hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Đảo san hô

Đảo san hô hay đảo rạn san hô là một loại đảo nhiệt đới cấu tạo bởi vật liệu hữu cơ từ "khung xương" san hô và vô số sinh vật gắn liền với san hô đó. Loại đảo này thường chỉ cao vài mét so với mực nước biển. Về mặt địa chất thì đảo san hô (nếu có) chỉ là một bộ phận của toàn bộ rạn san hô. Trên vành san hô của rạn san hô vòng cũng có thể có một hoặc nhiều đảo san hô tồn tại. Đa số các đảo san hô trên thế giới nằm trong Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương.

==Hình thành==
Các rạn san hô thường hình thành tại những nơi phần lớn luôn chìm ngập dưới nước khi thủy triều lên. Tại những địa điểm tương đối bằng phẳng trên phần cao nhất của rạn san hô đó, có thể nổi lên một/một số đảo san hô hoặc một cồn cát. Các đảo san hô có thể hình thành từ ba tiến trình (có thể diễn ra đồng thời nhiều tiến trình) là bồi thêm, nâng lên hoặc mực nước biển giảm xuống.

===Quá trình bồi thêm===
Quá trình bồi thêm ("accretion") khởi đầu khi bão và sóng biển tàn phá rạn san hô thành các mảnh đá, giúp hình thành bãi cạn phía trên rạn san hô. Sóng và dòng chảy mang thêm các vật chất khác đến bồi tụ. Theo thời gian dần dà có những bãi cát hình thành chung quanh bãi cạn. Những cơn gió bốc tung đám vật chất nhẹ và mịn lên, từ đó tạo thành những đụn cát. Nước mưa phản ứng hóa học với hợp chất calci cácbônát trong đám vật chất này khiến chúng dần kết dính lại với nhau. Trong giai đoạn sau, các sinh vật bắt đầu phát triển trên vùng đất mới này và đồng thời giúp giữ gìn và mở rộng thêm diện tích đất đai cho đảo.

===Quá trình nâng lên===
Quá trình nâng lên ("uplift") diễn ra khi hoạt động kiến tạo của vỏ Trái Đất đã nâng một phần hoặc toàn bộ rạn san hô vượt khỏi mặt biển. Đảo san hô hình thành theo cách này thường có nhiều vách đá; bề mặt thì lỗ rỗ và bị phong hoá (karst). Tuy nhiên, nhiều khi người ta gọi những thực thể này là rạn san hô vòng dù vụng biển của chúng chỉ còn rất nông và có khi khô cạn hẳn.

===Mực nước biển giảm===
Mực nước biển giảm xuống khiến phần cao nhất của rạn san hô vượt khỏi mặt nước và dần trở thành đảo san hô, có thể là nhờ vào các tiến trình còn lại.

==Phân loại==
Muller-Parker (2006) dẫn lại cách phân chia của Stoddart & Steers (1977), theo đó đảo rạn san hô được phân thành bảy lớp căn cứ vào hình thái của đảo, các đặc điểm của trầm tích tạo nên đảo cũng như thảm thực vật trên đó, bao gồm:
- Đảo/Cồn cát ("sand cay"): thường hình thành ở phía có gió của mặt bằng rạn. Bao gồm:
- Cồn cát có thảm thực vật
- Cồn cát trơ trụi: thường có độ cao thấp hơn và không bền vững.
- Motu: thường hình thành ở phía có gió ở mặt bằng rạn phía trong của rạn san hô vòng - nơi trầm tích do các con sóng theo một phương duy nhất mang đến lắng đọng lại.
- Cồn đá cuội ("shingle cay"): do bão hình thành ở phía dưới gió của mặt bằng rạn. Không phổ biến.
- Cồn thực vật ngập mặn ("mangrove cay"): hình thành do thực vật ngập mặn xâm chiếm các vùng nước nông.
- Cồn thực vật ngập mặn có gờ cát ở phía có gió
- Cồn thực vật ngập mặn thấp và có thảm thực vật
- Rạn san hô nâng (đảo đá vôi).
Danh sách thành phố Ai Cập

Ai Cập là một quốc gia có hệ thống đô thị và thành phố đa dạng. Đây là quốc gia có tỉ lệ đô thị hoá khá cao (số dân đô thị chiếm 51,5%). Dải đô thị của Ai Cập phần lớn tập trung trong thung lũng sông Nile, ven biển. 
Danh sách những thành phố và thị trấn quan trọng nhất và lớn nhất ở Ai Cập: 

== Xem thêm ==
- Danh sách các thành phố ở châu Á
Danh sách thành phố El Salvador

Đây danh sách các thành phố và thị trấn ở El Salvador.

- Acajutla
- Ahuachapán
- Chalatenango
- Cojutepeque
- Nejapa
- La Unión
- San Miguel
- San Salvador (thủ đô)
- Santa Tecla
- San Vicente
- Santa Ana
- Sonsonate
- Soyapango
- Tacuba
- Usulután

==Xem thêm==
- Danh sách thành phố theo quốc gia
- Địa lý El Salvador
Danh sách thành phố Guinea Xích Đạo

==Thành phố khác==
- Acalayong
- Bolondo
- Moca
- San Antonio de Palé
Danh sách thành phố Eritrea

Danh sách các thành phố ở Eritrea theo số dân, bao gồm các làng mạc trên 5.000 người.
Danh sách thành phố tại Estonia

<nowiki>*</nowiki> the town does not constitute its own municipality, but has instead united with a parish.
Sân bay Graz

Sân bay Graz cũng gọi là Thalerhof, phục vụ Graz, Áo.

== Vị trí và các đường cất hạ cánh ==
- Vị trí: 46°59´37"N 15°26´24"E
- Độ cao so với mực nước biển: 337 m
- Đường băng: 17/35 (HDG 348), 3000x45 m, Asphalt

== Giao thông ==
Sân bay này nằm gần nhà ga xe lửa Flughafen Graz-Feldkirchen (đi bộ mất 4 phút), tuyến xe lửa giữa Graz và Spielfeld-Straß. Thời gian đi từ nhà ga xe lửa chính của Graz đến sân bay mất 12 phút bằng tàu lửa địa phương.

== Lịch sử ==
Sân bay này được bắt đầu xây năm 1913 với việc xây dựng một đường bằng bằng cỏ và những nhà để máy bay đầu tiên. Chuyến bay đầu tiên tại sân bay này vào năm 1914. Chuyến bay nội địa chở khách đầu tiên ở Áo năm 1925 phục vụ tuyến Viên-Graz-Klagenfurt. Năm 1937 việc xây dựng nhà ga hành khách bắt đầu do lượng khách tăng. Sau chiến tranh thế giới thứ hai, Áo bị cấm sở hữu một độ bay dân sự và quân sự. Sau khi Áo mở cửa vùng trời năm 1951, một đường băng bằng bê tông dài 1500 m được xây dựng, năm 1960 đường băng này được kéo dài thành 2000 m. Mạng lưới các tuyến bay phát triển và chuyến bay quốc tế đầu tiên bắt đầu năm 1966 với tuyến đi Frankfurt. Năm 1969 đường băng được kéo dài thành 2500 m. Năm 1981, máy bay Concorde hạ cánh tại đây và năm 1984. 10 năm sau, một nhà ga với công suất tối đa 750.000 khách đã được xây dựng. Năm 1998, đường băng được kéo dài thành 3000 m.

Đầu thế kỷ 21, số khách/năm đã vượt mức 750.000 và năm 2004 đã đạt mức dưới 900.000 khách. Nhà ga đã được mở rộng năm 2003 và một nhà ga hành khách mới được xây năm 2005.

