hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Sân bay Biên Hòa

Sân bay Biên Hòa hay Căn cứ không quân Biên Hòa là một sân bay quân sự nằm ở thành phố Biên Hòa (cũ), tỉnh Đồng Nai, cách Thành phố Hồ Chí Minh 30 km. Sân bay Biên Hòa từng là căn cứ không quân của Không lực Việt Nam Cộng Hòa và Không lực Hoa Kỳ trong giai đoạn Chiến tranh Việt Nam.

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, sân bay Biên Hòa được Không quân Nhân dân Việt Nam tiếp quản sử dụng.

Đơn vị đóng quân: Trung đoàn Không quân tiêm kích 935 (Đoàn Biên Hòa) trực thuộc Sư đoàn Không quân 370 với biên chế trang bị sẵn sàng chiến đấu: tiêm kích đa năng Su-30MK2V (đóng vai trò chủ lực), một số cường kích A-37, tiêm kích hạng nhẹ F-5 (không còn hoạt động và được niêm phong)

==Nguồn gốc==
Biên Hòa tọa lạc tại một khu đất bằng phẳng, yên bình ở một vùng nông thôn cách Sài Gòn về phía Bắc. Không quân Pháp đã thành lập sân bay quân sự, "Base aérienne tactique 192", được hoạt động tích cực trong suốt Chiến tranh Đông Dương.

Vào tháng 2 năm 1953, Không quân Pháp đã thành lập cơ sở tại Biên Hòa để đại tu các máy bay F8F Bearcat. Vào ngày 15 tháng 4, các phi công thuộc Không quân Hoa Kỳ đến Sài Gòn để giúp Pháp thiết lập cơ sở đại tu máy bay F8F và được điều động đến Biên Hòa.

Vào ngày 1 tháng 6 năm 1955, Căn cứ Không quân Biên Hòa trở thành căn cứ hỗ trợ của RVNAF khi Pháp giải tán kho hàng chính tại Hà Nội. Tại thời điểm đó căn cứ chỉ có một đường băng dài rộng .

Vào tháng 12 năm 1960, Nhóm cố vấn hỗ trợ quân sự Việt Nam (MAAG) của Hoa Kỳ đã yêu cầu Hải quân Hoa Kỳ, với tư cách đại diện Bộ Quốc phòng tại Đông Nam Á, lên kế hoạch và xây dựng một số sân bay phản lực tại miền Nam Việt Nam, bao gồm Biên Hòa. Vào tháng 12 năm 1961, công ty xây dựng Hoa Kỳ RMK-BRJ được chỉ đạo bởi Cán bộ phụ trách xây dựng của Hải lực Việt Nam Cộng hòa bắt đầu xây dựng đường băng mới, một trong nhiều dự án được xây dựng bởi RMK-BRJ tại Căn cứ không quân Biên Hòa mất hơn khoảng 10 năm.

==Liên kết ngoài==
- The Battle of Bien Hoa and Long Binh
- TDY at Bien Hoa
- Bien Hoa Air Base: 1964-1969 (Video)
- Bien Hoa Air Base Vietnam May 16 1965 Conflagration / Fire (Video)
Sân bay Nha Trang

Sân bay Nha Trang (IATA: NHA, ICAO: VVNT) là một cựu sân bay hỗn hợp quân sự dân sự ở thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa.

== Lịch sử ==
Trong thời kì Chiến tranh Việt Nam, đây là căn cứ không quân của Không lực Việt Nam Cộng hòa và Không quân Hoa Kỳ. Sau khi chiến tranh kết thúc, sân bay này được sử dụng cho đồng thời quân sự và dân sự, phục vụ các chuyến bay tới Nha Trang.

== Hiện nay ==
Sau khi sân bay quốc tế Cam Ranh được cải tạo và chuyển một phần thành sân bay dân sự, kể từ ngày 19 tháng 5 năm 2004, các tuyến bay dân sự đến Nha Trang được chuyển về sân bay Cam Ranh thay thế, nhằm nâng cao khả năng vận chuyển hành khách và đảm bảo an toàn cao hơn. Sân bay Nha Trang chính thức đóng cửa bộ phận nhà ga dân sự và trở thành sân bay quân sự của Không quân Nhân dân Việt Nam, là căn cứ chính của Trung đoàn Không quân huấn luyện 920, Trường Sĩ quan Không quân.

Ngày 12 tháng 12 năm 2009, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã ký văn bản đồng ý chuyển đổi mục đích sử dụng dân sự đối với khu đất cũ của sân bay Nha Trang theo đề nghị của Bộ Quốc phòng và Ủy ban Nhân dân tỉnh Khánh Hòa. Theo đó, chuyển nhiệm vụ huấn luyện bay đào tạo phi công của Trung đoàn Không quân 920 tạm thời đến sân bay Cam Ranh, xây dựng khu sân bay quân sự tại Phan Thiết (Bình Thuận) đồng thời quy hoạch sử dụng khu đất thuộc sân bay Nha Trang cho phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo nhu cầu quốc phòng cho thành phố Nha Trang.

Năm 2019, Ủy ban Nhân dân tỉnh Khánh Hòa có ý kiến rằng muốn chuyển lô đất từng là sân bay Nha Trang thành bãi đỗ xe, nhưng chính phủ không đồng ý với ý kiến này.
Sân bay Chu Lai

Sân bay Chu Lai là sân bay ở thành phố Đà Nẵng (trước đây là tỉnh Quảng Nam), nằm trong Khu kinh tế mở Chu Lai. Trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam, đây là Căn cứ không quân Chu Lai của Không lực Việt Nam Cộng hòa và Không lực Hoa Kỳ. Ngày 22 tháng 2 năm 2004, nhà ga hành khách được khởi công xây dựng. Ngày 22 tháng 3 năm 2005, chuyến bay thương mại đầu tiên từ Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất đã hạ cánh xuống đây. Sân bay Chu Lai có diện tích lớn nhất trong các sân bay Việt Nam, với 3000 ha. Đường băng dài 3050 m.
== Tương lai ==
Trong buổi làm việc với Bộ trưởng Bộ GTVT vào tháng 7, 2017, tỉnh Quảng Nam đã kiến nghị Bộ GTVT đề xuất nâng cấp sân bay Chu Lai đến năm 2025 trở thành Cảng hàng không quốc tế và trở thành trung tâm trung chuyển, vận tải hàng hóa lớn nhất cả nước với công suất dự kiến 1 triệu tấn hàng hóa/năm vào năm 2020 và 5 triệu tấn/năm và 4,1 triệu lượt hành khách/năm vào năm 2025.

Hãng hàng không giá rẻ Vietjet đề xuất dự kiến tham gia đầu tư 20.000 tỉ đồng vào sân bay Chu Lai và phân kỳ đầu tư thành 3 giai đoạn:

Giai đoạn 1 (đến năm 2020) sẽ cải tạo, mở rộng đường băng hiện hữu lên 3.250 mét chiều dài và chiều rộng là 65 mét. Đồng thời, xây mới một nhà ga hành khách có công suất khoảng 2 triệu hành khách/năm; một nhà ga hàng hóa và khu phục vụ có khả năng đáp ứng nhu cầu của 2 công ty vận tải hàng hóa lớn; và 2 hangar bảo dưỡng, sửa chữa máy bay.

Giai đoạn 2 (đến năm 2025), sẽ nâng cấp nhà ga hành khách lên 4 triệu hành khách/năm; mở rộng nhà ga hàng hóa và khu hàng hóa, đáp ứng nhu cầu của 4 công ty vận tải hàng hóa lớn.

Giai đoạn 3 (sau năm 2025), đầu tư xây mới đường băng thứ hai với quy mô dài 3.250 mét, rộng 65 mét nằm ở phía Đông của sân bay. Xây dựng mới nhà ga thứ hai công suất 4 triệu hành khách/năm; một tổ hợp hàng hóa nhằm đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng hóa lâu dài của tỉnh Quảng Nam và các vùng lân cận.

Các hạng mục khác thuộc cơ sở hạ tầng kỹ thuật hàng không như cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa máy bay cũng sẽ được mở rộng tùy theo nhu cầu thực tế.
Thị trường tiền tệ

Thị trường tiền tệ có thể là:
- Thị trường vốn ngắn hạn
- Thị trường tiền tệ trong kinh tế vĩ mô
Đại học Thái Nguyên

Đại học Thái Nguyên ( – TNU) là một trong ba hệ thống đại học vùng của Việt Nam, được xếp vào nhóm đại học trọng điểm quốc gia, được đánh giá là một trong 17 trường/nhóm trường đại học tốt nhất tại Việt Nam và là một trụ cột trong hệ thống giáo dục bậc cao của Việt Nam.

