hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Cộng đồng Kinh tế Tây Phi

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS; cũng được gọi là CEDEAO trong tiếng Pháp là tiếng Bồ Đào Nha) là một tổ chức hợp tác kinh tế khu vực của 15 quốc gia vùng Tây Phi, được được thành lập vào ngày 28 tháng 5 năm 1975 theo Hiệp ước Lagos. Cộng đồng Kinh tế Tây Phi có diện tích 5.112.903 km² và dân số 251.646.263 người (ước tính năm 2006). GDP (PPP) của cộng đồng là 342.519 triệu đô la Mỹ, bình quân đầu người là 1,361 đô la Mỹ.

Hợp tác kinh tế giữa các thành viên trong khối phát triển chậm chạp khiến cho tổ chức này phải sửa đổi Hiệp ước Lagos vào năm 1993 cho phép một sự hợp tác lỏng lẻo hơn giữa các nước thành viên. Tiến triển quan trọng nhất của tổ chức này là thành lập được Liên minh Kinh tế và Tiền tệ Tây Phi vào năm 1994 với 8 nước thành viên của tổ chức tham gia (Guinea-Bissau tham gia từ năm 1997), sử dụng đồng franc CFA Tây Phi. Tiến triển quan trọng nữa là kế hoạch thành lập Khu vực Tiền tệ Tây Phi sử dụng đồng Eco chung cho 5 nước thành viên của tổ chức.

Năm 2024, chính phủ quân quản của Niger, Burkina Faso và Mali cùng tuyên bố rút khỏi Cộng đồng Tây Phi sau khi bị đình chỉ tư cách thành viên vì đảo chính tại những quốc gia này. Tuyên bố của ba nước có hiệu lực vào ngày 29 tháng 1 năm 2025. Ba nước sau đó thành lập Liên minh các quốc gia Sahel nhằm tiến tới thiết lập một liên bang giữa ba nước.

== Cơ cấu tổ chức ==
=== Nghị viện ===
Nghị viện ECOWAS gồm 115 thành viên, số lượng thành viên được phân bổ dựa theo dân số của các quốc gia thành viên. Chủ tịch Nghị viện là người đứng đầu Nghị viện.

== Quốc gia thành viên ==
Các nước tham gia Liên minh Kinh tế và Tiền tệ gồm: Benin, Burkina Faso, Bờ Biển Ngà, Mali, Niger, Senegal, Togo và Guinea-Bissau. Tuy nhiên, do đảo chính, các nước Burkina Faso, Guinee, Mali, Niger đã bị ECOWAS đình chỉ tham gia.

Các nước có ý định tham gia Khu vực Tiền tệ gồm: Gambia, Ghana, Guinea, Nigeria và Sierra Leone. Liberia.

Ngôn ngữ làm việc của tổ chức này là Anh, Pháp, Tây Ban Nha. Trụ sở chính đặt tại Abuja, Nigeria.

== Xem thêm ==
- Eco (tiền)
Cát Anh

Cát Anh (, ? – 209 TCN) là tướng nước Sở cuối thời nhà Tần trong lịch sử Trung Quốc. Ông tham gia cuộc khởi nghĩa Trần Thắng chống lại sự cai trị của nhà Tần.

==Tướng bị tội==
Theo Sử ký, Cát Anh là người ở ấp Phù Ly.

Tháng bảy âm lịch năm 209 TCN, 900 người lính thú ở nước Sở cũ theo Trần Thắng khởi nghĩa ở làng Đại Trạch chống lại sự cai trị hà khắc của nhà Tần.

Sau khi đánh chiếm làng Đại Trạch, Trần Thắng đánh lấy đất Kỳ rồi chia quân làm 2 đường: tự mình đánh phía tây, sai Cát Anh tiến về phía đông. Sử sách không chép rõ Cát Anh trong số những người tham gia quân khởi nghĩa Trần Thắng từ làng Đại Trạch hay ông đến gia nhập khi Trần Thắng đến đất Kỳ.

Cát Anh đem binh chiêu hàng các thành ở phía đông đất Kỳ, đánh các đất Trất, Toản, Khổ, Giá, Tiều, tất cả năm huyện đều lấy được.

Khi tiến đến Đông Thành, Cát Anh chủ trương lập con cháu nước Sở thời Chiến Quốc để có danh nghĩa chống lại nhà Tần. Ông tìm được người tông thất là Tương Cương, bèn lập làm Sở Vương.

Tuy nhiên chưa bao lâu sau, có tin Trần Thắng đánh chiếm được đất Trần cũng tự lập làm Trương Sở vương.

Cát Anh không muốn chống lại Trần Thắng bèn giết chết Tương Cương và quay về Trần báo lại với Trần Thắng về việc đó để tỏ ra trung thành với vua Sở. Song Trần Thắng vẫn cho rằng Cát Anh muốn phản mình, nên hạ lệnh giết ông.

Cát Anh là vị tướng lĩnh đầu tiên trong hàng loạt tướng lĩnh dưới quyền Sở Ẩn Vương Trần Thắng bị sát hại khi đi đánh dẹp trở về.

==Dòng dõi==
Thời nhà Hán, Hán Văn Đế thương Cát Anh có công bị chết oan, sai tìm con cháu ông và phong ở huyện Gia. Đời sau dòng dõi của ông hợp chữ "Cát" và đất huyện Gia (Chư) lại thành "Gia Cát" ("Chư Cát"), lấy làm họ.

Thời Tây Hán, dòng họ Gia Cát có Gia Cát Phong làm đến chức Tư lệ hiệu uý. Đến sau này dòng họ xuất hiện các nhân vật nổi tiếng hơn: thừa tướng Gia Cát Lượng nước Thục Hán thời Tam Quốc, cùng anh Gia Cát Cẩn làm quan ở Đông Ngô và em họ Gia Cát Đản làm quan cho Tào Ngụy.

==Xem thêm==
- Trần Thắng
- Tương Cương

==Tham khảo==
- Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
- "Trần Thiệp thế gia"
- Trần Văn Đức (2006), "Khổng Minh Gia Cát Lượng," Nhà xuất bản Văn hoá thông tin
Heiligenschwendi

Heiligenschwendi là một đô thị ở huyện Thun bang Bern của Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 6,57 km², dân số năm 2005 là 656 người.
Häutligen

Häutligen là một đô thị ở huyện Konolfingen trong bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 3 km², dân số tháng 12 năm 2020 là 256 người.
Trường Kỳ

Trường Kỳ (1946 - 2009) là một nhạc sĩ Việt Nam, là một trong những người tiên phong khai sinh phong trào nhạc trẻ Sài Gòn trước năm 1975 và là nhà biên khảo về tân nhạc Việt Nam. Cùng với Tùng Giang, Nam Lộc, ông được mệnh danh là "vua nhạc trẻ" từ những thập niên 60 và 70 tại Việt Nam Cộng hòa.
==Sinh bình==
Ông tên thật Joseph Vũ Trường Kỳ, sinh ngày 29 tháng 3 năm 1946 tại Hà Nội.

Ngoài việc sáng tác ca khúc và viết lời Việt cho các ca khúc nước ngoài, ông còn viết phóng sự cho báo Kịch Ảnh, Màn Ảnh, phụ trách trang nhạc trẻ trên nhật báo Sống của nhà văn Chu Tử, cộng tác với các báo Tinh Hoa, Chính Luận, Tiền Tuyến, Thứ Tư... Ông cũng là người viết tiểu thuyết, tiều thuyết ""Tuổi choai choai"" của ông đã được dựng thành phim ""Vết chân hoang"".

Sau 1975, sau khi vượt biên, Trường Kỳ định cư ở Canada từ năm 1980, tiếp tục sinh hoạt văn nghệ, cộng tác với nhiều tờ báo ở Canada cũng như ở Hoa Kỳ.

Những năm cuối đời, ông cộng tác với Đài Tiếng nói Hoa Kỳ trong chương trình "Nghệ sĩ và đời sống", chương trình phát thanh hàng tuần vào khuya thứ bảy về âm nhạc Việt và đời sống nghệ sĩ.

Sáng chủ nhật 22 tháng 3 năm 2009, ông cảm thấy mệt và được cấp cứu chuyển vào bệnh viện thành phố Mississauga, Ontario, Canada và sau đó 1 giờ, ông đã từ trần tại nơi đây, để lại người con gái duy nhất và vợ của ông ở Montreal, Canada.

