hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Bù Đốp (huyện)

Bù Đốp là một huyện cũ nằm ở phía bắc tỉnh Bình Phước, Việt Nam.

==Địa lý==
Huyện Bù Đốp nằm ở phía bắc tỉnh Bình Phước, có vị trí địa lý:
- Phía đông và phía nam giáp huyện Bù Gia Mập
- Phía tây giáp huyện Lộc Ninh và Campuchia
- Phía bắc giáp Campuchia.

Huyện Bù Đốp có địa hình chuyển tiếp, địa hình tương đối bằng phẳng ít dốc, độ cao dao động từ 90 – 150 m.

==Hành chính==
Huyện Bù Đốp có 7 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Thanh Bình (huyện lỵ) và 6 xã Thanh Hoà, Phước Thiện, Tân Thành, Tân Tiến, Hưng Phước, Thiện Hưng.

==Lịch sử==
Ngày 31 tháng 8 năm 1915, Thống đốc Nam Kỳ ban hành Nghị định thành lập quận Bù Đốp thuộc tỉnh Thủ Dầu Một.

Ngày 7 tháng 5 năm 1926, quận Bù Đốp bị sáp nhập vào quận Hớn Quản.

Nhưng ngày 3 tháng 5 năm 1928, lại được lập lại, bao gồm cả quận Tường An bị giải thể.

Năm 1938, quận Bù Đốp có 1 tổng Phước Lễ với 6 làng người dân tộc thiểu số và 1 làng người Kinh.

Từ năm 1956, quận Bù Đốp thuộc tỉnh Phước Long.

Năm 1961, quận Bù Đốp được đổi tên là quận Bố Đức với 5 tổng, 5 xã, 22 ấp. Quận lỵ đặt tại xã Phước Lục, tổng Phước Lễ.

Năm 1976, quận Bố Đức trở lại tên cũ là huyện Bù Đốp, thuộc tỉnh Sông Bé.

Ngày 11 tháng 3 năm 1977, huyện Bù Đốp sáp nhập với hai huyện Phước Bình và Bù Đăng thành huyện Phước Long thuộc tỉnh Sông Bé.

Ngày 9 tháng 2 năm 1978, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 34-CP. Theo đó, chuyển 5 xã: Thiện Hưng, Hưng Phước, Tân Hòa, Tân Tiến và Bù Tam thuộc huyện Phước Long về huyện Lộc Ninh vừa tái lập.

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, huyện Lộc Ninh thuộc tỉnh Bình Phước vừa được tái lập.

Ngày 20 tháng 2 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 17/2003/NĐ-CP. Theo đó, tái lập huyện Bù Đốp trên cơ sở tách 5 xã: Hưng Phước, Tân Tiến, Tân Thành, Thanh Hòa và Thiện Hưng.

Sau khi tái lập, huyện Bù Đốp có 37.750,48 ha diện tích tự nhiên và 45.253 người, gồm 5 xã nói trên. Huyện lỵ đặt tại xã Thanh Hòa.

Ngày 16 tháng 5 năm 2005, Chính phủ ban hành Nghị định 60/2005/NĐ-CP. Theo đó:
- Thành lập xã Phước Thiện trên cơ sở 13.581,20 ha diện tích tự nhiên và 3.313 người của xã Hưng Phước
- Thành lập thị trấn Thanh Bình (thị trấn huyện lỵ huyện Bù Đốp) trên cơ sở 1.608,40 ha diện tích tự nhiên và 7.643 người của xã Thanh Hòa.

Huyện Bù Đốp có 1 thị trấn và 6 xã như hiện nay.
Cơ sở (Euclid)

Cơ sở (tiếng Anh: Elements, tiếng Hy Lạp cổ: Στοιχεῖα) là một tác phẩm chính luận Toán học, gồm có 13 cuốn sách nhỏ được viết bởi nhà toán học người Hy Lạp Euclid ở Alexandria, Vương quốc Ptolemy vào thế kỉ thứ 3 trước Công nguyên. Tác phẩm này ghi chép lại nhiều định nghĩa (gồm phép dựng hình và các định lý) và các chứng minh toán học cho các mệnh đề; đề cập đến các đối tượng trong hình học phẳng và không gian mà sau này được gọi là hình học Euclid, những nền móng cơ bản của lý thuyết số và sự hữu tỉ của một phân thức. Bộ sách này cũng đồng thời là một trong các tác phẩm toán học lớn còn tồn tại đến ngày nay, góp những viên gạch nền móng cho sự phát triển của logic và khoa học hiện đại mà phải tới thế kỉ XIX, người ta mới chỉ ra các sai lầm về mặt tư duy.

Bộ Cơ sở của Euclid được đánh giá là cuốn sách giáo khoa thành công và gây ảnh hưởng nhất từng được tạo ra. Đây cũng là một trong những công trình toán học sớm nhất được in sau khi kĩ thuật in được tìm ra và chỉ đứng sau Kinh Thánh về số lượng ấn bản đã được phát hành kể từ khi được in lần đầu vào năm 1482. Trong hàng thế kỉ, khi mà bộ bốn môn gồm số học, hình học, âm nhạc và thiên văn học chiếm phần lớn chương trình học của các sinh viên tại đại học, một vài phần của bộ Cơ sở này là bắt buộc phải nhớ đối với tất cả các sinh viên theo học. Cho tới trước thế kỉ thứ 20, khi mà nội dung của bộ sách này được dạy một cách đại trà thông qua các bộ sách giáo khoa của từng trường, khi đó người ta không còn coi nội dung của Cơ sở là thứ mà tất cả các học sinh đều đã học nữa. 

== Những nguyên lý đầu tiên ==
Trong công trình của mình tại "Quyển 1", Euclid đưa vào 23 định nghĩa như điểm, đường thẳng và mặt phẳng, năm định đề ("postulate") và năm tiên đề ("common notion"), sau này cả hai loại đều được gọi là tiên đề ("axiom").

Các định đề trong quyển I:
1. Qua hai điểm bất kì, luôn luôn vẽ được một đường thẳng.
2. Đường thẳng có thể kéo dài ra vô tận.
3. Với tâm bất kì và bán kính bất kì, luôn luôn vẽ được một đường tròn.
4. Mọi góc vuông đều bằng nhau.
5. Nếu hai đường thẳng tạo với một đường thẳng thứ ba hai góc trong cùng phía có tổng nhỏ hơn 180 thì chúng sẽ cắt nhau về phía đó.

Các tiên đề trong quyển I:
1. Hai cái cùng bằng cái thứ ba thì bằng nhau.
2. Thêm những cái bằng nhau vào những cái bằng nhau thì được những cái bằng nhau.
3. Bớt đi những cái bằng nhau từ những cái bằng nhau thì được những cái bằng nhau.
4. Trùng nhau thì bằng nhau.
5. Toàn thể lớn hơn một phần.

== Liên kết ngoài ==
- Euclid và Cơ sở của hình học – Ngô Bảo Châu, Richard Fitzpatrick tại website hocthenao.vn
Bất biến (toán)

Khi làm việc trên một phạm trù, một bài toán cơ bản đặt ra là phân loại các vật trong phạm trù đó. Việc phân loại này dựa trên khái niệm đẳng cấu (isomorphism) giữa hai vật: Hai vật được coi là như nhau nếu tồn tại một đẳng cấu giữa chúng. Vậy cho hai vật bất kì, làm thế nào để biết chúng có đẳng cấu hay không ? Đây là một câu hỏi rất khó. Người ta tìm cách làm mềm chúng dựa trên khái niệm bất biến.

==Định nghĩa==
Một tính chất P của một vật A trong phạm trù C gọi là bất biến nếu như mọi vật đẳng cấu với nó đều có tính chất P.

Như vậy, khi phân loại các vật, nếu vật A có tính chất P còn vật B không có tính chất P ta biết ngay vật B không cùng kiểu với vật A. Việc tìm và nghiên cứu các bất biến trong một phạm trù cụ thể là một việc làm rất cơ bản trong toán học.

==Ví dụ ==
- Trong phạm trù các tập, tính đếm được là một bất biến.
- Trong phạm trù các không gian vectơ, tính hữu hạn chiều là một bất biến.
- Trong phạm trù Top, các khái niệm compact, liên thông, Hausdorff, khả ly, nhóm đồng điều... là các bất biến.
- Trong phạm trù các đa tạp khả vi, nhóm đối đồng điều De Rham là một bất biến ngay cả khi ta xem các cấu xạ là các ánh xạ liên tục (dĩ nhiên nó là bất biến khi coi các cấu xạ là các ánh xạ trơn).
Kiểu dáng công nghiệp

Kiểu dáng công nghiệp là hình dáng bên ngoài của sản phẩm, được thể hiện bằng đường nét, hình khối, màu sắc hoặc sự kết hợp những yếu tố đó, có tính mới đối với thế giới và dùng làm mẫu để chế tạo sản phẩm công nghiệp hoặc thủ công nghiệp.

