hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Suzumoto Yūichi

==Sự nghiệp==
Sau khi tốt nghiệp trường trung học Shitsu Shimizu East High School ở tỉnh Shizuoka, Suzumoto đăng một cuốn tiểu thuyết do chính tay ông viết mang tên trong lễ trao giải 16 Cobalt Novel Prize của Shueisha vào năm 1991 và đoạt giải nhất. Sang năm sau, tức tháng 3 năm 1992, Shueisha cho phát hành cuốn tiểu thuyết của Suzumoto dưới mác "Cobalt Bunko". Năm 1998, tiểu thuyết của Suzumoto xếp hạng hai trong tốp 10 tác phẩm cạnh tranh giải thưởng Japan Fantasy Novel Award. Năm 1999, Key phát hành visual novel đầu tiên của họ là "Kanon"; trò chơi này đã gây ấn tượng với Suzumoto và khiến ông xin làm việc cho Visual Art's, công ty mẹ của Key, vào tháng 2 năm 2000 với vai trò là nhà biên kịch luân phiên cho các thương hiệu và chi nhánh thuộc quyền Visual Art's.

Suzumoto bắt đầu làm việc với kịch bản của "AIR", tựa game thứ hai của Key phát hành trong năm 2000, và đồng thời cũng là trợ lý kịch bản cho tựa game "Mamahaha Chōkyō" của Giant Panda trong cùng năm. Năm 2001, Suzumoto một lần nữa làm trợ lý kịch bản cho Giant Panda với tựa game "Shoyakenjō" của họ, và làm việc với tựa game kế tiếp của Key là "CLANNAD", tác phẩm này bị trì hoãn và mãi đến năm 2004 mới chính thức ra mắt. Cũng trong năm 2001, Suzumoto làm trợ lý kịch bản cho tựa game "Sakura no Ki Shita de" của công ty Words phát hành trong năm 2002, đồng thời cũng thực hiện công việc tương tự với Studio Mebius trong tựa game "Snow" phát hành vào năm 2003. Năm 2003, Suzumoto tiếp tục làm trợ lý kịch bản cho Giant Panda với tựa game "Oshikake Princess" được phát hành vào năm 2004. Sau khi hoàn tất công việc với "CLANNAD", Suzumoto cuối cũng được trở thành nhà biên kịch chính của Key với tựa game thứ tư của họ là "planetarian ~Chiisana Hoshi no Yume~" được ra mắt trong năm 2004. Suzumoto tiếp tục làm việc cho nhiều thương hiệu khác của Visual Art's cho đến tháng 9 năm 2005, khi ông đệ đơn từ chức và rời khỏi công ty này. Suzumoto viết một tài liệu hướng dẫn có tựa , nội dung mô tả cách viết kịch bản cho visual novel, cuốn sách được Shuwa System phát hành vào ngày 24 tháng 7 năm 2006. Tháng 9 năm 2006, Suzumoto gia nhập hãng sản xuất visual novel Aquaplus, công ty mẹ của Leaf. Trong tháng 12 năm 2006, cuốn light novel đầu tay của Suzumoto có tựa đề "Die Nachtjäger" đã được phát hành bởi SoftBank mang nhãn hiệu của nhà xuất bản "GA Bunko".

==Liên kết ngoài==
- Website cá nhân của Suzumoto Yūichi
- Website chính thức của Aquaplus
- Website chính thức của Key
Tiếng Aram

Tiếng Aram(אַרָמָיָא "Arāmāyā", , ) là một ngôn ngữ thuộc nhóm ngôn ngữ Semit, nằm trong ngữ hệ Phi-Á (Afroasiatic). Tiếng Aram là một phần của nhánh ngôn ngữ tây bắc Semit, trong nhánh này còn có các ngôn ngữ Canaan như tiếng Hebrew và tiếng Phoenicia. Tiếng Aram có lịch sử khoảng 3000 năm. Nó xuất hiện khoảng giữa thế kỷ XI và thế kỷ IX TCN.

==Tiếng Aram hiện đại ==
Những người nói nhiều nhất các phương ngữ Aram ngày nay chủ yếu là người Assyria

== Liên kết ngoài ==
- Ethnologue report for Aramaic
- Omniglot written Aramaic/Proto-Hebrew outline
- Jewish Language Research Website: Jewish Aramaic
- Dictionary of Judeo-Aramaic
- Comprehensive Aramaic Lexicon (including editions of Targums) – at the Hebrew Union College, Cincinnati
- Aramaic Designs  – website offering various designs based on historical Aramaic scripts.
- The Aramaic Language and Its Classification - Efrem Yildiz, Journal of Assyrian Academic Studies
- Aramaic Peshitta Bible Repository  – Many free Syriac Aramaic language research tools and the Syriac Peshitta Bible
- Aramaic Dictionary - search the online dictionary using English or Aramaic words, including many other options.
- Aramaico Brasil
- Semitisches Tonarchiv: Dokumentgruppe "Aramäisch"  – recordings of modern Aramaic
- cursodearameo.com.ar Free course of Assyrian Neo-Aramaic in Spanish
Đô thị loại III

Đô thị loại III hay thành phố cấp III là cấp phân loại đô thị tại một số quốc gia trên thế giới:
- Việt Nam:
- Thời thuộc Pháp: thành phố cấp III là thành phố trực thuộc tỉnh, được thành lập theo Nghị định của toàn quyền Đông Dương.
- Hiện nay: Đô thị loại III (Việt Nam)
- Philippines: thành phố cấp III là thành phố có thu nhập quốc dân hàng năm từ 180 triệu peso trở lên, xem Thành phố của Philippines.
Tiếng Amhara

Tiếng Amhara ( "", ) là một ngôn ngữ thuộc ngữ tộc Semit của ngữ hệ Phi-Á, được nói tại Ethiopia. Đây là ngôn ngữ Semit phổ biến thứ nhì trên thế giới, sau tiếng Ả Rập, là ngôn ngữ hành chính chính thức của Cộng hòa Dân chủ Liên bang Ethiopia và cũng là ngôn ngữ hành chính hoặc chính thức của nhiều vùng bên trong hệ thống liên bang của Ethiopia.

Ngôn ngữ này là ngôn ngữ hành chính của chính phủ, của thương mại và giao tiếp, của quân đội và của Giáo hội Chính thống giáo Tewahedo Ethiopia từ ít nhất là thế kỷ XIII. Thống kê 2007 ghi nhận 22 triệu người nói bản ngữ và 15 triệu người nói như ngôn ngữ thứ hai tại Ethiopia. Tiếng Amhara còn được nói bởi khoảng 3 triệu người di cư sống ngoài Ethiopia. Đa số cộng đồng Do Thái Ethiopia tại Ethiopia và Israel nói tiếng Amhara. Hơn nữa, tiếng Amhara là ngôn ngữ thần thánh của tôn giáo Rastafari. Đây là ngôn ngữ phổ biến nhất tại vùng Sừng châu Phi.
Giải vô địch bóng đá châu Âu 2012 (vòng loại bảng G)

Dưới đây là kết quả các trận đấu trong khuôn khổ bảng G - vòng loại giải vô địch bóng đá châu Âu 2012. 5 đội bóng châu Âu bao gồm Anh, Bulgaria, Thuỵ Sĩ, Montenegro và Wales thi đấu trong hai năm 2010 và 2011, theo thể thức lượt đi-lượt về, vòng tròn tính điểm, lấy hai đội đầu bảng tham gia vòng chung kết.

== Kết quả và lịch thi đấu ==
Một cuộc họp đã diễn ra tại Zürich, Thụy Sĩ ngày 15 tháng 3 để xác định lịch thi đấu của bảng G. Tuy nhiên cuộc họp này đã không đem lại kết quả cuối cùng nên lịch thi đấu sau cùng đã được quyết định bằng một cuộc bốc thăm ngẫu nhiên tại Tel Aviv, Israel ngày 25 tháng 3.

