Cuộc tấn công Hulapole năm 2025

Cuộc tấn công Huliaipole năm 2025 ("Huliaipole offensive") là một chiến dịch quân sự do phía Nga phát động nằm trong khuôn khổ mặt trận phía Đông Nam của cuộc xung đột Nga và Ukraina với các cuộc giao tranh giữa Lực lượng vũ trang Nga và Lực lượng vũ trang Ukraina nhằm giành quyền kiểm soát thành phố Huliaipole thuộc tỉnh Zaporizhzhia của Ukraina và khu vực lân cận phía bắc. Cuộc tấn công đã bắt đầu khai chiến vào ngày 11 tháng 9 năm 2025 với trọng tâm nhắm vào thị trấn chiến lược Huliaipole. Vào cuối tháng 11 năm 2025, quân đội Nga đã gia tăng áp lực đáng kể lên khu vực này, áp dụng các chiến thuật mới nhằm bao vây và cô lập trung tâm hậu cần quan trọng của Ukraina. Theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh ("ISW"), quân đội Nga đang áp dụng chiến thuật vây bọc khi cố gắng cô lập Huliaipole từ phía bắc đồng thời duy trì đà tiến từ hướng đông bắc và phía đông. Địa hình khu vực xung quanh chủ yếu là thảo nguyên bằng phẳng, rộng mở, thiếu rừng và các công sự đô thị, khiến việc phòng thủ trở nên khó khăn đối với lực lượng Ukraina. Tuy vậy theo phía Ukraina thì họ vẫn chống trả hiệu quả đẩy Nga lâm vào tình thế tiến chậm, tổn thất lớn mà theo ông Vladyslav Voloshyn cho biết 150 lính Nga thiệt mạng mỗi ngày tại khu vực Huliaipole, chiếm một nửa số thương vong hàng ngày của Nga trên mặt trận phía nam.

== Bối cảnh ==
Huliaipole (phiên âm tiếng Việt: ""Hu-li-ai-pô-lê"") là một thị trấn nằm ở phía đông tỉnh Zaporizhzhia, từ lâu thị trấn này đã được coi là một ""pháo đài"" kiên cố bảo vệ miền trung Ukraina trong suốt nhiều thế kỷ. Trong cuộc xung đột hiện tại năm 2025, thị trấn thành trì này đóng vai trò là một trung tâm hậu cần chiến lược. Từ đó Huliaipole đã là một thành phố tiền tuyến kể từ giai đoạn đầu của cuộc xâm lược quy mô toàn diện của Nga bắt đầu tư năm 2022, với đường tiếp xúc nằm đình trệ ngay phía nam thành phố. Thành phố đã hứng chịu các đợt pháo kích dữ dội trong những năm sau đó. Tính đến cuối năm 2025, Nga cho biết đã kiểm soát khoảng 3/4 diện tích lãnh thổ tỉnh Zaporizhzhia và do đó, chiến tuyến đã mở rộng đáng kể và chỉ còn cách thủ phủ hành chính Zaporizhzhia khoảng 40km. Dân số Huliaipole từ 20.000 người trước xung đột hiện chỉ còn lại vài trăm người bám trụ. Những người dân Huliaipole quyết định ở lại đã phải chuyển xuống sinh sống dưới lòng đất trong các tầng hầm. Theo ông Ivan Fedorov, Thống đốc tỉnh Zaporizhzhia, chỉ còn khoảng 500 thường dân ở lại Huliaipole tính đến cuối năm 2025.
== Chiến sự ==
Sau khi Nga chiếm được Velyka Novosilka vào tháng 1 năm 2025, lực lượng Nga tiếp tục tiến về phía tây hướng tới vùng Dnipropetrovsk. Mãi đến ngày 1 tháng 9 năm 2025, quân đội Nga đã chiếm giữ ngôi làng Komyshuvakha, nằm tại giao điểm biên giới của các tỉnh Donetsk, Dnipropetrovsk và Zaporizhzhia. Lực lượng vũ trang Nga bắt đầu tiến về phía tây từ các vị trí dọc theo biên giới hành chính của tỉnh Donetsk vào vùng Dnipropetrovsk, chiếm giữ các làng Sosnivka và Ternove vào ngày 12 tháng 9 năm 2025. Ngày 13 tháng 9 năm 2025, Nga tuyên bố lực lượng của họ đã chiếm làng Novomykolaivka. Xa hơn về phía nam, lực lượng Nga cũng bắt đầu tiến về phía tây của Velyka Novosilka vào vùng ngoại ô đông bắc của tỉnh Zaporizhzhia bằng việc kiểm soát Olhivske. Các cuộc tấn công liên tục của Nga về phía tây dọc theo con đường Huliaipole–Velyka Novosilka từ đó đã tạo đà chiếm giữ Novoivanivka vào ngày 19 tháng 9 năm 2025, theo phía Ukraina cáo buộc máy bay không người lái của Nga đã tấn công một chiếc xe dân sự ở Huliaipole giết chết một cặp vợ chồng. Tại phía đông Dnipropetrovsk, Lữ đoàn bộ binh cơ giới số 36 Nga đã cắm cờ tại nhiều địa điểm ở Berezove, nằm ở phía tây Ternove. Trong tuần cuối cùng của tháng 9 năm 2025, lực lượng Nga đã gia tăng kiểm soát quanh Berezove khi chiếm giữ Kalynivske và Stepove nhưng phía Ukraina đã bác bỏ.

