hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Moodle

Moodle (viết tắt của Modular Object-Oriented Dynamic Learning Environment) là một phần mềm nền cho một hệ quản trị đào tạo (LMS). Moodle được sáng lập năm 1999 bởi Martin Dougiamas, người tiếp tục điều hành và phát triển chính của dự án. Moodle hiện là phần mềm được sử dụng rộng rãi với 38.896 trang web đã đăng ký và 16.927.590 người dùng trong 1.713.438 khóa học (tính đến tháng 1 năm 2008) .

Moodle được thiết kế với mục đích tạo ra những khóa học trực tuyến với sự tương tác cao. Tính mã mở cùng độ linh hoạt cao của nó giúp người phát triển có khả năng thêm vào các mô đun cần thiết một cách dễ dàng. Moodle được đăng ký theo bản quyền GNU GPL.

== Tính năng ==
Moodle có các tính năng cần thiết cho một hệ thống đào tạo trực tuyến, ngoài ra còn có thêm một số tính năng độc đáo (ví dụ như có thêm bộ lọc...)

Moodle được xây dựng theo phân đoạn, và nó dễ dàng được mở rộng bằng cách thêm các thành phần phụ. Cấu trúc cơ bản của Moodle hỗ trợ các thành phần phụ sau:
- Các hoạt động
- Các nguồn tài nguyên
- Các kiểu câu hỏi
- Các trường dữ liệu (dùng cho các hoạt động liên quan đến cơ sở dữ liệu)
- Giao diện đồ họa
- Phương thức chứng thực
- Phương thức ghi danh

Lưu ý: Moodle là hệ thống quản lý đào tạo trực tuyến, không có phần tạo bài giảng trực tiếp (Authoring tool). Điều này cũng tốt vì nó cho phép bạn khai thác nhiều authoring tool trên thế giới.
Các Authoring tool tuân thủ SCORM, AICC là:
- Adobe Presenter (rất tiện, gọn nhẹ) và Adobe Captivate, Adobe Authoware
- Ariculate Presenter
- Microsoft LCDS và Producer. (Miễn phí)
- Active Presenter (đầy đủ các công cụ)

== Các hệ thống tương tự ==
Ngoài Moodle, hiện có một số các phần mềm có tính năng đào tạo trực tuyến tương tự, cả miễn phí lẫn thương mại:
- ATutor
- Blackboard
- WebCT
- Desire2Learn
- Dokeos
- .LRN
- Sakai
- Claroline

== Liên kết ngoài ==
- Moodle.org – trang chính thức của cộng đồng Moodle (tiếng Anh, Việt...)
- MoodleDocs – tài liệu cho Moodle (tiếng Anh, Tây Ban Nha)
- Moodle.com – cung cấp dịch vụ và hỗ trợ thương mại chính thức của Moodle (tiếng Anh)
- Moodle Việt Nam – cộng đồng Moodle Việt Nam (tiếng Việt)
Bù 1

Bù 1 (tiếng Anh: "one's complement") là một số trong hệ nhị phân mà nó chính là bù cơ số trừ 1 ("radix-minus-1 complement") của một số khác. Một số bù 1 có thể có được do đảo tất cả các bit có trong số nhị phân (đổi 1 thành 0 và ngược lại).

Bên cạnh phương pháp bù 2, bù 1 cũng thường được sử dụng để biểu diễn số âm trong máy tính. Theo phương pháp này, bit cực trái (là bit nằm bên trái cùng của byte) được sử dụng làm bit dấu ("sign bit" - là bit tượng trưng cho dấu của số) với quy ước: nếu bit dấu là 0 thì số là số dương, còn nếu nó là 1 thì số là số âm. Ngoài bit dấu này ra, các bit còn lại được dùng để biểu diễn độ lớn của số.

Ví dụ: số −5 được biểu diễn trong máy tính theo phương pháp bù 1 như sau (với mẫu 8 bit): đầu tiên, xác định số 5 được biểu diễn trong máy tính: 0000 0101. Tiếp theo, đảo tất cả các bit có trong số 5: kết quả sau khi đảo: 1111 1010. Vì là biểu diễn số âm nên bit bên trái cùng luôn giữ là 1.

Vậy với phương pháp bù 1, số −5 được biểu diễn trong máy tính như sau: 1111 1010.

== Thực hiện phép cộng với số bù 1 ==
Khi thực hiện phép tính cộng với số âm biểu diễn theo phương pháp bù 1, ta thực hiện như phép cộng nhị phân bình thường. Trong trường hợp khi đã thực hiện phép cộng đến bit cực trái mà vẫn phát sinh bit nhớ thì ta cộng tiếp bit nhớ này vào kết quả vừa nhận được.

Ví dụ:

1. Cộng hai số thập phân −5 với 2 (mẫu 8 bit):

2. Cộng hai số thập phân −5 với −7 (mẫu 8 bit):

Ta thấy: khi cộng hai bit cực trái của hai số 1111 1010 và 1111 1000, ta được kết quả là 1111 0010 và còn nhớ 1, do đó, ta tiếp tục cộng bit nhớ vào kết quả vừa nhận được để ra kết quả cuối cùng.

== Tràn số ==
Xét trường hợp ta đang có hai số âm −5 và −6 ở hệ thập phân. Biểu diễn nhị phân bằng phương pháp bù 1 với mẫu 4 bit của hai số trên lần lượt là 1010 và 1001. Giả sử, bây giờ, ta cần cộng hai số này.

Ta thực hiện phép cộng:

Ta thấy, kết quả nhận được là 0100. Nếu đổi ra hệ thập phân, đây là số nguyên dương 4 chứ không phải −11 như mong đợi.

Vấn đề như trên được gọi là tràn số. Nó xảy ra khi ta lấy số lượng bit để biểu diễn quá ít (như trong ví dụ trên là mẫu 4 bit). Để có thêm thông tin về vấn đề này, xin xem bài tràn số.

==Xem thêm==
- Máy tính
- Khoa học máy tính
- Kiến trúc máy tính
- Bù
- Bù 2
- Dấu lượng
- Biểu diễn số âm
Giao thức truyền thông

Giao thức truyền thông (tiếng Anh là communication protocol," hay gọi tắt là protocol") hay còn được dịch là giao thức giao tiếp, giao thức liên mạng, giao thức tương tác hay giao thức trao đổi thông tin, là một tập hợp các quy tắc chuẩn cho phép hai hoặc nhiều thực thể trong một hệ thống thông tin liên lạc để trao đổi thông tin, dữ liệu qua các kênh truyền thông. Giao thức sẽ định nghĩa các quy tắc (rule), cú pháp (syntax), ngữ nghĩa (semantics). sự đồng bộ (synchronization) trong quá trình truyền thông và có thể thêm phương pháp khắc phục lỗi trên đường truyền. Giao thức truyền thông có thể được thực thi trên phần cứng, phần mềm hoặc cả hai.

== Tổng quan ==
Các giao thức truyền thông dành cho truyền thông tín hiệu số trong mạng máy tính có nhiều tính năng để đảm bảo việc trao đổi dữ liệu một cách đáng tin cậy qua một kênh truyền thông không hoàn hảo.

Có nhiều giao thức được sử dụng để giao tiếp hoặc truyền đạt thông tin trên Internet, dưới đây là một số các giao thức tiêu biểu:

- TCP ("Transmission Control Protocol"): thiết lập kết nối giữa các máy tính để truyền dữ liệu. Nó chia nhỏ dữ liệu ra thành những gói ("packet") và đảm bảo việc truyền dữ liệu thành công.
- IP ("Internet Protocol"): định tuyến ("route") các gói dữ liệu khi chúng được truyền qua Internet, đảm bảo dữ liệu sẽ đến đúng nơi cần nhận.
- HTTP ("HyperText Transfer Protocol"): cho phép trao đổi thông tin (chủ yếu ở dạng siêu văn bản) qua Internet.
- FTP ("File Transfer Protocol"): cho phép trao đổi tập tin qua Internet.
- SMTP ("Simple Mail Transfer Protocol"): cho phép gởi các thông điệp thư điện tử ("e-mail") qua Internet.
- POP3 ("Post Office Protocol", phiên bản 3): cho phép nhận các thông điệp thư điện tử qua Internet.
- MIME ("Multipurpose Internet Mail Extension"): một mở rộng của giao thức SMTP, cho phép gởi kèm các tập tin nhị phân, phim, nhạc... theo thư điện tử.
- WAP ("Wireless Application Protocol"): cho phép trao đổi thông tin giữa các thiết bị không dây, như điện thoại di động.

