hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Nhị thức

Trong đại số, nhị thức là một đa thức với hai số hạng - Ví dụ như: tổng của hai đơn thức. Đây là dạng đa thức đơn giản nhất sau đơn thức.

==Phép tính và những nhị thức đơn giản==
- Nhị thức formula_1 có thể chuyển thành tích của hai nhị thức khác

Đây là trường hợp đặc biệt của một công thức chung hơn: formula_3.

Nó có thể mở rộng thành formula_4 khi làm việc với các số phức

- Tích của một cặp nhị thức tuyến tính formula_5 và formula_6 là:

- Một nhị thức với lũy thừa được viết là
nhị thức này có thể khai triển bằng các phương pháp của định lý nhị thức, hoặc tương đương, sử dụng tam giác Pascal. Ví dụ, nhị thức chính phương formula_9 có thể biểu diễn bằng cách bình phương số hạng thứ nhất thêm hai vào tích số hạng thứ nhất và thứ hai, cuối cùng là bình phương số hạng thứ hai, để có formula_10.

- Một ứng dụng đơn giản nhưng thú vị của công thức nhị thức là "công thức (m,n)" để tạo ra bộ ba số Pythagore, với m < n, khi formula_11, formula_12, formula_13, thì formula_14.

==Xem thêm==
- Định lý nhị thức
- Hệ số nhị thức

==Tham khảo==
- L. Bostock, and S. Chandler (1978). Pure Mathematics 1. ISBN 0-85950-092-6. pp. 36
Nếu chỉ còn một ngày để sống

"Nếu chỉ còn một ngày để sống" là một ca khúc của nhạc sĩ Hoài An. Ca khúc đã ra mắt ở thị trường ca nhạc của người Việt hải ngoại trước khi xuất hiện trong nước và tạo ra hiệu ứng lan toả tại Việt Nam, nhận được nhiều hưởng ứng tích cực, bao gồm đánh giá từ những nhạc sĩ lão thành. Hoài An cho biết anh đã chuyển bài hát của mình cho Trung tâm Thúy Nga để dàn dựng vì cho rằng thể loại bài hát mang tâm trạng hoài niệm, tự sự về quê hương không thích hợp với dòng chảy âm nhạc xô bồ trong nước. Do đó, anh đưa ca khúc sang một môi trường hoàn cảnh hợp lý hơn để tác phẩm có thể được khai thác một cách trọn vẹn. Tên bài hát được trích làm tiêu đề và lời ca từ được trích dẫn trong một số báo chí và bài viết, ngoài ra còn được chọn là ca khúc thể hiện trong một số buổi giao lưu công tác xã hội trong nước.

Ca khúc được trình diễn lần đầu tiên khi được lựa chọn làm bài hát mở đầu chương trình kỉ niệm 25 năm thành lập (PBN 95) của Paris By Night với chủ đề "Cảm ơn cuộc đời", thể hiện qua màn trình diễn tốp ca của tất cả các ca sĩ tham gia chương trình trong đêm đó. Ca sĩ Hồ Ngọc Hà cũng thể hiện lại ca khúc này trong "Live concert 2011" của cô và nhận được đánh giá rằng đã tạo hiệu quả gây xúc động,
"chạm vào trái tim" khán giả.

== Ảnh hưởng trong năm 2012 ==
Theo lịch của người Myan cổ xưa thì ngày tận thế sẽ xảy ra vào ngày 21 tháng 12 năm 2012. Khi ngày tận thế càng ngày càng cận kề thì bài này được nhiều báo chí nhắc tới. Trong khi nhiều người đang hoang mang lo lắng vì không biết ngày tận thế có thật hay không. Bài hát này đã được nhiều người quan tâm và thảo luận về ngày tận thế để phản ánh những gì sắp xảy ra.
Sipunculus indicus

Sipunculus indicus là loài động vật thuộc chi Sá sùng. Loài này được Peters mô tả khoa học vào năm 1850.
Neven Subotić

Neven Subotić (, ; sinh ngày 10 tháng 12 năm 1988) là cựu cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Serbia chơi ở vị trí trung vệ.

Anh bắt đầu thi đấu chuyên nghiệp từ mùa giải 2006–07 cho Mainz 05. Năm 2008, anh đến Dortmund và trở thành đối tác ăn ý với Mats Hummels tạo thành bộ đôi trung vệ hay nhất Bundesliga trong 2 mùa giải 2010–11 và 2011–12. Sau đó không lâu được gọi vào Đội tuyển bóng đá quốc gia Serbia.

==Danh hiệu==
===Câu lạc bộ===
- Borussia Dortmund
- Bundesliga: 2010–11, 2011–12
- DFB-Pokal: 2011–12
- DFL-Supercup: 2013, 2014

==Liên kết==
- Thông tin trên Liên đoàn bóng đá Serbia
- USsoccer.com
Sipunculus mundanus

Sipunculus mundanus là loài động vật thuộc chi Sá sùng. Loài này được Selenka & Bülow mô tả khoa học vào năm 1883.
Sipunculus angasoides

Sipunculus angasoides là loài động vật thuộc chi Sá sùng. Loài này được Chen mô tả khoa học vào năm 1963.
Sipunculus robustus

Sipunculus robustus là loài động vật thuộc chi Sá sùng. Loài này được Keferstein mô tả khoa học vào năm 1865.
Sipunculus polymyotus

Sipunculus polymyotus là loài động vật thuộc chi Sá sùng. Loài này được Fisher mô tả khoa học vào năm 1947.
Sipunculus phalloides

Sipunculus phalloides là loài động vật thuộc chi Sá sùng. Loài này được Pallas mô tả khoa học vào năm 1774.
Kevin Großkreutz

Kevin Großkreutz (sinh 19 -7- 1988 tại Dortmund) là cầu thủ người Đức hiện đang chơi cho câu lạc bộ ở Giải vô địch bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ là Galatasaray.

== Sự nghiệp ==
Großkreutz bắt đầu sự nghiệp tại 3 CLB ở Dortmund DJK Rot-Weiß Obereving, VfL Kemminghausen and FC Merkur 07. Năm 2002 Kevin gia nhập đội trẻ của Borussia Dortmund, sau đó thi đấu cho Rot Weiss Ahlen. Sau khi được lên đội 1 của Rot Weiss Ahlen vào năm 2006,Kevin đã có quãng thời gian rất thành công tại đây.

=== Borussia Dortmund ===
Thàng 7 năm 2009 anh chuyển tới Borussia Dortmund. Großkreutz bắt đầu mùa giải vào ngày 5 -12 - 2009 trong chiến thắng 4-0 trước 1. FC Nuremberg.Tại đây anh đã có những tiến bộ vượt bậc và góp công lớn đưa Borussia Dortmund trở lại ngôi vương bóng đá Đức sau hơn thập kỉ chờ đợi.
Kevin là một cầu thủ rất khỏe và có tốc độ.

=== Sự nghiệp thi đấu quốc tế ===
Großkreutz khoác áo đội tuyển lần đầu trong trận tiếp đón Malta vào ngày 13 -5- 2010, ghi 2 bàn trong chiến thắng 3-0.

=== Sở thích ===
Großkreutz là một fan của Borussia Dortmund và cả Arsenal.

== Liên kết ==
- Kevin Großkreutz at transfermarkt.de
Chi Sá sùng

Chi Sá sùng (danh pháp khoa học: Sipunculus) là chi động vật thuộc họ Sá sùng. Loài này được Linnaeus mô tả khoa học vào năm 1766.

==Các loài==
Chi Sá sùng gồm các loài sau:
- "Sipunculus angasoides"
- "Sipunculus clavatus"
- "Sipunculus corallicolus"
- "Sipunculus echinorhynchus"
- "Sipunculus gulfus"
- "Sipunculus indicus"
- "Sipunculus lomonossovi"
- "Sipunculus longipapillosus"
- "Sipunculus macrorhynchus"
- "Sipunculus marcusi"
- "Sipunculus microrhynchus"
- "Sipunculus mundanus"
- "Sipunculus norvegicus"
- "Sipunculus nudus"
- "Sipunculus phalloides"
- "Sipunculus polymyotus"
- "Sipunculus robustus"
- "Sipunculus rubens"
- "Sipunculus rufofimbriatus"
- "Sipunculus saccatus"
- "Sipunculus thailandicus"
- "Sipunculus zenkevitchi"

== Liên kết ngoài ==
- Sipunculus trên Catalogue of Life: 19th September 2014
Sven Bender

Sven Bender (sinh ngày 27 tháng 4 năm 1989) là cựu cầu thủ bóng đá người Đức chơi ở vị trí trung vệ và tiền vệ phòng ngự. Anh lớn lên ở Brannenburg và bắt đầu sự nghiệp bóng đá khi chơi cho TSV Brannenburg. Sven là em trai sinh đôi của Lars Bender.

Anh hiện là trợ lý giám đốc tại câu lạc bộ Bundesliga Borussia Dortmund.

