hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Stibin

Stibin là một hợp chất hóa học có thành phần chính là antimon và hydro, có công thức hóa học được quy định là SbH. Là một pnictogen hydride, loại khí không màu này là hợp chất hydride cộng hóa trị chủ yếu của antimon, và một chất tương tự của amonia. Loại khí này có mùi khó chịu như hydro sulfide (trứng thối).

==Lịch sử==
Hợp chất stibin (SbH) rất giống với arsin (AsH), nó cũng được phát hiện bởi bài thử nghiệm Marsh. Thử nghiệm này phát hiện arsine được tạo ra khi có arsenic. Các phương thức thực hiện này được James Marsh phát triển khoảng năm 1836 dựa trên việc xử lý một mẫu không chứa asen và axit sulfuric loãng: nếu mẫu chứa arsenic, khí arsine sẽ hình thành. Loại khí này được quét vào ống thủy tinh và bị phân hủy bằng cách đun nóng ở nhiệt độ khoảng 250 đến 300 °C. Sự có mặt của arsenic được biểu thị bởi sự hình thành một chất cặn hình thành trong phần nóng của thiết bị. Việc hình thành một chiếc gương màu đen trầm tích trong phần mát của thiết bị cho biết sự có mặt của nguyên tố antimon.

Năm 1837, Lewis Thomson và Pfaff độc lập phát hiện ra stibin. Phải mất một thời gian trước khi các tính chất của khí độc có thể được xác định, một phần là do hợp chất này không được tổng hợp sẵn.

Năm 1876 Francis Jones đã thử nghiệm một số phương pháp tổng hợp nhưng không thể thành công, mãi cho đến năm 1901 khi Alfred Stock xác định hầu hết các đặc tính của stibin.
Iligan

', chính thức là ', (; ), hoặc được gọi là Thành phố Iligan, là một thành phố đô thị hóa cấp 1 ở Bắc Mindanao, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 342.618 người.

Về mặt địa lý nằm trong tỉnh Lanao del Norte nhưng được quản lý độc lập với tỉnh. Đây là một phần của Trung tâm Mindanao (vùng 12) cho đến khi tỉnh này được di chuyển theo miền Bắc Mindanao (vùng 10) vào năm 2001.

Iligan có tổng diện tích đất là 813,37 km2 (314.04 sq mi), làm cho nó trở thành một trong 10 thành phố lớn nhất của Philippines về diện tích đất. Nó có dân số 342.618 người trong cuộc điều tra dân số năm 2015. 

Iligan trở thành thành phố Lanao del Norte ngày 16 tháng 6 năm 1950.
Thành phố có sân bay Laguindingan, nằm ở khu tự quản Laguindingan, Misamis Oriental, mở cửa ngày 15 tháng 6 năm 2013, Sân bay này thay thế sân bay Lumbia as làm sân bay chính của Misamis Oriental và Bắc Mindanao. Sân bay có các tuyến bay với Manila, Cebu, Davao và Zamboanga của các hãng hàng không Philippine Airlines và Cebu Pacific.

==Du lịch==
Iligan được biết đến như là "Thành phố các thác nước hùng vĩ" vì có nhiều thác nước nằm trong khu vực của nó. Có khoảng 24 thác nước trong thành phố. Thác nước Maria Cristina nổi tiếng nhất. Đây cũng là nguồn điện chính của thành phố, được khai thác bởi Nhà máy thủy điện Agus VI.

Các thác nước khác ở thành phố là thác nước Tinago, có thể đi qua cầu thang 300 bậc ở Barangay Ditucalan. Thác nước Mimbalut ở Barangay Buru-un, Thác Abaga ở Barangay Suarez, và thác nước Dodiongan ở Bonbonon ở Barangay.
Sân bay Laguindingan

Sân bay Laguindingan (tiếng Filipino: "Paliparang ng Laguindingan", tiếng Cebuano: "Tugpahanan sa Laguindingan") là sân bay chính phục vụ các thành phố Cagayan de Oro và Iligan, cũng như các tỉnh Misamis Oriental và Lanao del Norte ở Bắc Mindanao, Philippines.. Nó được xếp hạng là Sân bay Nội địa Nội địa cấp 1 của Cục Hàng không dân dụng Philippines (CAAP), cơ quan Bộ Giao thông Vận tải (DOTr), chịu trách nhiệm triển khai các chính sách về hàng không dân dụng để đảm bảo an toàn, kinh tế và hiệu quả đi lại bằng máy bay, và việc xử lý hoạt động tại các sân bay (trừ các tuyến quốc tế lớn).

Sân bay này nằm trên diện tích 4,17 km vuông ở Barangay Moog, Laguindingan, và có khoảng cách từ Cagayan de Oro và từ Iligan. Nó mở cửa vào ngày 15 tháng 6 năm 2013 và thay thế Sân bay Lumbia ở Barangay Lumbia, Cagayan de Oro. Sân bay Lumbia hiện phục vụ như một căn cứ không quân của Không quân Philippines.

==Tổng quan==
Dự án sân bay nằm trong khu đô thị Laguindingan, Misamis Oriental, Northern Mindanao. Dự án sân bay dự kiến sự phát triển của sân bay trunkline mới phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế về an toàn và vận hành để đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng không của khu vực. Dự án sân bay cũng nhằm mục đích thúc đẩy các hoạt động kinh tế, đặc biệt là hành lang Cagayan-Iligan, và dự kiến sẽ phục vụ như là cửa ngõ đến Bắc Mindanao.

Sân bay có một đường băng dài 2.100 mx45 m, có thể chứa bốn chuyến cất cánh và hạ cánh một giờ. Nó có một tòa nhà ga hành khách 7184 m² có công suất 1,6 triệu hành khách / năm. Sân bay có thể phục vụ 2.000 lượt hành khách mỗi ngày. [

Vào ngày 20 tháng 10 năm 2017, Cebu Pacific thông báo rằng sân bay này là trung tâm thứ 7 của hãng.
Thác nước Maria Cristina

Thác nước Maria Cristina là thác nước của sông Agus trên đảo Mindanao ở Philippines.. Nó đôi khi được gọi là "thác nước đôi" vì dòng chảy được tách ra bởi một tảng đá ở bờ của thác nước. Đây là một địa điểm nổi bật của thành phố Iligan, được mệnh danh là Thành phố các Thác nước Hùng vĩ vì có hơn 20 thác nước trong phạm vi khu vực thành phố. Nằm cách thành phố 9,3 km về phía tây nam của thành phố, nằm ở ranh giới của Barangays Maria Cristina, Ditucalan và Buru-un. Được biết đến với sự hùng vĩ tự nhiên của nó, thác nước cao 320 feet (98 mét) cũng là nguồn điện chính cho các ngành công nghiệp của thành phố, được khai thác bởi Nhà máy thủy điện Agus VI.
==Nhà máy thủy điện Agus VI==
Maria Cristina Falls quyền hạn cho Nhà máy thủy điện Agus VI, một trong vài nhà máy thủy điện khai thác sông Agus. Nhà máy điện có công suất tiềm năng 200 MW cung cấp bởi dòng nước khoảng 130 mét khối / giây.

Agus VI được điều hành bởi Tổng công ty Điện lực quốc gia và được ủy thác vào ngày 31 tháng 5 năm 1953. Theo kế hoạch phát triển siêu đô thị Mindanao của Tổng thống Gloria Macapagal-Arroyo, dự án nâng cấp trị giá 1.856 tỷ peso của Agus VI sẽ được triển khai.
Sạc không dây

Nạp điện cảm ứng hay sạc cảm ứng, thường gọi là sạc không dây (tiếng Anh: "inductive charging" hay "wireless charging") là thiết bị điện tử sử dụng trường điện từ để truyền năng lượng từ nguồn để nạp điện cho các ac quy hay pin sạc.

Trong thực tiễn "sạc không dây" nhắm đến hai ứng dụng: 
- Bộ sạc các thiết bị điện tử di động như thiết bị kỹ thuật số hỗ trợ cá nhân (PDA), điện thoại di động...
- Trạm sạc các phương tiện vận tải như ô tô, xe điện...

