hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Người Daur

Người Daur, hay người Đạt Oát Nhĩ (Phồn thể: 達斡爾族, Giản thể: 达斡尔族, Bính âm: Dáwò'ěr zú, Hán Việt: Đạt Oát Nhĩ tộc) cũng từng được gọi là ""Dahur"" là một trong 56 dân tộc được công nhận chính thức tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Dân số của dân tộc này là 132.394 theo thống kê năm (2000), và hầu hết trong số họ sống ở Kỳ tự trị dân tộc Daur Morin Dawa ("Mòlì Dáwǎ Dáwò'ěrzú Zìzhìqí" 莫力達瓦達斡爾族自治旗/莫力达瓦达斡尔族自治旗) tại Hulun Buir, Nội Mông. Ngoài ra, một số người Daur cũng sinh sống tại Tacheng, Tân Cương do quá trình di cư từ đời nhà Thanh. Tiếng Daur là một phần của nhóm ngôn ngữ Mông Cổ. Ngôn ngữ này không có chữ viết chuẩn, mặc dù một cách đọc dựa trên cơ sở Bính âm đã được học giả người gốc Daur Merden Enhebatu phát triển.

== Lịch sử ==
Về mặt di truyền, người Daur là hậu duệ của người Khiết Đan, và điều này đã được chứng minh qua các phân tích DNA gần đây. Trong thế kỷ 17, một số hoặc tất cả những người Daurs sống dọc theo sông Shilka, thượng lưu sông Amur, và ven sông Zeya. Họ dùng tên dân tộc mình để đặt tên cho vùng đất Dauria, còn được gọi là Transbaikal, mà nay là lãnh thổ của Nga ở phía đông của hồ Baikal. Đối mặt với sự lấn chiếm của Nga trong khu vực Amur, từ năm 1654 đến 1656, trong thời cai trị của Hoàng đế Thuận Trị, người Daur đã bị buộc phải di chuyển xuống phía Nam và định cư bên bờ Nộ Hà, từ đó họ đã liên tục nhập ngũ để phục vụ trong hệ thống Bát Kỳ của hoàng đế nhà Thanh. Khi quân Nhật xâm chiếm Mãn Châu vào năm 1931, người Daur đã tiến hành một cuộc kháng cự mạnh mẽ chống lại quân xâm lược.

== Văn hóa ==
Có một cấu trúc có thứ bậc rất đáng chú ý. Những người có cùng họ thụ tập thành các "Hala", họ sống với nhau với nhau như một nhóm, và hình thành hai hoặc ba thị trấn. Mỗi Hala được chia thành các gia tộc khác nhau ("mokon") sống trong cùng thị trấn. Nếu có một cuộc hôn nhân giữa các gia tộc khác nhau, người chồng vẫn tiếp tục sống với gia tộc của người vợ mà không được quyền sở hữu.

== Tôn giáo ==
Nhiều người Daur là tín đồ shaman giáo. Mỗi gia tộc có pháp sư riêng của mình về tất cả các nghi lễ quan trọng trong cuộc sống. Tuy nhiên có một số lượng đáng kể Daurs người đã cải sang Lạt Ma giáo (Phật giáo Tây Tạng).
== Liên kết ngoài ==
- Unicode Manchu/Sibe/Daur Fonts and Keyboards
- The Daur ethnic minority (Chinese government site, in English)
Người Yugur

Người Yugur (Giản thể: 裕固族, Phồn thể: 裕固族, Bính âm: Yùgù Zú, Hán Việt: Dụ Cố tộc), hay còn gọi theo truyền thống là người Uyghur vàng, là một trong 56 dân tộc được chính thức công nhận tại Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa.

Người Yugur sinh sống chủ yếu tại Huyện tự trị dân tộc Yugur Túc Nam tại tỉnh Cam Túc. Theo thống kê năm 2000 người Yugur có 13.719 thành viên.

Dân tộc này chủ yếu theo Phật giáo, còn những người Uyghur Tân Cương thì đã cải sang Hồi giáo. Một số học giả như Pál Nyíri và Joana Breidenbach cho rằng văn hóa, ngôn ngữ và tín ngưỡng của người Yugur gần gũi hơn với Liên minh Uyghur thời cổ tại Karakorum, hơn là với văn hóa của người Uyghur ở Tân Cương hiện nay.

==Liên kết ngoài==
- Slide shows, maps and other material on the Yugur from author Eric Enno Tamm
- Original Western Yugur texts with English translation plus PDF grammar of Sarig Yugur
Adolfo Rodríguez Saá

Adolfo Rodríguez Saa Montero Páez (phát âm tiếng Việt: Rô-đri-ghết Xa; sinh ngày 25 tháng 7 năm 1947) là một chính trị gia người Argentina. Ông là thống đốc của tỉnh San Luis và có một thời gian ngắn làm tổng thống Argentina trong thời kỳ nước này bị khủng hoảng kinh tế. Ông là người ra quyết định chọn đồng Argentino là đồng tiền chính thức của nước này trong kế hoạch cải tổ để cứu vãn nền kinh tế quốc gia trước nguy cơ phá sản.

== Tiểu sử ==
Rodríguez Saa được sinh ra trong một gia đình có truyền thống chính trị và có địa vị quan trọng ở San Luis. Ông nội của ông trùng tên với ông cũng là Adolfo Rodríguez Saa, cha của ông là cảnh sát trưởng. Sáa tốt nghiệp luật sư của trường Đại học Quốc gia Cuyo và trường Đại học Buenos Aires, và trở thành một nhà lập pháp cấp tỉnh vào năm 1973 lúc ở tuổi 25. Năm 1993 ông bị dính vào một vụ bê bối nhỏ. Sau đó Rodríguez Saa được bầu làm thống đốc của San Luis giai đoạn năm 1983-2001.

==Nắm quyền năm 2001==
Năm 2001, Argentina bị khủng hoảng kinh tế trầm trọng, Tổng thống Argentina Fernando de la Rua từ chức sau khi các cuộc bạo loạn phản đối chính phủ năm 2001. Phó Tổng thống thứ của ông Carlos Álvarez đã từ chức từ tháng trước. Quốc hội phải kêu gọi thành lập một hội đồng đặc biệt để chỉ định một tổng thống mới. Adolfo Rodriguez Saa đã được bầu bởi 169 phiếu thuận so với 138 phiếu chống Ông được sự hỗ trợ của PJ và các đảng khác như đảng Cộng hòa... Ông lên nắm quyền vào ngày 23 tháng 12 năm 2001.

Trong thời gian ngắn của ông lên nắm quyền, ông tuyên bố thành lập một loại tiền tệ mới, đồng Argentino để khắc phục tình trạng thiếu tiền mặt do cuộc khủng hoảng kinh tế. Nhưng những bất ổn dân sự của ngày trước đó lại nổi lên khi ông công bố nội các của ông, vì nó bao gồm Carlos Grosso là trưởng Nội các Bộ trưởng. Grosso là một cựu thị trưởng Buenos Aires, với một hình ảnh không được đẹp. Kết quả là, Rodríguez Saa phải giải tán toàn bộ nội các của ông. Sau đó ông từ chức vào này 30 tháng 12 năm 2001.

==Đời tư==
Rodríguez Saa đã có năm con với người vợ đầu tiên của mình và một với bà thứ hai. Anh trai của ông, Alberto Rodriguez Saa hiện là thống đốc của San Luis. Nói chung cuộc sống gia đình ông rất sung túc, giàu có.
Mộc Lộc đại vương

Mộc Lộc đại vương (chữ Hán:木鹿大王, bính âm: Mulu dawang) là nhân vật hư cấu trong bộ tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa của nhà văn La Quán Trung, trong tiểu thuyết này, Mộc Lộc là đại vương và chúa của động Bát Nạp (chữ Hán:八納洞; bính âm: Bana), một động ở mé tây nam nơi Mạnh Hoạch cư ngụ, Mộc Lộc có tài cao tay phù phép, thường hay cưỡi voi, biết phép hô gió gọi mưa, hổ, báo, sói, lợn lòi, rắn dữ, rết độc thường đi theo, thủ hạ lại có ba vạn thần binh, rất là khỏe mạnh. Mộc Lộc là đồng minh của Mạnh Hoạch trong cuộc chiến chống lại Thục Hán do Gia Cát Lượng cầm đầu vào vùng Nam Trung. Quân đội của ông với nhiều thú dữ như voi, hổ, báo đã gây khiếp đảm cho quân Thục. Sau đó bị Gia Cát Lượng dùng xe phun lửa đánh tan đám thú, Mộc Lộc đại vương chết trong đám loạn quân.

