hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Chùa Phật Bảo

Chùa Phật Bảo (tên gọi là Buddharatanaràma) là một trong 22 ngôi chùa hệ Phái Phật giáo Nguyên thủy trong Thành phố Hồ Chí Minh. Từ thập niên 1930 PGNT Việt Nam (Theraveda) được các bậc tổ sư truyền từ Campuchia về, đó là các Ngài cố Hòa thượng: Hộ Tông, Giới Nghiêm, Bửu Chơn, Thiện Luật, Tịnh Sự...

Đây là thời kỳ đầu tiên PGNT được truyền bá vào Việt Nam nên rất cần các tu sĩ trẻ có trình độ Phật Pháp và văn hóa cùng các Ngài truyền bá Phật Pháp vào buổi bình minh, thời kì sơ truyền của Phật giáo Nguyên Thủy. Sự quan hệ mật thiết gắn bó của Phật giáo Nguyên Thủy Việt Nam với các nước nam truyền Phật giáo như: Srilanka (Tích Lan); Thái Lan; Campuchia; Lào...

Sự tu học và hành trì của các nước nam truyền Phật giáo này hoàn toàn giông nhau từ hình thức đến nội dung.

==Vị trí địa lý==
Chùa Phật Bảo tọa lạc tại 673/3 Đường Lạc Long Quân Phường 10 quận Tân Bình.

Tổng diện tích của Chùa là 4.600m2 do hai dòng họ hiến cúng cho Ngài cố Hòa thượng Giới Nghiêm, là họ Huỳnh và họ Lâm hiến cúng phần đất Thổ mộ.Sau khi ông Lâm Văn Linh và bà Hà Trung Bửu làm thủ tục giấy tờ đề hiến cúng phần đất thổ mộ, mang hồ sơ địa chỉ số 129, số bằng khoán 257 Ngài HT Giới Nghiêm nhận và xây dựng chùa Phật Bảo.

==Kiến trúc==
Chùa xây dựng vào năm 1965. Tháp Phật Bảo được xây dựng ở sân chùa năm 1985, cao 11,55m, thờ Xá Lợi Phật tầng trên cao, tầng giữa thờ Xá Lợi các vị cao tăng của hệ phái và tầng dưới thờ linh cốt của Phật tử. Tháp ngày nay đã được dời ra phía sau ngôi chánh điện.

Từ năm 1966 đến 1975, chùa đặt Trường trung đẳng Phật học viện, dạy hệ kinh tạng Pàli được 4 khóa cho khoảng 100 Tăng sinh mỗi khóa ở nội trú. Điện Phật được bài trí trang nghiêm. Chính giữa tôn trí tượng đức Bổn sư Thích Ca. Hai bên có tượng Đức Phật trì bình khất thực và tượng đức Phật nhập niết bàn. Năm 1968, Phật giáo hoàng gia Thái xin cúng dường Đại lễ dâng y Kàthina vào chùa Phật Bảo một bộ bàn thờ có đầy đủ tượng Phật bằng đồng, bộ đèn đồng; một Pháp Tòa và một bộ Tam Tạng bằng tiếng Pàli Thái.

==Trụ trì==
Vị trụ trì đầu tiên là Hòa thượng Giới Nghiêm. Hòa thượng quê quán Thừa Thiên – Huế, xuất gia tại chùa Bãng Lãng, Huế vào năm 1930. Năm 1944, ngài tu học ở Campuchia, học đạo với Hòa thượng Chuon Nath, đức Vua Sãi Kampuchea, và du học ở Thái Lan, Miến Điện. Hòa thượng đã được bầu làm Tăng Thống Giáo hội Tăng già Nguyên thủy Việt Nam từ năm 1964 đến 1971 và năm 1979. Từ năm 1981 đến lúc viên tịch (1984), ngài là thành viên Hội đồng Chứng minh và Phó chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam.

Sau đó thì tỳ kheo Thích Chánh Niệm lên trụ trì từ năm 1987 đã cho tổ chức trùng tu ngôi chùa nhiều lần, như xây dựng cổng tam quan vào năm 2001,xây dựng Tháp Phật Bảo năm 2003.

Hiện nay thì sư Quang Minh làm trụ trì chính thức của chùa.

==Hoạt động==
Các ngày lễ lớn trong năm:

15 tháng 4 âm lịch: Lễ Phật Đản, chiêm bái Xá Lợi Phật, lễ tắm Phật.

13 tháng 7 âm lịch: Lễ húy nhật cố HT Giới Nghiêm rất trọng thể.

18 tháng 9 âm lịch: Lễ dâng y Kathina.

Chùa có nhiều hoạt động từ thiện như phát quà cho đồng bào nghèo vùng sâu vùng xa nhân dịp mùa Vu Lan báo hiếu.v.v...

==Tham khảo==
- Trang nhà chùa Phật Bảo .
Tượng đất sét Thiên Tân

Tượng đất sét là một loại hình nghệ thuật dân gian nổi tiếng ở Thiên Tân, thành phố lớn thứ hai của Trung Quốc. Nó được khởi xướng bởi Zhang Mingshan (1826-1906), một nghệ sĩ dân gian của Thiên Tân, trong triều đại nhà Thanh (1821-1851). Cho đến nay, đất sét Zhang có bốn thế hệ và gần 180 năm lịch sử.
Những tác phẩm Zhang khác nhau từ cung nữ, nhân vật lịch sử, nhân vật tôn giáo, và các nhân vật hiện đại với phong tục địa phương. Nó thường được người dân trưng bày trong nhà, trên kệ, vì kích thước nhỏ của nó (cao thường là 20 cm). Đất sét hình Zhang có đặc điểm thực tế sống động, và có thể miêu tả tính cách và tư thế của nhân vật.
==Tham khảo==
- "Thủ công Mỹ nghệ truyền thống Trung Quốc" - Hàng Gian, Quách Thu Huệ, Nhà xuất bản. Tổng hợp Thành phố.
Gốm sứ Lò Điếu

Lò Điếu là lò tập trung chủ yếu ở huyện Vũ – tỉnh Hà Nam, các di chỉ lò Điếu có ở khắp nơi trong huyện, có tới hang tram di chỉ cho thấy đây là lò gốm chuyên phục vụ cho cung đình nhà Tống. Lò Điếu có từ thời Đường tuy nhiên đến thời Tống mới phát triển cực thịnh. Loại sứ này độc đáo ở men kết tủa, trong men có đồng oxit. Nếu sứ xanh và sứ đen dùng sắt oxit để làm chất xúc tác tạo màu thì sứ lò Điếu dùng đồng oxit làm sắc trạch rực rỡ kỳ diệu mà thần bí.

==Tham khảo==
- Phương Ý Lợi (2013), "Gốm sứ Trung Hoa", Nhà xuất bản. Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh.
Bao tiểu thể

Bao Bowman hay bao tiểu thể là một túi bao hình cái cốc nằm ở đoạn đầu thành phần ống của một đơn vị thận trong thận của động vật có vú, thực hiện bước đầu tiên trong quy trình lọc máu tạo nước tiểu. Trong mỗi bao là một quản cầu. Các dịch từ máu trong quản cầu được thu thập trong bao Bowman (nói một cách khác, lọc cầu thận) và sau đó sẽ được tiếp tục xử lý xuyên suốt đơn vị thận để tạo thành nước tiểu. Bao Bowman được đặt theo tên của Sir William Bowman, người đã xác định nó vào năm 1842.

==Giải phẫu==
Trong bao có chùm mao mạch malpighi gần các tiểu động mạch đến và đi
Bao Bowman là một cái bọc có hai lớp, ôm lấy cuộn mạch.
Lá ngoài là một biểu mô lát đơn lót ngoài bởi màng đáy. Ở cực niệu biểu mô này nối tiếp với biểu mô của ống gần.
Lá trong được cấu tạo bởi những tế bào hình sao gọi là tế bào có chân (podocytes). Từ thân tế bào tỏa ra những nhánh bào tương bậc 1 và bậc 2 đến tiếp xúc với màng đáy bởi những chân phình.
Giữa hai lớp là khoang Bowman, trong khoang chứa dịch siêu lọc (nước tiểu đầu). Bình thương mỗi phút có 120–130 cm³ chất siêu lọc của huyết tương lọt qua bộ phận lọc của tiểu cầu thận ra khoang Bowman Khoang Bowman thông trực tiếp với ống lượn gần. Miệng bao rất hẹp là nơi đi vào và đi ra của động mạch. Động mạch đến (nhánh của động mạch thẳng) sau khi vào bao Bowman nó chia ra khoảng 50 mao mạch chạy song song và có những chỗ thông sang nhau, tạo nên một mạng lưới mao động mạch(cuộn mạch) nằm gọn trong bao Bowman. Sau đó các mao động mạch tập trung lại thành động mạch đi ra khỏi tiểu cầu.
Di chỉ Miếu Để Câu

Di chỉ khảo khảo cổ Miếu Để Câu đại diện cho gốm màu Cam Túc tạo hình đa dạng, đẹp mắt, với nhiều hoa văn, màu sắc tươi tắn, cũng như hình thức phong phú và nội hàm văn hóa sâu dày, đã chiếm một vị trí chói lọi trong nền văn minh gốm màu thế giới, đây là niềm kiêu hãnh của dân tộc Trung Hoa. Có thể nói đồ gốm màu là một hình ảnh thu nhỏ của nền văn minh thời tiền sử tỉnh Cam Túc.

