hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Irène Joliot-Curie

Irène Joliot-Curie ( phiên âm tiếng Việt: I-rê-na Giô-li-ốt Quy-ri (Ngày 12 tháng 9 năm 1897-Ngày 17 tháng 3 năm 1956) là một nhà hóa học và nhà vật lý học người Pháp. Cùng với hôn phu của mình là Frédéric Joliot-Curie, công trình về sự phát xạ nhân tạo của họ đã được trao giải Nobel về Hóa học vào năm 1935.

==Tiểu sử==
Irène Curie sinh 12 tháng 9 năm 1897 tại Paris. Bà là con gái lớn của vợ chồng nhà vật lí, nhà hóa học nổi tiếng Marie Curie và Pierre .

Năm 1918, sau khi tốt nghiệp trung học, bà gia nhập Viện Nghiên cứu Radium và trở thành phụ tá cho mẹ mình. Chính trong khoảng thời gian này, bà đã gặp Frédéric Joliot- nghiên cứu sinh tại Collège de France. Họ kết hôn năm 1926 và có hai người con là Hélène Langevin-Joliot sinh năm 1927 và Pierre Joliot-Curie sinh năm 1932.

Họ làm việc cùng nhau trong các công trình về phóng xạ tự nhiên và nhân tạo, sự biến tố và vật lý hạt nhân. Công trình của họ về sự va chạm của các hạt neutron vào hạt nhân các nguyên tố nặng chính là một bước quan trọng trong quá trình tìm ra phản ứng phân hạch hạt nhân.

Năm 1934, mẹ của bà - bà Marie mất vì bệnh suy tuỷ xương (hay còn gọi là thiếu máu bất sản - gây nên bởi sự tiếp xúc với tia xạ mà không được bảo hộ phù hợp). Năm 1935, Frédéric và Irène Joliot-Curie cùng nhau đạt giải Nobel Hóa học. Họ bắt đầu làm việc cho dự án bom nguyên tử của Pháp từ năm 1939 (họ cùng nhau nhận được bằng sáng chế cho công trình này). Dự án bom nguyên tử này của Pháp là dự án tiên tiến nhất về bom nguyên tử trước Chiến tranh thế giới thứ hai cho đến khi người Mỹ, với dự án Manhattan khổng lồ chiếm mất vị trí này.

Năm 1936, Irène Joliot-Curie là thành viên chính phủ của Mặt trận Bình dân, kiêm thư ký của chính phủ về phát minh khoa học.

Năm 1937, bà trở thành phó tiến sĩ và sau đó là giảng viên tại Phân viện khoa học tại Paris. Năm 1939, bà được nhận huân chương Bắc đẩu bội tinh. Năm 1946, bà trở thành viện trưởng của học viện Radium, kế tục người tiền nhiệm là André Debierne. Bà tham gia thành lập Viện Năng lượng hạt nhân CEA. Tại đây, bà giữ chức ủy viên trong vòng sáu năm. Bà nhận chức danh giáo sư về vật lý tổng hợp và về các quá trình phóng xạ từng được giữ trước đó bởi mẹ của bà là Marie Curie. Bà nhận Giải thưởng Hòa bình quốc tế của Ủy ban quốc tế về Hòa bình năm 1950.

Irène Joliot-Curie qua đời ngày 17 tháng 3 năm 1956 tại Paris vì căn bệnh bạch cầu do ảnh hưởng từ các phản ứng phóng xạ với chất poloni mà bà đã thực hiện trong quá trình làm việc. Hai năm sau đó, chồng bà cũng mất vì bệnh gan vào ngày 14 tháng 8 năm 1958.

== Tham khảo ==
- Irène Joliot-Curie Biographical
Cạnh tranh hoàn hảo

Cạnh tranh hoàn hảo là cạnh tranh trong một mô hình kinh tế được mô tả là một mẫu kinh tế thị trường lý tưởng, ở đó không có người sản xuất hay người tiêu dùng nào có quyền hay khả năng khống chế được thị trường, làm ảnh hưởng đến giá cả. Cạnh tranh hoàn hảo được cho là sẽ dẫn đến hiệu quả kinh tế cao. Những nghiên cứu về các thị trường cạnh tranh hoàn hảo cung cấp cơ sở cho học thuyết về cung và cầu.

== Các giả thiết ==
Các giả thiết quan trọng để mô hình cạnh tranh hoàn hảo có thể được thành lập là:
- Tất cả các hàng hóa trao đổi được coi là giống nhau. Nghĩa là hàng hóa phải cùng một cấp chất lượng và số lượng. Các hàng hóa bán ra không khác nhau về quy cách, phẩm chất, mẫu mã. Người mua không phải quan tâm đến việc họ mua các đơn vị hàng hóa đó của ai.
- Tất cả người bán và người mua đều có hiểu biết mua đầy đủ về các thông tin liên quan đến việc mua bán, trao đổi.
- Không có gì cản trở việc gia nhập hay rút khỏi thị trường của một người mua hay một người bán.
- Để chiến thắng trong cuộc cạnh tranh các doanh nghiệp buộc phải tìm cách giảm chi phí, hạ giá thành hoặc làm khác biệt hoá sản phẩm của mình so với các đối thủ cạnh tranh

Thị trường cạnh tranh hoàn hảo chủ yếu xuất hiện ở các sản phẩm thiết yếu

== Xem thêm ==
- Cạnh tranh
- Cạnh tranh không hoàn hảo
- thị trường
Pavel Trofimovich Morozov

Pavel Trofimovich Morozov (1918-1932), còn được gọi là Pavlik, là một thiếu niên được chính sách tuyên truyền của Liên Bang Xô Viết tuyên dương như một liệt sĩ. Câu chuyện bắt đầu từ năm 1932 kể về một thiếu niên 13 tuổi tố cáo cha mình cho chính quyền và sau đó bị chính gia đình giết hại. Đây là một câu chuyện đạo đức được kể lại nhiều lần dưới chính quyền Xô Viết với ý nghĩa: chống lại chính quyền là phản động và ích kỉ, và chính quyền quan trọng hơn nhiều so với gia đình. Câu chuyện của Pavel Morozov trở thành một tấm gương tiêu biểu cho thiếu nhiên và nhi đồng, nhiều bài hát, truyện đọc, thơ và cả opera được viết để nêu lên tấm gương của Pavel Morozov cho thiếu niên và nhi đồng Liên Bang Xô Viết noi theo.

Sau khi Liên Bang Xô Viết sụp đổ, câu chuyện này trở thành bằng chứng cho chính sách tuyên truyền và thái độ giữa người với người dưới chính quyền Xô Viết.
Trận Malvern Hill

Trận Malvern Hill, còn gọi là Trận nông trại Poindexter, diễn ra ngày 1 tháng 7 năm 1862 tại quận Henrico, Virginia, là trận thứ sáu và cũng là trận sau cùng trong Chuỗi trận Bảy ngày thời Nội chiến Hoa Kỳ. Đại tướng Liên minh miền Nam Robert E. Lee đã mở nhiều đợt tấn công vào vị trí phòng thủ vững chắc của quân Liên bang miền Bắc trên đồi Malvern Hill. Nhưng các cuộc công kích rời rạc đều bị đẩy lui, quân miền Nam đã lâm vào thảm họa và phải chịu hơn 5.300 thương vong mà không giành được một tấc đất nào. Nhiều tướng sĩ miền Nam đã miêu tả nỗi kinh hoàng ghê gớm của trận thua này đối với họ. Với chiến thắng trong trận Malvern Hill, Binh đoàn Potomac đã làm nên một trong số ít những thắng lợi của họ trong suốt cả cuộc Nội chiến Hoa Kỳ.

Thắng lợi tại trận Malvern Hill thể hiện sức chiến đấu anh dũng của các chiến sĩ Liên bang, giữ vững trọn vẹn phòng tuyến của mình. Đối với Lee, sự thảm hại của trận thua này thể hiện qua tổn thất nặng nề của quân đội ông, trong khi quân đội miền Bắc thì hứng chịu ít ỏi mất mát hơn. Thiếu tướng miền Bắc George B. McClellan tuy thắng trận cuối này, nhưng vẫn rút lui về đào hào phòng thủ tại khu Harrison's Landing trên sông James, dùng tàu chiến bảo vệ quân sĩ. Cuộc chinh phạt bán đảo Virginia của quân miền Bắc - Chiến dịch Bán đảo - đến đây kết thúc thất bại. Binh đoàn Potomac sẽ không bao giờ hoàn toàn lật ngược được thế thượng phong của Lee sau Chiến dịch này.

