hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Bệnh truyền nhiễm

Bệnh truyền nhiễm là loại bệnh nhiễm trùng có khả năng lây lan từ người này sang người khác một cách trực tiếp hoặc gián tiếp qua môi trường trung gian (như thức ăn, đường hô hấp, dùng chung đồ dùng, máu, da, niêm mạc...) và có khả năng phát triển thành bệnh dịch.

Nhiễm khuẩn không nhất thiết là có bệnh, tuy thế những người lành mang mầm bệnh vẫn có nguy cơ lấy truyền cho người khác khi gặp điều kiện thuận lợi.

Cũng là bệnh nhiễm trùng nhưng không có khả năng phát triển thành dịch thì không gọi là bệnh truyền nhiễm. 

==Đặc điểm chung các bệnh truyền nhiễm==
Bao giờ cũng do một mầm bệnh gây nên (tính đặc hiệu), có thể lan truyền bệnh thành dịch và tiến triển có chu kỳ.

Chu kỳ đầy đủ của một bệnh truyền nhiễm gồm các thời kỳ sau:

- Nung bệnh (ủ bệnh): là thời gian từ khi vi sinh vật xâm nhập vào cơ thể đến khi xuất hiện những triệu chứng lâm sàng đầu tiên.

- Khởi phát: là thời kỳ bệnh nhân có các triệu chứng lâm sàng của bệnh, đặc biệt là triệu chứng nhiễm trùng nhiễm độc toàn thân.

- Toàn phát: là thời kỳ bệnh nhân biểu hiện đầy đủ các triệu chứng lâm sàng của một bệnh. Thăm khám và xét nghiệm có thể giúp chẩn đoán và tiên lượng. Các biến chứng cũng hay xuất hiện làm cho bệnh nặng thêm và có nguy cơ tử vong.

- Lui bệnh: Là thời kỳ các triệu chứng của bệnh thuyên giảm một cách đột ngột hoặc từ từ. Biến chứng thường thấy trong giai đoạn này là bội nhiễm do quá trình săn sóc điều dưỡng kém hoặc do một bệnh tiềm ẩn bộc phát trên cơ thể người bệnh.

- Hồi phục (lại sức): thời kỳ này thường kéo dài chậm chạp. Những bệnh nhân suy nhược, suy dinh dưỡng rất dễ nhiễm một bệnh nhiễm trùng khác như bệnh lao, viêm phế quản... Trong lâm sàng thăm khám bệnh rất khó để phân biệt rõ được thời kỳ lui bệnh và hồi phục vì không có dấu hiệu rõ ràng.

==Danh sách các bệnh truyền nhiễm==
Bệnh cúm, Sốt xuất huyết, Lỵ trực khuẩn, Lỵ amip, Tả, Thương hàn, Viêm gan virus, Viêm màng não mủ, Viêm não Nhật Bản, Sởi, Quai bị, Thủy đậu, Ho gà, Bệnh dại, Sốt rét, Bạch hầu, Lao, HIV/AIDS...

== Liên kết ngoài ==
- European Center for Disease Prevention and Control
- U.S. Centers for Disease Control and Prevention,
- Infectious Disease Society of America (IDSA)
- Infectious Disease Index of the Public Health Agency of Canada (PHAC)
- Vaccine Research Center Information concerning vaccine research clinical trials for Emerging and re-Emerging Infectious Diseases.
- Infection Information Resource
- Table: Global deaths from communicable diseases, 2010 - Canadian Broadcasting Corp.
Rệp sáp

Rệp sáp (Danh pháp khoa học: "Planococcus citri") là một loài rệp trong họ Pseudococcidae, chúng ký sinh trên các loài cây ăn trái có múi cũng như các loại cây công nghiệp khác gây thiệt hại cho nông nghiệp.
==Đặc điểm==
Tên thông thường của nó là Citrus mealybug (rệp sáp cam quýt, tiêu biểu trên cây bưởi). Tuy nhiên, cây ký chủ của nó không chỉ có các cây thuộc họ cam quýt mà còn gây hại chủ yếu trên các cây công nghiệp như cà phê (cà phê chè và cà phê vối, có thể làn chết cây non), ca cao, hồ tiêu, dừa, khóm và các cây khác như nho, chuối, xoài, gừng, tất cả loài hoa, rau... Nó được phát hiện trên 70 họ cây trồng khác nhau. Rệp sáp Planococcus citri là một trong những loài rệp phổ biến nhất. Phân bố rộng khắp nơi trên thế giới, các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới. Chúng hiện diện khắp các nước trồng cà phê.

Chúng sinh sống gây hại ở chùm quả, mặt dưới lá, nách lá, cành tiêu và ngay cả ở dưới rễ. Chích hút nhựa làm chùm quả héo rụng non và tạo điều kiện, môi trường cho nấm muội phát triển làm đen vỏ quả, mặt lá, ảnh hưởng đến quang hợp. Rệp sáp có loài kiến cộng sinh bằng cách kiến đen tha rệp từ nơi này sang nơi khác, từ cây này sang cây khác mỗi khi chỗ rệp đang chích hút đã cạn kiệt nhựa. Ngược lại, trong chất bài tiết của rệp có chứa nhiều chất đường mật làm thức ăn cho kiến.

Rệp sáp gây hại vùng rễ và tất cả các bộ phận của cây chủ yếu là tán lá và trái. Khi rệp sáp tấn công vùng rễ, làm cho lá cây bị hại héo vàng úa có thể nhầm với triệu chứng bị khô hạn. Rễ đôi khi bị khảm một lớp mô nấm màu trắng xanh và bị còi cọc. Rệp sáp Planococcus citri có khả năng di chuyển hoạt động tích cực trong suốt đời sống của chúng. Con đực sống khoảng 27 ngày (từ khi nở cho đến khi trưởng thành và chết), còn đối với con cái sống khoảng 115 ngày. Vòng đời (từ trứng cho đến khi đẻ trứng) biến thiên từ 20 đến 44 ngày. 

==Tham khảo==
- Phòng trừ sinh học rệp sáp (Planococcus citri Risso) trên cây công nghiệp
Độ cong Gauss

Trong hình học vi phân, độ cong Gauss của một mặt tại một điểm là tích của hai độ cong chính, "κ" và "κ" tại điểm đó. Nó là một độ cong nội tại, chỉ phụ thuộc vào khoảng cách được đo trên mặt đó chứ không phụ thuộc vào mặt được nhúng đẳng cự (isometrically embedding) vào một không gian bất kỳ. Nó được đặt theo tên của nhà toán học Carl Friedrich Gauss, và là nội dung nêu trong tác phẩm Theorema Egregium của ông.

Phương trình xác định độ cong Gauss "Κ" viết là
với κ và κ các độ cong chính.

==Định nghĩa trực quan==
Tại một điểm bất kỳ trên mặt chúng ta có thể tìm được vectơ pháp tuyến nằm vuông góc với mặt đó; các mặt phẳng chứa pháp tuyến được gọi là "mặt phẳng pháp tuyến". Giao của một mặt phẳng pháp tuyến với mặt sẽ tạo thành một đường cong gọi là "tiết diện pháp tuyến" và độ cong của đường này gọi là "độ cong pháp tuyến". Đối với phần lớn các điểm trên phần lớn các mặt, các tiết diện khác nhau sẽ có độ cong khác nhau; giá trị lớn nhất và nhỏ nhất của những độ cong này được gọi là "độ cong chính", ký hiệu là κ, κ. "Độ cong Gauss" được định nghĩa bằng tích của hai độ cong chính Κ = κ κ.

Dấu của độ cong Gauss là một trong những dấu hiệu đặc trưng cho một mặt:
- Nếu cả hai độ cong chính có cùng dấu: κκ > 0, thì độ cong Gauss là dương và ta nói mặt có một điểm eliptic. Tại những điểm này mặt sẽ giống như hình mái vòng, nằm hoàn toàn trên một phía của mặt phẳng tiếp tuyến tại điểm elliptic. Mọi độ cong tiết diện sẽ có cùng dấu.
- Nếu các độ cong chính khác dấu: κκ < 0, thì độ cong Gauss là âm và mặt có một điểm hypebolic. Tại những điểm như thế mặt sẽ giống mặt yên ngựa. Với hai hướng thì độ cong tiết diện sẽ bằng 0 hay sinh ra đường tiệm cận.
- Nếu một trong hai độ cong bằng 0: κκ = 0, độ cong Gauss bằng 0 và mặt có điểm parabolic.