==Thống kê sự nghiệp==
- 1.Bao gồm UEFA Champions League và UEFA Europa League.
- 2.Bao gồm DFL-Supercup.

==Danh hiệu==
- Borussia Dortmund
- Bundesliga: 2010–11, 2011–12
- DFB-Pokal: 2011–12, 2016–17
- DFL-Supercup: 2013, 2014
- UEFA Champions League á quân: 2012–13
- U19 Đức
- UEFA European Under-19 Championship: 2008
- Summer Olympic Games: Huy chương bạc, 2016

==Liên kết==
- Sven Bender at transfermarkt.de
Sâu đất

Sâu đất (danh pháp hai phần: Phascolosoma arcuatum) là loài động vật thuộc ngành Sá sùng. Loài này được Gray mô tả khoa học vào năm 1828.
Trùng kiết lỵ

- Entamoeba histolytica gây ra bệnh bệnh lỵ amip.
- Shigella gây ra bệnh lỵ trực khuẩn.
Thập niên 700

Thập niên 700 là thập niên diễn ra từ năm 700 đến 709.
Sông Ngự Hà

Ngự Hà là dòng sông bán nhân tạo có hình chữ L, một phần được đào mới, một phần được uốn nắn từ con sông cũ, chảy từ mặt tây sang mặt đông trong Kinh thành Huế (nay thuộc thành phố Huế, Việt Nam). Vào những năm 2000, con sông này đã được đưa vào khu vực I - khoanh vùng bảo vệ di tích - di sản văn hóa Huế.

==Giới thiệu sơ lược==
Sông này đào theo một nhánh cũ của sông Hương chảy từ chợ Kim Long đến Bao Vinh, để phục vụ cho việc vận chuyển vật dụng, hàng hoá...ra vào Kinh thành Huế, và được thực hiện làm hai lần: 
- Lần đầu dưới triều Gia Long vào khoảng năm Ất Sửu (1805), khơi đào từ sông Đông Ba đến Võ khố, đi ngang qua các Kinh Thương (kho lúa), và đặt tên là Thanh Câu.
- Lần sau dưới triều Minh Mạng vào năm Ất Dậu (1825), lại khơi đào tiếp đến sông Kẻ Vạn, và đổi tên là Ngự Hà, tục quen gọi là "sông Vua".
Sau khi hoàn tất, sông Ngự Hà có chiều dài là 3.700 m, rộng 44-85 m, nối liền sông Kẻ Vạn với sông Đông Ba. Nghĩa là dòng Ngự Hà bắt đầu chảy vào Kinh thành Huế từ sông Kẻ Vạn băng qua Tây Thành Thủy Quan, chảy ra Đông Thành Thủy Quan và hòa mình vào sông Đông Ba đoạn cầu Thanh Long, chia Kinh thành ra hai phần Nam và Bắc. Bờ Bắc sông là phường Tây Lộc và một phần phường Thuận Lộc. Bờ Nam sông là các phường Thuận Hòa, Đông Ba và một phần phường Thuận Lộc.

Trên sông Ngự Hà, từ tây sang đông có các cầu cống như: cống Thủy Quan, cống Tây Thành Thủy Quan, cầu Vĩnh Lợi, cầu Bình, cầu Khánh Ninh, cầu Son, cầu Ngự Hà, cống Đông Thành Thủy Quan, cầu Hàm Tế.

Sông Ngự Hà ngày xưa có một vị trí đặc biệt trong việc tạo sự thông thủy giữa Ngự Hà với sông Hương để điều tiết nước, giảm nạn úng ngập cho nội thành Huế. Quan trọng là thế, nhưng hiện tại Ngự Hà đang đứng trước nguy cơ bị bồi lấp, bị xâm phạm...có thể mất sông. Từ năm 2000, Chính quyền thành phố Huế đã tiến hành giải tỏa các hộ dân sống dọc hai bên sông, và gần đây, cũng đã cho khởi công nạo vét sông Ngự Hà. Dự ước từ sông Kẻ Vạn đến sông Đông Ba sẽ được khơi thông với lượng đất đá khoảng 200.000 mét khối, tổng mức đầu tư gần 26,3 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành trong tháng 3 năm 2012...Đây là lần thứ ba kể từ năm 1975, sông Ngự Hà được nạo vét. Hai lần trước thực hiện vào các giai đoạn 1992-1996, và 2002-2004, song do kinh phí hạn hẹp, việc nạo vét chưa triệt để và dòng sông tiếp tục bị bồi lắng một vài năm sau đó.

==Sách tham khảo chính==
- Quách Tấn, "Bước lãng du", Nhà xuất bản Trẻ, 1996, tr. 50-51.
==Liên kết ngoài==
- Thừa Thiên – Huế: chỉnh trang, tôn tạo sông Ngự Hà
- Phải tôn tạo sông Ngự Hà như một di tích
Thập niên 10

Thập niên 10 hay thập kỷ 10 chỉ đến những năm từ 10 đến 19.
Thập niên 20

Thập niên 20 hay thập kỷ 20 chỉ đến những năm từ 20 đến 29.
Thập niên 30

Thập niên 30 hay thập kỷ 30 chỉ đến những năm từ 30 đến 39.
Thập niên 40

Thập niên 40 hay thập kỷ 40 chỉ đến những năm từ 40 đến 49.

==Chính trị và chiến tranh==
Chiến tranh: Thập niên 40, ông Tô Định trả nhiều tiền để Hai Bà Trưng kiểm soát, chiến tranh kéo dài đến 3 năm của Hai Bà Trưng. Đến năm 43, Hai Bà Trưng bị quân lính nhà Hán trong thời chiến tranh, nước ta lại bị quân nhà Hán chiến lấy nước Đại Cồ Việt trong thập niên 43
Thập niên 50

Thập niên 50 hay thập kỷ 50 chỉ đến những năm từ 50 đến 59.
Thập niên 70

Thập niên 70 hay thập kỷ 70 chỉ đến những năm từ 70 đến 79.
Thập niên 80

Thập niên 80 hay thập kỷ 80 chỉ đến những năm từ 80 đến 89.
Thập niên 90

Thập niên 90 hay thập kỷ 90 chỉ đến những năm từ 90 đến 99.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Các sự kiện chính trị nổi bật ===
1991: Liên Bang Xô viết tan rã
Thập niên 100

Thập niên 100 hay thập kỷ 100 chỉ đến những năm từ 100 đến 109.
Thập niên 110

Thập niên 110 hay thập kỷ 110 chỉ đến những năm từ 110 đến 119.
Thập niên 120

Thập niên 120 hay thập kỷ 120 chỉ đến những năm từ 120 đến 129.
Thập niên 130

Thập niên 130 hay thập kỷ 130 chỉ đến những năm từ 130 đến 139.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Chiến tranh ===
- 137 — Khu Liên nổi dậy chống nhà Đông Hán.
Thập niên 140

Thập niên 140 hay thập kỷ 140 chỉ đến những năm từ 140 đến 149.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Xung đột ===
- 144 — Dân Nhật Nam nổi dậy, đốt quận ấp.
Thập niên 150

Thập niên 150 hay thập kỷ 150 chỉ đến những năm từ 150 đến 159.
Thập niên 160

Thập niên 160 hay thập kỷ 160 chỉ đến những năm từ 160 đến 169.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Các sự kiện chính trị nổi bật ===
- 160 — Vạn quân nổi dậy đến đầu hàng thứ sử Giao Châu Hạ Phương nhà Đông Hán tại Nhật Nam.
Thập niên 170

Thập niên 170 hay thập kỷ 170 chỉ đến những năm từ 170 đến 179.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Chiến tranh ===
- 178 — Lương Long người Giao Châu dấy binh chống nhà Đông Hán.
Thập niên 180

Thập niên 180 hay thập kỷ 180 chỉ đến những năm từ 180 đến 189.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Các sự kiện chính trị nổi bật ===
- 187 — Thái thú Giao Châu Sĩ Nhiếp được người trong nước gọi là vương.
Thập niên 190

Thập niên 190 hay thập kỷ 190 chỉ đến những năm từ 190 đến 199.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Chiến tranh ===
- 194 — Trận Issus: Septimius Severus dẫn 12 binh đoàn đánh bại Pescennius Niger.
Thập niên 200

Thập niên 200 hay thập kỷ 200 chỉ đến những năm từ 200 đến 209.
Thập niên 210

Thập niên 210 hay thập kỷ 210 chỉ đến những năm từ 210 đến 219.
Thập niên 220

Thập niên 220 hay thập kỷ 220 chỉ đến những năm từ 220 đến 229.
Thập niên 230

Thập niên 230 hay thập kỷ 230 chỉ đến những năm từ 230 đến 239.
Thập niên 240

Thập niên 240 hay thập kỷ 240 chỉ đến những năm từ 240 đến 249.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Chiến tranh ===
- 244 — Trận Misiche: Shapur I đánh bại quân La Mã.
Thập niên 250

