U-601 (tàu ngầm Đức)

U-601 là một tàu ngầm tấn công thuộc phân lớp Type VIIC được Hải quân Đức Quốc Xã chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nhập biên chế năm 1941, nó đã thực hiện được mười chuyến tuần tra, đánh chìm được bốn tàu buôn với tổng tải trọng . Trong chuyến tuần tra cuối cùng, "U-601" bị một thủy phi cơ PBY Catalina của Không quân Hoàng gia Anh thả mìn sâu đánh chìm trong biển Bắc Cực vào ngày 25 tháng 2, 1944. 

== Thiết kế và chế tạo ==
=== Thiết kế ===
Phân lớp VIIC của Tàu ngầm Type VII là một phiên bản VIIB được kéo dài thêm. Chúng có trọng lượng choán nước khi nổi và khi lặn). Con tàu có chiều dài chung , lớp vỏ trong chịu áp lực dài , mạn tàu rộng , chiều cao và mớn nước .

Chúng trang bị hai động cơ diesel Germaniawerft F46 siêu tăng áp 6-xy lanh 4 thì, tổng công suất , dẫn động hai trục chân vịt đường kính , cho phép đạt tốc độ tối đa , và tầm hoạt động tối đa khi đi tốc độ đường trường . Khi đi ngầm dưới nước, chúng sử dụng hai động cơ/máy phát điện Garbe, Lahmeyer & Co. RP 137/c tổng công suất . Tốc độ tối đa khi lặn là , và tầm hoạt động ở tốc độ . Con tàu có khả năng lặn sâu đến .

Vũ khí trang bị có năm ống phóng ngư lôi , bao gồm bốn ống trước mũi và một ống phía đuôi, và mang theo tổng cộng 14 quả ngư lôi, hoặc tối đa 22 quả thủy lôi TMA, hoặc 33 quả TMB. Tàu ngầm Type VIIC bố trí một hải pháo 8,8 cm SK C/35 cùng một pháo phòng không trên boong tàu. Thủy thủ đoàn bao gồm 4 sĩ quan và 40-56 thủy thủ.

=== Chế tạo ===
"U-601" được đặt hàng vào ngày 22 tháng 5, 1940, và được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Blohm & Voss ở Hamburg vào ngày 10 tháng 2, 1941. Nó được hạ thủy vào ngày 29 tháng 10, 1941, và nhập biên chế cùng Hải quân Đức Quốc Xã vào ngày 18 tháng 12, 1941 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Đại úy Hải quân Peter-Ottmar Grau. 

== Lịch sử hoạt động ==
=== 1942 ===
Sau khi hoàn tất việc huấn luyện trong thành phần Chi hạm đội U-boat 5, "U-601" được điều sang Chi hạm đội U-boat 11 từ ngày 1 tháng 7, 1942 để hoạt động trên tuyến đầu. Nó lại được điều sang Chi hạm đội U-boat 13 từ ngày 1 tháng 6, 1943 cho đến khi bị mất. 

==== Chuyến tuần tra thứ nhất ====
"U-601" đã di chuyển từ cảng Kiel, Đức đến cảng Narvik, Na Uy vào đầu tháng 7, 1942, rồi xuất phát từ đây vào ngày 14 tháng 7 cho chuyến tuần tra đầu tiên trong chiến tranh. Con tàu hướng sang phía Đông để hoạt động trong biển Barents cho đến tận quần đảo Novaya Zemlya. Tại đây trong đêm 26 tháng 7, nó đã bắn phá một trạm vô tuyến tại Malye Karmakuly, Novaya Zemlya bằng hải pháo. Đến ngày 1 tháng 8, "U-601" phóng ngư lôi đánh chìm chiếc tàu buôn Liên Xô "Krest’janin" ở vị trí cách đảo Mezhdysharskiy về phía Tây. Chiếc U-boat kết thúc chuyến tuần tra và đi đến cảng Kirkenes ở phía cực Bắc Na Uy vào ngày 3 tháng 8.

==== Chuyến tuần tra thứ hai ====
"U-601" khởi hành từ cảng Kirkenes vào ngày 9 tháng 8 cho chuyến tuần tra thứ hai, và hoạt động xa hơn về phía Tây quần đảo Novaya Zemlya trong biển Kara. Tại đây vào ngày 24 tháng 8, nó phóng ngư lôi đánh chìm chiếc tàu buôn Liên Xô "Kujbyshev" , đồng thời dùng hải pháo đánh chìm chiếc tàu kéo "Medvezhonok" được "Kujbyshev" kéo theo cùng ở vị trí về phía Tây Bắc đảo Dikson. Nó kết thúc chuyến tuần tra tại Neiden, Na Uy vào ngày 20 tháng 9, và tiếp tục di chuyển đến cảng Bergen, Na Uy vào cuối tháng 9. 