Hầu hết các mặt sẽ chứa những vùng có độ cong Gauss dương (chứa điểm eliptic) và tách biệt với vùng có độ cong Gauss âm bằng những đường có độ cong Gauss bằng 0 gọi là đường parabolic.

==Xem thêm==
- Độ cong tiết diện
- Độ cong trung bình
- Ánh xạ Gauss
- Tenxơ độ cong Riemann
==Liên kết ngoài==
- Curvature in two spacelike dimensions
Rệp sáp bột hồng

Rệp sáp bột hồng (Danh pháp khoa học: Phenacoccus manihoti) là một loài rệp trong họ Pseudococcidae có nguồn gốc phát sinh ở Paraguay thuộc Nam Mỹ và đã di thực, du nhập tới nhiều nơi trên thế giới, nhất là ở Việt Nam. Chúng là loài rệp chuyên ký sinh và hại cây sắn, gây hậu quả rất lớn.
==Đặc điểm==
Rệp sáp bột hồng có khả năng lây lan rất nhanh (qua hom giống, phát tán theo gió, trôi theo nguồn nước, bám dính trên cơ thể động vật, người, công cụ và bám dính trên các phương tiện vận chuyển…) nên rất khó phòng ngừa. Rệp sống cộng sinh với một số loài kiến và sinh sản đơn tính nên sinh sản rất nhanh. Việc sử dụng thuốc hóa học để phun trừ đem lại hiệu quả rất thấp chỉ đạt 5% do rệp sống ở những vị trí kín trên cây sắn. Ngoài ra, do rệp có lớp sáp và bột trắng bao phủ trên thân nên thuốc không bám dính hết vào cơ thể và tiêu diệt được chúng.

Rệp sáp bột hồng sẽ tấn công điểm sinh trưởng của cây sắn, gây hiện tượng chùn ngọn. Nếu bị nhiễm với mật độ cao, có thể gây rụng toàn bộ lá của cây sắn. Rệp sáp bột hồng tấn công điểm sinh trưởng của cây sắn, gây hiện tượng chùn ngọn. Ngọn chính bị gây hại dẫn đến cây sắn trở nên lùn, thân cây cong queo gây rối loạn, rệp bám mặt sau lá, nhiều nhất trên các nách lá vùng ngọn bị xoắn. Rệp sáp bột hồng có vòng đời từ 32-92 ngày. Rệp sáp bột hồng có thể chuyển sang sống trên các lộc non của cây cao su để gây hại trong những điều kiện nhất định.
Quốc dân Đại hội Tân Trào

Quốc dân Đại hội Tân Trào là đại hội đại biểu các đảng phái, đoàn thể, dân tộc, tôn giáo từ Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ và Việt kiều ở Thái Lan, Lào tham gia Mặt trận Việt Minh họp tại Đình Tân Trào, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang ngày 16/8/1945. Hơn 60 đại biểu đại diện cho các đảng phái chính trị, các đoàn thể cứu quốc, các dân tộc, tôn giáo từ các địa phương trong cả nước và Việt Kiều ở Thái Lan, Lào về dự đại hội họp tại Đình Tân Trào, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang.

==Hoạt động==
Tại Đại hội, Trường Chinh, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Đông Dương đọc báo cáo, trong đó nhấn mạnh hai vấn đề lớn: Tổng khởi nghĩa và bầu Ủy ban dân tộc giải phóng. Đảng Cộng sản Đông Dương chủ trương lãnh đạo quần chúng nhân dân nổi dậy tước vũ khí của Nhật trước khi quân Đồng minh vào Đông Dương, giành lấy chính quyền từ tay Nhật, lật đổ bọn bù nhìn tay sai của Nhật, đứng địa vị cầm quyền mà tiếp đón quân Đồng minh vào giải giáp quân Nhật trên đất Đông Dương. Tại Đại hội, Việt Minh công bố 10 chính sách của mình gồm:

1. Phản đối xâm lược; Tiêu trừ Việt gian. Lập nên một nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa hoàn toàn độc lập.

2. Vũ trang nhân dân chống xâm lược. Mở rộng quân giải phóng Việt Nam.

3. Tịch thu gia sản của lũ giặc nước và Việt gian. Tuỳ trường hợp để làm của chung hay chia cho dân nghèo.

4. Bỏ thuế khóa, phu dịch do Đế quốc đặt ra.

5. Thực hiện quyền tự do dân chủ và quyền phổ thông tuyển cử, thừa nhận quyền dân tộc bình đẳng, nam nữ bình quyền.

6. Chia lại ruộng công, làm cho dân nghèo có ruộng cấy cày. Giảm địa tô, giảm lợi tức, hoãn nợ.

7. Thi hành luật ngày làm 8 giờ, Đặt luật xã hội bảo hiểm, cứu tế nạn dân.

8. Thành lập và mở mang nền kinh tế quốc dân. Khuyễn khích và giúp đỡ công nghiệp, nông nghiệp và thương nghiệp. Lập Quốc gia Ngân hàng.

9. Chống nạn mù chữ, cưỡng bách giáo dục đến bậc sơ học. Đào tạo các hạng nhân tài.

10. Thân thiện với các nước coi trọng nền Độc lập Việt Nam.

Đại hội đã quyết định thành lập Ủy ban dân tộc giải phóng Việt Nam do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch, Trần Huy Liệu làm Phó Chủ tịch và các Ủy viên là Nguyễn Lương Bằng, Đặng Xuân Khu, Võ Nguyên Giáp, Phạm Văn Đồng, Dương Đức Hiền, Chu Văn Tấn, Nguyễn Văn Xuân, Cù Huy Cận, Nguyễn Đình Thi, Lê Văn Hiến, Nguyễn Chí Thanh, Phạm Ngọc Thạch, Nguyễn Hữu Đang; Thường trực của Ủy ban gồm 5 người: Hồ Chí Minh, Trần Huy Liệu, Phạm Văn Đồng, Nguyễn Lương Bằng, Dương Đức Hiền.

Đồng thời, Đại hội cũng quy định Quốc kỳ là cờ đỏ, sao vàng 5 cánh, Quốc ca là bài "Tiến quân ca".
Rệp ngô

Rệp ngô hay rệp lá ngô hay rệp cờ hại ngô (Danh pháp khoa học: "Rhopalosiphum maidis"; trước đây là "Aphis maydis") là một loài rệp trong họ rệp Aphididae, chúng chuyên ký sinh và hại cây ngô, chúng là đối tượng hại quan trọng đối với người trồng ngô. Đôi khi loài dịch hại này rất trầm trọng đối với cây ngô ở nhiều vùng trồng ngô, nhất là vào những thời điểm thời tiết có ẩm độ cao trong năm. Rệp chủ yếu hại lá ngô. Khi ngô trỗ cờ, rệp chích hút dịch lá bao cờ, làm lá bạc trắng và bao phấn bị khô dẫn đến thiếu phấn. Rệp còn hại râu ngô làm râu bị khô không có khả năng thụ phấn
==Đặc điểm==
Rệp ngô sinh sản theo lối đơn tính và đẻ con. Trong quần thể rệp thường thấy nhiều loại hình: Rệp cái không cánh, rệp cái có cánh và rệp con. Rệp trưởng thành có hai loại hình, rệp có cánh và rệp không cánh dài 1,5 - 2,3 mm, màu vàng nhạt hoặc xanh xám, cơ thể hình bầu dục, thân mềm. Chân và tuyến tiết sáp ngắn, màu xanh đen. Rệp cái có cánh có đầu, ngực màu đen và bụng màu xanh. Rệp non màu xanh sáng, chân và tuyến tiết sáp giống như trưởng thành có màu đen. 
==Biến thái==
Rệp non trải qua 7 - 10 lần lột xác mới thành rệp trưởng thành. Một năm có từ 7 - 10 lứa. Rệp là loài ưa ẩm, xuất hiện trên đồng ruộng vào khoảng tháng 10, 11 phát triển nhiều trong tháng 1, tháng 2 lúc ẩm độ không khí cao. Từ tháng 4 trở đi số lượng rệp giảm dần. Trong mùa hè chỉ thấy rệp xuất hiện lẻ tẻ. Những ruộng gieo dầy, ẩm độ không khí cao rệp phát triển mạnh. Đầu vụ ngô đông xuân, rệp cái có cánh từ các cây ký chủ bay tới các ruộng ngô. Ở đây rệp tiếp tục sinh sản và phát triển. Rệp non lớn lên gây hại trên cây ngô. Thiên địch của rệp là một số loài bọ rùa và ấu trùng ruồi Sirphus sp.
==Phá hoại==
Rệp hút nhựa ở trên nhiều bộ phận của cây như lá non, bông cờ, lá bi, nõn ngô, bẹ lá làm cho cây ngô mất hết dinh dưỡng, cây trở nên còi cọc, yếu ớt, bắp bé đi, hoặc không hình thành bắp nếu bị hại từ giai đoạn cây còn nhỏ, chất lượng hạt xấu kém. Rệp phá hại làm giảm năng suất và phẩm chất ngô rõ rệt. Ngoài cây ngô chúng còn có nhiều loại cây ký chủ khác như: kê, cao lương, mía, cỏ trồng làm thức ăn cho gia súc.. Mặt khác chúng còn là môi giới truyền virus gây một số bệnh cho cây bắp như bệnh vàng lùn, bệnh khảm lá, bệnh đỏ lá.
Đường cong

