hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Hệ số giãn nở nhiệt

Trong khoa học vật liệu, hệ số giãn nở nhiệt của một vật liệu là một đại lượng vật lý đặc trưng cho sự thay đổi kích thước của vật liệu đó khi nhiệt độ thay đổi. Có một vài định nghĩa cụ thể cho hệ số giãn nở nhiệt:
- hệ số giãn nở nhiệt tuyến tính
- hệ số giãn nở nhiệt thể tích (hay hệ số giãn nở nhiệt toàn phần, hay nhiều khi ngắn gọn là hệ số giãn nở nhiệt)

Hệ số giãn nở nhiệt toàn phần có thể được đo cho mọi vật liệu ở các trạng thái rắn, lỏng, khí khác nhau; trong khi hệ số giãn nở nhiệt tuyến tính chỉ đo được cho vật liệu rắn.

Với đa số vật liệu, khi áp suất không đổi, thể tích hay kích thước của vật liệu tăng khi nhiệt độ tăng. Một số vật liệu như Silic, beta-quartz, một số zeolit, graphene, zirconi tungstat, hợp kim ALLVAR 30, nước.. lại có sự tăng kích thước tăng khi nhiệt độ giảm.

Sự giãn nở hay co lại của vật liệu khi nhiệt độ thay đổi cần được quan tâm khi thiết kế các hệ thống lớn liên kết nhiều vật liệu khác nhau, khi dùng thước đo khoảng cách, khi thiết kế hệ thống hoạt động trong dải nhiệt độ rộng...

==Hệ số giãn nở nhiệt toàn phần==
Hệ số giãn nở nhiệt toàn phần được định nghĩa bởi (Incropera, 2001 p537)

với "ρ" là mật độ, "T" là nhiệt độ, "V" là thể tích, các đạo hàm được tính khi áp suất "P" không đổi. Như vậy "β" là tỷ lệ thay đổi của mật độ khi nhiệt độ tăng và áp suất không đổi.

Đối với vật liệu tinh thể sự giãn nở nhiệt chỉ xảy ra khi trường lực không biến đổi theo hàm bậc hai.

==Hệ số giãn nở nhiệt tuyến tính==
Hệ số giãn nở nhiệt tuyến tính tỷ lệ thay đổi độ dài dọc theo một chiều của một thanh vật liệu rắn cho mỗi độ thay đổi của nhiệt độ:

với "L" là chiều dài của thanh theo chiều đã định.

Với vật liệu đẳng hướng, hệ số giãn nở nhiệt tuyến tính xấp xỉ bằng 1/3 hệ số giãn nở nhiệt thể tích.

==Tham khảo==
- Incropera, F. P., DeWitt, D. P., Fundamentals of Heat and Mass Transfer, Wiley, 5th Edition, 9 tháng 8 năm 2001, ISBN 0471386502
Định luật Newton (định hướng)

Có nhiều định luật vật lý mang tên nhà khoa học Isaac Newton:
- Định luật cơ học Newton
- Định luật 1 Newton
- Định luật 2 Newton
- Định luật 3 Newton
- Định luật vạn vật hấp dẫn Newton
- Định luật Newton cho chất lưu
Áp suất

Trong vật lý học, áp suất (Tiếng Anh: "pressure") (thường được viết tắt là "p") là một đại lượng vật lý, được định nghĩa là lực trên một đơn vị diện tích tác dụng theo chiều vuông góc với bề mặt của vật thể. Trong hệ SI, đơn vị của áp suất bằng Newton trên mét vuông (N/m²), nó được gọi là Pascal (Pa) mang tên nhà toán học và vật lý người Pháp Blaise Pascal thế kỉ thứ 17. Áp suất 1 Pa là rất nhỏ, nó xấp xỉ bằng áp suất của một đồng đô la tác dụng lên mặt bàn. Thường áp suất được đo với tỉ lệ bắt đầu bằng 1kPa = 1000Pa.

Phương trình miêu tả áp suất:

Trong đó: p là áp suất, F là áp lực tác dụng lên mặt bị ép có diện tích tiếp xúc là S.

== Đơn vị của áp suất ==
Trong hệ SI: N/formula_1 hay còn gọi là Pa: 1Pa=1N/formula_2
p=d*h
NBA

Ngoài ra còn một số đơn vị khác: atmosphere (1atm=101325 Pa), Torr, mmHg (1torr=1mmHg=1/760atm=133,3Pa), at (atmosphere kỹ thuật 1at=0,98.formula_3 Pa)

== Áp suất chất lỏng ==
Áp suất chất lỏng là áp suất ở một vài điểm trong chất lỏng như là nước hay không khí. Áp suất chất lỏng xuất hiện ở một trong 2 tình huống sau:
1. Điều kiện hở, gọi là "dòng trong kênh hở" - như bề mặt đại dương, bể bơi, không khí...
2. Điều kiện đóng - trong đường ống dẫn khí, dẫn nước...

Cũng như chất khí, chất lỏng truyền đi nguyên vẹn áp suất theo mọi phương. Phương trình Bernoulli có thể được sử dụng để xác định áp suất tại bất kì một điểm trong chất lỏng. Chất lỏng được giả thiết là chất lỏng lý tưởng và không nén được. Chất lỏng lý tưởng là chất lỏng không tồn tại nội ma sát trong lòng chất lỏng, có độ nhớt bằng không. Phương trình được viết giữa hai điểm a và b bất kì trong một hệ thống chỉ tồn tại 1 chất lỏng.

với:
Trên cùng một mặt phẳng nằm ngang trong lòng chất lỏng thì tất cả các điểm đều có áp suất như nhau.

Áp suất ở những điểm có độ cao khác nhau thì áp suất cũng khác nhau

Công thức tính áp suất chất lỏng: formula_7,

Trong đó :

formula_8 là trọng lượng riêng của chất lỏng 

formula_9 là độ sâu tính từ điểm áp suất tới mặt thoáng của chất lỏng.

Nguyên lý Pascal

Độ tăng áp suất lên một chất lỏng chứa trong bình kín được truyền nguyên vẹn cho mọi điểm của chất lỏng và của thành bình.

Công thức Pascal: p=p + pgh

p là áp suất ngoài.

=== Ứng dụng của áp suất chất lỏng ===
Nguyên lý Pascal ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như máy nén thủy lực, máy nâng vật với trọng lực lớn, phanh thủy lực trong xe mô tô, ô tô, phanh ABS nổi tiếng trên các xe ô tô cũng như xe máy đời mới.

==Xem thêm==
- Áp suất khí quyển
- Đo áp suất

==Liên kết ngoài==
- Pressure at Hyperphysics, Georgia State University
Tỷ lệ giới tính

Trong thống kê giới tính ở sinh vật, tỷ số giới tính là thương số giữa số lượng giống đực (nam giới khi nói về dân số của người) và số lượng giống cái (nữ giới khi nói về dân số của người) hoặc ngược lại.

Ở người, khi lấy thống kê trên diện rộng, tỷ lệ này xấp xỉ bằng 1:1, thay đổi tùy theo độ tuổi. Ronald Fisher là người đầu tiên giải thích tỷ lệ giới tính 1:1 ở người. Khi độ tuổi tăng, tỷ lệ này nghiêng về nữ giới. Tỷ số giới tính thay đổi theo tuổi, thường vào khoảng 1,05 lúc sinh, 1,00 lúc 18 tuổi, sau đó <1 do giới nam bị chết nhiều hơn nữ.

Ở một số loài sinh vật, tỷ lệ này rất khác với 1:1.

==Tham khảo==
- R.A. Fisher (1930) The Genetical Theory of Natural Selection" Clarendon Press, Oxford.
Nhóm nitơ

Nhóm nitơ, còn được IUPAC giới thiệu như là nhóm nguyên tố 15, là bất kỳ nguyên tố hóa học thuộc nhóm 15 của bảng tuần hoàn. Các nguyên tố thuộc nhóm này là nitơ (N), phosphor (P), arsenic (As), antimon (Sb), bismuth (Bi) và moscovi (Mc).

Nhóm này có các đặc trưng xác định là mọi nguyên tố thành phần đều có 5 electron ở lớp vỏ electron ngoài cùng, trong đó 2 electron thuộc phân lớp s và 3 electron thuộc phân lớp p. Vì thế, trong trạng thái không bị ion hóa, chúng thiếu 3 electron để có thể lấp đầy lớp vỏ ngoài cùng. Nguyên tố quan trọng nhất trong nhóm này là nitơ (N), nguyên tố này trong dạng phân tử là thành phần cơ bản của khí quyển Trái Đất.

== Đặc điểm ==
=== Hóa học ===
Giống như các nhóm khác, các nguyên tố thuộc nhóm này thể hiện các kiểu cấu hình electron tương tự nhau, đặc biệt là ở lớp vỏ ngoài cùng, dẫn đến xu hướng hoạt động hóa học tương tự nhau.