Thập niên 250 hay thập kỷ 250 chỉ đến những năm từ 250 đến 259.
Thập niên 260

Thập niên 260 hay thập kỷ 260 chỉ đến những năm từ 260 đến 269.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Xung đột ===
- 268 — Lưu Tuấn nhà Đông Ngô ba lần đánh Giao Châu, Dương Tắc nhà Tây Tấn đều chống được.
Thập niên 270

Thập niên 270 hay thập kỷ 270 chỉ đến những năm từ 270 đến 279.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Chiến tranh ===
- 271 — Đào Hoàng nhà Đông Ngô chiếm lại Giao Châu từ Dương Tắc.
Thập niên 280

Thập niên 280 hay thập kỷ 280 chỉ đến những năm từ 280 đến 289.
Thập niên 290

Thập niên 290 hay thập kỷ 290 chỉ đến những năm từ 290 đến 299.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Các sự kiện chính trị nổi bật ===
- 291 — Diocletianus và Maximianus lập hòa ước với Carausius.
Thập niên 300

Thập niên 300 hay thập kỷ 300 chỉ đến những năm từ 300 đến 309.
Thập niên 310

Thập niên 310 hay thập kỷ 310 chỉ đến những năm từ 310 đến 319.
Thập niên 320

Thập niên 320 hay thập kỷ 320 chỉ đến những năm từ 320 đến 329.

==Chính trị và chiến tranh==
===Thuộc địa hóa===
- 323 — Tấn Minh Đế cho Đào Khản lĩnh chức thứ sử Giao Châu.
Thập niên 330

Thập niên 330 hay thập kỷ 330 chỉ đến những năm từ 330 đến 339.
Thập niên 340

Thập niên 340 hay thập kỷ 340 chỉ đến những năm từ 340 đến 349.

==Chính trị và chiến tranh==
===Chiến tranh===
- 341 — Constans I mở màn chiến dịch đánh người Frank thắng lợi.
Thập niên 350

Thập niên 350 hay thập kỷ 350 chỉ đến những năm từ 350 đến 359.

==Chính trị và chiến tranh==
===Chiến tranh===
- 353 — Tấn Mục Đế bổ Nguyễn Phu làm thứ sử Giao Châu, tiến đánh Lâm Ấp, phá 50 lũy.
Thập niên 360

Thập niên 360 hay thập kỷ 360 chỉ đến những năm từ 360 đến 369.

==Thiên tai==
- 365 – Động đất và sóng thần tàn phá Crete và Alexandria.
Thập niên 370

Thập niên 370 hay thập kỷ 370 chỉ đến những năm từ 370 đến 379.

==Chính trị và chiến tranh==
===Chiến tranh===
- 378 — Trận Hadrianopolis: Quân La Mã do hoàng đế Valens thân chinh thảm bại trước quân nổi dậy Goth.
Thập niên 380

Thập niên 380 hay thập kỷ 380 chỉ đến những năm từ 380 đến 389.

==Chính trị và chiến tranh==
===Xung đột ===
- 381 — Thái thú Giao Châu Đỗ Viện chém Lý Tốn làm phản nhà Tấn, được Tấn Hiếu Vũ Đế thăng làm thứ sử.
Thập niên 390

Thập niên 390 hay thập kỷ 390 chỉ đến những năm từ 390 đến 399.

==Chính trị và chiến tranh==
===Chiến tranh===
- 399 — Phạm Hồ Đạt mang quân Lâm Ấp cướp phá Giao Châu, bị thứ sử Đỗ Viện đánh tan.
Thập niên 400

Thập niên 400 hay thập kỷ 400 chỉ đến những năm từ 400 đến 409.
Thập niên 410

Thập niên 410 hay thập kỷ 410 chỉ đến những năm từ 410 đến 419.
Thập niên 430

Thập niên 430 hay thập kỷ 430 chỉ đến những năm từ 430 đến 439.

==Chính trị và chiến tranh==
===Chiến tranh===
- 436 — Thứ sử Giao Châu Đàn Hòa Chi đem quân Lưu Tống đánh bại hoàn toàn Lâm Ấp của Phạm Dương Mại II.
Thập niên 440

Thập niên 440 hay thập kỷ 440 chỉ đến những năm từ 440 đến 449.

==Chính trị và chiến tranh==
===Chiến tranh===
- 441 — Attila dẫn quân Hung bất ngờ tập kích và tàn sát Constanța vào ngày phiên chợ đông đúc.
Thập niên 450

Thập niên 450 hay thập kỷ 450 chỉ đến những năm từ 450 đến 459.

==Chính trị và chiến tranh==
===Xung đột ===
- 456 — Trận Placentia: Ricimer được Majorianus trợ giúp, đánh bại Avitus gần Piacenza (Bắc Ý).
Thập niên 460

Thập niên 460 hay thập kỷ 460 chỉ đến những năm từ 460 đến 469.

==Chính trị và chiến tranh==
===Chiến tranh===
- 468 — Lý Trường Nhân xin hàng Lưu Tống.
Thập niên 470

Thập niên 470 hay thập kỷ 470 chỉ đến những năm từ 470 đến 479.
Thập niên 480

Thập niên 480 hay thập kỷ 480 chỉ đến những năm từ 480 đến 489.

==Chính trị và chiến tranh==
===Các sự kiện chính trị nổi bật===
- 484 — Lý Thúc Hiến cắt việc cống cho nhà Tề.
Thập niên 490

Thập niên 490 hay thập kỷ 490 chỉ đến những năm từ 490 đến 499.

==Chính trị và chiến tranh==
===Thuộc địa hóa===
- 490 — Nam Tề Vũ Đế bổ Đăng Chi làm thứ sử Giao Châu.
Thập niên 500

Thập niên 500 hay thập kỷ 500 chỉ đến những năm từ 500 đến 509.

==Chính trị và chiến tranh==
===Xung đột ===
- 505 — Thứ sử Giao Châu Nguyên Khải làm phản nhà Lương, bị trưởng sử Lý Tắc dẹp tan.
Thập niên 510

Thập niên 510 hay thập kỷ 510 chỉ đến những năm từ 510 đến 519.

==Chính trị và chiến tranh==
===Thuộc địa hóa===
- 516 — Lương Vũ Đế bổ Lý Tắc làm thứ sử Giao Châu.
Thập niên 520

Thập niên 520 hay thập kỷ 520 chỉ đến những năm từ 520 đến 529.
Thập niên 530

Thập niên 530 hay thập kỷ 530 chỉ đến những năm từ 530 đến 539.
Thập niên 540

Thập niên 540 hay thập kỷ 540 chỉ đến những năm từ 540 đến 549.
Thập niên 550

Thập niên 550 hay thập kỷ 550 chỉ đến những năm từ 550 đến 559.

==Chính trị và chiến tranh==
===Chiến tranh===
- 550 — Triệu Việt Vương đánh đuổi quân Lương, vào ở Long Biên.
Thập niên 560

Thập niên 560 hay thập kỷ 560 chỉ đến những năm từ 560 đến 569.
Thập niên 570

Thập niên 570 hay thập kỷ 570 chỉ đến những năm từ 570 đến 579.

==Chính trị và chiến tranh==
===Xung đột ===
- 571 — Lý Phật Tử bội ước đem quân đánh, Triệu Việt Vương không chống nổi, nhảy xuống biển tự sát.
Thập niên 580

Thập niên 580 hay thập kỷ 580 chỉ đến những năm từ 580 đến 589.

==Chính trị và chiến tranh==
===Chiến tranh===
- 588 — Bahrām Chobin dẫn 12 ngàn quân với thiết kỵ yểm trợ, phục kích đánh tan quân xâm lược Thổ.
Thập niên 590

Thập niên 590 hay thập kỷ 590 chỉ đến những năm từ 590 đến 599.

