HMS Jackal (F22)

HMS "Jackal" (F22) là một tàu khu trục lớp J được Hải quân Hoàng gia Anh Quốc chế tạo vào cuối những năm 1930. Trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, nó đã phục vụ trong Chiến dịch Na Uy và cuộc Triệt thoái Dunkirk trước khi được bố trí đến Địa Trung Hải vào năm 1941. "Jackal" đã tham gia Trận Crete, bị hư hại nặng do trúng bom từ máy bay ném bom Không quân Đức, và bị tàu chị em đánh đắm bằng ngư lôi vào ngày 12 tháng 5 năm 1941.

== Thiết kế và chế tạo ==
Cùng với những chiếc còn lại của lớp j, "Jackal" được đặt hàng vào ngày 25 tháng 5 năm 1937. Nó được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng John Brown and Company Ltd. ở Clydebank, Scotland vào ngày 24 tháng 9 năm 1937, được hạ thủy vào ngày 25 tháng 10 năm 1938 và nhập biên chế cùng Hải quân Hoàng gia Anh vào ngày 13 tháng 4 năm 1939. "Jackal" là chiếc tàu khu trục lớp J đầu tiên được hoàn tất.

Vào lúc hoàn tất, "Jackal" có một dàn pháo chính bao gồm sáu khẩu QF Mark XII bố trí trên ba tháp pháo nòng đôi, gồm hai phía trước và một phía sau. Các khẩu pháo này chỉ có thể năng đến góc 40°, nên chỉ được sử dụng giới hạn trong nhiệm vụ phòng không, trong khi bệ tháp pháo phía sau lại được sắp xếp chỉ để bắn hướng ra phía trước bên trên cấu trúc thượng tầng đổ tối đa hóa hỏa lực bắn ra phía trước, nhưng vì thế lại không có khả năng bắn trực tiếp ra phía sau. Vũ khí phòng không tầm ngắn gồm một khẩu đội QF 2 pounder "pom-pom" phòng không bốn nòng và tám súng máy Vickers.50 inch trên hai bệ bốn nòng. Vũ khí ngư lôi bao gồm mười ống phóng trên hai bệ năm nòng.

Trong một nỗ lực nhằm tăng cường hỏa lực phòng không trong chiến tranh, một trong hai dàn ống phóng ngư lôi năm nòng của được tháo dỡ lấy chỗ cho một khẩu QF Mark V phòng không nòng đơn, và bốn khẩu Oerlikon 20 mm nòng đơn thay thế cho các súng máy Vickers.50.

== Lịch sử hoạt động ==
Khi Chiến tranh Thế giới thứ hai bùng nổ, "Jackal" gia nhập Chi hạm đội Khu trục 7 trong thành phần Hạm đội Nhà, thực hiện tuần tra chống tàu ngầm và hộ tống vận tải tại Bắc Hải, eo biển Manche và khu vực Tiếp cận phía Tây trong thời gian còn lại của năm 1939 và những tháng đầu năm 1940. Vào ngày 28 tháng 2 năm 1940, nó bị hư hại nặng do tai nạn va chạm với chiếc tàu buôn Thụy Điển "Storfors" (vốn bị chìm), và được sửa chữa tại xưởng tàu của hãng Blyth Shipbuilding Company ở Northumberland cho đến tháng 4 năm 1940.

Sau khi được sửa chữa, "Jackal" được bố trí hỗ trợ cho lực lượng Đồng Minh trong Chiến dịch Na Uy, hộ tống các tàu chuyển quân và tiến hành bắn phá bờ biển, trước khi được chuyển đến Harwich trong thành phần Bộ tổng tư lệnh Nore, làm nhiệm vụ hộ tống vận tải và tuần tra. Vào tháng 7 năm 1940, nó tham gia cuộc triệt thoái Dunkirk. Sau đó nó quay trở lại nhiệm vụ thường lệ hộ tống vận tải và tuần tra. Vào ngày 11 tháng 10, "Jackal" cùng với thiết giáp hạm và các tàu khu trục , , , , và đã bắn phá cảng Cherbourg. Vào ngày 29 tháng 11 năm 1940, "Jackal", "Javelin", "Jupiter", và "Kashmir" được bố trí đánh chặn một đợt tấn công của các tàu khu trục Đức "Karl Galster", "Hans Lody" và "Richard Beitzen", vốn đưa đến kết quả tàu chị em của "Jackal" là "Javelin", dưới quyền chỉ huy của Lord Louis Mountbatten, bị trúng ngư lôi và hư hại nặng.