== Danh sách các cầu thủ ghi bàn ==
- 4 bàn
- Xherdan Shaqiri

- 3 bàn
- Darren Bent
- Jermain Defoe

- Wayne Rooney
- Ashley Young

- Gareth Bale
- 2 bàn
- Ivelin Popov
- Adam Johnson
- Frank Lampard

- Mirko Vučinić
- Elsad Zverotić
- Tranquillo Barnetta

- Valentin Stocker
- Aaron Ramsey
- 1 bàn
- Ivan Ivanov
- Gary Cahill
- Radomir Đalović
- Andrija Delibašić

- Stevan Jovetić
- Eren Derdiyok
- Gökhan Inler

- Stephan Lichtsteiner
- Marco Streller
- Steve Morison
Lars Ahlfors

Lars Valerian Ahlfors (ngày 18 tháng 4 năm 1907 - ngày 11 tháng 10 năm 1996) là một nhà toán học sinh ra ở Phần Lan, nổi tiếng với đóng góp của ông trong lĩnh vực các mặt Riemann và giải tích phức.

Ahlfors sinh ra tại Helsinki, Phần Lan. Mẹ ông, Sievä Helander, chết lúc ông mới sinh. Cha của ông, Axel Ahlfors, là một giáo sư ngành kỹ thuật tại Đại học Công nghệ Helsinki. Gia đình Ahlfors nói tiếng Thụy Điển, do đó, đầu tiên cậu bé theo học một trường tư, nơi tất cả các lớp học đã được giảng dạy bằng tiếng Thụy Điển. Ahlfors học tại Đại học Helsinki từ năm 1924, tốt nghiệp năm 1928 có theo học Ernst Lindelöf và Rolf Nevanlinna. Ông đã giúp Nevanlinna vào năm 1929 với công việc của mình trên phỏng đoán Denjoy về số lượng các giá trị tiệm cận của một hàm toàn bộ. Ông đã hoàn thành tiến sĩ của trường Đại học Helsinki vào năm 1930.

==Liên kết ngoài==
- Ahlfors entry on Harvard University Mathematics department web site.
- Papers of Lars Valerian Ahlfors: an inventory (Harvard University Archives)
- Lars Valerian Ahlfors The MacTutor History of Mathematics page about Ahlfors
- The Mathematics of Lars Valerian Ahlfors, "Notices of the American Mathematical Society"; vol. 45, no. 2 (tháng 2 năm 1998).
- Lars Valerian Ahlfors (1907–1996) , "Notices of the American Mathematical Society"; vol. 45, no. 2 (tháng 2 năm 1998).
Tarja Halonen

Tarja Kaarina Halonen (phát âm tiếng Phần Lan: [kɑ ː tɑrjɑ rinɑ hɑlonen]; sinh ngày 24 tháng 12 năm 1943) là Tổng thống thứ 11 và hiện tại của Phần Lan. Là nữ tổng thống đầu tiên của Phần Lan, Halonen trước đây đã là một thành viên của quốc hội 1979-2000 khi bà từ chức sau khi cuộc bầu cử của mình để trở thành tổng thống. Ngoài sự nghiệp chính trị của mình, bà là luật sư và đã có một sự nghiệp lâu dài và sâu rộng trong tổ chức công đoàn và các tổ chức phi chính phủ khác nhau.

Halonen tốt nghiệp tại Đại học Helsinki, nơi đó bà học luật 1963-1968. Bà đã tích cực tham gia hoạt động chính trị trong thời kỳ sinh viên và đã giữ chức thư ký các vấn đề xã hội của Liên hiệp Sinh viên Quốc gia 1969-1970. Năm 1971, bà gia nhập Đảng Dân chủ Xã hội Phần Lan và làm luật sư tại Tổ chức Trung ương của nghiệp đoàn Phần Lan công đoàn cho đến khi bà được bầu vào quốc hội năm 1979.
Bà đã làm dân biểu quốc hội 6 nhiệm kỳ từ năm 1979-2000, đại diện cho đơn vị bầu cử Helsinki. Hiện nay bà cũng là thành viên của Hội đồng Phụ nữ lãnh đạo thế giới.
1532

Năm 1532 (số La Mã: MDXXXII) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ hai của lịch Julius.
==Sự kiện==
- 13 tháng năm - Francisco Pizarro cập bờ vào bờ biển phía bắc của Peru
- 16 tháng 5 - Sir Thomas More từ chức Lord Chancellor Anh.
- Ngày 25 tháng 6 - Suleiman I dẫn quân xâm lược Hungary, và đã thất bại.
Kashida Leo

==Liên kết ngoài==
- Blog cá nhân của Kashida Leo
1529

Năm 1529 (MDXXIX) là một năm thường bắt đầu vào thứ Sáu (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.
==Sự kiện==
- Nguyễn Kim cựu thần Hậu Lê khởi binh chống nhà Mạc tại Ai Lao.
1530

Năm 1530 (số La Mã: MDXXX) là một năm thường bắt đầu vào thứ bảy (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.

==Sự kiện==
=== Tháng 1 ===
- Mạc Đăng Doanh kế vị hoàng đế niên hiệu Đại Chính.

=== Tháng 8 ===
- Lê Ý đánh bại quân Mạc tại huyện Hoằng Hóa.

=== Tháng 11 ===
- Mạc Quốc Trinh tiêu diệt cuộc nổi dậy của hoàng thân Lê Ý
1528

Năm 1528 (số La Mã: MDXXVIII) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ tư (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.
==Sinh==
- Phùng Khắc Khoan
1527

Năm 1527 (số La Mã: MDXXVII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Ba (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.

==Sự kiện==
=== Tháng 6 ===
- Ngày 15: Mạc Đăng Dung phế bỏ Lê Cung Hoàng lên ngôi vua, lấy niên hiệu Minh Đức lập ra nhà Mạc.
- Ngày 15: Triều đại nhà Lê chấm dứt giai đoạn Lê Sơ sau đúng 100 năm tồn tại.

==Sinh==
- 17 tháng 2 - Charles của Guise, hồng y người Pháp (mất 1574)
- 21 tháng 3 - Hermann Finck, nhà soạn nhạc và nhà lý luận âm nhạc Đức (mất 1558)
- 14 tháng 4 - Abraham Ortelius, người vẽ bản đồ và địa lý (mất 1598)
- 13 tháng 7 - John Dee, nhà toán học người Anh, nhà thiên văn học, và địa lý (mất 1608)
- 31 tháng 7 - Maximilian II, Hoàng đế La Mã Thần thánh (mất 1576)
- 21 tháng 10 - Louis I, Đức Hồng y Guise, hồng y người Pháp (mất 1578)
- "Ngày chưa biết:"
- Giuseppe Arcimboldo, nghệ sĩ người Ý (mất 1593)
- Luis Ponce de León, nhà thơ Tây Ban Nha (mất 1591)
- Sakuma Nobumori, người Nhật Bản (mất 1581)
- Annibale Padovano, nhà soạn nhạc Ý (mất 1575)
1526

Năm 1526 (số La Mã: MDXXVI) là một năm thường bắt đầu vào thứ hai (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.

==Sự kiện==
=== Tháng 12 ===
- Mạc Đăng Dung giết Lê Chiêu Tông tại phường Đông Hà.

==Mất==
- Lê Chiêu Tông bị giết
1518

Năm 1518 (số La Mã: MDXVIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Sáu (liên kết sẽ trình bày đầy đủ lịch) trong lịch Julius.

== Sự kiện ==
=== Tháng 7 ===
- 11 tháng 7: Lê Chiêu Tông dụ Trần Chân và thủ hạ vào cùng rồi giết chết.
- 14 tháng 7: Nguyễn Kính, Nguyễn Áng, Cao Xuân Thì tấn công Thăng Long báo thù cho Trần Chân, Lê Chiêu Tông chạy trốn sang dinh Bồ Đề ở Gia Lâm.

=== Tháng 8 ===
- Lê Chiêu Tông hạ chỉ Nguyễn Hoằng Dụ và Mạc Đăng Dung ra quân đánh Nguyễn Kính.

=== Tháng 9 ===
- Trịnh Tuy và Nguyễn Sư làm phản lập Lê Bảng làm vua, niên hiệu Đại đức.
==Sinh==
===Tháng 4===
- 22 tháng 4: Antoine của Navarra, cha của Henri IV của Pháp (m. 1561)
===Tháng 7===
- 3 tháng 7: Lý Thời Trân, nhà châm cứu, nhà thảo dược học, nhà tự nhiên học, dược sĩ, bác sĩ, nhà văn người Trung Quốc (m. 1593)

==Mất==
===Tháng 11===
- 20 tháng 11: Pierre de la Rue, Nhà soạn nhạc người Flemish (s. 1452)
===Không rõ ngày===
- Nguyễn Hoằng Dụ, tướng thời Lê sơ
- Trần Chân, tướng thời Lê sơ
1517

Năm 1517 (số La Mã: MDXVII) là một năm thường bắt đầu vào thứ năm (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.