==Giải thích==
- Hình dáng bên ngoài của sản phẩm là phần sản phẩm có thể nhận biết được bằng các giác quan (chủ yếu là mắt) trước khi kiểm nghiệm sản phẩm.
- Tính mới của kiểu dáng được xác định đối với cơ quan nhận đăng ký sở hữu công nghiệp:
- Khác biệt cơ bản với các kiểu dáng công nghiệp đã được mô tả trong các đơn nộp cho cơ quan sở hữu công nghiệp
- Khác biệt cơ bản với các kiểu dáng công nghiệp tương tự đã được công bố trong các nguồn thông tin như nguồn thông tin liên quan đến bảo hộ kiểu dáng công nghiệp ở nước ngoài, các nguồn thông tin khác
- Chưa được bộc lộ công khai ở trong và ngoài nước tới mức căn cứ vào đó, chuyên gia có trình độ trung bình trong lĩnh vực tương ứng có thể thực hiện được kiểu dáng công nghiệp đó.
- Kiểu dáng công nghiệp phải có tính khả thi trong việc làm mẫu để chế tạo hàng loạt bằng công nghiệp hoặc thủ công nghiệp.
- Không được công nhận là kiểu dáng công nghiệp khi:
- Hình dáng bên ngoài của sản phẩm được tạo ra một cách dễ dàng đối với chuyên gia có trình độ trung bình thuộc lĩnh vực tương ứng
- Hình dáng bên ngoài do đặc tính kỹ thuật bắt buộc phải có
- Hình dáng bên ngoài của các công trình xây dựng
- Hình dáng các sản phẩm chỉ có giá trị thẩm mỹ

==Đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp==
Đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp tại Việt Nam phải bao gồm tối thiểu các tài liệu sau đây:
Đơn yêu cầu cấp Văn bằng bảo hộ (Theo mẫu)
Tài liệu, mẫu vật, thông tin thể hiện đối tượng sở hữu công nghiệp đăng ký bảo hộ (Bản mô tả kiểu dáng công nghiệp, bộ ảnh chụp và/hoặc bản vẽ kiểu dáng)
Giấy uỷ quyền, nếu đơn nộp thông qua đại diện;
Tài liệu chứng minh quyền đăng ký, nếu người nộp đơn thụ hưởng quyền đó của người khác;
Tài liệu chứng minh quyền ưu tiên, nếu có yêu cầu hưởng quyền ưu tiên;
Chứng từ nộp phí, lệ phí.

2. Thời hạn bảo hộ.
Bằng độc quyền kiểu dáng công nghiệp có hiệu lực từ ngày cấp và kéo dài đến hết năm năm kể từ ngày nộp đơn, có thể gia hạn hai lần liên tiếp, mỗi lần năm năm.

==Xem thêm==
- Luật sở hữu trí tuệ Việt Nam
- Thương hiệu
- Mỹ thuật công nghiệp

==Liên kết ngoài==
- Kiểu dáng công nghiệp trên trang Cục Sở hữu Trí tuệ Việt nam
- U.S. Occupational Outlook Handbook: Commercial and Industrial Designers
Xúc xắc

Xúc xắc hay còn gọi là xí ngầu là một khối nhỏ, có dạng một khối đa diện lồi, thường được làm bằng nhựa hoặc gỗ (đôi khi là kim loại hoặc vật liệu khác) được đánh dấu chấm tròn hoặc ghi số với số lượng nhất định cho các mặt. Xúc xắc dùng như một hình thức tạo số ngẫu nhiên trong một số trò chơi.
Loại xúc xắc phổ biến nhất là xúc xắc 6 mặt hình lập phương, với mỗi mặt có ghi số hoặc đánh dấu chấm tròn từ 1 đến 6. Trên xúc xắc này, hai mặt đối diện nhau luôn có tổng (giá trị) bằng 7.

==Nguồn gốc tên gọi==
Tên gọi xúc xắc dùng ở miền Bắc Việt Nam. Từ "xúc xắc" được cho là bắt nguồn từ từ "lúc lắc" mô phỏng hành động và âm thanh gieo xúc xắc khi chơi trò chơi này.

Ở miền Nam Việt Nam, tên gọi xí ngầu được dùng phổ biến hơn trong ngôn ngữ hàng ngày. Từ "xí ngầu" được bắt nguồn từ thành ngữ tiếng Triều Châu "xập xí xập ngầu" có nghĩa là "thập tứ thập ngũ" (mười bốn mười lăm) có nghĩa là không rõ ràng, không chắc chắn. Điều này mô phỏng tính ngẫu nhiên của trò chơi. Một số nguồn nhầm lẫn đây là cách phát âm Quảng Đông nhưng điều này không chính xác. 

==Tính chất==
Số mặt của xúc xắc phụ thuộc vào số cạnh của một mặt xúc xắc: Nếu xúc xắc được tạo bởi các mặt là các đa giác có formula_1 cạnh thì số mặt của xúc xắc là
Từ tính chất của xúc xắc dễ dàng nhận thấy xúc xắc chỉ được tạo bởi các mặt là các đa giác có số chẵn cạnh, do formula_3 và formula_1 là các số tự nhiên nên formula_5 là số tự nhiên mà formula_6 là số tự nhiên nên formula_7 là số tự nhiên tức là formula_1 chẵn.

Số cạnh của một mặt xúc xắc nhỏ luôn nhỏ hơn 7 (Chứng minh: Nếu formula_9, theo tính chất 2 có formula_1 ≥ formula_11. Xét đa giác bằng 8 có mỗi góc của đa giác đều bằng 135°. Mở xúc xắc ra, luôn luôn có nhiều hơn 1 điểm thuộc một đỉnh của một đa giác là điểm chung của 3 đa giác (3 mặt). Tổng các góc của 3 mặt ở điểm chung là formula_12 × formula_13 độ nên số cạnh của một mặt xúc xắc formula_14 tức là formula_15 hoặc formula_16).
Xương đòn

Xương đòn là một xương dài, tạo đên phần trụ của đai vai. Xương năm ngang phía trước và trên của ngực. Thân xương dẹp, dáng cong chữ S (khi nhìn từ trên xuống). Đầu xương phía ngoài khớp với mỏm cùng vai của xương vai, còn đầu xương phía trong khớp với xương ức. Khi lộ ra trên cơ thể người mảnh khảnh, xương này có thể được gọi là xương quai xanh. Xương đòn ở người châu Á thường mảnh hơn người thuộc các chủng tộc khác. Mỗi người có hai xương đòn ở hai bên. 

== Chi tiết ==
Xương đòn có thể được chia thành thân xương và hai đầu xương. Điểm dễ gãy của xương đòn là chỗ nối giữa 1/3 ngoài và 2/3 trong. 

=== Thân xương ===
Thân xương có hai mặt, hai bờ: 

- Mặt trên: phía ngoài gồ ghề, phía trong trơn nhẵn, sờ rất rõ ngay dưới da.
- Mặt dưới: rất gồ ghề, phía trong có ấn dây chằng sườn đòn để dây chằng sườn đòn bám vào và ở phía ngoài có củ nón và đường thang để dây chằng nó và dây chằng thang bám. Ở phía giữa của mặt dưới có một rãnh nằm dọc theo xương để cơ dưới đòn bám.
- Bờ trước: phía ngoài lõm, mỏng và gồ ghề, phía trong lồi và dày
- Bờ sau: phía ngoài lồi, gồ ghề, phía trong lõm

=== Đầu ức ===
Đầu ức là đầu bên trong. Nó dày và to, có diện khớp ức để khớp nối với xương ức

=== Đầu cùng vai ===
Đầu cùng vai là đầu ở ngoài. Nó dẹt và rộng, có diện khớp mỏm cùng vai để khớp nối với mỏm cùng vai của xương vai.
Thôi Hiệu

Thôi Hiệu (chữ Hán phồn thể 崔顥; giản thể 崔颢, pinyin "Cuī Hào" khoảng 704–754) là thi nhân thời nhà Đường, người Biện Châu 汴州 (nay là Khai Phong, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc), đỗ tiến sĩ năm Khai Nguyên thứ 11 (723), làm quan đến chức Tư Huân viên ngoại lang.

