hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
NGC 7184

NGC 7184 là tên của một thiên hà xoắn ốc có thanh chắn nằm trong chòm sao Bảo Bình. Khoảng cách của nó với chúng ta là khoảng xấp xỉ 100 triệu năm ánh sáng và kích thước biểu kiến của nó là khoảng 175000 năm ánh sáng. Vào ngày 28 tháng 10 năm 1783, nhà thiên văn học người Anh gốc Đức William Herschel đã phát hiện ra thiên hà này.

NGC 7184 có một hạt nhân nhỏ, sáng và một điểm phình thiên hà hình elip mà trục lớn của nó thì đồng chỉnh với trục lớn của cái đĩa thiên hà của nó. Có một thanh chắn dọc theo trục nhỏ của điểm phình nhưng với độ nghiêng của thiên hà này từ điểm nhìn của chúng ta khiến khẳng định trên vẫn chưa được chắc chắn. Từ thanh chắn này xuất phát ra hai nhánh xoắn ốc chặt, đối xứng với nhau và tạo thành một cái đai sáng ở bên trong.

Có một siêu tân tinh được quan sát là nằm trong thiên hà này tên là SN 1984N. Nó được phát hiện bởi nhà thiên văn học người Úc Robert Evans vào ngày 20 tháng 7 năm 1984 tại vị trí 60" đông và 65" bắc tính từ nhân thiên hà của nó. Sự phát hiện này là được xác nhận bởi T. Cragg tại đài quan sát Australian. Ban đầu nó được cho là một ngôi sao biến quang nằm trong Ngân Hà của chúng ta nhưng sau đó nghiên cứu kĩ thì nó là một siêu tân tinh loại I.

NGC 7184 là thiên hà thành viên đứng đầu của một nhóm thiên hà nhỏ tên là NGC 7184. Nhóm này cũng bao hàm cả NGC 7183. Có một thiên hà vệ tinh nằm về phía 3' của hướng nam ở khoảng cách 28000 parsec.
==Dữ liệu hiện tại==
Theo như quan sát, đây là thiên hà nằm trong chòm sao Bảo Bình và dưới đây là một số dữ liệu khác:

Xích kinh 

Độ nghiêng 

Giá trị dịch chuyển đỏ 0.008739 +/- 0.000010 
Cấp sao biểu kiến 11.1

Vận tốc xuyên tâm 2620 ± 3 km/s

Kích thước biểu kiến 6′.0 × 1′.5

Loại thiên hà SB(r)c
Thanh Thái Tông Nguyên phi

Thanh Thái Tông Nguyên phi (chữ Hán: 清太宗元妃, ? - ?) là nguyên phối Phúc tấn của Thanh Thái Tông Hoàng Thái Cực, Hoàng đế đầu tiên của nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc.

Tuy là Chính thất nhưng toàn bộ ghi chép về bà biến mất trước khi Hoàng Thái Cực đăng cơ, cũng không có ghi nhận về thụy hiệu Hoàng hậu. Rất có thể bà đã bị Hoàng Thái Cực ly hôn và hủy bỏ hôn sự từ trước.

== Tiểu sử ==
Nguyên phi xuất thân bộ tộc Nữu Hỗ Lộc thị, thuộc Mãn Châu Tương Hoàng kỳ, là trưởng nữ của Hoằng Nghị công Ngạch Diệc Đô - một trong năm vị khai quốc công thần hiển hách của triều Thanh.

Năm Vạn Lịch thứ 39 (1611), Nữu Hỗ Lộc thị sinh con trai thứ ba của Hoàng Thái Cực, đặt tên Lạc Bác Hội (洛博會). Sang năm Thiên Mệnh thứ 2 (1617), Lạc Bác Hội qua đời, từ đấy Nữu Hỗ Lộc thị biến mất khỏi lịch sử. Có giả thuyết cho rằng bà mất vào năm Vạn Lịch thứ 40 (1612), tức chỉ 1 năm sau khi sinh ra Lạc Bác Hội, tuy nhiên không có nguồn tài liệu xác thực chứng minh. 

Căn cứ Mãn văn lão đương (满文老档), ngày 9 tháng 5 (âm lịch), năm Thiên Mệnh thứ 8 (1623), Nỗ Nhĩ Cáp Xích ở Bát Giác điện triệu tập em gái cùng mẹ Triêm Hà Cô và chư vị nữ quyến. Trên đường đi gặp phải em gái của Xa Nhĩ Cách (车尔格), mẹ của Hào Cách đang ngồi kiệu. Nhìn thấy Nỗ Nhĩ Cáp Xích và Dĩ Cách Anh Thân vương A Tế Cách mà không hạ kiệu xuống chào, Nỗ Nhĩ Cáp Xích cho rằng đây là hành động bất kính, coi thường lễ nghi nên lập tức họp mặt trách cứ, thậm chí lệnh Hoàng Thái Cực phải ly hôn với người con dâu này. 

Vì trong văn bản ghi ""mẹ của Hào Cách"" nên ban đầu các sử gia cho rằng đó là Kế phi Na Lạp thị. Nhưng phân tích kĩ ở vế trước ""em gái của Xa Nhĩ Cách"" thì người này chỉ có thể là Nguyên phi Nữu Hỗ Lộc thị. Còn việc vì sao gọi là ""mẹ của Hào Cách"", thì chiếu theo Khang Hi hội điển (康熙会典), phần ""Tam phụ Bát mẫu phục đồ"" (三父八母服图) cho thấy thời nhà Thanh, trừ cha mẹ ruột được gọi là "Sinh phụ" (生父) và "Sinh mẫu" (生母), một người bình thường còn có 3 cha và 8 mẹ khác. Tam phụ chỉ đến ""Đồng cư Kế phụ"" (同居继父), ""Bất đồng cư Kế phụ"" (不同居继父) và ""Tòng Kế mẫu giá chi Kế phụ"" (从继母嫁之继父). Còn như Bát mẫu nói đến ""Đích mẫu"" (嫡母), ""Kế mẫu"" (继母), ""Dưỡng mẫu"" (养母), ""Từ mẫu"" (慈母), ""Giá mẫu"" (嫁母), ""Xuất mẫu"" (出母), ""Thứ mẫu"" (庶母) và ""Nhũ mẫu"" (乳母). Nữu Hỗ Lộc thị là Chính thê của Hoàng Thái Cực, nghiễm nhiên là Đích mẫu của Hào Cách và những người con khác của chồng, nên cụm từ ""mẹ của Hào Cách"" vẫn hợp để chỉ bà. Điều quan trọng nhất là văn bản dùng hai từ [""Di khí""; 遗弃], có nghĩa vứt bỏ và xem như người dưng, chứ không phải là [""Hưu khí""; 休弃] mang nghĩa ly hôn thông thường. Có lẽ đây là nguyên nhân bà bị tước bỏ cả tư cách truy phong.

Sau khi thành lập triều Thanh, bà và Kế phi Na Lạp thị, cùng hai vị Chính thê của Nỗ Nhĩ Cáp Xích là Thanh Thái Tổ Nguyên phi Đông Giai thị và Thanh Thái Tổ Kế phi Phú Sát thị, trở thành 4 vị Đại phi duy nhất không được truy phong Hoàng hậu, dù sinh thời cả 4 người đều là vợ chính thức của Đại Hãn. Cách gọi [""Nguyên phi""] của Nữu Hỗ Lộc thị cùng Đông Giai thị, có nghĩa là ""Người vợ đầu tiên"" trong Hán ngữ.

== Xem thêm ==
- Hậu cung nhà Thanh

== Tham khảo ==
- Thanh thực lục
- Thanh sử cảo
NGC 7424

NGC 7424 là tên của một thiên hà xoắn ốc có thanh chắn nằm trong chòm sao Thiên Hạc. Kích thước của nó là khoảng xấp xỉ 100.000 năm ánh sáng, điều này khiến nó trông giống thiên hà của chúng ta, Ngân Hà. Nó được xem là một thiên hà xoắn ốc hoàn mỹ bởi vì các nhánh xoắn ốc của nó rất dễ nhận biết. Một siêu tân tinh và hai nguồn phát ra tia X được quan sát là nằm trong thiên hà này.