==Chính trị và chiến tranh==
===Các sự kiện chính trị nổi bật===
- 593 — Æthelfrith kế vị Hussa làm vua Bernicia (Scotland).
Thập niên 600

Thập niên 600 hay thập kỷ 600 chỉ đến những năm từ 600 đến 609.
Thập niên 610

Thập niên 610 hay thập kỷ 610 chỉ đến những năm từ 610 đến 619.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Các sự kiện chính trị nổi bật ===
- 618 — Nhà Tùy mất, thái thú Giao Châu Khâu Hòa hàng phục nhà Đường.
Thập niên 620

Thập niên 620 hay thập kỷ 620 chỉ đến những năm từ 620 đến 629.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Thuộc địa hóa ===
- 622 — Nhà Đường đổi Giao Châu thành An Nam đô hộ phủ.
Thập niên 630

Thập niên 630 hay thập kỷ 630 chỉ đến những năm từ 630 đến 639.
Thập niên 640

Thập niên 640 hay thập kỷ 640 chỉ đến những năm từ 640 đến 649.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Thuộc địa hóa ===
- 646 — Amr ibn al-As xây dựng công sự và đồn trú lực lượng mạnh tại Alexandria, tiếp viện hai năm một lần từ Thượng Ai Cập.
Thập niên 650

Thập niên 650 hay thập kỷ 650 chỉ đến những năm từ 650 đến 659.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Chiến tranh ===
- 655 — Trận Masts: Abd Allah ibn Sa'd chỉ huy quân Ả Rập chiến thắng, Konstans II chạy thoát về Constantinopolis.
Thập niên 660

Thập niên 660 hay thập kỷ 660 chỉ đến những năm từ 660 đến 669.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Các sự kiện chính trị nổi bật ===
- 661 — Ali bin Abu Talib bị Abd al-Rahman ibn Muljam ám sát bằng gươm tẩm thuốc độc.
Thập niên 670

Thập niên 670 hay thập kỷ 670 chỉ đến những năm từ 670 đến 679.
Thập niên 680

Thập niên 680 hay thập kỷ 680 chỉ đến những năm từ 680 đến 689.
Thập niên 690

Thập niên 690 hay thập kỷ 690 chỉ đến những năm từ 690 đến 699.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Các sự kiện chính trị nổi bật ===
- 692 — Ine của Wessex lập người bà con là Nothelm làm vua Sussex.
Thập niên 710

Thập niên 710 hay thập kỷ 710 chỉ đến những năm từ 710 đến 719.
Thập niên 720

Thập niên 720 hay thập kỷ 720 chỉ đến những năm từ 720 đến 729.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Chiến tranh ===
- 722 — Mai Thúc Loan chiếm giữ Giao Châu, xưng là Hắc Đế.
Thập niên 730

Thập niên 730 hay thập kỷ 730 chỉ đến những năm từ 730 đến 739.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Chiến tranh ===
- 732 — Trận sông Garonne: Abd al-Rahman ibn Abd Allah al-Ghafiqi dẫn 40 nghìn quân Umayyad chiếm Bordeaux và gần như quét sạch quân của Odo Đại đế tại sông Garonne.
Thập niên 740

Thập niên 740 hay thập kỷ 740 chỉ đến những năm từ 740 đến 749.
Thập niên 750

Thập niên 750 hay thập kỷ 750 chỉ đến những năm từ 750 đến 759.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Thuộc địa hóa ===
- 758 — Nhà Đường đổi An Nam đô hộ phủ thành Trấn Nam đô hộ phủ.
Thập niên 760

Thập niên 760 hay thập kỷ 760 chỉ đến những năm từ 760 đến 769.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Thuộc địa hóa ===
- 768 — Nhà Đường đổi Giao Châu làm An Nam đô hộ phủ.
Thập niên 770

Thập niên 770 hay thập kỷ 770 chỉ đến những năm từ 770 đến 779.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Chiến tranh ===
- 775 — Chiến tranh Saxony: Charlemagne thua trận khi đang đưa quân Frank vượt sông tại Braunsberg.
Thập niên 780

Thập niên 780 hay thập kỷ 780 chỉ đến những năm từ 780 đến 789.
Thập niên 790

Thập niên 790 hay thập kỷ 790 chỉ đến những năm từ 790 đến 799.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Chiến tranh ===
- 791 — Phùng Hưng dấy binh vây phủ ở Giao Châu.
Thập niên 800

Thập niên 800 hay thập kỷ 800 chỉ đến những năm từ 800 đến 809.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Chiến tranh ===
- 804 — Trận Krasos: Nikephoros I suýt chết và mất 40.700 quân khi quân Hồi giáo Ả Rập bất ngờ tấn công.
Thập niên 810

Thập niên 810 hay thập kỷ 810 chỉ đến những năm từ 810 đến 819.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Chiến tranh ===
- 811 — Trận Pliska: Nikephoros I tự sát sau khi bị Krum phục kích đánh tan.
Thập niên 820

Thập niên 820 hay thập kỷ 820 chỉ đến những năm từ 820 đến 829.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Chiến tranh ===
- 822 — Omurtag của Bulgaria gửi tiếp viện đánh bại quân nổi dậy Đông La Mã trong trận Kedouktos.
Thập niên 830

Thập niên 830 hay thập kỷ 830 chỉ đến những năm từ 830 đến 839.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Chiến tranh ===
- 836 — Ecgberht của Wessex buộc phải rút lui trước quân Viking sau trận Carhampton.
Thập niên 840

Thập niên 840 hay thập kỷ 840 chỉ đến những năm từ 840 đến 849.
Thập niên 850

Thập niên 850 hay thập kỷ 850 chỉ đến những năm từ 850 đến 859.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Thuộc địa hóa ===
- 858 — Vương Thức được bổ làm Giao Châu kinh lược đô hộ sứ.
Thập niên 860

Thập niên 860 hay thập kỷ 860 chỉ đến những năm từ 860 đến 869.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Thuộc địa hóa ===
- 867 — Cao Biền đào kênh Thiên Uy tiện đường Ung, Quảng xuống.
Thập niên 870

Thập niên 870 hay thập kỷ 870 chỉ đến những năm từ 870 đến 879.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Chiến tranh ===
- 871 — Trận Reading: Æthelred I và Alfred the Great bại trận trước quân Viking.
Thập niên 880

Thập niên 880 hay thập kỷ 880 chỉ đến những năm từ 880 đến 889.
Thập niên 890

Thập niên 890 hay thập kỷ 890 chỉ đến những năm từ 890 đến 899.
Thập niên 900

Thập niên 900 hay thập kỷ 900 chỉ đến những năm từ 900 đến 909.
Thập niên 910

Thập niên 910 hay thập kỷ 910 chỉ đến những năm từ 910 đến 919.
Thập niên 920

Thập niên 920 hay thập kỷ 920 chỉ đến những năm từ 920 đến 929.

== Chính trị và chiến tranh ==
- 920 — Romanos I Lekapenos lên ngôi hoàng đế Đông La Mã.
Thập niên 930

Thập niên 930 hay thập kỷ 930 chỉ đến những năm từ 930 đến 939.

== Chính trị và chiến tranh ==
=== Chiến tranh ===
- 938: Ngô Quyền thắng quân Nam Hán trong trận Bạch Đằng.
Thập niên 940

Thập niên 940 hay thập kỷ 940 chỉ đến những năm từ 940 đến 949.

== Chính trị và chiến tranh ==
- 944: Dương Tam Kha cướp ngôi nhà Ngô, nhận Ngô Xương Văn làm con.
Thập niên 950

Thập niên 950 hay thập kỷ 950 chỉ đến những năm từ 950 đến 959.

== Chính trị và chiến tranh ==
- 950: Ngô Xương Văn phế Dương Tam Kha và lên ngôi vua là Nam Tấn Vương.
Thập niên 960

Thập niên 960 hay thập kỷ 960 chỉ đến những năm từ 960 đến 969.

== Chính trị và chiến tranh ==
- 968: Dẹp loạn 12 sứ quân, Đinh Bộ Lĩnh tự xưng hoàng đế, lập ra nhà Đinh.
Thập niên 970

Thập niên 970 hay thập kỷ 970 chỉ đến những năm từ 970 đến 979.
Thập niên 980

Thập niên 980 hay thập kỷ 980 chỉ đến những năm từ 980 đến 989.

== Chính trị và chiến tranh ==
- 989: Quảng giáp Dương Tiến Lộc làm phản mang hai châu Hoan, Ái xin theo Chiêm Thành nhưng bị từ chối. Vua Lê Đại Hành thân đến đánh giết người hai châu ấy không biết bao nhiêu mà kể.
Thập niên 990

Thập niên 990 hay thập kỷ 990 chỉ đến những năm từ 990 đến 999.
Thập niên 10 TCN

Thập niên 10 TCN hay thập kỷ 10 TCN chỉ đến những năm từ 10 TCN đến 19 TCN.
Thập niên 20 TCN

Thập niên 20 TCN hay thập kỷ 20 TCN chỉ đến những năm từ 20 TCN đến 29 TCN.
Thập niên 30 TCN

Thập niên 30 TCN hay thập kỷ 30 TCN chỉ đến những năm từ 30 TCN đến 39 TCN.
Thập niên 40 TCN

Thập niên 40 TCN hay thập kỷ 40 TCN chỉ đến những năm từ 40 TCN đến 49 TCN.
Thập niên 50 TCN

Thập niên 50 TCN hay thập kỷ 50 TCN chỉ đến những năm từ 50 TCN đến 59 TCN.
Thập niên 60 TCN

Thập niên 60 TCN hay thập kỷ 60 TCN chỉ đến những năm từ 60 TCN đến 69 TCN.
Thập niên 70 TCN

Thập niên 70 TCN hay thập kỷ 70 TCN chỉ đến những năm từ 70 TCN đến 79 TCN.
Thập niên 80 TCN