Ngữ văn 10 tập I, cho biết: "Đương thời, Thôi Hiệu rất nổi tiếng, nay thơ của ông chỉ còn lại hơn 40 bài, trong đó, Hoàng Hạc Lâu được coi là một trong những bài thơ hay nhất thời Đường" (Nhà xuất bản Giáo dục, 2008, tr. 158).

Tương truyền rằng, Lý Bạch khi đến Hoàng Hạc lâu đã thấy thơ Thôi Hiệu đề trên vách, đọc xong, vứt bút không làm thơ nữa! Cùng với Vương Duy, ông được coi là một trong những người tinh thông cận thể thi.

Một số bài thơ của ông được tập hợp trong tuyển tập thơ "Đường thi tam bách thủ", được xuất bản vào khoảng năm 1763 bởi Tôn Chu.

==Thi phẩm==
- Hành kinh Hoa Âm 行經華陰 (Đi qua Hoa Âm)
- Hoàng Hạc lâu 黃鶴樓 (Lầu Hoàng Hạc)
- Trường Can hành kỳ 1 長干行其1
- Trường Can hành kỳ 2 長干行其 2
- Trường Can hành kỳ 3 長干行其 3
- Trường Can hành kỳ 4 長干行其 4
- Vị Thành thiếu niên hành 渭城少年行 (bài Hành tuổi trẻ thành Vị)
- Nhập Nhược Da khê 入若耶溪 (Vào suối Nhược Da)
- Cổ ý 古意 (Ý xưa)
- Mạnh Môn hành 孟門行 (Bài hành qua Mạnh Môn)
- Nhạn Môn Hồ nhân ca 雁門胡人歌 (Bài ca của người Hồ ở Nhạn Môn)

==Liên kết ngoài==
- Wan, Jingjun () 1982. "The Annotated Poems of Cui Hao" (). Shanghai Ancient Books Press (). 54 trang.
Hoàng Hạc lâu (định hướng)

Hoàng Hạc lâu (Lầu Hạc Vàng) có thể chỉ:
- Công trình kiến trúc nổi tiếng Hoàng Hạc lâu tại Vũ Hán, Trung Quốc.
- Tên của một số bài thơ, nhạc lấy cảm hứng từ công trình này:
- Bài thơ Hoàng Hạc lâu của Thôi Hiệu, một thi nhân đời Đường.
-  Các bản dịch sang tiếng Việt của bài thơ này của một số tác giả Việt Nam.
-  Ca khúc Hoàng Hạc lâu của Cung Tiến (dựa trên bản dịch của Vũ Hoàng Chương).
- Bài thơ Hoàng Hạc lâu của Mao Trạch Đông.
- Bài thơ Hoàng Hạc lâu của Nguyễn Du
Số nguyên tố Ramanujan

Số nguyên tố Ramanujan là tên gọi các số nguyên tố thỏa mãn một kết quả do nhà toán học Ấn Độ Srinivasa Ramanujan tìm ra.

==Nguồn gốc và định nghĩa==
Năm 1919, Ramanujan công bố một cách chứng minh định đề Bertrand. Về khúc cuối bài nghiên cứu này (chỉ hai trang), Ramanujan rút ra thêm một kết luận nữa, là:

trong đó hàm formula_3"(x)" là số các số nguyên tố ≤ "x".

Kết quả này, khi đọc ngược lại, trở thành định nghĩa của số nguyên tố Ramanujan, và các số 2, 11, 17, 29, 41 là những con số đầu trong các số nguyên tố Ramanujan. Nói cách khác:

Hay nói cách khác nữa:

Vì "R" là số nguyên nhỏ nhất thỏa mãn điều kiện trên, nên "R" phải là số nguyên tố: Mỗi khi hàm formula_4 tăng lên 1, đó là do có thêm một số nguyên tố nữa.
Thủy tĩnh học

Thủy tĩnh học là một ngành học của thủy lực chuyên nghiên cứu về chất lỏng trong trạng thái tĩnh (mọi điểm trong chất lỏng đều đứng yên). 
Một số trường hợp ngoại lệ có xét đến chất lỏng tĩnh đặt trên một hệ quy chiếu chuyển động thẳng có gia tốc hay chuyển động tròn đều.

Lực tác dụng cơ bản lên khối chất lỏng trong trường hợp này là trọng lực. Các thuộc tính khác như sức căng mặt ngoài, tính nhớt của chất lỏng thường ít được xét đến hơn.

Các bài toán trong thủy tĩnh học bao gồm:
- áp suất trong lòng chất lỏng
- áp lực lên một bề mặt đặt trong chất lỏng
- lực Ác-si-mét
- phương trình mặt thoáng và mặt đẳng áp
- sự nổi ổn định của vật trong chất lỏng

== Xem thêm ==
- cơ học chất lỏng
- động lực học chất lỏng
- thủy lực học
- áp suất chất lỏng
- Định luật Pascal
Mô-đun lưu lượng

Trong thủy văn học, mô-đun lưu lượng dòng chảy của một lưu vực là đại lượng đặc trưng cho tiềm năng dòng chảy của lưu vực, và được xác định bằng tỉ số giữa lưu lượng dòng chảy của lưu vực và diện tích lưu vực đó.

trong đó: 
- M là mô-đun lưu lượng
- k là hệ số đổi đơn vị, không thứ nguyên
- Q là lưu lượng
- F là diện tích lưu vực

Nếu 
- M có đơn vị là l.skm
- Q có đơn vị là m³/s
- F có đơn vị là km²
thì k = 1000.

Lưu vực có mô-đun lưu lượng dòng chảy lớn hơn thì có nguồn nước dồi dào hơn và ngược lại.

Hai lưu vực có lưu lượng dòng chảy tương đương nhau; lưu vực nào có diện tích lớn hơn thì có mô-đun lưu lượng nhỏ hơn, chứng tỏ rằng tiềm năng nước của lưu vực đó nhỏ hơn.

==Xem thêm==
- Lưu lượng
Tam khôi

Tam khôi () là ba danh hiệu cao nhất của học vị Tiến sĩ (còn gọi là tiến sĩ đệ nhất giáp hay tiến sĩ cập đệ) được xác định tại kỳ thi đình, bao gồm trạng nguyên, bảng nhãn và thám hoa. Tam khôi được đặt ra lần đầu tiên ở Việt Nam (Đại Việt) vào triều nhà Trần năm 1247. Tam khôi đầu tiên của Việt Nam là:
- Nguyễn Hiền đỗ trạng nguyên
- Lê Văn Hưu đỗ bảng nhãn
- Đặng Ma La đỗ thám hoa

==Xem thêm==
- Khoa bảng Việt Nam
- Hoàng giáp
- Tam nguyên
Tam thiên tự

Tam thiên tự (三千字, "ba ngàn chữ"), hay Tự học toản yếu (字學纂要) là một cuốn sách cổ, do Ngô Thì Nhậm soạn, dạy chữ nho cho người Việt. Ban đầu, sách có tên là "Tự học toản yếu" sau người ta quen gọi là "Tam thiên tự". Tên sách nghĩa đen là "ba ngàn chữ", xếp 3.000 chữ nho và nghĩa tiếng Việt gần đúng của chúng, như một bài vè cực dài mỗi câu hai âm, khi đọc lên thì có vần dễ nhớ. Sách còn có những tên gọi khác do người đời sau khi hiệu đính, chỉnh sửa đã đặt, đó là: "Tam thiên tự giải âm" và "Tam thiên tự giải dịch quốc ngữ.

Khoảng những năm 50 - 60, nhà in Trí Đức Tòng Thơ của Đoàn Trung Còn xuất bản cuốn sách "Tam thiên tự", nội dung cũng là 3000 chữ Hán theo cuốn "Tam thiên tự" cổ nhưng dịch nghĩa và phiên âm bằng chữ quốc ngữ; tuy nhiên đây không phải bản quốc ngữ đầu tiên, bản quốc ngữ đầu tiên là cuốn "Tam thiên tự giải dịch quốc ngữ" in bằng ván gỗ khắc từ đầu thế kỉ XX. Trước có bản "Tam thiên tự giải âm" xưa hơn nhưng bản có từ trước khi chữ quốc ngữ phổ biến nên không có phiên âm từng chữ, chỉ một số chữ khó là có chú âm, còn lại đều chỉ dùng một chữ Nôm để giải nghĩa nôm na.
Sách bắt đầu với:

天 "Thiên" - trời <br>
地 "Địa" - đất <br>
舉 "Cử" - cất <br>
存 "Tồn" - còn <br>
子 "Tử" - con <br>
孫 "Tôn" - cháu <br>
六 "Lục" - sáu <br>
三 "Tam" - ba <br>
家 "Gia" - nhà <br>
國 "Quốc" - nước <br>
前 Tiền - trước <br>
後 Hậu - sau. v.v.