Những tác phẩm nổi tiếng của ông gồm có "Biết Đến Thuở Nào" (chung với Tùng Giang), "Khi Ta Hai Mươi", "Rồi Mai Đây", "Yêu Nhau Đi", "Như Một Giấc Mơ", v.v...

==Xem thêm==
- Nam Lộc

==Tham khảo
==Liên kết ngoài==
- Vua Nhạc Trẻ, ký giả TRƯỜNG KỲ vừa đột ngột qua đời , Calitoday, 2009, đăng lại tại
- 22 tháng 10 năm 88873357/853530.html Trường Kỳ - Rong chơi cuối trời quên lãng , VOA, 21.03.2010
- Chuyên mục về âm nhạc của Trường Kỳ trên đài VOA
Giải SAG cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất

Giải của Nghiệp đoàn diễn viên màn ảnh cho nữ diễn viên đóng vai chính xuất sắc (tiếng Anh: "Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Leading Role") là một trong các giải của Nghiệp đoàn diễn viên màn ảnh Hoa Kỳ dành cho nữ diễn viên đóng vai chính trong một phim, được bầu chọn là xuất sắc.

Ghi chú

- "†" chỉ nữ diễn viên đoạt giải Oscar cho Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất.
- "‡" chỉ nữ diễn viên được đề cử ở hạng mục trên.

== Linh tinh ==
Trong 21 năm qua, chỉ có 6 trường hợp mà nữ diễn viên đoạt giải này, kkông đoạt được giải Oscar. Đó là: 
- 1994: Foster ("Nell") thua Lange ("Blue Sky"),
- 1999: Bening ("American Beauty") thua Swank ("Boys Don't Cry"),
- 2002: Zellweger ("Chicago") thua Kidman ("The Hours")
- 2007: Christie ("Away From Her") thua Cotillard ("La Vie en Rose").
- 2008: Streep ("Doubt") thua Winslet ("The Reader")
- 2011: Davis ("The Help") thua Streep ("The Iron Lady")
Gabriel Celaya

Gabriel Celaya (1911-1991) sinh tại Hernani, Guipúzcoa và mất ở Madrid. Ông từng là một kỹ sư. Từ năm 1956, ông thôi hẳn nghề kỹ sư và đến sống ở Madrid và bắt đầu làm thơ. Ông đã được trao nhận nhiều giải thưởng về văn học. Rất nhiều sáng tác, chỉ tính đến năm 1961, ông đã có hơn 40 tác phẩm. Celaya gần gũi nhiều nhà thơ trẻ thuộc thế hệ 1925 - 1936 và đứng về phía những người có trách nhiệm. Thơ đối với Celaya cần phải có chất bùn, có sức nóng của con người và nhất là không thể đứng trung lập. "Thơ không phải là một cứu cánh cho bản thân mình. Thơ là một công cụ, cũng như những công cụ khác, để cải tạo thế giới".

== Tác phẩm ==
- "Ngọn triều im lặng" (Marea del silencio, 1935) thơ
- "Sự cô đơn đã khép lại" (La soledad cerrada, 1947) thơ

== Liên kết ngoài ==
- http://www.gabrielcelaya.com
- Gabriel Celaya Nguyên tác tiếng Tây Ban Nha

== Tham khảo ==
- "Thơ Tây Ban Nha chiến đấu" (Nhà xuất bản Văn học, 1973)
Thị trường chung Đông và Nam Phi

Thị trường chung Đông và Nam Phi (tiếng Anh: "Common Market for Eastern and Southern Africa", tiếng Pháp: "Marché commun de l'Afrique orientale et australe", tiếng Bồ Đào Nha: "Mercado Comum da África Oriental e Austral", hay viết tắt là COMESA) là một khu vực thương mại ưu đãi của 19 quốc gia châu Phi. Tổ chức này được thành lập vào năm 1994 trên cơ sở một hiệp định thương mại tự do có từ năm 1981.

Trong số 19 nước, có 13 nước đã cùng thành lập một khu vực thương mại tự do từ năm 2000. COMESA là một trụ cột của Cộng đồng Kinh tế châu Phi. Năm 2008, COMESA quyết định cùng Cộng đồng Đông Phi và Cộng đồng Phát triển Nam Phi thành lập một khu vực mậu dịch tự do bao gồm tất cả các nước thành viên của từng khối.

Theo số liệu từ CIA World Factbook 2005 và IMF WEO Database, COMESA vào năm 2004 khi Namibia chưa rút khỏi khối bao trùm một không gian rộng 12.873.957 km² với 406.102.471 dân. Tổng sản phẩm nội địa (theo PPP) của cả khối là 735,599 tỷ dollar Mỹ, tính bình quân đầu người là 1.811 dollar.

Các thành viên hiện thời của COMESA gồm:
- (21/12/1981)
- (21/12/1981)
- (21/12/1981)
- (21/121981)
- (21/12/1981)
- (21/121981)
- (21/12/1981)
- (21/12/1981)
- (21/12/1981)
- (21/12/1981)
- (21/12/1981)
- (21/12/1981)
- (21/12/1981)
- (21/12/1981)
- (21/12/1981)
- (1994)
- (6/1/1999)
- (2001)
- (3/6/2005)

Các nước từng là thành viên của COMESA:
- (rút năm 1997)
- (rút năm 1997)
- (rút năm 2000)
- (rút năm 2004)

Ngôn ngữ làm việc của COMESA là tiếng Anh, Pháp và Bồ Đào Nha.
==Tham khảo và Liên kết ngoài==
- Website của COMESA
Giải SAG cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất

Giải của Nghiệp đoàn diễn viên màn ảnh cho nữ diễn viên đóng vai phụ xuất sắc (tiếng Anh: "Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Supporting Role") là một giải của Nghiệp đoàn diễn viên màn ảnh Hoa Kỳ dành cho nữ diễn viên đóng vai phụ trong một phim, được bầu chọn là xuất sắc nhất.

Ghi chú: 
- "†" chỉ người đoạt giải Oscar cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất.
Cộng đồng Kinh tế châu Phi

Cộng đồng Kinh tế châu Phi (tiếng Anh: "African Economic Community", hay viết tắt là AEC) là một tổ chức hợp tác kinh tế giữa các nước thành viên của Liên minh châu Phi. AEC được thành lập theo Hiệp ước Abuja ký năm 1991 và có hiệu lực từ năm 1994.

Mục tiêu của AEC là tiến tới thành lập các khu vực thương mại tự do, các liên minh thuế quan, một thị trường chung, một ngân hàng trung ương chung, một đơn vị tiền tệ chung và do đó là thành lập một liên minh kinh tế và tiền tệ. Hiệp ước Abuja đã đề ra một lộ trình như sau để thực hiện AEC:
1. Giai đoạn 1: đến năm 1999 sẽ thành lập các khối khu vực ở những vùng châu Phi còn chưa có khối kinh tế nào.
2. Giai đoạn 2: đến năm 2007, củng cố hội nhập giữa các khối và tiến hành hài hòa các khối.
3. Giai đoạn 3: đến năm 2017, thành lập một khu vực thương mại tự do và liên minh thuế quan trong từng khối.
4. Giai đoạn 4: đến năm 2019, thành lập một liên minh thuế quan trên toàn lục địa.
5. Giai đoạn 5: đến năm 2023 thành lập Thị trường Chung châu Phi trên toàn lục địa.
6. Giai đoạn 6: đến năm 2028, thành lập một liên minh kinh tế tiền tệ (và do đó sẽ có một liên minh tiền tệ và nghị viện chung) trên toàn lục địa.