Bộ sạc cảm ứng sử dụng cuộn cảm để tạo ra trường điện từ xoay chiều đế truyền năng lượng, và cuộn dây cảm ứng thứ hai trong thiết bị cầm tay lấy điện từ trường điện từ và chuyển đổi nó trở lại thành dòng điện để sạc pin. Hai cuộn dây cảm ứng khi ở gần nhau sẽ kết hợp để tạo thành một biến áp điện. Có thể đạt được khoảng cách lớn hơn giữa cuộn dây truyền và nhận, khi hệ thống sử dụng ghép nối cảm ứng cộng hưởng.

Những cải tiến gần đây đối với hệ thống cộng hưởng này bao gồm việc sử dụng một cuộn dây truyền năng lượng có thể di chuyển (ví dụ lắp trên sàn nâng hoặc cánh tay nâng) và việc sử dụng các vật liệu tốt cho cuộn dây thu như được làm bằng đồng mạ bạc hoặc đôi khi là nhôm để giảm thiểu trọng lượng, giảm điện trở và giảm ảnh hưởng của Hiệu ứng bề mặt.

== Xem thêm ==
- Năng lượng không dây
== Liên kết ngoài ==
- How Inductors Work
- How Electric Toothbrushes Recharge Using Inductors
- Wireless Electricity Is Here
- Wireless charging
- Electric Bus Rapidly Recharges Using Wireless Charge Plates at Stops – "Wired"
- Tesla Tower – Inductive charging in year 1900
Francisco da Costa Gomes

Francisco da Costa Gomes, (; 30 tháng 6 năm 1914 tại Chaves – 31 tháng 7 năm 2001 tại Lisbon, Lapa) là sĩ quan và chính trị gia người Bồ Đào Nha, Tổng thống thứ 15 của Bồ Đào Nha (Tổng thống thứ 2 sau Cách mạng Hoa Cẩm chướng).
Lý Kiến Quốc

Lý Kiến Quốc (; sinh tháng 4 năm 1946) là chính khách nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Ông từng là Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa 18, Chủ tịch Tổng Công hội toàn quốc Trung Quốc kiêm Phó Ủy viên trưởng thứ nhất Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân toàn quốc khóa 12 nhiệm kỳ 2013 đến năm 2018 và Tổng Thư ký kiêm Phó Ủy viên trưởng Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc khóa 11 nhiệm kỳ 2008 đến năm 2013, Bí thư Tỉnh ủy Thiểm Tây, Bí thư Tỉnh ủy Sơn Đông.

==Tiểu sử==
===Thân thế===
Lý Kiến Quốc là người Hán sinh tháng 4 năm 1946 tại Quyên Thành, Hà Trạch, tỉnh Sơn Đông.

===Giáo dục===
Năm 1964 đến năm 1969, Lý Kiến Quốc theo học chuyên ngành văn học ngôn ngữ Hán khoa tiếng Trung tại Đại học Sơn Đông.

===Sự nghiệp===
Năm 1970 đến năm 1972, Lý Kiến Quốc rèn luyện lao động ở đại đội Khương Trang, công xã Đông Cức, huyện Ninh Hà, Thiên Tân. Tháng 6 năm 1971, Lý Kiến Quốc gia nhập Đảng Cộng sản Trung Quốc. Năm 1972 đến năm 1976, ông về công tác tại Cục Văn hóa và Giáo dục huyện Ninh Hà, thành phố Thiên Tân và là cán sự Ban Tuyên truyền Huyện ủy Ninh Hà.

Năm 1978, ông chuyển về công tác ở Văn phòng Thành ủy Thiên Tân. Năm 1982, ông được bổ nhiệm giữ chức Phó Chủ nhiệm Văn phòng Thành ủy Thiên Tân. Năm 1983, ông được bổ nhiệm làm Chủ nhiệm Văn phòng Thành ủy Thiên Tân. Năm 1988, ông được bổ nhiệm giữ chức Phó Tổng thư ký Thành ủy kiêm Chủ nhiệm Văn phòng Thành ủy Thiên Tân. Năm 1989, Lý Kiến Quốc được bổ nhiệm làm Tổng Thư ký Thành ủy Thiên Tân. Năm 1991, ông được bổ nhiệm giữ chức Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Tổng Thư ký Thành ủy, Bí thư Khu ủy Hòa Bình, Thiên Tân. Tháng 8 năm 1992, ông được bổ nhiệm làm Phó Bí thư Thành ủy Thiên Tân.

Tháng 8 năm 1997, Lý Kiến Quốc được điều động giữ chức vụ Bí thư Tỉnh ủy Thiểm Tây ở tuổi 51. Tháng 1 năm 1998, ông được bầu kiêm nhiệm chức Chủ nhiệm Ủy ban Thường vụ Đại hội đại biểu nhân dân tỉnh Thiểm Tây. Tháng 3 năm 2007, Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc quyết định điều động Lý Kiến Quốc làm Bí thư Tỉnh ủy Sơn Đông. Ngày 21 tháng 10 năm 2007, tại Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ 17, ông được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa 16. Tháng 1 năm 2008, ông được bầu kiêm nhiệm chức vụ Chủ nhiệm Ủy ban Thường vụ Đại hội đại biểu nhân dân tỉnh Sơn Đông khóa XI và giữ cương vị này đến tháng 2 năm 2009.

Ngày 15 tháng 3 năm 2008, phiên họp thứ nhất của Đại hội đại biểu Nhân dân toàn quốc (Quốc hội Trung Quốc) khóa XI, ông được bầu giữ chức vụ Tổng Thư ký kiêm Phó Ủy viên trưởng Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc nhiệm kỳ 2008 đến năm 2013.

Ngày 15 tháng 11 năm 2012, tại phiên họp toàn thể đầu tiên của Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa 18, ông được bầu làm Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa 18. Ngày 14 tháng 3 năm 2013, phiên họp toàn thể lần thứ tư của kỳ họp thứ nhất Quốc hội Trung Quốc khóa 12 đã bầu ông làm Phó Ủy viên trưởng thứ nhất Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa nhiệm kỳ 2013 đến năm 2018.

== Xem th ==
- Bí thư Tỉnh ủy (Trung Quốc)
- Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Sơn Đông
- Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Thiểm Tây
Antimon trifluoride

Antimon trifluoride, hay "antimon(III) fluoride" là một hợp chất vô cơ có thành phần gồm hai nguyên tố antimon và flo, với công thức hóa học được quy định là SbF. Ngoài ra, còn hợp chất vô cơ tương tự có cùng thành phần, SbF đôi khi được gọi là chất phản ứng của Swart, là một trong hai chất fluoride chính của antimon. Antimon trifluoride tồn tại dưới dạng chất rắn màu trắng. Cũng như một số ứng dụng công nghiệp, hợp chất này được sử dụng làm chất thử trong hóa học vô cơ và organofluorine.

==Phản ứng==
SbF có khả năng hòa tan trong HF để tạo axit tetraflorostibic(III):
Axit này có khả năng tạo muối, như Co(SbF), Ni(SbF),….

==Các ứng dụng==
Hợp chất này được sử dụng như một chất phản ứng fluoride trong hóa học hữu cơ. Ứng dụng này được báo cáo bởi nhà hóa học người Bỉ Frédéric Jean Edmond Swarts vào năm 1892, người đã chứng minh tính hữu ích của nó trong việc chuyển đổi các hợp chất chloride thành fluoride. Phương pháp này liên quan đến việc chuyển đổi antimon trifluoride với clo hoặc với antimon pentachloride để tạo ra các chất hoạt tính antimon triflorođichloride (SbClF). Hợp chất này cũng có thể được sản xuất với số lượng lớn.

SbF được sử dụng trong nhuộm và trong đồ gốm, để làm men và thủy tinh.

==An toàn==
Liều tối thiểu gây chết (lợn guinea, đường miệng) là 100 mg/kg.
Molybden(V) chloride

Molybden(V) chloride là một hợp chất vô cơ có thành phần gồm hai nguyên tố là molybden và chlor, với công thức hóa học MoCl. Hợp chất thường tồn tại dưới trạng thái dimer [MoCl]. Chất rắn bay hơi này được sử dụng trong nghiên cứu để tạo thành các hợp chất molybden, nó nhạy với độ ẩm và hòa tan trong dung môi chlor. Cái tên khác mà hợp chất này thường được gọi là "molybden pentachloride".

