hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Sở thú San Francisco

Sở thú San Francisco, (trước đây là Fleishhacker Zoo) là một sở thú ở San Francisco, California nơi có 250 loài động vật. Sở thú này tọa lạc tại góc Tây Nam của thành phố, giữa Great Highway và Hồ Merced. 

==Sự khởi đầu của Sở thú San Francisco==
Sở thú San Francisco Zoo được thành lập bởi một nhà kinh doanh ngân hàng kiêm San Francisco Parks Commission president Herbert Fleishhacker. Fleishhacker đã bắt đầu lên kế hoạch xây trên một khu vực lựa chọn ở góc Tây Nam của San Francisco, gần với Hồ Fleishhacker, đã từng là bể bơi lớn nhất ở Hoa Kỳ. Khu vực này cũng đã là sân chơi của trẻ con. Phần lớn động vật trưng bày ở đầy được chuyển về từ Công viên Cổng Vàng, có các loại thú như ngựa vằn, một con cape buffalo, năm con rhesus monkey, hai con spider monkey, và ba con voi –Virginia, Marjory và Babe.

==Sự phát triển của sở thú==
Những khu vực trưng bày đầu tiên thập niên 1930 bao gồm đảo khỉ, nhà sư tử, nhà voi, một bể sư tử biển, hang gấu và chuồng chim. Những khu đất có hào xung quanh là những khu trưng bày không có song sắt đẫu tiên ở Hoa Kỳ. Trong 40 năm tiếp theo, Hội sở thú đã trở thành một nguồn gầy quỹ mạnh cho sở thú San Francisco.. Hội này cũng cấp quỹ cho các dự án quan trọng như phục hồi Sở thú cho trẻ em năm 1964, phán triển khu quang cảnh châu Phi năm 1967, mua thiết bị y tế cho bệnh viện sở thú năm 1975 và thiết lập Trung tâm bảo tồn loài chim năm 1978.
Cognac (định hướng)

Cognac là một từ tiếng Pháp, có thể là:
- Cô nhắc: một loại rượu mạnh sản xuất tại vùng Cognac, Pháp.
- Cognac, Charente: một xã ("commune") ở Pháp, nổi tiếng vì loại rượu cùng tên.
Văn hóa Myanmar

Văn hóa của Myanmar chịu ảnh hưởng rõ rệt bởi Phật giáo và người Môn. Các quốc gia bên cạnh, cụ thể là Ấn Độ, Trung Quốc và Thái Lan đóng vai trò rất lớn góp phần hình thành nên văn hóa của Myanmar. Gần đây hơn, chế độ cai trị thuộc địa của Anh và Tây phương hóa đã ảnh hưởng nhiều mặt tới nền văn hóa, trong đó có ngôn ngữ và giáo dục của Myanmar.

==Nghệ thuật==
Về phương diện lịch sử, nghệ thuật của Myanmar lấy cơ sở trên nền Phật giáo hay vũ trụ học và thần thoại Hindu. Có nhiều hình tượng Phật, mỗi hình tượng đều có các tính chất riêng biệt. Myanmar có 10 nghệ thuật truyền thống gọi là "pan sè myo":
1. Nghề rèn (ပန္‌းပဲ"ba-bè")
2. Nghề chạm khắc gỗ (ပန္‌းပု "ba-bu")
3. Nghề thợ vàng (ပန္‌းထိမ္‌ "ba-dein")
4. Stucco relief (ပန္‌းတော့ "pan-daw")
5. Nghề thợ nề (ပန္‌းရန္‌ "pa-yan")
6. Nghề chạm khắc đá (ပန္‌းတမော့ "pan-ta-maw")
7. Nghề tiện (ပန္‌းပ္ဝတ္‌ "pan but")
8. Nghề vẽ tranh (ပန္‌းခ္ယီ"ba-gyi")
9. Nghề sơn (ပန္‌းယ္ဝန္‌း "pan-yun")
10. Nghề đúc đồng (ပန္‌းတဥ္‌း "ba-din")

Cùng với đó các nghệ thuật truyền thống như dệt lụa, làm đồ gốm, làm thảm, chạm đá quý, và làm lá vàng. Nghệ thuật kiến trúc thành trì rất độc đáo với gạch và vữa stucco, các ngôi chùa thường được phủ một lớp vàng lá trong khi các tu viện được dựng bằng gỗ (mặc dù các tu viện ở thành phố thường được xây dựng bằng nguyên liệu hiện đại).

Văn học Myanmar chịu ảnh hưởng rất lớn bởi Phật giáo, đáng chú ý là truyện Jataka. Do Phật giáo chính thống cấm những câu truyện hư cấu, nhiều tác phẩm thuộc thể loại người thật việc thật. Tuy vậy, quá trình thực dân hóa của Anh đã đem tới nhiều thể loại truyện viễn tưởng rất phổ biến ngày nay. Thơ là một nét rất đáng chú ý và có nhiều thể loại độc nhất vô nhị trong văn học Myanmar.

Pwe (nghệ thuật biểu diễn) nổi bật nên một nghệ thuật nhảy gọi lyo-da-ya a-ka vốn bắt chước với nghệ thuật nhảy của Thái Lan, trong đó người phụ nữ chỉ dùng tay và chân thể hiện tình cảm.

==Xem thêm==
- Phép xã giao tại Myanmar
1304

1304 là một năm nhuận bắt đầu vào ngày thứ Tư trong lịch Julius.

== Sự kiện ==
- Mạc Đĩnh Chi đỗ đầu kỳ thi đình trong tổng số 44 người đỗ Thái học sinh (tiến sĩ) của triều vua Trần Anh Tông niên hiệu Hưng Long thứ 12, chiếm học vị trạng nguyên.
== Sinh ==
- Jayaatu Khan, Đại Hãn của đế quốc Mông Cổ
- Francesco Petrarca, nhà thơ Italia
- Louis I của Flanders (mất 1346)
- Günther von Schwarzburg, vua Đức
1280

==Sinh==
- Không rõ ngày tháng: Mạc Đĩnh Chi, một quan nhà Trần trong lịch sử Việt Nam. Ông được mệnh danh là lưỡng quốc Trạng nguyên do vừa là trạng nguyên của Việt Nam và cũng được phong làm trạng nguyên Trung Quốc khi sang sứ.
974

974 là một năm trong lịch Gregory, theo âm lịch, năm này một phần là Quý Dậu, còn lại là Giáp Tuất
==Sự kiện==
- Một trận động đất lớn ở Anh.
== Sinh ==
- Vua Đinh Phế Đế (tên húy là Đinh Toàn), vị vua thứ hai và cuối cùng của nhà Đinh trong lịch sử Việt Nam.
- 12/2: Vua Lý Thái Tổ (tên húy là Lý Công Uẩn), vị vua đầu tiên của Triều đại nhà Lý trong lịch sử Việt Nam.

==Mất==
- Giáo hoàng Benedict VI
- Ratherius của Verona
- Shi Chonggui
H2S

H2S có thể là:
- HS, công thức hóa học của "Hydro sulfide".
- Radar H2S, Radar đầu tiên được sử dụng trong Chiến tranh thế giới thứ hai.
Scuderia Ferrari

Scuderia Ferrari là một đội đua ô tô Công thức 1 thuộc công ty sản xuất ô tô Ferrari.

Đội được thành lập năm 1929 và thi đấu cho Alfa Romeo đến năm 1939. Ferrari tham dự Công thức 1 lần đầu tiên năm 1948 với chiếc xe Tipo 125 F1. Tính đến nay, Ferrari là đội đua lâu đời và thành công nhất lịch sử Công thức 1 với 15 lần vô địch cá nhân và 15 lần vô địch đội đua.

Đội đua tham dự giải Công thức 1 năm 2024 gồm Charles Leclerc và Carlos Sainz Jr.