Sách kết thúc với:

"字 Tự" - chữ <br>
詞 "Từ" - tờ

Sách có điểm yếu là các chữ sắp xếp không theo thứ tự gì, và ngay những chữ đầu tiên đã là những chữ nho khó đọc. Tuy nhiên, điểm yếu này không hề gì nếu học theo chữ quốc ngữ. Vì vậy, "Tam thiên tự" vẫn thông dụng và tới nay cũng còn nhiều người sử dụng.

==Xem thêm==
- Thiên tự văn
- Tam tự kinh
- Bách gia tính
Trung bình điều hòa

Trung bình điều hòa (trong toán học) hay Số bình quân điều hòa (trong thống kê), là một trong ba trung bình Pythagoras, hai trung bình kia là trung bình nhân và trung bình cộng.

== Định nghĩa ==
Trung bình điều hòa của "n" số thực khác không "x", "x"..., "x" là:

Trung bình điều hòa chính là một dạng trung bình cộng có hệ số, trong đó các hệ số là formula_2, formula_3... và do đó trung bình cộng có hệ số này là:
Mamma

Mamma (tiếng Việt: "mẹ") là tên một bài hát nổi tiếng của Ý, do Cesare Andrea Bixio sáng tác nhạc và Bruno Cherubini viết lời, năm 1941, với tên nguyên thủy là "Mamma son tanto felice" ("Mẹ ơi, con rất vui").

Bài hát đã được nhiều nghệ sĩ lớn trình diễn như Beniamino Gigli, Connie francis, Luciano Pavarotti, Luciano Tajoli... Trong đó, một giọng ca được nhiều thế hệ người Việt Nam yêu thích qua sóng của Đài tiếng nói Việt Nam với bài hát này là cậu bé người Ý Robertino. Bài hát được nhiều người ưa thích và được dịch sang các thứ tiếng như tiếng Đức, tiếng Nga, tiếng Việt.

Lời bài hát tiếng Anh do Harold Barlow và Phil Brito dịch.

==Liên kết ngoài==
- Lời bài hát tiếng Ý
Hiệp hội bóng đá Yemen

Hiệp hội bóng đá Yemen (YFA) () là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Yemen. YFA quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Yemen, tổ chức các giải bóng đá như giải vô địch bóng đá Yemen, cúp bóng đá Yemen... YFA là thành viên của cả Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA), Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) và Liên đoàn bóng đá Tây Á (WAFF).

Chủ tịch của Hiệp hội bóng đá Yemen hiện nay là Ahmed Saleh Al-Eissi.

==Liên kết ngoài==
- Trang chủ của Hiệp hội bóng đá Yemen
- Hiệp hội bóng đá Yemen trên trang chủ của Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA)
- Hiệp hội bóng đá Yemen trên trang chủ của AFC
Hiệp hội bóng đá Uzbekistan

Hiệp hội bóng đá Uzbekistan (UFA) () là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Uzbekistan. UFA quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Uzbekistan, tổ chức các giải bóng đá như giải vô địch bóng đá Uzbekistan, cúp bóng đá Uzbekistan... UFA là thành viên của cả Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA), Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) và Liên đoàn bóng đá Trung Á (CAFA).

Chủ tịch của Liên đoàn bóng đá Uzbekistan hiện nay là ông Mirabror Usmanov.

== Liên kết ngoài ==
- Trang chủ của Liên đoàn bóng đá Uzbekistan "(tiếng Uzbek va tiếng Nga)"
- Liên đoàn bóng đá Uzbekistan trên trang chủ của Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA)
- Liên đoàn bóng đá Uzbekistan trên trang chủ của AFC
Liên đoàn bóng đá Úc

Liên đoàn bóng đá Úc (, tên cũ là "Football Federation Australia") là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Úc.

Football Australia quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Úc, tổ chức các giải bóng đá như giải vô địch bóng đá Úc, cúp bóng đá Úc... Football Australia là thành viên của cả Liên đoàn bóng đá Quốc tế (FIFA), Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) và Liên đoàn bóng đá ASEAN (AFF).

Từ tháng 12 năm 2020, tên chính thức trong tiếng Anh của liên đoàn đổi từ "Football Federation Australia" thành "Football Australia."

Chủ tịch của Liên đoàn bóng đá Úc hiện nay là Chris Nikou.

==Liên kết ngoài==
- Trang chủ của Liên đoàn bóng đá Úc
- Liên đoàn bóng đá Úc trên trang chủ của Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA)
- Liên đoàn bóng đá Úc trên trang chủ của AFC
Liên đoàn bóng đá Turkmenistan

Liên đoàn bóng đá Turkmenistan (FFT) () là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Turkmenistan. FFT quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Turkmenistan, tổ chức các giải bóng đá như giải vô địch bóng đá Turkmenistan, cúp bóng đá Turkmenistan... FFT là thành viên của cả Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA), Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) và Liên đoàn bóng đá Nam Á (SAFF).

==Liên kết ngoài==
- Liên đoàn bóng đá Turkmenistan trên trang chủ của Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA)
- Liên đoàn bóng đá Turkmenistan trên trang chủ của AFC
Liên đoàn bóng đá Tajikistan

Liên đoàn bóng đá Tajikistan (, chuyển tự: "Federosijuni futboli Toçikiston" - FFT) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Tajikistan. FFT quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Tajikistan, tổ chức các giải bóng đá như giải vô địch bóng đá Tajikistan, cúp bóng đá Tajikistan... FFT là thành viên của FIFA, Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) và Liên đoàn bóng đá Nam Á (SAFF).

Chủ tịch của Liên đoàn bóng đá Tajikistan hiện nay là Tướng General Sukhrob Kosimov.

==Liên kết ngoài==
- Liên đoàn bóng đá Tajikistan trên trang chủ của Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA)
- Liên đoàn bóng đá Tajikistan trên trang chủ của AFC
Liên đoàn bóng đá Syria

Liên đoàn bóng đá Syria (FASF) (; ) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Syria. FASF quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Syria, tổ chức các giải bóng đá như giải vô địch bóng đá Syria, cúp bóng đá Syria... FASF là thành viên của cả Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA), Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) và Liên đoàn bóng đá Tây Á (WAFF).

Chủ tịch của Liên đoàn bóng đá Syria hiện nay là Tiến sĩ Ahmad Jabban.

== Liên kết ngoài ==
- Trang chủ của Liên đoàn bóng đá Syria "(tiếng Ả Rập)"
- Liên đoàn bóng đá Syria trên trang chủ của Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA)
- Liên đoàn bóng đá Syria trên trang chủ của AFC
Liên đoàn bóng đá Sri Lanka

Liên đoàn bóng đá Sri Lanka (FFSL) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Sri Lanka. FFSL quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Sri Lanka, tổ chức các giải bóng đá như giải vô địch bóng đá Sri Lanka, cúp bóng đá Sri Lanka... FFSL là thành viên của cả Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA), Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) và Liên đoàn bóng đá Nam Á (SAFF).

Chủ tịch của Liên đoàn bóng đá Sri Lanka hiện nay là ông Thilina Panditharatne.

== Liên kết ngoài ==
- Trang chủ của Liên đoàn bóng đá Sri Lanka
- Liên đoàn bóng đá Sri Lanka trên trang chủ của Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA)
- Liên đoàn bóng đá Sri Lanka trên trang chủ của AFC
Hiệp hội bóng đá Singapore

Hiệp hội bóng đá Singapore (FAS) (; ; ) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Singapore. FAS quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Singapore, tổ chức các giải bóng đá như giải vô địch bóng đá Singapore, cúp bóng đá Singapore... FAS là thành viên của cả Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA), Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) và Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á (AFF).

Chủ tịch của Hiệp hội bóng đá Singapore hiện nay là Ho Peng Kee.

==Liên kết ngoài==
- Trang chủ của Hiệp hội bóng đá Singapore
- Hiệp hội bóng đá Singapore trên trang chủ của Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA)
- Hiệp hội bóng đá Singapore trên trang chủ của AFC
Lớp

Lớp có thể là:
- Lớp (lập trình) trong lập trình hướng đối tượng
- Lớp (sinh học) trong phân loại sinh học
- Lớp (đồ họa) trong đồ họa máy tính
- Lớp học trong nhà trường
Lớp dòng chảy

Trong thủy văn học, lớp dòng chảy của một lưu vực trong một thời đoạn (giai đoạn) là lớp nước giả định thu được nếu ta lấy toàn bộ tổng lượng dòng chảy của lưu vực trong thời đoạn đó rải đều trên bề mặt lưu vực.