==Xem thêm==
- Giao thức phi kết nối ("Connectionless protocol")
- Giao thức đường hầm ("Tunneling protocol")
- Kiến trúc mạng

==Liên kết ngoài==
- W3C, liên đoàn lập ra nhiều tiêu chuẩn về Internet (tiếng Anh)
- Chỉ mục giao thức mạng máy tính (tiếng Anh)
Xe trượt lòng máng tại Thế vận hội Mùa đông 2006

Xe trượt lòng máng tại Thế vận hội Mùa đông 2006 ("bobsleigh") được tổ chức tại Cesana Pariol của Cesana (gần Torino). Cuộc đua đôi nam diễn ra vào 18 và 19 tháng 2, cuộc đua đôi nữ xảy ra vào 20 và 21 tháng 2, còn các cuộc đua cho đồng đội nam bốn người diễn ra vào ngày 24 và 25 tháng 2 năm 2006.
Hạt nhân (định hướng)

Hạt nhân có thể đề cập đến:

- Hạt trong cây trồng
- Hạt nhân nguyên tử
- Nhân của một hàm số

- Hạt nhân (khoa học máy tính), khái niệm máy tính đề cập đến "bộ điều hành trung tâm" của hệ điều hành
- Hạt nhân (đại số tuyến tính), một khái niệm trong đại số tuyến tính
- "Hạt nhân" (album), album phòng thu của ca sĩ người Việt Nam Phan Đinh Tùng

==Xem thêm==
- Vật lý hạt nhân
- KERNAL, phần mềm trong hệ điều hành Commodore 8-bit
Trượt băng nằm ngửa tại Thế vận hội Mùa đông 2006

Luge tại Thế vận hội Mùa đông 2006 được tổ chức tại Cesana Pariol của thị trấn Cesana (gần Torino). Các cuộc đua đơn nam xảy ra trong hai ngày 11 và 12 tháng 2, đơn nữ xảy ra trong hai ngày 13 và 14 tháng 2, còn các cuộc đua đôi nam xảy ra ngày 15 tháng 2 năm 2006.

==Liên kết ngoài==
- Luge trên trang chủ Thế vận hội Mùa đông 2006
Hoa Kỳ tại Thế vận hội Mùa đông 2006

Hoa Kỳ tại Thế vận hội Mùa đông 2006 được đại diện bởi Ủy ban Olympic Hoa Kỳ (USOC). Đoàn Hoa Kỳ gồm 211 vận động viên (122 nam, 89 nữ). Người cầm cờ Hoa Kỳ trong đêm khai mạc là Chris Witty, huy chương vàng trượt băng tại Thế vận hội Mùa đông 2002.

== Liên kết ngoài ==
- Trang chính của Ủy ban Olympic Hoa Kỳ (tiếng Anh)
- Trang chính của Đội tuyển quốc gia Thế vận hội Mùa đông 2006 Hoa Kỳ – có thể tìm kiếm theo thể thao và tiểu bang, và bao gồm hướng dẫn tác động kích hoạt về Thế vận hội (tiếng Anh)
- Nhóm người hâm mộ Đội tuyển quốc gia Thế vận hội Hoa Kỳ (tiếng Anh)
Nga tại Thế vận hội Mùa đông 2006

Nga tham dự Thế vận hội Mùa đông 2006 tại Torino, Ý. Nước này gửi tất cả 190 vận động viên để tham dự cả 15 bộ môn trong Thế vận hội Mùa đông. Nga là phần quan trọng của Liên Xô lúc khi nó đoạt nhiều huy chương vàng nhất trong các Thế vận hội Mùa đông 1956, 1960, 1964, 1972, 1976, 1980, và 1988. Trong Thế vận hội Mùa đông 1994, Nga nói riêng lên đầu bảng huy chương.

Dmitry Dorofeev, người trượt băng, cầm quốc kỳ trong lễ khai mạc.

==Liên kết ngoài==
- Ủy ban Quốc gia Thế vận hội Liên bang Nga từ torino2006.org
Đức tại Thế vận hội Mùa đông 2006

Đức tham dự Thế vận hội Mùa đông 2006, và Ủy ban Quốc gia Thế vận hội Đức ("Nationales Olympisches Komitee für Deutschland") có tất cả 162 vận động viên tham dự. Nước này có vận động viên tham dự cả 15 bộ môn trong Thế vận hội Mùa đông. Nằm ở trong Bức Màn Sắt, Đông Đức đoạt số huy chương vàng cao nhất tại Thế vận hội Mùa đông 1984. Sau khi tái thống nhất, Đức giành vị trí đứng đầu toàn đoàn tại các Thế vận hội Mùa đông 1998 và 2002 cùng với 12 huy chương vàng.
Ý tại Thế vận hội Mùa đông 2006

Ý tại Thế vận hội Mùa đông 2006 có sự tham gia của 184 vận động viên. Đây là lần thứ hai nước này đăng cai Thế vận hội Mùa đông. Thế vận hội Mùa đông 1956 được tổ chức tại Cortina d'Ampezzo. Cortina d'Ampezzo cũng được quyền đăng cai Thế vận hội Mùa đông 1944, nhưng lần đó bị hủy bỏ vì Chiến tranh thế giới thứ hai.

Người cầm quốc kỳ Ý trong lễ bế mạc là nhà trượt băng nghệ thuật Carolina Kostner. Một người bà con của cô Kostner, Isolde Kostner, cũng được cầm lên quốc kỳ Ý tại Thế vận hội Mùa đông 2002. Nhà trượt tuyết Alpine Ý Giorgio Rocca đã đọc Tuyên thệ Thế vận hội ở lễ khai mạc của Thế vận hội.
Cầu Đơ

Cầu Đơ là một địa danh cũ thuộc địa bàn quận Hà Đông, thành phố Hà Nội ngày nay.

==Lịch sử==
Cầu Đơ xưa là tên một làng (còn được gọi là làng Đơ) thuộc tổng Thượng Thanh Oai, huyện Thanh Oai, phủ Ứng Hòa, tỉnh Hà Nội. Làng nằm ở hữu ngạn sông Nhuệ, nơi có cây cầu Đơ lợp ngói bắc qua sông. Tên cầu từ đó trở thành tên đất, tên làng.

Ngày 26 tháng 12 năm 1896, chính quyền thực dân Pháp ra Nghị định chuyển lỵ sở tỉnh Hà Nội về đặt tại làng Cầu Đơ. Vào tháng 5 năm 1902, tên làng cũng được đặt làm tên tỉnh. Tuy nhiên, đến tháng 12 năm 1904, tỉnh Cầu Đơ lại được đổi tên thành tỉnh Hà Đông.

Sau năm 1945, làng Cầu Đơ được sáp nhập vào thị xã Hà Đông và trở thành một thôn ngoại thị của thị xã.

Tháng 7 năm 1949, thôn Cầu Đơ hợp nhất với các thôn La Khê, Văn Phú và Văn La thành xã Văn Khê. Đến tháng 4 năm 1955, thôn Cầu Đơ lại được tách ra khỏi xã Văn Khê để hợp với thôn Hà Trì thuộc xã Kiến Hưng thành xã Hà Cầu thuộc thị xã Hà Đông.

Từ ngày 23 tháng 9 năm 2003, Hà Cầu trở thành một phường thuộc thị xã Hà Đông, địa danh Cầu Đơ thuộc phường Hà Cầu như hiện nay.

==Văn hóa==
Đình làng Đơ thờ tướng Đỗ Bí (thời vua Lê Thái Tổ). Ngài là người gốc ở Nông Cống (Thanh Hóa) đã phò 3 đời vua Lê: Lê Thái Tổ, Lê Thái Tông, Lê Nhân Tông và có nhiều công lao trong dẹp giặc xâm lược, phò vua giúp nước, được vua Lê ban thưởng nhiều lần. Ngài đã được nhân dân nhiều địa phương tôn Đức Thánh và lập đền thờ. Để tỏ lòng tôn kính, hàng năm cứ đến ngày 14 và rằm tháng Giêng, nhân dân làng Đơ lại tổ chức mở cửa đình để cúng tế Đức Thánh. Ngoài ra, cứ 5 năm một lần, làng còn tổ chức lễ hội rước Đức Thánh từ đình ra miếu và từ miếu về đình.