==Tham chiến và tử trận==
Mộc Lộc được miêu tả là lưng đeo hai thanh gươm báu, tay cầm chuông con, cưỡi voi trắng, mình khoác mang to tết vàng và hạt châu, lưng đeo hai mũi đại đao, dẫn một toán quân và các giống hùm beo tiến quân về giúp Mạnh Hoạch. Mộc Lộc dẫn quân sĩ và những giống mãnh thú ra trận. Triệu Vân, Ngụy Diên đem quân dàn thành thế trận và nhìn thấy tinh kỳ, khí giới của quân Man đều khác cách cả. Quân sĩ nhiều người không mặc áo sống, trần truồng như nhộng, mặt mũi đen sì, mình đeo bốn con dao nhọn. Trong quân không đánh trống, chỉ rung chuông làm hiệu.

Mộc Lộc lẩm nhẩm trong mồm, niệm chú mấy câu, tay rung quả chuông. Bỗng dưng gió thổi đùng đùng, sỏi đá bay rào rào như mưa to. Lại nghe thấy rúc một tiếng còi, rồi hổ, báo, sói, gấu, lợn lòi, rắn rết to như cột, lướt theo gió ùa đến, con thì nhe nanh, con thì múa vuốt, tràn sang trận Thục. Quân Thục khiếp sợ, chưa đánh đã vỡ, xô nhau chạy toán loạn. Quân Man đuổi đánh đến giáp đường Tam Giang mới rút về.

Hôm sau, Gia Cát Lượng đích thân ra trận, Mộc Lộc tiếp tục sử dụng chiến thuật cũ, mồm niệm thần chú, tay rung chuông. Một lát, gió to ào ào nổi lên, các giống mãnh thú xông đến. Khổng Minh cho các thú gỗ trong trận Thục bấy giờ mới ùa sang. Những giống thú ấy bên trận Man, thấy các giống lớn bên Thục miệng lè ra lửa, mũi thở ra khói, trên mình chuông kêu leng keng, giơ nanh múa vuốt, nên không dám đến gần, cong đuôi chạy trở về, giày xéo quân Man, chết hại rất nhiều. Khổng Minh thúc quân ùa vào, trống, tù và vang lừng, đuổi đánh rát. Mộc Lộc chết trong đám loạn quân.

==Xem thêm ==
- Ngột Đột Cốt
- Đoá Tư đại vương
- Danh sách nhân vật hư cấu trong Tam quốc diễn nghĩa
- Danh sách sự kiện hư cấu trong Tam Quốc diễn nghĩa
Ou Chrov

Ou Chrov () là một huyện ("srok") ở phía tây tỉnh Banteay Meanchey tây bắc Campuchia. Thị trấn biên giới Poipet nằm trong huyện này. Poipet là huyện lị và cách tỉnh lị tỉnh Sisophon 48,5 km về phía tây theo đường bộ. Ou Chrov là một trong những huyện cực tây của Banteay Meanchey. 
== Hành chính ==
huyện Ou Chrov được chia thành:

==Liên kết ngoài==
- Banteay Meanchey at Royal Government of Cambodia website
- Banteay Meanchey at the Ministry of Commerce website
Người Anglo-Saxon

Anglo-Saxon (phiên âm tiếng Việt là "Ăng-lô Xắc-xông") hay Anh-Sắc là một dân tộc sống tại Đảo Anh từ thế kỷ 5 CN. Họ bao gồm những người có gốc từ các bộ lạc German tới từ lục địa châu Âu, và những cư dân bản địa tiếp nhận một số khía cạnh của văn hóa và ngôn ngữ Anglo-Saxon. Về mặt lịch sử, giai đoạn Anglo-Saxon ở Đảo Anh trải dài từ năm 450 tới năm 1066, khi mà người Norman xâm chiếm Anh.

Thuật ngữ từ Anglo-Saxon cũng được dùng để đề cập tới tiếng Anh cổ và một ngôn ngữ được sử dụng bởi người Anglo-Saxon và con cháu của họ ở những vùng đất mà ngày nay là Anh Cát Lan và một vài phần đông nam Scotland từ giữa thế kỷ thứ 5 cho tới giữa thế kỷ thứ 12.

Tu sĩ Bede vào đầu thế kỷ 8 đã nhận định người Anh là hậu duệ của ba bộ tộc German:

- Người Angles, một bộ tộc bắt nguồn từ Angeln (ở miền bắc Đức ngày nay); Bebe viết rằng cả dân tộc Angles đến đảo Anh, bỏ hoang vùng đất cũ của họ. Cái tên "England" (tiếng Anh cổ: Engla land và Ængla land) bắt nguồn từ bộ tộc này.
- Người Sachsen, có nguồn gốc từ vùng Hạ Sachsen (thuộc Đức ngày nay; tiếng Đức: "Niedersachsen") và các quốc gia thuộc vùng đất thấp.
- Người Jute, có từ bán đảo Jutland (thuộc Đan Mạch ngày nay, tiếng Đan Mạch: "Jylland")

Ngôn ngữ của những bộ tộc này là tiếng Anh cổ, bắt nguồn từ nhóm ngôn ngữ Tây German. hay nói cách khác, tiếng Anh cổ chính là tiếng Đức cổ trong tiếng Đức gọi là Niederdeutsch hay Plattdeutsch.

==Liên kết==
- Photos of over 600 items found in the Anglo-Saxon Hoard in Staffordshire Sept. 2009
- Anglo-Saxon gold hoard September 2009: largest ever hoard officially declared treasure
- Huge Anglo-Saxon gold hoard found, BBC News, with photos.
- Fides Angliarum Regum: the faith of the English kings
- Anglo-Saxon Origins: The Reality of the Myth by Malcolm Todd
- "An Anglo-Saxon Dictionary"
- Simon Keynes' bibliography of Anglo-Saxon topics
Mã Hưu

Mã Hưu (chữ Hán: 馬休, bính âm: Ma Xiu; ?-212) là nhân vật lịch sử người Tây Lương trong thời kỳ Tam Quốc của lịch sử Trung Quốc. Mã Hưu là con trai của Mã Đằng, em trai của Mã Siêu. Mã Hưu theo cha về Hứa Đô để cư trú. Năm 211, Mã Siêu liên kết với các thế lực quân phiệt ở Tây Lương gây ra trận Đồng Quan (211), sau khi Mã Siêu thất bại, Tào Tháo đã giết cả nhà Mã Siêu tại Hứa Đô trong đó có cả Mã Đằng, Mã Thiết và Mã Hưu. Trong Tam Quốc diễn nghĩa, Mã Hưu theo cha và Mã Thiết, Mã Đại vào kinh đô, sau khi âm mưu của Mã Đằng bị lộ, Mã Đằng, Mã Hưu và Mã Thiết đều bị giết, chỉ có Mã Đaị chạy thoát về Tây Lương.
==Xem thêm==
- Mã Viện
- Mã Đằng
- Mã Siêu
- Mã Thiết
- Mã Vân Liễu
Mã Thiết

Mã Thiết (chữ Hán: 馬鐵, bính âm: Ma Tie; ?-212) là nhân vật lịch sử người Tây Lương trong thời kỳ Tam Quốc của lịch sử Trung Quốc. Mã Thiết là con trai của Mã Đằng và là em trai của Mã Siêu. Mã Thiết cùng Mã Hưu theo cha về Hứa Đô để cư trú. Năm 211, Mã Siêu liên kết với các thế lực quân phiệt ở Tây Lương gây ra trận Đồng Quan (211), sau khi Mã Siêu thất bại, Tào Tháo đã giết cả nhà Mã Siêu tại Hứa Đô trong đó có cả Mã Đằng, Mã Hưu và Mã Thiết. Trong Tam Quốc diễn nghĩa, Mã Thiết theo cha và Mã Hưu, Mã Đại vào kinh đô, sau khi âm mưu của Mã Đằng bị lộ, Mã Đằng, Mã Hưu và Mã Thiết đều bị giết, Mã Thiết bị Hứa Chử giết, chỉ có Mã Đại chạy thoát về Tây Lương báo tin xấu cho Mã Siêu.