==Điều chế và tính chất==
MoCl có thể được điều chế bằng cách chlor hóa kim loại Mo hoặc molybden(VI) oxide MoO. Hexachloride không ổn định MoCl không được sản xuất theo cách này.

MoCl là một chất oxy hóa mạnh. Nó bị khử bởi MeCN để tạo phức hợp da cam, MoCl(MeCN), với THF để tạo ra MoCl(THF), tiền thân của các phức hợp chứa molybden. MoCl bị khử bởi HBr để tạo MoBr. Phản ứng brom hóa được tiến hành trong ethyl bromide ở nhiệt độ -50 ℃, tạo thành hợp chất MoBr như một chất trung gian. Khi nóng lên đến 20 ℃, Br được tạo ra và trạng thái oxy hóa của molybden thay đổi từ +5 đến +4. Sự chuyển đổi được thể hiện qua phương trình:
MoCl là một acid Lewis tốt đối với các phối tử không có khả năng oxy hóa. Nó tạo thành một sán phẩm cộng với ion chloride để hình thành [MoCl]. Trong tổng hợp hữu cơ, hợp chất này thường được sử dụng trong quá trình chlor hóa, quá trình khử oxy, và phản ứng oxy hóa.

==Cân nhắc an toàn==
MoCl là một chất oxy hóa mạnh, dễ bị phân hủy bởi nước giải phóng HCl.

==Hợp chất khác==
MoCl có thể tạo phức với NH, tạo ra MoCl·9NH là chất rắn vô định hình màu đen. Phức hợp này ổn định trong không khí, nhưng dễ bị chuyển thành amoni molybdat. Thủy phân phức hợp sẽ tạo ra amoni molybdat, amoni chloride và molybden(IV) hydroxide.
Điệu Khang Vương

Điệu Khang Vương (chữ Hán: 悼康王) là thụy hiệu của một số vị quân chủ. 
==Danh sách==
- Minh triều Lăng Xuyên Điệu Khang Vương
- Minh triều Hoa Dương Điệu Khang Vương
- Minh triều Ninh Hóa Điệu Khang Vương
- Minh triều Long Bình Điệu Khang Vương
==Xem thêm==
- Điệu Vương
- Khang Vương
- Điệu Khang thế tử
- Hoài Vương
- Khoảnh Vương
- Khang Đế
- Khang Công
- Khánh Vương
- Đoan Khang Vương
- Hoài Khang Vương
- Kinh Triệu Khang Vương
- Chu Khang Vương
- Sở Khang Vương
- Cung Khang Vương
- Hy Khang Vương
- Trịnh Khang Vương
- Vinh Khang Vương
Đoan Khang vương

Đoan Khang Vương (chữ Hán: 端康王) là thụy hiệu của một số vị quân chủ.

==Danh sách==
- Minh triều Phong Lâm Đoan Khang Vương
- Minh triều Hải Dương Đoan Khang Vương
- Minh triều Ưng Thành Đoan Khang Vương

==Xem thêm==
- Kinh Triệu Khang Vương
- Chu Khang Vương
- Sở Khang Vương
- Trịnh Khang Vương
- Điệu Khang Vương
- Hy Khang Vương
- Cung Khang Vương
- Hoài Khang Vương
- Vinh Khang Vương
- Hoài Vương
- Đoan Vương
- Đoan Trang vương
- Khang Vương
- Khoảnh Vương
- Khang Đế
- Khang Công
- Khánh Vương
Hoài Khang Vương

Hoài Khang Vương (chữ Hán: 懷康王) là thụy hiệu của một số vị quân chủ.
==Danh sách==
- Minh triều Ninh Tân Hoài Khang Vương
- Minh triều Sùng Thiện Hoài Khang Vương
==Xem thêm==
- Hoài Vương
- Khang Vương
- Điệu Khang Vương
- Đoan Khang Vương
- Cung Khang Vương
- Hy Khang Vương
- Vinh Khang Vương
- Kinh Triệu Khang Vương
- Sở Khang Vương
- Chu Khang Vương
- Trịnh Khang Vương
Bạc nitride

Bạc nitride là một hợp chất vô cơ có công thức hóa học AgN. Nó là một chất rắn màu đen trông như kim loại được hình thành khi bạc oxit hoặc bạc nitrat được hòa tan trong dung dịch amonia đậm đặc, gây ra sự hình thành phức hợp bạc diamin sau đó phân hủy thành AgN. Năng lượng tự do tiêu chuẩn của hợp chất này khoảng +315 kJ/mol, làm cho nó trở thành một hợp chất endothermic phân hủy dễ nổ tạo thành bạc và khí nitơ.

==Lịch sử==
Bạc nitride trước đây được gọi là bạc fulminating, nhưng điều này có thể gây nhầm lẫn với bạc fulminat hoặc bạc azua, các hợp chất khác cũng được gọi bằng tên này. Các hợp chất fulminat và azua không hình thành từ các dung dịch amonia của AgO. Bạc fulminating lần đầu tiên được điều chế vào năm 1788 bởi nhà hóa học người Pháp Claude Louis Berthollet.

==Tính chất==
Bạc nitride không tan trong nước, nhưng phân hủy trong axit vô cơ; khi phân hủy là thuốc nổ trong các axit cô đặc. Nó cũng dần phân hủy trong không khí ở nhiệt độ phòng và phát nổ khi nung đến 165 ℃.

==Nguy hiểm==
Bạc nitride thường được sản xuất vô tình trong các thí nghiệm từ các hợp chất bạc và amonia, dẫn tới các vụ nổ bất ngờ. Bạc oxit trong dung dịch amonia 1,52 M dễ dàng biến đổi thành nitride, trong khi bạc oxit trong dung dịch 0,76 M không hình thành nitride. Bạc oxit cũng có thể phản ứng với amonia khô để hình thành AgN. Bạc nitride nguy hiểm hơn khi khô; bạc nitride khô là một chất nổ có thể phát nổ từ chạm nhẹ, thậm chí một giọt nước rơi xuống. Nó cũng nổ khi ướt, mặc dù ít hơn và các vụ nổ không lan truyền tốt trong các vết ướt của hợp chất.

==Sử dụng khác==
Tên "bạc nitride" đôi khi cũng được sử dụng để mô tả một lớp phủ phản chiếu bao gồm các lớp mỏng xen kẽ của kim loại bạc và silic nitride. Vật liệu này không phải là chất nổ và không phải là một bạc nitride thật sự. Nó được sử dụng để gương phản chiếu và súng ngắn.
Molybden(VI) fluoride

Molybden(VI) fluoride, hay "molybden hexafluoride" là một hợp chất vô cơ có thành phần chính gồm hai nguyên tố molybden và flo, với công thức hóa học MoF. Đây là hợp chất fluoride cao nhất của molybden, tồn tại dưới dạng một chất rắn không màu, tan chảy ngay dưới nhiệt độ phòng. Nó bị phân hủy khi gặp nước. Đây là một trong mười bảy hợp chất hexafluoride nhị phân được biết đến.

==Tổng hợp==
Molybden(VI) fluoride được tạo ra bởi phản ứng trực tiếp của kim loại molybden trong một lượng lớn khí fluoride, được miêu tả bởi phương trình:
Các tạp chất điển hình là MoOF và MoOF.

==Các ứng dụng==
Molybden(VI) fluoride có rất ít tác dụng. Trong ngành công nghiệp hạt nhân, MoF tồn tại như một tạp chất trong urani(VI) fluoride vì molybden là một sản phẩm phân hạch của urani. Nó cũng là một tạp chất trong wolfram(VI) fluoride, được sử dụng trong ngành công nghiệp bán dẫn. MoF có thể được loại bỏ bằng cách khử hỗn hợp WF–MoF với bất kỳ một số nguyên tố kể cả molybden ở nhiệt độ tăng cao vừa phải.
Metylophorus nebulosus

Metylophorus nebulosus là một loài thuộc Psycoptera thuộc họ Mesopsocidae. Chúng có thể được tìm thấy ở Anh và Ai Len. Chúng cũng có thể tìm thấy ở Albania, Áo, Bỉ, Bulgaria, Croatia, Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Đức, Hy Lạp, Hungary, Ý, Latvia, Luxembourg, Na Uy, Ba Lan, Bồ Đào Nha, Romania, Tây Ban Nha, Thụy Điển, Thụy Sĩ và Nước Hà Lan. Các loài này có màu đen hoặc nâu.