Ngày 13 tháng 2 năm 2024, Ferrari ra mắt chiếc xe SF-24.<br>

==Các tay đua từng tham gia đội==
- Alberto Ascari (1950-1953)
- Juan Manuel Fangio (1956)1
- Luigi Villoresi (1950-1953)
- José Froilán González (1951, 1954-1955, 1957, 1960)
- Giuseppe Farina (1952-1955)
- Peter Collins (1956-1958)
- Luigi Musso (1956-1958)
- Mike Hawthorn (1953-1954, 1957-1958)
- Alfonso de Portago (1956-1957)
- Phil Hill (1958-1962)
- Dan Gurney (1959)
- Wolfgang von Trips (1957-1958, 1960-1961)
- Richie Ginther (1960-1961)
- Ricardo Rodriguez (1961-1962)
- Lorenzo Bandini (1962, 1964-1967)
- Pedro Rodríguez (1961-1962)
- Chris Amon (1967-1969)
- Derek Bell (1968-1969)
- Jonathan Williams (1967)
- Ignazio Giunti (1970-1971)
- Clay Regazzoni (1970-1972, 1974-1976)
- Jacky Ickx (1968, 1970-1973)
- Niki Lauda (1974-1977)
- Carlos Reutemann (1977-1978)
- Gilles Villeneuve (1977-1982)
- Jody Scheckter (1979-1980)
- Didier Pironi (1981-1982)
- Mario Andretti (1971-1972, 1982)
- René Arnoux (1983-1985)
- Michele Alboreto (1984-1988)
- Stefan Johansson (1985-1986)
- Nigel Mansell (1989-1990)
- Alain Prost (1990-1991)
- Jean Alesi (1991-1995)
- Ivan Capelli (1992)
- Nicola Larini (1992, 1994)
- Gerhard Berger (1987-1989 và 1993-1995)
- Eddie Irvine (1996-1999)
- Mika Salo (1999)
- Rubens Barrichello (2000-2005)
- Michael Schumacher (1996-2006)
- Felipe Massa (2006-2013)
- Kimi Räikkönen (2007-2009 và 2014-2018)
- Fernando Alonso (2010-2014)
- Sebastian Vettel (2015-2020)
- Charles Leclerc (2019-nay)
- Carlos Sainz Jr. (2021-2024)
- Lewis Hamilton (2025)

==Liên kết ngoài==
- Trang chủ của đội đua Ferrari
Niigata (thành phố)

Thành phố Niigata, nơi con sông dài nhất Nhật Bản là Shinano đổ ra biển từng là một trong 5 hải cảng tự do mà mạc phủ Tokugawa đã phải mở cho phương Tây vào.

Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, thành phố Niigata từng được Mỹ chọn làm một trong bốn thành phố để ném bom nguyên tử. Song do thời tiết nơi đây lúc đó không tốt và lại quá xa đối với máy bay Mỹ, nên thành phố đã thoát khỏi thảm họa bom nguyên tử.

== Lịch sử ==
Con người đã định cư ở khu vực Niigata từ thời kỳ Jōmon, mặc dù lúc đó vị trí đất liền hiện tại vẫn nằm dưới biển. Theo Nihonshoki, một pháo đài đã được xây dựng ở đây năm 647.

Trong thế kỷ 16, cảng Niigata được xây dựng ở cửa sông Shinano, trong khi thị trấn cảng mang tên Nuttari thì phát triển ở cửa sông Agano. Khu vực này phát triển thịnh vượng dưới quyền cai trị của Uesugi Kenshin, thời kỳ Sengoku.

Hệ thống kênh đào cũng đã được xây dựng trên đảo chính của Niigata vào thế kỷ 17. Trong thời gian này, diễn biến lòng dẫn của các sông Shinano và Agano thay đổi một cách từ từ cho đến khi nó đổ vào biển Nhật Bản tại cùng một vị trí. Khi đó, Niigata trở thành thị trấn cảng, phục vụ cho tất cả các tàu thương mại Nhật Bản đi trong vùng biển Nhật Bản.

Kênh đào Matsugasaki được xây dựng năm 1730 để làm thoát nước khu vực sông Agano, nhưng vào năm 1731, một trận lụt đã phá hủy kênh đào và làm cho nó trở thành dòng chảy chính của sông Agano hiện nay. Kéo theo đó là lưu lượng nước chảy vào cảng Niigata giảm, làm cho người ta tiến hành san lấp lấn biển và phát triển các khu vực trồng lúa.

Năm 1858, Niigata được xác định là một trong 5 cảng thương mại quốc tế theo Japan-U.S. Treaty of Amity and Commerce. Tuy nhiên, mức nước nông trong cảng đã làm trì hoãn việc mở cửa cảng này cho đến năm 1869. Cảng cũng phục vụ nơi neo đậu, buôn bán cho những người đánh cá ở tận phía bắc bán đảo Kamchatka để đánh bắt cá hồi và các loại các khác.

Năm 1886, cây cầu đầu tiên cầu Bandai được xây dựng qua sông Shinano nối liền các khu dân cư của Niigata ở phía đông và Nuttari ở phía tây. Niigata sáp nhập thêm Nuttari năm 1914.

Trong chiến tranh thế giới thứ 2, vị trí chiến lược của Niigata giữa thủ đô Tokyo và biển Nhật Bản làm cho nó trở thành điểm quan trọng trong việc chuyển tiếp những người đi lập nghiệp ở thuộc địa và quân lính đến châu Á lục địa, bao gồm cả Mãn Châu Quốc.

Năm 1945, khi chiến tranh gần kết thúc, Niigata là một trong bốn thành phố (với Hiroshima, Kokura (nay là một phần Kitakyushu), và Nagasaki) là địa điểm bị Mỹ chọn sẽ ném bom nguyên tử nếu Nhật Bản không đầu hàng. Chính quyền tỉnh Niigata đã yêu cầu người dân trốn chạy khi những tin đồn bị ném bom lan rộng, và thành phố trở nên trống vắng chỉ trong vài ngày.

== Thành phố kết nghĩa ==
Niigata kết nghĩa với 6 thành phố:

- Galveston, Hoa Kỳ (1965)
- Khabarovsk, Nga (1965)
- Harbin, Trung Quốc (1979)
- Vladivostok, Nga (1991)
- Birobidzhan, Nga (2005)
- Nantes, Pháp (2009)

== Liên kết ngoài ==
- Website chính thức bằng tiếng Anh của thành phố Niigata
Shizuoka (thành phố)

Thành phố Shizuoka (tiếng Nhật: 静岡市 "Shizuoka-shi", "Tĩnh Cương thị") là thành phố thủ phủ của tỉnh Shizuoka, Nhật Bản.

Thành phố được thành lập từ ngày 1 tháng 4 năm 1889. Năm 2003, thành phố Shimizu liền kề được sáp nhập vào và thành một khu của Shizuoka, cho phép Shizuoka trở thành đô thị quốc gia của Nhật Bản vào năm 2005. Ngày 31 tháng 3 năm 2006, thị trấn Kanbara lại được sáp nhập thêm vào thành phố Shizuoka.

Shizuoka là thành phố kết nghĩa với thành phố Huế của Việt Nam.

== Nhân khẩu ==
Vào năm 2006, dân số của thành phố Shizuoka ước tính khoảng 713.333 người. Mật độ dân số khoảng 513,65 người/km² trên tổng diện tích là 1388.74 km².

=== Phân khu ===
- Aoi-ku
- Suruga-ku
- Shimizu-ku

== Kinh tế ==
Năm 2004, thành phố Shizuoka có 39.237 cơ sở thương mại, đứng đầu trong tỉnh Shizuoka. Cơ cấu kinh tế của thành phố như sau: nông nghiệp 0,1%, công nghiệp 26,9% và dịch vụ 73%. 
=== Nông nghiệp ===
Tuy chiếm cơ cấu vô cùng nhỏ bé song ngành nông nghiệp của Shizuoka rất phát triển. Các loại cây trồng chủ yếu ở Shizuoka là chè xanh, dâu tây, wasabi, cam chanh, hoa sen và hoa hồng. Cảng Shimizu của thành phố là nơi tập trung nhiều nhất sản lượng cá ngừ của Nhật Bản.
=== Ngư nghiệp ===
Cảng Shimizu chiếm giữ sản lượng đánh bắt cá tuna lớn nhất ở Nhật Bản. Cảng Kanbara đánh bắt được một lượng sakura ebi dồi dào.
Cảng Mochimune đánh bắt được shirasu sardines với số lượng rất lớn.
=== Ẩm thực ===
- Oden
- Gyoza
- Soba
- Đồ biển
- Zoni
- Tororo

== Văn hóa ==
Có 3 lễ hội chính được tổ chức hàng năm tại thành phố Shizuoka:

- Shizuoka Matsuri: lễ hội này được tổ chức vào tháng 4 khi hoa anh đào nở rộ và người dân tổ chức lễ hội ngắm hoa anh đào. Mọi người noi theo phong tục cũ rước daimyo (chúa đất) đến lăng Sengen để ngắm hoa.
- Abekawa Hanabi: lễ hội pháo hoa được tổ chức vào cuối tháng 7 hàng năm.
- Daidogen: lễ hội đường phố quy tụ nhiều nghệ sĩ về ảo thuật, xiếc được tổ chức vào tháng 11.

== Truyền thông ==
=== Báo chí ===
Tờ "Shizuoka Shimbun" là tờ báo chính của vùng.

