hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Curcuma rhomba

Nghệ hoa cựa cong (danh pháp khoa học: Curcuma rhomba) là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Donald Mood và Kai Larsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.

==Phân bố==
Loài này có tại Campuchia, Thái Lan, Việt Nam (Đắk Lắk). Mọc dưới tán rừng hỗn hợp thường xanh và rụng lá, hay rừng cây lá rộng.

==Mô tả==
Cây thảo thân rễ cao 1-1,1 m hoặc hơn. Ruột thân rễ màu trắng. Lưỡi bẹ dài 1,5-1,7 cm, xẻ 2 thùy dài 7 mm, màu ánh đỏ. Phiến lá hình trái xoan rộng hay trái xoan, hình elip rộng, đáy cắt cụt, 29-46 × 9–18 cm, hai mặt nhẵn nhụi. Cuống lá dài 6–28 cm. Cụm hoa từ gốc (giữa lá), gần như hình thoi, ~9,5 × 5,5–6 cm. Cuống cụm hoa dài đến 2 cm. Lá bắc hình trứng, màu đỏ, kích thước 3,8-4,5 × 2–3 cm, chứa 4 hoa mỗi lá bắc. Không có lá bắc con. Ống đài cỡ 2 × 0,4 cm, màu hồng. Ống tràng hoa dài 3,8-4,5 cm, màu từ vàng nhạt đến trắng về phía đáy, nhẵn nhụi, dài hơn đài hoa. Thùy tràng hoa thẳng-hình mác, ~1,7-1,9 × 0,4-0,5 cm, mặt ngoài màu đỏ sẫm, mặt trong màu vàng; thùy lưng có lông thưa. Nhị lép bên hình phỏng thoi, 1,7 × 1,1 cm, màu vàng-da cam, đáy có các đốm đỏ. Cánh môi hình thận, màu vàng-cam, ~1,5-1,7 × 0,7-0,9 cm, đầu xẻ sâu xuống 9 mm chia cánh môi thành 2 thùy. Chỉ nhị cỡ 6 × 3 mm; cựa dài 1–2 mm; mào cao 1 mm. Bao phấn hình trứng ngược, hình xúc xích ngắn khi nhìn từ mặt bên, màu da cam. Bầu nhụy cỡ 2 × 2 mm, có lông tơ. Tuyến trên bầu dài ~9 mm.

Về hình thái, loài này tương tự như "C. kayahensis", nhưng khác ở chỗ ruột thân rễ màu trắng (màu vàng ở "C. kayahensis"), mặt dưới của phiến lá nhẵn nhụi (rậm vảy màu trắng bạc ở "C. kayahensis"), cụm hoa từ gốc (trung tâm ở "C. kayahensis"), các lá bắc màu đỏ (màu lục nhạt với gân đỏ ở "C. kayahensis"), và các hoa có bao phấn hình trứng ngược, hình xúc xích ngắn khi nhìn từ bên (hơi cong dài hơn ở "C. kayahensis").
Curcuma rubescens

Curcuma rubescens là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được William Roxburgh mô tả khoa học đầu tiên năm 1810.

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "rubescens" là động tính từ thời hiện tại trong tiếng Latinh của động từ "rubesco"; có nghĩa là ửng đỏ, ánh đỏ. Ở đây là nói tới màu đỏ sẫm của bẹ của cán hoa và của lá cũng như cuống lá và gân lá hay bề mặt phiến lá cũng có ánh nâu đỏ rỉ sắt.

==Phân bố==
Loài này có tại Ấn Độ, Bangladesh, Myanmar.

==Mô tả==
Thân rễ lớn, hình trứng-hình trụ đến hình mác, với các củ chân vịt ruột màu trắng ngọc trai mùi thơm nồng; củ rễ nhiều. Búi lá dài 4–5 ft (120–150 cm). Cuống lá dài, màu nâu đỏ. Lá to, thuôn dài, hình mác rộng, màu xanh lục tới lục sẫm, 1–2 ft x 5-6 inch (15-30 x 13–15 cm), với gân giữa màu nâu đỏ sẫm. Cụm hoa là cành hoa bông thóc, đầu mùa (tháng 5) ở bên, cuối mùa (tháng 9) ở trung tâm búi lá, dài 5-6 inch (13–15 cm), đường kính 2 inch (5 cm). Lá bắc hoa màu lục nhạt, dài 1,5 inch (3,8 cm). Lá bắc mào ít, hình trứng, màu đỏ nhạt. Hoa dài hơn và thò ra khỏi lá bắc, màu vàng nhạt, phiến của tràng hoa có màu ánh đỏ; môi đường kính 0,5 inch (1,3 cm), có khía răng cưa. Bẹ của cán hoa và của lá cũng như cuống lá và gân lá màu đỏ sẫm; khắp bề mặt lá cũng có ánh nâu đỏ rỉ sắt.
Curcuma rubrobracteata

Curcuma rubrobracteata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Jana Škorničková, Mamiyil Sabu và Prasanthkumar M. G. mô tả khoa học đầu tiên năm 2003. Mẫu định danh: "Skornickova & Prasanthkumar 86241"; thu thập ngày 10 tháng 9 năm 2002 tại tọa độ , huyện Lawngtlai, bang Mizoram, Ấn Độ, trên đường tới Khu bảo tồn thiên nhiên Ngengpui.

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "rubrobracteata" là để chỉ các lá bắc màu đỏ tươi trong cụm hoa của loài có hoa lộng lẫy này.

==Phân bố==
Loài này có tại đông bắc Ấn Độ, Myanmar, Thái Lan và tây nam Trung Quốc (Vân Nam). Mọc dưới tán trong các đồn điền trồng tếch ("Tectona grandis") và ven đường.