==Sự kiện==
===Tháng 7===
- Trịnh Tuy và Nguyễn Hoằng Dụ đánh nhau.
- Lê Chiêu Tông hạ lệnh chém đầu Trịnh Duy Đại vì tội mưu phản.

==Sinh==
===Tháng 6===
- 18 tháng 6: Thiên hoàng Ōgimachi của Nhật Bản (m. 1593)
===Tháng 10===
- 17 tháng 10: Amalia xứ Kleve, công chúa và nhà văn người Đức (m. 1586)

==Mất==
===Tháng 3===
- 7 tháng 3: María của Aragón và Castilla, Vương nữ Tây Ban Nha, Vương hậu Bồ Đào Nha (s. 1482)
===Tháng 6===
- 7 tháng 6: Luca Pacioli, Nhà toán học, cộng sự của Leonardo da Vinci và là "cha đẻ của kế toán" (s. 1447)
1516

Năm 1516 (số La Mã: MDXVI) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ Ba (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.

== Sự kiện ==
=== Tháng 4 ===
- Trần Cảo mang quân đánh vào các huyện Tiên Du, Quế Dương, Gia Lâm rồi tiến thẳng vào bến Bồ Đề, uy hiếp Thăng Long

=== Tháng 5 ===
- 7 tháng 5: Trịnh Duy Sản mượn cớ đi đánh Trần Cảo rồi lại dẫn quân về Thăng Long giết chết vua Lê Tương Dực.
- Lê Quang Trị được lập làm vua nhưng chỉ được 3 ngày thì bị phế và Lê Ý được lập làm vua niên hiệu Quang Thiệu.
- Nguyễn Hoằng Dụ tấn công đốt phá Thăng Long.
- Trần Cảo đánh chiếm Thăng Long, xưng hoàng đế, niên hiệu Thiên Ứng.
- Triều đình Hậu Lê dời về Thanh Hóa.

=== Tháng 7 ===
- Quân Trần Cảo và quân Hậu Lê đại chiến ngoài thành Thăng Long.

=== Tháng 8 ===
- Lê Chiêu Tông tái chiếm Thăng Long, đánh bại Trần Cảo.
=== Tháng 11 ===
- Trần Cảo đại phá quân Hậu Lê giết tướng Trịnh Duy Sản.
- Trần Chân đánh bại Trần Cảo tại Gia Lâm

== Mất ==
- Lê Tương Dực bị giết
- Trịnh Duy Sản.
1514

Năm 1514 (số La Mã: MDXIV) là một năm thường, bắt đầu vào ngày Chủ nhật (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.

== Mất ==
9 tháng 1 – Anne xứ Bretagne, Công tước xứ Bretagne và Vương hậu Pháp.
1513

Năm 1513 (số La Mã: MDXIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ bảy (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.
1512

Năm 1512 (số La Mã: MDXII) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ năm (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.
Mười công trình lớn của Bắc Kinh

Mười công trình lớn của Bắc Kinh (Giản thể: 北京十大建筑, Hán Việt: "Bắc Kinh thập đại kiến trúc") là mười công trình lớn được xây dựng tại thủ đô Bắc Kinh vào năm 1959 nhân kỉ niệm 10 năm ngày thành lập nhà nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Đây là một phần của kế hoạch quy hoạch đô thị và xây dựng trong chương trình Đại Nhảy Vọt và được hoàn thành chỉ trong vòng 10 tháng, tính đến trước ngày quốc khánh Trung Quốc mùng 1 tháng 10.

== Lịch sử ==
Mười công trình lớn của Bắc Kinh được xây dựng cùng với việc mở rộng Quảng trường Thiên An Môn. Kiến trúc của mười tòa nhà này là sự pha trộn của ba trào lưu kiến trúc, Chủ nghĩa hiện đại, Chủ nghĩa hiện thực xã hội chủ nghĩa và những yếu tố của Kiến trúc Trung Quốc truyền thống. Kiến trúc sư của các công trình này là thành viên của Học viện Thiết kế Kiến trúc Bắc Kinh cùng với sự quản lý của Ủy ban Kế hoạch Bắc Kinh và Bộ Xây dựng Trung Quốc. Mười công trình lớn này được xây dựng với ý đồ đưa Bắc Kinh trở thành thành phố có các công trình tầm cỡ ngang tầm với những thủ đô lớn trên Thế giới như Washington DC, Paris hay Moskva.

== Các công trình ==
Dưới đây là danh sách cụ thể của Mười công trình:
1511

Năm 1511 (số La Mã: MDXI) là một năm thường bắt đầu vào thứ Tư (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.
== Sự kiện ==
- Trần Tuân nổi dậy khởi binh vây đánh thành Thăng Long.

==Sinh==
- 1 tháng 1 - Henry, Công tước xứ Cornwall, con trai cả của Henry VIII của Anh
- 18 tháng 6 - Bartolomeo Ammanati, kiến trúc sư và nhà điêu khắc Florentine (mất 1592)
- 9 tháng 7 - Dorothea của Saxe-Lauenburg, vợ của Christian III từ 1525 và Nữ hoàng Đan Mạch và Na Uy (mất 1571)
- 30 tháng 7 - Giorgio Vasari, họa sĩ, kiến trúc sư người Ý (mất 1574)
- 29 tháng 9 - Michael Servetus, nhà thần học Tây Ban Nha (mất 1553)
- 22 tháng 10 - Erasmus Reinhold, nhà thiên văn học và toán học người Đức (mất 1553)
- 15 tháng 11 - Johannes Secundus, nhà thơ Hà Lan (mất 1536)
Laurent Schwartz

Laurent-Moïse Schwartz (5 tháng 3 năm 1915 – 4 tháng 7 năm 2002) là một nhà toán học người Pháp. Ông học đại học tại trường École normale supérieure, và giành được huy chương Fields năm 1950 cho những nghiên cứu của ông về lý thuyết phân phối, mang lại cách hiểu rõ ràng cho các đối tượng như hàm delta Dirac. Trong một thời gian dài ông dạy tại trường École polytechnique.

Ngoài công việc nghiên cứu khoa học, ông còn nổi tiếng là một người thẳng thắn, và thiên về chủ nghĩa cộng sản.
1533

Năm 1533 (số La Mã: MDXXXIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Tư (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.
== Sự kiện ==
- Nguyễn Kim lập Lê Ninh làm vua tại Sầm Châu Ai Lao tái lập nhà Hậu Lê .
- Nguyễn Nhân Liễn khởi binh ở Thuận Hóa phản nhà Mạc.
1534

Năm 1534 (số La Mã: MDXXXIV) là một năm thường bắt đầu vào thứ năm (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.
1535

Năm 1535 (số La Mã: MDXXXV) là một năm thường bắt đầu vào thứ Sáu (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.
1536

Năm 1536 (số La Mã: MDXXXVI) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ bảy (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.
1537

Năm 1537 (số La Mã: MDXXXVII) là một năm thường bắt đầu vào thứ hai (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.
1538

Năm 1538 (số La Mã: MDXXXVIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Ba (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.
1539

Năm 1539 (số La Mã: MDXXXIX) là một năm thường bắt đầu vào thứ Tư (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.
1540

Năm 1540 (số La Mã: MDXL) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ năm (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.
== Sự kiện ==
Quân đội nhà Lê Trung Hưng do tướng Nguyễn Kim dẫn đầu chiếm được Nghệ An từ nhà Mạc và chính thức thành lập Nam triều.

=== Tháng 11 ===
- 3 tháng 11: Mạc Thái Tổ dâng đất ngũ động hàng nhà Minh

==Sinh==
- không rõ - François Viète, nhà toán học người Pháp (m. 1603)
1541

Năm 1541 (số La Mã: MDXLI) là một năm thường bắt đầu vào thứ bảy (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.