==Xem thêm==
- Mã Viện
- Mã Đằng
- Mã Siêu
- Mã Hưu
- Mã Vân Liễu
Người Angle

Người Angle (tiếng Anh cổ: Ængle, Engle; tiếng Latinh: Angli; , đọc là Ăng-li hay Anh-li) là một dân tộc German, có tên gọi xuất phát từ bán đảo Angeln, một địa điểm nằm ở Schleswig-Holstein, Đức ngày nay. Người Angle là một trong những bộ tộc đã tới định cư tại Đảo Anh trong thời kỳ hậu La Mã và đã thành lập nên một vài vương quốc Anglo-Saxon, "Angle" là nguyên từ của "England", nghĩa là nước Anh.
Cá voi

Cá voi là tên gọi chung cho nhiều loài động vật dưới nước trong phân thứ bộ Cá voi (Cetacea). Thuật ngữ "cá voi" đôi khi ám chỉ mọi loài trong bộ Cá voi, nhưng không bao gồm các loài cá heo và cá heo chuột, chúng thuộc về tiểu bộ "Odontoceti" (cá voi có răng). Phân bộ này cũng bao gồm cá nhà táng, cá hổ kình, cá voi hoa tiêu, và cá voi trắng. Tiểu bộ cá voi khác bao gồm Mysticeti. Tiểu bộ này cũng bao gồm cá voi xanh, cá voi lưng gù, cá voi đầu cong và cá voi mũi nhọn. Nhiều loài cá voi hay còn gọi là cá voi được nhiều ngư dân đi biển yêu quý và tôn thờ, trở thành tục thờ cá ông (gọi là Nhân ngư hay đức ngư), nhưng cũng có một số cá thể huyền thoại bị xem là hung ác. Việc săn bắt cá voi cũng là nguy cơ dẫn đến sự tuyệt chủng của các loài cá voi.

== Xem thêm ==
- Bộ Cá voi
- Cá voi xanh
- Cá voi vây
- Cá voi xám
- Cá voi trắng
- Cá hổ kình

== Đọc thêm ==
- .

== Liên kết ngoài ==
- WikiAnswers: questions and answers about whales
- Whale Evolution
- Greenpeace work defending whales
- Save the Whales, founded in 1977
- AquaNetwork Marine Mammal Project
- Whales in the Wild - slideshow by "Life magazine"
- Oldest whale fossil confirms amphibious origins
- Research on dolphins and whales from Science Daily
- Whale and Dolphin Conservation Society – latest news and information on whales and dolphins
- The Oceania Project – Caring for whales and dolphins
- Whales Tohorā Exhibition Minisite from the Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa
- Whales in Te Ara the Encyclopedia of New Zealand
- Orca and other whales video at Squid Force
- www.whales.org.za Whales information portal
- World Wide Fund for Nature (WWF) – information on whales, dolphins, and porpoises
- Whale Trackers – An online documentary series about whales, dolphins and porpoises
Hầu Tuyển

Hầu Tuyển (chữ Hán:侯選; bính âm: Hou Xuan) là một thế lực quân phiệt cát cứ ở Tây Lương ở thời kỳ Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Khi Mã Siêu cất quân giao chiến với Triều đình nhà Hán ở Trận Đồng Quan (211), Hầu Tuyển đã hưởng ứng cuộc khởi sự này. Ông đã góp 10.000 binh lính trong liên quân Quan Trung. Sau khi thất bại trận chiến này, không rõ tung tích của Hầu Tuyển. Trong Tam Quốc diễn nghĩa, La Quán Trung hư cấu ông là bộ tướng của Hàn Toại và cùng Hàn Toại lập mưu bắt Mã Siêu nhưng đã bị Mã Siêu đánh đuổi và sau này đã hàng Tào Tháo và được phong chức tước.

==Xem thêm==
- Mã Siêu
- Hàn Toại
Trình Ngân

Trình Ngân (chữ Hán:程銀; bính âm: Cheng Yin) là một thế lực quân phiệt cát cứ ở Tây Lương ở thời kỳ Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc, Trình Ngân quê ở Hà Đông. Khi Mã Siêu cất quân giao chiến với Triều đình nhà Hán ở Trận Đồng Quan (211), Trình Ngân đã hưởng ứng cuộc khởi sự này. Ông đã góp 10.000 binh lính trong liên quân Quan Trung. Sau khi thất bại trận chiến này, Trình Ngân cùng tàn quân của liên quân Quan Trung chạy vào Hán Trung đầu quân cho Trương Lỗ, sau khi Trương Lỗ đầu hàng Tào Tháo, ông cũng đầu hàng theo.

Trong Tam Quốc diễn nghĩa, La Quán Trung hư cấu ông là bộ tướng của Hàn Toại trong trận tập kích doanh trại của quân Tào, ông bị sập bẫy và chết, cụ thể là khi Hàn Toại dẫn Bàng Đức, Trình Ngân, Trương Hoành và năm vạn quân, đến thẳng Vị Nam. Tào Tháo sai các tướng ra ngoài đường con trạch dụ đối phương. Bàng Đức dẫn một nghìn thiết kỵ cùng với Trình Ngân, Trương Hoành xông vào tấn công, thì bị trúng bẫy, tiếng hò reo nổi lên, cả người lẫn ngựa đều sa xuống hố. Trình Ngân và Trương Hoành đều chết, chỉ có Bàng Đức thoát được.

==Xem thêm==
- Mã Siêu
- Hàn Toại
Trương Hoành (Tây Lương)

Trương Hoành (chữ Hán: 張橫, bính âm: Zhang Heng) là một thế lực quân phiệt cát cứ ở Tây Lương ở thời kỳ Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

==Tiểu sử==
Khi Mã Siêu cất quân giao chiến với Triều đình nhà Hán ở Trận Đồng Quan (211), Trương Hoành đã hưởng ứng cuộc khởi sự này. Ông đã góp 10.000 binh lính trong liên quân Quan Trung. Trong Tam Quốc diễn nghĩa, La Quán Trung hư cấu ông là bộ tướng của Hàn Toại trong trận tập kích doanh trại của quân Tào, ông bị sập bẫy và chết, cụ thể là khi Hàn Toại dẫn Bàng Đức, Trình Ngân, Trương Hoành và năm vạn quân, đến thẳng Vị Nam. Tào Tháo sai các tướng ra ngoài đường con trạch dụ đối phương. Bàng Đức dẫn một nghìn thiết kỵ cùng với Trình Ngân, Trương Hoành xông vào tấn công, thì bị trúng bẫy, tiếng hò reo nổi lên, cả người lẫn ngựa đều sa xuống hố. Trình Ngân và Trương Hoành đều chết, chỉ có Bàng Đức thoát được.

==Xem thêm==
- Mã Siêu
- Hàn Toại
Thành Nghi

Thành Nghi (chữ Hán: 成宜, bính âm: Cheng Yi; ?-211) là một thế lực quân phiệt cát cứ ở Tây Lương ở thời kỳ Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Khi Mã Siêu cất quân giao chiến với Triều đình nhà Hán ở Trận Đồng Quan (211), Trương Hoành đã hưởng ứng cuộc khởi sự này. Ông đã góp 10.000 binh lính trong liên quân Quan Trung và tử trận vào năm 211. Trong Tam Quốc diễn nghĩa, La Quán Trung hư cấu ông là bộ tướng của Hàn Toại và trong một trận tập kích vào doanh trại của Tào Tháo, ông dẫn 30 kỵ binh xông thẳng vào doanh trại của Tào và bị trúng phục binh và bị Hạ Hầu Uyên giết chết.
==Xem thêm==
- Mã Siêu
- Hàn Toại
Lý Kham

Lý Kham (chữ Hán: 李堪, bính âm: Li Kan; ?-211) là một thế lực quân phiệt cát cứ ở Tây Lương ở thời kỳ Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Khi Mã Siêu cất quân giao chiến với Triều đình nhà Hán ở Trận Đồng Quan (211), Lý Kham đã hưởng ứng cuộc khởi sự này. Ông đã góp 10.000 binh lính trong liên quân Quan Trung và tử trận vào năm 211. Trong Tam Quốc diễn nghĩa, La Quán Trung hư cấu ông là bộ tướng của Hàn Toại và giai đoạn sau của cuộc chiến ông cùng Hàn Toại và các tướng lập mưu chống lại Mã Siêu nhưng thất bại sau đó trong trận đánh cuối cùng ông bị Mã Siêu rượt đuổi và bị Vu Cấm bắn nhầm và giết chết.