Trong toán học, đường cong nói tổng quát là một đối tượng tương tự như đường thẳng nhưng không đòi hỏi nó phải thẳng. Điều này nói lên là đường thẳng là một trường hợp đặc biệt của đường cong, hay đường cong có độ cong bằng 0.
Các đường cong hai chiều (đường cong phẳng) hoặc đường cong ba chiều trong không gian Euclid là những đối tượng được quan tâm nghiên cứu nhiều.

Nhiều bộ môn toán học đã được gán cho các ý nghĩa khác nhau phụ thuộc vào lĩnh vực nghiên cứu, do vậy ý nghĩa chính xác phụ thuộc vào bối cảnh đề cập tới chúng. Tuy thế, các ý nghĩa này là những ví dụ cụ thể của một định nghĩa tổng quát hơn. Chẳng hạn, đường cong là một không gian tô pô mà ánh xạ đồng phôi cục bộ vào một đường thẳng. Trong ngôn ngữ thường ngày, điều này có nghĩa là đường cong là tập hợp các điểm mà tại lân cận đủ nhỏ của mỗi điểm trên nó sẽ nhìn giống như một đường thẳng khi bỏ qua những biến dạng nhỏ. Ví dụ về đường cong như đường parabol bên cạnh. Một số đường cong đặc biệt đã được nghiên cứu trong nhiều lĩnh vực toán học khác nhau.

Các khái niệm liên hệ gần gũi với đường cong đó là "đồ thị của hàm số" (chẳng hạn "đường cong Phillips") và "đồ thị hai chiều hoặc đồ thị ba chiều không có nút thắt".

Ngoài toán học, đường cong cũng được sử dụng làm phép ẩn dụ, như "đường cong học".

==Đọc thêm==
- Độ cong
- Curve orientation
- Curve sketching
- Hình học vi phân của các đường cong
- Gallery of curves
- implicit curve
- List of curves topics
- List of curves
- Osculating circle
- Parametric surface
- Path (topology)
- Position vector
- Vector-valued function
- Curve fitting
==Tham khảo==
- Euclid, commentary and trans. by T. L. Heath "Elements" Vol. 1 (1908 Cambridge) Google Books
- E. H. Lockwood "A Book of Curves" (1961 Cambridge)

==Liên kết ngoài==
- Famous Curves Index , School of Mathematics and Statistics, University of St Andrews, Scotland
- Mathematical curves A collection of 874 two-dimensional mathematical curves
- Gallery of Space Curves Made from Circles, includes animations by Peter Moses
- Gallery of Bishop Curves and Other Spherical Curves, includes animations by Peter Moses
- The Encyclopedia of Mathematics article on lines.
- The Manifold Atlas page on 1-manifolds .
Vụ đánh bom Băng Cốc 2015

Vụ đánh bom Bangkok 2015 là vụ đánh bom xảy ra vào ngày 17 tháng 8, bên ngoài đền Erawan tại ngã tư Ratchaprasong, Pathum Wan, Bangkok, Thái Lan. Đã có 20 người thiệt mạng và 125 người khác bị thương.

Cảnh sát đang săn lùng một nghi can, người đã để lại ba lô ngay trước khi vụ nổ xảy ra. Cảnh sát trưởng quốc gia Thái Lan Somyot Pumpunmuang cho biết cuộc tấn công được thực hiện bởi một mạng lưới và đưa ra bản phác thảo chân dung của kẻ tình nghi.
==Tấn công==
===Vụ thứ nhất===
Lúc 18 giờ 55 phút (11:56 UTC) tối ngày ngày 17 tháng 8 một quả bom đã phát nổ bên trong đền Erawan, gần ngã tư Ratchaprasong, trung tâm thành phố Bangkok. Cảnh sát Hoàng gia Thái Lan cho hay khoảng thuốc nổ TNT nhồi bên trong một ống tuýp được đặt bên trong đền Erawan và một mạch điện tử bị nghi là được sử dụng trong vụ tấn công đã được tìm thấy cách hiện trường 30 mét.

Hiện vẫn chưa có ai nhận trách nhiệm về vụ tấn công này. Mục tiêu của cuộc tấn công được cho là nhắm vào ngành du lịch và kinh tế Thái Lan.

===Vụ thứ hai===
Khoảng 13:00  ngày 18 tháng 8, một thiết bị, có thể là lựu đạn, dường như được ném vào bến tàu Sathon ở Bangkok, Sông Chao Phraya nhưng nó đã rơi xuống nước cạnh cầu Sathorn và phát nổ nên không có ai bị thương vong hay thiệt hại. Lực lượng cảnh sát đã có mặt ở hiện trường và phong tỏa con đường từ bến tàu Sathorn tới ga Saphan Tasksin BTS. Các thợ lặn đang tìm kiếm những mảnh vỡ còn sót lại của quả bom.
==Phản ứng==
Thủ tướng Thái Lan, Prayuth Chan-ocha gọi đây là cuộc tấn công "tồi tệ nhất" trên đất nước ông, "đã có những quả bom nhỏ hay chỉ là tiếng ồn, nhưng mục đích của họ lần này nhằm vào cuộc sống những người vô tội. Họ muốn tiêu diệt nền kinh tế của chúng tôi, du lịch của chúng tôi."

==Tình nghi==
Sau 2 tuần xảy ra vụ nổ, cảnh sát Thái Lan đã bắt giữ một người tình nghi, được cho là người đã đặt bom. Theo báo địa phương "Khaosod" đó là một thanh niên 28 tuổi, người Thổ Nhĩ Kỳ. Nhà phân tích của tờ "IHS Jane's", Anthony Davis, cho là có thể tổ chức quá khích cực hữu Thổ "Graue Wölfe" (chó sói xám) chịu trách nhiệm cho vụ này. Họ đã thú nhận việc tấn công vào trụ sở của tổng lãnh sự Thái ở Istanbul vào tháng 7, để phản đối việc Thái Lan đã đưa trả 109 Uiguren, mà vào Thái Lan bất hợp pháp. Uiguren là một dân tộc turk, tiếng họ tương tự như tiếng Thổ Nhĩ Kỳ.

Cảnh sát Thái Lan nói một nghi phạm, Yusufu Mieraili mang hộ chiếu Trung Quốc và nơi sinh là vùng Uighur, đã thú nhận tội vận chuyển bom cho kẻ đánh bom đền Erawan, Bangkok. Người ngoại quốc thứ hai, Adem Karadag, bị bắt trước đó tại một căn hộ ở ngoại ô Bangkok với những dụng cụ chế bom và hàng tá hộ chiếu Thổ Nhĩ Kỳ giả.

== Liên kết ngoài ==
- 17/8/2015
Jesse Cook

Jesse Arnaud Cook là một nhạc sĩ guitar người Canada, nhà soạn nhạc và sản xuất nhạc. Ông được xem là một trong những nhân vật có nhiều ảnh hưởng nhất với loại nhạc nuevo flamenco, ông hay phối hợp những âm điệu của nhạc flamenco rumba, jazz và nhiều loại nhạc world music vào trong các tác phẩm của mình. Jesse Cook đã đoạt được giải Juno, huy chương bạc giải lựa chọn của những người chơi nhạc của "Acoustic Guitar (magazine)" trong nội dung Flamenco, và đã 3 lần đoạt giải Smooth Jazz Canada cho nhạc sĩ guitar trong năm. Ông ta cũng thâu dĩa qua các hãng EMI, E1 Music và Narada mà đã bán được trên 1.5 dĩa trên toàn thế giới.