Vào đầu tháng 10 năm 2025, các đơn vị xung kích Nga đã đạt được thêm những bước tiến về phía tây với việc chiếm giữ Verbove. Các cuộc tiến công đồng thời bắt đầu ở phía bắc Malynivka, vị trí mà lực lượng Nga đã có thể tiến vào phía đông Poltavka. Ngày 7 tháng 10 năm 2025, các đơn vị thuộc Lữ đoàn cơ giới 141 của Ukraina đã phát động một cuộc phản công sấm sét ở phía đông Dnipropetrovsk để hoàn thành tái chiếm Sosnivka và Sichneve. Tại đông bắc Zaporizhzhia, quân Nga đã tiến vào Novovasylivske và Novohryhorivka. Tuần tiếp theo, lực lượng Nga chiếm làng Oleksiivka nằm ở phía bắc Verbove. Một đợt đẩy quân của Nga về phía tây Verbove đã dẫn đến việc chiếm Pryvillia từ đó đã tiếp cận sông Yanchur ("Янчул"). Trong khi đó, tại Poltavka, quân Nga đã kiểm soát hoàn toàn ngôi làng vào ngày 19 tháng 10 năm 2025. Các đoạn phim đã được định vị địa lý chỉ ra rằng lực lượng Nga đã thiết lập một đầu cầu qua sông Yanchur với việc chiếm giữ Zlahoda (trước đây là Pershotravneve). 

Trong tuần cuối cùng của tháng 10 năm 2025, quân đội Nga đã dọn dẹp các khu định cư Pavlivka, Pryvilne và Krasnohirske, tất cả đều nằm ở bờ phải sông Yanchur. Xa hơn về phía bắc, binh lính của Lữ đoàn bộ binh cơ giới số 36 Nga đã giương cờ Nga trên các làng Vyshneve và Novooleksandrivka, cho thấy các nơi này đã nằm dưới sự kiểm soát của Nga. Một tuần sau đó, lực lượng Nga giành được đầu cầu thứ hai qua sông Yanchur với việc chiếm Uspenivka. Trong những ngày tiếp theo, các đơn vị Nga thuộc Lữ đoàn bộ binh cơ giới số 37 đã san bằng chiến tuyến dọc theo bờ trái sông Yanchur sau khi chiếm làng Rybne. Do sương mù dày đặc và áp lực gia tăng, lực lượng Ukraina đã rút khỏi các khu định cư Nove, Novomykolaivka, Novouspenivske, Okhotnyche và Solodke ở đông Zaporizhzhia. Tổng tư lệnh Ukraina Oleksandr Syrskyi thừa nhận tình hình tại khu vực Huliaipole đã xấu đi khi lực lượng Nga ""vượt trội về quân số"" chiếm được ba khu định cư và giao tranh tại Rivnopillia ("Рівнопілля"/"Пологівський район") và Yablukove ("Яблукове").

Vào tháng 11 năm 2025, các mũi tấn công của Nga bắt đầu khoét sâu vào chiến tuyến Zaporizhzhia. Trung tướng Ihor Romanenko, cựu Phó Tổng tham mưu trưởng các lực lượng vũ trang Ukraina cho biết Nga đã triển khai lực lượng để tấn công vào sườn phía tây từ hơn một tháng trước đó. Hàng chục nghìn binh sĩ Nga đã được huy động để tiến công, chiếm giữ nhiều ngôi làng và áp sát Huliaipole. Quân đội Ukraina đã rút khỏi Rivnopillia vào ngày 12 tháng 11 năm 2025. Ngày ngày 13 tháng 11 năm 2025, DeepStateMap cho thấy lực lượng Nga đã kiểm soát Rivnopillia và Yablukove nằm ở phía đông bắc Huliaipole. Việc chiếm được Rivnopillia đã cho lực lượng Nga không gian tác chiến để tiến công thành phố Huliaipole từ phía bắc. Kết quả của cuộc rút lui này là giao tranh đã đến gần hơn đáng kể với bản thân Huliaipole và những cư dân còn lại bắt đầu sơ tán khẩn cấp. Ông Vladyslav Voloshyn báo cáo rằng lực lượng Ukraina đang giao tranh với quân Nga ở phía tây Solodke và đã ngăn chặn đà tiến của Nga về phía Varvarivka. Xa hơn nữa về phía mạn bắc, lực lượng Nga đã xuyên thủng tuyến phòng thủ của Ukraina qua làng Yehorivka. Các đơn vị Nga được nhìn thấy đã vẫy cờ tại khu định cư lân cận Danylivka, từ kết quả này, họ đã cắt đứt đường cao tốc T-0401 Pokrovske–Huliaipole. Hướng về phía Pokrovske, Lữ đoàn bộ binh cơ giới số 36 Nga đã kiểm soát Zelenyi Hai vào ngày 17 tháng 11 năm 2025.

