Tân Phú (quận)

Tân Phú là một quận nội thành cũ thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Quận Tân Phú hiện đang sở hữu khá nhiều địa điểm tham quan như địa đạo Phú Thọ Hòa, đình Tân Thới và nhiều địa điểm khác.

==Địa lý==
Quận Tân Phú thuộc phía bắc trung tâm của Thành phố Hồ Chí Minh, có vị trí địa lý:
- Phía đông giáp quận Tân Bình
- Phía tây giáp quận Bình Tân
- Phía nam giáp Quận 6 và Quận 11
- Phía bắc giáp Quận 12.

Quận có diện tích 15,97 km², dân số năm 2019 là 485.348 người, mật độ dân số đạt 30.391 người/km².

== Lịch sử ==
Địa danh Tân Phú được hình thành cách đây hơn 50 năm, khi đó Tân Phú là một xã thuộc quận Tân Bình, tỉnh Gia Định. Xã Tân Phú được thành lập từ phần đất cắt ra của hai xã: Tân Sơn Nhì và Phú Thọ Hòa cùng quận. Quận Tân Bình khi đó gồm các xã: Bình Hưng Hòa, Phú Nhuận, Phú Thọ Hòa, Tân Phú, Tân Sơn Hòa, Tân Sơn Nhì, Vĩnh Lộc.

Sau năm 1975, quận Tân Bình giải thể, 2 xã Bình Hưng Hòa và Vĩnh Lộc được giao cho huyện Bình Chánh quản lý. Địa bàn 05 xã còn lại được chia thành 03 quận mới trực thuộc thành phố Sài Gòn – Gia Định trên cơ sở nâng cấp các xã cũ. Trong đó, quận Tân Sơn Nhì được thành lập trên cơ sở 3 xã: Tân Sơn Nhì, Phú Thọ Hòa và Tân Phú cũ.

Ngày 20 tháng 5 năm 1976, tổ chức hành chánh thành phố Sài Gòn – Gia Định được sắp xếp lần hai. Theo đó, tái lập quận Tân Bình trên cơ sở sáp nhập hai quận Tân Sơn Hòa và Tân Sơn Nhì.

Ngày 05 tháng 11 năm 2003, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định số 130/2003/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính quận Tân Bình để thành lập quận Tân Phú và các phường trực thuộc, điều chỉnh địa giới hành chính một số phường thuộc quận Tân Bình. Theo đó:

- Thành lập quận Tân Phú trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của các phường 16, 17, 18, 19, 20; 110,23 ha diện tích tự nhiên và 23.590 nhân khẩu của phường 14; 356,73 ha diện tích tự nhiên và 26.414 nhân khẩu của phường 15 thuộc quận Tân Bình. Quận Tân Phú có 1.606,98 ha diện tích tự nhiên và 310.876 nhân khẩu.
- Thành lập các phường thuộc quận Tân Phú:
- Thành lập phường Tân Sơn Nhì trên cơ sở:
-  102,63 ha diện tích tự nhiên và 22.418 nhân khẩu của phường 14
-  2,63 ha diện tích tự nhiên và 464 nhân khẩu của phường 16
-  7,56 ha diện tích tự nhiên và 2.430 nhân khẩu của phường 17.
- Phường Tân Sơn Nhì có 112,82 ha diện tích tự nhiên và 25.312 nhân khẩu.
- Thành lập phường Tây Thạnh trên cơ sở 356,73 ha diện tích tự nhiên và 26.414 nhân khẩu của phường 15.
- Thành lập phường Sơn Kỳ trên cơ sở 212 ha diện tích tự nhiên và 18.812 nhân khẩu của phường 16.
- Thành lập phường Tân Quý trên cơ sở:
-  4,33 ha diện tích tự nhiên và 679 nhân khẩu của phường 14
-  174,16 ha diện tích tự nhiên và 41.764 nhân khẩu của phường 16.
- Phường Tân Quý có 178,49 ha diện tích tự nhiên và 42.443 nhân khẩu.
- Thành lập phường Tân Thành trên cơ sở:
-  3,27 ha diện tích tự nhiên và 493 nhân khẩu của phường 14
-  1,27 ha diện tích tự nhiên và 328 nhân khẩu của phường 16
-  94,95 ha diện tích tự nhiên và 28.994 nhân khẩu của phường 17.
- Phường Tân Thành có 99,49 ha diện tích tự nhiên và 29.815 nhân khẩu.
- Thành lập phường Phú Thọ Hòa trên cơ sở 123,22 ha diện tích tự nhiên và 31.461 nhân khẩu của phường 18.
- Thành lập phường Phú Thạnh trên cơ sở 114 ha diện tích tự nhiên và 28.847 nhân khẩu của phường 18.
- Thành lập phường Phú Trung trên cơ sở 89,65 ha diện tích tự nhiên và 38.397 nhân khẩu của phường 19.
- Thành lập phường Hoà Thạnh trên cơ sở 93,08 ha diện tích tự nhiên và 21.278 nhân khẩu của phường 19.
- Thành lập phường Hiệp Tân trên cơ sở 112,90 ha diện tích tự nhiên và 21.968 nhân khẩu của phường 20.
- Thành lập phường Tân Thới Hòa trên cơ sở 114,60 ha diện tích tự nhiên và 26.129 nhân khẩu của phường 20.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính thành lập quận Tân Phú và các phường trực thuộc, quận Tân Phú có 1.606,98 ha diện tích tự nhiên và 310.876 nhân khẩu, có 11 đơn vị hành chính trực thuộc gồm các phường: Tân Sơn Nhì, Tây Thạnh, Sơn Kỳ, Tân Quý, Tân Thành, Phú Thọ Hòa, Phú Thạnh, Phú Trung, Hòa Thạnh, Hiệp Tân và Tân Thới Hòa.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1685/NQ-UBTVQH15 (áp dụng từ ngày 30 tháng 6 năm 2025). Theo đó, giải thể quận Tân Phú và sắp xếp lại các phường mới cụ thể như sau:

- Phường Tây Thạnh: Gồm các phường Tây Thạnh và một phần phường Sơn Kỳ.
- Phường Tân Sơn Nhì: Gồm các phường Tân Sơn Nhì và một phần của phường Sơn Kỳ, một phần của phường Tân Quý, một phần phường Tân Thành.
- Phường Phú Thọ Hòa: Gồm các phường Phú Thọ Hòa, một phần của phường Tân Quý, một phần của phường Tân Thành.
- Phường Phú Thạnh: Gồm các phường Phú Thạnh, Hiệp Tân và một phần của phường Tân Thới Hòa.
- Phường Tân Phú: Gồm các phường Phú Trung, Hòa Thạnh và một phần của phường Tân Thành, một phần của phường Tân Thới Hòa.

==Kinh tế==
Năm 2007, giá trị sản xuất Công nghiệp toàn quận thực hiện 4.404,31 tỷ đồng, so với cùng kỳ năm 2006 tăng 25,58%. Doanh thu thương mại và Dịch vụ đạt 9.946,11 tỷ đồng, tăng 29,04% so cùng kỳ năm 2006. Ngoài ra, thuế công thương nghiệp là 210,4 tỷ đạt 91,48% kế hoạch tăng 31,17% so với cùng kỳ.

Hiện nay quận đã hình thành đầu tư xây dựng các trung tâm thương mại và nhiều siêu thị như AEON, Co.op Mart Thắng Lợi, Co.op Mart Vikamex, Bách Hóa Xanh... và các chung cư cao tầng kết hợp với kinh doanh thương mại, dịch vụ.

Trên địa bàn quận có Khu công nghiệp Tân Bình, tại phường Tây Thạnh.

==Hành chính==
Phường Hòa Thạnh là nơi đặt trụ sở Ủy ban nhân dân và các cơ quan hành chính của quận.

