San Siro

San Siro, tên chính thức là Sân vận động Giuseppe Meazza (), là một sân vận động bóng đá ở quận San Siro của Milano, là sân nhà của AC Milan và Inter Milan. Sân có sức chứa 75.923 chỗ ngồi, trở thành một trong những sân vận động lớn nhất ở châu Âu và lớn nhất ở Ý.

Vào ngày 3 tháng 3 năm 1980, sân vận động được đặt tên để vinh danh Giuseppe Meazza, nhà vô địch World Cup hai lần (1934, 1938) đã chơi cho Inter và một thời gian ngắn cho Milan trong những năm 1920, 1930 và 1940 và đã phục vụ hai kỳ với tư cách là người quản lý của Inter.

San Siro là sân vận động loại 4 của UEFA. Sân đã tổ chức ba trận đấu tại Giải vô địch bóng đá thế giới 1934, sáu trận tại Giải vô địch bóng đá thế giới 1990, ba trận tại Giải vô địch bóng đá châu Âu 1980 và bốn trận chung kết Cúp C1 châu Âu/UEFA Champions League, vào các năm 1965, 1970, 2001 và 2016. Sân vận động cũng sẽ tổ chức lễ khai mạc Thế vận hội Mùa đông 2026 của Milano và Cortina d'Ampezzo.

== Lịch sử ==
Việc xây dựng sân vận động bắt đầu vào năm 1925 tại một quận của Milan có tên là San Siro, với sân vận động mới ban đầu có tên là Nuovo Stadio Calcistico San Siro (Sân vận động bóng đá mới San Siro). Ý tưởng xây dựng một sân vận động ở cùng quận với trường đua ngựa thuộc về chủ tịch của A.C. Milan vào thời điểm đó, Piero Pirelli. Các kiến trúc sư đã thiết kế một sân vận động tư nhân chỉ dành cho bóng đá, không có các đường chạy điền kinh, đặc trưng của các sân vận động Ý được xây dựng bằng công quỹ. Lễ khánh thành vào ngày 19 tháng 9 năm 1926, khi 35.000 khán giả chứng kiến Inter đánh bại Milan 6–3. Ban đầu, sân vận động là sân nhà và tài sản của A.C. Milan. Cuối cùng, vào năm 1947, Inter, người từng chơi ở trung tâm thành phố Arena Civica, trở thành người thuê và cả hai đã chia sẻ sân vận động kể từ đó.

Từ năm 1948 đến năm 1955, các kỹ sư Armando Ronca và Ferruccio Calzolari đã phát triển dự án mở rộng lần thứ hai của sân vận động, nhằm tăng sức chứa từ 50.000 lên 150.000 người. Calzolari và Ronca đề xuất ba vòng bổ sung, được sắp xếp theo chiều dọc, của các hàng khán giả. Mười chín đường dốc xoắn ốc - mỗi đường dài 200 mét - cho phép tiếp cận các tầng trên. Trong quá trình xây dựng, đỉnh cao nhất trong ba vòng đã bị bỏ hoang và số lượng khán giả bị giới hạn ở mức 100.000 người. Sau đó vì lý do an ninh, sức chứa đã giảm xuống còn 60.000 chỗ ngồi và 25.000 chỗ đứng.

Vào ngày 2 tháng 3 năm 1980, sân vận động này được đặt tên theo Giuseppe Meazza (1910–1979), một trong những cầu thủ nổi tiếng nhất của bóng đá Milano. Có một thời gian, người hâm mộ Inter gọi sân vận động là "Sân vận động Meazza" do mối liên hệ chặt chẽ hơn giữa Meazza với Inter (14 năm là cầu thủ, 3 năm làm huấn luyện viên). Tuy nhiên, những năm gần đây cả cổ động viên Inter và Milan đều gọi sân đơn giản là San Siro.