==Mô tả==
Cây thảo thân rễ, cao tới 1,5 m. Thân rễ bò lan, thanh mảnh, dài 10-30 cm, đường kính ~1 cm, vỏ màu nâu vàng nhạt, vảy hình tam giác, như giấy, màu nâu nhạt, phần ngầm dưới đất nhanh mủn, ruột màu vàng ánh trắng, thơm, mùi tương tự như địa liền ("Kaempferia galanga"), vị rất đắng, không có củ không cuống, củ rễ 2 × 1,5 cm, ruột trắng, cách thân rễ chính ~5 cm trên các rễ dày 2 mm. Chồi lá dài tới 1,5 m, lá 4-6, thân giả màu xanh lục, dài ~40 cm. Lá có cuống, lưỡi bẹ dài 1 mm, màu lục nhạt, trong mờ, cuống xanh lục, nhẵn nhụi, dài 10-45 cm (các lá phía dưới ngắn hơn). Phiến lá hình elip-hình mác, 35-60 × 10-16 cm, mặt gần trục xanh lục, có lông tơ dọc theo các gân nổi lên, mặt xa trục lục nhạt, nhẵn nhụi, đáy thon nhỏ dần, đỉnh nhọn thon dài 2 cm, gân giữa xanh lục, nhẵn nhụi. Cụm hoa đầu cành, nhưng thò qua đáy của thân giả qua các khe hở bên khoảng 3-10 cm trên mặt đất. Cuống cụm hoa dài 5-10 cm, đường kính 7 mm, màu ánh trắng, không có lá bắc sinh dưỡng. Cành hoa bông thóc 10 × 7-9 cm. Không mào. Lá bắc 20-26 mỗi cành hoa, tất cả là sinh sản, màu đỏ tươi hay đỏ nhạt, ánh vàng hay lục ánh vàng về phía gốc, lá bắc 3,5 × 3,5 cm, nhẵn nhụi, mép 0,3 mm, có lông dài 0,1 mm, đối diện xim hoa bọ cạp xoắn ốc gồm 5-6 hoa, thường 1-3 hoa mỗi cành hoa nở cùng một lúc. Lá bắc con 1 mỗi hoa, 2-3,5 × 1-3 cm, như thủy tinh, nhẵn nhụi, màu trắng, trong mờ với các đốm ánh đỏ trên phần đỉnh của các lá bắc con lớn nhất. Hoa dài 6 cm, màu vàng cam, thò ra, 1,5-2 cm dài hơn lá bắc. Đài hoa 1,2 cm, màu trắng, trong mờ, như thủy tinh, nhẵn nhụi, 3 răng. Ống tràng 3,7-4 cm, màu cam nhạt, nhẵn nhụi. Các thùy tràng màu vàng cam nhạt, thùy lưng 14 × 8 mm, viền đỏ trên phần mấu nhọn phía trên; các thùy bên 12 × 7 mm. Cánh môi 15 × 17 mm, viền ngoài màu vàng cam, phần tâm màu vàng cam sẫm, 3 thùy khó thấy, thùy giữa chẻ khoảng 2 mm. Nhị lép bên 1 × 1,1 cm, màu vàng cam, tạo thành nắp trên bao phấn. Nhị dài ~9 mm, bao phấn lắc lư. Bao phấn 6 × 2,5 mm, màu cam. Cựa bao phấn dài 3 mm, cong vào, màu cam. Mô vỏ bao phấn màu trắng, dài 5 mm. Chỉ nhị màu vàng cam, dài 5 mm, thắt lại, 4 mm ở đáy, 2 mm ở phần trên. Đầu nhụy màu trắng, áp ép chặt bên trong các thùy bao phấn. Tuyến trên bầu 2, màu cam nhạt, dài 4 mm, đường kính 0,9 mm. Không thấy quả. Ra hoa tháng 8-9.
Curcuma sichuanensis

Curcuma sichuanensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Xiu Xiang Chen mô tả khoa học đầu tiên năm 1984. Tên gọi trong tiếng Trung là 川郁金 (xuyên uất kim), nghĩa đen là uất kim Tứ Xuyên.

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "sichuanensis" lấy theo tên tỉnh Tứ Xuyên (chữ Hán: 四川, bính âm: sìchuān).

==Phân bố==
Loài này có tại tỉnh Tứ Xuyên và tây nam tỉnh Vân Nam (huyện cấp thị Cảnh Hồng), Trung Quốc. Môi trường sống là ven sông, ở cao độ khoảng 900 m.

==Mô tả==
Cây cao 0,7-1,5 m. Thân rễ ruột màu trắng hoặc hơi vàng, có mùi thơm; rễ có củ ở tận cùng. Cuống lá 12–30 cm; phiến lá hình elip hoặc hình elip thuôn dài, 35-85 × 13–21 cm, nhẵn nhụi, gốc thon nhỏ dần, lệch, đỉnh hình đuôi. Cụm hoa đầu cành trên các thân giả; cuống cụm hoa 15 – 22 cm; cành hoa bông thóc hình trụ, 14–20 cm × 5-8; lá bắc sinh sản hình trứng, 3,5-4,5 × 2-3,2 cm, đỉnh tù; lá bắc mào màu trắng, đôi khi hơi đỏ-tía ở đỉnh, hình trứng hoặc hình elip thuôn dài, đỉnh nhọn. Đài hoa hình chùy, ~1 cm, đỉnh 3 răng không đều. Ống tràng hoa màu vàng nhạt, hình phễu, 2,5-3,2 cm; các thùy màu ánh vàng, thuôn dài, thùy trung tâm ~2 × 1,3 cm, có mấu nhọn ở đỉnh. Các nhị lép bên màu vàng nhạt, hình trứng ngược, ~2 × 1,1 cm, đỉnh 2 khe hở. Cánh môi màu trắng với dải màu vàng ở giữa, hình trứng, ~2 × 1,6 cm, đỉnh lồi, có khía răng cưa. Bầu nhụy có lông nhung. Quả nang hình cầu. Hạt nhỏ. Ra hoa tháng 7.
Curcuma stenochila

Curcuma stenochila là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain mô tả khoa học đầu tiên năm 1905. Mẫu định danh: "C. Geoffray 409" - Holotype: MNHN-P-P032710, - Isotype: MNHN-P-P032712, do C. Geoffray thu thập trong cùng ngày 12-7-1904 ở cao độ 400-500 m tại núi Kamchay, tỉnh Kampot, Campuchia.

==Phân bố==
Là một loại cây nhiệt đới bản địa Thái Lan, Campuchia, Việt Nam.

==Mô tả==
Cây thảo trung bình, gần như không thân, ít lá, tổng thể nhẵn nhụi. Thân rễ thẳng, mỏng, có vảy, dạng rễ chùm. Rễ hình chỉ, đầu có củ, củ hình thoi. Lá 2-4, tất cả mọc từ thân rễ; cuống lá có rãnh không rõ nét, nhẵn nhụi, có sọc, gốc có bẹ bao; mép bẹ khô xác, đỉnh hơi có lưỡi bẹ, phiến lá hình trứng-hình mác, đáy hình tim hay thuôn tròn, không thon nhỏ, đỉnh nhọn thon lệch, bất đối xứng rõ nét, mặt dưới nhạt màu, mặt trên loang lổ không khác biệt. Cụm hoa có cuống ngắn xuất hiện giữa búi lá; cuống cụm hoa mỏng, thanh mảnh, nhẵn nhụi; cành hoa bông thóc hình trứng, hơi lỏng lẻo; mào 0; lá bắc ở đoạn dưới màu xanh lục, đoạn trên màu hồng, tất cả là sinh sản, hình mũi mác, chứa 2 hoa. Hoa thò ra; đài hoa hình ống, đoạn giữa phồng, 3 răng, răng nhỏ, tù, gần đều. Ống tràng dài gấp đôi đài hoa, đỉnh nở rộng, nhẵn nhụi; các thùy hình mũi mác, gần đều, màu tía, thùy lưng có mấu nhọn. Các nhị lép hình mác, hơi nhọn, điểm các tuyến, màu vàng, không hợp sinh với chỉ nhị ở đáy. Cánh môi hình elip, xẻ 2 thùy sâu, đáy có vuốt hẹp, màu vàng kim, điểm các tuyến, các thùy hơi tù. Chỉ nhị tự do, lõm; các ngăn tiếp giáp, đỉnh nở rộng, nhẵn nhụi, đáy có phần phụ; các phần phụ hình chỉ, lượn sóng, uốn ngược từ nửa chiều dài của ngăn, các phần bằng nhau; đỉnh mô liên kết tạo thành phiến hình tam giác. Vòi nhụy hình chỉ, nhẵn nhụi; đầu nhụy hình phễu, mép có lông rung. Nhụy lép 2, bao lấy đáy vòi nhụy, thẳng, đỉnh dần tỏa rộng-cắt cụt. Bầu nhụy hình elip, trụ nhăn, 3 ngăn, vỏ ngoài mỏng; nhiều noãn. Cán hoa dài 2-5 cm; cành hoa bông thóc 5 × 3 cm. Cuống lá dài 17-18 cm (với bẹ lá dài 7 cm); phiến lá dài 18-23 cm, rộng 7-10 cm. Lá bắc 3 × 1 cm. Hoa dài 6 cm. Đài hoa 15 mm; thùy tràng hoa 15 × 3 mm. Nhị lép 16 × 5 mm; cánh môi với vuốt (10 mm) dài 23 mm, rộng 7-8 mm. Nhị hoa dài 12 mm; chỉ nhị dài 3-4 mm.
Curcuma strobilifera

Curcuma strobilifera là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Nathaniel Wallich liệt kê năm 1832. Mô tả khoa học đầu tiên cho loài do John Gilbert Baker cung cấp năm 1890.

