Đội tuyển bóng đá quốc gia Turkmenistan

Đội tuyển bóng đá quốc gia Turkmenistan () là đội tuyển đại diện cho Turkmenistan trong các trận đấu bóng đá nam quốc tế. Đội do Liên đoàn Bóng đá Turkmenistan – cơ quan quản lý bóng đá tại quốc gia này – điều hành. Sân nhà của Turkmenistan là sân vận động Köpetdag, và huấn luyện viên trưởng hiện tại là Mergen Orazow. Đội tuyển trực thuộc FIFA và Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC).

Trận thi đấu quốc tế đầu tiên của đội tuyển Turkmenistan là trận gặp đội tuyển Kazakhstan vào năm 1992. Đội đã hai lần tham dự Cúp bóng đá châu Á là các vào năm 2004 và 2019, tuy nhiên đều không vượt qua được vòng bảng. Thành tích tốt nhất của đội cho đến nay là 2 ngôi vị á quân của Challenge Cup giành được vào các năm 2010 và 2012.

== Lịch sử ==
Sau khi Turkmenistan giành độc lập, đội tuyển đã thi đấu trận đầu tiên với Kazakhstan vào ngày 1 tháng 6 năm 1992, và gặp Uzbekistan – một quốc gia láng giềng Trung Á – vào ngày 28 tháng 6 cùng năm.

=== Những năm 2000 ===
Turkmenistan giành quyền tham dự Asian Cup 2004 sau khi vượt qua vòng loại, nằm ở bảng G cùng Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Syria và Sri Lanka. Mùa thu năm 2003, tại lượt đi vòng loại World Cup 2006, Turkmenistan gây ấn tượng mạnh khi đánh bại Afghanistan 11–0 trên sân Ashgabat. Ở trận này, Begench Kuliyev và Rejepmyrat Agabaýew cùng lập hat-trick, Guvanchmuhammet Ovekov ghi cú đúp, còn Nazar Bayramov, Omar Berdiyev và Didarklych Urazov cũng ghi tên mình lên bảng tỷ số. Ở trận lượt về, Turkmenistan tiếp tục thắng 2–0, cả hai bàn đều do Begench Kuliyev ghi. Tháng 12 năm 2003, nhờ thành tích ở vòng loại Asian Cup 2004 và World Cup 2006, đội tuyển Turkmenistan lần đầu tiên lọt vào Top 100 trên BXH FIFA, đạt vị trí thứ 99 – cột mốc lịch sử của bóng đá nước này. Tại Asian Cup 2004 diễn ra ở Trung Quốc, Turkmenistan rơi vào bảng C cùng các đối thủ Uzbekistan, Ả Rập Xê Út và Iraq. Đội bị loại ngay vòng bảng sau hai thất bại và một trận hòa trước Ả Rập Xê Út.

=== Những năm 2010 ===
Tháng 2 năm 2010, đội tuyển quốc gia Turkmenistan được dẫn dắt bởi Ýazguly Hojageldyýew, HLV của CLB HTTU Aşgabat. Dưới sự chỉ đạo của ông, đội sang Sri Lanka tham dự AFC Challenge Cup 2010. Lần đầu tiên trong lịch sử, Turkmenistan lọt vào trận chung kết, nhưng lại để thua trước Triều Tiên trên loạt sút luân lưu. Cũng trong năm đó, Liên đoàn Bóng đá Turkmenistan đã gửi lời mời HLV gốc Turkmen Kurban Berdyev – người đang dẫn dắt FC Rubin Kazan – về tiếp quản đội tuyển. Tháng 3 năm 2011, Turkmenistan vượt qua vòng loại để góp mặt ở vòng chung kết AFC Challenge Cup 2012, sau khi đánh bại Pakistan, Đài Loan và hòa Ấn Độ tại Kuala Lumpur. Mùa hè năm 2011, trong khuôn khổ vòng loại World Cup 2014, đội đối đầu Indonesia ở vòng hai. Sau trận hòa 1–1 tại Ashgabat, Turkmenistan thất bại 3–4 ở lượt về và thua chung cuộc 4–5, qua đó bị loại.