==Tiểu sử ==
Jesse Cook sinh tại Paris vào ngày 28 tháng 11 năm 1964, là con của nhiếp ảnh gia và nhà làm phim John Cook và giám đốc truyền hình và nhà sản xuất Heather Cook, và cũng là cháu của nghệ sĩ Arnaud Maggs, Jesse Cook khi còn nhỏ di chuyển giữa Paris, miền Nam nước Pháp và Barcelona. Khi còn tập tành đi, anh ta đã mê cây đàn guitar và đã cố gắng bắt chước giả âm điệu, nghe từ dĩa nhạc của cha mẹ, nhạc của nhạc sĩ Manitas de Plata, một người nổi tiếng chơi đàn guitar Gypsy từ vùng Camargue, miền Nam nước Pháp.

== Xem thêm ==
- Flamenco mới
- Flamenco rumba

== Liên kết ngoài ==
- Jesse Cook | Official Website
- Jesse Cook on Last.fm
- Jesse Cook on Amazon.com
- Narada
Flamenco mới

Flamenco mới ( hay ) đồng nghĩa với nhạc flamenco hiện đại phát xuất từ nhạc flamenco cổ điển. Nó phối hợp flamenco guitar chơi độc tấu với musical fusion. Jazz, rumba, bossa nova, Gypsy, Latin, Middle Eastern, rock, Cuban swing, tango và salsa đã được trộn lẫn với flamenco bởi nhiều nhạc sĩ khác nhau tạo ra một âm điệu mới.

Nhạc cổ điển flamenco hầu như trong các thập niên 1950 và 1960 đã được thay thế bởi rock-and-roll. Các nghệ sĩ như Camarón de la Isla vẫn chơi flamenco trong thời gian đó đã pha thêm những âm điệu mới vào. Tuy nhiên phải chờ đến thập niên 1980 nó mới sống động trở lại với các nghệ sĩ như Paco de Lucía, Pata Negra, Ketama, và với các nghệ sĩ kiểu mainstream sau này, như The Gipsy Kings. Các nghệ sĩ hòa hợp nó với các loại nhạc khác bao gồm jazz và salsa. Mặc dù hòa trộn với các loại nhạc khác, nó vẫn dựa trên nhạc flamenco cổ điển mà các nghệ sĩ đã lớn lên với nó. Một số các nhạc sĩ khác như Ottmar Liebert. được cho là chơi loại nhạc này cũng như cặp Strunz & Farah, trong một cuộc phỏng vấn với tạp chí "Guitar Player", phản đối mạnh mẽ là nhạc của họ là một loại nhạc flamenco, mặc dù công nhận là có bị ảnh hưởng.

== Xem thêm ==
- Flamenco
- Flamenco rumba

== Liên kết ngoài ==
===Information===
- Good history of Flamenco, from beginnings to the new.
- Talks about qualities of New Flamenco and some of its artists.
- Discussion of "Gypsy Music", which includes artists central to new flamenco.

===Nhạc sĩ===
- Alex Fox - Guitars On Fire - The Alex Fox Band Official Website
- Antonio Cobo's Catalog - Record label Alcione Music Entertainment Official Website
- Carlos Villalobos / La Esperanza - Alistar Records Official Website
- Austin & Owens The Neo Flamenco Duo Official Website
- Jose Luis Encinas Official Website
- Luis Villegas Official Website
- Luna Blanca Official Website
- Mat Brooker nuevo flamenco official Website
- Paco De Lucia Official Website
- Tomatito Official Website
- Vincente Amigo Official Website
The 20/20 Experience

The 20/20 Experience (hay The 20/20 Experience – 1 of 2) là album phòng thu thứ ba của ca sĩ người Mỹ Justin Timberlake, phát hành ngày 15 tháng 3 năm 2013, bởi RCA Records, sau 7 năm kể từ album phòng thu thứ hai "FutureSex/LoveSounds" (2006). Nó được coi là phần đầu tiên trong dự án hai phần, tiếp nối bởi album phòng thu thứ tư của anh "The 20/20 Experience – 2 of 2" (2013). Album là sự kết hợp của phong cách neo soul và nhạc phúc âm, với nội dung các bài hát đề cập đến chủ đề lãng mạn và tình dục. Đóng vai trò giám đốc điều hành, Timberlake đã liên hệ với cộng tác viên quen thuộc là Timbaland tham gia sản xuất bên cạnh Jerome "J-Roc" Harmon và Rob Knox.

Sau khi phát hành, "The 20/20 Experience" nhận được những đánh giá tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ khen ngợi tính đa dạng trong âm nhạc so với những tác phẩm trước đây của anh. Album đạt vị trí số một trên bảng xếp hạng "Billboard" 200 của Mỹ trong tuần đầu tiên với 968.000 bản, trở thành album quán quân thứ hai của Timberlake ở đây và là album có doanh số tuần đầu cao nhất trong sự nghiệp hát đơn của nam ca sĩ. Đây cũng là album bán chạy nhất năm 2013 tại Mỹ. Nó cũng đạt hạng nhất ở nhiều quốc gia như Úc, Canada, Đức, Ireland, New Zealand và Vương quốc Anh.

Ba đĩa đơn đã được phát hành từ "The 20/20 Experience". Đĩa đơn đầu tiên, "Suit & Tie" hợp tác với rapper Jay-Z đã lọt vào top 5 ở nhiều quốc gia trên toàn thế giới, bao gồm hạng 3 tại Mỹ, cũng như giúp Timberlake giành một giải Grammy cho video của nó. Đĩa đơn thứ hai "Mirrors" đạt vị trí thứ 1 tại Anh và thứ 2 ở Mỹ. Để quảng bá album, Timberlake bắt tay thực hiện Legends of the Summer Stadium Tour với Jay-Z, cũng như chuyến lưu diễn riêng The 20/20 Experience World Tour. Album này, như là một phần của "The 20/20 Experience – The Complete Experience", nhận được một đề cử giải Grammy ở hạng mục Album giọng pop xuất sắc nhất.

==Danh sách bài hát==
- Chú thích
- nghĩa là xử lý giọng hát
- "Suit & Tie" chứa một phần của tác phẩm "Sho' Nuff" sáng tác bởi Terrence Stubbs, Johnny Wilson và Charles Still.
- "That Girl" bao gồm đoạn mẫu của "Self Destruct" sáng tác bởi Noel Williams, do King Sporty trình bày.
- "Let the Groove Get In" bao gồm đoạn mẫu của "Alhamdulillahi" từ album "Explorer Series: Africa-Burkina Faso – Rhythms of the Grasslands".

==Xem thêm==
- Danh sách album quán quân năm 2013 (Mỹ)
Danh sách sân vận động tại Việt Nam

Dưới đây là danh sách sân vận động bóng đá tại Việt Nam tham gia vào các giải đấu và hạng đấu trong hệ thống giải đấu bóng đá Việt Nam tính đến cấp độ 4. Hiện nay, những sân vận động có từ 1.000 chỗ ngồi trở lên được đưa vào danh sách.

==Các sân vận động==
Các sân vận động được cập nhật chính xác tính đến năm 2024.

Đội có dòng chữ:

- in đậm hiện đang chơi tại Giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam.
- "in nghiêng" hiện đang chơi tại Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Việt Nam.

==Xem thêm==
- Danh sách các câu lạc bộ bóng đá tại Việt Nam

==Liên kết ngoài==
- Trang chủ Công ty Cổ phần Bóng đá Chuyên nghiệp Việt Nam - VPF
- Trang chủ Liên đoàn bóng đá Việt Nam - VFF
Bọ trĩ

Bọ trĩ hay còn gọi là bù lạch (Danh pháp khoa học: Stenchaetothrips biformis) thuộc bộ cánh tơ, là một loài bọ trong họ Thripidae. Đây là một loài bọ hại lúa. Ngoài cây lúa, còn tấn công nhiều cây trồng khác như bắp, mía, thuốc lá, cây họ đậu, cây họ bầu bí Bù lạch xuất hiện ở Afghanistan, Ấn Độ, Miến Điện, Campuchia, Triều Tiên, Indonesia, Lào, Malaysia, miền Nam nước Nhật, Philippines, Sri Lanka, Thái Lan và Việt Nam.

==Đặc điểm==
Con trưởng thành nhỏ, dài 1–2 mm có màu đen, râu đầu dài, chiếm 1/3 thân, 2 đuôi cánh hẹp, cánh trước ở phần giữa thắt lại. Trưởng thành đẻ trứng rải rác trong mô lá. Trứng nhỏ mới đẻ màu trắng sữa, gần nở có màu vàng nhạt. Bọ trĩ non rất giống thành trùng nhưng không cánh màu vàng nhạt.

