Alexander của Phổ

Alexander của Phổ (tên đầy đủ: "Friedrich Wilhelm Ludwig Alexander"; 21 tháng 6 năm 1820 tại Berlin – 4 tháng 1 năm 1896 tại Berlin) là một tướng lĩnh quân đội Phổ-Đức, đã từng tham gia cuộc Chiến tranh Bảy tuần với Áo năm 1866 và cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871).

== Tiểu sử ==
=== Thân thế ===
Ông sinh vào tháng 6 năm 1820, là con trưởng của Friedrich Wilhelm Ludwig của Phổ (1794 – 1863) với người vợ của ông này là Luise xứ Anhalt-Bernburg (1799 – 1882). Người em trai của ông là Georg của Phổ.

=== Sự nghiệp quân sự ===
Ông gia nhập quân đội Phổ vào năm 1830, được phong cấp hàm Thiếu tướng vào năm 1852 rồi trở thành Thượng tướng Bộ binh vào năm 1864. Trong chiến dịch Böhmen của cuộc Chiến tranh Áo-Phổ năm 1866, ông đã tháp tùng Bộ Tư lệnh Tập đoàn quân số 2 do Thái tử Friedrich Wilhelm chỉ huy. Vào buổi sáng của trận đánh quyết định ở Königgrätz-Sadowa, một giai thoại hài hước kể rằng trong khi Alexander đang dong ngựa, con ngựa của ông chạy đi; đến buổi chiều người ta tìm thấy Alexander ngồi trên lưng ngựa ở một khu rừng lân cận, và nói rằng con ngựa của ông khăng khăng đòi phải đến đây. Về sau, ông cũng tham chiến trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871).

Kể từ năm 1861, ông là Chỉ huy trưởng Trung đoàn Bộ binh số 16 (số 3 Westfalen). Ngoài ra ông còn có thời gian làm Chỉ huy trưởng Trung đoàn Phóng lựu Cận vệ số 2 trong lực lượng Dân binh.

=== Những năm cuối đời ===
Vào năm 1891, sau khi hoàn tất việc chữa bệnh tại Marienblad, Alexander lên tàu đến Ostend và ở đây trong vòng 3 – 4 tuần lễ.

Một người đương thời từng kể lại:

"Lòng nhân ái của Vương thân Alexander của Phổ, em họ của Hoàng đế... được biết đến nhiều và thường được thỉnh cầu ở Berlin, đến mức mà thư ký của ngài hẳn là phải có được kinh nghiệm lớn về việc đáp lại những lời cầu khẩn. Ngài trải qua phần lớn năm nay tại Thụy Sĩ và tại Lâu đài Rheinstein, lâu đài của ngài trên sông Rhein".
Trong thời gian du ngoạn Thụy Sĩ, Alexander cư ngụ ở vùng ngoại ô Vevay, dưới danh hiệu Bá tước de Tecklenburg. Ông được mô tả là một "người bộ hành xuất sắc", bởi vì trong vòng 12 tiếng đồng hồ, ông hoàn tất được "cái mà nhà bộ hành giỏi nhất trong thung lũng cần 16 tiếng để thực hiện". Vào tháng 11 năm 1852, Alexander đến thăm người bạn đang bệnh nặng của ông là Công nương xứ Orléeans tại điền trang của bà ở Lansanne, Thụy Sĩ, mặc dù bà sống thêm được 6 năm nữa.

=== Qua đời ===
Vào cuối tháng 12 năm 1895, Alexander được thông báo là "đau ốm trầm trọng". Vị vương thân 75 tuổi đã từ trần vào lúc 11 giờ kém 15 phút ngày 4 tháng 1 năm 1896. Đức hoàng và Hoàng hậu đều đứng bên giường ông khi ông mất. Đến ngày 9 tháng 1, tang lễ Alexander được cử hành tại Nhà thờ chính tòa Berlin. Tham dự lễ tang gồm có các thành viên hoàng tộc, trong đó có Hoàng đế và Hoàng hậu, Hoàng thái hậu Friedrich, cùng với các thành viên trong đội ngũ ngoại giao và Hội đồng Liên bang ("Bundesrath"), cùng với một số tướng lĩnh quân đội Đức. Triều đình quốc tang đã tổ chức mặt niệm ông trong vòng một tháng, do đó mọi cuộc họp và lễ hội triều nghi được dự kiến tiến hành trong thời gian đó đều phải được dời lại. Ngoài ra, các chuyến đi săn được chuẩn bị trước cho tháng này cũng bị hủy bỏ. Một số người tùy tùng của ông được kế thừa "những tài sản rất lớn", nhưng phần còn lại của điền trang của ông được trao cho vương đệ của ông là Georg của Phổ, và sau khi Georg qua đời, tài sản thuộc về người con đỡ đầu của Alexander là Oskar của Phổ.

Nhiều tài liệu đề cập đến những hành động được cho là bừa phứa của Alexander. Trong "Ký ức bốn mươi năm" do bà viết vào năm 1915, Catherine Radziwill hồi tưởng:

"[Vương tử Alexander], dù không quá thông minh, lại cực kỳ khoái giao tiếp, đặc biệt là giao du với phụ nữ. Tôi nhớ vào một ngày nọ, tại nhà của gia mẫu tôi, ngài dụ một Bà von Wildenbruch nào đó, vợ một người con ngoài giá thú của Vương thân Ludwig Ferdinand của Phổ, vào một căn phòng trống, và bắt đầu hôn say đắm bà ta, gây nên trạng thái sững sờ và tức giận tột cùng cho người đàn bà nêu trên, người mà, cũng nên chua vào rằng, đã gần 70 tuổi đời trong thời gian đó".
Alexander không hề kết hôn, nhưng một nguồn tin khác cho biết ông tuyên bố kết hôn với tất cả mọi phụ nữ mà ông đã gặp, "bất kể người đó có là công chúa hay là chị thợ giặt, cụ bà bát tuần hay là cô gái trẻ, có chồng hay độc thân".

== Tước hiệu, danh hiệu và vinh danh ==
=== Tước hiệu và danh hiệu ===
- 21 tháng 6 năm 1820 – 4 tháng 1 năm 1896: Vương tử "Điện hạ" Alexander của Phổ

=== Vinh danh ===
- Hiệp sĩ Huân chương Đại bàng Đen

==Tham khảo==
- Anton Bettelheim, Georg Wolff: "Biographisches Jahrbuch und deutscher Nekrolog unter ständiger Mitwirkung von Guido Adler, F. Von Bezold, Alois Brandl...". G. Reimer, 1897
- Kurt von Priesdorff: "Soldatisches Führertum". Hanseatische Verlagsanstalt, 1937
- Ernst Siegfried Mittler (Hrsg.): "Geschichte des 3. Westfälischen Infanterie-Regiments Nr. 16. Bearbeitet von Offizieren des Regiments". Berlin, 1880