hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Zingiber albiflorum

Zingiber albiflorum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Rosemary Margaret Smith miêu tả khoa học đầu tiên năm 1982.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh "Kerby R. 191"; thu thập năm 1977 tại tọa độ , cao độ 1.400 m, núi Mulu, Vườn quốc gia núi Mulu, bang Sarawak, Malaysia. Mẫu holotype lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Edinbugh (E).

==Phân bố==
Loài bản địa Sarawak và Sabah, các bang thuộc Malaysia trên đảo Borneo. Môi trường sống là rừng ở cao độ 100-1.400 m.
Zingiber argenteum

Zingiber argenteum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Donald Mood và Ida Theilade miêu tả khoa học đầu tiên năm 1997.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh "Mood J.D. 630"; thu thập ngày 29 tháng 1 năm 1993 tại tọa độ , cao độ 150 m, trạm nông nghiệp Teng Bukap, tỉnh Kuching, bang Sarawak, Malaysia. Mẫu holotype lưu giữ tại Trung tâm Nghiên cứu Rừng Malaysia ở Sandakan, Sabah, Malaysia (SAN).

==Phân bố==
Loài bản địa đảo Borneo, trong bang Sarawak, Malaysia. Môi trường sống là đất trên đá vôi trong rừng nguyên sinh vùng đất thấp với lượng mưa cao và thoát nước tốt, ở cao độ tới 150 m.

==Mô tả==
Thân có lá cao 75 cm. Các bẹ lá nhẵn nhụi. Lưỡi bẹ 2 thùy, tới 5 mm, nhẵn nhụi. Cuống có lông tơ. Các lá không cuống, hình trứng, 15-18 × 6-7,5 cm, nhẵn nhụi, mặt trên màu xanh lục ánh bạc với vết màu lục sẫm dọc theo gân giữa, mặt dưới màu xanh lục, đáy thon nhỏ dần, đỉnh nhọn. Cán hoa mọc từ rễ, bò sát mặt đất, 2–5 cm, màu ánh hồng; các bẹ dài tới 7 cm, có lông. Cành hoa bông thóc trên mặt đất, mọc thẳng đứng, hình thoi tới hình trứng, 8-9 × 2,5 cm, đỉnh nhọn. Lá bắc hình elip rộng, 3-3,5 × 2-2,5 cm, màu da cam tươi, các lá bắc phía dưới chuyển thành màu đỏ. Lá bắc con 2,5 cm. Đài hoa 1,5 cm. Tràng hoa dài 5,2 cm, màu kem; thùy tràng lưng 2,1 × 0,9 cm; các thùy tràng bên 1,7 × 0,4 cm, rời tới đáy. Cánh môi dài 5 cm, màu kem; thùy giữa thuôn dài, 1,5 × 0,7 cm, chẻ đôi; các thùy bên 0,5 × 0,4 cm, thuôn tròn. Bao phấn 1 cm. Phần phụ bao phấn 0,7 cm. Quả không rõ.

Nó là một trong số ít loài "Zingiber" được mô tả từ các khu vực đá vôi. "Z. argenteum" giống "Z. coloratum" về mặt hình thái, nhưng khác ở chỗ thấp hơn, các lá nhẵn nhụi, hình trứng, mặt trên màu xanh lục ánh bạc với vết màu xanh lục sẫm dọc theo gân giữa, cụm hoa màu da cam tươi với màu ở đáy ánh đỏ, đài hoa ngắn và thùy giữa của cánh môi chẻ đôi. Nó ra hoa trong gieo trồng.

"Z. argenteum" cũng khác với loài có quan hệ họ hàng gần khác là "Z. lambii" ở các bẹ lá nhẵn nhụi, vết màu xanh lục sẫm dọc theo gân giữa ở mặt trên, các lá bắc màu da cam tươi, đài hoa ngắn và thùy giữa của cánh môi chẻ đôi.
Zingiber atrorubens

Zingiber atrorubens là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain miêu tả khoa học đầu tiên năm 1902 (xuất bản tháng 1 năm 1903). Tên gọi trong tiếng Trung là 川东姜 (Xuyên Đông khương), nghĩa là gừng Xuyên Đông.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Farges s.n." do nhà thực vật học kiêm nhà truyền giáo người Pháp Paul Guillaume Farges (1844-1912) thu thập tại sảnh Thành Khẩu, tỉnh Tứ Xuyên (nay là huyện Thành Khẩu, thành phố trực thuộc trung ương Trùng Khánh, Trung Quốc) tọa độ khoảng . Ba mẫu syntype (barcode: P00088647 - holotype, P00088648 và P00088649) lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia Pháp tại Paris (P).

==Phân bố==
Loài này được tìm thấy tại miền đông Tứ Xuyên, miền bắc Trùng Khánh và Quảng Tây.

==Phân loại==
Schumann (1904) đặt "Z. atrorubens" trong tổ "Cryptanthium".

==Mô tả==
Thân rễ hình củ gừng, có mùi thơm nồng. Thân giả cao 80–110 cm. Lá không cuống; lưỡi bẹ khô xác, có các vạch đỏ, hình tam giác tù, 2 thùy, ~6 mm; phiến lá màu xanh xám cả 2 mặt, hình mác, 15-25 × 3–6 cm, mặt gần trục nhẵn nhụi, mặt xa trục nhiều lông ở gần đáy, đáy thon nhỏ dần, đỉnh nhọn thon. Cụm hoa mọc từ thân rễ, hình trứng, ít hoa rời rạc, 8-15 × 4 cm; vảy dài 4 cm, rộng 1,5–2 cm; cuống cụm hoa chìm trong lòng đất, rất ngắn; lá bắc màu xanh lục hoặc hồng/tía nhạt, hình trứng-thuôn dài hoặc hình mác, dài ~5 cm, nhiều lông; lá bắc con thuôn dài đến hình mác, gần nhọn, ~2–3 cm, dạng màng. Hoa màu tía đến tía sẫm. Đài hoa ~2–3 cm, chẻ một bên tới giữa, có lông nhung, đỉnh 3 răng, hình tam giác tù. Ống tràng hoa 4–5 cm, khoảng 2 lần dài hơn đài hoa; các thùy hình mác, dài 3 cm, thùy giữa rộng 1,5-1,8 cm, các thùy bên màu tía nhạt, khoảng 2 lần hẹp hơn thùy giữa. Cánh môi hình mác-hình xoan hoặc hình xoan, với các sọc tía, hình trứng hoặc hẹp như vậy, ~3-3,5 × 1,5-2,2 cm, đỉnh nguyên hoặc có khía răng cưa; các thùy bên không có. Nhị hoa gần như không cuống. Bao phấn không cuống, dài 3 cm, các ngăn dài ~1,5 cm; phần phụ kết nối ~1,5 cm. Nhị lép 0. Bầu nhụy rậm lông. Đầu nhụy hình ống, miệng nở rộng, có lông rung. Đĩa 2, hình dùi, hơi có rãnh, dài ~5 mm.
Zingiber aurantiacum

Zingiber aurantiacum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Richard Eric Holttum miêu tả khoa học đầu tiên năm 1950 dưới danh pháp "Zingiber gracile" var. "aurantiacum". Năm 1996 (xuất bản năm 1998), Ida Theilade nâng cấp nó thành loài độc lập với danh pháp "Zingiber aurantiacum".

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Burkill H.M. & Holttum R.E. SFN 8806" thu thập tại vùng đồi Fraser ở bang Pahang, Malaysia. Lectotype lưu giữ tại Vườn Thực vật Singapore (SING).

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "aurantiacum" (giống đực: "aurantiacus", giống cái: "aurantiaca") là tiếng Latinh có nghĩa là màu da cam, ở đây để nói tới các lá bắc màu da cam tươi của loài này.

==Phân bố==
Loài này có tại Malaysia bán đảo (các bang Johor, Malacca, Negeri Sembilan, Pahang và Selangor). Được tìm thấy trong rừng, ở cao độ 600-1.400 m.

==Phân loại==
Thuộc nhóm "Zingiber gracile" trong tổ "Zingiber", bao gồm "Z. aurantiacum", "Z. elatius", "Z. gracile", "Z. kelantanense", "Z. petiolatum", "Z. raja", "Z. singapurense" và "Z. sulphureum".

==Mô tả==
Chồi lá cao 1,5–2 m. Lưỡi bẹ dài 5–6 mm. Lá hình mác hẹp, tới 27-35 × 3,5–6 cm, cuống lá ngắn. Cán hoa dài 15–35 cm. Cành hoa bông thóc thanh mảnh, dài 15–20 cm và rộng 2,5 cm; bẹ cán hoa màu tía. Các lá bắc màu da cam tươi chuyển thành đỏ khi tạo quả. Lá bắc con dài 2,5 cm. Đài hoa dài 2,5–3 cm. Tràng hoa dài 6 cm; các thùy dài 2 cm, màu kem. Cánh môi dài tới 6 cm, màu kem; thùy giữa thuôn dài, dài 2,2 cm, đỉnh rộng đầu hoặc chẻ đôi; các thùy bên hình xoan. Quả nang dài tới 2,5 cm, nhẵn nhụi; hạt màu nâu hạt dẻ. Phấn hoa hình cầu, đường vân như ở não.