==Tham khảo==
- Allan, Sarah (ed), "The Formation of Chinese Civilization: An Archaeological Perspective", ISBN 0-300-09382-9
- Chang, Kwang-chih. "The Archaeology of Ancient China", ISBN 0-300-03784-8
- Liu, Li. "The Chinese Neolithic: Trajectories to Early States", ISBN 0-521-81184-8
Trần gia từ

Trần gia từ ( là "từ đường" tại thành phố Quảng Châu - Trung Hoa. Nó là "thư viện", vừa là "từ đường". Trước khi trở thành "từ đường" 祠堂, "Trần Gia Từ" là một "thư viện" 书院 ("thư viện là nơi dùng cho việc học - ôn luyện") và cũng là nơi ở của tầng lớp giàu - quyền thế trong xã hội phương Nam.

==Kiến trúc==
Kiến trúc Tứ Hợp Viện cùng với kiến trúc văn hóa đa dạng phương Nam là nhà rường với kiểu truyền thống khép kín, toàn bộ kiến trúc đều được làm bằng gỗ, sử dụng tất cả hoạ tiết vốn có trong văn hoá đa dạng của phương Nam. Cách bài trí khá phức tạp kết hợp hình thể với màu sắc là 1 đặc điểm của văn hóa miền Nam Trung Hoa, thể hiện trên các kiến trúc tổng hợp, nhất là trên mái ngói - đỉnh nhà của các kiến trúc này.

Với nội dung là các câu chuyện dân gian với tích truyện thần tiên, thể hiện nét văn hóa đa dạng - kết hợp nhiều tinh hoa của các vùng văn hóa địa phương của văn hoá miền Nam Trung Quốc được trang trí tinh xảo, khéo léo trong hầu hết các kiến trúc của từ đường.

Hiện nay, Trần gia từ là địa điểm tham quan hấp dẫn của thành phố Quảng Châu.

==Tham khảo==
- "Thành phố Quảng Châu" - "sổ tay du lịch Trung Quốc" - Minh Châu - Thế Anh - Nhà xuất bản văn hóa thông tin.
- "Thành phố Quảng Châu" - "Trung Hoa Ký sự" - Đài truyền hình T.p Hồ Chí Minh.
Chu quý nhân

Tấn Thành Đế Chu Quý nhân (chữ Hán: 晉成帝周貴人, ? - 363), là phi tần của Tấn Thành Đế - vị Hoàng đế thứ 7 của nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc. Bà là mẹ của 2 vị Hoàng đế liên tiếp Tấn Ai Đế và Tấn Phế Đế.

Trong lịch sử, bà được biết đến là người đầu tiên nhận danh vị Hoàng thái phi.

== Tiểu sử ==
=== Sinh hai hoàng tử ===
Sử sách không nói rõ xuất thân, tên thật của Chu thị, cũng không biết bà nhập cung khi nào. Thời Tấn Thành Đế, Chu thị được Hoàng đế sủng ái, hạ sinh hai hoàng tử là Tư Mã Phi (tức Tấn Ai Đế) và Tư Mã Dịch (tức Tấn Phế Đế), do đó được bái lên làm Quý nhân.

Năm Hàm Khang thứ 8 (342), Chu thị sinh ra Tư Mã Dịch, thì liền tháng 6 (âm lịch) năm ấy Tấn Thành Đế băng thệ. Hai người con của Chu thị còn nhỏ, không được lập lên ngôi mà ngôi vị thuộc về em trai của Thành Đế là Lang Tà vương Tư Mã Nhạc, tức Tấn Khang Đế. Cùng năm ấy, Tư Mã Phi được tấn phong làm [Lang Gia vương; 琅琊王], bái "Tán kỵ Thường thị" (散骑常侍).

Năm Khang Nguyên thứ 2 (344), Tấn Khang Đế băng hà. Con trai duy nhất của ông là Tư Mã Đam kế vị, sử gọi Tấn Mục Đế. Theo lý, Tư Mã Phi là đường huynh của Mục Đế, lại là dòng trưởng, vẫn xứng đáng kế thừa Hoàng vị, nhưng dưới sự tác động của Hoàng thái hậu Chử Toán Tử cùng quyền thần Dữu Băng (庾冰) can thiệp, do đó Lang Gia vương Tư Mã Phi vô pháp kế vị. Năm Vĩnh Hòa thứ 12 (356), Tư Mã Phi thăng "Trung quân Tướng quân" (中军将军).

=== Tấn tôn Hoàng thái phi ===
Năm Khai Bình thứ 5 (361), Tấn Mục Đế Tư Mã Đam băng. Hoàng thái hậu Chử Toán Tử hạ chiếu tôn Lang Gia vương Tư Mã Phi lên ngôi, sử gọi là Tấn Ai Đế.

Vào lúc nào, triều thần tranh nghị tôn phong danh hiệu cho Chu Quý nhân. Khi ấy, Chử Thái hậu vẫn đã là Hoàng thái hậu, không thể thay đổi, vị trí độc tôn. Bên cạnh đó, do Quý nhân Chu thị vốn không phải Hoàng hậu triều trước, nên triều thần đề nghị cũng không được tôn làm Hoàng thái hậu để tránh loạn đích thứ. Trong quá trình thương nghị, Thái úy Hoàn Ôn đề nghị tôn Chu thị làm [Phu nhân; 夫人], còn Thượng thư bộc xạ Giang Bân (江虨) nghị xin tôn làm [Thái phu nhân; 太夫人]. Tấn Ai Đế đều không nghe, xuống chiếu tôn mẫu thân Chu thị làm [Hoàng thái phi; 皇太妃], ban cho nghi phục giống với Chử Thái hậu.

Năm Hưng Ninh nguyên niên (363), Hoàng thái phi Chu thị mất, không rõ bao nhiêu tuổi, thụy hiệu là Chương Hoàng thái phi (章皇太妃).

== Xem thêm ==
- Tấn Thành Đế
- Tấn Ai Đế
- Chử Toán Tử
- Hoàng thái hậu
- Hoàng thái phi

== Tham khảo ==
- Tấn thư
- Tư trị thông giám
Bão Usagi

Tên Usagi được dùng để đặt tên cho 3 cơn bão nhiệt đới ở tây bắc Thái Bình Dương. Tên gọi này do Nhật Bản đề xuất, trong tiếng Nhật nó là tên gọi của chòm sao Thiên Thố hay con thỏ.

- Bão Usagi (2001) (T0110, 13W) - đổ bộ vào Việt Nam
- Bão Usagi (2007) (T0705, 05W) - quét qua Nhật Bản
- Bão Usagi (2013) (T1319, 17W)
- Bão Usagi (2018) (T1829, 33W, Samuel) - Quét qua miền Nam, Việt Nam
- Bão Usagi (2024) (T2425, 27W, Ofel)
Hà Pháp Nghê

Hà Pháp Nghê (chữ Hán: 何法倪, 339 - 404), là hoàng hậu của Tấn Mục Đế, vua thứ 9 của nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc.

== Tiểu sử ==
Hà hậu nguyên quán thuộc quận Lư Giang (廬江). Phụ thân của Hà Pháp Nghê là Hà Chuẩn (何准), vốn là một danh sĩ có tiếng; em trai của Phiêu kị tướng quân Hà Sung (何充), làm đến chức Tể tướng trong triều. Hà Chuẩn lấy Ngô thị và sinh ra Hà Pháp Nghê. Do xuất thân cao quý nên Hà Pháp Nghê được tuyển vào cung hầu hạ cho Tấn Mục Đế.

Tháng 8 năm 357, Mục Đế hạ chiếu phong bà làm Hoàng hậu. Phụ thân của bà cũng được Tấn triều truy phong Quang Lộc đại phu, tước "Tấn Hưng huyện hầu". Hà Pháp Nghê làm hoàng hậu 4 năm và không sinh được con.