Trường được thành lập ngày 4 tháng 4 năm 1994 theo Nghị định số 31/CP của Chính phủ. Ngoài đào tạo, Đại học Thái Nguyên đồng thời là trung tâm nghiên cứu lớn nhất khu vực Trung du và miền núi phía Bắc Việt Nam trên các lĩnh vực: khoa học kỹ thuật, công nghệ, kinh tế, khoa học tự nhiên, xã hội và nhân văn, sư phạm, ngoại ngữ và y học.

== Ban Giám đốc ==
=== Giám đốc ===
- PGS. TS. Hoàng Văn Hùng.

=== Phó Giám đốc ===
- PGS. TS. Trần Thanh Vân.
- PGS. TS. Nguyễn Hữu Công.
- TS. Nguyễn Hồng Liên

== Các đơn vị giáo dục thành viên ==
=== 1. Trường Đại học Sư phạm. ===
Địa chỉ: Phường Quang Trung, Thành phố Thái Nguyên.

Website: tnue.edu.vn

Hiệu trưởng: PGS.TS Mai Xuân Trường.

=== 2. Trường Đại học Nông Lâm. ===
Địa chỉ: Đường Mỏ Bạch, Thành phố Thái Nguyên.

Website: tuaf.edu.vn.

Hiệu trưởng: PGS. TS. Nguyễn Hưng Quang.

=== 3. Trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp. ===
Địa chỉ: Đường 3 - 2, Phường Tích Lương, Thành phố Thái Nguyên.

Website: tnut.edu.vn.

Hiệu trưởng: PGS. TS. Đỗ Trung Hải.

=== 4. Trường Đại học Y - Dược. ===
Địa chỉ: Số 284, Đường Lương Ngọc Quyến. Thành phố Thái Nguyên.

Website: tump.edu.vn.

Phụ trách trường: PGS. TS. Nguyễn Tiến Dũng.

=== 5. Trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh. ===
Địa chỉ: Phường Tân Thịnh, Thành phố Thái Nguyên, Tỉnh Thái Nguyên.

Website: tueba.edu.vn.

Hiệu trưởng Nhà trường: PGS. TS. Đinh Hồng Linh.

=== 6. Trường Đại học Khoa học. ===
Địa chỉ: Xã Quyết Thắng, TP Thái Nguyên.

Website: tnus.edu.vn.

Hiệu trưởng: PGS. TS. Nguyễn Văn Đăng.

=== 7. Trường Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông. ===
Địa chỉ: Xã Quyết Thắng, TP Thái Nguyên.

Website: ictu.edu.vn.

Hiệu trưởng: PGS. TS. Phùng Trung Nghĩa.

=== 8. Trường Ngoại ngữ. ===
Địa chỉ: Xã Quyết Thắng, TP Thái Nguyên.

Website: sfl.tnu.edu.vn.

Hiệu trưởng: TS. Lê Hồng Thắng.

=== 9. Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật. ===
Địa chỉ: Tổ 15, phường Thịnh Đán, TP Thái Nguyên.

Website: tec.tnu.edu.vn.

Hiệu trưởng: TS. Ngô Xuân Hoàng.

== Các đơn vị sự nghiệp phục vụ ==
1. Nhà Xuất bản.
2. Trung tâm Số.
3. Trung tâm Khảo thí và Quản lý Chất lượng giáo dục.
4. Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh.
5. Trung tâm Đào tạo từ xa.
6. Trung tâm FEMMA.
7. Trung tâm đào tạo, bồi dưỡng và Phát triển nguồn nhân lực.

==Liên kết==
- Trang chủ Đại học Thái Nguyên
Kunitachi, Tokyo

Thành phố rộng chỉ 8,15 km² (thành phố nhỏ thứ hai ở Tokyo và nhỏ thứ năm ở Nhật Bản) với dân số 73.591 người.

== Lịch sử ==
Kunitachi được thành lập vào ngày 1 tháng 1 năm 1967.

== Địa lý ==
Kunitachi được biết đến nhiều bởi một đại lộ chính giữa thành phố, Daigaku Dori (nghĩa là Đại lộ Đại học). Hai bên đường này trồng rất nhiều cây anh đào. Sông Tama chảy qua phía Nam thành phố. Đền Yaho Tenmangu là một đền thờ của đạo Shinto có từ năm 903, thờ Sugawara no Michizane- một học giả, thi sĩ, chính trị gia thời kì Heian và được coi là vị thần học tập.
Trong thành phố trồng nhiều cây Icho, một giống cây bạch quả (Ginkgo biloba), đến mức người dân ở đây đã quyết định chọn nó làm cây biểu tượng của thành phố. Hoa mai, tượng trưng cho học vấn, được trồng nhiều ở đền Yaho Tenmangu, được chọn làm loài hoa biểu tượng của thành phố.

== Giáo dục ==
Kunitachi là nơi có cơ sở chính của Đại học Hitotsubashi, một trong những đại học hàng đầu Nhật Bản về ngành xã hội học, nhất là về kinh tế học và thương mại. Kunitachi còn từng là nơi có các cơ sở đào tạo của Đại học Âm nhạc Kunitachi. Nhiều nhạc sĩ nổi tiếng thế giới đã tốt nghiệp trường này. Ngoài ra, ở thành phố này còn nhiều cơ sở giáo dục khác đào tạo các ngành: thể thao, khoa học máy tính... Do đó, thành phố được công nhận là khu văn giáo của Tokyo.
Tàu điện ngầm Oslo

Metro Oslo (tiếng Na Uy: "T-banen i Oslo") là hệ thống tàu điện ngầm ở Oslo, thủ đô của Na Uy. Theo Helsinki và Sankt-Petersburg đều có hệ thống giao thông metro cao cấp.

==Các bến==
Hệ thống tàu điện ngầm Oslo gồm 6 tuyến đường dài 80 km. Tất cả các tuyến đều tập trung về vòng cung trung tâm, còn từ các bến: Majorstuen, Nationaltheatret, Stortinget, Jernbanetorget, Grønland và Tøyen có thể lên tất cả năm tuyến đường.

==Liên kết ngoài==
- Trang chính T-bane
Du lịch lữ hành

Caravan là thuật ngữ chỉ một nhóm lữ hành có thể bao gồm những thương nhân, người hành hương, người đi du lịch... đi cùng nhau.

Từ caravan có nguồn gốc từ "Karwan": "Kar" có nghĩa là nhiệm vụ hay yêu cầu và "wan" có nghĩa là người. Cũng từ từ gốc Caravan xuất hiện từ "caravanserai" hay "karwansiray" (tiếng Kurd) có nghĩa là nhà hoặc nơi lưu trú cho những người lữ hành; "Caravansara" là một điểm nghỉ bên đường nơi những người lữ hành có thể nghỉ và hồi phục sức khoẻ sau một ngày di chuyển.

Caravan cũng thường được sử dụng trong quân đội như một đơn vị quân sự .

Ngày nay, Caravan có nghĩa là khách du lịch bằng xe ô tô theo đường bộ, đoàn khách caravan đi trên nhiều xe (tùy theo số lượng). Họ được phép du lịch bằng phương tiện của mình tại điểm đến hoặc qua biên giới các nước theo đường bộ.
Thân rễ

Trong thực vật học và thụ mộc học, thân rễ danh từ khoa học gọi là căn hành, thông thường là một đoạn của thân cây nằm ngang dưới mặt đất mà từ các mắt của nó mọc ra các rễ và chồi. Thân bò lan là tương tự như thân rễ, nhưng tồn tại trên mặt đất và mọc ra từ thân cây đang tồn tại.

Nếu một cây thân rễ được tách ra thành từng nhánh, mỗi nhánh có thể làm phát sinh một cây con mới. Thân rễ chứa các tinh bột, protein và các chất dinh dưỡng khác của cây. Các chất dinh dưỡng này cần thiết khi cây đâm chồi mới (hoặc tồn tại trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt như mùa đông lạnh giá). Quá trình này được gọi là tái sinh sản thực vật và được sử dụng bởi người nông dân và người làm vườn để nhân giống cây. Nhiều loài cây có các thân rễ phục vụ cho việc lan truyền của chúng bằng sinh sản sinh dưỡng. Các ví dụ về các loài thực vật có kiểu sinh sản này là măng tây, linh lan, các loài dong riềng và lan kiểu gốc ghép. Các thân lan rộng của dương xỉ cũng được gọi là thân rễ.