Mùa đông năm 2012, đội tập huấn tại Thổ Nhĩ Kỳ để chuẩn bị cho AFC Challenge Cup 2012, trong đó có trận giao hữu thua Romania 0–4. Tháng 3 năm 2012, Turkmenistan tới Kathmandu dự vòng chung kết AFC Challenge Cup 2012. Đội thắng Nepal 3–0, Maldives 3–1, và hòa Palestine 0–0 ở vòng bảng. Ở bán kết, Turkmenistan vượt qua Philippines 2–1 nhưng tiếp tục để thua Triều Tiên 1–2 trong trận chung kết, lặp lại kịch bản năm 2010. Tháng 10 năm 2012, Turkmenistan được mời tham dự Cúp VFF 2012 tại TP. Hồ Chí Minh, giành ngôi á quân sau khi thắng Việt Nam và Lào, nhưng thua đội tuyển sinh viên Hàn Quốc 0–4 ở trận cuối.

Ngày 23 tháng 3 năm 2013, Turkmenistan đánh bại Campuchia 7–0 tại Manila tại vòng loại AFC Challenge Cup 2014. Ở vòng tiếp theo, đội được xử thắng 3–0 trước Brunei do đối thủ bỏ cuộc. Ở trận cuối, Turkmenistan thua Philippines 0–1 nhưng vẫn giành quyền vào vòng chung kết nhờ thành tích đội nhì bảng tốt nhất cùng Lào. Tháng 1 năm 2014, Rahym Kurbanmämmedow trở lại dẫn dắt đội tuyển. Sau ba đợt tập huấn trong tháng 5, Turkmenistan tham dự AFC Challenge Cup 2014, nhưng bị loại ngay từ vòng bảng, đồng nghĩa với việc mất cơ hội dự Asian Cup 2015.. Đến tháng 6 năm 2014, sau màn trình diễn thất vọng, toàn bộ ban huấn luyện, bao gồm HLV trưởng, đều bị sa thải.

Mùa xuân năm 2015, Amangylyç Koçumow được bổ nhiệm làm HLV trưởng để chuẩn bị cho vòng loại World Cup 2018. Khởi đầu của đội rất tệ khi thua Guam – một trong những đội yếu nhất châu Á – 0–1. Ngày 16 tháng 6 năm 2015, lần đầu tiên trong lịch sử, Turkmenistan thi đấu một trận ngoài Ashgabat, trên sân Spot toplumy tại Dashoguz trước 10.000 khán giả, và hòa Iran 1–1. Sau đó, đội thua Oman 1–3. Trong các trận sân nhà diễn ra tại sân Köpetdag tháng 10 năm 2016, Turkmenistan thắng Ấn Độ 2–1 và Guam 1–0. Tháng 11, đội đá giao hữu với UAE và thua 1–5, rồi tiếp tục thất bại 1–3 trước Iran ở vòng loại. Ngày 17 tháng 11 năm 2016, Turkmenistan gây bất ngờ khi đánh bại Oman 2–1 trên sân nhà. Ở giai đoạn cuối, đội tiếp tục thắng Ấn Độ 2–1. Chung cuộc, Turkmenistan đứng thứ ba bảng D, không đủ điều kiện đi tiếp vòng loại World Cup 2018, nhưng vẫn giành quyền đá vòng loại Asian Cup 2019.
=== Trở lại Asian Cup ===
Turkmenistan cuối cùng đã giành quyền tham dự Asian Cup 2019 – lần thứ hai trong lịch sử, sau khi kết thúc vòng loại ở vị trí nhì bảng sau Bahrain. Tại vòng chung kết, Turkmenistan nằm chung bảng với Nhật Bản, láng giềng Uzbekistan và Oman. Ở trận ra quân, Turkmenistan chơi khá ấn tượng trước “ông lớn châu Á” Nhật Bản, thậm chí còn vươn lên dẫn trước cho đến cuối hiệp một, nhưng cuối cùng vẫn thất bại với tỷ số 2–3. Trận kế tiếp gặp Uzbekistan lại trở thành “thảm họa”, khi Turkmenistan lựa chọn lối chơi đôi công với đối thủ giàu kinh nghiệm hơn, dẫn đến thất bại nặng nề 0–4, cả bốn bàn thua đều đến trong hiệp một. Trận cuối cùng gặp Oman, Turkmenistan đã nỗ lực chống trả, song vẫn thua 1–3 với hai bàn quyết định của Oman được ghi ở những phút cuối trận. Kết thúc vòng bảng, Turkmenistan bị loại mà không giành nổi điểm nào. Sau giải đấu, HLV Ýazguly Hojageldyýew đã từ chức. Tháng 3 năm 2019, Liên đoàn Bóng đá Turkmenistan bổ nhiệm HLV người Croatia Ante Miše dẫn dắt đội tuyển theo bản hợp đồng có thời hạn một năm. Một chuyên gia Croatia khác, Sandro Tomić, cũng được mời tham gia ban huấn luyện để hỗ trợ phát triển bóng đá Turkmenistan nói chung chứ không chỉ riêng đội tuyển quốc gia. Trận đấu đầu tiên của Ante Miše sau 3 tháng là trận giao hữu hòa 0–0 với Uganda.

