hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Siegfried &amp; Roy

Siegfried & Roy là bộ đôi nhà ảo thuật người Mỹ gốc Đức đương đại. Họ trở trên nổi tiếng trong làng giải trí với sư tử trắng và con hổ trắng. Bộ đôi này bao gồm Siegfried Fischbacher (sinh ngày 13 tháng 6 năm 1939 - mất ngày 13 tháng 1 năm 2021) và Roy Horn (sinh Uwe Ludwig Horn; 3 tháng 10 năm 1944 - 8 tháng 5 năm 2020).

Từ ngày 1 tháng 2 năm 1990, cho đến khi chấn thương kết thúc sự nghiệp của Horn vào ngày 3 tháng 10 năm 2003, bộ đôi này đã thành lập Siegfried & Roy tại Khu nghỉ mát và Sòng bạc Mirage, được coi là chương trình được truy cập nhiều nhất ở Las Vegas, Nevada. Từ tháng 8 năm 2004 đến tháng 5 năm 2005, Fischbacher và Horn là nhà sản xuất điều hành của sitcom hoạt hình "Father of the Pride".

Vào ngày 8 tháng 5 năm 2020, Horn qua đời vì COVID-19 tại Las Vegas, Nevada hưởng thọ 75 tuổi.

Vào ngày 12 tháng 1 năm 2021, Fischbacher thông báo ông bị Ung thư tuyến tụy giai đoạn cuối. Ông qua đời vào ngày hôm sau tại Las Vegas vì căn bệnh này hưởng thọ 81 tuổi.
Joan Miró

Joan Miró i Ferrà (; 20 tháng 4 năm 1893 - 25 tháng 12 năm 1983) là một họa sĩ, nhà điêu khác, nghệ nhân gốm xứ, người dân xứ Catalan thuộc Tây Ban Nha, sinh ra ở Barcelona. Bảo tàng Fundació Joan Miró dành riêng cho công việc của ông và được thành lập tại thành phố quê hương ông vào năm 1975.
==Tham khảo==
- Jacques Dupin, "Joan Miró Life and Work," Harry N. Abrams, Inc., Publisher, New York City, 1962, Library of Congress Catalog Card Number: 62-19132
- Margit Rowell,"Joan Miró" -"Selected Writing & Interviews", Da Capo Press Inc; New edition (ngày 1 tháng 8 năm 1992) ISBN 978-0-306-80485-4

==Liên kết ngoài==
- "Joan Miró Art"
- "Olga's Gallery: Joan Miró"
- "Artcyclopedia" Directory of online works
- "Art Signature Dictionary - See Joan Miro's signature, although the police seizure of counterfeit"
Vạc Phổ Minh

Vạc Phổ Minh là một chiếc vạc bằng đồng được đúc vào năm 1262 bởi thượng hoàng Trần Thái Tông, nhà Trần Việt Nam, và đã đặt tại phủ Thiên Trường (nay là Nam Định). Vạc Phổ Minh là một trong An Nam tứ đại khí.

Vạc được đúc vào tháng 2 năm Nhâm Tuất (1262), nhân dịp Trần Thái Tông (lúc đó là Thượng hoàng) về chơi Tức Mặc (nay thuộc về tỉnh Nam Định). Tại đây, Trần Thái Tông đã ban yến cho dân làng. Các hương lão từ 60 tuổi trở lên được ban tước hai tư, lão bà thì được hai tấm lụa. Nhân đấy, đổi Tức Mặc làm phủ Thiên Trường. Dựng cung Trùng Quang để các vua sau khi đã nhường ngôi về ở; lại dựng một cung riêng gọi là cung Trùng Hoa cho Tự quân (vua mới) khi đến chầu Thượng hoàng thì ngự ở đó. Đặt người chức dịch ở hai cung ấy để phòng khi sai khiến, hầu hạ và chức lưu thủ để trông coi. Phía Tây cung Trùng Quang dựng chùa Phổ Minh. Tại đây cho đúc một chiếc vạc lớn và khắc bài minh vào vạc. Tương truyền, miệng vạc dày và rộng đến nỗi hai người có thể chạy nhảy và đi lại trên đó.

Cùng với chuông Quy Điền, tháng 10 năm Bính Ngọ (1426) khi bị vây ở Đông Quan, Vương Thông đã cho phá vạc Phổ Minh để lấy đồng đúc vũ khí

==Trong văn học, nghệ thuật==
Danh sĩ người xứ Đông Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491–1585), sống thời Lê–Mạc, đồng thời là một cư sĩ tự nhận (Bạch Vân am cư sĩ), trong một lần qua vùng Sơn Nam Hạ vãn cảnh chùa Phổ Minh chừng hơn một thế kỷ sau loạn giặc Minh xâm lược qua đi, đã để lại bài thơ thất ngôn bát cú "Du Phổ Minh tự" được đưa vào tập thơ chữ Hán "Bạch Vân am thi tập" do chính ông đề tựa:
Danh sách vịnh hẹp Na Uy

Các vịnh hẹp là một tính năng đặc trưng địa lý của Na Uy. Chúng được phân biệt bằng cách đặc biệt và ấn tượng với những mặt đá dốc và các thác nước lao thẳng xuống vịnh hẹp. Một vịnh hẹp có thể có nhiều vịnh hẹp khác là nhánh vịnh hẹp chính và các nhánh này cũng được gọi là vịnh hẹp. Nhưng, vịnh hẹp thực sự là do quá trình đại dương và các sông băng cắt giảm vào đất liền. Có những vịnh hẹp hình thành từ thời kỳ Đệ Tứ. Bờ biển Na Uy cho tới nay vẫn tự hào là nơi có những vịnh hẹp dài và đẹp nhất thế giới (chỉ có Greenland là có vịnh hẹp dài hơn), trong đó có Geirangerfjord và Nærøyfjord là hai vịnh hẹp đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới.

Dưới đây là danh sách các vịnh hẹp tại Na Uy. Tổng cộng, có khoảng 1.190 vịnh hẹp tại Na Uy và quần đảo Svalbard. Danh sách phân loại bao gồm độ dài và vị trí của những vịnh hẹp.

==Danh sách==
===Các vịnh hẹp dài nhất của Na Uy===
Dưới đây là 20 vịnh hẹp dài nhất tại Na Uy:
1. Sognefjorden – 204 km – Sogn og Fjordane
2. Hardangerfjorden – 183 km – Hordaland
3. Trondheimsfjorden – 126 km – Sør- và Nord-Trøndelag
4. Porsangerfjorden – 123 km – Finnmark
5. Lyngen – 121 km – Troms
6. Oslofjorden – 118 km – Oslo, Akershus, Buskerud, Vestfold và Østfold
7. Kvænangen – 117 km – Troms
8. Ullsfjorden – 110 km – Troms
9. Nordfjord – 106 km – Sogn og Fjordane
10. Varangerfjorden – 95 km – Finnmark
11. Romsdalsfjorden – 94 km – Møre og Romsdal
12. Boknafjorden – 94 km – Rogaland
13. Laksefjorden – 92 km – Finnmark
14. Storfjorden – 86 km – Møre og Romsdal
15. Ofotfjorden – 82 km – Nordland
16. Tysfjorden – 74 km – Nordland
17. Foldafjorden – 71 km – Nord-Trøndelag
18. Tanafjorden – 70 km – Finnmark
19. Ranfjorden – 67 km – Nordland
20. Bindalsfjorden – 66 km – Nordland

==Xem thêm==
- Địa lý Na Uy
Coreobagrus

Coreobagrus là một chi cá lăng được tìm thấy trong khu vực Đông Á.

==Loài==
Hiện tại có hai loài được mô tả trong chi này:
- "Coreobagrus brevicorpus" (Korean stumpy bullhead)
- "Coreobagrus ichikawai" (Neko-gigi)
Heckler &amp; Koch P9

P9 là loại súng ngắn bán tự động do công ty vũ khí Heckler & Koch phát triển vào cuối những năm 1960. Sau nhiều thử nghiệm với các mẫu thử gồm cả các mẫu có thể chọn chế độ bắn và gắn thêm báng súng thì việc chế tạo hàng loạt được bắt đầu vào năm 1969. Súng được sử dụng rộng rãi trong lực lượng cảnh sát Đức cũng như các quốc gia khác. Súng được chế tạo tại Đức cho đến năm 1978 còn tại Hy Lạp thì súng vẫn được chế tạo với giấy phép.