== Mất ==
- 22 tháng 8: Mạc Thái Tổ (sinh năm 1483)
1542

Năm 1542 (số La Mã: MDXLII) là một năm thường bắt đầu vào ngày Chủ nhật (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.

==Sinh==
- 19 tháng 3 - Jan Zamoyski, nhà quý tộc Ba Lan (mất 1605)
- 6 tháng 6 - Richard Grenville, nhà thám hiểm (mất 1591)
- 24 tháng 6 - St John của Cross, người Tây Ban Nha (mất 1591)
- 4 tháng 10 - Robert Bellarmine, tiếng Ý thánh (mất 1621)
- 15 tháng 10 - Akbar, Jellaladin Mahommed, Hoàng đế Mughal (mất 1605)
- 8 tháng 12 - (mất 1587)
- "Ngày chưa biết:"
- Toda Kazuaki, samurai (mất 1604)
- John Speed, sử gia Anh (mất 1629)
- Horio Yoshiharu, daimyo Nhật Bản (mất 1611)
- Kuki Yoshitaka, chỉ huy Hải quân Nhật Bản (mất 1600)
- Juan de la Cruz, nhà thơ Tây Ban Nha (mất 1591)
- Mary I của Scotland

== Mất ==
- Tướng Trịnh Duy Thuân nhà Lê trung hưng ở Việt Nam
1543

Năm 1543 (số La Mã: MDXLIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ hai (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.
== Sự kiện ==
- Lê Trang Tông và Nguyễn Kim đánh chiến thành Tây Giai kiến lập Lê Nam triều.
1546

Năm 1546 (số La Mã: MDXLVI) là một năm thường bắt đầu vào thứ Sáu (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.
== Sự kiện ==
- Người Tây Ban Nha chinh phục Yucatan.
- Pháp và Anh tuyên bố hòa bình.
1545

Năm 1545 (số La Mã: MDXLV) là một năm thường bắt đầu vào thứ năm (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.

== Sự kiện ==
=== Tháng 5 ===
- Lê Trang Tông tấn công huyện Yên Mô Ninh Bình

== Mất ==
- Nguyễn Kim, người có công tái lập nhà Hậu Lê và là tổ tiên các chúa Nguyễn nước Đại Việt (sinh 1468).
1544

Năm 1544 (số La Mã: MDXLIV) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ Ba (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.
1547

Năm 1547 (số La Mã: MDXLVII) là một năm thường bắt đầu vào thứ bảy trong lịch Julius.

== Mất ==
- 28 tháng 1: Henry VIII của Anh
1548

Năm 1548 (MDXLVIII) là một năm nhuận bắt đầu vào Chủ Nhật trong lịch Julius.
1549

Năm 1549 (số La Mã: MDXLIX) là một năm thường bắt đầu vào thứ Ba trong lịch Julius.
1550

Năm 1550 (số La Mã: MDL) là một năm thường bắt đầu vào thứ Tư (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.
1551

Năm 1551 (số La Mã: MDLI) là một năm thường bắt đầu vào thứ năm trong lịch Julius.

== Sự kiện ==
=== Tháng 6 ===
- Trịnh Kiểm, Lê Bá Ly và Vũ Văn Uyên tấn công Thăng Long
1552

Năm 1552 (số La Mã: MDLII) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ Sáu trong lịch Julius.
1553

Năm 1553 (số La Mã: MDLIII) là một năm thường bắt đầu vào ngày Chủ nhật trong lịch Julius.

== Sự kiện ==
Tháng 9 năm 1553, một giáo dân Cơ Đốc người Nhật tên Bernard đặt chân lên đất Châu Âu cùng sư huynh của mình
1554

Năm 1554 (số La Mã: MDLIV) là một năm thường bắt đầu vào thứ hai trong lịch Julius.

== Sự kiện ==
- Nhà Lê Trung Hưng chiếm được Thuận Hóa và Quảng Nam từ nhà Mạc. Lãnh thổ Đại Việt chính thức chia làm 2 nửa: từ Ninh Bình trở ra trong tay nhà Mạc, từ Thanh Hóa trở vào trong tay nhà Lê.

== Sinh ==
= Mất =
1555

Năm 1555 (số La Mã: MDLV) là một năm thường bắt đầu vào thứ Ba trong lịch Julius.

== Sự kiện ==
- Chiến tranh Lê–Mạc: Mạc Kính Điển tấn công nhà Lê Trung Hưng ở Thanh Hóa, sau đó bại trận và rút về kinh thành.
1556

Năm 1556 (số La Mã: MDLVI) là một năm nhuận bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Julius.

==Sự kiện==
- Động đất Thiểm Tây 1556

==Mất==
- 24 tháng 1: Lê Trung Tông (nhà Lê Trung Hưng)
- Vương Thúy Kiều
- Từ Hải
1557

Năm 1557 (số La Mã: MDLVII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Sáu trong lịch Julius.

==Sự kiện==
=== Tháng 7 ===
- Mạc Kính Điển cùng Phạm Quỳnh và Phạm Dao tiến đánh Nghệ An

==Sinh==
- 15 tháng 2 - Vittoria Accoramboni, người Ý (mất 1585)
- 24 tháng 2 - Mathias, Hoàng đế La Mã Thần thánh (mất 1619)
- 31 tháng 5 - Sa hoàng Feodor I của Nga (mất 1598)
- 15 tháng 8 - Liễu Hạnh Công Chúa (mất 1577)
- 16 tháng 8 - Agostino Carracci, họa sĩ và nghệ sĩ đồ họa Ý (mất 1602)
- 19 tháng 8 - Frederick I, Công tước của Württemberg (mất 1608)
- 16 tháng 9 - Jacques Mauduit, nhà soạn nhạc Pháp (mất 1627)
- "Ngày chưa biết:"
- Julius Caesar, thẩm phán và chính trị gia người Anh (mất 1636)
- Giovanni Croce, nhà soạn nhạc người Ý (mất 1609)
- Giovanni Gabrieli, nhà soạn nhạc Ý và organ (mất 1612)
- Balthasar Gérard, người ám át William I của Orange (mất 1584)
- Toda Katsushige, lãnh chúa Nhật Bản (mất 1600)
- Olaus Martini, Đức Tổng Giám mục của Uppsala (mất 1609)
- Thomas Morley, nhà soạn nhạc người Anh (mất 1602)
- Oda Nobutada, người Nhật Bản (mất 1582)

==Mất==
- Tháng 4: Lê Bá Ly (tướng lĩnh nhà Mạc và Lê)
1558

Năm 1558 (số La Mã: MDLVIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ bảy trong lịch Julius.
==Sự kiện==
- Hàng nghìn người cùng gia quyến và các tướng đi theo Chúa Tiên Nguyễn Hoàng di cư từ Bắc vào Nam, trấn thủ ở vùng Thuận Hóa.
- Triều đại của Elizabeth đệ nhất, Nữ vương của nước Anh và Ireland, bắt đầu.
- Maldives rơi vào vùng ảnh hưởng của người Bồ Đào Nha.
1559

Năm 1559 (số La Mã: MDLIX) là một năm thường bắt đầu vào ngày Chủ nhật trong lịch Julius.

==Sinh==
- 21 tháng 2 - Nỗ Nhĩ Cáp Xích, một thủ lĩnh của bộ tộc Nữ Chân.
1560

Năm 1560 (số La Mã: MDLX) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ hai trong lịch Julius.
1563

Năm 1563 (số La Mã: MDLXIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Sáu trong lịch Julius.
== Sự kiện ==
- 1 tháng 2 - Sarsa Dengel kế vị cha mình làm hoàng đế của Ethiopia.
- 18 tháng 2 - Francis, Công tước Guise là bị ám sát trong khi bao vây Orléans.
1561

Năm 1561 (số La Mã: MDLXI) là một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Julius.
1562

Năm 1562 (số La Mã: MDLXII) là một năm thường bắt đầu vào thứ năm trong lịch Julius.

