Chảo thép (nhạc cụ)

Chảo thép hay trống thép (tiếng Anh: steelpan, steel drum) là một loại nhạc cụ có nguồn gốc từ Trinidad và Tobago.

Năm 2023, Đại hội đồng Liên hợp quốc chọn ngày 11 tháng 8 hàng năm là "Ngày chảo thép thế giới". Năm 2024, Quốc hội Trinidad và Tobago chính thức công nhận steelpan là nhạc cụ quốc gia của nước này.

== Miêu tả ==
Chảo thép là nhạc cụ âm giai nửa cung thuộc bộ gõ, được chế tạo lại từ những chiếc thùng phuy kim loại dung tích 200 lít.

Đáy thùng được cắt và đốt nóng ở nhiệt độ phù hợp, sau đó mang đi rèn. Người chế tạo sẽ cẩn thận dùng búa để tạo những điểm lõm bên trong lòng, độ sâu và độ lớn của lõm sẽ quyết định cao độ của âm thanh khi gõ. Chảo sau đó tiếp tục được mài, uốn, đánh bóng tỉ mỉ để tạo độ vang và trong, tránh tạp âm.

Nhạc cụ được gõ bằng hai chiếc dùi đầu bọc cao su, kích cỡ tuỳ theo độ lớn của chảo. Một số nhạc công có thể chơi bốn dùi cùng lúc, mỗi tay dùng hai dùi.

==Đọc thêm==
- Aho, William R. "Steel Band Music in Trinidad and Tobago: The Creation of a People's Music", "Latin American Music Review" 8 (1): 26–56, 1987.
- Blake, Felix I. R. "The Trinidad and Tobago Steel Pan: History and Evolution".
- Dudley, Shannon; "Music from Behind the Bridge: Steelband Spirit and Politics in Trinidad and Tobago", New York City: Oxford University Press; 2007;
- Dudley, Shannon K. "Judging 'By the beat': Calypso versus soca", "Ethnomusicology" 40 (2): 269–98, 1996.
- Dudley, Shannon K. "Making music for the Nation: Competing identities and Esthetics in Trinidad and Tobago's Panorama Steelband Competition". PhD dissertation; University of California Berkeley, 353pp., 1997.
- Dudley, Shannon K. "Dropping the Bomb: Steelband Performance and Meaning in 1960's Trinidad", "Ethnomusicology" 46 (1): 135–64, 2002.
- Grant, Cy. "Ring of Steel – Pan Sound and Symbol". Macmillan Education, London, 1999.
- Helmlinger, Aurélie. Geste individuel, mémoire collective: Le jeu du pan dans les steelbands de Trinidad et Tobago, "Cahiers de musiques traditionnelles" 14 : 181–202, 2001.
- Helmlinger, Aurélie. "Mémoire et jeu d'ensemble ; La mémorisation du répertoire dans les steelbands de Trinidad et Tobago." PhD dissertation; Université Paris X Nanterre, Paris, 2005.
- Helmlinger, Aurélie. "The influence of the group for the memorization of repertoire in Trinidad and Tobago steelbands". 9th International Conference on Musical Perception and Cognition proceedings, ed. by M. Baroni, A.R. Addessi, R. Caterina, M. Costa, Bologna, 2006.
- Helmlinger, Aurélie. "Les steelbands de Trinidad et Tobago : Ethnomusicologie cognitive d'une mémoire d'orchestre", In Intellectica 48 (1) : 81–101, 2008.
- Helmlinger, Aurélie. "Mémoriser à plusieurs. Expérience sur l’effet du groupe dans les steelbands (Trinidad et Tobago). Memorizing together. Group effect experiments in steelbands (Trinidad and Tobago)". Annales Fyssen 24 : 216–235, 2010.
- Helmlinger, Aurélie. "La virtuosité comme arme de guerre psychologique", Ateliers d'anthropologie, 35, 2011.
- Kronman, Ulf. "Steel Pan Tuning – a Handbook for Steel Pan Making and Tuning". Part of the series, "Musikmuseets skrifter", 1992. ISSN 0282-8952
- Manuel, Peter. "Caribbean Currents: Caribbean Music from Rumba to Reggae", 2nd ed. Philadelphia: Temple University Press, 2006.
- Seeger, P. "Steel drums – how to play them and make them", Oak. Publ. New York, 1964.
- Stuempfle, Stephen. "The steelband movement. The forging of a national art in Trinidad and Tobago", University of Pennsylvania Press, 287 pp., 1995.
- Thomas, Jeffrey. "Forty Years of Steel: An Annotated Discography of Steelband and Pan Recordings, 1951–1991". Connecticut, USA: Greenwood Press, 1992.

==Liên kết ngoài==
- Pan Trinbago
- Oil Drums to Pan
- Pan Jumbie
- PanoGrama
- "Different Timbres", 1980, Archives of Ontario YouTube Channel