng hộ hôn nhân cùng giới.

Có những ghi chép về hôn nhân giữa những người đàn ông có từ thời thế kỷ thứ nhất. Cặp đôi cùng giới đầu tiên kết hôn hợp pháp trong thời hiện đại là Michael McConnell và Jack Baker vào năm 1971 tại Hoa Kỳ. Luật đầu tiên quy định về bình đẳng hôn nhân giữa các cặp cùng giới và khác giới đã được thông qua ở lục địa Hà Lan vào năm 2000 và có hiệu lực vào ngày 1 tháng 4 năm 2001. Việc áp dụng luật hôn nhân một cách bình đẳng đối với các cặp cùng giới và khác giới đã thay đổi theo thẩm quyền, và đã xuất hiện thông qua sự thay đổi luật hôn nhân, các phán quyết của tòa án dựa trên các bảo đảm hiến pháp về bình đẳng, thừa nhận rằng hôn nhân các cặp cùng giới được luật hôn nhân hiện hành cho phép, bằng cách bỏ phiếu phổ thông trực tiếp, thông qua trưng cầu dân ý và sáng kiến.

Các nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng sự ổn định về tài chính, tâm lý và thể chất của những người đồng tính được nâng cao nhờ hôn nhân và con cái của phụ huynh cùng giới được hưởng lợi từ việc được nuôi dưỡng bởi các cặp cùng giới mà hôn nhân được pháp luật công nhận và được hỗ trợ bởi các tổ chức xã hội. Đồng thời, không gây tổn hại gì đến hôn nhân khác giới. Nghiên cứu khoa học xã hội chỉ ra rằng việc không cho người đồng tính hưởng quyền được kết hôn gây kỳ thị và khiến mọi người phân biệt đối xử chống lại họ, đồng thời nghiên cứu cũng bác bỏ quan điểm cho rằng việc nền văn minh hoặc trật tự xã hội ổn định phụ thuộc vào việc giới hạn kết hôn chỉ dành cho người dị tính. Hôn nhân cùng giới có thể cung cấp cho những người trong mối quan hệ cùng giới các dịch vụ liên quan của chính phủ và đưa ra các yêu cầu về tài chính đối với họ tương đương với yêu cầu của những người trong hôn nhân khác giới, đồng thời mang lại cho họ sự bảo vệ pháp lý như quyền thừa kế và quyền thăm bệnh. Sự phản đối dựa trên những tuyên bố như đồng tính luyến ái là không tự nhiên và bất bình thường, rằng việc công nhận các cặp cùng giới sẽ thúc đẩy đồng tính luyến ái trong xã hội và rằng trẻ em sẽ tốt hơn khi được nuôi dưỡng bởi các cặp vợ chồng khác giới. Theo các tổ chức y tế lớn, những tuyên bố này đã bị bác bỏ bởi các nghiên cứu khoa học, đồng tính luyến ái là một biến thể tự nhiên và bình thường trong tính dục con người, xu hướng tính dục không phải là sự lựa chọn và con cái của các cặp cùng giới cũng giống như con của các cặp khác giới.

== Thuật ngữ ==
=== Thuật ngữ thay thế ===
Một số tổ chức ủng hộ việc hợp pháp hóa hôn nhân cùng giới—chẳng hạn như Tổ chức Hôn nhân Bình đẳng Hoa Kỳ (thành lập năm 1998), Tổ chức Tự do Kết hôn (thành lập năm 2003), Tổ chức Người Canada vì Hôn nhân Bình đẳng và Hôn nhân cho toàn Nhật Bản - từ lâu đã sử dụng các thuật ngữ "bình đẳng trong hôn nhân và" "hôn nhân bình đẳng" để báo hiệu rằng mục tiêu của họ là hôn nhân cùng giới được công nhận bình đẳng với hôn nhân khác giới. Hãng thông tấn Associated Press khuyến nghị sử dụng cụm từ "hôn nhân cùng giới" thay cho "hôn nhân dành cho đồng tính nam và đồng tính nữ". Khi quyết định giữa thuật ngữ "hôn nhân cùng giới" và "hôn nhân đồng tính", có thể lưu ý rằng không phải tất cả mọi người trong hôn nhân cùng giới đều là đồng tính - ví dụ, một số người là song tính - và do đó sử dụng thuật ngữ "hôn nhân đồng tính" được coi là sự tẩy xóa của những người như vậy.

