Bão Kajiki (2025)

Bão Kajiki còn được định danh là bão Isang tại Philippines và Bão số 5 tại Việt Nam, là một xoáy thuận nhiệt đới mạnh đã ảnh hưởng đến miền Bắc Việt Nam sau khi đi dọc qua khu vực phía nam đảo Hải Nam vào cuối tháng 8 năm 2025. Là cơn bão được đặt tên thứ mười ba và là cơn bão cuồng phong thứ năm của mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2025, Kajiki bắt nguồn từ một vùng áp thấp ở phía đông Philippines vào ngày 22 tháng 8. Kajiki lần đầu tiên đổ bộ vào Casiguran, Aurora lúc 09:50 PHT (01:50 UTC) với cường độ áp thấp nhiệt đới yếu. Nó suy yếu nhẹ khi đi qua Quirino rồi đến Ifugao trước khi tiến vào Biển Đông vào ngày 23 tháng 8, Kajiki đã mạnh lên trên Biển Đông. Sau đó, Kajiki đi dọc bờ biển phía nam đảo Hải Nam, gây ra gió mạnh và mưa lớn cho hòn đảo này, trước khi đổ bộ vào khu vực giữa Nghệ An và Hà Tĩnh vào khoảng 18:00 ICT (11:00 UTC) ngày 25 tháng 8. Di chuyển về phía tây qua các khu vực đất liền, tàn dư của Kajiki tiếp tục gây mưa to và gió mạnh tại Thái Lan và Myanmar trước khi tan hoàn toàn vào ngày hôm sau.

== Lịch sử khí tượng ==
Ngày 20 tháng 8, một vùng áp thấp đi vào khu vực Trách nhiệm dự báo của Philippines (PAR) ở phía đông nam đảo Luzon. Đến ngày 22 tháng 8, Cục quản lý Thiên văn, Địa vật lý và Khí quyển Philippines (PAGASA) đã nâng cấp hệ thống này, khi đó nằm ở phía đông tỉnh Aurora, thành một áp thấp nhiệt đới và đặt tên là Isang. Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) cũng phân loại hệ thống này là một áp thấp nhiệt đới vào lúc 01:10 UTC, trong khi Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp (JTWC) ban hành Cảnh báo Hình thành Xoáy thuận Nhiệt đới (TCFA), cho rằng các điều kiện thuận lợi cho sự phát triển trong những ngày tới. Sau đó trong ngày, Isang đã đổ bộ vào Casiguran, Aurora vào khoảng 09:50 PHT (01:50 UTC). Vào lúc 15:00 UTC, JTWC đã nâng cấp hệ thống này thành một áp thấp nhiệt đới, định danh là 19W, khi nó tiến vào Biển Tây Philippines.

Đến 06:30 PHT ngày 23 tháng 8 (22:30 UTC), Isang đã tiến vào Biển Đông, nơi nó tiếp tục mạnh lên trong các điều kiện rất thuận lợi, bao gồm gió cắt thấp, nhiệt độ bề mặt biển ấm và sự phân kỳ tầng cao về phía tây nam. Vào lúc 10:05 JST (01:05 UTC), 19W đã mạnh lên thành bão nhiệt đới và được JMA đặt tên là Kajiki khi nó di chuyển theo hướng tây tây bắc. Tuy nhiên, khi đang ở khu vực đông đông bắc Đà Nẵng, hình ảnh vệ tinh cho thấy gió cắt thẳng đứng ở mức trung bình đã phần nào cản trở sự phát triển, khiến tâm hoàn lưu gió thấp (LLCC) một phần lộ ra ở rìa phía đông của vùng đối lưu. Mặc dù vậy, hình ảnh vi sóng cho thấy các dải đối lưu sâu đã quấn vào hoàn lưu. Vào lúc 21:50 JST (12:50 UTC), JMA đã nâng cấp Kajiki thành một bão nhiệt đới dữ dội khi nó tiếp tục mạnh lên đều đặn trong quá trình di chuyển về phía tây dọc rìa phía nam của áp cao cận nhiệt đới. Cả JMA và JTWC đều nâng cấp cơn bão này thành bão cuồng phong vào đầu ngày hôm sau, trong đó JTWC phân loại Kajiki là bão tương đương Cấp 1 theo thang bão Saffir–Simpson. Sau đó, cơn bão hình thành một mắt bão không rõ ràng, cho thấy nó đã trải qua quá trình tổ chức cấu trúc, đây là dấu hiệu của sự mạnh lên. Kajiki cũng thể hiện một tâm hoàn lưu gió thấp (LLCC) rõ ràng, cho thấy các dải đối lưu sâu đã quấn chặt hơn quanh tâm bão. Vào lúc 14:00 UTC, JTWC đã nâng cấp Kajiki thành một cơn bão tương đương Cấp 2 theo thang bão Saffir–Simpson, lưu ý rằng cơn bão có lõi nhỏ gọn, khi nó đi dọc bờ biển phía nam đảo Hải Nam. Sau đó, Kajiki suy yếu nhẹ, với hình ảnh vệ tinh cho thấy các đám mây ấm lên dọc rìa phía tây của cơn bão, báo hiệu xu hướng suy yếu khi nó tiến gần Vịnh Bắc Bộ, nơi có hàm lượng nhiệt đại dương thấp hơn. Sau đó, Kajiki trải qua một chu kỳ thay thế thành mắt bão, cho thấy sự suy yếu đã bắt đầu, với một lõi trong nhỏ gọn, một dải mây lặng bao quanh và một thành mắt bão thứ cấp đang hình thành. Tuy nhiên, hệ thống vẫn duy trì dòng thoát khí mạnh cả về phía cực và phía xích đạo. Kajiki đã đổ bộ vào khu vực giữa Nghệ An và Hà Tĩnh vào khoảng 18:00 ICT (11:00 UTC) ngày 25 tháng 8. Sau đó, JTWC phát đi bản tin cuối cùng vào lúc 15:00 UTC khi cơn bão di chuyển sâu vào đất liền. Trong khi đó, JMA vẫn tiếp tục theo dõi Kajiki khi nó đi qua Việt Nam dưới dạng áp thấp nhiệt đới cho đến khi hệ thống này được ghi nhận là đã tan rã vào lúc 18:00 UTC ngày 26 tháng 8.