== Lịch bay mùa hè 2008 ==
- Austrian Airlines
- Austrian Arrows (Düsseldorf, Linz, Wien)
- InterSky (Berlin-Tempelhof, Friedrichshafen)
- Lufthansa (Frankfurt)
- Augsburg Airways (Munich)
- Contact Air (Stuttgart)
- Eurowings (Frankfurt)
- Niki (Palma de Mallorca)
- Robin Hood Aviation (Zürich)
- Ryanair (Barcelona-Girona, London-Stansted)
- Welcome Air (Gothenburg-Landvetter, Hannover, Innsbruck, Kristiansand, Stavanger)
- TUIfly (Cologne/Bonn)

== Charter flight hè 2008 ==
- Adria Airways (Lubjana, Preveza)
- Aegean Airlines (Rhodi)
- Air Baltic (Riga)
- Austrian Airlines
- Lauda Air (Antalya, Chania, Corfù, Dalaman, Funchal, Heraklion, Hurghada, Karphatos, Kos, Las Palmas, Monastir, Palma de Mallorca, Rhodi, Samos, Sharm el Sheikh, Tenerife, Thessaloniki, Tunis, Zakynthos)
- Austrian Arrows (Calvi, Kefalonia, Lamezia Terme, Lemnos, Naxos, Naples, Preveza, Skiathos, Tortolì)
- Croatia Airlines (Brac)
- Eurocypria (Larnaca)
- Freebird (Antalya)
- InterSky (Split)
- Karthago Airlines (Tunis)
- Koral Blue Airlines (Hurghada, Sharm el Sheikh)
- Montenegro Airlines (Podgorica)
- Niki (Antalya, Heraklion, Ibiza, Rhodi)
- SunExpress (Antalya)
- Tunis Air (Monastir)
- Viking Airlines (Heraklion)
- Welcome Air (Olbia)

== Liên kết ngoài ==
- Graz Airport
Dĩn

Dĩn (còn gọi là dãn, bọ mát) là những côn trùng nhỏ li ti, có cánh, thường sống ở những vùng cây cối râm rạp, ẩm thấp. Dĩn có nhiều loài, trong đó có một loài hút máu người và súc vật (chỉ dĩn cái mới hút máu). Do dĩn nhỏ nên thường chỉ nhìn thấy chúng sau khi chúng đã hút no máu. Khi dĩn hút máu người, chúng để lại vết đốt sưng, ngứa và có thể nhiễm trùng.
==Đặc điểm==
Dĩn chích đốt mồi bất cứ lúc nào, ban ngày cũng như ban đêm. Vì có vòi ngắn nên nó không chích đốt được xuyên qua quần áo; thường thấy bay thành đám quanh đầu và chích đốt vào mặt. Các phần khác của cơ thể không được che phủ bởi quần áo cũng có thể dễ bị loài dĩn chích đốt. Phần lớn các dĩn đều có tập tính ưa chích đốt mồi ngoài nhà và thường gây mối phiền hà, khó chịu cho con người. Do có kích thước nhỏ nên loài dĩn chích đốt có thể dễ dàng chui qua các loại màn ngủ thông thường.

Dĩn có khả năng truyền bệnh Mansonellosis rất hiếm gặp và thường không có biểu hiện triệu chứng lâm sàng. Vai trò truyền bệnh của nó đang được các nhà khoa học nghiên cứu nhưng hiện nay hoạt động chích đốt mồi của chúng gây phiền hà cho sinh hoạt của con người. Để phòng tránh dĩn bay thành đám quanh đầu, chích đốt máu, gây phiền hà; cần gội đầu, tắm rửa vệ sinh hàng ngày, không ở trần khi ra ngoài nhà, có thể dùng các loại hóa chất xua côn trùng thông thường nếu có hoạt động ở ngoài trời ở những nơi có nhiều loài dĩn hoạt động.
Danh sách thành phố Gabon

- Akok
- Bakoumba
- Batouala
- Bifoun
- Bitam
- Bongoville
- Booué
- Cocobeach
- Ekata
- Franceville
- Gamba
- Kango
- Koulamoutou
- Lalara
- Lambaréné
- Lastoursville
- Leconi
- Libreville (thủ đô)
- Makokou
- Mayumba
- Mékambo
- Minvoul
- Mitzic
- Moanda
- Momo
- Mouila
- Mounana
- Ndjole
- Nkolabona
- Ntoum
- Okandja
- Omboué
- Owendo
- Oyem
- Petit Loango
- Point Denis
- Port-Gentil
- Sette Cama
- Tchibanga
- Zoula
Danh sách thành phố Gruzia

==Thành phố tương lai==
Kế hoạch xây Lazica, một thành phố mới đã được tổng thống Gruzia Mikheil Saakashvili công bố ngày 4 tháng 12 năm 2011. Công tác xây dựng sẽ bắt đầu năm in 2012.
Danh sách thành phố Grenada

- Gouyave http://www.gogouyave.com/
- Grenville
- Saint David's
- Saint George's
- Sauteurs
- Victoria
- Hillsborough
- Belmont
- Grand Roy
- Calivigny
- Tivoli
- Marquis
- Paradise
- Willis
Sân bay Ängelholm-Helsingborg

Sân bay Ängelholm-Helsingborg , tọa lạc cách Helsingborg 34 km và cách Ängelholm 7 km ở Thụy Điển.

Sân bay Ängelholm-Helsingborg là sân bay lớn thứ ba của phía Nam Thụy Điển (Götaland) và lớn thứ 10 quốc gia này. Năm 2005, sân bay này đã phục vụ khoảng 370.000 khách 

== Các hãng hàng không và các điểm đến ==
- Air Europa (Las Palmas [theo mùa])
- Gotlandsflyg, operated by Avitrans Nordic (Visby)
- Kullaflyg, operated by Golden Air (Sân bay Visby [theo mùa], Sân bay Stockholm-Bromma, Mora [theo mùa])
- Scandinavian Airlines (Sân bay Stockholm-Arlanda)
- TUIfly Nordic (Larnaca International Airport [theo mùa], Sân bay Palma de Mallorca [theo mùa])

== Xem thêm ==
- Chuyến bay Linjeflyg 277

==Liên kết ngoài==
- Trang mạng chính thức
Danh sách địa điểm ở Guatemala

Danh sách những địa điểm ở Guatemala:

== Thànn phố hiện đại và thị trấn quan trọng==
Dân số theo điều tra năm 2002.

== Thành phố cổ đã bị đổ nát==
- Aguateca
- Cancuen
- Dos Pilas
- El Baul
- Gumarcaj
- Iximche
- Kaminaljuyu
- Machaquila
- El Mirador
- La Joyanca
- Mixco Viejo
- Naranjo
- Nakbé
- Piedras Negras
- Quirigua
- Tikal
- Zapote Bobal

== Đặc điểm tự nhiện ==
- Biển Caribe
- Đại Tây Dương
- Volcán de Agua
- Volcán de Fuego

== Xem thêm ==
- Danh sách vườn quốc gia ở Guatemala
Shane McMahon

Shane McMahon (sinh ngày 15 tháng 1 năm 1970) là con trai trưởng của Vince McMahon, là Phó Ban Điều hành về Truyền thông Toàn cầu và là người đại diện SmackDown. Anh cũng là một đô vật khi cần thiết trong các cốt truyện thù hận giữa gia đình McMahon với một đô vật trong công ty và anh cũng đã có một vài kịch bản cho anh đối đầu với người cha Mr. McMahon.

== Trong đô vật ==
- Finishing moves
- "Coast to Coast" (Corner-to-corner front missile dropkick, usually driving a garbage can into the face of the opponent)
- "Leap of Faith" (Diving elbow drop, sometimes to the outside of the ring)
- Signature moves
- Boston crab
- Bronco buster – parodied from X-Pac
- Camel clutch
- Elbow drop
- Float-over DDT
- Inverted facelock neckbreaker
- Low blow
- "Shane O' Shuffle" (Three left-handed jabs followed by a right-handed punch) – parodied from Rocky Johnson
- Sharpshooter
- Shooting star press, sometimes with a chair in the opponent's body or chest
- Wrestlers managed
- The Rock
- Mean Street Posse (Joey Abs, Pete Gas và Rodney)
- Big Show
- Edge and Christian
- Chris Benoit
- Kurt Angle
- Booker T
- Umaga
- Nicknames
- "Shane-O-Mac"
- "The Boy Wonder"
- "Simba"
- "The Crown Prince (of WWE)"
- "The Demon Seed"
- "The Giant Killer"
- "The Prodigal Son"
- Entrance themes
- "P.M.S. (Pretty Mean Sistas)" by Jim Johnston (ngày 2 tháng 8 năm 1998; used for debut as "Sunday Night Heat" commentator)
- "Production Music - Techno" (1998–99)
- "Brawl for All" by Jim Johnston (ngày 21 tháng 12 năm 1998; used for his debut match)
- "No Chance in Hell" by Jim Johnston (1999–2001; used while a part of The Corporation)
- "Corporate Ministry" by Jim Johnston (1999; used as leader of the Corporate Ministry)
- "Here Comes the Money" by Naughty by Nature (ngày 29 tháng 4 năm 2001–nay)

