Phân vùng địa lý tự nhiên Ba Lan

Khu vực địa lý tự nhiên của Ba Lan được nghiên cứu bởi nhà địa lý học người Ba Lan Jerzy Kondracki trong nửa sau của thế kỷ 20, sau đó được sửa đổi nhiều lần.

== Lịch sử ==
=== Thế chiến II ===
Những quan điểm đầu tiên về "khu vực địa lý tự nhiên của Ba Lan" đã xuất hiện trong nghiên cứu của Jan Długosz. Lĩnh vực này dành được nhiều sự quan tâm hơn vào đầu thế kỷ 19 và 20, bởi kiến thức về điều kiện tự nhiên của người dân quốc gia này đã được mở rộng hơn. Trong thời kỳ này, nhiều nhà địa lý đã xuất bản những tác phẩm của mình, một số tên tuổi có thể kể đến như: Stanisław Staszic, Wincenty Pol, Antoni Rehman, Wacław Nałkowski, Stanisław Lencewicz hoặc Ludomir Sawicki. Mỗi người trong số họ đều có khái niệm riêng về việc chia Ba Lan thành các khu vực địa lý tự nhiên khác nhau.

Cuối cùng, việc thay đổi biên giới lãnh thổ Ba Lan sau Chiến tranh thế giới thứ hai kéo theo các vấn đề và tranh chấp liên quan đến khu vực địa lý tự nhiên phải được giải quyết. Những vấn đề này đã được nêu ra vào năm 1946 tại Đại hội Địa lý Quốc gia lần thứ nhất.

=== Khái niệm của J. Kondracki ===
Jerzy Kondracki được cho là người có tầm ảnh hưởng quan trọng trong vấn đề phân vùng đất nước. Công việc của ông bắt đầu từ năm 1955, khi ông công bố trên tạp chí địa lý Ba Lan có tên " [./https://pl.wikipedia.org/wiki/Przegl%C4%85d_Geograficzny Przeglądzie Geograficznym]" (tạm dịch: Địa lý tổng quan) bài báo có tựa "Các vấn đề về khu vực địa lý tự nhiên của Ba Lan". Trọng tâm của phân vùng là phân loại các khu vực địa lý tự nhiên của thế giới theo hệ thập phân được đề xuất năm 1964 tại Đại hội Địa lý Quốc tế ở London. Các đề xuất phân vùng của Ba Lan đã được sửa đổi hai năm sau đó trong một hội nghị quốc tế do Hiệp hội Địa lý Ba Lan và Khoa Địa lý Tự nhiên- Đại học Vác-sa-va tổ chức.

Năm 1961, J. Kondracki công bố trên tạp chí địa lý Ba Lan có tên " [./https://pl.wikipedia.org/wiki/Przegl%C4%85d_Geograficzny Przeglądzie Geograficznym]" (tạm dịch: Địa lý tổng quan) bài báo có tựa "Bàn về vấn đề" "thuật ngữ và phân loại khu vực trong địa lý tự nhiên của Ba Lan." Trong nghiên cứu này, ông đã phân chia Ba Lan thành 2 miền, 7 tỉnh, 14 huyện, 39 khu vực tự nhiên (những khu vực với hệ sinh thái đồng nhất) và 210 tiểu vùng (thuật ngữ đơn vị sau này). Số liệu này đã được sửa đổi một chút (giảm số lượng tỉnh xuống 6 và tăng số lượng tiểu vùng lên 212) và được mở rộng để bao gồm các mã đơn vị địa lý mà sau này đã được J. Kondracki xuất bản trong cuốn sách "Địa lý tự nhiên của Ba Lan" (1965).

Năm 1968, J. Kondracki đã xuất bản một ấn phẩm có sửa đổi nội dung trong bài viết "Khu vực địa lý tự nhiên của Ba Lan và các nước láng giềng trong hệ thập phân" - tạp chí " [./https://pl.wikipedia.org/wiki/Przegl%C4%85d_Geograficzny Przeglądzie Geograficznym]" (tạm dịch: Địa lý tổng quan). Nội dung nghiên cứu trong phiên bản này được lưu hành trong "Tập bản đồ Atlas quốc gia Ba Lan" những năm 1973-1978. Ngoài ra, một thay đổi nhỏ khác trong cuốn sách "Phân vùng" "Địa lý tự nhiên của Ba Lan" (1977) cũng được sử dụng trong tập Atlas quốc gia nói trên trong suốt những năm 1978-1988. Cụ thể là phân chia Ba Lan thành 6 tỉnh, 18 huyện, 56 khu vực tự nhiên và 318 tiểu vùng.