==Thư mục==
- Burton, Brian K. "Extraordinary Circumstances: The Seven Days Battles". Bloomington: Indiana University Press, 2001. ISBN 0-253-33963-4.
- Eicher, David J. "The Longest Night: A Military History of the Civil War". New York: Simon & Schuster, 2001. ISBN 0-684-84944-5.
- Esposito, Vincent J. "West Point Atlas of American Wars". New York: Frederick A. Praeger, 1959. . The collection of maps (without explanatory text) is available online at the West Point website .
- Kennedy, Frances H., ed. "The Civil War Battlefield Guide", 2nd ed. Boston: Houghton Mifflin Co., 1998. ISBN 0-395-74012-6.
- Sears, Stephen W. "To the Gates of Richmond: The Peninsula Campaign". New York: Ticknor and Fields, 1992. ISBN 0-89919-790-6.
- National Park Service battle description
- Jeffry D. Wert, "The Sword of Lincoln: The Army of the Potomac", Simon and Schuster, 06-04-2005. ISBN 0743271920.
- Geoffrey Parker, "The Cambridge illustrated history of warfare: the triumph of the West", Cambridge University Press, 29-09-2008. ISBN 0521738067.

==Liên kết ngoài==
- Battle of Malvern Hill in "Encyclopedia Virginia"
- Animated history of the Peninsula Campaign
- Malvern Hill Battlefield Page: Battle maps, photos, history articles, and battlefield news (Civil War Trust)
- Poem by Herman Melville
- CWSAC Report Update
Tachikawa Ki-36

Chiếc Tachikawa Ki-36 là một kiểu máy bay hiệp đồng tác chiến cùng bộ binh (máy bay trinh sát) của Lục quân Đế quốc Nhật Bản trong Thế Chiến II. Ki-36 là một kiểu máy bay cánh đơn hai chỗ ngồi trang bị một động cơ piston và bộ càng đáp cố định.

Chiếc nguyên mẫu, trang bị động cơ Hitachi Ha-13 công suất 450 mã lực (336 kW), bay chuyến bay đầu tiên vào ngày 20 tháng 4 năm 1938. Có tính năng bay vượt trội hơn chiếc Mitsubishi Ki-35 trong những thử nghiệm so sánh, chiếc Ki-36 được đặt tên chính thức là Máy bay Trinh sát Hiệp đồng Trực tiếp Kiểu 98 và được đưa vào sản xuất từ tháng 11 năm 1938. Việc sản xuất kết thúc vào tháng 1 năm 1944 sau khi có tổng cộng 1.334 chiếc được chế tạo.

Chiếc Ki-36 được đưa ra hoạt động đầu tiên tại Trung Quốc nơi nó rất thành công. Sau đó, tại Mặt trận Thái Bình Dương, nó tỏ ra rất mong manh trước những chiếc máy bay tiêm kích đối địch, nên được tái bố trí đến các chiến trường an toàn hơn tại Trung Quốc. Cho đến cuối cuộc chiến, chiếc Ki-36 được sử dụng như một máy bay tấn công cảm tử Thần phong (kamikaze) với một trái bom 500 kg (1.102 lb) gắn bên trong.

==Các phiên bản==
- Ki-36: Phiên bản máy bay phối hợp bộ binh.
- Ki-55: Phiên bản huấn luyện.
- Ki-72: Phiên bản được đề nghị trang bị động cơ Ha-38 600 mã lực (447 kW) và càng đáp xếp được, không được chế tạo.

==Các nước sử dụng==
- Không quân Giải phóng quân Trung Quốc sử dụng hai chiếc chiếm được làm máy bay huấn luyện cho đến khi nghỉ hưu vào đầu những năm 1950
- Lực lượng An ninh Nhân dân Indonesia
- Lục quân Đế quốc Nhật Bản
- Không quân Hoàng gia Thái Lan

==Đặc điểm kỹ thuật (Ki-36)==
Tham khảo: The Concise Guide to Axis Aircraft of World War II - David Mondey
===Đặc tính chung===
- Đội bay: 2 người
- Chiều dài: 8,00 m (25 ft 3 in)
- Sải cánh: 11,80 m (38 ft 9 in)
- Chiều cao: 3,64 m (11 ft 11 in)
- Diện tích bề mặt cánh: 20 m² (215,29 ft²)
- Trọng lượng không tải: 1.247 kg (2.749 lb)
- Trọng lượng cất cánh tối đa: 1.660 kg (3.660 lb)
- Động cơ: 1 x động cơ Hitachi Ha-13a 9 xy lanh bố trí hình tròn, công suất 510 mã lực (380 kW)

===Đặc tính bay===
- Tốc độ lớn nhất: 348 km/h (216 mph)
- Tốc độ bay đường trường: 235 km/h (146 mph)
- Tầm bay tối đa: 1.235 km (767 mi)
- Trần bay: 8.150 m (26.740 ft)

===Vũ khí===
- 1 x súng máy 7,7 mm (0,303 inch) cố định bắn ra phía trước
- 1 x súng máy 7,7 mm (0,303 inch) di động gắn trên khoang sau buồng lái
- 150 kg (331 lb) bom gắn trên đế ngoài

==Tham khảo==
- The Concise Guide to Axis Aircraft of World War II - David Mondey

==Nội dung liên quan==
=== Máy bay liên quan===
Tachikawa Ki-55
===Danh sách liên quan===
- Danh sách máy bay chiến đấu
- Danh sách máy bay quân sự Nhật Bản
- Danh sách máy bay quân sự giữa hai cuộc chiến tranh thế giới
- Danh sách máy bay trong Chiến tranh Thế giới II
Aichi H9A

Chiếc Aichi H9A (二式練習飛行艇, Thủy phi cơ huấn luyện Kiểu 2) là một kiểu thủy phi cơ huấn luyện của Hải quân Đế quốc Nhật Bản được sử dụng trong những năm đầu của Thế Chiến II để huấn luyện đội bay. Một loại máy bay không thông dụng, nó chưa hề đối mặt với lực lượng Đồng Minh cho đến tận mùa Xuân năm 1945, nên chưa hề được phe này đặt tên mã.

Hải quân Đế quốc Nhật Bản đã đề ra yêu cầu về một kiểu thủy phi cơ huấn luyện trong loạt những chiếc thủy phi cơ Kawanishi H8K1 Emily. Công việc thiết kế được bắt đầu từ tháng 1 năm 1940 và chiếc máy bay thực hiện chuyến bay đầu tiên vào tháng 9 năm đó. Aichi H9A là một kiểu máy bay thủy phi cơ có cánh dạng ô và có hai động cơ. Nó được sử dụng cho nhiều vai trò thứ yếu khác nhau như tuần tra chống tàu ngầm dọc theo bờ biển Nhật Bản, vận chuyển, huấn luyện nhảy dù và liên lạc.

==Các phiên bản==
- H9A Nguyên mẫu:Ba chiếc được Aichi chế tạo.
- H9A1:Phiên bản sản xuất. Có 24 chiếc được Aichi chế tạo.
- H9A:Bốn chiếc được Nippon Hikoki chế tạo.

==Các nước sử dụng==
- Hải quân Đế quốc Nhật Bản

==Đặc điểm kỹ thuật (H9A1)==
===Đặc tính chung===
- Đội bay: Cho đến 8 người
- Chiều dài: 16,95 m (55 ft 7 in)
- Sải cánh: 24,0 m (78 ft 9 in)
- Chiều cao: 5,25 m (17 ft 3 in)
- Diện tích bề mặt cánh: 63,3 m² (681 ft²)
- Trọng lượng không tải: 4.900 kg (10.800 lb)
- Trọng lượng có tải: 7.500 kg (16.500 lb)
- Động cơ: 2 x động cơ Nakajima Kotobuki-41 bố trí hình tròn, công suất 780 mã lực (580 kW) mỗi động cơ

===Đặc tính bay===
- Tốc độ lớn nhất: 315 km/h (196 mph)
- Tầm bay tối đa: 2.150 km (1.340 mi)
- Trần bay: 6.800 m (22.300 ft)
- Tốc độ lên cao: 4,5 m/s (876 ft/min)

===Vũ khí===
- 1 x súng máy Kiểu 92 7,7 mm gắn di động trước mũi
- 1 x súng máy Kiểu 92 7,7 mm gắn di động trên lưng
- 250 kg (550 lb) bom

==Liên kết ngoài==
- AirToAirCombat.com: Aichi H9A

==Nội dung liên quan==
===Trình tự thiết kế===
H6K -
H7Y -
H8K -
H9A -
H10H -
H11K
===Danh sách liên quan===
- Danh sách máy bay chiến đấu
- Danh sách máy bay quân sự Nhật Bản
Chiêm Hóa (huyện)

Chiêm Hóa là một huyện cũ thuộc tỉnh Tuyên Quang, Việt Nam.