== Các chức vô địch và danh hiệu ==
- Pro Wrestling Illustrated
- Feud of the Year (2001)
- Rookie of the Year (1999)
- PWI ranked him No. 245 of the 500 top singles wrestlers in the PWI 500 in 1999
- World Wrestling Federation
- WWF European Championship (1 time)
- WWF Hardcore Championship (1 time)
- Wrestling Observer Newsletter
- Worst Feud of the Year (2006)
- World Wrestling Entertainment
- WWE Smackdown! Tag Team Championship

== Các danh hiệu nghề nghiệp ==
- 1989–1990s – WWF referee
- 1993 – WWF's television production, sales, marketing, and international business development divisions
- 1998 – Helped form the company's digital media department and launched WWF.com (now known as WWE.com), a site that has more than fifteen million visitors a month
- 2003–2010 – Executive Vice President of WWE Global Media, overseeing international TV distribution, live event bookings, digital media, consumer products and publishing
- 2010–nay – Chairman and principal executive officer of YOU on Demand Holdings, Inc. (Formerly China Broadband Inc.); was also Chief Executive Officer before relinquishing the position in July 2013

== Liên kết ngoài ==
- Online World of Wrestling profile
Danh sách thành phố Ghana

Danh sách thành thị Ghana.
Danh sách thành phố Guinée

Đây danh sách các thành phố và thị trấn ở Guinée.

- Beyla
- Boffa
- Boké
- Conakry (thủ đô)
- Coyah
- Dabola
- Dalaba
- Dinguiraye
- Dubréka
- Faranah
- Forécariah
- Fria
- Gaoual
- Guéckédou
- Kankan
- Kérouané
- Kindia
- Kissidougou
- Koubia
- Koundara
- Kouroussa
- Labé
- Lélouma
- Lola
- Macenta
- Mandiana
- Mali
- Mamou
- Nzérékoré
- Pita
- Siguiri
- Télimélé
- Timbo
- Tougué
- Yomou
Danh sách thành phố Guiné-Bissau

Đây danh sách các thành phố ở Guiné-Bissau xếp theo dân số, bao gồm các làng mạc có trên 5.000 người.

==Làng mạc khác==
- Boe
- Tombali
Danh sách thành phố Guyana

- Adventure
- Aishalton
- Anna Regina
- Annai
- Apoteri
- Arakaka
- Arimu Mine
- Baramita
- Bartica
- Biloku
- Blairmont
- Buxton
- Catherinas Lust
- Charity
- Corriverton
- Dadanawa
- Enmore
- Enterprise
- Everton
- Fort Washington
- Georgetown
- Good Hope
- Helena
- Holmia
- Hope
- Hosororo
- Hyde Park
- Imbaimadai
- Isherton
- Issano
- Isseneru
- Ituni
- Kalkuni
- Kamarang
- Kamikusa
- Kangaruma
- Kartuni
- Keweigek
- Koriabo
- Kurupakari
- Kwakwani
- Leonora
- Lethem
- Linden
- Mabaruma
- Mahaica
- Mahaicony
- Mahdia
- Makouria
- Mara
- Matthew's Ridge
- Morawhanna
- Moruca
- New Amsterdam
- New Found Out
- Non Pariel
- Orealla
- Orinduik
- Paradise
- Parika
- Peters Mine
- Pickersgill
- Port Kaituma
- Port Mourant
- Potaro Landing
- Rockstone
- Rose Hall
- Rosignol
- Saveretik
- Schoon Ord
- Spring Garden
- Suddie
- Surama
- Takama
- Three Friends
- Towakaima
- Tumatumari
- Tumereng
- Uitvlugt
- Vreed en Hoop
- Wandaik
- Wichabai
Danh sách thành phố Haiti

Đây danh sách các thành phố ở Haïti. Những thành phố này có tên bằng tiếng Pháp, với Kréyòl ở trong ngoặc đơn.

- Bombardopolis - Một thị trấn lớn như một thành phố
- Cap-Haïtien ("Okap" or "Kap Ayisyen") - Thành phố lớn thứ nhì, dân số 122.700
- Carrefour dân số 408.000
- Cavaellon- Một thị xã được xem như một thành phố
- Croix-des-Bouquets
- Delmas
- Dessalines
- Fort Liberté (Còn gọi là 'Bahaya')
- Grand Goâve
- Gonaïves ("Gonayiv") dân số 104.825
- Hinche ("Ench") 50.000
- Jacmel ("Jakmèl") 15.000
- Jérémie ("Jeremi") 31.000
- Léogane
- Les Cayes ("Okay") 45.904
- Marmelade
- Miragoane
- Mirebalais
- Montrouis
- Môle Saint-Nicolas ("Mòlsennikola" hay "Omòl")
- Petit Goâve
- Port-au-Prince ("Pòtoprens") - là thủ đô và là thành phố lớn nhất, với dân số 1.082.800 người
- Port-de-Paix ("Pòdepè" hay "Pòdpè")
- Saint-Marc

== Tham khảo ==
- Thành phố lớn ở Haïti
Chi Địa hoàng

Chi Địa hoàng (danh pháp khoa học: Rehmannia) là một chi của 7-8 loài thực vật có hoa trong bộ Hoa môi (Lamiales), bản địa Trung Quốc và Nhật Bản.

Đôi khi người ta còn gọi các loài trong chi này là mao địa hoàng Trung Hoa do sự tương tự ở bề ngoài của chúng với các loài trong chi Mao địa hoàng ("Digitalis"). Các loài trong chi "Rehmannia" là các loại cây thảo mộc sống lâu năm. Chúng có hoa lớn và được trồng làm cây cảnh trong vườn tại châu Âu và Bắc Mỹ, cũng như được sử dụng trong y học tại châu Á. Loài địa hoàng ("Rehmannia glutinosa") được sử dụng như là một loại dược thảo để điều trị một số chứng bệnh, như bệnh thiếu máu, chóng mặt và táo bón. Các loài trong chi "Rehmannia" chứa các vitamin A, B, C và D cũng như một số hợp chất có ích khác.

==Từ nguyên==
"Rehmannia" đặt theo tên của Joseph Rehmann (1788–1831), một bác sĩ tại Sankt-Peterburg.

Tên gọi "Rehmannia" cũng được đặt cho một chi cúc đá (Ammonoidea) thuộc họ Reineckeidae sinh sống trong kỷ Jura.

==Phân loại==
Chi này đã từng được đặt trong họ Huyền sâm (Scrophulariaceae) hay họ Tai voi (Gesneriaceae) ở một số phân loại cũ. Vị trí hiện tại của chi này là không chắc chắn; nó không thuộc về cả họ Huyền sâm nghĩa hẹp ("sensu stricto") lẫn họ Mã đề (Plantaginaceae) nghĩa rộng ("sensu lato", là họ mà nhiều loài trước đây được đặt trong họ Huyền sâm nay đã chuyển sang), mà cũng dường như không thuộc về bất kỳ nhánh chính nào trong bộ Hoa môi. Các nghiên cứu phân tử cho rằng nó có quan hệ họ hàng gần gũi (nhưng yếu) với các chi "Phryma", "Paulownia", "Lancea" và "Mazus", là các chi đã từng được đặt trong họ Thấu cốt thảo (Phrymaceae), cũng như các chi của họ Orobanchaceae. Trong phân tích phát sinh chủng loài hạn hẹp hơn, "Rehmannia" có liên quan với "Oreosolen", trước đây được đặt trong nhánh Scrophulariaceae "sensu stricto". Gần đây, các tác giả Zhi Xia, Yin-Zheng Wang và James F. Smith trong bài báo đăng trên "American Journal of Botany" năm 2009 đã xếp chi này vào họ Cỏ chổi (Orobanchaceae) do các kết quả phân tích của họ cho thấy chi này và chi "Triaenophora" cùng nhau là nhóm có quan hệ chị em với chi "Lindenbergia" và nhóm các loài ký sinh của họ Cỏ chổi. APG IV năm 2016 công nhận nó thuộc họ Cỏ chổi, làm cho nó thuộc về số ít các chi của họ này - cùng với "Lindenbergia" - không là ký sinh của họ Cỏ chổi.

