Chi Mộc lan

Chi Mộc lan (danh pháp khoa học: Magnolia) là một chi lớn gồm khoảng 210-345 loài thực vật có hoa thuộc phân lớp Mộc lan (Magnoliidae), họ Mộc lan (Magnoliaceae).

Các loài mộc lan có phân bố rời rạc, với trung tâm chính là Đông Á và Đông Nam Á và các vùng tập trung nhỏ hơn là đông Bắc Mỹ, Trung Mỹ, vùng Caribe, và một số loài ở Nam Mỹ.

Tên khoa học của chi Mộc lan được đặt theo tên của nhà thực vật học người Pháp Pierre Magnol.

Mộc lan là một chi thực vật cổ đã tiến hóa trước khi ong xuất hiện, hoa mộc lan đã phát triển để khuyến khích sự thụ phấn bởi côn trùng cánh cứng. Do đó, hoa mộc lan có lá noãn cứng để tránh bị hỏng do bọ cánh cứng ăn và bò quanh. Các mẫu hóa thạch của "M. acuminata" được xác định có niên đại khoảng 20 triệu năm, và một số hóa thạch của các loài thực vật thuộc họ Mộc lan được xác định niên đại 95 triệu năm. Một đặc điểm nguyên thủy khác của các loài mộc lan là chúng không có đài hoa và cánh hoa tách biệt.

==Phân chia==
Năm 2012, Hiệp hội Mộc lan Quốc tế (Magnolia Society International) công bố trên website của mình phân loại cho chi này do Richard B. Figlar tạo ra, dựa vào phân loại năm 2004 của Figlar và Hans Peter Nooteboom. Các loài "Magnolia" được liệt kê trong 3 phân chi, 12 tổ và 13 phân tổ. Các nghiên cứu phát sinh chủng loài phân tử sau đó đã dẫn tới một số sửa đổi đối với hệ thống này; chẳng hạn, phân chi "Magnolia" được phát hiện là không đơn ngành. Phân loại sửa đổi năm 2020, dựa theo phân tích phát sinh chủng loài của các bộ gen lục lạp hoàn chỉnh, đã xóa bỏ sự phân chia thành các phân chi và phân tổ, chia "Magnolia" thành 15 tổ. Mối quan hệ giữa các tổ này được thể hiện trong biểu đồ dưới đây, cũng như tình trạng cận ngành của phân chi "Magnolia".
Bảng dưới đây so sánh các phân loại năm 2012 và năm 2020. Lưu ý rằng định nghĩa và giới hạn của các đơn vị phân loại tương ứng có thể không trùng khớp.

==Phân loại==
Phân loại dưới đây lấy theo Figlar (2012).

===Phân chi "Magnolia"===
==== Tổ "Magnolia" ====
- "Magnolia grandiflora" - Dạ hợp hoa to, mộc lan phương nam hay hà hoa mộc lan (荷花木兰)
- "Magnolia guatemalensis" - Mộc lan Guatemala hay "Mamey"
- "Magnolia guatemalensis" ssp. "guatemalensis" - Mộc lan Guatemala hay "Mamey"
- "Magnolia guatemalensis" ssp. "hondurensis" - Mộc lan Honduras
- "Magnolia iltisiana"
- "Magnolia pacifica"
- "Magnolia pacifica" ssp. "pacifica"
- "Magnolia pacifica" ssp. "pugana"
- "Magnolia pacifica" ssp. "tarahumara"
- "Magnolia panamensis"
- "Magnolia poasana" - Mộc lan Poas
- "Magnolia schiedeana"
- "Magnolia sharpii" - Mộc lan Sharp
- "Magnolia sororum" - Mộc lan Sister
- "Magnolia sororum" ssp. "lutea"
- "Magnolia sororum" ssp. "sororum"
- "Magnolia tamaulipana" - Mộc lan thường xanh Mexico
- "Magnolia virginiana" - sweetbay magnolia, sweet magnolia, sweet bay, swamp bay, swamp magnolia, swamp laurel, laurel magnolia, white bay, hay beaver tree
- "Magnolia yoroconte" - Mộc lan Yoroconte