=== Truyền hình ===
- NHK Shizuoka
NHK Shizuoka Educational Channel
- Shizuoka Broadcasting System
- TV Shizuoka
- Shizuoka Daiichi Television
- Shizuoka Asahi Television

=== Truyền hình cáp ===
Shizuoka Cable Television (Dream Wave Shizuoka)

=== Radio ===
- NHK1 882 kHz
- NHK2 639 kHz FM88.8 MHz
- SBS 1404 kHz
- K-MIX 79.2 MHz
- FM・Hi！76.9 MHz
- Marine Pal (FM Shimizu) 76.3 MHz
- Guzen Media Japan

== Giáo dục ==
- Đại học Shizuoka ("Shizuoka University")
- Đại học Shizuoka ("University of Shizuoka")
- Đại học Tokai
- Đại học Tokoha Gakuen
- Đại học Shizuoka Eiwa Gakuin

== Công dân tiêu biểu ==
- Kazuyocshi Miura (cầu thủ bóng đá)
- Yoshitaka Amano (họa sĩ)
- Kazuyoshi Hoshino (vận động viên đua xe)
- Riyo Mori (Hoa hậu Hoàn vũ 2007)
- Momoko Sakura (họa sĩ manga)
- Keiko Masuda (ca sĩ)

== Liên kết ngoài ==
- Trang chủ thành phố Shizuoka
- Website chính thức bằng tiếng Anh của thành phố Shizuoka
Hamamatsu

== Công nghiệp ==
=== Các công ty có trụ sở tại Hamamatsu ===
- Hamamatsu Photonics KK
- . Kawai Nhạc cụ Mfg
- Roland Tổng công ty
- Suzuki
- ToKai Gakki (còn được gọi là" Tokai Guitars Công ty TNHH")
- Yamaha

=== Các công ty thành lập tại Hamamatsu ===
- Honda

== Liên kết ngoài ==
- In Hamamatsu
- Hamamatsu Daisuki Net
Đà Bắc (huyện)

Đà Bắc là một huyện cũ thuộc tỉnh Hòa Bình, Việt Nam.

==Địa lý==
Huyện nằm ở phía tây bắc của tỉnh Hòa Bình, có vị trí địa lý:
- Phía đông giáp thành phố Hòa Bình
- Phía tây giáp huyện Phù Yên và huyện Vân Hồ thuộc tỉnh Sơn La
- Phía nam giáp huyện Cao Phong, huyện Tân Lạc và huyện Mai Châu
- Phía bắc giáp huyện Thanh Sơn và huyện Tân Sơn thuộc tỉnh Phú Thọ.

==Lịch sử==
Trong kháng chiến chống Pháp, Đà Bắc là phần phía bắc sông Đà của huyện Mai Đà, thuộc Liên khu Việt Bắc từ ngày 4 tháng 11 năm 1949, đến ngày 9 tháng 8 năm 1950 mới thuộc Liên khu 3.

Ngày 3 tháng 11 năm 1956, chia xã Quy Đức thành 8 xã: Tiền Phong, Dân Lập, Tân Lập, Yên Hòa, Đoàn Kết, Trung Thành, Tân Minh và Cao Sơn.

Ngày 22 tháng 1 năm 1957, chia xã Đức Nhân thành 8 xã: Đồng Ruộng, Đồng Chum, Tân Pheo, Mường Chiềng, Giáp Đắt, Suối Nánh, Mường Tuổng, Đồng Nghê; chia xã Hào Tráng thành hai xã Hào Tráng và Thung Nai.

Ngày 21 tháng 9 năm 1957, huyện Mai Đà chia thành 2 huyện Đà Bắc và Mai Châu.

Ngày 7 tháng 12 năm 1963, chia xã Hào Tráng thành hai xã Vầy Nưa và Hào Tráng.

Năm 1975, hợp nhất tỉnh Hòa Bình và tỉnh Hà Tây thành tỉnh Hà Sơn Bình, huyện Đà Bắc thuộc tỉnh Hà Sơn Bình.

Ngày 27 tháng 2 năm 1985, hợp nhất xã Tân Lập và xã Dân Lập thành xã Tân Dân; giải thể xã Hào Tráng; tách 2.100 ha diện tích tự nhiên của xã Tu Lý để thành lập xã Hào Lý; tách 1.143 ha diện tích tự nhiên (xóm Rằng) thuộc xã Tu Lý để sáp nhập vào xã Cao Sơn.

Ngày 28 tháng 2 năm 1985, chuyển xã Ngòi Hoa về huyện Tân Lạc quản lý; chuyển xã Thung Nai về huyện Kỳ Sơn quản lý (nay xã Thung Nai thuộc huyện Cao Phong).

Ngày 26 tháng 12 năm 1990, thành lập thị trấn Đà Bắc, thị trấn huyện lỵ huyện Đà Bắc trên cơ sở một phần diện tích và dân số của xã Tu Lý.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, huyện Đà Bắc thuộc tỉnh Hòa Bình vừa tái lập.

Ngày 14 tháng 7 năm 2009, chuyển xã Tân Dân về huyện Mai Châu quản lý. Huyện còn lại 1 thị trấn và 19 xã.

Ngày 17 tháng 12 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 830/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Hòa Bình (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó:
- Sáp nhập 4 xóm: Tầy Măng, Hương Lý, Kim Lý, Mó La của xã Tu Lý vào thị trấn Đà Bắc
- Sáp nhập xã Hào Lý và phần còn lại của xã Tu Lý thành xã Tú Lý
- Sáp nhập xã Mường Tuổng vào xã Mường Chiềng
- Sáp nhập xã Suối Nánh và xã Đồng Nghê thành xã Nánh Nghê.

Huyện Đà Bắc có 1 thị trấn và 16 xã trực thuộc.

==Hành chính==
Huyện Đà Bắc có 17 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Đà Bắc (huyện lỵ) và 16 xã: Cao Sơn, Đoàn Kết, Đồng Chum, Đồng Ruộng, Giáp Đắt, Hiền Lương, Mường Chiềng, Nánh Nghê, Tân Minh, Tân Pheo, Tiền Phong, Toàn Sơn, Trung Thành, Tú Lý, Vầy Nưa, Yên Hòa.

==Giao thông==
Tỉnh lộ 433 (của Hoà Bình) dài 90 km, chạy xuyên suốt dọc theo sông Đà và qua Đà Bắc, từ thành phố Hòa Bình lên điểm mút là xã Nánh Nghê, qua các địa danh: Tú Lý - Ênh - Mường Chiềng - Khu bảo tồn thiên nhiên Phu Canh - Cửa Nánh - Đồng Nghê. Đến đây là kết thúc huyện Đà Bắc.

Dọc tỉnh lộ 433 có nhiều bản của người Tày, Mường, Thái.
MK-50

Ngư lôi Mk-50 là một ngư lôi loại nhẹ được phát triển cho Hải quân Hoa Kỳ được sử dụng để chống lại các tàu ngầm hạt nhân hiện đại chuyển động nhanh hơn và ở độ sâu hơn như các tàu ngầm thuộc lớp Alfa của Liên Xô. Mk-50 có thể được phóng từ các máy bay chống tàu ngầm (ASW) và từ các ống phóng ngư lôi ở trên tàu chiến. Mk-50 là loại thay thế ngư lôi MK-46 là loại ngư lôi loại nhẹ của hải quân. Thế hệ phát triển tiếp theo của MK-50 là loại ngư lôi MK-54 LHT.

Hệ thống đẩy của ngư lôi là một thùng nhỏ chứa khí SF khí này sẽ được phun ra thông qua một ống có chứa chất Lithi để tạo ra một lượng lớn khí nóng để đẩy ngư lôi ra.

== Phát triển ==
Được phát triển để thay thế cho ngư lôi Mk-46, Mk-50 có một sự cải tiến đáng kể so với Mk-46. Cụ thể hơn, so với Mk-46, Mk-50 có phạm vi hoạt động xa hơn, di chuyển tinh vi hơn cũng như khả năng gây sát thương, tốc độ, độ sâu và độ bền cao hơn. Một trong những tiến bộ công nghệ được sử dụng trong ngư lôi Mk-50 là hệ thống đẩy SCEPS và điều khiển bằng phần mềm.