Cộng đồng Kinh tế châu Phi lấy một số hiệp định kinh tế khu vực làm trụ cột, gồm:
- Liên minh Ả Rập Maghreb (UMA trên bản đồ)
- Cộng đồng Sahel-Sahara (CEN_SAO)
- Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS)
- Thị trường chung Đông và Nam Phi (EACCAS)
- Cộng đồng Đông Phi (EAC)
- Cộng đồng Phát triển Nam Phi (SADC)
==Liên kết ngoài==
- A single African currency in our time?
- African leaders agree to form single market
- African Union Official Website
- South African webpage on RECs
- Pan-African Perspective
Gurzelen

Gurzelen là một đô thị ở huyện Seftigen ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 4,5 km², dân số năm 2005 là 776 người.
Grosshöchstetten

Grosshöchstetten là một đô thị ở huyện Konolfingen ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 3,4 km², dân số năm tháng 12 năm 2018 là 4165 người.
Grafenried

Grafenried là một đô thị ở huyện Fraubrunnen ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 4,7 km², dân số năm 2005 là 912 người.
Arni, Bern

Arni là một đô thị ở huyện Konolfingen ở bang Berne ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 10,43 km², dân số năm 2018 là 935 người.
Alchenstorf

Alchenstorf là một đô thị ở huyện Burgdorf ở bang Berne ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 6,57 km², dân số tháng 12 năm 2020 là 584 người.
Albligen

Albligen (tên tiếng Pháp cũ: Albenon) là một đô thị ở huyện Schwarzenburg ở bang Berne ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 4,3 km², dân số năm 2005 là 484 người.

Rìa đông của Albligen là sông Sense.

Các đô thị giáp ranh gồm Ueberstorf, Wahlern, và Heitenried.
Aeschlen bei Oberdiessbach

Aeschlen bei Oberdiessbach (chính thức là Aeschlen) là một đô thị ở huyện Konolfingen ở bang Berne ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 4,9 km², dân số năm 2005 là 311 người.
Aefligen

Aefligen là một đô thị ở huyện Burgdorf ở bang Berne ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 2,04 km², dân số năm 2020 là 1103 người.
Aegerten

Aegerten là một đô thị ở huyện Nidau thuộc bang Berne ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 2,1 km², dân số năm 2005 là 1650 người.

Aegerten có 90,92% dân nói tiếng Đức, 4,21 nói tiếng Pháp.

==Liên kết ngoài==
- Official statistics for Swiss municipalities
Santa Cruz de Tenerife (tỉnh)

Santa Cruz de Tenerife là một tỉnh của Tây Ban NHa, nằm ở phía tây cộng đồng tự trị quần đảo Canary. Tỉnh này gồm khoảng ½ phần Đại Tây Dương của quần đảo, gồm các đảo Tenerife, La Gomera, El Hierro, và La Palma.

Tỉnh lỵ là thành phố Santa Cruz de Tenerife nằm trên đảo Tenerife. Trong số 971.647 dân (năm 2006), có 24% sống ở tỉnh lỵ. Có 53 đô thị ở tỉnh này. Tỉnnh có 3 vườn quốc gia: vườn quốc gia Caldera de Taburiente ở La Palma, Vườn quốc gia Garajonay ở La Gomera, và vườn quốc gia Teide ở Tenerife, nơi có Teide – núi cao nhất Tây Ban Nha, là một núi lửa đã tắt.

Tỉnh được lập năm 1927.
Hindelbank

Hindelbank là một đô thị ở huyện Burgdorf trong bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 9,70 km², dân số tháng 12 năm 2020 là 2638 người.
Höchstetten

Höchstetten là một đô thị ở huyện Burgdorf trong bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 2,64 km², dân số tháng 12 năm 2020 là 279 người.
Homberg

Homberg là một đô thị ở huyện Thun trong bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 6,52 km², dân số năm 2005 là 495 người.

Louis-Emil Eyer sinh ra tại Homberg.
Iffwil

Iffwil là một đô thị ở huyện Fraubrunnen trong bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 5 km², dân số tháng 12 năm 2020 là 428 người.
Horrenbach-Buchen

Horrenbach-Buchen là một đô thị ở huyện Thun trong bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 20,37 km², dân số năm 2005 là 285 người.
Inkwil

Inkwil là một đô thị ở huyện Oberaargau trong bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 3,38 km², dân số năm 2020 là 628 người.
Jose Emidio de Almeida

Jose Emidio de Almeida là cầu thủ tiền đạo số 20 mang quốc tịch Brasil đã từng thi đấu cho câu lạc bộ SHB Đà Nẵng, Navibank Sài Gòn, QNK Quảng Nam.

==Thành tích cá nhân==
- Cầu thủ xuất sắc V-League mùa giải: 2007, 2008.
- Vua phá lưới mùa giải 2007: 16 bàn
- Vua phá lưới mùa giải 2007: 23 bàn
Sân bay Lưu Tập Tương Dương

Sân bay Lưu Tập Dương Phàn là một sân bay ở Tương Phàn, Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa . Sân bay này cách trung tâm thành phố 18 km, có 1 đường cất hạ cánh dài 2.400 m.

==Xem thêm==
- Danh sách các sân bay ở Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Ipsach

Ipsach là một đô thị ở huyện Nidau tại bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 1,9 km², dân số năm 2005 là 3771 người.
Hiệp định Thương mại Tự do Nam Á

Hiệp định Thương mại Tự do Nam Á (South Asia Free Trade Agreement, viết tắt là SAFTA) là một hiệp định được ký kết vào ngày 6 tháng 1 năm 2004 tại Islamabad trong Hội nghị Cấp cao SAARC lần thứ 12 nhằm thúc đẩy hội nhập về thương mại giữa Ấn Độ, Pakistan, Nepal, Sri Lanka, Bangladesh, Bhutan và Maldives. Hiệp định có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2006, tạo ra một khối thương mại có 1,4 tỷ dân. Hiệp định khung về SAFTA cam kết sẽ thực hiện mức thuế quan bằng 0 đối với trao đổi tất cả hàng hóa giữa các nước tham gia hiệp định vào cuối năm 2016. Ba nước Ấn Độ, Pakistan và Sri Lanka sẽ giảm thuế quan của mình xuống 20% trong giai đoạn 2 năm kết thúc vào năm 2007 và xuống 0% vào năm 2012. Bốn nước kém phát triển gồm Nepal, Bhutan, Bangladesh và Maldives được gia hạn thêm 3 năm so với 3 nước trên. Pakistan đã ký nhưng chưa thông qua Hiệp định.

==Liên kết ngoài==
- South Asia Free Trade Agreement
- 南アジア自由貿易地域（SAFTA）発効
Ittigen

Ittigen là một đô thị ở huyện Berne tại bang Berne ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 4,2 km², dân số tháng 12 năm 2020 là 11430 người.

Ngôn ngữ chính ở đây là tiếng Đức. Đô thị này được lập năm 1983 khi đô thị này và Ostermundigen đã được tách ra từ lãnh thổ từng thuộc Bolligen.

==Liên kết ngoài==
- Trang mạng chính thức
Jegenstorf

Jegenstorf là một đô thị ở huyện Fraubrunnen tại bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 13,49 km², dân số tháng 12 năm 2020 là 5738 người.
Jaberg

Jaberg là một đô thị ở huyện Seftigen thuộc bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 1,3 km², dân số tháng 12 năm 2020 là 306 người.
Hyakujuu Sentai Gaoranger vs. Super Sentai

==Các nhân vật==
===Super Sentai quá khứ===
- / - Thành viên J.A.K.Q. Dengekitai..
- / - Thành viên Choujuu Sentai Liveman.
- / - Thành viên Denji Sentai Megaranger.
- / - Thành viên Kyuukyuu Sentai GoGo-V.
- / - Thành viên Seijuu Sentai Gingaman.

==== Các chiến binh đỏ ====
- "Himitsu Sentai Goranger" (1975-1977): còn gọi là Aka Ranger
- "J.A.K.Q. Dengekitai" (1977): Spade Ace
- "Battle Fever J" (1979-1980): Battle Japan
- "Denshi Sentai Denziman" (1980-1981): Denzi Red
- "Taiyou Sentai Sun Vulcan" (1981-1982): Vul Eagle
- "Dai Sentai Goggle V" (1982-1983): Goggle Red
- "Kagaku Sentai Dynaman" (1983-1984): Dyna Red
- "Choudenshi Bioman" (1984-1985): Red One
- "Dengeki Sentai Changeman" (1985-1986): Change Dragon
- "Choushinsei Flashman" (1986-1987): Red Flash
- "Hikari Sentai Maskman" (1987-1988): Red Mask
- "Kousoku Sentai Turboranger" (1989-1990): Red Turbo
- "Chikyuu Sentai Fiveman" (1990-1991): Five Red
- "Choujin Sentai Jetman" (1991-1992): Red Hawk
- "Kyōryū Sentai Zyuranger" (1992-1993): TyrannoRanger
- "Gosei Sentai Dairanger" (1993-1994): Ryuuranger
- "Ninja Sentai Kakuranger" (1994-1995): NinjaRed
- "Chouriki Sentai Ohranger" (1995-1996): OhRed
- "Gekisou Sentai Carranger" (1996-1997): Red Racer
- "Denji Sentai Megaranger" (1997-1998): MegaRed
- "Seijuu Sentai Gingaman" (1998-1999): GingaRed
- "Kyuukyuu Sentai GoGoFive" (1999-2000): GoRed
- "Mirai Sentai Timeranger" (2000-2001): TimeRed

== Xem thêm ==
- Super Sentai
- Forever Red
- GoGo Sentai Boukenger vs. Super Sentai
Chi Lan hài

Chi Lan hài là một chi thuộc Họ Lan ("Orchidaceae"), được gọi là lan hài vì hoa có một cánh môi ở giữa có hình cái túi nhỏ nhìn giống như chiếc hài (giày phụ nữ thời phong kiến). Chi này chứa khoảng 80 loài đã được công nhận, trong đó có một số là lai ghép tự nhiên. Các loài lan hài này là bản địa của khu vực Hoa Nam, Ấn Độ, Đông Nam Á và các đảo trên Thái Bình Dương, và chúng tạo thành phân tông gọi là Paphiopedilinae chỉ chứa 1 chi này.