==Địa lý==
Huyện Chiêm Hóa nằm ở phía bắc tỉnh Tuyên Quang, có vị trí địa lý:
- Phía đông giáp huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn
- Phía tây giáp huyện Hàm Yên và huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang
- Phía nam giáp huyện Yên Sơn
- Phía bắc giáp huyện Na Hang và huyện Lâm Bình.

Huyện có diện tích 1.146,24 km², dân số năm 2020 là 134.091 người, mật độ dân số đạt 117 người/km².

Huyện lỵ là thị trấn Vĩnh Lộc, nơi có con sông Gâm chảy qua theo hướng bắc nam, cách thành phố Tuyên Quang 68 km về hướng bắc.

==Hành chính==
Huyện Chiêm Hóa có 24 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Vĩnh Lộc (huyện lỵ) và 23 xã: Bình Nhân, Bình Phú, Hà Lang, Hòa An, Hòa Phú, Hùng Mỹ, Kiên Đài, Kim Bình, Linh Phú, Ngọc Hội, Nhân Lý, Phú Bình, Phúc Thịnh, Tân An, Tân Mỹ, Tân Thịnh, Tri Phú, Trung Hà, Trung Hòa, Vinh Quang, Xuân Quang, Yên Lập, Yên Nguyên.

==Lịch sử==
Sau năm 1954, huyện Chiêm Hóa có 30 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm thị trấn Vĩnh Lộc và 29 xã: Bình An, Bình Nhân, Công Bình, Hòa An, Hòa Phú, Hồng Quang, Hùng Mỹ, Kiên Đài, Kim Quang, Kim Sơn, Linh Phú, Minh Quang, Ngọc Hội, Nhân Lý, Phú Bình, Phú Thành, Phúc Hậu, Phúc Thịnh, Tân An, Tân Mỹ, Tân Thịnh, Thổ Bình, Tri Phương, Trung Hà, Trung Hòa, Vinh Quang, Xuân Quang, Yên Lập, Yên Nguyên.

Ngày 26 tháng 12 năm 1970, Phủ Thủ tướng ban hành quyết định số 82-BT.Theo đó: 
- Hợp nhất 2 xã: Phúc Hậu và Kim Sơn thành xã Phúc Sơn.
- Hợp nhất 2 xã: Tri Phương và Phú Thành thành xã Tri Phú.
- Sáp nhập xóm Nà Mỏ của xã Công Bình vào xã Ngọc Hội.
- Sáp nhập xóm Pắc Chài của xã Công Bình vào xã Vinh Quang.
- Hợp nhất 2 xã: Kim Quang và Công Bình thành xã Kim Bình.

Ngày 27 tháng 12 năm 1975, sau khi tỉnh Tuyên Quang sáp nhập với tỉnh Hà Giang thành tỉnh Hà Tuyên, thì huyện Chiêm Hóa thuộc tỉnh Hà Tuyên.

Ngày 19 tháng 11 năm 1985, Hội đồng bộ trưởng ban hành Quyết định số 267-HĐBT.Theo đó: 
- Chia xã Trung Hà thành 2 xã: Trung Hà và Hà Lang.
- Chia xã Kiên Đài thành 2 xã: Kiên Đài và Bình Phú.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, tỉnh Tuyên Quang được tái lập từ tỉnh Hà Tuyên, huyện Chiêm Hóa thuộc tỉnh Tuyên Quang có 29 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Vĩnh Lộc và 28 xã: Bình An, Bình Nhân, Bình Phú, Hà Lang, Hòa An, Hòa Phú, Hồng Quang, Hùng Mỹ, Kiên Đài, Kim Bình, Linh Phú, Minh Quang, Ngọc Hội, Nhân Lý, Phú Bình, Phúc Sơn, Phúc Thịnh, Tân An, Tân Mỹ, Tân Thịnh, Thổ Bình, Tri Phú, Trung Hà, Trung Hòa, Vinh Quang, Xuân Quang, Yên Lập, Yên Nguyên.

Ngày 28 tháng 1 năm 2011, chuyển 3 xã: Bình An, Thổ Bình và Hồng Quang sang trực thuộc huyện Lâm Bình.

Ngày 27 tháng 4 năm 2021, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1262/NQ-UBTVQH14 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2021). Theo đó, chuyển 2 xã Minh Quang và Phúc Sơn về huyện Lâm Bình quản lý.

Huyện Chiêm Hóa có 1 thị trấn và 23 xã như hiện nay.
Chợ Đồn (huyện)

Chợ Đồn là một huyện cũ thuộc tỉnh Bắc Kạn cũ, Việt Nam.

==Địa lý==
Huyện Chợ Đồn nằm ở phía tây của tỉnh Bắc Kạn, huyện lỵ là thị trấn Bằng Lũng, cách thành phố Bắc Kạn khoảng 42 km về phía tây, cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 185 km, có vị trí địa lý:
- Phía đông giáp huyện Bạch Thông và huyện Chợ Mới
- Phía tây giáp huyện Chiêm Hóa và huyện Na Hang thuộc tỉnh Tuyên Quang
- Phía nam giáp huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên và huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang
- Phía bắc giáp huyện Ba Bể.

Huyện Chợ Đồn có diện tích 912 km² và dân số năm 2004 là 46.000 người. Tuyến giao thông chính là Quốc lộ 3C đi qua huyện lỵ, đi về hướng bắc đến huyện Ba Bể, về hướng nam là huyện Định Hóa (Thái Nguyên).

==Hành chính==
Huyện Chợ Đồn có 20 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Bằng Lũng (huyện lỵ) và 19 xã: Bản Thi, Bằng Lãng, Bằng Phúc, Bình Trung, Đại Sảo, Đồng Lạc, Đồng Thắng, Lương Bằng, Nam Cường, Nghĩa Tá, Ngọc Phái, Phương Viên, Quảng Bạch, Tân Lập, Xuân Lạc, Yên Mỹ, Yên Phong, Yên Thượng, Yên Thịnh.

==Lịch sử==
Ngày 12 tháng 5 năm 1964, Bộ Nội vụ ban hành Quyết định số 150-NV. Theo đó: 
- Đổi tên xã Cao Phong thành xã Xuân Lạc
- Đổi tên xã Lạc Long thành xã Đồng Lạc
- Đổi tên xã Tân Phong thành xã Quảng Bạch
- Đổi tên xã Thắng Lợi thành xã Nghĩa Tá
- Đổi tên xã Thành Công thành xã Yên Mỹ
- Đổi tên xã Đại Thắng thành xã Đại Sảo
- Đổi tên xã Đồng Thắng thành xã Đông Viên
- Đổi tên xã Đức Thượng thành xã Rã Bản.

Sau năm 1975, huyện Chợ Đồn thuộc tỉnh Bắc Thái, gồm 21 xã: Bản Thi, Bằng Lãng, Bằng Phúc, Bình Trung, Đại Sảo, Đồng Lạc, Đông Viên, Lương Bằng, Nam Cường, Nghĩa Tá, Ngọc Phái, Phong Huân, Phương Viên, Quảng Bạch, Rã Bản, Tân Lập, Xuân Lạc, Yên Mỹ, Yên Nhuận, Yên Thịnh và Yên Thượng.

Ngày 8 tháng 4 năm 1985, tách phố Bằng Lũng gồm 1.853 ha của xã Ngọc Phái để thành lập thị trấn Bằng Lũng (thị trấn huyện lỵ huyện Chợ Đồn).

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, tái lập tỉnh Bắc Kạn từ tỉnh Bắc Thái cũ, huyện Chợ Đồn thuộc tỉnh Bắc Kạn.

Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 855/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Bắc Kạn (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020). Theo đó:
- Sáp nhập 2 xã Đông Viên và Rã Bản thành xã Đồng Thắng
- Sáp nhập thôn Bản Cưa của xã Phong Huân vào xã Bằng Lãng
- Sáp nhập 5 thôn: Nà Tấc, Pác Cộp, Nà Chợ, Nà Mạng, Khuổi Xỏm thuộc xã Phong Huân và xã Yên Nhuận thành xã Yên Phong.

Huyện Chợ Đồn có 1 thị trấn và 19 xã như hiện nay.