NGC 7424 là một thiên hà có tính chất trung gian, vừa có tính xoắn ốc (SA) và vừa có cấu trúc thanh chắn (SB). Nó còn có một cấu trúc đai ở vùng trung tâm và một lõi có độ sáng bề mặt thấp có chút liên quan đến các nhánh xoắn ốc của nó. Sắc đỏ của thanh chắn của nó cho thấy rằng nó có những ngôi sao già, còn sắc xanh của những nhánh xoắn ốc lỏng lẻo thì cho thấy rằng nó có các vùng H II và những cụm sao trẻ có khối lượng cực lớn. NGC 7424 được liệt kê là một thiên hà thành viên trong nhóm thiên hà IC 1459 Thiên Hạc nhưng nó bị nghi ngờ là một thiên hà bị cô lập do không hề có bất kì sự liên kết lực hấp dẫn với bất kì một nhóm thiên hà nào.

Có một siêu tân tinh loại IIb tên là SN 2001ig được nhà thiên văn học người Úc Robert Evans phát hiện ngày 10 tháng 12 năm 2001. Quang phổ của nó ban đầu phô ra tính quang phổ của hydro (đặc tính của siêu tân tinh loại II) nhưng sau đó nó biến mất đi trong một thời gian ngắn và bị thay thế bằng các quang phổ của oxy, calci và magie (đặc tính của siêu tân tinh loại Ib và Ic).

==Dữ liệu hiện tại==
Theo như quan sát, đây là thiên hà nằm trong chòm sao Thiên Hạc và dưới đây là một số dữ liệu khác:

Xích kinh 

Xích vĩ 

Giá trị dịch chuyển đỏ 0,003132 (939 ± 2 km/s) 
Cấp sao biểu kiến 11,0 

Kích thước biểu kiến 9,5 x 8,1 phút cung.

Loại thiên hà SAB(rs)cd
Thanh Thái Tông Kế phi

Thanh Thái Tông Kế phi (chữ Hán: 清太宗繼妃; ? - ?) Ô Lạp Na Lạp thị, là Kế thất của Thanh Thái Tông Hoàng Thái Cực, Hoàng đế đầu tiên của nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc.

Bà được lập Kế thất sau khi Nguyên phi Nữu Hỗ Lộc thị bị phế hoặc qua đời.

== Tiểu sử ==
Kế phi Na Lạp thị, còn gọi là Nạp Lạt thị (纳喇), người tộc Ô Lạp của Hải Tây Nữ Chân, là con gái Bối lặc Bác Khắc Đa (博克多) - em trai của Bối lặc Bố Can.

Năm Vạn Lịch thứ 35 (1607), Bác Khắc Đa cùng Bố Nhan đều bị Đại Thiện giết trong Trận Ô Kiệt Nham (乌碣岩之战), tuy không rõ thời gian Na Lạp thị trở thành thiếp thất của Hoàng Thái Cực, song dựa vào thời gian bà hạ sinh con cả Hào Cách thì có lẽ trước hoặc sau trận chiến này một vài năm. Năm thứ 37 (1609), ngày 13 tháng 3 (âm lịch), Na Lạp thị hạ sinh trưởng tử của Hoàng Thái Cực là Hào Cách.

Năm thứ 39 (1611), Na Lạp thị sinh tiếp con trai thứ là Lạc Cách (洛格). Năm Thiên Mệnh thứ 6 (1621), ngày 12 tháng 3 (âm lịch), bà sinh thêm Cố Luân Ngao Hán Công chúa, trưởng nữ của Hoàng Thái Cực. Về sau, Công chúa gả cho Ban Đệ (班第), người tộc Ngao Hán của Mông Cổ. Từ đó sử sách không còn bất kì ghi chép nào về Kế phi Na Lạp thị. Đến khi Hoàng Thái Cực kế thừa tước vị Đại hãn (1626), cũng không thấy truy phong.

Căn cứ Mãn văn lão đương (满文老档), ngày 9 tháng 5 (âm lịch), năm Thiên Mệnh thứ 8 (1623), Nỗ Nhĩ Cáp Xích trên đường lên Bát Giác điện, gặp phải một người con dâu là em gái của Xa Nhĩ Cách (车尔格), mẹ của Hào Cách, nhưng người này không hạ kiệu xuống chào nên bị Nỗ Nhĩ Cáp Xích trách mắng thậm tệ, thậm chí phế danh phận chính thất và ép ly hôn với Hoàng Thái Cực. Vì cụm từ ""mẹ của Hào Cách"" mà một số sử gia cho rằng ám chỉ Na Lạp thị, tuy nhiên xét vế trước ""em gái của Xa Nhĩ Cách"" thì rõ ràng chỉ Nguyên phi Nữu Hỗ Lộc thị, không phải bà. Cha và anh trai của Na Lạp thị mất trước khi Hào Cách ra đời, điều này càng cho thấy bà không liên quan gì đến sự kiện phế truất trên. Cụm từ ""mẹ của Hào Cách"" cơ hồ chỉ Đích mẫu của Hào Cách, chính thê của Hoàng Thái Cực là Nữu Hỗ Lộc thị mà thôi (theo định nghĩa của nhà Thanh, không chỉ Sinh mẫu mà Đích mẫu cũng được xem là mẹ).

Cách gọi [""Kế phi""] trong ghi chép về Na Lạp thị cho thấy bà được lập làm Kế thất của Hoàng Thái Cực sau khi Nữu Hỗ Lộc thị bị phế hoặc qua đời. Tuy nhiên chưa có lý giải cho việc bà hoàn toàn biến mất khỏi lịch sử và không có thụy hiệu Hoàng hậu. Dưới thời nhà Thanh, bà và Nguyên phi Nữu Hỗ Lộc thị, cùng hai vị chính thê của Nỗ Nhĩ Cáp Xích là Thanh Thái Tổ Nguyên phi Đông Giai thị và Thanh Thái Tổ Kế phi Phú Sát thị, là 4 vị Đại phi duy nhất không được truy phong Hoàng hậu, dù sinh thời họ đều là chính thê của Đại hãn.

== Tham khảo ==
- Thanh thực lục
- Thanh sử cảo
Lột xác

Trong sinh học, lột xác là cách mà một con vật thường xuyên bỏ đi một phần cơ thể của nó (thường xuyên nhưng không phải là luôn luôn, một lớp vỏ bên ngoài hoặc lớp bao phủ), vào những thời điểm cụ thể trong năm, hoặc tại những thời điểm cụ thể trong vòng đời của nó.

Lột xác có thể liên quan đến việc bong lớp biểu bì (da), lông (lông, lông vũ, lông thú, len) hoặc lớp bên ngoài khác. Trong một số nhóm động vật, các bộ phận cơ thể khác có thể bị rụng, ví dụ, cánh ở một số côn trùng hoặc toàn bộ xương sống ngoài trong động vật chân đốt.

== Ở loài chim ==
Ở chim, lột xác là sự thay thế định kỳ của bộ lông bằng cách rụng lông cũ trong khi tạo ra lông mới. Lông vũ là cấu trúc chết khi trưởng thành dần bị mài mòn và cần phải được thay thế. Chim trưởng thành thay lông ít nhất một lần một năm, mặc dù nhiều con thay lông hai lần và vài ba lần mỗi năm. Nói chung là một quá trình chậm chạp vì chim hiếm khi rụng hết lông bất cứ lúc nào; chim phải giữ lại đủ lông để điều chỉnh nhiệt độ cơ thể và đẩy lùi độ ẩm. Số lượng và diện tích lông được rụng khác nhau. Trong một số thời kỳ lột xác, một con chim chỉ có thể làm mới lông trên đầu và cơ thể, rụng lông cánh và đuôi trong một thời gian lột xác sau đó. Một số loài chim trở nên không biết bay trong một lần "thay lông cánh" hàng năm và phải tìm một môi trường sống được bảo vệ với nguồn cung cấp thức ăn đáng tin cậy trong thời gian đó. Mặc dù bộ lông có thể trông mỏng hoặc không đều trong quá trình thay lông, hình dạng chung của con chim vẫn được duy trì mặc dù mất nhiều lông rõ ràng; đốm hói thường là dấu hiệu của các bệnh không liên quan, chẳng hạn như chấn thương thô, ký sinh trùng, mổ lông (đặc biệt là ở gia cầm thương mại) hoặc (ở chim thú cưng) nhổ lông. Một số loài chim sẽ rụng lông, đặc biệt là lông đuôi.
Tinh vân Bong Bóng

NGC 7635 còn được biết đến với tên gọi khác là Tinh vân Bong Bóng, Sharpless 162 hoặc Caldwell 11 là tên của một tinh vân phát xạ có đặc tính của vùng H II nằm trong chòm sao Thiên Hậu. Nó nằm gần với vị trí của cụm sao mở Messier 52. Cấu trúc giống như "bong bóng" của nó tạo ra từ cơn gió sao phát ra từ một ngôi sao có nhiệt độ cực cao và cấp sao biểu kiến là 8,7, trẻ được định danh là SAO 20575 (hoặc BD+60°2522). Tinh vân này thì có vị trí gần với một đám mây phân tử khổng lồ chứa sự giãn nở của cái "bong bóng". Sự giãn nở này là do bản thân nó bị kích thích bởi ngôi sao trung tâm có nhiệt độ cao làm cho nó phát sáng. Năm 1787, nhà thiên văn học người Anh gốc Đức William Herschel phát hiện ra thiên hà này và ngôi sao trung tâm của nó được cho là có khối lượng gấp 44 lần khối lượng Mặt Trời.