==Xem thêm==
- "Zingiber gracile"
- "Zingiber elatius"
- "Zingiber petiolatum"
Zingiber banahaoense

Zingiber banahaoense là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Donald Mood và Ida Theilade mô tả khoa học đầu tiên năm 2001. Tuy nhiên, các nguồn dữ liệu của IPNI, POWO, WCSP, The Plant List tại thời điểm tra cứu là ngày 13 tháng 5 năm 2021 đều viết danh pháp thành "Zingiber banhaoense".

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Mood J.D. 506" thu thập ngày 1 tháng 9 năm 1993 tại núi Banahao, ở cuối hẽm núi dọc theo con suối phía trên làng Kinabuhayan, Dolores, tỉnh Quezon, Philippines. Holotype lưu giữ tại Đại học Aarhus, Đan Mạch (AAU), isotype tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Kew (K).

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "banahaoense" lấy theo tên núi Banahao, nơi mẫu điển hình được thu thập.

==Phân bố==
Loài này có tại đảo Luzon, Philippines.

==Mô tả==
Cây thảo mọc thành cụm, cao đến 1,5m. Các bẹ và lưỡi bẹ có lông dễ thấy màu ánh trắng. Lá màu xanh lục vừa. Các vảy và lá bắc của cụm hoa màu đỏ sẫm, không đổi màu, đầy chất nhớt; lá bắc con màu đỏ sẫm, trong; đài hoa màu trắng, trong suốt; ống tràng màu trắng sau trở thành vàng nhạt; các thùy và các bộ phận khác của hoa màu vàng đồng, không đốm.

==Liên kết ngoài==
- Hình ảnh cụm hoa của "Zingiber banahaoense" tại PhytoImages.siu.edu.
Zingiber bisectum

Zingiber bisectum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Fang Ding (Phương Đỉnh) miêu tả khoa học đầu tiên năm 1996. Tên gọi trong tiếng Trung là 裂舌姜 (liệt thiệt khương), nghĩa đen là gừng lưỡi rách.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Fang D. 17878"; thu thập ngày 8 tháng 8 năm 1975 ở cao độ 260 m, tọa độ khoảng (ZRC đưa ra tọa độ - nhưng điều này thiếu chính xác, do địa điểm ở tọa độ này thuộc trấn Na Lâu, quận Vũ Minh, cao độ ~100 m, cách điểm mà Phương Đỉnh liệt kê là Cửu Đường, Côn Lôn Quan khoảng 53 km về phía tây nam) trên sườn đồi tại Cửu Đường (九塘), Côn Lôn Quan (昆仑关), huyện Ung Ninh (nay là xã khu Cửu Đường, trấn Côn Lôn, quận Hưng Ninh), Nam Ninh, Quảng Tây, Trung Quốc. Holotype lưu giữ tại Viện Y học Cổ truyền và Khoa học Dược liệu Quảng Tây ở Nam Ninh, Quảng Tây (GXMI).

==Phân bố==
Loài này có tại miền nam khu tự trị Quảng Tây, Trung Quốc và có thể có ở Thái Lan. Được tìm thấy trên các sườn đồi, ở cao độ khoảng 300 m.

==Mô tả==
Thân rễ ruột màu vàng, dạng củ; các rễ có củ ở đỉnh. Thân giả cao tới 3,4 m. Bẹ lá có lông nhung; lưỡi bẹ 2 khe, 1–6 cm, gần khô xác; cuống lá từ không có đến dài tới 5 mm, có lông nhung ở mặt xa trục; phiến lá gần thuôn dài hoặc thuôn dài-hình mác, ~8,5 × 4,5–10 cm, mặt gần trục lốm đốm lông màu nâu dọc theo gân giữa, mặt xa trục thưa lông nhung, đáy thon nhỏ dần, đỉnh nhọn thon. Cụm hoa mọc từ thân rễ, hình trứng hoặc gần thuôn dài, 7-10 × 2,5–7 cm, nhiều hoa; cuống cụm hoa 2-12,5 cm, có lông nhung; lá bắc màu đỏ hoặc xanh lục, thuôn dài, 4-4,5 × ~1,1 cm, có lông nhung; lá bắc con thuôn dài, 3,5–4 cm × ~7 mm, có lông nhung. Đài hoa ~2 cm, chẻ 1 bên, có lông nhung, đỉnh 3 răng. Ống tràng hoa màu trắng, 4-4,7 cm; các thùy màu ánh vàng, thùy giữa ~2,5 cm × 8–9 mm, các thùy bên hình mác, ~2,3 cm × 5 mm. Cánh môi có đốm màu tía đen; thùy giữa hình trứng ngược, ~2 × 1,3 cm, đỉnh 3 răng; các thùy bên ~10 × 7 mm. Bao phấn không cuống, ~1,5 cm; phần phụ kết nối ~1,2 cm. Bầu nhụy rậm lông nhung. Ra hoa tháng 8.
Zingiber bradleyanum

Zingiber bradleyanum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được William Grant Craib miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Kerr A.F.G 763"; do Arthur Francis George Kerr (1877-1942) thu thập ngày 22 tháng 8 năm 1909 trong rừng rậm nhiệt đới thường xanh khá ẩm thấp ở cao độ 300 m, tọa độ khoảng trên Doi Suthep, Chiang Mai, Thái Lan. Lectotype lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Kew (K), các isolectotype tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Anh tại London (BM), Vườn Thực vật Hoàng gia tại Edinburgh (E), Học viện Trinity ở Dublin, Ireland (TCD).

==Phân bố==
Loài này có tại các tỉnh Chiang Mai, Lampang, Lamphun, Mae Hong Son, Phayao, Tak ở miền bắc Thái Lan cũng như tại Myanmar.

==Mô tả==
Cây thảo cao 58-63(-100) cm. Thân rễ ruột màu vàng tươi. Thân giả tới 14 lá. Lá hình mác hoặc thuôn dài-hình mác, đỉnh nhọn thon, nhọn, đáy thon nhỏ dần, lá to nhất dài ~40 cm, rộng ~6,5 cm, gần như không cuống, mặt trên nhẵn nhụi, màu xanh lục sẫm với vết màu xám bạc dọc theo gân giữa, mặt dưới rậm lông. Lưỡi bẹ chẻ đôi, dài gần tới 3 cm, rộng 5 mm, màu xanh lục, thưa lông tơ, như thủy tinh tại mép. Bẹ thấp nhất 2-3, các bẹ trên mỏng, màu hồng. Cụm hoa gồm 4 cành hoa bông thóc ở bên, sắp xếp thành đôi trên dưới; cuống các cành hoa dưới dài 2-4 cm, vài lần ngắn hơn cuống các cành hoa trên, vảy xếp lợp che phủ. Cành hoa bông thóc dài ~3-3,5 cm; các lá bắc mặt lưng mỏng, các lá bắc thấp nhất dài 3 cm, màu hồng, các lá bắc trên màu xanh lục với gân màu ánh đỏ. Lá bắc con dài 2,3 cm, rộng 0,3 cm. Đài hoa như thủy tinh, màu trắng trong suốt, dài 9 mm. Các phần khác của hoa màu từ trắng tới màu kem, trừ mào bao phấn màu vàng tươi. Tràng hoa màu trắng, ống tràng dài 3,7 cm; các thùy thuôn dài hoặc thẳng-hình mác, nhọn, dài ~2,3 cm, rộng 3-7 mm. Nhị lép bên với các thùy bên giả lập cánh môi. Cánh môi dài 1,8 cm, rộng 1,3 cm. Bao phấn dài ~1 cm, phần phụ kết nối dài hơn một chút.
Zingiber brevifolium

Zingiber brevifolium là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Nicholas Edward Brown miêu tả khoa học đầu tiên năm 1886.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Bull W. s. n." do nhà thực vật học người Anh William Bull (1828-1902) đưa từ Philippines về ngày 4 tháng 8 năm 1886. Mẫu holotype lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Kew (K).

==Phân bố==
Loài này có tại Philippines.