Năm 361, Mục Đế băng hà, anh họ là Tấn Ai Đế lên ngôi, phong bà làm Mục hoàng hậu (穆皇后), chuyển sang Vĩnh An cung (永安宮). Bà sống trong Vĩnh An cung từ các đời Ai Đế qua Phế Đế, Giản Văn Đế, Hiếu Vũ Đế và An Đế.

Năm 402, thời Tấn An Đế, tướng Hoàn Huyền ở Kinh Châu khởi binh tạo phản, chiếm được Kiến Khang và nuôi mộng cướp ngôi. Năm 403, Hoàn Huyền bắt bà dời khỏi cung, cùng Tư Mã Đức Văn (em trai An Đế) đến sống ở phủ Tư đồ, dời An Đế sang Vĩnh An cung. Khi xa giá của bà ra khỏi Thái miếu, có người xa phu quỳ xuống kêu khóc khiến Hoàn Huyền rất tức giận.

Tháng 12 cùng năm, Hoàn Huyền chính thức soán ngôi xưng đế, lập ra nhà nước Hoàn Sở, cho biếm bà làm Linh Lăng Huyện quân (零陵縣君), dời bà cùng An Đế và hoàng hậu đến Ba Lăng. Không bao lâu sau, Lưu Dụ kiến nghĩa, đánh dẹp Hoàn Huyền, tướng quân Ân Trọng Văn lại đón Hà Pháp Nghê trở về Kiến Khang.

Tháng 7 năm 404, bà qua đời ở Kiến Khang, thọ 66 tuổi, được truy tôn là Mục Chương hoàng hậu (穆章皇后), an táng ở Vĩnh Bình Lăng (永平陵).

== Tham khảo ==
- Tấn thư
- Tư trị thông giám
Vương Mục Chi

Vương Mục Chi (chữ Hán: 王穆之, ? - 364), nguyên quán ở huyện Tấn Dương, quận Thái Nguyên là hoàng hậu dưới thời Tấn Ai Đế, vua thứ 10 của nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc.
==Tiểu sử==
Phụ thân của Vương Mục Chi là Tư đồ tả trưởng sử Vương Mông (thuộc Thái Nguyên Vương thị), làm quan trong triều đình Đông Tấn. Bà được đem gả cho Lang Nha vương Tư Mã Phi, con trai trưởng của Tấn Thành Đế và trở thành vương phi. Năm 361, Tư Mã Phi lên ngôi vua, tức Tấn Ai Đế, bèn cho lập bà làm hoàng hậu, đồng thời truy tặng mẹ bà là Viên thị làm An Quốc hương quân.

Năm 364, Vương Mục Chi qua đời, được truy tặng danh hiệu Ai Tĩnh hoàng hậu (哀靖皇后).

== Xem thêm ==
- Tấn Ai Đế
== Tham khảo ==
- Tấn thư
Dữu Đạo Liên

Dữu Đạo Liên (chữ Hán: 庾道怜, ? - 366), là hoàng hậu dưới thời Tấn Phế Đế, vị hoàng đế thứ 11 của nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc.

== Tiểu sử ==
Dữu Đạo Liên xuất thân trong một gia đình vọng tộc, quê ở huyện Yên Lăng, quận Dĩnh Xuyên. Phụ thân của bà là Dữu Băng (庾冰), anh trai của Thái hậu Dữu Văn Quân, vợ Tấn Minh Đế và mẹ của hai vua Tấn Thành Đế và Tấn Khang Đế. Đến khi trưởng thành, Dữu Đạo Liên được gả cho Đông Hải vương Tư Mã Dịch, con trai của Tấn Thành Đế.

Năm 365, Tư Mã Dịch đăng quang, tức Tấn Phế Đế, đã xuống chiếu sắc phong bà làm Hoàng hậu. Sang năm sau (366), Dữu Đạo Liên qua đời, không rõ bao nhiêu tuổi. Bà được truy phong làm Hiếu hoàng hậu (孝皇后), an táng ở Kính Bình lăng (敬平陵).

Về sau, tướng Hoàn Ôn phế đế, biếm đế là Hải Tây công và đày đến Ngô huyện, lại cho biếm bà làm Hải Tây công phu nhân (海西公夫人). Năm 386, Phế Đế qua đời, Dữu Đạo Liên bị cải táng đến Ngô Lăng cùng Phế Đế.

== Tham khảo ==
- Tấn thư
- Tư trị thông giám
Bộ Cá mặt trăng

Bộ Cá mặt trăng (danh pháp khoa học: Lampriformes) là một bộ cá vây tia. Chúng được gọi chung là lamprids (đúng hơn là được sử dụng cho Lampridae) hoặc lampriforms. Một từ đồng nghĩa với bộ này là Allotriognathi, trong khi một biến thể chính tả thường được nhìn thấy nhưng dường như không chính xác là Lampridiformes. Theo truyền thống, người ta xếp 7 họ còn sinh tồn trong bộ này, thường là cá nhỏ nhưng rất khác biệt, và tổng cộng chỉ có 12 chi với khoảng 24 loài được công nhận, nhưng một nghiên cứu phát sinh chủng loài gần đây cho thấy họ Stylephoridae với 1 loài duy nhất là "Stylephorus chordatus" bị xếp sai chỗ vào bộ này, và vị trí đúng của nó là gần với các loại cá tuyết của bộ Gadiformes, nhưng với hình thái học độc đáo và khác với Gadiformes nên được đề xuất tách ra thành bộ Stylephoriformes.

==Phân loại==
Bộ này thỉnh thoảng được chia ra thành Bathysomi và Taeniosomi. Tên gọi trước là một tổ hợp cận ngành, và do đó là đồng nghĩa với toàn bộ bộ này, trong khi tên gọi sau có thể được coi là một phân bộ hợp lệ. Bao gồm cả các đơn vị phân loại hóa thạch, phân loại của bộ Lampriformes theo trình tự phát sinh chủng loài với số lượng các chi và loài còn sinh tồn có thể được đưa ra như sau:
- Cơ sở và "incertae sedis"
- Chi † "Bathysoma"
- † Bajaichthyidae : Có lẽ có vị trí không xác định trong Acanthomorphata.
-  Chi † "Bajaichthys"
- Chi † "Nardovelifer"
- Họ † Palaeocentrotidae
-  Chi † "Palaeocentrotus"
- Họ † Turkmenidae
-  † "Turkmene"
- Họ Veliferidae — cá cờ mặt trăng (2 chi, 2 loài). Loài "Velifer hypselopterus" có ở vùng biển Việt Nam.
- Họ Lampridae — cá mặt trăng? (1 chi, 2 loài)
- Phân bộ Taeniosomi
- Họ Lophotidae — cá mào (crestfish), cá đai mũ: 2 chi, 4 loài.
- Họ Radiicephalidae — cá đai đuôi lạ, cá đuôi thon (tapertail): Đơn loài.
- Họ Trachipteridae — cá vây thô, cá đai, cá hố (ribbonfish): 3 chi, 10 loài.
- Họ Regalecidae — cá mái chèo, cá trích vua, cá đai vua (oarfish, king of herrings): 2 chi, 4 loài.

===Chuyển đi ===
Họ Stylephoridae trước đây xếp trong phân bộ Taeniosomi — cá đuôi roi, cá mắt ống (tube-eye), cá đuôi chỉ (thread-tail): Đơn loài.

==Phát sinh chủng loài==
Biểu đồ phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo Betancur-R. "et al." (2017):

Biểu đồ phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo Borden "et al." (2019):

Biểu đồ phát sinh nội bộ Lampriformes theo Betancur-R. "et al." (2017):

Biểu đồ phát sinh nội bộ Lampriformes theo Olney "et al." (1993):
==Xem thêm==
- Cá mặt trăng
Vương Giản Cơ

Vương Giản Cơ (chữ Hán: 王简姬, ? - ?), hay Thuận hoàng hậu (顺皇后) là nguyên phối thê tử của Tấn Giản Văn Đế Tư Mã Dục, vua thứ 12 của nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc. 

Tuy là nguyên phối nhưng bà chưa từng làm Hoàng hậu khi còn sống. Bà bị phế và qua đời khi Tư Mã Dục còn ở tước Cối Kê vương. Thụy hiệu Hoàng hậu của bà được truy phong bởi con riêng của phu quân bà là Tư Mã Hiệu kế ngôi, tức Tấn Hiếu Vũ đế.