==Sinh==
- 12 tháng 1 - Charles Emmanuel I, Công tước xứ Savoy (mất 1630)
- 13 tháng 1 - Mark Alexander Boyd, nhà thơ người Scotland và người lính của tài sản (mất 1601)
- 20 tháng 1 - Ottavio Rinuccini, nhà soạn nhạc người Ý (mất 1621)
- Tháng tư / tháng - Jan Pieterszoon Sweelinck, nhà soạn nhạc Hà Lan (mất 1621)
- 6 tháng 5 - Pietro Bernini, nhà điêu khắc người Ý (mất 1629)
- 25 tháng 7 - Katō Kiyomasa, samurai của Nhật Bản (mất 1611)
- 17 tháng 8 - (rửa tội) - Hans Leo Hassler, nhà soạn nhạc người Đức (mất 1612)
- 4 tháng 10 - Christian Sorensen Longomontanus, nhà thiên văn học Đan Mạch (mất 1647)
- 19 tháng 10 - George Abbot, [Đức Tổng Giám mục [của Canterbury]] (mất 1633)
- 25 tháng 11 - Lope de Vega, nhà thơ và nhà viết kịch Tây Ban Nha (mất 1635)
- Ngày chưa biết""
- Isabella Andreini, nữ diễn viên người Ý (mất 1604)
- John Bull, nhà soạn nhạc người Anh (mất 1628)
- Henry Constable, nhà thơ người Anh (mất 1613)
- Samuel Daniel, nhà thơ người Anh và lịch sử (mất 1619)
- Francis Godwin, nhà văn người Anh và giám chức (mất 1633)
- Juan de Jáuregui, người đã cố gắng ám sát William I của Orange (mất 1582)
- Natsuka Masaie, daimyo Nhật Bản (mất 1600)
- Richard Neile, tiếng Anh cực trong nhà thờ (mất 1640)
- Penelope Blount, Countess của Devonshire (mất 1607)
- Henry Spelman, nhà khảo cổ An (mất 1641)
- Maeda Toshinaga, nhà quý tộc Nhật Bản (mất 1614)
- Cornelis van Haarlem, họa sĩ Hà Lan (mất 1638)
- Xu Guangqi, nhà nông học, nhà thiên văn học, và nhà toán học Trung Quốc (mất 1633)
1564

Năm 1564 (MDLXIV) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ bảy (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.

==Sự kiện==
- 25 tháng 1 - Người Bồ Đào Nha thành lập thành phố São Paulo, Brazil.
- 08 tháng 3 - Naples cấm hôn ở nơi công chúng, hình phạt là tử hình.

==Sinh==
- 15 tháng 2 - Galileo Galilei, nhà thiên văn học, nhà vật lý, nhà toán học và triết gia người Ý (m. 1642).
Sọ

Sọ là một cấu trúc xương ở phần đầu của một số động vật giúp nâng đỡ mặt và bảo vệ não khỏi tổn thương.

Sọ được cấu tạo bởi 2 phần: hộp sọ và hàm dưới. Động vật có sọ được gọi là động vật có hộp sọ.

Sọ có chức năng bảo vệ não, cố định khoảng cách giữa hai mắt để có thể nhìn được lập thể, và cố định vị trí của tai giúp bộ não sử dụng tín hiệu âm thanh để phán đoán hướng và khoảng cách âm thanh. Ở một số loài thú, sọ cũng có chức năng tự vệ (như động vật móng guốc có sừng).

== Sọ người ==
Ở người, sọ người trưởng thành thông thường được cấu tạo bởi 22 xương. Nếu không tính hàm dưới thì tất cả xương của sọ được liên kết với nhau bởi đường khớp, các khớp cứng cho phép dịch chuyển rất ít. Tám xương; — Gồm một xương trán, hai xương đỉnh, một xương chẩm, một xương bướm, hai xương thái dương và một xương sàng tạo thành phần sọ bao bọc não, bảo vệ vòm xung quanh não. 14 xương tạo thành "hộp sọ tạng", nâng đỡ bộ mặt. Đóng kín với xương thái dương là sáu xương tai nhỏ, mặc dù các xương này không phải là một phần của sọ. Xương móng nâng đỡ lưỡi thường không được xem là một phần của sọ hay nó cũng không khớp với các xương khác. Sọ chức năng bảo vệ não.

Sọ chứa các khoang xoang, là các khoang chứa đầu không khí được phủ bằng các biểu mô hô hấp, là các đường hô hấp lớn. Các chức năng chính xác của các xoang này chưa được biết rõ ràng; chúng có thể góp phần làm giảm khối lượng của sọ ở mức thấp nhất, hoặc chúng có vai trò quan trọng trong việc tăng sự cộng hưởng của giọng nói.

Màng não, hay hệ thống màng tế bào bao bọc hệ thần kinh trung ương có 3 phần bao bọc xung quan các cấu trúc của hệ thần kinh. Chúng bao gồm màng cứng (màng não ngoài), the màng nhện và màng mạch (màng não trong). Ngoài việc khác nhau về phân loại, thì chúng hơi giống nhau.

== Xem thêm ==
- Đầu lâu - Cách gọi phúng dụ của sọ người.
- Đầu lâu xương chéo - Biểu tượng cảnh báo nguy hiểm chết người hoặc biểu tượng trên cờ (Jolly Roger) của cướp biển.

== Tham khảo ==
- White, T.D. 1991. Human osteology. Academic Press, Inc. San Diego, CA.

== Liên kết ngoài ==
- Skull preparation and curation (Information about skull and skeleton cleaning and articulation, with photos)
- Skull Maceration tutorial (Information on cleaning skulls and skeletons by maceration)
- Anatomy of cranial cavity.
- Dept of Anth Skull Module
- Skull Anatomy Tutorial.
- (human skull base with very detailed labelling in German)
- Human Skulls / Anthropoligical Skulls / Comparison of Skulls of Vertebrates (PDF; 502 kB)
Cho thuê tài chính

Cho thuê tài chính (tiếng Anh: "financial leasing") có một số đặc trưng sau:

1. Cho thuê tài chính là một dạng cho thuê tài sản, nhưng khác về căn bản so với các loại cho thuê tài sản khác là có sự chuyển dịch về cơ bản các rủi ro và các lợi ích gắn liền với quyền sở hữu tài sản thuê.

2. Xét dưới hình thức cấp vốn, cho thuê tài chính là một hoạt động tín dụng trung hạn, dài hạn trên cơ sở hợp đồng thuê tài chính (với tài sản thuê có thể là máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển, động sản khác...) giữa bên cho thuê là công ty cho thuê tài chính (tổ chức tín dụng phi ngân hàng) với khách hàng thuê (khách hàng có nhu cầu thuê thường là các doanh nghiệp, các bên đối tác trong liên kết kinh tế).

3. Trong thời hạn thuê, các bên không được đơn phương hủy bỏ hợp đồng.

4. Công ty cho thuê tài chính giữ quyền sở hữu tài sản cho thuê, bên thuê có nghĩa vụ nộp tiền thuê (tiền trích khấu hao tài sản cho thuê) cho công ty cho thuê tài chính. Khi kết thúc thời hạn thuê, khách hàng mua lại hoặc tiếp tục thuê tài sản đó theo các thỏa thuận trong hợp đồng thuê.

5. Loại hình cho thuê tài chính có lợi thế là người thuê không cần bỏ toàn bộ số tiền ra một lúc để có máy móc, thiết bị, đồng thời cũng không cần phải thế chấp tài sản như trong các giao dịch vay vốn khác; bên đi thuê tài chính không phải chịu những rủi ro do sự mất giá của tài sản, hao mòn tự nhiên...
1622

Năm 1622 (số La Mã: MDCXXII) là một năm thường bắt đầu vào thứ bảy trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ ba của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).