==Xem thêm==
- Rễ củ
- Thân củ
- Thân hành
Ngày thơ Việt Nam

Ngày Thơ Việt Nam là ngày hội tôn vinh thành tựu thơ ca Việt Nam, được tổ chức vào ngày rằm tháng giêng âm lịch hàng năm theo quyết định của Hội nhà văn Việt Nam, dưới sự đồng ý và chỉ đạo của Ban tư tưởng-Văn hóa Trung ương và Bộ Văn hóa-Thông tin Việt Nam. Lần đầu tiên, Ngày Thơ Việt Nam vào năm Quý Mùi (tức năm 2003) được diễn ra tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám, Hà Nội.

==Lần thứ nhất==
Vào rằm tháng 1 năm 2003 tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội, Ngày Thơ Việt Nam lần thứ nhất được tổ chức long trọng. Mở đầu bằng lễ kéo "Lá cờ Thơ", rồi ngâm đọc bài thơ Nguyên tiêu của Hồ Chí Minh. Sau đó là các chương trình giao lưu thơ với công chúng, đọc những bài thơ hay nhất của đất nước, ngâm thơ, bình thơ v.v.

==Lần thứ hai==
Kế hoạch cử 50 cô gái đất Tràng An buộc thơ dưới bóng bay rồi thả và lễ kéo lá cơ thơ không thực hiện được. Tập trung vào chủ đề Thơ VN - Truyền thống và Đổi mới. Tham luận Thơ VN - cận kề cuộc cách mạng mới của nhà thơ Nguyễn Hoàng Sơn

==Lần thứ ba==
=== Tại Hà Nội ===
Ngày thơ lần thứ ba được tổ chức bắt đầu vào 8 giờ 30 phút sáng ngày 8 tháng 2 năm 2005 (cũng tại Văn Miếu) với bài mở đầu Nam quốc sơn hà của tác giả Lý Thường Kiệt và Nguyên tiêu của tác giả Hồ Chí Minh.

Ngày thơ lần thứ ba có nhiều người tham gia hơn lần thứ hai nhưng phần đông là sinh viên các trường đại học.

Ông Nguyễn Văn Thành (Phó Viện trưởng Viện Sân khấu Điện ảnh Việt Nam) nhận xét: ""Tôi thấy mừng vì ngày thơ đã được tổ chức đến lần thứ 3, song điều đáng phải bàn ở đây là hình thức tổ chức chưa hoàn thiện. Ngày thơ năm nay thiếu chiều sâu, nghiêng nhiều về hội hè nhưng thơ hay thực sự lại thưa thớt"".

=== Tại Thành phố Hồ Chí Minh ===
"Đêm thơ nguyên tiêu 2005" - hoạt động chính trong Ngày thơ Việt lần 3 diễn ra tại Cung văn hoá Lao động. Ở đây, ngày thơ Việt lần này dường như không còn dành cho nhà thơ chuyên nghiệp, mà chỉ dành cho những người làm thơ nghiệp dư. Đêm thơ hầu hết chỉ là các CLB thơ thuộc các trung tâm, nhà văn hóa các quận, huyện, TP.

==Liên kết ngoài==
- Buồn tẻ Ngày thơ Việt Nam lần 2
- Ngày thơ Việt Nam lần 3 mang nhiều nét mới
- Ngày thơ VN lần 3: Ngày vui ngắn chẳng tày gang
- Ngày thơ Việt Nam sẽ chuyển mạnh sang lễ hội
- Chuẩn bị cho ngày thơ Việt Nam lần 5
- Ngày thơ VN tại TP HCM hứa hẹn sôi động
- Nhà thơ trẻ nói lời tri ân trong Ngày thơ VN
- Hình ảnh Ngày thơ Việt Nam
- 100 bài thơ hay nhất VN thế kỷ 20
Đương lượng nổ

Đương lượng nổ (tiếng Anh: "TNT equivalent") là phương pháp đo năng lượng giải phóng từ vụ nổ. Tấn (ton) TNT được dùng là đơn vị năng lượng, tương đương với năng lượng giải phóng khi kích nổ một triệu tấn thuốc nổ TNT.

Kiloton hoặc megaton là cách gọi ngắn gọn của đương lượng nổ 1.000 tấn TNT hoặc 1 triệu tấn TNT, thường được dùng để chỉ đương lượng nổ của vũ khí hạt nhân khi so sánh với sức tàn phá của thuốc nổ thông thường.Với một số người, đơn vị năng lượng này còn được dùng để thể hiện mức năng lượng giải phóng từ các sự kiện có tính phá hủy khác như va chạm thiên thạch, động đất, v.v..

==Giá trị==
Một gram TNT giải phóng 980-1.100 calo. Để định nghĩa một tấn TNT đương lượng nổ, ta lấy tiêu chuẩn là:

1 gram TNT = 1.000 calo

Trên đây là định nghĩa phổ biến. Năng lượng nổ thông thường được tính toán bằng năng lượng nhiệt động học của vụ nổ. Thí nghiệm trên nhiều vụ nổ TNT, lượng khí bung ra được đo chính xác là 1.120 cal/gram và tính toán lý thuyết thì là 1.160 cal/gram.

Đo lượng nhiệt phát ra của một gram TNT thì chỉ là 652 cal nhiệt hóa, tương đương 2.724 J, nhưng giá trị này không quan trọng để tính toán tác động sức nổ.

==Ví dụ==
===Kiloton===
====Megaton====
Một megaton là lượng năng lượng rất lớn. Quả bom nguyên tử thả xuống Hiroshima ngày 06/08/1945 có đương lượng nổ 13 kiloton (~ 8,4 x 10 J). Đầu đạn hạt nhân hiện đại có đương lượng nổ trong khoảng 100 kiloton (kt) đến 20 megaton (Mt). Quả bom lớn nhất từng được nổ (thử nghiệm) là quả bom Sa Hoàng có sức nổ 50 Mt.

==Xem thêm==
- Joule
- Calo
- Gram
- Tấn
- Thuốc nổ
- Thuốc nổ TNT
- Vũ khí hạt nhân
Les Rousses

Les Rousses là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Saint-Claude, tổng Morez. Tọa độ địa lý của xã là 46° 29' vĩ độ bắc, 06° 03' kinh độ đông. Les Rousses nằm trên độ cao trung bình là 1115 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 720 mét và điểm cao nhất là 1302 mét. Xã có diện tích 38.00 km², dân số vào thời điểm 2006 là 3018 người; mật độ dân số là 79 người/km².

Les Rousses là một địa điểm du lịch quan trọng trong vùng.

==Địa điểm tham quan==
Nhà thờ giáo khu của Les Rousses được xây dựng trong thế kỉ thứ 18. Cũng từ thời gian đấy là nhà thờ "Notre-Dame-de-la-Frontière". Pháo đài Rousses ("Fort des Rousses") được xây từ năm 1815 là một trong những pháo đài lớn nhất trong nước Pháp.

==Xem thêm==
- Xã của tỉnh Jura

==Liên kết ngoài==
- "Les Rousses" l'Institut géographique national in Tiếng Pháp;
- "Les Rousses" from l'Insee in Tiếng Pháp;
- "Les Rousses" from Quid in Tiếng Pháp;
Đại tướng Quân đội nhân dân Việt Nam

Đại tướng Quân đội nhân dân Việt Nam là cấp bậc hàm sĩ quan cao nhất trong hệ thống Quân hàm Quân đội nhân dân Việt Nam với cấp hiệu 4 ngôi sao vàng.

Theo quy định hiện hành, theo Điều 88 Hiến pháp Việt Nam 2013, quân hàm Đại tướng Quân đội nhân dân Việt Nam do Chủ tịch nước, kiêm Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng và An ninh Quốc gia quyết định phong cấp.

Quân hàm Đại tướng chỉ được phong cho các sĩ quan cấp cao nắm giữ các chức vụ: Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Tổng Tham mưu trưởng và Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị. Ngoại lệ có:

- Hoàng Văn Thái được phong năm 1980 khi đang là Thứ trưởng Bộ Quốc phòng kiêm Phó Tổng Tham mưu trưởng dù ông là Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên từ 1945–1954 và quyền Tổng Tham mưu trưởng một thời gian ngắn 1954 và năm 1974).
- Lê Đức Anh năm 1984 khi đang là Thứ trưởng Bộ Quốc phòng kiêm tư lệnh quân tình nguyện Việt Nam tại Campuchia.