=== Việc sử dụng thuật ngữ "hôn nhân" ===
Các nhà nhân loại học đã phải cố gắng xác định một định nghĩa về hôn nhân kết tinh được những điểm chung của cấu trúc xã hội giữa các nền văn hóa trên thế giới. Nhiều định nghĩa được đề xuất đã bị chỉ trích vì không thừa nhận sự tồn tại của hôn nhân cùng giới ở một số nền văn hóa, bao gồm của hơn 30 dân tộc châu Phi, chẳng hạn như Kikuyu và Nuer.

Với việc một số quốc gia sửa đổi luật hôn nhân của họ để công nhận các cặp đồng tính trong thế kỷ 21, tất cả các từ điển tiếng Anh lớn đã sửa đổi định nghĩa của họ về từ kết hôn để loại bỏ các chi tiết đặc tả giới tính hoặc bổ sung bằng các định nghĩa phụ, bao gồm ngôn ngữ trung tính về giới hoặc thể hiện rõ ràng sự công nhận hôn nhân cùng giới. "Từ điển tiếng Anh Oxford" đã công nhận hôn nhân cùng giới từ năm 2000.

Những người phản đối hôn nhân cùng giới, những người muốn hôn nhân bị giới hạn trong việc kết đôi nam nữ, chẳng hạn như Giáo hội các Thánh hữu Ngày sau của Chúa Giêsu Kytô, Giáo hội Công giáo, và Công ước Baptist Phương Nam, sử dụng thuật ngữ "hôn nhân truyền thống" để chỉ là hôn nhân khác giới.

== Lịch sử ==
=== Thời cổ đại ===
Một ý kiến liên quan đến hôn nhân đồng tính xuất hiện trong Sifra, được viết vào thế kỷ thứ 3 CN. Sách Lêvi cấm quan hệ đồng tính luyến ái, và người Hebrew được cảnh báo là không được "làm theo những việc làm của xứ Ai Cập hay những việc làm của xứ Canaan" (Lê-vi Ký 18:22, 20:13). Sifra giải thích rõ những "hành vi" không rõ ràng này là gì và chúng bao gồm hôn nhân cùng giới: "Một người đàn ông kết hôn với một người đàn ông và phụ nữ kết hôn với phụ nữ, một người đàn ông kết hôn với một người phụ nữ và con gái của cô ấy, và một người phụ nữ kết hôn với hai người đàn ông."

Một số học giả cho rằng trong thời kỳ đầu của Đế quốc La Mã, một số cặp đôi nam đã tổ chức đám cưới truyền thống trước sự hiện diện của bạn bè. Những đám cưới giữa hai người nam thường được ghi nhận bởi những nguồn tin chế nhạo họ; cảm xúc của các bên thì không được ghi lại. Nhiều nguồn tin cổ cho biết rằng hoàng đế Nero đã tổ chức hai đám cưới công khai với những người đàn ông, một đám cưới với vai trò cô dâu (với một nô lệ Pythagoras được thả tự do), và một đám cưới với vai trò chú rể (với Sporus); có lẽ có cả một đám cưới thứ ba với việc ông đóng vai trò cô dâu. Vào đầu thế kỷ thứ 3 Công nguyên, có báo cáo ghi nhận rằng hoàng đế Elagabalus đã tổ chức đám cưới với vai trò là cô dâu cùng người bạn đời nam của mình. Những người đàn ông khác ở vương triều của ông cũng có chồng, hoặc nói rằng họ có chồng phỏng theo hoàng đế của họ. Luật La Mã không công nhận hôn nhân giữa nam giới, nhưng một trong những lý do được biểu đạt trong thơ trào phúng của Juvenal là việc tổ chức hôn lễ sẽ dẫn đến kỳ vọng rằng những cuộc hôn nhân như vậy sẽ được đăng ký chính thức. Khi đế quốc đang được Kitô giáo hóa vào thế kỷ thứ 4, các quy định pháp luật chống lại hôn nhân giữa nam giới bắt đầu xuất hiện.

