Nguyễn Phúc Miên Kiền

Nguyễn Phúc Miên Kiền (chữ Hán: 阮福綿𡨊; 28 tháng 9 năm 1831 – 20 tháng 7 năm 1854), tự là Trọng Cung (仲恭), Thúc Cung (叔恭), hiệu là Chi Hựu (止囿), tước phong Phong Quốc công (豐國公), là một hoàng tử con vua Minh Mạng nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

== Tiểu sử ==
Hoàng tử Miên Kiền sinh ngày 23 tháng 8 (âm lịch) năm Tân Mão (1831), là con trai thứ 55 của vua Minh Mạng, mẹ là "Thất giai Quý nhân" Lê Thị Lộc. Ông là người con thứ tư của bà Quý nhân. Khi còn là hoàng tử ở phủ riêng, ông học thông kinh sử, giỏi văn chương nên rất được vua cha yêu quý.

Năm Minh Mạng thứ 21 (1840), vua cho đúc các con thú bằng vàng để ban thưởng cho các hoàng thân anh em, các hoàng tử công và hoàng tử chưa được phong tước. Hoàng tử Miên Kiền được ban cho một con ly (tức con cáo) bằng vàng nặng 4 lạng 1 đồng cân.

Năm Thiệu Trị thứ 6 (1846), tháng giêng, vua cho triệu các hoàng tử và hoàng đệ chưa được phong tước tất cả 10 người vào làm thơ ở điện Đông Các. Bảy người trong số đó là các hoàng tử Hồng Phó, Hồng Y, Hồng Tố, Hồng Hưu và các hoàng đệ Miên Tằng, Miên Kiền, Miên Lâm đều trúng cách. Tháng 3 (âm lịch) năm đó, vua phong tước ban thưởng cho cả 7 hoàng thân được trúng cách, hoàng đệ Miên Kiền được phong cho làm Phong Quốc công (豐國公).

Năm Tự Đức thứ nhất (1848), quận công Miên Thanh và quốc công Miên Kiền bỏ học nên bị phạt 9 tháng bổng lộc. Quốc công tức giận đóng cửa phòng đọc sách, hết mình trong việc học hành.

Năm Tự Đức thứ 7 (1854), vua ngự thăm nhà Thái học, quốc công Miên Kiền theo hầu và có dâng lên vua một bài "Thị học thi" (Quan sát việc học). Bài thơ ấy được vua khen, cho liệt vào tập "Tích Ung Canh Ca hội tập" của Thụy Thái vương Hồng Y. Bài thơ đó có nội dung rằng:

Cũng trong năm đó, ngày 26 tháng 6 (âm lịch), quốc công Miên Kiền mất khi mới 24 tuổi, thụy là Hoằng Nhã (弘雅). Mộ của ông được táng tại Dương Xuân Hạ (thuộc Hương Thủy, Thừa Thiên - Huế), phủ thờ dựng tại Vĩ Dạ (thuộc huyện Phú Vang, Huế).

== Gia quyến ==
=== Anh chị em ===
Những người dưới đây là anh chị em ruột với Phong Quốc công, do bà Quý nhân Lê Thị Lộc hạ sinh:

- "Xuân An Công chúa" Nguyễn Phúc Thục Tĩnh (1 tháng 10 năm 1825 – 13 tháng 4 năm 1856), hoàng nữ thứ 21.
- "Bình Thạnh Công chúa" Nguyễn Phúc Thụy Thận (9 tháng 4 năm 1829 – 29 tháng 1 năm 1907), hoàng nữ thứ 31.
- "Trấn Biên Quận công" Nguyễn Phúc Miên Thanh (18 tháng 9 năm 1830 – 6 tháng 2 năm 1877), hoàng tử thứ 51.
- Hoàng tử Nguyễn Phúc Miên Ngụ (29 tháng 4 năm 1833 – 20 tháng 3 năm 1847), hoàng tử thứ 64.

=== Thê thiếp ===
Phong Quốc công Miên Kiền có tất cả là 5 bà vợ, họ lần lượt là:

- Nguyên cơ Nguyễn Văn Thị Nhan, chính thất, mất năm 1887.
- Phủ thiếp Bùi Thị Chỉ.
- Đằng thiếp Đỗ Thị Phổ Châu, mất năm 1892.
- Đằng thiếp Nguyễn Văn Thị Lệ.
- Đằng thiếp Nguyễn Văn Thị Xuyên.

=== Hậu duệ ===
Quốc công Miên Kiền có bảy con trai và bốn con gái. Ông được ban cho bộ "Nhĩ" (耳) để đặt tên cho các con cháu trong phòng. Con trai trưởng của ông với bà Nguyên cơ là công tử Hồng Thông tập phong làm "Phong Hương hầu" (豐鄉侯).

== Tham khảo ==
- Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), "Nguyễn Phúc Tộc thế phả ", Nhà xuất bản Thuận Hóa
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), "Đại Nam liệt truyện chính biên", Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
- Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), "Đại Nam thực lục chính biên", Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Giáo dục

== Xem thêm ==
- Gia đình Minh Mạng