Nhóm này có đặc điểm xác định là tất cả các nguyên tố thành viên đều có 5 electron ở lớp vỏ ngoài cùng, tức là 2 electron ở phân lớp s và 3 electron độc thân ở phân lớp p. Do đó, chúng còn thiếu 3 electron để lấp đầy lớp vỏ electron ngoài cùng ở trạng thái không bị ion hóa. 

== Tham khảo ==
- Pnicogen
Phạm Đình Chương

Phạm Đình Chương (1929 – 1991) là một nhạc sĩ tiêu biểu của nền tân nhạc Việt Nam. Ông còn là một ca sĩ với nghệ danh Hoài Bắc.

== Cuộc đời ==
Phạm Đình Chương sinh ngày 14 tháng 11 năm 1929 tại phường Bạch Mai, quận Hai Bà Trưng, Thành phố Hà Nội. Quê nội ông ở Hà Nội và quê ngoại ở Sơn Tây. Ông xuất thân trong một dòng họ mà hầu hết đều làm văn nghệ. Chú ông là nhà văn Trúc Khê, nhạc sĩ Phạm Ngọc Cẩn. Cô là nghệ sĩ Song Kim, dượng là nhà thơ Thế Lữ. Anh ông là họa sĩ Phạm Văn Đôn và nhạc sĩ Phạm Văn Chung.

Cha của Phạm Đình Chương là ông Phạm Đình Phụng. Người vợ đầu của ông Phụng sinh được 2 người con trai: Phạm Đình Sỹ và Phạm Đình Viêm. Phạm Đình Sỹ lập gia đình với nữ kịch sĩ Kiều Hạnh và có con gái là ca sĩ Mai Hương. Còn Phạm Đình Viêm là ca sĩ Hoài Trung của ban hợp ca Thăng Long.

Người vợ sau của ông Phạm Đình Phụng có 3 người con: Trưởng nữ là Phạm Thị Quang Thái (ca sĩ Thái Hằng, vợ Phạm Duy). Con trai thứ là nhạc sĩ Phạm Đình Chương. Và cô con gái út Phạm Thị Băng Thanh (ca sĩ Thái Thanh).

Phạm Đình Chương theo học trường Bưởi đến trung học thì nghỉ học, gia nhập đoàn ca kịch lưu diễn ở nông thôn vào năm 1946.

Năm 1951, ông về Hà Nội lập ra ban hợp ca Thăng Long nổi tiếng.

Năm 1953, ông lập gia đình với ca sĩ Khánh Ngọc (sinh năm 1937, tên thật là Hàn Thị Lan Anh) rồi chuyển vào Sài Gòn sống.

Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, ông định cư tại California, Hoa Kỳ.

Ông mất 22 tháng 8 năm 1991 tại California.

== Sự nghiệp âm nhạc ==
Phạm Đình Chương được nhiều người chỉ dẫn nhạc lý nhưng phần lớn vẫn là tự học. Trong những năm đầu kháng chiến, ông cùng các anh em Phạm Đình Viêm, Phạm Thị Quang Thái và Phạm Thị Băng Thanh gia nhập ban văn nghệ Quân đội ở Liên Khu IV.

Phần nhiều những tác phẩm của Phạm Đình Chương thường được xếp vào dòng tiền chiến bởi mang phong cách trữ tình lãng mạn. Hai sáng tác đầu tiên "Ra đi khi trời vừa sáng" và "Hò leo núi" đều có không khí hào hùng, tươi trẻ.

Năm 1951, ông về thành. Với nghệ danh Hoài Bắc, ông cùng các anh em Hoài Trung, Thái Thanh, Thái Hằng lập ban hợp ca Thăng Long danh tiếng, du ca khắp các thành phố lớn của Nam Việt Nam lúc đó. Thời kỳ này, các sáng tác của ông thường mang âm hưởng của miền Bắc như nói lên tâm trạng hoài hương của mình: "Khúc giao duyên", "Được mùa", "Tiếng dân chài"... Thời gian sau, ông viết nhiều bản nhạc vui tươi hơn: "Xóm đêm", "Ly rượu mừng", "Đón xuân"...

Khi cuộc hôn nhân với ca sĩ Khánh Ngọc tan vỡ, ông bắt đầu sáng tác tình ca. Ông đem tâm trạng đau thương vào bốn ca khúc da diết, đau nhức, buốt giá tâm can: "Đêm cuối cùng", "Thuở ban đầu", "Người đi qua đời tôi", "Nửa hồn thương đau".

Phạm Đình Chương cũng phổ nhạc từ thơ. Nhiều bản nhạc phổ thơ của ông đã trở thành những bài bất hủ, có một sức sống riêng như: "Đôi mắt người Sơn Tây" (thơ Quang Dũng), "Mộng dưới hoa" (thơ Đinh Hùng), "Nửa hồn thương đau" (thơ Thanh Tâm Tuyền), "Đêm nhớ trăng Sài Gòn" (thơ Du Tử Lê)... Phạm Đình Chương cũng đóng góp cho tân nhạc Việt Nam bài trường ca bất hủ "Hội Trùng Dương" nói về ba con sông đại diện cho ba miền: sông Hồng, sông Hương và sông Cửu Long.
Giải bóng đá Vô địch Quốc gia 2005

Giải bóng đá Vô địch Quốc gia 2005, tên gọi chính thức là Giải bóng đá Vô địch Quốc gia Number One 2005 hay Number One V-League 2005 vì lý do tài trợ, là mùa giải thứ 22 và là mùa giải chuyên nghiệp thứ 5 của Giải bóng đá Vô địch Quốc gia. Giải đấu khởi tranh vào ngày 30 tháng 1 và kết thúc vào ngày 11 tháng 8 năm 2005 với 12 câu lạc bộ tham dự.

== Thay đổi đội bóng ==
===Đến V-League===
Thăng hạng từ giải Hạng Nhất 2004
- Thép Miền Nam Cảng Sài Gòn
- Hòa Phát Hà Nội
===Rời V-League===
Xuống hạng đến giải Hạng Nhất 2005
- Thể Công
- Ngân hàng Đông Á Thép Pomina

== Các đội bóng ==
=== Cầu thủ nước ngoài ===
Mỗi đội được đăng kí 5 cầu thủ nước ngoài, nhưng chỉ được sử dụng tối đa 3 cầu thủ nước ngoài cùng lúc trên sân. 
==Đấu play-off==
Trận đấu play-off năm 2005 diễn ra vào ngày 17 tháng 8 năm 2005 giữa 2 đội: LG.HN.ACB (xếp thứ 11 giải VĐQG Number One 2005 và THS Cần Thơ (xếp thứ 4 giải Hạng Nhất Quốc gia Majesty/Bird 2005).

== Thống kê mùa giải ==
=== Cầu thủ ghi bàn hàng đầu ===
Dưới đây là danh sách cầu thủ ghi bàn của giải đấu. 

== Các giải thưởng ==
=== Giải thưởng tháng ===
Vì lý do cắt giảm tài trợ, chỉ có hai danh hiệu xuất sắc của tháng được trao dành cho đội bóng và cầu thủ hay nhất của tháng. Tất cả giải thưởng sẽ được ban tổ chức phối hợp cùng báo Bóng đá tổ chức trao giải.
=== Giải thưởng chung cuộc ===
- Vô địch: Gạch Đồng Tâm Long An
- Vua phá lưới: Kesley Alves (Bình Dương) – 21 bàn
- Cầu thủ xuất sắc nhất: Kesley Alves (Bình Dương)
- Huấn luyện viên xuất sắc nhất: cặp Giám đốc Kỹ thuật Henrique Calisto (Bồ Đào Nha) - Huấn luyện viên Huỳnh Ngọc San (Gạch Đồng Tâm Long An)
- Thủ môn xuất sắc nhất: Fabio Santos (Gạch Đồng Tâm Long An)
- Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất: Hoàng Ngọc Linh (Sông Đà Nam Định)
- Giải phong cách: Gạch Đồng Tâm Long An

==Xem thêm==
- Cúp bóng đá Việt Nam 2005
- Giải vô địch bóng đá hạng nhất Việt Nam 2005
- Siêu cúp bóng đá Việt Nam 2004

==Liên kết ngoài==
- Thể thao - Việt Nam Net
- Những cái nhất của V-League 2005
Giải bóng đá Vô địch Quốc gia 2006

Giải bóng đá Vô địch Quốc gia 2006, tên gọi chính thức là Giải bóng đá Vô địch Quốc gia Eurowindow 2006 hay Eurowindow V-League 2006 vì lý do tài trợ, là mùa giải thứ 23 và là mùa giải chuyên nghiệp thứ 6 của Giải bóng đá Vô địch Quốc gia. Giải đấu khởi tranh vào ngày 15 tháng 1 và kết thúc vào ngày 20 tháng 8 năm 2006 với 13 câu lạc bộ tham dự. Công ty Eurowindow trở thành nhà tài trợ chính thức của giải đấu kể từ vòng đấu thứ 10.