Chúng có một cái cánh đặc biệt (thường dài khoảng 6 mm). Cánh đầu của con đực và con cái là không giống nhau. Cái cánh của con cái có màu nâu trung bình với các mảng màu không màu và các vùng màu nâu đậm hơn; phần hông của con đực hầu như đều màu nâu trung bình. Chúng có thể được tìm thấy trên nhiều loại cây và bụi.

Khoảng thời gian thường xuất hiện của loài này là vào mùa hè và mùa thu sớm. Loài này có mặt rộng rãi và phổ biến ở nước Anh. Tình trạng xuất hiện của chúng ở Leicestershire và Rutland không được biết.

== Môi trường sống ==
Các loài thức ăn trên gỗ sồi, bạch dương, chim anh đào, chổi, hạc, cây phong, cây sồi, thông, vân sam và thủy tùng.  Một số con trong loài này cũng thích ăn táo.
Arsin

Arsin có thể đề cập đến:
- Arsin (huyện)
- Arsin (hóa chất)
Arsin (hóa chất)

Arsin là một hợp chất vô cơ với công thức hóa học được quy định là AsH. Hợp chất này tồn tại dưới dạng khí pnictogen hydride này là chất dễ bắt lửa, gây cháy nổ, và độc hại cao và cũng là một trong những hợp chất đơn giản nhất của arsen.

Mặc dù gây chết người, nó tìm thấy một số ứng dụng trong ngành công nghiệp bán dẫn và để tổng hợp các hợp chất organoarsenic. Thuật ngữ arsin (Arsine) thường được sử dụng để mô tả một loại hợp chất organoarsenic theo công thức AsH-xR, trong đó R = aryl hoặc ankyl. Ví dụ, As(CH), được gọi là triphenylarsin, được gọi là "một arsin".

==Độc tính==
 Độc tính của arsin khác với các hợpchất arsen khác. Đường tiếp xúc chính là do hít phải, mặc dù ngộ độc sau khi tiếp xúc với da cũng đã được biết đến. Arsin tấn công hemoglobin trong các tế bào hồng cầu, khiến chúng bị phá hủy bởi cơ thể.

Các dấu hiệu đầu tiên của phơi nhiễm, có thể mất vài giờ để trở nên rõ ràng, là nhức đầu, chóng mặt và buồn nôn, tiếp theo là các triệu chứng thiếu máu huyết. Trong trường hợp nặng, tổn thương thận có thể kéo dài.

Tiếp xúc với nồng độ arsin 250 ppm là gây tử vong nhanh: nồng độ 25-30 ppm gây tử vong trong 30 phút tiếp xúc, và nồng độ 10 ppm có thể gây tử vong trong thời gian tiếp xúc lâu hơn. Các triệu chứng ngộ độc xuất hiện sau khi tiếp xúc với nồng độ 0,5 ppm. Có rất ít thông tin về độc tính mạn tính của arsin, mặc dù đối với các hợp chất arseni khác, một phơi nhiễm lâu dài có thể dẫn tới arsenicosis.

Hợp chất được phân loại là chất có tính độc hại cao tại Hoa Kỳ theo quy định tại Mục 302 của Đạo luật Hoa Kỳ về Kế hoạch Khẩn cấp và Luật Phải biết Cộng đồng (42 USC 11002) và phải tuân theo các yêu cầu báo cáo nghiêm ngặt của các cơ sở sản xuất, hoặc sử dụng nó với số lượng đáng kể.
Tế bào NK

Tế bào NK (viết tắt của natural killer cell; tạm dịch tế bào sát thủ tự nhiên) là một loại bạch huyết bào gây độc cho tế bào quan trọng trong miễn dịch tự nhiên. Vai trò của các tế bào NK cũng tương tự như các tế bào T gây độc tế bào trong miễn dịch đặc hiệu ở động vật có xương sống. Các tế bào NK cung cấp những đáp ứng nhanh tới các tế bào bị nhiễm virus, hoạt động trong khoảng 3 ngày sau khi nhiễm trùng, và kháng lại sự hình thành khối u. Thông thường, các tế bào miễn dịch phát hiện ra kháng nguyên bạch cầu (MHC) hiện diện trên bề mặt của tế bào bị nhiễm trùng, kích hoạt giải phóng cytokin, dẫn đến tiêu tế bào hoặc chết rụng tế bào. Các tế bào NK là duy nhất, tuy nhiên, vì chúng có khả năng nhận diện các tế bào bị căng mà không cần sự có mặt của kháng thể và kháng nguyên (MHC), cho phép phản ứng miễn dịch nhanh hơn nhiều. Chúng được đặt tên là "natural killers" (những sát thủ tự nhiên) bởi vì thuật ngữ ban đầu cho rằng chúng không cần sự kích hoạt để giết những tế bào đang thiếu vắng những dấu hiệu "tự" của kháng nguyên bạch cầu loại 1 (MHC loại I). Vai trò này cực kỳ quan trọng bởi vì những tế bào gây hại mà thiếu dấu hiệu MHC I không thể bị phát hiện và phá hủy bởi các tế bào miễn dịch khác, chẳng hạn bạch huyết bào T.

== Đọc thêm ==
- "Cellular and Molecular Immunology" by Abbul K. Abbas & Andrew Lichtman Saunders Copyright 2003
- "How the Immune System Works", 2nd edition, by Lauren Sompayrac, PhD Blackwell Publishing 2003
- "Immunobiology: The Immune System In Health And Disease" by Janeway, Travers, Walport & Shlomchik Churchchill Livingstone Copyright 2005
- "Kuby Immunology", 6th edition, by Thomas J. Kindt, Richard A. Goldsby, and Barbara A. Osborne, W.H. Freeman and Company, New York

==Liên kết ngoài==
- Video of natural killer cell
- CopeWithCytoKines Portal to definitions of NK-Cells and closely related topics
- http://www.hfea.gov.uk/fertility-treatment-options-reproductive-immunology.html Reproductive immunology and fertility treatment
- http://www.cambridgenetwork.co.uk/news/article/default.aspx?objid=58465
- Binns C (ngày 19 tháng 6 năm 2006), Natural Body Guards: How Your Killer Cells Get Motivated. Livescience.com. Truy cập 2007-10-20.
- Nkcells.info - MediaWiki-based information platform specializing on natural killer cells
- Large granular lymphocyte entry in the public domain NCI Dictionary of Cancer Terms
Ô Wigner-Seitz

Ô Wigner–Seitz do Eugene Wigner và Frederick Seitz đặt tên là một loại ô Voronoi được sử dụng trong nghiên cứu vật liệu tinh thể trong vật lý chất rắn.

Tính chất đặc biệt của một tinh thể là các nguyên tử của nó được sắp xếp trong một dãy ba chiều thông thường gọi là mạng tinh thể. Tất cả các tính chất được cho là nguồn gốc các vật liệu tinh thể đều từ cấu trúc bậc cao này. Một cấu trúc như vậy thể hiện tính đối xứng tịnh tiến rời rạc. Xem mô hình như một hệ tuần hoàn, ta cần một công cụ toán học mô tả tính đối xứng và do đó các tính chất vật liệu như một hệ quả của tính đối xứng này. Ô Wigner–Seitz là một định nghĩa để đạt được điều này.

Một ô Wigner–Seitz là một ví dụ của một ô cơ sở, đó là một ô đơn vị chứa chính xác một nút mạng. Nó là locus của các điểm trong không gian gần với nút mạng hơn các nút mạng khác.

Một ô Wigner–Seitz, giống như bất kì ô cơ sở nào, là một hệ cơ bản cho đối xứng tịnh tiến rời rạc của mạng tinh thể. Ô cơ sở của mạng đảo trong không gian xung được gọi là vùng Brillouin.

