Danh sách quân chủ Sachsen

Dưới đây là danh sách các nhà cai trị vùng lãnh thổ Sachsen từ khi còn là một công quốc ở thế kỷ thứ 9 cho đến khi chế độ quân chủ của người Đức kết thúc vào năm 1918, bao gồm các tước vị công tước, tuyển hầu cũng như là quốc vương sau này.

Các quân chủ Sachsen kể từ Tuyển hầu Johann Cương quyết ("Johann der Beständige") đều theo đạo Luther. Đến thời August Mạnh mẽ ("August der Starke") hay Tuyển hầu Friedrich August I, vì để được bầu làm Vua của Ba Lan và Đại vương công của Lietuva, ông đã cải đạo sang Công giáo. Từ đó, các hậu dệ của ông, bao gồm các vị vua của Sachsen, đều theo Công giáo.

==Thủ lĩnh các bộ tộc Sachsen cổ==
Vùng lãnh thổ các bộ tộc Sachsen cổ ban đầu bao gồm các vùng đất của người Sachsen ở phía Tây Bắc nước Đức ngày nay, gần tương ứng với lãnh thổ của bang Niedersachsen, các vùng Westfalen và Tây Sachsen-Anhalt. Chúng hoàn toàn không tương ứng với lãnh thổ của bang Sachsen hiện đại.

Khi người Frank trỗi dậy, hình thành nên Đế quốc Frank, đã liên tục chinh phạt các bộ tộc xung quanh để mở rộng lãnh thổ, trong có cả người Sachsen. Quá trình này hầu như được hoàn thành dưới thời của Charlemagne, khi mà lãnh thổ các bộ tộc Sachsen hầu như đã nằm trọn trong lòng Đế chế Caroling.

Trong các nguồn tài liệc về các bộ tộc Sachsen, rải rác một số nhân vật được ghi nhận như là một thủ lĩnh của liên minh các bộ tộc người Sachsen như:
- Hadugato (hay "Hathagat"; ?-531), người lãnh đạo các bộ tộc Sachsen giành chiến thắng trước người Thuringi (hay Tueringi hoặc Thoringi) trong trận chiến Burgscheidungen.
- Berthoald (?-622), thủ lĩnh người Sachsen chư hầu dưới thời trị vì của các vị vua người Frank Chlothar II và Dagobert I, từng lãnh đạo người Sachsen nổi dậy chống lại sự cai trị của Vương triều Meroving nhưng thất bại.
- Theoderic (còn được viết là "Theodric", "Diederik", "Didrik" hay "Dietrich"; m. 743–744), thủ lĩnh người Sachsen chống lại sự xâm lược của các lãnh chúa Frank là Pépin Lùn và Carloman.

- Widukind (còn gọi là "Wittekind" hay "Weking"; m. 777–810), thủ lĩnh người Sachsen đầu tiên được ghi nhận với danh hiệu "dux Saxonum", từng lãnh đạo người Sachsen chống lại sự cai trị của Vương triều Caroling nhưng thất bại và bị buộc cải sang đạo Công giáo.
- Albion (còn được viết là "Abbion", hay rút gọn thành "Abbio" hoặc "Abbi"; m. 785–811), một thủ lĩnh người Sachsen, hợp tác với Widukind để chống lại người Frank. Cũng như Widukind, sau khi đầu hàng người Frank, ông cũng bị buộc cải sang đạo Công giáo.

Đến cuối thế kỷ IX, tiếp theo quá trình tan rã của Đế quốc Frank, các vua Đông Frank cũng mất dần quyền lực vào tay các thủ lĩnh địa phương ("dux"), dẫn đến sự hình thành các công quốc gốc, trong đó có Công quốc Sachsen.

== Công tước xứ Sachsen ==
=== Thời kỳ Công quốc bộ lạc mới ===
Sau khi nhà Welfs để mất sự thống trị của mình đối với công quốc Sachsen vào năm 1180, lãnh thổ của công quốc này bị thu hẹp rất nhiều. Chỉ còn Công quốc Braunschweig nằm trong tay nhà Welf, trong khi đó các giám mục thành Köln có trong tay vùng Westphalia. Các công tước nhà Askanier di chuyển dần các vùng đất mà mình cai trị về phía Đông, gần sông Elbe. Vúng đất này thi thoảng đựoc gọi với cái tên Tân Công quốc Sachsen, kết quả của viêc dời đất Sachsen về phía Đông.

Vào thê kỷ thứ 10, Hoàng đế Otto I thành lập nên Hành cung Bá quốc xứ Sachsen trên cơ sở vùng Saale-Unstrut ở miền Nam xứ Sachsen. Những người cai trị vùng đất đầu tiên là các bá tước xứ Hessengau, rồi đến các bá tước xứ Goseck, Sommerschenburg, tiếp theo nữa là các landgraf (Phương Bá tước) xứ Thüringen. Khi các landgraf nhà Wettin lên kế vị Tuyển hầu quốc Sachsen thì hai vùng đất trên sát nhập trở lại.