Lớp dòng chảy được tính bằng tỉ số giữa tổng lượng dòng chảy chia cho diện tích lưu vực.

Trong đó:
- y là lớp dòng chảy
- W là tổng lượng dòng chảy
- F là diện tích lưu vực
- k là hệ số chuyển đơn vị, không thứ nguyên.
Nếu "y" tính bằng mm, "W" tính theo m³, "F" tính theo km² thì "k" = 0.001

==Xem thêm==
- Lưu lượng
- Mô-đun dòng chảy
Phùng Tuấn Vũ

Phùng Tuấn Vũ (1958), là một nhạc sĩ ghi-ta xuất sắc của Việt Nam. Ông nổi danh trong thập niên 1980 nhờ tài độc tấu ghi-ta thùng cho các loại nhạc cổ điển, dân ca và hiện đại. Ông đã góp phần đào tạo cả một thế hệ nhiều nhạc sĩ ghi-ta cổ điển nổi danh sau này. Ông định cư tại Hoa Kỳ từ tháng 11 năm 2003.

==Tiểu sử==
Phùng Tuấn Vũ, sinh năm 1958 tại Sài Gòn.

Năm 7 tuổi ông bắt đầu học ghi-ta. Tới năm 10 tuổi, ông theo học nhạc sư danh tiếng Hoàng Bửu. Năm 13 tuổi, ông theo thầy lên trình tấu guitar cổ điển tại Đài Truyền hình Sàigòn, được báo chí và nhân dân mến tặng danh hiệu "THẦN ĐỒNG GUITAR VIỆT NAM".

Từ năm 1969-1976 ông học tại Trường Trung học Võ Trường Toản (Sài Gòn).

Năm 1973, ông được biểu diễn cùng với nữ danh cầm người Mỹ, Alice Artzt, nhân dịp bà đến biểu diễn tại Hội Việt Mỹ Sài Gòn.

Năm 1974, Phùng Tuấn Vũ ra mắt công chúng lần đầu tiên tại Viện Văn Hoá Đức Sài Gòn. Trong buổi biểu diễn này, ông là người Việt Nam đầu tiên đàn toàn bộ một suite của Bach và một quintet cho guitar và đàn dây của Giuliani.

Năm 1976, thi đậu vào khoa Hóa trường Đại học Bách khoa, nhưng với lòng đam mê âm nhạc, ông quyết định chọn học khoa sáng tác, Nhạc Viện Sài Gòn.

Năm 1979, Phùng Tuấn Vũ chính thức mở lớp dạy guitar cổ điển, góp phần đào tạo hàng loạt tên tuổi mới của guitar Việt Nam sau này. Một số đã thành danh như nhạc sĩ Dương Kim Dũng, nay là trưởng khoa guitar Nhạc Viện Sài Gòn, nhạc sĩ Hoàng Trọng Thụy, Nguyễn Trí Đoàn, Trần Hoài Phương, Nguyễn Thanh Huy...

Ngoài trình tấu, ông còn sáng tác và chuyển soạn ca khúc cho đàn guitar. Hai tác phẩm Fantasy "Se Chỉ Luồn Kim" và Biến Tấu dựa trên dân ca Tây Nguyên "Em ơi biết chăng" đã được nhà xuất bản Mel Bay (Mỹ) phát hành trong tuyển tập Exotic Guitar, do danh cầm người Nam Tư Uros Dojcinovic biên tập. Hai bài nhạc nêu trên cũng đã đoạt giải bài Việt Nam hay nhất trong những kỳ thi guitar được tổ chức trong nước.

Năm 1999, ông cho ra đời album Như cánh vạc bay, là CD độc tấu guitar cổ điển đầu tiên tại Việt Nam.

Tháng 11 năm 2003, ông sang định cư ở Hoa Kỳ.

Sau khi định cư ở Mỹ, ông đã trình diễn tại Orange County, California và Houston, Texas. Đây là lần đầu tiên nhạc sĩ Phùng Tuấn Vũ ra mắt khán giả tại bắc California. Đặc biệt đêm GUITAR RECITAL PHUNG TUAN VU tổ chức tại Hý Viện San Jose 25/9/2004 đã để lại nhiều ấn tương.

==Liên kết ngoài==
- Những giai điệu Viễn Đông cho đàn Guitar - Phùng Tuấn Vũ - RFA
Đường LM

Đường LM biểu diễn một tập hợp các điểm cân bằng trên thị trường tiền tệ. L và M là các chữ cái viết tắt của các từ tiếng Anh Liquidity Preference" và Money Supply" nghĩa là nhu cầu giữ tiền mặt của cá nhân và cung tiền của cơ quan quản lý tiền tệ của nhà nước. Đường LM được dùng trong phân tích IS-LM.

==Giả thiết==
- Thị trường tiền tệ ở trạng thái cân bằng, nghĩa là lượng cầu tiền L bằng lượng cung tiền M.
- Lượng cung tiền M không thay đổi vì cơ quan quản lý tiền tệ (ngân hàng trung ương hay các cơ quan tương đương) không tiến hành biện pháp gì làm ảnh hưởng tới lượng cung tiền.
- Lượng cầu tiền L bằng tổng của lượng cầu tiền vì mục đích giao dich và lượng cầu tiền vì mục đích đầu cơ kiếm lợi.

Lãi suất càng cao thì người ta càng giữ ít tiền mặt, và thay vào đó càng tăng mua các tài sản có lợi tức cao.

==Thành lập mô hình==
Vì giả thiết rằng lượng cầu tiền L luôn bằng lượng cung tiền M, nghĩa là không đổi. Nên hễ thu nhập Y tăng, thì lượng cầu tiền vì mục đích giao dịch sẽ tăng lên. Lượng cầu tiền dự trữ vì mục đích đầu cơ vì thế sẽ giảm đi; và để đảm bảo điều đó, lãi suất thực tế r cần phải tăng lên. Tóm lại, khi xét từ góc độ thị trường tiền tệ cân bằng, khi thu nhập tăng thì lãi suất thực tế cũng sẽ tăng; và ngược lại.

Như vậy, đường LM biểu diễn một tập hợp các điểm cân bằng trên thị trường tiền tệ sẽ là đường dốc lên phía phải trên một đồ thị hai chiều với trục hoành là các mức thu nhập Y, còn trục tung là các mức lãi suất thực r (xem Hình 1).

- Phương trình đường LM: M / P = L (Y, r)

M: cung tiền

M / P: cung tiền thực tế

L (Y, r): hàm cầu tiền thực tế phụ thuộc vào thu nhập và lãi suất

==Các trường hợp đặc biệt==
Hãy xem xét hành vi đầu cơ của cá nhân. Hễ thấy lãi suất thực tế tăng lên, cá nhân liền chuyển tiền mặt mà mình đang nắm giữ thành các tài sản có thể đem lại lợi tức. Đây là trường hợp thông thường. Song có hai trường hợp đặc biệt, hay hai giải pháp góc.

- Trường hợp thứ nhất tương ứng với tình huống cá nhân thà giữ tiền mặt hoàn toàn, đó là khi lãi suất quá thấp và các tài sản như trái phiếu chỉ đem lại lợi tức không đáng kể.
- Trường hợp thứ hai tương ứng với tình huống cá nhân đem hết số tiền dự trữ để đầu cơ chuyển thành các tài sản có lợi tức, thành ra số tiền còn nắm giữ vì mục đích đầu cơ bằng không.

Với hai giải pháp góc này, đường LM cần được điều chỉnh lại như trong Hình 2.

==Vận dụng mô hình==
Bây giờ, giả dụ cơ quan quản lý tiền tệ quyết định tăng lượng cung tiền danh nghĩa M. Để cho thị trường tiền tệ luôn cân bằng, lượng cầu tiền L cũng sẽ tăng lên tương ứng. Với cùng một mức lãi suất thực nên lượng cầu tiền dự trữ để đầu cơ sẽ không đổi. Vì thế, lượng cung tiền L tăng thực chất là do lượng cầu tiền vì mục đích giao dịch tăng. Muốn thế, thu nhập Y phải tăng. Nói chính sách nới lỏng tiền tệ kích thích kinh tế tăng trưởng chính là dựa vào cơ chế nói trên.

Trên đồ thị, đường LM sẽ dịch song song sang phía phải khi lượng cung tiền M tăng.

==Xem thêm==
- Đường IS
- Phân tích IS-LM
- Chính sách tiền tệ
- Mô hình Mundell-Fleming

==Tham khảo==
Mankiw, Gregory N. (2002), "Macroeconomics", Fifth Edition, Worth Publisher.
Huỳnh Hữu Ủy

Huỳnh Hữu Ủy (sinh 1946) là một nhà nghiên cứu và phê bình về mỹ thuật.