Theo sự thống kê, Việt Nam có khoảng 14 loài lan hài như: hài Thái ("Paphiopedilum appletonianum"), hài đẹp ("Paph. bellatulum"), hài vân ("Paph. callosum"), hài đốm ("Paph. concolor"), hài hồng ("Paph. delenatii"), hài trắng ("Paph. emersonii"), hài lục ("Paph. gratrixianum"), hài lùn ("Paph. helenae"), hài bắc ("Paph. henryanum"), hài hiệp ("Paph. hiepii"), hài lông ("Paph. hirsutissimum"), hài râu ("Paph. parishii"), hài tía ("Paph. purpuratum") và hài vàng hay kim hài ("Paph. villosum"). Nhưng nhiều loài đang bị săn lùng và bị đe doạ tuyệt chủng.

== Phân loại và hệ thống ==
Tên gọi chi "Paphiopedilum" được Ernst Hugo Heinrich Pfitzer đề xuất năm 1886; nó có nguồn gốc từ Paphos (một thành phố trên đảo Síp) và từ trong tiếng Hy Lạp cổ đại "pedilon" nghĩa là "hài, dép". Một điều trớ trêu là không có loài lan "Paphiopedilum" nào sinh sống trên đảo Síp – ít nhất là theo phân bố hiện nay. Nhưng trong suốt một thời gian dài người ta đã trộn các loài trong chi này với các họ hàng gần của chúng là chi "Cypripedium", trên thực tế có loài sinh sống trong khu vực Địa Trung Hải. "Paphiopedilum" được công nhận là chi hợp lệ vào năm 1959, nhưng việc sử dụng các danh pháp khoa học chỉ hạn chế cho các loài ở khu vực Đông và Đông Nam Á.

===Phân chia===
Chi "Paphiopedilum" từng được chia ra thành nhiều phân chi, và sau đó thành các đoạn và phân đoạn:
- Phân chi "Parvisepalum"
- Phân chi "Brachypetalum"
- Phân chi "Polyantha"
- Đoạn "Mastigopetalum"
- Đoạn "Polyantha"
- Đoạn "Mystropetalum"
- Đoạn "Stictopetalum"
- Đoạn "Paphiopedilum"
- Đoạn "Seratopetalum"
- Đoạn "Cymatopetalum"
- Đoạn "Thiopetalum"
- Phân chi "Sigmatopetalum"
- Đoạn "Spathopetalum"
-  Phân đoạn "Macronidium"
-  Phân đoạn "Spathopetalum"
- Đoạn "Blepharopetalum"
- Đoạn "Mastersianum"
- Đoạn "Punctatum"
- Đoạn "Barbata"
-  Phân đoạn "Lorapetalum"
-  Phân đoạn "Chloroneura"
- Đoạn "Planipetalum"
- Đoạn "Venustum"
- Phân chi "Cochlopetalum"

==Một số loài==
Có nhiều loại lan hài, xem thêm: 
- Lan hài xanh (danh pháp khoa học: "Paphiopedilum malipoense")
- Lan hài đốm (danh pháp khoa học: "Paphiopedilum concolor")
- Lan hài xoắn (danh pháp khoa học: "Paphiopedilum dianthum")
- Lan hài đài cuộn ("Paphiopedilum appletoniaum")
- Lan hài đỏ ("Paphiopedilum delenatii")
- Lan hài vàng hay lan hài Hêlen ("Paphiopedilum helenae")
- Lan hài Hằng ("Paphiopedilum hangianum")
- Kim hài "(Paphiopedium villosum)"

==Xem thêm==
- Phân loại Họ Lan

== Liên kết ngoài ==
- Nơi duy nhất ở Việt Nam còn ba loài lan hài
- Bảo tồn lan hài Việt Nam
Mật độ mạng lưới đường phố

Mật độ mạng lưới đường phố δ (km/km) của toàn thành phố là tỷ số của tổng chiều dài của mạng lưới đường phố trên diện tích toàn thành phố.

Mật độ mạng lưới đường phố là một trong những chỉ tiêu rất quan trọng của mạng lưới đường phố. Mật độ mạng lưới là hợp lý khi nó đảm bảo được tốc độ giao thông cao nhất, thỏa mãn lưu lượng giao thông lớn, thuận tiện, an toàn và kinh tế. Nếu mật độ mạng lưới đường phố nhỏ sẽ làm tăng thời gian đi bộ đến các tuyến giao thông, tăng chiều dài đi thực tế giữa các phương tiện giao thông. Ngược lại nếu mật độ đường phố lớn thì sẽ không kinh tế vì tổng chiều dài của mạng lưới đường phố tăng, gây nhiều ngã phố thừa và cản trở giao thông trên các tuyến phố chính.

Mật độ mạng lưới đường phố được coi là hợp lý khi nó nằm trong khoảng từ 2 – 4 km/km.
Lê Trọng Trải

Lê Trọng Trải (sinh ngày 18 tháng 7 năm 1955 tại Yên Mô, tỉnh Ninh Bình) là nhà động vật học, bảo tồn thiên nhiên hàng đầu của Việt Nam. Ông hiện đang là Giám đốc của Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Việt (Viet Nature), một tổ chức khoa học thuộc Liên hiệp các hội Khoa học Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Ông đã từng công tác tại:
- Viện điều tra quy hoạch rừng
- Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (WWF)
- Tổ chức Tổ chức Bảo tồn Động vật hoang dã Thế giới (FFI)
- Tổ chức bảo vệ chim Quốc tế (BirdLife International)
- Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Việt (Viet Nature)

Ông là tác giả của nhiều công trình nghiên cứu về đa dạng sinh học và bảo tồn thiên nhiên:
- Nghiên cứu khả thi cho việc thành lập khu bảo tồn thiên nhiên Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên – Huế và ĐăKrông, tỉnh Quảng Trị, Việt Nam
- Dự án khả thi thành lập khu bảo tồn thiên nhiên Phong Điền, tỉnh Thùa Thiên Huế và Đăkrông, tỉnh Quảng Trị, Việt Nam.
- Dự án đầu tư cho việc thành lập khu bảo tồn thiên nhiên Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên – Huế, Việt Nam.
- Dự án đầu tư khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Linh, tỉnh Kon Tum, Việt Nam. Góp phần cho kế hoạch quản lý.
- Nghiên cứu khả thi cho việc thành lập khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên, tỉnh Thanh Hoá, Việt Nam.
- Dự án đầu tư khu bảo tồn thiên nhiên Kẻ Gỗ, tỉnh Hà Tĩnh, Việt Nam. Góp phần cho kế hoạch quản lý.
- Dự án khả thi khu bảo tồn thiên nhiên Kẻ Gỗ, tỉnh Hà Tĩnh, Việt Nam.
- Dự án đầu tư khu bảo tồn thiên nhiên Kon Ka Kinh (nay là vườn quốc gia Kon Ka Kinh), tỉnh Gia Lai, Việt Nam. Góp phần cho kế hoạch quản lý.
- Khảo sát nhanh Khu bảo tồn thiên nhiên Kalon Sông Mao (tỉnh Bình Thuận) và Lò Gò-Xa Mát (tỉnh Tây Ninh), Việt Nam.
- Nghiên cứu khả thi thành lập khu bảo tồn thiên nhiên Chu Prông, tỉnh Gia Lai, Việt Nam.
- Nghiên cứu khả thi cho việc thành lập Khu Bảo tồn Thiên nhiên Khe Nét, tỉnh Quảng Bình, Việt Nam.
- Mở rộng hệ thống rừng đặc dụng Việt Nam cho thế kỷ 21. Phân tích hệ thống rừng đặc dụng Việt Nam và đề xuất mở rộng phù hợp.
Ông và Nguyễn Cử là 2 tác giả đầu tiên của cuốn "Chim Việt Nam" được vẽ bởi Karen Philips. Ông Lê Trọng Trải có công tìm ra 4 loài chim mới là khướu vằn đầu đen, khướu Ngọc Linh, khướu Kon Ka Kinh... Ông cũng tìm ra loài mang Roosevelt ở Việt Nam.
Liên minh Ả Rập Maghreb

Liên minh Ả Rập Maghreb là một hiệp định thương mại nhằm thúc đẩy liên minh về kinh tế, chính trị giữa các nước Maghreb.