==== Chuyến tuần tra thứ ba ====
Vào cuối tháng 9, "U-601" di chuyển từ Bergen đến Narvik, rồi xuất phát từ đây vào ngày 5 tháng 11 cho chuyến tuần tra thứ ba. Chiếc tàu ngầm đã hoạt động trong biển Bắc Cực về phía Nam quần đảo Svalbard, nơi nó phối hợp cùng bầy sói Boreas tấn công Đoàn tàu QP-15, và đã đánh chìm chiếc tàu buôn Liên Xô "Kuznets Lesov" vào ngày 23 tháng 11. "U-601" kết thúc chuyến tuần tra khi lần lượt ghé đến Harstad vào ngày 7 tháng 12, Narvik vào ngày hôm sau, và cuối cùng về đến cảng Kiel vào ngày 24 tháng 12, nơi con tàu được đại tu, sửa chữa và nâng cấp. 

=== 1943 ===
==== Chuyến tuần tra thứ tư và thứ năm ====
Vào đầu tháng 4, 1943, "U-601" lần lượt di chuyển từ Kiel đến Kristiansand và Bergen cùng thuộc Na Uy, trước khi xuất phát từ đây vào ngày 15 tháng 4 cho chuyến tuần tra thứ tư. Chiếc tàu ngầm đã hoạt động trong biển Na Uy trước khi quay trở về cảng Bergen vào ngày 14 tháng 5. 

"U-601" khởi hành từ Narvik vào ngày 14 tháng 7 cho chuyến tuần tra tiếp theo, và lại hoạt động trong biển Barents cho đến tận quần đảo Novaya Zemlya trước khi quay trở về cảng Hammerfest, Na Uy vào ngày 25 tháng 7. 
==== Chuyến tuần tra thứ sáu và thứ bảy ====
"U-601" xuất phát từ Hammerfest vào ngày 30 tháng 7 cho chuyến tuần tra thứ sáu, và băng qua phía Tây để hoạt động trong biển Kara. Chiếc U-boat kết thúc chuyến tuần tra tại cảng Narvik vào ngày 28 tháng 8. 

Đến giữa tháng 9, chiếc U-boat đã lần lượt di chuyển từ Narvik đến Tromsø và Hammerfest cùng thuộc Na Uy, rồi xuất phát từ Hammerfest vào ngày 16 tháng 9 cho chuyến tuần tra tiếp theo. "U-601" đã vòng qua phía Bắc quần đảo Novaya Zemlya để hoạt động trong biển Kara trước khi quay trở về Hammerfest vào ngày 7 tháng 10. Cho đến giữa tháng 10, chiếc tàu ngầm đã di chuyển qua lại giữa các cảng Tromsø, Harstad, Skjomen, Trondheim và Bergen. 

==== Chuyến tuần tra thứ tám ====
Đến đầu tháng 12, "U-601" di chuyển từ Bergen đến Trondheim trước khi khởi hành từ đây vào ngày 18 tháng 12 cho chuyến tuần tra thứ tám. Chiếc tàu ngầm đã hoạt động trong biển Barents ngoài khơi bán đảo Kola trước khi quay trở về Skjomen vào ngày 7 tháng 1, 1944. 

=== 1944 ===
==== Chuyến tuần tra thứ chín ====
"U-601" thực hiện chuyến tuần tra thứ chín khi rời Skjomen vào ngày 10 tháng 1, 1944. Tuy nhiên chiếc tàu ngầm chỉ hoạt động trong biển Bắc Cực về phía Bắc Na Uy trước khi quay trở về Hammerfest vào ngày 2 tháng 2.

==== Chuyến tuần tra thứ mười – Bị mất ====
"U-601" khởi hành từ cảng Narvik vào ngày 17 tháng 2 cho chuyến tuần tra thứ mười, cũng là chuyến cuối cùng, để hoạt động trong biển Na Uy. Chỉ tám ngày sau đó, 25 tháng 2, nó bị một thủy phi cơ PBY Catalina thuộc Liên đội 210 Không quân Hoàng gia Anh thả mìn sâu đánh chìm ở vị trí về phía Tây Narvik, tại tọa độ . Toàn bộ 51 thành viên thủy thủ đoàn của "U-601" đều đã tử trận.

=== "Bầy sói" tham gia ===
"U-601" từng tham gia năm bầy sói:
- Boreas (19 tháng 11 – 6 tháng 12, 1942)
- Wiking (20 tháng 9 – 3 tháng 10, 1943)
- Eisenbart (19 tháng 12, 1943 – 5 tháng 1, 1944)
- Isegrim (16 – 27 tháng 1, 1944)
- Werwolf (27 tháng 1 – 1 tháng 2, 1944)

=== Tóm tắt chiến công ===
"U-601" đã đánh chìm được bốn tàu buôn tổng tải trọng và hai tàu chiến tổng tải trọng 22.947 tấn, đồng thời gây hư hại cho ba tàu buôn khác:
== Xem thêm ==
- Trận Đại Tây Dương (1939-1945)