==Kinh tế - xã hội==
Kinh tế huyện Chợ Đồn vẫn lấy nông nghiệp làm chủ đạo, do địa hình thuộc vùng kinh tế đặc biệt khó khăn nên khả năng phát triển về công nghiệp và dịch vụ còn hạn chế. trong những năm gần đây (2000 đến nay) tỉnh Bắc Kạn đã chú trọng phát triển kinh tế tại huyện, trong đó kêu gọi các nhà đầu tư tiến hành thăm dò và khai thác các nguồn lợi về khoáng sản (nhiều nhất là quạng sắt, chì... trữ lượng hiện chưa thống kê được), nên kinh tế huyện đã có bước tiến vượt bậc. góp phần vào sự phát triển chung của tỉnh Bắc Kạn.

==Liên kết ngoài==
- Trang web chính thức của Tỉnh Bắc Kạn
Thung lũng An Lão

Thung lũng An Lão là một thung lũng ở Nam Trung Bộ Việt Nam, thuộc tỉnh Gia Lai. Trước đây, về mặt hành chính, khu vực trung tâm huyện An Lão thuộc tỉnh Bình Định nằm trọn trong thung lũng An Lão, gần tương ứng với địa bàn xã An Lão thuộc tỉnh Gia Lai.

Thung lũng có hình dạng hẹp, chạy dài từ Bắc xuống Nam, bốn phía bao bọc bởi nhiều dãy núi. Phía Bắc thung lũng là hồ Đồng Mít, nối với nhánh sông An Lão chảy về phía Nam. Khí hậu chịu ảnh hưởng của khí hậu Tây Nguyên. Bởi khác biệt về địa hình nên khí hậu đôi khi không theo khí hậu chung trong khu vực. Một năm có hai mùa rõ rệt, mùa mưa và mùa khô.

Tỉnh lộ DT629 là tuyến giao thông duy nhất nối các khu dân cư chính trong thung lũng ra bên ngoài. Tuy nhiên, do ảnh hưởng thời tiết, tuyến đường này thường xuyên bị tắc nghẽn khi bão lũ.

Thời kỳ Chiến tranh Việt Nam, nơi đây là địa bàn tranh chấp giữa Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam và liên quân Mỹ - Việt Nam Cộng hòa, nổi tiếng với Chiến dịch An Lão năm 1964, khi Quân Giải phóng đánh sập toàn bộ tuyến phòng thủ của Quân lực Việt Nam Cộng hòa trên đường 56, bao vậy Chi khu An Lão, đánh chặn các lực lượng tiếp viện, và cuối cùng bứt rút các đơn vị của VNCH trong thung lũng.
Lào Cai (định hướng)

Lào Cai có thể là một trong số các địa danh sau đây:

- Tỉnh Lào Cai
- Phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai
- Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai, phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai.

- Địa danh cũ
- Thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai
- Phường Lào Cai, thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai.
Hoa hậu Séc

Hoa hậu Séc (tiếng Séc: Česká Miss) là một cuộc thi sắc đẹp được tổ chức thường niên tại Cộng hòa Séc. Cuộc thi được tổ chức lần đầu tiên từ năm 2005 và thí sinh đăng quang danh hiệu Hoa hậu Séc sẽ đại diện cho đất nước này tham dự cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ, do đó cuộc thi này còn được gọi là Hoa hậu Hoàn vũ Cộng hòa Séc. Các Á hậu của cuộc thi sẽ được cử tham dự Hoa hậu Trái Đất và Hoa hậu Quốc tế.

Hoa hậu Séc là một trong hai cuộc thi sắc đẹp lớn nhất Cộng hòa Séc. Cuộc thi kia là "Hoa hậu Cộng hòa Séc" (Miss České Republiky), có trách nhiệm tuyển chọn thí sinh dự thi Hoa hậu Thế giới.

Đương kim Hoa hậu Séc hiện nay là cô Eliška Bučková. Cô đại diện cho Cộng hòa Séc tham dự cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2008 tại Việt Nam và lọt vào Top 15 người đẹp nhất.

==Liên kết ngoài==
- Trang chủ cuộc thi Hoa hậu Séc
Trí nhớ hình ảnh

Trí nhớ hình ảnh là khả năng nhớ những sự kiện, một khái niệm, một hệ thống lý thuyết bằng hình ảnh, hình ảnh đó được ghi dấu trong não sau khi đạt được sự hiểu biết thông qua tư duy hình ảnh. Tư duy hình ảnh khởi phát từ hai trường hợp sau:

1. Hình ảnh được tạo dựng, bởi người diễn giảng, để kích thích tư duy, gởi mở tư duy giúp người được truyền đạt thống qua hình ảnh đó nắm bắt được một khái niệm, một quan điểm, một hệ thống lý thuyết nào đó. Do vậy, khi nhớ lại hình ảnh đó là nhớ được cái đã thấu đạt đằng sau hình ảnh. Được sử dụng trong giáo dục trực quan; xây dượng tình huống giả định; liên hệ tình huống đời thực; sắm vai.v.v. trong phương pháp giảng dạy tích cực của nền giáo dục hiện đại.

2. Hình ảnh được sáng tạo ra trong quá trình tư duy độc lập,như một cách thể hiện sự thấu đạt của tư duy về một lý luận nào đó, nhằm nắm bắt và ghi nhớ khái quát nhất, sâu sắc nhất vấn đề mà tư duy đã thấu đạt. Như: mô hình hóa hệ thống lý thuyết; tháo tác mô hình hóa trong phương pháp tư duy sáng tạo.v.v.
Scheme

Scheme là một ngôn ngữ lập trình hỗ trợ nhiều khuôn mẫu lập trình ("multi-paradigm"), nhưng được biết đến nhiều nhất với khả năng hỗ trợ lập trình hàm. Đây là một trong hai biến thể chính của Lisp, do Guy L. Steele và Gerald J. Sussman xây dựng vào những năm 1970.

Hiện nay phiên bản phổ biến của Scheme được phát triển theo chuẩn R5RS. Một phiên bản chính của nó là MzScheme.

==Khác biệt==
Scheme được thiết kế với mục đích gọn và rõ ràng hơn Lisp, thể hiện ở một số khác biệt sau:
- Định nghĩa hàm bởi codice_1 thay vì codice_2
- Các hằng số logic đúng và sai được viết là codice_3 và codice_4 thay vì codice_5 và codice_6
- Một số quy ước: các hàm "predicate" (trả lại giá trị đúng/sai) kết thúc bằng dấu chấm hỏi, chẳng hạn codice_7, codice_8. Các hàm "stateful" (làm thay đổi giá trị của biến) kết thúc bằng dấu chấm than, chẳng hạn codice_9
- Lược bỏ các hàm rườm rà, chẳng hạn nhóm các hàm codice_10

==Phiên bản hiện thực==
Một phiên bản hiện thực khá nổi tiếng là PLT Scheme . Bản này dựa trên nền của MzScheme nhưng tích hợp một môi trường phát triển thân thiện (DrScheme). Trong đó có chia sẵn các chủ đề lập trình ("theme") khác nhau; chẳng hạn chủ đề đầy đủ với lập trình theo chuẩn R5RS, hay chủ đề dành cho sinh viên (chỉ có một số tính năng cơ bản nhất trong Scheme, nhưng dễ học hơn). Đặc biệt trong PLTScheme, các nguyên tố ("atom") còn bao gồm cả dạng ảnh. Đặc điểm này giúp cho việc lập trình trở nên trực quan và lý thú.

==R5RS==
R5RS, hay "Revised(5) Report on the Algorithmic Language Scheme"—báo cáo chỉnh sửa (5) về ngôn ngữ lập trình Scheme, là tài liệu do nhiều tác giả viết, được Richard Kesley, William Clinger, và Jonathan Rees tập hợp (20 tháng 2 năm 1998). Tài liệu R5RS trình bày những đặc điểm trong ngôn ngữ lập trình Scheme.

==Giáo dục==
Scheme được dùng nhiều trong các trường học tại Hoa Kỳ. Tại MIT, Scheme được giảng dạy như môn học bắt buộc trong ngành điện toán, sử dụng giáo trình là cuốn "Structure and Interpretation of Computer Programs" (SICP) .

==Các phần mềm==
Một số phần mềm ứng dụng được viết bằng Scheme, chẳng hạn:
- Bộ phần mềm văn phòng SIAG chạy trên Unix và Linux.
- Một phần mềm giao diện với LaTeX là GNU TeXmacs.