==Các loài==
Danh sách các loài được công nhận lấy theo Plants of the World Online:
- "Rehmannia chingii" : Trung Quốc (An Huy, Chiết Giang, Giang Tây).
- "Rehmannia chrysantha" : Trung Quốc (Nội Mông).
- "Rehmannia glutinosa" (đồng nghĩa: "Rehmannia chinensis"): Miền đông Trung Quốc. Du nhập vào bán đảo Triều Tiên và Việt Nam.
- "Rehmannia henryi" : Trung Quốc (Hồ Bắc).
- "Rehmannia japonica" : Nhật Bản (miền trung Honshu).
- "Rehmannia piasezkii" (đồng nghĩa: "Rehmannia elata" - "Flora of China" coi là loài tách biệt): Trung Quốc (Hồ Bắc, Thiểm Tây).
- "Rehmannia solanifolia" : Trung Quốc (Tứ Xuyên).

==Liên kết ngoài==
- Quần thực vật Trung Hoa: "Rehmannia"
Dương Trí Trạch

Dương Trí Trạch (chữ Hán: 楊致澤, 1586-1662) là quan nhà Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam.

== Sự nghiệp==
Dương Trí Trạch người làng Bát Trạc, huyện Thiên Lộc, Hà Tĩnh, Việt Nam. Năm 1619, Dương Trí Trạch đỗ đồng tiến sĩ lúc 34 tuổi.

Năm 1630 ông phụng mệnh đi sứ nhà Minh, khi trở về được thăng làm Bồi tụng.

Năm 1644, ông làm đốc thị cùng Tây quận công Trịnh Tạc đi đánh họ Mạc ở Cao Bằng, bắt được dư Đảng nhà Mạc.

Năm 1653 ông được thăng làm Thượng thư bộ Lễ, kiêm thị độc Viện hàn lâm, tước "Dực vận tán trị công thần, Bạt quận công".

Từ khi nhà Lê trung hưng đã tổ chức 25 khoa thi nhưng chưa có bia đề tên. Dương Trí Trạch đã thực hiện việc khắc tên các tiến sĩ 25 khoa này vào bia đá. Khi làm xong việc, ông được vào phủ chúa làm Tham tụng, sau đó thăng làm Thượng thư bộ Hộ, thêm chức Thiếu bảo.

Năm 1661 vì tuổi cao sức yếu, ông xin về hưu. Năm sau (1662), ông mất, thọ 77 tuổi, được truy tặng là "Thái tể".

==Nhận định ==
Sử gia Phan Huy Chú nhận định về ông như sau:

== Xem thêm ==
- Trịnh Tạc
- Lê Thần Tông
- Đặng Thế Khoa

== Tham khảo ==
- Phan Huy Chú (2008), "Lịch triều hiến chương loại chí, tập 1", Nhà xuất bản Giáo dục

==Liên kết ngoài==
- Tuổi Tuất với Danh nhân Việt Nam
Chi Tô liên

Chi Tô liên (danh pháp khoa học: Torenia) là một chi thực vật trong họ Lữ đằng (Linderniaceae). Một vài loài trong chi này mới được du nhập vào Việt Nam trong thời gian gần đây, được trồng như cây cảnh trong vườn. Các tên gọi chung như tô liên, cỏ hồ điệp, cỏ bướm.

==Danh sách loài==
Danh sách 51 loài dưới đây lấy theo Fischer "et al." (2013).
- "Torenia asiatica" L.
- "Torenia benthamiana" Hance
- "Torenia biniflora" T. L. Chin & D. Y. Hong
- "Torenia chevalieri"
- "Torenia concolor"
- "Torenia cordata"
- "Torenia cordifolia"
- "Torenia courtallensis"
- "Torenia cyrtandriflora"
- "Torenia daubyi"
- "Torenia diffusa"
- "Torenia dinklagei"
- "Torenia flava"
- "Torenia fordii"
- "Torenia fournieri" Linden ex E. Fourn.
- "Torenia hayatae"
- "Torenia hirsutissima"
- "Torenia indica"
- "Torenia laotica"
- "Torenia manii"
- "Torenia pierreana"
- "Torenia poilanei"
- "Torenia ranongensis"
- "Torenia scandens"
- "Torenia siamensis"
- "Torenia silvicola"
- "Torenia stolonifera"
- "Torenia thailandica"
- "Torenia thorelii"
- "Torenia thouarsii"
- "Torenia travancorica"
- "Torenia vientianica"
- "Torenia violacea"
- Nhóm "Torenia crustacea"
- "Torenia blancoi"
- "Torenia bonatii"
- "Torenia cambodgiana"
- "Torenia crenata"
- "Torenia crustacea"
- "Torenia davidii"
- "Torenia dictyophora"
- "Torenia grandiflora"
- "Torenia molluginoides"
- "Torenia oblonga"
- "Torenia perennans"
- "Torenia philcoxii"
- "Torenia pierreanoides"
- "Torenia pterogona"
- "Torenia spathacea"
- "Torenia subconnivens"
- "Torenia udawnensis"
- "Torenia umbellata"

==Tham khảo==
- http://biopl-a-181.plantbio.cornell.edu/
- http://www.mobot.org/MOBOT/Research/APweb/ Site oficial
- http://www.ppp-index.de/
- Botánica sistemática
Sân bay Limbang

Sân bay Limbang là một sân bay ở Limbang, Malaysia . Sân bay cách thành phố 4,8 km. Sân bay này được mở cửa ngày 14 tháng 7 năm 2004 và có năng lực phục vụ 250.000 khách mỗi năm. Sân bay này có thể đón máy bay Fokker 50. Năm 2005, đã có 105.652 lượt khách thông qua sân bay này với 5490 lượt chuyến bay.

==Các hãng hàng không và các điểm đến==
- Malaysia Airlines
- MASwings (Kota Kinabalu, Lawas, Miri)

==Tham khảo==
- Website chính thức
- Các điểm đến Limbang
Sân bay Sultan Azlan Shah

Sân bay Sultan Azlan Shah là một sân bay phục vụ Ipoh, Malaysia.

==Các hãng hàng không và các điểm đến==
- Jatayu Airlines (Jakarta)
- Kartika Airlines (Medan)

== Liên kết ngoài ==
- Trang web chính thức
- Điểm đến từ Ipoh
Park Chae-rim

Chae Rim (nguyên danh Park Chae Rim / Phác Thái Lâm, tiếng Hàn: 박채림, sinh ngày 28 tháng 3 năm 1979) là một nữ diễn viên Hàn Quốc.

== Sự nghiệp ==
Chae Rim ra mắt lần đầu vào năm 1994. Cô diễn trong nhiều phim truyền hình và trở nên nổi tiếng với vai diễn trong các bộ phim "Tình yêu trong sáng" và "Mùa xuân của Đạt Tử" trong thập niên 2000. Danh tiếng của cô lan rộng và trở thành ngôi sao của Làn sóng Hàn Quốc tại Trung Quốc và Đài Loan qua nhiều bộ phim đóng tại đây.

Chae Rim cũng đồng dẫn chương trình "Music Camp" của đài MBC từ năm 1999 đến năm 2000. Năm 2010, cô quay về màn ảnh nhỏ trong chương trình "Oh! My Lady" chung với nam ca sĩ Siwon của nhóm nhạc Super Junior. Đây là một phim hài lãng mạn về một ngôi sao hàng đầu sống cùng một nữ quản lý 35 tuổi đang cố kiếm tiền để giành quyền nuôi con tại tòa.

== Đời tư ==
Chae Rim kết hôn với ca sĩ Lee Seung-Hwan vào ngày 24 tháng 5 năm 2003. Ngày 31 tháng 3 năm 2006, công ty quản lý Cloud Fish của Lee ra thông báo về việc ly hôn của vợ chồng Chae Rim, theo đó hai người đã ly thân từ tháng 12 năm 2005 do sự khác biệt về tính cách.

Năm 2014, cô kết hôn với một diễn viên Trung Quốc tên Cao Tử Kỳ (1981). Đám cưới được tổ chức ở cả Trung Quốc, Hàn Quốc, lần lượt vào các ngày 14 và 23/10.