Chương trình Mk-50 được bắt đầu vào năm 1974 với thử nghiệm hoạt động ban đầu được tiến hành từ năm 1986 đến năm 1989. Vào năm 1992, trong lần đầu tiên Mk-50 được sử dụng (tháng 10 năm 1992), một số vấn đề liên quan đến tính hiệu quả của Mk-50 đã được tìm ra (Mk-50 không thể hoạt động và không có hiệu quả trong việc chống mục tiêu tại một số khu vực bất lực) và vì thế, một chương trình phần mềm ngư lôi Block Upgrade để giải quyết vấn đề đã được bắt đầu vào năm 1992. Dù vậy, các thiếu sót của Mk-50 vẫn không thể được giải quyết hết và Hải quân Hoa Kỳ vẫn đang nghiên cứu để tìm cách giải quyết nó. Trong cuộc tập trận FY97, ngư lôi Mk-50 hoạt động tốt. Hai hướng dẫn sử dụng chiến thuật được sửa đổi, đơn giản hóa đã được Hải quân Hoa Kỳ phát triển.

== Đặc tính chung ==
Chức năng chính: ngư lôi loại nhẹ phóng từ tàu và máy bay

Nhà cung cấp: Alliant Techsystems, Westinghouse

Chiều dài: 2,84 m (112 inch)

Trọng lượng: 340 kg (750 LB)

Đường kính: 324 mm (12.75 inch)

Tốc độ: > 74 km/h

Hệ thống dẫn: <nowiki>chủ động/bị động</nowiki>, dẫn hướng âm thanh
Giá thành: 70000 USD

Đầu đạn: chứa 45 kg thuốc nổ mạnh (lượng nổ lõm)

== Liên kết ngoài ==
- MK-50 Advanced Lightweight Torpedo via FAS
- USA Torpedoes since World War II - navweaps.com
== Xem thêm ==
- Ngư lôi
- Thủy lôi
- Danh sách ngư lôi
Quen sáng

Quen sáng trong thiên văn học là quá trình tăng tác dụng quan sát ửng sáng, khi mắt người chuyển từ quan sát ban ngày sang quan sát ửng sáng, tiếng Anh "Astronomical twilight".

==Bản chất==
Vùng rìa ở võng mạc của mắt người có khoảng 100 triệu đầu dây thần kinh hình gậy. Ngược lại với các đầu dây thần kinh hình nón, các đầu dây thần kinh hình gậy rất nhạy với ánh sáng, nhưng không nhạy với màu sắc. Hoạt động của các đầu dây thần kinh hình nón bị kích thích bởi "quan sát ban ngày", các "đầu dây thần kinh hình gậy" do "quan sát ửng sáng" tác động. Bình thường mắt người nhìn bằng quan sát ban ngày lẫn quan sát ửng sáng, nhưng khi ánh sáng rất yếu, chỉ có quan sát ửng sáng hoạt động.

Khi mắt người chuyển từ quan sát nguồn ánh sáng rõ sang quan sát nguồn ánh sáng yếu, các đầu dây thần kinh hình gậy chưa đạt được ngay lập tức độ nhạy cực điểm, quá trình chuyển đổi quan sát này diễn ra chậm. Để quen sáng thiên văn học hoàn toàn, mắt người cần tối thiểu 30 phút. Sau quá trình quen sáng, mắt người rất nhạy với ánh sáng. Nguồn sáng yếu nhất có thể gây nên phản ứng nhận sáng của "võng mạc" ứng với giới hạng quan sát 3.10 lm. Trong quan sát ửng sáng thiên văn học, các nguồn sáng yếu ở các bước sóng khác nhau gây cho mắt cảm giác nhìn thấy các màu lam hay xám. Đây là nguyên nhân làm cho người quan sát bầu trời đêm có cảm giác nhìn thấy các sao lấp lánh ở hai màu này. Đó là các màu biểu kiến của sao không có liên hệ gì đến phân loại màu của chúng.

== Ửng sáng ==
Ửng sáng là giao thời giữa ngày và đêm (hay ngược lại), khi Mặt Trời nằm dưới chân trời hơn 6°. Khi đó ánh sáng của Mặt Trời được các tầng khí quyển cao của Trái Đất phản chiếu lên các tầng khí quyển thấp hơn đã khuất ánh Mặt Trời. Theo đó, khái niệm tảng sáng đi cùng với ửng sáng buổi sáng, khi Mặt Trời mọc và hoàng hôn đi cùng với ửng sáng buổi chiều, khi Mặt Trời lặn. Thời gian ửng sáng phụ thuộc vào vĩ độ của người quan sát và độ xích vĩ của Mặt Trời, các trường hợp đặc biệt của nó là đêm địa cựa, ngày địa cực, đêm trắng.
==Quan sát bầu trời đêm bằng mắt thường ==
Công cụ quan sát bầu trời đêm đơn giản nhất, lâu đời nhất và thông dụng nhất là mắt người. Ngoài việc chọn các điều kiện quan sát thuận lợi như tránh những lúc có trăng, có mây, lúc hoàng hôn, tảng sáng, tránh những nơi có nhiều đèn đường, người quan sát cần có đủ thời gian để quen sáng hoàn toàn với bầu trời đêm. Để xem các bảng đồ sao (các chòm sao) hay ghi chép các quan sát, người quan sát nên dùng đèn pin có kính lọc màu đỏ. Tránh xem tài liệu bằng đèn ánh sáng trắng vì sau mỗi lần xem như thế, mắt người phải mất một khoảng thời gian lâu hơn để đạt lại khả năng "quan sát ửng sáng" cực điểm.

==Liên kết ngoài==
- Light and Dark Adaptation by Michael Kalloniatis and Charles Luu
Lena Katina

Lena Katina, tên thật là Elena Sergeyevna Katina, (sinh ngày 4/10/1984 tại Moskva) là một trong hai ca sĩ trong nhóm nhạc Nga t.A.T.u.. Người còn lại trong nhóm là Yulia Volkova. Lena được coi như là "cô gái ngoan" của nhóm.

== Thời thơ ấu ==
Lena là đứa con lớn nhất trong một gia đình có ba con và là đứa con duy nhất của Serger Katin và Inessa Katina. Lena có một đứa em gái cùng mẹ khác cha tên là Katya và một đứa em trai cùng cha khác mẹ tên là Ivan. Lena lớn lên trong một gia đình Chính thống giáo.

Năm 1994, Lena gia nhập một nhóm nổi tiếng tên là "Avenue" của Nga. Lena là thành viên của nhóm trong ba năm sau đó, lúc năm mười ba tuổi, Lena đã được chọn để vào nhóm "Neposedi". Neposedi là một nhóm hát nổi tiếng cho trẻ con thời bấy giờ. Tại đó Lena đã gặp Yulia Volkova, người mà sau này trở thành bạn hát của cô.

Từ nhỏ, Lena đã học thể dục thẩm mỹ, khiêu vũ, trượt băng, bơi lội và đua ngựa. Lena còn là một người chơi piano giỏi.

Lena đã phát biểu trong một cuộc phỏng vấn năm 2006 (cuộc phỏng vấn tên là Telehit interview) là lúc còn nhỏ cô thường hay nghe nhạc của Led Zeppelin, Deep Purple and Pink Floyd.

== Sự nghiệp ==
Lena là người đầu tiên mà nhà sản xuất Ivan Shapovalov chọn cho nhóm t.A.T.u.. Lena đã thu âm một số bài hát như Belochka và Yugoslavia vì lúc đó Ivan không muốn thành lập một nhóm nhạc, nhưng sau này Ivan đã đổi ý và nhận thêm Yulia Volkova. Sau khi chi tay với Ivan Shapovalov, Lena đã nói là cô cảm thấy tội lỗi khi phải giả làm người đồng tính với Yulia Volkova. Vì muốn ở lại trong nhóm mà Lena đã phải giảm đi 10kilogram. Lena nói trong một cuộc phỏng vấn năm 2006 (Telehit interview) là ba mẹ cô không vui khi cô quyết định làm ca sĩ.

Lena đã thu âm một số bài hát cho t.A.T.u. cũng như cho chính bản thân mình như 
- You
- All My Love (demo của Vsya Moya Lyubov)
- I Know
- Reach Out (demo của We Shout)

Lena nói tiếng Anh lưu loát và cô rất thích đọc truyện, nhất là các tiểu thuyết lãng mạn. Lena cũng rất thích chơi dương cầm khi rảnh. Lena đã học tâm lý học tại Đại học Quốc gia Moskva trong lúc t.A.T.u. đang quảng cáo cho album mới của họ là "Dangerous and Moving". Đã có tin đồn rằng cô đã xin thôi học nhưng mẹ của cô là Inessa nói rằng cô chỉ ngưng học một thời gian. Tháng 12/2006, Lena đã nói là cô sắp được ra trường. Đã có tin đồn là Lena đã chuyển sang học ngành kinh tế nhưng tin này chưa được chính thức xác nhận.