==Xem thêm==
- Hà Cầu
- Hà Đông
- Hà Đông (tỉnh)
- Phường Hà Cầu: Xây dựng địa phương giàu đẹp, xứng đáng với vị trí trung tâm của quận
Kosmas của Praha

Kosmas của Praha (cũng thường được gọi là Kosmas hay Cosmas; 1045 – 21 tháng 10, 1125) là một người ghi chép sử biên niên và thầy tu người Bôhemia và được coi là nhà viết sử đầu tiên của Bohemia.

Giữa thời gian năm 1075 và 1081, ông học ở Liège. Sau khi trở về Bohemia, ông làm thỳa tu và cưới Božetěcha, và họ đã có với nhau một đứa con trai. Năm 1086, Cosmas đã được làm giáo sĩ của Praha, một chức khác danh tiếng. Ông đã đi công tác khắp chấu Âu dưới cương vị này.

Tác phẩm "magnum opus" của ông được viết bằng tiếng Latin, được gọi là "Chronica Boëmorum" ("Biên niên sử Bohemians"). Tác phẩm biên niên sử này được chia làm 3 quyển.
Kosmas

Kosmas, hay Cosmas, là một tên Hy Lạp của các người sau đây trong lịch sử:
- Thánh Kosmas và Damian, sống trong thế kỷ thứ 3
- Kosmas Indicopleustes, một nhà thám hiểm sống trong thế kỷ thứ 6
- Thánh Kosmas, sống trong thế kỷ thứ 8
- Kosmas của Praha, nhà sử gia của thế kỷ 12

Ngoài ra còn có 3 giáo hoàng của Giáo hội Coptic mang tên Cosmas:
- Cosmas của Alexandria
- Cosmas II của Alexandria
- Cosmas III của Alexandria
Tiếng Bambara

Tiếng Bambara ("Bamanankan") là "lingua franca" và là một ngôn ngữ quốc gia của Mali, được nói bởi khoảng 14 triệu người, trong đó có 4 triệu người Bambara và 10 triệu người nói như ngôn ngữ thứ hai. Ước tính rằng 80% dân số Mali nói tiếng Bambara ở một mức độ nào đó. Ngôn ngữ này có cấu trúc chủ-tân-động, với phần ngữ âm gồm hai thanh.

==Phân loại==
Tiếng Bambara thuộc về một nhóm các ngôn ngữ có liên quan chặt chẽ gọi là Manding-từng là những ngôn ngữ chính tại đế quốc Mali thời Trung cổ. Các ngôn ngữ Manding được người bản ngữ xem là có thể thông hiểu lẫn nhau ở mức nào đó; và được nói bởi từ 30 tới 40 triệu người tại các quốc gia gồm Burkina Faso, Senegal, Guinea Bissau, Guinea, Liberia, Bờ Biển Ngà và Gambia. Manding là một phần của nhóm Mandé lớn hơn.

== Liên kết ngoài ==
- Mali - History - Language
- The Rosetta Project
- Bambara at French Wikibooks contains more material
- Bambara entries (>1000) in the French Wiktionary
- Mandenkan Journal
- Bambara page from Ethnologue site
Sét hòn

Sét hòn là một hiện tượng điện trong khí quyển chưa được giải thích. Thuật ngữ này đề cập tới những vật thể sáng chói, thường có hình cầu có kích thước từ cỡ hạt đậu đến vài mét đường kính. Nó thường gắn với những cơn giông, nhưng kéo dài lâu hơn đáng kể so với ánh sáng chớp nhoáng của tia sét. Nhiều báo cáo trong quá khứ nói rằng sét hòn sẽ nổ trước khi biến mất, đôi khi gây ra tử vong, để lại trong không khí mùi của khí sulfur.
Các thí nghiệm đã tạo ra được những hiệu ứng tương tự với những báo cáo về sét hòn, nhưng hiện tại người ta vẫn không biết liệu những hiện tượng này có thật sự liên hệ với bất kì hiện tượng tự nhiên nào xảy ra hay không. Các dữ liệu khoa học về sét hòn rất ít ỏi vì tính thất thường và không dự báo trước được của nó. Những chứng cứ về nó hiện nay chỉ là những chứng kiến của dân thường và do đó đã tạo ra những quan điểm không thống nhất. Do những mâu thuẫn và thiếu dữ liệu tin cậy, bản chất của sét hòn cho tới nay vẫn chưa được khám phá.
Đại số quan hệ

Đại số quan hệ (tiếng Anh: "relational algebra") dùng phổ biến trong lý thuyết cơ sở dữ liệu quan hệ là một bộ các toán tử và các quy tắc tương ứng có thể được sử dụng để thao tác trên các toán học ("relation") và tạo ra kết quả là một quan hệ khác. Trước đây, đại số quan hệ ít được quan tâm cho đến khi Edgar F. Codd đưa ra mô hình dữ liệu quan hệ ("relational model") vào năm 1970. Từ đó đến nay, đại số quan hệ được xem là nền tảng cho các ngôn ngữ truy vấn cơ sở dữ liệu.

== Quan hệ khả hợp ==
Cho hai lược đồ quan hệ R(A, A..., A) và S(B, B..., B) được gọi là khả hợp nếu:
- Chúng có cùng bậc: m = n.
- Miền giá trị (DOM) của các thuộc tính tương ứng bằng nhau: DOM(A) = DOM(B) với 1 ≤ i ≤ n.

== Các phép toán ==
=== Phép hợp ===
Cho hai quan hệ R(U) và S(U) (U là tập hữu hạn các thuộc tính). Điều kiện: R,S khả hợp.Ký hiệu: R∪SKết quả: A = R∪S là một quan hệ (trên tập thuộc tính U) gồm các bộ r thỏa mãn r ∈ R hoặc r ∈ S.

=== Phép giao ===
Giao của 2 tập hợp R và S khả hợp là tập hợp các bộ t sao cho formula_1.

Kí hiệu: formula_2. Trong đó:

- R và S là 2 quan hệ khả hợp.
- formula_3: kí hiệu phép giao tập hợp.

=== Tích Descartes ===
Tích Descartes (hay tích Đềcác) của hai tập hợp "A" và "B", ký hiệu là "A"×"B", là một tập hợp chứa tất cả các bộ có dạng ("a", "b") với "a" là một phần tử của "A" và "b" là một phần tử của "B". Hay, viết trong ngôn ngữ của lý thuyết tập hợp:

=== Phép chọn ===
==== Định nghĩa ====
Phép chọn trên một quan hệ R là thao tác chọn ra tập con của các bộ (hàng) trong quan hệ R sao cho thỏa mãn điều kiện chọn. Nói đơn giản, thì phép chọn như là một bộ lọc, dùng để lọc các bộ dữ liệu, chỉ giữ lại các bộ thỏa mãn điều kiện chọn và loại bỏ đi các bộ không thỏa. Kết quả trả về là một quan hệ mới.

Kí hiệu: formula_4. Trong đó:

- σ: kí hiệu phép chọn.
- c: điều kiện chọn, là một biểu thức mệnh đề, có thể chứa các toán tử logic như formula_5 (OR - hoặc), formula_6 (AND - và), ¬ (Negation - phủ định).
- R: quan hệ R.

==== Tính chất ====
- Giao hoán: formula_7
- Kết hợp: formula_8

=== Phép chiếu ===
Phép chiếu dùng để chọn ra danh sách các thuộc tính trong một quan hệ, và loại bỏ những thuộc tính không cần thiết. Kết quả trả về là một quan hệ mới.

Kí hiệu: formula_9. Trong đó:

- formula_10: kí hiệu phép chiếu.
- formula_11: danh sách các thuộc tính cần chiếu có trong bảng quan hệ R.
- R: quan hệ R.

=== Phép đổi tên ===
Kí hiệu: formula_12 hoặc formula_13 hoặc formula_14. Trong đó:

- formula_15: kí hiệu của phép đổi tên.
- formula_16 hayformula_17 hay formula_18: là tên mới của quan hệ được đổi tên, với các thuộc tính formula_18 của nó.
- R: quan hệ R.

Ví dụ: formula_20, hay formula_21 dùng để đổi tên quan hệ NHANVIEN thành quan hệ mới, NV.

=== Phép kết nối ===
==== Phép nối <chem>\theta</chem> ====
Kí hiệu: formula_22. Trong đó:

- R và S: là các quan hệ.
- formula_23: kí hiệu của phép nối formula_24, với formula_24 là một biểu thức logic.
Nhận xét: formula_26

== Xem thêm ==
- Tích Descartes
- Phép chiếu (toán học)
- Phép chiếu (lý thuyết tập hợp)
- Quan hệ (toán học)
Hồ Trúc Bạch

Hồ Trúc Bạch là một hồ thuộc quận Ba Đình, thủ đô Hà Nội, Việt Nam, nguyên là một phần hồ Tây.