==Sinh==
- 15 tháng 1 - Molière, nhà soạn kịch Pháp (mất 1673)
- 28 tháng 1 - Adrien Auzout, nhà thiên văn học Pháp (mất 1691)
- 23 tháng 2 - Robert Đối xử, thống đốc của Connecticut thuộc địa giai đoạn 1683-1698 (mất 1710)
- 24 tháng 2 - Johannes Clauberg, Đức thần học, nhà triết học (mất 1665)
- 5 tháng 4 - Vincenzo Viviani, nhà toán học và nhà khoa học Ý (mất 1703)
- 8 tháng 5 - Claes Rålamb, người Thụy Điển (mất 1698)
- 22 tháng 5 - Louis de Buade de Frontenac, Thống đốc New Pháp (mất 1698)
- 11 tháng 10 - Tierck Hiddes de Vries, anh hùng hải quân và chỉ huy Frisia (mất 1666)
- 31 tháng 10 - Pierre Paul Puget, nghệ sĩ người Pháp (mất 1694)
- 8 tháng 11 - Vua Charles X của Thụy Điển (mất 1660)

==Mất==
- 23 tháng 1 - William Baffin, nhà thám hiểm người Anh (sinh 1584)
- 19 tháng 2 - Sir Henry Savile, nhà giáo dục Anh (sinh 1549)
- 24 tháng 4 - Fidelis of Sigmaringen, nhà truyền giáo Công giáo La Mã (sinh 1577)
- 3 tháng 5 - Pedro Páez, nhà truyền giáo dòng Tên Tây Ban Nha (sinh 1564)
- 15 tháng 5 - Petrus Plancius, nhà thiên văn và bản đồ (sinh 1552)
- 20 tháng 5 - Osman II, vua Hồi giáo Ottoman (sinh 1604)
- 1 tháng 7 - William Parker, 4 Baron Monteagle, chính trị gia người Anh (sinh 1575)
- 22 tháng 11 - Pierre Biard, nhà truyền giáo dòng Tên (sinh 1567)
- 28 tháng 12 - Francis de Sales, Đức Giám mục của Geneva và thánh (sinh 1567)
- "Ngày chưa rõ:"
- Tamblot, phiến quân Philippines
- John tiếng Wales của Ayr, lãnh đạo Presbyterian (sinh 1568)
1623

Năm 1623 (số La Mã: MDCXXIII) là một năm thường bắt đầu vào ngày Chủ nhật trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
==Sự kiện==
- Chúa Trịnh là Trịnh Tùng chết. Con là Trịnh Tráng lên thay.

==Sinh==
Blaise Pascal.(m.1662)
1624

Năm 1624 (số La Mã: MDCXXIV) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ hai trong lịch Gregory (hoặc một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ năm của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
1625

Năm 1625 (số La Mã: MDCXXV) là một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Bảy của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
1626

Năm 1626 (số La Mã: MDCXXVI) là một năm thường bắt đầu vào thứ năm trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào Chủ Nhật của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
1627

Năm 1627 là một năm bắt đầu từ ngày thứ Sáu trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ hai của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).

==Sự kiện==
=== Tháng 3 ===
- Khởi đầu Trịnh–Nguyễn phân tranh: Trịnh Tráng đem 20 vạn quân xuống phía Nam đánh vào Đàng Trong của chúa Nguyễn Phúc Nguyên

=== Tháng 5 ===
- 11 tháng 5: Hậu Kim tấn công Cẩm Châu.

=== Tháng 8 ===
- 24 tháng 8: Chu Do Kiểm kế vị hoàng đế nhà Minh niên hiệu Sùng Trinh

==Mất==
- Nổ Nhĩ Cáp Xích vua Hậu Kim
- 11 tháng 8: Hoàng đế Thiên Khải nhà Minh
1628

Năm 1628 (số La Mã: MDCXXVIII) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ bảy trong lịch Gregory (hoặc một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ ba của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
1629

Năm 1629 (số La Mã: MDCXXIX) là một năm thường bắt đầu vào thứ hai trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ năm của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
1630

Năm 1630 (số La Mã: MDCXXX) là một năm thường bắt đầu vào thứ Ba trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ sáu của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
==Sự kiện==
- 22 tháng 2 - Quadequine bản địa Hoa Kỳ du nhập bỏng ngô vào thực dân Anh.
- 6 tháng 6 - tàu chiến Thụy Điển tàu chiến khởi hành từ Stockholm để Đức.
- 26 tháng 6 - 6 tháng 7 - quân Thụy Điển dưới sự lãnh đạo của Gustavus Adolphus đã đến Pomerania, Đức để hỗ trợ tín đồ Tin Lành.

==Mất==
- Yamada Nagamasa
1631

Năm 1631 (số La Mã: MDCXXXI) là một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Bảy của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
1632

Năm 1632 (số La Mã: MDCXXXII) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ năm trong lịch Gregory (hoặc một năm nhuận bắt đầu vào Chủ Nhật của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
1633

Năm 1633 (số La Mã: MDCXXXIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ bảy trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ ba của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).

== Sự kiện ==
- Trịnh–Nguyễn phân tranh: Trịnh Tráng đem quân đánh vào Đàng Trong, ở cửa Nhật Lệ.
1634

Năm 1634 (số La Mã: MDCXXXIV) là một năm thường bắt đầu vào ngày Chủ nhật trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Julius chậm hơn 10 ngày).

==Mất==
- 07 tháng 12: Đào Duy Từ, chính trị gia, nhà văn hóa thời kỳ Trịnh - Nguyễn phân tranh
1635

Năm 1635 (số La Mã: MDCXXXV) là một năm thường bắt đầu vào thứ hai trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ năm của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
1636

Năm 1636 (số La Mã: MDCXXXVI) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ Ba trong lịch Gregory (hoặc một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ sáu của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
== Sự kiện ==
- 15 tháng 5: Hoàng Thái Cực xưng đế, đổi quốc hiệu Kim thành Thanh, kiến lập nhà Thanh.
1637

Năm 1637 (số La Mã: MDCXXXVII) là một năm thường bắt đầu vào thứ năm trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào Chủ Nhật của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
1638

Năm 1638 (số La Mã: MDCXXXVIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Sáu trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ hai của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).

==Mất==
- Shirō Amakusa
1639

Năm 1639 (số La Mã: MDCXXXIX) là một năm thường bắt đầu vào thứ bảy trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ ba của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
1640

Năm 1640 là một năm nhuận bắt đầu vào Chủ Nhật trong lịch Gregory (hoặc một năm nhuận bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
==Sự kiện==
- Năm bắt đầu cuộc Cách mạng tư sản Anh

==Sinh==
- 25 tháng 1 - William Cavendish, 1 Công tước xứ Devonshire, người lính Anh, (mất 1707)
- 18 tháng 3 - Philippe de la Hire, nhà toán học và thiên văn người Pháp (mất 1719)
- 30 tháng 3 - John Trenchard, người Anh (mất 1695)
- 1 tháng 4 - Georg Mohr, nhà toán học người Đan Mạch (mất 1697)
- 31 tháng 5 - Michael của Ba Lan (mất 1673)
- 9 tháng 6 - Leopold I, Hoàng đế La Mã Thần thánh (mất 1705)
- 10 tháng 7 - Aphra Behn, tác gia người Anh (mất 1689)
- 29 tháng 9 - Antoine Coysevox, nhà điêu khắc người Pháp (mất 1720)
- 28 tháng 11 - Willem de Vlamingh, thuyền trưởng Flemish
- 6 tháng 12 - Claude Fleury, sử gia người Pháp (mất 1723)
- 13 tháng 12 - Robert Nội, nhà tự nhiên học người Anh (mất 1696)
1641

Năm 1641 (số La Mã: MDCXLI) là một năm thường bắt đầu vào thứ Ba trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ sáu của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
==Sinh==
- 13 tháng 1 - Patrick Hume, 1 Earl của Marchmont, người Scotland (mất 1724)
- Ngày 18 tháng 1 - François-Michel le Tellier, Marquis de Louvois, bộ trưởng chiến tranh Pháp (mất 1691)
- 2 tháng 2 - Claude de la Colombière, linh mục Công giáo người Pháp (mất 1682)
- Tháng - Laurence Hyde, 1 Bá tước Rochester (mất 1711)
- Ngày 08 tháng 4 - Henry Sydney, 1 Earl của Romney, người Anh (mất 1704)
- 15 tháng 4 - Robert Sibbald, bác sĩ và khảo cổ học Scotland (mất 1722)
- Tháng - Juan Núñez de la Peña, sử gia Tây Ban Nha (mất 1721)
- 10 tháng 5 - Dudley North, nhà kinh tế Anh tế (mất 1691)
- 28 Tháng Năm - Janez Vajkard Valvasor, (mất 1693)
- 30 tháng 6 - Meinhardt Schomberg, Công tước thứ 3 xứ Schomberg, Ailen (mất 1719)
- 30 tháng 7 - Regnier de Graaf, bác sĩ Hà Lan và giải phẫu (mất 1673)
- Ngày 05 tháng 8 - John Hathorne, thẩm phán người Mỹ (mất 1717)
- Tháng chín - Nehemiah, lớn, nhà sinh vật học (mất 1712)
- 7 tháng 9 - Tokugawa Ietsuna, shogun Nhật Bản (mất 1680)
- 05 tháng 10 - Françoise-Athénaïs de Rochechouart de Mortemart, người tình của Louis XIV của Pháp (mất 1707)
- 23 tháng 11 - Anthonie Heinsius, Hà Lan (mất 1720)
- Ngày chưa biết""
- Pierre Allix, mục sư Tin Lành người Pháp (mất 1717)
- Diego Ladrón de Guevara, phó vương của Peru (mất 1718)
- Dodo von Knyphausen, nhà quý tộc người Đức (mất 1698)
- Empress Xiaohui, vợ của Hoàng đế Shunzhi của Trung Quốc (mất 1717)
1642

Năm 1642 (số La Mã: MDCXLII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Bảy của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).

