Danh sách phối ngẫu nước Pháp

Đây là danh sách những người phụ nữ đã từng là Vương hậu hoặc Hoàng hậu của chế độ quân chủ Pháp. Tất cả các quân chủ của Pháp đều là nam giới, mặc dù một số phụ nữ đã cai trị nước Pháp như là nhiếp chính, do đó lịch sử Pháp chưa từng có Nữ vương hay Nữ hoàng.

Trong lịch sử Pháp, đã có 53 phụ nữ đã kết hôn với các quân chủ nước Pháp: 49 vị Vương hậu và 3 vị Hoàng hậu.

Ingeborg của Đan Mạch và Anna I xứ Breizh từng là Vương hậu nước Pháp hơn một lần. Maria Giuseppina Luisa của Savoia là một Vương hậu trên lý thuyết trong thời kỳ Cộng hòa và Vương gia, nhưng bà chưa bao giờ là vợ của người đứng đầu trên thực tế của nhà nước Pháp, vì chồng bà là Louis XVIII của Pháp có gây tranh cãi về pháp lý. Do vậy, danh vị Vương hậu của Maria Giuseppina Luisa chưa bao giờ được công nhận một cách chính thống.

Từ năm 1285 đến năm 1328, Vương miện của Vương quốc Navarra và Pháp đã được thống nhất nhờ vào cuộc hôn nhân của Juana I của Navarra với Philippe IV của Pháp, và bởi sự kế vị của ba người con trai của họ, Louis X, Philippe V và Charles IV. Do đó, vợ của ba vị vua này là Vương hậu của Pháp cũng như của Navarra. Tuy nhiên, sự qua đời của Charles IV mà không có con trai để nối dõi, ngai vàng Navarra đã tách khỏi ngai vàng Pháp cho đến năm 1589, khi Enrique III của Navarra trở thành Henri IV của Pháp. Sau khi Henri IV kế vị, vợ của ông, Marguerite của Pháp, người đã là Vương hậu của Navarra, cũng trở thành Vương hậu của Pháp.

Và dù Vương miện của Navarra sáp nhập với Vương miện của Pháp vào năm 1620, nhưng các vị vua Pháp vẫn tiếp tục tự xưng là Vua Navarra cho đến năm 1791. Danh hiệu của Vua Navarra được tái lập với Sự phục hồi năm 1814, nhưng liền sau bị hủy bỏ khi Cách mạng Pháp xảy ra năm 1830. Các phối ngẫu của những người trị vì thuộc dòng họ Bonaparte và Orleans đã không sử dụng danh hiệu này.

== Những Vương hậu với tư cách là một nhiếp chính ==
Nhiều Vương hậu của Pháp đóng vai trò là nhiếp chính cho chồng hoặc con của họ trong thời kỳ thiểu số của những Vương tử chưa đủ tuổi kế thừa Vương quốc hoặc khi chồng của họ ra nước ngoài có việc:
- Anna xứ Kiev, 1060–66, trong thời niên thiếu của con trai, Philippe I.
- Adèle xứ Champagne, 1190-92, trong khi con trai bà đang tham gia cuộc Thập tự chinh thứ ba
- Blanca của Castilla:
- 1226-1234: Trong thời niên thiếu của con trai Louis IX
- 1248-1252: Trong thời gian vắng mặt con trai Louis IX trong cuộc thập tự chinh.
- Jeanne Què quặt, người thường nắm quyền cai trị khi chồng là Philippe VI đi chiến đấu.
- Isabeau xứ Bavaria (không nhất quán trong khoảng thời gian từ 1393-1420), trong thời gian chồng là Charles VI phát điên. Trong thời gian đó, bà tranh giành quyền lực với các chú và anh em của chồng mình.
- Caterina de' Medici:
- 1552: Trong khi chồng Henri II của Pháp rời vương quốc vì chiến dịch Metz
- 1560–1563: Trong thời niên thiêu của con trai thứ hai, Charles IX
- 1574: Trong thời gian con trai thứ ba, Henri III của Pháp, ở Ba Lan
- Maria de' Medici, 1610-1614 trong thời niên thiếu của con trai, Louis XIII
- Ana của Áo: 1643–1651, trong thời niên thiếu của con trai Louis XIV
- Hoàng hậu Eugenia, 3 lần cho chồng, Napoléon III, trong thời gian ông vắng mặt.

Một nhân vật gây tranh cãi khác là Madame de Maintenon - tình nhân, sau là vợ của Louis XIV của Pháp. Bà đã kết hôn bí mật với Nhà vua khoảng mùa đông năm 1685 và 1686, chứng kiến bởi François de Harlay de Champvallon, Tổng giám mục Paris. Dù rất nhiều chứng cứ ghi nhận sự tồn tại của cuộc hôn nhân, song vì truyền thống "quý tiện kết hôn" ở Châu Âu quá gắt gao, khiến cuộc hôn nhân này không bao giờ được xác nhận công khai, nên Madame de Maintenon chưa bao giờ hưởng tước vị Vương hậu.

== Nhà Lancaster ==
Hậu quả của Chiến tranh Trăm năm, vài nguồn tài liệu đề cập Marguerite của Anjou, Vương hậu Anh là Vương hậu của Pháp, nhưng tính pháp lý của việc này gây tranh cãi. Tước vị của bà chỉ được công nhận ở những vùng lãnh thổ Pháp bị quân Anh thống trị.

==Xem thêm==
- Thế phả vua Pháp
- Danh sách quân chủ Pháp

==Tham khảo==
- Joy Law, Fleur de lys: The kings and queens of France.
- Rene de La Croix, duc de Castries, The Lives of the Kings & Queens of France.
- Elsie Thornton-Cook, Royal Line of France: The Story of the Kings and Queens of France.