Đây là lần đầu tiên, giải đấu có 13 đội cùng tranh tài. Câu lạc bộ thứ 14 là Ngân hàng Đông Á mất quyền tham dự vì bê bối hối lộ trọng tài tại giải Hạng Nhất 2005 (mùa giải này Đông Á xếp thứ 3). Các đội bóng sẽ thi đấu vòng tròn hai lượt. Đội vô địch, thứ 2 và thứ 3 lần lượt được thưởng 700, 350 và 150 triệu đồng. Đội xếp thứ 13 sẽ phải xuống thi đấu tại giải Hạng Nhất, trong khi đội xếp thứ 12 sẽ đá trận play-off với đội xếp thứ 3 giải Hạng Nhất 2006.

==Các đội bóng==
=== Cầu thủ nước ngoài ===
Mỗi đội được đăng ký 5 cầu thủ nước ngoài, nhưng chỉ được sử dụng tối đa 3 cầu thủ nước ngoài cùng lúc trên sân. 
== Truyền hình ==
Các trận đấu của Eurowindow V-League 2006 được lựa chọn và tường thuật trực tiếp trên VTV3, VCTV, HTV, BTV và một số đài truyền hình địa phương khác. Ngoài ra, Truyền hình kỹ thuật số VTC cũng trực tiếp một trận mỗi vòng kể từ lượt về.

==Đấu play-off==
Trận đấu play-off diễn ra giữa đội xếp thứ 12 giải chuyên nghiệp và đội xếp thứ 3 giải hạng nhất. 

==Các giải thưởng==
=== Giải thưởng tháng ===
Do chậm trễ trong việc tìm kiếm nhà tài trợ nên bắt đầu từ tháng 4 mới có các giải thưởng hằng tháng dành cho đội bóng, cầu thủ, HLV xuất sắc nhất và bàn thắng đẹp nhất. Danh hiệu Bàn thắng đẹp nhất được xác định dựa trên kết quả bình chọn của khán giả qua tin nhắn điện thoại đến hệ thống VTC Mobile. Tất cả giải thưởng đến từ nhà tài trợ VTC.
=== Giải thưởng chung cuộc ===
- Vô địch: Gạch Đồng Tâm Long An
- Vua phá lưới: Elenildo De Jesus (Brasil, TMN.CSG) – 18 bàn
- Cầu thủ xuất sắc nhất: Lê Công Vinh (Sông Lam Nghệ An)
- Huấn luyện viên xuất sắc nhất: Huỳnh Ngọc San và Henrique Calisto (Gạch Đồng Tâm Long An)
- Thủ môn xuất sắc nhất:
- Cầu thủ trẻ U-23 xuất sắc nhất:
- Giải phong cách: Khatoco Khánh Hòa
- Đội hình tiêu biểu:

==Xem thêm==
- Cúp bóng đá Việt Nam 2006
- Giải vô địch bóng đá hạng nhất Việt Nam 2006
- Siêu cúp bóng đá Việt Nam 2005

==Liên kết ngoài==
- Thể thao - Việt Nam Net
- Những con số về V-League 2006
Natri triphosphat

Natri triphosphat, hay natri tripolyphosphat (công thức phân tử: NaPO) là một muối của natri với axit photphoric. Hợp chất rắn màu trắng tan trong nước này có nhiều ứng dụng khác nhau. Trong tiếng Anh, nó được viết tắt là STPP.

==Ứng dụng==
Nó được sử dụng trong nhiều ứng dụng, chẳng hạn làm chất bảo quản thực phẩm cho các loại hải sản, thịt gia súc và gia cầm. Nó cũng được sử dụng trong thuốc đánh răng và là chất cấu tạo trong xà phòng hay bột giặt để làm tăng tính tẩy rửa của các sản phẩm này, nó làm giảm độ cứng của nước do tạo thành những phức chất calci, magie, sắt dưới dạng hòa tan và ngăn cản không cho chất bẩn bám trở lại vải.

Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ liệt kê STPP "nói chung được công nhận là an toàn", cùng với muối ăn, giấm, bột nở và natri glutamat (thành phần chính của mì chính). Tuy nhiên, một lượng dư thừa của STPP trong thực phẩm sẽ là bất lợi cho người tiêu dùng do các sản phẩm này thường chứa nhiều nước hơn so với các sản phẩm không có STPP.
Panathinaikos F.C.

Câu lạc bộ bóng đá Panathinaikos ( ), được biết đến là Panathinaikos, hoặc theo tên đầy đủ và tên của câu lạc bộ thể thao gốc của câu lạc bộ, Panathinaikos A.O. hoặc PAO (; "Panathinaïkós Athlitikós Ómilos", "All-Athenian Athletic Club"), là một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp Hy Lạp có trụ sở ở Athens, Hy Lạp.

== Thành tích ==
- Vô địch Hy Lạp: 20
- 1930, 1949, 1953, 1960, 1961, 1962, 1964, 1965, 1969, 1970
- 1972, 1977, 1984, 1986, 1990, 1991, 1995, 1996, 2004, 2010
- Cúp bóng đá Hy Lạp: 18
- 1940, 1948, 1955, 1967, 1969, 1977, 1982, 1984, 1986, 1988,
- 1989, 1991, 1993, 1994, 1995, 2004, 2010, 2014
- Siêu cúp bóng đá Hy Lạp: 3
- 1988, 1993, 1994
- Cúp Balkan: 1
- 1977

== Cầu thủ nổi tiếng ==
 Antonis Antoniadis, Stratos Apostolakis, Angelos Basinas, Dimitrios Domazos, Giorgos Donis, Kostas Eleftherakis, Panagiotis Fissas, Kostas Frantzeskos, Mike Galakos, Giorgos Georgiadis, Takis Ikonomopoulos, Ioannis Kalitzakis, Aristidis Kamaras, Giorgos Kapouranis, Anthimos Kapsis, Giorgos Karagounis, Ioannis Kirastas, Sotiris Kirjakos, Kostas Linoxilakis, Spiros Livathinos, Takis Loukanidis, Spiros Marangos, Angelos Messaris, Apostolos Nikolaidis, Antonios Nikopolidis, Nikos Nioplias, Nikos Sarganis, Dimitris Saravakos, Giourkas Seitaridis, Nikos Vamvakoulas
Mons

Mons là một thành phố, thủ phủ của tỉnh Hainaut, một trong 10 tỉnh của Vương quốc Bỉ. Vào năm 2005, dân số của Mons là 91.083, sống trên một diện tích khoảng 146,56 km².

Mons nổi tiếng bởi lễ hội đánh rồng của Thánh Georges ("Ducasse de Mons").

Thị trưởng thành phố là ông Elio Di Rupo (đảng Xã hội - PS).

Mons (đọc [mɔ̃s], tiếng Hà Lan Bergen, tiếng Picard Mont) là một thành phố nói tiếng Pháp, nằm ở vùng Wallonie của nước Bỉ. Cựu thủ đô của các Bá tước, thủ phủ của tỉnh Hainaut, thành phố chính của quận Mons, đây cũng là một trong năm trung tâm tòa thượng thẩm quốc gia.

Cách thủ đô Bruxelles 50 km về hướng tây nam, cách Paris khoảng 200 km về hướng đông bắc, cách Lille 75 km về hướng đông và cách Aachen 150 km về hướng tây, thành phố Mons nằm ở nơi giao thoa của các nhánh đường cao tốc quan trọng: E19 (Paris-Bruxelles-Antwerpen-Amsterdam) và E42 (Lille-Charleroi-Liège-Frankfurt am Main).

Đánh dấu bởi lịch sử và nhờ vào sự phong phú về kho tàng kiến trúc và văn hóa, Mons trở thành thủ đô văn hóa của vùng Wallonie từ 2002 và đang khao khát trở thành thủ đô văn hóa châu Âu vào năm 2015.
Giải bóng đá Hạng Nhất Quốc gia 2005

Giải vô địch bóng đá hạng nhất Việt Nam 2005 với tên gọi Giải hạng nhất quốc gia 2005 - Cúp Majesty/Bird vì lý do tài trợ, là mùa giải thứ 8 của Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Việt Nam kể từ khi thành lập năm 1997. Mùa giải này, có 12 đội bóng tham dự: Tôn Hoa Sen-Cần Thơ, Bưu điện Hồ Chí Minh, Khatoco Khánh Hoà, Đá Mỹ Nghệ, Tiền Giang, Thể Công.Vietel, Halida-Thanh Hoá, Starta-Đồng Nai, Đông Á thép Pomina, Quảng Nam, An Giang và Huda-Huế. Với sự góp mặt của 12 đội bóng trên khắp cả nước tranh tài để xác định 2 suất thăng hạng lên chơi tại Giải bóng đá vô địch quốc gia và chỉ 1 suất xuống chơi tại Giải bóng đá hạng Nhì Quốc gia, đội bóng xếp thứ 4 đó là Tôn Hoa Sen-Cần Thơ phải xuất hạng vì hối lộ trọng tài, diễn ra từ 29 tháng 1 đến 30 tháng 7 2005.