Chúng có thể sống đến 3 tuần Bọ trĩ hoạt động cả ban ngày và ban đêm, ban ngày chúng hoạt động tương đối nhanh nhẹn khi bị khua động chúng lẩn tránh sang lá khác hoặc giả chết rơi xuống đất. Chúng ẩn lấp trong lá nõn hoặc các chót lá quăn do không ưa ánh sáng trực xạ. Khi trời râm mát chúng bò ra ngoài.
==Gây hại==
Bọ trĩ trưởng thành và non đều hút nhựa lá làm cho lá có màu vàng đỏ. Khi mật độ thấp xuất hiện những chấm nhỏ xếp theo hàng dọc trên lá, lá non hầu như bị quăn lại, không hồi phục được. Bọ trĩ gây hại ngay từ khi cây lúa xuất hiện, mật độ tăng dần từ khi lúa hồi xanh đến đẻ nhánh sau đó giảm dần tới lúc lúa trỗ.

Trời mưa lớn là bất lợi cho bọ trĩ. Bọ trĩ thường hại nặng những ruộng thiếu nước. Ruộng khô xuất hiện nhiều bọ trĩ gây hại làm cho đầu lá lúa quăn lại và biến màu vàng. Khi trời mưa bọ trĩ giảm số lượng rõ rệt, nhất là giai đoạn bọ trĩ lớn.
Rầy lưng trắng

Rầy lưng trắng (Danh pháp khoa học: Sogatella furcifera) là một loài rầy trong họ Hemiptera. Chúng là loài gây hại dữ dội trên lúa cùng với rầy nâu.
==Đặc điểm==
Trứng rầy lưng trắng có dạng quả chuối tiêu như trứng rầy nâu nhưng nhỏ, dài và nhọn hơn. Rầy đẻ trứng thành từng ổ theo chiều dọc, chìm trong bẹ hoặc gân chính của lá, mỗi ổ 2-7 quả. Rầy non mới nở có màu trắng đục, đến tuổi 3 xuất hiện các vệt vằn trên lưng. Rầy trưởng thành có màu đen nâu với một dải trắng trên mảnh lưng giữa. Cơ thể màu trắng kem, bụng màu đen. Con cái có hai dạng: cánh dài và cánh ngắn; con đực chỉ có một dạng hình cánh dài. Thời gian từ khi vũ hoá đến đẻ trứng 3-5 ngày, có thể sống 20 - 30 ngày. 
==Sinh sản==
Rầy đẻ trứng thành ổ trong bẹ và gân chính của lá lúa, hình quả chuối tiêu, mới đẻ màu trắng trong, trước khi nở có điểm mắt màu nâu đỏ, thời gian trứng từ 6 – 8 ngày. Rầy non có 5 tuổi, từ tuổi 1 đến tuổi 3 gọi là rầy cám, hết tuổi 5 lột xác sang trưởng thành, thời gian sống từ 12 – 14 ngày (mỗi tuổi 2-3 ngày). Vòng đời của rầy ngắn, từ 26 – 30 ngày nên khả năng tăng mật độ rất nhanh. Cả rầy non và rầy trưởng thành đều có tập tính bò ngang, dễ phát hiện, thường sống tập trung ở gốc và thân cây lúa, phần sát mặt nước để gây hại.
==Gây hại==
Gây hại cùng với rầy nâu nhưng trong cùng lứa thì rầy lưng trắng phát sinh rộ sớm hơn. Rầy non có màu trắng hoặc nền trắng cùng các vết xám đậm. Thường hại nặng trên các giống lúa nhiễm rầy, lúa lai, thâm canh cao, bón nhiều đạm, ruộng lúa cấy dày, rậm rạp. Rầy lưng trắng thường có mật độ cao, gây hại nặng vào giai đoạn giai đoạn lúa làm đòng. ở vùng lúa đồng bằng sông Hồng một năm có 6-7 lứa. Quan trọng là lứa tháng 4 và cuối tháng 8 đầu tháng 9 trùng với các giai đoạn trên. Rầy lưng trắng đặc biệt nguy hiểm vì là môi giới truyền bệnh virus lùn sọc đen.
Rầy chổng cánh

Rầy chổng cánh (Danh pháp khoa học: "Diaphorina citri") là một loài rầy thuộc họ rầy Psyllidae, chúng là một loài côn trùng có hại đối với các cây ăn quả có múi mà điển hình là cam, quýt, chanh, chúng là tác nhân chính của bệnh vàng lá gân xanh hay bệnh vàng lá cam (Greening) ở cây có múi. Đây được xem là đối tượng côn trùng gây hại nguy hiểm nhất trên cây có múi nói chung và cây cam sành nói riêng.
==Đặc điểm==
Rầy chổng cánh sinh trưởng và phát triển trong nhiều điều kiện nhiệt độ khác nhau, rầy trưởng thành có thể tồn tại được ở nhiệt độ lạnh – 4 độ C và cả vùng khí hậu nóng và khô. Thân hình chúng rất nhỏ, thành trùng dài từ 2-3mm, ít bay nhảy, có cánh dài, màu xám đen với vệt trắng lớn chạy từ đầu đến cuối cánh, lúc đậu cánh và bụng nhô cao hơn khỏi đầu tạo thành một đường xiên 30-45 độ C. Khi đậu, cả cơ thể và cánh chổng ngược lên trời tạo thành góc 40-45 độ so với bề mặt lá (đây là đặc điểm nhận diện dễ nhất, vì hầu như chỉ có loài rầy này có cách đậu như vậy). 
==Vòng đời==
Vòng đời của rầy chổng cánh từ 28-32 ngày, có thể có từ 12-14 thế hệ/năm. Chúng trưởng thành sau vũ hóa 4-5 ngày sẽ bắt cặp. Con cái đẻ khoảng 200-800 trứng vào ban ngày, thời gian ủ trứng từ 3-7 ngày, ấu trùng có 5 tuổi, phát triển trong thời gian từ 18-25 ngày. Giai đoạn sâu non của rầy chổng cánh có 5 tuổi. Vòng đời rầy tương đối ngắn từ 19,6- 30,3 ngày tuỳ theo điều kiện nhiệt độ và ẩm độ của các tháng trong năm. Ở điều kiện miền Bắc hàng năm có 9- 10 lứa. Các đợt phát sinh với mật độ quần thể cao trong năm trùng với các thời điểm ra lộc của cây như lộc xuân vào tháng 3, 4 và lộc thu vào tháng 8, 9 
==Gây hại==
Vào mùa mưa, khi các họ cây có múi (cam, quýt, bưởi...) bắt đầu ra đọt non hoặc trổ bông, là lúc rầy chổng cánh xuất hiện và gây hại, đây được xem là đối tượng côn trùng gây hại nguy hiểm nhất trên cây có múi nói chung. Rầy chổng cánh xuất hiện trên cây trồng khi có chồi non, nếu ký chủ chính như cam, quýt, bưởi... không có chồi non thì rầy di chuyển sang các ký chủ phụ như nguyệt quế, cằng thăng để duy trì mật số. Nếu cây bị bệnh trái thường nhỏ, không có giá trị thương phẩm.
Tessaratoma papillosa

Bọ xít hại nhãn vải (Danh pháp khoa học: "Tessaratoma papillosa") la một loài bọ xít trong họ Tessaratomidae. Chúng gây hại trên các cây nhãn và cây vải. Sâu non và sâu trưởng thành của bọ xít vải đều hại cây. 
==Đặc điểm==
Trưởng thành có màu vàng nâu, mặt bụng bao phủ một lớp sáp màu trắng chiều dài thân 25–30 mm. có hình 5 cạnh, cánh trước là loại cánh nửa cứng. Trứng mới đẻ có dạng gần tròn, đường kính khoảng 2 mm, màu xanh nhạt hoặc vàng. Sau đó từ từ trở nên màu vàng nâu. Khi sắp nở, trứng có màu xám đen. Bọ xít non gồm 5 tuổi. Tuổi 1 dài khoảng 5 mm, tuổi 5 dài 18–20 mm. Trưởng thành có tính giả chết khi bị động mạnh hoặc khi trời nắng gắt thì rơi xuống đất sau khi hết động hoặc khi trời mát lại bò lên hại. Một đến hai ngày sau khi bắt cặp trưởng thành đẻ trứng. 
==Trứng==
Trứng được đẻ thành từng khối từ 14-16 trứng ở dưới mặt lá. Trứng mới đẻ có dạng gần tròn, màu xanh nhạt, sau đó chuyển sang màu hồng tối. Khi sắp nở, trứng có màu xám đen. Giai đoạn ấu trùng gồm 5 tuổi, mới nở có màu vàng tươi sau vài giờ có màu tím xám từ tuổi 2 có màu đỏ nâu. Ấu trùng mới nở thường sống tập trung vài giờ, sau đó bắt đầu phân tán đi tìm thức ăn. Khi bị xáo động, ấu trùng thường giả chết rơi xuống đất đồng thời tiết ra một chất dịch hôi.
==Gây hại==
Chúng là đối tượng gây hại nguy hiểm đối với nhãn, vải. Bọ xít gây hại chủ yếu vào tháng 3-4 trong giai đoạn cây ra đọt non, ra hoa kết trái, bằng cách chích hút nhựa làm rụng bông và quả, ảnh hưởng rất lớn đến năng suất và chất lượng của quả.Chúng chích hút dinh dưỡng ở các chồi non, quả non, gây ra hiện tượng hoa, rụng quả. Trứng bọ xít bị nhiều loài ong ký sinh, đó là Anatatus aff japonicus và ong Oeneyrtus fongi