Tính đến ngày 21 tháng 11 năm 2025 , Quân đội nhân dân Việt Nam đã có 19 quân nhân được phong quân hàm Đại tướng mới nhất là Đại Tướng Nguyễn trọng nghĩa được phong hàm từ Thượng tướng Lên Đại tướng Quân đội nhân dân Việt Nam 

Có 2 quân nhân được phong thẳng quân hàm Đại tướng không qua các cấp trung gian là: Võ Nguyên Giáp (1948) và Nguyễn Chí Thanh (1959).

Hiện có 3 đại tướng quân đội giữ quân hàm còn đang công tác trong ngành là Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phan Văn Giang, Trưởng ban Tuyên giáo và dân vận Trung Ương Trịnh Văn Quyết, chủ nhiệm Tổng cục chính trị Nguyễn Trọng Nghĩa và Tổng tham mưu trưởng Nguyễn Tân Cương. Ngoài ra còn có 1 đại tướng quân đội khác giữ quân hàm nhưng không còn công tác trong ngành là Chủ tịch nước Lương Cường.

==Lịch sử hình thành==
Theo sắc lệnh số 33 ngày 22 tháng 3 năm 1946 do Chủ tịch Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ký, cấp bậc Đại tướng Quân đội Quốc gia Việt Nam được quy định lần đầu tiên với cấp hiệu cầu vai 3 sao vàng trên nền đỏ. Tuy nhiên, tại thời điểm đó chưa có quân nhân được phong quân hàm này. Mãi đến ngày 20 tháng 1 năm 1948, Tổng Tư lệnh Quân đội Quốc gia và dân quân tự vệ Võ Nguyên Giáp là người đầu tiên được phong quân hàm này.

Cấp bậc Đại tướng một lần nữa được quy định lại với Luật Quy định chế độ phục vụ của Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam ngày 31 tháng 5 năm 1958. Và Nghị định 307-TTg ngày 20 tháng 6 năm 1958 cũng quy định quân hàm Đại tướng mang 4 ngôi sao vàng trên cấp hiệu. Và ngày 31 tháng 8 năm 1959, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Nguyễn Chí Thanh là người thứ 2 được thụ phong quân hàm Đại tướng.

== Xem thêm ==
- Đại tướng
- Quân đội nhân dân Việt Nam
- Quân hàm Quân đội nhân dân Việt Nam
- Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam
- Thượng tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
- Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Leschères

Leschères là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Saint-Claude, tổng Saint-Claude. Tọa độ địa lý của xã là 46° 27' vĩ độ bắc, 05° 49' kinh độ đông. Leschères nằm trên độ cao trung bình là 750 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 700 mét và điểm cao nhất là 1064 mét. Xã có diện tích 8.19 km², dân số vào thời điểm 2004 là 215 người; mật độ dân số là 26 người/km².

==Địa điểm tham quan==
Nhà thờ của Leschères được xây dựng trong thế kỉ thứ 19.

==Xem thêm==
- Xã của tỉnh Jura

==Tham khảo==
- INSEE
- IGN
Lézat

Lézat là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Saint-Claude, tổng Morez. Tọa độ địa lý của xã là 46° 30' vĩ độ bắc, 05° 57' kinh độ đông. Lézat nằm trên độ cao trung bình là 724 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 530 mét và điểm cao nhất là 1115 mét. Xã có diện tích 5.75 km², dân số vào thời điểm 1999 là 196 người; mật độ dân số là 34 người/km².

==Xem thêm==
- Xã của tỉnh Jura

==Tham khảo==
- INSEE
- IGN
Longchaumois

Longchaumois là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Saint-Claude, tổng Morez. Tọa độ địa lý của xã là 46° 27' vĩ độ bắc, 05° 55' kinh độ đông. Longchaumois nằm trên độ cao trung bình là 890 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 470 mét và điểm cao nhất là 1411 mét. Xã có diện tích 57.60 km², dân số vào thời điểm 1999 là 1092 người; mật độ dân số là 19 người/km².

==Địa điểm tham quan==
Nhà thờ giáo khu Saint-Jean-Baptiste được xây dựng trong thế kỉ thứ 17, có nhiều tượng gỗ từ thế kỉ thứ 16 và thế kỉ thứ 17.

==Xem thêm==
- Xã của tỉnh Jura

==Tham khảo==
- INSEE
- IGN
Longcochon

Longcochon là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Lons-le-Saunier, tổng Nozeroy. Tọa độ địa lý của xã là 46° 46' vĩ độ bắc, 06° 04' kinh độ đông. Longcochon nằm trên độ cao trung bình là 861 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 758 mét và điểm cao nhất là 886 mét. Xã có diện tích 3.64 km², dân số vào thời điểm 2005 là 42 người; mật độ dân số là 12 người/km².

==Địa điểm tham quan==
Nhà thờ của Longcochon được xây dựng trong thế kỉ thứ 17 và cải tạo trong thế kỉ thứ 18 và thế kỉ thứ 19.

==Xem thêm==
- Xã của tỉnh Jura

==Tham khảo==
- INSEE
- IGN
Longevilles-Mont-d'Or

Longevilles-Mont-d'Or là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Doubs, quận Pontarlier, tổng Mouthe. Tọa độ địa lý của xã là 46° 45' vĩ độ bắc, 06° 18' kinh độ đông. Longevilles-Mont-d'Or nằm trên độ cao trung bình là 921 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 890 mét và điểm cao nhất là 1463 mét. Xã có diện tích 13.25 km², dân số vào thời điểm 2006 là 400 người; mật độ dân số là 30 người/km².

==Địa điểm tham quan==
Nhà thờ của Longevilles-Basses được xây năm 1838.

==Xem thêm==
- Xã của tỉnh Doubs

==Tham khảo==
- INSEE
- IGN
- Les Longesville-Mont-d'Or on the intercommunal Web site of the department
Loulle

Loulle là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Lons-le-Saunier, tổng Champagnole. Tọa độ địa lý của xã là 46° 42' vĩ độ bắc, 05° 52' kinh độ đông. Loulle nằm trên độ cao trung bình là 681 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 610 mét và điểm cao nhất là 776 mét. Xã có diện tích 10.90 km², dân số vào thời điểm 1999 là 177 người; mật độ dân số là 16 người/km².

==Địa điểm tham quan==
Nhà thờ Saint-Laurent được xây trong thế kỉ thứ 16.

==Xem thêm==
- Xã của tỉnh Jura

==Tham khảo==
- INSEE
- IGN
Lure, Haute-Saône

Lure là một xã trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, thuộc tỉnh Haute-Saône, quận Lure (chef-lieu) tổng, tổng Lure-Nord
Lure-Sud
(chef-lieu). Tọa độ địa lý của xã là 47° 41' vĩ độ bắc, 06° 29' kinh độ đông. Lure nằm trên độ cao trung bình là 293 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 284 mét và điểm cao nhất là 353 mét. Xã có diện tích 24,31 km², dân số vào thời điểm 1999 là 8727 người; mật độ dân số là 358 người/km².

== Các thành phố kết nghĩa ==
- Asperg, Đức
Maisod

Maisod là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Saint-Claude, tổng Moirans-en-Montagne. Tọa độ địa lý của xã là 46° 28' vĩ độ bắc, 05° 41' kinh độ đông. Maisod nằm trên độ cao trung bình là 520 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 423 mét và điểm cao nhất là 553 mét. Xã có diện tích 7.39 km², dân số vào thời điểm 1999 là 271 người; mật độ dân số là 37 người/km².

==Địa điểm tham quan==
Nhà thờ của Maisod được xây năm 1693. Xuất phát từ thế kỉ thứ 16 là Lâu đài Maisod ("Château de Maisod").

==Xem thêm==
- Xã của tỉnh Jura

==Tham khảo==
- INSEE
- IGN
Malbuisson

Malbuisson là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Doubs, quận Pontarlier, tổng Pontarlier. Tọa độ địa lý của xã là 46° 47' vĩ độ bắc, 06° 18' kinh độ đông. Malbuisson nằm trên độ cao trung bình là 884 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 846 mét và điểm cao nhất là 1091 mét. Xã có diện tích 6.60 km², dân số vào thời điểm 2004 là 500 người; mật độ dân số là 76 người/km².