== Xem thêm ==
- Lisp
- Lập trình hàm
Nortel

Nortel, tên đầy đủ là Nortel Networks Limited, tên cũ là Northern Telecom Limited, thành lập năm 1895, là một công ty đa quốc gia chuyên sản xuất thiết bị viễn thông, có trụ sở chính tại Toronto, Canada.
- Nortel
- LG-Nortel
- (en) Innovative Communications Alliance (Nortel – Microsoft)
Thằn lằn chân ngón giả sọc

Thằn lằn ngón chân giả sọc (danh pháp hai phần: Cyrtodactylus pseudoquadrivirgatus), là loài động vật bò sát thuộc họ Tắc kè. Loài này được một nhóm các nhà khoa học gồm 3 người Việt Nam và 2 người Đức là Nguyễn Quảng Trường, Vũ Ngọc Thanh, Ngô Văn Trí, Herbert Rösler và Thomas Ziegler khám phá ở dãy núi Trường Sơn của Việt Nam vào năm 2008.

Cơ thể của chúng có màu nâu với nhiều đốm lớn màu nâu đậm nở rộng, hoặc những vệt đậm không đều trên đầu, những sọc đậm cùng với những vạch không đều trên lưng, nhưng sọc vẫn nhiều hơn ở ngang vai. Tuy nhiên, một số mẫu khác cũng hiện diện những sọc đậm phân biệt hay vạch ngang đậm không đều, cũng có thể là những đốm không đều trên lưng. Đuôi có nhiều vạch nâu đậm và nhạt xen kẽ. Những vạch nhạt có thể rộng hơn hay hẹp hơn so với những vạch đậm kế cận. Kích thước trung bình: chiều dài đầu mình khoảng 48,6 mm – 83,3 mm, chiều dài đuôi khoảng 55,7 mm – 82,5 mm.

==Tham khảo ==
- Rösler, Nguyen, Vu, Ngo & Ziegler, 2008: "A new Cyrtodactylus (Squamata: Gekkonidae) from Central Vietnam." Hamadryad, , n. 1, .
Phân họ Tắc kè

Gekkoninae là họ phụ (phân họ) của họ Tắc kè ("Gekkonidae").

==Danh sách các chi==
Họ phụ này gồm các chi sau:
College Road Trip

College Road Trip là bộ phim hài khởi chiếu vào năm 2008 do hãng Walt Disney Pictures sản xuất. Bộ phim có sự tham gia của nhiều diễn viên như Raven-Symoné, Martin Lawrence, Brenda Song, Lucas Grabeel...

==Nội dung==
Melanie Porter (Raven Symoné) - 1 cô gái tuổi teen và cha cô - cảnh sát James cùng lái xe đi đến trường đại học mới. Vì quá quan tâm chăm sóc con gái cưng nên ông bố đã gây ra đống vụ lộn xộn trên đường.

==Diễn viên==
- Raven-Symoné - Melanie Porter
- Martin Lawrence - James Porter
- Brenda Song - Christina Wong
- Margo Harshman - Katie
- Vincent Pastore - Freddy
- Joseph R. Gannascoli - Mr. Arcarra
- Daniel Raymont[5] - Steve
- Michael Landes - Donny
- Daniel Raymont - Steve
- Brianna Russo - Ally

==Liên kết ngoài==
- Trang Disney Channel
Thằn lằn Phong Nha-Kẻ Bàng

Thằn lằn Phong Nha-Kẻ Bàng (danh pháp hai phần: Cyrtodactylus phongnhakebangensis), là một loài động vật bò sát được tìm thấy và mô tả ở Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng của Việt Nam. Nó được một nhóm gồm 3 nhà khoa học Đức và 1 nhà khoa học Việt Nam khám phá năm 2002.
==Mô tả==
Thằn lằn Phong Nha-Kẻ Bàng được mô tả có kích thước nhỏ, chiều dài chưa kể đuôi khoảng 7,5 cm, lưng có 4-5 vệt tối hình dạng bất thường chạy ngang
==Phân bổ==
Như tên gọi, loài này được tìm thấy ở Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng của Việt Nam và có lẽ là loài đặc hữu, chưa có tài liệu nào mô tả nó có mặt ở nơi khác.
==Tham khảo==
- Ziegler T., Rösler H., Herrmann H.-W. & Vu Ngoc Thanh (2002): "Cyrtodactylus phongnhakebangensis sp.n., ein neuer Bogenfingergecko aus dem annamitischen Karstwaldmassiv, Vietnam." - Herpetofauna, Weinstadt 24(141): 11-25.
- "Atlas de la terrariophile Vol.3: les lézards". Animalia Éditions, 2003. ISBN 2-ngày 91 tháng 2 năm 7895
- Mô tả chi tiết về mấy loài mới phát hiện trong chi Cyrtodactylus ở vùng Bắc trung Bộ Việt Nam - Hoang Xuan Quang, Nikolai L. Orlov, Natalia B. Ananjeva, Andrew Grieser Johns, Hoang Ngoc Thao và Dau Quang Vinh
ISO 3166-2:AE

ISO 3166-2:AE
là chuẩn ISO định nghĩa mã địa lý. Nó là tập con của ISO 3166-2 áp dụng cho
Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất.

Nó gồm cả bảy tiểu vương quốc.

== Xem thêm ==
- ISO 3166-1, bảng tham chiếu cho mã quốc gia
- ISO 3166-2, bảng tham chiếu cho tất cả mã khu vực quốc gia
ISO 3166-2:AF

ISO 3166-2:AF là chuẩn ISO định nghĩa mã địa lý. Nó là tập con của ISO 3166-2 áp dụng cho Afghanistan

== Thư thông tin ==
- - Dành cho Afghanistan, thư thông tin này thông báo thêm tỉnh Khost và tỉnh Nurestan, được hình thành năm 2001 và 2002.
- - Dành cho Afghanistan, thư thông tin này thông báo thêm tỉnh Daykundi và tỉnh Panjshir, hình thành năm 2004.

== Các tỉnh (34) ==
1. AF-BDS: Badakhshān
2. AF-BDG: Bādghīs
3. AF-BGL: Baghlān
4. AF-BAL: Balkh
5. AF-BAM: Bāmīān
6. AF-DAY: Dāykondī
7. AF-FRA: Farāh
8. AF-FYB: Fāryāb
9. AF-GHA: Ghaznī
10. AF-GHO: Ghowr
11. AF-HEL: Helmand
12. AF-HER: Herāt
13. AF-JOW: Jowzjān
14. AF-KAB: Kābul (Kābol)
15. AF-KAN: Kandahār
16. AF-KAP: Kāpīsā
17. AF-KHO: Khowst
18. AF-KNR: Konar (Kunar)
19. AF-KDZ: Kondoz (Kunduz)
20. AF-LAG: Laghmān
21. AF-LOW: Lowgar
22. AF-NAN: Nangrahār (Nangarhār)
23. AF-NIM: Nīmrūz
24. AF-NUR: Nūrestān
25. AF-ORU: Orūzgān (Urūzgān)
26. AF-PIA: Paktīā
27. AF-PKA: Paktīkā
28. AF-PAN: Panjshīr
29. AF-PAR: Parwān
30. AF-SAM: Samangān
31. AF-SAR: Sar-e Pol
32. AF-TAK: Takhār
33. AF-WAR: Wardak (Wardag)
34. AF-ZAB: Zābol (Zābul)

==Xem thêm==
- ISO 3166-1, bảng tham chiếu cho mã quốc gia
- ISO 3166-2, bảng tham chiếu cho tất cả mã khu vực quốc gia
ISO 3166-2:AG

ISO 3166-2:AG là chuẩn ISO định nghĩa mã địa lý. Nó là tập con của ISO 3166-2 áp dụng cho Antigua và Barbuda. Mỗi mã hai phần bao gồm mã ISO 3166-1 dành cho Antigua và Barbuda (AG) và hai ký số.

== Thư thông tin ==
- - dành cho Antigua và Barbuda, giới thiệu mã cho khu vực nhỏ hơn.

==Mã ==
Mã bao gồm sáu giáo khu và một lãnh thổ phụ thuộc (đánh dấu bằng *).

==Xem thêm==
- ISO 3166-1, bảng tham chiếu cho mã quốc gia
- ISO 3166-2, bảng tham chiếu cho tất cả mã khu vực quốc gia
- Parishes of Antigua and Barbuda
ISO 3166-2:AL

ISO 3166-2:AL là chuẩn ISO định nghĩa mã địa lý. Nó là tập con của ISO 3166-2 áp dụng cho Albania.

Nó gồm 36 "rrethe" (quận).
Các quận được nhóm lại thành "qark" (hạt), và không có mã.