Theo dữ liệu từ DeepState, tính đến cuối tháng 11 năm 2025, các đơn vị Nga đã rút ngắn khoảng cách đến thị trấn xuống còn 4km để đưa Huliaipole vào tầm bắn của súng cối và đối mặt với nguy cơ bị bao vây một phần. Hình ảnh định vị ngày 20 tháng 11 năm 2025 xác nhận lực lượng Nga mà cụ thể là Sư đoàn bộ binh cơ giới số 114 đã giành quyền kiểm soát làng Vesele nằm ở phía đông Huliaipole. Thống đốc Ivan Fedorov tuyên bố vào ngày 20 tháng 11 năm 2025 rằng chính quyền khu vực đã bắt đầu sơ tán thường dân khỏi Huliaipole với tốc độ khoảng 10 đến 20 người mỗi ngày. Vào thời điểm thông báo, ước tính còn khoảng 400 người vẫn ở trong thành phố. Trong ngày 21 tháng 11 năm 2025, lực lượng Nga đã cố gắng tiến công vào các vị trí của Ukraina gần Yablukove và Rivnopilia. Ngày 21 tháng 11 năm 2025, lực lượng Nga tiến vào thị trấn lân cận Zatyshshia ("Затишшя"/"Пологівський район"), nơi họ bị lực lượng phòng vệ Ukraina tiêu diệt, cùng ngày này, quân Nga thả 24 quả bom lượn xuống Huliaipole, trong khi các cuộc giao tranh tiếp diễn tại Rivnopillia, Solodke, Vesele ("Веселе"/"Гуляйпільська міська громада"), Vysoke, ("Високе"/"Пологівський район") và Zelenyi Hai ("Зелений Гай"/"Гуляйпільська міська громада").

Ngày 27 tháng 11 năm 2025, ông Vladyslav Voloshyn, phát ngôn viên Bộ tư lệnh Tác chiến miền Nam quân đội Ukraina cho biết lực lượng nước này gần đây phải bố trí lại phòng tuyến tại mặt trận Huliaipole ở tỉnh Zaporizhzhia trước sức ép từ Nga. Tuy nhiên, một đơn vị triển khai ở đông bắc Huliaipole đã tự ý rút lui mà không xin phép, khiến tuyến phòng thủ Ukraine bị hở sườn. Tận dụng tình hình này và thời tiết xấu, quân đội Nga đã đánh thọc sườn lực lượng phòng thủ. Tổng thống Vladimir Putin trong ngày 27 tháng 11 năm 2025 tuyên bố cánh quân Đông đã xuyên thủng phòng tuyến Ukraina và tiến nhanh chóng ở phía bắc tỉnh Zaporizhzhia, gần ranh giới với tỉnh Dnipropetrovsk. Ông Putin cho biết lực lượng Nga đang áp sát thành phố Huliaipole và hiện chỉ cách đô thị này chưa đầy 2 km. Tin tức ngày 29 tháng 11 năm 2025 dẫn kênh Readovka (thân Nga) thì quân đội Nga bắt đầu cuộc tấn công vào Huliaipole khiến trật tự trở nên hỗn loạn, các đơn vị thuộc Tập đoàn quân Cận vệ số 5 Nga đã đột nhập vào thành phố từ cả phía bắc và phía đông, nhóm đồn trú của quân Ukraina không thể tập trung lực lượng phòng thủ dọc theo bờ sông Gaichur, vì Huliaipole bị chia cắt bởi tuyến đường thủy này. Ở phía bắc Huliaipole, quân đội Nga đang hối hả chuẩn bị đột phá tuyến phòng thủ chung dọc theo sông Gaichur ở nam Donbas. Các lực lượng tiền phương của Nga đã phát triển trên một mặt trận rộng lớn xử trí các vị trí phòng thủ của Ukraina dọc theo hầu hết chiều dài của con sông giữa Pokrovske và Huliaipole. Ở phía bắc Orekhov, quân Ukraina đã tập hợp được một lực lượng nhất định, đủ sức chống lại các cuộc tấn công của Nga vào tuyến phòng thủ của họ dọc theo sông Gaichur.