Năm 1994, hai nghiên cứu mới về phân vùng địa lý tự nhiên đã được xuất bản. Ấn phẩm đầu tiên được xuất bản trong cuốn sách ""Địa lý Ba Lan<nowiki>"</nowiki>" của J. Kondracki là bài nghiên cứu về "Tiểu vùng địa lý tự nhiên" bao gồm một bản đồ và một danh sách phân chia đất nước thành 309 tiểu vùng. Ấn phẩm thứ hai là bản đồ "Khu vực địa lý" "tự nhiên" do J. Kondracki và A. Richling cùng xuất bản trong "T"ập "bản đồ" "Atlas quốc gia" "Cộng hòa".Sự phân chia này dựa trên cách phân vùng từ năm 1977, trong đó ranh giới của các tiểu vùng đã được sửa đổi. Sự phân chia theo bản đồ này đã trở thành tiêu chuẩn được lặp lại trong các ấn phẩm khác nhau sau này.

Năm 1987, sau khi được bổ sung và chỉnh sửa, tên các vùng đã được Ủy ban thiết lập tên địa danh và vật thể sinh lý tại Văn phòng Hội đồng Bộ trưởng thông qua và xuất bản trong ấn phẩm chính thức: "Tên địa lý của Cộng hòa Ba Lan" (1991).

Theo Kondracki, sự phân chia các vùng địa lý cần tuân thủ nghiêm ngặt theo nguyên tắc khoa học. Tuy nhiên, có một số trường hợp lệch khỏi cách phân chia khu vực thường thấy (ví dụ: không có Vùng đất thấp Mazovia, Wielkopolska, hoặc Quận Suwałki). Nhận ra điều này, Kondracki muốn phát triển một phiên bản phân vùng của mình, có thể phù hợp để lưu hành các trường học. Không may ông đã đột ngột qua đời trước khi hoàn thành được ý nguyện này.

Sự phân chia khu vực địa lý tự nhiên được đưa ra bởi Kondracki là nghiên cứu khu vực toàn diện duy nhất của Ba Lan đã được chấp nhận rộng rãi bởi các nhà địa lý Ba Lan. Tuy nhiên, cách phân vùng này chỉ được áp dụng ở Ba Lan. Ở các nước láng giềng của Ba Lan, có thể tồn tại cách phân vùng khác, do đó, một số địa danh có thể có ở Ba Lan, nhưng không tồn tại ở nước khác và ngược lại (ví dụ: theo phân vùng của Kondracki chia thành Đông và Tây Bieszczady, nhưng nước Ucraina lại chia thành Đông, Trung và Tây Bieszczady).

=== Phân vùng từ năm 2018 ===
Năm 2018, một nhóm gồm 26 nhà khoa học từ 14 trường đại học và tổ chức khoa học (bao gồm. Jerzy Solon, Andrzej Richling, Wiesław Ziaja) đã xuất bản một phiên bản sửa đổi phân vùng Ba Lan thành các khu vực địa lý tự nhiên trong tạp chí "Geographia Polonica".Cách phân vùng mới là bản sửa đổi của phân vùng bởi J. Kondracki và A. Richling từ năm 1994. Nó được tạo ra với tỷ lệ 1: 50.000. Ranh giới của các tiểu vùng được thiết lập bằng cách sử dụng dữ liệu mới nhất và các phân tích trong Hệ thống thông tin địa lý, cũng như tính đến sự phân chia khu vực được phát triển trong những năm gần đây tại các trung tâm học thuật. Ủy ban Cảnh quan Văn hóa của Hiệp hội Địa lý Ba Lan và Hiệp hội Cảnh quan Sinh thái Ba Lan cũng chú trọng vào việc sửa đổi này. Sự phân chia các khu vực theo cấp bậc thành miền, tỉnh, huyện, khu vực tự nhiên và tiểu vùng vẫn được duy trì; mã đơn vị địa lý của các khu vực cũng được giữ nguyên. Ranh giới và số lượng tiểu vùng tăng lên (344 tiểu vùng). Số lượng miền, tỉnh, huyện, khu vực tự nhiên không bị thay đổi, mặc dù tên của chúng đôi khi bị thay đổi (cũng như sự thay đổi ranh giới dẫn đến việc sửa đổi các ranh giới tiểu vùng).

== Xem thêm ==
- Vùng địa lý ở Ba Lan
- Vùng đất lịch sử ở Ba Lan

== Tham khảo ==
- Jerzy Kondracki: "Vùng địa lý của Ba Lan", trong: "Khám phá thế giới" R. XII, Số 4 (137), tháng 4 năm 1964.