==Danh sách các đội bóng tham dự==
===Cầu thủ ngoại binh ===
Mỗi CLB phải đăng ký 5 cầu thủ ngoại nhưng chỉ ra sân là 3 cầu thủ ngoại

==Thông tin thêm==
- Sau khi phải xuống hạng nhì, câu lạc bộ bóng đá Bưu điện đã bị giải thể sau 3 năm tồn tại.
- Câu lạc bộ bóng đá Đông Á mất quyền lên hạng chuyên nghiệp vì đã hối lộ trọng tài. Huấn luyện viên trưởng Nguyễn Thành Vinh và Giám đốc Điều hành Vũ Tiến Thành bị bắt giam. Ngày 23 tháng 12, Đông Á được chuyển giao cho câu lạc bộ bóng đá Gạch Đồng Tâm Long An và mang tên mới Sơn Đồng Tâm Long An.
- Tôn Hoa Sen-Cần Thơ cũng bị buộc tội hối lộ trọng tài nên bị giáng xuống hạng nhì.

==Tổng kết mùa giải==
- Vô địch: Khatoco Khánh Hoà
- Lên hạng chuyên nghiệp: Tiền Giang
- Xuống hạng nhì: Bưu điện và Tôn Hoa Sen-Cần Thơ (cũng bị buộc tội hối lộ trọng tài nên bị giáng xuống hạng nhì.)

==Xem thêm==
- Giải vô địch bóng đá Việt Nam 2005
- Giải bóng đá hạng Nhì Quốc gia 2005
- Cúp bóng đá Việt Nam 2005
- Siêu cúp bóng đá Việt Nam 2005

==Liên kết ngoài==
- Lịch thi đấu giải Hạng Nhất Quốc gia 2005
- Công ty cổ phần bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam (VPF)
- http://www.rsssf.com/
Michael Curtiz

Michael Curtiz (24 tháng 12 năm 1886 – 10 tháng 4 năm 1962) là một đạo diễn điện ảnh nổi tiếng.

==Tiểu sử và sự nghiệp==
Michael Curtiz tên thật là Manó Kertész Kaminer, sinh ra trong một gia đình Hungary gốc Do Thái. Ông được đánh giá là đạo diễn hàng đầu của Warner Bros và là bậc thầy của nhiều thể loại điện ảnh mà không có đạo diễn của Hollywood nào có thể sánh kịp.
===Phim đã thực hiện===
- Casablanca
- Các cuộc phiêu lưu của Robin Hood
John Thomas Romney Robinson

John Thomas Romney Robinson (23 tháng 4 năm 1792 – 28 tháng 2 năm 1882) là nhà thiên văn và nhà vật lý người Ireland.

Robinson sinh tại Dublin. Ông học tại trường Trinity College, Dublin, và nhận được học bổng năm 1814; ông làm phó giáo sư khoa học tự nhiên vài năm, cho đến năm 1821 ông nhận được trợ cấp của trường Enniskillen. Năm 1823 ông được chỉ định làm nhà thiên văn học tại đài quan sát Armagh, nơi mà ông nhận thêm được trợ cấp của Carrickmacross (từ năm 1824), nhưng ông luôn cư ngụ tại đài quan sát, tiến hành các nghiên cứu liên quan đến thiên văn học và vật lý cho đến khi ông mất năm 1882.

Robinson có nhiều bài báo khoa học, và hàng ngàn sao quan sát được trong danh mục sao của Armagh từ năm 1828 đến 1854 tại Đài quan sát Armagh, Dublin, (1859). Ông được biết đến nhiều nhất nhờ phát minh máy đo gió dạng chén để đo vận tốc gió.

==Liên kết ngoài==
- Chân dung và thơ của Robinson
Arsenide

Các ion arsenide là các nguyên tử asen với ba điện tử dư thừa và có điện tích -3.

Các hợp chất arsenide là các hợp chất với asen trong trạng thái oxy hóa -3.
== Ví dụ ==
- Natri arsenide (NaAs)
- Gali(III) arsenide (GaAs)
- Platin arsenide (PtAs) là khoáng chất có tên gọi sperrylit

== Xem thêm ==
- Khoáng chất arsenide
Sperrylit

Sperrylit là một khoáng chất platin asenua. Về mặt hóa học, nó được gọi là platin điasenua, công thức của nó là PtAs. Nó là khoáng chất có màu trắng đục giống thiếc kim loại, nó kết tinh trong hệ tinh thể cùng kích thước, cấu trúc như nhóm pyrit. Nó tạo thành các tinh thể lập phương, bát giác hay tương tự như pyrit. Nó có độ cứng Mohs khoảng 6–7 và có tỷ trọng riêng rất cao, khoảng 10,6.

Khoáng chất này đã được Francis Louis Sperry, một nhà hóa học người Mỹ phát hiện năm 1889 ở Sudbury.

Nguồn phổ biến nhất của sperrylit là trong các quặng niken ở thung lũng Sudbury ở Ontario, Canada. Nó cũng xuất hiện trong các lớp đá mácma ở khu vực Bushveld thuộc Nam Phi và mỏ đồng-niken Oktyabrskoye ở khu vực miền đông Siberi, Liên bang Nga.

==Liên kết ngoài==
- Thư viện khoáng chất
- Mindat
- Webmineral
Giải bóng đá Vô địch Quốc gia 2004

Giải bóng đá Vô địch Quốc gia 2004, tên gọi chính thức là Giải bóng đá Vô địch Quốc gia Kinh Đô 2004 hay Kinh Đô V-League 2004 vì lý do tài trợ, là mùa giải thứ 21 của Giải bóng đá Vô địch Quốc gia và là mùa giải chuyên nghiệp thứ tư của V-League. Giải khởi tranh vào ngày 4 tháng 1 và kết thúc vào ngày 20 tháng 6 năm 2004 với 12 câu lạc bộ tham dự. Các đội bóng thi đấu vòng tròn hai lượt tính điểm, hai đội xếp cuối sẽ xuống thi đấu tại giải hạng Nhất mùa giải sau.

== Thay đổi trong mùa giải ==
=== Thay đổi đội bóng ===
====Đến V-League====
Thăng hạng từ giải Hạng Nhất 2003
- Bình Dương
- Hải Phòng

====Rời V-League====
Xuống hạng đến giải Hạng Nhất 2004
- Cảng Sài Gòn
- LG-ACB
Đã chuyển giao
- Hàng không Việt Nam
LG-ACB xếp cuối mùa giải trước nhưng vẫn tiếp tục tham dự giải bằng cách sáp nhập với Hàng không Việt Nam và đổi tên thành LG Hà Nội ACB.

== Các đội bóng ==
=== Cầu thủ nước ngoài ===
Thể Công là đội duy nhất trong số 12 đội tham dự không sử dụng ngoai binh. In đậm cho biết tên cầu thủ đã được đăng ký chuyển nhượng giữa mùa.
==Bảng xếp hạng==
<onlyinclude></onlyinclude>

== Thống kê mùa giải ==
=== Theo cầu thủ ===
==== Giữ sạch lưới ====
- Bùi Quang Huy (Sông Đà Nam Định): 509 phút

== Các giải thưởng ==
=== Giải thưởng tháng ===
Vì một số lý do, ban tổ chức giải đấu chỉ có thể trao các giải thưởng hàng tháng bắt đầu từ tháng 2 mùa giải này.
=== Giải thưởng chung cuộc ===
Lễ trao các giải thưởng chung cuộc được tổ chức vào ngày 20 tháng 7 năm 2004 tại Nhà thi đấu Quân khu 7, Thành phố Hồ Chí Minh.