== Thiết kế ==
P9 có một thiết kế khá thú vị dựa trên các sản phẩm súng hk trước, nhất là khẩu HK G3. Khung và khối trượt của súng được làm từ thép ép gia công, vòng bảo vệ cò súng được làm bằng vật liệu tổng hợp, các miếng áp ở tay cầm cũng được làm bằng nhựa. Thiết kế này để tăng tốc độ sản xuất của súng cũng như giảm chi phí sản xuất. Súng sử dụng cơ chế nạp đạn blowback có con lăn hãm được giữ bằng lò xo ấn chắt vào hai rãnh khắc và trong thân súng khi bắn lực ấn sẽ giữ hai con lăn này đứng yên trong một thời gian ngắn lúc áp lực trong nòng rất cao sau đó khi áp lực từ viên đạn tích đủ mạnh nó sẽ đẩy hai con lăn này lùi về sau để tiến hành chu kỳ nạp đạn chống lại lực ấn của lò xo, khi thoi nạp đạn tích đủ động lực để di chuyển thì cũng là lúc áp lực trong nòng đã được giảm xuống mức an toàn. Sau khi chu kỳ nạp đạn hoàn tất hai con lăn này lại được lò xo đẩy trở lại theo dốc rãnh ấn chặt vào khe. Nòng súng được gắn cố định để tăng độ chính xác cũng như dễ dàng cho việc gắn ống hãm thanh.

Búa điểm hỏa của súng nằm bên trong không lộ ra ngoài. Một cái cần ở phía trái súng ngay sau cò là cần lên cò cho búa cũng như đưa búa trở về vị trí an toàn khi thấy không cần. Nút khóa an toàn thì nằm ở khối trượt ngay phía trên cần lên cò. Ban đầu hầu hết súng P9 được chế tạo sử dụng cơ chế hoạt động đơn trước năm 1970, sau đó súng chuyển hoàn toàn sang cơ chế hoạt động kép với mẫu P9S.

Hệ thống nhắm cơ bản của súng là điểm ruồi, với mẫu P9S thì điểm ruồi có thể điều chỉnh cho phù hợp với xạ thủ. Hộp đạn rời của súng có một hàng chứa 9 viên 9mm hay 7 viên 11,43mm.

== Liên kết ngoài ==
- Remtek
- HKPRo website
- HKPro.com on the P9
- http://world.guns.ru/handguns/hg53-e.htm
- Giới thiệu sơ P9S
Yelena Valeryevna Milashina

Yelena (còn được viết là Elena) Valeryevna Milashina (tiếng Nga: "Елена Валерьевна Милашина"; sinh năm 1978) là nhà báo người Nga làm việc cho tờ báo Novaya Gazeta (Но́вая газе́та), một tờ báo độc lập nổi tiếng ở Nga. Cô từng nói: "Tờ Novaya Gazeta là tờ báo duy nhất ở Nga mà tôi có thể tác nghiệp như một nhà báo thực sự"

==Tác nghiệp==
Cô chuyên về các phóng sự điều tra, trong đó có những cuộc điều tra về vi phạm nhân quyền và tham nhũng ở Nga, Chechenya, vùng Bắc Kavkaz, Nam Ossetia và Dagestan cùng cuộc điều tra về vụ người bạn đồng nghiệp Anna Stepanovna Politkovskaya bị ám sát tại Moskva năm 2006.

==Bị tấn công==
Sáng sớm ngày 5.4.2012, Milashina cùng với người bạn Ella Asoyan, đã bị 2 kẻ lạ mặt xông vào tấn công tại Balashika, vùng lân cận của Moskva.

==Giải thưởng==
- Tháng 10 năm 2009 cô được trao "Giải Alison Des Forges" của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền về hoạt động đấu tranh chính trị phi thường.
- Năm 2013 Elena Milashina được trao Giải quốc tế cho Phụ nữ dũng cảm của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ.

==Liên kết ngoài==
- Milashina Speaks Out on Alarming Rise in Murders, Threats Against Critics of Government Abuses in North Caucasus - video report by "Democracy Now!"
- The danger in being a journalist in Russia today CBC Radio Canada, truy cập ngày 4.11.2010
- Jelena Milaschina in Twitter, truy cập ngày 4.11.2010
Thương vương

Thương Vương ("chữ Hán" 殤王) là thụy hiệu của một số vị quân chủ, phiên vương hay chư hầu trong lịch sử khu vực Á Đông thời phong kiến.
==Danh sách==
- Đông Hán Phụ Lăng Thương Vương
- Đông Hán Hoài Dương Thương Vương
- Đông Hán Quảng Tông Thương Vương
- Thục Hán An Bình Thương Vương
- Tào Ngụy Tương Thương Vương (truy phong)
- Tào Ngụy Tán Thương Vương
- Tây Tấn Lương Thương Vương
- Tây Tấn Quảng Hán Thương Vương Tư Mã Quảng Đức (truy phong)
- Tây Tấn Thành Dương Thương Vương
- Tây Tấn Bột Hải Thương Vương
- Tây Tấn Lạc An Thương Vương Tư Mã Tịch
- Bắc Ngụy An Định Thương Vương Thác Bạt Di
- Bắc Ngụy Quảng Bình Thương Vương Thác Bạt Lạc Hầu
- Lưu Tống Thiệu Lăng Thương Vương Lưu Hữu
- Đường triều Ôn Thương Vương Lý Trọng Mậu (từng có giai đoạn ngắn ngủi đăng cơ gọi là Đường Thương Đế)
- Cao Ly Cung Thương Vương (gọi tắt theo thụy hiệu dài là Cung Thương Định Bỉ Hoài Hiếu Đại Vương)
- Minh triều Dĩnh Thương Vương
- Minh triều Miện Thương Vương

==Xem thêm==
- Tuyên Đế
- Tuyên Công
- Xung Vương
- Thương Công
- Thương Công Tử
- Tĩnh Công
- Tĩnh Vương
- Thương Đế
Xung vương

Xung Vương ("chữ Hán" 冲王 hoặc 沖王) là thụy hiệu của một số vị quân chủ.
==Danh sách==
- Tây Tấn Quảng Hán Xung Vương
- Tây Tấn Đông Hải Xung Vương (hoặc Thành Dương Xung Vương) Tư Mã Chi
- Ngũ Hồ thập lục quốc Tiền Lương Xung Vương (truy tôn, thụy hiệu thật là Xung công, nhà Tấn truy tặng là Kính Điệu Công)
- Lưu Tống Đông Bình Xung Vương (hoặc Lâm Khánh Xung Vương) Lưu Hưu Thiến
- Lưu Tống Thủy Bình Xung Vương Lưu Diên Niên
- Minh triều Dĩnh Xung Vương
- Minh triều Lễ Xung Vương

==Xem thêm==
- Xung đế
- Tuyên Đế
- Tuyên Công
- Khang Vương
- Trung Vương
- Tĩnh Công
- Tĩnh Vương
- Hiến Vương
- Thận vương
Nhạc sĩ viết lời bài hát

Nhạc sĩ soạn lời bài hát hay người viết lời bài hát () là một người sáng tác lời bài hát. Trái ngược với người soạn nhạc, người viết lời bài hát có thể kiêm sáng tác giai điệu, hòa âm, bố cục và nhạc đệm.

==Quyền lợi==
Thu nhập của người viết lời bài hát đến từ các đặc quyền của họ với bài hát đó. Quyền lợi của họ có thể chiếm 50% bài hát nếu lời được viết ngay từ đầu và độc lập với nhà soạn nhạc, hoặc thấp hơn nếu bài hát là thành quả cộng tác. Các quyền lợi này giữ bản quyền cho bài hát và giúp ngăn chặn bài hát không bị tái phát hành với phần lời khác mà không được phép.