==Sự hình thành==
Trước kia đây là hồ Tây, ở vào góc Đông Nam. Thời trước khu vực này vì sóng lặng hơn nên cá hồ Tây thường tụ về đây. Dân hai làng Yên Hoa (nay là Yên Phụ) và Yên Quang (nay là phố Quán Thánh) đắp một con đê nhỏ để ngăn góc này lại, đánh cá cho dễ hơn, và sau là nuôi cá. Sau đó chúa Trịnh cho đắp con đê rộng ra, và gọi là đê Cố Ngự (nghĩa là giữ vững). Sau này đường Cố Ngự bị đọc chệch thành Cổ Ngư, và là đường Thanh Niên ngày nay.

Phía Đông hồ có bán đảo, dân năm làng đúc đồng ở Bắc Ninh tụ ở đây, hình thành làng đúc đồng Ngũ Xã.

==Tên hồ==
Khi mới bị ngăn ra, hồ chưa có tên riêng, vẫn chỉ là một góc của hồ Tây.

Gần hồ có làng Trúc Yên, trồng nhiều trúc, cũng có tên là Trúc Lâm.

Vào thế kỉ 18, chúa Trịnh Giang cho xây một cung điện để nghỉ mát cạnh hồ và cũng gọi là Trúc Lâm. Sau đó Trúc Lâm trở thành nơi giam giữ các cung nữ phạm tội, họ buộc phải tự dệt lụa để nuôi sống bản thân. Lụa của họ rất đẹp và trở nên nổi tiếng khắp vùng. Lụa đẹp, bóng bẩy gọi là lụa trúc (chữ Hán là Trúc Bạch). Từ đó xuất hiện một làng chuyên dệt lụa với tên là làng Trúc, và hồ cũng được gọi là hồ Trúc Bạch.

==Di tích==
Xung quanh hồ có nhiều nơi di tích cổ như: đền Quán Thánh, chùa Châu Long, đền Cẩu Nhi.

Năm 1925, xưởng phát điện Yên Phụ được người Pháp cho xây dựng bên bờ phía Bắc của hồ Trúc Bạch và nó trở thành nguồn cung cấp điện quan trọng nhất cho Hà Nội đến tận cuối thập niên 1980. Thời kỳ chiến tranh Việt Nam, không lực Hoa Kỳ đã tập trung oanh tạc nhà máy này. Để bảo vệ nhà máy điện và khu vực Ba Đình gần đó, hệ thống phòng không của Quân đội Nhân dân Việt Nam được bố trí dày đặc ở đây. Ngày 26/10/1967, máy bay của John McCain trong khi thực hiện nhiệm vụ oanh tạc nhà máy điện Yên Phụ đã bị tên lửa bắn rơi. Ông nhảy dù xuống hồ Trúc Bạch và bị dân quân ở khu vực này bắt.

Cùng với quá trình đô thị hóa, các làng cổ xung quanh hồ Trúc Bạch không còn nữa, thay vào đó là các nhà và công trình theo kiến trúc hiện đại. Bờ hồ được kè đá và làm đường lưu thông xung quanh.

==Các con đường quanh hồ==
- Đường Thanh Niên, nối từ đường Yên Phụ tới phố Quán Thánh, có tên cũ là đường Cổ Ngư. Dọc theo đường này về phía hồ Trúc Bạch có đền Quán Thánh và đền Cẩu Nhi dời từ núi Nùng về, có từ đời Lý Công Uẩn, có tên là "Thủy Trung Tiên từ" tức đền thờ bà tiên trong nước. Đường Thanh Niên có tên thời Pháp là đường thống chế Ly-ô-tây "rue Maréchal Lyautey". Năm 1958-1959, nhiều thanh niên, học sinh Hà Nội đã tới đây lao động, mở rộng và đắp đường này cao lên, và Ủy ban hành chính thành phố lúc đó đã đổi tên theo gợi ý của Hồ Chủ tịch
- Phố Trúc Bạch dài 165m, chạy từ đầu đường Thanh Niên, vòng bờ phía đông tới phố Châu Long
- Phố Trấn Vũ

==Xem thêm==
- Các hồ tại Hà Nội

==Liên kết ngoài==
- Hồ Tây - Hồ Trúc Bạch
Hưng Hóa (định hướng)

Hưng Hóa có thể là một trong số các địa danh sau:

== Việt Nam ==
- Địa danh cũ
- Tỉnh Hưng Hóa ở miền Bắc dưới thời nhà Nguyễn, trước đó là thừa tuyên Hưng Hóa, rồi trấn Hưng Hóa dưới thời nhà Lê
- Thị trấn Hưng Hóa (huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ); nay là một phần xã Tam Nông
- Thành Hưng Hóa: lỵ sở của tỉnh Hưng Hóa, nơi diễn ra trận Hưng Hóa (1884)

== Trung Quốc ==
- Thành phố Hưng Hóa thuộc địa cấp thị Thái Châu, tỉnh Giang Tô

==Xem thêm==
- Giáo phận Hưng Hóa thuộc Giáo hội Công giáo
- Tiếng Phủ Tiên, còn được gọi là tiếng Hưng Hóa
- Hưng Hòa
Pha sóng

Trong chuyển động sóng, hay trong các chuyển động nói chung có biên độ biển đổi theo thời gian một cách tuần hoàn, có thể áp dụng biến đổi Fourier, để phân tích chuyển động này thành tổng các biến đổi theo hàm điều hòa (hàm sin hay cos). Các hàm này thể hiện các sóng đơn sắc (hay tuần hoàn đơn tần), và có thể coi là hình chiếu của chuyển động tròn đều trên một phương bất kỳ. Pha của sóng (pha sóng) hay của chuyển động tuần hoàn nói chung, chính là góc trong chuyển động tròn đều này.

Ví dụ, xét hàm số sin thể hiện một sóng đơn sắc, tại một vị trí cố định, sau đây:

Ở đây "t" là thời gian, "F" là tần số, đại lượng formula_2 chính là pha của hàm sóng này, φ là pha ban đầu (tại "t" = 0).

Một hàm sóng này được gọi là trễ pha/chậm pha hay sớm pha/nhanh pha (tổng quát là lệch pha) với hàm sóng kia nếu pha ban đầu của hàm sóng này nhỏ hơn hay lớn hơn (hay tổng quát là khác) hàm sóng kia.

Ví dụ, hàm sóng sau trễ pha formula_3, cũng được gọi là trễ pha formula_4 chu kì, so với hàm bên trên, tại cùng vị trí:

Do chu kì của một sóng được cho bởi formula_6. Như vậy, trong biểu diến hàm sóng, khi thay đổi cách tính thời gian từ "t" đến "t*", cụ thể là sự dịch chuyển gốc thời gian (chọn mốc mà "t*" = 0), để đảm bảo biểu diễn cùng một hàm sóng, cần thay đổi pha ban đầu một cách tương ứng. Ngược lại, có thể thay đổi pha tại mốc "t*"=0 bằng cách dịch chuyển mốc tính thời gian.

