USS Darter (SS-227)

USS "Darter" (SS-227) là một tàu ngầm lớp "Gato" từng phục vụ cùng Hải quân Hoa Kỳ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến đầu tiên của Hải quân Hoa Kỳ được đặt cái tên này, theo tên họ Cá vượt. Con tàu đã phục vụ trong suốt Thế chiến II, thực hiện được bốn chuyến tuần tra, đánh chìm ba tàu Nhật Bản với tổng tải trọng 19.429 tấn, bao gồm một tàu tuần dương hạng nặng và gây hư hại nặng cho một chiếc khác trước khi bị mắc cạn trong eo biển Palawan, và bị buộc phải phá hủy bằng hải pháo từ các tàu ngầm khác. "Darter" được tặng thưởng danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Hải quân cùng bốn Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

== Thiết kế và chế tạo ==
Lớp tàu ngầm "Gato" được thiết kế cho mục đích một tàu ngầm hạm đội nhằm có tốc độ trên mặt nước cao, tầm hoạt động xa và vũ khí mạnh để tháp tùng hạm đội chiến trận. Con tàu dài và có trọng lượng choán nước khi nổi và khi lặn. Chúng trang bị động cơ diesel dẫn động máy phát điện để cung cấp điện năng cho bốn động cơ điện, đạt được công suất khi nổi và khi lặn, cho phép đạt tốc độ tối đa và tương ứng. Tầm xa hoạt động là khi đi trên mặt nước ở tốc độ và có thể hoạt động kéo dài đến 75 ngày và lặn được sâu tối đa . 

Lớp tàu ngầm "Gato" được trang bị mười ống phóng ngư lôi , gồm sáu ống trước mũi và bốn ống phía phía đuôi tàu, chúng mang theo tối đa 24 quả ngư lôi. Vũ khí trên boong tàu gồm một hải pháo 3 inch/50 caliber, và thường được tăng cường một khẩu pháo phòng không Bofors 40 mm nòng đơn và một khẩu đội Oerlikon 20 mm nòng đôi, kèm theo súng máy .50 caliber và .30 caliber. Tiện nghi cho thủy thủ đoàn bao gồm điều hòa không khí, thực phẩm trữ lạnh, máy lọc nước, máy giặt và giường ngủ cho hầu hết mọi người, giúp họ chịu đựng cái nóng nhiệt đới tại Thái Bình Dương cùng những chuyến tuần tra kéo dài đến hai tháng rưỡi.

"Darter" được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Electric Boat Company ở Groton, Connecticut vào ngày 20 tháng 10, 1942. Nó được hạ thủy vào ngày 6 tháng 6, 1943, được đỡ đầu bởi bà Edwin B. Wheeler, và được cho nhập biên chế cùng Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 7 tháng 9, 1943 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân William S. Stovall, Jr.

== Lịch sử hoạt động ==
=== Chuyến tuần tra thứ nhất ===
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy huấn luyện ngoài khơi New London, Connecticut và sửa chữa sau chạy thử máy, "Darter" chuẩn bị để được điều động sang khu vực Mặt trận Thái Bình Dương. Nó rời Căn cứ Tàu ngầm Hải quân New London vào ngày 31 tháng 10, 1943 và đi đến Trân Châu Cảng vào ngày 26 tháng 11.

Lên đường vào ngày 21 tháng 12 cho chuyến tuần tra đầu tiên, "Darter" hoạt động tại khu vực chung quanh căn cứ chủ lực của Nhật Bản tại Truk, nhưng bị ngắt quãng bởi hai đợt sửa chữa: tại Trân Châu Cảng từ ngày 29 tháng 12, 1943 đến ngày 3 tháng 1, 1944, và tại Tulagi và vịnh Milne từ ngày 30 tháng 1 đến ngày 8 tháng 2. Chiếc tàu ngầm đã trinh sát hình ảnh Eniwetok vào ngày 12 tháng 1, và sang ngày hôm sau đã phóng ngư lôi nhắm vào một tàu lớn trước khi bị các tàu hộ tống đối phương phản công bằng mìn sâu. Trong các ngày 16 và 17 tháng 2, nó tuần tra tìm kiếm và giải cứu để phục vụ cho Chiến dịch Hailstone, đợt không kích từ tàu sân bay xuống căn cứ Truk. Nó được tiếp nhiên liệu tại vịnh Milne lúc trên đường quay trở về căn cứ Brisbane, Australia để tái trang bị từ ngày 29 tháng 2 đến ngày 17 tháng 3.

=== Chuyến tuần tra thứ hai ===
Trong chuyến tuần tra thứ hai từ ngày 29 tháng 2 đến ngày 23 tháng 5 tại khu vực Tây New Guinea và phía Nam Davao, "Darter" ghé đến vịnh Milna để được tiếp nhiên liệu trong các ngày 21 và 22 tháng 3, rồi đánh chìm một tàu đối phương vào ngày 30 tháng 3. Sau đó nó tuần tra ngoài khơi New Guinea vào giai đoạn lực lượng Đồng Minh đổ bộ dọc bờ biển. Nó đi đến Darwin, Lãnh thổ Bắc Úc để tiếp nhiên liệu trong các ngày 29 và 30 tháng 4 trước khi quay trở lại khu vực tuần tra, rồi kết thúc chuyến tuần tra khi đi đến đảo Manus để được tái trang bị.