===Hiện đại===
Cặp đôi cùng giới đầu tiên kết hôn hợp pháp trong thời hiện đại là Michael McConnell và Jack Baker vào năm 1971, tại Quận Hennepin, Minnesota. Các nhà sử học khác nhau theo dõi sự khởi đầu của các phong trào hiện đại ủng hộ hôn nhân cùng giới ở khắp các nơi từ khoảng những năm 1970 đến những năm 1990. Trong những năm 1980 ở Hoa Kỳ, đại dịch AIDS đã khiến người ta ngày càng chú ý đến khía cạnh pháp lý của các mối quan hệ cùng giới. Andrew Sullivan đưa ra trường hợp đầu tiên về hôn nhân cùng giới trên một tạp chí lớn của Mỹ vào năm 1989, được đăng trên tờ "The New Republic".

Năm 1989, Đan Mạch trở thành quốc gia đầu tiên công nhận mối quan hệ hợp pháp cho các cặp cùng giới, hợp thức hóa quan hệ kết đôi có đăng ký, mang lại cho những người có quan hệ cùng giới "hầu hết các quyền của những người kết hôn khác giới, nhưng không có quyền nhận con nuôi hoặc giành quyền con nuôi chung đối với đứa con". Năm 2001, Hà Lan trở thành quốc gia đầu tiên chính thức hóa hôn nhân cùng giới theo luật. Kể từ đó, hôn nhân cùng giới cũng đã được pháp luật công nhận ở 38 quốc gia khác, bao gồm hầu hết các nước ở châu Mỹ và Tây Âu. Tuy nhiên, sự hợp pháp hóa diễn ra cũng không đồng đều — Nam Phi là quốc gia duy nhất ở châu Phi áp dụng; Đài Loan và Thái Lan là hai quốc gia duy nhất ở châu Á.

==Dòng thời gian==
Bảng tóm tắt dưới đây liệt kê theo thứ tự thời gian các quốc gia có chủ quyền (các quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc và Đài Loan) đã hợp pháp hóa hôn nhân cùng giới. Tính đến năm 2024, 38 quốc gia đã hợp pháp hóa.

Ngày là khi hôn nhân giữa các cặp cùng giới bắt đầu được chứng nhận chính thức hoặc khi luật địa phương được thông qua nếu hôn nhân đã hợp pháp dưới quyền cơ quan quyền lực cao hơn.

==Hôn nhân cùng giới trên khắp thế giới==
Hôn nhân cùng giới được cho phép và công nhận hợp pháp tại 38 quốc gia sau: Andorra, Anh Quốc, Argentina, Áo, Bồ Đào Nha, Bỉ, Brasil, Canada, Chile, Colombia, Costa Rica, Cuba, Đan Mạch, Đài Loan, Đức, Ecuador, Estonia, Hà Lan, Hoa Kỳ, Hy Lạp, Iceland, Ireland, Liechtenstein, Luxembourg, Malta, México, Na Uy, Nam Phi, New Zealand, Pháp, Phần Lan, Slovenia, Tây Ban Nha, Thái Lan, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Úc, và Uruguay. Hôn nhân cùng giới được thực hiện từ xa hoặc ở nước ngoài được Israel công nhận với đầy đủ các quyền hôn nhân.
Hôn nhân cùng giới đang được xem xét bởi các chính phủ hoặc tòa án ở Nhật Bản, Nepal