Với một kính thiên văn có kích thước 8 hoặc 10 inch, tinh vân này xuất hiện như một lớp màng cực kì mềm, lớn và bao bọc ngôi sao trung tâm của nó. Một ngôi sao của nó có cấp sao biểu kiến là 7 nằm ở phía tây đã cản trợ sự quan sát của chúng ta, nhưng ta có thể quan sát nó bằng việc sự dụng phương pháp tầm nhìn tránh. Nếu sử dụng một kính thiên văn 18 inch thì ta có thể thấy tinh vân mờ nhạt này không hoàn hảo và ở vị trí nam và bắc thì nó bị nhô ra.
==Dữ liệu hiện tại==
Theo như quan sát, đây là tinh vân nằm trong chòm sao Thiên Hậu và dưới đây là một số dữ liệu khác:

Xích kinh 

Độ nghiêng 

Cấp sao biểu kiến ~10

Kích thước biểu kiến 15′ × 8′

== Liên kết ngoài ==
- NGC7635 The Bubble Nebula
- Bubble Nebula at Constellation Guide
Cheilinus chlorourus

Cheilinus chlorourus là một loài cá biển thuộc chi "Cheilinus" trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1791.

== Từ nguyên ==
Từ định danh "chlorourus" được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Hy Lạp cổ đại: "khlōrós" (χλωρός; "xanh lục") và "ourá" (οὐρά; "đuôi"), vì loài cá này được mô tả từ một mẫu vật đã khô và vây đuôi của nó được cho là có màu xanh lục trong tranh minh họa (thực ra loài này có nhiều kiểu màu được biết đến, và cũng tùy thuộc vào giới tính).

== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==
Từ bờ biển Đông Phi, "C. chlorourus" được phân bố rộng khắp các vùng biển thuộc khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, trải dài về phía đông đến quần đảo Marquesas và Tuamotu, giới hạn phía bắc đến quần đảo Ryukyu (Nhật Bản), xa về phía nam đến Nouvelle-Calédonie và đảo Rapa Iti.

Ở Việt Nam, loài này được ghi nhận tại quần đảo Cát Bà-Quảng Ninh, cù lao Chàm (Quảng Nam), vịnh Nha Trang (Khánh Hòa), cù lao Câu cùng các đảo đá ngoài khơi Bình Thuận, đảo Phú Quốc, đảo Cồn Cỏ (Quảng Trị), đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi), bờ biển Ninh Thuận, Côn Đảo, quần đảo An Thới (Kiên Giang), cũng như tại quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa.

"C. chlorourus" sống trên rạn viền bờ và trong đầm phá, nơi có san hô xen lẫn cát và đá vụn, có khi được nhìn thấy trong thảm cỏ biển ở độ sâu đến ít nhất là 30 m.

== Mô tả ==
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở "C. chlorourus" là 45 cm. "C. chlorourus" có nhiều biến dị màu sắc, từ màu nâu lục, nâu xám đến xám nhạt hoặc đỏ nâu, thường lốm đốm các mảng trắng và vệt nâu sẫm trên khắp cơ thể. Chúng có thể nhanh chóng chuyển đổi qua lại giữa các kiểu hình tùy thuộc vào môi trường xung quanh để ngụy trang.

Vảy cá hai bên thân lại có các chấm xanh lam hoặc nâu (xuất hiện cả trên vây lưng và vây hậu môn). Đầu có nhiều chấm đỏ, thường tụ lại xung quanh mắt thành các vệt dài hơn. Vây đuôi của những con đực trưởng thành có những sợi tia vây kéo dài ở hai rìa trên và dưới tạo thành hai thùy đuôi.

Số gai ở vây lưng: 10 (loài "Cheilinus" duy nhất có 10 gai vây lưng); Số tia vây ở vây lưng: 8–9; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8; Số tia vây ở vây ngực: 12; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

"C. chlorourus" là loài chị em với "Cheilinus abudjubbe".

== Sinh thái học ==
Thức ăn của "C. chlorourus" là các loài thủy sinh không xương sống, bao gồm động vật thân mềm, động vật giáp xác, giun nhiều tơ và cầu gai.

== Thương mại ==
"C. chlorourus" được thu thập trong ngành thương mại cá cảnh. Ở Úc, loài này được xuất khẩu với giá 6 đến 12 AUD tùy theo kích thước của chúng. "C. chlorourus" còn được xem là một loài hải sản và được đánh bắt giải trí ở Hồng Kông cũng như Indonesia.
NGC 7741

NGC 7741 là tên của một thiên hà xoắn ốc có cấu trúc thanh chắn nằm trong chòm sao Phi Mã. Khoảng cách xấp xỉ giữa thiên hà này với trái đất của chúng ta là khoảng 40 triệu năm ánh sáng do vậy, kích thước biểu kiến của nó khoảng 50000 năm ánh sáng. Vào ngày 10 tháng 9 năm 1784, nhà thiên văn học người Anh gốc Đức William Herschel đã phát hiện ra thiên hà này.

NGC 7741 có một cấu trúc thanh chắn rất rõ ràng và hai nhánh xoắn ốc. Các nhánh xoắn ốc của nó thì đứt khúc như bị chấp vá và phân tán ra chứ không như những nhánh xoắn ốc của các thiên hà khác. Phần bên trong của các nhánh này tạo thành một cấu trúc đai giả. Nó có rất nhiều vùng H II dọc theo thanh chắn và nhánh xoắn ốc của nó. Hiện ta chỉ mới quan sát được là nó có 10 vùng H II với bán kính là 6". Tuổi của các vùng này là từ 5 đến 9 triệu năm. Tỉ lệ hình thành sao của trong vùng trung tâm của NGC 7741 là 0,022 lần [[khối lượng mặt trời trên một năm trong một đơn vị [[diện tích]] là 1000 parsec vuông. Tổng khối lượng các ngôi sao của thiên hà này là gấp 1,69 x 10 lần khối lượng mặt trời.

NGC 7741 thuộc về một nhóm thiên hà nhỏ tên là NGC 7741. Các thiên hà thành viên khác của nhóm này là hai thiên hà sau: [[UGC 12732]] và [[UGC 12791]].
==Dữ liệu hiện tại==
Theo như quan sát, đây là thiên hà nằm trong chòm sao Phi Mã và dưới đây là một số dữ liệu khác:

- [[Xích kinh]]
- [[Xích vĩ]]
- Giá trị [[dịch chuyển đỏ]] 0.002502 ± 0.000001
- [[Cấp sao biểu kiến]] 11.0
- [[Vận tốc xuyên tâm]] 750 ± 0 [[kilometer|km]]/[[second|s]]
- [[Đường kính góc|Kích thước biểu kiến]] 4′.4 × 3′.0
- [[Phân loại hình thái của thiên hà|Loại thiên hà]] SB(s)cd

== Liên kết ngoài ==
- NGC 7741 on SIMBAD

[[Thể loại:Thiên hà xoắn ốc có thanh]]
[[Thể loại:Chòm sao Phi Mã]]
[[Thể loại:Thiên thể NGC]]
[[Thể loại:Được phát hiện bởi William Herschel]]
[[Thể loại:Thiên thể UGC]]
[[Thể loại:Thiên thể PGC]]
[[Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1784]]
Cheilinus fasciatus

Cheilinus fasciatus là một loài cá biển thuộc chi "Cheilinus" trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1791.