=== Chuyến tuần tra thứ ba ===
Lên đường vào ngày 21 tháng 6 cho chuyến tuần tra thứ ba tại khu vực ngoài khơi Halmahera và Mindanao, "Darter" đã đánh chìm tàu rải mìn "Tsugaru" ngoài khơi Morotai vào ngày 29 tháng 6, và tiếp tục bị các tàu hộ tống phản công bằng mìn sâu, nhưng thoát được mà không chịu hư hại. Nó quay trở về căn cứ Brisbane vào ngày 8 tháng 8 để được tái trang bị.

=== Chuyến tuần tra thứ tư ===
Lên đường cho chuyến tuần tra thứ tư, "Darter" đã tuần tra tại biển Celebes và biển Đông trước khi quay về Darwin vào ngày 10 tháng 9 để tiếp nhiên liệu và sửa chữa nhỏ. Nó tiếp tục tuần tra trong biển Celebes, ghé đến Mios Woendi vào ngày 27 tháng 9 để tiếp thêm nhiên liệu, rồi cùng tàu ngầm chị em lên đường vào ngày 1 tháng 10 để tuần tra trong biển Đông, phối hợp với cuộc đổ bộ tại vịnh Leyte, Philippines. Nó tấn công một đoàn tàu chở dầu vào ngày 12 tháng 10, rồi đến ngày 21 tháng 10 đã cùng với "Dace" hướng đến eo biển Balabac theo dõi sự di chuyển của tàu bè đối phương hướng đến khu vực quần đảo Philippine.

==== Trận chiến vịnh Leyte ====
Hai chiếc tàu ngầm đã phát hiện Lực lượng Trung tâm Nhật Bản dưới quyền Phó đô đốc Kurita Takeo tiếp cận eo biển Palawan vào ngày 23 tháng 10, và lập tức điện báo thông tin quan trọng này, vì tình báo Đồng Minh đang mất dấu vị trí của các tàu chiến chủ lực Nhật Bản trong ít lâu nay. Họ áp sát lực lượng đối phương, và khi tấn công các tàu tuần dương của Lực lượng Trung tâm đã bắt đầu các hoạt động tại eo biển Palawan, mở màn cho Trận chiến vịnh Leyte có tính quyết định. "Darter" đã phóng ngư lôi đánh chìm tàu tuần dương hạng nặng "Atago" và gây hư hại nặng cho chiếc "Takao", rồi tiếp tục cùng với "Dace" theo dõi "Takao" bị hư hại rút lui qua eo biển Palawan cho đến nữa đêm 24-25 tháng 10, khi "Darter" bị mắc cạn tại bãi đá ngầm Bombay, ở tọa độ .

Tàu khu trục Nhật "Naganami" sau đó tiến đến gần với ý định kéo hoặc phá hủy chiếc tàu ngầm, nhưng đối thủ bỏ đi sau đó. Khi thủy triều rút, mọi nỗ lực của "Dace" và "Darter" nhằm đưa nó ra khỏi chỗ mắc cạn đều thất bại, nên sau khi mọi thiết bị và tài liệu mật được phá hủy và thủy thủ đoàn được di tản sang chiếc "Dace", nó được phá hủy bằng chất nổ. Khi những cố gắng này không đem lại kết quả, "Dace" phóng ngư lôi và nả pháo nhắm vào "Darter", bắn trúng đích 21 phát đạn pháo ; tàu ngầm chị em cũng được huy động đến trợ giúp, phóng trúng đích mười quả ngư lôi nhưng cũng ít có hiệu quả khi ngư lôi phát nổ trên nền đá san hô. Cuối cùng tàu ngầm được huy động đến nơi vào ngày 31 tháng 10, bắn trúng đích 88 phát đạn pháo , khiến xác tàu của "Darter" trở nên hoàn toàn vô dụng đối với đối phương. Tên nó được cho rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 27 tháng 11, 1944.

"Dace" đưa thủy thủ đoàn của "Darter" về đến Fremantle vào ngày 6 tháng 11. Do thành tích phát hiện Lực lượng Trung tâm và tiêu diệt các tàu tuần dương hạng nặng đối phương, cả hai chiếc tàu ngầm được tặng thưởng danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Hải quân, và Hạm trưởng của "Darter", Trung tá Hải quân David Hayward McClintock, được tặng thưởng Huân chương Chữ thập Hải quân. Toàn bộ hạm trưởng, sĩ quan và thủy thủ đoàn của "Darter" được chuyển sang tiếp nhận tàu ngầm đang chuẩn bị được hạ thủy tại Manitowoc, Wisconsin.

== Phần thưởng ==
"Darter" được tặng thưởng danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Hải quân cùng bốn Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II. Con tàu được ghi công đã đánh chìm ba tàu Nhật Bản với tổng tải trọng 19.429 tấn, bao gồm một tàu tuần dương hạng nặng và gây hư hại nặng cho một tàu tuần dương hạng nặng khác.

== Liên kết ngoài ==
- NavSource Online: Submarine Photo Archive - SS-227 Darter
- On Eternal Patrol: USS "Darter"
- Kill record: USS "Darter"