Ông sinh tại Huế và là hội viên Hội Nghiên cứu Đông Dương (tên tiếng Pháp: "Société des études indochinoises"). Bài viết đầu tay của ông là "Đường bay của nghệ thuật" đăng trên tạp chí "Văn" (Sài Gòn) năm 1964 gây được nhiều chú ý và từ đó ông bắt đầu viết nhiều về mỹ thuật.

Trong công trình văn hóa "Địa chí văn hóa thành phố Hồ Chí Minh" do giáo sư Trần Văn Giàu chủ biên, ông viết hai chương về nghệ thuật tạo hình: "Một mảng tranh dân gian ở thành phố" và "Mỹ thuật Sài Gòn từ đầu thế kỷ đến năm 1975".

Trước 1975, ông viết trên các tạp chí chuyên đề văn hóa nghệ thuật: "Văn", "Tân Văn", "Bách Khoa", "Khởi Hành", "Văn Học", v.v.

Sau 1975, ông viết trên một số báo, tạp chí trong cũng như ngoài nước: "Sông Hương", "Tuổi Trẻ Chủ Nhật", "Mỹ thuật", "Văn Nghệ", "Kiến thức ngày nay" ở trong nước, và "Đất Mới" (Canada), "Văn Lang", "Thế Kỷ 21", "Hợp Lưu", "Văn Học" ở hải ngoại.

Ông định cư tại Hoa Kỳ.

==Sách đã xuất bản==
- "Nghệ thuật Tạo Hình Dân Gian Việt Nam" (1993), Hồng Lĩnh.
- "Nghệ thuật Tạo Hình Việt Nam" (1995), Thanh Văn.
- "Mấy Nẻo Đường Của Nghệ thuật Và Chữ Nghĩa" (1999), Văn Nghệ.
Mandala

Mandala có thể chỉ:
- Khái niệm Mạn đà la về vũ trụ của đạo Hindu và đạo Phật;
- Hệ thống quyền lực Mandala thường thấy ở Đông Nam Á cổ xưa.
Những cuộc phiêu lưu của Huckleberry Finn

Những cuộc phiêu lưu của Huckleberry Finn (tiếng Anh: "Adventures of Huckleberry Finn") là tiểu thuyết được xuất bản năm 1884 của nhà văn Mỹ Mark Twain. Nó được viết trong ngôi thứ nhất, là một trong những tiểu thuyết Mỹ đầu tiên dùng phương ngữ để viết. "Những cuộc phiêu lưu của Huckleberry Finn" thường được đánh giá là một trong những tác phẩm vĩ đại nhất trong nền văn học Hoa Kỳ.

"Huckleberry Finn" được xem là cuốn tiếp theo của quyển "Những cuộc phiêu lưu của Tom Sawyer", xuất bản năm 1876. Nhân vật kể chuyện, Huckleberry Finn, là bạn của Tom Sawyer. Câu chuyện kể về những cuộc phiêu lưu của Huckleberry Finn trên dòng sông Mississippi với người bạn là Jim, một nô lệ đang chạy thoát. Quyển sách miêu tả những cảnh vật trên dòng sông và châm biếm những quan điểm ở miền Nam Hoa Kỳ thời tiền chiến, đặc biệt là quan điểm kỳ thị chủng tộc. Hình ảnh Huck và Jim trên chiếc bè chạy theo dòng sông, đi đến tự do, là một trong những hình ảnh bất hủ nhất trong văn học Hoa Kỳ.

==Nhận xét==
Được thịnh hành đối với độc giả thiếu nhi ngay từ những ngày đầu, "Huckleberry Finn" đã được nhiều nhà phê bình văn học đánh giá là đỉnh cao của văn học. Nhà văn đoạt giải Nobel Văn học Ernest Hemingway đã nói về "Huckleberry Finn" như sau:

== Tranh cãi ==
Ngay từ khi được xuất bản, "Huckleberry Finn" đã gây nhiều tranh cãi. Thư viện tại Concord, Massachussetts đã cấm lưu hành quyển này sau khi nó được xuất bản vì "đề tài lòe loẹt". Tuy nhiên, tờ báo San Francisco Chronicle đã biện hộ quyển này. Tuy đề tài của cuốn này rõ ràng chống chủ nghĩa phân biệt chủng tộc, nó dùng một số từ ngữ của thời đó mà thời nay bị xem là miệt thị (chữ "nigger" được dùng 215 lần). Vì thế, một số cá nhân và tổ chức không quen thuộc với nội dung tác phẩm cho rằng nó phân biệt chủng tộc và vận động cấm lưu hành quyển này tại thư viện cũng như tại nhà trường.

Hội Thư viện Hoa Kỳ xếp quyển này thứ 5 trong danh sách các quyển sách bị vận động cấm đoán nhiều nhất trong thập niên 1990.

== Thông tin thêm ==
Vợ của Mark Twain đã sửa chữa các bản nháp của chồng và quyển Những cuộc phiêu lưu của Huckleberry Finn đến tay người đọc dưới dạng đã bị làm sai lạc.
Thấu kính Fresnel

Thấu kính Fresnel là một loại thấu kính có bề mặt ghép lại từ các phần của mặt cầu, làm giảm độ dày của thấu kính và do đó giảm trọng lượng, và độ tiêu hao ánh sáng do sự hấp thụ của thủy tinh làm kính. Thấu kính này do Augustin-Jean Fresnel chế tạo, với ứng dụng ban đầu dành cho hải đăng.
Tìm kiếm theo lựa chọn tốt nhất

Tìm kiếm theo lựa chọn tốt nhất (tiếng Anh: "Best-first search") là một thuật toán tìm kiếm tối ưu hóa tìm kiếm theo chiều rộng bằng cách mở rộng nút hứa hẹn nhất được chọn theo một quy tắc nào đó.

Judea Pearl mô tả tìm kiếm theo lựa chọn tốt nhất là việc ước lượng mức độ hứa hẹn của nút "n" theo một "hàm đánh giá heuristic formula_1. Hàm này nói chung có thể phụ thuộc vào mô tả của "n", mô tả về điểm đích, thông tin thu thập được bởi quá trình tìm kiếm cho tới thời điểm đó, và quan trọng nhất là phụ thuộc vào mọi tri thức bổ sung về miền xác định của bài toán." Nhiều tác giả đã sử dụng nghĩa tổng quát này của thuật ngữ, trong đó có Russell & Norvig.

Các tác giả khác đã sử dụng tìm kiếm theo lựa chọn tốt nhất để chỉ cụ thể đến quá trình tìm kiếm sử dụng một cách đánh giá heuristic ước lượng khoảng cách từ điểm cuối của một đường đi tới một điểm đích, từ đó các đường đi được phán đoán là gần đích hơn sẽ được mở rộng trước. Russell & Norvig gọi loại tìm kiếm cụ thể này là tìm kiếm ăn tham theo lựa chọn tốt nhất.

Để có được hiệu quả về thời gian chạy cho việc chọn ra ứng cử viên tốt nhất cho việc mở rộng, người ta thường dùng một hàng đợi ưu tiên để cài đặt cấu trúc dữ liệu lưu trữ các lựa chọn hiện hành.

Ví dụ về các thuật toán tìm kiếm theo lựa chọn tốt nhất là thuật toán Dijkstra và giải thuật tìm kiếm A*. Các thuật toán tìm kiếm theo lựa chọn tốt nhất thường được sử dụng để tìm đường trong quá trình tìm kiếm tổ hợp.

== Xem thêm ==
- Beam search
Trung bình nhân

Trung bình nhân (trong toán học) hay Số bình quân nhân (trong thống kê), là một trong ba trung bình Pythagoras, hai trung bình kia là trung bình cộng và trung bình điều hòa.

== Định nghĩa ==
Trung bình nhân của "n" số thực lớn hơn không "x", "x"..., "x" > 0 là:

Trung bình nhân luôn luôn nhỏ hơn hoặc bằng trung bình cộng.

Log của trung bình nhân là trung bình cộng của log:

== Trung bình nhân có hệ số ==
Trong một trung bình nhân có hệ số, các số "x", "x"..., "x" thay vì nhân thẳng với nhau (tức là mỗi số có lũy thừa 1) thì trước đó sẽ lấy lũy thừa theo các hệ số và lấy căn bằng tổng các hệ số. Có nghĩa la:

Với các hệ số α, α..., α > 0.

Đặt formula_3.