==Xem thêm==
- Mã Siêu
- Hàn Toại
Mã Ngoạn

Mã Ngoạn (chữ Hán: 馬玩, bính âm: Ma Wan) là một thế lực quân phiệt cát cứ ở Tây Lương ở thời kỳ Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Khi Mã Siêu cất quân giao chiến với Triều đình nhà Hán ở Trận Đồng Quan (211), Mã Ngoạn đã hưởng ứng cuộc khởi sự này. Ông đã góp 10.000 binh lính trong liên quân Quan Trung tuy vận Mã Ngoạn chưa thể hiện vai trò gì lớn trong trận chiến này. Trong Tam Quốc diễn nghĩa, La Quán Trung hư cấu ông là bộ tướng của Hàn Toại và giai đoạn sau của cuộc chiến ông cùng Hàn Toại và các tướng lập mưu chống lại Mã Siêu nhưng thất bại và bị Mã Siêu phát hiện xông vào đánh giết. Mã Ngoạn bị Mã Siêu chém chết tại chỗ.
==Xem thêm==
- Mã Siêu
- Hàn Toại
Dương Thu (Tam Quốc)

Dương Thu (chữ Hán: 楊秋, bính âm: Yang Qiu) là một thế lực quân phiệt cát cứ ở Tây Lương ở thời kỳ Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Khi Mã Siêu cất quân giao chiến với Triều đình nhà Hán ở Trận Đồng Quan (211), Dương Thu đã hưởng ứng cuộc khởi sự này. Ông đã góp 10.000 binh lính trong liên quân Quan Trung trong giai đoạn cuối của cuộc chiến, ông là người được bộ tổng chi huy liên quân Quan Trung cử làm sứ giả sang nghị hoà với quân Tào và đem bức thư bị tẩy xoá về cho Hàn Toại, sau khi liên quân Quan Trung thất bại, Dương Thu tháo chạy về An Định (安定) và sau đó vào năm 213 bị Hạ Hầu Uyên và Trương Hợp vây đánh,cuối cùng phải đầu hàng cùng mấy vạn dân. Trong Tam Quốc diễn nghĩa, La Quán Trung hư cấu ông là bộ tướng của Hàn Toại và giai đoạn sau của cuộc chiến ông cùng Hàn Toại và các tướng lập mưu chống lại Mã Siêu nhưng thất bại. Dương Thu là người đứng đầu phái chủ hoà và đã có vai trò tích cực trong việc liên lạc giữa quân Tào và quân Tây Lương và là người đưa ra nhiều khuyên can cho Hàn Toại về hàng Tào. Sau khi hàng tào, Dương Thu cùng Hầu Tuyển được phong tước Liệt hầu.
==Xem thêm==
- Mã Siêu
- Hàn Toại
Lương Hưng (Đông Hán)

Lương Hưng (chữ Hán: 梁興, bính âm: Liang Xing; ?-212) là một thế lực quân phiệt cát cứ ở Tây Lương ở thời kỳ Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Khi Mã Siêu cất quân giao chiến với Triều đình nhà Hán ở Trận Đồng Quan (211), Lương Hưng đã hưởng ứng cuộc khởi sự này. Ông đã góp 10.000 binh lính trong liên quân Quan Trung. Khác với các viên tướng còn lại có xu hướng thân với Hàn Toại thì Lương Hưng cùng phe với Mã Siêu, trong trận Đồng Quan, Lương Hưng cũng đóng vai trò nhất định, là người chỉ huy một bộ phận kỵ binh của quân Tây Lương. Sau khi Từ Hoảng và Chu Linh vượt sông Bồ Phản thành công và xây dựng công sự thì quân Tây Lương mới phát hiện và khi đang quân Tào đang đào hào còn chưa xong, thì Lương Hưng dẫn hơn năm ngàn quân bộ kỵ Tây Lương lợi dụng đêm tối vây đánh Từ Hoảng. Quân Tào do Từ Hoảng chỉ huy đánh trả quyết liệt khiến quân Tây Lương phải bỏ chạy. Sau đó, trận Đồng Quan thất bại, Lương Hưng không đầu hàng mà bỏ trốn trở thành sơn tặc và tiếp tục có những hoạt động quấy nhiễu ở vùng Lũng Tây. Tào Tháo đã phái Hạ Hầu Uyên truy quét và giết ông. Trong Tam Quốc diễn nghĩa, La Quán Trung hư cấu ông là bộ tướng của Hàn Toại và giai đoạn sau của cuộc chiến ông cùng Hàn Toại và các tướng lập mưu chống lại Mã Siêu nhưng thất bại và bị Mã Siêu chém chết tại chỗ cùng với Mã Ngoạn.

==Tham khảo==
- Trần Thọ. "Tam Quốc chí".
- de Crespigny, Rafe (1996). "To Establish Peace: being the Chronicle of the Later Han dynasty for the years 201 to 220 AD as recorded in Chapters 64 to 69 of the Zizhi tongjian of Sima Guang". Volume 2. Faculty of Asian Studies, The Australian National University, Canberra. ISBN 0-7315-2526-4.
- La Quán Trung. "Tam Quốc diễn nghĩa".
- Tư Mã Quang. "Tự trị Thông giám".

==Xem thêm==
- Mã Siêu
- Hàn Toại
Таras Bulba (phim 2009)

Таras Bulba (tiếng Nga: "Тарас Бульба") là một bộ phim lịch sử của đạo diễn Vladimir Bortko, ra mắt lần đầu năm 2009. Phim công chiếu từ 2 tháng 4 năm 2009, một ngày sau kỷ niệm 200 năm ngày sinh Gogol, có sự tham gia của UNESCO. Từ 2.4 đến 9.5 theo thống kê các rạp trong khối SNG, thu hút 3.737.647 lượt người xem (không kể các rạp ở Ukraina). Phim cũng đoạt một số giải. Tuy nhiên phim cũng chịu sự chỉ trích đến từ Ukraina, Israel.
==Lịch sử==
Truyện phim dựa theo tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Nikolai Gogol.
==Diễn viên==
- Vladimir Vdovichenkov... "Ostap"
- Mikhail Boyarsky... "Moisei Shilo"
- Vladimir Ilyin... "Kurennoy"
- Boris Khmelnitsky... ""Bộ Râu""
- Liubomiras Lauciavicius... "Công tước Ba Lan"
- Magdalena Mielcarz... "Elzhbeta"
- Daniel Olbrychski... "Krasnevsky"
- Igor Petrenko... "Andrey"
- Ada Rogovtseva... "vợ Taras Bulba"
- Bogdan Stupka... "Taras Bulba"
- Michal Zurawski
==Tham khảo==
- Taras Bulba (tiểu thuyết)

==Liên kết ngoài==
- Thông tin trên Website Điện ảnh Nga
- Thông tin trên Website KinoPoisk
- Thông tin trên Website Kino-Teatr
- Kỷ niệm 200 năm ngày sinh nhà văn Nga Nikolai Gogol: Festival phim chuyển thể từ kiệt tác của tác giả "Taras Bulba"
- Bộ phim "Taras Bulba" nhận giải Grand-Prix tại Liên hoan phim Saint-Peterburg
Người Xa

Xa (Trung văn: 畲族; phiên âm Hán Việt: Xa tộc) là một trong 56 dân tộc được công nhận chính thức tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Chữ"畲"trong tên gọi của tộc này có nghĩa là"đốt nương làm rẫy", đọc là"xa". Người Xa tự gọi mình là (山哈). trong tiếng Xa có nghĩa là"núi", có nghĩa là khách, người khách, ý là người khách sống trong núi.

Tộc Xa là dân tộc thiểu số có số dân đông nhất tỉnh Phúc Kiến. Ngoài ra, dân tộc này cũng sinh sống tại các tỉnh Chiết Giang, An Huy, Giang Tây và Quảng Đông. Một số người Xa cũng di cư đến Đài Loan và được xếp vào cộng đồng Khách Gia.

