Lã Xử Bình

Lã Xử Bình (呂處坪, ? - 966) là tướng nhà Ngô trong lịch sử Việt Nam. Khi Ngô Xương Văn mất, Lã Xử Bình đã cùng Kiều Tri Hựu, Dương Huy và Đỗ Cảnh Thạc nổi loạn tranh giành ngôi Vua, trực tiếp đưa đất nước rơi vào thời loạn 12 sứ quân. Ông là thủ lĩnh của một trong những phe tiếm quyền triều đình Cổ Loa và bị lực lượng của Đinh Bộ Lĩnh đánh dẹp năm 966, mở đầu quá trình thống nhất đất nước để lập lên nhà Đinh trong lịch sử Việt Nam.

==Thân thế==
Lã Xử Bình còn được gọi với tên khác là Lữ Xử Bình hay Ngô Xử Bình, Ngô Bình, Ngô Phó Sứ vì có công với nhà Ngô nên được ban quốc tính họ Vua.

Thông tin về nhân vật Lã Xử Bình, Đại Việt sử ký tiền biên của Ngô Thì Sĩ khắc in năm 1800 ghi:

Việt sử tiêu án mục chép phụ các sứ quân ghi:

Như vậy Lã Xử Bình và Kiều Tri Hựu đã tranh ngôi vua tại Cổ Loa từ khi Xương Văn mất năm 965. Một năm sau đó, Lã Xử Bình lại xuất hiện cùng 3 đại diện lực lượng khác tranh nhau làm vua, rất có thể lực lượng tiếm quyền của Lã Xử Bình đã thắng thế trong 2 lần giao tranh, chiếm đóng tại Cổ Loa giai đoạn 965-966 và buộc Ngô Xương Xí phải bỏ chạy về Bình Kiều (Thanh Hóa) để trở thành một sứ quân. Nhưng hiện tại chưa tìm thấy sử liệu nào nói Lã Xử Bình xưng vua giai đoạn này. Sách Khâm định Việt sử Thông giám cương mục ghi "các đại thần họ Kiều, họ Dương làm loạn" phần nào cũng cho thấy tham vọng của Dương Huy và Kiều Công Hãn trong cuộc chiến ngôi báu khi thời cơ đến, tức nhà Ngô mất.

==Cuộc chiến ngôi báu==
Nhân vật khuất lấp trên chính trường của thời loạn 12 sứ quân mà Đại Việt sử ký toàn thư không nhắc đến chính là Lã Xử Bình. Lã Xử Bình là bộ tướng tham mưu cho Nam Tấn Vương Ngô Xương Văn, được Nam Tấn Vương trọng thị đến mức ban cho quốc tính: Ngô Xử Bình. Khi Nam Tấn Vương chết trận tại thôn Đường- Nguyễn ở đất Thái Bình, Lã Xử Bình là người tiếp quản quân đội chính quy của nhà Ngô. Với tư cách là một người tham tá thân cận đồng thời là một tướng quân đang ở ngoài trận, Lã Xử Bình đã thâu tóm toàn bộ quyền lực quân đội chính quy về tay mình từ tay nhà Ngô. Việc Lã Xử Bình tiếm quyền họ Ngô cũng là một cơ hội gây nên tình trạng cát cứ và loạn lạc của các thế lực đương thời. Vì là đại diện phe tiếm quyền, không có thực ấp ngoài kinh đô và bị dẹp trước khi hình thành đầy đủ 12 sứ quân nên Lã Xử Bình không được liệt kê vào danh sách này.

Theo Sách "An Nam chí lược" của Lê Tắc đời Trần soạn năm 1335 ghi: 

Theo Sách "Đại Việt sử ký toàn thư":

Tuy nhiên, việc các đại thần Dương Huy, Lã Xử Bình, Kiều Công Hãn, Đỗ Cảnh Thạc tranh giành ngôi vua khi nhà Ngô mất có thể coi như là một tất yếu của cuộc chiến quyền lực nhằm thống nhất đất nước mà sau này sứ mệnh lịch sử đã trao cho Đinh Bộ Lĩnh với thắng lợi đánh dẹp 12 sứ quân.

Theo thần tích đền Cốc Khê thờ Võ Trung ở Kim Động (Hưng Yên) thì Đinh Bộ Lĩnh cử Lưu Cơ, Đinh Điền thống lĩnh tiền quân, Võ Trung thống lĩnh hậu quân, Nguyễn Bặc là tiết chế trung quân đại tướng tiến đánh mười hai sứ quân. Võ Trung tiến đánh một trận, sứ quân Ngô Bình thua to, bắt được bị chém đầu thị uy, các sứ quân khác đều dẹp yên hết.

==Xem thêm==
- Loạn 12 sứ quân
- Nguyễn Danh Phiệt (1990), "Nhà Đinh dẹp loạn và dựng nước", Nhà xuất bản Khoa học xã hội
- Viện sử học (1992), "Lịch sử Việt Nam", tập 1
- Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục, bản điện tử