==Mô tả==
Cây cao khoảng 30 cm, hoàn toàn nhẵn nhụi. Phần dưới thân không lá, với 3-4 bẹ tù, màu ánh đỏ xỉn trên phần gốc, phần có lá từ phía trên điểm giữa thân. Lá ít, 3-5 (có thể hơn ở những cây khỏe), thân màu xanh lục, các bẹ rời hoặc ôm lấy, không cuống, phiến lá thuôn dài-hình mác hoặc hình elip, nhọn, 6,3-10 x 3,1-4,4 cm, đáy thuôn tròn đôi khi gần nhọn, mặt trên màu xanh lục sẫm, mặt dưới màu xanh lục ánh xám. Cành hoa bông thóc không cuống, ở đầu cành, hình thoi, dài 6,3-7,5 cm, rộng 1,5-1,7 cm. Lá bắc áp ép, thuôn dài, rộng đầu, với phiến thô sơ hình mác nhỏ phát sinh từ khía chữ V hoặc các lá bắc trên đơn giản chỉ là nhọn, các sọc màu da cam-vàng với 2 hoa màu đỏ. Các lá bắc trong thuôn dài-hình mác, nhọn, dài 1,9 cm, rộng 0,6-0,8 cm, dạng màng. Đài hoa như màng, dạng mo, dài 1,9-2,5 cm. Hoa màu vàng, ống tràng dài đến 3,2 cm, thò ra, thanh mảnh, cong phía trên. Cánh hoa thẳng-hình mác nhọn thon, dài 1,7-1,9 cm, 2 cánh phía dưới hợp sinh tới gần nửa chiều dài. Cánh môi dài 1,5-1,7 cm, 3 thùy; các thùy bên cong lưỡi liềm-thuôn dài, tù; thùy giữa hình mác nhọn, dài gấp đôi các thùy bên. Bao phấn với mỏ cong dài 0,8 cm.

==Lưu ý==
Năm 1899, Karl Moritz Schumann mô tả một loài mới tại đảo New Guinea và cũng đặt danh pháp cho nó là "Zingiber brevifolium". Danh pháp này hiện chưa dung giải được . Mẫu định danh: "Lauterbach C.A.G. 1596" do nhà thực vật học người Đức Carl Adolf Georg Lauterbach (1864-1937) đưa từ Kaiser Wilhelmsland về. Mẫu holotype lưu giữ tại Vườn Thực vật và Bảo tàng Thực vật Berlin thuộc Đại học Tự do Berlin (B).
Zingiber capitatum

Zingiber capitatum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được William Roxburgh miêu tả khoa học đầu tiên năm 1810. Tên gọi trong tiếng Hindu "jenglí-adrac".

==Phân bố==
Loài này có tại khu vực từ Trung tới Đông Himalaya. Tại Ấn Độ từ vùng Kumaon (miền đông bang Uttarakhand) tới Sikkim, Darjeeling (miền bắc bang Tây Bengal) tới Meghalaya (Bhoilasa) và Assam; Nepal; Bhutan; Bangladesh; miền bắc Myanmar.

==Phân loại==
Schumann (1904) đặt "Z. capitatum" trong tổ "Dymczewiczia".

==Mô tả==
Thân giả cao tới 1,3 m. Lá không cuống, thẳng-hình mũi mác hoặc thẳng dài thon nhỏ-nhọn thon, đáy hẹp bằng, mọc thẳng, ôm thân hoặc hở, mặt trên nhẵn nhụi, mặt dưới có lông tơ. Lưỡi bẹ không dài quá 1 mm, hai thùy hình tai, có lông tơ. Cành hoa bông thóc đầu cành, mọc thẳng đứng, hình elipxoit hẹp, nhọn, kết đặc, dài 10-14 cm, đường kính 4,5 cm. Lá bắc ngoài hình mác, hình trứng hoặc thuôn dài, các lá bắc trên hình mác nhọn, có lông tơ, màu xanh lục, mép hẹp màu nâu hạt dẻ; lá bắc trong (lá bắc con) hình trứng. Bầu nhụy có lông lụa ngắn. Đài hoa có răng cưa, dạng màng, dài 1 cm, màu trắng. Ống tràng dài hơn; các thùy hình mác, màu vàng nhạt, dài 2,3 cm. Cánh môi hình tròn, màu vàng nhạt, mép khía răng cưa, rộng 1,8 cm; các thùy bên thuôn dài, tù, đồng màu. Quả nang màu hoe đỏ, hình elipxoit, dài 2 cm. Hạt màu đen, áo hạt màu trắng, xé rách. Nở hoa đầu mùa mưa và hạt chín trong tháng 9-10.
Zingiber cernuum

Zingiber cernuum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Nicol Alexander Dalzell miêu tả khoa học đầu tiên năm 1852. Tên gọi thông thường trong tiếng Anh là "curved-stem ginger", nghĩa là gừng thân cong.

==Phân bố==
Loài này có tại tây nam Ấn Độ (các bang Maharashtra, Kerala và Karnataka). Loài này mọc trong rừng nửa thường xanh và rừng lá sớm rụng ẩm ướt, trên sáu vùng sinh thái ở tây nam Ấn Độ. Phạm vi cao độ của loài này được ước tính từ các dữ liệu bản đồ là nằm trong khoảng 300 đến 800 m. Nó ra hoa và tạo quả vào tháng 7-10. Nó được phát hiện là rất nhạy cảm với các noãn bào tử "Phythium" (gây bệnh thối mềm), trong các cuộc điều tra trên các họ hàng hoang dã của gừng được gieo trồng để cải thiện khả năng kháng bệnh của cây trồng. Loài này cũng được nghiên cứu về khả năng chống lại các loại sâu bệnh khác của gừng và đậu khấu. Các dấu hiệu AFLP cho thấy sự biến đổi di truyền cao ở loài này.

==Phân loại==
Baker (1892) và Schumann (1904) đặt "Z. cernuum" trong tổ "Cryptanthium".

==Mô tả==
Cây thảo lâu năm. Thân lá cao 80–200 cm, đỉnh luôn luôn cong, nhẵn nhụi, màu xanh lục sáng tươi. Phiến lá hình elip hẹp đến thuôn dài-hình mác, nhọn thon, đáy hẹp, hai mặt nhẵn nhụi, màu xanh lục tươi. Cành hoa bông thóc hình trứng tù tới elipxoit; cuống cụm hoa mọc trực tiếp từ thân rễ, rất ngắn, đỉnh chỉ hơi thò ra trên mặt đất. Lá bắc hình trứng hoặc thuôn dài tù màu vàng nghệ-xanh tươi, nhẵn nhụi mặt trong, chẻ 3 ngắn. Ống tràng dài gần bằng đài hoa, các thùy tràng hoa dài bằng nhau, màu vàng-vàng da bò. Cánh môi hình trứng ngược, 3 thùy, thùy giữa hình trứng, chẻ đôi sâu, màu lốm đốm trắng đỏ/tía/hồng, các thùy bên màu vàng pha đỏ/tía/hồng. Quả nang màu trắng ánh vàng, nhẵn. Hạt (chưa chín) màu đỏ, có sọc; áo hạt dạng màng, màu trắng.
Zingiber chlorobracteatum

Zingiber chlorobracteatum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Donald Mood và Ida Theilade miêu tả khoa học đầu tiên năm 1999.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh như dưới đây, được lưu giữ tại Đại học Aarhus, Đan Mạch (AAU):
- Holotype "Mood J.D. 799"; thu thập ngày 15 tháng 2 năm 1994 ở cao độ 810 m, tọa độ , khu vực Trus Madi, 16 km từ Tambunan trên sông Kangaran, phía sau Kampung Kangaran, bang Sabah, Malaysia.
- Paratype "Mood J.D. 558"; thu thập ngày 23 tháng 1 năm 1993 ở cao độ 700 m, tọa độ , Ulu Apin Apin, bang Sabah, Malaysia.

==Phân bố==
Loài này có trên đảo Borneo, tại bang Sabah, Malaysia. Loại cây thảo lâu năm này có các chồi lá cao tới 1,8-2,5 m, được ghi nhận ở cao độ 700–810 m. Nó mọc trên các ngọn đồi trong các khu rừng thứ sinh bị khai thác gỗ, chủ yếu là gần các sông suối.

==Mô tả==
Cụm hoa hình thoi thanh mảnh với các lá bắc màu vàng-xanh lục.
Zingiber chrysanthum

Zingiber chrysanthum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được William Roscoe miêu tả khoa học đầu tiên năm 1824.

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "chrysanthum" (giống đực: "chrysanthus", giống cái: "chrysantha") là tiếng Tân Latinh có nghĩa là có hoa màu vàng kim; ở đây để nói tới cánh môi màu vàng tươi hay vàng kim của loài này.

==Phân bố==
Loài này có trong khu vực phía nam dãy núi Himalaya, lên tới cao độ 1.700-1.800 m, bao gồm Ấn Độ (từ Kumaon qua Sikkim tới Assam), Bangladesh, Bhutan, Myanmar và Nepal.