== Từ nguyên ==
Tính từ định danh "fasciatus" trong tiếng Latinh có nghĩa là "có sọc", hàm ý đề cập đến các dải sọc trắng và xám đen xen kẽ ở hai bên thân của loài cá này.

== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==
Từ bờ biển Đông Phi, "C. fasciatus" được phân bố rộng khắp các vùng biển thuộc khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, trải dài về phía đông đến quần đảo Marshall, quần đảo Samoa và Tonga, giới hạn phía bắc đến quần đảo Ryukyu (Nhật Bản), xa về phía nam đến Nouvelle-Calédonie, rạn san hô Great Barrier và hai bờ tây-đông Úc. Quần thể ở Biển Đỏ đã được xác định là của "Cheilinus quinquecinctus", một loài có kiểu hình rất giống với "C. fasciatus" và trước đây được xem là danh pháp đồng nghĩa của "C. fasciatus".

Ở Việt Nam, loài này được ghi nhận tại vịnh Nha Trang (Khánh Hòa), đảo Phú Quốc, quần đảo An Thới (Kiên Giang), Côn Đảo, bờ biển Ninh Thuận và Phú Yên, cũng như tại quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa.

"C. fasciatus" sống trên rạn viền bờ và trong đầm phá, nơi có san hô xen lẫn cát và đá vụn ở độ sâu khoảng 4–60 m; cá con có thể được tìm thấy trong thảm cỏ biển và vùng rừng ngập mặn gần các rạn san hô.

== Mô tả ==
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở "C. fasciatus" là 40 cm. Chúng có bộ hàm rất chắc, hàm dưới đặc biệt nhô ra ở những cá thể trưởng thành. Mỗi hàm có hai răng nanh nằm ở phía trước.

Cơ thể có các dải sọc màu nâu đen và trắng xen kẽ từ nắp mang đến vây đuôi (sọc đen thường dày hơn sọc trắng). Vùng màu đỏ cam ở thân trước từ gáy xuống ngực, lan rộng đến phía trước mắt (màu đỏ cam nhạt hơn nhiều ở cá cái). Vảy cá có các vạch đen (thấy rõ ở các dải sọc trắng).

Ở cá đực, vây đuôi của "C. fasciatus" phát triển hai thùy đuôi dài ở rìa trên và dưới, trong khi vây đuôi của "C. quinquecinctus" có răng cưa ở rìa sau, tạo thành kiểu hình "rách rưới" đặc trưng (đây là đặc điểm dễ phân biệt nhất giữa hai loài). Vùng màu đỏ cam ở thân trước của "C. quinquecinctus" lan rộng hơn đến giữa thân so với "C. fasciatus". Thân dưới, nửa sau của vây đuôi cũng như trên vây lưng và vây hậu môn của "C. fasciatus" có nhiều chấm đỏ sẫm, tuy nhiên "C. quinquecinctus" không có bất kỳ đốm chấm nào ở những vị trí này. Xung quanh mắt của "C. fasciatus" có các vệt màu cam, và cũng không có ở "C. quinquecinctus".

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8; Số tia vây ở vây ngực: 12; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

== Sinh thái học ==
Thức ăn của "C. fasciatus" là các loài thủy sinh không xương sống có vỏ cứng, bao gồm động vật thân mềm, động vật giáp xác và cầu gai nhờ sở hữu bộ hàm chắc khỏe.

== Thương mại ==
"C. fasciatus" được xem là một loài hải sản và cũng được nuôi làm cá cảnh ở nhiều nơi trong phạm vi phân bố của chúng.
Cheilinus lunulatus

Cheilinus lunulatus là một loài cá biển thuộc chi "Cheilinus" trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1775.

== Từ nguyên ==
Tính từ định danh "lunulatus" trong tiếng Latinh nghĩa là "hình lưỡi liềm", hàm ý đề cập đến hình dạng của vệt vàng trên nắp mang.

== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==
"C. lunulatus" được phân bố tại Biển Đỏ đến phía bắc Sừng châu Phi, phía đông đến từ đường bờ biển Yemen và Oman ngược lên phía bắc đến cửa vịnh Ba Tư.

"C. lunulatus" sống trên rạn viền bờ, đặc biệt là những khu vực có nhiều san hô phát triển, hay trên các nền đáy là cát, đá vụn và thảm cỏ biển, ở độ sâu đến ít nhất là 45 m.

== Mô tả ==
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở "C. lunulatus" là 50 cm. Cá đực trưởng thành có vây bụng khá dài, cũng như các tia ở phía sau vây đuôi không có lớp màng bao và vươn dài làm vây đuôi của chúng giống như cái chổi (bắt nguồn cho tên thông thường của loài cá này).

Cá cái có màu lục xám với những vạch dọc màu đỏ cam trên vảy cá, đầu và thân trước sẫm xanh lục hơn, chi chít những chấm đỏ cam. Nắp mang có đốm đen với một vệt vàng nhỏ hơn ở bên trên (vẫn xuất hiện ở cá đực). Thân có khoảng bốn dải sọc đen (sọc thứ hai và ba nằm sát nhau). Đầu và thân trước màu lục sẫm có nhiều chấm nhỏ màu đỏ cam. Cá đực màu xanh lam xám sẫm, màu xanh lục sáng hơn ở đầu, các vệt đốm màu đỏ cam mờ hơn nhiều so với cá cái, nhưng có thêm một dải màu vàng lục ở sau đầu. Vây ngực của hai giới có màu vàng cam.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8; Số tia vây ở vây ngực: 12; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số lược mang: 10–12.

"C. lunulatus" là loài chị em với "Cheilinus trilobatus".

== Sinh thái học ==
Thức ăn của "C. lunulatus" là các loài thủy sinh không xương sống có vỏ cứng, đặc biệt là động vật thân mềm, nhờ sở hữu bộ hàm chắc khỏe.

Cá cái có thể sống thành một nhóm nhỏ (khoảng 4 đến 8 cá thể) trong lãnh thổ của một con đực lớn. Là loài lưỡng tính tiền nữ, thời điểm sinh sản của "C. lunulatus" tại Ai Cập diễn ra từ tháng 5 cho đến tháng 10.

Giun tròn gây bệnh của một loài "Huffmanela" lần đầu tiên được ghi nhận ở "C. lunulatus".

== Thương mại ==
"C. lunulatus" được đánh bắt trên khắp khu vực phân bố của chúng, chủ yếu để làm thực phẩm.
Cheilinus oxycephalus

Cheilinus oxycephalus là một loài cá biển thuộc chi "Cheilinus" trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1853.

== Từ nguyên ==
Từ định danh "oxycephalus" được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Hy Lạp cổ đại, "oxús" (ὀξύς; "sắc nhọn") và "kephalḗ" (κεφαλή; "đầu"), hàm ý đề cập đến phần đầu nhọn của loài cá này.

== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==
Từ bờ biển Đông Phi, "C. oxycephalus" được phân bố rộng khắp các vùng biển thuộc khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, trải dài về phía đông đến quần đảo Marquises, quần đảo Société và Tuamotu ở phía đông, phía bắc đến quần đảo Ryukyu (Nhật Bản), xa về phía nam đến rạn san hô Great Barrier và quần đảo Australes.

Ở Việt Nam, loài này được ghi nhận tại quần đảo An Thới, vịnh Nha Trang cùng vịnh Vân Phong (Khánh Hòa), bờ biển Ninh Thuận, đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi), cù lao Chàm (Quảng Nam), cù lao Câu (Bình Thuận) và đảo Phú Quốc, cũng như tại quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa.

"C. oxycephalus" sống trên rạn viền bờ và trong đầm phá, thường thấy ở những nơi có nhiều san hô ở độ sâu đến ít nhất là 40 m.

== Mô tả ==
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở "C. oxycephalus" là 17 cm. "C. oxycephalus" có màu nâu đỏ đến đỏ thẫm (có khi trắng ở cuống và vây đuôi), lốm đốm với những chấm trắng khắp cơ thể. Có một đốm đen ở phía trước vây lưng và một hàng khoảng ba đốm đen ở thân sau đến giữa cuống đuôi. Mõm nhọn so với các loài cùng chi.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 9–10; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8; Số tia vây ở vây ngực: 12; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

== Sinh thái học ==
Thức ăn của "C. oxycephalus" có thể là các loài thủy sinh không xương sống. "C. oxycephalus" là một loài khá nhát, hiếm khi chúng bơi xa nơi trú ẩn của mình, được ghi nhận là sống thành đôi khi trưởng thành.