Sự lệch pha của các sóng là quan trọng khi xét đến sự giao thoa giữa các sóng. Hai sóng cùng pha, có chênh lệch pha ban đầu bằng 0, sẽ cộng hưởng; hai sóng ngược pha, có chênh lệch pha ban đầu là π, sẽ triệt tiêu nhau.
== Xem thêm ==
- Giao thoa
- đồng pha (coherence)
Pha

Pha thường là từ để miêu tả trạng thái của một hệ biến đổi một cách tuần hoàn tại một thời điểm hoặc tại một vị trí nào đó. Cụ thể, nó có thể có các nghĩa:
- Trong vật lý học:
- Pha chuyển động tròn thể hiện góc trong chuyển động tròn. Ví dụ, pha của sự tự quay quanh trục của Trái Đất được miêu tả bởi giờ (UTC) hay có thể là kinh độ.
- Pha sóng thể hiện đại lượng góc trong chuyển động tuần hoàn.
-  Điện ba pha, dòng điện xoay chiều được truyền tải qua ba dây nóng có ba pha ban đầu lệch nhau 120°.
- Pha vật chất thể hiện tập hợp các điều kiện vật lý và hóa học nhất định mà vật chất có tính chất đồng nhất.
-  Chuyển pha, sự thay đổi pha ở vật chất, ví dụ như sự đóng băng, thăng hoa...
- Trong thiên văn học:
- Pha quỹ đạo của vệ tinh quanh vật thể khác, thể hiện vị trí trên quỹ đạo.
- Pha Mặt Trăng thể hiện mức độ tròn khuyết của Mặt Trăng.
- Trong đời sống:
- Các giai đoạn tiến hành một công việc tuần tự.
- Hành động trộn lẫn các vật chất.
-  Tàu biển pha sông, loại tàu có thể vận hành cả trên sông và biển.
- Đèn pha hay chế độ đèn pha trên ô tô hay xe máy là đèn chiếu sáng ở cự ly xa.
Trường Đào tạo Cán bộ Quản lý Doanh nghiệp

Trường Cán bộ Quản lý Doanh nghiệp thuộc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam có chức năng đào tạo, bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng quản lý kinh tế, quản lý kinh doanh, tin học và ngoại ngữ cho các doanh nghiệp. Trường đã hợp tác với nhiều trường đại học và học viện trên thế giới để tổ chức các khóa học chuyên môn, các buổi hội thảo chuyên đề. Các lớp học này nhằm giúp các doanh nghiệp tiếp cận kiến thức về quản trị kinh doanh bằng nhiều phương pháp quản lý, hội nhập và trao đổi thương mại quốc tế, luật kinh doanh quốc tế, thương mại điện tử...

Trường Cán bộ Quản lý Doanh nghiệp cũng là nơi trao đổi và giới thiệu thông tin của các doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Bún ốc

Bún ốc là một đặc sản ẩm thực của người Hà Nội. Bún ốc có thể ăn nóng, chấm hoặc chan. Bún ốc nguội ăn chấm phù hợp vào mùa hè.

==Giới thiệu==
Không ai biết bún ốc có từ bao giờ, nhưng có điều chính xác rằng đó là một món thuần Việt nhất trong các món ăn thuần Việt. Bún ốc xuất xứ từ một vùng quê nào đó, rồi theo bước chân của những người dân tản cư lên kinh thành Thăng Long mà thành đặc sản.

Người Hà Nội thường chọn những con ốc nhỏ hơn và dai hơn so với những loại ốc nước ngọt khác (thường là ốc mít). Để làm một bát bún ngon, không thể thiếu những con ốc béo và tươi, không ngâm trong nước vo gạo quá lâu. Họ chọn loại bún tốt ngon có sợi mỏng và trong. Bún ốc không chỉ có nước dùng, ốc và đậu phụ là những thành phần cơ bản mà còn gồm nhiều loại rau sống kèm.

Mắm tôm và ớt là tùy chọn, mặc dù những người theo chủ nghĩa thuần túy như nhà văn Vũ Bằng vẫn khăng khăng thêm những thứ đó để có hương vị đậm đà hơn. Trong tác phẩm "Món ngon Hà Nội" ông có nhận định 

Bún ốc Tây Hồ được biết đến từ lâu đã thành thương hiệu. Theo các bậc cao niên trong xóm Quảng Khánh (phường Quảng An, quận Tây Hồ) là nhờ vào những con ốc chất lượng được vớt từ Hồ Tây. Ốc phải thật béo và không được ngâm quá lâu. Bún được chọn từ làng Phú Đô ở huyện Từ Liêm, bởi lẽ sợi bún rất nhỏ, săn, không nhão và khi chan nước vẫn dai và dẻo mà lại không nát. Ngoài ra bún ốc ở làng Khương Thượng cũng khá nổi tiếng.

==Chế biến==
Nguyên tắc đầu tiên khi chọn các loại ốc nói chung là phải chọn ốc sống. Ốc mua về thường chưa thể ăn ngay, nên ngâm ốc qua đêm để nhả hết nhớt và chất bẩn ra nước ngâm dưới dạng vụn nhầy.

Ốc được luộc lên sau đó khều lấy thịt ốc, đem vào xào săn cùng mỡ và gia vị, nước mắm, mì chính. Nước ốc làm nước dùng chan bún sau khi đã được ninh sôi, cho thêm cà chua và các gia vị đặc trưng của món nước dùng bún ốc. Trong nước dùng chan bún ốc có thêm xương ống (lợn) ninh cùng để nước thêm ngọt.
Cơ vân (sinh học)

Cơ vân (còn gọi là cơ xương) là một trong ba loại cơ có trong cơ thể con người và nhiều động vật (hai loại kia là cơ trơn và cơ tim). Hầu hết các cơ vân được gắn với cấu trúc xương và khi nó co giãn thì nó sẽ tạo ra các đáp ứng tương ứng cho việc chuyển động của xương.

Quá trình co giãn của cơ xương được kích hoạt bởi các xung trong các nơron vận động gửi tới cơ, dưới quá trình tự điều khiển.

== Cấu trúc ==
Cơ xương gồm nhiều bó sợi cơ xếp song song dọc theo chiều dài của cơ. Mỗi sợi cơ có một tế bào rất dài (từ 10 đến 40 mm), đường kính từ 10 đến 80 micromet, có nhiều nhân, được bao bọc bởi màng sợi cơ ("sarcolemma"). Cơ tương chứa nhiều tơ cơ ("myofibril") và các bào quan khác. Mỗi sợi cơ được điều khiển bởi một đầu cuối dây thần kinh duy nhất nằm ở giữa sợi cơ.

== Xem thêm ==
- Cơ trơn
- Cơ tim
Tơ cơ

Trong cơ tương ("sarcoplasm") có rất nhiều tơ cơ ("myofibril"). Mỗi sợi cơ chứa khoảng vài trăm đến vài ngàn tơ cơ. Mỗi tơ cơ lại gồm khoảng 1500 sợi myosin và 3000 sợi actin. Đó là những protein trùng hợp có tác dụng gây co cơ. Sợi myosin là sợi dày còn sợi actin là sợi mỏng. Sợi myosin và sợi actin cài vào nhau một phần làm cho tơ cơ có những dải tối và sáng xen kẽ. Dải sáng chỉ gồm sợi actin gọi là băng I, đẳng hướng với ánh sáng phân cực. Dải tối chứa sợi myosin và các đầu cuối sợi actin cài vào giữa sợi myosin. Dải tối gọi là băng A, ở phần giữa băng A có một vùng sáng gọi là vùng H. Từ hai bên của sợi myosin (trừ ở chính giữa sợi) có những phần nhô ra được gọi là cầu nối ("cross bridge"). Chính sự tác động qua lại giữa các cầu nối này với các sợi actin đã gây ra co cơ.

Những đầu cuối của các sợi actin gắn vào vạch Z. Từ vạch này, các sợi actin đi về hai phía và cài vào giữa các sợi myosin. Vạch Z có nhiệm vụ gắn các tơ cơ của sợi cơ lại với nhau làm cho sợi cơ cũng có những dải sáng và tối. Vì vậy cơ xương và cơ tim đều có vân. Phần của tơ cơ (hoặc của toàn bộ sợi cơ) nằm giữa hai vạch Z liên tiếp được gọi là các đơn vị tơ cơ ("sarcomere"). Khi sợi cơ ở trạng thái bình thường, chiều dài của đơn vị tơ cơ vào khoảng 2 micromet.
Cơ tương

Cơ tương gồm những thành phần nội bào thông thường. Dịch cơ tương chứa nhiều ion K, ion Mg, phosphat, protein enzym. Một số lớn ti lạp thể ("mitochondria") nằm ở giữa và song song với các tơ cơ, chứng tỏ rằng sự co cơ của các tơ cơ cần một lượng ATP rất lớn được tạo ra trong các ti lạp thể.
Sợi myosin

Trong sinh học, sợi myosin (còn gọi là sợi dày, tiếng Anh: "thick filament", đối lập với sợi mỏng) là các sợi trong cấu trúc cơ của động vật. Chúng kiểm soát chức năng co cơ.

Mỗi sợi myosin gồm khoảng 200 phân tử myosin, trong đó đuôi của các phân tử bó lại với nhau tạo thành thân của sợi myosin, còn các đầu myosin thì nhô ra phía ngoài của thân. Một phần của dây xoắn kép nhô ra ngoài cùng với đầu myosin gọi là tay. Đầu myosin và tay tạo thành cầu nối ("cross bridge"). Cầu nối có thể uốn được ở 2 điểm được gọi là bản lề, một chỗ tay nối với thân và một ở chỗ nối đầu nối với tay. Bản lề ở tay làm cho đầu myosin có thể vươn ra xa hoặc đưa lại gần myosin. Bản lề ở đầu tham gia vào quá trình co cơ.