==Xem thêm==
- Xã của tỉnh Doubs

==Tham khảo==
- INSEE
- IGN
- Malbuisson on the intercommunal Web site of the department
Malpas, Doubs

Malpas là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Doubs, quận Pontarlier, tổng Pontarlier. Tọa độ địa lý của xã là 46° 49' vĩ độ bắc, 06° 17' kinh độ đông. Malpas nằm trên độ cao trung bình là 924 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 878 mét và điểm cao nhất là 985 mét. Xã có diện tích 5.78 km², dân số vào thời điểm 2005 là 176 người; mật độ dân số là 30 người/km².

==Xem thêm==
- Xã của tỉnh Doubs

==Tham khảo==
- INSEE
- IGN
- Malpas on the intercommunal Web site of the department
Đỗ Quang Trung

Đỗ Quang Trung (sinh ngày 20 tháng 1 năm 1946) là chính khách Việt Nam, nguyên Bộ trưởng Bộ Nội vụ Việt Nam từ năm 1996 đến năm 2007, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa IX, Đại biểu Quốc hội khóa XI.

Quê quán: thôn Tử Dương, xã Cao Thành, huyện Ứng Hòa, tỉnh Hà Tây.

Năm 1981 ông được bầu làm Bí thư Huyện ủy Tiên Yên (Quảng Ninh). Năm 1986 ông được bầu làm Ủy viên dự khuyết Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa VI. Năm 1986 - 1992 ông giữ chức Phó Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh. Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, sau đó ông được bổ nhiệm giữ chức Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch (1992 - 1996). Ông trúng cử Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng các khóa VII, VIII. IX. Năm 1996 ông được bổ nhiệm làm Bộ trưởng, Trưởng ban Tổ chức cán bộ Chính phủ, rồi sau đó là Bộ trưởng Bộ Nội vụ.

==Chú thích==
- Tiểu sử ông Đỗ Quang Trung
TRIAC

TRIAC (viết tắt của "triode for alternating current") là phần tử bán dẫn gồm năm lớp bán dẫn, tạo nên cấu trúc p-n-p-n như ở thyristor theo cả hai chiều giữa các cực T1 và T2, do đó có thể dẫn dòng theo cả hai chiều giữa T1 và T2. TRIAC có thể coi tương đương với hai thyristor đấu song song song ngược.để điều khiển Triac ta chỉ cần cấp xung cho chân G của Triac.

== Đặc tính V-A ==
Đặc tính Volt-Ampere của TRIAC bao gồm hai đoạn đặc tính ở góc phần tư thứ nhất và thứ ba (hệ trục Descartes), mỗi đoạn đều giống như đặc tính thuận của một thyristor.

TRIAC có thể điều khiển cho mở dẫn dòng bằng cả xung dương (dòng đi vào cực điều khiển) lẫn xung âm (dòng đi ra khỏi cực điều khiển). Tuy nhiên xung dòng điều khiển âm có độ nhạy kém hơn, nghĩa là để mở được TRIAC sẽ cần một dòng điều khiển âm lớn hơn so với dòng điều khiển dương. Vì vậy trong thực tế để đảm bảo tính đối xứng của dòng điện qua TRIAC thì sử dụng dòng điện dương là tốt hơn cả.

== Ứng dụng ==
TRIAC đặc biệt hữu ích trong các ứng dụng điều chỉnh điện áp xoay chiều và các công-tắc-tơ tĩnh.
.Đặc tính Volt-Ampere:

Đặc tính Volt-Ampere của TRIAC

Đặc tính Volt-Ampere của TRIAC bao gồm hai đoạn đặc tính ở góc phần tư thứ nhất và thứ ba (hệ trục Descartes), mỗi đoạn đều giống như đặc tính thuận của một thyristor.
TRIAC có thể điều khiển cho mở dẫn dòng bằng cả xung dương (dòng đi vào cực điều khiển) lẫn xung âm (dòng đi ra khỏi cực điều khiển). Tuy nhiên xung dòng điều khiển âm có độ nhạy kém hơn, nghĩa là để mở được TRIAC sẽ cần một dòng điều khiển âm lớn hơn so với dòng điều khiển dương. Vì vậy trong thực tế để đảm bảo tính đối xứng của dòng điện qua TRIAC thì sử dụng dòng điện dương là tốt hơn cả.
== Xem thêm ==
- Thyristor
- Linh kiện điện tử
- Ký hiệu điện tử
- Sơ đồ mạch điện
Mùa Chay

Mùa Chay hay Mùa Bốn mươi (Tiếng Anh: Lent, tiếng Latinh: Quadragesima) là một mùa phụng vụ quan trọng trong lịch phụng vụ của nhiều hệ phái Kitô giáo. Mục đích truyền thống của Mùa Chay là việc chuẩn bị của các tín hữu qua lời cầu nguyện, ăn năn, sám hối những tội lỗi, thực hành những việc bác ái, từ thiện và hãm mình. Sự kiện này, cùng với các phong tục giữ đạo đức liên quan, được thực hành bởi các Kitô hữu theo truyền thống Anh giáo, Chính thống giáo Đông Phương, Giáo hội Luther, Phong trào Giám Lý, Thần học Calvin và Giáo hội Công giáo Rôma. Ngày nay, hệ phái Anabaptist cũng tuân giữ Mùa Chay.

Trong Kitô giáo Tây phương, Mùa Chay kéo dài bốn mươi ngày tức khoảng sáu tuần lễ trước Lễ Phục Sinh, bắt đầu từ Thứ tư Lễ Tro và kết thúc trước Tam Nhật Vượt Qua chiều Thứ năm Tuần Thánh. Lễ Phục Sinh luôn luôn rơi vào một chủ nhật giữa ngày 22 tháng 3 và 25 tháng 4 vì vậy, Thứ tư Lễ Tro có thể rơi vào bất cứ thứ tư nào giữa ngày 4 tháng 2 và 10 tháng 3.

Số "bốn mươi" mang nhiều ý nghĩa Kinh thánh như: bốn mươi ngày tiên tri Moses trên Núi Sinai với Thiên Chúa, Thiên Chúa làm trận Đại hồng thủy bốn mươi ngày đêm, hành trình bốn mươi năm đến Đất Hứa của người Do Thái, lời kêu gọi sám hối của tiên tri Jonah cho Thành phố Nineveh và đặc biệt bốn mươi ngày chay Thánh là khoảng thời gian chuẩn bị tâm hồn để được hân hoan đón nhận ân sủng Phục Sinh.

Thời gian bốn mươi ngày cũng tượng trưng cho bốn mươi ngày Chúa Giê-su trong hoang địa, nhịn ăn và bị ma quỷ cám dỗ về ba phương diện của cuộc sống: lòng khao khát đời sống xác thịt, mong muốn quyền lực và lòng kiêu ngạo. Nhưng Chúa Giê-su đã vượt qua được bằng việc trích dẫn nhiều câu trong Kinh Thánh Cựu Ước để phản biện lại ma quỷ.

Theo truyền thống Kitô giáo Tây phương, bốn mươi ngày trong Mùa Chay được đánh dấu bởi việc ăn kiêng, làm từ thiện và hạn chế những thú vui, hạn chế đi du lịch, mua sắm. Ba việc thực hành truyền thống được coi trọng là cầu nguyện (công lý về phía Thiên Chúa), nhịn ăn (công lý về phía bản thân), và bố thí (công lý về phía tha nhân).

Thời cận đại, theo quy định của Giáo hội Công giáo đề cao tinh thần của việc ăn chay thì ngày Thứ tư Lễ Tro, Thứ sáu Tuần Thánh và tất cả các ngày thứ sáu trong các tuần của mùa chay buộc các tín đồ từ 14 đến 60 tuổi phải giữ chay và kiêng thịt (kiêng ăn thịt, nội tạng của các loài thú, chim... không kiêng các loại hải sản, thủy sản... các loại trứng và những thứ được chế biến từ sữa, mật ong). Ngày nay, luật này đã được nới lỏng chỉ buộc giữ chay và kiêng thịt vào Thứ tư Lễ Tro và Thứ sáu Tuần Thánh, những ngày khác tín hữu được khuyến khích ăn kiêng (ăn những món đạm bạc, không ăn những món xa xỉ, đắt tiền, không ăn vặt, không uống thức uống có cồn) hoặc ăn ít hơn bình thường (chỉ ăn một, hai bữa một ngày). (Lưu ý: ăn ít hơn hoặc ăn kiêng cũng được coi là một hình thức ăn chay chứ không bắt buộc phải kiêng ăn thịt, cá, trứng, sữa, mật ong như các tôn giáo khác chẳng hạn như Phật giáo)
Phan Rang (tỉnh)

Phan Rang là tên gọi cũ của tỉnh Ninh Thuận, ở gần cực Nam Trung Bộ, Việt Nam. Tên gọi này xuất phát từ một tiểu quốc của Champa có tên là "Panduranga".