Ngay từ năm 1956, khi Tunisia và Maroc giành được độc lập, ý tưởng thành lập một liên minh như thế này đã được nêu ra. Nhưng phải đợi đến năm 1988, khi Hội nghị cấp cao Maghreb lần thứ nhất được tổ chức thì ý tưởng này mới trở thành chủ trương chính thức. Ngay năm sau, một hiệp định đã được Algérie, Libya, Mauritanie, Maroc, và Tunisia chính thức ký kết. Ngày 12 tháng 12 năm 1994, Ai Cập chính thức đệ đơn xin gia nhập Liên minh.

Liên minh đề ra các mục tiêu giảm và bỏ thuế quan và hàng rào phi thuế quan, thành lập khu vực thương mại tự do. Mục tiêu cuối cùng của hiệp định là tự do di chuyển hàng hóa và con người giữa các nước thành viên, thành lập một cộng đồng kinh tế giống như Cộng đồng châu Âu.

Liên minh rộng 5.782.140 km², có 84.185.073 dân. Tổng sản phẩm nội địa toàn khối là 491,276 tỷ dollar Mỹ, bình quân đầu người là 5.836 dollar. Trụ sở của tổ chức này đặt tại Rabat (Maroc). Ngôn ngữ làm việc là tiếng Ả Rập. Liên minh Ả Rập Maghreb là một trụ cột chính của Cộng đồng Kinh tế châu Phi.

== Tham khảo ==
- Bensouiah, Azeddine (26 June, 2002). "Stunted growth of the Arab Maghreb Union". "Panapress."
- Francesco Tamburini, L’Union du Maghreb Arabe, ovvero l’utopia di una organizzazione regionale africana, en "Africa", N. 3, 2008, p. 405-428.

== Liên kết ngoài ==
- Website chính thức của Liên minh

== Xem thêm ==
- Cộng đồng Kinh tế Tây Phi
- Khu vực Thương mại Tự do Đại Ả Rập
- Khu vực Thương mại Tự do châu Âu - Địa Trung Hải
Iseltwald

Iseltwald là một đô thị ở huyện Interlaken bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 21,9 km², dân số năm 2005 là 398 người.
Jens

Jens là một đô thị ở huyện Nidau tại bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 4,6 kilômét vuông, dân số năm 2005 là 605 người.
Kallnach

Kallnach () là một đô thị ở huyện Aarberg in the bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 10,66 km², dân số năm 2005 là 1522 người.
Kandergrund

Kandergrund là một đô thị ở huyện Frutigen tại bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 32,1 km², dân số năm 2005 là 10người.
Kappelen

Kappelen () là một đô thị ở hạt Seeland của bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 10,98 km², dân số năm 2005 là 1.118 người.

Đô thị này có 1 sân bay.

87,23% nói tiếng Đức.
Kaufdorf

Kaufdorf là một đô thị ở huyện Seftigen tại bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 2,1 km², dân số năm 2018 là 1089 người.

==Liên kết ngoài==
Impressions from a junkyard in Kaufdorf
Kehrsatz

Kehrsatz là một đô thị ở huyện Seftigen in the bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 4,4 km², dân số tháng 12 năm 2020 là 4380 người.
Kernenried

Kernenried là một đô thị ở huyện Burgdorf ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 3,3 km², dân số tháng 12 năm 2020 là 547 người.
Kiesen

Kiesen là một đô thị ở huyện Konolfingen tại bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 4,7 km², dân số tháng 12 năm 2020 là 1012 người.
La Heutte

La Heutte là một đô thị ở huyện Courtelary ở bang Bern của Thụy Sĩ. Đô thị này nằm ở khu vực nói tiếng Pháp Bernese Jura ("Jura Bernois"). Đô thị này có diện tích 8 km², dân số năm 2005 là 509 người.

La Heutte nằm ở hạ lưu Vallon de Saint-Imier, cách thị xã Bienne 6 km.

==Liên kết ngoài==
- La Heutte Municipality Website
Habkern

Habkern là một đô thị ở huyện Interlaken ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 51,1 km², dân số năm 2005 là 650 người.

Habkern nằm ở Bernese Oberland tại rìa Emmental, một con sông bắt nguồn từ rặng Hohngant. Phía dưới lòng đất là Siebenhengste-Hohgant-Höhle, một hệ thống hang động karst.
Bánh pía

Bánh pía () là món bánh ngọt ngàn lớp có nhân và là bánh trung thu truyền thống xuất phát từ Triều Châu, Trung Quốc và được du nhập vào các khu phố người Hoa trên thế giới. Đặc biệt ở Đông Nam Á, nơi có Hoa Kiều cư ngụ là Malaysia, Indonesia, Philippines và Singapore. Ở Indonesia, bánh có tên gọi là
Bakpia Pathok.

Tại Việt Nam, bánh pía là một trong những đặc sản của Sóc Trăng (nay là Cần Thơ ) do người Hoa di cư vào miền Nam sáng tạo ra. Bánh pía được làm từ bột mì nhào mỡ nước từ heo.

Vì lý do thương mại, người sản xuất thường dùng phẩm đỏ in tên hoặc nhãn hiệu của nơi làm bánh trực tiếp lên mặt bánh. Ngoài ra, thành phần nhân bánh, nguồn gốc xuất xứ cũng thường được in trực tiếp lên bánh.

==Nguồn gốc==
Bánh pía thực chất có nguồn gốc từ bánh trung thu của người Triều Châu, những chiếc bánh pía nguyên thủy chỉ có nhân thịt heo và đậu xanh, loại bột bánh có nhiều lớp mỏng và nhân bánh có trộn mỡ. Từ pía có gốc từ tiếng Triều Châu ""pi-é"", âm Hán Việt có nghĩa là "bánh".

Bánh do một số người Minh Hương di cư sang Việt Nam từ thế kỷ 17 mang theo. Trước đây, việc làm bánh pía hoàn toàn mang tính thủ công và phục vụ cho nhu cầu của từng gia đình. Các lò bánh pía tập trung nhiều ở xã Phú Tâm, thành phố Cần Thơ. Dần dần, người ngoài miền Bắc học cách làm bánh từ chiếc bánh pía nhân thịt của người Tiều mà tạo ra loại bánh trở thành đặc sản Hà Nội - bánh chả. Từ bánh chả Hà Nội đã cho ra đời bánh nướng Trung thu. Bánh pía người Tiều có kích cỡ to hơn, vỏ mỏng và mềm hơn, nhân dẻo và được dùng khi còn nóng hổi.

Bánh pía ngày trước cũng khá đơn giản, vỏ ngoài làm bằng bột mì có nhiều lớp da mỏng bao lấy phần nhân, lớp da ngoài dày thường để in chữ, nhân làm bằng đậu xanh và mỡ heo chứ không có lòng đỏ trứng muối và các loại thành phần khác như hiện nay. Do thị hiếu của người tiêu dùng mà các lò bánh mới thêm các thành phần hương liệu khác như sầu riêng, khoai môn, lòng đỏ trứng muối.