==Sự cộng tác==
Sự cộng tác (hợp tác) có thể diễn ra theo nhiều cách khác nhau: Một số nhà soạn nhạc và nhà viết lời bài hát làm việc chặt chẽ cùng nhau trong một bài hát, mỗi người viết và đưa vào một phần, lời và giai điệu. Thông thường người viết lời bài hát sẽ sáng tác và điền phần lời cho một đoạn nhạc đã được viết hoàn chỉnh. Dorothy Fields làm việc theo cách này. Các nhà viết lời bài hát cũng thường thêm lời cho một giai điệu đã được định hình, như cách Johnny Burke đã làm với phần âm nhạc do Erroll Garner viết cho bài hát "Misty". Cũng có những người cộng tác nhưng lại làm việc gần như độc lập, ví dụ như Bernie Taupin viết lời bài hát sẵn rồi chuyển chúng cho Elton John, người phổ nhạc cho phần lời đó, và giữa họ có rất ít sự trao đổi với nhau.

==Các cách viết lời bài hát==
Trong những bài thánh ca truyền thống của người Công giáo, nhiều bài có phần lời ban đầu được viết để phù hợp (khớp) với giai điệu có sẵn. Bài thánh ca Giáng sinh, "What Child Is This", có phần lời được viết cho phù hợp với một giai điệu dân gian Anh cổ, Greensleeves, vốn là lời than vãn của một người tình. Nhà soạn nhạc người Anh Ralph Vaughan Williams nổi tiếng với việc đưa những bài thơ sẵn có của các tác giả như William Cowper và Charles Wesley, vào các bản nhạc dân gian truyền thống, tạo nên những bài hát ca tụng/thánh ca, nhiều bài trong số đó đã được ông cho xuất bản trong cuốn English Hymnal. Một cách khác để làm việc này là sự kết hợp giữa những bản nhạc và lời bài hát không liên quan gì tới nhau, một ví dụ điển hình là bài "The Star-Spangled Banner", quốc ca của Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, với phần lời được viết bởi Francis Scott Key dưới dạng một bài thơ rất chặt chẽ, và sau đó đã được ghép với phần nhạc của một bài hát viết trong lúc say rượu cũ.

==Âm nhạc cổ điển==
Trong opera, người viết lời nhạc kịch phụ trách toàn bộ phần lời, dù là lời nói (lời thoại của diễn viên) hay bài hát, dưới dạng hát nói ("recitative") hay bài hát trữ tình đơn ca.

==Xem thêm==
- Bài hát sáng tác theo yêu cầu
- Nhà soạn nhạc
- Ca sĩ tự sáng tác
Genius Loves Company

Genius Loves Company là album phòng thu cuối cùng của huyền thoại nhạc R&B và soul người Mỹ, Ray Charles. Album được phát hành vào ngày 31 tháng 8 năm 2004 bởi Concord Records sau khi ông qua đời. Quá trình thu âm diễn ra rải rác trong giai đoạn từ tháng 6 năm 2003 tới tháng 3 năm 2004. Các ca khúc được trình bày theo các phong cách R&B, đồng quê, pop và blues truyền thống, được Charles thể hiện cùng rất nhiều nghệ sĩ khách mời bao gồm Natalie Cole, Elton John, James Taylor, Norah Jones, B.B. King, Gladys Knight, Diana Krall, Van Morrison, Willie Nelson và Bonnie Raitt.

Album được thực hiện bởi nhà quản lý của Concord A&R, John Burk – người đã trực tiếp thuyết phục Charles thu âm một album song ca hợp tác giữa Concord Records và Hear Music – nhãn đĩa thuộc quyền sở hữu của hãng cà phê Starbucks. Đây là album không-tuyển-tập đầu tiên của Hear Music, và là album thành công nhất về mặt thương mại của Ray Charles. Tới ngày 2 tháng 2 năm 2005, "Genius Loves Company" đã sớm có được chứng chỉ 3x Bạch kim từ RIAA với số lượng 3 triệu bản đã được bán chỉ riêng tại Mỹ. Ngày 13 tháng 2 năm 2005, album được trao tới 8 giải Grammy, trong đó có 2 giải thưởng quan trọng là "Album của năm" và "Thu âm của năm". Phần bìa album là chính bức ảnh kinh điển được chụp bởi Norman Seeff.

== Tham khảo ==
- Thư mục

== Liên kết ngoài ==
- Song by song analysis by Ray Charles - CD notes at Discogs.com
- Genius Loves Company: Ray Charles: Concord Music Group
Hàn Khang

Hàn Khang có thể là:
- Hàn Tuyên Huệ vương Hàn Khang, quân chủ nước Hàn thời Chiến Quốc
- Hậu Hán Ẩn Sĩ Hàn Khang, thường gọi Khang Bá
Bài hát sáng tác theo yêu cầu

Bài hát sáng tác theo yêu cầu (), hay "bài hát viết cho các cá nhân" thường do một người không có chuyên môn về viết bài hát cung cấp thông tin cho một người viết bài hát để họ chuyển những nội dung ấy vào một bản nhạc thích hợp. Khác với cách chuyển lời bài hát có sẵn vào bản nhạc () của thập niên 1960 và 1970, những bài hát này thường được mua để làm quà tặng và chủ nhân cũng không có ý định dùng cho mục đích thương mại. Những khách hàng cá nhân phần lớn thuộc Thế hệ X, những người tìm cách tỏ ra năng động và sáng tạo trong cách tặng quà. Với Internet, các bài hát có thể được viết, thu âm, và gửi qua email và vì thế các công đoạn trở nên nhanh gọn và tốn rất ít thời gian.

Số lượng dịch vụ cung cấp về mảng này rất rộng lớn. Một số hãng đơn thuần chỉ cung cấp dịch vụ sáng tác một bài hát với chủ đề cụ thể (ví dụ, một dịp kỷ niệm sinh nhật) ghi trên một đĩa CD với nhãn bên ngoài do khách hàng tự chọn. Số khác có những bước tiến lớn hơn, cung cấp một bài hát đã được thu âm sẵn với tên người nhận được đưa vào trong bài hát đó. Tuy nhiên, những trang web phổ biến nhất lại cung cấp những bài hát gốc hoàn toàn được viết và thu âm từ đầu đến cuối dựa theo các thông tin do khách hàng cung cấp. Một số trang web tuyển một nhà soạn nhạc hay nhà viết bài hát riêng nào đó để viết nhạc, trong khi đó số khác sử dụng phương pháp crowdsourcing bằng cách cho một vài nhà viết bài hát và nhà soạn nhạc cạnh tranh với nhau để tham gia vào dự án.

Một ví dụ của loại bài hát này là đĩa mở rộng (EP) năm 2008 của Chris Staples (dưới bút danh "Discover America") "Songs For Sale," trong đó anh viết các bài hát sử dụng phần lời do người hâm mộ gửi đến.

Giá của một bài hát viết theo yêu cầu có thể dao động từ khoảng 99 USD tới vài nghìn USD cho các gói viết bài hát theo yêu cầu dạng "premium" (có phí).

Một ví dụ về một gói bài hát theo yêu cầu dạng premium là "YourPremiumCustomSong.com" của Aurelio Sablone; cùng với bài hát gốc được thu âm chuyên nghiệp, gói này còn có: video bài hát (Song Video), tấm in bài hát bằng gỗ và bạc (Wooden and Silver Song-Plaque), vòng cổ "Bài hát trái tim" ("Heart-Song" Necklace), bản nháp viết tay lời bài hát gốc được đóng khung (Original Framed Handwritten Draft of song lyrics), và video của bình luận của người sáng tác về bài hát này.

Khách hàng cũng có thể lựa chọn thêm các dịch vụ khác, bao gồm cả một màn biểu diễn trực tiếp bài hát theo yêu cầu đó tại một sự kiện đặc biệt nào đó.
Helodermatidae

Heloderma là chi duy nhất của họ Helodermatidae, bao gồm các loài thằn lằn độc nguồn gốc ở miền tây nam Hoa Kỳ, México, và xa về phía nam như Guatemala. Nó bao gồm hai loài riêng biệt, với sáu phân loài. Họ hàng gần nhất của chúng là Họ Thằn lằn rắn (Anguidae).

Helodermatidae gồm các loài thằn lằn lớn, chắc nịch, di chuyển chậm và thích môi trường sống bán khô cằn. Đuôi của chúng ngắn và được sử dụng như cơ quan lưu trữ chất béo. Chúng được bao phủ bởi vảy nhỏ giống hột cườm, không xếp đè lên nhau, với da xương ở mặt dưới của cơ thể. Cả hai loài trong họ đều sẫm màu, với những mảng màu vàng nhạt hoặc hơi hồng.