==Phân bố==
Loài này có tại vùng Bago (tên cũ Pegu), Myanmar.

==Mô tả==
Thân rễ nhỏ, mang vài củ hình cầu không cuống. Lá khoảng 6, mọc thành búi lá. Cuống lá xanh lục, xẻ rãnh sâu, 6-8 inch (15-20 cm). Lá nhỏ, thuôn dài, 6-8 × 2,5-3 inch (15-20 × 6,5-7,5 cm), màu xanh lục tươi, đỉnh nhọn, đáy hơi thuôn tròn, màu lục sẫm dọc theo gân. Cuống cụm hoa ngắn hơn nhiều so với cuống lá. Cành hoa bông thóc thuôn dài, 3-4 × 2 inch (7,5-10 × 5 cm). Các lá bắc giống nhau, xanh lục, rất tù, tỏa rộng ở đỉnh. Hoa dài như lá bắc. Các phần của tràng hoa nhỏ, màu ánh trắng tới vàng nhạt. Cánh môi ngắn, uốn cong xuống, tròn, có khía răng cưa khác biệt.
Curcuma thorelii

Nghệ Thorel (danh pháp khoa học: Curcuma thorelii) là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain mô tả khoa học đầu tiên năm 1907. Mẫu định danh: "C. Thorel 2132" (các isotype: MNHN-P-P032707 và MNHN-P-P032708), do Clovis Thorel thu thập tại Stung Treng, Lào (nay là Stung Treng, Campuchia) trong chuyến thám hiểm sông Mekong giai đoạn 1866-1868. Mẫu MNHN-P-P032707 được đề xuất làm lectotype.

Theo Škorničková "et al." (2013, 2014) thì mẫu holotype (MNHN-P-P032706) không phải của "C. thorelii" mà là của "Curcuma" aff. "plicata" thuộc phân chi "Curcuma", do có 2 cựa bao phấn và 2 tuyến trên bầu, một đặc điểm không có ở phân chi "Hitcheniopsis".

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "thorelii" là để vinh danh nhà thực vật học kiêm bác sĩ người Pháp Clovis Thorel (1833-1911), người đã thu thập mẫu vật định danh.

==Phân bố==
Đây là loài bản địa của Campuchia, Lào, miền đông Thái Lan và từ miền trung đến miền nam Việt Nam.

== Mô tả==
Địa thực vật thân thảo, cao 0,5 m. Thân rễ mập, màu vàng nghệ, đỉnh phân nhánh. Lá 3, 20-30 × 10–15 cm, gần như xếp thành 2 dãy, hình trứng-hình mác, đỉnh nhọn thon, mặt trên nhẵn nhụi, mặt dưới hơi có lông nhung, mép ánh tía. Cuống lá dài 10–15 cm, xuất hiện sau khi nở hoa, rắn chắc. Bẹ có sọc, nhẵn nhụi. Lưỡi bẹ khó thấy, các phiến bẹ thấp nhất không có, thẳng. Cụm hoa trung tâm, mọc từ giữa búi lá, có cuống. Cuống cụm hoa dài 25 cm. Cành hoa bông thóc hình trụ, dài 10–12 cm, đường kính 3 cm. Lá bắc sinh sản 15-40, màu xanh lục, chóp trắng, lõm, dính nhau tạo thành túi, chứa 4-5 hoa. Lá bắc mào 3-4, ở trên cùng, vô sinh, màu trắng. Đài hoa thanh mảnh, dài 10 mm, hình ống, nhẵn nhụi, 3 răng thuôn tròn không đều. Ống tràng dài 15–18 mm, hẹp, từ đoạn giữa đột ngột nở rộng, bên trong nhiều lông. Các thùy tràng dài 15 mm, hình trái xoan, lõm, nhẵn nhụi, màu tía phai đến màu cánh sen, thùy lưng 2 lần rộng hơn, có mấu nhọn. Bao phấn thẳng, dài 8 mm, các ngăn song song, đáy dần nở rộng, cắt cụt. Đỉnh mô liên kết dạng phiến, ngắn, tù, đáy 2 cựa, hình tam giác nhọn, phát triển dạng màng. Chỉ nhị ngắn, rộng. Nhị lép 10 × 5 mm, thuôn dài-hình nêm, màu tía, đáy khoảng 1/3 chiều dài phía dưới hợp sinh với chỉ nhị. Cánh môi hình elip hoặc trái xoan, 12-15 × 9–10 mm, màu tía, lõm mạnh, có khía răng cưa. Bầu nhụy hình trứng, nhiều lông. Nhụy lép 2, gần hình trụ, cắt cụt, có khía răng cưa.

Các loài có quan hệ họ hàng gần là "C. parviflora" và "C. pygmaea" trong phân chi "Hitcheniopsis".
Curcuma trichosantha

Curcuma trichosantha là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain mô tả khoa học đầu tiên năm 1907. Mẫu định danh: "F.J. Harmand s. n." (holotype: MNHN-P-P032681), do François-Jules Harmand (1845-1921) thu thập tháng 9 năm 1877 tại bờ trái sông Mê Kông, ở miền trung Lào trong chuyến thám hiểm sông Mekong giai đoạn 1875-1877. Mẫu vật này ban đầu được Harmand xác định là "C. neilgherrensis", và Gagnepain cũng xác định như vậy, do mẫu vật ban đầu để mô tả là thiếu lá, nhưng sau đó từ bộ sưu tập mẫu cây của Pierre thì người ta tìm thấy lá của nó và vì thế nó được xác định không phải là "C. neilgherrensis" mà là một loài mới khác biệt. 

==Phân bố==
Nó là loài bản địa của Lào, Thái Lan, Việt Nam.