==Phân loại==
Thuộc tổ "Cryptanthium".

==Mô tả==
Thân rễ dạng củ, mọng thịt, nằm ngang, rất lớn. Thân giả mọc thẳng đứng, nhiều, cao 1,8-2,4-(3) m. Lá mọc so le, thành 2 dãy, hình thuôn dài-hình mác, 27-30 × 5-7,5 cm, nhọn thon, đáy thon nhỏ dần và dài, mặt trên nhẵn nhụi, mặt dưới có lông tơ, gần như không cuống hoặc trên cuống rất ngắn vặn xoắn, với bẹ chìa dạng lá kèm tù. Cành hoa bông thóc từ rễ, nằm gần với thân rễ, cuống cụm hoa rất ngắn, hình cầu kết đặc hoặc hình elipxoit ngắn-thuôn dài, đường kính 5 cm. Lá bắc xếp lợp, lớn, rộng, kết đặc, 7 × 5 cm; lá bắc ngoài hình trứng, thu hẹp thành điểm nhọn, đỉnh có lông nhung, vặn xoắn, uốn ngược, màu xanh lục nhạt tới xanh lục; lá bắc trong thẳng-hình mác, rộng 3,8-5 cm, bao lấy 3/4 chiều dài ống tràng hoa, màu xanh lục nhạt. Đài hoa thượng, hình trụ, dạng màng, trong suốt, có lông rung, dài 4 cm. Ống tràng uốn cong vào, có lông tơ, dài 3,8-5 cm. Phiến ngoài của tràng hoa gồm 3 phần hình mác ngắn, dài 2,5 cm, màu đỏ sẫm hoặc đỏ tươi; phần giữa lõm, uốn cong vào, hơi có lông, rộng và nhọn thơn hơn 2 phần bên. Phiến trong hay cánh môi, dài 2,3-2,5 cm, gồm 3 thùy chẻ sâu, màu vàng tươi hay vàng kim, không đốm; các tai ở đáy lớn nhất trong số các loài Zingiber đã biết; thùy giữa lớn nhất, hình tròn, có khía tai bèo, hơi chẻ đôi; các thùy bên hình trứng. Chỉ nhị với mỏ, ngắn hơn hoặc dài gần bằng cánh môi. Bao phấn kép, rất dài, vòi nhụy kéo dài ra ngoài bao phấn, xuyên qua rãnh của chỉ nhị và được hỗ trợ ở đáy bởi 2 bướu mầm. Đầu nhụy hình chén, có lông rung. Quả nang hình elipxoit-thuôn dài. Hạt gần tròn, đường kính 6 mm, màu nâu hạt dẻ, đỉnh có áo hạt dạng màng, màu trắng.
Zingiber chrysostachys

Zingiber chrysostachys là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Henry Nicholas Ridley miêu tả khoa học đầu tiên năm 1899.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Ridley H.N. 5199"; thu thập tháng 6 năm 1893 ở tọa độ khoảng , khoảng nửa đường tới đỉnh của Maxwell's Hill, bang Perak, Malaysia. Mẫu lectotype được lưu giữ tại Vườn Thực vật Singapore (SING), mẫu isolectotype được lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Kew (K).

==Phân bố==
Loài này có tại miền trung và nam Thái Lan (các tỉnh Kanchanaburi, Phatthalung, Nakhon Ratchasima) và Malaysia (các bang Perak, Kedah).

==Phân loại==
Schumann (1904) xếp nó trong tổ "Lampugium" (= tổ "Zingiber").

==Mô tả==
Thân thanh mảnh, cao khoảng 60–100 cm, dày 0,3 cm, màu ánh tía. Lá ~10, cách nhau khá xa, hình mác nhọn thon, màu xanh lục sẫm, mỏng, dài 11–13 cm, rộng 3,5-3,8 cm; cuống ngắn; lưỡi bẹ thuôn dài, ~2,2-2,5 cm, dạng màng. Cán hoa cao ~15 cm với cuống cụm hoa cao ~5 cm, khá mập và được các bẹ màu đỏ che phủ. Cành hoa bông thóc dài 9–10 cm, thuôn dài tới hình elipxoit; với các lá bắc hình trứng ngược rộng, cắt cụt, rộng đầu, màu vàng tươi. Hoa đơn độc. Ống tràng ngắn, màu trắng, các thùy hình mác nhọn, dài 2,3-2,5 cm, màu trắng. Cánh môi hình trứng ngược, với đáy thẳng hẹp, 3 thùy, dài như cánh hoa; các thùy bên hình trứng, tù, màu trắng; thùy giữa và đĩa giữa các thùy bên màu trắng lốm đốm màu đỏ thắm/tía, đỉnh chẻ đôi ngắn. Nhị, chỉ nhị thẳng; nhị dài bằng cánh môi. Các ngăn bao phấn hình elip nhưng hơi hẹp hơn mô liên kết. Mỏ cong, nhọn, lốm đốm dày dặc màu hồng.
Zingiber citriodorum

Zingiber citriodorum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Ida Theilade và John Donald Mood mô tả khoa học đầu tiên năm 2002.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Mood J.D. 1475"; thu thập ngày 14 tháng 8 năm 1998 ở cao độ 1.290 m, tọa độ , km 21 trên đường 1322, khoảng 3 km từ điểm nối với đường 107, Wiang Haeng, tỉnh Chiang Mai, Thái Lan. Mẫu holotype được lưu giữ tại Đại học Aarhus, Đan Mạch (AAU).

==Phân bố==
Loài này có tại tỉnh Chiang Mai, miền bắc Thái Lan.
Zingiber clarkei

Zingiber clarkei là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Gilbert Baker miêu tả khoa học đầu tiên năm 1892. Danh pháp này đã được George Bentham và Joseph Dalton Hooker đề cập năm 1883 theo mô tả trước đó của George King (1840-1909) khi các tác giả mô tả tổ "Pleuranthesis", nhưng không hợp lệ do không kèm theo mô tả cho loài này.

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "clarkei" là để vinh danh Charles Baron Clarke (1832-1906), nhà thực vật học người Anh, giám quản Vườn Thực vật Calcutta giai đoạn 1869-1871, viện sĩ Hiệp hội Hoàng gia từ 1882, chủ tịch Hiệp hội Linnaeus giai đoạn 1894-1896.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Hooker J.D. & Thomson T. 3"; do Joseph Dalton Hooker (1817-1911) và Thomas Thomson (1817-1878) thu thập năm 1859 ở cao độ 3.000–5000 ft (tối đa 1.600 m), tọa độ khoảng . Mẫu syntype (MNHN-P-P00450919) được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Pháp ở Paris (P).

==Phân bố==
Loài này có ở Đông Himalaya, tại các bang Sikkim và Tây Bengal ở Ấn Độ cũng như tại Bhutan.

==Phân loại==
Loài này được xếp trong tổ "Pleuranthesis".

==Mô tả==
Thân lá 150–200 cm, có lông tơ. Lá không cuống hoặc cuống rất ngắn, thuôn dài hoặc thuôn dài-hình mác, thon nhỏ-nhọn thon, đáy nhọn, 30-45 x 5–10 cm, có lông tơ mịn ở mặt dưới, mép và đỉnh bẹ. Lưỡi bẹ dài 6 mm, dạng màng, cắt cụt, rậm lông. Cành hoa bông thóc ở bên, thuôn dài-hình trụ nhọn, dài 7,5–10 cm, đường kính 3,5 cm, rủ xuống; cuống cụm hoa 7,5–15 cm, có lông măng, phần dưới rộng hơn. Lá bắc dài 2,5 cm, thuôn dài-hình trứng ngược, tù, màu xanh lục, phần trên cùng ánh đỏ, đỉnh có lông-lông rung, 2-4 hoa. Đài hoa dài 1 cm, 3 răng khó thấy. Ống tràng dài bằng lá bắc; các thùy tràng hơi ngắn, dài 2,5 cm, màu vàng nhạt, thùy tràng trên rộng nhất và lõm. Cánh môi dài như thùy tràng hoa, thuôn dài, màu vàng ánh màu tía nâu/tía đen. Nhị màu vàng nhạt, gần dài bằng cánh môi. Bầu nhụy rậm lông. Quả nang gần hình cầu, dạng màng, ngắn hơn lá bắc. Hạt lớn cỡ hạt đậu, đường kính 6 mm, màu nâu-nâu hạt dẻ. Áo hạt nhỏ, ngắn, màu trắng.
Zingiber cochleariforme

Zingiber cochleariforme là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Fang Ding (Phương Đỉnh) miêu tả khoa học đầu tiên năm 1980. Tên gọi thông thường trong tiếng Trung là 匙苞姜 (thi bao khương), nghĩa là gừng bao hoa hình thìa.