== Tiểu sử ==
Vương Giản Cơ nguyên quán ở huyện Tấn Dương, quận Thái Nguyên. Bà là con gái của đại thần Vương Hà trong triều đình Đông Tấn. Thời trẻ, bà thành hôn với Thừa tướng nhà Tấn là Cối Kê vương Tư Mã Dục, sinh ra một người con trai là Tư Mã Đạo Sinh. Năm 348, mẹ con Vương Giản Cơ mắc tội nên bị phế truất, Tư Mã Đạo Sinh sau đó chết trong ngục. Không bao lâu sau, Vương Giản Cơ vì quá đau buồn nên cũng lâm bệnh mà mất.

Năm 371, Tư Mã Dục được lập làm hoàng đế, tức Tấn Giản Văn Đế. Tám tháng sau, Giản Văn đế mất, con trai của ông với người thiếp Lý Lăng Dung là Tư Mã Hiệu kế ngôi, tức Tấn Hiếu Vũ đế. Hiếu Vũ Đế truy tôn Vương Giản Cơ làm [Thuận hoàng hậu; 顺皇后], hợp táng cùng Giản Văn Đế ở Cao Bình lăng. Cha bà là Vương Hà được ban tặng chức Quang Lộc đại phu, Tán kị thường thị.

== Xem thêm ==
- Tấn Giản Văn Đế
- Tư Mã Đạo Sinh

== Tham khảo ==
- Tấn thư
- Tư trị thông giám
Văn Nhất Đa

Văn Nhất Đa (; 24 tháng 11 năm 1899 – 15 tháng 7 năm 1946), tên khai sinh Văn Gia Hoa (聞家驊), tên tự Hữu Tam (友三), Hữu Sơn (友山) là một nhà thơ và học giả người Trung Quốc.

==Tiểu sử==
Ông sinh tại Hy Thủy, Hồ Bắc. Sau khi được giáo dục theo truyền thống, ông vào học tại đại học Thanh Hoa.

Năm 1922 ông đến Hoa Kỳ học mỹ thuật và văn chương tại Viện Nghệ thuật Chicago. Trong thời gian này tập thơ đầu tay của ông "Hồng chúc" (紅燭, "nến đỏ") được xuất bản.

Năm 1925, ông về nước và đảm nhiệm công tác giảng dạy tại đại học. Năm 1928, ông xuất bản tập thơ thứ hai "Tử thủy" (死水, "nước tù đọng"). Thơ ông chịu ảnh hưởng của Tây phương. Cũng trong năm 1928, ông tham gia "Tân Nguyệt Xã" và viết tiểu luận về thơ ca, chủ yếu nhấn mạnh rằng thơ ca phải có "tính chất chính quy". Ông cũng bắt đầu công bố những kết quả nghiên cứu của mình về văn học Trung Quốc cổ điển.

Khi nổ ra chiến tranh Trung-Nhật, ông cũng như nhiều trí thức khác từ đông bắc Trung Quốc chạy xuống Côn Minh, Vân Nam. Tại đây ông vẫn có thể tiếp tục công việc giảng dạy, ở thời điểm đó là tại Đại học Liên hiệp Tây Nam (được mở ra trong thời chiến).

Ông bắt đầu hoạt động chính trị năm 1944 để ủng hộ Đồng minh dân chủ Trung Quốc.
Bản tính thẳng thắn của ông đã khiến cho ông bị mật thám Quốc Dân Đảng ám sát ngay sau khi ông tham dự đám tang một người bạn năm 1946.

Một đài tưởng niệm lớn về ông được dựng tại khuôn viên Đại học Sư phạm Vân Nam ở Côn Minh. Ông cùng vợ được chôn cất tại Nghĩa trang cách mạng Bát Bảo Sơn.
Hồ Thích

Hồ Thích (, 17 tháng 12 năm 1891 – 24 tháng 2 năm 1962), tự Hy Cương, về sau đổi tên thành Hồ Thích, tự là Thích Chi, bút danh Thiên Phong, Tạng Huy... là một nhà ngoại giao, nhà văn tiểu luận và nhà triết học Trung Quốc. Ngày nay ông được công nhận rộng rãi là người có những góp to lớn cho chủ nghĩa tự do và cải cách ngôn ngữ ở Trung Quốc. Ông là người có ảnh hưởng trong phong trào Ngũ Tứ, là một trong những lãnh đạo của phong trào Tân Văn hóa và đồng thời cũng là chủ tịch đại học Bắc Kinh. Ông được đề cử giải Nobel Văn học năm 1939. Ông quan tâm đến rất nhiều lĩnh khác nhau như văn học, lịch sử, phê bình văn học và giáo dục học.

== Cuộc đời ==
Năm 1910, Hồ Thích sang Mỹ du học tại Đại học Cornell, đến năm 1917 thì về nước. Năm 1919, ông tham gia phong trào Ngũ Tứ (phong trào văn học diễn ra trong một cuộc cách mạng tư tưởng phản phong 1917-1924. Ngày 4/5/1919 (Ngũ Tứ) là ngày nổ ra cuộc đấu tranh của học sinh Bắc Kinh. Năm 1948, ông làm người phát ngôn của Trung Hoa dân quốc. Năm 1958, ông trở về Đài Loan, ra tranh cử Tổng thống nhưng không thành. Ông lại sang Mỹ sinh sống và mất tại đó.

Ông là nhà thơ, sử gia, triết gia, nhà giáo dục, luân lý học, nhà tư tưởng… một đại học giả của Trung Quốc, từng được tặng 36 bằng tiến sĩ danh dự (chủ yếu ở Mỹ), nổi tiếng có nhiều cống hiến trên nhiều lĩnh vực. Sau khi về nước đã đề xướng cách mạng văn học, trở thành một trong các lãnh tụ Phong trào Tân Văn hoá.

Từng là đại sứ Trung Hoa Dân quốc tại Mỹ (1938), hiệu trưởng ĐH Bắc Kinh (1946), Viện trưởng Viện Nghiên cứu Trung ương (Đài Loan, 1957, tức Viện Khoa học). Từ 1949 ở Mỹ và Đài Loan. Hồ Thích là nhà tiên phong chủ nghĩa tự do ở Trung Quốc, đề xuất thuyết điều hoà giai cấp, cho rằng chủ nghĩa Marx và thuyết đấu tranh giai cấp không thích hợp với Trung Quốc. Ông chịu ảnh hưởng sâu sắc triết học thực dụng của J. Dewey. Ông chủ trương điều hòa giai cấp, coi đó là động lực phát triển xã hội.

Hồ Thích có ảnh hưởng rất lớn đối với văn hoá Trung Quốc; một thời gian ông từng bị phê phán, phủ định, nhưng về sau được đánh giá cao. Ông là người đầu tiên đề xuất dùng văn Bạch thoại, lật đổ hình thức văn Văn ngôn từng thống trị nước này hơn 2.000 năm.

Ông cũng có những ý kiến cực đoan như chủ trương Trung Quốc nên phương Tây hoá toàn bộ, bỏ chữ Hán, dùng ký hiệu phiên âm Latin…

== Tác phẩm ==
Những tác phẩm chính của ông là: 
- "Lịch sử tiến hoá của phương pháp triết học cổ đại Trung Quốc" (luận án tiến sĩ, 1917)
- "Hồng lâu mộng khảo chứng" (1921)
- "Lịch sử đích văn học quan niệm luận"
- "Kiến thiết văn học cách mạng luận"
- "Thường thí tập" (tập thơ)
- "Chung thân đại sự" (kịch)
- "Lịch sử văn học bạch thoại"
- "Đại cương lịch sử triết học Trung Quốc"
- "Hồ Thích thiền học án"
Nhà thờ chính tòa Sơn Lộc

Nhà thờ chính tòa Sơn Lộc (tên hiệu: Nhà thờ Thánh Têrêsa hài đồng Giêsu, hay còn gọi là Nhà thờ Tông) là nhà thờ chính tòa của Giáo phận Hưng Hóa, tọa lạc ở phường Tùng Thiện, thành phố Hà Nội. Nhà thờ chính tòa Sơn Lộc cách trung tâm Hà Nội 46 km.

Trước đây, tòa giám mục, nhà thờ chính tòa, tiểu chủng viện của giáo phận tông tòa Hưng Hóa đặt tại Hưng Hóa (nay thuộc xã Tam Nông, tỉnh Phú Thọ) nhưng ngày 2 tháng 5 năm 1950, các cơ sở này bị phá hủy toàn bộ do chiến tranh. Tòa giám mục giáo phận này phải tạm thời di dời về thị xã Sơn Tây nằm cách Hưng Hóa khoảng 40 km.