==Phổ biến==
Hiện nay, với sự phát triển của nền ẩm thực thế giới nên bánh pía có thêm nhiều loại hình mới như bánh pía khoai môn, bánh pía lạp xưởng, bánh pía đậu xanh sầu riêng, bánh pía lá dứa sầu riêng, bánh pía hạt sen sầu riêng... Đặc biệt ở Đài Loan còn có bánh pía nhân kem chảy vì khi cắn thử miếng bánh bạn sẽ cảm nhận được nhân bánh đang tan chảy ngay trong miệng. Bánh được đóng gói và bảo quản kỹ hơn nên dùng được lâu hơn, và điều đặc biệt và hộp đựng bánh được phân ra thành từng cái chứ không đựng chung bốn cái 1 hộp như trước đây nữa giúp thực khách có thể sử dụng dễ dàng hơn. Tại Vân Nam, Trung Quốc có 2 loại bánh pía là "Vân Nam tiên hoa bính" () được làm từ cánh hoa ướp đường và nhân giăm bông được gọi là "Vân Nam hoả thoái nguyệt bính" ().

Bánh pía cũng theo chân người Việt tị nạn sang Mỹ sau năm 1975. Ở Dallas, Texas có lò bánh pía có tiếng với cộng đồng người Việt khiến du khách từ xa cũng tìm đến mua đem về làm quà.

Bánh pía được biết đến là đặc sản Vũng Thơm (Sóc Trăng). Bánh pía xuất hiện trong bài hát "Miền Tây quê tôi", "Sóc Trăng miền quê yêu dấu".

==Liên kết ngoài==
- Dự thi "Mẹ tài ghê!": Bánh Pía , Cách làm bánh pía, Đẹp Online, 07/09/2011
Bánh cống

Bánh cống là một món ăn ở tỉnh Sóc Trăng, Việt Nam, là đặc sản của người Khmer Nam bộ. Bánh có độ giòn và cách làm là bỏ bột chiên và tôm lên trong khuôn.
Bánh có màu hơi sậm chứ không tươi như những nơi khác nhưng lại có mùi thơm và cực kỳ hấp dẫn. Bánh không quá lớn cũng không quá nhỏ, trên mặt bánh, một con tôm nằm khoanh tròn trông rất hấp dẫn. Cắn vào một miếng, bột bánh giòn tan lan toả trong miệng, mùi vị thơm nức, đượm béo của ít mỡ sa,đậu xanh và thịt nữa. Nhưng bánh là hỗn hợp của thịt heo băm nhuyễn trộn với củ sắn và đậu xanh nguyên hột... Mọi thứ hoà quyện nhau tạo nên hương vị đặc trưng cho bánh cóng Sóc Trăng.

Bánh không quá nhiều mỡ như những nơi khác nên bánh hơi khô, độ béo vừa phải, không béo ngậy. Đặc biệt bánh không ăn với cải xanh, mà ăn với bắp cải, rau răm, xà lách, dắp cá. Chính điều này đã tạo nên nét riêng cho bánh cóng Sóc Trăng.

Bánh cóng nổi tiếng nhất ở chợ Đại Tâm, đường 976, thuộc xã Đại Tâm, ấp Đại Chi, huyện Mỹ Xuyên. Nơi đây mới có được loại bánh cóng trứ danh do bàn tay của những người thợ đã có trên 20 năm tay nghề. Giá cả chỉ 2.000 đồng/cái, nhiều khi tiền xe nhiều hơn nhưng người ta vẫn tới chỉ vì muốn thưởng thức bánh cóng ngay trên đường làng.
Siebenhengste-Hohgant-Höhle

Siebenhengste-Hohgant-Höhle là hang động dài thứ 10 trên thế giới với chiều dài 154 km. Hang động này sâu 1,34 km. Hệ thống hang động này nằm ở Thuỵ Sĩ, tại bang Bern. Hang động này đã được người ta khám phá lần đầu vào năm 1966, và thời điểm này đã có 15 cửa hang được phát hiện.
Hang động này đã được con người sử dụng từ thời kỳ Đồ Đá.
==Đọc thêm==
Courbon, Paul, Peter Bosted, Claude Chabert and Karen Lindsley.Atlas of the Great Caves of the World. Cave Books: St. Louis, Missouri, 1989.

==Liên kết ngoài==
- Siebenhengste-Hohgant-Höhle
Guttannen

Guttannen là một đô thị ở huyện Oberhasli ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 200,7 km², dân số năm 2005 là 327 người.

Guttannen nằm ở Bernese Oberland gần đèo Grimsel. Đây là khu định cư ở nơi cao nhất Haslital. Cá đô thị giáp ranh theo chiều kim đồng hồ là: Innertkirchen, Gadmen, Oberwald, Obergesteln, Ulrichen, Münster-Geschinen, Fieschertal và Grindelwald.

Sông Aare chảy từ núi băng ở Guttannen. Có 4 hồ ở đô thị này: hồ Oberaar, hồ Grimsel, hồ Räterichsboden và hồ Gelmer. Ở phía tây là núi Schreckhorn, Lauteraarhorn và Finsteraarhorn. Guttannen cũng có các sông băng Finsteraar, sông băng Lauteraar, sông băng Unteraar, sông băng Grueben, và sông băng Bächli.
Gurbrü

Gurbrü () là một đô thị ở huyện Laupen ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 1,8 km², dân số tháng 12 năm 2020 là 254 người.

Gurbrü nằm ở cao nguyên Thụy Sĩ tại rìa Grosses Moos.
Gündlischwand

Gündlischwand là một đô thị ở huyện Interlaken ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 16,9 km², dân số năm 2005 là 276 người.

Gündlischwand nằm ở Bernese Oberland trong dãy Alps bên Lütschine Đen. Thung lũng Sägis nằm ở đây.
Guggisberg

Guggisberg là một đô thị ở huyện Schwarzenburg ở bang Bern. Dân số tháng 12 năm 2018 là 1508 người.

Đô thị này nằm khoảng trung độ giữa Fribourg và Thun.

==Liên kết ngoài==
- Official website
Gsteigwiler

Gsteigwiler là một đô thị ở huyện Interlaken ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 7 km², dân số năm 2005 là 405 người.

Đô thị này nằm ở Bernese Oberland tại chân Schynige Platte trong thung lũng sông Lütschine.

Tuyến đường sắt Interlaken-Zweilütschinen chạy qua thung lũng nhưng nhà ga gần nhất nằm ở Wilderswil.
Gsteig bei Gstaad

Gsteig bei Gstaad là một đô thị ở huyện Saanen ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 62,4 km², dân số năm 2006 là 950 người.

Đô thị này nằm ở hạ lưu thung lũng sông Saane tại Bernese Oberland.
Hồ chứa nước nhân tạo Arnensee nằm ở đô thị này.

== Liên kết ngoài ==
- Trang mạng chính thức
Grossaffoltern

Grossaffoltern là một đô thị ở huyện Aarberg ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 15,06 km², dân số năm 2005 là 2809 người.

Đô thị nằm gần Lyss.

==Liên kết ngoài==
- Official Website of the municipality
Grandval, Bern

Grandval là một đô thị ở huyện Moutier ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 8,21 km², dân số năm 2005 là 340 người. Đô thị này nằm ở khu vực nói tiếng Pháp Bernese Jura ("Jura Bernois").
Gondiswil

Gondiswil (local dialect "Gumiswil") là một đô thị ở huyện Aarwangen ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 9,4 km², dân số năm 2020 là 711 người.

Đô thị này gồm các làng:
- Brüggenweid
- Freibach
- Haltstelle
- Staldershaus
- Schwendi

==Dân số==
Đô thị này đang giảm sút dân số nhanh chóng do nông nghiệp khó khắn (66% dân số sống bằng nghề nông).
Golaten

Golaten là một đô thị ở huyện Laupen ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 2,8 km², dân số năm 2006 là 300 người.

Có 2 thị trấn trong đô thị này là Golaten và Lachen.

Golaten nằm ở cao nguyên Thụy Sĩ bên hồ nhân tạo Niederried.
Gals

Gals () là một đô thị ở huyện Erlach ở bang Berne ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 7,83 km², dân số năm 2006 là 686 người.

Đô thị này nằm giữa kênh đào Zihl (Thielle) và Jolimont.

79% dân nói tiếng Đức còn 15% nói tiếng Pháp.
Gadmen

Gadmen là một đô thị ở huyện Oberhasli ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 116,4 km², dân số năm 2006 là 273 người.

Các đô thị giáp ranh: Engelberg, Wassen, Göschenen, Guttannen, Innertkirchen và Kerns.