Các thành viên của họ có nọc độc. Tuyến nọc độc nằm ở hàm dưới của chúng, không giống như tuyến nọc của rắn nằm ở hàm trên. Ngoài ra, không giống như rắn, Helodermatidae thiếu cơ tiêm nọc. Nọc độc thường chỉ được sử dụng trong phòng thủ, chứ không phải trong chế ngự con mồi, và những con thằn lằn phải nhai nạn nhân của nó để nọc độc vào thịt. Các tuyến nọc được cho là đã phát triển sớm ở dòng dõi dẫn đến Helodermatidae hiện đại, do đã có sự hiện diện của nọc độc ngay cả trong hóa thạch 65 triệu năm tuổi của chi "Paraderma".

Helodermatidae là các loài ăn thịt, săn động vật gặm nhấm và động vật có vú nhỏ khác, và ăn trứng của các loài chim và bò sát. Chúng là loài đẻ trứng.

==Phân loại==
Họ Helodermatidae
- Chi "Heloderma"
- "H. horridum", Thằn lằn đính cườm
-  "H. h. horridum" (Wiegmann, 1829); Thằn lằn đính cườm Mexico
-  "H. h. alvarezi" Bogert & Martin del Campo, 1956; Thằn lằn đính cườm đen
-  "H. h. exasperatum" Bogert & Martin Del Campo, 1956; Thằn lằn đính cườm Rio Fuerte
-  "H. h. charlesbogerti" Campbell & Vannini, 1988; Thằn lằn đính cườm Motagua Valley
- "H. suspectum", Quái vật Gila
-  "H. s. suspectum" Cope, 1869; Quái vật Gila mắt lưới
-  "H. s. cinctum" Bogert & Martin Del Campo, 1956; Quái vật Gila sọc.

==Trong điều kiện nuôi nhốt==
"H. h. horridum", "H. h. exasperatum", và cả hai phân loài của "H. suspectum" thường được tìm thấy trong điều kiện nuôi nhốt, và khá phổ biến ở các vườn thú tại nhiều nơi ở thế giới. Chúng thường bị giam cầm phục vụ cho buôn bán thú lạ, và có thể bán với giá cao. Hai phân loài khác của "H. horridum" là rất hiếm, và chỉ có một vài mẫu vật bị giam cầm được biết đến.
Quái vật Gila

Quái vật Gila (tên khoa học: Heloderma suspectum, ) là một loài thằn lằn độc nguồn gốc ở tây nam Hoa Kỳ và tây bắc bang Sonora của Mexico. Nó là một loài thằn lăn nặng nề di chuyển chậm, dài tới 60 cm (2,0 ft), quái vật Gila là thằn lằn có nọc độc bản địa Mỹ và là một trong hai loài thằn lằn có nọc độc đã được biết đến ở Bắc Mỹ, loài còn lại là thằn lằn đính cườm ("H. horridum"). Mặc dù quái vật Gila có nọc độc, nhưng bản chất chậm chạp của nó có nghĩa là con người ít bị nó mối đe dọa. Tuy nhiên, nó có một danh tiếng đáng sợ và đôi khi bị giết chết dù đã được bảo vệ bởi pháp luật bang Arizona.

==Phân bố và môi trường sống==
Quái vật Gila được tìm thấy tại tây nam Hoa Kỳ và México, một phạm vi bao gồm Sonora, Arizona, các phần của California, Nevada, Utah và New Mexico (nhưng không bao gồm Baja California). Chúng sinh sống ở bụi rậm, các sa mạc có cây mọng nước và rừng gỗ sồi, tìm nơi trú ẩn trong hang hốc, bụi rậm, và dưới các hốc đá ở vị trí dễ tiếp cận hơi ẩm. Trên thực tế, quái vật Gila có vẻ thích nước và có thể thấy chúng ngâm mình trong vũng nước sau cơn mưa mùa hè. Chúng tránh sống trong khu vực đất phẳng thoáng rộng và đất nông nghiệp.

==Sinh thái học==
Quái vật Gila dành 90% thời gian của chúng dưới lòng đất trong hang đá hoặc nơi trú ẩn. Nó hoạt động vào buổi sáng vào mùa khô (mùa xuân và đầu mùa hè), sau đó vào mùa hè, chúng có thể hoạt động vào những đêm ấm áp hoặc sau cơn giông. Nó duy trì một nhiệt độ bề mặt cơ thể khoảng 30 °C (86 °F). Quái vật Gila chạy chậm, nhưng có sức chịu đựng tương đối cao và khả năng háo khí tối đa (VO tối đa). Chúng bị cả chó sói đồng cỏ Bắc Mỹ lẫn các loại chim ăn thịt săn bắt.

===Chế độ ăn uống===
Quái vật Gila ăn thịt các loại chim, thú, ếch, thằn lằn, côn trùng nhỏ và xác thối rữa. Quái vật Gila chủ yếu ăn chim và trứng bò sát, và ăn không thường xuyên (chỉ 5-10 lần một năm trong tự nhiên), nhưng khi nó ăn, có thể ăn lên đến một phần ba khối lượng cơ thể của nó.

Con mồi có thể bị nghiền nát đến chết nếu lớn hoặc ăn sống nếu nhỏ, nó bị nuốt đầu vào trước và bị nuốt vào nhờ các cơn co và gập cong cổ. Điều bất thường là ngay sau khi thức ăn đã bị nuốt, quái vật Gila ngay lập tức lại tiếp tục búng lưỡi và thể hiện hành vi tìm kiếm, có thể là kết quả của lịch sử tìm kiếm con mồi ẩn nấp trong bụi như trứng và chim non trong tổ. Quái vật Gila có thể trèo cây và xương rồng để tìm kiếm trứng.

==Tình trạng bảo tồn==
Phá hoại môi trường đã tác động xấu đến số lượng quái vật Gila. Năm 1952, chúng trở thành loài động vật có độc đầu tiên được pháp luật bảo vệ. Quái vật Gila được IUCN liệt kê là loài sắp bị đe dọa. Năm 1963, vườn thú San Diego trở thành vườn thú đầu tiên cho quái vật Gila sinh sản thành công trong điều kiện giam cầm.

== Tham khảo ==
- Online.pdf
Rắn bông súng

Rắn bông súng (tên khoa học: Enhydris enhydris), là một loài rắn có nọc độc nhẹ của châu Á.Gọi là rắn bông súng do chúng thường di chuyển trên lá súng.

==Phân bố==
Đông nam Trung Quốc, Indonesia (Bangka, Belitung, Java, Kalimantan, Sulawesi, Sumatra, We); 
, Bangladesh; Campuchia; trung nam Ấn Độ; Lào; 
, Malaysia (Malaya và Đông Malaysia, Borneo, Pulau Tioman; 
, Myanmar (Burma); Nepal; Pakistan; 
, Singapore (?); Sri Lanka; Pulau Bangka, Thái Lan; Việt Nam

==Tham khảo==
- Boulenger, George A. 1890 The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma. Reptilia and Batrachia. Taylor & Francis, London, xviii, 541 pp.
- Schneider, J. G. 1799 Historiae Amphibiorum narturalis et literariae. Fasciculus primus, continens Ranas. Calamitas, Bufones, Salamandras et Hydros. Jena, 266 S.
- Stuart, B.L.; Smith, J.; Davey, K.; Din, P. & Platt, S.G. 2000 Homalopsine watersnakes. The harvest and trade from Tonle Sap, Cambodia. Traffic Bull. 18 (3): 115-124

==Liên kết ngoài==
- Homalopsinae.com
- Acrochordus.com--Includes Information on Enhydris also
- itgmv1.fzk.de
Cá ét mọi

Cá ét mọi hay còn gọi là cá éc (tên khoa học Labeo chrysophekadion), là một loài cá trong họ cá chép. Nó được tìm thấy ở sông Mekong và lưu vực sông Chao Phraya, bán đảo Mã Lai, Sumatra, Java và Borneo.

==Tham khảo==
- Dân dã món "cá éc nướng mọi" vùng ngập lũ
- Độc đáo cá éc sông Hậu
Ruth Simon

Ruth Simon sinh khoảng năm 1962 là một nhà báo người Eritrea đã đoạt Giải Tự do Báo chí Quốc tế năm 1998.