Lần cải tạo lớn cuối cùng cho San Siro, trị giá 60 triệu đô la, là vào năm 1987–1990, cho Giải vô địch bóng đá thế giới 1990. Nó đã được quyết định hiện đại hóa sân vận động bằng cách tăng sức chứa lên 85.000 khán giả và xây dựng một mái che. Chính quyền thành phố Milano đã giao công việc cho các kiến trúc sư Giancarlo Ragazzi và Enrico Hoffer và cho kỹ sư Leo Finzi. Để tăng sức chứa, một vòng thứ ba đã được xây dựng (chỉ ở hai đường cong và ở khán đài phía Tây) nằm trên mười một tháp hỗ trợ được bao quanh bởi các đường dốc xoắn cho phép công chúng tiếp cận. Bốn trong số mười một tháp bê tông này được đặt ở các góc để hỗ trợ một mái nhà mới, có các dầm màu đỏ nhô ra đặc biệt.

Năm 1996, một bảo tàng được mở bên trong sân vận động ghi lại câu chuyện của A.C. Milan và Inter, với những chiếc áo lịch sử, cúp và danh hiệu, giày, đồ vật nghệ thuật và đồ lưu niệm các loại được trưng bày cho du khách.

Hai trận đấu derby Milan tại vòng đấu loại trực tiếp của Champions League đã diễn ra tại San Siro, vào năm 2003 và 2005, với A.C. Milan giành chiến thắng trong cả hai trận đấu. Phản ứng của cổ động viên Inter trước thất bại sắp xảy ra trong trận đấu năm 2005 (ném pháo sáng và các đồ vật khác vào các cầu thủ Milan và buộc trận đấu phải hủy bỏ) khiến câu lạc bộ bị phạt nặng và cấm thi đấu 4 trận đối với những khán giả tham dự các trận đấu ở châu Âu ở đó vào mùa sau.

Ngoài việc được Milan và Inter sử dụng, đội tuyển quốc gia Ý thỉnh thoảng chơi các trận ở đó. Sân cũng đã được sử dụng cho các trận chung kết Cúp C1 châu Âu năm 1965 (Inter thắng), 1970 (Feyenoord thắng), và các trận chung kết UEFA Champions League năm 2001 (FC Bayern München thắng) và 2016 (Real Madrid thắng).

Sân vận động này cũng được sử dụng cho trận lượt về của ba trận chung kết Cúp UEFA mà Inter thi đấu (1991, 1994, 1997) khi các trận chung kết này được thi đấu bằng hai lượt. Sân cũng được Juventus sử dụng cho trận lượt về 'sân nhà' của họ vào năm 1995 khi họ quyết định không chơi các trận đấu lớn nhất tại Sân vận động Alpi của chính họ vào thời điểm đó. Trong mỗi dịp, ngoài năm 1991, trận lượt về được diễn ra tại San Siro và những người chiến thắng đã nâng cúp ở đó. Tuy nhiên, sân vận động này vẫn chưa được chọn làm sân vận động đăng cai kể từ khi giải đấu chuyển sang thể thức chung kết một trận đấu vào năm 1997-98.

San Siro chưa bao giờ tổ chức một trận chung kết của UEFA Cup Winners' Cup, nhưng là sân vận động đăng cai của Cúp Latin 1951, một sự kiện bốn đội mà A.C. Milan đã vô địch. Thành phố cũng là địa điểm tổ chức giải Cúp Latin năm 1956 (Milan cũng vô địch), nhưng các trận đấu đó được diễn ra tại Arena Civica.

Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 tại Ý, vào ngày 25 tháng 3, hãng tin AP đã gọi trận đấu UEFA Champions League giữa câu lạc bộ Bergamo Atalanta B.C. và câu lạc bộ Tây Ban Nha Valencia tại San Siro vào ngày 19 tháng 2 là "Game Zero". Trận đấu là lần đầu tiên Atalanta tiến vào vòng 16 đội Champions League, và có hơn 40.000 người dự khán - khoảng 1/3 dân số Bergamo. Đến ngày 24 tháng 3, gần 7.000 người ở tỉnh Bergamo đã có kết quả xét nghiệm dương tính với COVID-19, và hơn 1.000 người đã chết vì virus - khiến Bergamo trở thành tỉnh bị ảnh hưởng nặng nề nhất trên toàn nước Ý trong thời kỳ đại dịch.

