Chu Bá Nam

Chu Bá Nam (5 tháng 6 năm 1944 – 28 tháng 7 năm 2022) là dược sĩ, chuyên gia về hương liệu và là nhà văn. Ông từng là cán bộ nghiên cứu và giảng dạy ở Trường Đại học Dược Hà Nội. Sau khi tu nghiệp tại Bulgaria, ông về nước, rồi chuyển vào thành phố Đà Lạt công tác trong ngành dược liệu. Ông từng là chủ nhiệm khoa Dược bệnh viện Y học Cổ Truyền Phạm Ngọc Thạch Lâm Đồng. Ngoài công việc nghiên cứu dược liệu, ông còn tham gia sáng tác truyện ngắn, thơ và kịch bản phim. Ông là thành viên của Hội Văn Học Nghệ Thuật Tỉnh Lâm Đồng từ những ngày đầu thành lập Hội và tham gia vào ban biên tập tạp chí Lang Bian từ năm 1987.

== Cuộc đời ==
Chu Bá Nam sinh ngày 5 tháng 6 năm 1944 tại thôn Mật Ninh, xã Quảng Minh, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Ông học phổ thông tại trường Hàn Thuyên, Bắc Ninh rồi theo học đại học tại Đại học Dược Khoa Hà Nội. Sau khi tốt nghiệp, ông được phân công lên Tây Bắc để tìm kiếm và phát triển nguồn dược liệu, chủ yếu là cây bạc hà để chiết xuất tinh dầu phục vụ cho ngành y tế.

Ông được mệnh danh là "Vua bạc hà" vì cả một đời nghiên cứu và chiết suất các loại tinh dầu, chủ yếu là tinh dầu bạc hà.

Ông mất ngày 28 tháng 7 năm 2022 tại Đà Lạt, hưởng thọ 78 tuổi. 

== Tác phẩm chính ==
- Tiểu thuyết «Ngoài phòng thí nghiệm», xuất bản 1981, Nhà xuất bản Phụ nữ.
- Tập truyện ngắn và ký «Chốn sương mù», xuất bản 2000, tái bản 2003, Nhà xuất bản Văn hóa dân tộc.
- Tập truyện ngắn «Khúc nhạc chiều», xuất bản 2005, Nhà xuất bản Hội Nhà văn.
- Tập truyện ngắn «Phép màu», Nhà xuất bản Văn học ấn hành năm 2013.
- Tập truyện ngắn «Khi hoa cúc nở», xuất bản 2017, tái bản 2019,  Nhà xuất bản Hội Nhà văn.
- Kịch bản phim truyện «Duyên phận», xuất bản 2019, Nhà xuất bản Hội Nhà văn.
- Tập truyện ngắn «Mùa người», xuất bản 2022, Nhà xuất bản Hội Nhà văn.

== Giải thưởng ==
- Giải nhất cuộc vận động sáng tác «Hình ảnh người cán bộ y tế trong chiến tranh» do Bộ Y tế và Hội Nhà văn Việt Nam phối hợp tổ chức năm 1972-1974 cho tiểu thuyết «Ngoài phòng thí nghiệm».
- Giải khuyến khích «Giải thưởng Văn học, nghệ thuật tỉnh Lâm Đồng lần thứ II» cho tập truyện ngắn "Khi hoa cúc nở"

== Các công trình khoa học đã công bố ==
- Chu Bá Nam, Đỗ Tất Lợi, Đào Thuý Phi, Nguyễn Thu Hường & Vũ Kim Thành (1974). Sơ bộ điều tra bạc hà hoang dại ở Lào Cai, Lai Châu và Sơn La. Tạp chí Dược học, 6(1974): 13-15.
- Chu Bá Nam, Đỗ Tất Lợi, Đào Thuý Phi, Nguyễn Quang, Lã Văn Kỳ & Lê Văn Canh (1975). Nghiên cứu đưa vào trồng trọt một số loài bạc hà hoang dại. Tạp chí Dược học, 2(1975): 4-7.
- Chu Bá Nam, Đỗ Tất Lợi (1979). Một số chủng hoá học của mentha Tây Bắc Việt Nam. Tạp chí Dược học, 2(1979): 15-18.
- Chu Bá Nam, Nguyễn Xuân Dũng & Phạm Hùng Việt (1981). Phân tích tinh dầu bạc hà bằng sắc ký khí. Tạp chí Dược học, 3(1981): 15-18.
- Chu Bá Nam, Đỗ Tất Lợi & Phạm Văn Khiển (1983). Góp phần nghiên cứu chọn giống bạc hà. Tạp chí Dược học, 3(1983): 16-18.
- Chu Bá Nam, Đỗ Tất Lợi (1984). Một vài đặc điểm sinh thái, hình thái và hoá học của chủng bạc hà X2. Tạp chí Dược học, 4(1984): 6-9+29.
- Chu Bá Nam, Nguyễn Xuân Dũng, Phạm Thị Hoa & Đỗ Quang Huy (1986). Nhân giống bạc hà bằng thân mang lá. Tạp chí Dược học, 4(1986): 6-9.
- Chu Bá Nam, Nguyễn Xuân Dũng (1988). Tách và xác định các terpenôit bằng phương pháp sắc ký thành phần hoá học tinh dầu một loài mentha cho carvon. Tạp chí Dược học, 2(1988): 12-15.
- Chu Bá Nam, Nguyễn Xuân Dũng & Lê Xuân Hạc (1994). Các kết quả nghiên cứu về chùa dù (Elsholtzia blanda (Benth.) Benth.) của Việt Nam. Tạp chí Dược học, 6(1994): 14-15.
- Chu Bá Nam, Nguyễn Xuân Dũng (1999). Hoá phân loại mentha mọc hoang Việt Nam. Tạp chí Dược học, 4(1999): 7-9.
- Petra Bombicz, Jürgen Buschmann, Peter Luger, Nguyễn Xuân Dũng & Chu Bá Nam (1999). Crystal structure of (1 R, 2 S, 5 R)-2-isopropyl-5-methyl-cyclohexanol,(−)-menthol. Zeitschrift für Kristallographie - Crystalline Materials, 214(7): 420-423.

== Xem thêm ==
- Đỗ Chu
- Đỗ Tất Lợi