== Thương mại ==
"C. oxycephalus" đôi khi được thu thập trong ngành thương mại cá cảnh, hiếm khi được xem là một loài hải sản.
Cheilinus quinquecinctus

Cheilinus quinquecinctus là một loài cá biển thuộc chi "Cheilinus" trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1835.

== Từ nguyên ==
Từ định danh "quinquecinctus" được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh, "quinque" ("năm") và "cinctus" ("đeo thắt lưng"), hàm ý đề cập đến 5 dải sọc trắng trên cơ thể của loài cá này.

== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==
"C. quinquecinctus" trước đây được xem là danh pháp đồng nghĩa của "Cheilinus fasciatus", một loài được phân bố rộng khắp Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, nhưng bằng chứng phát sinh chủng loại phân tử cho thấy chúng là hai loài riêng biệt. "C. quinquecinctus" có phạm vi phân bố giới hạn ở Biển Đỏ và vịnh Tadjoura; tuy "C. quinquecinctus" cũng được ghi nhận tại Socotra nhưng không có bất kỳ ảnh chụp hay mẫu vật nào có sẵn để xác định có phải loài này không.

"C. quinquecinctus" sống gần các rạn viền bờ, nơi có nền đáy cát hoặc trộn lẫn đá vụn ở độ sâu đến ít nhất là 40 m; cá con nhát hơn, chỉ bơi gần các hốc hay kẽ đá.

== Mô tả ==
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở "C. quinquecinctus" là 23 cm. Chúng có bộ hàm rất chắc, hàm dưới đặc biệt nhô ra ở những cá thể trưởng thành. "C. quinquecinctus" có kiểu hình rất giống với "C. fasciatus". Cơ thể có các dải sọc màu đen và trắng xen kẽ. Vùng màu đỏ cam ở thân trước từ gáy xuống ngực, lan rộng đến phía trước mắt (cam nhạt hơn nhiều ở cá cái).

Ở cá đực, vây đuôi của "C. fasciatus" phát triển hai thùy đuôi dài ở rìa trên và dưới, trong khi vây đuôi của "C. quinquecinctus" có răng cưa ở rìa sau, tạo thành kiểu hình "rách rưới" đặc trưng (đây là đặc điểm dễ phân biệt nhất giữa hai loài). Vùng màu đỏ cam ở thân trước của "C. quinquecinctus" lan rộng hơn đến giữa thân so với "C. fasciatus". Thân dưới, nửa sau của vây đuôi cũng như trên vây lưng và vây hậu môn của "C. fasciatus" có nhiều chấm đỏ sẫm, tuy nhiên "C. quinquecinctus" không có bất kỳ đốm chấm nào ở những vị trí này. Xung quanh mắt của "C. fasciatus" có các vệt màu cam, và cũng không có ở "C. quinquecinctus".

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8; Số tia vây ở vây ngực: 12; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

== Sinh thái học ==
Thức ăn của "C. quinquecinctus" là các loài thủy sinh không xương sống có vỏ cứng, bao gồm động vật thân mềm, động vật giáp xác và cầu gai nhờ sở hữu bộ hàm chắc khỏe.
Cheilinus trilobatus

Cheilinus trilobatus là một loài cá biển thuộc chi "Cheilinus" trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1801.

== Từ nguyên ==
Từ định danh "trilobatus" được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh, "tri" ("ba") và "lobatus" ("có thùy"), hàm ý đề cập đến hai thùy đuôi ở rìa trên và dưới của vây đuôi, và phần giữa được bo tròn (cũng được tính là thùy thứ ba).

== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==
Từ bờ biển Đông Phi, "C. trilobatus" được phân bố rộng khắp các vùng biển thuộc khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, trải dài về phía đông đến Tuamotu, ở phía đông; phía bắc đến quần đảo Ryukyu (Nhật Bản), xa về phía nam đến Nouvelle-Calédonie, rạn san hô Great Barrier và hai bờ tây-đông Úc.

Ở Việt Nam, loài này được ghi nhận tại cù lao Chàm (Quảng Nam), vịnh Vân Phong và vịnh Nha Trang (Khánh Hòa), đảo Phú Quốc, bờ biển Ninh Thuận, đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi), quần đảo Nam Du (Kiên Giang), Côn Đảo, cũng như tại quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa.

"C. trilobatus" sống trên rạn viền bờ và trong đầm phá, thường thấy ở những nơi có nhiều san hô ở độ sâu đến ít nhất là 30 m; cá con có thể được tìm thấy trong thảm tảo hay cỏ biển.

== Mô tả ==
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở "C. trilobatus" là 45 cm. Chúng có bộ hàm rất chắc, mỗi hàm có hai răng nanh nằm ở phía trước.

Loài này có thể nhanh chóng chuyển đổi màu sắc cơ thể tùy thuộc vào môi trường xung quanh, thường bắt gặp với các tông màu nâu xanh lục lốm đốm các vệt đỏ và tím. Vùng đầu có nhiều chấm đỏ, các vạch ngắn cùng màu tập trung quanh mắt. Vảy cá hai bên thân cũng có các vạch dọc màu đỏ nhưng dài hơn. Vây đuôi cá đực trưởng thành đặc biệt có đến ba thùy và được viền đỏ 3 rìa sau, trong khi vây đuôi cá cái được bo tròn. Cá con và cá cái đang lớn có 3–4 đốm đen nổi bật ở hai bên thân, cũng như xuất hiện thêm các dải màu sẫm trên cơ thể.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8; Số tia vây ở vây ngực: 12; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

== Sinh thái học ==
Thức ăn của "C. trilobatus" là các loài thủy sinh không xương sống có vỏ cứng, bao gồm động vật thân mềm, động vật giáp xác và cầu gai nhờ sở hữu bộ hàm chắc khỏe, đôi khi chúng cũng ăn cả những loài cá nhỏ hơn.

== Thương mại ==
"C. trilobatus" được xem là một loài hải sản, và nhiều khi cũng được nuôi làm cá cảnh ở nhiều nơi trong phạm vi phân bố của chúng.
Nhóm ngôn ngữ Britton

Nhóm ngôn ngữ Britton, nhóm ngôn ngữ Brython hay nhóm ngôn ngữ Celt đảo Anh (; ; ) là một trong hai nhánh của nhóm ngôn ngữ Celt hải đảo; nhánh kia là nhóm ngôn ngữ Goidel.

Các ngôn ngữ Britton bắt nguồn từ tiếng Britton chung, một ngôn ngữ được nói khắp phần đảo Anh nằm về phía nam Firth of Forth vào thời kỳ đồ sắt và thời thuộc La Mã. Thêm nữa, về phía bắc Firth of Forth, có tiếng Pict ít nhiều liên quan đến tiếng Britton chung. Vào thế kỷ V-VI, người từ đảo Anh di cư tới châu Âu lục địa, chủ yếu đến Bretagne và Britonia. Trong vài thế kỷ tiếp đó, tiếng Britton chung tách ra thành nhiều phương ngữ, dần dà trở thành tiếng Wales, tiếng Cornwall, tiếng Breton và tiếng Cumbria. Tiếng Wales và tiếng Breton đến nay vẫn là bản ngữ dùng trong cộng đồng, còn tiếng Cornwall đang trải qua quá trình phục hồi. Tiếng Cumbria đã mất hẳn và bị tiếng Gael và tiếng Anh thế chỗ. Trên đảo Man và Orkney có lẽ cũng từng có thứ tiếng Britton nào đó, song đã bị ngôn ngữ khác thay thế từ lâu. Do di cư, ngay nay còn có một số người nói tiếng Wales ở (kiều dân Wales ở Patagonia).
Khang Huệ Thục phi

Khang Huệ Thục phi (chữ Hán: 康惠淑妃), Bát Nhĩ Tế Cát Đặc thị, tương truyền có tên Ba Đặc Mã Tảo (巴特瑪璪), trước là thiếp của Lâm Đan Hãn, sau trở thành phi tần của Thanh Thái Tông Hoàng Thái Cực.