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "cochleariforme" bao gồm các từ tiếng Latinh "cochlear" nghĩa là xoắn ốc, vỏ ốc, thìa và "forme" nghĩa là hình dạng; ở đây là nói tới các lá bắc hình nêm-hình vỏ ốc/hình thìa bao bọc hoa của loài này.

==Phân bố==
Loài này có tại huyện tự trị các dân tộc Long Lâm, địa cấp thị Bách Sắc, tây bắc khu tự trị Quảng Tây, Trung Quốc.

==Mô tả==
Thân rễ màu vàng nhạt, mọng thịt, mùi thơm nồng. Thân giả 0,7–2 m. Lưỡi bẹ 2 thùy, 4-7(-14) mm, nhẵn nhụi hoặc có lông tơ mỏng; cuống lá từ không có đến 6 mm, có lông nhung; phiến lá hình elip-hình mác, hiếm khi hình mác, 35-50 × 8–14 cm, mặt gần trục nhẵn nhụi, mặt xa trục nhiều lông, có tuyến lốm đốm trên cả hai mặt, đáy thuôn tròn-hình nêm đến hình nêm, đỉnh nhọn thon. Cụm hoa mọc từ thân rễ, hình trứng đến hình trứng ngược, 3-6 × 1,5–5 cm; cuống cụm hoa 1–6 cm, thanh mảnh, có lông nhung; lá bắc màu tía hoặc trắng, hình nêm-hình vỏ ốc/hình thìa đến thuôn dài, 1,5-4 × 0,5–2 cm, mặt xa trục có lông tơ, đỉnh cắt cụt hoặc thuôn tròn; lá bắc con 2,2-2,8 cm. Đài hoa màu ánh vàng, dài 1-1,3 cm. Ống tràng hoa 3,5–4 cm; các thùy màu trắng ánh vàng, hình mác, 2,5-3,5 cm. Cánh môi màu trắng ánh vàng, ~2,5 cm; thùy giữa màu tía hay đỏ ở đỉnh, hình mác ngược, ~2 × 0,8 cm, đỉnh 3 răng; các thùy bên gần thuôn dài, ~9 × 5 mm, họng có lông ngắn. Bao phấn ~1,2 cm; phần phụ liên kết màu tía hoặc đỏ, hiếm khi màu vàng, ~1,2 cm. Bầu nhụy rậm lông nhung. Quả nang màu đỏ, hình trứng-hình elipxoit, ~4 × 2 cm, 3 góc tù, nhiều lông. Hạt màu đen; áo hạt màu trắng. Ra hoa tháng 8-10, tạo quả tháng 10-11.
Zingiber coloratum

Zingiber coloratum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Nicholas Edward Brown miêu tả khoa học đầu tiên năm 1879.

==Mẫu định danh==
Có hai mẫu như dưới đây:
- "Burbidge F.W. s.n."; thu thập ở tây bắc Borneo. Mẫu này lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Kew (K), được Nicholas Edward Brown sử dụng để mô tả loài.
- "Beaman J.H. 7838"; thu thập ngày 9 tháng 12 năm 1983 ở cao độ 700 m, tọa độ khoảng , phía trên suối nước nóng Poring, Bukit Kipungit, bang Sabah, Malaysia. Mẫu này lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Edinburgh (E).

==Phân bố==
Loài này có trên đảo Borneo, tại bang Sabah, Malaysia. Môi trường sống là rừng miền đồi, ở cao độ dưới 700 m.

==Phân loại==
Schumann (1904) xếp nó vào tổ "Lampugium" (= "Zingiber").

==Mô tả==
Thân cao 90–200 cm, dày khoảng 1,25 cm tại gốc, thon búp măng phía dưới, ép dẹp phía trên; nửa dưới với vài bẹ xa nhau, rất tù, có mấu nhọn rất ngắn, ôm chặt lấy thân, không gờ, có lông rung, với các lông trắng ngắn ở mép và đỉnh, các bẹ thấp nhất gần như hoặc hoàn toàn nhẵn nhụi, các bẹ trên có lông tơ; nửa trên là thân mang lá. Lá không cuống, xếp thành 2 dãy, thẳng đứng, tỏa rộng vuông góc, thẳng-hình mác nhọn thon gần hình đuôi, kết thúc bằng điểm hình dùi nhỏ, hẹp phía dưới thành đáy hình nêm, dài 23–25 cm, rộng 3,8-4,5 cm, màu xanh lục và nhẵn nhụi mặt trên, nhạt màu hơn và được lông lụa áp ép che phủ ở mặt dưới, màu các bẹ của chúng giống như các bẹ phía dưới nhưng có gờ ở lưng và được lông tơ áp ép che phủ; lưỡi bẹ rất ngắn, cắt cụt-rộng đầu, rậm lông. Cán hoa mọc từ rễ, dài 3,5-7,5 cm, dày ~1,2 cm. Cành hoa bông thóc hình thoi nhọn, dài 9–10 cm, dày ~2,1 cm ở đoạn giữa. Cán hoa lỏng lẻo và cành hoa bông thóc được che phủ bởi các lá bắc xếp lợp chặt màu đỏ thắm tới tía, dài 3,5-3,8 cm, rộng 2,2-2,5 cm, hình nêm-thuôn dài tù, hầu như không nhọn đột ngột, mặt trong nhẵn nhụi, mặt ngoài có lông lụa áp ép cho tới gần nơi có lá bắc xếp chồng che phủ, viền đỉnh như lụa hẹp. Các lá bắc trong dài 2,3-2,5 cm, thuôn dài hình mác nhọn, xoắn chặt xung quanh đài hoa, dạng màng, màu ánh trắng với đỉnh màu đỏ thắm. Đài hoa dài 2,3-2,7 cm, hình ống, chẻ một bên tới nửa chiều dài, đỉnh cắt cụt, 3 răng khó thấy, dạng màng, màu ánh trắng, với 3 sọc màu ánh tía ngắn tại đỉnh. Ống tràng dài 2,8-3,2 cm, các phần bao hoa ngoài hình mác nhọn thon, gần bằng nhau, dài 2,1 cm, phần lưng rộng nhất. Cánh môi 3 thùy; các thùy bên nhỏ, dài khoảng một nửa thùy giữa, thuôn dài hoặc hơi cong lưỡi liềm, tù; thùy giữa hình elip hoặc thuôn dài thuôn tròn, tù. Bao phấn lớn, với đỉnh hình dùi, dài 1,1 cm, xuyên qua đó là đỉnh của vòi nhụy và đầu nhụy thò ra.
Zingiber curtisii

Zingiber curtisii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Richard Eric Holttum miêu tả khoa học đầu tiên năm 1950.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Curtis C. s.n."; thu thập tháng 8 năm 1898 ở tọa độ khoảng , núi Bujang Melaka, bang Perak, Malaysia. Mẫu holotype được lưu giữ tại Vườn Thực vật Singapore (SING).

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "curtisii" là để vinh danh nhà thực vật học người Anh Charles Curtis (1853-1928), giám quản đầu tiên của Vườn Thực vật Penang giai đoạn 1884-1903.

==Phân bố==
Loài này có tại Malaysia (núi Bujang Melaka trong Khu bảo tồn rừng Sungai Salu Melaka, bang Perak). Môi trường sống là rừng nhiệt đới vùng đất thấp.

==Phân loại==
Có quan hệ họ hàng gần với "Z. chrysostachys" - loài được Schumann (1904) xếp trong tổ "Lampugium" (= tổ "Zingiber"). Holttum gợi ý rằng nó rất có thể chỉ là một thứ của "Z. chrysostachys".

==Mô tả==
Thân lá tương tự như "Z. chrysostachys". Cán hoa dài 10 cm hoặc hơn, bẹ màu tía bao quanh. Cụm hoa dài 10 cm, rộng 3 cm, gần hình trụ, đỉnh tù. Lá bắc màu vàng-xanh lục nhạt, dài 3-3,5 cm, rộng 1,5 cm, gần hình elip, đỉnh tù và hơi cụp trong, nhẵn nhụi hoặc gần nhẵn nhụi, mỏng. Lá bắc con hơi ngắn hơn lá bắc. Đài hoa cộng bầu nhụy dài ~2 cm. Ống tràng hơi dài hơn lá bắc con, các thùy dài ~2 cm, màu trắng. Cánh môi hiếm khi dài bằng thùy tràng hoa, màu trắng hoặc xỉn xám nhạt, tổng thể (bao gồm cả các thùy bên) nhiều đốm màu tía, hình dáng tương tự như cánh môi của "Z. chrysostachys". Mào bao phấn màu tía sẫm.
Zingiber cylindricum

Zingiber cylindricum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được George Henry Kendrick Thwaites miêu tả khoa học đầu tiên năm 1861, dựa theo tên gọi và mô tả rất ngắn (spike cylindrical, nghĩa là cành hoa bông thóc hình trụ) năm 1824 của Alexander Moon.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "C.P 2287"; thu thập ở tọa độ khoảng , tỉnh Trung Bộ, Sri Lanka. Mẫu isotype được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Pháp ở Paris (P).