== Ảnh hưởng ==
=== Việt Nam ===
Chính quyền các tỉnh từ Thanh Hóa đến phía bắc Quảng Trị đã nâng mức cảnh báo rủi ro thiên tai khi cơn bão tiến gần vào đất liền. Các hãng hàng không Việt Nam như Vietnam Airlines và Vietjet đã hủy hàng chục chuyến bay trước khi bão đổ bộ. Hơn 325.000 cư dân tại một số tỉnh ven biển đã được lên kế hoạch sơ tán khi Kajiki tiến gần vào đất liền. Một số tỉnh ven biển cũng tạm thời cấm tàu thuyền ra khơi vào ngày 24 tháng 8. Ba chuyến tàu chở khách của Đường sắt Việt Nam đã bị tạm dừng hoạt động để phòng tránh bão. Chính quyền cũng cảnh báo người dân ở trong nhà và nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất. Sân bay Thọ Xuân và sân bay Đồng Hới cũng tạm thời ngừng hoạt động vào ngày 25 tháng 8 để đảm bảo an toàn cho hành khách, thiết bị và cơ sở hạ tầng.

Bão Kajiki đã khiến 1 người thiệt mạng và 8 người khác bị thương, bão đã làm hư hại hoặc ngập lụt 933 công trình, làm bật gốc 40.424 cây và ảnh hưởng đến 29.850 ha cây trồng tại tỉnh Hà Tĩnh. Tính đến ngày 29 tháng 11 năm 2025, tổng thiệt hại kinh tế do bão Kajiki gây ra ước tính trên 6.141 tỷ VND (tương đương 244 triệu USD). Ngoài ra, cũng ghi nhận một trường hợp tử vong ở tỉnh Ninh Bình và một trường hợp tử vong ở tỉnh Nghệ An. Tại xã Kim Hoa, tỉnh Hà Tĩnh, một người đã thiệt mạng và một người khác bị thương nặng khi đang sửa mái nhà để chuẩn bị ứng phó với cơn bão. Lũ lụt tại một nhà máy thủy điện ở Sa Pa, tỉnh Lào Cai đã khiến một công nhân thiệt mạng và làm hai thường dân mất tích. Tổng cộng, Kajiki đã gây ra 47 ca bị thương và khiến 4 người mất tích tại các tỉnh Thanh Hóa, Tỉnh Tuyên Quang và Tỉnh Sơn La. Ảnh hưởng diện rộng của bão còn làm 1,55 triệu người bị mất điện, 17 công trình bị phá hủy, cùng với 34.756 ngôi nhà, 380 trường học, 102 tàu thuyền, 44 cơ sở y tế và 72 công trình khác bị hư hại hoặc ngập lụt. Ngoài ra, 239 điểm sạt lở đất đã làm gián đoạn giao thông, và hơn 116.700 ha (288.000 mẫu Anh) hoa màu trên toàn quốc bị ảnh hưởng.