==Mô tả==
Thực vật thân thảo cao 40-50 cm. Lá trưởng thành 25 × 5 cm, hình mác hoặc thuôn dài, nhọn thon ngắn, hai mặt nhẵn nhụi, xám xanh, rắn chắc, xuất hiện sau khi nở hoa; cuống lá 0; lưỡi bẹ teo đi hoặc không rõ nét; bẹ nhẵn nhụi, mép có lông. Cán hoa từ thân rễ, dài 6-8 cm, bẹ không lá bao quanh, nhẵn nhụi. Cành hoa bông thóc hình trụ, dài 5-10 cm, đường kính 3-4 cm; lá bắc sinh sản dài 2,5-3 cm, nhạt màu, hình mác-thuôn dài, nhọn thon đến tù rộng, đỉnh có rãnh, uốn ngược; lá bắc vô sinh màu trắng hoặc vàng, lớn hơn nhưng hẹp hơn lá bắc sinh sản. Đài hoa dài 8 mm, hình ống, tỏa rộng dần về phía đỉnh, 3 răng hình tam giác tù, đỉnh có lông rung. Ống tràng thò ra; các thùy dài 8 mm, thuôn dài, tù, lõm, thùy lưng 2 lần lớn hơn. Bao phấn thẳng; mô liên kết uốn nếp, đỉnh khía răng cưa, tại đáy các ngăn tạo thành phiến nhọn hình tam giác. Chỉ nhị thu nhỏ dần về phía đỉnh, phần đáy bên trong nhiều lông. Nhị lép bên thuôn dài-tù, dài bằng cánh môi, bên trong phần đáy nhiều lông. Cánh môi hình elip rộng hoặc gần tròn, đường kính 6-8 mm, nhiều lông như nhị lép và chỉ nhị. Bầu nhụy rậm lông; vòi nhụy nhẵn nhụi; đầu nhụy có lông rung; nhụy lép có vuốt, đỉnh có lông nhỏ mịn.

Nó khác với "C. neilgherrensis" ở chỗ lá không cuống; lá bắc ngắn hơn khoảng 33%; lá bắc vô sinh màu ánh trắng hay ánh vàng, không có màu giống màu thịt và sẫm màu. Nó là tương tự như "C. angustifolia" ở chỗ bên trong ống tràng có lông, nhưng khác ở chỗ các lá không cuống của nó ngắn hơn, khi so sánh tỷ lệ dài rộng; lá bắc khoảng 33% dài hơn, lá bắc vô sinh không có màu tía; đài hoa nhẵn nhụi; cánh môi chỉ hơi có khía răng cưa hoặc không.
Curcuma vamana

Curcuma vamana là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Mamiyl Sabu và Jose K. Mangaly mô tả khoa học đầu tiên năm 1987.

==Mẫu định danh==
Trong phần dẫn nhập của bài báo năm 1987, các tác giả viết rằng holotype là "Sabu & Mangaly CU 37342" thu thập ngày 20 tháng 7 năm 1984 lưu giữ tại phòng mẫu cây Đại học Nông nghiệp Tamil Nadu (MH) ở Coimbatore, bang Tamil Nadu, và 2 isotype là "Sabu & Mangaly CU 37343A" lưu giữ tại phòng mẫu cây Đại học Calicut (CALI) ở Calicut, bang Kerala và "Sabu & Mangaly CU 37343B" lưu giữ tại phòng mẫu cây Khảo sát Thực vật Ấn Độ (CAL) ở Howrah, bang Tây Bengal.

Tuy nhiên, khi kiểm tra lại thì tại MH chỉ có mẫu "Sabu & Mangaly CU 37343" thu thập ngày 20 tháng 7 năm 1984 và ghi rõ nó là holotype; còn mẫu "Sabu & Mangaly CU 37342" thu thập cùng địa điểm vào ngày 19 tháng 7 năm 1984, không có nhãn holotype hay isotype, được lưu giữ tại CALI. Ngoài ra, còn tại CALI người ta tìm thấy 2 mẫu là "Sabu & Mangaly CU 37343" và "Sabu & Mangaly CU 37343B" trong khi tại CAL không tìm thấy mẫu vật nào. Hai mẫu "Sabu & Mangaly CU 37343" và "Sabu & Mangaly CU 37343B" cũng có tại phòng mẫu cây của Vườn Thực vật Hoàng gia Anh tại Edinburgh, Scotland (E). Vì thế người ta đã chỉnh sửa lại mẫu định danh như sau:
- Holotype: "Sabu & Mangaly CU 37343" tại MH; thu thập ngày 20 tháng 7 năm 1984 trong rừng gió mùa tại huyện Palghat, bang Kerala, Ấn Độ.
- Isotype: "Sabu & Mangaly CU 37343" tại CALI và E; "Sabu & Mangaly CU 37343B" tại CALI và E.

==Phân bố==
Nó là loài bản địa bang Kerala (các huyện Palakkad, Malappuram, Idukki, Kollam, Thrissur, Kannur), tây nam Ấn Độ.

==Mô tả==
Cây thảo thân rễ nhỏ, ~3 × 0,5 cm, hình nón, ruột màu cam; không củ không cuống; một số rễ dạng chùm, với một số kết thúc bằng củ rễ nhiều thịt, hình cầu hoặc hình elipxoit, ~2 × 1 cm, ruột màu trắng ngọc trai. Chồi lá cao đến 50 cm. Thân giả dài 8–10 cm, được bẹ không phiến lá bao phủ ở gốc. Lá mọc thành 2 hàng, 4-5; phiến lá 20-25 × 6–8 cm, thuôn dài, đỉnh nhọn thon, đáy gần đều, gân lá lông chim sát nhau, nhẵn nhụi; lưỡi bẹ nhỏ; cuống lá dài 20–30 cm. Cụm hoa trung tâm, dài 15–22 cm, cuống cụm hoa dài 10–18 cm, ẩn trong các bẹ lá, màu lục nhạt, nhẵn nhụi; cành hoa bông thóc cô đặc, 2-4 × 2 cm, không mào khác biệt; lá bắc 4-8, xếp rời, ~3 × 3 cm, hình trứng đến hình trứng ngược, đỉnh nhọn, hơi uốn ngược, mỗi lá bắc đối diện 2-4 hoa, 1 hoặc hiếm khi 2 lá bắc vô sinh về phía đỉnh; lá bắc con nhỏ, ~5 x 4 mm, hình trứng-nhọn, nhẵn nhụi. Hoa ngắn hơn lá bắc, dài 1,8–2 cm. Đài hoa cắt cụt, dài 4 mm, 3 thùy sâu, màu trắng, nhẵn nhụi, bền. Ống tràng dài 8 mm; các thùy gần như bằng nhau, ~5 × 4 mm, nhẵn nhụi, màu trắng ánh vàng. Cánh môi ~8 × 7 mm, đỉnh khía chữ V, thùy thuôn tròn, mép nhăn, màu vàng kim, có lông ở giữa. Các nhị lép bên ~6 × 3 mm, màu vàng kim. Nhị dài ~4 mm, mô vỏ bao phấn song song, tụ lại ở đáy và tạo thành mỏ, có lông tuyến. Không tuyến trên bầu. Bầu nhụy 3 lá noãn, quả tụ, màu trắng, nhẵn nhụi; noãn nhiều, đính trụ. Vòi nhụy dài, hình chỉ; đầu nhụy hơi thò ra phía trên bao phấn. Quả hình trứng ngược, ~10 x 8 mm, với lá đài bền, vỏ quả ngoài mỏng; hạt màu nâu khi thuần thục, áo hạt xé rách hình chỉ.
Curcuma viridiflora

Curcuma viridiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được William Roxburgh mô tả khoa học đầu tiên năm 1810. Tên gọi địa phương tại Java là "tinggang" (chia sẻ cùng "C. colorata", "C. purpurascens"), "giri", "giring".