==Phân bố==
Loài này có tại Sri Lanka. Môi trường sống là rừng, tại tỉnh Trung Bộ.

==Phân loại==
Baker (1892) và Schumann (1904) xếp nó trong tổ "Lampuzium" / "Lampugium" (= tổ "Zingiber").

==Mô tả==
Cây cao 90–180 cm hoặc hơn. Lá thuôn dài-hình mác hoặc thẳng-hình mác, dài 12–20 cm, rộng 2,5–5 cm, thon nhỏ-nhọn thon, đáy nhọn, dạng màng, gần như không cuống, mặt trên nhẵn nhụi, gần gân mặt dưới đôi khi nhiều lông tơ. Bẹ tại đỉnh hình ống, không chẻ. Lưỡi bẹ ngắn, cắt cụt, dài 1 mm, dạng màng, tù, mặt ngoài nhiều lông. Cành hoa bông thóc mọc từ rễ, dài 7,5–10 cm, đường kính 3,8 cm, gần hình trụ đến thuôn dài-hình trụ, có cuống. Cuống cụm hoa dài 7–22 cm, mọc thẳng đứng, vảy 2,5 cm, tù, tại đoạn giữa bẹ hình ống. Lá bắc xếp lợp, thuôn tròn hoặc thuôn dài, dài 2,3-2,5 cm, màu hung đỏ hoặc nhạt màu, các lá bắc trên gần nhọn, các lá bắc thấp nhất tù. Ống tràng dài bằng lá bắc, các phần gần đều, hình mác, màu xanh lục. Cánh môi hình trứng ngược, 3 thùy, màu trắng ánh vàng không đốm, các tai ở đáy nhỏ và tù; các thùy thẳng, cắt cụt, thùy giữa rộng hơn. Quả nang gần hình cầu, màu từ hung đỏ tới đỏ. Hạt màu đen, áo hạt trắng.

Rất giống với "Z. officinale", các bẹ hình ống không chẻ của các lá là đặc điểm phân biệt nó với loài kia.
Zingiber eberhardtii

Gừng Eberhardt (danh pháp khoa học: Zingiber eberhardtii) là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain miêu tả khoa học đầu tiên năm 1907.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Eberhardt P.A. s.n."; do nhà thực vật học người Pháp Philippe Albert Eberhardt (1874-1942) thu thập tại Bắc Bộ, Việt Nam, có lẽ khoảng năm 1905-1906.

==Phân bố==
Loài này có tại Việt Nam.

==Mô tả==
Cây thảo mọc thành bụi. Thân rễ có nhiều mắt, ngoằn ngoèo, mùi hơi thơm hoặc gần giống mùi hồ tiêu. Thân giả thanh mảnh, nhẵn nhụi, dài ~120 cm nhưng rủ xuống lên chiều cao chỉ tới 100 cm. Các bẹ ở gốc màu xanh lục ánh tía sẫm. Lá khoảng 25 mỗi thân, cách nhau 2-8 cm, không cuống, thẳng-hình mác, đáy nhọn, đỉnh nhọn thon có mấu nhọn và có lông rung, 10-15 × 2-3,5 cm, hai mặt nhẵn nhụi, mặt trên nhẵn bóng; lưỡi bẹ khô xác, dễ gãy, cắt cụt-có khía răng cưa, ít sọc màu đen, đáy mặt ngoài nhiều lông; đỉnh bẹ nhiều lông, hầu hết có sọc. Cán hoa ngắn, thẳng đứng, mọc từ thân rễ, gần thân lá, nhẵn nhụi, màu đỏ, có vảy (bẹ cuống cụm hoa); vảy hình mác, xếp lợp rồi sau đó lỏng lẻo, màu đỏ sẫm; cụm hoa hình trứng-hình trụ, lá bắc xếp lợp chặt, hình elip, đỉnh thuôn tròn, phần lộ ra màu ánh đỏ, mép nhạt màu, nhẵn nhụi, phần bị che lấp màu xanh lục; lá bắc con ôm hoa, có khía răng cưa, màu đỏ. Đài hoa hình ống, dài 1,2 cm, nhẵn nhụi, cắt cụt, răng khó thấy, chẻ một bên, màu trắng. Ống tràng thò ra, màu trắng; các thùy hình mác-tù, dài 1,7 cm, màu kem tới vàng nhạt, thùy lưng 2 lần rộng hơn. Bao phấn thẳng-hình elip, mô liên kết hình dùi, dài bằng. Cánh môi hình trứng-tam giác, 3 thùy; các thùy bên ngắn, tù, nhạt màu hơn; thùy giữa dài rộng hơn nhiều, hình elip, nguyên, màu đỏ tới đỏ sẫm với các đốm màu kem. Nhị lép bên màu kem, có lẽ hợp sinh tại đáy với cánh môi, tạo thành các thùy bên. Bầu nhụy nhẵn nhụi; nhụy lép hình trụ, đỉnh có khía răng cưa; quả nang nhẵn nhụi, hình trứng, 3 ngăn, các ngăn thuôn tròn thuôn tròn rất rõ; noãn hữu thụ chủ yếu ở trên. Quả nang không lông; hạt màu nâu tới đen, bóng, áo hạt xé rách, ôm lấy phần đỉnh hạt.
Zingiber eborinum

Zingiber eborinum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Donald Mood và Ida Theilade miêu tả khoa học đầu tiên năm 1997.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Mood J.D. 432"; thu thập năm 1989 ở tọa độ khoảng , vùng đồi Paling Paling, bang Sabah, Malaysia. Mẫu holotype được lưu giữ tại Trung tâm Nghiên cứu Rừng ở Sandakan, Sabah (SAN).

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "eborinum" có nguồn gốc từ danh sở hữu cách từ tiếng Latinh "eboris", tới lượt nó là danh từ "ebur" nghĩa là ngà voi, màu ngà voi; ở đây để nói tới các lá bắc màu trắng ngà của loài này.

==Phân bố==
Loài này có trên đảo Borneo, đặc hữu vùng đồi Paling Paling, bang Sabah, Malaysia. Môi trường sống là rừng thứ sinh vùng đồi ở cao độ dưới 300 m.

==Mô tả==
Thân lá cao 0,75–1 m. Các bẹ lá có lông tơ về phía cuống lá. Lưỡi bẹ 2 thùy, dài 7 mm, dạng giấy, nhẵn nhụi. Cuống lá dài 2 mm, có lông tơ. Lá hình trứng, 17-23 × 6-9,5 cm, màu xanh lục sẫm, như sáp với kết cấu dày, mặt trên nhẵn nhụi, với lông lụa mịn mặt dưới, gân giữa về phía đáy mặt dưới có lông mịn, mép rậm lông tơ màu ánh nâu. Cán hoa mọc từ thân rễ, ngầm dưới đất, dài 5–6 cm. Các bẹ cán hoa màu ánh đỏ nhạt. Cụm hoa mọc thẳng đứng hay hơi phủ phục, hình trứng, 7-8 × 3-3,5 cm, màu ánh trắng. Lá bắc hình trứng ngược, 2,6-3 × 1,5-2,5 cm, nhẵn nhụi, màu trắng ngà, các lá bắc phía dưới với ánh hơi hồng, rìa màu nâu, hơi gợn sóng. Lá bắc con hình trứng ngược, 1,5 × 1 cm, màu ánh trắng. Đài hoa màu da cam nhạt, dài 2 cm, dài hơn lá bắc con. Tràng hoa dài 5,2 cm, màu da cam; thùy tràng lưng 2,3 × 0,8 cm; các thùy tràng bên 1,8 × 0,4 cm. Cánh môi dài 5 cm; thùy giữa thuôn dài với 2 gờ dọc theo phần dưới đường giữa, 1,8 × 1,2 cm, màu da cam nhạt với sọc màu da cam tươi hơn ở tâm; các thùy bên thuôn dài ra, 0,6 × 0,4 cm. Bao phấn dài 1 cm, màu da cam tươi. Phần phụ bao phấn 0,7 cm, màu da cam nhạt. Quả không rõ. Ra hoa tháng 4-5 hoặc sau khi có mưa lớn.