== Tiểu sử ==
Bát Nhĩ Tế Cát Đặc thị người A Bá Cai bộ (阿巴噶部) của Mông Cổ, con gái Bố nhan Bác Đệ Tắc Sở Hỗ Nhĩ (博第塞楚祜尔), ban đầu làm thiếp của Lâm Đan Hãn - thủ lĩnh của Sát Cáp Nhĩ, Mạc Nam của Mông Cổ. Khi ấy Lâm Đãn hán thiết lập Oát Nhĩ Đóa và chia cho các Phúc tấn cai quản, bà được tiếp nhận một Oát Nhĩ Đóa có tới vạn hộ tên Đậu Thổ Môn (竇土门), do vậy có danh xưng [Đậu Thổ Môn Phúc tấn; 竇土门福晋].

Năm Thiên Thông thứ 8 (1634), Lâm Đan Hãn bệnh chết, cùng năm ngày 28 tháng 8 (âm lịch), Đậu Thổ Môn Phúc tấn được tộc nhân hộ tống mà quy phụ Hậu Kim. Trong Mãn văn đương án dịch biên (满文档案译编) có ghi lại, Đậu Thổ Môn Phúc tấn cùng cô của Lâm Đan Hãn được chào đón nhiệt liệt bởi Hoàng Thái Cực, thực hiện lễ [""Bão kiến lễ""; 抱见礼] và tế dê, bò thiết yến. Bà tái giá với Hoàng Thái Cực, được Hoàng Thái Cực nạp làm thiếp, phong làm [Đông Trắc Phúc tấn; 東侧福晉].

Sùng Đức nguyên niên (1636), tháng 4, Hoàng Thái Cực ở Thịnh Kinh cử hành lễ đăng cơ, sửa quốc hiệu làm Đại Thanh. Cùng năm, ngày 10 tháng 7 (âm lịch), Hoàng Thái Cực định danh vị cho 5 vị Phúc tấn chính thức của mình, Đông Trắc Phúc tấn Bát Nhĩ Tế Cát Đặc thị được phong [Đông cung Diễn Khánh cung Trắc Phúc tấn; 東宮衍慶宮侧福晋], Hán ngữ gọi Thục phi (淑妃). Bà có tự mình nuôi một cô gái, tên ["Thục Sài"; 淑儕], Hoàng Thái Cực lệnh cho Duệ Thân vương Đa Nhĩ Cổn dùng lễ nghênh cưới.

Thời điểm Hoàng Thái Cực qua đời, bà không sinh cho Hoàng Thái Cực người con nào, cũng không thấy bà có con với Lâm Đan Hãn. Khi hoàng thất nhà Thanh đến Bắc Kinh, nhóm góa phụ của Hoàng Thái Cực đều được an bài cư trú ở Cảnh Phúc cung (景福宮), bên khu vực Tây Thành, Bắc Kinh. Tại đây, Thái hậu Triết Triết, Diễn Khánh cung Thục phi sống cùng nhóm các góa phụ không có tước vị.

== Tôn vị Thục phi ==
Năm Thuận Trị thứ 9 (1652), Năm Thuận Trị thứ 9 (1652), tháng 10, Thuận Trị Đế quyết định dâng tôn huy hiệu cho hai vị Quý phi và Thục phi của Tiên đế. Diễn Khánh cung Thục phi Bát Nhĩ Tể Cát Đặc thị được dâng tôn hiệu [Khang Huệ Thục phi; 康惠淑妃].

Sách văn viết:
Năm Khang Hi thứ 2 (1663), Khang Huệ Thục phi cùng Ý Tĩnh Đại Quý phi lúc này đã vào Tử Cấm thành sinh sống, ở tại hai bên điện phía Bắc của Từ Ninh cung. Còn các thị Thứ phi khác của Hoàng Thái Cực cùng Hiếu Trang Hoàng thái hậu ở tại bên trong sân viện của Từ Ninh cung. Không rõ thời gian bà qua đời, song có thể là trước Ý Tĩnh Đại Quý phi.

== Xem thêm ==
- Hậu cung nhà Thanh
- Ý Tĩnh Đại Quý phi
- Mẫn Huệ Cung Hòa Nguyên phi

== Tham khảo ==
- Thanh thực lục
- Thanh sử cảo
Nhóm ngôn ngữ Celt hải đảo

Nhóm ngôn ngữ Celt hải đảo là một nhóm ngôn ngữ Celt phát triển trên đảo Anh và Ireland, trái với các ngôn ngữ Celt lục địa từng hiện diện trên Châu Âu lục địa và Tiểu Á. Mọi ngôn ngữ Celt ngày nay đều nằm trong nhóm hải đảo. Sáu ngôn ngữ Celt hiện đại được chia vào hai nhánh:
- Nhóm ngôn ngữ Goidel: tiếng Ireland, tiếng Man, tiếng Gael Scotland
- Nhóm ngôn ngữ Britton (hay Brython): tiếng Breton, tiếng Cornwall, tiếng Wales
Cheilinus abudjubbe

Cheilinus abudjubbe là một loài cá biển thuộc chi "Cheilinus" trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1835.

== Từ nguyên ==
Từ định danh "abudjubbe" bắt nguồn từ "Abu djubbe" trong tiếng Ả Rập, là tên thông thường của loài cá này dọc theo Biển Đỏ.

== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==
"C. abudjubbe" được phân bố ở Biển Đỏ và vịnh Aden. Loài này sống trên rạn viền bờ và trong đầm phá, đặc biệt là ở những khu vực có sự phát triển phong phú của san hô và tảo, độ sâu đến ít nhất là 20 m.

== Mô tả ==
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở "C. abudjubbe" là 35 cm. "C. abudjubbe" nhìn chung có màu xanh lục nâu, thường lốm đốm các vệt trắng nhạt và nâu sẫm trên cơ thể. Vảy cá hai bên thân có các vạch đỏ, cũng như rất nhiều chấm đỏ bao phủ khắp thân. Các chấm đỏ nối thành những vệt sọc ngắn ở đầu và tập trung xung quanh mắt. Trừ vây ngực, các vây còn lại lốm đốm các vệt màu trắng xanh.

"C. abudjubbe" là loài chị em với "Cheilinus chlorourus".

== Thương mại ==
"C. abudjubbe" được khai thác trong ngành thương mại cá cảnh.
Wander Luiz

Wander Luiz Queiroz Dias, còn được biết đến với tên đơn giản Wander Luiz (sinh ngày 17 tháng 2 năm 1992) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Brasil thi đấu ở vị trí tiền đạo cho câu lạc bộ Thành phố Hồ Chí Minh của V.League 1.

==Danh hiệu==
- Quảng Nam
- Siêu cúp bóng đá Việt Nam: 2017
- Becamex Bình Dương
- Á quân Siêu cúp bóng đá Việt Nam: 2018
Lữ Gia (định hướng)

Lữ Gia (呂嘉) có thể là:

- Lữ Gia (190–111 TCN), thừa tướng nước Nam Việt.
- , phiên vương nước Lữ thứ hai nhà Tây Hán, tại vị năm 187–182 TCN.
- (sinh 1954), hoạ sĩ người Mỹ gốc Hoa vẽ tranh sơn dầu hiện đại.
- (sinh 1964), nhạc trưởng người Ý gốc Hoa.
Coris atlantica

Coris atlantica là một loài cá biển thuộc chi "Coris" trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1862.

== Từ nguyên ==
Tính từ định danh của loài được đặt theo tên của Đại Tây Dương, với mẫu định danh được thu thập ở ngoài khơi Sierra Leone ("–ica": "thuộc về").

== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==
Trước đây, "C. atlantica" chỉ được xem là một danh pháp đồng nghĩa với "Coris julis". Tuy nhiên, cả hai loài có nhiều khác biệt về mặt hình thái và di truyền nên "C. atlantica" đã được công nhận là một loài hợp lệ.

Dọc theo bờ biển Tây Phi ở Đông Đại Tây Dương, "C. atlantica" được ghi nhận chắc chắn ít nhất là từ Sénégal trải dài về phía nam đến Gabon, bao gồm hai đảo quốc là Cabo Verde và São Tomé và Príncipe. Phạm vi của loài này cũng có thể trải dài về phía bắc đến Tây Sahara và phía nam đến Angola. Từ Sénégal ngược lên phía bắc là phạm vi của "C. julis", đồng nghĩa với việc cả hai loài đều có cùng khu vực phân bố ở Sénégal, và có thể là một phần của Tây Sahara.