Trung bình nhân của các số "x"..., với hệ số α..., là:
Tỉ lệ xích

Tỉ lệ xích T của một bản vẽ (hoặc một bản đồ) là tỉ số khoảng cách a giữa hai điểm trên bản vẽ

(trên bản đồ) và khoảng cách b giữa hai điểm tương ứng trên thực tế.

T=a/b (a.b có cùng đơn vị)

Ví dụ: Nếu khoảng cách a trên bản đồ là 1 cm, khoảng cách b trên thực tế là 1 km thì tỉ lệ xích T của bản đồ là 1/100000 vì 1 km = 100000 cm.

Bản đồ có tỉ lệ lớn thì càng chi tiết và tương ứng với số T nhỏ. Bản đồ tỉ lệ nhỏ kém chi tiết hơn và có số T lớn.

"Ta thường thấy tỉ lệ xích của bản đồ ở phần ghi chú của các bản đồ".
Nhị lộ hoa mai

Nhị lộ hoa mai là một trong nhũng bài quyền cơ bản đầu tiên của môn phái Lam Sơn Căn Bản. Sau khi tập thành thạo bài liên hoàn tấn, môn sinh bắt đầu bước vào tập bài quyền tiếp theo, đó chính là bài quyền này. Bài quyền gồm 36 động tác chính.
==Các thế trong bài==
- Vận khí khai phương
- Trung tọa tả hữu xuất tấn
- Tả hữu tiền song chưởng
- Trụ thế áp đỉnh thôi sơn
- Nghịch phong tả hữu bồi sơn
- Áp vũ triệt phong
- Khai môn tỏa ngọc
- Kim ô phi cước
- Phản hồi độc thế
- Bồi sơn bái tổ
Máy kinh vĩ

Máy kinh vĩ là loại dụng cụ đo lường các góc mặt bằng và góc đứng trong không gian.

Độ chính xác của máy đo được có thể đạt đến một giây (góc). Loại máy này được dùng phổ biến trong điều tra khảo sát thực địa. Một loại máy cao cấp hơn là loại máy Máy toàn đạc hoặc Máy toàn đạc điện tử có khả năng đo cạnh và xử lý số liệu tính toán dựa vào CPU được gắn bên trong máy đo.

Cấu tạo cơ bản của máy gồm một ống kính gắn trên bệ có khả năng quay tự do trên hai mặt phẳng vuông góc với nhau: mặt phẳng nằm ngang và một mặt phẳng bất kì vuông góc với nó.

Trước khi đo đạc cần thăng bằng máy bằng cách chỉnh độ dài của các chân máy sao cho bọt thủy nằm vào giữa tâm của miếng kính gắn trên bệ máy.

Kết quả đo góc được biểu thị trên thang chia độ (đối với các máy cũ) hoặc hiện số (đối với các máy hiện đại).

Với máy kinh vĩ hiện nay người ta chia ra làm 2 loại: Máy kinh vĩ quang cơ và máy kinh vĩ điện tử

Máy kinh vĩ quang cơ là loại máy xét về mặt công nghệ thì hoàn toàn là yếu tố cơ học và yếu tố hình học. Kết quả đo đạc từ máy kinh vĩ quang cơ được thể hiện qua một hệ thống lăng, thấu kính để chiếu giá trị góc đo lên khu vực quan sát của mắt. 
Ngày nay máy Kinh vĩ quang cơ ít được sử dụng vì lý do: thủ công và dễ dẫn tới sai số thô do khả năng đọc không đáp ứng được nhu cầu công nghiệp xây dựng hiện nay.
Máy kinh vĩ điện tử (hoặc Máy toàn đạc điện tử) là loại máy được phát triển lên từ máy kinh vĩ quang cơ. Cơ bản về nguyên lý thì máy kinh vĩ điện tử vẫn thực hiện các chức năng của một máy kinh vĩ quang cơ . Chỉ khác là có thêm một bộ phận điện tử cho phép số đọc kết quả đo được hiển thị lên màn hình LCD thay vì phải đọc trực tiếp.
ArcView

ArcView là phần mềm thương mại của ESRI về hệ thống thông tin địa lý (GIS). Các chức năng cơ bản của ArcView GIS bao gồm:
- Hiển thị các lớp bản đồ dạng vector
- Tạo và thay đổi cơ sở dữ liệu của các đối tượng địa lý trong bản đồ
- Tạo các biểu đồ đơn giản dựa trên thuộc tính của các đối tượng trên bản đồ
- Chuẩn bị các bản in ra giấy
- Các đoạn chương trình phục vụ cho việc tự động hóa các thao tác trong ArcView
Các chức năng mở rộng được bán kèm theo bộ ArcView:
- Đọc các định dạng ảnh khác
- Tạo các hộp thoại (giao diện đồ họa người sử dụng)
Các chức năng mở rộng không bán kèm theo bộ ArcView (người sử dụng nếu cần phải mua riêng):
- Phân tích không gian
- Phân tích mạng lưới
- Phân tích 3D
Ngoài ra ArcView GIS còn hỗ trợ chức năng lập trình thông qua ngôn ngữ lập trình Avenue, được tích hợp sẵn trong phần mềm. ArcView GIS cũng có khả năng cho phép lập trình liên kết với các ngôn ngữ khác như VB, VC++.
ArcView GIS thích hợp cho những ứng dụng GIS nhỏ, đơn người dùng, thích hợp cho việc nghiên cứu về GIS và giảng dạy trong các trường Đại học, Cao đẳng
== Các phiên bản ==
- ArcView 3.x là một phần mềm chuyên về GIS trong họ phần mềm GIS của ESRI.
- Arcview 8.x là một phần của ArcGIS 8.x
- Arcview 9.x là một phần của ArcGIS 9.x
Quốc Tử Giám (định hướng)

Quốc Tử Giám (chữ Hán: 國子監) là trường đào tạo cấp trung ương tại các nước Á Đông thời phong kiến Nho giáo, có thể chỉ:
- Quốc Tử Giám Hà Nội
- Quốc Tử Giám Huế
- Quốc Tử Giám tại Tây An, Trung Quốc.
- Quốc Tử Giám tại Nam Kinh, Trung Quốc.
- Quốc Tử Giám tại Bắc Kinh, Trung Quốc.

==Địa danh==
- Địa danh cũ
- Phường Quốc Tử Giám (quận Đống Đa, thành phố Hà Nội); nay là một phần phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám
Người thương thuyết

Người thương thuyết (tiếng Anh: The Negotiator) là một phim hành động giật gân của Mỹ năm 1998 với bối cảnh diễn ra ở Chicago, Illinois (Hoa Kỳ) được phát hành ngày 29 tháng 7 năm 1998. Đạo diễn F. Gary Gray diễn viên chính Samuel L. Jackson và Kevin Spacey.

==Nội dung==
Samuel L. Jackson đóng vai trung úy Danny Roman, một chuyên gia nổi tiếng trong lĩnh vực thương thuyết giải thoát con tin, bị cáo buộc là thủ phạm sát hại người đồng nghiệp Nathan 'Nate' Roenick.

"Người thương thuyết" bắt đầu khi Danny Roman thể hiện kỹ năng của mình khi liều mình trong một tình huống bắt cóc con tin. Chủ đề trung tâm của phim đã được bộc lộ trong cảnh đầu tiên khi Danny tin vào việc nói chuyện và thương lượng và một số người đồng nghiệp của ông tin vào việc sử dụng bạo lực.

Khi phải đương đầu với sĩ quan IAD, Thanh tra Niebaum, Roman buộc lâm vào tình cảnh phải bắt cóc con tin. Chris Sabian (Kevin Spacey) là người thương thuyết giải thoát con tin được Danny yêu cầu nói chuyện. Danny nhận thấy âm mưu ăn cắp tiền từ quỹ thương tật của cơ quan cảnh sát, đang được Nate điều tra trước khi anh bị giết, là động cơ đằng sau vụ việc Danny bị buộc tội giết Nate. Với sự hỗ trợ của Chris Sabian, Danny đã lật tẩy âm mưu và làm trong sạch tên mình.

"Người thương thuyết" được dành để tưởng nhớ diễn viên đóng vai Thanh tra Niebaum, J.T. Walsh, người đã mất nhiều tháng trước khi phim phát hành.