==Đường phố==
=== Tên đường hiện nay ===
30 tháng 4<br>Âu Cơ<br>Bác Ái<br>Bình Long<br>Bùi Cầm Hổ<br>Bùi Xuân Phái<br>Cách Mạng<br>Cao Văn Ngọc<br>Cây Keo<br>Cầu Xéo<br>Chân Lý<br>Chế Lan Viên<br>Chu Văn An<br>Chu Thiên<br>Dân Chủ<br>Dân Tộc<br>Diệp Minh Châu<br>Dương Đức Hiền<br>Dương Khuê<br>Dương Thiệu Tước<br>Dương Văn Dương<br>Đàm Thận Huy<br>Đặng Thế Phong<br>Đinh Liệt<br>Đô Đốc Chấn<br>Đô Đốc Long<br>Đô Đốc Lộc<br>Đô Đốc Thủ<br>Đỗ Bí<br>Đỗ Công Tường<br>Đỗ Đức Dục<br>Đỗ Nhuận<br>Đỗ Thị Tâm<br>Đỗ Thừa Luông<br>Đỗ Thừa Tự<br>Đoàn Hồng Phước<br>Đoàn Giỏi<br>Đoàn KếtĐộc Lập<br>Gò Dầu<br>Hà Thị Đát<br>Hàn Mặc Tử<br>Hiền Vương<br>Hoa Bằng<br>Hòa Bình<br>Hoàng Ngọc Phách<br>Hoàng Thiều Hoa<br>Hoàng Văn Hòe<br>Hoàng Xuân Hành<br>Hoàng Xuân Nhị<br>Hồ Đắc Di<br>Hồ Ngọc Cẩn<br>Huỳnh Thiện Lộc<br>Huỳnh Văn Chính<br>Huỳnh Văn Gấm<br>Huỳnh Văn Một<br>Hương lộ 3<br>Ích Thiện<br>Kênh 19/5<br>Kênh Tân Hóa<br>Khuông Việt<br>Lê Cao Lãng<br>Lê Cảnh Tuân<br>Lê Đình Thám<br>Lê Đình Thụ<br>Lê Khôi<br>Lê Lâm<br>Lê Lăng<br>Lê Liễu<br>Lê Lộ<br>Lê Lư<br>Lê Ngã<br>Lê Niệm<br>Lê Quang Chiểu<br>Lê Quát<br>Lê Quốc TrinhLê Sao<br>Lê Sát<br>Lê Thận<br>Lê Thiệt<br>Lê Thúc Hoạch<br>Lê Trọng Tấn<br>Lê Văn Phan<br>Lê Vĩnh Hòa<br>Lương Đắc Bằng<br>Lương Minh Nguyệt<br>Lương Thế Vinh<br>Lương Trúc Đàm<br>Lưu Chí Hiếu<br>Lũy Bán Bích<br>Lý Thái Tông<br>Lý Thánh Tông<br>Lý Tuệ<br>Nghiêm Toản<br>Ngô Quyền<br>Nguyễn Bá Tòng<br>Nguyễn Chích<br>Nguyễn Cửu Đàm<br>Nguyễn Dữ<br>Nguyễn Đỗ Cung<br>Nguyễn Háo Vĩnh<br>Nguyễn Hậu<br>Nguyễn Hữu Dật<br>Nguyễn Hữu Tiến<br>Nguyễn Lộ Trạch<br>Nguyễn Lý<br>Nguyễn Minh Châu<br>Nguyễn Mỹ Ca<br>Nguyễn Nghiêm<br>Nguyễn Ngọc Nhựt<br>Nguyễn Nhữ Lãm<br>Nguyễn Quang Diêu<br>Nguyễn Quý Anh<br>Nguyễn SángNguyễn Sơn<br>Nguyễn Súy<br>Nguyễn Thái Học<br>Nguyễn Thế Truyện<br>Nguyễn Thiệu Lâu<br>Nguyễn Trọng Quyền<br>Nguyễn Trường Tộ<br>Nguyễn Văn Dưỡng<br>Nguyễn Văn Huyên<br>Nguyễn Văn Săng<br>Nguyễn Văn Tố<br>Nguyễn Văn Vịnh<br>Nguyễn Văn Yến<br>Nguyễn Xuân Khoát<br>Ngụy Như Kon Tum<br>Phạm Ngọc<br>Phạm Ngọc Thảo<br>Phạm Quý Thích<br>Phạm Văn Xảo<br>Phạm Vấn<br>Phan Anh<br>Phan Đình Phùng<br>Phan Chu Trinh<br>Phan Thị Hành<br>Phan Văn Năm<br>Phố Chợ<br>Phú Thọ Hòa<br>Phùng Chí Kiên<br>Quách Đình Bảo<br>Quách Hữu Nghiêm<br>Quách Vũ<br>Sơn Kỳ<br>Tân Hương<br>Tân Kỳ Tân Quý<br>Tân Quý<br>Tân Sơn Nhì<br>Tân Thành<br>Tân ThạnhTân Thắng<br>Tây Sơn<br>Tây Thạnh<br>Thái Thị Nhạn<br>Thành Công<br>Thạch Lam<br>Thẩm Mỹ<br>Thoại Ngọc Hầu<br>Thống Nhất<br>Tô Hiệu<br>Trần Hưng Đạo<br>Trần Quang Cơ<br>Trần Quang Quá<br>Trần Tấn<br>Trần Thị Báo<br>Trần Thị Sa<br>Trần Thủ Độ<br>Trần Văn Cẩn<br>Trần Văn Giáp<br>Trần Văn Ơn<br>Trịnh Đình Thảo<br>Trịnh Đình Trọng<br>Trịnh Lỗi<br>Trường Chinh<br>Trương Vĩnh Ký<br>Tự Do<br>Tự Quyết<br>Văn Cao<br>Vạn Hạnh<br>Võ Công Tồn<br>Võ Hoành<br>Võ Văn Dũng<br>Vũ Trọng Phụng<br>Vườn Lài<br>Ỷ Lan<br>Yên Đổ

=== Hệ thống đường sắt đô thị ===
 Tuyến số 2 "(Đang xây dựng)": (quận Tân Bình) ← Ga Bà Quẹo - Ga Phạm Văn Bạch - Ga Tân Bình

==Liên kết ngoài==
- HĐND và UBND Quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh
- Nghị định 130/2003/NĐ-CP thành lập các quận Tân Phú và Bình Tân