== Phân tích ==
Khu vực Huliaipole từng là một trong những phần ổn định nhất của chiến tuyến, nơi không chứng kiến bất kỳ sự dịch chuyển nào kể từ những tháng đầu tiên của cuộc chiến quy mô toàn diện. Một cục diện mới ở hướng này đã xuất hiện vào năm 2025 khi quân đội Nga bắt đầu tiến về phía tây từ tỉnh Donetsk ở phía đông hướng tới Huliaipole, thay vì tấn công trực diện từ phía nam. Phần lớn các công sự phòng thủ của Ukraina được xây dựng để chống lại các cuộc tấn công từ phía nam. Theo "The Kyiv Independent", các bước tiến của Nga ở phía bắc Huliaipole có thể dẫn đến việc Nga vu hồi tuyến phòng thủ chính của Ukraina tại tỉnh Zaporizhzhia với khả năng tạo đà đẩy quân về phía thành phố Zaporizhzhia vào năm 2026. Vladyslav Voloshyn nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của Huliaipole như một trung tâm vận tải và hậu cần giữa Pokrovske và thủ phủ vùng Zaporizhzhia. Nga đã áp dụng các chiến thuật mới và tận dụng điều kiện môi trường để đạt được lợi thế bao gồm việc lợi dụng thời tiết màn sương và địa hình để các đơn vị nhỏ của Nga ("Biệt kích Nga") di chuyển dưới màn sương mù dày đặc, lợi dụng địa hình thấp và tán cây để tránh sự phát hiện của máy bay không người lái (UAV) trinh sát Ukraina. Thời tiết xấu và mưa cũng làm giảm hiệu quả trinh sát của phía Ukraina khi thời tiết xấu, mưa và sương mù, đã khiến trinh sát UAV của Ukraine kém hiệu quả hơn nhiều. Nga còn sử dụng các robot có bánh xe gắn bom khói để tạo ra màn khói dày đặc, che chắn cho lực lượng bộ binh tiến công. 

Nga tiếp tục tận dụng lợi thế vốn có của mình khi vẫn dùng hỏa lực áp đảo như sử dụng bom lượn, tên lửa và bom hạng nặng có tầm bay xa, nằm ngoài khả năng đánh chặn của phòng không Ukraina để phá hủy các công sự phòng ngự của Ukraina tại nơi đây. Nga còn đang tâm thực hiện chiến dịch tập kích liên tục vào các tuyến đường bộ, đường cao tốc và đường sắt nhằm cắt đứt nguồn tiếp tế mặt đất của Ukraina tại khu vực Huliaipole và Velykomykhailivka. Người phát ngôn Lực lượng Phòng vệ miền Nam Ukraina Vladyslav Voloshyn nói với "ABC News" rằng Nga đã thực hiện hơn 400 cuộc pháo kích mỗi ngày vào các vị trí của Ukraina. Truyền thông Ukraina cho biết đã có một thường dân 56 tuổi đã bị giết bởi máy bay không người lái FPV của Nga tại Huliaipole. Các nhà phân tích quân sự quốc tế và Ukraina đã đưa ra những nhận định bi quan về tình hình tại Huliaipole. Ông Nikolay Mitrokhin (Đại học Bremen) cảnh báo Huliaipole có thể thất thủ nhanh chóng mà không cần giao tranh lớn và dự báo đến giữa tháng 12 năm 2025, Nga có thể bao vây 2/3 thị trấn, buộc Ukraina phải phản công giải vây. Nghị sĩ Ukraina Mariana Bezuhla và các nhà quan sát khác chỉ trích sự chậm trễ trong việc ra quyết định của các chỉ huy quân sự Kiev, cho rằng việc giữ quân quá lâu để giành lại các thôn xóm nhỏ đã khiến lực lượng bị tiêu hao vô ích, dẫn đến việc thị trấn bị hở sườn và san phẳng. Blogger quân sự Serhiy Sternenko cảnh báo Ukraina đang tiến tới một thảm họa quy mô chiến lược có thể ảnh hưởng đến quyền tự chủ của đất nước.
== Xem thêm ==
- Trận Vuhledar
- Trận Dobropillia
- Trận Pokrovsk
- Nga tiến chiếm Zaporizhzhia
- Chiến dịch miền Nam Ukraina