Cả trưởng thành và sâu non đều gây hại bằng cách dùng vòi chích hút dinh dưỡng ở các chồi non, cuống hoa và các quả non làm cho chồi, hoa và quả non không đủ dinh dưỡng dần bị héo và rụng. Khi quả lớn, vết chích hút của bọ xít tạo điều kiện cho nấm bệnh phát triển làm quả bị đốm và thối. Vườn bị bọ xít hại nặng thì năng suất và phẩm chất, mẫu mã quả bị giảm một cách đáng kể.
Bọ xít hôi

Bọ xít hôi hay bọ xít dài (Danh pháp khoa học: "Leptocorisa") là một loài bọ xít trong họ Alydidae. Chúng là một loài côn trùng gây hại cho các loài cây lương thực, chủ yếu là lúa. Bọ xít hôi xuất hiện ở hầu hết các quốc gia trồng lúa trên thế giới như Ấn Độ, Bangladesh, Bhutan, Myanmar, Indonesia, Campuchia, Lào, Malaysia, Nepal, Pakistan, Philippines, Thái Lan, miền nam Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên và Việt Nam.

==Đặc điểm==
Con trưởng thành có màu xanh pha màu vàng nâu, con cái có thân dài hơn con đực. Con cái ở cuối đốt bụng thứ 7-8 chẻ đôi thành hai phiến, giữa có một đường xẻ dọc. Con đực cuối đốt bụng tròn tù. Đặc trưng của bọ xít dài có đầu dài, hai phiến của cạnh đầu nhô ra trước như dạng ngón tay. Mát kép hình bán cầu, màu nâu đậm.

Râu đầu có 4 đốt, đốt râu thứ nhất dài hơn đốt râu thứ hai theo tỉ số 3:2, đốt râu thứ hai dài hơn độ dài đầu + mảnh lưng ngực trước. Mảnh lưng ngực trước phía trước hẹp hơn phía sau. Phần da cánh phía mép trước màu lục, các phần khác màu nâu hạt chè, phần màng của cánh màu nâu đậm. Cuối ngọn và gốc đốt chày chân sau màu đen.
==Vòng đời==
Trứng đẻ thành ổ, từ 1–2 hàng dọc trên cả hai mặt lá lúa (từ 10–15 quả). Đa số đẻ ở mặt trên và ngoài mép lá, có khi đẻ trên bẹ lá. Trứng nở vào buổi sáng. Trứng hình bầu dục, có vết lõm ở giữa, mới đẻ có màu trắng đục, sau chuyển dần màu nâu. Bọ xít non có hình dáng giống trưởng thành, có màu vàng lục. Vòng đời của bọ xít dài khoảng 31,5–37 ngày, trong đó:
- Giai đoạn trứng: 6-7 ngày.
- Giai đoạn sâu non: 17-22 ngày.
- Giai đoạn trưởng thành: 7-8 ngày.
Bọ xít non mới nở sống tập trung quanh ổ trứng, nhưng chỉ sau 2–3 giờ là phân tán lên bông lúa để chích hút nhựa cây và sau 2–5 ngày lột xác lần thứ nhất. Con trưởng thành đẻ hoạt động giao phối vào ban ngày, nhất là lúc sáng sớm và chiều mát, buổi trưa nằm im. Một con cái đẻ trung bình từ 250–300 trứng, bọ xít trên lúa đẻ khoẻ hơn trên cỏ. Bọ xít dài trưởng thành khi hút dịch ở bông lúa non nếu bị khua động thì rơi ngày xuống và lẩn trốn ngay lập tức. 

==Tham khảo==
- Bọ xít dài
Yoo Ara

Yoo Ah-ra (Hangul: ) hay còn gọi là Yoo Ara, một ca sĩ, vũ công người Hàn Quốc. Cô từng được biết đến với vai trò là trưởng nhóm nhạc nữ Hello Venus và là một trong những ca sĩ chính của nhóm. Ara ra mắt công chúng lần đầu vào ngày 9 tháng 5 năm 2012 cùng với các thành viên của Hello Venus.

Ara hiện đang phát triển trong sự nghiệp diễn xuất, theo thông cáo vào ngày 1 tháng 12 năm 2014 cô đã ký hợp đồng độc quyền với Urban Works Entertainment.

==Tiểu sử==
Yoo Ara sinh ngày 26 tháng 9 năm 1992 tại Seoul, Hàn Quốc.

== Sự nghiệp ==
=== Trước khi ra mắt: After School ===
Ara là một phần của một chương trình đào tạo, được gọi là 'Pre-School Girls', mà cuối cùng sẽ trở thành một thành viên của nhóm em gái After School, nhưng đã được lựa chọn là nhà lãnh đạo của Hello Venus thay thế. Cô đã hát phần điệp khúc cho 1 Chúc mừng Pledis duy nhất, "Love Love Love". Cô cũng hát và xuất hiện trong video âm nhạc "Love Letter".

Yoo Ara cùng với nhiều đồng Pledis trainee Kyung Min, là hai ứng cử viên cuối cùng để me2day Tìm kiếm Sau khi 9 thành viên của trường trong năm 2010. Ara và thành viên Hello Venus, Yoonjo, ban đầu dự định ra mắt cho After School, Tuy nhiên, hiện nay After School thành viên E-Young đã được lựa chọn để thay thế.

=== Ra mắt với Hello Venus ===
Ngày 9 tháng 5 năm 2012, Yoo Ara ra mắt với tư cách là trưởng nhóm của nhóm nhạc nữ Hello Venus.

Ngày 31 tháng 7 năm 2014, hợp đồng của Pledis Ent và Fantagio với Hello Venus kết thúc. Alice, Nara, Lime, và Yooyoung tiếp tục hoạt động với nhóm trong khi Ara và Yoonjo sẽ trở lại Pledis.

Vào ngày 21, Yoo Ara đặng tải một video lên Instagram, cho thấy cô với một cây guitar và một chiếc túi, đi bộ ra khỏi một tòa nhà. Nó đã được xóa. Ngày hôm sau, Urban Works Entertainment đăng  tải một hồ sơ cho Yoo Ara trên trang web của họ, cho thấy rằng Yoo Ara đã chấm dứt hợp đồng với Pledis.
Bọ xít xanh

Bọ xít xanh (Danh pháp khoa học: "Nezara viridula") là một loài bọ xít trong họ Pentatomidae, đây là một loại dịch hại cho cây trồng và gây ra thiệt hại cho nông nghiệp. Chủ yếu gây hại trên cam, quýt, chanh. Có người gọi là bọ xít cam, hay con bù hút cam.

==Đặc điểm==
Thành trùng có màu xanh lá cây, bóng với chiều dài cơ thể 20–22 mm, chiều rộng 15–16 mm. Kim chích hút dài đến cuối bụng. Rìa ngực trước có 2 gai nhọn, hai bên mép bụng có rìa răng cưa. Chính giữa mặt bụng có một đường nổi rõ rệt. Ấu trùng có 5 tuổi, ấu trùng mới nở dài khoảng 2,5–3 mm.