== Những bài hát riêng của Lena ==
- Belochka
- Yugoslavia
- You
- Reach Out (demo của We Shout)
- All My Love (demo của Vsya Moya Lyubov)
- I Know

== Xem thêm ==
- t.A.T.u.
- Yulia Volkova
- 200 Po Vstrechnoy
- 200 km/h in the Wrong Lane
- t.A.T.u Remixes
- Dangerous and Moving
- The Best
Duy Nghĩa

Duy Nghĩa là một xã thuộc thành phố Đà Nẵng, Việt Nam.

== Lịch sử ==
Sau năm 1975, Duy Nghĩa là một xã thuộc huyện Duy Xuyên thuộc tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội bàn hành Nghị quyết sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc thành phố Đà Nẵng năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Duy Thành, Duy Hải và Duy Nghĩa (huyện Duy Xuyên) thành xã mới có tên gọi là xã Duy Nghĩa.

==Kinh tế==
Xã Duy Nghĩa có thôn Hồng Triều (Thành Triều bây giờ), cái nôi cách mạng của xã Duy Nghĩa. Hồng Triều có sông Thu Bồn xinh đẹp chảy qua. "Hồng Triều rợp mát bóng dừa".

Vì thế mà trước đây đời sống ở đây chưa được cải thiện nhiều. Sau khi cầu Cửa Đại khánh thành nối Duy Nghĩa với Thành phố Hội An, đã kéo theo nhiều dự án và khu đô thị mới mọc lên tại Duy Nghĩa, đời sống nhân dân được cải thiện. Những năm gần đây ủy ban nhân dân xã Duy Nghĩa đã đưa ra nhiều giải pháp nhằm nâng cao đời sống tinh thần và vật chất của người dân nơi đây. Phong trào thể dục thể thao nơi đây ngày càng phát triển mạnh mẽ.
Dự toán thu ngân sách năm 2006 của các tỉnh thành Việt Nam

Dự toán thu ngân sách năm 2006 của các tỉnh thành Việt Nam.

==15 tỉnh/thành có số thu cao nhất==
1. Thành phố Hồ Chí Minh 67.254
2. Bà Rịa-Vũng Tàu 65.030
3. Hà Nội 34.075
4. Hải Phòng 9.752
5. Đồng Nai 8.782
6. Bình Dương 5.794
7. Quảng Ninh 4.371
8. Đà Nẵng 4.240
9. Vĩnh Phúc 4.027
10. Khánh Hòa 3.380
11. Bình Thuận 3.033,7
12. Hải Dương 2.550
13. Cần Thơ 2.093
14. Hà Tây 1.858
15. Nghệ An 1.667

==Vùng Đông Bắc (8.409,2)==
1. Quảng Ninh 4.371
2. Lạng Sơn 875
3. Phú Thọ 640
4. Lào Cai 605
5. Thái Nguyên 522
6. Bắc Giang 430,2
7. Yên Bái 249
8. Cao Bằng 223,5
9. Tuyên Quang 216
10. Hà Giang 204
11. Bắc Kạn 73,5 (thấp thứ nhì cả nước)

==Tây Bắc (tổng cộng 686,55 tỷ)==
1. Hòa Bình 268,4
2. Sơn La 273,3
3. Điện Biên 99,85 (thấp thứ ba cả nước)
4. Lai Châu 45 (thấp nhất cả nước)

==Đồng bằng sông Hồng (57.216 tỷ)==
1. Hà Nội 34.075
2. Hải Phòng 9.752
3. Vĩnh Phúc 4.027
4. Hải Dương 2.550
5. Hà Tây 1.858
6. Hưng Yên 1.385,4
7. Thái Bình 1.145
8. Bắc Ninh 907,3
9. Ninh Bình 614
10. Nam Định 565,4
11. Hà Nam 336

==Bắc Trung Bộ (tổng cộng 5.355,42)==
1. Nghệ An 1.667
2. Thanh Hóa 1.380
3. Thừa Thiên – Huế 1.045
4. Hà Tĩnh 479,42
5. Quảng Bình 450
6. Quảng Trị 334

==Duyên hải miền trung (tổng số 14.183,5)==
1. Đà Nẵng 4.240
2. Khánh Hòa 3.380
3. Bình Thuận 3.033,7
4. Bình Định 1.195
5. Quảng Nam 1.070
6. Quảng Ngãi 559
7. Phú Yên 438,5
8. Ninh Thuận 267,3

==Tây Nguyên (tổng cộng 3.497,5)==
1. Lâm Đồng 1.197,2
2. Đăk Lăk 1.012
3. Gia Lai 810,75
4. Kon Tum 306,75
5. Đăk Nông 170,8

==Đông Nam Bộ (tổng cộng 149.854 tỷ)==
1. Thành phố Hồ Chí Minh 67.254
2. Bà Rịa-Vũng Tàu 65.030
3. Đồng Nai 8.782
4. Bình Dương 5.794
5. Bình Phước 863,5
6. Tây Ninh 950,6

==Đồng bằng sông Cửu Long (tổng cộng 13.187 tỷ)==
1. Cần Thơ 2.093
2. An Giang 1.615
3. Long An 1.282
4. Tiền Giang 1.260
5. Đồng Tháp 1.234
6. Kiên Giang 1.198,2
7. Vĩnh Long 918,9
8. Cà Mau 889,5
9. Bến Tre 668
10. Bạc Liêu 672,9
11. Sóc Trăng 666,5
12. Trà Vinh 397
13. Hậu Giang 300

==Tham khảo==
- Trang web chính thức của Bộ Tài chính
Ngư lôi MK-54 LHT

MK-54 LHT (Lightweight Hybrid Torpedo: viết tắt LHT) hay Mark 54 MAKO Lightweight Torpedo là loại ngư lôi loại nhẹ chống tàu ngầm được sử dụng bởi Hải quân Hoa Kỳ.

== Sự phát triển ==
Mk-54 đã được phát triển bởi Hệ thống phòng thủ của hãng Raytheon và Hải quân Hoa Kỳ theo chương trình phát triển ngư lôi loại nhẹ của Hải quân Hoa Kỳ.

Những nghiên cứu về việc phát triển một loại ngư lôi loại nhẹ dùng để chống tàu ngầm đã được Hải quân Hoa Kỳ bắt đầu vào tháng 7 năm 1999. Vào tháng 4 năm 2003, Raytheon đã giành được hợp đồng để sản xuất ngư lôi Mk-54. 

Ngư lôi Mk-50 đã được phát triển để chống lại các tàu ngầm hạt nhân có tốc độ cao như các tàu ngầm thuộc lớp Alfa của Liên Xô. Do đó, việc sử dụng Mk-50 để chống lại các loại tàu ngầm thông thường chuyển động tương đối chậm bị xem là lãng phí.

Loại ngư lôi trước đó Mk-46 được thiết kế cho vùng biển nước sâu, khả năng hạn chế khi sử dụng ở vùng ven biển nơi mà Hải quân Hoa Kỳ đã xác định là các hoạt động trong tương lai.

Mk-54 được tạo ra bằng sự kết hợp của hệ thống dẫn hướng và đầu đạn của ngư lôi Mk-50 với hệ thống đẩy của Mk-46 đã cải tiến đáng kể khả năng sử dụng loại ngư lôi này trong vùng nước nông. Giá thành của nó cũng giảm đáng kể do ứng dụng các công nghệ đã thương mại hoá.

== Đặc điểm ==
Nhà phát triển: Raytheon

Chiều dài: 106.9 inch (272 cm)

Đường kính: 12.75 inch (324 mm)

Khối lượng: 608 pounds (276 kg)

Tốc độ: 40+ knots (74+ km/h)

Đầu đạn: 96.8 pounds, HE (High-explosive)

== Sử dụng bởi ==
Hải quân Hoa Kỳ

Hải quân Hoàng gia Úc

Hải quân Ấn Độ(Vào tháng 10 năm 2010, Australia đã đặt mua thêm 200 quả ngư lôi. Vào tháng 6 năm 2011, có thông tin cho rằng Ấn Độ sẽ nhận được 32 ngư lôi hạng nhẹ Mk 54 và các thiết bị, bộ phận, đào tạo và hỗ trợ hậu cần liên quan với chi phí ước tính khoảng 86 triệu đô la thông qua chương trình Bán vũ khí quân sự cho nước ngoài của chính phủ Hoa Kỳ P8I LRMP)

Hải quân Thái Lan

==Liên kết ngoài==
- MK-54 Lightweight Hybrid Torpedo via FAS
- MK-54 at deagel.com
Niigata

== Hành chính ==
Niigata có 20 thành phố bao gồm cả thành phố Niigata và 13 làng, thị trấn 

== Giáo dục ==
- Đại học Niigata

== Liên kết ngoài ==
- Website chính thức của tỉnh Niigata (tiếng Nhật)
- Niigata JET (Chương trình giảng dạy và giáo dục Nhật Bản) Website
Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô

Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô là cơ quan trực thuộc chính phủ Liên bang Xô Viết, là nơi tập hợp những nhà khoa học đầu ngành trên mọi lĩnh vực khoa học và công nghệ của các nước cộng hòa thuộc Liên Xô để giải quyết những vấn đề liên quan đến sự phát triển khoa học, kinh tế, xã hội và an ninh quốc phòng.