Có 3 sông băng ở Gadmen: sông băng Stein, sông băng Trift và sông băng Wenden. Dưới sông băng Stein là hồ Stein. Đô thị này có núi Titlis.
Kinh tế dựa vào nông nghiệp và du lịch.
Phú Lương (phường)

Phú Lương là một phường thuộc thành phố Hà Nội, Việt Nam.

==Địa lý==
Địa giới hành chính phường Phú Lương:
- Phía Đông tiếp giáp các xã Đại Thanh, Bình Minh (ranh giới đi đường giao thông quy hoạch - ranh giới cấp huyện cũ)
- Phía Tây tiếp giáp phường Dương Nội, Yên Nghĩa (đi theo ranh giới cấp xã cũ)
- Phía Nam tiếp giáp xã Bình Minh (đi theo ranh giới cấp huyện cũ)
- Phía Bắc tiếp giáp phường Kiến Hưng (đi theo ranh giới cấp xã hiện nay và đường sắt Hà Đông)
==Lịch sử==
Trước đây, Phú Lương là một xã thuộc huyện Thanh Oai.

Ngày 23 tháng 9 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định 107/2003/NĐ-CP. Theo đó, chuyển toàn bộ 694,36 ha diện tích tự nhiên và 15.378 người của xã Phú Lương về thị xã Hà Đông quản lý.

Ngày 27 tháng 12 năm 2006, xã Phú Lương thuộc thành phố Hà Đông mới thành lập.

Ngày 8 tháng 5 năm 2009, Chính phủ ban hành Nghị quyết 19/NQ-CP. Theo đó, thành lập quận Hà Đông trên cơ sở toàn bộ diện tích, dân số của quận Hà Đông và thành lập phường Phú Lương thuộc quận Hà Đông trên cơ sở toàn bộ diện tích, dân số của xã Phú Lương.

Sau khi thành lập, phường Phú Lương có 671,66 ha diện tích tự nhiên, dân số là 17.581 người.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Quốc hội Việt Nam quyết định sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của phường Phú Lãm, một phần của phường Kiến Hưng, phường Phú Lương (quận Hà Đông cũ), xã Cự Khê (huyện Thanh Oai) và xã Hữu Hòa (huyện Thanh Trì) thành phường mới có tên gọi là phường Phú Lương.
Frauenkappelen

Frauenkappelen là một đô thị ở huyện Laupen ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 9,3 km², dân số năm tháng 12 năm 2018 là 1240 người.

==Liên kết ngoài==
- "Das Dorf Frauenkappelen"
Courtelary

Courtelary là một đô thị nói tiếng Pháp Bernese Jura, ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 22,24 km², dân số năm 2006 là 1155 người. Thị xã là thủ phủ huyện Courtelary.

Sông Suze chảy qua Courtelary. Đây là nơi sinh nhà soạn nhạc Thụy Sĩ Paul Miche.
Loan Bố

Loan Bố (chữ Hán: 欒布; ? - 152 TCN) là tướng thời Hán Sở và sau phục vụ cho nhà Hán trong lịch sử Trung Quốc.

==Tướng nước Yên==
Theo Sử ký, Loan Bố là người nước Lương. Thời nhà Tần, Loan Bố nhà nghèo, thường giao du với Bành Việt. Sau đó vì nghèo khổ quá, ông cùng Bành Việt tha hương sang nước Tề làm thuê ở nhà bán rượu. Được mấy năm, Bành Việt bỏ đi đến đầm Cự Dã làm cướp, còn Loan Bố bị người ta cướp bán làm nô lệ ở nước Yên.

Loan Bố vì việc trả thù cho chủ nhà mình mà trở nên nổi tiếng, được tướng Yên là Tạng Đồ thu dụng và cho làm Đô úy. Năm 206 TCN, Tạng Đồ được Hạng Vũ phong làm Yên Vương, bèn cho Loan Bố làm tướng quân.

Năm 202 TCN, Lưu Bang thắng Hạng Vũ lên làm hoàng đế, tức là Hán Cao Tổ. Tạng Đồ thần phục, tiếp tục được làm Yên Vương. Nhưng không lâu sau Lưu Bang nghe tin Tạng Đồ làm phản, bèn mang quân đi đánh Yên. Loan Bố cùng Yên vương Tạng Đồ đều bị bắt làm tù binh.

==Khóc Lương vương==
Lúc đó Bành Việt có công với nhà Hán đã được phong làm Lương Vương. Nghe tin Loan Bố bị bắt, Bành Việt đến tâu với Lưu Bang, xin chuộc Loan Bố về và phong làm đại phu ở nước Lương.

Năm 197 TCN, Bành Việt sai Loan Bố đi sứ nước Tề. Trong khi ông chưa về thì Trần Hy làm phản. Lưu Bang triệu tập Lương vương Bành Việt đến hội quân để đánh Hy, nhưng Bành Việt cáo ốm không đi, chỉ cho bộ tướng đi thay. Hán Cao Tổ và Lã Hậu quy tội cho Bành Việt mưu phản, nên bắt và kết án giết ba họ. Sau đó, Lưu Bang cho bêu đầu Bành Việt ở dưới thành Lạc Dương, ban lời chiếu nói: 

Loan Bố ở nước Tề về, nghe tin Lương Vương Việt bị giết, bất chấp lệnh cấm, đến thẳng thành Lạc Dương quỳ khóc dưới đầu Bành Việt, vừa báo cáo công việc đi sứ, rồi cúng và khóc. Quân lính bèn bắt ông báo lên Lưu Bang. Lưu Bang gọi ông đến mắng:

Lưu Bang sai mang ông bỏ vào vạc nấu chết. Lúc đang đưa Loan Bố đến vạc nước sôi, ông quay lại nói:

Lưu Bang đồng ý cho nói. Loan Bố thưa:

Lưu Bang thấy ông nói có lý, bèn tha tội cho và phong làm Đô úy.

==Thời Văn Đế, Cảnh Đế==
Thời Hán Văn Đế, Loan Bố làm tướng quốc ở Yên, sau lại làm tướng quân. Ông thường nói:

Do đó, ai có ân đức với mình thì ông báo ơn hậu; ai có oán với mình thì ông lấy luật pháp giết hại.

Năm 154 TCN thời Hán Cảnh Đế, 5 nước chư hầu theo Ngô và Sở làm phản. Loan Bố có công tham gia cùng Chu Á Phu dẹp loạn nên được phong là Dư Hầu. Sau đó ông làm tướng quốc nước Yên.

Do Loan Bố có nhiều uy tín nên ở giữa nước Yên và nước Tề đều làm sinh từ thờ Loan Bố ngay lúc ông còn sống, gọi là "Đền Loan Công".

Năm 152 TCN, Loan Bố qua đời. Ông đã sống qua hơn 60 năm từ thời nhà Tần qua biến loạn Hán Sở và 5 đời vua Hán (Cao Đế, Huệ Đế, Thiếu Đế, Văn Đế, Cảnh Đế). Con ông là Loan Bồn tập tước cha làm Thái thường.

==Bình luận==
Tư Mã Thiên bình luận về hành động liều chết khóc Bành Việt của Loan Bố trong Sử ký như sau:

==Xem thêm==
- Bành Việt
- Tạng Đồ

==Tham khảo==
- Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
- "Quý Bố, Loan Bố liệt truyện"
- Chu Mục, Trần Thâm chủ biên (2003), "365 truyện cổ sử chọn lọc Trung Quốc", tập 3, Nhà xuất bản Thanh niên

==Liên kết ngoài==
- Sử ký Tư Mã Thiên (bản dịch của Phan Ngọc)
Badolatosa

Badolatosa là một thành phố ở tỉnh Sevilla, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha năm 2005, đô thị này có dân số 3198 người.

==Liên kết ngoài==
- Badolatosa - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
Barcelona (tỉnh)

Barcelona là một tỉnh phía đông Tây Ban Nha, nằm ở trung tâm cộng đồng tự trị Catalonia. Tỉnh này giáp các tỉnh Tarragona, Lleida, Girona, và Địa Trung Hải.

Thủ phủ là Barcelona. Dân số tỉnh này năm 2007 khoảng 5.330.000 người, trong đó có 1.595.110 người sống ở tỉnh lỵ Barcelona.

