Control (album)

Control là album phòng thu thứ ba của ca sĩ người Mỹ Janet Jackson, phát hành ngày 4 tháng 2 năm 1986 bởi A&M Records. Jackson được quản lý và cũng là cha của cô Joseph Jackson sắp xếp một hợp đồng thu âm với A&M vào năm 1982 khi tròn 15 tuổi, và ông cũng giám sát toàn bộ quá trình sản xuất hai album đầu tay của nữ ca sĩ "Janet Jackson" (1982) và "Dream Street" (1984), nhưng đều không gặt hái thành công. Jackson sau đó sa thải Joseph khỏi vị trí quản lý và thay thế bằng John McClain, khi đó là giám đốc điều hành của hãng đĩa và được giới thiệu đến bộ đôi nhà sản xuất Jimmy Jam and Terry Lewis. Sự hợp tác giữa cả ba tạo nên một âm thanh khác hoàn toàn với khuôn mẫu lúc bấy giờ, kết hợp giữa rhythm and blues, funk, disco, giọng rap với synthesizer. Nội dung ca từ của đĩa nhạc được lấy cảm hứng từ một loạt những thay đổi trong cuộc đời cô, như cuộc hôn nhân ngắn ngủi với James DeBarge và việc cắt đứt mối quan hệ công việc với cha lẫn những thành viên còn lại trong gia đình Jackson.

Sau khi phát hành, "Control" nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao sự thay đổi mạnh mẽ trong âm nhạc lẫn phong cách của Jackson, đồng thời coi cô là minh chứng điển hình cho sự tự lực cá nhân. Ngoài ra, đĩa nhạc còn nhận được ba đề cử giải Grammy tại lễ trao giải thường niên lần thứ 29, bao gồm Album của năm và Trình diễn giọng R&B nữ xuất sắc nhất, đồng thời giúp Jam và Lewis chiến thắng hạng mục Nhà sản xuất của năm, Phi cổ điển. "Control" cũng trở thành bước đột phá về mặt thương mại của nữ ca sĩ và giúp cô tiếp cận đến thị trường nhạc đại chúng, lọt vào top 10 ở một số quốc gia như Hà Lan, New Zealand và Vương quốc Anh. Đĩa nhạc đạt vị trí số một trên bảng xếp hạng "Billboard" 200 tại Hoa Kỳ ở tuần thứ 20 xuất hiện, trở thành album quán quân đầu tiên của Jackson tại đây. Tính đến nay, album đã bán được hơn mười triệu bản trên toàn cầu, trở thành một trong những album của nghệ sĩ nữ bán chạy nhất lịch sử.

Bảy đĩa đơn đã được phát hành từ "Control", trong đó năm đĩa đơn thương mại của album "What Have You Done for Me Lately", "Nasty", "When I Think of You", "Control" và "Let's Wait Awhile" đều vươn đến top 5 trên bảng xếp hạng "Billboard" Hot 100, giúp Jackson trở thành nghệ sĩ nữ đầu tiên đạt được thành tích trên. Đĩa nhạc cũng lập kỷ lục về khoảng thời gian xuất hiện những đĩa đơn lâu nhất tại Hoa Kỳ với 65 tuần liên tiếp, đồng thời những video ca nhạc quảng bá cũng thể hiện khả năng nhảy của nữ ca sĩ và trở thành chất xúc tác cho sự thay đổi nhân khẩu học của MTV. Kể từ khi phát hành, "Control" được xem như tác phẩm truyền cảm hứng đến nhiều thế hệ nghệ sĩ nữ, và giúp Jackson, Jam và Lewis trở thành những người đi tiên phong của dòng nhạc R&B đương đại và tạo tiền đề cho thể loại new jack swing. Album cũng được Hiệp hội Thu âm Quốc gia và Đại sảnh danh vọng Rock and Roll liệt kê là một trong 200 Album Tuyệt Đỉnh của Mọi Thời Đại, và xếp hạng thứ 111 trong danh sách 500 Album vĩ đại nhất của "Rolling Stone".

==Danh sách bài hát==
Ghi chú
- nghĩa là đồng sản xuất

==Xem thêm==
- Kỷ nguyên album
- Danh sách album bán chạy nhất của nghệ sĩ nữ
- Danh sách album quán quân "Billboard" 200 năm 1986
- Danh sách album R&B quán quân "Billboard" năm 1986

==Tài liệu==
- Cornwell, Jane. "Janet Jackson". Carlton Books, 2002. ISBN 1-84222-464-6