Khi Liên Xô tan rã thì viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô bị tách ra nhiều viện Hàn lâm của các nước như: Liên bang Nga; Ukraina, Belarus và các nước SNG. Trong đó, Viện Hàn lâm Khoa học Nga có trụ sở tại Moskva được xem là mạnh nhất, ngang hàng với các viện Hàn lâm nổi tiếng thế giới như: viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Anh, viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ v.v.

Hiện nay viện Hàn lâm Khoa học Nga có hơn 400 viện Hàn lâm chuyên ngành. Lãnh đạo mỗi viện thường làm một viện sĩ, ngoài ra còn có hơn 200 viện sĩ thông tấn.
Acid sulfurơ

Acid sulfurơ (công thức hóa học: <chem>H2SO3</chem>; dạng đầy đủ: <chem>(OH)2SO</chem>) là tên gọi để chỉ dung dịch lưu huỳnh dioxide (SO) trong nước. Không có chứng cứ nào cho thấy sự tồn tại của các phân tử acid sunfurơ trong dung dịch. Nó cũng không thể cô đọng dưới dạng tinh chất, do khi đun sôi thì acid sulfurơ bị giải phóng dưới dạng lưu huỳnh dioxide và dung dịch chỉ còn lại nước. Nó phản ứng với tất cả các chất kiềm để tạo ra các muối và .

Phân tích quang phổ Raman của dung dịch lưu huỳnh dioxide trong nước chỉ thể hiện các tín hiệu cho thấy sự tồn tại của các phân tử SO và các ion bisulfit, HSO. Cường độ của các tín hiệu phù hợp với cân bằng hóa học sau:

Nguyên tử hydro trong các ion bisulfit liên kết với nguyên tử lưu huỳnh mà không liên kết với nguyên tử oxy giống như trong các trường hợp thông thường của các . Nó được thể hiện trong trạng thái rắn bằng tinh thể học tia X và trong dung dịch bằng quang phổ Raman (ν(S–H) = 2500 cm). Tuy nhiên, nó có tính acid do cân bằng sau:

Các dung dịch của lưu huỳnh dioxide ("acid sulfurơ") cùng các muối bisulfit và sulfit được sử dụng như là các chất khử cũng như làm chất tẩy uế. Chúng cũng là các chất tẩy trắng nhẹ, được sử dụng cho các vật liệu dễ bị tổn hại bởi các chất tẩy trắng gốc chlor.

==Điều chế==
Do khí SO bền và tan dễ dàng trong nước nên người ta thường điều chế bằng cách hòa tan lưu huỳnh dioxide vào nước:

== Xem thêm ==
- Acid sulfuric
- Bisunfit
- acid carbonic
Tòa thị chính San Francisco

Tòa thị chính của thành phố San Francisco ở tiểu bang California, khánh thành năm 1915 trong một không gian mở của khu Civic Center, là một công trình Beaux-Arts trong thời kỳ phong trào "City Beautiful" ngắn gợi nhớ đến Phục hưng Mỹ giai đoạn 1880-1917. Tòa nhà hiện tại thực sự là một công trình thay thế cho Tòa thị chính ban đầu đã bị phá hủy hoàn toàn trong Động đất năm 1906.

Kiến trúc sư của tòa nhà là Arthur Brown Jr. Brown cũng là người đã thiết kế War Memorial Opera House, Tòa nhà Cựu chiến bin, Temple Emanuel, Coit Tower và tòa nhà Liên bang tại 50 United Nations Plaza.

== Kiến trúc ==
Tòa nhà rộng 46.000 m² và chiếm hai khu phố của San Francisco. dài 119 m dọc theo tuyến phố đại lộ Van Ness và phố Polk và 83,25 m dọc theo các phố Grove và McAllister. Mái vòm của tòa nhà, theo tòa nhà vòm Baroque Les Invalides của Mansart ở Paris, là tòa nhà vòm lớn thứ năm thế giới, cao 94 m tại khu Quận lịch sử Civic Center. Tòa nhà này cao hơn Tòa nhà Quốc hội Hoa Kỳ 35 cm và có đường kính 20 m, đứng trên các dầm 4 x 50 tấn Anh (3,5 x 44,5 tấn) và 4 x 20 tấn Anh (3,5 x 17,8 tấn), mỗi dầm cột sâu 2,7 m và dài 18m. Tòa nhà chứa toàn bọ 7035 tấn kết cấu thép, được ốp bề mặt bằng đá granite Hạt Madera và ốp phía trong bằng đá sa thạch Indiana và đá cẩm thạch từ Alabama, Colorado, Vermont, và Italia. Nhà lầu hình tròn (Rotunda) là một không gian ngoạn mục và các tầng trên dành cho công chúng và có lối vào cho người tàn tật. Đối diện cầu thang lớn, trên lầu 2 là văn phòng của thị trưởng. Tượng bán thân bằng đồng của cựu thị trưởng George Moscone và người kế nhiệm ông Dianne Feinstein, đứng gần đó như ngầm nhắc đến ám sát Moscone, xảy ra cách điểm đó khoảng vài m ở một nhà rotunda nhỏ hơn của lối vào văn phòng thị trưởng. Nội dung chạm khắc trên khu nhà rotunda như sau:

Những từ này đã được viết bởi thị trưởng Edward Robeson Taylor. 
and dedicated by Mayor James Rolph.

==Liên kết ngoài==
- San Francisco government Dự án phục hồi tòa thị chính
- Virtual Tour/docent document Note: slow link.
- Historic American Buildings Survey (Library of Congress): City Hall, Civic Center, San Francisco, San Francisco County, CA
- CityMayors.com Feature
- 3D model (Google sketchup/earth)
Nguyễn Thượng Hiền

Nguyễn Thượng Hiền (1868-1925) tên tự: Đỉnh Nam, Đỉnh Thần, tên hiệu: Mai Sơn còn được gọi là Ông nghè Liên Bạt, sinh năm 1868 tại làng Liên Bạt, huyện Sơn Lãng, tỉnh Hà Đông (nay là xã Liên Bạt, huyện Ứng Hòa, thành phố Hà Nội). Ông là con Hoàng giáp Nguyễn Thượng Phiên, và là con rể quan Phụ chính Đại thần Tôn Thất Thuyết.

==Cuộc đời==
Từ nhỏ Nguyễn Thượng Hiền đã nổi tiếng rất thông minh. Năm 1884, khi 17 tuổi, ông đỗ cử nhân ở khoa thi Hương ở Thanh Hóa. Năm 1885, ông đỗ đầu kỳ thi Hội nhưng chưa kịp xướng danh thì kinh thành Huế thất thủ, ông phải về ở ẩn tại núi Nưa, Thanh Hóa. Đến năm 1892, ông ra thi Đình và đỗ Hoàng Giáp. Lúc đó 24 tuổi, Nguyễn Thượng Hiền được bổ làm Toản Tu ở Quốc Sử quán, thăng Đốc học ở Ninh Bình, rồi thuyên sang Nam Định nên ông còn được gọi là ông Đốc Nam.

Trong thời gian ở Huế, ông cảm nhận tư tưởng tiến bộ của "Đại Thế Thiên Hạ Luận" của nhân sĩ Nguyễn Lộ Trạch và đọc nhiều tân thư của Trung Quốc. Ông kết giao với nhiều sĩ phu yêu nước như Tăng Bạt Hổ, Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng.

Năm 1898, qua giao tiếp với Tăng Bạt Hổ, Nguyễn Thượng Hiền hỗ trợ phong trào Đông Du nhưng vì cha ông lúc đó mang bệnh nặng nên ông phải ở lại vận động cách mạng trong nước.

Năm 1907 vua Thành Thái bị người Pháp buộc thoái vị, ông vào phủ Toàn quyền đòi nhà nước Bảo hộ bãi lệnh nhưng không thành. Thối chí, ông giả làm thầy bốc thuốc ở hiệu "Nam Thọ", Hà Nội rồi tìm đường sang Trung Quốc hoạt động và cùng với Phan Bội Châu lập ra Việt Nam Quang phục Hội. Năm 1914 sau khi Phan Bội Châu bị bắt, ông là người lãnh đạo của hội.