Ngày 24 tháng 11 năm 1960, Tòa Thánh thiết lập Hàng Giáo Phẩm Việt Nam, đồng thời nâng giáo phận tông tòa Hưng Hóa lên hàng giáo phận chính tòa. Nhà thờ chính tòa với danh hiệu Đức Mẹ Lên Trời.

Nhà thờ được xây dựng theo phong cách Byzantine, điểm đặc biệt của nhà thờ là mái vòm cực kì gây ấn tượng, làm cho nhà thờ trở thành một điểm tham quan hấp dẫn. Có tài liệu cho rằng nhà thờ mô phỏng theo kiến trúc của nhà thờ Sacré-Cœur trên đồi Montmartre ở thủ đô Paris, Pháp.

Cuốn ""Nhà thờ Công giáo ở Việt Nam"" nhận xét: ""Điểm nổi bật của nhà thờ Tông là xử lý ánh sáng. Nhà thiết kế đã sử dụng hình thức mái tròn với hàng trăm ô kính, nhìn xa như một tổ ong khổng lồ"".
Metavelifer multiradiatus

Metavelifer multiradiatus là một loài cá tìm thấy ở Ấn Độ và Thái Bình Dương. Loài này phát triển đến chiều dài 28 cm (11 in).
Radiicephalus elongatus

Radiicephalus elongatus là một loài cá biển được tìm thấy ở trung tâm và phía đông Đại Tây Dương và đông Thái Bình Dương. Nó là loài duy nhất được biết đến trong chi Radiicephalus cũng như họ Radiicephalidae.

==Phân bố==
Tại đông Đại Tây Dương: Ngoài khơi Morocco và quần đảo Azores về phía nam tới mũi Cape, Nam Phi. Tại đông Thái Bình Dương: Tìm thấy tại khu vực hải lưu California. Tìm thấy ở độ sâu từ 570 m trở xuống.

==Đặc điểm==
Loài này phát triển đến chiều dài tổng cộng . Vây lưng: tia gai 0, tia mềm 152-160. Vây hậu môn: tia gai 0, tia mềm 6 - 7. Đốt sống 114 - 121. Thân và đuôi màu trắng bạc, gốc lưng màu ánh đen. Tia nắp mang 4-6. Vây bụng: không có ở cá trưởng thành.

Cá trưởng thành ăn cá họ Myctophidae và có lẽ cả động vật giáp xác nhóm Euphausiacea. Là loài đẻ trứng, với cá bột sống phiêu sinh. Chúng có khả năng phóng ra chất dịch màu nâu sẫm từ túi mực khi rơi vào tình trạng hoảng sợ.

==Liên kết ngoài==
- Discover Life
Desmodema polystictum

Desmodema polystictum là một loài cá trong họ Trachipteridae. Nó được tìm thấy gần New Zealand, Tây Bắc Đại Tây Dương, và Nam Phi.
==Tham khảo==
- World Register of Marine Species link
- ITIS Report
- Harvard Cooperative Museum of Zoology Databse entry
Nhà thờ chính tòa Lạng Sơn

Nhà thờ chính tòa Lạng Sơn hay còn gọi là Nhà thờ Cửa Nam là một nhà thờ lớn tọa lạc tại số 1 đường Tổ Sơn, phường Lương Văn Tri, tỉnh Lạng Sơn. Đây là nhà thờ chính tòa của Giáo phận Lạng Sơn và Cao Bằng. Nhà thờ chính tòa Lạng Sơn và Cao Bằng cách Hà Nội 154 km.

==Hình thành==
Ngày 30 tháng 12 năm 1913, Thánh Bộ Truyền giáo chính thức ra sắc dụ trao cho Tỉnh dòng Đa Minh Lyon coi sóc vùng Lạng Sơn - Cao Bằng. Theo Sắc lệnh Tông tòa, Phủ doãn Tông tòa Lạng Sơn gồm hai tỉnh Cao Bằng - Lạng Sơn và một phần đất tỉnh Hà Giang (phía Đông sông Lô), ngai Tông tòa và nhà thờ chính được đặt gần ga Lạng Sơn.

Năm 1923, Đức ông Cothonay Chiểu bắt đầu xây nhà thờ chính theo bản vẽ của linh mục Brébion, nằm cạnh ga xe lửa ở trung tâm thị xã Lạng Sơn. Ngôi nhà thờ do linh mục Lecroat (SJ), đặc sứ của Tòa Thánh đặt viên đá đầu tiên khởi công xây dựng. Ngày 14 tháng 8 năm 1924, ngôi nhà thờ hoàn thành và được làm phép trọng thể với sự hiện diện của linh mục Perier Giám tỉnh dòng Đaminh Lyon.

Ngày 30 tháng 11 năm 1939, Hạt Phủ doãn Tông tòa Lạng Sơn được nâng lên hàng Giáo phận Tông tòa và đến ngày 24 tháng 11 năm 1960, Sắc chỉ Venerabilium Nostrorum nâng lên hàng Giáo phận chính tòa.

Những năm tháng chiến tranh đã gây nhiều thiệt hại nặng nề, nhà thờ chính toà bị sụp đổ vào năm 1969, chỉ còn lại ngọn tháp trơ trọi loang lổ. Đến năm 1979 trong chiến tranh biên giới Việt - Trung, cây tháp ấy cũng bị san bằng. 

Vào năm 2004, giám mục Giuse Ngô Quang Kiệt đã làm lễ cung hiến Nhà thờ chính tòa mới với tước hiệu Thánh Đaminh. Trong dịp này ông nói: ""Chính tòa là giáo xứ Mẹ của các giáo xứ trong giáo phận. Nhà thờ chính toà là nhà thờ Mẹ, trung tâm đời sống phụng tự của giáo phận, nơi hội tụ của Giáo hội địa phương, như anh chị em thấy rõ trong các dịp lễ lớn. Ngôi nhà thờ chính toà là dấu chỉ Giáo hội hữu hình của Chúa Kitô tại trần gian"".

==Đặc điểm kiến trúc==
Kiến trúc Nhà thờ chính tòa Lạng Sơn Cao Bằng mới được kết hợp giữa kiểu nhà sàn các dân tộc Miền núi phía Bắc và bộ mái cong kiểu cung đình Việt nam. Có diện tích chiều ngang 30 mét và 25 mét. Nhà thờ có hai mái bộ xếp lên nhau, mái trên tượng trưng cho Trời, mái dưới tượng trưng cho Con người, sàn móng vuông tượng trưng cho Đất nghĩa là con người được hoà giải với Thiên Chúa, nhờ Đức Giêsu Kitô qua Mầu Nhiệm Thập giá. Cây tháp chính năm tầng được xây dựng liền với tiền sảnh nhà thờ ngụ ý nói đến Mầu nhiệm Năm Sự Sáng và năm yếu tố tổng hợp của vũ trụ quan Đông phương là Kim-Mộc-Thủy-Hoả-Thổ.
Nhà thờ chính tòa Thái Bình

Nhà thờ chính tòa Thái Bình với tước hiệu Thánh Tâm Chúa Giêsu tọa lạc tại số 8 đường Trần Hưng Đạo, phường Thái Bình, tỉnh Hưng Yên là nhà thờ chính tòa của Giáo phận Thái Bình. Nhà thờ chính tòa Thái Bình cách trung tâm thành phố Thái Bình 5 km, cách Hà Nội 105 km.

Năm 1906, linh mục Phêrô Munagorri Trung là cha xứ Sa Cát mời linh mục người Tây Ban Nha Andres Kiên giúp việc xây cất ngôi một thánh đường theo kiểu kiến trúc Gothic nguy nga lộng lẫy tại Thái Bình.

Ngày 17 tháng 8 năm 1908, Giám mục Trung (Pedro Munagorri y Obineta) - Giám mục Tông toà Địa phận Trung - đã lập xứ Thái Bình, nhận Thánh Tâm Chúa Giêsu làm quan thầy.

Ngày 9 tháng 3 năm 1936, Tòa Thánh ban Sắc lệnh Praecipuas inter Apostolicas (Những Ưu Tư Tông Đồ), thành lập Giáo phận Thái Bình. Nhà thờ Thánh Tâm Chúa Giêsu Thái Bình trở thành Nhà thờ Chính toà của giáo phận. Lúc này Giám mục Casadio Thuận mới truyền cho linh mục Tây Ban Nha Rengel Lễ là cha Sở xứ Thái Bình lúc ấy đốc công xây thêm phần nhà thờ từ cánh thánh giá trở lên, đồng thời lập bàn thờ sơn son thếp vàng làm cho ngôi thánh đường trở nên đồ sộ, rộng lớn, bề thế hơn nhiều, xứng với tầm vóc của một thánh đường chính tòa.