Môi trường sống của "C. atlantica" là vùng duyên hải và cận duyên hải, gần các mỏm đá ngầm và trong các thảm cỏ biển, độ sâu khoảng từ 5 đến 50 m.

== Hình thái và sinh thái học ==
Có lẽ như "C. julis", "C. atlantica" nhiều khả năng là một loài dị hình giới tính và cũng là loài lưỡng tính tiền nữ, tức cá cái có thể chuyển đổi giới tính thành cá đực.

Thức ăn của "C. atlantica" chủ yếu là các loài thủy sinh không xương sống nhỏ. Loài này cũng có thể được đánh bắt để làm thực phẩm.
Phạm Quốc Hùng

Phạm Quốc Hùng là Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam. Ông nguyên là Tư lệnh Bộ Tư lệnh Cảnh vệ (Việt Nam) đến năm 2006. Ông còn là nhà thơ.
==Tiểu sử==
Phạm Quốc Hùng là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Năm 2006, ông là Bí thư Đảng ủy Bộ Tư lệnh Cảnh vệ.

Ngày 14 tháng 2 năm 2006, Đại tá Phạm Quốc Hùng, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Cảnh vệ (Việt Nam), được trao quyết định của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam thăng quân hàm Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam cùng với 26 sĩ quan khác.

Ngày 3 tháng 11 năm 2006, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam kí quyết định cho Thiếu tướng Phạm Quốc Hùng nghỉ công tác để chữa bệnh từ ngày 1 tháng 12 năm 2006 và nghỉ hưu sau đó.

Phạm Quốc Hùng còn là một nhà thơ dù phần lớn cuộc đời của ông làm công an. Năm 2014, Phạm Quốc Hùng xuất bản tập thơ "Khoảnh khắc" ở Nhà xuất bản Công an nhân dân.
Sitagliptin/metformin

Sitagliptin / metformin, được bán dưới tên thương hiệu Janumet trong số những loại khác, là một loại thuốc kết hợp được sử dụng để điều trị bệnh tiểu đường loại 2. Nó có thể được sử dụng ở những người có lượng đường trong máu không được kiểm soát bằng metformin và sulfonylurea. Nó được uống bằng miệng.

Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm tiêu chảy, nhức đầu và nhiễm trùng đường hô hấp trên. Tác dụng phụ nghiêm trọng có thể bao gồm nhiễm axit lactic, viêm tụy, lượng đường trong máu thấp, suy tim, đau khớp và phản ứng dị ứng. Chưa có nghiên cứu đúng về việc dùng thuốc này ở những người đang mang thai hoặc cho con bú. Nó chứa sitagliptin (một chất ức chế dipeptidyl peptidase-4) và metformin (một biguanide).

Thuốc kết hợp này đã được chấp thuận cho sử dụng y tế tại Hoa Kỳ vào năm 2007 Một tháng cung cấp ở Vương quốc Anh tiêu tốn của NHS khoảng 33,26 £ vào năm 2019. Tại Hoa Kỳ, chi phí bán buôn của số thuốc này là khoảng 433 USD. Năm 2016, đây là loại thuốc được kê đơn nhiều thứ 191 tại Hoa Kỳ với hơn 3 triệu đơn thuốc.

== Xã hội và văn hoá ==
=== Tên thương hiệu ===
Kể từ năm 2018, sự kết hợp này đã được bán trên thị trường dưới một số tên thương hiệu, bao gồm Efficib, Janmet, Januet, Janumet, Jznumet, Ristaben Met, Ristfor, Siglimet, Sitamet, Sitar-M, Sliptin-M, Treviamet và Velmetia.

=== Giá bán ===
Một tháng cung cấp ở Vương quốc Anh tiêu tốn của NHS khoảng 33,26 £ vào năm 2019. Tại Hoa Kỳ, chi phí bán buôn của số thuốc này là khoảng 433 USD. Ở Đan Mạch, 100 viên (mỗi 1.000 mg) có giá trên quầy thuốc trong nhà thuốc DKK 62,60 = 9,40 đô la = 7,50 bảng, do đó, một tháng cung cấp ở Đan Mạch có giá 37,50 đô la = 5,70 đô la = 4,50 đô la. Nhà thuốc mua bán buôn tại DKK 33,83 = US $ 5,11 = £ 4,10.
Austria's Next Topmodel (mùa 9)

Mùa thứ chín của Austria's Next Topmodel được dựa trên "America's Next Top Model" của Tyra Banks. Sau mùa trước được chiếu trên ATV, chương trình đã quay lại phát sóng ở Puls4 vào ngày 10 tháng 9 năm 2019 và chỉ có thí sinh nữ tham gia trong mùa này.

Toàn bộ dàn giám giám khảo đã thay đổi, siêu mẫu quốc tế người Đức Franziska Knuppe đã trở thành host mới và đã tham gia cùng với nhà tạo mẫu thời trang Sascha Lilic. Các thí sinh đã sinh sống và thi đấu tại Monte Carlo là nơi được đặt cho cuộc thi.

Người chiến thắng là Taibeh Ahmadi, 23 tuổi từ Viên. Cô giành được:

- 1 hợp đồng người mẫu với "Wiener Models"
- Lên ảnh bìa tạp chí "Style Up Your Life!"
- Trở thành đại sứ cho mỹ phẩm "Leo Hillinger"
- 1 chuyến đi cho 2 người tới Quần đảo Canaria được tài trợ bởi "AIDA Cruises"
- Được sở hữu chiếc xe "Opel Corsa" mới trong 1 năm

==Thứ tự gọi tên==
- Trong tập 1, Julie ban đầu bị loại, nhưng cuối cùng được ban giám khảo cứu.
- Trong tập 2, Tamara dừng cuộc thi, nhưng Franziska đã gây sốc bằng cách vẫn loại đi Sophie.
- Trong tập 3, Verena không tham gia vào buổi đánh giá vì phải nhập viện nên cô được miễn loại trong tập đó. Josi và Julie rơi vào cuối bảng và việc loại trừ sẽ diễn ra vào tập sau.
- Trong tập 4, Franziska đưa tấm ảnh cuối cùng cho Julie và thông báo cho Josi rằng là cô cũng sẽ không bị loại. Verena dừng cuộc thi ngay sau khi Julie bị loại.
- Trong tập 6, Julia ban đầu bị loại, nhưng được cứu bởi giám khảo khách mời, Karina Sarkissova.
- Trong tập 7, Baraa được thêm vào cuộc thi. Lisa và Valentina rơi vào cuối bảng và việc loại trừ sẽ diễn ra vào tập sau.

===Buổi chụp hình===
- Tập 1: Tạo dáng cùng xe Công thức 1 với Mika Häkkinen
- Tập 2: Ảnh chân dung và tòan thân với diện mạo mới
- Tập 3: Áo tắm thể thao trên không
- Tập 4: Bộc lộ cảm xúc trong quán bar thập niên 1980
- Tập 5: Pin-up cổ điển
- Tập 6: Vũ công balê trên không
- Tập 7: Tạo dáng với vải với gương mặt bị sơn
- Tập 8: Áo tắm ở bãi biển trên ván lướt sóng
- Tập 9: Ảnh bìa tạp chí "Style Up Your Life!"
Vũ Ngọc Riềm

Vũ Ngọc Riềm là Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam. Ông nguyên là Phó Tư lệnh Bộ Tư lệnh Cảnh sát Cơ động (Việt Nam).

==Tiểu sử==
Năm 2008, 2009, Vũ Ngọc Riềm là Thượng tá, Trung đoàn trưởng Trung đoàn Cảnh sát cơ động miền Trung Tây Nguyên.

Tháng 10 năm 2013, Vũ Ngọc Riềm là Đại tá, Trung đoàn trưởng Trung đoàn Cảnh sát cơ động Tây Nguyên.

Tháng 9 năm 2015, Vũ Ngọc Riềm là Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam, Phó Tư lệnh Cảnh sát Cơ động, Phó Trưởng ban chỉ đạo diễn tập "Phương án phòng chống thiên tai, bão lũ, tìm kiếm cứu nạn và bảo đảm an ninh trật tự tại địa bàn tỉnh Thừa Thiên – Huế".

Tháng 11 năm 2017, Vũ Ngọc Riềm là Thiếu tướng, Phó Tư lệnh Bộ Tư lệnh Cảnh vệ, tham gia bảo vệ Tuần lễ cấp cao APEC tại Việt Nam.