Chiều dài của mỗi sợi myosin vào khoảng 1,5 micromet. Ở phần chính giữa của sợi myosin (phần này dài khoảng 0,2 mircomet) các cầu nối không có đầu vì ở đây các tay xuất phát từ trung tâm và hướng về hai đầu của sợi myosin.

Bản thân sợi myosin cũng bị vặn xoắn sao cho mỗi cầu nối bị lệch khỏi trục 120° so với cầu nối ở trước nó. Như vậy các cầu nối trải ra theo mọi hướng quanh sợi myosin.
Sợi actin

Trong sinh học, sợi actin (còn gọi là sợi mỏng, đối lập với sợi dày) là một loại sợi trong cấu trúc cơ của động vật. Nó gồm 3 thành phần protein khác nhau:
- actin
- tropomyosin
- troponin

Khung của sợi actin là phân tử actin F xoắn kép. Chiều dài của mỗi vòng xoắn vào khoảng 70 nm. Mỗi chuỗi của dây xoắn kép actin F gồm nhiều phân tử actin G trùng hợp (có khoảng 13 phân tử actin G trong mỗi vòng xoắn). Gắn với mỗi phân tử actin G có một phân tử ADP. Chính các phân tử ADP này là những vị trí hoạt động của các sợi actin, nơi các cầu nối của sợi myosin sẽ tác động vào để gây co cơ. Các vị trí hoạt động xếp theo hình chữ chi trên toàn bộ sợi actin, cách nhau khoảng 2,7 nm.

Mỗi sợi actin dài khoảng 1 micromet. Mỗi đầu của sợi luồn sâu vào vạch Z, đầu kia cài vào khoảng giữa các sợi myosin của các đơn vị tơ cơ ("sarcomere") ở kề bên.

==Tham khảo==
Siêu sợi actin được tìm thấy ở vi dung mao, chân giả của đại thực bào, cơ vấn, cơ trơn, cơ tim...
Troponin

Troponin là một protein.
==Cấu trúc==
Nó gồm 3 tiểu đơn vị: Troponin I, Troponin T và Troponin C. 
Trong cơ của động vật: 
- Troponin I có ái lực mạnh với các actin
- Troponin T có ái lực với tropomyosin
- Troponin C có ái lực với ion Ca.

==Chức năng trong cơ==
Phức hợp Troponin có chức năng gắn tropomyosin vào actin. Ái lực của troponin với ion Ca sẽ khởi động lại quá trình co cơ.

==Ứng dụng y học==
Khi tế bào cơ bị hủy, chất troponin sẽ tiết vào máu. Mức tăng nồng độ troponin dùng để xét nghiệm và chẩn đoán một số bệnh. Điển hình nhất là bệnh nhồi máu cơ tim.
Tropomyosin

Tropomyosin là protein có trọng lượng phân tử vào khoảng 70000, dài khoảng 40 nm.

==Chức năng trong cơ==
Tropomyosin có mặt trong cơ của động vật. Các phân tử này nối lỏng lẻo với dây xoắn kép actin F và quấn quanh nó. Ở trạng thái nghỉ, các phân tử tropomyosin nằm ở đỉnh của các vị trí hoạt động của dãy xoắn actin để ngăn không cho sự tác động qua lại giữa sợi actin và sợi myosin có thể xảy ra. Mỗi phân tử tropomyosin phủ lên 7 vị trí hoạt động.
Cơ tim

Trong nhiều loài động vật có tim, cơ tim, như tên gọi của nó, là cơ của tim. Quá trình co giãn của cơ tim thực hiện đẩy máu đi qua hệ tuần hoàn trong cơ thể, cơ tim hoạt động không ngừng nghỉ cho đến khi chết. Tương tự như cơ trơn, cơ tim được điều khiển bởi hệ thống thần kinh tự động ("autonomic nervous system") và các hócmôn ("hormone") và một phần của nó có thể co giãn tự nhiên.

Cơ tim là một trong ba loại cơ động vật có xương sống, với hai loại khác là cơ xương và cơ trơn. Nó là một cơ vân không tự chủ tạo thành mô chính của thành tim. Cơ tim tạo thành một lớp trung dày giữa lớp ngoài của thành tim (màng ngoài tim) và lớp bên trong (màng trong tim), với máu được cung cấp qua lưu thông mạch vành. Nó bao gồm các tế bào cơ tim cá nhân (cardiomyocytes) kết hợp với nhau bằng đĩa xen kẽ, được bọc bởi các sợi collagen và các chất khác tạo thành ma trận ngoại bào.

Các co duỗi cơ tim theo cách tương tự với cơ xương, mặc dù có một số khác biệt quan trọng. Một sự kích thích điện dưới hình thức một điện áp hoạt động tim được phân phối theo một mô hình nhịp nhàng sẽ kích thích sự giải phóng calci từ khu chứa calci bên trong của tế bào, mạng lưới sarcoplasmic. Sự gia tăng calci làm cho myofilaments của tế bào trượt qua nhau trong một quá trình gọi là khớp nối co giãn kích thích.

Các bệnh về cơ tim có tầm quan trọng lớn. Chúng bao gồm các điều kiện do nguồn cung cấp máu bị hạn chế cho cơ bao gồm đau thắt ngực và nhồi máu cơ tim, và các bệnh cơ tim khác được gọi là bệnh cơ tim.

==Xem thêm==
- Cơ xương
- Cơ trơn
Màng sợi cơ

Màng sợi cơ gồm một màng tế bào thực sự gọi là màng sinh chất (tiếng Anh: "plasma membrane") và một lớp vỏ mỏng bao bọc bên ngoài, lớp vỏ này chứa nhiều sợi collagen. Ở mỗi tận cùng của sợi cơ, lớp vỏ mỏng hòa màng với sợi gân. Sau đó các sợi gân tập trung thành từng bó để tạo ra gân của cơ và bám vào gân ("tendon").
Sinh lý cơ

Sinh lý cơ ("myophysiology") là sự vận động của cơ thể dựa trên các cơ. Cơ gồm ba loại: cơ xương (hay còn gọi là cơ vân), cơ trơn (cơ tạng) và cơ tim.

Mỗi cơ vân có thể được coi như một cơ quan vì ngoài các mô cơ, nó còn chứa các mô liên kết, các sợi thần kinh, các bộ thu nhận cảm giác, các mạch máu. Các cơ này gắn vào xương và khi cơ co, giãn sẽ tạo ra các cử động.

Cơ trơn là một trong những thành phần mô của các cơ quan. Khi co giãn chúng gây ra sự vận động của các cơ quan bên trong. Ví dụ: đẩy thức ăn dọc theo ống tiêu hoá, duy trì huyết áp, kiểm soát mức độ co, giãn của đường hô hấp, v.v.

Cơ tim là một loại cơ đặc biệt có liên quan mật thiết tới hệ thống tuần hoàn trong cơ thể người và động vật.

Cơ chiếm khoảng 50% khối lượng cơ thể, trong đó cơ xương chiếm khoảng 40%, số còn lại là cơ trơn và cơ tim.

==Xem thêm==
- Sinh lý cơ xương
- Màng sợi cơ (sarcolemma)
- Tơ cơ (myofibril)
- Sợi myosin
- Sợi actin
- Cơ tương (sarcoplasm)
- Mạng nội cơ tương (Sarcoplasmic reticulum)
- Nối thần kinh-cơ
- Cơ chế phân tử của co cơ
- Năng lượng của co cơ
- Đặc trưng của co cơ đơn độc
- Cơ học của co cơ xương
- Sinh lý cơ trơn
Cơ vân

Cơ vân trong tiếng Việt có thể là:
- Cơ vân, một trong ba loại cơ có trong cơ thể con người và nhiều động vật.
- Cơ Vân, tên húy của Tào Hiếu bá, vị vua thứ 5 nước Tào thời Tây Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Cơ trơn

Cơ trơn (còn gọi là cơ tạng) là một trong ba loại cơ trong cơ thể con người và một số động vật (hai loại kia là cơ xương và cơ tim). Tập hợp các cơ trơn thường bao xung quanh các cơ quan rỗng hay các ống dẫn trong cơ thể bao gồm dạ dày, ruột, bàng quang, dạ con hay tử cung, mạch máu và các đường dẫn khí trong phổi.