"Z. eborinum" gần giống với "Z. puberulum" var. "borneense" và "Z. acuminatum" var. "borneense" ở chỗ mép lá rậm lông tơ và cụm hoa ở gốc. Hình dạng cánh môi rất giống với của "Z. puberulum" var. "borneense". Tuy nhiên, nó khác với 2 loài trên ở chỗ các lá bắc hình trứng nhỏ hơn, cụm hoa hình cầu nhỏ hơn với các lá bắc màu trắng ngà và cánh môi màu da cam với 2 gờ dọc theo đường giữa. Nó là loài duy nhất với lá bắc màu trắng đã biết có tại Borneo.
Zingiber elatius

Zingiber elatius là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Ida Theilade nâng cấp thành loài độc lập năm 1998 với danh pháp "Zingiber elatior"; dựa trên thứ "Zingiber gracile" var. "elatior" do Henry Nicholas Ridley mô tả năm 1899.

==Từ nguyên và lưu ý==
Tính từ Latinh giống đực/giống cái: "elatior", giống trung: "elatius"; nghĩa là cao hơn. Danh từ "Zingiber" là giống trung nên danh pháp chính xác là "Z. elatius" (như ghi nhận của IUCN, POWO, IPNI, WCSP, ZRC), không phải "Z. elatior" như ghi nhận trong các bài báo gốc hoặc trong The Plant List, TROPICOS. Ở đây là để nói tới thân cây cao hơn của nó so với dạng nguyên chủng của loài mà ban đầu nó được coi là một thứ trong đó là "Z.gracile".

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Ridley H.N. 9340"; thu thập tháng 6 năm 1898 ở cao độ 760–762 m, tọa độ khoảng , tại Richmond Pool, Penang Hill, Penang, Malaysia bán đảo. Mẫu lectotype được lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Kew (K). Lưu ý rằng thông tin về lectotype và isotype của Theilade (1998) là thiếu chính xác (tháng 4 năm 1896, lectotype lưu giữ tại Vườn Thực vật Singapore - SING, isotype tại K).

Các mẫu khác có "Burkill SFN 3312", "Burkill SFN 1529", "Fox W. 61" (tháng 8 năm 1899) tại Penang; "King's Coll. 7954" (= "Kunstler H. 7954"), "Burkill & Haniff SFN 12712" tại Perak.

Các mẫu "Ridley 7954" (tháng 8 năm 1904), "Hume 8717" tại Selangor; "Ridley H.N. s.n." (tháng 12 năm 1905) tại Johor.

==Phân bố==
Loài này có tại các bang Penang (Penang Hill trên đảo Penang), Perak (Bukit Larut, tên cũ Maxwell Hill) thuộc Malaysia bán đảo. Môi trường sống là rừng, ở cao độ 600-1.150 m.

Các bang Johor và Selangor theo thông tin của Theilade (1998) không được IUCN ghi nhận.

==Phân loại==
Thuộc nhóm "Zingiber gracile" trong tổ "Zingiber", bao gồm "Z. aurantiacum", "Z. elatius", "Z. gracile", "Z. kelantanense", "Z. petiolatum", "Z. raja", "Z. singapurense" và "Z. sulphureum".

==Mô tả==
Chồi lá cao tới 1,5–2 m. Lưỡi bẹ 2 thùy, dài 2–10 mm, có lông tơ. Lá màu xanh lục sẫm, không cuống, thẳng hẹp tới hình mác nhọn thon, 20-30 x 2-2,8 cm, mặt dưới và gân giữa về phía đáy có lông tơ. Cán hoa dài 30-40(-45) cm. Cành hoa bông thóc hình thoi thanh mảnh, dài 10-20(-25) cm và rộng 2-2,5 cm. Lá bắc màu da cam chuyển thành đỏ hay đỏ-tía, có lông tơ dọc theo mép. Lá bắc con 2,5–3 cm, khá cứng. Đài hoa dài ~2,5 cm. Tràng hoa 6 cm, màu kem. Cánh môi chẻ đôi sâu, màu vàng, đôi khi với vài đường nhỏ, ngắn, màu đỏ và đen (mẫu "Burkill SFN 3312").

Về mặt sinh dưỡng, giống với "Z. montanum" ở Ấn Độ ở chỗ có lá thẳng, nhưng khác ở chỗ phiến lá hẹp hơn và cụm hoa hình thoi thanh mảnh với các lá bắc màu từ da cam tới đỏ.

==Xem thêm==
- "Zingiber gracile"
- "Zingiber aurantiacum"
- "Zingiber petiolatum"
Zingiber elatum

Zingiber elatum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được William Roxburgh đề cập lần đầu tiên năm 1814, nhưng miêu tả khoa học chỉ được công bố năm 1820 sau khi ông mất, và in lại năm 1832 không kèm chú giải của Nathaniel Wallich.

==Phân bố==
Loài này có tại khu vực nội địa Bengal, Ấn Độ và Đông Himalaya.

==Phân loại==
Baker (1892) xếp "Zingiber capitatum" var. "elatum" (= "Z. elatum") trong tổ "Dymczewiczia".

==Mô tả==
[Thân] rễ dạng củ, ruột vàng, từ đó mọc ra các rễ thật sự, nhiều trong số này kết thúc bằng các củ thuôn dài, ruột nhạt màu – như ở "Curcuma". Thân thảo, thẳng, cao 120-150 cm, bao gồm cả cành hoa bông thóc. Lá xếp thành hai dãy, thẳng, uốn ngược lại, mặt trên nhẵn nhụi, mặt dưới nhiều lông trắng mềm ngắn áp ép, dài 30-45 cm, rộng 2,5 cm. Bẹ hơi có lông; miệng với bướu dạng màng rất hẹp. Cành hoa bông thóc đầu cành, đơn độc, hình mác hẹp, dài 15 cm, chu vi 7,5 cm, xếp lợp kết đặc với các lá bắc hình mác, dài 3,8 cm, mặt ngoài với ít lông, đỡ 1 hoa. Lá bắc trong hay bao hoa hạ ngắn hơn và rộng hơn lá bắc ngoài, nhưng giống như lá bắc ngoài ở chỗ cứng và có ít lông. Đài hoa thượng, màu trắng, nhẵn; miệng có răng không đều, dài khoảng trên một nửa chiều dài lá bắc. Tràng hoa dài hơn đáng kể, màu vàng tươi. Nhị với chỉ nhị ngắn, với mỏ cong rất dài nằm trên đỉnh của bao phấn 2 thùy thẳng. Tuyến mật hình dùi. Bầu nhụy hình xoan, có lông, 3 ngăn, với nhiều noãn trong mỗi ngăn, noãn đính trụ. Đầu nhụy có lông rung. Quả nang hình xoan, kích thước cỡ quả ô liu, 3 ngăn, 3 mảnh vỏ. Hạt nhiều, bóng, màu đen, bao bọc trong áo hạt lớn màu trắng xé rách. Phôi gần hình mác, đáy cắt cụt, được ngoại nhũ bao bọc; nửa trên bởi noãn hoàn. Trong vườn thực vật nở hoa tháng 7-8 và hạt chín tháng 9-10.

Tương tự như "Z. capitatum" nhưng cao hơn, cành hoa bông thóc mập hơn và hoa lớn hơn.
Zingiber ellipticum

Zingiber ellipticum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Tong Shao Quan (童绍全, Đồng Thiệu Toàn) và Xia Yong Mei (夏永梅, Hạ Vĩnh Mai) miêu tả khoa học đầu tiên năm 1987 dưới danh pháp "Plagiostachys elliptica". Năm 1996, Wu Qi Gen (吴七根, Ngô Thất Căn) và Wu Te Lin (吴德邻, Ngô Đức Lân) chuyển nó sang chi "Zingiber". Tên gọi trong tiếng Trung là 侧穗姜 (trắc tuệ khương), nghĩa đen là gừng cành hoa bên.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Tong S.Q., Xia Y.M. & Yin S.H. 32994"; thu thập ngày 10 tháng 11 năm 1985 tại huyện Mã Quan, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Mẫu holotype được lưu giữ tại Vườn Thực vật Nhiệt đới Tây Song Bản Nạp (HITBC).

==Phân bố==
Loài này có tại huyện Mã Quan, châu tự trị Văn Sơn, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Môi trường sống là rừng; ở cao độ ~600 m.

==Phân loại==
"Z. ellipticum" được xếp trong tổ "Pleuranthesis".