Thập niên 80 TCN hay thập kỷ 80 TCN chỉ đến những năm từ 80 TCN đến 89 TCN.
Thập niên 90 TCN

Thập niên 90 TCN hay thập kỷ 90 TCN chỉ đến những năm từ 90 TCN đến 99 TCN.
Thập niên 100 TCN

Thập niên 100 TCN hay thập kỷ 100 TCN chỉ đến những năm từ 100 TCN đến 109 TCN.
Thập niên 110 TCN

Thập niên 110 TCN hay thập kỷ 110 TCN chỉ đến những năm từ 110 TCN đến 119 TCN.
Thập niên 120 TCN

Thập niên 120 TCN hay thập kỷ 120 TCN chỉ đến những năm từ 120 TCN đến 129 TCN.
Thập niên 130 TCN

Thập niên 130 TCN hay thập kỷ 130 TCN chỉ đến những năm từ 130 TCN đến 139 TCN.
Thập niên 140 TCN

Thập niên 140 TCN hay thập kỷ 140 TCN chỉ đến những năm từ 140 TCN đến 149 TCN.
Thập niên 150 TCN

Thập niên 150 TCN hay thập kỷ 150 TCN chỉ đến những năm từ 150 TCN đến 159 TCN.
Thập niên 160 TCN

Thập niên 160 TCN hay thập kỷ 160 TCN chỉ đến những năm từ 160 TCN đến 169 TCN.
Thập niên 170 TCN

Thập niên 170 TCN hay thập kỷ 170 TCN chỉ đến những năm từ 170 TCN đến 179 TCN.
Thập niên 180 TCN

Thập niên 180 TCN hay thập kỷ 180 TCN chỉ đến những năm từ 180 TCN đến 189 TCN.
Thập niên 190 TCN

Thập niên 190 TCN hay thập kỷ 190 TCN chỉ đến những năm từ 190 TCN đến 199 TCN.
Thập niên 200 TCN

Thập niên 200 TCN hay thập kỷ 200 TCN chỉ đến những năm từ 200 TCN đến 209 TCN.
Thập niên 210 TCN

Thập niên 210 TCN hay thập kỷ 210 TCN chỉ đến những năm từ 210 TCN đến 219 TCN.
Thập niên 220 TCN

Thập niên 220 TCN hay thập kỷ 220 TCN chỉ đến những năm từ 220 TCN đến 229 TCN.
Thập niên 230 TCN

Thập niên 230 TCN hay thập kỷ 230 TCN chỉ đến những năm từ 230 TCN đến 239 TCN.
Thập niên 240 TCN

Thập niên 240 TCN hay thập kỷ 240 TCN chỉ đến những năm từ 249 TCN đến 240 TCN.

== Sự kiện ==
- 249 TCN — Lã Bất Vi nhà Tần dẹp loạn dư đảng nhà Chu.
Thập niên 250 TCN

Thập niên 250 TCN hay thập kỷ 250 TCN chỉ đến những năm từ 250 TCN đến 259 TCN.
Thập niên 260 TCN

Thập niên 260 TCN hay thập kỷ 260 TCN chỉ đến những năm từ 260 TCN đến 269 TCN.
Thập niên 270 TCN

Thập niên 270 TCN hay thập kỷ 270 TCN chỉ đến những năm từ 270 TCN đến 279 TCN.
Thập niên 280 TCN

Thập niên 280 TCN hay thập kỷ 280 TCN chỉ đến những năm từ 280 TCN đến 289 TCN.
Thập niên 290 TCN

Thập niên 290 TCN hay thập kỷ 290 TCN chỉ đến những năm từ 290 TCN đến 299 TCN.
Thập niên 300 TCN

Thập niên 300 TCN hay thập kỷ 300 TCN chỉ đến những năm từ 309 TCN đến 300 TCN.

== Sự kiện ==
- 308 TCN — Antigonos I và Seleukos I bất phân thắng bại trong một trận chiến ở nam Lưỡng Hà. Sáng hôm sau, Seleukos bất ngờ đột kích doanh trại Antigonos thắng lợi. Antigonos từ bỏ ý định chinh phục các tình miền đông.
Thập niên 310 TCN

Thập niên 310 TCN hay thập kỷ 310 TCN chỉ đến những năm từ 310 TCN đến 319 TCN.
Thập niên 320 TCN

Thập niên 320 TCN hay thập kỷ 320 TCN chỉ đến những năm từ 320 TCN đến 329 TCN.
Thập niên 330 TCN

Thập niên 330 TCN hay thập kỷ 330 TCN chỉ đến những năm từ 330 TCN đến 339 TCN.
Thập niên 340 TCN

Thập niên 340 TCN hay thập kỷ 340 TCN chỉ đến những năm từ 340 TCN đến 349 TCN.
Thập niên 350 TCN

Thập niên 350 TCN hay thập kỷ 350 TCN chỉ đến những năm từ 359 TCN đến 350 TCN.

== Sự kiện ==
- 359 TCN — Vua Macedonia Perdiccas III tử trận trước quân Bardylis.
Thập niên 360 TCN

Thập niên 360 TCN hay thập kỷ 360 TCN chỉ đến những năm từ 360 TCN đến 369 TCN.
Thập niên 370 TCN

Thập niên 370 TCN hay thập kỷ 370 TCN chỉ đến những năm từ 370 TCN đến 379 TCN.
Thập niên 380 TCN

Thập niên 380 TCN hay thập kỷ 380 TCN chỉ đến những năm từ 380 TCN đến 389 TCN.
Thập niên 390 TCN

Thập niên 390 TCN hay thập kỷ 390 TCN chỉ đến những năm từ 390 TCN đến 399 TCN.
Thập niên 400 TCN

Thập niên 400 TCN hay thập kỷ 400 TCN chỉ đến những năm từ 400 TCN đến 409 TCN.
Thập niên 410 TCN

Thập niên 410 TCN hay thập kỷ 410 TCN chỉ đến những năm từ 410 TCN đến 419 TCN.
Thập niên 420 TCN

Thập niên 420 TCN hay thập kỷ 420 TCN chỉ đến những năm từ 420 TCN đến 429 TCN.
Thập niên 430 TCN

Thập niên 430 TCN hay thập kỷ 430 TCN chỉ đến những năm từ 430 TCN đến 439 TCN.
Thập niên 440 TCN

Thập niên 440 TCN hay thập kỷ 440 TCN chỉ đến những năm từ 440 TCN đến 449 TCN.
Thập niên 450 TCN

Thập niên 450 TCN hay thập kỷ 450 TCN chỉ đến những năm từ 450 TCN đến 459 TCN.
Thập niên 460 TCN

Thập niên 460 TCN hay thập kỷ 460 TCN chỉ đến những năm từ 460 TCN đến 469 TCN.
Thập niên 470 TCN

Thập niên 470 TCN hay thập kỷ 470 TCN chỉ đến những năm từ 470 TCN đến 479 TCN.
Thập niên 480 TCN

Thập niên 480 TCN hay thập kỷ 480 TCN chỉ đến những năm từ 480 TCN đến 489 TCN.
Thập niên 0 TCN

Thập niên 0 TCN là giai đoạn giữa năm 9 TCN và năm 1 TCN, chín năm cuối cùng trước Công nguyên. Đây là một trong hai khoảng thời gian dạng thập niên "0 đến 9" gồm 9 năm, cùng với thập niên 0.

Đây là danh sách sự kiện diễn ra trong thập niên 0 TCN xếp theo năm.

== Sinh ==
- 9 TCN
- Hán Bình Đế (d. 6)
- Asconius Pedianus, nhà sử học và viết kịch La Mã

== Mất ==
- 8 TCN
- Horace, nhà thơ La Mã (b. 65 TCN)
- Polemon, client king of Cilicia, Pontus, Colchis and the Bosporan Kingdom.
- 7 TCN
- Hán Thành Đế (b. 51 TCN)
- 6 TCN
- Lưu Hướng, học giả Trung Quốc
- 1 TCN
- Hán Ai Đế (sinh 27 TCN)
- Triệu Phi Yến (sinh 32 TCN)
Thập niên 490 TCN

Thập niên 490 TCN hay thập kỷ 490 TCN chỉ đến những năm từ 490 TCN đến 499 TCN.
Thập niên 500 TCN

Thập niên 500 TCN hay thập kỷ 500 TCN chỉ đến những năm từ 500 TCN đến 509 TCN.
Thập niên 510 TCN

Thập niên 510 TCN hay thập kỷ 510 TCN chỉ đến những năm từ 510 TCN đến 519 TCN.
Thập niên 520 TCN

Thập niên 520 TCN hay thập kỷ 520 TCN chỉ đến những năm từ 520 TCN đến 529 TCN.
Thập niên 530 TCN

Thập niên 530 TCN hay thập kỷ 530 TCN chỉ đến những năm từ 530 TCN đến 539 TCN.
Thập niên 540 TCN

Thập niên 540 TCN hay thập kỷ 540 TCN chỉ đến những năm từ 540 TCN đến 549 TCN.
Thập niên 550 TCN

Thập niên 550 TCN hay thập kỷ 550 TCN chỉ đến những năm từ 559 TCN đến 550 TCN.