Các tế bào cơ trơn đơn lẻ cũng được phát hiện phân bố trên khắp các cơ quan và trong các bó nhỏ của các tế bào có liên quan tới lông/tóc trên da và con ngươi của mắt.

Quá trình co giãn của các cơ trơn bao quanh các cơ quan rỗng có thể điều chỉnh các luồng chảy bên trong các cơ quan rỗng bằng cách thay đổi đường kính của các cơ quan rỗng đó. Quá trình co giãn của các cơ trơn được điều khiển bằng hệ thống thần kinh tự chủ ("autonomic nervous system"), các hócmôn ("hormone"), các paracrine và các tín hiệu hóa học lân cận khác. Tuy nhiên, một vài cơ trơn co giãn ngay cả khi vẫn không có một tín hiệu nào xuất hiện tại những vùng lân cận xung quanh nó.

So với cơ xương, sợi cơ trơn có kích thước nhỏ hơn nhiều. Chúng có đường kính khoảng 2 đến 5 micromet và chiều dài từ 20 đến 50 micromet. Tuy nhiên nhiều nguyên lý trong cơ trơn cũng giống như ở cơ vân, trong đó quan trọng nhất là lực hấp dẫn giữa sợi actin và sợi myosin để gây co cơ là như nhau ở cả hai loại cơ.

Cơ trơn của các cơ quan khác nhau thường rất khác nhau. Nhưng để đơn giản hóa có thể chia cơ trơn làm hai loại chính:
- Cơ trơn nhiều đơn vị: gồm nhiều sợi cơ trơn riêng rẽ, mỗi sợi hoạt động hoàn toàn độc lập, được điều khiển bởi một kết cuối của thần kinh đơn độc. Mặt ngoài của sợi cơ được bao phủ bởi một lớp mỏng giống màng đáy, là hỗn hợp của sợi collagen và glycoprotein, có tác dụng tách rời các sợi cơ. Hoạt động của cơ trơn nhiều đơn vị được kiểm soát bởi những tín hiệu thần kinh. Những cơ trơn nhiều đơn vị của cơ thể như: sợi cơ trơn của cơ mi, của giống mắt, các cơ dựng lông, v.v.
- Cơ trơn một đơn vị: có nghĩa là toàn bộ khối lượng hàng trăm đến hàng triệu sợi cơ cùng co đồng thời như một đơn vị duy nhất. Các sợi cơ thường tập trung lại thành từng lớp hoặc từng bó, màng của chúng dính vào nhau ở nhiều điểm, do đó lực sinh ra trong một sợi cơ có thể truyền sang sợi bên cạnh. Các màng sợi cơ còn nối với nhau bởi nhiều khe nối qua đó các ion cũng được truyền suốt sợi cơ sang sợi lân cận làm cho các sợi cơ cùng co đồng thời. Loại cơ trơn này được gọi là cơ trơn hợp bào, thường gặp ở các tạng rỗng như ruột, ống mật, niệu quản, tử cung, mạch máu, do đó cũng được gọi là cơ trơn tạng.

== Xem thêm ==
- cơ xương
- Cơ tim
Quá trình thủy phân ATP

Đây là quá trình phản ứng gây ra bởi năng lượng hóa học mà chúng được chứa đựng và vận chuyển trong các liên kết phân tử hữu cơ có chứa phosphor năng lượng cao trong cấu trúc ATP sau khi giải phóng năng lượng, ví dụ trong các cơ, nhằm tạo ra các vận động cho cơ thể. Sản phẩm của quá trình thủy phân ATP sẽ giải phóng ra ADP (Adenosine diphosphate), nguyên tử phosphat vô cơ và (orthophosphate) (Pi). ADP sau đó có thể tiếp tục được thủy phân và tạo ra năng lượng, Adenosine monophosphate (AMP) và các orthophosphate khác (Pi).

Quá trình thủy phân của nhóm phosphat trong ATP (Adenosine Triphosphate) sẽ tạo ra một lượng năng lượng cỡ khoảng 7kcal/mol. Năng lượng chứa trong ATP có thể dùng thực hiện công ở tế bào, như co cơ, vận chuyển chất qua màng tế bào, tổng hợp các phân tử hữu cơ...

Năng lượng được thực hiện quay vòng trong tế bào, qua ATP. Một phân tử ATP chỉ tồn tại vài giây thì năng lượng của nó đã được chuyển luôn sang phân tử khác, và ATP trở thành ADP, phân tử ADP mới được tạo ra này lại nhanh chóng được chuyển trở thành ATP do được ghép sóng hành với các phản ứng giải phóng năng lượng (tức các phản ứng phân giải glucid, lipid và protein). Tuy phân tử ATP chứa năng lượng trong cấu trúc của mình, nhưng chức năng của nó là vận chuyển năng lượng hơn là kho chứa năng lượng. Tổng năng lượng chứa trong toàn bộ các phân tử ATP một tế bào cũng chỉ đủ dùng cho tế bào đó trong vài giây.
Thiết bị khởi động

Trong khoa học máy tính, thiết bị khởi động đôi khi còn có tên gọi không đầy đủ là ổ khởi động là một thiết bị có thể nhận lệnh (thông thường là từ hệ thống BIOS) của máy tính kích hoạt để tự thiết bị này thực hiện được một số bước đơn giản ban đầu và giao lại toàn quyền cho một hệ điều hành.

Tên tiếng Anh của thiết bị khởi động là "boot device", có nguồn gốc từ chữ "bootstrap" (mồi việc khởi động); có nghĩa là sử dụng một chương trình đơn giản nào đó để phát triển một chương trình khác có các khả năng phức tạp hơn tạo thành một lớp nằm trên của lớp đơn giản ban đầu, một cách trọng yếu nó có nghĩa là "tự kéo nó lên bằng khởi động mồi của chính nó".

Các thiết bị có khả năng khởi động một máy tính thường là các đĩa khởi động (như đĩa mềm, đĩa CDROM) và các ổ khởi động (như ổ cứng, ổ mềm, ổ CDROM hay các ổ USB). Một số máy tính nối mạng có thể được trang bị các con chip khởi động (trên các NIC) nhằm có thể khởi động được máy thông qua các lệnh truyền trên mạng. Một số tiêu chuẩn về thẻ khởi động ("boot card") cho phép người tiêu dùng khởi động các máy tính ở các trạm ("kiosk") máy bảo đảm tính riêng tư và người dùng có thể tự truy cập các ứng dụng.

Trong tiếng Anh, nhiều người nói gọn thiết bị khởi động là boot và nói gọn thiết bị không khởi động được là thiết bị dữ liệu (data device), máy tính không cần phân biệt giữa hai loại thiết bị trên nhưng hệ điều hành thì cần biết về sự khác nhau giữa chúng.

Một cách dùng khác của thuật ngữ thiết bị khởi động là các thiết bị nào phải được nhận biết bởi BIOS và được cho vận hành trước khi một hệ điều hành được tải. Thí dụ của trường hợp này, đối với các hệ máy cũ là các thiết bị đầu vào (chuột và bàn phím) hay thiết bị đầu ra như màn hình cũng như các thiết bị khác như là các bộ điều khiển của các kho dữ liệu.

==Xem thêm ==
- Thiết bị khởi động được
- BIOS
Trượt ván trên tuyết tại Thế vận hội Mùa đông 2006

Trượt ván trên tuyết tại Thế vận hội Mùa đông 2006 bao gồm 3 bộ môn: halfpipe, parallel giant slalom và snowboard cross cho cả nam và nữ. Thế vận hội Mùa đông tại Torino là lần đầu tiên Snowboard cross trở thành một trong các bộ môn thi đấu.
Hai môn phối hợp Bắc Âu tại Thế vận hội Mùa đông 2006

Hai môn phối hợp Bắc Âu tại Thế vận hội Mùa đông 2006 ("Nordic combined") là một trong một số nhỏ bộ môn chỉ được thi đua giữa phái nam tại Thế vận hội. Đây là bộ môn hỗn hợp trượt tuyết băng đồng với nhảy ski ("ski jumping").
Stanford, California

Stanford là một khu vực thống kê (CDP) thuộc Quận Santa Clara, California. Theo Thống kê Dân số năm 2000, khu vực thống kê Stanford có dân số là 13.315 người.

Stanford là một phần chưa thành lập của Quận Santa Clara và nằm bên cạnh thành phố Palo Alto. Stanford, California là một địa danh bưu điện hợp lệ, nó có một nhà bưu điện và hai số ZIP riêng: mã số 94305 cho các kiến trúc trong khu trường sở, và mã số 94309 cho các hộp thư trong bưu điện.