==Xem thêm==
- ISO 3166-1, bảng tham chiếu cho mã quốc gia
- ISO 3166-2, bảng tham chiếu cho tất cả mã khu vực quốc gia
- Quận của Albania và Hạt của Albania
ISO 3166-2:AO

ISO 3166-2:AO
là chuẩn ISO định nghĩa mã địa lý. Nó là tập con của ISO 3166-2 áp dụng cho
Angola.

==Xem thêm==
- ISO 3166-1, bảng tham chiếu cho mã quốc gia
- ISO 3166-2, bảng tham chiếu cho tất cả mã khu vực quốc gia
- Tỉnh của Angola
ISO 3166-2:AR

ISO 3166-2:AR
là chuẩn ISO định nghĩa mã địa lý. Nó là tập con của ISO 3166-2 áp dụng cho
Argentina.
Nó mô tả một quận liên bang (AR-C) và 23 tỉnh. Phần đầu tiên là mã ISO 3166-1 AR của Argentina, phần thứ hai là một ký tự.

Những ký tự có gốc từ hệ thống Biển đăng kiểm Argentina.

==Xem thêm==
- ISO 3166-1, bảng tham chiếu cho mã quốc gia
- ISO 3166-2, bảng tham chiếu cho tất cả mã khu vực quốc gia
- Tỉnh của Argentina
ISO 3166-2:AU

ISO 3166-2:AU là chuẩn ISO định nghĩa mã địa lý. Nó là tập con của ISO 3166-2 áp dụng cho Úc.
Nó mô tả 6 bang và 2 lãnh thổ. Phần đầu là mã ISO 3166-1 AU của Úc, phần thứ hai là mã hai ký tự.

== So sánh với mã bưu chính ==
Úc cũng dùng mã bưu chính 4 ký số, như Sydney NSW 2000.

Chú ý những cái này khác với viết tắt bưu chính chuẩn của Úc. Giờ ISO 3166-2:AU tương ứng với Tiêu chuẩn Úc AS 4212-1994. Những thay đổi này được thông báo trong Thư thông tin I-6 của .
==Xem thêm==
- ISO 3166-1, bảng tham chiếu cho mã quốc gia
- ISO 3166-2, bảng tham chiếu cho tất cả mã khu vực quốc gia
ISO 3166-2:AZ

ISO 3166-2:AZ là chuẩn ISO định nghĩa mã địa lý. Nó là tập con của ISO 3166-2 áp dụng cho Azerbaijan.
Nó gồm 1 cộng hòa tự trị, 11 thành phố, và 65 rayon.

==Mã ==
===Thành phố và rayon===
- Notes
==Xem thêm==
- ISO 3166-1, bảng tham chiếu cho mã quốc gia
- ISO 3166-2, bảng tham chiếu cho tất cả mã khu vực quốc gia
ISO 3166-2:BB

ISO 3166-2:BB là chuẩn ISO định nghĩa mã địa lý. Nó là tập con của ISO 3166-2 áp dụng cho Barbados. Mỗi mã gồm 2 phần là mã ISO 3166-1 của Barbados (BB) và mã 2 ký số.

== Thư thông tin ==
- - Dành cho Barbados, đánh số và sắp xếp lại các xứ đạo.

==Xem thêm==
- ISO 3166-1, bảng tham chiếu cho mã quốc gia
- ISO 3166-2,
- Xứ đạo của Barbados
Lý luận văn học

Lí luận văn học là bộ môn nghiên cứu văn học ở bình diện lí thuyết khái quát nhằm tìm ra những quy luật chung nhất về văn học. Trong đó bao gồm sự nghiên cứu bản chất của sáng tác văn học, chức năng xã hội-thẩm mỹ của văn học, đồng thời xác định phương pháp lý luận và phân tích văn học.

== Mục đích ==
Mục đích của lý luận văn học là để bàn luận về các vấn đề, tính đặc trưng của văn học có ảnh hưởng hay tác động như thế nào đến con người, đời sống xã hội...?

Ngoài ra, kiến thức lí luận văn học cũng sẽ giúp chúng ta trả lời cho các câu hỏi văn học một cách ngắn gọn và cụ thể như: văn học bắt nguồn từ đâu? Chức năng của văn học? Văn học vì ai mà tồn tại?...

Các nhà văn, nhà thơ thường sẽ nghiên cứu các hiện tượng văn học để nêu lên tính khái quát bằng những thuật ngữ, luận điểm về các quy luật của văn học. Nhờ sự nghiên cứu ấy mà người đọc cũng như người nghe các tác phẩm văn học có thể lí giải được một cách sâu sắc và rõ ràng nhất bản chất của các hiện tượng văn học như nhà văn, tác phẩm, trào lưu văn học...

Các kiến thức lí luận văn học đang phát triển từng ngày từng giờ với rất nhiều các khuynh hướng, các luồng tư tưởng, các quan niệm khác nhau, có khi thống nhất nhưng cũng có khi phủ nhận lẫn nhau. Những nghiên cứu về lí luận văn học vẫn đang được thực hiện hàng ngày trong cuộc sống của chúng ta, trao cho ta những góc nhìn mới mẻ, sâu sắc hơn về văn học.

==Đối tượng nghiên cứu==
Có thể tập hợp các vấn đề được nghiên cứu bởi lí luận văn học thành các nhóm lý thuyết chính:

===Đặc trưng văn học===
Lý giải những đặc điểm chung nhất của văn học, trả lời các câu  hỏi như văn học bắt nguồn từ đâu, đối tượng chủ yếu của văn học là gì, tác phẩm văn học được cấu trúc như thế nào, phương thức phản ánh của văn học là gì...Lí thuyết về tính đặc trưng văn học như một hoạt động sáng tạo tinh thần của con người bao gồm tính hình tượng, tính nghệ thuật, lý tưởng thẩm mỹ, các thuộc tính xã hội của văn học, phong cách sáng tác các nguyên tắc đánh giá sáng tác văn học nói chung...

===Cấu trúc tác phẩm===
Lí thuyết về cấu trúc tác phẩm văn học bao gồm khái niệm về đề tài, chủ đề, nhân vật, tính cách, cảm hứng, cốt truyện, kết cấu, các vấn đề phong cách học, ngôn ngữ, thi pháp, luật thơ v.v.

===Quá trình văn học===
Lí thuyết về quá trình văn học bao gồm các khái niệm chính về phong cách, các "loại" và các "thể" văn học, các trào lưu, khuynh hướng văn học và các quá trình văn học nói chung.
Cạnh tranh không hoàn hảo

Cạnh tranh không hoàn hảo, trong kinh tế học, là một dạng cạnh tranh trong các thị trường khi các điều kiện cần thiết cho việc cạnh tranh hoàn hảo không được thỏa mãn.

Các loại cạnh tranh không hoàn hảo gồm:

- Độc quyền:chỉ có một người bán một mặt hàng.
- Độc quyền nhóm bán: Thị trường mà ở đó chỉ có một số lượng nhỏ người bán.
- Cạnh tranh độc quyền: có nhiều người bán nhưng mỗi người đều tìm cách làm cho sản phẩm của mình trở nên khác biệt.
- Độc quyền mua: Thị trường chỉ có một người mua một mặt hàng.
- Độc quyền nhóm mua: Thị trường trong đó chỉ có một số lượng nhỏ người mua.

Trong thị trường cũng có thể xảy ra cạnh tranh không hoàn hảo do những người bán hoặc người mua thiếu các thông tin về giá cả các loại hàng hóa được trao đổi.

== Xem thêm ==
- Cạnh tranh hoàn hảo
- Chính sách cạnh tranh
Ay (định hướng)

Ay có thể chỉ đến:
- Ay, một vị pharaon thuộc Vương triều thứ 18 của Ai Cập cổ đại.
- Merneferre Ay, pharaon thuộc Vương triều thứ 13 của Ai Cập cổ đại.
- Vương quốc Ay, một vương quốc cổ của Ấn Độ.
- Nhà hoạt họa Murat Ay.
- Thị trấn Aÿ thuộc tỉnh Marne của Pháp.
Đĩa la-de

Đĩa Lade (Laser Disc hoặc viết tắt là: LD) là một loại đĩa quang được phát triển từ khá sớm, chúng có kích thước lớn hơn DVD và đầu tiên thường sử dụng cho việc xem phim tại gia đình.