Ở các tuổi khác, ấu trùng đều có màu vàng tươi, trên ngực, cánh và bụng có nhiều đốm đen, các đốm rất to và đen sẫm ở tuổi nhỏ, khi ấu trùng lột xác lớn lên các đốm nhỏ dần. Mầm cánh của ấu trùng tuổi 5 đã lộ rất rõ bên ngoài cơ thể. Trứng rất tròn, mới đẻ có màu trắng trong, sau đó chuyển sang màu vàng nhạt, khi sắp nở, trứng có màu đen trên phần đầu.
==Tập tính==
Bọ xít trưởng thành hoạt động giao phối vào ban ngày, lúc 9-10 giờ sáng, trứng được đẻ thành từng ổ, mỗi ổ trứng có từ 30-130 trứng; mỗi con cái đẻ từ 50-500 trứng. Bọ xít trưởng thành có tập tính qua đông và qua đông trong vỏ cây, tàn dư lá cây hoặc những khu vực khác.

Mùa xuân đến, nhiệt độ ấm lên, bọ xít xanh chui ra khỏi nơi ẩn nấp, phá hại và đẻ trứng. Con cái có thể bắt đầu đẻ sau khi hoá trưởng thành 3-4 tuần. Bọ xít trưởng thành thích ánh sáng đèn. Trưởng thành có thể di chuyển xa với khoảng cách hàng cây số.

Thiên địch của trứng bọ xít xanh là các loài ong ký sinh như: Trissolcus latisulcus, Anastatus spp, nhện bắt mồi, nấm ký sinh Beuveria. Ngoài ra kiến vàng cũng có khả năng khống chế sự gây hại của bọ xít một cách đáng kể.
==Gây hại==
Bọ xít tấn công trái khi còn rất nhỏ. Cả ấu trùng và thành trùng đều dùng vòi để chích hút trái. Khi trái nhỏ bị hại trái sẽ chuyển màu vàng, chai cứng và rụng sau đó. Bọ xít tấn công trái khi trái còn rất nhỏ, cả ấu trùng và thành trùng đều dùng vòi để chích hút trái. Khi trái nhỏ bị gây hại, trái sẽ vàng, chai và rụng. Nếu trái lớn bị hại, trái có thể bị thối do bội nhiễm nấm hoặc một số vi sinh vật khác. Chúng cũng thường gây hại cho cây thanh long từ khi cây có nụ hoa cho đến khi hình thành quả. Chúng thường gây hại khi lúa còn non ở giai đoạn mạ, lúa hồi xanh và đang đẻ nhánh.

== Liên kết ngoài ==
- "Nezara viridula" trên Fauna Europaea
Solar (album của Taeyang)

Solar album phòng thu solo đầu tiên của ca sĩ người Hàn Quốc Taeyang, thành viên của ban nhạc Big Bang. Album được phát hành vào ngày 1 tháng 7 năm 2010 thông qua hãng thu âm YG Entertainment. Đĩa đơn chủ đề "I Need a Girl" có sự góp mặt của thành viên cùng ban nhạc G-Dragon. Vào ngày 9 tháng 7 năm 2010, "Solar" đạt vị trí thứ 2 trên bảng xếp hạng album R&B/Soul của iTunes tại Hoa Kỳ và vị trí quán quân tại Canada. Trong "Solar", ngoài việc thể hiện giọng hát của mình, Taeyang cũng cho thấy khả năng sáng tác nhạc (cho các bài hát "Solar", "Where U At", "Wedding Dress" và "Take It Slow") và viết lời (cho "Take It Slow").

Bản tái phát hành của album, "Solar International", là album K-Pop phát hành trên iTunes dưới hai dạng audio và video. Bản audio (kèm theo một digital booklet) có mặt trên iTunes vào ngày 19 tháng 8 năm 2010, trong khi bản video (kèm theo phim tài liệu hậu trường) ra mắt ngày 10 tháng 9 năm 2010. Album bao gồm bản tiếng Anh của "I'll Be There", "Connection" (hợp tác với Big Tone), "Wedding Dress" và "I Need a Girl" (hợp tác với G-Dragon). Vào ngày 26 tháng 8 năm 2010, "Solar International" xếp ở vị trí thứ 5 trên bảng xếp hạng R&B/Soul của iTunes tại Hoa Kỳ và Nhật Bản, thứ ba tại Canada.
== Các đĩa đơn ==
"Where U At" (hợp tác với Teddy Park) là đĩa đơn (quảng bá) đầu tiên của album, được phát hành vào ngày 14 tháng 10 năm 2009. Trong video âm nhạc của bài hát, Taeyang nhảy cùng hai vũ công khác là Lyle Beniga và Shaun Evaristo trong một con hẻm nhỏ. Teddy Park xuất hiện cùng một chiếc xe môtô và thể hiện đoạn rap ngắn. Taeyang ban đầu mặc trang phục đen nhưng chuyển sang trắng ở phần nhảy chuyển tiếp. Cuối video, hai vũ công rời đi còn Taeyang đi về phía cuối hẻm và quay lại nhìn về phía một cô gái mặc đồ cưới (trong tiếng nhạc của bài hát "Wedding Dress").

"Wedding Dress", đĩa đơn quảng bá thứ hai mang âm hưởng R&B, được phát hành vào tháng 11 năm 2009. "I Need a Girl" (hợp tác với G-Dragon), đĩa đơn chủ đề của album, được phát hành vào ngày 1 tháng 7 năm 2010. Video âm nhạc của bài hát có sự góp mặt của Sandara Park và G-Dragon.

"I'll Be There" là đĩa đơn chính thứ hai của album và được phát hành vào ngày 2 tháng 8 năm 2010. Video âm nhạc của bài hát mang màu sắc u ám, gồm hai bản, tiếng Anh và tiếng Triều Tiên.

==Liên kết ngoài==
- Taeyang trên YG Family
Ruby Laffoon

Ruby Laffoon (ngày 15 tháng 1 năm 1869 - 1 tháng 3 năm 1941) là một chính khách của Thịnh vượng chung Kentucky. Ông là thống đốc thứ 43 của Thịnh vượng chung, phục vụ từ năm 1931 đến năm 1935. Lúc 17 tuổi, Laffoon chuyển đến Washington D.C., để sống với người chú của mình, Hạ nghị sĩ Polk Laffoon. Ông đã phát triển mối quan tâm đến chính trị và trở về Kentucky, nơi ông đã nếm trải nhiều chiến thắng và thất bại trong cuộc bầu cử ở cấp quận và tiểu bang. Năm 1931, ông được chọn làm ứng cử viên thống đốc Dân chủ bằng một hội nghị đề cử, không phải là một cuộc bầu cử sơ bộ, khiến ông trở thành ứng cử viên thống đốc duy nhất Kentucky được bầu chọn bằng một hội nghị sau năm 1903. Trong cuộc tổng tuyển cử, ông đã đánh bại ứng viên Đảng Cộng hòa William B. Harrison. Vào thời điểm đó chiến thắng này là chiến thắng có cách biệt lớn nhất trong lịch sử bầu cử thống đốc ở Kentucky.

Được mệnh danh là "Kẻ hung ác khủng khiếp từ Madisonville," Laffoon đã phải đối mặt với những khó khăn kinh tế của Đại khủng hoảng. Để tăng thêm thu nhập cho kho bạc tiểu bang, ông chủ trương ban hành thuế bán hàng đầu tiên của tiểu bang này. Vấn đề này chi phối hầu hết các nhiệm kỳ của ông trong chức vụ này và gây chia rẽ giữa Đảng Dân chủ và chính quyền của riêng Laffoon. Phó Thống đốc, AB "Happy" Chandler, dẫn đầu cuộc chiến chống lại thuế trong cơ quan lập pháp. Sau khi thuế đã bị đánh bại trong hai phiên họp thường lệ của cơ quan lập pháp và một phiên họp triệu tập đặc biệt, Laffoon đã vượt qua một liên minh lưỡng đảng để có được thuế thông qua tại một phiên họp đặc biệt vào năm 1934.