==Ngôn ngữ==
Tiếng Xa là một ngôn ngữ thuộc ngữ hệ H'Mông-Miền. Tiếng Xa không có văn tự riêng. Hiện nay 99 phần trăm người Xa sử dụng phương ngôn Khách Gia của tiếng Hán. Những người còn lưu giữ được ngôn ngữ của dân tộc mình - xấp xỉ 1.200 tại tỉnh Quảng Đông - tự gọi mình là (người miền núi) (活聶). Một số người cho rằng họ là hậu duệ của người Đông Di, Nam Man hay Bách Việt.

==Liên kết ngoài==
- Official Website of Jingning She Autonomous County
- She Nationality
- The She ethnic minority
- Chinese Nationalities (She Minority)
- 畲族网
Giải quần vợt Pháp Mở rộng 2011 - Vòng loại đơn nữ

==Hạt giống==
1. Anastasia Pivovarova "(Vòng loại cuối cùng, Lucky Loser)"
2. Petra Cetkovská "(Vòng loại cuối cùng)
3. Petra Martić "(Vòng 1))
4. Nuria Llagostera Vives (Vượt qua vòng loại)
5. Yvonne Meusburger "(Vòng 2)
6. Heather Watson (Vượt qua vòng loại)
7. Maria Elena Camerin "(Vòng 2)
8. Sabine Lisicki (Vượt qua vòng loại)
9. Jamie Hampton "(Vòng loại cuối cùng)
10. Olga Govortsova (Vượt qua vòng loại)
11. Lesia Tsurenko "(Vòng 1)
12. Eva Birnerová "(Vòng 1)

==Các tay vợt vượt qua vòng loại==
1. Sloane Stephens
2. Marina Erakovic
3. Chiêm Vịnh Nhiên
4. Nuria Llagostera Vives
5. Corinna Dentoni
6. Heather Watson

==Lucky Losers==
1. Anastasia Pivovarova

==Liên kết khác==
- Qualifying Draw
Người Độc Long

Người Độc Long (hay "Drung" hoặc "Dulong") (Giản thể: 独龙族, Phồn thể: 獨龍族, Bính âm: Dúlóngzú; endonym: tɯɹɯŋ) là một trong 56 dân tộc được công nhận chính thức tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Dân số của dân tộc này có khoảng 6.000 tại Châu tự trị dân tộc Lật Túc Nộ Giang ở tỉnh Vân Nam, tại thung lũng Độc Long. 600 người khác sinh sống phía đông thung lũng Độc Long, sống tại các vùng đồi núi phía trên Nộ Giang (Sông Salween)ở phía bắc Cống Sơn.

Người Độc Long nói tiếng Độc Long, một ngôn ngữ thuộc Ngữ hệ Hán-Tạng. Ngôn ngữ của họ không có chữ viết. Mặc dù một số người Độc Long đã cải sang Thiên Chúa giáo, phần lớn dân tộc này vẫn tin vào tín ngưỡng thuyết vật linh của mình, cho rằng tất cả mọi sự vật đều có linh hồn.

==Liên kết ngoài==
- Last tattooed women of the Dulong people (China News Wrap, English)
- Last tattooed women of the Dulong people (Original Chinese article, with larger number of photographs)
- The Drung ethnic minority (Chinese government site)
- Asia harvest ethnic profile
- Sūn Hóngkāi 孙宏开: Dúlóngyǔ jiǎnzhì 独龙语简志 ("Introduction to the Derung language"; Běijīng 北京, Mínzú chūbǎnshè 民族出版社 1982).
- http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1079533,00.html Time magazine article on the Dulong people, 2005
Người Lhoba

Người Lhoba (Giản thể: 珞巴, Lạc Ba) là một thuật ngữ có nguồn gốc chưa rõ ràng, họ có thể là một nhóm người pha trộn giữa các bộ lạc thuộc Nhóm ngôn ngữ Tạng-Miến sống tại hay xung quanh "Pemako" (một khu vực ở đông nam Tây Tạng), bao gồm các huyện Mainling, Mêdog, Zayü của châu Nyingchi và huyện Lhünzê của châu Shannan. Chính phủ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa coi đây là một trong 56 dân tộc chính thức tại Trung Quốc.

Các bộ tộc Lhoba sống tại Tây Tạng nói ít nhất 3 ngôn ngữ Tạng-Miến không thể hiểu lẫn. Các ngôn ngữ này còn được sử dụng rộng rái hơn tại Arunachal Pradesh. Rất ít người Lhoba biết tiếng Tạng. trong quá khứ, khi không có chữ viết, người Lhoba đã lưu truyền lịch sử lại cho đời sau qua truyền miệng hay các ký hiệu thắt nút. Những người đàn ông được hướng dẫn để đi săn khi còn ở tuổi rất nhỏ, phụ nữ có vị thế xã hội thấp hơn so với nam giới. Người Lhoba Cũng thừa hưởng một khí hậu cận nhiệt ấm áp.

Khu vực mà người Lhoba sinh sống ngày nay còn được biết đến là Lhoyü (a.k.a. Luoyu, lho-yul, ལྷོ༌ཡུལ་; Lhoyü là tên của một vùng ở Tây Tạng ngày nay, hạ Lhoyü do Ấn Độ cai quản như một phần của Arunachal Pradesh). Tuy nhiên, do việc thiếu muối, dân tộc này thường bị bướu cổ, điều kiện sống nghèo khổ nên nhiều đứa trẻ sinh bị điếc hoặc câm. Dân số của dân tộc này đã suy giảm cho đến những năm gần đây do bệnh này. Do dân số thấp, nhiều người trong số họ đã kết hôn với người Tạng hay với các nhóm bộ lạc của Arunachal Pradesh, đặc biệt là người Monpa.

==Tham khảo==
- "Early Jesuit Travellers in Central Asia, 1603–1721". C. Wessels, Asian Educational Services, 1992, ISBN 81-206-0741-4
- "The Heart of the World: A Journey to the Last Secret Place". Ian Baker, Penguin, 2004, ISBN 1-59420-027-0
- "The McMahon Line: A Study in the Relations Between India, China and Tibet, 1904–1914". Alastair Lamb, Routledge & K. Paul, 1966
- "A Historical-Comparative Account of the Tani (Mirish) Branch of Tibeto-Burman". Jackson Tian-Shin Sun, University of California at Berkeley PhD Dissertation, 1993.
- "History and Culture of the Adis". Tai Nyori, Omsons, 1993.

==Liên kết ngoài==
- The Lhopas
- Lhoba ethnic minority
- Ethnic Groups-Lhobas
- PROPEL
- Unreached People prayer profiles
- Compiling the Tibetan folktale
- Idu Arts and Crafts
- UNESCO Cultural centre
- Idu Mishmi ritual dance
- Articles on the tribal groups of Arunachal Pradesh
- Funeral of the Idu Mishmi , photographs
IC 1101

Thiên hà IC 1101 là một thiên hà hình elip siêu khổng lồ nằm tại trung tâm của cụm thiên hà Abell 2029 (có vị trí biểu kiến thuộc chòm sao Xử Nữ) và cách xa Trái Đất khoảng 1,07 tỷ năm ánh sáng. Theo các nghiên cứu thì cho đến nay đây là thiên hà lớn thứ 2 mà con người từng phát hiện được. Thiên hà lớn nhất được phát hiện trong năm 2022 là Alcyoneus cách trái đất 3 tỷ năm ánh sáng có chiều dài lên tới 16 triệu năm ánh sáng tức là gấp 3 lần IC 1101 và gấp tới 153 lần đường kính của thiên hà Milky Way.

Đường kính của thiên hà IC 1101 vào khoảng 5,5 triệu năm ánh sáng tức là khoảng gấp 55 lần đường kính của dải Ngân Hà và nó có khoảng chừng 100.000 tỉ (10) ngôi sao các loại. Do đó khối lượng của thiên hà này được phỏng đoán vào khoảng 2.000 lần khối lượng của Ngân Hà.

Sở dĩ IC 1101 có được kích thước này, theo các khoa học gia, là trong suốt cuộc đời của mình (tuổi của IC 1101 vào khoảng 12 tỉ năm), IC 1101 đã va chạm và đã nuốt các thiên hà nhỏ khác có kích thước vào khoảng Ngân Hà hoặc là Tinh Vân Tiên Nữ (thiên hà Andromeda).