== Lịch sử phát triển ==
Công nghệ đĩa lade ngày nay sử dụng trên các đĩa trong suốt được David Paul Gregg phát minh năm 1958 (bằng phát minh năm 1961 và 1969). Năm 1969 hãng Philips đã có các phát triển về việc ghi video lên các đĩa quang trong suốt dựa trên sự phản chiếu của tia lade mà kết quả là năm 1972 chúng lần đầu tiên được công khai trình diễn. Ngày 15/12/1978 lần đầu tiên đĩa lade được bán ra thị trường tại Alantic. 
Những năm sau đó, đĩa lade được sử dụng khá phổ biến: người ta ước tính rằng có khoảng gần 2% số gia đình tại Hoa Kỳ sử dụng đĩa lade vào năm 1998, và ở Nhật Bản thì có khoảng gần 10% số hộ gia đình đã sử dụng vào năm 1999.

Ngày nay đĩa lade không còn được sử dụng do các chuẩn đĩa quang mới có kích thước nhỏ gọn hơn chứa dung lượng lớn đã thay thế các đĩa lade cồng kềnh và gây nhiều bất tiện cho việc sản xuất cũng như lưu trữ này. Các loại đĩa DVD, Blu-ray với kích thước nhỏ hơn, sử dụng các công nghệ mới với mật độ siết chặt cao hơn đã hoàn toàn thay thế đĩa lade trên thị trường.

== Đặc tính kỹ thuật ==
- Kích thước: Đĩa lade dùng chứa video gia đình có kích thước đường kính vành ngoài 300 mm (khá lớn so với kích thước 120 mm của đĩa CD/DVD hiện nay).
- Dạng thức dữ liệu: Mặc dù về phương thức đọc và ghi dữ liệu đĩa LD khá giống với các loại đĩa CD, DVD, nhưng chất lượng âm thanh và video chứa trên đĩa LD thường cao hơn bởi chúng chứa âm thanh và video gần với dạng tương tự (analog), có nghĩa là chúng ít bị nén hoặc sử dụng dạng thức lấy mẫu như đa số các đĩa CD/DVD ngày nay (những đĩa LD đầu tiên xuất hiện vào năm 1978 đơn thuần chứa âm thanh dưới tín hiệu dạng tương tự).
- Các định dạng dựa theo tốc độ quay:
- CAV ("Constant Angular Velocity"): Không thay đổi tốc độ góc: Loại này chứa khoảng 54.000 khung hình hoặc 30 phút âm thanh/video cho mỗi mặt đĩa.
- CLV ("Constant Linear Velocity"): Không thay đổi vận tốc dài: Loại này chứa 60 phút âm thanh/video cho một mặt đĩa (hoặc 2 giờ cho một đĩa hai mặt).
- CAA ("Constant Angular Acceleration"): Không thay đổi gia tốc góc. Loại cải tiến của CLV sau khi nhận thấy một số tạp âm khi phát âm thanh trên đĩa theo dạng tốc độ quay CLV. Các đĩa LD về sau này sử dụng nhiều định dạng kiểu CAA với các phiên bản CAA khác (thường ký hiệu CAA và hai con số chỉ số phút thời gian âm thanh phát được: Ví dụ CAA45 có thể phát âm thanh trong 45 phút 5 giây; loại CAA55, CAA65...cũng với số phút tương tự.
Candyman (bài hát)

"Candyman" là một bài hát của nữ ca sĩ - nhạc sĩ người Mỹ Christina Aguilera. Bài hát được sáng tác bởi Aguilera cùng với Linda Perry và được sản xuất bởi Perry. Đây là đĩa đơn thứ ba của cô được trích từ album phòng thu thứ năm mang tên "Back to Basics" (2006), được phát hành vào ngày 20 tháng 2 năm 2007. Bài hát nhận được các đánh giá tích cực từ phía nhà phê bình.

"Candyman" là một bài hát khá thành công của Christina Aguilera. Bài hát lọt vào tốp 10 của các quốc gia Úc, Canada, Hungary, Ý và New Zealand và đặc biệt thành công tại Úc và New Zealand, đứng vị trí quán quân tại cả hai nước. "Candyman" đạt được chứng nhận vàng của Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Hoa Kỳ, với 1.000.000 bản kỹ thuật số được tiêu thụ.

== Nhạc lý ==
"Candyman" là một bản nhạc swing jazz mang phong cách thập niên của năm 1930. Theo Perry và Aguilera cho biết thì "Candyman" dựa trên giai điệu của bài hát "Boogie woogie bugle boy" của Andrews Sisters năm 1941 nhưng đã được phối khí lại và viết lời mới. Các nhà phê bình không ngừng khen ngợi sự khôn ngoan của Aguilera khi làm mới bài hát nhưng tiếc thay lời mới lại khá mang nặng tính tình dục.

== Phát hành ==
Theo dự tính của Aguilera thì "Candyman" sẽ được chọn là đĩa đơn thứ hai trích từ "Back to Basics" nhưng hãng RCA lại chọn "Hurt" với hy vọng nó sẽ thành công như "Beautiful" năm 2002. Đĩa đơn được phát hành vào ngày 5 tháng 2 năm 2007 ở Mỹ mặc dù Aguilera đã quảng bá bằng cách trình diễn bài hát tại đêm "New Year's Rockin' Eve". Bài hát lọt vào Billboard Hot 100 lần đầu tiên vào ngày 20 tháng 1 trước khi phát hành dưới dạng đĩa đơn và sau 7 tuần ở trên bảng xếp hạng, "Candyman" đạt vị trí #25. Ở Anh, bài hát đạt vị trí #17 với hơn 100.000 lượt tải. Nhưng bài hát mới thật sự thành công nhất khi đều đạt vị trí #2 ở Úc và New Zealand.

== Video Clip ==
Video clip của Candyman được thực hiện bởi đạo diễn Matthew Rolston và Aguilera. Video được quay từ ngày 28 tháng 1 tại một sân bay ở Tây Ban Nha và lần đầu tiên phát trên show TRL vào ngày 22 tháng 2 kèm theo phần hình ảnh thực hiện phát trên kênh MTV. Video lọt vào TRL ở vị trí thứ 6 và chỉ sau vài ngày video đã đạt vị trí 14 lần. Video đem về cho Aguilera và Rolston một đề cử cho giải MTV Video Music Awards năm 2007 ở hạng mục Đạo diễn video xuất sắc nhất.

Video đưa người xem về thập niên 1940 khi thế giới đang sôi sục không khí của Chiến tranh thế giới thứ hai. Aguilera hóa thân thành ba cô văn công quân đội với ba màu tóc đỏ, vàng, đen nhảy nhót ca hát tưng bừng trước sự cổ vũ nhiệt tình của những anh quân nhân với phong cách của Andrews Sisters. Ở một cảnh khác, Aguilera xuất hiện trong trang phục áo cam và quần jean cá tính tiếp tục nhảy trong một quán bar như phong cách của Rosie the Riveter. Và ở những cảnh cuối cùng, Aguilera xuất hiện trong trang phục thủy thủ màu lam, bộ trang phục mà cô đã mặc khi xuất hiện trên trang bìa tạp chí âm nhạc "Rolling Stone". Video khép lại khi Aguilera được các anh quân nhân bế trong khung cảnh vui nhộn đầy hoa giấy bay sau khi cô đã phiêu cực đỉnh một đoạn phần cuối bài hát.
Phù Yên (huyện)

Phù Yên là một huyện cũ miền núi nằm ở phía đông tỉnh Sơn La, Việt Nam.

==Địa lý==
Huyện Phù Yên nằm ở phía đông tỉnh Sơn La, có vị trí địa lý:
- Phía đông giáp huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ và huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình
- Phía tây giáp huyện Bắc Yên
- Phía nam giáp thị xã Mộc Châu và huyện Vân Hồ
- Phía bắc giáp huyện Văn Chấn và huyện Trạm Tấu thuộc tỉnh Yên Bái.

Trung tâm huyện Phù Yên là cánh đồng Mường Tấc, cánh đồng rộng thứ ba của vùng Tây Bắc Bộ, cách thành phố Sơn La khoảng 125 km về phía đông và cách Hà Nội khoảng 160 km về phía tây.

Huyện có diện tích 1.227 km² và dân số là 115.700 người (2019).

==Hành chính==
Huyện Phù Yên có 27 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Quang Huy (huyện lỵ) và 24 xã: Bắc Phong, Đá Đỏ, Gia Phù, Huy Hạ, Huy Tân, Huy Thượng, Huy Tường, Kim Bon, Mường Bang, Mường Cơi, Mường Do, Mường Lang, Mường Thải, Nam Phong, Sập Xa, Suối Bau, Suối Tọ, Tân Lang, Tân Phong, Tường Hạ, Tường Phong, Tường Phù, Tường Thượng, Tường Tiến.