==== Tổ "Gwillimia" ====
===== Phân tổ "Gwillimia" =====
- "Magnolia albosericea" - Dạ hợp tơ trắng, mộc lan lông
- "Magnolia championii" - Mộc lan Champion
- "Magnolia clemensiorum"
- "Magnolia coco" - Dạ hợp nhỏ, cây trứng gà
- "Magnolia delavayi" - Chinese evergreen magnolia hay Delavay's magnolia
- "Magnolia fistulosa" - Dạ hợp bộng
- "Magnolia henryi" - Mộc lan Henry
- "Magnolia nana" - Dạ hợp lùn
- "Magnolia odoratissima"
- "Magnolia pterocarpa"

===== Phân tổ "Blumiana" =====
- "Magnolia angatensis"
- "Magnolia beccarii"
- "Magnolia betongensis"
- "Magnolia gigantifolia"
- "Magnolia hodgsonii" - Dạ hợp Hodgson
- "Magnolia lasia"
- "Magnolia liliifera" - Mộc lan trứng, dạ hợp Nha Trang
- "Magnolia mariusjacobsia"
- "Magnolia persuaveolens" - fragrant magnolia
- "Magnolia persuaveolens" ssp. "persuaveolens"
- "Magnolia persuaveolens" ssp. "rigida"
- "Magnolia sarawakensis"
- "Magnolia singapurensis"
- "Magnolia villosa"

==== Tổ "Talauma" ====
===== Phân tổ "Talauma" =====
- "Magnolia allenii"
- "Magnolia amazonica"
- "Magnolia arcabucoana"
- "Magnolia bankardiorum"
- "Magnolia boliviana"
- "Magnolia caricifragrans"
- "Magnolia cespedesii"
- "Magnolia chocoensis" .
- "Magnolia dixonii"
- "Magnolia dodecapetala"
- "Magnolia espinalii"
- "Magnolia georgii"
- "Magnolia gilbertoi"
- "Magnolia gloriensis"
- "Magnolia hernandezii"
- "Magnolia irwiniana"
- "Magnolia jardinensis"
- "Magnolia katiorum" .
- "Magnolia lacandonica"
- "Magnolia manguillo"
- "Magnolia mexicana"
- "Magnolia minor"
- "Magnolia morii"
- "Magnolia narinensis"
- "Magnolia neillii"
- "Magnolia ovata"
- "Magnolia polyhypsophylla"
- "Magnolia quetzel"
- "Magnolia rimachii"
- "Magnolia sambuensis"
- "Magnolia santanderiana"
- "Magnolia sellowiana"
- "Magnolia silvioi"
- "Magnolia venezuelensis"
- "Magnolia virolinensis"
- "Magnolia wolfii"

===== Phân tổ "Dugandiodendron" =====
- "Magnolia argyrothricha"
- "Magnolia calimaensis"
- "Magnolia calophylla"
- "Magnolia cararensis"
- "Magnolia chimantensis" - Chimanta magnolia
- "Magnolia colombiana"
- "Magnolia guatapensis"
- "Magnolia jaenensis"
- "Magnolia lenticellata"
- "Magnolia magnifolia"
- "Magnolia mahechae"
- "Magnolia ptaritepuiana" - "ptari-tepui" magnolia
- "Magnolia striatifolia"
- "Magnolia urraoense"
- "Magnolia yarumalense"

===== Phân tổ "Cubenses" =====
- "Magnolia cacuminoides"
- "Magnolia cristalensis"
- "Magnolia cubensis" - Cuban magnolia
- "Magnolia domingensis" - Dominican magnolia
- "Magnolia ekmannii"
- "Magnolia emarginata" - small-notched magnolia
- "Magnolia hamorii" - Hamor's magnolia
- "Magnolia pallescens" - pale magnolia
- "Magnolia portoricensis" - Puerto Rico magnolia
- "Magnolia splendens" - shining magnolia hay laurel magnolia