=== Thay thế tiềm năng ===
Vào ngày 24 tháng 6 năm 2019, AC Milan và Internazionale đã công bố ý định xây dựng một sân vận động mới để thay thế San Siro. Sân vận động mới có sức chứa 60.000 người, sẽ được xây dựng bên cạnh San Siro, dự kiến trị giá 800 triệu đô la Mỹ và sẽ sẵn sàng cho mùa giải 2022-23. Thiết kế của sân vận động mới được cho là dựa trên Sân vận động Mercedes-Benz ở Atlanta, Georgia, Hoa Kỳ.

Giuseppe Sala, Thị trưởng hiện tại của Milano, đồng thời là "lãnh đạo" của Milan đã yêu cầu thời gian và nhấn mạnh rằng sân San Siro sẽ được giữ lại ít nhất cho đến khi Thế vận hội Mùa đông 2026 và Paralympic Mùa đông 2026 được tổ chức tại Milano và Cortina d'Ampezzo. Dự án được đề xuất cũng vấp phải sự hoài nghi và phản đối của một số cổ động viên của cả hai đội.

Vào ngày 26 tháng 9 năm 2019, A.C. Milan và Internazionale đã phát hành hai thiết kế tiềm năng cho sân vận động mới bên cạnh mặt sân ban đầu, dự kiến được đặt tên là "Sân vận động Milano mới", do Populous và MANICA thiết kế. Vào ngày 22 tháng 5 năm 2020, cơ quan quản lý di sản của Ý đã không phản đối việc phá hủy San Siro.

== Các trận đấu bóng đá quốc tế ==
=== World Cup 1934 ===
Sân vận động là một trong những địa điểm lớn nhất của Giải vô địch bóng đá thế giới 1934 và đã tổ chức ba trận đấu.
=== Euro 1980 ===
Sân vận động San Siro được tổ chức 3 trận đấu tại Euro 1980, đều là các trận đấu ở vòng bảng.
=== World Cup 1990 ===
Sân vận động San Siro tổ chức 6 trận đấu của World Cup 1990, bao gồm 4 trận ở vòng bảng, 1 trận ở vòng 16 đội và 1 trận tứ kết.
== Những môn thể thao khác ==
=== Quyền Anh ===
San Siro từng là địa điểm cho trận đấu quyền Anh giữa Duilio Loi và Carlos Ortiz trong trận tranh danh hiệu vô địch hạng nhẹ năm 1960.

=== Rugby union ===
Trận đấu rugby union đầu tiên và duy nhất cho đến nay diễn ra tại San Siro là trận đấu test giữa Ý và New Zealand vào tháng 11 năm 2009. 80.000 khán giả đã theo dõi sự kiện này, một kỷ lục đối với bóng bầu dục Ý.

== Buổi hòa nhạc ==
Ngoài bóng đá, San Siro có thể được thiết kế để tổ chức nhiều sự kiện khác, đặc biệt là các buổi hòa nhạc lớn.

== Kết nối giao thông ==
Sân vận động nằm ở phía tây bắc của Milano và có thể đi đến bằng tàu điện ngầm qua ga tàu điện ngầm San Siro chuyên dụng (ở cuối tuyến M5), nằm ngay trước sân vận động, hoặc bằng xe điện, với tuyến 16 kết thúc ngay trước tòa nhà. Ga tàu điện ngầm Lotto (tuyến M1 và tuyến M5) cách San Siro khoảng 15 phút đi bộ.

Các ga lân cận:

== Liên kết ngoài ==
- AC Milan website
- FC Internazionale Milano website
- San Siro on Facebook
- Stadium Guide Article