Đội tuyển bóng đá quốc gia Đài Bắc Trung Hoa

Đội tuyển bóng đá quốc gia Đài Bắc Trung Hoa (), hay còn gọi là Đội tuyển bóng đá quốc gia Đài Loan, đại diện cho Đài Loan (Đài Bắc Trung Hoa) trong các trận đấu bóng đá quốc tế và được quản lý bởi Hiệp hội Bóng đá Đài Bắc Trung Hoa. Mặc dù chưa bao giờ giành quyền tham dự FIFA World Cup, nhưng Đài Bắc Trung Hoa, khi đó còn được gọi là Trung Hoa Dân Quốc, đã lọt vào vòng bán kết Asian Cup các năm 1960 và 1968, trong đó giành hạng ba ở giải năm 1960. Đội tuyển cũng từng giành huy chương vàng tại Á vận hội 1954 và 1958, dù rằng nhiều cầu thủ trong đội hình xuất thân từ Hồng Kông thuộc Anh.

== Lịch sử ==
=== Thành lập và thành công ban đầu (1924–1970) ===
Hiệp hội Bóng đá Đài Bắc Trung Hoa (CTFA) ban đầu được thành lập tại Trung Quốc đại lục vào năm 1924 với tên gọi Hiệp hội Bóng đá Trung Quốc (CFA). Sau khi cuộc Nội chiến Trung Quốc kết thúc vào năm 1949, hiệp hội này cùng với chính phủ Trung Hoa Dân Quốc di dời sang Đài Loan. Năm 1954, Đài Loan gia nhập FIFA và tham dự các giải đấu quốc tế với tên gọi “Trung Hoa Dân Quốc”. Tuy nhiên, trong thống kê của FIFA, đội tuyển cũng được ghi nhận dưới tên “Taiwan” trước khi chính thức lấy tên “Chinese Taipei” vào năm 1982, sau những thỏa thuận quốc tế liên quan đến căng thẳng chính trị với Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC).

Đội tuyển đạt thành tích rực rỡ nhất trong giai đoạn này. Họ giành quyền tham dự Asian Cup 1960 và đoạt hạng ba – thành tích tốt nhất cho đến nay. Cùng năm đó, đội cũng góp mặt tại Thế vận hội Mùa hè 1960. Đáng chú ý, nhiều cầu thủ trong đội hình đến từ Hồng Kông, mặc dù lúc ấy Hồng Kông đã có đội tuyển quốc gia riêng. Đến năm 1970, một thỏa thuận giữa CTFA và Hiệp hội Bóng đá Hồng Kông đã chấm dứt việc các cầu thủ Hồng Kông được phép khoác áo Đài Loan. Từ đó, thành tích của đội tuyển sa sút nghiêm trọng và cho đến nay vẫn chưa thể giành quyền dự Asian Cup hay FIFA World Cup lần nào.

=== Giai đoạn tham gia Liên đoàn Bóng đá châu Đại Dương (1975–1989) ===
Do mâu thuẫn chính trị với PRC, Đài Bắc Trung Hoa bị khai trừ khỏi Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) cũng như Á vận hội. Vì vậy, trong giai đoạn 1975–1989, đội tuyển phải tham gia dưới tư cách thành viên của Liên đoàn Bóng đá châu Đại Dương (OFC). Trong quãng thời gian này, đội không đạt được thành tích nổi bật nào trên đấu trường quốc tế.

=== Trở lại AFC và giai đoạn phát triển (1989–nay) ===
Năm 1989, Đài Bắc Trung Hoa được tái kết nạp vào AFC và một năm sau cũng trở lại Hội đồng Olympic châu Á (1990). Đội tuyển bắt đầu từng bước gây dựng lại vị thế quốc tế, nhưng nhìn chung vẫn chỉ là một nền bóng đá nhỏ trong khu vực. Trong những năm gần đây, Đài Bắc Trung Hoa khởi sắc trở lại dưới thời HLV người Anh Gary White, được bổ nhiệm năm 2017. White áp dụng triết lý chiến thuật hiện đại và khởi động chương trình tuyển chọn cầu thủ gốc Đài Loan trên toàn cầu. Nhờ đó, nhiều cầu thủ như Tim Chow, Will Donkin và Emilio Estevez đã khoác áo đội tuyển, góp phần cải thiện thành tích.

Tháng 12 năm 2017, Đài Bắc Trung Hoa đăng cai và vô địch Giải giao hữu quốc tế CTFA, với sự góp mặt của Lào, Philippines và Đông Timor. Đây là danh hiệu quốc tế chính thức đầu tiên của đội sau 55 năm. Tiền đạo Li Mao giành ngôi vua phá lưới giải với 4 bàn thắng.

Dưới sự dẫn dắt của White, đội tuyển giành 7 chiến thắng liên tiếp trong các trận đấu được FIFA công nhận và tiến vào vòng loại thứ ba Asian Cup 2019, nhưng chỉ kém Bahrain và Turkmenistan đúng 1 điểm nên lỡ suất tham dự. White rời ghế HLV vào tháng 9 năm 2018 để dẫn dắt đội tuyển Hồng Kông.

Sau khi White rời đi, phong độ đội tuyển sa sút. HLV tạm quyền Vom Ca-nhum dẫn dắt đội ở vòng loại EAFF E-1 Championship nhưng không thể đi tiếp. Năm 2019, Louis Lancaster – một HLV người Anh khác, từng là trợ lý của White – được bổ nhiệm làm HLV trưởng. Tuy nhiên, đội chỉ thắng 1 trong 9 trận năm đó và phải chịu nhiều thất bại nặng nề tại vòng loại World Cup 2022. Lancaster bị sa thải vào tháng 12 năm 2019 và Vom Ca-nhum, người có bằng HLV Pro A của AFC, được bổ nhiệm chính thức.

Tháng 10 năm 2023, Đài Bắc Trung Hoa tham dự vòng loại thứ nhất World Cup 2026. Đội đã thắng Đông Timor với tổng tỉ số 7–0, qua đó tiến vào vòng loại thứ hai, nằm ở bảng D cùng Oman, Kyrgyzstan và Malaysia.

== Danh hiệu ==
- Cúp bóng đá châu Á

- Bóng đá nam tại Asiad:

== Thành tích tại các giải đấu ==
===Thế vận hội Mùa hè===
- ("Nội dung thi đấu dành cho cấp đội tuyển quốc gia cho đến kỳ Đại hội năm 1988")
=== Á vận hội ===
- ("Nội dung thi đấu dành cho cấp đội tuyển quốc gia cho đến kỳ Đại hội năm 1988")
==Đội hình hiện tại==
23 cầu thủ sau đây đã được triệu tập cho trận giao hữu với Indonesia vào ngày 5 tháng 9 năm 2025.

Số lần ra sân và bàn thắng được cập nhật đến ngày 10 tháng 6 năm 2025, sau trận đấu với Sri Lanka.

=== Triệu tập gần đây ===
Đây là những cầu thủ đã từng được triệu tập trong những lần tập trung gần đây.

==Xem thêm==
- Giải bóng đá vô địch quốc gia Trung Hoa Đài Bắc

== Liên kết ngoài ==
- Đội tuyển bóng đá quốc gia Đài Loan trên trang chủ của FIFA