Tại vòng loại Asian Cup 2023, Turkmenistan nằm chung bảng với chủ nhà Malaysia, Bahrain và Bangladesh. Họ để thua Malaysia (1–3), Bahrain (0–1), dù thắng Bangladesh (2–1) nhưng vẫn không thể giành vé dự vòng chung kết. Năm 2023, Turkmenistan tham dự kỳ CAFA Nations Cup đầu tiên, được tổ chức tại Kyrgyzstan và Uzbekistan. Đến tháng 11 cùng năm, trong khuôn khổ vòng loại World Cup 2026 và Asian Cup 2027, Turkmenistan để thua Uzbekistan 1–3 và hòa Hồng Kông 2–2.

== Danh hiệu ==
- Vô địch Cúp Challenge: 0

== Thành tích tại các giải đấu==
=== Cúp bóng đá châu Á ===
- Giải AFC Challenge Cup 2010 được sử dụng như một vòng loại để xác định suất tham dự Vòng loại Cúp bóng đá châu Á 2011.

=== Đại hội Thể thao châu Á ===
- ("Nội dung thi đấu dành cho cấp đội tuyển quốc gia cho đến kỳ Đại hội năm 1998")
==Cầu thủ==
===Đội hình hiện tại===
Các cầu thủ dưới đây đã được triệu tập cho trận đấu thuộc vòng loại Asian Cup 2027 gặp Thái Lan vào tháng 6 năm 2025.

"Số lần ra sân và bàn thắng được tính đến ngày 10 tháng 6 năm 2025, sau trận đấu với Thái Lan."

== Huẩn luyện viên ==
=== Huấn luyện viên trong lịch sử ===
- Baýram Durdyýew (1992–1996)
- Elguja Gugushvili (1996–1997)
- Täçmyrat Agamyradow (1997–1998)
- Viktor Pozhechevskyi (1998–1999)
- Gurban Berdyýew (1999)
- Röwşen Muhadow (1999–2000)
- Täçmyrat Agamyradow (2000–2001)
- Volodymyr Bezsonov (2002–2003)
- Rahym Gurbanmämmedow (2003–2004)
- Boris Grigorýanc (2005)
- Amangylyç Goçumow (2005–2006)
- Rahym Gurbanmämmedow (2007–2009)
- Boris Grigorýanc (2009–2010)
- Ýazguly Hojageldyýew (2010–2014)
- Rahym Gurbanmämmedow (2014)
- Amangylyç Koçumow (2015–2016)
- Ýazguly Hojageldyýew (2017–2019)
- Ante Miše (2019–2020)
- Röwşen Muhadow (2021)
- Ýazguly Hojageldyýew (2021)
- Said Seýidow (2022–present)
== Thành tích đối đầu ==
Danh sách dưới đây trình bày thành tích đối đầu quốc tế mọi thời đại của đội tuyển bóng đá quốc gia Turkmenistan trước các đối thủ.

== Các cầu thủ nổi tiếng ==
- Khakha Gogoladze
- Rakhim Kurbanmamedov
- Redjep Murad Agabaev
- Valeri Gulyan
- Aleksandr Ignatov
- Guvanchmuhamed Ovekov
- Begench Kuliyev
- Kurbangeldi Durdiyev

== Liên kết ngoài ==
- Đội tuyển bóng đá quốc gia Turkmenistan trên trang chủ của FIFA