==Định nghĩa==
Ô Wigner–Seitz xung quanh một nút mạng được xác định như locus của các điểm trong không gian gần với nút mạng hơn các nút mạng khác.

Nó có thể được chứng minh một cách toán học rằng một ô Wigner–Seitz là một ô cơ sở kéo dài toàn bộ không gian thực mà không bỏ các khoảng trống (gaps) hoặc lỗ trống.

Ô Wigner–Seitz trong không gian mạng đảo được biết như là vùng Brillouin thứ nhất. Nó được tạo ra bằng cách vẽ các mặt phẳng vuông góc với các đoạn nối với các nút mạng gần nhất đến một nút mạng cụ thể, đi qua các trung điểm của các đoạn như vậy.

==Cách xây dựng ô==
Ô có thể được chọn bằng cách lấy một nút mạng. Sau khi chọn một nút, vẽ các đường thẳng đến tất cả các nút mạng gần nhất. Tại trung điểm của mỗi đường, vẽ đường thẳng khác vuông góc với mỗi tập hợp các đường thẳng đầu tiên.

Trong trường hợp của mạng tinh thể ba chiều, vẽ một mặt phẳng vuông góc tại trung điểm các đường giữa các nút mạng. Bằng cách này, diện tích (hoặc thể tích) nhỏ nhất được vẽ theo cách này và được gọi là ô cơ sở Wigner-Seitz. Tất cả diện tích (hoặc không gian) trong mạng tinh thể được lấp đầy bởi các ô cơ sở này và sẽ không có khoảng hở.

==Khái niệm toán học tổng quát==
Khái niệm toán học tổng quát thể hiện trong ô Wigner-Seitz thường được gọi là ô Voronoi, và phần mặt phẳng các ô này cho một tập hợp các điểm cho trước được biết đến là một giản đồ Voronoi. Mặc dù bản thân ô Wigner-Seitz không quan trọng lắm trong không gian thực, nhưng nó lại cực kỳ quan trọng trong không gian mạng đảo. Ô Wigner-Seitz trong không gian mạng đảo được gọi là vùng Brillouin, chứa thông tin về vật liệu sẽ là chất dẫn điện hay chất cách điện.
Nhôm hydride

Nhôm hydride, còn được gọi với nhiều cái tên khác là "alane" hoặc "alumane" là một hợp chất vô cơ có thành phần chính gồm hai nguyên tố là nhôm và hydro, với công thức hóa học được quy định là AlH. Hợp chất này tồn tại dưới dạng một chất rắn không màu. Mặc dù hiếm khi có tại các phòng thí nghiệm nghiên cứu bên ngoài, alane và các dẫn xuất của nó được sử dụng làm các tác nhân khử trong tổng hợp hữu cơ.

==Điều chế==
Nhôm hydride và các phức hợp khác nhau của nó từ lâu đã được biết đến. Cách thức tổng hợp ra nó được công bố lần đầu vào năm 1947, và một bằng sáng chế cho việc tổng hợp này được công nhận vào năm 1999. Nhôm hydride được điều chế bằng cách xử lý lithi nhôm hydride với nhôm chloride. Phương pháp này phức tạp và cần chú ý đến việc loại bỏ lithi chloride.
Dung dịch etan của alane cần sử dụng ngay, bởi vì vật liệu polyme nhanh chóng kết tủa thành chất rắn. Các giải pháp nhôm hydride được biết là bị suy thoái sau 3 ngày. Hợp chất này phản ứng mạnh hơn LiAlH.

Một số phương pháp khác để điều chế nhôm hydride:
Nhôm arsenide

Nhôm asenua là một hợp chất hóa học vô cơ có thành phần chính gồm có hai nguyên tố nhôm và asen, có công thức hóa học được quy định là AlAs. Hợp chất này được ứng dụng là một chất bán dẫn, và có thể tạo thành một siêu mạng với gali asenua (công thức: GaAs) dẫn đến các tính chất bán dẫn của hợp chất. Vì các tính chất của hợp chất, nó được dùng làm các bóng bán dẫn HEMT và các thiết bị lượng tử khác.

==Độc tính==
Các tính chất hóa học, tính chất và độc tính của hợp chất nhôm asenua không được nghiên cứu cách kỹ lưỡng và ghi lại.

Hợp chất nhôm có nhiều mục đích thương mại và thường được tìm thấy trong ngành công nghiệp. Nhiều trong số những vật liệu này hoạt động về mặt hoá học và do đó có độc tính và phản ứng nguy hiểm.

==Biện pháp phòng ngừa đặc biệt==
Các biện pháp phòng ngừa khi vận chuyển và cất giữ: Lưu trữ nơi khô mát, thoáng mát trong các thùng chứa kín. Đảm bảo có thông gió tốt. Mở và sử dụng thùng chứa cẩn thận. Không lưu trữ hợp chất này cùng với axit. Giữ bình chứa hóa chất luôn kín.
Bạc(I) hyponitrit

Bạc(I) hyponitrit là một hợp chất ion với công thức AgNO hoặc [ON=NO], chứa các ion bạc đơn trị và các anion hyponitrit. Đây là một chất rắn màu vàng nhạt nhạy cảm với ánh sáng, tan rất ít trong nước và không tan trong hầu hết các dung môi hữu cơ, bao gồm DMF và DMSO.

==Điều chế==
Hợp chất được mô tả lần đầu vào năm 1848.

Muối có thể được kết tủa từ phản ứng của dung dịch natri hyponitrit với dung dịch bạc nitrat:

Lượng bạc dư tạo ra kết tủa màu nâu hoặc đen.

Bạc(I) hyponitrit có thể được điều chế bằng cách khử bạc(I) nitrat với natri amalgam.

==Tính chất và phản ứng==
Bạc(I) hyponitrit ít hòa tan trong dung dịch kiềm hyponitrit, nhưng tan trong dung dịch amonia do sự hình thành cation phức [(NH)Ag]. Hợp chất bị phân hủy dần bằng ánh sáng.

Hợp chất khan bị phân hủy trong chân không ở 158 ℃. Các sản phẩm phân tách thành là bạc(I) oxit và đinitơ oxit. Tuy nhiên, những sản phẩm này sau đó phản ứng để tạo thành một hỗn hợp nitơ, bạc và các oxit khác nhau của hai nguyên tố và muối bạc. Nó cũng bị phân hủy bởi ánh sáng, tạo ra bạc(I) oxit, các loại nitơ oxit và khí nitơ.

===Axit hyponitrơ===
Phản ứng của bạc hyponitrit với hydro chloride khan trong ete là cách thường dùng để điều chế axit hyponitrơ:
Dữ liệu quang phổ chỉ ra cấu hình trans cho axit thu được.

===Ankyl halide===
Bạc hyponitrit phản ứng với ankyl halide, tạo thành các ankyl hyponitrit. Ví dụ, phản ứng với metyl bromide tạo ra chất lỏng dimetyl hyponitrit:
Các alkyl hyponitrit khác được báo cáo trong tài liệu gồm có các nhóm etyl, benzyl, và tert-butyl.
Tổ tiên chung cuối cùng của người và tinh tinh

Tổ tiên chung cuối cùng của người và tinh tinh, viết tắt tiếng Anh là CHLCA ("chimpanzee–human last common ancestor") là tổ tiên chung cuối cùng (LCA, last common ancestor) được chia sẻ bởi các chi "Homo" (con người) và "Pan" (tinh tinh và bonobo) trong Hominini (tông Người). Do phức tạp của quá trình hình thành loài lai, sự phân tách từ "Pan" và "Homo" dường như đã là một quá trình kéo dài, hiện không thể đưa ra một ước tính chính xác về tuổi của cá nhân tổ tiên này. Trong khi "sự khác biệt ban đầu" giữa các quần thể có thể xảy ra cách đây 13 triệu năm trước vào thế Miocen, quá trình lai có thể đã diễn ra cho đến cách đây khoảng 4 triệu năm trước vào thế Pliocene. Còn theo Wakeley thì mốc thời gian cuối và quan điểm về sự lai hóa bị bác bỏ (xem "các ước tính hiện tại về phân tách loài phức hợp").