Khu vực thống kê Stanford phần nhiều là đất của Đại học Stanford. Học viện Hoover, học viện nghiên cứu về chính sách công nổi tiếng trên thế giới, cũng thuộc khu vực thống kê này. Super Bowl XIX được đăng cai ở Sân Stanford năm 1985.

==Địa lý==
Stanford nằm ở vĩ độ 37°25′21″ Bắc, kinh độ 122°9′55″ Tây (37,422590, −122,165413).

Theo Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ, khu vực thống kê này có tổng diện tích là 7,2 km² (2,8 mi²). Trong đó, 7,1 km² (4,7 mi²) là đất và 0,1 km² (0,04 mi²) là mặt nước. Diện tích mặt nước chiếm 1,44% tổng diện tích.

==Dân tộc==
Theo thống kê dân số năm 2000, khu vực thống kê Stanford có 13.315 người, 3.207 hộ, và 1.330 gia đình. Mật độ dân số là 1.869,4 người/km² (4.849,8 người/mi²). Có 3.315 nhà ở, mật độ trung bình là 465,4 nhà/km² (1.207,4 nhà/mi²). Trong khu vực thống kê này, có 60,40% là người da trắng, 4,90% là người da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,72% là người Mỹ da đỏ, 25,57% là người Á Châu, 0,16% là người dân đảo Thái Bình Dương, 3,65% là người thuộc một chủng tộc khác, và 4,60% là người lai. 8,96% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào đó.

Có 3.207 hộ, trong đó 17,9% có trẻ em nhỏ hơn 18 tuổi ở trong nhà, 38,7% là đôi vợ chồng ở với nhau, 1,8% có đàn bà đơn thân làm chủ hộ, và 58,5% hộ không phải là hộ gia đình. Có 23,0% hộ chỉ có một người, còn 2,5% hộ chỉ có một người 65 tuổi trở lên ở một mình. Cỡ hộ trung bình là 2,22 người, còn cỡ gia đình trung bình là 2,73 người.

Trong khu vực thống kê Stanford, 7,2% dân số chưa đến 18 tuổi, 58,5% dân số từ 18 đến 24 tuổi, 23,7% dân số từ 25 đến 44 tuổi, 6,1% dân số từ 45 đến 64 tuổi, và 4,4% dân số đã 65 tuổi trở lên. Tuổi trung bình của dân số khu vực thống kê này là 22. Phân phối tuổi và tuổi trung bình bình thường cho những địa phương đại học. Cho mỗi 100 nữ có 118,0 nam, cho mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên có 119,4 nam.

Thu nhập trung bình hàng năm của hộ ở khu vực thống kê này là 41.106 đô la, và thu nhập trung bình hàng năm của gia đình là 88.596 đô la. Thu nhập trung bình hàng năm của nam giới là 67.250 đô la, của nữ giới là 56.991 đô la. Thu nhập trên đầu người hàng năm của khu vực thống kê là 22.443 đô la. Có 21,4% người và 11,1% gia đình có thu nhập dưới mức sống tối thiểu. Trong tất cả dân cư, 11,6% của những người chưa đến 18 tuổi và 1,8% của những người đã 65 tuổi trở lên đang dưới mức sống tối thiểu.
Mã Lai

Mã Lai (phồn thể: 馬來, giản thể: 马来) được dùng để chỉ:

- Malaysia khi chưa sáp nhập thêm các bang ở miền bắc đảo Borneo, tức là phần Malaysia bán đảo (tiếng Anh: "Peninsular Malaysia"). Như vậy Mã Lai hoặc Mã Lai Á (phồn thể: 馬來亞, giản thể: 马来亚) là tên gọi trước đây của Malaysia. Tuy nhiên một số người Việt, nhất là ở hải ngoại, thường quen dùng từ này để chỉ Malaysia (phồn thể: 馬來西亞, giản thể: 马来西亚, âm Hán-Việt: "Mã Lai Tây Á") hiện nay.
- Các nước Mã Lai hợp bang ("Federated Malay States") tồn tại trước kia.
- Liên bang Mã Lai trong hai giai đoạn: "Liên hiệp Malaya" (1946–1948) và "Liên bang Malaya" (1948–1963). Trung Quốc gọi là "Mã Lai Á Liên bang".
- Bán đảo Mã Lai
- Tiếng Mã Lai
- Người Mã Lai
- Quần đảo Mã Lai
Tháp Ostankino

Tháp Ostankino (tiếng Nga: Останкинская телебашня) là một tháp radio và vô tuyến truyền hình được mệnh danh là vẻ đẹp của thành phố Moskva của Liên bang Nga (tọa độ: 55°49′N 37°37′E). Đây là kết cấu tháp độc lập có chiều cao 540 m (khoảng 1772 ft) được Nikolai Nikitin (cũng là người thiết kế tượng "Mẹ Tổ quốc kêu gọi") thiết kế và được xây dựng từ 1963 đến 1967. Tháp được đặt tên theo quận Ostankino (tiếng Nga: Останкинский), ngoại ô của Moskva. Tháp thuộc sở hữu của chi nhánh Moskva của doanh nghiệp nhà nước Mạng phát sóng radio và truyền hình Nga (оссийская телевизионная и радиовещательная сеть, PTPC)

Công trình này là một trong những công trình cao nhất thế giới, nó đã từng giữ vị trí quán quân về độ cao gần một thập kỷ cho đến khi Tháp CN ở Canada được xây dựng. Ở thời điểm năm 2022, tháp là cấu trúc độc lập cao nhất ở châu Âu và đứng thứ 12 trong Danh sách các cấu trúc đứng tự do cao nhất thế giới.

Trong suốt lịch sử thế kỷ 21, đã có vài vụ tai nạn xảy ra tại tòa tháp, bao gồm hỏa hoạn vào năm 2000, một vụ va chạm vào tòa tháp vào năm 2004 và một vụ hỏa hoạn nhỏ vào năm 2007. Vụ hỏa hoạn vào ngày 27 tháng 8 năm 2000 đã làm 4 người chết, 3 lính cứu hỏa và một người vận hành thang máy khi thang máy rơi hơn 200 m. Ngọn lửa bùng phát ở độ cao khoảng 458 m (1.502,6 ft), hoặc khoảng 98 mét (322 ft) trên đài quan sát. Vào ngày 1 tháng 7 năm 2004, vận động viên nhảy cầu người Áo Christina Grubelnik đã va vào tòa tháp khi đang nhảy xuống, khiến cô bị chấn động và bất tỉnh. Chiếc dù của cô ấy mắc vào giàn dịch vụ cấp thấp hơn và cô ấy đã được các dịch vụ khẩn cấp của Nga giải cứu.

== Liên kết ngoài ==
- Trang chủ của tháp Ostankino
Claude Joseph Rouget de Lisle

Claude Joseph Rouget de Lisle (1760–1836) là một sĩ quan trong lực lượng công binh Pháp. Tên tuổi của ông gắn liền với bài hát "La Marseillaise", quốc ca Pháp, sáng tác vào tháng 4 năm 1792 tại Strassburg.

Ông sinh ngày 10 tháng 5 năm 1760 tại Lons-le-Saunier, Jura, Pháp và mất ngày 26 tháng 6 năm 1836 tại Choisy-le-Roi, Seine-et-Oise, Pháp.
Myosin

Phân tử myosin là...
==Cấu trúc==
Mỗi phân tử gồm 6 chuỗi polypeptid, hai chuỗi nặng và bốn chuỗi nhẹ. Hai chuỗi nặng xoắn với nhau tạo ra dây xoắn kép. Ở mỗi đầu dây, mỗi chuỗi nặng gấp lại thành một khối hình cầu được gọi là đầu myosin. Như vậy, mỗi dãy xoắn kép của phân tử myosin có hai đầu nằm cạnh nhau. Phần kéo dài của dây xoắn kép gọi là đuôi myosin. Bốn chuỗi nhẹ nằm ở phần đầu myosin, mỗi đầu có hai chuỗi. 
==Chức năng==
Đầu myosin hoạt động như một enzym ATPase. Nó có tác dụng phân giải ATP để cung cấp năng lượng cho quá trình co cơ.

Những chuỗi nhẹ của phân tử myosin giúp kiểm soát chức năng của đầu myosin trong quá trình co cơ.

Các phân tử myosin gắn kết với nhau tạo nên các sợi myosin trong cơ của động vật.

==Xem thêm==
- Sợi myosin