Sau khi các hoạt động của Việt Nam Quang phục Hội thất bại, Nguyễn Thượng Hiền xuống tóc vào tu ở chùa Thường Tích Quang, Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang và mất tại đây ngày 28 tháng 12 1925. Theo di chúc, thi hài ông được hỏa táng, và tro rải xuống sông Tiền Đường.

Ông để lại một số tác phẩm thơ, văn bằng chữ Hán, Nôm. Thơ ông chủ yếu ký thác những tâm sự của mình và lên án chính sách của người Pháp, khơi dậy lòng yêu nước, kêu gọi nhân dân đứng lên chống Pháp. Tập văn xuôi "Hát Đông thư dị" của ông mang đậm tính chất truyền kỳ.

Tên ông được đặt cho nhiều đường phố, trường học tại Việt Nam, nổi bật trong đó có Trường THPT Nguyễn Thượng Hiền tại quận Tân Bình, thành phố Hồ Chí Minh.

==Tác phẩm==
===Thơ===
- Nam chi tập (gồm 3 quyển)
- Mai Sơn ngâm tập
- Nam hương tập
- Mai Sơn ngâm thảo
- Một số bài thơ Nôm tuyên truyền cách mạng: "Bài phú cải lương", "Hợp quần doanh sinh thuyết"...

===Văn xuôi===
- Hát Đông thư dị
Đường Lombard (San Francisco)

Lombard Street là một đường phố đông-tây ở San Francisco, California, Hoa Kỳ. Đường phố này nổi tiếng vì có đường phố dốc, ngoằn ngoèo có trồng hoa đẹp. Phố hoa Lombard bắt đầu ở The Presidio và chạy về phía Đông qua khu Cow Hollow. Đối với 12 dãy nhà giữa phố Broderick và đại lộ Van Ness, nó là con đường huyết mạch cùng có tên là U.S. Route 101. Phố Lombard sau đó qua Đồi Nga và các khu Telegraph Hill, và bị chặn ngang ở đại lộ Telegraph dẫn đến công viên Pioneer. Cuối cùng phố Lombard chấm dứt ở The Embarcadero như một đường gom.

Đường Lombard nổi tiếng với một dãy phố trên Đồi Nga giữa các phố Hyde và Leavenworth, với con đường hình sin được coi là đường ngoằn ngoèo nhất Hoa Kỳ. Thiết kế đường ngoằn ngoèo để giảm độ dốc 27° đã được chủ đất Carl Henry đề nghị và đã được tiến hành năm 1922. Tốc độ lưu thông trên đường này là 5 km/h trên đoạn đường dài 400 m. Đường này chỉ lưu thông một chiều từ trên xuống dưới.
Trần Bích San

Trần Bích San (chữ Hán: 陳碧珊, 1840 - 1877), tự Vọng Nghi (望沂), hiệu Mai Nham (梅岩), được vua Tự Đức ban tên là Hi Tăng (希曾); là một danh sĩ Việt Nam thời Nguyễn.

==Tiểu sử==
Trần Bích San là người ở xã Vị Xuyên, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định.Nay là phường Vị Hoàng, thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định. Cha ông là Phó bảng Trần Đình Khanh tức Trần Doãn Đạt.

Thuở nhỏ, Trần Bích San từng theo học Hoàng giáp Phạm Văn Nghị. Năm Giáp Tý (1864), ông đỗ đầu kỳ thi Hương. Năm sau, ông đỗ đầu thi Hội và thi Đình, cho nên người đương thời gọi ông là Tam nguyên Vị Xuyên.

Hơn 10 năm làm quan dưới triều Tự Đức, ông lần lượt giữa các chức vụ: Tu soạn Viện Hàn lâm, Án sát Bình Định, Biện lý bộ Hộ, Tuần phủ Hà Nội...

Trong khoảng thời gian ấy, có lần ông làm Phó chủ khảo trường thi Hương Thừa Thiên (1868). Khi ra đề thi gợi ý sĩ tử, ông nói trái luận điểm của Tự Đức (vì lúc này nhà vua đã nhượng bộ, thỏa hiệp với thực dân Pháp), do đó ông bị giáng chức. Năm Canh Ngọ (1870), ông cũng đã từng được cử đi sứ sang Trung Quốc.

Năm Đinh Sửu (1877), ông được thăng Tham tri bộ Lễ, làm Chánh sứ sang Pháp. Chưa kịp đi, ông đột ngột mất ở Huế.

Sau khi mất, Trần Bích San được thăng hàm Tham Tri.

==Tác phẩm==
Tác phẩm của Trần Bích San có:
- Mai Nham thi thảo
- Thanh Tâm tài nhân quốc âm thi
- Xuân đường đàm thoại
- Nhân sự kim giám
- Gia huấn ca
Riêng "Thanh Tâm Tài Nhân quốc âm thi" và "Gia huấn ca", cũng có tài liệu cho rằng không phải của Trần Bích San.

==Thương tiếc==
Trần Bích San là người có chí hướng, muốn đem tài năng ra giúp dân, giúp nước. Ông từng điều trần vạch rõ thói quan lại tham nhũng lúc ấy. Ông cũng đã đề xuất nhiều kiến nghị cải tổ giáo dục, tuyển chọn nhân tài, phòng thủ đất nước. Vì vậy, khi ông đột ngột mất, thương tiếc, thầy dạy ông là Hoàng giáp Phạm Văn Nghị có làm bài thơ điếu bằng chữ Hán như sau (dịch):
==Sách tham khảo==
- Hoàng Hữu Yên, "Văn học thế kỷ 19". Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, Hà Nội, 2004.
- Nguyễn Q. Thắng-Nguyễn Bá Thế, "Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam". Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, Hà Nội, 1992.
Tam nguyên (khoa cử)

Tam nguyên() là tên hiệu cho người đỗ đầu cả ba kỳ thi hương, thi hội, thi đình trong hệ thống thi cử nho học.

== Các Tam nguyên trong nền nho học Việt Nam ==
- Trạng nguyên Đào Sư Tích, thời Nhà Trần; ông đỗ danh sách thứ nhất (Hương nguyên). Vào thi Hội, thi Đình ông đều đỗ thứ nhất: Đình Nguyên, Trạng nguyên khoa Giáp Dần niên hiệu Long Khánh đời vua Trần Duệ Tông (1374)
- Trạng nguyên Phạm Đôn Lễ, thời nhà Lê sơ;
- Trạng nguyên Vũ Dương, thời nhà Lê sơ;
- Hoàng giáp Nguyễn Đăng, thời nhà Lê trung hưng (1602);
- Bảng nhãn Lê Quý Đôn, thời nhà Lê-Trịnh,
- Hoàng giáp Trần Bích San, thời nhà Nguyễn,
- Hoàng giáp Nguyễn Khuyến, thời nhà Nguyễn,
- Thám hoa Vũ Phạm Hàm, thời nhà Nguyễn.

==Xem thêm==
- Giải nguyên
- Hội nguyên
- Đình nguyên

== Tham khảo ==
- Nho học
Achatocarpaceae

Achatocarpaceae là một họ thực vật có hoa trong bộ Cẩm chướng. Nó bao gồm khoảng 7-10 loài cây thân gỗ với quả mọng chứa 1 hạt, phân bổ trong 2-3 chi tại khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới của Trung Mỹ, kéo dài tới miền tây nam Hoa Kỳ và miền tây Nam Mỹ. Họ này được phần lớn các nhà phân loại học công nhận. Do không có ở Việt Nam và là họ còn ít được nghiên cứu nên không có tên gọi tương ứng trong tiếng Việt.

Hệ thống APG II năm 2003; không thay đổi so với hệ thống APG năm 1998, cũng công nhận họ này và đặt nó trong nhánh có quan hệ chị em gần gũi với hai họ lớn là họ Dền (Amaranthaceae) và họ Cẩm chướng (Caryophyllaceae), đều thuộc bộ Cẩm chướng, trong nhánh thực vật hai lá mầm thật sự phần lõi (core eudicots).

==Các chi==
- "Achatocarpus" Triana
- "Phaulothamnus" A.Gray

==Tham khảo==
- Achatocarpaceae trên website của APG
- Achatocarpaceae trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). "Các họ thực vật có hoa"
- Quần thực vật Bắc Mỹ: Achatocarpaceae
- Phân loại trong NCBI
- Liên kết tại csdl.tamu.edu
Họ Trung quân

Họ Trung quân (danh pháp khoa học: Ancistrocladaceae) là một họ nhỏ của thực vật có hoa với khoảng 20 loài dây leo trong 1 chi là Ancistrocladus (chi Trung quân). Họ này được các nhà phân loại học công nhận rộng khắp.