== Các phim đã tham gia ==
- Truyền hình:
- "Oh My Lady" (SBS, 2010) với Choi Siwon
- "Good Job" (MBC, 2009) với Um Ki-joon
- "Powerful Opponents" (KBS2, 2008)
- "My Bratty Princess 2" - Công chúa bướng bỉnh 2 (Trung Quốc, 2008)
- "Dal Ja's Spring" (KBS2, 2007)
- "Kang Xi Mi Shi as He She Li" (BTV, 2006)
- "Lost City in Snow Heaven" (2006, cameo)
- "Princess Sheng Ping" - Túy đả kim chi (Trung Quốc, 2005) với Trương Gia Huy
- "Warriors of the Yang Clan" - Dương Môn Hổ Tướng (2004) với Tô Hữu Bằng
- "Oh! Pil Seung And Bong Soon Young" (KBS2, 2004)
- "Love at The Aegean Sea" - "Tình trong biển tình", (CTS, 2004) với Tô Hữu Bằng
- "On the Prairie" (KBS2, 2003)
- "We Are Dating Now" (SBS, 2002)
- "Four Sisters" - "Bốn chị em gái" (MBC, 2001)
- "Cheers For The Women" (SBS, 2000)
- "All About Eve" - "Tình yêu trong sáng" (MBC, 2000) với Jang Dong Gun
- "Air Force" (MBC, 2000)
- "I'm Still Loving You" - Em mãi yêu anh (MBC, 1999) với Kam Woo-sung
- "Kaist" (SBS, 1999)
- "Lost One’s Way" / "The Song of Hope" (1999)
- "Shy Lover" (MBC, 1998)
- "Jump" (1998) (phim hài tình huống)
- "As We Live Our Lives" - sahl da bo myun (KBS, 1998)
- "My Mother's Daughters" - umma eul ddal (SBS, 1998)
- "Ban Buhl Ee" (MBC, 1997)
- "A Daughter's Choice" - ddal eul sun taek (MBC, 1996)
- "Journey" - gal chae (1994)
- "Warm River" (1994)

== Giải thưởng ==
- 2007 KBS Drama Awards: Nữ diễn viên xuất sắc nhất ("Dal-ja's Spring")
- 2007 China BQ Awards: Sao Châu Á được yêu thích nhất
- 2006 China Annual Golden TVS Awards: Sao quốc tế ảnh hưởng nhất
- 2000 SBS Drama Awards: Ảnh hưởng
- 1999 MBC Drama Awards: Ảnh hưởng
- 1999 MBC Drama Awards: Cặp đôi đẹp nhất
- 1999 Baeksang Arts Awards: Diễn viên truyền hình mới xuất sắc ("I'm Still Loving You")
- 1998 MBC Drama Awards: Diễn viên mới xuất sắc
Sân bay Batu Berendam

Sân bay Batu Berendam là một sân bay phục vụ Malacca (Melaka) ở Malaysia.

Sân bay chiếm một diện tích 141 mẫu. Đường băng của sân bay hiện dài 1372 m, không thể tiếp nhận các tàu bay lớn. Ngày 1 tháng 4 năm 2006, lễ khởi công nâng cấp đã được tiến hành và hoàn thành sau 30 tháng. Đường băng có kích thước 2045m x 45 m, có thể đón các loại máy bay tầm trung như Boeing 737 và Airbus A320. Tòa nhà ga hành khách hiện tại sẽ được hoàn toàn tháo bỏ và thay bằng một nhà ga rộng 7000 m² trang bị theo tiêu chuẩn quốc tế. Đài kiểm soát không lưu cũng được thay thế với nhiều trang thiết bị hiện đại. Sân bay này cũng sẽ được trang bị đèn phục vụ các chuyến bay đêm và bay trong điều kiện thời tiết xấu. Sân bay này hiện đang được Học viện Bay Malaysia sử dụng làm căn cứ. Năm 2008, đã có 23 751 lươt khách thông qua.

== Liên kết ngoài ==
- Batu Berendam Airport, Malacca at Malaysia Airports Holdings Berhad
- EZineer - A forum with regular updates on Expansion work progress
Túy đả kim chi

Túy đả kim chi (tiếng Trung: 新醉打金枝, bính âm: "Xīn Zuì Dǎ Jīn Zhī"; tiếng Anh: "Princess Sheng Ping"; tiếng Việt: "Tân túy đả kim chi") là một bộ phim truyền hình của Hồng Kông - Trung Quốc sản xuất.

Tại Việt Nam, được trình chiếu trên kênh VTV1 - Đài Truyền hình Việt Nam vào lúc 17h00 tất cả các ngày trong tuần.

Nội dung phim kể về một câu chuyện tình yêu dân gian vào thời nhà Đường giữa nàng Công chúa Thăng Bình (do Chae Rim đóng) với chàng công tử Quách Ái (do Trương Gia Huy thủ vai) - con trai của vị tướng xuất chúng Quách Tử Nghi.

==Nội dung==
"Tuý đả kim chi" kể về nàng công chúa Thăng Bình, tính tình ngay thẳng và có một sở thích đặc biệt là đá cầu. Trong một lần xuất cung tìm thần tượng Tần Phong, Thăng Bình gặp phải Quách Aí, con thứ sáu của Phần Dương Vương Quách Tử Nghi. Do hiểu lầm Thăng Bình và Quách Ái vô tình trở thành oan gia, đối thủ của nhau.

Tính tình vui vẻ, thích làm chim hạc vân du khắp nơi nhưng là con trai của Phần Dương Vương nên Quách Ái buộc phải vào "Thượng Võ Đường" chịu sự huấn luyện nghiêm khắc. Thăng Bình vì muốn quen với Tần Phong nên giấu thân phận, gia nhập "Thượng Võ Đường" và gây ra hàng loạt truyện cười tại nơi vẫn được xem là nơi thâm nghiêm của những người học võ. Thăng Bình rất yêu quý Tần Phong, nhưng vì Tần Phong đã sớm có hôn ước nên nàng đau khổ vô cùng. Dù có hiềm khích trước đó nhưng Quách Ái luôn theo an ủi Thăng Bình và những lời quan tâm, cử chỉ chăm sóc đã dần dần làm trái tim Thăng Bình rung động. Phải nhờ đến sự giúp đỡ của bạn bè, Quách Aí mới hiểu được tình cảm của Thăng Bình. Sau nhiều gian nan, vua Đại Tông mới ban cho Quách Ái - Thăng Bình được chỉ hôn.

Không ngờ sau khi kết hôn, Quách Ái tình cờ gặp lại hồng nhan tri kỷ Lạc Hà. Vô tình, Thăng Bình phát hiện ra một sự thật khủng khiếp, Lạc Hà chính là tay sai của Tú Văn, con riêng của vua Đại Tông đang rắp tâm soán ngôi, chiếm đoạt giang sơn. Quách Ái, Thăng Bình, Tần Phong, Phần Dương Vương... đã cùng nhau sợp sức vạch trần âm mưu của Tú Văn.

==Diễn viên==
- Chae Rim - công chúa Thăng Bình (Shengping)
- Trương Gia Huy (Nick Cheung) - Quách Ái (Guo Ai)
- Kiều Chấn Vũ - Tần Phong (Qin Feng)

==Khác==
Với sự tham gia của Chae Rim, "Tuý đả kim chi" từng gây cơn sốt trên màn ảnh nhỏ tại Trung Quốc, Hàn Quốc và là tâm điểm chú ý của báo chí trong một thời gian dài.

Để vào vai Thăng Bình thành công, Chae Rim đã mất rất nhiều tuần học tiếng, cũng như trang bị cho mình những kiến thức lịch sử cần thiết. Chae Rim tâm sự: "Trong cùng một đoàn làm phim, mà bạn không hiểu được bạn diễn của mình nói gì thì thật khó mà thể hiện hết được những điều mà đạo diễn yêu cầu. Chính vì thế tôi đã phải ra sức học tiếng Trung cũng như dùng vốn tiếng Anh của mình để có thể nhập vai thật tốt".
Bài toán đối ngẫu

Trong quy hoạch tuyến tính, bài toán gốc và bài toán đối ngẫu bổ sung cho nhau. Đáp số của bài này đồng thời là đáp số của bài kia.

== Cơ bản ==
Các bài toán quy hoạch tuyến tính là những bài toán tối ưu hóa trong đó hàm mục tiêu và các điều kiện chế ước đều là tuyến tính.