- Vua phá lưới: Amaobi (Nam Định) – 15 bàn thắng
- Cầu thủ xuất sắc nhất giải: Kiatisuk Senamuang (Hoàng Anh Gia Lai)
- Huấn luyện viên xuất sắc nhất giải: Nguyễn Ngọc Hảo (Sông Đà Nam Định)
- Thủ môn xuất sắc nhất giải: Bùi Quang Huy (Sông Đà Nam Định)
- Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất giải: Phan Văn Tài Em (Gạch Đồng Tâm Long An)
- Giải phong cách: Delta Đồng Tháp
- Đội hình tiêu biểu:
==Xem thêm==
- Cúp bóng đá Việt Nam 2004
- Giải bóng đá hạng nhất Việt Nam 2004
- Siêu cúp bóng đá Việt Nam 2003

==Liên kết ngoài==
- Trang chủ Công ty Cổ phần Bóng đá Chuyên nghiệp Việt Nam (VPF)
- Trang chủ Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF)
- Trang chủ flashscore.pl
Ngô Gia Tự

Ngô Gia Tự (3 tháng 12 năm 1908 – 1935) là một đảng viên đảng Cộng sản Việt Nam. Ông sinh tại thôn Tam Sơn, phường Tam Sơn, tỉnh Bắc Ninh). Năm 1927, ông tham gia lớp huấn luyện chính trị do Nguyễn Ái Quốc tổ chức tại Quảng Châu, Trung Quốc, được Kỳ bộ Bắc kỳ Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội chỉ định vào Tỉnh bộ Bắc Ninh để gây dựng cơ sở ở địa phương. Năm 1928, Ngô Gia Tự được đưa về hoạt động tại Kỳ bộ Bắc kỳ. Ngày 1 tháng 5 năm 1929, Đại hội toàn quốc của Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí hội họp ở Hương Cảng. Đoàn đại biểu miền Bắc mà vai trò kiên quyết Ngô Gia Tự đưa ra đề nghị giải tán Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí hội, thành lập đảng cộng sản. Sau đó thực hiện chủ trương "vô sản hóa" Ngô Gia Tự đã vào Sài Gòn làm phu đẩy xe than, làm công nhân khuân vác ở các bến tàu. Qua công việc, ông đã giác ngộ được nhiều công nhân lao động về con đường Cách mạng sau đó.

Tháng 3 năm 1929, ông giúp thành lập chi bộ cộng sản đầu tiên ở Việt Nam. Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập, ông được bầu làm Bí thư Xứ ủy lâm thời của Đảng bộ Nam Kỳ. Dưới sự lãnh đạo của Bí thư Xứ ủy Ngô Gia Tự, Đảng bộ đã chọn nhà máy Ba Son, đồn điền Phú Riềng, xã Vĩnh Kim (Mỹ Tho) làm cơ sở phát triển cách mạng. Đặc biệt ở những khu lao động nghèo vùng Thị Nghè đã được Ngô Gia Tự chọn làm nơi trú ngụ và hoạt động trong những tháng ngày thực hiện chủ trương "Vô sản hóa" của Đảng. Đến cuối năm 1930, ông bị thực dân Pháp bắt tại Sài Gòn. Sau hơn 2 năm bị giam giữ, ngày 2 tháng 5 năm 1933, thực dân Pháp đưa Ngô Gia Tự, cùng Phạm Hùng, Lê Văn Lương và nhiều đảng viên khác ra phiên tòa "đại hình đặc biệt", và đày ra Côn Đảo vào tháng 5 năm 1933. Ông bị mất tích trong một chuyến vượt ngục đầu năm 1935 cùng với các bạn tù khác. Ngày nay tại Việt Nam đang có những con đường, phố và ngôi trường mang tên ông.

==Liên kết ngoài==
- Tem bổ sung của Bưu chính Việt Nam về Ngô Gia Tự
Anethol

Anethol (hay "trans"-anethol) là một hợp chất thơm tạo ra mùi đặc trưng của tiểu hồi, thì là và đại hồi. Nó cũng có thể coi như là p-prôpenylanisol, long não hồi, isoestragol, hay tinh dầu hồi. Nó không có quan hệ gì với axít glycyrrhizic, hợp chất làm cho các loại rượu mùi có vị ngọt. Tên hóa học đầy đủ của nó là "trans"-1-mêthôxy-4-(prôp-1-enyl) benzen. Cấu trúc hóa học của nó được thể hiện ở bên phải. Về mặt hóa học, nó là một ête thơm, chưa bão hòa.

Anethol xuất hiện dưới dạng các tinh thể màu trắng ở nhiệt độ phòng. Điểm nóng chảy của nó là 21 °C, và điểm sôi là 234 °C. Nó có công thức hóa học là CHO, và nó rất giống với estragol, một hợp chất thơm tìm thấy trong cây ngải giấm và húng quế.

Anethol là một chất có vị ngọt cũng như là có mùi thơm, và độ ngọt của nó là gấp 13 lần của đường. Tuy nhiên, nó vẫn cho cảm giác ngọt dễ chịu thậm chí ở nồng độ cao.

Nó có độc tính nhẹ, và có thể có tác động như một chất kích thích khi ở số lượng lớn. Nó có thể kích thích sự phục hồi chức năng gan ở chuột, và cũng có thể sinh ra các hoạt động chống co thắt khi ở liều cao. Nó là tiền chất để điều chế p-MeOamphêtamin (PMA), là chất được bán dưới dạng thuốc lắc (ma túy tổng hợp) và là nguyên nhân của một số trường hợp tử vong do lạm dụng.

== Xem thêm ==
- Anisol, hợp chất không có nhóm prôpenyl.
- Estragol, một đồng phân liên kết đôi.

== Liên kết ngoài ==
- MSDS cho anethol
- Mô hình phân tử ở OUC: Anethol
- Seattle Weely: Hỏi Dr. Food: Tất cả về Trans-Anethol
Thiên Thai (trường ca)

"Thiên Thai" là một bài hát trữ tình của nhạc sĩ Văn Cao. Ông viết bài hát này vào năm 1941, khi mới 18 tuổi, phỏng theo thơ của Hoàng Thoại.

== Nguồn gốc ==
Theo "U minh lục": Lưu Thần và Nguyễn Triệu cùng vào núi hái thuốc gặp một con suối lớn, hai bên bờ suối có hai người con gái tư chất tươi đẹp -hai nàng tiên- đã lưu hai người lại trong nửa năm. Cả hai đều nhớ quê hương bèn từ biệt các tiên nữ ra về. Về đến nơi, anh em bà con đã phiêu bạt đi đâu, nhà cửa cũng không còn. Hỏi thì không ai nhận ra họ vì họ đã có con cháu đến 7 đời.

Ngay câu đầu bài nhạc, Văn Cao đã nhắc đến sự tích này:

== Hoàn cảnh ra đời ==
Văn Cao viết "Thiên Thai" từ ám ảnh sông Hương xứ Huế mà ông có dịp tới thăm mùa thu năm 1940 và ấn tượng khi đi thuyền trên sông Phi Liệt (Thủy Nguyên, Hải Phòng) và nghe ca trù năm 1941. Năm 1944, Văn Cao đã viết lời tựa cho bài "Thiên Thai": "... Ảnh hưởng sông nước khúc Thiên Thai cổ trong khung cảnh huyền diệu của Đường Thi với hai truyện Thiên Thai và Đào Nguyên. Người Sông Ngự đã lạc cảm xúc rồi..."

== Một số bản thu ==
Ca khúc này đã được thu âm trong một số album sau:
- "Tiếng Tơ Đồng 2" - với Thái Thanh (1974)
- "Phạm Mạnh Cương 24 - Dạ Khúc" với Mai Hương (trước 1975)
- "Chiều mưa biên giới -" với Hà Thanh
- "Tình khúc Văn Cao (Nhạc tiền chiến 4") với Mai Hương và Quỳnh Giao (1995)
- "Ca khúc Văn Cao" - với Ánh Tuyết (2002)
- "The Quiet American (Original Motion Picture Soundtrack)" - Craig Armstrong với Hồng Nhung (2002)
- "Thiên Thai" - với Thu Giang
- "Tình khúc Vang Bóng - Dư Âm" với Cao Minh
- "Cung đàn xưa" - với Ánh Tuyết
- "Suối mơ đến Thiên Thai" - với Ánh Tuyết (2005)
- "Nói với tôi một lời" - với Lâm Nhật Tiến (2006)
- "Tiếng hát Trương Chi" - với Đức Tuấn (2008)
- "Tùng Dương hát tình ca" - với Tùng Dương (2012)

==Liên kết ngoài==
- Nghe MC Vĩnh Lạc giới thiệu và Ái Vân hát bài này trong chương trình Hát Cho Tuổi Thơ 2, chất lượng kém
Hồi Nhật Bản

Hồi Nhật Bản (danh pháp khoa học: Illicium anisatum) là loài cây bụi cao từ 3,0-4,6 mét tương tự như hồi Trung Quốc. Nó có độc tính cao, vì thế nó không thể ăn được; thay vì thế, nó được dùng để đốt như hương ở Nhật Bản, tại đây nó được gọi là sikimi và là gốc của từ axit shikimic. Các trường hợp ngộ độc, như "các tổn thương thần kinh nghiêm trọng, chẳng hạn chứng co giật", được báo cáo sau khi sử dụng trà có chứa đại hồi có thể là do bị lẫn các loại hồi này.