==== Tổ "Manglietia" ====
- "Magnolia aromatica"
- "Magnolia blaoensis" - Dạ hợp Bảo Lộc
- "Magnolia blumei"
- "Magnolia blumei" var. "blumei"
- "Magnolia blumei" var. "sumatrana"
- "Magnolia calophylloides"
- "Magnolia caveana"
- "Magnolia chevalieri" (đồng nghĩa: "Magnolia phuthoensis" ) - Giổi Chevalier, mỡ Phú Thọ
- "Magnolia conifera" - Vàng tâm
- "Magnolia conifera" var. "chingii"
- "Magnolia conifera" var. "conifera"
- "Magnolia crassipes"
- "Magnolia dandyi" - Dạ hợp Dandy
- "Magnolia decidua"
- "Magnolia dolichogyna"
- "Magnolia duclouxii" - Giổi Ducloux, Xuyên Điền mộc liên (川滇木莲)
- "Magnolia figlarii"
- "Magnolia fordiana" - Giổi Ford
- "Magnolia fordiana" var. "calcarea"
- "Magnolia fordiana" var. "fordiana"
- "Magnolia fordiana" var. "forrestii"
- "Magnolia fordiana" var. "kwangtungensis"
- "Magnolia garrettii"
- "Magnolia grandis"
- "Magnolia hookeri"
- "Magnolia insignis" - Giổi đá
- "Magnolia lanuginosoides"
- "Magnolia lucida"
- "Magnolia megaphylla"
- "Magnolia moto"
- "Magnolia obovalifolia"
- "Magnolia ovoidea"
- "Magnolia rufibarbata" - Giổi xanh
- "Magnolia sabahensis"
- "Magnolia tibetica"
- "Magnolia utilis"
- "Magnolia ventii"
- "Magnolia yuyuanensis"

==== Tổ "Kmeria" ====
- "Magnolia duperreana" - Miên mộc
- "Magnolia kwangsiensis"
- "Magnolia thailandica"

==== Tổ "Rhytidospermum" ====
===== Phân tổ "Rhytidospermum" =====
- "Magnolia obovata" - Dạ hợp dưới trắng, mộc lan lá to Nhật Bản, mộc lan vỏ trắng Nhật Bản, hậu phác Nhật Bản (日本厚朴)
- "Magnolia officinalis" - Hậu phác (厚朴)
- "Magnolia officinalis" ssp. "biloba" - "aoyehoupo" magnolia
- "Magnolia officinalis" ssp. "officinalis" - Hậu phác
- "Magnolia rostrata" - Trường uế hậu phác (长喙厚朴)
- "Magnolia tripetala" - Mộc lan dù hay cây dù

===== Phân tổ "Oyama" =====
- "Magnolia globosa" - Mao diệp thiên nữ hoa (毛叶天女花) hay mộc lan cầu hay mộc lan Hen
- "Magnolia sieboldii" - Thiên nữ hoa (天女花), mộc lan Siebold hay mộc lan "oyama"
- "Magnolia sieboldii" ssp. "japonica"
- "Magnolia sieboldii" ssp. "sieboldii" Mộc lan Siebold hay mộc lan "oyama"
- "Magnolia sieboldii" ssp. "sinensis" - Viên diệp thiên nữ hoa (圆叶天女花), mộc lan "oyama" Trung Quốc hay mộc lan Floreplena
- "Magnolia wilsonii" - Mộc lan Wilson hay Tây Khương thiên nữ hoa (西康天女花)

==== Tổ "Auriculata" ====
- "Magnolia fraseri" - Mộc lan Fraser hay mộc lan lá tai
- "Magnolia fraseri" var. "fraseri" - Mộc lan Fraser hay mộc lan lá tai
- "Magnolia fraseri" var. "pyramidata" - Mộc lan chóp

==== Tổ "Macrophylla" ====
- "Magnolia macrophylla" - Mộc lan lá to
- "Magnolia macrophylla" var. "ashei" - Mộc lan Ashe
- "Magnolia macrophylla" var. "dealbata" - Mộc lan lá to Mexico hay mộc lan rừng mây
- "Magnolia macrophylla" var. "macrophylla" - Mộc lan lá to