==Sự nghiệp==
Simon cộng tác với Mặt trận Giải phóng Nhân dân Eritrea trong thời kỳ Chiến tranh giành độc lập Eritrea, phụ trách việc in ấn bí mật những tài liệu của Phong trào. Bà cũng làm trưởng biên tập viên tạp chí "Bana" của ""Hiệp hội Tái hội nhập Nữ chiến binh du kích Eritrea"".

==Bị giam tù==
Sau chiến tranh, bà bị chính phủ Eritrea bắt ngày 25.4.1997 khi đang làm thông tín viên cho hãn thông tấnAFP. Ủy ban bảo vệ các nhà báo nói rằng bà bị bắt vì tường thuật một tuyên bố được cho là của tổng thống Isaias Afewerki là các binh sĩ Eritrean chiến đấu chung với các nhóm nổi dậy người Sudan. Ngày hôm sau bài tường thuật của bà, Mặt trận Nhân dân vì Dân chủ và Công lý thuộc đảng của Afewerki, đã đưa ra một tuyên bố gọi đó là một "sự xuyên tạc trắng trợn" và nói rằng các lực lượng Eritrea không tham gia vào cuộc Nội chiến Sudan lần thứ hai.

Simon là nhà báo đầu tiên bị bắt giữ ở Eritrea từ khi nước này độc lập 4 năm trước đây. Simon bị giam tù mà không đưa ra tòa án xét xử cho tới tháng 5 năm 1998, khi Afewerki tuyên bố là phóng viên này sẽ bị truy tố ra tòa và rằng Eritrea sẽ kiện hãng thông tấn AFP về tội loan truyền tin sai lầm thông qua "người được gọi là đại diện". Tổ chức Phóng viên không biên giới có trụ sở ở Paris cũng như "Nhóm Công tác Liên Hợp Quốc về việc giam giữ tùy tiện" ("United Nations Working Group on Arbitrary Detention") và "Ủy ban bảo vệ các nhà báo" đã kháng án nhân danh bà. Ngày 29.12.1998, Simon đã được thả ra mà không hề bị truy tố trước tòa án.

==Đời tư==
Ruth Simon đã kết hôn và ly dị. Bà có ba người con.

==Giải thưởng==
Tháng 11 năm 1988, Simon được Ủy ban bảo vệ các nhà báo trao Giải Tự do Báo chí Quốc tế vắng mặt. Bà là nhà báo Eritrea đầu tiên đoạt được giải này.
Cá trà sóc

Cá trà sóc (danh pháp khoa học: Probarbus jullieni) là một loài cá vây tia nước ngọt trong họ Cyprinidae.

Nó được tìm thấy ở Campuchia, Lào, Malaysia, Thái Lan và Việt Nam.

Nó khá lớn, đạt chiều dài 150 cm (59 in) và cân nặng 70 kg (150 lb), và cư trú chủ yếu ở dòng chính của các con sông lớn như sông Mê Kông, sông Chao Phraya, sông Meklong hay sông Pahang và sông Perak.

Nó được coi là một cá thực phẩm tuyệt vời nhưng đắt tiền do tình trạng khan hiếm. Đánh bắt quá mức được coi là nguyên nhân chính cho tình trạng khan hiếm của nó.

==Mô tả==
===Đặc điểm xác định===
Loài cá này có nhiều đặc điểm nhận dạng. Đáng chú ý nhất là 5 sọc dọc trên đường bên của nó. Dễ nhận thấy, nó có râu hàm. Những cái râu này được sử dụng như cơ quan xúc giác gần miệng. Vì vậy, các râu này cho nó cảm giác về môi trường xung quanh tốt hơn. Để di chuyển, nó có một vây lưng với 1 gai và 13 tia vây mềm và 8 tia vây hậu môn. Tổng chiều dài tối đa của nó là khoảng 165 cm và cân nặng tối đa là 70 kg. Nó có thể sống tới 50 năm và dần dần phát triển về kích thước theo thời gian.

===Tập tính===
Cá trà sóc ăn động vật có vỏ, tôm, và thực vật thủy sinh. Chúng có xu hướng ăn nhiều hơn vào mùa mưa, khi thức ăn dồi dào, và ít hơn vào mùa khô, khi thức ăn khan hiếm. Giống như nhiều loài cá sông khác, vào đời của nó phụ vào mưa gió mùa, có nghĩa là cá trà sóc chiếm các vùng khác nhau trong suốt cả năm tùy theo mùa.

===Sinh sản===
Đây là loài cá di cư, và mô hình di cư của nó xoay quanh mùa sinh sản của nó. Cá trưởng thành di cư ngược dòng vào mùa khô để tạo thành cộng đồng sinh sản. Sau khi đẻ trứng xong, cá con mới nở bơi vào đồng bằng ngập lũ suốt mùa mưa. Điều này có nghĩa rằng mô hình di cư của nó xoay quanh sự thay đổi từ mùa khô sang mùa mưa. Mô hình di cư này quan trọng cho sự sống còn của loài nguy cấp này, nhưng có nhiều mối đe dọa tới môi trường sống của nó, chẳng hạn như nuôi trồng thủy sản và thủy điện đe dọa phát triển mô hình di cư này, và do đó ảnh hưởng tới sự tồn tại của chúng.

===Môi trường sống===
Trong lịch sử, loài cá này được tìm thấy ở lưu vực sông sông Mê Kông, sông Irrawaddy, Chao Phraya, Meklong, Phahang, và Perak của Đông Nam Á, đặc biệt Thái Lan, Lào, Campuchia, Việt Nam, Myanmar và Malaysia. Hiện nay, cá trà sóc được tìm thấy chủ yếu ở lưu vực sông Mê Kông, tuy nhiên có một số quần thể nhỏ ở Phahang và Perak. Trong các lưu vực sông, cá trà sóc được tìm thấy ở các thác ghềnh chảy nhanh và hồ nước sạch. Vào mùa mưa, chúng sống ở các vùng nước sâu, nhưng vào mùa khô, cũng là của sinh sản mùa, chúng sống trong vùng nước nông.

==Xem thêm==
- Cá tra dầu
- Đập Myitsone
- Đập Xayaburi
- Sông Mê Kông
Hermann von Malotki

Karl Hermann Hugo von Malotki (24 tháng 12 năm 1830 tại Friedrichsfelde, huyện Bublitz – 14 tháng 9 năm 1911 tại Naumburg) là một Trung tướng quân đội Phổ-Đức, đã từng tham gia trong cuộc Chiến tranh Bảy tuần năm 1866 và cuộc Chiến tranh Pháp-Đức các năm 1870 – 1871.

== Tiểu sử ==
Hermann von Trzebiatowski sinh vào tháng 12 năm 1830, trong gia đình quý tộc cổ "Malotki", là con trai của Trung úy Johann Wilhelm von Malotki (1779 – 1831) với bà Karoline Sabine Wilhelmine von Kleist (1788 – 1880). Vào năm 1864, ông thành hôn với bà Helene Julie Pauline von Zastrow (1846 – 1922), con gái Trung tướng Julius von Zastrow (1802 – 1884). Cuộc hôn nhân đã mang lại cho họ 8 người con (4 trai, 4 gái).

== Tiểu sử ==
Sự nghiệp quân sự của ông khởi đầu vào năm 1843 khi ông trở thành một thiếu sinh quân ở Kulm, nhưng ngay từ năm 1846, ông đã chuyển vào trường thiếu sinh quân tại thủ đô Berlin.

Hai năm sau (1848), ông nhập ngũ quân đội Phổ với cấp hàm Chuẩn úy trong Trung đoàn Bộ binh số 2, sau đó năm 1849 ông trở thành Thiếu úy trong Trung đoàn Bộ binh số 14. Ông làm sĩ quan phụ tá từ năm 1853 cho đến năm 1857, được thăng cấp bậc Thiếu úy vào năm 1858, gia nhập Trung đoàn Bộ binh số 54 vào năm 1860 rồi được lên chức Đại úy và Đại đội trưởng vào năm 1860.

Trên cương vị này, Malotki đã tham gia chiến dịch Böhmen của cuộc Chiến tranh Bảy tuần với Áo vào năm 1866, chiến đấu trong các trận đánh ở Gitschin vào ngày 29 tháng 6 và Königgrätz vào ngày 3 tháng 7.