== Tân Sachsen: Công quốc và Tuyển hầu quốc ==
Các công tước mới của Công quốc thay biểu tượng hình con ngựa cũ đang được sử dụng trên quốc huy Sachsen () bằng các hình ảnh và biểu tượng khác mang màu sắc của nhà Askanier (), thêm vào một đường cong chéo góc crancelin (mang hình cây hoa vân hương - biểu tượng của tước hiệu công tước Sachsen) lên làm quốc huy mới của nhà nước Sachsen (). Gia tộc Wettin kế thừa gia tộc Askanier tiếp tục sử dụng huy hiệu này.

Sau sự phân chia lãnh thổ Sachsen, số hiệu của các công tước được tính lại từ đầu (ngoại trừ công tước đầu tiên là Bernhard III tiếp tục đánh số theo hai công tước Sachsen trước đó có cùng tên cai trị xứ Sachsen cai trị trước năm 1180). Giả dụ như công tước kế nhiệm Bernhard III là Albrecht I được đánh số thứ tự là 1, mặc dù trước năm 1180 cũng đã có người tên Albrecht (cũng thuộc nhà Askanier) đã cai trị công quốc này.

=== Nhà Askanier ===
==== Danh sách ====
Dòng nam của nhà Askanier cai trị các vùng đất thuộc Tuyển hầu quốc Sachsen tuyệt tự sau cái chết của Julius Franz vào ngày 30 tháng 9 năm 1689. Dù có hai công tước nữ là con của Julius Franz có thể kế vị nhưng nhà Weft đã nhanh chóng chiếm đoạt lấy chức vụ đứng đầu nhà nước Sachsen và không cho phép con gái cả của ông này là Anna Maria Franziska xứ Sachsen-Lauenburg có cơ hội thừa kế tước vị Công tước xứ Sachsen. Trên thực tế, Georg Wilhelm là nội huyền tôn của Magnus I thông qua tằng tổ mẫu là Dorothea xứ Sachsen-Lauenburg, và con cháu của ông sẽ kế thừa ngôi vị quân chủ Anh quốc từ năm 1714. Năm 1814, sau khi bị phế truất vài lần trong quá trình diễn ra cuộc chiến tranh Napoleon, con trai của Geogre III là nhiếp chính vương Geogre đồng ý nhượng xứ Sachsen-Lauenburg cho người chú người Đan Mạch trong tiến trình tái cấu trúc lại các phần lãnh thổ trong Đại hội Viên. Người chú đó là Frederik VI của Đan Mạch, và ông cũng là người đổi màu huy hiệu của xứ Sachsen-Lauenburg sang đỏ và vàng. Công quốc tiếp tục đổi chủ trong năm 1865, lần này Christian IX của Đan Mạch bị phế truất trong chiến tranh Schleswig lần thứ hai và bị buộc phải từ nhiệm theo Hòa ước Viên, theo đó, xứ Sachsen-Lauenburg được chuyển giao cho Wilhelm I của Phổ, với Hội đồng đẳng cấp xứ Sachsen-Lauenburg là bên tiếp nhận vương quyền. Huy hiệu giờ đây được đổi thành màu đỏ và bạc, với viền ngoài là màu đen và trắng đặc trưng của Phổ. Cả bên phía công tước lẫn bên phía các đẳng cấp quyết định sát nhập xứ Sachsen-Lauenburg vào nước Phổ, với tên gọi mới là quận Công quốc Lauenburg, có hiệu lực chính thức từ ngày 1 tháng 7 năm 1876.

=== Nhà Wettin ===
Nhánh Askanier của xứ Sachsen-Wittenberg tuyệt tư sau cái chết của tuyển hầu tước Albrecht III năm 1422, và ngay sau đó hoàng đế Sigismund trao phần đất của tuyển hầu quốc cho Phiên hầu tước Friedrich IV xứ Meißen, đồng minh trung thành của Hoàng đế trong chiến tranh Hussite. Friedrich IV giờ đây không chỉ kiểm soát xứ Sachsen-Wittenberg mà còn kiểm soát Phiên hầu quốc Meißen và Phương Bá quốc Thüringen với tư cách là một thành viên của nhà Wettin (gia tộc này cai trị hai vùng này trước đó lần lượt vào các năm 1089 và 1242). Do đó, khi toàn bộ các vùng đất vừa nêu trên thống nhất với nhau cả về mặt lãnh thổ lẫn người cai trị vào năm 1423, cái tên Thượng Sachsen (tên gọi đơn giản hơn là Sachsen) được gán cho vùng đất mới thống nhất này.

== Vương quốc Sachsen ==
Đế quốc La Mã Thần thánh giải thể năm 1806. Tuyển hầu quốc Sachsen, đồng minh của Napoleon I, thúc đẩy nhanh hơn sự giải thể này bằng cách trở thành người cai trị của Vương quốc Sachsen độc lập được vào cùng trong năm này 

== Xem thêm ==
- Huy hiệu Sachsen
- Vương tộc Wettin
- Lịch sử Sachsen

== Liên kết ngoài ==
- House Laws of the Kingdom of Saxony