== Sự kiện ==
- 557 TCN — Quân Ba Tư vây Larissa (Calah) cho đến nhật thực.
Thập niên 560 TCN

Thập niên 560 TCN hay thập kỷ 560 TCN chỉ đến những năm từ 569 TCN đến 560 TCN.

== Sự kiện ==
- 562 TCN — Amel-Marduk kế vị Naboukhodonosor II làm vua Babylon.
Thập niên 570 TCN

Thập niên 570 TCN hay thập kỷ 570 TCN chỉ đến những năm từ 570 TCN đến 579 TCN.
Thập niên 580 TCN

Thập niên 580 TCN hay thập kỷ 580 TCN chỉ đến những năm từ 580 TCN đến 589 TCN.
Thập niên 590 TCN

Thập niên 590 TCN hay thập kỷ 590 TCN chỉ đến những năm từ 590 TCN đến 599 TCN.
Thập niên 600 TCN

Thập niên 600 TCN hay thập kỷ 600 TCN chỉ đến những năm từ 609 TCN đến 600 TCN.

== Sự kiện ==
- 607 TCN (15–26 tháng 3) — Quan sát được sao chổi Halley.
Thập niên 610 TCN

Thập niên 610 TCN hay thập kỷ 610 TCN chỉ đến những năm từ 610 TCN đến 619 TCN.
Thập niên 620 TCN

Thập niên 620 TCN hay thập kỷ 620 TCN chỉ đến những năm từ 620 TCN đến 629 TCN.
Thập niên 630 TCN

Thập niên 630 TCN hay thập kỷ 630 TCN chỉ đến những năm từ 630 TCN đến 639 TCN.
Thập niên 640 TCN

Thập niên 640 TCN hay thập kỷ 640 TCN chỉ đến những năm từ 640 TCN đến 649 TCN.

== Sự kiện ==
- 640 TCN — Chiến thắng quyết định của Assyria trước Elam; Ashurbanipal bắt vua Humban-haltash III, sáp nhập Elam.
Thập niên 650 TCN

Thập niên 650 TCN hay thập kỷ 650 TCN chỉ đến những năm từ 659 TCN đến 650 TCN.

== Sự kiện ==
- 656 TCN — Psamtik I kiểm soát toàn bộ Ai Cập. Kết thúc Vương triều thứ Hai Mươi Lăm của Ai Cập.
Thập niên 660 TCN

Thập niên 660 TCN hay thập kỷ 660 TCN chỉ đến những năm từ 660 TCN đến 669 TCN.
Thập niên 670 TCN

Thập niên 670 TCN hay thập kỷ 670 TCN chỉ đến những năm từ 670 TCN đến 679 TCN.
Thập niên 680 TCN

Thập niên 680 TCN hay thập kỷ 680 TCN chỉ đến những năm từ 689 TCN đến 680 TCN.

== Sự kiện ==
- 688 TCN — Ngày truyền thống thành lập Gela ở Sicilia là thuộc địa Rhodes và Crete.
Thập niên 690 TCN

Thập niên 690 TCN hay thập kỷ 690 TCN chỉ đến những năm từ 690 TCN đến 699 TCN.

== Sự kiện ==
- 699 TCN — Sennacherib đánh Babylonia lần thứ 5.
Thập niên 700 TCN

Thập niên 700 TCN hay thập kỷ 700 TCN chỉ đến những năm từ 709 TCN đến 700 TCN.

== Sự kiện ==
- 704 TCN — Sennacherib dời đô về Nineveh.
Thập niên 710 TCN

Thập niên 710 TCN hay thập kỷ 710 TCN chỉ đến những năm từ 710 TCN đến 719 TCN.
Thập niên 720 TCN

Thập niên 720 TCN hay thập kỷ 720 TCN chỉ đến những năm từ 720 TCN đến 729 TCN.

== Sự kiện ==
- 722 TCN — Cung thúc Đoàn làm phản dẫn quân vây kinh đô, nhưng bị Trịnh Trang công đánh và tận diệt, Đoàn phải tự sát.
Thập niên 730 TCN

Thập niên 730 TCN hay thập kỷ 730 TCN chỉ đến những năm từ 730 TCN đến 739 TCN.

== Sự kiện ==
739 TCN - Hiram II kế vị Ithobaal II làm vua của Tyre .

739 TCN - đại phu nước Tấn là Phan Phù giết chết Tấn Chiêu hầu và rước Khúc Ốc Hoàn Thúc về làm vua nước Tấn.

738 TCN — vua Tiglath-Pileser III của Assyria xâm lược Israel , buộc nước này phải cống nạp.

738 TCN — Khu định cư Biskupin ở phía đông bắc Poznań ( Ba Lan ) được xây dựng.

737 và 736 TCN — Tiglath-Pileser III của Assyria xâm lược Iran , chinh phục người Medes và Ba Tư và tàn sát, bắt làm nô lệ hoặc trục xuất nhiều người. 

736 TCN — Leochares của Messenia chiến thắng trong cuộc đua xếp hạng tại Thế vận hội Olympic lần thứ mười một .

735 TCN - Naxos ở Sicily được thành lập như một thuộc địa của Chalcis ở Euboea . (ngày truyền thống)

734 TCN - Syracuse được thành lập tại Sicily như một thuộc địa chung của Corinth và Tenea , dưới sự lãnh đạo của Archias của Corinth .

733 TCN — Tiglath-Pileser III của Assyria chinh phục Vương quốc phía Bắc của Israel (Samaria) , và lưu đày cư dân ở đó.

732 TCN — Tiglath-Pileser III của Assyria chiếm Damascus , hành quyết Rezin , Vua của Arameans , và trục xuất cư dân Aramaean đến Kir của Moab .(ngày có thể xảy ra)

732 TCN — Vua Tiglath-Pileser III của Assyria đánh bại nữ hoàng Ả Rập Samsi trong trận chiến và buộc cô ta phải cống nạp .

732 TCN— Hoshea trở thành vị vua cuối cùng của Israel .

Năm 732 TCN— Oxythemis của Cleonae / Coroneia chiến thắng trong cuộc đua thuyền buồm tại Thế vận hội Olympic lần thứ mười hai.

730 TCN —Phía Bắc Ai Cập không còn được cai trị bởi các pharaoh của Libya .

730 TCN— Osorkon IV kế vị Pedubast II làm vua của Vương triều thứ hai mươi hai của Ai Cập . (gần một ngày nào đó)

730 TCN— Piye kế vị cha mình, Kashta , làm vua của vương quốc Napata của người Nubian .

730 TCN— Mattan II kế vị Hiram II làm vua của Tyre .
730 TCN— Leontini ở Sicily được thành lập bởi những người thuộc địa từ Naxos .
==Sinh==
~731 TCN, Lỗ Hoàn công

730 TCN , Tuyên Khương

==Mất==
738 TCN: Menahem

736 TCN: Picahiah , Jotham

735 TCN: Vệ Trang công

732 TCN: Pekah

731 TCN: Tề Trang công , Khúc Ốc Hoàn Thúc .
Thập niên 740 TCN

Thập niên 740 TCN hay thập kỷ 740 TCN chỉ đến những năm từ 740 TCN đến 749 TCN.

== Sự kiện ==
748 TCN — Anticles của Messenia chiến thắng trong cuộc đua stadion tại Thế vận hội Olympic lần thứ tám .

747 TCN — Ngày 26 tháng 2 - Nabonassar trở thành vua của Babylon .
747 TCN - Meles trở thành vua của Lydia .

744 TCN - Piye bắt đầu cai trị ở các vùng của Ai Cập cổ đại.

745 TCN — Vương miện của Assyria bị chiếm bởi Pul , người lấy tên là Tiglath-Pileser III . 

745 TCN - Tấn Chiêu hầu phong đất Khúc Ốc cho chú là Thành Sư .

745 TCN - Cái chết trong truyền thuyết của Vua La Mã Titus Tatius ( Diarchy với Romulus ).

744 TCN — Xenocles của Messenia giành chiến thắng trong cuộc đua stadion tại Thế vận hội Olympic lần thứ chín.

743 TCN — Bắt đầu Chiến tranh Messenia lần thứ nhất .
740 TCN - Tiglath-Pileser III chinh phục thành phố Arpad ở Syria sau hai năm bao vây.

740 TCN — Bắt đầu triều đại Judah của Ahaz .

740 TCN — Dotades của Messenia giành chiến thắng trong cuộc đua stadion tại Thế vận hội Olympic lần thứ mười.
==Sinh==
~744 TCN: Tống Trang công

==Mất==
749 TCN: Sallum (Israel) , Sái Đái hầu

748 TCN: Tống Vũ công

746 TCN: Tấn Văn hầu
, Zechariah

744 TCN: Trịnh Vũ công

741 TCN: Sở Lệ vương

740 TCN: Titus Tatius , Azariah
Thập niên 750 TCN

Thập niên 750 TCN hay thập kỷ 750 TCN chỉ đến những năm từ 750 TCN đến 759 TCN.