==Phân bố==
Loài này có ở Indonesia (Sumatra, Sulawesi, quần đảo Sunda Nhỏ, Java, Bali, Kalimantan), Thái Lan và Trung Quốc (Sách đỏ Trung Quốc 2013). Môi trường sống là rừng, ở cao độ 138–750 m. Do được gieo trồng rộng rãi nên phân bố tự nhiên là không chắc chắn.

==Mô tả==
Cây thảo thân rễ, cao tới 1,5 m hoặc hơn. Thân hành hình nón, thân rễ mập, lớn theo chiều ngang và chiều dọc, bò lan, hơi uốn cong hình lưỡi liềm. Các nhánh mập và dày dặc, phần lớn thuôn dài và cong lưỡi liềm. Tất cả với vỏ màu vàng, ruột màu da cam xỉn, các phần non màu vàng hay vàng nhạt. Các củ rễ hình trứng-hình thoi, đỉnh tù, tới 5 × 2,5 cm, vỏ trong màu vàng kim, phần còn lại máu xám tro nhạt, trên các sợi rễ rất dài, tới 16 cm. 
Ở cây non với 5 lá hình elip, đáy tù gần như thuôn tròn và cuống lá ngắn 3,5–6 cm. Các rìa rộng của bẹ với các thùy bẹ thò ra ở mỗi bên tới 5 mm của gốc cuống lá, mặt trong của cuống lá tụ lại tạo thành chữ V. Rìa bẹ lá và lưỡi bẹ có lông rất mịn hoặc cứng. Lá ~40-60 x 14–18 cm. Ở cây già với 7 lá thì lá hình elip rộng tới hình elip-hình mác, đáy nhọn hơn, cuống lá dài 10–32 cm. Lưỡi bẹ ít thò ra ở bên của gốc cuống lá. Đỉnh lưỡi bẹ có lông rung thô. Lá ~26-39 x 12–16 cm. Lá màu xanh lục sẫm, gân không màu, bề mặt có lông ngắn và thưa khi non. 
Cuống cụm hoa dài tới 17 cm, có lông rất mịn. Có 2 lá bắc vô sinh nhưng không có lá có cuống ở gốc cành hoa. Cành hoa bông thóc 17 × 8–10 cm. Lá bắc sinh sản ~40, màu lục nhạt, hình trứng hẹp, 4-6 × 3 cm, túi rộng 1,7–2 cm. Sáu lá bắc phía dưới dài hơn rộng, đỉnh nhọn và cong xuống nhiều hơn. Lá bắc mào ~9-15, dài và nhọn hơn lá bắc hoa, dài 6-7,5 × 2 cm, có mấu nhọn, màu trắng tuyết có hoặc không có đốm nâu rời rạc ở đỉnh, một phần có sọc xanh lục. Hoa dài tới 4,5 cm, không thò ra ngoài lá bắc. Lá bắc con tới 2,6 × 1,6 cm.
Đài hoa dài 0,9–1 cm. Ống tràng hoa dài 1,7 cm, họng 1,4 × 3 cm, cánh hoa 1,1 × 1,1 cm, cánh lưng 1,4 cm. Cánh môi với thùy giữa hình bán nguyệt rộng 8 mm, thò ra 3 mm, chẻ vói các thùy con thuôn tròn. Cánh môi thuôn dài theo chiều ngang, hẹp tại đáy, kích thước 1,6 × 1,8 cm, tại gốc rộng 1,3 cm, thùy giữa rộng không thò ra nhưng chia tách với các thùy bên ngắn và rộng bằng vết nhăn; vuốt dài 2 mm. Nhị lép hình elip, thuôn tròn rộng, 1,4 × 0,9 cm, hơi cuốn trong, với vết nhăn sâu. Chỉ nhị 0,4 × 0,4 cm. Bao phấn lớn với các cựa dài rộng, cong và tỏa rộng, hơi ngắn hơn ngăn bao phấn. Lưỡi mô liên kết ngắn. Nhụy lép dài 5 mm. Màu hoa là kem nhạt, dải giữa và thùy cánh môi màu vàng kim với sọc nhỏ màu nâu trên cả hai mặt của dải giữa. Cánh hoa màu hồng nhạt, đặc biệt tại đỉnh, khi trong nụ hơi sẫm hơn.
Curcuma yunnanensis

Curcuma yunnanensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được N. Liu & Sen Jen Chen mô tả khoa học đầu tiên năm 1987. Tên gọi trong tiếng Trung là 顶花莪术 (đính hoa nga thuật), nghĩa đen là nga truật hoa đỉnh.

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "yunnanensis" lấy theo tên tỉnh Vân Nam (tiếng Trung: 云南, bính âm: Yúnnán), nơi mẫu vật được thu thập.

==Phân bố==
Loài này là bản địa miền tây tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Môi trường sống là khu vực cây bụi hoặc cỏ.

==Mô tả==
Thân rễ ruột màu xanh lục; rễ có củ ở đầu ngọn. Bẹ lá màu gỉ sắt; cuống lá 4,5–15 cm; phiến lá với vết mờ màu tía 2 cm ở giữa, thuôn dài đến hình mũi mác rộng, 45-50 × 13–15 cm, nhẵn nhụi, gân giữa màu xanh lục, đáy thon nhỏ dần, đỉnh hình đuôi. Cụm hoa đầu cành trên thân giả; cuống cụm hoa ~3,2 cm; cành hoa bông thóc hình trụ, 13-16 × 7-8,5 cm; lá bắc sinh sản màu xanh lục, màu tía nhạt ở mép và đỉnh, hình trứng-hình elip, ~5 × 2,3 cm; lá bắc mào màu tía sẫm trừ phần gốc màu trắng, thuôn dài, ~6 × 1,8 cm. Đài hoa màu trắng với đỉnh màu hồng, ~1,9 cm. Ống tràng hoa màu hồng, ~3,8 cm, có lông nhung ở họng; các thùy màu tía, gần tròn, ~1,1 × 1 cm. Các nhị lép bên màu vàng, gần hình trứng. Cánh môi màu vàng, hình trứng ngược, ~1,5 × 1,7 cm, đỉnh khía răng cưa. Chỉ nhị dẹt; bao phấn màu trắng, ~5 mm. Bầu nhụy có lông nhung. Ra hoa tháng 7. "2n" = 63.
Cyphostigma pulchellum

Cyphostigma pulchellum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được George Henry Kendrick Thwaites mô tả khoa học đầu tiên năm 1861 dưới danh pháp "Amomum pulchellum". Năm 1882, George Bentham chuyển nó sang chi Cyphostigma. Nó cũng là loài duy nhất được công nhận tại thời điểm năm 2020 trong chi Cyphostigma.

