Sông Vuoksi

Sông Vuoksi (tiếng Karjala: Karjalaksi Vuokša, , , , ) là một dòng sông chảy qua Bắc phần của eo đất Karelia từ hồ Saimaa ở Đông Nam Phần Lan đến hồ Ladoga ở Tây Bắc nước Nga.

Dòng nước này được công nhận là một trong những thành tố trọng yếu trong không gian văn hóa Kalevala tại Phần Lan và Nga.

==Thủy văn & địa vực==
Con sông đổ vào hồ Ladoga trong ba nhánh, nhánh chính phía Bắc cũ hơn chính tại Priozersk (Käkisalmi), một nhánh nhỏ hơn vài km. Về phía Bắc của nó và kể từ 1857, một nhánh phía Nam mới vào năm mươi cây số phía đông nam là sông Burnaya (tiếng Phần Lan: Taipaleenjoki), mà đã trở thành dòng chính về lưu lượng nước. Các nhánh sông cũ phía bắc thoát chỉ đạt chỉ phía hạ lưu của lưu vực Vuoksi sau năm 1857 và không được cấp nước bởi các vùng nước của các hồ Saimaa. Nhánh phía bắc và phía nam thực sự thuộc về hai hệ thống sông riêng biệt, vào những thời điểm được phân lập từ mỗi khác ngay trong mùa khô.

Độ lệch giữa Hồ Saimaa và hồ Ladoga là 69 mét. Sông có tổng chiều dài 162 km qua các nhánh Priozersk hoặc 150 km qua các nhánh Taipale. Đối với hầu hết chiều dài của nó, sông mở rộng ra một loạt các hồ nước bị ràng buộc với nhau bởi các kết nối như sông ngắn hơn. Một trong số này, hồ Uusijärvi để Priozersk, được Tô Liên đổi tên thành hồ Vuoksa.

Sông chảy qua các đô thị : Inmatra (Phần Lan), Svetogorsk, Kamennogorsk, Priozersk. Công trình lớn nhất là đập thủy điện , cung cấp hàng tỉ mét khối nước mỗi năm, đồng thời là nguồn điện lực quan trọng nhất tại khu vực Karjala và Sankt-Peterburg.

==Phong hóa==
Sông Vuoksi được công nhận là một trong những phẩm vật trọng yếu trong bộ quốc sử "Kalevala", có ý nghĩa sâu sắc về lịch sử, văn hóa và giáo dục quốc gia tại không chỉ Phần Lan mà Cộng hòa Kareliya hiện đại. Theo "Kalevala", đây vốn là chiếc lược của vợ Ilmarinen bị rớt xuống đất. Những sợi tóc óng ả của nàng ở kẽ lược đã tuôn ra như dòng nước mùa xuân. Dòng Vuoksi cũng hiện diện trong tác phẩm phái sinh "Kanteletar". Trong đó, tác giả Elias Lönnrot đã có những vần thơ ca tụng vẻ đẹp của nó.

Ngày nay, tại Cộng hòa Kareliya coi Vuokša là hình tượng quan trọng để làm phong phú thêm căn tính dân tộc Karjala bên trong Liên bang Nga.

Tuy vậy, Vuoksi/Vuokša hậu kì hiện đại đang gặp các vấn đề về ô nhiễm môi trường do dầu thải từ Công ty chế biến giấy và bột giấy Svetogorsk (Светогорский целлюлозно-бумажный комбинат). Việc bảo vệ sinh thái dòng sông này đang rất được quan tâm ở cả Nga và Phần Lan.

==Tham khảo==
- Kalevala
- Kanteletar

==Liên kết==
- Kalevala - Now in Vietnamese
- Study of the birth of the Kalevala and the creation of the Vietnamese epic
- , a sequel for Don Rosa's "The Quest for Kalevala" featuring Scrooge McDuck and some characters from the "Kalevala"
- , near complete prose translation based on Crawford
- , a retelling in a style friendly to children
- , a story in tribute to the "Kalevala" featuring Scrooge McDuck and some characters from the "Kalevala"
- Kanteletar on the Project Gutenberg database
- Viipurin Lauluveikot "Yhä kohoaa tuttu torni". Fuga-9234. ISRCFIVLV0700001-12. Viipurin Lauluveikot 2007.
- Viipurin Lauluveikot "Te luulette meidän unohtaneen". Fuga-1981.
- Korjonen-Kuusipuro, Kristiina & Niinisalo, Suvi (toim.): "Vuoksi". Lappeenranta: Etelä-Karjala-instituutti, Lappeenrannan teknillinen yliopisto, 2007. ISBN 978-952-214-421-8.
- Saarnisto, Matti: "Karjalan geologia – Karjalan luonnonmaiseman synty". Teoksessa: Viipurin läänin historia I, Karjalan synty. Lappeenranta: Karjalan kirjapaino, 2003. ISBN 952-5200-37-X.
- Korjonen-Kuusipuro, Kristiina: "Yhteinen Vuoksi : ihmisen ja ympäristön kulttuurinen vuorovaikutus Vuoksen jokilaaksossa 1800-luvulta nykypäiviin". väitöskirja. Oulu: Oulun yliopisto, 2013. ISBN 978-952-62-0048-4. Teoksen verkkoversio (PDF) (viitattu 21.2.2020).
- Korjonen-Kuusipuro, Kristiina: Voimaa vuoksesta. "Tekniikan Waiheita", 25. vsk, nro 3, s. 5–15. Helsinki: Tekniikan Historian Seura ry.. ISSN 0780-5772. Artikkelin verkkoversio (PDF). Viitattu 16.3.2020.
===Tư liệu===
- The creation of the Vuoksi River preceded a significant cultural shift, September 15, 2014, Phys.org
- Saimaa Canal links two Karelias – ThisisFINLAND
- "Kanteletar taikka Suomen Kansan Wanhoja Lauluja ja Wirsiä"
- Visitkarelia.fi – Information about travel, tourism and other fields in North Karelia
- Pielis.ru – travel information about North Karelia region and City of Joensuu