== Sự kiện ==
756 TCN — Sự thành lập của Cyzicus .
755 TCN— Ashur-nirari V kế vị Ashur-Dan III làm vua của Assyria

755 TCN— Aeschylus , Vua của Athens , qua đời sau 23 năm trị vì và được kế vị bởi Alcmaeon .

753 TCN— Alcmaeon , Vua của Athens , chết sau 2 năm trị vì. Ông được thay thế bởi Charops , được bầu là Archon với nhiệm kỳ 10 năm.

753 TCN — Thành phố Rome và Vương quốc La Mã được cho là được thành lập, theo truyền thống La Mã, và được cai trị bởi vị vua đầu tiên của Rome, Romulus . Khởi đầu của lịch ' Ab urbe condita ' của người La Mã . La Mã áp dụng bảng chữ cái Etruscan , mà chính người Etruscan đã áp dụng từ người Hy Lạp . Được thiết lập bởi Varro , đây là ngày phổ biến nhất được sử dụng.

752 TCN— Romulus , vị vua đầu tiên của La Mã , kỷ niệm chiến thắng đầu tiên của người La Mã sau chiến thắng trước Caeninenses , sau vụ Hiếp dâm phụ nữ Sabine . Anh ta ăn mừng một chiến thắng nữa vào cuối năm qua Antemnates .

750 TCN - Người và Nhân mã , có lẽ từ Olympia , được tạo ra. Hiện nó đang ở Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan , New York .

750 TCN - Người Hy Lạp thành lập thuộc địa ở Ý và Sicily .

750 TCN - Tấn Văn hầu giết Chu Huề vương .

750 TCN - 700 TCN— Funerary Vase ( Krater ), từ Nghĩa trang Dipylon , Athens , được chế tạo. Được phân bổ cho xưởng Hirschfield . Hiện nó đang ở Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan , New York .

==Sinh==
757 TCN, Trịnh Trang công

754 TCN, Trần Hoàn công , Trần Đà , Khúc Ốc Vũ công

753 TCN, Numa Pompilius

~750 TCN, Tống Thương công

==Mất==
759 TCN: Tào Huệ bá

758 TCN: Sở Tiêu Ngao , Vệ Vũ công

757 TCN: Tào Mục công

755 TCN: Aeschylus , Ashur-dan III , Trần Bình công

753 TCN: Alcmaeon

750 TCN: Chu Huề vương
Thập niên 760 TCN

Thập niên 760 TCN hay thập kỷ 760 TCN chỉ đến những năm từ 760 TCN đến 769 TCN.

==Sự kiện==
763 TCN— Ngày 15 tháng 6 — Nhật thực vào ngày này (trong tháng Sivan ) được sử dụng để xác định niên đại của Cận Đông Cổ đại .

A-ma-xia, vua của Giu-đa, qua đời và được kế vị bởi con trai ông là Ô-xia.
==Mất==
769 TCN: Lỗ Hiếu công

767 TCN: Yên Khoảnh hầu

766 TCN: Tần Tương công , Tống Đái công

765 TCN: Yên Ai hầu

764 TCN: Sở Nhược Ngao

762 TCN : Sái Ly hầu

760 TCN : Sái Cung hầu
Thập niên 770 TCN

Thập niên 770 TCN hay thập kỷ 770 TCN chỉ đến những năm từ 770 TCN đến 779 TCN.

==Sự kiện==
778 TCN — Agamestor, vua của Athens , chết sau 17 năm trị vì và được kế vị bởi con trai của ông là Aeschylus. 

777 TCN — Cái chết của Pārśva hay Pārśvanātha (khoảng năm 877–777 TCN), Tirthankara thứ hai mươi ba của Kỳ Na giáo .

776 TCN– 394 SCN — Kỷ nguyên Thế vận hội Olympic Hy Lạp cổ đại .
776 trước Công nguyên — Thế vận hội Olympic đầu tiên , theo Diodorus Siculus ( thế kỷ 1 trước Công nguyên ).

773 TCN — Cái chết của Shoshenq III , vua của Ai Cập .

773 TCN— Ashur-Dan III kế vị anh trai Shalmaneser IV làm vua của Assyria . 

771 TCN - Thời kỳ Xuân Thu của lịch sử Trung Quốc bắt đầu với sự suy tàn của nhà Chu khi Hạo King bị những người du mục Khuyển Nhung cướp phá , Chu U vương bị giết và người kế vị, Chu Bình vương buộc phải dời đô đến Lạc Ấp . Cuối thời Tây Chu. Bắt đầu từ thời Đông Chu.

771 TCN — Ngày sinh của Romulus và Remus , Romulus là người sáng lập truyền thống của Rome .

770 TCN — Bắt đầu từ thời Đông Chu ở Trung Quốc .
==Mất==
778 TCN: Trần Di công , Tần Trang công 

773 TCN: Shalmaneser IV

771 TCN: Trịnh Hoàn công , Chu U vương , Bá Phục
Thập niên 780 TCN

Thập niên 780 TCN hay thập kỷ 780 TCN chỉ đến những năm từ 780 TCN đến 789 TCN.

==Sự kiện==
783 TCN - Shalmaneser IV kế vị cha mình là Adad-nirari III làm vua của Assyria .

780 TCN - 560 TCN — Sự thành lập của các thuộc địa Hy Lạp. 
==Mất==
785 TCN: Đỗ Bá , Tấn Mục hầu

783 TCN: Adad-nirari III

782 TCN: Chu Tuyên vương

781 TCN: Trần Vũ công
Thập niên 790 TCN

Thập niên 790 TCN hay thập kỷ 790 TCN chỉ đến những năm từ 790 TCN đến 799 TCN.

==Sự kiện==
799 TCN— Theo Vayu Purana , triều đại Pradyota chinh phục Magadha , bắt đầu một chế độ thống trị kéo dài 138 năm.

797 TCN— Thespieus , vua của Athens , chết sau 27 năm trị vì và được kế vị bởi con trai ông là Agamestor .Chu Tuyên vương đã phái một đội quân tấn công tộc Nhung ở Thái Nguyên, nhưng không thành công.

796 TCN— Adad-Nirari III chiếm được Damascus sau cuộc bao vây chống lại Vua Ben-Hadad III .
Chu Tuyên vương mang quân đánh Lỗ giết Bá Ngự và lập Cơ Xứng lên nối ngôi.

790 TCN— Adad-Nirari III tiến hành một cuộc đột kích chống lại người Chaldeans .

==Nhân vật quan trọng==
Hazael , Vua của Damascus 842–796 TCN

Pygmalion , Vua truyền thuyết (trước đây là người cùng cai trị với em gái mình, Dido ) của Tyre , 831–785 TCN

SHoshenq III , Pharaoh của Ai Cập ( Vương triều thứ hai mươi hai ), 837–798 TCN

Jehoash của Judah , 836–797 TCN

Chu Tuyên vương vua của triều đại nhà Chu , Trung Quốc, 827–782 TCN

Archon của Athens, tại vị 824–797 TCN

Jehoahaz , Vua của Israel , 814–798 TCN

Dido , Nữ hoàng huyền thoại (và là người sáng lập) của Carthage , 814 – 760 TCN

Adad-Nirari III , Vua của Assyria 811–783 TCN

Utupurshi , Vua của Diauehi , 810 TCN – 770 TCN

Menuas , Vua của Urartu, 810–785 TCN

Caranus , Vua của Macedon, 808–778 TCN

Shoshenq VI , Pharaoh của Ai Cập ( Vương triều thứ hai mươi ba ), 801–795 TCN

Agesilaus I , Archilaus Vua Agiad, lần lượt là 820–790 TCN và 790–760 TCN) và Eunomus (Vua Eurypontid 800–780 TCN), Đồng Vua của Sparta

Lycurgus của Sparta (800 TCN? –730 TCN?), Nhà luật học huyền thoại

Ninurta-apla-X (tên đầy đủ không rõ), Vua của Babylon, 800 TCN–790 TCN

Jehoash of Israel , vua của Israel, 798 TCN–782 TCN

Shoshenq IV , Pharaoh của Ai Cập ( Vương triều thứ hai mươi hai ), 798 TCN–785 TCN

A-ma-xia , Vua của Giu-đa, 797–768 TCN, 
Archon của Athens, 797 TCN–778 TCN
Ben-Hadad III , Vua của Damascus ,796 TCN–792 TCN

Osorkon III , Pharaoh của Ai Cập ( Vương triều thứ hai mươi ba ), 795 TCN–767 TCN

Alara , Vua của Kush, 795TCN - 765 TCN

Rezin , Vua của Damascus, 792-732 trước Công nguyên

Marduk-bel-zeri, Vua của Babylon, 790–780 TCN

Homer of Chios , Nhà thơ Hy Lạp huyền thoại
Jeroboam , Hoàng tử Israel, nhiếp chính, vị vua tương lai.
==Mất==
796 TCN: Joash (Judah) , Trần Ly công

795 TCN: Tề Thành công

792 TCN: Ben- Hatta III

791 TCN: Sở Hùng Ngạc , Yên Ly hầu

790 TCN: Joash (Israel)
Thập niên 800 TCN

Thập niên 800 TCN hay thập kỷ 800 TCN chỉ đến những năm từ 800 TCN đến 809 TCN.

