Đội tuyển bóng đá quốc gia Zimbabwe

Đội tuyển bóng đá quốc gia Zimbabwe () đại diện cho Zimbabwe trong các trận đấu bóng đá nam quốc tế và được điều hành bởi Hiệp hội Bóng đá Zimbabwe (ZIFA), trước đây là Hiệp hội Bóng đá Rhodesia. Đội tuyển chưa từng lọt vào vòng chung kết FIFA World Cup nhưng đã sáu lần giành quyền tham dự Cúp bóng đá châu Phi (AFCON) và sáu lần vô địch Cúp COSAFA. Đội tuyển là thành viên của cả FIFA và Liên đoàn Bóng đá châu Phi (CAF).

== Lịch sử ==
Nam Rhodesia thi đấu trận chính thức đầu tiên vào tháng 6 năm 1929, gặp đội tuyển nghiệp dư Anh trong chuyến du đấu tại Nam Phi và Rhodesia. Nam Rhodesia thua cả hai trận với tỷ số 0–4 và 1–6. Năm 1965, sau khi Nam Rhodesia đơn phương tuyên bố độc lập, FIFA yêu cầu Hiệp hội Bóng đá Rhodesia cải tổ thành tổ chức đa chủng tộc. Trước đó, chỉ có người da trắng được lựa chọn vào đội tuyển, nhưng sau năm 1965 đội tuyển trở thành đội đa chủng tộc. Năm 1969, Rhodesia lần đầu tham dự vòng loại World Cup 1970, đối đầu với đội tuyển Úc. Do không xin được thị thực nhập cảnh, cả hai lượt trận đều diễn ra tại Lourenço Marques (Mozambique thuộc Bồ Đào Nha). Rhodesia hòa 1–1 ở lượt đi nhưng thua 1–3 ở lượt về và bị loại.

Năm 1980, khi đất nước chính thức đổi tên thành Zimbabwe, họ trở lại vòng loại World Cup sau 11 năm, gặp Cameroon. Zimbabwe thắng 1–0 ở lượt đi tại Salisbury nhưng thua 0–2 ở lượt về, bị loại với tổng tỷ số 1–2. Sau đó, chính phủ ban hành luật cấm người giữ hộ chiếu Anh sở hữu hộ chiếu Zimbabwe, khiến nhiều cầu thủ, trong đó có thủ môn huyền thoại Bruce Grobbelaar, không thể khoác áo đội tuyển trong suốt 10 năm. Khi chính sách thay đổi và Grobbelaar được phép thi đấu trở lại, Zimbabwe dưới sự dẫn dắt của HLV Reinhard Fabisch chỉ còn cách vòng chung kết World Cup 1994 một trận đấu, nhưng thất bại trước Cameroon trong trận quyết định.

Năm 2004, Zimbabwe lần đầu tiên giành vé dự Cúp bóng đá châu Phi. Trong trận ra quân gặp Ai Cập, ban tổ chức đã phát nhầm quốc ca cũ "Ishe Komborera Africa" thay vì "Simudzai Mureza wedu weZimbabwe", sự việc bị Bộ trưởng Thông tin khi đó gọi là “âm mưu rẻ tiền nhằm làm nhụt chí các cầu thủ”.

Năm 2015, đội tuyển bị cấm tham dự vòng loại World Cup 2018 do nợ lương cựu HLV José Claudinei. Đây là giai đoạn mà đội tuyển được đánh giá là mạnh nhất trong nhiều năm, khi đã liên tiếp giành quyền tham dự Cúp bóng đá châu Phi 2017 và 2019. Ngày 1 tháng 3 năm 2022, Zimbabwe cùng Kenya tiếp tục bị FIFA đình chỉ do chính phủ can thiệp vào hoạt động của liên đoàn bóng đá quốc gia. Việc đình chỉ chỉ được gỡ bỏ khi hai quốc gia đáp ứng đầy đủ các yêu cầu do FIFA đề ra.

Zimbabwe đã sản sinh ra nhiều cầu thủ tài năng như huyền thoại Peter Ndlovu (100 lần khoác áo tuyển, từng chơi cho Coventry City, Birmingham City, Sheffield United, Huddersfield và ghi hat-trick lịch sử tại Anfield), thủ môn Bruce Grobbelaar (cựu thủ môn Liverpool), Norman Mapeza (cựu hậu vệ Galatasaray), Benjani Mwaruwaru (cựu tiền đạo Manchester City), Knowledge Musona (từng khoác áo Anderlecht và thi đấu tại Bundesliga), và Khama Billiat (từng khoác áo Mamelodi Sundowns và Kaizer Chiefs).

== Danh hiệu ==
- Vô địch Cúp COSAFA: 4

- Vô địch Cúp CECAFA: 1

== Thành tích quốc tế ==
=== Cúp bóng đá châu Phi ===
Tính đến hiện tại, Zimbabwe đã có 5 lần tham dự cúp bóng đá châu Phi, tuy nhiên đều không vượt qua được vòng bảng.
=== Danh hiệu ===
==== Cúp COSAFA ====
- 3 lần vô địch (2000, 2003, 2005)
- 2 lần á quân
==== Cúp CECAFA ====
- 1 lần vô địch (1985)

== Cầu thủ ==
=== Đội hình hiện tại ===
Các cầu thủ sau đây đã được triệu tập cho các trận đấu thuộc vòng loại World Cup 2026 – bảng C khu vực châu Phi gặp Benin và Rwanda, lần lượt vào ngày 5 và 9 tháng 9 năm 2025.

"Số lần ra sân và số bàn thắng được thống kê đến ngày 5 tháng 9 năm 2025, sau trận gặp Niger."

===Triệu tập gần đây===
Các cầu thủ dưới đây được triệu tập trong vòng 12 tháng.

== Liên kết ngoài ==
- Đội tuyển bóng đá quốc gia Zimbabwe trên trang chủ của FIFA