Nhà thờ tiếp tục được trùng tu vào các năm 1967 và 1995. Tuy nhiên qua thời gian, nhà thờ đã có dấu hiệu của việc xuống cấp. Ngày 17 tháng 7 năm 2005, Giám mục Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Sang đã cho khởi công xây dựng Nhà thờ chính tòa mới và chính thức khánh thành vào ngày 13 tháng 10 năm 2007.

Nhà thờ chính tòa mới tọa lạc trên khuôn viên rộng trên 6000 m² mang đậm những dấu ấn trong Kinh Thánh. Ngôi Thánh đường được thiết kế hai tầng, có chiều dài là 81 m, rộng 24,8 m, chỗ rộng nhất là 34,2 m, diện tích nhà thờ là 2.260m², được khoác trên mình chiếc áo màu kem sáng, màu của phù sa, gợi nhớ miền quê lúa của lưu vực sông Hồng và sông Trà Lý.
Ruồi nhà

Ruồi nhà (cũng gọi là ruồi nhà thông thường), tên khoa học Musca domestica, là một loài ruồi trong phân bộ Cyclorrhapha. Được cho là đã tiến hóa từ Đại Tân Sinh ở vùng Trung Đông và đã phân bố ra khắp thế giới, nó là loài ruồi phổ biến nhất trong tất cả các loài họ ruồi nhà, chiếm khoảng 91% tất cả các loài ruồi trong nơi ở của con người. Ruồi nhà được coi là một dịch hại có thể mang bệnh hiểm nghèo do cơ thể chúng mang nhiều mầm bệnh.

Ruồi nhà trưởng thành có màu xám đen với bốn sọc sẫm màu trên ngực, thân ít lông và một đôi cánh màng. Chu kỳ sinh sản của ruồi nhà là chu kỳ biến thái hoàn toàn. Mỗi con ruồi cái trưởng thành bắt đầu đẻ những quả trứng màu trắng hình bầu dục vào bãi rác, phân hay xác động vật phân hủy. Trứng nở ra dòi trong khoảng 8 – 48 giờ sau khi đẻ. Sau khoảng 2 đến 5 ngày chúng trở thành nhộng dài khoảng 8 mm. Con trưởng thành thường sống từ 2 đến 4 tuần nhưng có thể tạm dừng hoạt động vào mùa đông.

==Mô tả==
Con trưởng thành có chiều dài khoảng 5–8 mm. Ngực của chúng có màu xám hoặc thậm chí đôi khi màu đen, với bốn dòng tối dọc ở mặt sau. Toàn bộ cơ thể được bao phủ bởi lông giống như tóc. Con cái hơi lớn hơn con đực, và có một khoảng trống lớn hơn nhiều giữa mắt kép màu đỏ của chúng. Khối lượng của nhộng có thể dao động từ khoảng 8–20 mg điều kiện khác nhau.
Như những loài Diptera(có nghĩa là "hai cánh") khác, ruồi nhà chỉ có một đôi cánh, cặp cánh sau bị tiêu giảm xuống rằng trợ giúp cho việc bay ổn định.
Lụa Vân Cẩm

"Nam Kinh thổ cẩm", còn được gọi là "lụa Vân Cẩm" (南京云锦), là một loại thổ cẩm làm ở Nam Kinh, Giang Tô, Trung Quốc. ""Thêu kim tuyến"" là một thuật ngữ chung cho các loại vải lụa hoa truyền thống. Trước đây, "Vân Cẩm" chỉ sản xuất và phục vụ cho hoàng gia. Mãi cho đến triều đại nhà Thanh, sự phát triển của Vân Cẩm đã trở nên phổ biến ngay cả tầng lớp bình dân.

Nam Kinh có Vân Cẩm nổi tiếng với công nghệ tinh tế, thanh lịch và mịn. Mẫu mã đa dạng và nhiều họa tiết đám mây đẹp như đám mây trên bầu trời, vì vậy tên của nó Vân Cẩm.

==Tham khảo==
- Ths.Tống Thị Quỳnh Hoa (2013), "Phục sức Trung Hoa", Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh.
Blink-182

Blink-182 là một ban nhạc pop punk nước Mỹ được thành lập năm 1992 với các thành viên như Tom Delonge, Mark Hoppus và Scott Raynor. Trong tour diễn năm 1998, tay trống Scott Raynor đã được thay thế bởi tay trống Travis Barker.

==Thành viên==
- Thành viên hiện tại
- Mark Hoppus – ghita bass, hát chính (1992–2005; 2009–hiện tại)
- Tom DeLonge – ghita, hát chính (1992–2005; 2009–hiện tại)
- Travis Barker – Trống, Nhạc cụ gõ (1998–2005; 2009–hiện tại)

- Thành viên cũ
- Scott Raynor – Trống, Nhạc cụ gõ (1992–1998)

==Danh sách đĩa nhạc==
- Album phòng thu
- "Cheshire Cat" (1995)
- "Dude Ranch" (1997)
- "Enema of the State" (1999)
- "Take Off Your Pants and Jacket" (2001)
- "Blink-182" (2003)
- "Neighborhoods" (2011)
- "California" (2016)
- "Nine" (2019)
- "One More Time..." (2023)
Marengo (ngựa)

Marengo (khoảng 1793–1831) là con ngựa chiến nổi tiếng của Napoléon Bonaparte. Manrengo được nhập khẩu từ Ai Cập vào Pháp năm 1799, nó đã tham gia trận Marengo năm 1800 và hộ vệ cho chủ nhân của mình được an toàn nên được đặt tên theo trận đại chiến này. Chú ngựa này thuộc giống ngựa Ả rập và dường như thuộc dòng El Naseri nổi tiếng. Tuy nhỏ nhưng Marengo là một chiến mã trung thành, cưỡi êm, điềm tĩnh và cam đảm. Marengo đã bị thương 8 lần và đã được Hoàng đế Bonaparte cưỡi trong các trận Austerlitz, trận Jena-Auerstedt, trận Wagram và trận Waterloo. Nó cũng thường xuyên được cưỡi trong những cuộc hỏa tốc 80 dặm từ Valladolid đến Burgos, và thường nó chỉ mất 5 giờ để hoàn tất quãng đường.

Là một trong 52 con ngựa trong tàu ngựa dành riêng cho Napoléon, Marengo đã chạy trốn với những con ngựa còn lại khi người Nga đột kích năm 1812 và sống sót sau cuộc rút quân khỏi Moskva; tuy nhiên, con chiến mã đã rơi vào tay William Henry Francis, nam tước Petre thứ 11 ở trận Waterloo. Petre đem con ngựa về nước Anh và bán nó cho trung tá Angerstein của Đội cận vệ Grenadier. Cuối cùng Marengo chết già ở tuổi 38. Bộ xương của nó (trừ một móng) được bảo quản và sau đó chuyển đến Royal United Services Institute và ngày nay được trưng bày tại Bảo tàng Quân đội Quốc gia ở Chelsea, Anh.
Giải Alain-Fournier

Giải Alain-Fournier (tiếng Pháp: Prix Alain-Fournier) là một giải thưởng văn học của Pháp dành để khuyến khích một tác giả tiểu thuyết mới vào nghề - có thể là tác phẩm đầu tay, tác phẩm thứ hai hoặc thứ ba - và chưa từng đoạt một giải thưởng cấp quốc gia.

Giải này do thành phố Saint-Amand-Montrond lập ra năm 1986 và được đặt theo tên Alain-Fournier tác giả quyển "Le Grand Meaulnes".