==Sinh==
- 2 tháng 1 - Mehmed IV, Sultan Ottoman (mất 1693)
- 11 tháng 1 - Mary Carleton, kẻ mạo danh (mất 1673)
- 18 tháng 2 - Marie Champmeslé, nữ Diễn viên người Pháp (mất 1698)
- 15 tháng 4 - Suleiman II, Sultan Ottoman (mất 1691)
- 20 tháng 6 - George Hickes, tướng và học giả Anh (mất 1715)
- 14 tháng 8 - Cosimo III de 'Medici, Đại Công tước của Tuscany (mất 1723)
- 11 tháng 11 - Charles André Boulle, Pháp-nhà sản xuất nội (mất 1732)
- 6 tháng 12 - Johann Christoph Bach, nhà soạn nhạc người Đức (mất 1703)
- 30 tháng 12 - Vincenzo da Filicaja, nhà thơ người Ý (mất 1707)
- "Ngày chưa biết:"
- John Archdale, thống đốc thuộc địa của Anh (mất 1717)
- Abdul-Qader Bedil, nhà thơ Ba Tư Sufi (mất 1720)
- Bonaventure Giffard, linh mục Công giáo Anh (mất 1734)
- Josep Romaguera, người Catalan (mất 1723)
- Albert Janse Ryckman, Thị trưởng của Albany, nổi bật Brewermaster (mất 1737)
- Isaac Newton, nhà khoa học, sinh vào ngày Giáng sinh (mất 1727)

==Mất==
8 tháng 1 năm 1642, galileo galilei mất
1643

Năm 1643 (số La Mã: MDCXLIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ năm trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào Chủ Nhật của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).

== Sự kiện ==
=== Tháng 3 ===
- 25 tháng 3: Trương Hiến Trung công đánh Hoàng Châu.

=== Tháng 7 ===
- 7 tháng 7: trận cảng Eo tại Thuận Hóa.

=== Tháng 8 ===
- 5 tháng 8: Trương Hiến Trung công đánh Nhạc Châu.

=== Tháng 10 ===
- 3 tháng 10: Lý Tự Thành công chiếm Đồng Quan.
- 8 tháng 10: Phúc Lâm kế vị hoàng đế Mãn Thanh niên hiệu Thuận Trị.
- 12 tháng 10: Lý Tự Thành đánh chiếm Tây An.
- 20 tháng 10: Lý Tự Thành đánh Trường An.

=== Tháng 11 ===
- 4 tháng 11: Lý Tự Thành công chiếm Diên An.
- 27 tháng 11: Lý Tự Thành công đánh Du Lâm.

=== Tháng 12 ===
- 2 tháng 12: Trương Hiến Trung công chiếm Kiến Xương.
- 7 tháng 12: Trương Hiến Trung công chiếm Phủ Châu.
- 21 tháng 12: Lý Tự Thành công hãm Bình Dương.
- 24 tháng 12: Hứa Đô khởi sự.
- 26 tháng 12: Lý Tự Thành công chiếm Cam Châu.

== Mất ==
- 21 tháng 9: Hoàng đế Hoàng Thái Cực của người Mãn Châu
1644

Năm 1644 (số La Mã: MDCXLIV) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ Sáu trong lịch Gregory (hoặc một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ hai của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).

== Sự kiện ==
=== Tháng 1 ===
- Lý Tự Thành xưng đế tại Tây An.

=== Tháng 2 ===
- Lý Tự Thành kiến lập Đại Thuận Quốc, lấy niên hiệu Vĩnh Xương.

=== Tháng 4 ===
- Ngày 25: Lý Tự Thành đánh chiếm Bắc Kinh, Sùng Trinh hoàng đế tự sát tại Môi Sơn.

=== Tháng 5 ===
- Ngày 15: Phúc Vương Chu Do Tùng xưng đế tại Nam Kinh, hiệu Hoằng Quang đế.
- Ngày 18: Lý Tự Thành, Lưu Tôn Mẫn tấn công Sơn Hải Quan.
- Ngày 27: Ngô Tam Quế đầu hàng quân Thanh, dẫn quân Thanh vào Sơn Hải Quan.

=== Tháng 6 ===
- Ngày 4: Lý Tự Thành rút quân khỏi Bắc Kinh.
- Ngày 5: Đa Nhĩ Cổn dẫn quân Thanh đánh chiếm Bắc Kinh.

=== Tháng 9 ===
- Ngày 28: Hải đội Hiệp sĩ Malta tấn công và bắt giữ tàu Ottoman, nguyên cớ trực tiếp dẫn đến Chiến tranh Crete (1645–1669).

=== Tháng 10 ===
- Ngày 6: Trương Hiến Trung xưng đế tại Thành Đô kiến lập Đại Tây Quốc.
- Ngày 30: Thuận Trị đế định đô tại Bắc Kinh.

==Sinh==
- 10 tháng 1 - Louis François, duc de Boufflers, người Pháp (mất 1711)
- 18 tháng 1 - John Partridge, nhà chiêm tinh người Anh (mất 1708)
- 7 tháng 4 - François de Neufville, duc de Villeroi, người lính Pháp (mất 1730)
- 16 tháng 6 - Henrietta Anne Stuart, Công chúa của Scotland, Anh và Ireland (mất 1670)
- 6 tháng 8 - Louise de la Vallière, tình nhân của Louis XIV của Pháp (mất 1710)
- 12 tháng 8 - Heinrich Ignaz Biber, nhà soạn nhạc, nghệ sĩ vĩ cầm Bohemia (mất 1704)
- 25 tháng 9 - Ole Römer, nhà thiên văn học Đan Mạch (mất 1710)
- 1 tháng 10 - Alessandro Stradella, nhà soạn nhạc người Ý (mất 1682)
- 2 tháng 10 - François-Timoléon de Choisy, nhà văn người Pháp (mất 1724)
- 14 tháng 10 - William Penn, người sáng lập Pennsylvania (mất 1718)
- "Ngày chưa biết:"
- Antonio Stradivari, nhà sản xuất violin Ý (mất 1737)
- Matsuo Bashō, nhà thơ Nhật Bản (mất 1694)

==Mất==
- Sùng Trinh, vị vua cuối cùng của nhà Minh ở Trung Quốc (sinh 1611)
1645

Năm 1645 (số La Mã: MDCXLV) là một năm thường bắt đầu vào ngày Chủ nhật trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Julius chậm hơn 10 ngày).

== Sự kiện ==
=== Tháng 5 ===
- Dương Châu thập nhật.

=== Tháng 6 ===
- Anh Quốc nội chiến
- Ottoman tấn công Canea, mở đầu Chiến tranh Crete (1645–1669)

=== Tháng 7 ===
- Ngày 26: Lý Tự Thành binh bại bị vây tại Cửu Cung Sơn (Hồ Bắc), tự sát mà chết, Đại Thuận quốc diệt vong.

=== Tháng 8 ===
- Ngày 18: Đường Vương Chu Duật Kiện xưng đế tại Phúc Châu, niên hiệu Long Vũ.

== Mất ==
- Sử Khả Pháp danh tướng kháng Thanh.
- Lý Tự Thành tướng khởi nghĩa.
1646

Năm 1646 (số La Mã: MDCXLVI) là một năm thường bắt đầu vào thứ hai trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ năm của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).