== Kiểu bài toán trong trường hợp tuyến tính ==
Trong bài toán gốc, hàm mục tiêu là một kết hợp tuyến tính của "n" biến số. Có "m" điều kiện chế ước, mỗi điều kiện đặt ra một mức giới hạn trên cho kết hợp tuyến tính của "n" biến số.
Mục tiêu là tối đa hóa giá trị của hàm mục tiêu với những điều kiện chế ước đặt ra. Một đáp số là một vector (một danh sách) của "n" giá trị cho phép đạt giá trị tối đa của hàm mục tiêu.

Trong bài toán đối ngẫu, hàm mục tiêu là một kết hợp tuyến tính của "m" giá trị vốn là "m" điều kiện chế ước trong bài toán gốc. Có "n" điều kiện chế ước đối ngẫu, mỗi cái đặt ra một giới hạn dưới cho một kết hợp tuyến tính của "m" biến số đối ngẫu.

== Nguyên lý đối ngẫu ==
Trong lý thuyết tối ưu hóa, nguyên lý đối ngẫu phát biểu rằng các bài toán tối ưu có thể xem từ cả hai phía, phía bài toán gốc và phía bài toán đối ngẫu.

== Định lý đối ngẫu ==
Định lý đối ngẫu phát biểu rằng trong trường hợp tuyến tính sẽ có một đồng trị tính toán trực tiếp giữa đáp số của bài toán gốc và đáp số của bài toán đối ngẫu.

Ví dụ về đồng trị này và cách tính được giới thiệu tại

== Trường hợp phi tuyến ==
Trong trường hợp quy hoạch phi tuyến tính, các điều kiện chế ước không nhất thiết phải tuyến tính. Tuy nhiên, nhiều nguyên lý chung vẫn được áp dụng.

Để đảm bảo rằng một bài toán phi tuyến tính có một giá trị cực đại toàn cục duy nhất, thông thường người ta sắp xếp theo một tiêu chí đơn giản hóa chẳng hạn như độ lồi. Nếu độ cong của các điều kiện chế ước và của hàm mục tiêu được xem như miền thực hiện ("feasible region") luôn lồi, thì sẽ có giá trị tối ưu toàn cục duy nhất.

Đây chính là ý nghĩa của điều kiện Karush-Kuhn-Tucker. Họ cho trước những điều kiện đủ dựa trên độ lồi để xác định bài toán quy hoạch phi tuyến tính có giá trị tối ưu toàn cục duy nhất. Có các điều kiện cần để cho có thể xác định hướng cho đáp án tối ưu. Một đáp án tối ưu có thể là một giá trị tối ưu cục bộ, chứ không nhất thiết phải là một giá trị tối ưu toàn cục.

== Tham khảo ==
- Dantzig, G.B., 1963. "Linear Programming and Extensions", Princeton University Press, Princeton, NJ.
- Gass, Saul I., IFORS' Operational Research Hall of Fame: Albert William Tucker, "International Transactions in Operational Research", Volume 11 Issue 2, Page 239 - tháng 3 năm 2004, doi:10.1111/j.1475-3995.2004.00455.x.
- Gass, Saul I., IFORS' Operational Research Hall of Fame: George B. Dantzig, "International Transactions in Operational Research", Volume 10 Issue 2 Page 191 - tháng 3 năm 2003, doi:10.1111/1475-3995.00403.
- Nering, E.D and Tucker, A.W., 1993, "Linear Programming and Related Problems", Academic Press, Boston, MA.
Kingman (rạn san hô)

Rạn san hô Kingman là một rạn san hô vòng đa phần chìm dưới nước và không có người ở. Nó nằm trong Bắc Thái Bình Dương khoảng nửa đường từ Quần đảo Hawaii và Samoa thuộc Mỹ tại toạ độ . Đây là rạn san hô cận bắc nhất của Quần đảo Line (Quần đảo Xích đạo) và nằm 65 km hướng bắc tây bắc Đảo san hô Palmyra, đảo gần nhất kế tiếp. Là một lãnh thổ chưa hợp nhất của Hoa Kỳ, rạn san hô được quản trị từ Washington, D.C. qua Hải quân Hoa Kỳ. Rạn vòng này không mở cửa cho công chúng. Tổng diện tích trong vành đai san hô (mà phần phía tây có độ sâu rất lớn) là 60 km². Chỉ có một dải đất khô nhỏ ở vành đai phía đông có diện tích ít hơn 0,01 km².

Rạn san hô Kingman được thuyền trưởng tàu "Betsey" là Edmund Fanning tìm thấy năm 1789 nhưng được đặt tên theo thuyền trưởng W. E. Kingman người tìm thấy nó lại vào năm 1853. Nó chính thức bị Hoa Kỳ thôn tính vào 10 tháng 5 năm 1922 khi Lorrin A. Thurston đọc tuyên cáo trên đảo, "xin tuyên cáo cho tất cả mọi người biết: vào ngày 10 tháng 5 năm 1922, người đại diện ký tên dưới đây, thuộc Công ty trách nhiệm hữu hạn Copra Đảo Palmyra đã đổ bộ từ thuyền máy Palmyra lên đảo vào ngày 10 tháng 5 năm 1922, chính thức chiếm quyền sử dụng rạn san hô có tên gọi là Rạn san hô Kingman nằm ở vị trí kinh tuyến 162 độ 18 phút tây và 6 độ 23 phút bắc thay mặt cho Hoa Kỳ và tuyên bố tương tự cho công ty vừa nói."

Rạn san hô Kingman nằm cách Honolulu 920 hải lý về phía nam. Có nhiều lúc chu vi đường bờ biển của rạn kéo dài đến 3 km. Nhưng vì điểm cao nhất của rạn chỉ khoảng một mét so với mặt biển nên hầu như lúc nào cũng ướt và bị sóng biển đập vào khiến rạn Kingman trở thành nơi nguy hiểm cho lưu thông thuyền bè. Rạn không có nguồn lợi thiên nhiên, không có cư dân và cũng không có hoạt động kinh tế nào cả.

Rạn san hô bao bọc một phần vụng biển sâu đến 74 mét là nơi được sử dụng vào năm 1937 và 1938 như trạm dừng giữa đường của tàu bay ("flying boat") thuộc hãng hàng không Pan American Airways từ Hawaii đi Samoa thuộc Mỹ. Năm 1937, Pan Am có kế hoạch neo tàu tên là "North Wind" (Bắc Phong) làm một trạm xăng dầu nổi tại Kingman và dùng rạn vòng này như trạm ghé qua cho các tàu bay trên đường đi New Zealand nhưng Pan Am bỏ ý định tìm hiểu về chi phí cần có để thực hiện kế hoạch này. Có thêm các mối quan tâm khác nữa là những cơ sở tiện nghi qua đêm không biết có đáp ứng được nhu cầu hay không trong trường hợp có sự cố về cơ khí. Kết quả là Pan Am chuyển sang Đảo Canton vào 18 tháng 5 năm 1939 và bắt đầu phục vụ đến New Zealand vào 12 tháng 7 năm 1940.

Vì mục đích thống kê, rạn Kingman được xếp vào nhóm các tiểu đảo xa của Hoa Kỳ.

== Liên kết ngoài ==
- http://www.janeresture.com/kingman_reef/index.htm
Sân bay quốc tế Rogue Valley Medford

Sân bay quốc tế Rogue Valley Medford là một sân bay công cộng nằm cách trung tâm Medford 5 km về phía Bắc ở Quận Jackson, Oregon, Hoa Kỳ. Ngoài phục vụ Hạt Jackson ra, sân bay này còn phục vụ các hạt lân cận ở Tây Nam Oregon. Cơ quan quản lý sân bay này là Cục hàng không Hạt Jackson.

== Trang thiết bị ==
Sân bay này có diện tích 989 mẫu và có một đường cất hạ cánh:
- Đường cất hạ cánh 14/32: 8.853 x 150 ft. (2.682 x 46 m), bề mặt: Asphalt

Sân bay này đang được nâng cấp với việc xây dựng mới một nhà ga rộng 100.000 ft vuông và một đài kiểm soát không lưu mới.
== Các hãng hàng không và các điểm đến ==
- Alaska Airlines
- Horizon Air (Eugene, Los Angeles, Portland (OR), Seattle/Tacoma)
- Allegiant Air (Las Vegas)
- Delta Air Lines
- Delta Connection operated by SkyWest (Salt Lake City)
- United Airlines
- United Express operated by SkyWest (Denver, Eugene, Portland (OR), San Francisco)
- US Airways
- US Airways Express operated by Mesa Airlines (Las Vegas, Phoenix)

== Liên kết ngoài ==
- Rogue Valley International-Medford Airport
Họ Hông

Họ Hông, tên khoa học Paulowniceae, là một họ thực vật có hoa thuộc Bộ Hoa môi ("Lamiales").