== Xem thêm ==
- Tiến trình tiến hóa loài người
- Danh sách các hóa thạch tiến hóa của con người

== Liên kết ngoài ==
- Human Timeline (Interactive) – Viện Smithsonian, Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia Hoa Kỳ (August 2016).
- Locomotion and posture from the common hominoid ancestor to fully modern hominins, with special reference to the last common panin/hominin ancestor - R H Crompton E E Vereecke and S K S Thorpe, Journal of Anatomy, April 2008
Đồng(II) carbonat hydroxide

Đồng(II) carbonat hydroxide là một hợp chất ion (một muối) gồm các ion đồng(II) Cu, carbonat CO2−3, và hydroxide OH. Tên này thường dành cho hợp chất có công thức Cu(OH)CO "(Cu(OH)·CuCO)." Nó là một chất rắn kết tinh màu xanh lá cây tồn tại trong tự nhiên ở dạng khoáng chất malachit. Nó đã được sử dụng từ thời cổ xưa như là một chất màu, và nó vẫn được sử dụng làm chất sơn trong hội họa.

Đôi khi tên chất này được dùng cho hợp chất Cu(CO)(OH) "(Cu(OH)·2CuCO)", chất rắn kết tinh màu xanh da trời tồn tại ở dạng khoáng vật azurit. Chất này cũng được dùng làm chất màu.

Cả hai khoáng vật malachit và azurit có thể được tìm thấy trên các tấm đồng thau, đồng điếu, và đồng bị oxy hóa khi trải qua một thời gian dài. Thành phần của các màng oxy hóa này (patina) có thể khác nhau, trong môi trường hàng hải phụ thuộc vào môi trường ion chloride của nước biển, còn trong môi trường đô thị có thể có ion sunfat.

Hợp chất này thường bị gọi nhầm thành đồng(II) carbonat. Hợp chất đồng(II) carbonat CuCO không tồn tại trong tự nhiên. Chất này bị phân hủy bởi nước hoặc hơi ẩm từ không khí, và chỉ được tổng hợp thực sự vào năm 1973 với nhiệt độ cao và áp suất rất cao.

==Hợp chất khác==
Cu(OH)CO còn tạo một số hợp chất với NH, như Cu(OH)CO·NH là chất rắn màu lục nhạt.

==Liên kết ngoài==
- National Pollutant Inventory – Thông tin về các hợp chất của đồng
Nguồn gốc tiếng nói

Nguồn gốc tiếng nói trong "Homo sapien sapiens" là một chủ đề tranh cãi và gây tranh luận rộng rãi. Các vấn đề liên quan đến việc sử dụng tiếng lưỡi, môi và cơ quan phát âm của con người như là công cụ giao tiếp chưa từng thấy. Trong khi đó những động vật khác chỉ biết kêu lên, nhưng không sử dụng lưỡi để điều chỉnh âm thanh phát ra. Tiếng nói cũng phân biệt với ngôn ngữ, là khái niệm bao hàm "tiếng nói" và các dấu hiệu, văn tự...

== Khái quát ==
Mặc dù có sự liên quan đến vấn đề tổng quát hơn về nguồn gốc ngôn ngữ, sự phát triển của khả năng nói riêng biệt của con người đã trở thành một cách rõ ràng và theo nhiều cách riêng biệt về nghiên cứu khoa học. Chủ đề "tiếng nói" là một chủ đề riêng biệt, bởi ngôn ngữ không nhất thiết phải là nói: nó có thể bằng văn bản hoặc dấu hiệu. Tiếng nói theo ý nghĩa này là tùy chọn, mặc dù nó là phương thức mặc định cho ngôn ngữ.
Trong thực tế khỉ, vượn và người, giống như nhiều động vật khác, đã phát triển các cơ quan chuyên biệt để tạo âm thanh cho mục đích giao tiếp xã hội. Mặt khác, không một con khỉ hoặc vược nào sử dụng lưỡi của nó cho những mục đích như vậy. Việc sử dụng lưỡi, môi và các bộ phận chuyển động khác chỉ có ở loài người, dường như đặt "tiếng nói" trong một thể loại riêng biệt, làm cho sự xuất hiện và tiến hóa của nó trở thành một thách thức lý thuyết lý thú trong mắt nhiều học giả.

== Xem thêm ==
- Nguồn gốc ngôn ngữ
- Giao tiếp ở động vật
- Tiến trình tiến hóa loài người
- Danh sách các hóa thạch tiến hóa của con người
== Liên kết ngoài ==
- Interactive sagittal section
- Design features of speech
- Evolution of speech (anatomical and neural bases).
- Ritual and the origins of language.
- Decoding Chomsky
Kali ferricyanide

Kali ferricyanide là một hợp chất vô cơ với công thức hóa học KFe(CN). Muối màu đỏ tươi này chứa ion bát diện Fe(CN). Chất này tan trong nước và dung dịch của nó tạo ra màu vàng lục dưới ánh sáng huỳnh quang. Chất này được Leopold Gmelin tìm ra năm 1822, và ban đầu được dùng trong việc điều chế thuốc nhuộm màu xanh.

==Điều chế==
Kali ferricyanide được điều chế bằng cách cho clo đi qua dung dịch kali ferrocyanide. Sau đó kali ferricyanide được tách ra khỏi dung dịch:

==Cấu trúc==
Tương tự như các muối cyanide kim loại khác, kali ferricyanide rắn có một cấu trúc polyme phức tạp. Polyme này bao gồm một trung tâm bát diện Fe(CN) kết nối với các ion K gắn vào các phối tử CN. Liên kết  K---NCFe bị phá vỡ khi chất rắn hòa tan trong nước.

==Ứng dụng==
Hợp chất này được sử dụng rộng rãi trong việc vẽ bản vẽ chi tiết và trong nhiếp ảnh (quy trình cyanotype). Một số quy trình chỉnh sửa ảnh có sử dụng kali ferricyanide. Kali ferricyanide được sử dụng như là một chất oxy hóa để loại bỏ bạc ra khỏi các âm bản và dương bản, một quá trình gọi là chấm khắc. Trong nhiếp ảnh màu, kali ferricyanide được sử dụng để giảm kích thước của các chấm màu mà không làm giảm số lượng của chúng, một loại chỉnh sửa màu thủ công. Nó cũng được sử dụng trong nhiếp ảnh đen trắng với natri thiosunfat (hypo) để giảm mật độ của một âm bản hoặc ảnh bạc gelatin, khi đó hỗn hợp được gọi là chất giảm mật độ của Farmer; điều này có thể giúp giải quyết các vấn đề do phơi sáng âm bản, hoặc làm sáng các điểm nổi bật trên ảnh.

Hợp chất này được dùng trong việc cứng hóa sắt và thép, trong mạ điện, nhuộm len, chất oxy hóa trong phòng thí nghiệm và trong hóa hữu cơ.

==Liên kết ngoài==
- International Chemical Safety Card 1132
- National Pollutant Inventory – Cyanide compounds fact sheet
Lưu huỳnh monoxide

Lưu huỳnh monoxide là một hợp chất vô cơ với công thức hóa học SO. Nó chỉ được tìm thấy dưới dạng khí loãng. Khi cô đọng hoặc ngưng tụ, nó chuyển thành SO (disulfur dioxide). Nó đã được phát hiện trong không gian nhưng hiếm khi gặp ở trạng thái tinh khiết.

==Cấu trúc và liên kết==
Phân tử SO có trạng thái ba trạng thái tương tự như O, nghĩa là mỗi phân tử có hai electron không tương xứng. Chiều dài liên kết S–O là 148,1 pm tương tự như trong các oxide lưu huỳnh thấp hơn (ví dụ: SO, S–O = 148 pm) nhưng dài hơn liên kết S–O trong khí SO (146 pm), SO (143,1 pm) và SO (142 pm).

Các phân tử được kích thích với bức xạ hồng ngoại gần với trạng thái đơn cực (không có electron không tương xứng). Trạng thái singlet được cho là có phản ứng mạnh hơn trạng thái ba cực của trạng thái cơ bản, giống như phản ứng oxy đơn hơn phản ứng hơn oxy ba lần.