Hai năm sau (1868), ông được cắt cử sang Trung đoàn Phóng lựu số 89 và được lên quân hàm Thiếu tá vào năm 1870. Cùng năm đó, ông được giao tạm quyền chỉ huy Tiểu đoàn II.

Trong các năm 1870 – 1871, ông tham gia Chiến dịch tấn công Pháp, với các hoạt động quân sự tại Metz, Toul, Paris, Le Mans, Dreux, la Madeleine, Belleme, Villejouan, Morree và Connere.

Vào năm 1871, Malotki được bổ nhiệm làm Tư lệnh tạm quyền Tiểu đoàn III, sau đó ông được nhậm chức Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn II. Đến năm 1876, ông được thăng hàm Thượng tá và vào năm 1880, ông được lãnh chức Trung đoàn trưởng Trung đoàn Bộ binh số 69. Malotki được lên cấp Đại tá vào năm 1880 và được ủy nhiệm Chỉ huy trưởng Trung đoàn Bộ binh số 95 vào năm 1881. Sau đó, vào năm 1885, Malotki được lên chức Thiếu tướng, ba năm sau (1888) ông được gia phong hàm Trung tướng. Ông từ trần vào tháng 9 năm 1911.

== Phong thưởng ==
- 1866: Huân chương Đại bàng Đỏ hạng IV kèm theo Thanh kiếm
- 1870: Huân chương Thập tự Sắt hạng II
- 1883: Huân chương Vương miện hạng II
- 1888: Huân chương Đại bàng Đỏ hạng II đính kèm Thanh kiếm và Bó sồi
- 1895: Đại Thập tự của Huân chương Vương miện Wendischen
- 1907: Ngôi sao đính kèm vài Huân chương Chỉ huy ("Komturkreuz") của Huân chương Gia tộc Sachsen-Ernestine

==Tham khảo==
- Kurt von Priesdorff: Soldatisches Führertum. Hamburg 1937–1942, Bd. 10, S. 255, Nr. 3200
Khoảng cách đồng chuyển động

Khoảng cách đồng chuyển động và khoảng cách riêng, trong Vụ Nổ Lớn, là hai khái niệm về khoảng cách có liên hệ với nhau.
Khoảng cách riêng là khoảng cách giữa hai vật thể đo bởi một thước đo nhất định tại cùng một thời điểm vũ trụ nhất định. Khoảng cách này sẽ tăng dần theo thời gian nếu vũ trụ giãn nở. Khoảng cách đồng chuyển động được quy ước là bằng với khoảng cách riêng tại thời điểm hiện tại, và được thiết kế để không thay đổi do sự giãn nở của vũ trụ, nếu hai vật thể vẫn "đứng yên" trong vũ trụ, hay "đồng chuyển động" trong vũ trụ giãn nở. Cụ thể, khoảng cách đồng chuyển động đo trong hệ quy chiếu đồng chuyển động gắn với người quan sát đồng chuyển động với sự giãn nở của vũ trụ. Người quan sát đồng chuyển động là người thấy vũ trụ, gồm phông bức xạ vũ trụ, là luôn đẳng hướng. 
==Xem thêm==
- Mêtric Friedmann–Lemaître–Robertson–Walker

==Liên kết ngoài==
- Distance measures in cosmology
- Ned Wright's cosmology tutorial
- iCosmos: Cosmology Calculator (With Graph Generation)
- Weinberg, Steven (1972)
- Peebles (1993)
- Davis and Lineweaver, Expanding Confusion
- Ned Wright's Javascript cosmology calculator
- General method, including locally inhomogeneous case and Fortran 77 software
- cosmdist-0.2.0 - command line and/or C hoặc Fortran library, based on GNU Scientific Library, for formula_1 as functions of "z" and their inverses
Galaxias olidus

Galaxias olidus là một nhóm cá nước ngọt Galaxiidae tìm thấy ở tất cả các nơi ở đông nam Úc. Chúng tạo thành một phức hợp loài bí ẩn (cryptic species complex).

==Tham khảo==
- McDowall, R.M. (2006) Crying wolf, crying foul, or crying shame: alien salmonids and a biodiversity crisis in the southern cool-temperate galaxioid fishes? "Rev Fish Biol Fisheries" 16: 233–422.

==Liên kết ngoài==
- Video of Mountain Galaxias in the Grampians National Park, Victoria, Australia
- Native Fish Australia - Mountain Galaxias page
Danh sách quốc gia châu Á theo tỉ lệ mặt nước

Danh sách các quốc gia và vùng lãnh thổ châu Á theo tỉ lệ mặt nước được thống kê dựa trên số liệu của The World FactBook của Mỹ và Liên Hợp Quốc, trong đó có một số cập nhật từ các chính phủ. Bảng thống kê gồm 2 cột chính: Tỉ lệ mặt nước và Tổng diện tích để dễ đối chiếu và so sánh.

Danh sách bao gồm thống kê 55 quốc gia và vùng lãnh thổ châu Á, trong đó có 48 quốc gia độc lập và 7 vùng lãnh thổ (Đài Loan, Hông Kông, Ma Cao, Lãnh thổ Ấn Độ Dương thuộc Anh, Abkhazia, Nam Ossetia, Nagorno-Karabakh).

==Liên kết ngoài ==
- Countries of the world ordered by land area
Vạc (định hướng)

Vạc có thể chỉ:
- Loài chim vạc
- Vật dụng cổ hình lòng chảo
Vạc (vật dụng)

Vạc một loại vật dụng cổ ở Việt Nam, có hình lòng chảo, có thể được dùng để nấu cơm hoặc thức ăn cho nhiều người trong những dịp lê hội. Vạc thường được đúc bằng đồng, và còn thường được gọi là vạc đồng. Vạc có thể được trưng bày ở những nơi công cộng như là tài sản chung của cộng đồng, biểu tượng cho sự thịnh vượng và uy quyền. Trong kinh thành Huế có các vạc của triều Nguyễn. Các thời đại vua khác ở Việt Nam cũng có vạc, như vạc Phổ Minh đời nhà Trần. Vạc cũng có thể được dùng để đun dầu và hành hình những phạm nhân, ví dụ như trong truyền thuyết về địa ngục của Trung Quốc hay thời vua Đinh Tiên Hoàng, trong đó phạm nhân sẽ bị thả vào vạc dầu đang được đun sôi.

==Ngoài Việt Nam==
Nhiều vật dụng có hình dạng, cấu tạo và mục đích sử dụng tương tự như vạc đã xuất hiện nhiều nơi trên thê giới, người ta gọi là "nồi hầm". Trong văn hóa châu Âu, vạc được các phù thủy dùng để nấu các loại thuốc có phép lạ. Vật có hình dạng của vạc và bằng đồng, gắn với các biểu tượng văn hóa, được tìm thấy ở Thụy Điển, ứng với thời kỳ đồ đồng, hay Đan Mạch (vạc Gundestrup).

==Xem thêm==
- Vạc Phổ Minh
- Vạc đồng (nhà Nguyễn)
- Vạc dầu đen (phim)
María Isabel của Orléans

María Isabel của Tây Ban Nha, María Isabel của Orléans hay María Isabel de Orleans y Borbón (tiếng Tây ban Nha: "María Isabel de Orleans y Borbón"; tiếng Pháp: "Marie-Isabelle d'Orléans"; 21 tháng 09 năm 1848 - 23 tháng 04 năm 1919), là một thành viên vương thất Tây Ban Nha. Bà cũng là một quý tộc Pháp với tước hiệu Vương tôn nữ của Orléans cũng như Bá tước phu nhân xứ Paris.

==Tiểu sử==
María Isabel sinh ra ở Sevilla, cha mẹ cô là Vương tử Antoine của Pháp, Công tước xứ Montpensier và Infanta María Luisa Fernanda của Tây Ban Nha. Antoine là con trai út của Vua Louis-Philippe I, vị vua cuối cùng của Pháp, và Maria Amalia của Napoli và Sicilia. Infanta María Luisa là con gái của Vua Fernando VII của Tây Ban Nha và người vợ thứ tư Maria Cristina của Hai Sicilie. Tất cả 4 ông bà của cô và 7 trong số 8 ông cố của cô đều là thành viên của Vương thất Pháp thuộc Vương tộc Bourbon.