== Mô tả ==
Thiên hà được phân loại là hình elip siêu phẳng và là thiên hà sáng nhất trong A2029 (do đó, tên gọi khác của nó là A2029-BCG; BCG có nghĩa là " cụm sao sáng nhất "). Kiểu hình thái của thiên hà được tranh luận do nó có thể có hình dạng như một đĩa phẳng nhưng chỉ có thể nhìn thấy từ Trái đất ở kích thước rộng nhất của nó. Tuy nhiên, hầu hết các thấu kính có kích thước từ .

IC 1101 nằm trong số các thiên hà lớn nhất được biết, nhưng có tranh luận dựa trên tài liệu thiên văn về cách xác định kích thước của một thiên hà như vậy. Tấm ảnh ánh sáng xanh từ thiên hà (các ngôi sao lấy mẫu không bao gồm quầng khuếch tán) mang lại bán kính hiệu dụng (bán kính trong đó một nửa ánh sáng được phát ra) của . Thiên hà có quầng sáng rất lớn với "ánh sáng khuếch tán" cường độ thấp hơn nhiều kéo dài đến bán kính . Các tác giả của nghiên cứu xác định quầng sáng kết luận rằng IC 1101 là "có thể là một trong những thiên hà lớn nhất và phát sáng nhất trong vũ trụ". Giống như hầu hết các thiên hà lớn, IC 1101 được tạo ra bởi một số ngôi sao giàu kim loại, một số trong số đó lớn hơn Mặt Trời 7 tỷ năm, khiến nó có màu vàng vàng. Nó có một nguồn vô tuyến sáng ở trung tâm, có khả năng liên quan đến lỗ đen siêu lớn trong phạm vi khối lượng gấp 40-100 tỷ lần Khối lượng Mặt Trời, một trong các lỗ đen lớn nhất được biết đến trong vũ trụ.

==Lịch sử khám phá==
Thiên hà được phát hiện vào ngày 19 tháng 6 năm 1790, bởi nhà thiên văn học người Anh Frederick William Herschel I. Nó được phân loại vào năm 1895 bởi John Louis Emil Dreyer với tư cách là đối tượng thứ 1.101 của Danh mục chỉ mục của tinh vân và cụm sao (IC). Tại khám phá của nó, nó đã được xác định là một tính năng mơ hồ. Sau phát hiện năm 1932 của Edwin Hubble rằng một số "tính năng mơ hồ" thực sự là các thiên hà độc lập, việc phân tích các vật thể trên bầu trời sau đó đã được tiến hành và do đó IC 1101 được coi là một trong những thiên hà độc lập.
Người Mulao

Người Mulao hay Người Mục Lão (tiếng Trung: 仫佬族, Bính âm:Mùlǎozú; tên tự gọi: Mulam) là một trong 56 dân tộc được công nhận chính thức tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Tên dân tộc này tự gọi mình là "Mulam", "mu" là để chỉ loài người "lam" (trong một số phương ngữ là "kyam") là một dạng khác của tên được người Động sử dụng ("Kam"), là dân tộc mà người Mulao có quan hệ gần gũi. Một phần lớn người Mulao sống tại Huyện tự trị dân tộc Mục Lão La Thành thuộc Hà Trì, Quảng Tây.

==Văn hóa==
Theo truyền thống, các cuộc hôn nhân giữa người Mulao được sự sắp xếp của cha mẹ và theo truyền thống, người vợ mới không sống chung với người chồng mới của họ cho đến khi sự ra đời của đứa con trai đầu tiên. Nhà cửa của họ được làm từ đất sét với mái bằng gạch và được bao gồm ba phòng. Các loài động vật được nuôi xa chỗ ở của gia đình. Trang phục truyền thống của những người đàn ông bao gồm một chiếc áo khoác có các nút bấm lớn, chiếc quần rộng và dép. Những người phụ nữ chỉ được búi tóc khi họ đã kết hôn.

==Tham khảo==
- Ramsey, S. Robert. 1987. The Languages of China. Princeton University Press, Princeton New Jersey ISBN 0-691-06694-9
Vogue (tạp chí)

Vogue là một tạp chí thời trang bao gồm nhiều chủ đề khác nhau, bao gồm thời trang cao cấp, sắc đẹp, văn hóa, cuộc sống và sàn diễn. Có trụ sở tại One World Trade Center ở Khu Tài chính của Lower Manhattan, "Vogue" ra đời vào năm 1892 với tư cách là một tờ báo hàng tuần trước khi trở thành tạp chí hàng tháng nhiều năm sau đó. Kể từ khi thành lập, "Vogue" đã giới thiệu rất nhiều diễn viên, nhạc sĩ, người mẫu, vận động viên và những người nổi tiếng khác. Số báo lớn nhất được xuất bản bởi "Vogue" là ấn bản tháng 9 năm 2012, gồm 900 trang.

Tạp chí "Vogue" của Anh, ra mắt vào năm 1916, là ấn bản quốc tế đầu tiên, trong khi phiên bản tiếng Ý của tạp chí "Vogue Italia" đã được gọi là tạp chí thời trang hàng đầu thế giới. Tính đến hôm nay, "Vogue" đã có 26 ấn bản quốc tế.

==Lịch sử==
Vào năm 1892 Arthur Baldwin Turnure thành lập "Vogue" như là một ấn phẩm hàng tuần tại Mỹ. Khi ông mất vào năm 1919, Condé Montrose Nast chuyển nó thành một tờ tạp chí và bắt đầu in. Ông thay đổi thời gian phát hành của nó thành 2 tuần một lần và bắt đầu xay dựng tên tuổi Vogue ở nước ngoài vào những năm 1910. Ông tới Anh đầu tiên và bắt đầu thành lập "Vogue" thứ hai tại đây, sau Anh "Vogue" lần lượt xuất hiện tại Tây Ban Nha, Pháp - nơi tạp chí này đã đạt được thành công lớn. Số lượng bán ra tăng nhanh chóng và lợi nhuận của tờ tạp chí này tăng lên đáng kể.
Tiền gián

Tiền gián là một hạng tiền lưu hành ở Việt Nam từ thế kỷ 16 đến đầu thế kỷ 20. Tiền gián còn được gọi là sử tiền. Hạng tiền này kém hơn "tiền quý", tức "cổ tiền" hay "tiền tốt".

Theo "Đại Việt Sử ký Toàn thư" của Ngô Sĩ Liên thì tiền gián xuất hiện từ thời nhà Mạc. Lúc bấy giờ (1528) Mạc Đăng Dung muốn đúc tiền với niên hiệu mới là "Minh Đức" để thay thế tiền nhà Hậu Lê nhưng giữ y nguyên kích thước cũ. Đợt đúc lần đó thất bại nên đành đúc loại tiền xấu hơn, pha đồng với kẽm và sắt để lưu hành. Hạng tiền xấu đó phẩm chất kém loại tiền đời trước.

Về hình thức, tiền gián kích thước cũng nhỏ hơn tiền quý (đường kính khoảng 23 mm) thay vì 24 mm.

Những đơn vị của tiền gián cũng thấp hơn tiền quý; một "tiền" bằng tiền gián chỉ có 36 đồng thay vì 60 đồng; và một quan tiền gián, tức 10 "tiền" là 360 đồng thay vì 600 đồng.

Hạng tiền nay sau tiếp tục lưu hành và cũng được nhiều triều đại kế tiếp lưu dụng, đúc thêm, song song với loại tiền tốt đến khi nhà Nguyễn mất quyền tự chủ và tiền tệ cũ bị đồng bạc Đông Dương thay thế hẳn.
Lý Chuẩn

Lý Chuẩn (; 26 tháng 3 năm 1871 - 22 tháng 12 năm 1936) là một đô đốc hải quân của Nhà Thanh dưới quyền của Tổng đốc Lưỡng Quảng Trương Nhân Tuấn, là người đã thực hiện chuyến đổ bộ ngắn ngủi lên quần đảo Hoàng Sa vào năm 1909.

Tháng 6 năm 1909, tỉnh Quảng Đông cử một đội khảo sát tới Hoàng Sa do Lý Chuẩn làm trưởng đoàn. Theo lệnh của Tổng đốc Lưỡng Quảng Trương Nhân Tuấn, Đô đốc Lý Chuẩn dẫn các chiếc pháo thuyền "Phục Ba", "Sâm Hàng" đi "thị sát" vùng biển quần đảo Tây Sa (Hoàng Sa), ngày 6 tháng 6 thì đổ bộ lên đảo Phú Lâm, treo cờ, bắn súng, thăm một vài đảo khác rồi về thẳng Quảng Châu.