==Danh sách các chi==
Theo phân loại của NCBI cập nhật ngày 7 tháng 7 năm 2010, thì họ này đơn chi "Paulownia".

Theo Danh sách các loài thực vật cập nhật tháng 8 năm 2013, họ này gồm có 3 chi con:

- "Brandisia"
- "Paulownia"
- "Wightia"
Fort Worth, Texas

Fort Worth là thành phố lớn thứ năm của tiểu bang Texas và là thành phố lớn thứ 19 của Hoa Kỳ. Thành phố tọa lạc tại Bắc Texas, diện tích khoảng 300 dặm vuông (gần 777  km²) và là thủ phủ của Hạt Tarrant.

Theo ước tính của Cục Điều tra dân số Hoa Kỳ thì năm 2005 dân số của Forth Worth là 624.067 người. Thành phố này đã trở thành thành phố tăng trưởng nhanh nhất Mỹ do khí hậu ấm áp, nhiều cơ hội kinh doanh, chi phí sinh hoạt thấp, đất ngoại thành rộng. Thành phố này là trung tâm kinh tế và văn hóa lớn thứ hai của vùng đô thị Dallas–Fort Worth–Arlington, là vùng đô thị lớn thứ tư Hoa Kỳ với dân số 6 triệu trong 12 hạt.

Fort Worth được thành lập với ban đầu là một doanh trại quân đội năm 1849, được đặt tên theo tướng William Jenkins Worth. Ngày nay, thành phố này được miêu tả là lạc hậu và thoải mái không câu nệ so với hàng xóm của mình là Dallas. Được biết đến là ""Thành phố bò"" vì có gốc tích là trạm cuối vận chuyển súc vật, Fort Worth tự gán cho mình là "Nơi phía tây bắt đầu" và vẫn ca tụng di ản vùng phía tây của mình nhưng thành phố vẫn có ảnh hưởng mạnh mẽ của phía Nam.

==Liên kết ngoài==
=== Trang chủ ===
- City of Fort Worth
- Fort Worth Convention and Visitors Bureau
- Downtown Fort Worth
- Fort Worth Business Directory

=== Danh sách ===
- Fort Worth... The Way We Were
- Fort Worth Library Digital Archives
- W.D. Smith Commercial Photography
- The Reeder Children's Theatre Presents... Memories of Fort Worth's Reeder School
- Time Frames Online. University of Texas Arlington Library Special Collections
Sân bay quốc tế Del Rio

Sân bay quốc tế Del Rio là một sân bay công cộng tọa lạc ngay phía tây Del Rio, Texas. Sân bay này có một đường băng dài 1524 m. Sân bay này chủ yếu được sử dụng cho hàng không chuyên dụng và cũng được các hãng hàng không thương mại sử dụng.

==Các hãng hàng không==
- Continental Airlines
- Continental Connection cung cấp bởi hãng Colgan Air (Houston-Intercontinental)

==Liên kết ngoài==
- City of Del Rio: Airport Page
Sân bay quốc tế Midland

Sân bay quốc tế Midland là một sân bay thương mại tọa lạc 12,9 km về phía Tây Nam của thành phố Midland và Đông Bắc của thành phố Odessa ở Hạt Midland, Texas. Kể từ năm 1991, đây là trụ sở của Commemorative Air Force. Sân bay này có 4 đường băng. Có 3 hãng hàng không hoạt động tại đây nhưng phần lớn là commuter jet service.

==Các hãng hàng không==
- American Airlines
- American Eagle (Dallas/Fort Worth)
- Continental Airlines
- Continental Express cung cấp bởi Chautauqua Airlines (Houston-Intercontinental)
- Continental Express cung cấp bởi ExpressJet Airlines (Houston-Intercontinental)
- Southwest Airlines (Albuquerque, Austin, Dallas-Love, El Paso, Houston-Hobby, Las Vegas)
- New Mexico Airlines <nowiki>*Planned Fall 2007*</nowiki> (Hobbs, NM: Sân bay Khu vực Hạt Leat)

==Liên kết ngoài==
- Trang nhà của Midland International Airport
HBX

HBX là loại thuốc nổ được tạo thành từ các thành phần RDX, TNT, bột nhôm, xáp D-2 wax với chloride calci. Nó là loại thuốc nổ được dùng hiện nay để thay thế cho các loại thuốc nổ torpex trước đây, chủ yếu nhồi vào trong các đầu đạn tên lửa, thủy lôi và ngư lôi. Nó cũng được dùng để nhồi vào các mìn mặt đất, bom xuyên.

==Thành phần và tính chất==
HBX có ba loại chính: HBX-1, HBX-3 và H-6.

HBX1: gồm 40% RDX + 38 % TNT + 17% nhôm + 5% chất giảm nhậy

HBX-3: gồm 31% RDX + 29 % TNT + 35% nhôm + 5% chất giảm nhậy

H-6: gồm 45% RDX + 30 % TNT + 20% nhôm + 5% chất giảm nhậy

HBX-1 có sức công phá tương tự như torpex nhưng kém nhạy nổ hơn khi va đập và các kích thích ban đầu, ít khả năng nổ chuyền.

HBX-3 và H-6 độ nhạy nổ khi va đập kém hơn so với torpex cao hơn với nhiệt độ.

==Xem thêm==
- Vật liệu nổ
- Thuốc nổ
- Vụ nổ

==Tham khảo==
http://209.85.165.104/search?q=cache:OW09Xw_k1pwJ:www.osti.gov/energycitations/servlets/purl/791888-otXRrv/native/791888.pdf+HBX+compostion&hl=vi&ct=clnk&cd=4&gl=vn
Sân bay quốc tế Valley

Sân bay quốc tế Valley là một sân bay tọa lạc 5 km phía Đông Bắc của Harlingen, Texas. Sân bay có 3 đường băng. Sân bay này cũng được gọi là Sân bay quốc tế Rio Grande Valley. Đây là sân bay lớn nhất và bận rộn nhất của vùng đô thị Rio Grande Valley.

==Các hãng hàng không==
- Continental Airlines - cổng 7
- Continental Express cung cấp bởi ExpressJet Airlines (Houston-Intercontinental)
- Continental Express cung cấp bởi Chautauqua Airlines (Houston-Intercontinental)
- Southwest Airlines - cổng 5-6 (Austin, Dallas-Love, Houston-Hobby, San Antonio)
- Sun Country Airlines - cổng 4 (Minneapolis/St. Paul [seasonal])

Các loại tàu bay đang hoạt động ở sân bay này:
- Embraer ERJ 135 - ExpressJet Airlines
- Embraer ERJ 145 - ExpressJet Airlines & Chautauqua Airlines
- Bombardier CRJ-200 - Chautauqua Airlines
- Boeing 737-300 - Southwest Airlines
- Boeing 737-500 - Southwest Airlines
- Boeing 737-700 - Southwest Airlines
- Boeing 737-800 - Sun Country Airlines

Trong những năm trước, hãng ExpressJet Airlines đã sử dụng tàu bay ATR-42, hãng Southwest Airlines sử dụng Boeing 737-200, và hãng Sun County Airlines sử dụng utilized Boeing 727-200 đi Harlingen.

==Liên kết ngoài==
- Trang nhà của Valley International Airport
Dế trũi

Dế trũi (hay là dế nhũi, dế dũi), danh pháp khoa học Gryllotalpidae, là một họ côn trùng thân dày. Dế trũi có một cái đầu được bọc một lớp giáp chắc chắn giúp nó có thể bảo vệ được cái đầu của mình, và có một chiếc râu dài, dài khoảng 3–5 cm với mắt tròn với hai chân trước như hai chiếc xẻng phát triển thuận lợi cho việc đào hang và bơi. Dễ trũi cũng có thể bay - một con trưởng thành có thể bay xa 8 km trong mùa sinh sản. Mùa đông thì chúng đi ngủ đông. Dễ trũi là loài ăn tạp, chúng ăn cả ấu trùng, giun, rễ cây, cỏ. Các loại kẻ thù ăn thịt dế trũi có chim, chuột, chồn hôi, tatu, gấu trúc Mỹ, cáo, gà và loài người.