==Phân bố==
Loài này là đặc hữu Sri Lanka.
Distichochlamys citrea

Distichochlamys citrea là một loài thực vật có hoa thuộc chi Gừng đen trong họ Gừng. Loài này được M.F.Newman phát hiện ở Vườn quốc gia Bạch Mã (Thừa Thiên Huế) và mô tả khoa học đầu tiên năm 1995.
Distichochlamys orlowii

Distichochlamys orlowii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được K.Larsen & M.F.Newman mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Distichochlamys rubrostriata

Distichochlamys rubrostriata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được W.J.Kress & Rehse mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Sulettaria brachycalyx

Elettaria brachycalyx là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được S.Sakai & Nagam. mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.
Elettaria cardamomum

Elettaria cardamomum, đồng nghĩa: Amomum cardamomum, là loài thực vật của vùng Đông Nam Á, thuộc họ Gừng (Zingiberaceae), thường được dùng làm dược liệu. Loài này được (L.) Maton mô tả khoa học đầu tiên năm 1811.
Elettaria ensal

Elettaria ensal là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Gaertn.) Abeyw. mô tả khoa học đầu tiên năm 1959.
Sulettaria kapitensis

Elettaria kapitensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được S.Sakai & Nagam. mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.
Sulettaria linearicrista

Elettaria linearicrista là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được S.Sakai & Nagam. mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.
Sulettaria longipilosa

Elettaria longipilosa là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được S.Sakai & Nagam. mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.
Sulettaria longituba

Elettaria longituba là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) Holttum mô tả khoa học đầu tiên năm 1950.
Sulettaria multiflora

Elettaria multiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Sulettaria rubida

Elettaria rubida là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1982.
Sulettaria stoloniflora

Elettaria stoloniflora là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (K.Schum.) S.Sakai & Nagam. mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.
Sulettaria surculosa

Elettaria surculosa là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (K.Schum.) B.L.Burtt & R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1972.
Amomum billburttii

Amomum billburttii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Yee Kiew Kam mô tả khoa học đầu tiên năm 1982 dưới danh pháp "Elettariopsis burttiana". Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi "Amomum" nghĩa rộng năm 2018 của de Boer "et al." cho thấy nó thuộc về chi "Amomum" nghĩa hẹp, vì thế nó được Jana Leong-Škorničková và Kristýna Hlavatá chuyển sang chi "Amomum", nhưng do danh pháp "Amomum burttii" đã được Rosemary Margaret Smith đặt từ năm 1985 cho loài ở Sarawak trên đảo Borneo, (danh pháp chính thức hiện nay là "Sulettaria burttii") nên các tác giả đã đổi danh pháp của loài này thành "Amomum billburttii".

==Phân bố==
Loài này có ở Perak và Penang, Malaysia bán đảo.
Amomum curtisii

Amomum curtisii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Gilbert Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1892 theo mẫu vật "Curtis 1578" thu thập tại Penang ở cao độ 760 m (2.500 ft) dưới danh pháp "Elettariopsis curtisii". Ông cũng mô tả loài "Elettariopsis serpentina" theo mẫu vật trong "King's Collector" thu thập tại Penang ở cao độ 300–450 m (1.000-1.500 ft) trong cùng năm này, nhưng sau đó nó được xác định là đồng nghĩa của "Elettariopsis curtisii".

Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi "Amomum" nghĩa rộng năm 2018 của de Boer "et al." cho thấy nó thuộc về chi "Amomum" nghĩa hẹp, vì thế nó được Jana Leong-Škorničková và Kristýna Hlavatá chuyển sang chi "Amomum".

==Phân bố==
Loài này có ở Thái Lan và Malaysia bán đảo.
Amomum elan

Amomum elan là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Chong Keat Lim mô tả khoa học đầu tiên năm 2003 dưới danh pháp "Elettariopsis elan". Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi "Amomum" nghĩa rộng năm 2018 của de Boer "et al." cho thấy nó thuộc về chi "Amomum" nghĩa hẹp, vì thế nó được Jana Leong-Škorničková và Kristýna Hlavatá chuyển sang chi "Amomum".

==Phân bố==
Loài này có ở Thái Lan và Malaysia bán đảo.
Amomum exertum

Amomum exertum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Benedetto Scortechini mô tả khoa học đầu tiên năm 1886 dưới danh pháp "Cyphostigma exertum" trong "Nuovo Giorn. Bot. Ital." xviii. (1886) 310, t. 13. Năm 1892, John Gilbert Baker thiết lập chi "Elettariopsis" và chuyển nó sang chi này với danh pháp là "Elettariopsis exserta". Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi "Amomum" nghĩa rộng năm 2018 của de Boer "et al." cho thấy nó thuộc về chi "Amomum" nghĩa hẹp, vì thế nó được Jana Leong-Škorničková và Kristýna Hlavatá chuyển sang chi "Amomum".

==Phân bố==
Loài này có ở Thái Lan bán đảo và Malaysia bán đảo.
Sulettaria kandariensis

Sulettaria kandariensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Karl Moritz Schumann mô tả khoa học đầu tiên năm 1899 dưới danh pháp "Amomum kandariense". Năm 1930, Ludwig Eduard Loesener chuyển nó sang chi "Elettariopsis" với danh pháp "Elettariopsis kandariensis". Năm 2018, Axel Dalberg Poulsen và ctv thiết lập chi "Sulettaria". Ông và Marlina Ardiyani chuyển "Elettariopsis kandariensis" sang chi mới thiết lập này với danh pháp "Sulettaria kandariensis".

==Phân bố==
Loài này có ở Sulawesi, Indonesia.
Amomum kerbyi

Amomum kerbyi là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Rosemary Margaret Smith mô tả khoa học đầu tiên năm 1990 dưới danh pháp "Elettariopsis kerbyi". Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi "Amomum" nghĩa rộng năm 2018 của de Boer "et al." cho thấy nó thuộc về chi "Amomum" nghĩa hẹp, vì thế nó được Jana Leong-Škorničková và Kristýna Hlavatá chuyển sang chi "Amomum".

==Phân bố==
Loài này có ở Sarawak trên đảo Borneo, thuộc Malaysia.
Amomum latiflorum

Amomum latiflorum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Henry Nicholas Ridley mô tả khoa học đầu tiên năm 1899 dưới danh pháp "Elettariopsis latiflora". Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi "Amomum" nghĩa rộng năm 2018 của de Boer "et al." cho thấy nó thuộc về chi "Amomum" nghĩa hẹp, vì thế nó được Jana Leong-Škorničková và Kristýna Hlavatá chuyển sang chi "Amomum".

==Phân bố==
Loài này có ở Malaysia bán đảo và Singapore.
Amomum monophyllum

Amomum monophyllum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain mô tả khoa học đầu tiên năm 1907. Năm 1930, Ludwig Eduard Loesener chuyển nó sang chi "Elettariopsis" với danh pháp tương ứng là "Elettariopsis monophylla". Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi "Amomum" nghĩa rộng năm 2018 của de Boer "et al." cho thấy nó thuộc về chi "Amomum" nghĩa hẹp, vì thế nó được các tác giả chuyển lại về chi "Amomum".

==Phân bố==
Loài này có ở Lào, Thái Lan và đảo Hải Nam, Trung Quốc. Tại Hải Nam, môi trường sống là nền rừng; gần mực nước biển đến 100 m.

Tên gọi trong tiếng Trung là 单叶拟豆蔻 (dan ye ni dou kou, đơn diệp nghĩ đậu khấu, nghĩa đen là tựa/phỏng đậu khấu lá đơn).