== Địa lý ==
Tỉnh Phan Rang nằm ở gần cực nam của xứ Trung Kỳ, có vị trí địa lý:
- Phía đông bắc giáp tỉnh Khánh Hòa
- Phía tây bắc giáp tỉnh Đắk Lắk
- Phía nam và tây nam giáp tỉnh Bình Thuận
- Phía đông giáp biển Đông

== Lịch sử ==
=== Trước thế kỷ 20 ===
Vùng đất tỉnh Phan Rang khi xưa thuộc về tiểu quốc Panduranga của vương quốc Chiêm Thành.

Đến đầu thế kỷ 17, chúa Hiền (Nguyễn Phúc Tần), con thứ hai của Thượng vương, đánh đuổi quân Chiêm Thành đến phía đông sông Phan Rang, đặt làm hai phủ Thái Khang và Diên Ninh, đặt dinh Thái Khang ở phía tây sông, vẫn cho lệ thuộc vào nước Chiêm Thành, chỉ ràng buộc quốc vương Chiêm Thành là Bà Tâm hàng năm phải cống nộp.

Đến đời Minh vương (Nguyễn Phúc Chu), con truởng là Nghĩa vương (chúa Ngãi) đem quân đánh Chiêm Thành, bắt chúa Chiêm là Bà Tranh, lấy đất đặt làm trấn Thuận Thành.

Năm 1693, chúa Minh lập địa danh hành chính là đạo Phan Lang (sau này thành Phan Rang), thuộc dinh Bình Thuận, sau là Trấn Bình Thuận rồi Thuận Thành.

Năm Minh Mệnh thứ 13, nhà Nguyễn bỏ trấn Thuận Thành lập phủ Ninh Thuận và Phủ Hàm Thuận. Phủ Ninh Thuận có hai huyện là An Phước và Tuy Phong.

Năm Đồng Khánh thứ 3 (1888), huyện An Phước nhập vào tỉnh Khánh Hòa.

=== Thời Pháp thuộc ===
Ngày 20 tháng 5 năm 1901, Toàn quyền Đông Dương ra Nghị định thành lập tỉnh Phan Rang, tỉnh ly cũng là Phan Rang. Địa giới tỉnh Phan Rang gần giống với tiểu quốc Panduranga trước đây, bao gồm phủ (còn gọi là đạo) Ninh Thuận, huyện An Phước, huyện Tân Khai, tách từ tỉnh Khánh Hòa ra. Ngoài ra, Đà Lạt là đại lý hành chính thuộc tỉnh Phan Rang.

Năm 1913, tỉnh Phan Rang bị xóa bỏ, phần phía bắc nhập vào tỉnh Khánh Hòa, còn phần phía nam gọi là đại lý hành chính, thuộc tỉnh Bình Thuận.

Nghị định ngày 10 tháng 5 năm 1914 phân chia đại lý hành chính Phan Rang thành 2 khu vực: 
- Khu vực dân tộc thiểu số cư trú (huyện Tân Khai) vẫn thuộc tỉnh Bình Thuận
- Khu vực người Việt và người Chăm cư trú nhập vào tỉnh Khánh Hòa.

Ngày 5 tháng 7 năm 1922, phủ Ninh Thuận được tách khỏi tỉnh Khánh Hòa lập lại tỉnh Phan Rang, còn gọi là tỉnh Ninh Thuận. Tổ chức hành chánh được chia thành:
- 5 tổng ở đồng bằng: Mỹ Tường, Đắc Nhơn, Kinh Dinh, Vạn Phước và Phú Quý
- 2 tổng ở miền núi: É Lâm Thượng và É Lâm Hạ) và huyện An Phước.

== Xem thêm ==
- Ninh Thuận
- Phan Rang – Tháp Chàm
- Panduranga
- Lịch sử hành chính Ninh Thuận
Họ Dứa dại

Họ Dứa dại hay họ Dứa gai (danh pháp khoa học: Pandanaceae) là một họ trong thực vật có hoa có nguồn gốc ở khu vực nhiệt đới của Cựu thế giới, bao gồm khoảng trên 800 loài. Họ này được các nhà phân loại học thực vật công nhận rộng rãi.

Hệ thống APG II năm 2003 (không thay đổi từ hệ thống APG năm 1998) cũng công nhận họ này và đặt nó trong bộ Dứa dại (Pandanales) của nhánh monocots. Nó bao gồm 3-4 chi, trong đó chi "Pandanus" (dứa dại) là quan trọng nhất.
- "Freycinetia" Gaudich.: Khoảng 180 loài
- "Martellidendron" (Pic. Serm.) Callm. & Chassot, còn được coi là phân chi của chi Pandanus.
- "Pandanus" Parkinson: Khoảng 700 loài dứa dại (dứa gai, cây cơm nếp, dứa thơm)
- "Sararanga" Hemsl.
==Phát sinh chủng loài==
Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo APG III.
Principes

Trong phân loại thực vật, Principes là một tên thực vật, có nghĩa là "thứ nhất". Nó được sử dụng trong hệ thống Engler để chỉ một bộ thuộc "Monocotyledones" và sau này cũng được sử dụng trong hệ thống Kubitzki. Bộ này chỉ bao gồm một họ là họ "Palmae" (tên gọi khác là "Arecaceae").

Theo các quy tắc của ICBN cho danh pháp thực vật được đưa ra để sử dụng cho các tên gọi thực vật mang tính miêu tả ở cấp độ trên cấp họ thì nó là hoàn toàn được phép sử dụng, kể cả cho đến hiện nay, nhưng trong thực tế thì phần lớn các hệ thống phân loại đều thích dùng tên gọi "Arecales".

Principes cũng đã từng là tên gọi cho một tạp chí của Hiệp hội Cau dừa Quốc tế, nhưng tên gọi này đã được đổi thành "Palms" vào năm 1999.
Bộ Dứa dại

Bộ Dứa dại hay bộ Dứa gai (danh pháp khoa học: Pandanales) là một bộ trong thực vật có hoa, với sự phân bổ rộng khắp khu vực nhiệt đới.

==Phân loại==
Hệ thống APG III năm 2009 (không đổi so với Hệ thống APG II năm 2003) đặt bộ này trong nhánh thực vật một lá mầm và bao gồm 5 họ như sau:
- Cyclanthaceae: Họ Hoàn hoa
- Pandanaceae: Họ Dứa dại
- Stemonaceae: Họ Bách bộ
- Triuridaceae: Họ Háo rợp
- Velloziaceae: Họ Phỉ nhược thúy

Theo định nghĩa này thì bộ bao gồm 1.345 loài cây gỗ, cây bụi, dây leo và cây thân thảo trông tương tự như dừa hay cọ, phân bố trong 36 chi.

==Phát sinh chủng loài==
Cây phát sinh chủng loài của bộ Dứa dại so với các bộ thực vật một lá mầm khác lấy theo APG III.

Cây phát sinh chủng loài trong nội bộ bộ Dứa dại dưới đây lấy theo APG III.

== Phân loại cũ ==
Trong các phân loại cũ hơn, chẳng hạn như trong phân loại năm 1998 của hệ thống APG thì bộ này bao gồm 4 họ là:
- Cyclanthaceae
- Pandanaceae
- Stemonaceae
- Velloziaceae
Hệ thống Cronquist năm 1981 đặt bộ này trong phân lớp Arecidae của lớp Liliopsida [=thực vật một lá mầm] và chỉ có một họ:
- Pandanaceae

Hệ thống Wettstein năm 1935 đặt bộ này trong lớp Monocotyledones và sử dụng định nghĩa khác, bao gồm:
- Pandanaceae
- Sparganiaceae
- Typhaceae

Hệ thống Bentham & Hooker năm 1883 có bộ tương tự dưới tên gọi Nudifloreae, bao gồm:
- Aroideae
- Cyclanthaceae
- Lemnaceae
- Pandaneae
- Typhaceae
== Sử dụng ==
Một vài loài trong bộ này sản sinh ra lá tương tự như những chiếc đai, có thể dùng đan rổ rá; chi "Pandanus" (họ Pandanaceae) được sử dụng rộng khắp tại châu Đại dương để lợp mái nhà, đan rổ rá và làm quần áo, còn lá của "Carludovica palmata" (họ Cyclanthaceae) được dùng làm mũ Panama.