"I. anisatum" có nguồn gốc ở Nhật Bản. Nó là tương tự như "I. verum", nhưng quả của nó nhỏ hơn và có mùi yếu hơn, và người ta cho rằng mùi của nó giống như mùi của quả bạch đậu khấu nhiều hơn là giống với hồi. Do độc tính của nó nên nó không thích hợp trong sử dụng để điều trị các bệnh nội khoa. Trong y học cổ truyền Trung Quốc người ta dùng nó để điều trị một số bệnh ngoài da.

Hồi Nhật Bản chứa anisatin, shikimin và sikimitoxin, là các chất hây ra các thương tổn nghiêm trọng cho thận, đường tiết niệu và các cơ quan tiêu hóa. Các hợp chất khác tồn tại trong các loài có độc tính của chi "Illicium" là safrol và eugenol, các chất này không có trong đại hồi ("I. verum") và chúng được sử dụng để xác định việc làm giả đại hồi.

Anisatin và các dẫn xuất của nó bị nghi là có các phản ứng như là các chất gây ức chế GABA (Axít gama-aminobutyric) mạnh.

Không thể phân biệt đại hồi với hồi Nhật Bản trong các dạng khô hay đã chế biến chỉ theo biểu hiện bề ngoài của chúng, do sự tương tự về hình thái giữa các loài này.

== Liên kết ngoài ==
- Bài tư vấn của FDA về "trà" đại hồi
- Các độc tính đối với trẻ vị thành niên khi sử dụng trà đại hồi
Chùa Mía

Chùa Mía (tên chữ: Sùng Nghiêm tự, 崇嚴寺) là một ngôi chùa ở phường Sơn Tây, thành phố Hà Nội. Xưa kia, vùng này là Cam Giá, tên Nôm là Mía, nên chùa này được quen gọi là chùa Mía. Đây là ngôi chùa lưu giữ nhiều tượng nghệ thuật nhất Việt Nam (287 tượng).

==Lịch sử==
Ban đầu, chùa có quy mô nhỏ, được xây dựng từ xa xưa. Năm 1632, Phi tần trong phủ chúa Trịnh Tráng là Ngô Thị Ngọc Diệu (còn có tên là Nguyễn Thị Ngọc Dong) thấy miếu bị hoang phế điêu tàn nên đã cùng cha mẹ và người dân các làng thuộc tổng Cam Giá (tức Tổng Mía) cùng nhau tôn tạo lại. Phi tần Ngọc Dong vốn là người làng Nam Nguyễn (Nam An) trong Tổng Mía, nên được người mến mộ gọi là "Bà Chúa Mía", đồng thời đã tạc tượng đưa vào phối thờ ở chùa và còn có đền thờ riêng. Về sau chùa được tu bổ nhiều lần, song đến nay quy mô tôn tạo thời Bà chúa Mía dường như vẫn được bảo tồn nguyên vẹn.

==Kiến trúc==
Gác chuông của chùa là ngôi nhà 3 gian làm theo kiểu chồng diêm 2 tầng 8 mái. Các góc mái đều gắn đao triện. Sàn nhà bằng gỗ, ở tầng gác có hàng lan can tiện. Các ván long, xà nách đều được bào xoi cạnh và chạm trang trí đề tài hoa lá. Trên gác treo một quả chuông đúc năm Cảnh Hưng thứ 4 (1743) và một khánh đồng đúc năm Thiệu Trị thứ 6 (1864).

Gần gác chuông và cây đa cổ thụ là tòa bảo tháp Cửu phẩm Liên Hoa cao 13 m thờ vọng Xá Lợi đức Phật.

Trong tiền đường, ở gian phải có tấm bia khắc năm 1634, nói về việc trùng tu chùa năm 1632. Bia trang trí đẹp, cao hơn 1,6 m, rộng 1,2 m, dựng trên lưng một con rùa. Gian trái tiền đường có bàn thờ công chúa Liễu Hạnh. Sau tiền đường là chùa Trung, tiếp theo là chùa Thượng - hậu đường. Có hai dãy hành lang nối chùa Trung và chùa Thượng, bao quanh lấy Phật điện ở giữa.

Chùa Trung và chùa Thượng còn giữ được bộ khung gỗ mà có nhiều phần điêu khắc có từ thế kỷ 17. Chùa Mía khá nổi tiếng với số tượng có ở đây: có đến 287 pho tượng lớn, nhỏ, trong đó có 6 pho tượng đồng, 106 pho tượng gỗ và 174 pho tượng bằng đất luyện được sơn son thếp vàng. Ở chùa Trung có hai pho tượng Hộ pháp lớn và 8 pho tượng Kim Cương. Mỗi pho tượng là hình tượng một võ tướng đang trong tư thế chuẩn bị chiến đấu để trừ tà bảo vệ phật pháp. Hình khối, bố cục vững chắc, thân hình cân đối, đường nét thoải mái và khỏe. Tại chùa Thượng, người ta còn thấy các động bằng đất đắp. Trong và xung quanh các động có khá nhiều tượng. Trong một động có cả tượng Phật Thích Ca nhập Niết bàn. Pho tượng Tuyết Sơn cao 0,76 m và Quan Âm Tống Tử cao 0,76 m ở đây cũng rất đẹp. Tượng Quan Âm thường được gọi là tượng Bà Thị Kính. Tượng này diễn tả một người phụ nữ thùy mị, có duyên, vẻ mặt hơi buồn nhưng rất hiền từ nhân hậu, ẵm một đứa bé bụ bẫm kháu khỉnh. Đường nét chạm khắc mềm mại, trau truốt.

Người làng Mía có câu ca dao về pho tượng:

Với những tác phẩm nghệ thuật điêu khắc và kiến trúc độc đáo, với quy mô bề thế và đẹp. Chùa Mía đã được Bộ Văn hóa - Thông tin xếp hạng là di tích kiến trúc nghệ thuật.

==Liên kết ngoài==
- 10 kỷ lục văn hóa Phật giáo Việt Nam
Trường ca Sông Lô

Trường ca Sông Lô được nhạc sĩ Văn Cao viết sau chiến thắng sông Lô năm 1947. Đây là bản trường ca được nhiều người đánh giá là một đỉnh cao ghi dấu sự trưởng thành của nền tân nhạc non trẻ của Việt Nam ở thời điểm tiếp thu một các sáng tạo âm nhạc Tây phương và giữ gìn truyền thống âm nhạc Việt Nam.

== Hoàn cảnh ra đời==
Tháng 10 năm 1947, Văn Cao được cử lên Việt Bắc tham gia kháng chiến chống Pháp. Đúng lúc đó quân Pháp nhảy dù xuống Bắc Kạn, tấn công Việt Bắc. Trên đường đi kháng chiến, Văn Cao qua Phú Thọ, rồi men theo dọc bờ sông Lô để tìm đường lên Chiến khu Việt Bắc.

Ngày 24 tháng 10 năm 1947, bộ đội pháo binh của Quân đội Nhân dân Việt Nam, đã chiến thắng trận Đoan Hùng trên sông Lô: bắn cháy 2 tàu chiến và bắn hỏng 2 chiếc tàu chiến khác của Pháp, tiêu diệt hàng trăm lính Pháp, cắt đứt hoàn toàn tuyến vận tải thủy theo đường sông Lô của Pháp. Buộc Pháp phải tiếp tế cho cánh quân của họ ở Tuyên Quang bằng đường không (thả dù) và phải cho quân rút lui khỏi Việt Bắc. Khi thua trận phải rút chạy quân Pháp đã cướp bóc, tàn phá và đốt trụi các làng xóm dọc hai bờ sông Lô.

Quân Pháp vừa rút đi thì cũng là lúc Văn Cao đi ngược dòng Lô giang, trên đường đi ông đã tận mắt thấy các cảnh: xóm làng bị đốt trụi "nền khô trơ than xám", cảnh "thây giặc trôi trở về ngập bờ", cảnh dân đôi bờ hân hoan chiến thắng, bắt tay vào dựng lại xóm làng, cảnh "đoàn quân thời chinh chiến" trên đường chiến thắng trở về chiến khu, cảnh dòng sông bao la hùng vĩ, chảy về xuôi.

Khi lên tới chiến khu, Văn Cao đã tìm gặp người sĩ quan pháo binh Doãn Tuế, vừa tham gia chỉ huy các trận đánh: Khoan Bộ (tại hai xã Phương Khoan (Lập Thạch) và Bình Bộ (Phù Ninh)), Đoan Hùng (tại xã Chí Đám (Đoan Hùng)) và Khe Lau (Yên Sơn, Tuyên Quang) trong chuỗi chiến thắng sông Lô, để nghe kể lại diễn biến trận đánh. Doãn Tuế đã dẫn Văn Cao đi dọc bờ sông nơi chiến trường vừa im tiếng pháo, và qua lời kể của Doãn Tuế cảm hứng cho giai điệu bản trường ca ra đời. Trường ca sông Lô được Văn Cao sáng tác rất nhanh và đăng báo Văn nghệ số tháng 3 năm 1948.