==Sản xuất và phản ứng==
Sản xuất SO như là một chất tinh khiết trong tổng hợp hữu cơ bằng việc sử dụng các hợp chất có thể "đẩy ra" SO. Ví dụ bao gồm phân hủy của một phân tử ethylene episulfoxide tương đối đơn giản, cũng như các ví dụ phức tạp hơn, chẳng hạn như một trisulfide oxide, CHSO.
Phân tử SO là không ổn định về nhiệt động lực, chuyển đổi sang SO. SO chèn vào alken, alkyn và dien tạo ra các phân tử với ba vòng thành phần có chứa lưu huỳnh.

==Các biện pháp an toàn==
Do sự xuất hiện hiếm hoi của lưu huỳnh trong khí quyển và sự ổn định kém; rất khó để xác định đầy đủ các mối nguy hiểm của nó. Nhưng khi ngưng tụ và đầm chặt, nó tạo thành disulfur dioxide, tương đối độc và ăn mòn. Hợp chất này cũng rất dễ cháy (khả năng cháy giống như khí methan) và khi bị đốt cháy tạo ra lưu huỳnh dioxide, một loại khí độc.

==Disulfur dioxide==
SO dễ chuyển thành disulfur dioxide SO. Disulfur dioxide là phân tử phẳng với độ đối xứng C2v. Chiều dài liên kết S–O là 145,8 pm, ngắn hơn trong monomer, và độ dài liên kết S–S là 202,45 pm. Góc O–S–S là 112,7°. SO có mômen lưỡng cực là 3,17 D.
Lưu huỳnh tetrachloride

Lưu huỳnh tetrachloride là một hợp chất vô cơ với công thức hóa học SCl. Nó thường thu được dưới dạng một chất rắn màu vàng nhạt không ổn định. SF, tương ứng là một chất phản ứng ổn định, hữu ích hơn.

==Điều chế và cấu trúc==
Lưu huỳnh tetrachloride thu được bằng cách xử lý lưu huỳnh đichloride với clo ở 193 K:

Lưu huỳnh tetrachloride nóng chảy cùng với sự phân hủy ở trên -20 ℃. Cấu trúc rắn của nó là không chắc chắn.

Lưu huỳnh tetrachloride có thể có dạng SClCl, vì muối liên quan được biết đến có dạng liên kết anion không phối hợp. Trái ngược với tetrachloride này, SF là một phân tử trung hòa.

==Phản ứng==
Lưu huỳnh tetrachloride phân hủy trên -30 ℃ (243 K) thành lưu huỳnh đichloride và clo.
Lưu huỳnh tetrachloride dễ dàng bị thủy phân:
Lưu huỳnh tetrachloride phản ứng với nước, tạo ra hydro chloride và lưu huỳnh dioxide thông qua quá trình thủy phân. Thionyl chloride là một chất trung gian.
Lưu huỳnh tetrachloride còn bị oxy hóa bởi axit nitric:
Platin(IV) selenide

Platin(IV) selenide là một hợp chất vô cơ có thành phần gồm hai nguyên tố là platin và selen, có công thức hóa học PtSe. Hợp chất này là một hợp chất kim loại chuyển tiếp thuộc nhóm dichalcogenide (TMDC). Là một hợp chất thuộc nhóm dạng lớp, PtSe có thể được chia thành các lớp mỏng xuống đến ba nguyên tử dày gọi là đơn lớp.

==Tổng hợp==
Minozzi là người đầu tiên báo cáo tổng hợp thành công platin(IV) selenide từ các nguyên tố thành phần vào năm 1909. Platin(IV) selenide có thể được hình thành bằng cách làm nóng các lớp mỏng platin trong hơi khí selen ở nhiệt độ 400 ℃.

Bề mặt platin tiếp xúc với hơi selen ở nhiệt độ 270 ℃ cũng tạo thành hợp chất đơn lớp PtSe.

Ngoài các phương pháp selen hóa này, PtSe cũng có thể được tạo thành bởi sự kết tủa trong dung dịch nước của Pt(IV) được xử lý với hydro selenide hoặc bằng cách đốt nóng platin(IV) chloride với nguyên tố selen.

==Xuất hiện trong tự nhiên==
Platin(IV) selenide tồn tại trong tự nhiên dưới dạng khoáng sản có tên gọi là sudovikovit. Khoáng sản này được đặt theo tên của nhà vật lý học người Nga, N.G. Sudovikov (1903–1966). Độ cứng của khoáng vật là từ 2 đến 5⁄2. Khoáng chất sudovikovit đã được tìm thấy trong mỏ Srednyaya Padma, mỏ Velikaya Guba urani-vanadi, thuộc bán đảo Zaonezhie, Cộng hoà Karelia, thuộc Nga.
Natri hyaluronat

Natri hyaluronat là muối của natri và axit hyaluronic, một glycosaminoglycan được tìm thấy trong nhiều loại mô liên kết ở người.

== Hóa học ==
 Natri hyaluronat là muối của natri và axit hyaluronic. Nó là chuỗi polyme dài có mắt xích là đường đôi của Na-glucuronate-N-acetylglucosamine. 

== Sự xuất hiện trong tự nhiên ==
Natri hyaluronate phân tán khắp các mạng lưới ngoại bào của mô liên kết, biểu mô, và 
mô thần kinh của động vật có vú, cũng như trong màng trong giác mạc.[cần dẫn nguồn]

== Cơ chế hoạt động ==
 Natri hyaluronat có chức năng bôi trơn mô và được cho là đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa các tương tác giữa các mô cạnh nhau. Nó tạo thành một dung dịch nhớt đàn hồi trong nước. Chức năng bảo vệ cơ học cho mô (mống mắt, võng mạc) và các lớp tế bào (giác mạc, nội mô và biểu mô) là do tính nhớt cao của dung dịch, còn tính đàn hồi của dung dịch giúp hấp thụ áp lực cơ học và làm tầng đệm bảo vệ cho mô. Về chức năng tạo điều kiện cho việc chữa lành vết thương, người ta cho rằng nó hoạt động như một phương tiện vận chuyển, đưa các peptide yếu tố tăng trưởng và các protein cấu trúc khác đến nơi phản ứng. Sau đó, các chất này bị enzym phân hủy và các protein hoạt hóa được giải phóng để thúc đẩy quá trình sửa chữa mô.

== Tác dụng phụ ==
Tác dụng ngoài ý muốn tương đối hiếm khi được sử dụng để điều trị các khớp.

 Khi sử dụng trong nhãn khoa, natri hyaluronat có thể gây viêm hậu phẫu, phù nề giác mạc hoặc tăng áp lực nội nhãn ngắn.[cần dẫn nguồn]

== Lịch sử ==
 Vào cuối những năm 1970 và đầu những năm 1980, chất này đã được dùng dưới tên biệt dược Hylartin và Hylartin Vetused trong các thử nghiệm lâm sàng của con người và thú y (ngựa đua) để điều trị viêm thoái hóa khớp. Hyaluronat natri lần đầu tiên bán trên thị trường được phát triển bởi Endre Alexander Balazs dưới nhãn biệt dược Healon, sản xuất bởi Pharmacia AB ở Thụy Điển vào năm 1980.
Platin(IV) fluoride

Platin(IV) fluoride, hay platin tetrafluoride là một hợp chất vô cơ có thành phần gồm hai nguyên tố là platin và flo, có công thức hóa học được quy định là PtF. Hợp chất này tồn tại dưới dạng là một chất rắn màu đỏ cam, phản ứng với nước, có tính chất của platin(IV) trong hình học phối hợp bát diện.

==Điều chế==
Hợp chất này được Henri Moissan báo cáo lần đầu bởi sự tráng florin của kim loại platin với sự hiện diện của hydro fluoride. Có một phương pháp tổng hợp hiện đại liên quan đến phương thức nhiệt phân của platin(VI) fluoride.

==Phản ứng==
Dung dịch của hợp chất platin(IV) fluoride trong nước có màu nâu đỏ, nhưng nó nhanh chóng phân hủy, giải phóng nhiệt và tạo thành một chất kết tủa platin(IV) oxit dạng ngậm nước và axit hexafloroplatinic(IV). Khi đun nóng ở nhiệt độ cao, platin(IV) fluoride sẽ phân hủy thành kim loại platin và flo. Khi được đun nóng và tiếp xúc với thủy tinh, khí silic tetrafluoride sẽ được tạo thành cùng với kim loại.