==Tham khảo==
- Missouri Botanical Garden: Pandanales
Họ Bách bộ

Họ Bách bộ (danh pháp khoa học: Stemonaceae) là một họ trong thực vật có hoa, bao gồm 3-4 chi và khoảng 25-35 loài dây leo hay cây thân thảo. Hệ thống APG II năm 2003 và hệ thống APG III năm 2009 đặt nó trong bộ Dứa dại (Pandanales) của nhánh monocots. Họ này là bản địa của khu vực đông nam châu Á, miền nam Nhật Bản, miền đông Trung Quốc và miền bắc Australasia, với 1 loài ("Croomia pauciflora") có mặt tại đông nam Hoa Kỳ. APG chấp nhận 27 loài.

==Phát sinh chủng loài==
Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo APG III.

==Các chi==
- "Croomia" Torr.: Khoảng 2 loài
- "Stemona" Lour.: Khoảng 22 loài bách bộ
- "Stichoneuron" Hook.f.: Khoảng 2 loài.
- "Pentastemona" Steenis (đôi khi được tách ra thành họ riêng của chính nó là Pentastemonaceae): Khoảng 2 loài

Việc đặt chi "Pentastemona" hiện còn đang tranh cãi; nó có thể nằm trong họ này hoặc có thể được xếp thành họ riêng.

==Tham khảo==
- Stemonaceae trong L. Watson và M. J. Dallwitz (1992 trở đi), "Các họ thực vật có hoa"
- Pentastemonaceae trong L. Watson và M. J. Dallwitz (1992 trở đi), "Các họ thực vật có hoa"
- Quần thực vật Trung Hoa: Stemonaceae
- Quần thực vật Bắc Mỹ: Stemonaceae
- Phân loại trong NCBI: Stemonaceae
- www.csdl.tamu.edu, Texas: Stemonaceae
Chúa Nhật Lễ Lá

Chúa Nhật Lễ Lá (tiếng Anh: Palm Sunday) là Chúa Nhật trước Chúa Nhật Phục Sinh, là Chúa Nhật cuối cùng của Mùa Chay và Tuần Thánh được bắt đầu từ ngày này. Trong Giáo hội Tây phương, Chúa Nhật Lễ Lá luôn luôn rơi vào một chủ nhật giữa ngày 15 tháng 3 và 18 tháng 4.

Chúa Nhật Lễ Lá là một ngày lễ quan trọng của người Kitô giáo, kỷ niệm một sự kiện được viết trong bốn sách Phúc âm quy điển (Máccô 11: 1-11, Matthêu 21: 1-11; Luca 19: 28-44; và Gioan 12: 12-19) kể về việc Chúa Giêsu tiến vào thành Giê-ru-sa-lem trước khi chịu khổ hình.

Trong nhiều giáo phái Kitô giáo, như Giáo hội Luther, Phong trào Giám lý, Công giáo Rôma, Truyền thống Cải cách, Giáo hội Trưởng lão và Anh giáo, các buổi lễ thờ phượng vào ngày này bao gồm một đoàn rước kiệu diễu hành với lá cọ trên tay, đại diện cho đám đông mang lá cọ chào mừng Chúa Giêsu khi ngài tiến vào thành Giê-ru-sa-lem.

Truyền thống lễ này sử dụng lá cọ trong các nghi lễ, nhưng vì ở các vùng miền khác nhau có thể không có cọ hoặc khó tìm được, dẫn tới việc thay thế lá cọ bằng những cành cây thủy tùng, cây liễu hay những cái cây bản xứ khác. Ở Việt Nam, hầu hết các nhà thờ sử dụng lá dừa hoặc dừa nước.

==Nguồn gốc trong Kinh Thánh và biểu tượng==
Theo tường thuật của bốn Sách Phúc Âm, sự kiện Chúa Giêsu tiến vào thành Giê-ru-sa-lem đã diễn ra khoảng 01 tuần trước khi Phục sinh.

Các nhà thần học Kitô giáo tin rằng tượng trưng được tiên tri trước trong Cựu Ước: "Vua của Sion - Hãy xem, vua của bạn đến với bạn, chính đáng và chiến thắng, cưỡi trên một con lừa, trên một con ngựa, một con lừa đực". Các sách cho rằng Giêsu đã tự tuyên bố là Vua của Israel khiến Sanhedrin rất giận dữ.

=== Tường thuật trong các sách Phúc Âm ===
Biểu tượng con lừa có thể đề cập đến truyền thống phương Đông rằng nó là một con vật của hòa bình, so với ngựa là động vật biểu tượng cho chiến tranh. Một vị vua sẽ cưỡi một con ngựa khi ông đang mong muốn chiến tranh và sẽ cưỡi một con lừa tượng trưng cho việc ông đến trong hòa bình. Việc Chúa Giêsu tới thành Giê-ru-sa-lem trên con lừa trở thành biểu tượng của ông như là Hoàng tử Hòa bình, không phải một vị vua ưa chiến tranh.

Ở nhiều vùng đất trong vùng Cận Đông cổ đại, việc lát gạch con đường của một ai đó đáng kính trọng đã đi là chuyện khá phổ biến. Kinh Thánh Hebrew (2 Các vua 9:13) kể rằng Jehu, con của Jehoshaphat, được tôn vinh theo cách này. Cả hai Phúc Âm Nhất Lãm và Phúc Âm Gioan đều kể rằng dân chúng đã tôn vinh Chúa Giêsu theo cách này này. Trong bản Nhất Lãm mô tả là dân chúng đặt quần áo và lá trên đường, còn Phúc âm Gioan nói rõ là lá cọ (tiếng Hy Lạp: "phoinix"). Theo thông lệ Do Thái, lá cọ là một trong bốn loại thực vật được mang đến cho Lễ Lều Tạm, dùng để mô tả niềm vui và chiến thắng.

Theo Phúc Âm Luca (19:41) mô tả, khi Chúa Giêsu đến gần Giê-ru-sa-lem, ông đã nhìn thành phố và khóc, báo trước cho những đau khổ sắp xảy đến cho thành phố trong các sự kiện phá hủy đền thờ thứ hai.
==Xem thêm==
- Cây cọ Phục Sinh

== Liên kết ngoài ==
- Phước Nguyên, "Tìm hiểu Lễ Lá " Thư Viện Tin Lành.
Chùa Ông

Chùa Ông là cách gọi dân gian trong tiếng Việt để chỉ các miếu, hội quán của người Việt hoặc người Việt gốc Hoa thờ các nhân vật lịch sử, thánh hoặc có thể thờ Phật, tiêu biểu như:
- Hội quán Nghĩa An: hội quán của người Tiều tại Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh
- Hội quán Quảng Triệu (Cần Thơ) tại quận Ninh Kiều, thờ Quan Công cùng Quan Âm Nam Hải, Thái Bạch tinh quân, Thổ Địa, Đổng Vĩnh...;
- Chùa Ông (Hà Nam) được dựng trên đất làng Quang Trác, thị xã Kim Bảng, Hà Nam;
- Chùa Ông (Hội An) là miếu thờ Quan Công ở Hội An, di tích lịch sử quốc gia 1991;
- Chùa Ông (Thu Xà) tại Thu Xà, tỉnh Quảng Ngãi, thờ thánh và Phật;
- Chùa Ông (Phan Thiết) là miếu thờ Quan Công ở Phan Thiết;
- Chùa Ông (Biên Hòa) tại cù lao Phố, Biên Hòa.