==Mô tả==
Lá không phiến 2. Lá thường 1 hoặc 2; lưỡi bẹ khoảng 2 mm; cuống lá khoảng 14 cm, có kênh; phiến lá hình trứng hoặc thuôn dài, 12-16 × 3–7 cm, như da, nhẵn nhụi, đáy nhọn xiên, đỉnh nhọn. Cụm hoa với các hoa ở đầu; cuống 1–3 cm; lá bắc hình mác, khoảng 2 cm; lá bắc con hình trứng, khoảng 4 mm. Hoa không cuống. Đài hoa khoảng 2,5 cm, đỉnh 3 răng. Ống tràng hoa khoảng 3 cm; các thùy hình trứng-thuôn dài, 1,2-1,5 cm, thùy giữa rộng hơn các thùy bên, đỉnh dạng nắp đậy. Không có nhị lép ở bên. Cánh giữa môi dưới màu trắng với đáy ánh đỏ và đoạn giữa màu vàng, hình tròn, đường kính khoảng 1,7 cm, lõm, đáy có vuốt ngắn, đỉnh nguyên. Chỉ nhị rậm lông ở mặt đáy và mặt xa trục; phần phụ kết nối gần giống hình vuông, nguyên, khoảng 4 mm, lõm. Bầu nhụy hơi rậm lông, 6 góc không rõ nét. Ra hoa tháng 5.
Amomum procurrens

Amomum procurrens là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain mô tả khoa học đầu tiên năm 1903. Năm 1930, Ludwig Eduard Loesener chuyển nó sang chi "Elettariopsis" với danh pháp tương ứng là "Elettariopsis procurrens". Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi "Amomum" nghĩa rộng năm 2018 của de Boer "et al." cho thấy nó thuộc về chi "Amomum" nghĩa hẹp, vì thế nó được các tác giả chuyển lại về chi "Amomum".

==Phân bố==
Loài này có ở ven vịnh Triton phía bắc đảo New Guinea, trong huyện Kaimana, tỉnh Tây Papua, Indonesia.
Amomum puberulum

Amomum puberulum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Henry Nicholas Ridley mô tả khoa học đầu tiên năm 1926 dưới danh pháp "Elettariopsis puberula". Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi "Amomum" nghĩa rộng năm 2018 của de Boer "et al." cho thấy nó thuộc về chi "Amomum" nghĩa hẹp, vì thế nó được các tác giả Jana Leong-Škorničková và Kristýna Hlavatá chuyển sang chi "Amomum".

==Phân bố==
Loài này có trên đảo Sipura ở phía tây Sumatra, Indonesia.
Amomum rugosum

Amomum rugosum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Yee Kiew Kam mô tả khoa học đầu tiên tại trang 150 số 1 quyển 40 năm 1982 của "Notes from the Royal Botanic Garden, Edinburgh" dưới danh pháp "Elettariopsis smithiae" var. "rugosa" khi tác giả này mô tả loài "Elettariopsis smithiae". Năm 2003, Chong Keat Lim nâng cấp nó thành loài tách biệt gọi là "Elettariopsis rugosa". Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi "Amomum" nghĩa rộng năm 2018 của de Boer "et al." cho thấy nó thuộc về chi "Amomum" nghĩa hẹp, vì thế nó được các tác giả Jana Leong-Škorničková và Kristýna Hlavatá chuyển sang chi "Amomum".

==Phân bố==
Loài này có ở Selangor, Malaysia bán đảo.
Amomum slahmong

Amomum slahmong là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Chong Keat Lim mô tả khoa học đầu tiên năm 2003 dưới danh pháp "Elettariopsis slahmong". Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi "Amomum" nghĩa rộng năm 2018 của de Boer "et al." cho thấy nó thuộc về chi "Amomum" nghĩa hẹp, vì thế nó được các tác giả Jana Leong-Škorničková và Kristýna Hlavatá chuyển sang chi "Amomum".

==Phân bố==
Loài này có trong khu vực từ Thái Lan đến Malaysia bán đảo.
Amomum smithiae

Amomum smithiae là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Yee Kiew Kam mô tả khoa học đầu tiên năm 1982 dưới danh pháp "Elettariopsis smithiae". Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi "Amomum" nghĩa rộng năm 2018 của de Boer "et al." cho thấy nó thuộc về chi "Amomum" nghĩa hẹp, vì thế nó được các tác giả Jana Leong-Škorničková và Kristýna Hlavatá chuyển sang chi "Amomum".

==Phân bố==
Loài này có trong khu vực từ Thái Lan bán đảo tới Malaysia bán đảo, ở độ cao đến 500 m (1.650 ft).
Amomum stenosiphon

Amomum stenosiphon là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Karl Moritz Schumann mô tả khoa học đầu tiên năm 1899. Năm 1972, Brian Laurence Burtt và Rosemary Margaret Smith chuyển nó sang chi "Elettariopsis" với danh pháp "Elettariopsis stenosiphon". Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi "Amomum" nghĩa rộng năm 2018 của de Boer "et al." cho thấy nó thuộc về chi "Amomum" nghĩa hẹp, vì thế nó được các tác giả chuyển lại về chi "Amomum".

==Phân bố==
Loài này có ở Sarawak, Malaysia, trên đảo Borneo.
Amomum sumatranum

Amomum sumatranum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Theodoric Valeton mô tả khoa học đầu tiên năm 1921 dưới danh pháp "Elettariopsis sumatrana". Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi "Amomum" nghĩa rộng năm 2018 của de Boer "et al." cho thấy nó thuộc về chi "Amomum" nghĩa hẹp, vì thế nó được các tác giả Jana Leong-Škorničková và Kristýna Hlavatá chuyển sang chi "Amomum".

==Phân bố==
Loài này có ở Sumatra, Indonesia.
Tiểu đậu khấu ba thùy

Tiểu đậu khấu ba thùy (danh pháp khoa học: Amomum trilobum) là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain mô tả khoa học đầu tiên năm 1904 (séance du 9 Décembre 1904). Năm 1930, Ludwig Eduard Theodor Loesener chuyển nó sang chi "Elettariopsis" với danh pháp "Elettariopsis triloba". Tuy nhiên, các nghiên cứu phát sinh chủng loài của Kress "et al." (2002, 2007), Xia "et al." (2004), Mathisen (2014) chỉ ra rằng "Elettariopsis" lồng trong một nhánh của "Amomum" (cụ thể là nhánh "A. maximum"). Vì thế, hiện tại "Elettariopsis" được gộp lại trong "Amomum". 

==Phân bố==
Loài này có ở miền nam Việt Nam.

==Lưu ý==
Danh pháp "Amomum trilobum" là không hợp lệ ("nomen illegitimum"). Loài ở Philippines này hiện tại có danh pháp chính thức là "Wurfbainia hedyosma".
Mè tré một lá

Mè tré một lá (danh pháp khoa học: Amomum unifolium) là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain mô tả khoa học đầu tiên năm 1907. Năm 1997, Mark Fleming Newman chuyển nó sang chi "Elettariopsis" với danh pháp "Elettariopsis unifolia". Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi "Amomum" nghĩa rộng năm 2018 của de Boer "et al." cho thấy nó thuộc về chi "Amomum" nghĩa hẹp, vì thế nó được các tác giả chuyển nó trở lại chi "Amomum".