==Mô tả==
Thân rễ ruột màu tía đỏ sẫm. Thân giả 60-100 cm. Bẹ lá màu nâu; lưỡi bẹ 2 thùy, 1-3 cm, màu nâu, có lông tơ; cuống lá 1-9 cm; phiến lá hình elip hoặc hình elip-hình mác, 40-55 × 14-16 cm, mặt gần trục thưa lông, mặt xa trục rậm lông tơ, đáy hình nêm hoặc thon nhỏ dần, mép có lông rung, đỉnh nhọn thon ngắn. Cụm hoa xuyên qua các bẹ lá trên mặt đất 20-50 cm, không cuống, hình elipxoit đến thuôn dài, 11-18 × 4-5,5 cm; lá bắc màu trắng ánh vàng hoặc xanh lục ánh vàng nhạt, hình trứng ngược, 4-4,5 × 3-4,5 cm, có lông tơ, nhiều chất nhớt. Đài hoa màu ánh vàng, dài 1,5-2 cm, chẻ 1 bên, có lông tơ. Ống tràng hoa màu ánh vàng, 4-4,5 cm; thùy giữa hình trứng hẹp, 2-3 × 0,8-1 cm; các thùy bên hình mác, rộng 5-7 mm. Cánh môi 2,4-2,8 cm; thùy giữa màu tía với 2 vạch song song, màu vàng và các đốm màu vàng ở đáy, hình trứng ngược-thuôn dài, 1,5-2 × 0,7-0,9 cm; các thùy bên màu vàng với các vết đốm màu tía, hình elip, 1,2-1,6 × 0,6-0,8 cm. Chỉ nhị 5-10 mm; bao phấn màu vàng, 1,3-1,4 cm; phần phụ liên kết màu tía, 1-1,3 cm. Bầu nhụy nhẵn nhụi. Quả nang màu vàng-xanh lục, hình trứng ngược, 3 góc, đỉnh với đài bền. Hạt 4-6 mỗi ngăn, màu đen ánh nâu, bao bọc trong áo hạt màu trắng. Ra hoa tháng 8, tạo quả tháng 10. "2n" = 22.
Zingiber flagelliforme

Zingiber flagelliforme là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Donald Mood và Ida Theilade miêu tả khoa học đầu tiên năm 1999.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh như dưới đây, được lưu giữ tại Trung tâm Nghiên cứu Rừng, Sandakan, Sabah (SAN):
- Holotype "Mood J.D. 530"; thu thập ngày 17 tháng 1 năm 1993 ở cao độ 220 m, tọa độ , đường mòn phía đông, Trung tâm Nghiên cứu Thực địa Thung lũng Danum, bang Sabah, Malaysia.

==Phân bố==
Loài này có trên đảo Borneo, tại bang Sabah, Malaysia. Được tìm thấy trong rừng, ở cao độ 600-1.400 m. Loại cây thảo lâu năm này có các chồi lá cao trên 2 m, được ghi nhận ở cao độ 200–220 m. Nó mọc trên các ngọn đồi trên sa thạch trong các khu rừng nguyên sinh vùng đất thấp hoặc trong đồn điền trồng cacao.

==Mô tả==
"Z. flagelliforme" thể hiện kiểu sinh sản kỳ dị ở chỗ các chồi lá thon búp măng của nó uốn cong xuống để bám vào mặt đất, nơi các cây con sinh ra ở trục lá mọc rễ.
Zingiber flammeum

Zingiber flammeum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Ida Theilade và John Donald Mood miêu tả khoa học đầu tiên năm 1997.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Mood J.D. 178"; thu thập ở tọa độ khoảng , vùng đồi Paling Paling, gần Tenom, bang Sabah, Malaysia. Mẫu holotype được lưu giữ tại Trung tâm Nghiên cứu Rừng ở Sandakan, Sabah (SAN); mẫu isotype lưu giữ tại Đại học Aarhus, Đan Mạch (AAU).

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "flammeum" (giống đực: "flammeus", giống cái "flammea") là tiếng Latinh, nghĩa là màu lửa; ở đây để nói tới các lá bắc và hoa màu da cam giống như màu lửa của loài này.

==Phân bố==
Loài này có trên đảo Borneo, đặc hữu vùng đồi Paling Paling, bang Sabah, Malaysia. Môi trường sống là rừng nguyên sinh vùng đồi đất thấp, ở cao độ 300–500 m.

==Mô tả==
Thân lá cao 45–75 cm. Các bẹ lá có lông. Lưỡi bẹ dài 1-1,5 cm. Cuống lá dài 2 mm, có lông tơ. Lá hình elip, 20-27 × 7–9 cm, mặt trên nhẵn nhụi, mặt dưới với ít với lông lụa. Cụm hoa mọc từ thân rễ, phủ phục. Cán hoa dài 4–5 cm, màu đỏ xỉn. Cành hoa bông thóc hình thoi đến hình elip, 8-10 × 2,5–3 cm, đỉnh nhọn. Lá bắc hình trứng ngược, 2 × 1,5 cm, màu da cam, chuyển thành da cam xỉn khi thuần thục, các lá bắc sát gốc với màu ánh đỏ. Lá bắc con hình elip, 1,4 × 0,7 cm. Đài hoa dài 1,4 cm. Tràng hoa dài 5,4 cm, màu da cam; thùy tràng lưng 2,2 × 1 cm; các thùy tràng bên 2,2 × 0,5 cm, rời gần tới đáy. Cánh môi dài 5 cm, màu da cam tươi; thùy giữa thuôn dài, 1,5 × 0,8 cm; các thùy bên 0,5 × 0,4 cm. Bao phấn dài 1 cm, màu da cam. Phần phụ bao phấn dài 0,8 cm. Quả không rõ.

"Z. flammeum" gần giống với "Z. coloratum" nhưng khác ở chỗ các lưỡi bẹ dài hơn, mặt dưới phiến lá ít lông hơn, các lá bắc màu da cam và hoa màu da cam tươi.
Zingiber flavomaculosum

Zingiber flavomaculosum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Shao Quan Tong (童绍全, Đồng Thiệu Toàn) miêu tả khoa học đầu tiên năm 1987. Tên gọi thông thường trong tiếng Trung là 黄斑姜 (hoàng ban khương), nghĩa là gừng đốm vàng.

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: "Tong S.Q. 24806"; thu thập ngày 6 tháng 8 năm 1981 ở cao độ 580 m, tọa độ , huyện Mãnh Lạp, châu tự trị Tây Song Bản Nạp, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Mẫu holotype lưu giữ Vườn Thực vật Nhiệt đới Tây Song Bản Nạp, Vân Nam (YNTBI / HITBC).

==Từ nguyên==
Tính từ định danh "flavomaculosum" là tiếng La tinh, bao gồm "flavo-" nghĩa là màu vàng, màu vàng kim, màu hung vàng với tính từ "maculosum" (giống đực: "maculosus", giống cái: "maculosa") nghĩa là lốm đốm, đốm, vết; ở đây để nói tới phần đỉnh cánh môi màu lốm đốm vàng của loài này.

==Phân bố==
Loài này có tại Myanmar (bang Shan), Thái Lan (các tỉnh Chiang Mai, Mae Hong Son, Phetchaburi) và Trung Quốc (tây nam tỉnh Vân Nam). Môi trường sống là rừng, ở cao độ tới 600 m.

==Mô tả==
Thân giả cao 1-1,5 m, đường kính 1,5–2 cm. Bẹ lá màu ánh lục. Lưỡi bẹ 2 thùy, dài 4–5 cm, dạng màng, nhẵn nhụi; cuống lá có trên các lá ở đầu gần; phiến lá hình mác hẹp hoặc hình elip hẹp, 40-55 × 9–11 cm, mặt gần trục xanh lục, mặt xa trục màu ánh lục, có lông tơ màu trắng, đáy hình nêm hoặc hẹp như vậy, đỉnh nhọn thon ngắn. Cụm hoa mọc từ thân rễ, hình đầu, ~6 × 4,5 cm; cuống cụm hoa 2–5 cm, các bẹ hình vảy màu đỏ nhạt; lá bắc màu đỏ nhạt, hình trứng-hình tròn hoặc thuôn dài, 3-3,2 × 1,7–2 cm, có lông tơ; lá bắc con hình ống, dài ~2,8 cm, màu gần trắng, có lông tơ màu trắng, nứt một bên tới đáy. Đài hoa hình ống, dài ~1,6 cm, đỉnh 3 răng, dạng màng, có lông tơ. Ống tràng hoa dài ~3,5 cm, các thùy dài bằng nhau, màu vàng nhạt; thùy tràng lưng hình mác, ~2,2 × 1,1 cm; các thuỳ tràng bên hẹp hơn, rộng 0,6 cm. Các thùy của cánh môi màu xám với đỉnh lốm đốm vàng, thùy giữa gần giống như lưỡi bẹ, ~2,5 × 1 cm, đỉnh nguyên, các thùy bên hình tai, ~1,5 × 0,8 cm. Nhị dài ~2,5 cm, không chỉ nhị. Mô vỏ bao phấn không cuống, dài ~1,3 cm; phần phụ liên kết màu tía, dài ~7 mm. Bầu nhụy màu xanh lục nhạt, rậm lông màu nâu. Vòi nhụy thẳng, màu trắng. Đầu nhụy màu gần trắng, có lông rung. Tuyến trên bầu thẳng, màu gần trắng. Ra hoa tháng 8.