==Những người đoạt giải==
- 1986 – Pierre Bergounioux, "Ce pas et le suivant" (Gallimard)
- 1987 – Jean Lods, "Le Bleu des vitraux" (Gallimard)
- 1988 – Richard Jorif, "Le Navire Argo" (François Bourin)
- 1989 – Luce Tillier, "L'Ordre troublant des nénuphars" (Kupczyk)
- 1990 – Philippe Delerm, "Autumn" (Le Rocher)
- 1991 – Anne-Marie Garat, "Chambre noire" (Flammarion)
- 1992 – Régine Detambel, "Le Long Séjour" (Julliard)
- 1993 – Amélie Nothomb, "Hygiène de l'assassin" (Albin Michel)
- 1994 – Alain Delbe, "Les Îles jumelles" (Phébus)
- 1995 – Nicolas Kieffer, "Peau de lapin" (Seuil)
- 1996 – Xavier Hanotte, "Manière noire" (Belfond)
- 1997 – Dominique Sigaud, "L'Hypothèse du désert" (Gallimard)
- 1998 – Laurent Ardenne, "Le Mal de Malifaut" (Le Temps des Cerises)
- 1999 – Louis Maspero, "Une île au bord du désert" (L'Aube)
- 2000 – Joël Egloff, "Edmond Ganglion & fils" (Le Rocher)
- 2001 – Adeline Yzac, "Le Dernier de la Lune" (Le Rouergue)
- 2002 – Véronique Olmi, "Bord de mer" (Actes Sud)
- 2003 – Dominique Mainard, "Leur histoire" (Joëlle Losfeld)
- 2004 – Jean-Louis Serrano, "Le Monde m'était promis" (Editions de l'Aube)
- 2005 – Karine Mazloumian, "Tanguer" (Plon)
- 2006 – Hélène Bonafous-Murat, "Morsures" (Editions Le Passage)
- 2007 – Laurence Tardieu, "Puisque rien ne dure" (Editions Stock)
- 2008 – Karima Berger, "Filiations dangereuses" (Editions Chèvre-feuille étoilée)
- 2009 – Yasmine Char, "La main de Dieu" (Gallimard)
- 2010 – Tatiana Arfel, "L'Attente du soir" (José Corti)
- 2011 – Pierre Cendors, "Engeland" (Finitude)
- 2012 – Yamen Manai, "La Sérénade d'Ibrahim Santos" (Elyzad)

==Liên kết ngoài==
- Prix-litteraires.net
Giải Médicis

Giải Médicis (tiếng Pháp: Prix Médicis) là một giải thưởng văn học của Pháp nhằm vinh danh một tác phẩm văn học như tiểu thuyết, truyện ngắn, tập truyện vv... đầu tay của một tác giả hoặc chưa được nổi tiếng so với tài năng của tác giả.

Giải này được Gala Barbisan và Jean-Pierre Giraudoux thiết lập ngày 1.4.1958, trước đây được trao cùng lúc với Giải Femina tại hôtel de Crillon, nhưng ngày nay được trao 2 ngày sau Giải Femina tại Tiệm ăn "La Méditerranée".

Ngoài giải này, Ban giám khảo cũng lập ra Giải Médicis cho tiểu thuyết nước ngoài từ năm 1970 và Giải Médicis cho tiểu luận từ năm 1985.

==Ban giám khảo==
- Marcel Schneider (chủ tịch), từ trần năm 2009
- Francine Mallet
- Jacqueline Piatier
- Christine de Rivoyre
- Anne Wiazemsky
- Dominique Fernandez
- Patrick Grainville
- Denis Roche.

== Xem thêm ==
- Giải Médicis cho tiểu thuyết nước ngoài
- Giải Médicis cho tiểu luận
Giải Médicis cho tiểu thuyết nước ngoài

Giải Médicis cho tiểu thuyết nước ngoài (tiếng Pháp: prix Médicis étranger) là một giải thưởng văn học hàng năm của Pháp dành cho một tiểu thuyết nước ngoài được dịch ra tiếng Pháp và xuất bản ở Pháp. Giải này được thiết lập từ năm 1970.

==Xem thêm==
- Giải Médicis
- Giải Médicis cho tiểu luận
Giải Médicis cho tiểu luận

Giải Médicis cho tiểu luận (tiếng Pháp: Prix Médicis essai) là một giải thưỏng văn học hàng năm của Pháp được thiết lập năm 1985, dành cho một tác phẩm tiểu luận viết bằng tiếng Pháp hoặc được dịch sang tiếng Pháp.

==Xem thêm==
- Giải Médicis
- Giải Médicis cho tiểu thuyết nước ngoài
Crossosoma

Crossosoma là một chi thực vật có hoa trong họ Crossosomataceae.

==Các loài==
Chi này gồm 3 loài:
- "Crossosoma bigelovii" - Tìm thấy trong các hoang mạc ở California, Nevada, Arizona và Baja California.
- "C. bigelovii" var. "glaucum" - Tìm thấy ở Arizona.
- "Crossosoma californicum" - Tìm thấy trên bán đảo Palos Verdes và các đảo San Clemente, Santa Catalina ở California, cũng như đảo Guadalupe ở Baja California.
- "Crossosoma parviflora" - Tìm thấy ở Arizona và Mexico.
Glossopetalon

Glossopetalon là một chi thực vật có hoa trong họ Zygophyllaceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
Euscaphis

Euscaphis là một chi thực vật có hoa trong họ Zygophyllaceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
Staphylea

Staphylea là một chi thực vật có hoa trong họ Zygophyllaceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
- "Staphylea affinis"
- "Staphylea arguta"
- "Staphylea bolanderi" – Sierra bladdernut. Western North America.
- "Staphylea bumalda" – Japanese bladdernut. Eastern Asia.
- "Staphylea campanulata"
- "Staphylea cochinchinensis" - Nepal to S. China and Indo-China.
- "Staphylea colchica" – Colchis bladdernut, jonjoli. Eastern Europe.
- "Staphylea emodi" – Himalayan bladdernut. Himalaya.
- "Staphylea formosana"
- "Staphylea forrestii" – China.
- "Staphylea holocarpa" – China.
- "Staphylea indochinensis" - S. China, N. Vietnam
- "Staphylea insignis"
- "Staphylea japonica"
- "Staphylea macrosperma"
- "Staphylea megaphylla"
- "Staphylea pinnata" – European bladdernut. Europe.
- "Staphylea pringlei" – Mexico.
- "Staphylea shweliensis" – China.
- "Staphylea subsessilifolia"
- "Staphylea ternata"
- "Staphylea tricornuta"
- "Staphylea trifolia" – American bladdernut. Eastern North America.
- "Staphylea yuanjiangensis"
Strasburgeria

Strasburgeria là một chi thực vật có hoa trong họ Strasburgeriaceae. Trước đây loài này được sắp vào họ Zygophyllaceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
- "Strasburgeria calliantha"
- "Strasburgeria robusta"
==Liên kết ngoài==
- Strasburgeriaceae
Akebia

Akebia là một chi thực vật có hoa trong họ Zygophyllaceae.

==Loài==
Chi này gồm có 5 loài:
- "Akebia chingshuiensis" , bản địa Đài Loan
- "Akebia longeracemosa" , bản địa Trung Quốc và Đài Loan
- "Akebia quinata" – bản địa Trung Quốc, Triều Tiên và Nhật Bản
- "Akebia trifoliata" – bản địa Trung Quốc, Triều Tiên và Nhật Bản
- "Akebia trifoliata" subsp. "australis"
- "Akebia trifoliata" subsp. "longisepala"
- "Akebia trifoliata" subsp. "trifoliata"
Archakebia

Archakebia là một chi thực vật có hoa trong họ Zygophyllaceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
Decaisnea

Decaisnea là một chi thực vật có hoa trong họ Zygophyllaceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
Holboellia

Holboellia là một chi thực vật có hoa trong họ Zygophyllaceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
Sargentodoxa

Sargentodoxa là một chi thực vật có hoa trong họ Zygophyllaceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
Sinofranchetia

Sinofranchetia là một chi thực vật có hoa trong họ Zygophyllaceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
Stauntonia

Stauntonia là một chi thực vật có hoa trong họ Zygophyllaceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
Crypteronia

Crypteronia là một chi thực vật có hoa trong họ Zygophyllaceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
Dactylocladus

Dactylocladus là một chi thực vật có hoa trong họ Zygophyllaceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
Ammannia

Ammannia là một chi thực vật có hoa trong họ Lythraceae.

Bài báo năm 2013 của Graham S. A. & Gandhi K. cho thấy việc gộp cả "Nesaea" và "Hionanthera" vào "Ammannia" là phù hợp.

==Các loài==
Chi này gồm 24 loài:
- "Ammannia aegyptiaca"
- "Ammannia alternifolia"
- "Ammannia auriculata" : Mùi chó tai
- "Ammannia baccifera" : Mùi chó quả mọng
- "Ammannia coccinea"
- "Ammannia coccinea" subsp. "pubiflora"
- "Ammannia desertorum"
- "Ammannia elata"
- "Ammannia gracilis"
- "Ammannia latifolia"
- "Ammannia linearipetala"
- "Ammannia microcarpa"
- "Ammannia multiflora"
- "Ammannia myriophylloides"
- "Ammannia nagpurensis"
- "Ammannia octandra"
- "Ammannia prieuriana"
- "Ammannia quadriciliata"
- "Ammannia robusta"
- "Ammannia schaeferi"
- "Ammannia senegalensis"
- "Ammannia uniflora"
- "Ammannia urceolata"
- "Ammannia verticillata"
- "Ammannia wormskioldii"
Capuronia

Capuronia là một chi thực vật có hoa trong họ Lythraceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
- "Capuronia benoistii"
Crenea

Crenea là một chi thực vật có hoa trong họ Lythraceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
- "Crenea maritima"
- "Crenea patentinervis"
Cuphea

Cuphea là một chi thực vật có hoa trong họ Lythraceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
Decodon

Decodon có thể là tên gọi của:

- "Decodon" (chi cá), một chi cá biển thuộc họ Cá bàng chài
- "Decodon" (chi hoa), một chi thực vật đơn loài thuộc họ Bằng lăng
Diplusodon

Diplusodon là một chi thực vật có hoa trong họ Lythraceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
Galpinia

Galpinia là một chi thực vật có hoa trong họ Lythraceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
Heimia

Heimia là một chi thực vật có hoa trong họ Lythraceae.