Các tài liệu, phương tiện Trung Quốc gọi chuyến đi này là chuyến ""thị sát Tây Sa"" và đến năm 1932, Trung Hoa Dân Quốc coi cuộc đổ bộ của Đô đốc Lý Chuẩn lên một số đảo ở quần đảo Hoàng Sa như là một mốc thời gian để xác lập chủ quyền của Trung Quốc đối với quần đảo Hoàng Sa ().

Chuyến đi của Lý Chuẩn được các phương tiện, sách vở Trung Quốc gọi là "thị sát Tây Sa" và dùng làm một trong những căn cứ lịch sử để khẳng định chủ quyền của Quần đảo Hoàng Sa cũng như trong tranh chấp về Biển Đông.
Constans I

Constans I (tiếng Latin: "Augustus Constans Flavius Julius") (c.323 -350), là Hoàng đế La Mã từ năm 337-350. Ông đã đánh bại anh trai Constantinus II của mình trong năm 340, nhưng sự tức giận trong quân đội vì cuộc sống cá nhân của mình và sự ưu đãi cho các vệ sĩ man rợ của ông gây ra cuộc nổi loạn của tướng Magnentius, và dẫn đến vụ ám sát Constans trong năm 350.
==Sự nghiệp==
Constans là con trai thứ ba và là người trẻ nhất trong số các con của Constantinus Đại đế và Fausta, người vợ thứ hai của cha mình. Ông được nuôi dạy tại triều đình của cha mình tại Constantinopolis dưới sự giám hộ của nhà thơ Aemilius Magnus Arborius.

Ngày 25 tháng 12 năm 333, Constantinus I phong Constans lên chức Caesar ở Constantinopolis Trước năm 337, Constans đã đính hôn với Olympias, con gái của Trưởng quan cận vệ Ablabius, mặc dù cuộc hôn nhân không bao giờ thành hiện thực. Với cái chết của Constantinus năm 337, Constans và hai người anh em, Constantinus II và Constantius II đã phân chia thế giới La Mã giữa họ, sau khi đã tàn sát hầu như tất cả người nhân của cha,những người có quyền kế vị. Quân đội tuyên bố họ là Augusti vào ngày 09 Tháng chín, năm 337 Hầu như ngay lập tức., Constans buộc phải đối phó với một cuộc xâm lược của người Sarmatia vào cuối năm 337, mà sau đó ông giành được một chiến thắng vang dội.

Lúc đầu, Constans nằm dưới sự giám hộ của Constantinius II, tai cuộc phân chia ban đầu Constans nhận được pháp quan các quận của Ý và châu Phi. Constans không hài lòng với sự phân chia này, và vì vậy anh em họ gặp nhau tại Viminacium trong năm 338 để sửa đổi địa giới Constans cố gắng để có thêm tỉnh của Illyricum và giáo phận của Thrace, những tỉnh đó ban đầu là một phần những gì đã được cai trị bởi Dalmatius người anh em họ của ông như là dự định của Constantinus I phân chia lãnh thổ đế quốc sau khi ông mất. Anh trai của Constans, Constantinus II, sớm phàn nàn rằng ông đã không nhận được những vùng lãnh thổ đó do xuất phát từ vị trí của mình là người lớn tuổi nhất trong số những người con trai của Constantinus.

Bực bội vì Constans đã nhận được Thrace và Macedonia sau khi cái chết của Dalmatius, Constantinus yêu cầu Constans giao hành tỉnh châu Phi, trong đó, để duy trì một nền hòa bình mong manh, ông đã đồng ý làm vậy.

==Nguồn==
===Nguồn chính===
- Zosimus, "Historia Nova", Book 2 Historia Nova
- Aurelius Victor, Epitome de Caesaribus
- Eutropius, Breviarium ab urbe condita
===Nguồn phụ===
- DiMaio, Michael, "Constans I (337–350 A.D.)", "D.I.R."]
- Jones, A.H.M., Martindale, J.R. "The Prosopography of the Later Roman Empire, Vol. I: AD260-395", Cambridge University Press, 1971
- Gibbon. Edward "Decline & Fall of the Roman Empire" (1888)
Recep Tayyip Erdoğan

Recep Tayyip Erdoğan (; sinh ngày 26 tháng 2 năm 1954) là một chính khách Thổ Nhĩ Kỳ. Ông là chủ tịch Đảng Công lý và Phát triển, đương kim tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ. Trong cuộc bầu cử Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ năm 2011, đảng của Recep Tayyip Erdoğan duy trì đa số ghế trong Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ. Ông đã từng là thị trưởng Istanbul.

Erdoğan tốt nghiệp vào năm 1981 từ các khoa Kinh tế và Khoa học Thương mại Đại học Marmara. Ông đã tham gia vào chính trị từ mười tám tuổi. Erdoğan cũng từng là một cầu thủ bóng đá bán chuyên nghiệp trong thời gian 1969-1982.
Erdoğan được bầu làm Thị trưởng Istanbul trong cuộc bầu cử địa phương ngày 27 tháng 3 năm 1994. Ông bị cấm từ văn phòng và bị kết án tù vì một bài thơ ông đọc trong bãi diễn văn trước công chúng ở Siirt ngày 12 tháng 12 năm 1997. Bài thơ này được trích dẫn từ một cuốn sách được xuất bản bởi một doanh nghiệp nhà nước và nó đã được đề nghị cho các giáo viên của Bộ Giáo dục. Sau bốn tháng tù giam, Erdogan thành lập Đảng Công lý và Phát triển (Đảng AK) vào ngày 14 tháng 8 năm 2001. Trong năm đầu tiên hoạt động, Đảng AK đã trở thành phong trào chính trị công chúng ủng hộ lớn nhất ở Thổ Nhĩ Kỳ. Năm 2002, cuộc tổng tuyển cử kết quả với Đảng AK thắng gần hai phần ba số ghế trong quốc hội, hình thành một chính phủ độc đảng sau 19 năm.

Ở cương vị thủ tướng, Erdoğan thực hiện nhiều cải cách. Sau 45 năm, các cuộc đàm phán cho việc gia nhập của Thổ Nhĩ Kỳ vào EU bắt đầu trong nhiệm kỳ của Erdoğan. Song song với điều này, lạm phát, điều ảnh hưởng đến nền kinh tế của đất nước trong nhiều thập kỷ, đã được đưa vào tầm kiểm soát và Lira Thổ Nhĩ Kỳ phục hồi uy tín cũ của mình thông qua việc loại bỏ sáu số không. Lãi suất cho vay công cộng đã được kéo xuống, thu nhập bình quân đầu người đã tăng đáng kể. Đảng AK đã giành được chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 2007 làm cho lần đầu tiên trong 52 năm là một Đảng cầm quyền đã gia tăng phiếu bầu của mình cho một nhiệm kỳ thứ hai.

Trong cuộc tổng tuyển cử năm 2011, Thủ tướng Erdogan đã được bầu lại nhiệm kỳ thứ ba. Trong nhiệm kỳ này Erdogan thoát chết trong vụ đảo chính đêm 15/7/2016 tại Thổ Nhĩ Kỳ do phe đảo chính tìm cách bắt cóc và thủ tiêu ở khu nghỉ dưỡng Mrmaris, và suýt bị 2 chiến đấu cơ F-16 bắn hạ trên bầu trời khi đang bay về Istanbul. Sau thời khắc kinh hoàng,người dân Thổ Nhĩ Kỳ ủng hộ ông trở lại chính quyền một cách ngoạn mục.