==Phân bố==
Loài này có ở miền nam Việt Nam.
Etlingera albolutea

Etlingera albolutea là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen & Mood mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Etlingera amomoides

Etlingera amomoides là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen & Mood mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Etlingera angustifolia

Etlingera angustifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera apus-hang

Etlingera apus-hang là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được C.K.Lim mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Etlingera araneosa

Etlingera araneosa là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Baker) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera aurantia

Etlingera aurantia là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Etlingera australasica

Etlingera australasica là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (R.M.Sm.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera baculutea

Etlingera baculutea là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen & Ibrahim mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Etlingera balikpapanensis

Etlingera balikpapanensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Etlingera baramensis

Etlingera baramensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được S.Sakai & Nagam. mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Etlingera barioensis

Etlingera barioensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Etlingera belalongensis

Etlingera belalongensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 1999.
Etlingera brachychila

Etlingera brachychila là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera brevilabrum

Etlingera brevilabrum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera bromeliopsis

Etlingera bromeliopsis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera burttii

Etlingera burttii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Etlingera calycina

Etlingera calycina là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera caudiculata

Etlingera caudiculata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera cevuga

Etlingera cevuga là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Seem.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera coccinea

Etlingera coccinea là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Carl Ludwig Blume đặt tên ban đầu là "Geanthus coccineus" năm 1823, nhưng danh pháp này không hợp lệ do thiếu mô tả khoa học. Năm 1827, Blume bổ sung mô tả khoa học đầu tiên cho loài này và dưới danh pháp "Elettaria coccinea" (trong tổ "Geanthus"). Năm 2003, Shoko Sakai & Hidetoshi Nagamasu chuyển nó sang chi "Etlingera".
Etlingera corneri

Etlingera corneri là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Mood & Ibrahim mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.
Etlingera corrugata

Etlingera corrugata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen & Mood mô tả khoa học đầu tiên năm 1999.
Etlingera crispata

Etlingera crispata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được C.K.Lim mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Etlingera dalican

Etlingera dalican là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Elmer) A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Etlingera dekockii

Etlingera dekockii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera densiuscula

Etlingera densiuscula là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera dictyota

Etlingera dictyota là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen & A.L.Lamb mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Etlingera diepenhorstii

Etlingera diepenhorstii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Teijsm. & Binn.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera elatior

Etlingera elatior là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Jack) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Những bông hoa màu hồng sặc sỡ được sử dụng trong trang trí sắp xếp, trong khi nụ hoa là một thành phần quan trọng trong món laksa Nonya. Tại Bắc Sumatra, nụ hoa được sử dụng cho một món ăn gọi là mas arsik ikan (Zanthoxylum acanthopodium / Szechuan cá chép hồ tiêu và gia vị).
Nó được biết đến ở Indonesia với tên gọi bunga kecombrang hoặc honje, tiếng Mã Lai là bunga kantan và tiếng Thái là ดา หลา, daalaa. Tại Thái Lan, nó được chế biến thành món salad Thái. Cây Red Stinger trong Plants vs Zombies được lấy cảm hứng từ loài thực vật này.
Etlingera facifera

Etlingera facifera là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Etlingera fimbriobracteata

Etlingera fimbriobracteata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (K.Schum.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera foetens

Etlingera foetens là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Blume) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera fulgens

Etlingera fulgens là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) C.K.Lim mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.
Etlingera goliathensis

Etlingera goliathensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera gracilis

Etlingera gracilis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera grandiflora

Etlingera grandiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera grandiligulata

Etlingera grandiligulata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (K.Schum.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera harmandii

Etlingera harmandii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain mô tả khoa học đầu tiên năm 1907 dưới danh pháp "Amomum harmandii". Năm 1986, Rosemary Margaret Smith chuyển nó sang chi "Etlingera".
Etlingera heliconiifolia

Etlingera heliconiifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (K.Schum.) A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2010.
Etlingera hemisphaerica

Etlingera hemisphaerica là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Blume) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera heyneana

Etlingera heyneana là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera insolita

Etlingera insolita là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Etlingera inundata

Etlingera inundata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được S.Sakai & Nagam. mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Etlingera isip

Etlingera isip là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Etlingera kenyalang

Etlingera kenyalang là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen & H.Chr. mô tả khoa học đầu tiên năm 2005.
Etlingera labellosa

Etlingera labellosa là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (K.Schum.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera lagarophylla

Etlingera lagarophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Etlingera latifolia

Etlingera latifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera linguiformis

Etlingera linguiformis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Roxb.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera littoralis

Etlingera littoralis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Johann Gerhard König mô tả khoa học đầu tiên năm 1783 dưới danh pháp "Amomum littorale". Năm 1792, Giseke chuyển nó sang chi "Etlingera".

Nó được tìm thấy trong các rừng nhiệt đới vùng đất thấp ở cao độ đến 300 m tại Đông Dương, Hải Nam và Malesia.

Hiện tại người ta không chia nó thành các phân loài.

==Lưu ý==
Các tài liệu thực vật học trước năm 2006 còn coi "Achasma megalocheilos" , "Amomum megalocheilos" , "Hornstedtia megalochilus"  là đồng nghĩa của "E. littoralis", nhưng kể từ năm 2006 thì Axel Dalberg Poulsen đã tách "Etlingera megalocheilos" ra khỏi "E. littoralis".
Etlingera loerzingii

Etlingera loerzingii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera longifolia

Etlingera longifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (K.Schum.) A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Etlingera longipetala

Etlingera longipetala là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera longipetiolata

Etlingera longipetiolata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (B.L.Burtt & R.M.Sm.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera loroglossa

Etlingera loroglossa là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Gagnep.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera maingayi

Etlingera maingayi là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Baker) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera megalocheilos

Etlingera megalocheilos là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được William Griffith mô tả khoa học đầu tiên năm 1851 dưới danh pháp "Achasma megalocheilos". Trong một thời gian dài người ta coi nó là đồng loài với "Etlingera littoralis". Năm 2006, Axel Dalberg Poulsen tách nó ra khỏi "E. littoralis".

Loài này có tại Malaysia bán đảo, Borneo, Sumatra và Java.
Etlingera metriocheilos

Etlingera metriocheilos là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Griff.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera minor

Etlingera minor là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera moluccana

Etlingera moluccana là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (K.Schum.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera muluensis

Etlingera muluensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera muriformis

Etlingera muriformis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Etlingera nasuta

Etlingera nasuta là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (K.Schum.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera newmanii

Etlingera newmanii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được S.Sakai & Nagam. mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Etlingera otiolophos

Etlingera otiolophos là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Etlingera palangkensis

Etlingera palangkensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.Takano & Nagam. mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Etlingera pandanicarpa

Etlingera pandanicarpa là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Elmer) A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Etlingera pauciflora

Etlingera pauciflora là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Etlingera pavieana

Etlingera pavieana là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain mô tả khoa học đầu tiên năm 1906 dưới danh pháp "Amomum pavieanum" theo mẫu vật do Jean Baptiste Louis Pierre thu tại Campuchia. Năm 1986, Rosemary Margaret Smith chuyển nó sang chi "Etlingera".

==Phân loài==
- "Etlingera pavieana" subsp. "hirticalyx" (đồng nghĩa: "Amomum hirticalyx" ): Phân bố: Đảo Koh, Thái Lan.
- "Etlingera pavieana" subsp. "pavieana": Nguyên chủng. Phân bố: Campuchia, Việt Nam.
Etlingera peekelii

Etlingera peekelii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.