==Hôn nhân và hậu duệ==
Vào ngày 30 tháng 5 năm 1864 tại Nhà thờ Thánh Raphael ở Kingston upon Thames, Vương quốc Anh, María Isabel khi đó mới 18 tuổi đã kết hôn với người anh họ Philippe của Orléans, người thừa kế ngai vàng nước Pháp với tên gọi Philippe VII. Họ có tất cả 8 người con:

- Amélie của Orléans (1865–1951). Cô kết hôn với Vua Carlos I của Bồ Đào Nha vào năm 1886.
- Philippe, Công tước xứ Orléans (1869–1926). Kết hôn với Nữ Đại vương công Maria Dorothea của Áo, con gái của Đại vương công Joseph Karl của Áo năm 1896,
- Hélène xứ Orléans (1871–1951). Cô kết hôn với Emanuele Filiberto, Công tước thứ 2 xứ Aosta vào năm 1895.
- Charles của Orléans (1875–1875).
- Isabelle của Orléans (1878–1961). Cô kết hôn với Jean xứ Orléans, Công tước xứ Guise vào năm 1899.
- Jacques d'Orléans (1880–1881).
- Louise của Orléans (1882–1958). Cô kết hôn với Carlo Tancredi của Hai Sicilie vào năm 1907. Thông qua con gái là María de las Mercedes của Hai Sicilie, bà là bà cố của Vua Felipe VI của Tây Ban Nha.
- Ferdinand của Orléans, Công tước xứ Montpensier (1884–1924). Ông kết hôn với "María Isabel González de Olañeta y Ibarreta, Nữ hầu tước thứ 3 xứ Valdeterrazo" vào năm 1921.

Vì vương thất Pháp phải sống lưu vong kể từ khi ông nội của họ là Vua Louis-Philippe I thoái vị vào năm 1848, María Isabel và chồng lần đầu tiên sống tại York House, Twickenham. Năm 1871, gia đình được phép quay trở lại Pháp, nơi họ sống ở Hôtel Matignon ở Paris và ở Château d'Eu ở Normandie.

Bá tước phu nhân xứ Paris được biết đến với thói quen hút xì gà khá nam tính và tham gia các môn thể thao dã ngoại, đặc biệt là bắn súng, nhưng có thể khiến mọi người ngạc nhiên về sự thanh lịch của bà trong những dịp trang trọng.

Năm 1886, họ buộc phải rời Pháp lần thứ hai. Năm 1894, chồng bà chết lưu vong tại Stowe House ở Buckinghamshire. María Isabel sống ở Château de Randan ở Pháp và qua đời năm 1919 tại cung điện của bà ở Villamanrique de la Condesa, gần Sevilla.

==Tham khảo==
- "Généalogie des rois et des princes" by Jean-Charles Volkmann Edit. Jean-Paul Gisserot (1998)
- "The Wandering Princess: Princess Hélène of France, Duchess of Aosta (1871-1951), by Edward Hanson. Fonthill, 2017.
Sony Xperia Z1

Sony Xperia Z1 là một chiếc điện thoại thông minh chạy hệ điều hành Android đến từ Sony Mobile, thuộc tập đoàn Sony.

Xperia Z1 được giới thiệu tại IFA 2013 và được phát hành đầu tiên tại Nhật Bản vào ngày 4 tháng 9 năm 2013. Nó chạy hệ điều hành Android 4.2.2 (Jelly Bean), có khả năng chống nước, chống bụi với chứng chỉ IP58 (có thể ngâm trong nước ở độ sâu 1,5m trong vòng 30 phút). Điều đặc biệt hơn cả là lần đầu tiên Sony mang tất cả những tinh hoa đặc trưng của các dòng sản phẩm giải trí khác của Sony lên một chiếc điện thoại thông minh với camera 20.7 megapixel cùng với ống kính Sony Lens G nổi tiếng trong các dòng máy ảnh kĩ thuật số

==Phần cứng==
Xperia Z1 (144 x 77 x 8,5) sở hữu màn hình rộng 5 inch độ phân giải Full-HD (1920x1080), trang bị công nghệ Triluminios Mobile mới nhất.

Bên trong máy là bộ vi xử lý Qualcomm Snapdragon S800, RAM 2GB, bộ nhớ trong 16GB và có thể mở rộng bộ nhớ bằng thẻ MicroSD.

Máy có màn hình 5 inch Full HD Triluminos, hỗ trợ X-Reality Mobile, vi xử lý Snapdragon S800 2,2Ghz, ram 2GB, bộ nhớ 16GB hỗ trợ thẻ nhớ đến 64GB. Camera có độ phân giải 20.7 megapixel cao nhất trong các dòng Xperia trước đây.

==Camera==
Lần đầu tiên Sony mang những tinh hoa của một chiếc máy ảnh KTS vào một chiếc điện thoai thông minh. Cụ thế với camera độ phân giải 20.7 megapixel cảm biến Exmor RS kích thước 1/2,3 inch, ống kính G với góc rộng 27mm, khẩu độ F/2.0, có bộ xử lý ảnh Bionz, Sony hứa hẹn sẽ đem tới chất lượng hình ảnh ngang bằng với máy ảnh compact truyền thống.

Xperia Z1 còn có camera với những tính năng cao như Social Live-truyền video trực tuyến lên mạng xã hội, Info-eye-tự thêm thông tin địa danh vào khung hình sau khi chụp, Timeshift Burst-ghi lại tới 61 bức hình trước và sau khi ấn nút chụp 2s giúp người dùng chọn khoảnh khắc yêu thích nhất, cuối cùng là AR-Effect-thêm hiệu ứng thực tế ảo vào bức hình.
Ethnologue

Ethnologue: Languages of the World là một xuất bản phẩm điện tử với nội dung là các số liệu thống kê về ngôn ngữ và phương ngữ trên thế giới. Nó cung cấp thông tin về số lượng người sử dụng một ngôn ngữ, nơi sử dụng, phương ngữ, mối quan hệ ngôn ngữ học, bản dịch của Kinh thánh trong ngôn ngữ đó và ước lượng khả năng tồn tại của ngôn ngữ. Ấn bản 17 ra mắt năm 2013 thống kê 7.105 ngôn ngữ và phương ngữ. Các ấn bản từ 16 trở về trước được xuất bản dưới dạng bản in.

== Tổng quan ==
"Ethnologue" là xuất bản phẩm của SIL International (tên cũ là "Summer Institute of Linguistics") - một tổ chức cung cấp dịch vụ ngôn ngữ học Kitô giáo nghiên cứu nhiều ngôn ngữ thiểu số. Xuất bản phẩm này còn làm việc với các cộng đồng ngôn ngữ để dịch các phần của Kinh Thánh ra ngôn ngữ bản xứ.

Năm 1984, "Ethnologue" ấn hành hệ thống mã ba chữ cái có tên gọi"SIL code"nhằm nhận diện các ngôn ngữ. Bộ mã này vượt xa quy mô so với tiêu chuẩn quốc tế ISO 639-1 ra đời trước đó. Năm 2002, Tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế mời "Ethnologue" hợp tác tích hợp hệ thống mã của họ cho tương thích với mã quốc tế. Kết quả là hiện nay "Ethnologue" đang sử dụng tiêu chuẩn ISO 639-3.

Về cách hiểu"phương ngữ", "Ethnologue" đã nêu quan điểm ở đầu xuất bản phẩm"Không phải mọi học giả đều chia sẻ bộ tiêu chuẩn chung phân biệt 'ngôn ngữ' với 'phương ngữ'". "Ethnologue" tuân theo tiêu chuẩn do ISO 639-3 ấn định

Bên cạnh việc chọn tên chính cho một ngôn ngữ, "Ethnologue" còn cung cấp cho độc giả một số danh xưng mà người sử dụng ngôn ngữ, các chính phủ, người nước ngoài và các nước láng giềng dùng để gọi ngôn ngữ đó. Nó cũng cho biết lịch sử hình thành tên gọi của ngôn ngữ, dù cho tên gọi đó có tư cách chính thức, có hợp với đường lối chính trị hay có tính công kích.