==Sự kiện==
=== Tháng 6 ===
- Bôi Lạc Bác Lạc dẫn quân Thanh tiến đánh Phúc Kiến, Trịnh Chi Long đầu hàng triều Thanh.

=== Tháng 8 ===
- Long Vũ đế thua trận chạy qua Định Châu nhưng sau đó bị quân Thanh bắt.

=== Tháng 10 ===
- Ngày 6: Long Vũ đế tuyệt thực mà chết.

=== Tháng 11 ===
- Ngày 18: Quế vương Chu Do Lang xưng đế tại Triệu Khánh, niên hiệu Vĩnh Lịch.

==Mất==
● Phùng Mộng Long , nhà văn , nhà thơ Trung Quốc , tác giả bộ Đông Chu liệt quốc
1647

Năm 1647 (số La Mã: MDCXLVII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Ba trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ sáu của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).

== Sự kiện ==
=== Tháng 1 ===
- Ngày 2: Trương Hiến Trung trúng tên chết, chính quyền Đại Tây diệt vong.
- Tại Mân Việt đảo Nam Áo, Trịnh Thành Công khởi nghĩa.

=== Tháng 3 ===
- Ngày 24: Nhà Thanh ban hànhĐại Thanh luật thi hành trên toàn quốc thay thế Đại Minh luật.

=== Tháng 4 ===
- Quân Thanh tập kích An Bình trấn, mẹ Trịnh Thành Công tự sát không hàng Thanh.
- Trương Hoàng Ngôn và Trương Danh Chấn phụng chỉ Thiệu Vũ đế tập hợp binh lực tác chiến kháng Thanh tại Chiết Giang.

=== Tháng 7 ===
- Trịnh Thành Công cùng Trịnh Thái dẫn quân tiến công Hải Trừng.

=== Tháng 8 ===
- Trịnh Thành Công cùng Trịnh Hồng Quỳ vây đánh Chương Châu. Tướng thủ thành Vương Tiến đánh lui quân Trịnh.
==Sinh==
- 2 tháng 4 - Maria Sibylla Merian, nhà nữ tự nhiên học người Đức gốc Thụy Sĩ
== Mất ==
- Trương Hiến Trung tướng khởi nghĩa (sinh năm 1606).
1648

Năm 1648 (số La Mã: MDCXLVIII) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ tư trong lịch Gregory (hoặc một năm nhuận bắt đầu vào thứ Bảy của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).

==Sự kiện==
=== Tháng 2 ===
- Trịnh-Nguyễn phân tranh: Trịnh Tráng sai tướng Lê Văn Hiểu đem quân đánh Nam Bố Chính và cửa Nhật Lệ.

=== Tháng 3 ===
- Nguyễn Phúc Tần kế vị chúa Nguyễn, tức Chúa Hiền.
=== Tháng 5 ===
- Trịnh Thành Công vây đánh Chương Châu.

=== Tháng 7 ===
- Tướng nhà Thanh là Mân Chiết tổng đốc Trần Cẩm và Tịnh Nam tướng quân Trần Thái tấn công Đồng An.

==Sinh==
- 1 tháng 1 - Elkanah cư, nhà văn người Anh (mất 1724)
- 23 tháng 2 - Arabella Churchill, tình nhân của James II của Anh (mất 1730)
- 4 tháng 4 - Grinling Gibbons, nhà khắc gỗ Hà Lan (mất 1721)
- 7 tháng 4 - John Sheffield, 1 Công tước xứ Buckingham và Normanby, người Anh và nhà thơ (mất 1721)
- 9 tháng 4 - Henri de Massue, Marquis de Ruvigny, 1 Viscount Galway, người lính Pháp và ngoại giao (mất 1720)
- 13 tháng 4 - Jeanne Marie de la Motte Bouvier Guyon, nhà thần bí Pháp (mất 1717)
- 26 tháng 4 - King Peter II của Bồ Đào Nha (mất 1712)
- 9 tháng 8 - Johann Michael Bach, nhà soạn nhạc người Đức (mất 1694)
- 15 tháng 12 - Gregory King, nhà thống kê người Anh (mất 1712)
1649

Năm 1649 (số La Mã: MDCXLIX) là một năm thường bắt đầu vào thứ Sáu trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ hai của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).

==Mất==
- 2 tháng 10: Lê Chân Tông, vua triều Lê Trung Hưng
1650

Năm 1650 (số La Mã: MDCL) là một năm thường bắt đầu vào thứ bảy trong lịch Gregory, hay một năm thường bắt đầu vào thứ Ba (Julian-1650) của lịch Julius chậm hơn 10 ngày.

== Sự kiện ==
=== Tháng 8 ===
- Trịnh Thành Công giải phóng Hạ Môn, kiến lập căn cứ địa kháng Thanh tại Phúc Kiến.

=== Tháng 11 ===
- Ngày 24: Thượng Khả Hỷ và Cảnh Kế Mậu công phá Quãng Châu, giết chết hàng vạn dân trong thành.

=== Tháng 12 ===
- Nhiếp chính vương Đa Nhĩ Cổn bệnh mất, Anh Vương A Tế Cách tranh đoạt quyền nhưng thất bại.
- Trịnh Thành Công phụng chỉ nam bình cần vương cứu viện Quãng Đông.

== Mất ==
- Hosokawa Mitsunao
- Yagyū Jūbei
- Đa Nhĩ Cổn
- René Descartes
Gluten

Gluten (tiếng Latin: gluten, "hồ") là một protein gồm "gliadin" và "glutenin". Các chất này liên kết với tinh bột, và tồn tại trong nội nhũ của hạt của một số loại cây hoà thảo, đặc biệt là lúa mì, yến mạch và lúa mạch. Do không tan trong nước nên gluten có thể được tinh chế bằng cách rửa với nước để tách khỏi tinh bột.

Gluten có trong các sản phẩm bánh, được dùng để thay thế thịt hoặc bổ sung như chất phụ gia thực phẩm vào nhiều loại đồ ăn chế biến sẵn. Một số người có phản ứng không dung nạp với gluten, dẫn đến các bệnh như bệnh celiac, bệnh tự miễn.

==Sử dụng==
===Sản phẩm bánh===
Gluten là tên gọi chung cho một chất đạm chính (main protein) từ lúa mì (wheat), được tạo thành khi hai nhóm chất đạm nhỏ hơn, glutenin và gliadin, liên kết với các nhau, mang lại độ dẻo (elasicity), dai (viscoscity) và độ dính (cohesivity) cho bột mì làm các loại bánh và bánh mì. Nếu bột này được trộn với đường và chất lên men, khí CO2 sẽ được tạo ra làm bột bánh phồng lên. Quá trình nướng làm gluten kết tụ và cố định hình dạng cuối cùng của sản phẩm bánh.

===Phụ gia thực phẩm===
Chất đạm gluten được dùng trong nhiều loại thực phẩm chế biến sẵn như kem, nước dùng, đồ hộp, v.v... Nó cũng được dùng thay thế thịt trong nhiều món ăn chay.

===Thực phẩm cho vật nuôi===
Gluten có thể được bổ sung vào nhiều loại thực phẩm cho vật nuôi để tăng hàm lượng protein.

==Dị ứng (nhạy cảm) với gluten==
Dị ứng với gluten (còn gọi là không dung nạp gluten) là tên gọi chung của một nhóm bệnh, bao gồm cả bệnh celiac, trong đó gluten có tác dụng xấu đối với cơ thể. Dị ứng với gluten được đánh giá là ảnh hưởng khoảng 1-2% dân số. Các biểu hiện bao gồm đầy bụng, đau bụng, tiêu chảy và nhiều triệu chứng không thuộc về đường tiêu hóa như đau đầu, mệt mỏi, đau xương khớp, viêm da (dermatitis herpetiformis).

Cho đến gần đây, dị ứng với gluten được coi là đồng nghĩa với bệnh celiac. Tuy nhiên, những nghiên cứu gần đây cho thấy bệnh celiac, tuy vẩn là một dạng thái chính của bệnh dị ứng với gluten, nhưng nó không phải là một dạng thái duy nhất của bệnh dị ứng này.