Hệ thống APG II năm 2003 (không đổi so với hệ thống APG năm 1998), cũng công nhận họ này và đặt nó trong bộ Cẩm chướng (Caryophyllales) của nhánh thực vật hai lá mầm thật sự phần lõi (core eudicots). Họ này phân bố tại khu vực nhiệt đới Tây Phi, Đông Nam Á và miền nam Ấn Độ, Sri Lanca.

Các nghiên cứu ở mức phân tử gần đây và các chứng cứ hóa sinh học (xem website của APG) cho thấy họ này cùng nhóm các đơn vị phân loại là các thực vật ăn thịt trong bộ Cẩm chướng (các họ Droseraceae, Nepenthaceae, Dioncophyllaceae cùng loài duy nhất "Drosophyllum lusitanicum" của họ Drosophyllaceae) tất cả đều thuộc về cùng một nhánh, cho dù các loài của họ Ancistrocladaceae không là thực vật ăn thịt.

Quan hệ họ hàng gần gũi của họ này với họ Dioncophyllaceae (chứa loài cây ăn thịt "Triphyophyllum peltatum") được hỗ trợ là nhờ sự tương tự của phấn hoa và cấu trúc của cuống lá. Hệ thống Cronquist năm 1981 đặt họ này trong bộ Hoa tím (Violales) cùng với Dioncophyllaceae. Hệ thống Takhtajan đặt họ này trong bộ của chính nó là Ancistrocladales.

== Các loài ==
Các loài được công nhận tại thời điểm tháng 7 năm 2014 bao gồm:
1. "Ancistrocladus abbreviatus" - Tây Phi
2. "Ancistrocladus attenuatus" - Tây Bengal, Myanmar, quần đảo Andaman
3. "Ancistrocladus barteri" - Tây Phi
4. "Ancistrocladus benomensis" - Pahang
5. "Ancistrocladus congolensis" - Congo-Brazzaville, Gabon, Zaïre
6. "Ancistrocladus ealaensis" - Congo-Brazzaville, Gabon, Zaïre, Cộng hòa Trung Phi
7. "Ancistrocladus grandiflorus" - Cameroon
8. "Ancistrocladus griffithii" - Đông Dương, quần đảo Andaman
9. "Ancistrocladus guineensis" - Nigeria, Cameroon, Gabon
10. "Ancistrocladus hamatus" - Sri Lanka
11. "Ancistrocladus heyneanus" - Tây nam Ấn Độ
12. "Ancistrocladus ileboensis" - Congo-Brazzaville
13. "Ancistrocladus korupensis" - Nigeria, Cameroon
14. "Ancistrocladus letestui" - Congo-Brazzaville, Gabon, Zaïre, Cộng hòa Trung Phi
15. "Ancistrocladus likoko" - Congo-Brazzaville, Zaïre
16. "Ancistrocladus pachyrrhachis " - Liberia
17. "Ancistrocladus robertsoniorum" - Kenya
18. "Ancistrocladus tanzaniensis" - Tanzania
19. "Ancistrocladus tectorius" - Quần đảo Andaman, Cambodia, Hải Nam, Borneo, Sumatra, Lào, Malaysia, Myanmar, Singapore, Thái Lan, Việt Nam
20. "Ancistrocladus uncinatus" - Nigeria
21. "Ancistrocladus wallichii" - Assam, Bangladesh, quần đảo Andaman

== Liên kết ngoài ==
- Ancistrocladaceae trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). "Các họ thực vật có hoa : Miêu tả, minh họa, nhận dạng, thông tin tra cứu." Phiên bản: 30 tháng 5 năm 2006. http://delta-intkey.com
- Phân loại trong NCBI
Chip cầu nam

Chip cầu nam, hay còn gọi là I/O Controller Hub (ICH), là một chip đảm nhiệm những việc có tốc độ chậm của bo mạch chủ trong chipset. Khác với chip cầu bắc, chip cầu nam không được kết nối trực tiếp với CPU. Đúng hơn là chip cầu bắc kết nối chip cầu nam với CPU.

==Tổng quan==
Bởi vì chip cầu nam được đặt xa CPU hơn, nó được giao trách nhiệm liên lạc với các thiết bị có tốc độ chậm hơn trên một máy vi tính điển hình. Một chíp cầu nam điển hình thường làm việc với một vài chíp cầu bắc khác, mỗi cặp chíp cầu bắc và nam phải có thiết kế phù hợp thì mới có thể làm việc với nhau; chưa có chuẩn công nghiệp rộng rãi cho các thiết kế thành phần lôgic cơ bản của chipset để chúng có thể hoạt động được với nhau. Theo truyền thống, giao tiếp chung giữa chip cầu bắc và chip cầu nam đơn giản là bus PCI, vì thế mà nó tạo nên một hiệu ứng cổ chai (bottleneck), phần lớn các chipset hiện thời sử dụng các giao tiếp chung (thường là thiết kế độc quyền) có hiệu năng cao hơn.

===Tên gọi===
Tên gọi "chip cầu nam" bắt nguồn từ việc vẽ một kiến trúc trên sơ đồ. Trong đó CPU phải ở trên sơ đồ tại phía bắc. CPU nối với chipset qua một cầu nối có tốc độ cao (cầu bắc) ở "phía bắc" của các bus qua một cầu nối có tốc độ nhanh hơn(cầu nam).

==Xem thêm==
- Chip cầu bắc
- Chipset
Quảng trường Thời Đại

Quảng trường Thời Đại ("Times Square") là một giao lộ chính ở Manhattan, nối Đại lộ Broadway và Đại lộ Số bảy, kéo dài từ Đường 42 Tây đến Đường 47 Tây, New York. Quảng trường Thời Đại gồm những khối nhà nằm giữa Đại lộ Số sáu và Đại lộ Số chín, từ đông sang tây; giữa Đường thứ 39 Tây và Đường thứ 52 Tây, từ nam ra bắc; tạo thành phần phía tây của vùng thương mại Midtown Manhattan.

Quảng trường này được đặt theo tên của báo New York Times từ năm 1904, khi tòa soạn của tờ báo này dọn về khu vục này, trước đó quảng trường có tên là "Longacre Square". Trên vài chục quán cà phê, sân khấu nhỏ và phòng quay của MTV đã tạo nên bộ mặt của quảng trường này và được chọn làm ngoại cảnh cho rất nhiều phim nhựa. Quảng trường cũng nổi tiếng với khu sân khấu Broadway với khoảng 40 nhà hát lớn giữa đường 41 và đường 53 và giữa đại lộ thứ 6 (Sixth Avenue) và thứ 9 (Ninth Avenue).

Giống như Quảng trường Đỏ ở Moskva, Champs-Elysées ở Paris hoặc Quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh, Quảng trường Thời Đại trở thành một biểu tượng đô thị của Thành phố New York. Quảng trường Thời Đại trở nên sống động và đặc trưng phần lớn là nhờ vào sự chiếu sáng của các bảng hiệu quảng cáo.

Trước và sau cuộc cách mạng Mỹ, miền đất này thuộc quyền của John Morin Scott, một nhà chiến lược của quân sự New York và làm việc dưới quyền của George Washington. Ngày nay, nhà của ông Scott Manor ở tại đường số 43, được bao quanh bởi vùng miền quê và thường được sử dụng cho mục đích trang trại và chuồng ngựa. Vào nửa đầu thế kỷ 19, nơi này trở thành một trong những nơi sở hữu của John Jacob Astor, người đã tạo ra sự may mắn lần thứ hai trong việc kinh doanh khách sạn và những mục khác làm cho thành phố phát triển một cách nhanh chóng.

Quảng trường Thời Đại còn là nơi mà những người dân đón chào năm mới hàng năm. Thường thì họ xếp hàng vào những ngày cuối năm nhìn quả cầu Quảng trường rơi từ độ cao 40m, cầu nguyện và đón chào năm mới.

==Tham khảo==
Thư mục
- Brown, H. "Valentine's Manual of Old New York". Valentine, 1922
- Fazio, W. "Times Square", Children's Press, 2000. ISBN 0-516-26530-X
- Friedman, J. "Tales of Times Square" Feral House, 1993. ISBN 0-922915-17-2
- NYC-Architecture.com
- Taylor, W. "Inventing Times Square", Johns Hopkins U. Press, 1996. ISBN 0-8018-5337-0
- Traub, James "The Devil's Playground: A Century of Pleasure and Profit in Times Square" New York: Random House, 2004. ISBN 0-375-50788-4

==Liên kết ngoài==
- Camera trực tiếp tại Quảng trường Thời Đại
- The Times Square Alliance và Events Listing
- Times Square 360 panorama
- Trung tâm nghệ thuật Quảng trường Thời Đại
- NYC-Architecture.com
- New York City Tourist