Platin(IV) fluoride có thể tạo thành sản phẩm cộng với selen tetrafluoride và brom trifluoride. Các sản phẩm cộng với dạng tinh thể dễ bay hơi cũng được hình thành kết hợp với BF, PF, BCl và PCl.
Silic tetrabromide

Silic tetrabromide là một hợp chất vô cơ có thành phần gồm hai nguyên tố silic và brom, với công thức hóa học được quy định là SiBr. Hợp chất này tồn tại dưới dạng chất lỏng không màu, và có mùi hôi do khuynh hướng thủy phân đi kèm với sự giải phóng hydro bromide. Các tính chất chung của silic tetrabromide rất giống với hợp chất silic tetrachlorrua thường được sử dụng phổ biến.

==Tổng hợp==
Silc tetrabromide được tổng hợp bằng phản ứng của silic với hydro bromide ở nhiệt độ 600 °C.
Si + 4 HBr → SiBr + 2 H

Các sản phẩm phụ bao gồm dibromosilane (SiHBr) và tribromosilane (SiHBr).

Si + 2 HBr → SiHBr

Si + 3 HBr → SiHBr + H

==Sử dụng==
Do có tính chất tương tự với hợp chất silic tetrachlorrua, hợp chất này có rất ít ứng dụng. Sự phân huỷ của SiBr có lợi ích là là, lắng đọng silic với tốc độ nhanh hơn so với SiCl, tuy nhiên SiCl thường được ưa dùng hơn do có độ tinh khiết cao. Sự nhiệt phân của hợp chất này tiếp theo là xử lý với amonia và silic nitride tạo thành lớp phủ, tất cả tạo thành một hợp chất cứng ứng dụng làm làm gốm sứ, vật liệu trám và sản xuất nhiều công cụ cắt.
Petar Nadoveza

Petar Nadoveza (9 tháng 4 năm 1942 – 19 tháng 3 năm 2023
) là một cầu thủ bóng đá người Croatia.

==Đội tuyển bóng đá quốc gia Nam Tư==
Petar Nadoveza thi đấu cho đội tuyển bóng đá quốc gia Nam Tư từ năm 1967.

==Thống kê sự nghiệp==
!Tổng cộng||1||0

==Liên kết ngoài==
- National Football Teams
Nickel(II) fluoride

Niken(II) fluoride là một hợp chất hóa học vô cơ, có thành phần chính là hai nguyên tố niken và flo, với công thức hóa học được quy định là NiF. Hợp chất này là một hợp chất ion của niken và flo, tồn tại dưới hình dạng những tinh thể màu hơi vàng đến xanh lá. Không giống như nhiều hợp chất fluoride khác, niken(II) fluoride rất có tính ổn định trong không khí.

==Điều chế==
Niken(II) fluoride được điều chế bằng cách cho hợp chất niken(II) chloride dạng khan tác dụng với khí flo ở nhiệt độ 350 ℃:

Phản ứng tương tự của hợp chất coban(II) chloride dẫn đến quá trình oxy hóa coban, trong khi đó niken vẫn ở trạng thái oxy hóa +2 sau quá trình flo hóa vì trạng thái oxy hóa +3 không ổn định. Chloride dễ bị oxy hóa hơn niken(II). Đây là một phản ứng thế halogen điển hình, trong đó một halogen cộng với hợp chất halogen có ít hoạt tính hơn làm cho halogen đó hoạt động bị giảm đi hoạt tính và hợp chất chứa gốc halogen trở nên hoạt tính hơn.

Hợp chất niken(II) fluoride cũng được sản xuất khi khí flo phản ứng với kim loại niken.

==Hợp chất khác==
- NiF tác dụng với NH tạo ra một số hợp chất amin, như chất rắn màu lục NiF·NH·HO, tinh thể màu lục nhạt 5NiF·6NH·8HO (không tan trong nước lạnh, phản ứng với nước nóng), chất rắn có màu gần giống với kim loại NiF·3NH, chất rắn màu xanh dương NiF·5NH·HO hay chất rắn màu chàm NiF·6NH (tan ít trong nước).
- NiF tác dụng với NH tạo ra muối đihydrazin NiF·2NH·3HO là tinh thể màu lục lam, có tính nổ; khối lượng riêng ở là 3,0124 g/cm³, NiF·2,6NH và NiF·3NH đều là chất rắn màu đỏ tím.
- NiF còn tạo một số hợp chất với CS(NH), như NiF·4CS(NH) là chất rắn màu xanh dương đậm.
Ouranopithecus

Ouranopithecus là chi vượn lớn Eurasia tiền sử, gồm hai loài. Một là "Ouranopithecus macedoniensis" vào cuối Miocen muộn (9.6-8.7 Ma) tìm thấy ở Hy Lạp năm 1974, và thứ hai là "Ouranopithecus turkae", cũng thuộc Miocen muộn (8.7-7.4 Ma) tìm thấy ở Thổ Nhĩ Kỳ năm 2007.

== Đặt tên ==
Tên loài được đặt theo tiếng Hy Lạp Οὐρανός, "Ouranos" nghĩa là "bầu trời", và tiếng Hy Lạp cổ πίθηκος, "píthēkos" nghĩa là "khỉ", hợp lại là ""khỉ trời"".

== Phân loại ==
Dựa trên cấu trúc răng và mặt của "O. macedoniensis", đã có gợi ý rằng "Ouranopithecus" thực sự là một "dryopithecine". Tuy nhiên, nó có lẽ liên quan chặt chẽ hơn với Ponginae.

Một số nhà nghiên cứu xem "Ouranopithecus" là tổ tiên chung cuối cùng của người và vượn, và là tiền thân cho "australopithecine" và người, mặc dù điều này rất gây tranh cãi và không được chấp nhận rộng rãi. Đúng là "O. macedoniensis" cổ có các đặc điểm giống với một số hominin sớm (như xoang trán, hốc trán), nhưng chúng gần như chắc chắn là các loài không có liên quan chặt chẽ. Nó được gợi ý rằng đó có thể là một đồng dạng của "Graecopithecus freybergi", mặc dù có thể không có đủ dữ liệu để hỗ trợ sự đồng dạng này.

== Xem thêm ==
- Tiến trình tiến hóa loài người
- Danh sách các hóa thạch tiến hóa của con người
== Liên kết ngoài ==
- Human Timeline (Interactive) – Viện Smithsonian, Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia Hoa Kỳ (August 2016).
Kali ferrocyanide

Kali ferrocyanide, hay "kali hexacyanoferrat(II)" là một hợp chất vô cơ với công thức hóa học KFe(CN). Trihydrat cũng được biết đến. Nó là một muối kali của phức Fe(CN). Muối này tạo ra các tinh thể đơn nghiêng màu vàng chanh.

==Tổng hợp==
===Sản xuất hiện đại===
Kali ferrocyanide được sản xuất công nghiệp từ axit xianhydric, sắt(II) chloride, và calci hydroxide, để tạo thành CaFe(CN)·11HO. Dung dịch này sẽ được cho phản ứng với muối kali để tạo thành muối hỗn hợp calci-kali CaKFe(CN), và sau đó cho phản ứng với kali cacbonat để tạo sản phẩm cuối cùng.

===Sản xuất tiền hiện đại===
Trước đó, muối này được tạo ra từ các nguồn cacbon hữu cơ có chứa nitơ, sắt vụn, và kali cacbonat. Các nguồn nitơ và cacbon là sừng bị rạn nứt, phế liệu da, nội tạng, hoặc máu khô.

==Ứng dụng==
Kali ferrocyanide có nhiều ứng dụng đặc thù trong công nghiệp. Nó và muối natri tương ứng được sử dụng rộng rãi như các chất chống ăn mòn cho muối đường và muối ăn. Kali và natri ferrocyanide cũng được sử dụng trong việc tinh chế thiếc và tách đồng từ quặng molybden. Kali ferrocyanide được sử dụng trong sản xuất rượu vang và axit citric.