Các đô thị quan trọng trong tỉnh này gồm L'Hospitalet de Llobregat, Badalona, Cerdanyola del Vallès, Martorell, Mataró, Granollers, Sabadell, Terrassa, Sitges, Igualada, Vic, Manresa, Berga.
Xem thêm danh sách các đô thị tại Barcelona.
Badajoz (tỉnh)

Tỉnh Badajoz (, ) là một tỉnh ở phía tây Tây Ban Nha trong cộng đồng tự trị Extremadura. Tỉnh này được lạp năm 1833. Tỉnh này giáp các tỉnh Cáceres, Toledo, Ciudad Real, Córdoba, Sevilla, Huelva, và Bồ Đào Nha.

Tỉnh có diện tích  – lớn nhất trong các tỉnh của Tây Ban Nha; . Tỉnh có 164 đô thị.
Cádiz (tỉnh)

Cádiz là một tỉnh phía nam Tây Ban Nha, tây nam cộng đồng tự trị Andalusia, cực nam của Tây Âu lục địa.
Tỉnh Cádiz giáp các tỉnh Huelva, Sevilla, Málaga, và Đại Tây Dương, Địa Trung Hải, eo biển Gibraltar cũng như lãnh thổ hải ngoại Anh quốc Gibraltar. Diện tích tỉnh này 7.442 km2.

Thủ phủ là thành phố Cádiz

== Liên kết ngoài ==
- Excma. Diputación Provincial de Cádiz
- Google Maps satellite view
- Official Website of Tourism in the Province of Cádiz
Cáceres (tỉnh)

Cáceres là một tỉnh ở phía tây Tây Ban Nha, phía bắc cộng đồng tự trị Extremadura. Tỉnh này giáp các tỉnh Salamanca, Ávila, Toledo, Badajoz, và Bồ Đào Nha.

Thủ phủ tỉnh là Cáceres. Các thành phố khác gồm Plasencia và Trujillo – nơi sinh của Francisco Pizarro González. Xem danh sách các đô thị tại Cáceres. Tỉnh có 411.531 dân (2007), trong đó 1/5 sống ở tỉnh lỵ.
Burgos (tỉnh)

Burgos là một tỉnh ở phía bắc Tây Ban Nha, đông bắc cộng đồng tự trị Castile và León. Tỉnh này giáp các tỉnh Palencia, Cantabria, Vizcaya, Álava, La Rioja, Soria, Segovia, Valladolid. Thủ phủ là thành phố Burgos.

Tỉnh có diện tích 14.300 km² và dân số 352.273 người (2002), trong đó có gần một nửa sống ở tỉnh lỵ. Có 371 đô thị ở Burgo.
Sông quan trọng nhất ở tỉnh này là Ebro và Duero. Phía bắc và đông nam là vùng núi.
Asturias

Asturias (; ; ), tên chính thức Công quốc Asturias (; ), là một cộng đồng tự trị trong Vương quốc Tây Ban Nha, tên cũ là "Vương quốc Asturias" thời Trung cổ. Cộng đồng này nằm ở bờ biển phía bắc của Tây Ban Nha, đối diện biển Cantabria ("Mar Cantábrico", tên Tây Ban Nha có nghĩa là vịnh Biscay).

Thành phố quan trọng nhất là tỉnh lỵ Oviedo, thành phố hải cảng và thành phố lớn nhất là Gijón, thành phố công nghiệp Avilés. Các thị xã khác có "Mieres", Langreo (với La Felguera và Sama), Pola de Siero, Luarca, Cangas de Onís, Cangas del Narcea, Grado, Lena, Laviana, El Entrego, Villaviciosa, Vegadeo, and Llanes. "Xem danh sách các đô thị tại Asturias, Comarca của Asturias."

Asturias về phía đông giáp Cantabria, phía nam giáp Castilla và León, phía tây giáp Galicia (Lugo), còn phía bắc giáp biển Cantabria.

==Xem thêm==
- Vương quốc Asturias
- Danh sách quân chủ Asturias

== Tham khảo ==
- Bowen-Jones, H. and W.B. Fisher. "Spain: An Introductory Geography". New York: Praeger, 1966.
- Dresner, Denise, ed. "Guide to the World". Phoenix: Oryx Press, 1998. S.v. "Asturias"
- "Encyclopedia Americana". Danbury: Grolier, 2002. S.v. "Asturias"
- "Merriam-Webster's Geographical Dictionary". Springfield: Merriam-Webster, 1997. S.v. "Asturias"

== Liên kết ngoài ==
- Chính quyền Công quốc Asturias - Trang mạng chính thức
- News of Asturias
- InfoAsturias - Trang du lịch chính thức
Bộ Cá chình họng túi

Cá chình họng túi (danh pháp khoa học: Saccopharyngiformes) là các loài cá dạng cá chình sống ở độ sâu lớn, là một trong những nhóm cá kì dị nhất dưới lòng biển sâu. Phần lớn các loài là cá biển sâu thiếu sáng nên chúng ít khi được nhìn thấy, thường chỉ được biết đến từ một ít các mẫu vật. Một số loài đáng chú ý là cá chình bồ nông, cá chình đuôi cộc và cá chình họng túi. Nghiên cứu rộng khắp về nhóm cá này vẫn chưa thể tiến hành do chúng chỉ được quan sát gián tiếp, với một số loài chỉ được biết đến ở dạng ấu trùng. Tất cả các họ (ngoại trừ các cá thể cực hiếm thấy của họ mới đề xuất Neoceymatidae chỉ được biết đến ở đông nam Đại Tây Dương) đều được tìm thấy trong các đại dương chính như Thái Bình Dương, Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương.

== Đặc trưng ==
Saccopharyngiformes có quan hệ họ hàng gần với bộ Cá chình (Anguilliformes) và gần đây được coi là nhánh phái sinh trong phạm vi Anguilliformes, mặc dù các loài trong nhóm cá này có nhiều điểm khác biệt với phần còn lại của bộ Anguilliformes mở rộng. Đáng chú ý là chúng không có xương đối ngẫu, xương mang cá, xương sườn hay bong bóng. Giống như nhiều loài cá chình khác, chúng không có vảy và vây chậu. Các đoạn cơ của chúng hình chữ V chứ không phải hình chữ W ở tất cả các loài cá khác, và đường bên của chúng không có lỗ rỗng mà bị biến đổi thành các nhóm ống nhỏ (tiểu quản) nâng cao. Hàm của chúng rất lớn, với các răng nhỏ và một số loài đáng chú ý ở chỗ có thể ăn thịt các loại cá to lớn hơn chúng. Một số loài trong các họ Eurypharyngidae và Saccopharyngidae là phát quang sinh học.

Giống như các loài cá chình khác, Saccopharyngiformes có ấu trùng leptocephalus, tuy nhiên ấu trùng của chúng cũng có một lượng các đặc trưng bất thường, như cơ thể sâu đáng kể ở Cyematidae, hàm dưới dài ở Eurypharyngidae và các chỗ phồng lên được nhuộm màu độc nhất vô nhị ở cuối ruột ở Saccopharyngidae và Eurypharyngidae.

==Phân loại==
Có 4 họ (họ thứ năm đề xuất năm 2018) xếp theo từng phân bộ:
- Phân bộ Cyematoidei
- Cyematidae: 1 chi, 1 loài ("Cyema atrum").
- Monognathidae (có thể thuộc phân bộ Saccopharyngoidei): 1 chi ("Monognathus"), 15 loài.
- Phân bộ Saccopharyngoidei
- Eurypharyngidae: 1 chi, 1 loài ("Eurypharynx pelecanoides").
- Saccopharyngidae:: 1 chi ("Saccopharynx"), 10 loài.
- Neocyematidae (đề xuất 2018): 1 chi, 1 loài ("Neocyema erythrosoma"). Cho đến nay vẫn xếp trong họ Cyematidae.

==Phát sinh chủng loài==
Phân tích phát sinh chủng loài gần đây cho thấy Saccopharyngiformes lồng sâu trong Anguilliformes. Trong một vài phân loại gần đây nó được gộp vào trong Anguilliformes như là phân bộ Saccopharyngoidei. Mối quan hệ có lẽ đúng của nó được đơn giản hóa như biểu đồ sau:
==Liên kết ngoài==
- http://www.cbif.gc.ca/pls/itisca/next?taxa=&p_format=&p_ifx=&p_lang=fr&v_tsn=553136
- http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/classification/Saccopharyngiformes.html
- http://www.ubio.org/browser/details.php?namebankID=113922