===Phân chi "Yulania"===
==== Tổ "Yulania" ====
===== Phân tổ "Yulania" =====
- "Magnolia amoena" - Thiên mục ngọc lan (天目玉兰)
- "Magnolia biondii" - Vọng xuân ngọc lan (望春玉兰)
- "Magnolia campbellii" - Điền Tạng ngọc lan (滇藏玉兰) hay ngọc lan Campbell
- "Magnolia campbellii" var. "alba"
- "Magnolia campbellii" var. "campbellii".
- "Magnolia campbellii" var. "mollicomata"
- "Magnolia cylindrica" - Hoàng Sơn ngọc lan (黄山玉兰)
- "Magnolia dawsoniana" - Quang diệp ngọc lan (光叶玉兰) hay ngọc lan Dawson
- "Magnolia denudata" - Ngọc lan (玉兰), vu lan
- "Magnolia kobus" - Ngọc lan Kobushi
- "Magnolia liliiflora" - Tử ngọc lan (紫玉兰)
- "Magnolia loebneri" - Ngọc lan Loebneri
- "Magnolia salicifolia" - Ngọc lan lá liễu
- "Magnolia sargentiana" - Ao diệp ngọc lan (凹叶玉兰) hay ngọc lan Sargent
- "Magnolia sargentiana" var. "robusta"
- "Magnolia sargentiana" var. "sargentiana".
- "Magnolia sprengeri" - Võ Đang ngọc lan (武当玉兰) hay ngọc lan Sprenger
- "Magnolia sprengeri" var. "elongata"
- "Magnolia sprengeri" var. "sprengeri".
- "Magnolia stellata" - Tinh hoa ngọc lan (星花玉兰) hay ngọc lan hoa sao
- "Magnolia × soulangeana" - Nhị kiều ngọc lan (二乔玉兰) hay dạ hợp hồng
- "Magnolia zenii" - Bảo hoa ngọc lan (宝华玉兰)

===== Phân tổ "Tulipastrum" =====
- "Magnolia acuminata" - Cây dưa chuột hay mộc lan lam
- "Magnolia acuminata" var. "acuminata" - Cây dưa chuột hay mộc lan lam
- "Magnolia acuminata" var. "subcordata" - Cây dưa chuột vàng