==Lịch sử==
Huyện Phù Yên vốn là huyện lâu đời nhất của tỉnh Sơn La. Phù Yên thời Nhà Lý đặt tên là châu Phù Hoa đến thời Nguyễn, năm Thiệu Trị thứ nhất năm 1814 đổi tên là châu Phù Yên. Giai đoạn 1955-1962 thuộc khu tự trị Thái - Mèo. Giai đoạn 1962-1975 thuộc tỉnh Nghĩa Lộ.

Sau năm 1975, khu tự trị Tây Bắc bị giải thể, huyện Phù Yên chuyển từ tỉnh Nghĩa Lộ về tỉnh Sơn La quản lý, bao gồm thị trấn Vạn Yên và 25 xã: Bắc Phong, Đá Đỏ, Gia Phù, Huy Bắc, Huy Hạ, Huy Tân, Huy Thượng, Huy Tường, Kim Bon, Mường Bang, Mường Cơi, Mường Do, Mường Lang, Mường Thải, Nam Phong, Quang Huy, Quang Minh, Suối Bau, Suối Tọ, Tân Phong, Tường Hạ, Tường Phong, Tường Phù, Tường Thượng, Tường Tiến.

Ngày 13 tháng 4 năm 1977, thành lập thị trấn Phù Yên (thị trấn huyện lị huyện Phù Yên) và giải thể thị trấn Vạn Yên.

Ngày 25 tháng 7 năm 1978, đổi tên xã Quang Minh thành xã Sập Xa.

Ngày 16 tháng 1 năm 1979, chia xã Mường Lang thành 2 xã: Tân Lang và Mường Lang.

Ngày 14 tháng 11 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1280/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Sơn La giai đoạn 2023–2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2025). Theo đó:
- Sáp nhập thị trấn Phù Yên và một phần các xã Quang Huy, Huy Bắc thành thị trấn Quang Huy
- Sáp nhập phần còn lại của xã Huy Bắc vào xã Huy Hạ
- Sáp nhập phần còn lại của xã Quang Huy vào xã Suối Tọ.

Huyện Phù Yên có 1 thị trấn và 24 xã như hiện nay.

==Kinh tế - xã hội==
Phù Yên có tất cả 12 dân tộc sinh sống. Người dân tộc Thái, Mường chiếm phần đông dân số ở đây.

Tiềm năng kinh tế: Sẽ có 2 dự án Nhà máy thủy điện tích năng trong tổng số 3 nhà máy tại Việt Nam với công suất mỗi nhà máy trên 1.000 MW sẽ được xây dựng trong thời gian tới. Nhà máy thủy điện Đông Phù Yên (1.500 MW)có dự kiến thi công từ năm 2013- 2018 với số vốn gần 1 tỷ đô la Mỹ đã được Chính phủ phê duyệt đầu tư.

==Giao thông==
Tỉnh lộ 113 nay đổi thành QL37 theo hướng tây đi huyện Bắc Yên, quốc lộ 37 theo hướng đông bắc đi huyện Văn Chấn (Yên Bái). Quốc lộ 32B đi sang tỉnh Phú Thọ; Quốc lộ 43 từ Phù Yên đi Vạn Yên, rồi Mộc Châu.
Vùng Kênh đào Panamá

Vùng kênh đào Panama (Tiếng Tây Ban Nha: Zona del Canal de Panamá), là vùng lãnh thổ rộng 553 dặm vuông thuộc Cộng hòa Panama, bao gồm con kênh đào và vùng đất 5 dặm sâu hai bên bờ. Khu vực này có chiều dài 64 km, rộng 55 m.

==Lịch sử==
Khi thành lập nước Panamá ngay từ năm 1903 thì đã có sự thỏa thuận với Hoa Kỳ để nhường "vĩnh viễn" (tiếng Anh: "in perpetuity") con kênh đào cho Hoa Kỳ kiểm soát; ngược lại tân chính phủ Panamá được sự hậu thuẫn chính trị và kinh tế từ Hoa Kỳ chiếu theo hiệp ước Hay-Bunau-Varilla. Hoa Kỳ từ đó cai trị Khu vực kênh đào như lãnh thổ phụ thuộc. Hậu quả là về mặt địa lý, nước Panamá bị chia đôi thành hai phần, do lãnh thổ kênh đào cắt ngang ở giữa.

Hoa Kỳ thiết lập nền hành chánh cho khu vực kênh đào với hệ thống pháp luật, cảnh sát, và công chức riêng biệt. Dân Panamá có quyền ra vào khu vực kênh đào không bị kiểm soát nhưng việc buôn bán thì Hoa Kỳ can thiệp hạn chế để bảo vệ tiểu thương Panamá không bị con buông Hoa Kỳ chiếm lĩnh. Ngoài ra Hoa Kỳ còn dùng khu vực kênh đào để đồn trú binh lính và các mục đích quân sự.

Tháng Giêng 1964 khi một số sinh viên Panamá xuống đường đòi phải thượng cờ Panamá lên cùng với cờ Mỹ tại một ngôi trường trong vùng kênh đào; sự việc tiến đến xô xát và cờ Panamá bị xé rách. Dân Panamá cho đó điều sỉ nhục, càng xách động, đốt phá. Chính phủ Panamá cắt đứt bang giao với Hoa Kỳ, đòi điều chỉnh hiệp ước năm 1903. Phía Hoa Kỳ nhượng bộ, đồng ý cho treo cờ Panamá cùng với cờ Mỹ trên lãnh thổ kênh đào. Tiếp theo là hai bên xúc tiến điều đình, đi đến đồng thuận giải thể khu vực kênh đào chiếu theo hiệp ước Torrijos-Carter ký năm 1977. Ngày 1 Tháng Mười, 1979, Hoa Kỳ trao trả Khu vực kênh đào cho chính phủ Panamá. Riêng về con kênh thì cả hai Hoa Kỳ và Panamá sẽ cùng quản lý trong thời gian 20 năm, từ năm 1979 đến 1999. Cũng theo hiệp ước Torrijos-Carter thì giao thông trên con kênh được bảo đảm trung lập.

Kể từ năm 1999 Panamá nắm toàn quyền quản lý kênh Panamá.

==Nhân vật==
Một số nhân vật tên tuổi Hoa Kỳ đã sinh ra trên lãnh thổ kênh đào như thượng nghị sĩ John McCain, Richard Prince, Kenneth Bancroft Clark và Rod Carew.
Genrich Saulovich Altshuller

Genrich Saulovich Altshuller (1926-1998) là người khai sinh ra phương pháp luận sáng tạo TRIZ (giúp canh tân, sáng chế sản phẩm mới trong khoảng thời gian ngắn nhất).

Ông sinh ra tại Tashkent (Uzbekistan) và năm 14 tuổi đã có vài bằng chứng nhận tác giả sáng chế. Ông tốt nghiệp đại học công nghiệp. Ông giảng dạy ở Đại học Baku trong nhiều năm, là tác giả của hàng chục cuốn sách và khoảng 400 bài luận về TRIZ. Ông là tác giả của hàng trăm phát minh, sáng chế xuất sắc. Ngoài ra Altshuller còn viết khoảng 5 cuốn sách về khoa học viễn tưởng.
Những năm thập niên 1980, hàng trăm thành phố ở Liên Xô đã mở trường, trung tâm, câu lạc bộ dạy về tư duy sáng tạo. Cuối những năm 1980, Altshuller chuyển qua nghiên cứu về một lý thuyết có thể xây dựng "con người sáng tạo". Theo ông, có những phương pháp nhất định, giúp con người có thể học rất tự nhiên, không hề gò bó, nhưng có thể mang lại cho họ khả năng nhạy bén và sáng tạo hơn hẳn. Phương pháp luận này được gọi là TRIZ hiện đại, được các nước phát triển như Mỹ, Đức, Nhật... đánh giá rất cao.

== Liên kết ngoài ==
- Full Biography
Dassault Étendard

Hãng chế tạo máy bay của Pháp Dassault sử dụng tên gọi Étendard ("Standard", trong ý nghĩa của một lá cờ hay biểu ngữ) cho gia đình những dự án máy bay liên quan bắt đầu vào cuối thập niên 1950. Những phiên bản ít nhất đã chế tạo được nguyên mẫu thử nghiệm:

- Dassault Étendard II, nguyên mẫu cho Không quân Pháp
- Dassault Étendard IV, máy bay tiêm kích tấn công cho Hải quân Pháp
- Dassault Étendard VI, một phiên bản thất bại trong cuộc cạnh tranh về máy bay tiêm kích của NATO
- Dassault-Breguet Super Étendard, một mẫu bắt nguồn từ Étendard IV vẫn đang được sử dụng bởi Hải quân Pháp và Argentina.