== Sự kiện ==
807 TCN, Bá Ngự , con trai của Quát đã hợp lực với người dân của Lỗ giết Lỗ Ý công , và Bá Ngự được người dân bầu làm Lỗ quân.

806 TCN, Trịnh Hoàn công được Chu Tuyên vương phong cho đất Trịnh (nằm ở phía đông bắc huyện Hoa An, tỉnh Thiểm Tây ), và nước Trịnh được thành lập.

805 TCN, Adad-Nirari III của Assyria băng qua sông Euphrates , đánh bại và phế truất vua của Arpad ở miền bắc Syria . Ông chiếm giữ Hazâzu (A'zaz, phía tây bắc Aleppo ) sau đó đến Địa Trung Hải và nhận được cống nạp từ người Phoenicia .

804 TCN— Adad-nirari III của Assyria chinh phục Damascus .

800 TCN— Thời kỳ Hắc ám của Hy Lạp kết thúc.

800 TCN— Thời kỳ cổ xưa ở Hy Lạp bắt đầu. (Nó kết thúc vào năm 480 trước Công nguyên với cuộc xâm lược của Xerxes.)

800 TCN - Upanishad được sáng tác.
800 TCN– 700 TCN — Thời kỳ tiền Etruscan ở Ý .
Nền văn minh Etruscan .
Người Olmecs xây kim tự tháp . 

808 TCN Vương quốc Macedon bắt đầu với vị vua đầu tiên Caranas I .

==Sinh==
805 TCN: Tấn Văn hầu

802 TCN: Khúc Ốc Hoàn thúc
==Mất==
804 TCN: Tề Văn công(ông ngoại của Tấn Văn hầu và Khúc Ốc Hoàn Thúc) , Jehoahaz (Israel) , 
Pedubastis I(Ai Cập)

801 TCN: Tống Huệ công 

800 TCN: Hùng Huấn
Thập niên 810 TCN

Thập niên 810 TCN hay thập kỷ 810 TCN chỉ đến những năm từ 810 TCN đến 819 TCN.

== Sự kiện ==
819 TCN - Lỗ Vũ công cùng con lớn là Cơ Quát, con nhỏ là Cơ Huy vào triều kiến Chu Tuyên vương. Tuyên vương thích Huy, muốn lập Huy làm thế tử nước Lỗ. Bầy tôi nhà Chu là Phàn Trọng Sơn can ngăn Chu Tuyên Vương không nên bỏ trưởng lập thứ vì như vậy là không thuận, sẽ gây ra loạn, nhưng Tuyên vương không nghe theo. Lỗ Vũ công theo lệnh của thiên tử, lập Cơ Huy làm thế tử.
Mùa hè năm đó Lỗ Vũ công về nước và qua đời không bao lâu sau.

817 TCN— Pedubastis I tự xưng là vua của Ai Cập , thành lập Vương triều thứ hai mươi ba .

816 TCN - Tề Lệ công trở nên bạo ngược và chuyên chế, người dân nước Tề căm ghét ông và liên lạc với con trai của Tề Hồ công để giết Tề Lệ công. Các con trai của Tề Hồ công đều chết trận, người Tề lập Công tử Xích, con trai Tề Lệ công , lên ngôi, lấy hiệu là Tề Văn công. Tề Văn công đã xử tử tất cả bảy mươi người tham gia vào việc giết chết Tề Lệ công, chấm dứt tình trạng nội loạn trong cung điện kéo dài hơn 40 năm.

814 TCN - Carthage được thành lập bởi những người thực dân Phoenicia từ Liban ngày nay , do nữ hoàng Dido lãnh đạo . Thành phố phát triển thành một cường quốc hàng hải thống trị biển Địa Trung Hải .

811 TCN - Adad-nirari III kế vị cha mình là Shamshi-Adad V làm vua của Assyria .

==Mất==
816 TCN: Tề Lệ công và Lỗ Vũ công

815 TCN: Jehu

814 TCN : Vệ Ly hầu

812 TCN: Tấn Hiến hầu

811 TCN: Shamshi-Adad V

810 TCN: Sái Di hầu
Thập niên 820 TCN

Thập niên 820 TCN hay thập kỷ 820 TCN chỉ đến những năm từ 820 TCN đến 829 TCN.

==Sự kiện==
825 TCN - Takelot II , vua của Ai Cập , qua đời. Thái tử Osorkon III và Shoshenq III , con trai của Takelot, tranh giành ngai vàng.

825 TCN / 824 TCN— Ariphron , Vua của Athens , qua đời sau 20 năm trị vì và được kế vị bởi con trai của ông là Thespieus .

825 TCN— Dido , người sáng lập Carthage chạy trốn khỏi Tyre sau cái chết của Acerbas

823 TCN — Cái chết của 
Shalmaneser III , vua của Assyria . Ông được kế vị bởi con trai của mình là Shamshi-Adad V.

==Mất==
829 TCN: Sở Hùng Nghiêm .

828 TCN: Chu Lệ vương .

827 TCN: Yên Huệ hầu .

826 TCN: Lỗ Chân công

825 TCN: Tề Vũ công , Takelot II .

823 TCN: Tấn Ly hầu , Shalmaneser III .

822 TCN: Tần Trọng , Sở Hùng Sương .
Thập niên 830 TCN

Thập niên 830 TCN hay thập kỷ 830 TCN chỉ đến những năm từ 830 TCN đến 839 TCN.

== Sự kiện ==
836 TCN - Shalmaneser III của Assyria dẫn đầu một cuộc thám hiểm chống lại Tabareni .

836 TCN - Nội chiến nổ ra ở Ai Cập .
==Sinh==
Adad-nirari III , vua của Assyria , được sinh ra (ngày gần đúng).

Shoshenq IV , pharaoh của Ai Cập được sinh ra (ngày gần đúng).

==Mất==
838 TCN: Sở Hùng Dũng ( vua thứ 13 của Sở) , Sái Vũ hầu .

837 TCN : Osorkon II .

836 TCN: Tào Di bá .

835 TCN: Athaliah ( vị vua thứ bảy của Vương quốc Judah ) .

832 TCN: Trần U công .

831 TCN: Tống Ly công (vua thứ tám của nước Tống) .

830 TCN: Kỷ Vũ công.
Thập niên 840 TCN

Thập niên 840 TCN hay thập kỷ 840 TCN chỉ đến những năm từ 840 TCN đến 849 TCN.

==Mất==
848 TCN: Tần quân , Jehoshaphat ( quốc vương thứ tư của Vương quốc Judah )

848 TCN: Sở Hùng Diên.

842 TCN: Joram (Israel).

841 TCN: Ahaziah (Judah) , Joram (Judah) , Tấn Tĩnh hầu .
Thập niên 850 TCN

Thập niên 850 TCN hay thập kỷ 850 TCN chỉ đến những năm từ 850 TCN đến 859 TCN.

==Sự kiện==
859 TCN— Shalmaneser tấn công Syria và Israel .

858 TCN— Aramu trở thành vua của Urartu .

858 TCN— Shalmaneser III kế vị Assurnasirpal II làm vua của Assyria .

854 TCN hoặc 853 TCN - Shalmaneser III chiến đấu với liên quân Syria (bao gồm cả vua Ahab của Vương quốc Israel và Hadadezer ) trong trận chiến Qarqar .

850 TCN— Takelot II kế vị Osorkon II làm Vua Ai Cập .
850 TCN— Homer soạn Iliad và Odyssey .

850 TCN— Mesha dựng Bia Mesha , Đá Moabite ; câu chuyện dài 34 dòng, gần hoàn chỉnh và tiết lộ tên 'Israel', một câu chuyện về cuộc nổi dậy của Mesha chống lại Vương quốc Israel cổ đại.
==Sinh==
~852 TCN, Vệ Vũ công

==Mất==
859TCN , Tống Lệ công , Tấn Lệ hầu , Ashurnasirpal II.

858 TCN , Tần Phi Tử.

855 TCN, Vệ Khoảnh hầu , Trần Thận công , Lỗ Hiến công , Chu Di Vương.

852 TCN, Ahab , quốc vương thứ 7 Israel.

851 TCN, Tề Hiến công Sơn ,quân chủ thứ 7 của nước Tề. Ahaziah quốc vương thứ 8 của Israel