Nhiều cảnh trong phim cũng được sử dụng trong phim Light It Up. Một cảnh trong đó hai tay súng bắn tỉa triển khai dọc tòa nhà diễn ra trước khi phim kết thúc. Một cảnh khác là viên sĩ quan cảnh sát da màu chạm vào tai của anh ta để nghe rõ hơn âm thanh từ tai nghe sau khi Sabian nắm quyền kiểm soát và phát quảng bá nội dung đàm thoại tới tất cả các đơn vị.
Phân lớp Cá sụn hóa xương

Phân lớp Cá sụn hóa xương (Chondrostei) là các loài cá sụn với một số đặc điểm hóa xương. Khi hiểu theo nghĩa rộng thì bộ này có khoảng 52 loài còn sinh tồn được chia thành hai bộ, là bộ Acipenseriformes (bao gồm các loài cá tầm và cá tầm thìa) và bộ Polypteriformes (các loài cá nhiều vây).

Người ta cho rằng tổ tiên của cá sụn hóa xương là cá xương nhưng khả năng này đã bị mất đi vào cuối sự phát triển tiến hóa, kết quả tạo ra là bộ xương nhẹ hơn. Các loài cá sụn hóa xương già cho thấy có sự xương hóa của bộ xương, điều này đặt ra một giả thuyết cho rằng quá trình này bị làm chậm lại chứ không phải bị mất đi ở các loài cá này.

Nhóm này đã có thời được phân loại cùng nhóm với cá mập: các đặc điểm tương tự là rõ ràng, không chỉ vì các loài cá sụn hóa xương này phần lớn không có chất xương, mà còn vì cấu trúc của quai hàm là gần giống với quai hàm của cá mập hơn là giống các loài cá xương khác, cũng như cả hai đều thiếu vảy (ngoại trừ cá tầm). Tuy nhiên, các mẫu hóa thạch cho rằng các loài cá này có nhiều đặc điểm chung với Teleostei hơn là các gợi ý có được từ biểu hiện bề ngoài của chúng. Ngoài ra, các đặc điểm chia sẻ bổ sung còn có các lỗ thở và ở cá tầm là đuôi dị hình (xương sống kéo dài thành thùy lớn hơn của vây đuôi).

Chondrostei có lẽ là một nhóm cận ngành, có nghĩa là phân lớp này không bao gồm tất cả các hậu duệ từ cùng một tổ tiên chung; cho nên việc phân loại lại phân lớp này cũng không nằm ngoài câu hỏi.

Tên gọi chung Chondrostei có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp "chondros" nghĩa là chất sụn và "osteo" nghĩa là xương.

== Phân loại ==
Khi hiểu theo nghĩa hẹp (đơn ngành) thì Chondrostei bao gồm các bộ và họ sau:
- † Saurichthyiformes
- † Birgeriidae
- Acipenseriformes

Còn khi hiểu theo nghĩa rộng (cận ngành ?) nó còn bao gồm các nhóm, bộ và họ sau:
- † Phanerorhynchiformes (có thể)
- † Luganoiiformes (có thể)
- † Haplolepiformes (có thể)
- † Ptycholepiformes
- † Amblypteridae
- † Redfieldiidae
- Cladistia
- † Guildayichthyiformes
- Polypteriformes
- † Platysomoidei
Bảo Ninh (định hướng)

Bảo Ninh có thể là:
- Nhà văn Bảo Ninh
- Xã Bảo Ninh cũ, thành phố Đồng Hới cũ, tỉnh Quảng Bình cũ, Việt Nam.
Sông Vị Hoàng

Vị Hoàng (sông Hoàng) là tên một con sông đào chảy qua đất Vị Hoàng tỉnh Nam Định. Con sông này ngày nay không còn nữa.

Theo sử cũ, sông Vị Hoàng được đào vào đời Trần, nối sông Đáy với sông Vĩnh Tế (Vĩnh Giang) chảy quanh co quanh phủ Thiên Trường xưa.

Năm 1832, do sông Vị Hoàng chảy xiết, làm bờ sông ngày càng xói lở và khu phố buôn bán phía Đông Bắc thành Vị Hoàng có nguy cơ bị mất. Theo nguyện vọng của địa phương, vua Minh Mạng cho đào một con sông mới, được gọi là sông Đào, để chia sẻ dòng nước từ kênh Phù Long đến bến đò Lương Xá, tách làng Vị Hoàng thành hai làng: Vị Hoàng và Vị Khê. Từ đây, nước sông Hồng không còn đổ nhiều vào sông Vị Hoàng, sông chảy chậm và bị phù sa lắng đọng, bồi lấp dần.

Khoảng cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20, sông Vị Hoàng đã bị lấp dần nên còn được gọi là sông Lấp. Ngày nay, hầu như không còn vết tích của sông Vị Hoàng.

Sông Vị Hoàng đã được nhắc đến trong hai bài thơ của Trần Tế Xương: "Thương vợ" và "Sông Lấp".

Sách Việt sử thông giám cương mục viết rằng: ""Việc đào sông Vị Hoàng đã chặn mất long mạch nên nhà Trần mất ngôi"".
Thiên Hoàng (Tam hoàng Ngũ đế)

Thiên Hoàng Thị (chữ Hán: 天皇氏) là vị vua đầu tiên trong truyền thuyết của Trung Quốc sau thời đại Bàn Cổ. Theo "Nghệ văn loại tụ" (藝文類聚), ông là người đầu tiên trong Tam Hoàng.

Theo "Thế bản" (世本), Thiên Hoàng chính là Phục Hi.

==Thân thế==
Theo Sử ký (史記), phần bổ Tam Hoàng bản kỷ do Tư Mã Trinh đời nhà Đường đưa vào thì Thiên Hoàng chính là hậu duệ của Bàn Cổ. Sau khi Bàn Cổ khai phá trời đất lịch sử bước qua giai đoạn lâu dài, các nhà thần thoại học xác định thời điểm Bàn Cổ khai thiên lập địa cách kỷ nguyên 2.760.480 năm. Họ lấy khoảng thời gian từ đó đến năm 480 tr.CN để chia làm 10 kỷ lấy mỗi kỷ 276.000 năm, 10 kỷ đó lần lượt như sau:
1. Kỷ Cửu Long
2. Kỷ Ngũ Long
3. Kỷ Nhiếp Đề
4. Kỷ Hợp Lạc
5. Kỷ Liên Thông
6. Kỷ Tự Mệnh
7. Kỷ Tuần Phi
8. Kỷ Nhân Đề
9. Kỷ Thiền Thông
10. Kỷ Lưu Hất

Khoảng 550.000 năm sau thời đại Bàn Cổ lịch sử bước sang kỷ Nhiếp Đề thì xuất hiện Thiên Hoàng người có mười hai đầu, hóa phép cho nước bao phủ Trái Đất. Sống đến 18000 tuổi.

==Tham khảo==
- Sử ký - Tư Mã Thiên
- Tư trị thông giám ngoại kỉ (資治通鑒外紀) - Lưu Thứ nhà Tống
- Lộ sử (路史) - La Bí nhà Tống
ISO 31-11

ISO 31-11 là một phần của các tiêu chuẩn quốc tế ISO 31 định nghĩa các ký hiệu toán học sử dụng trong vật lý và kỹ thuật.

==Soát xét ISO 31-11==
Năm 2009, ISO 31-11 đã được thay thế bởi tiêu chuẩn ISO 80000-2. Tiêu chuẩn này đã được nhiều nước chấp nhận thành tiêu chuẩn quốc gia, tại Việt Nam là TCVN 7870-2:2010 (ISO 80000-2:2009) "Đại lượng và đơn vị - Phần 2: Dấu và ký hiệu toán học dùng trong khoa học tự nhiên và công nghệ.

==Xem thêm==
- Ký hiệu toán học
- Ký pháp toán học
Sân bay Tuy Hòa

Cảng hàng không Tuy Hòa (tên gọi cũ là Sân bay Đông Tác) (TBB;VVTH) là một sân bay tọa lạc tại phường Phú Yên, tỉnh Đắk Lắk. Cảng hàng không Tuy Hòa thuộc Tổng công ty Cảng hàng không Miền Trung, từ 30 tháng 9 năm 2011, sân bay này thuộc Tổng công ty Cảng hàng không Miền Nam. Ngày 08 tháng 2 năm 2012, Bộ Giao thông Vận tải Việt Nam đã ra Quyết định số 238/QĐ-BGTVT hợp nhất ba Tổng công ty Cảng hàng không Miền Bắc, Miền Trung và Miền Nam thành Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam.

Hiện nay các chuyến bay này đều sử dụng loại máy bay tầm thấp do ATR (Âu Châu) sản xuất là ATR 72 và máy bay Airbus A320 và Airbus A321

Trước năm 1975, đây là căn cứ không quân quan trọng của Không lực Hoa Kỳ. Sân bay có 3 đường cất hạ cánh (2835 m, 844 m và 2900 m).