==== Tổ "Michelia" ====
===== Phân tổ "Michelia" =====
- "Magnolia × alba" - Bạch lan (白兰), ngọc lan trắng, sứ
- "Magnolia angustioblonga" - Hiệp diệp hàm tiếu (狭叶含笑)
- "Magnolia baillonii"
- "Magnolia balansae" - Giổi Balansa, giổi ngọt, giổi lúa, khổ tử hàm tiếu (苦梓含笑)
- "Magnolia banghamii"
- "Magnolia braianensis" - Sứ Braian
- "Magnolia cavaleriei"
- "Magnolia champaca" - Ngọc lan ngà, sứ vàng, champaca
- "Magnolia champaca" var. "champaca"
- "Magnolia champaca" var. "pubinervia"
- "Magnolia chapensis" - Bông sứ Sa Pa, bông sứ đèo, Lạc Xương hàm tiếu (乐昌含笑)
- "Magnolia compressa"
- "Magnolia coriacea"
- "Magnolia dianica"
- "Magnolia doltsopa"
- "Magnolia elliptilimba"
- "Magnolia ernestii" .
- "Magnolia ernestii" ssp. "ernestii"
- "Magnolia ernestii" ssp. "szechuanica"
- "Magnolia figo" - Tử tiếu, hàm tiếu hoa (含笑花)
- "Magnolia figo" var. "crassipes" - Tử hoa hàm tiếu (紫花含笑)
- "Magnolia figo" var. "figo"
- "Magnolia figo" var. "skinneriana" - Dã hàm tiếu (野含笑)
- "Magnolia flaviflora"
- "Magnolia floribunda" - Sứ nhiều hoa, đa hoa hàm tiếu (多花含笑)
- "Magnolia foveolata" - Sứ đồng, giổi lá láng, kim diệp hàm tiếu (金叶含笑)
- "Magnolia fujianensis" - Phúc Kiến hàm tiếu (福建含笑)
- "Magnolia fulva"
- "Magnolia fulva" var. "calcicola"
- "Magnolia fulva" var. "fulva".
- "Magnolia guangxiensis" - Quảng Tây hàm tiếu (广西含笑)
- "Magnolia hypolampra" - Rồ vành, hương tử hàm tiếu (香子含笑)
- "Magnolia ingrata"
- "Magnolia jiangxiensis"
- "Magnolia kingii"
- "Magnolia kisopa" - Sứ Công Tum, Tây Tạng hàm tiếu (西藏含笑)
- "Magnolia koordersiana"
- "Magnolia lacei"
- "Magnolia lanuginosa"
- "Magnolia leveilleana" - Trường bính hàm tiếu (长柄含笑)
- "Magnolia macclurei"
- "Magnolia macclurei" var. "macclurei".
- "Magnolia macclurei" var. "sublanea"
- "Magnolia mannii"
- "Magnolia martinii" - Sứ Martin, hoàng tâm hàm tiếu (黄心含笑)
- "Magnolia masticata"
- "Magnolia maudiae"
- "Magnolia maudiae" var. "hunanensis"
- "Magnolia maudiae" var. "maudiae"
- "Magnolia maudiae" var. "platypetala"
- "Magnolia mediocris"
- "Magnolia microcarpa"
- "Magnolia microtricha" .
- "Magnolia montana"
- "Magnolia nilagirica"
- "Magnolia oblonga" .
- "Magnolia odora" - Sứ gỗ, quan quang mộc (观光木)
- "Magnolia opipara"
- "Magnolia philippinensis"
- "Magnolia punduana"
- "Magnolia rajaniana" .
- "Magnolia scortechinii"
- "Magnolia shiluensis"
- "Magnolia sirindhorniae" - Mộc lan công chúa Sirindhorn
- "Magnolia sphaerantha"
- "Magnolia subulifera"
- "Magnolia sumatrae"
- "Magnolia xanthantha" - Hoàng hoa hàm tiếu (黄花含笑)

===== Phân tổ "Elmerrillia" =====
- "Magnolia platyphylla"
- "Magnolia pubescens"
- "Magnolia tsiampacca" .
- "Magnolia tsiampacca" ssp. "mollis"
- "Magnolia tsiampacca" ssp. "tsiampacca"
- "Magnolia tsiampacca" ssp. "tsiampacca" var. "glaberrima"
- "Magnolia tsiampacca" ssp. "tsiampacca" var. "tsiampacca"
- "Magnolia vrieseana"

===== Phân tổ "Maingola" =====
- "Magnolia annamensis" - Cây đưa
- "Magnolia carsonii"
- "Magnolia carsonii" var. "carsonii"
- "Magnolia carsonii" var. "drymifolia"
- "Magnolia carsonii" var. "phaulanta"
- "Magnolia cathcartii" - Dạ hợp Cathcart
- "Magnolia griffithii"
- "Magnolia gustavii" - Gustav's magnolia
- "Magnolia macklottii"
- "Magnolia macklottii" var. "beccariana"
- "Magnolia macklottii" var. "macklottii"
- "Magnolia pealiana"

===== Phân tổ "Aromadendron" =====
- "Magnolia ashtonii"
- "Magnolia bintuluensis"
- "Magnolia borneensis"
- "Magnolia elegans"
- "Magnolia pahangensis"

===Phân chi "Gynopodium"===
====Tổ "Gynopodium"====
- "Magnolia kachirachirai"
- "Magnolia lotungensis"
- "Magnolia nitida" - glossy magnolia
- "Magnolia omeiensis"
- "Magnolia yunnanensis" .

====Tổ "Manglietiastrum"====
- "Magnolia pleiocarpa"
- "Magnolia praecalva" - Sói gỗ
- "Magnolia sinica"

==Hợp chất hóa học và hiệu ứng sinh học==
Vỏ cây chứa các chất thơm magnolol, honokiol, 4-O-methylhonokiol, và obovatol. Magnolol và honokiol kích hoạt thụ thể hạt nhân gamma.