==Đánh giá và ảnh hưởng==
- Nhạc sĩ Phạm Duy có nói về Trường ca Sông Lô trong hồi ký của mình:
Phạm Duy cho rằng: 

- Giai điệu của ca khúc này đã cuốn hút nhiều nhạc sĩ, ca sĩ Việt Nam biểu diễn và chuyển thể cho nhạc cụ:
- Hòa tấu cho dàn nhạc giao hưởng (Đỗ Hồng Quân chỉ huy)
- Đơn ca như Quang Thọ, Lê Dung, Trọng Tấn, Ánh Tuyết, v.v
- Độc tấu guitar như Văn Vượng, Nguyễn Văn Phúc
- Độc tấu phong cầm của PGS.NSƯT. Nguyễn Xuân Tứ.

==Xem thêm==
- Văn Cao
- Sông Lô

== Liên kết ngoài ==
- Về "Trường ca sông Lô" của Hội nhạc sĩ Việt Nam: https://hoinhacsi.vn/khi-nhac/truong-ca-song-lo
- Quang Thọ biểu diễn "Sông Lô" cùng dàn nhạc giao hưởng và múa phụ họa: https://www.youtube.com/watch?v=PtrG6v5XQ7A
- Trần Ngọc Lan đơn ca "Sông Lô": https://www.youtube.com/watch?v=I--XqVN6yJA
- Trọng Tấn đơn ca có hợp ca phụ họa: https://www.youtube.com/watch?v=JhRyrW-dAwk
- Văn Vượng độc tấu "Sông Lô" bằng guitar: https://www.youtube.com/watch?v=q0Q2NFToFQo
- Văn học quê nhà - Văn Cao hào hùng và Văn Cao lãng mạn;
- Văn Cao-nhạc sĩ của những người lính
Chi Đương quy

Chi Đương quy hay chi Bạch chỉ (danh pháp khoa học: Angelica) là một chi của khoảng 104 loài cây thân thảo cao sống hai năm hay lâu năm trong họ Apiaceae, có nguồn gốc ở vùng ôn đới và cận cực của Bắc bán cầu, chúng phổ biến cao về phía bắc tới tận Iceland và Lapland. Chúng cao từ 1 đến 2 mét, với các lá hình lông chim kép lớn và các tán hoa kép lớn có màu trắng hay trắng ánh lục.

==Các loài==
- "Angelica acutiloba" - Đương quy Nhật Bản
- "Angelica ampla" - Bạch chỉ khổng lồ
- "Angelica amurensis" - Đương quy Amur
- "Angelica anomala" - Đương quy lá hẹp
- "Angelica archangelica" - Bạch chỉ cảnh
- "Angelica arguta" - Bạch chỉ Lyall
- "Angelica atropurpurea" - Bạch chỉ thân tía, Bạch chỉ Alexanders
- "Angelica breweri" - Bạch chỉ Brewer
- "Angelica californica" - Bạch chỉ California
- "Angelica callii" - Bạch chỉ Call
- "Angelica canbyi" - Bạch chỉ Canby
- "Angelica cincta" - Đương quy Hồ Bắc
- "Angelica dahurica" - bạch chỉ
- "Angelica dawsonii" - Bạch chỉ Dawson
- "Angelica decursiva" - Tiền hồ hoa tím
- "Angelica dentata" - Bạch chỉ ven biển
- "Angelica glabra" - Bạch chỉ
- "Angelica genuflexa" - Bạch chỉ quỳ
- "Angelica gigas" - Đương quy Triều Tiên
- "Angelica grayi" - Bạch chỉ xám
- "Angelica grosserrata" - Độc hoạt
- "Angelica hendersonii" - Bạch chỉ Henderson
- "Angelica kingii" - Bạch chỉ vua
- "Angelica lineariloba" - Bạch chỉ độc
- "Angelica lucida" - Bạch chỉ bờ biển
- "Angelica morii" - Phúc sâm
- "Angelica nitida" - Đương quy Thanh Hải
- "Angelica omeiensis" - Đương quy Nga Mi
- "Angelica pachyacarpa"
- "Angelica palustris"
- "Angelica pinnata" - Bạch chỉ lá nhỏ
- "Angelica pubescens" - Độc hoạt
- "Angelica roseana" - Bạch chỉ hồng
- "Angelica sinensis" - Đương quy
- "Angelica scabrida" - Bạch chỉ núi Charleston
- "Angelica setchuensis" - Đương quy Tứ Xuyên
- "Angelica sylvestris" - Bạch chỉ hoang
- "Angelica tomentosa" - Bạch chỉ lông tơ
- "Angelica triquinata" - Bạch chỉ màng
- "Angelica tsinlingensis" - Đương quy Tần Lĩnh
- "Angelica valida" - Đương quy Kim Sơn
- "Angelica venenosa" - Bạch chỉ tóc
- "Angelica wheeleri" - Bạch chỉ Utah

===Nuôi trồng và sử dụng===
Một số loài được trồng để làm chất tạo mùi vị cũng như sử dụng các tính chất y học của chúng. Đáng chú ý nhất trong số này là Bạch chỉ cảnh ("A. archangelica") được biết rộng rãi nhất như là Bạch chỉ. Thổ dân ở Lapland sử dụng các rễ to làm thực phẩm và thân cây làm thuốc. Các thân cây non và gân lá (gân giữa) có màu xanh lục và được bán như là đồ trang trí và tạo mùi vị cho kẹo. Rễ và hạt đôi khi được dùng để tạo mùi cho rượu gin.

Bạch chỉ bờ biển ("A. lucida") đã được dùng để ăn như là một loại "cần tây hoang dại".

"A. sylvestris" và một số loài khác bị một số ấu trùng của một vài loài Lepidoptera ăn.

==Tham khảo==
- "Bài này lấy dữ liệu từ phạm vi công cộng của Bách khoa toàn thư Grocer".

==Liên kết ngoài==
- Chi Angelica
Anisol

Anisol, còn được biết đến với tên gọi mêtôxybenzen, là một chất lỏng trong suốt, không màu có mùi dễ chịu tương tự như mùi của hạt tiểu hồi. Anisol được sử dụng trong công nghiệp sản xuất nước hoa, trong tổng hợp hóa học và trong pheromon của các côn trùng.

== Xem thêm ==
- Ête
- Phenol
- 2,4,6-Tricloroanisol (mùi nút bần thối)
- Anethol

== Liên kết ngoài ==
- Pherobase Cơ sở dữ liệu về pheromon
Estragole

Estragole, hay estragol, p-allylanisol, methyl chavicol, là một hợp chất hữu cơ nguồn gốc tự nhiên. Cấu trúc hóa học của nó bao gồm một vòng benzen được thay thế bởi một nhóm mêtôxy và một nhóm prôpenyl. Estragol là đồng phân liên kết đôi của anethol. Ở điều kiện bình thường, nó là một chất lỏng từ không màu tới vàng nhạt. Nó là thành phần chủ yếu của tinh dầu ngải giấm và chiếm từ 60-75% tinh dầu của cây này. Nó cũng được tìm thấy trong tinh dầu thông và nhựa thông.

Estragol được sử dụng trong sản xuất nước hoa và phụ gia thực phẩm để tạo mùi.
== Xem thêm ==
- Anethol, đồng phân liên kết đôi
- Chavicol, chất dẫn xuất từ phenol tương tự
- Safrol, chất dẫn xuất từ mêtylenđiôxy tương tự
Adriano

Adriano là một cái tên nam giới khá thông dụng trong các ngôn ngữ Ý, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Nó được cho là có nguồn gốc từ từ "Hadrianus" trong tiếng Latin. Một biến thể của nó trong tiếng Anh là "Adrian".