Dễ trũi kiếm ăn ban đêm và phần lớn thời gian chúng ở dưới đất trong một hệ thống hang dày đặc nên ít khi bắt gặp chúng. Chúng sống ở những khu vực đồng ruộng, bãi cỏ ở khắp các châu lục ngoại trừ châu Nam Cực. Ở một số nước Đông Á, người ta đôi khi sử dụng dế trũi làm thực phẩm.

== Phân loài họ dế trũi ==
- Họ Dế trũi "Gryllotalpidae"
- Phân họ Gryllotalpinae
- Tông Gryllotalpini
-  Chi "Gryllotalpa"
-   "Gryllotalpa africana" (dế trũi châu Phi)
-   "Gryllotalpa brachyptera" (dế trũi Australia)
-   "Gryllotalpa cultriger" (dế trũi phương tây)
-   "Gryllotalpa gryllotalpa" (dế trũi châu Âu)
-   "Gryllotalpa fossor" (dế trũi phương đông)
-   "Gryllotalpa major" (dế trũi đồng cỏ)
-  Chi "Gryllotalpella"
-  Chi "Neocurtilla"
-   "Neocurtilla hexadactyla" (dế trũi phương bắc)
-  Chi tuyệt chủng † "Pterotriamescaptor"
- Tông Scapteriscini
-  Chi "Indioscaptor"
-  Chi "Scapteriscus"
-   "Scapteriscus abbreviatus" (dế trũi Scudder cánh ngắn)
-   "Scapteriscus borellii" (dế trũi phương nam)
-   "Scapteriscus didactylus" (dế trũi Tây Ấn)
-   "Scapteriscus imitatus" (dế trũi imitator)
-   "Scapteriscus vicinus" (dế trũi Scudder vàng nâu)
-  Chi "Triamescaptor"
- Phân họ và tông chưa xác định (hóa thạch)
- Chi † "Archaeogryllotalpoides"
- Chi † "Cratotetraspinus"
- Chi † "Marchandia"
- Chi † "Palaeoscapteriscops"

== Xem thêm ==
- Dế Mèn
- Dế weta
- Dế Choắt

== Tham khảo ==
- Kiến thức về dế trũi tại Đại học Florida
Đặng Văn Ngữ

Đặng Văn Ngữ (1910 – 1967) là một bác sĩ y khoa nổi tiếng của nền y học hiện đại Việt Nam. Ông là bác sĩ đầu ngành nghiên cứu về ký sinh trùng ở Việt Nam.

== Tiểu sử ==
Ông sinh ngày 4 tháng 4 năm 1910, quê ở làng An Cựu, ngoại thành kinh đô Huế. Ông tốt nghiệp bác sĩ y khoa năm 1937, tại Trường Y Dược toàn cấp Đông Dương. Sau đó, ông làm trợ lý cho giáo sư bác sĩ người Pháp Henry Galliard chủ nhiệm Bộ môn Ký sinh trùng trường Y Dược toàn cấp Đông Dương (tiền thân của trường Đại học Y Hà Nội). Ông đã kết hôn với bà Tôn Nữ Thị Cung, con gái của Thượng thư Bộ Hình kiêm Tổng đốc Nghệ An Tôn Thất Đàn.

Năm 1942 ông là trưởng Labo (phòng thí nghiệm) Ký sinh trùng và ông đã hoàn thành 19 công trình nghiên cứu khoa học nổi tiếng.

Năm 1943 ông đi du học tại Nhật Bản. Năm 1945, ông là hội trưởng hội Việt kiều yêu nước tại Nhật Bản.

Năm 1949, ông về nước tham gia kháng chiến chống Pháp, trở thành giảng viên Chủ nhiệm Bộ môn Ký sinh trùng trường Đại học Y khoa tại Chiêm Hóa. Trong thời gian tham gia kháng chiến chống Pháp tại chiến khu Việt Bắc, ông đã nghiên cứu thành công cách sản xuất ra thuốc Penicillin và Streptomycin, các loại thuốc kháng sinh này đã góp phần rất lớn trong điều trị chống nhiễm khuẩn cho thương binh và nhân dân trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ sau này.

Trong chiến tranh Việt Nam, ông tập trung nghiên cứu phòng chống và điều trị căn bệnh sốt rét tại Việt Nam. Năm 1955, ông sáng lập ra Viện Sốt rét - Ký sinh trùng và côn trùng Việt Nam, và làm Viện trưởng đầu tiên của viện này. Từ năm 1957 đến năm 1962, Viện đã tiến hành khảo sát, điều tra toàn diện bệnh sốt rét trên toàn miền Bắc. Cuối năm 1962, Chính phủ Việt Nam thông qua Chương trình Tiêu diệt bệnh sốt rét trên toàn miền Bắc trong 3 năm, người chỉ đạo trực tiếp là Đặng Văn Ngữ. Kết thúc chương trình, cuối năm 1964, bệnh sốt rét đã được giảm thiểu rất nhiều.

Ngày 1 tháng 4 năm 1967, ông hy sinh trong một trận Mỹ rải bom B52 ác liệt, tại một địa điểm trên dãy Trường Sơn thuộc địa bàn tỉnh Thừa Thiên – Huế, khi đang nghiên cứu căn bệnh sốt rét.

==Vinh danh==
Ông được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt một về lĩnh vực Y học.

Tên của ông được đặt cho nhiều trường học, đường phố tại Hà Nội, Huế, Quảng Bình, Thành phố Hồ Chí Minh... và nhiều tỉnh/thành phố khác.

== Gia đình ==
Đặng Văn Ngữ và bà Tôn Nữ Thị Cung có ba người con. Con trai cả của ông bà là Nghệ sĩ Nhân dân, đạo diễn điện ảnh Đặng Nhật Minh. Ông Minh có hai người em gái là tiến sĩ Đặng Nguyệt Ánh, từng là chuyên gia của Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam và bà Đặng Nguyệt Quý. Theo lời đạo diễn Đặng Nhật Minh thì không bao lâu sau khi nghe tin bố đã qua đời ở chiến trường, bà Quý đã qua đời khi mới ngoài 20 tuổi và đang theo học vật lý khí quyển tại Đại học Tổng hợp Leningrad.

Cháu trai ông là Đặng Nhật Tân.

==Liên kết ngoài==
- Cha tôi – Giáo sư Đặng Văn Ngữ
Octol

Octol là một loại thuốc nổ mạnh, được tạo thành từ hỗn hợp của HMX và TNT theo các tỉ lệ khối lượng khác nhau. Có hai loại thuốc nổ Octol phổ biến được sử dụng là:

Octol 70/30: 70% HMX & 30% TNT

Octol 75/25: 75% HMX & 25% TNT

Việc đưa thuốc nổ HMX là loại thuốc nổ có tốc độ nổ lớn hơn nhiều so với TNT (trên 2.000 m/s) và theo các tỉ lệ khác nhau vào loại thuốc nổ này làm cho đặc tính nổ của Octol có thể thay đổi, có thể sử dụng vào các mục đích khác nhau.

Octol chủ yếu được sử dụng vào trong lĩnh vực quân sự, ở các loại đạn dược, vật nổ đòi hỏi tốc độ nổ lớn như trong các lượng nổ lõm, các loại đầu đạn tên lửa sát thương, các đạn dược thứ cấp. Octol đắt hơn các loại thuốc nổ có thành phần cơ bản là RDX như Comp-B và Cyclotol. Ưu điểm của Octol là giảm đáng kể kích thước và trọng lượng thuốc nổ cần thiết. Đặc điểm này rất đáng chú ý, có thể sử dụng cho các loại vũ khí thông minh như các tên lửa dẫn hướng. Một đầu đạn nhẹ hơn nhưng vẫn hiệu quả làm cho nó có ưu điểm vượt trội. Điều này làm cho tên lửa có tốc độ lớn hơn, tầm bắn lớn hơn, thời gian bay nhanh hơn. Kết quả là mục tiêu ít có cơ hội nhận ra tên lửa và tránh được sự tấn công từ tên lửa.

==Xem thêm==
- Thuốc nổ
- Vật liệu nổ

==Tham khảo==
- Reference to Octol used as a booster