== Cuộc đời và học vấn ==
Erdoğan sinh ra ở quận Kasımpaşa của Istanbul trong một gia đình di cư từ tỉnh Rize. Khi ông viếng thăm Gruzia ngày 11 tháng 8 năm 2004, ông đã nói "
Magnentius

Flavius Magnus Magnentius (303-11 tháng Tám, 353) là một kẻ cướp ngôi của Đế chế La Mã (18 tháng Giêng,năm 350-11 tháng Tám, năm 353).
==Khởi nghiệp==
Ông sinh ra tại Samarobriva (Amiens), Gaul, Magnentius là vị tướng chỉ huy của Herculia và Iovia, những đơn vị cận vệ hoàng gia Khi quân đội trở nên bất mãn với các hành vi của Hoàng đế La Mã Constans I, nó chọn Magnentius tại Autun ngày 18 Tháng 1, năm 350. Constans I đã bị bỏ rơi bởi tất cả ngoại trừ một số ít thuộc hạ, và ông đã bị giết ngay sau đó bởi một đội quân kị binh nhẹ gần Pyrenee.

==Cướp ngôi==
Magnentius nhanh chóng có được sự trung thành của các tỉnh ở Britannia, Gaul, và Hispania, một phần vì ông đã chứng tỏ là người khoan dung hơn đối với cả những người Kitô giáo và người đa thần. Sự Kiểm soát của ông ở Ý và châu Phi đã được áp đặt thông qua sự lựa chọn của các quan chức quan trọng nhất. Tuy nhiên, cuộc nổi dậy ngắn ngủi của Nepotianus, một thành viên của triều đại Constantinus, cho thấy rằng danh hiệu hoàng đế của Magnentius đã được củng cố để chống lại các thành viên của triều đại đó.

Vị hoàng đế tự xưng đã cố gắng để tăng cường sức mạnh của mình trên các vùng lãnh thổ trước đây đã được kiểm soát bởi Constans,ông tiến quân về phía sông Danube. Vetranio, chỉ huy của quân đội ở Pannonia, đã được tôn làm Augustus bởi quân của mình ở Mursa vào ngày 1 tháng Ba. Cuộc nổi dậy này đã có được sự danh chính ngôn thuận, vì Vetranio được hỗ trợ bởi Constantina, và Constantius II công nhận Vetranio, bằng việc gửi cho ông chiếc vương miện hoàng đế.

== Bại vong ==
Vị hoàng đế còn lại của gia đình Constantinus I, Constantius II đã chấm dứt chiến tranh của ông ở Syria với Ba Tư, và hành quân về phía tây.

Sau khi chọn Magnus Decentius (có thể là của anh trai ông) làm Caesar và tuyển mộ càng nhiều quân càng tốt, quân đội của Magnentius và Constantius đã gặp trong trận Mursa Chính vào năm 351; Magnentius dẫn quân của mình tham gia vào trận chiến, trong khi Constantius đã dành một ngày cầu nguyện cho trận chiến trong một nhà thờ gần đó. Bất chấp chủ nghĩa anh hùng của Magnentius, quân đội của ông bị đánh bại và buộc phải rút về Gaul.

Tiếp theo thất bại của Magnentius, Ý từ chối đơn vị đồn trú của ông và chuyển lòng trung thành của mình. Magnentius đã chiến đấu trận cuối cùng vào năm 353 trong trận Mons Seleucus, sau đó ông tự sát bằng cách ngã vào thanh kiếm của mình.

Sau khi đàn áp cuộc nổi loạn Magnentius, Constantius ra lệnh tiến hành một cuộc điều tra để tìm những người theo ông. Nhân vật nổi tiếng nhất trong cuộc điều tra này là notariorum primicerius Paulus Catena.

Một số nguồn cho rằng cha Magnentius là một người Anh và mẹ là một người Frank.

==Tham khảo==
- Cameron, Averil, and Peter Garnsey "ed.", "The Cambridge Ancient History", Vol XIII, Cambridge University Press, 1988.
Đảng Công lý và Phát triển

Đảng Công lý và Phát triển" có thể là một trong các chính đảng sau:

- Đảng Công lý và Phát triển (Maroc)
- Đảng Công lý và Phát triển (Thổ Nhĩ Kỳ)
- Chính đảng Vì Công lý và Phát triển (Somalia)
Highland Warriors

Highland Warriors là tựa game chiến lược thời gian thực lấy bối cảnh lịch sử Anh thời Trung Cổ do hãng Soft Enterprises phát triển và Data Becker phát hành vào ngày 20 tháng 1 năm 2003.

Người chơi sẽ trải qua 4 chiến dịch lớn trong "Highland Warriors": thống nhất đất nước dưới quyền một vị vua duy nhất, tham gia cuộc viễn chinh Scotland của Anh quốc, vào vai người anh hùng William Wallace nổi dậy chống lại quân đội Anh hay vào vai Robert the Bruce tái thống nhất các bộ tộc và tuyên bố độc lập.

==Lối chơi==
"Highland Warriors" mang lối chơi kiểu truyền thống của một game RTS điển hình: khai thác tài nguyên, xây dựng căn cứ, xây dựng quân đội và tấn công đối phương để giành lấy chiến thắng. Nông dân xây dựng các công trình và khai thác năm loại tài nguyên: gỗ, lương thực, đá, quặng sắt và vàng.

Mỗi phe trong Highland Warriors có các đơn vị quân khác nhau, chủ yếu là bộ binh, kỵ binh, cung thủ và các loại xe công thành khác, thậm chí một số phe có cả các đơn vị sử dụng phép thuật. Tuy nhiên game không cung cấp thông tin của các đơn vị quân nên người chơi sẽ gặp khó khăn về vấn đề mua hay nâng cấp quân. "Highland Warriors" có một lựa chọn khá hay cho phép người chơi kích hoạt kỹ năng Blood Frenzy (máu điên cuồng). Ở trạng thái này quân của người chơi sẽ tự động tấn công bất kỳ kẻ thù nào đến gần, tuy nhiên đổi lại người chơi sẽ mất quyền điều khiển đơn vị quân đó.

==Liên kết ngoài==
- Dữ liệu về game trên Gamefaqs
- Bài giới thiệu game đăng trên Getgame
- Thông tin, hình ảnh của game trên Gamespot
Lira Thổ Nhĩ Kỳ

Lira Thổ Nhĩ Kỳ (ký hiệu tiền tệ: TL; ISO 4217: "TRY") là tiền tệ của Thổ Nhĩ Kỳ và của quốc gia độc lập trên thực tế Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ Bắc Síp. Tiền lira được chia thành 100 "kuruş". Tất cả các tờ tiền giấy và tiền xu có hình ảnh của Mustafa Kemal Atatürk từ các thời điểm khác nhau trong cuộc đời của ông từ thập niên 30 của thế kỷ 19 (ngoại trừ vài tờ trong đợt phát hành lần hai, 1937-1942, có hình İsmet İnönü) trên mặt ngược lại.
Đảng Công lý và Phát triển (Thổ Nhĩ Kỳ)

Đảng Công lý và Phát triển (), viết tắt JDP bằng tiếng Anh và AK parti hoặc AKP † trong tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, là một đảng chính trị trung hữu ở Thổ Nhĩ Kỳ. Đảng này là lớn nhất tại Thổ Nhĩ Kỳ, với 334 nghị sĩ của quốc hội. Lãnh đạo của đảng, Recep Tayyip Erdoğan, là Thủ tướng, trong khi đảng viên Abdullah Gül là cựu Tổng thống.
Được thành lập vào năm 2001 bởi các thành viên của một số đảng hiện hữu, đảng này đã giành một chiến thắng lớn trong cuộc bầu cử năm 2002, chiến thắng trên hai phần ba số ghế quốc hội. Abdullah Gül trở thành Thủ tướng, nhưng một sửa đổi hiến pháp năm 2003 cho phép Erdogan dành vị trí của mình. Trong cuộc bầu cử sớm trong năm 2007, AKP tăng tỷ lệ phiếu bầu đến 47%; số lượng ghế đã giảm xuống còn 341, nhưng Erdogan đã được trở lại giữ chức Thủ tướng, trong khi Gül đã được bầu làm Tổng thống.

Đảng AK miêu tả bản thân là một đảng bảo thủ, ủng hộ một nền kinh tế thị trường tự do và Thổ Nhĩ Kỳ gia nhập Liên minh châu Âu. Năm 2005, Đảng AK đã được cấp thành viên quan sát trong Đảng Nhân dân châu Âu.
Cò (định hướng)

Cò có thể được hiểu là:

- Cò, tên gọi chung cho một số loài chim thuộc họ Hạc
- Người làm nghề môi giới, dịch vụ một cách không chính thức, tự phát (thường lén lút)
- Tên gọi chỉ về cảnh sát