=== Hạm đội Địa Trung Hải ===
Vào tháng 4 năm 1941, "Jackal" được điều sang Hạm đội Địa Trung Hải, và đến tháng 5, nó tham gia thành phần hộ tống cho Chiến dịch Tiger, một đoàn tàu vận tải vận chuyển xe tăng từ Gibraltar đến Alexandria, trước khi được cho tách ra để bắn phá Benghazi cùng với , "Kelvin", "Kashmir" và "Kipling" trong đêm 10-11 tháng 5. Vào ngày 20 tháng 5, phía Đức tung ra cuộc nhảy dù nhằm xâm chiếm Crete, và "Jackal" lên đường ngay ngày hôm sau tìm cách đánh chặn tại khu vực dự kiến đối phương đổ bộ bằng đường biển. Vào ngày 23 tháng 5, "Jackal", "Kelly", "Kelvin", "Kashmir" và "Kipling" được bố trí để tấn công lực lượng xâm chiếm Đức, nhưng họ bị máy bay ném bom bổ nhào Đức tấn công, khiến "Kelly" và "Kashmir" bị đánh chìm. "Jackal" đã giúp triệt thoái binh lính khỏi Heraklion và Sphakia vào các ngày 28 và 31 tháng 5, và cuối cùng lực lượng Đồng Minh tại Crete đầu hàng vào ngày 1 tháng 7.

Sau đó "Jackal" được bố trí để hỗ trợ cho Chiến dịch "Exporter", mật danh một nỗ lực của Đồng Minh nhằm chiếm Syria và Liban đang dưới quyền kiểm soát của phe Vichy Pháp. Vào ngày 9 tháng 6, nó và "Janus" đã đụng độ với các tàu khu trục Pháp thuộc phe Vichy "Valmy" và "Guépard" khi các tàu chiến Pháp tấn công lực lượng Australia trên bộ. Cả "Jackal" lẫn "Janus" đều bị trúng đạn pháo từ đối phương, khi "Janus" chịu đựng hư hại đáng kể và "Jackal" không bị thương vong, trước khi cả hai rút lui về cảng. Nó hình thành nên lực lượng hộ tống cho thiết giáp hạm khi chiếc này bị tàu ngầm Đức "U-331" phóng ngư lôi đánh chìm, và "Jackal" đã giúp vào việc cứu vớt những người sống sót từ chiếc thiết giáp hạm. Đến tháng 12 năm 1941, "Jackal" bị hư hại nặng bởi các cuộc tấn công của máy bay ném bom-ngư lôi Ý và phải được sửa chữa tại Alexandria cho đến tháng 4 năm 1942.

Vào ngày 10 tháng 5 năm 1942, Chi hạm đội Khu trục 14, bao gồm "Jackal", "Jervis", "Kipling" và , khởi hành từ Alexandria để vận chuyển hàng tiếp liệu đang rất cần thiết cho Malta đang bị phong tỏa. Đoàn tàu bị máy bay trinh sát Đức phát hiện vào xế trưa ngày 11 tháng 5, và căn cứ vào mệnh lệnh được ban ra từ đầu nếu như yếu tố bất ngờ đã bị mất, chi hạm đội hủy bỏ chiến dịch và quay trở về. Một đợt tấn công đầu tiên của máy bay đối phương, bao gồm tám chiếc Junkers Ju 88 thuộc Không Đoàn I đặt căn cứ tại Heraklion thuộc Crete, đã bay đến lúc 16 giờ 31 phút, đánh chìm "Lively" bởi ba quả bom ném trúng đích. Đợt thứ hai bao gồm mười chiếc Ju 88 và bốn chiếc Heinkel He 111 thuộc Không Đoàn II xuất phát từ Eleusis, Hy Lạp, đã tấn công từ 18 giờ 09 phút đến 18 giờ 33 phút, nhưng không gây hư hại nào. Đợt thứ hai bao gồm mười chiếc Ju 88 thuộc Không Đoàn I đã tấn công lúc khoảng 20 giờ 00, và "Kipling" nhanh chóng bị đánh chìm, trong khi "Jackal" bị hư hại nặng bởi một quả bom ném trúng đích và ba quả suýt trúng, phóng từ chiếc máy bay ném bom do Gerhard Brenner điều khiển. "Jackal" được "Jervis" kéo đi, nhưng chịu hư hại do những đám cháy kéo dài và ngập nước ngày càng tăng, nên nó bị bỏ lại vào sáng ngày 12 tháng 5, và bị đánh đắm bởi ngư lôi phóng từ "Jervis". Chín sĩ quan và thủy thủ của "Jackal" đã thiệt mạng trong trận chiến, trong tổng số thương vong 77 người của cả ba chiếc tàu khu trục.

== Liên kết ngoài ==
- HMS Jackal F22: The Wreck
- HMS Jackal at Naval History