==Xem thêm==
- Chùa Ông Bắc
- Chùa Ông Quách
- Lăng Ông
- Chùa Bà
- Miếu Bà
Dĩa (định hướng)

Dĩa có thể chỉ đến một trong các khái niệm sau:
- Dĩa, dụng cụ ăn trong ẩm thực phương Tây, hình giống chiếc thìa nhưng có răng, cùng với dao và thìa dùng để lấy thức ăn, thường làm bằng thép không gỉ hay bằng bạc. Phương ngữ Nam Bộ gọi là "nĩa".
- Phương ngữ Nam Bộ dùng để chỉ đĩa. Ví dụ đĩa đựng thức ăn, đĩa CD...
Semaphore

Semaphore hay "optical telegraph" (tạm dịch: truyền tin thị giác) là một công cụ dùng để truyền tin qua phương tiện tín hiệu nhìn thấy được với tháp cao cùng với các phiến quay quanh trục (pivoting blades) hay các cánh quạt (paddles), các cửa chớp (shutters) trong một hình thể ma trận (matrix), hoặc là các cờ cầm tay... Thông tin được mã hóa theo vị trí của các thành phần cơ học; nó được đọc khi các phiến hoặc cờ nằm ở một vị trí đã ấn định.

Trong thời hiện đại, nó thường được ám chỉ đến một hệ thống truyền tín hiệu bằng hai lá cờ cầm tay. Hệ thống semaphore dùng hai cán cờ ngắn có cờ hình vuông là một trong các phần cơ bản của kỹ thuật hướng đạo.

Những hình thức tín hiệu thị giác khác còn có cờ hiệu hàng hải, đèn hiệu, và gương hiệu.

Semaphore ra đời trước điện tín. Chúng nhanh hơn người đưa tin đi bằng ngựa trên một quãng đường xa, nhưng phí tổn nhiều và ít được bảo mật hơn điện tín mà thay thế nó sau đó. Khoảng cách mà một tín hiệu thị giác có thể truyền đi bị hạn chế bởi địa hình và thời tiết, vì vậy đa số các phương tiện truyền tín hiệu thị giác trong thực tế thường sử dụng nhiều trạm tiếp vận để nối liên lạc những khoảng cách xa hơn.

==Semaphore hiện đại==
Hệ thống semaphore mới hơn dùng hai cờ hình vuông có cán ngắn. Một người cầm cờ giữ chúng ở các vị trí khác nhau để truyền đi các mẫu tự và các số. Người cầm cờ giữ mỗi cờ trong mỗi tay, và đưa mỗi cánh tay của mình ở một trong 7 vị trí, các vị trí kế tiếp nhau cách nhau một góc 45 độ. Trừ khi ở vị trí nghỉ, hai cờ không thể chồng lên nhau. Màu cờ thì khác nhau dựa vào tín hiệu được truyền đi ở trên biển hay trên bờ. Màu đỏ và vàng cho cờ dùng ở biển trong khi màu trắng và xanh dương (hoặc trắng và đỏ) được dùng trên bờ.

=== Các mẫu tự Semaphore ===
Các mẫu tự Semaphore sau đây được biểu thị như bạn đang đối diện với người cầm cờ:
== Đọc thêm ==
- "The Old Telegraphs", Geoffrey Wilson, Phillimore & Co Ltd 1976 ISBN 0900592796
- "Faster Than The Wind, The Liverpool to Holyhead Telegraph", Frank Large, an avid publication ISBN 0952102099

==Liên kết ngoài==
- Semaphore translator (applet) Interactive and animated semaphore translation applet.
- Chappe's semaphore (an illustrated history of optical telegraphy)
- The Early History of Data Networks - England and Ireland
- The Origin of the Railway Semaphore
- The Royal Signals Org.UK Datasheets
- Webpage including a map of England's telegraph chains
- RFC 4824 The Transmission of IP Datagrams over the Semaphore Flag Signaling System (SFSS)
Ngoại cảm

Nhận thức ngoại cảm hay còn gọi là giác quan thứ sáu là khả năng siêu thường của con người tiếp nhận không dựa vào năm giác quan thông thường mà bằng ý nghĩ. Thuật ngữ này đã được nhà tâm lý học J. B. Rhine (Đại học Duke) áp dụng để biểu thị các khả năng tâm linh như trực giác, thần giao cách cảm, thấu thị... và các khả năng xuyên thời gian như tiên tri và hậu tri.

Các nghiên cứu về khả năng ngoại cảm thuộc về ngành siêu tâm lý học thường bị cộng đồng khoa học thế giới liệt vào ngụy khoa học và sự tin tưởng cực đoan vào năng lực ngoại cảm được xem là mê tín dị đoan.

== Hiện tượng ngoại cảm ==
- Thần giao cách cảm ("telepathy"): khả năng giao lưu ý nghĩ giữa những người không giao tiếp với nhau, không nhìn thấy nhau.
- Tiên tri ("precognition"): khả năng biết trước các việc xảy ra trong tương lai.
- Hậu tri (retrocognition): là khả năng giải đoán quá khứ.
- Thấu thị ("clairvoyance"): khả năng nhìn thấy các vật ngoài tầm mắt hay bị che khuất.
- Tâm vận ("psychokinesis"): khả năng dùng năng lực tâm linh để di chuyển các vật thể.

==Trên thế giới==
===Việt Nam===
Ở Việt Nam có các tổ chức nghiên cứu khả năng ngoại cảm sau:
- Liên hiệp KHCN Tin học ứng dụng (UIA): thành lập ngày 21 tháng 4 năm 1993, có trụ sở tại số 1 đường Đông Tác, phường Kim Liên, quận Đống Đa, Hà Nội.
- Trung tâm nghiên cứu tiềm năng con người: thành lập vào ngày 5 tháng 3 năm 1998, có trụ sở tại số 23 ngõ 214 đường Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội.
- Viện nghiên cứu và ứng dụng tiềm năng con người: thành lập ngày ngày 14 tháng 11 năm 2012. Địa chỉ hiện tại của viện này là số 25-27 ngách 2 ngõ 208 Trần Cung, phường Cổ Nhuế 1, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội.

Các tổ chức này là thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam.

==== Tranh cãi ====
Một trong những hoạt động nổi bật của các tổ chức này là huy động khả năng của các nhà ngoại cảm vào đề tài tìm mộ của các liệt sĩ. Tuy nhiên, hài cốt tìm được bởi các nhà ngoại cảm ít được giám định DNA, trong số những hài cốt được giám định DNA thì tỉ lệ cho kết quả chính xác chưa đạt yêu cầu. Làm việc cho trung tâm nghiên cứu tiềm năng con người có khoảng 100 nhà ngoại cảm, trong đó có một số nhà ngoại cảm nổi tiếng như: Đỗ Bá Hiệp, Phan Thị Bích Hằng, Nguyễn Văn Nhã, Nguyễn Ngọc Hoài, Nguyễn Văn Liên, Nguyễn Thị Nguyện, là 6 nhà ngoại cảm nổi tiếng trong lĩnh vực ngoại cảm tìm mộ liệt sĩ và nhân dân thất lạc mất tích trong chiến tranh.

Ngày 23 tháng 10 năm 2013, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) đăng một phóng sự về năng lực thực chất của các nhà ngoại cảm này. Những hài cốt mà các nhà ngoại cảm quy tập được và cho rằng đó là hài cốt của liệt sĩ, sau giám định của Viện Pháp y Quân đội, lại là những xương động vật, đất đá, tỉ lệ chính xác là bằng 0. Các trường hợp do thân nhân tự mang đến Viện Pháp y Quân đội để xét nghiệm cũng cho kết quả sai khá cao.

==Xem thêm==
- Nhà ngoại cảm
- Tâm linh
- Siêu thường
- Linh hồn
- Siêu tâm lý học
- Ngụy khoa học
Domenico Maria Novara da Ferrara

Domenico Maria Novara da Ferrara (1454-1504) là nhà thiên văn học và là giáo sư tại Đại học Bologna trong 21 năm. Ông còn là một nhà chiêm tinh.

Sau khi qua đời, ông trở nên nổi tiếng nhờ từng là thầy giáo của Nicolaus Copernicus. Ban đầu Copernicus là học trò của Novara và sau đó trở thành cộng sự của ông. Novara tuyên bố ông từng là học trò của nhà thiên văn học nổi tiếng Regiomontanus, người từng theo học Georg Purbach.

Phần lớn các tác phẩm của Novara đều đã thất lạc, trừ một số niên lịch chiêm tinh mà ông viết cho trường đại học. Tuy nhiên, trong tác phẩm "Về chuyển động quay của các thiên thể (De revolutionibus orbium coelestium)" của Copernicus (xuất bản năm 1543, rất lâu sau khi Novaro qua đời) có viết vào ngày 9 tháng 3 năm 1497 Novara đã chứng kiến Copernicus tiến hành những quan sát đầu tiên. Novara tin rằng những phát hiện của ông sẽ làm lung lay hệ thống địa tâm của Ptolemy