Tháng 11 năm 2018, Vũ Ngọc Riềm là Thiếu tướng, Phó Tư lệnh cơ quan thường trực, Bộ tư lệnh Cảnh sát cơ động.
Phạm Văn Bảng

Phạm Văn Bảng là một tướng lĩnh của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam với quân hàm Thiếu tướng. Ông hiện giữ chức vụ Phó Tư lệnh Bộ Tư lệnh Cảnh sát Cơ động (Việt Nam).
==Tiểu sử==
Tháng 11 năm 2015, Phạm Văn Bảng là Đại tá, Cục trưởng Cục Chính trị, Bộ Tư lệnh Cảnh sát Cơ động (Việt Nam).

Từ tháng 10 năm 2017 đến tháng 8 năm 2018, Phạm Văn Bảng là Đại tá, Phó Tư lệnh Bộ Tư lệnh Cảnh sát Cơ động Việt Nam.

Tháng 1 năm 2019, Phạm Văn Bảng là Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam, Phó Tư lệnh Bộ Tư lệnh Cảnh sát Cơ động Việt Nam.

Phạm Văn Bảng là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Tháng 7 năm 2019, Phạm Văn Bảng là Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Tư lệnh Bộ Tư lệnh Cảnh sát Cơ động.
Keno

Keno là một trò chơi đánh bạc giống như xổ số thường được chơi tại các sòng bạc hiện đại, và cũng được cung cấp như một trò chơi của một số xổ số.

Keno được chơi bằng việc người chơi chọn số từ 01-80 (số lượng số có thể chọn thường từ 4 đến 10 số). Kết quả được thông báo bằng cách chọn ra 20 số ngẫu nhiên làm số trúng thưởng (việc chọn này có thể thông qua quay lồng cầu hoặc do máy tính chọn ngẫu nhiên (RNG)).

Lúc này mỗi vé được trả thưởng dựa trên số lượng số chọn và số lượng số trúng. Một "bảng chi trả tiền cược" được sử dụng, cho thấy hệ số thưởng tương ứng (hệ số này sau đó được nhân với tiền cược để tính ra tiền trả thưởng).

Keno thường được đánh giá là trò chơi cờ bạc "nên tránh xa" nhất, khi giá trị kỳ vọng thông thường là khoảng "-0.3" (để so sánh, trò roulette với 3 số 0 có giá trị kỳ vọng là khoảng -0.077).

== Lịch sử ==
Từ "keno" có nguồn gốc từ tiếng Pháp hoặc tiếng Latin (Fr. "quine" "năm số chiến thắng", L. "quini" "năm mỗi"), nhưng theo tất cả các nguồn đã có, trò chơi này bắt nguồn từ Trung Quốc. Truyền thuyết kể rằng việc phát minh ra trò chơi đã cứu một thành phố cổ trong thời chiến, và sự phổ biến rộng rãi của nó đã giúp gây quỹ để xây dựng Vạn Lý Trường Thành của Trung Quốc. Ở Trung Quốc hiện đại, ý tưởng sử dụng xổ số để tài trợ cho một dự án công cộng không được chấp nhận trước cuối thế kỷ 19.

== Xác suất ==
Xác suất trúng thưởng của trò chơi keno tùy thuộc vào số số bạn chọn và số số bạn đoán đúng, nhân với số tiền bạn cược vào trò chơi với bảng xếp tiền thưởng của trò chơi đó. Thực tế, nếu trúng càng nhiều số hơn thì bạn sẽ nhận được nhièu tiền thưởng hơn, tuy nhiên trong một số trò chơi còn cho tiền thưởng cho việc trúng ít số hơn, thậm chí có trường hợp hoàn tiền nếu người chơi không trúng số nào.

Xác suất để một người chơi trúng cả 20 số trong một vé 20 số là khoảng 1 trên 3,5 triệu tỷ (1 trên 3.535.316.142.212.180.000).
Xác suất thay đổi tuỳ theo số lượng số chọn (thường là từ 1-10 số).

== Xổ số keno tại Việt Nam ==
Vietlott đã phát hành loại hình chơi xổ số Keno từ ngày 23 tháng 8 năm 2019. Với mỗi vé 10.000 đồng, người chơi có nhiều hình thức chơi (chọn số từ 1-10 số, các cược phụ như lớn/nhỏ, chẵn/lẻ...). Giải thưởng tối đa cho một vé lên tới 2 tỷ đồng.
Ếch hai màu

Ếch hai màu có tên theo danh pháp hai phần là Clinotarsus curtipes. Đây là loài đặc hữu của vùng Tây Gat thuộc Ấn Độ, được mô tả đầu tiên bởi Jerdon vào khoảng năm 1853 - 1854, cũng là loài có nguy cơ tuyệt chủng, nằm trong danh sách động vật cần bảo vê (red list). Trong tiếng địa phương, nó có tên là "ếch Malabar", trong tiếng Anh nó có tên thường dùng là "bicolored frog" (ếch hai màu).

== Mô tả ==
- Ếch hai màu là loài có kích thước cơ thể trung bình so với các loài khác trong bộ không đuôi, cá thể cái lớn hơn hẳn cá thể đực (lưỡng hình giới tính).
- Đầu khá to, mõm ngắn và tròn, hai lỗ mũi gần mõm hơn là gần mắt. Răng hiếm khi rõ ràng. Nếu có, thì các răng nằm thành hai dãy hơi xiên. Các ngón chân trước dài vừa phải, hoàn toàn có màng liên kết với nhau. Bàn chân sau cũng màng và có ngón giữa dài hơn hẳn.
- Tuy gọi là "hai màu", nhưng cơ thể ếch có khá nhiều màu với các sắc khác nhau. Da lưng mịn, màu vàng nâu hoặc xám, không có các chấm đen. Bốn chi màu nâu tím nhưng bên dưới và mặt bụng màu nhạt, có chấm nhỏ, cổ họng đôi khi màu sẫm. Cá thể đực luôn có túi âm thanh.

== Sinh thái ==
- "Clinotarsus curtipes" bơi giỏi, nhưng lại là một loài ếch trên cạn. Loài này phân bố khá rộng ở vùng Tây Gat, ở độ cao từ 500 – 2000 m. Nó thường gặp nhiều nhất trong các khu rừng ẩm thường xanh, nhưng cũng có thể ở cả khu rừng rụng lá; thường gần ao, hồ (tự nhiên hoặc nhân tạo). Thời gian hoạt động mạnh và mùa sinh sản của loài này trùng với những cơn gió mùa, kéo dài trong khoảng từ tháng 6 đến tháng 9. Những con ếch cái đẻ trứng ở các vùng nước sâu của ao, hồ hoặc ở dòng chảy chậm.
- Loài này được đánh giá là thích nghi khá rộng, có thể chịu đựng nhiều loại rừng khác nhau và cả một số trường hợp môi trường suy thoái. Hiện nay, số lượng cá thể của quần thể ếch này giảm nhanh do chủ yếu là do mất môi trường sống tốt, do con người chuyển đổi đất để sử dụng cho nông nghiệp (trồng chè, cà phê và bạch đàn), chặt phá rừng lấy. Ngoài ra, rất nhiều cá thể của loài bị chết do cản đường giao thông khi chúng di cư hàng loạt đến nơi sinh sản. Thêm vào đó, nòng nọc của loài này khá lớn (dài tới 10 cm) nên còn được con người sử dụng.
== Tập tính ==
Trong mùa sinh sản, mỗi con đực thiết lập và bảo vệ lãnh thổ riêng. Nếu cảnh báo bằng âm thanh không thành công, thì chủ lãnh thổ gây hấn, hung hăng nhằm xua đuổi những kẻ xâm nhập, cuối cùng có thể sẽ chiến đấu. Khi chiến đấu, thì chiến thắng bao giờ cũng thuộc về kẻ lớn và khoẻ hơn: con lớn "đè" lên con bé, rồi làm nhiều cách để con bé bị nâng cao lên. Con bé buộc phải rút lui, rời khỏi bờ nước nhưng vẫn tiếp tục kêu rất "hung hăng". Con cái "đối tượng" không hề quan tâm "cuộc đấu" và ở cách xa vùng "chiến sự" khoảng 10 m.

Ếch trưởng thành đôi khi có thể giả chết để thoát khỏi kẻ săn mồi.

== Xem thêm ==
- Loài đặc hữu.
- Túi âm thanh