==Liên kết ngoài==
- Political Graveyard: Ruby Laffoon
Nhện gié

Nhện gié (Danh pháp khoa học: "Steneotarsonemus spinki") hay còn gọi tên khác là Bệnh cạo gió là một loại nhện trong họ Arachnida. Chúng là loại hại cây lúa

==Đặc điểm==
Nhện hại lúa có kích thước rất nhỏ. Quan sát kỹ sẽ thấy nhện tạo một lớp mạng bằng tơ rất mỏng. Trứng rất nhỏ màu trắng đục, đẻ rải rác trong một quần thể nhện phía trong bẹ lá. Nhện non cơ thể nhọn, dài, chỉ có 3 cặp chân. Nhện trưởng thành có 4 cặp chân, cơ thể không phân đốt rõ ràng. Vòng đời chúng kéo dài từ 10-12 ngày. Nhện sống tập trung trong bẹ lá phần trên mặt nước, khi mật độ cao mới bò lên bông lúa. Một nhện trưởng thành cái đẻ khoảng 50 trứng, những trứng không thụ tinh trở thành con đực.Nhện phát triển thích hợp trong điều kiện thời tiết nóng và khô. 
==Gây hại==
Nhện chích hút nhựa ở bẹ lá, cuống bông, cuống gié và vỏ bông lúa trước khi trỗ. Trên bẹ lá tạo thành những sọc thối đen kéo dài, làm bẹ lá có màu thâm nâu như bã trầu. Khi lúa có đòng nhện hút nhựa đòng làm bông lúa trỗ ra có nhiều hạt lép hoặc lép cả bông. Hạt lúa bị nhện hại co xoắn lại và biến màu vàng nhạt. Khi mật độ cao nhện bò lên bông lúa hút nhựa và tiếp tục gây lép một số hạt. Nhện thường mang theo bào tử nấm gây bệnh thối bẹ lúa. Ở Việt Nam, Nhện gié là một trong những dịch hại phổ biến trên lúa trong những năm gần đây và có khuynh hướng lan rộng ra một số vùng trồng lúa ở nước, đặc biệt là khu vực đồng bằng sông Cửu Long.
==Tham khảo==
- Nhện gié – Đối tượng dịch hại mới trên cây lúa cần quan tâm, cảnh báo
- Phòng trừ nhện gié hại lúa
Nhện đỏ hại lúa

Nhện đỏ hại lúa (Danh pháp khoa học: Oligonychus oryzae) là một loài bét trong họ Nhện đỏ (Tetranychidae), chúng là đối tượng hại cây lúa dữ dội.
Bọ gai

Bọ gai (Danh pháp khoa học: Dicladispa armigera) là một loài bọ trong họ Hispidae. Chúng là một loài côn trùng hại lúa dữ dội và là đối tượng tiểu trừ trong nông nghiệp.

==Phân bố==
Chúng là một loài bọ hại lúa dữ dội và ngoài lúa, bọ gai có thể sinh sống trên lúa mì, mía, cỏ Digitaria, Leersia, Echinochloa, Zizania. Bọ gai được ghi nhận xuất hiện ở các quốc gia như Ấn Độ, Bangladesh, Bhutan, Miến Điện, Indonesia, Campuchia, Lào, Malaysia, Miến Điện, Nepal, Pakistan, Thái Lan và Việt Nam.
==Đặc điểm==
Bọ trưởng thành là một loại bọ cánh cứng nhỏ màu đen, dài 5–6 mm, trên cánh có nhiều gai nhỏ. Trứng đẻ từng quả, hình bầu dục, màu trắng gần đỉnh lá non, được gắn chặt vào lá bằng chất dính do con cái tiết ra. Ấu trùng cơ thể dẹt, màu trắng. Nhộng dẹt, màu nâu. Cả hai nằm trong đường đục giữa 2 lớp biểu bì lá. Vòng đời chúng là từ 25-30 ngày. Bọ trưởng thành đẻ trứng 3-5 ngày và có thể sống hàng tháng. Bọ trưởng thành hoạt động ban ngày, ban đêm ẩn nấp, không vào đèn. Một con cái đẻ trung bình 50 trứng.
==Gây hại==
Triệu chứng Bọ trưởng thành gặm lớp mô của mặt trên lá để lại lớp biểu bì tạo thành những đường sọc trắng song song với gân lá. Ấu trùng ăn lớp mô giữa lá để lại lớp biểu bì ở mặt trên và dưới lá tạo thành một túi trắng hình dạng bất thường trên lá, ấu trùng và nhộng nằm trong đó. Một lá lúa có thể bị nhiều bọ gai đục làm lá bị khô bạc trắng, ruộng xơ xác, lúa sinh trưởng kém.
==Tham khảo==
- Bọ gai hại lúa
- Bọ gai
Sâu phao

Sâu phao (Danh pháp khoa học: "Nymphula depunctalis") là một loài sâu trong họ Pyralidae, chúng là loài gây hại trên cây lúa. Hay còn gọi là sâu phao đục bẹ vì cách thức, thời điểm sinh sống giống như sâu phao nhưng cách gây hại lại giống như sâu đục thân.
==Đặc điểm==
Ngài nhỏ, mỏng manh, màu trắng tuyết với những đốm vàng nâu nhạt ở cả hai cánh. Trứng tròn, vàng nhạt, đẻ thành 1 – 2 hàng ở bẹ lá hoặc mặt dưới lá gần mặt nước. Sâu non xanh trong, đầu vàng nâu, có 5 tuổi, dài khoảng 20 mm khi đẫy sức. Nhộng làm tổ ở những ống lá màu nâu ở gần gốc lúa. Vòng đời của chúng từ 28-42 ngày trong đó giai đoạn trứng: 3-5 ngày và Sâu non 20-30 ngày. Nhộng: 5-7 ngày còn trưởng thành: 2-4 ngày. Ngài hoạt động vào ban đêm, ưa mùi chua ngọt, thích ánh sáng nhưng yếu.
==Gây hại==
Sâu phao gây hại lúa ở giai đoạn ấu trùng, cắn lá cây lúa non thành từng đoạn, rồi cuộn lại sống trong ống lá rơi xuống mặt nước được gọi là sâu "phao". Sâu non tuổi 1 – 2 gặm bề mặt lá, rồi ăn khuyết từng miếng nhỏ, từ tuổi 3 trở đi có thể cắn đứt hẳn lá, dảnh mạ, lúa. Sâu thường ăn vào ban đêm, đối với những ngày trời râm mát, mưa phùn sâu có thể phá cả ngày. Sâu làm nhộng ở các khe nứt nẽ, vùng đất xung quanh gốc lúa. Sâu thường phá thời kỳ mạ, lúa đẻ nhánh, sâu thường phá rất nhanh có thể cắn trụi ruộng này sang ruộng khác, những năm mưa nhiều ngập úng sâu thường phá mạnh.

==Tham khảo==
- Sâu phao đục bẹ hại lúa
- Sâu phao
Bọ xít đen

Bọ xít đen hay còn gọi là bọ xít hôi (Danh pháp khoa học: Scotinophara tarsalis) là một loài bọ xít thuộc họ Pentatomidae. Chúng là loài gây hại trên cây lúa.
==Đặc điểm==
Bọ xít có 5 tuổi, trưởng thành có màu đen, dạng lục giác, dài khoảng 7 – 8 mm, hai bên đốt ngực có gai nhọn. Ấu trùng mới nở có màu đỏ nâu, dạng giống trưởng thành, không cánh, trên lưng có những chấm đen. Ấu trùng khi nở thành từng đàn, di chuyển xuống gốc lúa, ban đêm bọ xít có khuynh hướng di chuyển lên trên.

Vòng đời bọ xít đen trung bình 50 - 60 ngày, trong đó giai đoạn trứng từ 4 - 7 ngày, bọ non 40 - 45 ngày, trưởng thành đến đẻ trứng 10 - 15 ngày. Mỗi con cái đẻ khoảng 200 trứng. Trứng được đẻ thành từng ổ 10 - 15 trứng, xếp thành hàng dọc theo gân lá gần mặt nước. Thiên địch của bọ xít đen là các loài ong ký sinh trứng như Telenomus triptus, Nixon, Microphanurus artabazus, Nixon, bọ ngựa (Raying mantis), nấm ký sinh (Paecilomyces farinosus) và ếch, nhái... ăn bọ non và trưởng thành.
==Gây hại==
Bọ xít non và trưởng thành đều gây hại bằng cách chích hút nhựa làm lúa vàng, héo, cây thấp lùn, đẻ nhánh kém, trổ bông kém, hạt bị lép, lửng, nếu mật số cao có thể gây cháy cục bộ. Với bọ xít trưởng thành, nếu trời có nắng, bọ xít chui vào ẩn nấp dưới thân, gốc lúa rồi chích hút nhựa. Trời râm mát thì bọ xít trưởng thành và con non bò lên lá để phá hại làm cho lá lúa có những điểm đốm vàng dẫn đến lúa phát triển kém. Nếu bị nặng, toàn cây khô héo và chết từng khóm. Cây lúa ở thời kì trỗ bị bọ xít gây hại nặng thì bông lúa bị lép hoặc bạc trắng ảnh hưởng lớn đến năng suất.

==Tham khảo==
- Bọ xít đen hại lúa
- Trị bọ xít đen hại lúa
- Phòng trừ bọ xít hôi hại lúa