==Các loài==
Chi này gồm các loài:
- "Heimia longipes"
- "Heimia montana"
- "Heimia myrtifolia"
- "Heimia salicifolia"
Koehneria

Koehneria là một chi thực vật có hoa trong họ Lythraceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
Lafoensia

Lafoensia là một chi thực vật có hoa trong họ Lythraceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
Lawsonia

Lawsonia là một chi thực vật có hoa trong họ Lythraceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
Lourtella

Lourtella là một chi thực vật có hoa trong họ Lythraceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
Chi Thiên khuất

Chi Thiên khuất (danh pháp khoa học: Lythrum) là một chi thực vật có hoa trong họ Lythraceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
- "Lythrum acutangulum"
- "Lythrum adsurgens"
- "Lythrum alatum"
- "Lythrum alatum" var. "lanceolatum"
- "Lythrum baeticum"
- "Lythrum borysthenicum"
- "Lythrum breviflorum"
- "Lythrum bryantii"
- "Lythrum californicum"
- "Lythrum curtissii"
- "Lythrum dacotanum"
- "Lythrum flagellare"
- "Lythrum flexuosum"
- "Lythrum gracile"
- "Lythrum hyssopifolia"
- "Lythrum junceum"
- "Lythrum lineare"
- "Lythrum linearifolium"
- "Lythrum linifolium"
- "Lythrum maritimum"
- "Lythrum ovalifolium"
- "Lythrum portula"
- "Lythrum rotundifolium"
- "Lythrum salicaria"
- "Lythrum thesioides"
- "Lythrum thymifolia"
- "Lythrum tribracteatum"
- "Lythrum virgatum"
- "Lythrum virgultosum"
- "Lythrum volgense"
- "Lythrum vulneraria"
Middendorfia

Middendorfia là một chi thực vật có hoa trong họ Zygophyllaceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
Nesaea

Nesaea là một chi thực vật có hoa trong họ Lythraceae.

Bài báo năm 2013 của Graham S. A. & Gandhi K. cho thấy việc gộp cả "Nesaea" và "Hionanthera" vào "Ammannia" là phù hợp.

==Các loài==
Chi này gồm khoảng 60 loài:
- "Nesaea alata"
- "Nesaea anagalloides"
- "Nesaea andongensis"
- "Nesaea angolensis"
- "Nesaea angustifolia"
- "Nesaea aspera"
- "Nesaea aurita"
- "Nesaea baumii"
- "Nesaea calcicola"
- "Nesaea cinerea"
- "Nesaea cordata"
- "Nesaea crassicaulis"
- "Nesaea cymosa"
- "Nesaea dinteri"
- "Nesaea dodecandra"
- "Nesaea drummondii"
- "Nesaea erecta"
- "Nesaea filiformis"
- "Nesaea fruticosa"
- "Nesaea heptamera"
- "Nesaea heterophylla"
- "Nesaea kuntzei"
- "Nesaea linearis"
- "Nesaea linifolia"
- "Nesaea loandensis"
- "Nesaea longipes"
- "Nesaea luederitzii"
- "Nesaea lythroides"
- "Nesaea maxima"
- "Nesaea minima"
- "Nesaea mossiensis"
- "Nesaea ondongana"
- "Nesaea ondongana" var. "evansiana"
- "Nesaea palmeri"
- "Nesaea parkeri"
- "Nesaea passerinoides"
- "Nesaea pedicellata"
- "Nesaea petrensis"
- "Nesaea pringlei"
- "Nesaea pubescens"
- "Nesaea radicans"
- "Nesaea radicans" var. "floribunda"
- "Nesaea rautanenii"
- "Nesaea rigidula"
- "Nesaea rivularis"
- "Nesaea sagittifolia"
- "Nesaea saluta"
- "Nesaea sarcophylla"
- "Nesaea schinzii"
- "Nesaea schinzii" subsp. "subalata"
- "Nesaea schlechteri"
- "Nesaea schoenfelderii"
- "Nesaea stuhlmannii"
- "Nesaea syphilitica"
- "Nesaea teixeirae"
- "Nesaea tolypobotrys"
- "Nesaea triflora"
- "Nesaea volkensii"
- "Nesaea wardii"
- "Nesaea woodii"
- "Nesaea zambatidis"
Pehria

Pehria là một chi thực vật có hoa trong họ Lythraceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
Pemphis

Pemphis là chi thực vật vùng hải dương trong họ Lythraceae. Chi này trước đây được coi là chỉ gồm một loài (loài điển hình, mô tả năm 1775, "Pemphis acidula" ) nhưng nay được nhìn nhận là gồm ít nhất hai loài.
"Pemphis" có khả năng thích ứng cao. Tùy vào yếu tố môi trường, chúng có thể phân nhánh chằng chịt, mọc thành những bụi thấp mọc lan hay thành cây gỗ thấp. Lá có thể nhỏ, dày và mọng nước, hay lớn hơn và dẹp. Toàn thân cây phủ lông tơ mượt, trong suốt. Cây ra trái và hoa quanh năm. Hạt nổi trên nước, và có thể được phân tán nhờ dòng nước.

== Môi trường sống ==
"Pemphis" sống ven rừng ngập mặn, cũng như ở chỗ tiếp giáp rừng biển; chúng mọc trên những bãi biển, bám vào sỏi, cát, đá ong hay đá vôi.

== Phân bố địa lý ==
Chúng không phổ biến, nhưng có phân bố rộng, từ Đông Phi (trừ Seychelles, và quần đảo Zanzibar), những quốc gia khác giáp Ấn Độ Dương, đến Thái Bình Dương (Philippines, quần đảo Cook, Đài Loan và quần đảo Lưu Cầu) Những nơi khác mà "Pemphis" được ghi nhận gồm Thái Lan, Malaysia (Johore), Singapore, Indonesia (Papua, Sumatra, quần đảo Maluku, Madura và Java), Papua New Guinea, Hồng Kông và Úc.

== Các loài ==
Danh sách này theo The Plant List. Những loài "chưa giải quyết" (chưa "được chấp nhận" hoặc là "danh pháp đồng nghĩa") được đánh dấu sao đỏ (*).

- "Pemphis acidula" (type)
- "Pemphis hexandra" *
- "Pemphis madagascariensis"
- "Pemphis stachydifolia" *
Peplis

Peplis là một chi thực vật có hoa trong họ Zygophyllaceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
Physocalymma

Physocalymma là một chi thực vật có hoa trong họ Lythraceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
- "Physocalymma floridum"
- "Physocalymma scaberrimum"
Pleurophora

Pleurophora là một chi thực vật có hoa trong họ Lythraceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
Rotala

Rotala là một chi thực vật có hoa trong họ Lythraceae.

==Các loài==
Chi này gồm 30 loài:
- "Rotala capensis"
- "Rotala cordata"
- "Rotala decussata"
- "Rotala densiflora"
- "Rotala dinteri"
- "Rotala elatinoides"
- "Rotala filiformis"
- "Rotala fluitans"
- "Rotala fontinalis"
- "Rotala gossweileri"
- "Rotala hexandra"
- "Rotala indica"
- "Rotala juniperina"
- "Rotala letouzeyana"
- "Rotala lucalensis"
- "Rotala mexicana"
- "Rotala myriophylloides"
- "Rotala nummularia"
- "Rotala pterocalyx"
- "Rotala pusilla"
- "Rotala ramosior"
- "Rotala rotundifolia"
- "Rotala serpiculoides"
- "Rotala smithii"
- "Rotala stagnina"
- "Rotala taiwaniana"
- "Rotala tenella"
- "Rotala thymoides"
- "Rotala wallichii"
- "Rotala welwitschii"
Limnanthemum

Limnanthemum là một chi thực vật có hoa trong họ Zygophyllaceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
Levenhookia

Levenhookia là một chi thực vật có hoa trong họ Zygophyllaceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài:
Phyllachne

Phyllachne là một chi thực vật có hoa trong họ Zygophyllaceae.

==Loài==
Chi này gồm các loài: