Truyền thông về cuộc chiến Nga - Ukraina

Truyền thông về cuộc chiến Nga - Ukraina ("Media portrayal of the Russo-Ukrainian War") bao gồm các cuộc giao tranh nhỏ ở miền đông Donbas và cuộc cách mạng Ukraina năm 2014 sau các cuộc biểu tình Euromaidan, sáp nhập Crimea năm 2014 sau đó, chiến tranh ở Donbas (2014–2022), và cuộc xâm lược toàn diện vào Ukraina năm 2022, đã có sự cách biệt lớn giữa truyền thông Ukraina và truyền thông phương Tây với phương tiện truyền thông Nga. Các phương tiện truyền thông Nga, Ukraina và phương Tây đều bị cáo buộc ở nhiều mức độ khác nhau về hoạt động tuyên truyền, lan truyền thông tin sai lệch và tiến hành cuộc chiến thông tin. Mặc dù cách truyền thông Nga với Ukraina và truyền thông phương Tây đưa tin về cuộc xung đột đang diễn ra giữa hai nước có sự khác biệt đáng kể, một phần do mức độ kiểm soát của chính phủ, hệ sinh thái truyền thông của cả hai đều bị chi phối do sự phụ thuộc của phần lớn dân số vào truyền hình để xem phần lớn tin tức. Theo Trung tâm Levada, hai phần ba người Nga dựa vào truyền hình nhà nước để xem tin tức vào năm 2021. Cuộc thăm dò của Nhóm Nghiên cứu & Xây dựng Thương hiệu vào tháng 2 năm 2021 cho thấy lần đầu tiên người dân Ukraina thích Internet làm nguồn tin tức chính thay vì truyền hình (51% thích lướt Internet và 41% thích xem TV). 

Tuyên truyền của Ukraina trong thời kỳ Nga xâm lược Ukraina đã tác động lớn đến không gian thông tin, thu hút sự chú ý của cả công chúng Ukraina và quốc tế. Trọng tâm của câu chuyện về Ukraine chủ yếu tập trung vào sự ủng hộ quốc tế và mong muốn trình bày các sự kiện theo hướng có lợi cho Ukraina. Diễn ngôn của Ukraina tập trung vào các động lực nội bộ và tình hình bên trong Ukraina. Một khía cạnh của tuyên truyền Ukraina là mong muốn khơi gợi phản ứng cảm xúc từ khán giả và lan truyền những câu chuyện chiến tranh đầy kịch tính. Truyền thông Ukraina đã bị cáo buộc kể những câu chuyện tuyên truyền và truyền thuyết đô thị chẵng hạn như truyền thuyết về Bóng ma Kyiv và ""Những người bảo vệ Đảo Rắn"". Tuyên truyền của Ukraina không chỉ giới hạn trong không gian thông tin trong nước, mà còn thâm nhập, tích hợp và hòa quyện vào phương tiện truyền thông phương Tây. Với sự hỗ trợ của các cố vấn nước ngoài, đặc biệt là các nhà vận động hành lang người Mỹ, Ukraina đã khởi động một ""cỗ máy quan hệ công chúng"" ("PR machine"), tạo ra một cấu trúc các công ty quảng cáo và quan hệ công chúng quốc tế tích cực đưa các thông điệp thông tin đã chuẩn bị từ trước vào không gian quốc tế.

Mạng xã hội đã đóng một vai trò nổi bật trong Chiến tranh Nga-Ukraina, và đặc biệt là cuộc xâm lược Ukraina toàn diện của Nga. Nó đã biến cuộc chiến này thành một trong những cuộc chiến được ""ghi chép tỉ mỉ"" nhất trong lịch sử gần đây. Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky đã đích thân sử dụng ""phong cách năng động độc đáo, thân thiện với truyền thông"" trong cách ông giao tiếp với công chúng trên mạng xã hội trong cuộc xâm lược toàn diện. Các kênh truyền hình Nga bị cáo buộc nhiều lần sử dụng hình ảnh gây hiểu lầm, tường thuật sai sự thật, xuyên tạc, đàn áp và những câu chuyện tin tức bịa đặt, chẳng hạn như vụ đóng đinh đứa trẻ hư cấu năm 2014 và vụ cái chết hư cấu năm 2015 của một đứa trẻ 10 tuổi trong một cuộc pháo kích. BBC đã đưa tin rằng truyền hình nhà nước Nga ""dường như sử dụng các kỹ thuật điều hòa tâm lý được thiết kế để kích thích những cảm xúc cực đoan về sự hung hăng và thù hận ở người xem"" theo "The Guardian", đây là một phần của ""chiến dịch thông tin-chiến tranh tâm lý"" phối hợp. Theo truyền thông phương Tây thì chủ đề thường xuyên trên các phương tiện truyền thông Nga là quân đội Ukraina, có nhiều thành viên nói tiếng Nga, đã thực hiện ""tội diệt chủng"" chống lại những người nói tiếng Nga, những người rất mong muốn Nga bảo vệ họ khỏi chế độ Kyiv, một cuộc thăm dò của Gallup cho thấy rằng chưa đến 8% cư dân miền đông Ukraine chắc chắn muốn được Nga bảo vệ. Họ tin vào lời phủ nhận của Nga về sự liên quan đến cuộc khủng hoảng Crimea, cho đến khi Vladimir Putin khoe khoang về vai trò chủ chốt của binh lính Nga, và tiếp tục phủ nhận sự liên quan của Nga trong cuộc chiến ở khu vực Donbas của Ukraina, bất chấp bằng chứng cho thấy Nga thường xuyên pháo kích qua biên giới.