Tác giả William Bright - khi còn làm biên tập biên của tạp chí học thuật "Language: Journal of the Linguistic Society of America" - đã cho rằng "Ethnologue" là thứ"không thể thiếu được đối với bất cứ kệ sách tham khảo nào về các ngôn ngữ trên thế giới".

== Các ấn bản ==
"Ethnologue" ấn bản mới được xuất bản định kỳ khoảng bốn năm một lần. Dưới đây là bảng liệt kê các ấn bản:
== Thống kê họ ngôn ngữ ==
Cách phân loại ngôn ngữ của "Ethnologue" dựa theo cách phân loại của William Bright (1992) trong bộ sách bốn tập "Oxford International Encyclopedia of Linguistics" (Nhà xuất bản Đại học Oxford, ) nhưng đi xa hơn do dựa vào nhiều nghiên cứu cá nhân khác.

== Xem thêm ==
- Danh sách ngôn ngữ
- Danh sách hệ ngôn ngữ

== Liên kết ngoài ==
- Website "The Ethnologue"
- How Linguists and Missionaries Share a Bible of 6,912 Languages, "The New York Times", 19 tháng 7 năm 2005
- "Ethnologue" 13 (1996), mã ngôn ngữ và tên gọi
Mông đồng

Mông đồng hay Mông đồng thuyền (Chữ Hán: 艨艟船) là một loại thuyền chiến phổ biến và lâu đời của thủy quân phong kiến Việt Nam. Đây là loại thuyền chiến nhỏ, nhanh nhẹn nhưng trang bị đầy đủ, đóng góp lớn lao vào những chiến thắng của Việt Nam thời phong kiến.

==Lịch sử==
"An Nam chí lược" của Lê Tắc cho rằng Đô hộ kinh lược sứ nhà Đường là Trương Châu đã chế ra thuyền mông đồng. Ông muốn cải thiện trang bị khí giới của lực lượng đồn trú nhà Đường vốn mỏng và thiếu, trong khi thuyền bè cũng chỉ có vài mươi chiếc, lại rất chậm chạp. Thuyền mông đồng mới chế ra "mau như gió", khiến cho các nước lân bang nể sợ. Đặc biệt trên thuyền có trang bị máy móc như máy bắn nỏ, chứng tỏ đây là một phương tiện chiến tranh chuyên dụng, đặc chủng.
Mông đồng tiếp tục cấu thành bộ phận đáng kể nhất trong thủy quân các triều đại Việt Nam tự chủ. Trần Phu nhà Nguyên nhắc tới loại thuyền đặc sắc này của nước ta trong "An Nam tức sự". Ông cũng đề cập người nước ta biến tấu với loại thuyền này rất nhiều, cả về kích thước. Thuyền mông đồng ban đầu chỉ có 25 tay chèo và 23 chiến thủ, đến thời Trần, theo Trần Phu, đã có thuyền mông đồng có cả trăm tay chèo. Ký họa dân gian lẫn của du khách phương Tây thế kỷ 17 cho thấy những chiến hạm đồ sộ này được biên chế song song với các thuyền nhẹ cơ bản.

Thuyền mông đồng tiếp tục được sử dụng đến thời Nguyễn. Mông đồng là một trong số vài loại thuyền được khắc trên Chương Đỉnh ở Huế.

==Cấu tạo==
"An Nam chí lược" ghi chép đại khái về cấu tạo của thuyền này:

'Châu khiến đóng thành kiểu thuyền mông đồng, 32 chiếc, mỗi chiếc chở thủy thủ 25 người, trạo phu 23 người, 2 cây nỏ bắn xe, thuyền chèo tới lui, mau như gió.'

Về cơ bản đây là loại thuyền chèo đáy nông ra vào sông lạch thuận tiện. Cấu trúc phổ biến không có sàn trên như galley của châu Âu, nhưng có thể các thuyền lớn hàng trăm tay chèo mới có sàn. Sập cho chỉ huy nằm phía mũi thuyền, giữa thuyền chất đầy các khí cụ cần thiết. Thuyền có mái gỗ để che tên đạn. Hình ảnh trên Chương Đỉnh cho thấy mái thuyền còn có thể thay thế bằng sàn gỗ để binh lính đứng chiến đấu bên trên. Trần Phu tả lại đuôi thuyền cao vút như cánh uyên ương.

Lê Tắc ghi chép nguyên thủy thuyền có 2 máy nỏ. Mô hình ở chùa Keo thế kỷ 17 cho thấy 2 cây nỏ đã được thay thế bằng 2 đại bác hướng ra phía mạn. Mạn thuyền không có đồ che chắn, nhưng để hở để bắn súng pháo.

Thích Đại Sán ghi trong "Hải Ngoại kỷ sự" (bản của Viện Đại học Huế, Uỷ ban phiên dịch sử liệu 1963, tr. 31) "thuyền sơn son láng bóng, soi mặt được, tả hữu đều 25 chèo, thủy quân đều rất mạnh mẽ, cửa khoang thuyền chạm long vân, sơn đỏ, trên che đệm có đằng văn, dưới trải chiếu lác mịn màu xanh lục, lò đốt kỳ nam, hộp vàng bày cau trầu, có đủ các thứ gối tựa, ống nhổ".
ISO 639-1

ISO 639-1:2002 - "Codes for the representation of names of languages — Part 1: Alpha-2 code" - là phần đầu tiên của chuỗi tiêu chuẩn ISO 639 do Tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế ban hành dành cho mã ngôn ngữ. Phần 1 này bao quát các mã gồm hai chữ cái. Có tổng cộng 136 mã hai chữ cái được đăng ký. Các mã này đại diện cho những ngôn ngữ lớn trên thế giới.

Nhiều website đa ngôn ngữ - chẳng hạn như Wikipedia - dùng mã ngôn ngữ theo tiêu chuẩn ISO 639-1 để làm tiền tố cho các URL dẫn đến phiên bản ngôn ngữ tương ứng trên website đó. Chẳng hạn, phiên bản tiếng Việt của Wikipedia nằm tại địa chỉ vi.wikipedia.org, do mã ISO 639-1 của tiếng Việt là vi.

ISO 639 - tiêu chuẩn nguyên bản dành cho mã ngôn ngữ - được thông qua vào năm 1967 và được chia làm hai phần. Năm 2002, ISO 639-1 ra đời và thay thế cho tiêu chuẩn gốc. Mã cuối cùng được bổ sung vào tiêu chuẩn là mã ht đại diện cho tiếng Creole Haiti - bổ sung ngày 26 tháng 2 năm 2003. Việc sử dụng tiêu chuẩn này được Thẻ ngôn ngữ IETF khuyến khích.

Theo nguyên tắc, người ta không thêm mã ISO 639-1 mới cho ngôn ngữ nếu đã có mã ISO 639-2 cho nó. Do đó, các hệ thống dùng cả ISO 639-1 và ISO 639-2 (ưu tiên ISO 639-1) không cần phải đổi mã. Nếu đang dùng một mã ISO 639-2 nào đó để đại diện cho một nhóm ngôn ngữ thì mã đó có thể bị các mã ISO 639-1 mới của một vài ngôn ngữ nhất định gạt qua.

== Xem thêm ==
- Danh sách mã ISO 639-1

== Liên kết ngoài ==
- ISO 639-1/RA
Đài thiên văn Hoàng gia Greenwich

Đài thiên văn Hoàng gia Greenwich là một đài thiên văn tại vùng Greenwich ở Luân Đôn, Anh.

Đài thiên văn này được xây dựng vào ngày 10 tháng 8 năm 1675, trong thời vua Charles II của vương quốc Anh. Cùng thời gian này, vua Charles II cũng đặt ra chức danh mới là "Astronomer Royal" ("AR", hay "Nhà thiên văn Hoàng gia") với nhiệm vụ là "tính toán chi tiết sự chuyển động của các thiên thể, đo đạc vị trí của các ngôi sao trên thiên cầu và xác định chính xác các kinh tuyến nhằm phục vụ cho quá trình định hướng trong hàng hải". Người đầu tiên được bổ nhiệm chức danh AR là John Flamsteed. Tòa nhà đầu tiên được hoàn thành vào mùa hè năm 1676 và nó còn được gọi là "Nhà Flamsteed".

Kinh tuyến số 0 được chọn là đường kinh tuyến đi qua Đài thiên văn Hoàng gia Greenwich.