- Adriano Banchieri, nhà soạn nhạc Ý
- Adriano Bernareggi, giám mục Công giáo Ý
- Adriano Castellesi, Hồng y và nhà văn Ý
- Adriano Celentano, nghệ sĩ Ý
- Adriano Correia de Oliveira, ca sĩ Bồ Đào Nha
- Adriano Espaillat, chính khách Mỹ gốc Dominica
- Adriano Galliani, doanh nhân Ý
- Adriano Garrido, vận động viên bóng chuyền Brasil
- Adriano Olivetti, doanh nhân Ý
- Adriano Panatta, vận động viên quần vợt Ý
- Adriano Rigoglioso, cầu thủ bóng đá Anh
- Adriano Sofri, chính khách Ý
- Adriano Visconti, tướng không quân Ý
- Adrian Willaert, nhà soạn nhạc Vlaanderen, gọi thân mật là "Adriano"

==Cầu thủ Brasil==
- Adriano một phần hoặc toàn bộ nghệ danh
- "Adriano", Adriano Leite Ribeiro (sinh 1982), tiền đạo
- "Adriano Correia", Adriano Correia (sinh 1984), hậu vệ
- "Adriano Gabiru", Carlos Adriano de Souza Vieira (sinh 1977), tiền vệ
- "Adriano Alves", Adriano Alves (sinh 1976), tiền đạo
- "Adriano Basso", Adriano Basso (sinh 1975), thủ môn
- "Adriano", Adriano Silva Francisco (sinh 1969), thủ môn
- "Adriano", Adriano Vieira Louzada (sinh 1979), tiền đạo
- "Adriano Pereira", Adriano Pereira da Silva (sinh 1982), hậu vệ
- "Adriano", Adriano Pimenta (sinh 1982), tiền vệ
- "Adriano", Adriano Fabiano Rossato (sinh 1977), hậu vệ
- "Adriano", Adriano Bispo dos Santos (sinh 1987), tiền vệ
- "Adriano" Adriano Gerlin da Silva (sinh 1974), tiền đạo
- "Adriano Duarte", Adriano Duarte Mansur da Silva (sinh 1984), trung vệ
- "Luiz Adriano", Luiz Adriano de Souza da Silva (sinh 1987), tiền đạo
- "Adriano", Carlos Adriano de Sousa Cruz (sinh 1987), tiền đạo
- "Adriano", Adriano Ferreira Silvestre (sinh 1979), tiền vệ

- Tên riêng
- "Fabiano Rossato", Adriano Fabiano Rossato (sinh 1977), hậu vệ
- "Spadoto", Adriano Luís Spadoto (sinh 1977)
- "Ferreira Pinto", Adriano Ferreira Pinto (sinh 1979), tiền đạo
Hector Malot

Hector Malot (20/05/1830 - 17/07/1907) là nhà văn nổi tiếng người Pháp, các tiểu thuyết của ông được nhiều thế hệ độc giả trên thế giới yêu quý.
Hector Malot sinh ra ở La Bouille, Seine-Maritime. Anh đã học luật tại Rouen và Paris, nhưng sau này lại đam mê văn học. Anh đã làm nhà phê bình kịch cho "Lloyd Francais" và nhà phê bình văn học cho "L'Opinion Nationale".
nhà phê bình kịch cho tờ Lloyd Francais và nhà phê bình văn học cho tờ
Ông sinh tại La Bouille, miền Tây nước Pháp. Tác phẩm đầu tay "Những người tình" của ông xuất bản năm 1859 đã gây được tiếng vang lớn. Trong sự nghiệp của mình ông đã viết trên 70 tác phẩm. Tác phẩm "Trong gia đình" (1893) và đặc biệt là "Không gia đình" (1878) được các bạn nhỏ tuổi yêu thích.

Ông mất tại Fontenay sous Bois.

==Các tác phẩm==
- "Sans Famille" (1878)
- "En Famille" (1893)
Nhật (định hướng)

Từ Nhật trong tiếng Việt có nhiều nghĩa:
- Nhật Bản, quốc gia ở Đông Á
- Một từ Hán-Việt có nghĩa là Mặt Trời hay ngày (日, bính âm: rì), được dùng trong các cụm từ như nhật thực, nhật ký
- Hình chữ nhật, theo chữ Hán
Hoàng Giác

Hoàng Giác (1924 – 14 tháng 9 năm 2017) là nhạc sĩ và ca sĩ nhạc tiền chiến nổi tiếng của nền Tân nhạc Việt Nam. Ông sáng tác không nhiều, song lại sở hữu một số tác phẩm nổi tiếng được biết đến rộng rãi.

==Tiểu sử==
Hoàng Giác sinh năm 1924 tại thôn Thụy Phương, xã Thụy Phương, huyện Từ Liêm (nay là phố Thụy Phương, phường Đông Ngạc), thành phố Hà Nội. Cha của Hoàng Giác là một người chơi đàn bầu rất hay nhưng lại ham mê môn quyền anh, từng giữ chức Chủ tịch Liên đoàn Quyền anh Bắc Kỳ. Bản thân Hoàng Giác cũng là người say mê thể thao. Thuở nhỏ, ông học trường Bưởi. Từ khi còn là học sinh, ông đã tìm tòi học hỏi nhạc theo các tài liệu sáng tác cũng như hòa thanh của Pháp. Năm 1945 ông viết ca khúc đầu tay "Mơ hoa".
Trong thời gian kháng chiến chống Pháp, Hoàng Giác cùng gia đình sơ tán lên chiến khu Việt Bắc. Cuối năm 1946, ông sáng tác bài hát "Ngày về" khi còn là một đội viên trong đoàn tuyên truyền của cách mạng được trở về thăm gia đình sau những chuyến đi công tác. Theo Hoàng Giác, đây chính là ca khúc ông ưng ý nhất. Bài này đã được nhiều ca sĩ thu âm như tài tử Ngọc Bảo, Ái Vân, Mai Hoa, Anh Thơ... Năm 1948, Hoàng Giác trở lại Hà Nội và là một ca sĩ được nhiều người yêu mến.

Hoàng Giác sáng tác không nhiều, chỉ khoảng 20 ca khúc. Trong số đó, có những bài hát nổi tiếng và vượt thời gian như "Mơ hoa", "Ngày về", "Lỡ cung đàn"...Ông khiêm tốn: ""Tôi sáng tác không nhiều và so với các nhạc sĩ cùng thời thì đóng góp của tôi cho nền âm nhạc nước nhà không được bao nhiêu.""

Hoàng Giác chuyên sử dụng nhạc cụ là đàn Ghi-ta Hawaii (còn gọi là Hạ Uy cầm) và từng nhiều năm làm giảng viên ghi-ta tại Trường Sư phạm Nhạc – Họa Trung ương và Trường Âm nhạc dân lập.

Hoàng Giác lập gia đình với bà Kim Châu vào năm 1951. Từ khoảng nửa sau thập niên 1960, gia đình ông rơi vào cảnh sống cơ cực ở miền Bắc Việt Nam bởi nhà cầm quyền Việt Nam Cộng hòa ở miền Nam sử dụng nhạc bản "Ngày về" của ông để làm nhạc hiệu cho chương trình "Chiêu hồi". Hai ông bà có người con trai là nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm.

Ngày 14 tháng 9 năm 2017, Hoàng Giác qua đời tại nhà riêng ở Hà Nội do tuổi cao sức yếu, hưởng thọ 94 tuổi.

== Một số tác phẩm ==
- Anh sẽ về
- Binh sếu
- Bóng ngày qua
- Giờ vui tàn
- Hương lúa đồng quê
- Khúc hát thương binh
- Lỗi hẹn
- Lỡ cung đàn
- Mơ hoa
- Ngày đi
- Ngày về
- Quê hương

Viết lời cho ca khúc của Nguyễn Thiện Tơ:
- Qua bến năm xưa
- Tiếng hát biên thùy
- Trên đường về

==Liên kết ngoài==
- Nghe giai điệu của "Mơ hoa" và "Ngày về", Trang web của Đài Tiếng nói Việt Nam
Khai sơn

Khai sơn (開山) có nghĩa là mở núi lấy đường đi. Chỉ công việc mở mang lúc đầu.

Trong Phật giáo, từ khai sơn – cũng được gọi là Khai sơn lập tự (開山立寺) hoặc Khai sơn kiến tự (開山建寺) – chính là việc kiến lập một ngôi chùa, một thiền viện. Thời xưa, các đạo trường tu hành phần lớn đều được kiến lập ở những nơi nhàn tĩnh, trong núi rừng yên lặng nên người ta dùng chữ khai sơn. Ngày nay, phàm có khai sáng một tự viện người ta đều gọi là khai sơn cả. Cũng có lúc người mộ đạo khai sáng tự viện, nhưng sau đó lại mời một cao tăng đến để khai sơn. "Phật Tổ thống kỉ" (佛祖統紀) quyển 14, truyện Trạch Khanh (擇卿, Đại Chính 49.222a) ghi như sau: "Sau khi xây Thọ Thánh viện xong, họ thỉnh sư khai sơn."

"Vân Cư Sơn Chí" (142, hạ) ghi:

Ngoài ra, vị Khai Tổ của một tông phái cũng được gọi là Khai sơn, như trường hợp Đạo Nguyên Hi Huyền được gọi là Khai sơn Thiền sư, Thân Loan Thánh nhân được gọi là Khai sơn Thánh nhân.

==Tham khảo==
- "Fo Guang Ta-tz'u-tien" 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. ("Phật Quang Đại Từ điển". Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
- "Từ điển Thiền Tông Hán Việt". Hân Mẫn & Thông Thiền biên dịch. TP HCM 2002.