Chi Tràm

Chi Tràm (danh pháp khoa học: Melaleuca) là một chi thực vật có hoa trong họ Đào kim nương ("Myrtaceae"). Theo các ước tính khác nhau chi này chứa 220-236 loài, tất cả đều có mặt tại Úc với phần lớn các loài (khoảng 230) là đặc hữu của Úc, các loài còn lại có ở Malaysia, Indonesia, New Guinea, quần đảo Solomon và Nouvelle-Calédonie.

== Đặc điểm ==
Tùy theo loài mà chúng có thể là cây bụi hay cây thân gỗ, cao tới 2–30 m, thông thường với lớp vỏ cây dễ tróc. Lá của chúng là thường xanh, mọc so le, hình trứng hay mũi mác, dài 1–25 cm và rộng 0,5–7 cm, mép lá nhẵn, màu xanh lục sẫm hay xanh xám. Hoa mọc thành cụm dày đặc dọc theo thân, mỗi hoa với các cánh hoa nhỏ và một chùm nhị mọc dày dặc; màu hoa từ trắng tới hồng, đỏ, vàng nhạt hay ánh lục. Quả là dạng quả nang nhỏ chứa nhiều hạt nhỏ.

Chi "Melaleuca" có quan hệ họ hàng gần với chi "Callistemon", khác biệt chính giữa hai chi là các nhị hoa nói chung rời ở "Callistemon" nhưng mọc thành chùm ở "Melaleuca".

Trong tự nhiên, các loài "Melaleuca" nói chung được tìm thấy trong các rừng thưa, rừng gỗ hay vùng đất có cây bụi, cụ thể là dọc theo các dòng suối và rìa các đầm lầy.

Một loài tràm khá nổi tiếng là cây tràm trà ("Melaleuca alternifolia", tiếng Anh gọi là "Tea tree", một số tài liệu dịch thành cây trà, dễ gây nhầm lẫn với các loài trong chi "Camellia"), là đáng chú ý vì tinh dầu của nó có tác dụng kháng sinh và kháng khuẩn, trong khi vẫn an toàn trong sử dụng đối với các ứng dụng đắp ngoài da. Nó được sản xuất ở quy mô thương mại, và được tung ra thị trường dưới tên gọi Tea Tree Oil. Cây tràm trà trên thực tế không dùng làm trà uống, nhưng có lẽ được đặt tên như vậy là do màu nâu của nhiều nguồn nước do lá rụng của loài này cũng như của các loài tương tự gây ra, ví dụ nổi tiếng xem hồ Brown (đảo Stradbroke)). Tên gọi "tràm trà" cũng được sử dụng cho chi có quan hệ họ hàng là "Leptospermum". Cả Leptospermum và Melaleuca trên thực tế đều là các loại cây dạng sim của họ "Myrtaceae".

Tại Australia, các loài "Melaleuca" đôi khi bị ấu trùng của các loài sâu bướm trong họ Hepialidae (chủ yếu là chi "Aenetus" như "A. ligniveren") phá hại. Chúng đào bới thân cây theo đường nằm ngang rồi sau đó theo chiều dọc xuống phía dưới.

Melaleuca là các cây trồng phổ biến trong vườn ở cả Australia và các khu vực nhiệt đới khác trên khắp thế giới. Tại các đầm lầy ở Hawaii và Florida, "Melaleuca quinquenervia" (tràm lá rộng) đã được đưa vào nhằm hỗ trợ cải tạo hệ thống thoát nước của các khu vực trũng đầm lầy. Tuy nhiên, kể từ đó nó đã trở thành loài xâm hại nguy hiểm. Quần thể tràm đã gần như tăng lên gấp 4 lần ở miền nam Florida trong một thập kỷ, như được ghi chú trong SRFer Mapserver của IFAS.

==Các loài==
Có hơn 200 loài tràm được công nhận, phần lớn trong số chúng là loài đặc hữu của Úc. Một số ít loài có mặt ở Malesia và 7 loài đặc hữu của New Caledonia.
Dưới đây là danh sách các loài:

- "Melaleuca arenicola" S.Moore, 1920
- "Melaleuca acacioides" F.Muell., 1862
- "Melaleuca acuminata" F.Muell., 1858
- "Melaleuca acuminata subsp. websteri" (S.Moore) Barlow ex Craven, 1999
- "Melaleuca acutifolia" (Benth.) Craven & Lepschi, 2010
- "Melaleuca adenostyla" K.J.Cowley, 1990
- "Melaleuca adnata" Turcz., 1852
- "Melaleuca aestuosa" G.Forst., 1786
- "Melaleuca agathosmoides" C.A.Gardner, 1939
- "Melaleuca alsophila" A.Cunn. ex Benth., 1867
- "Melaleuca alternifolia" (Maiden & Betche) Cheel, 1924, - Arbre à thé
- "Melaleuca amydra" Craven, 1999
- "Melaleuca apodocephala" Turcz., 1852
- "Melaleuca apostiba" K.J.Cowley, 1990
- "Melaleuca araucarioides" Barlow, 1992
- "Melaleuca arcana" S.T.Blake, 1968
- "Melaleuca argentea" W.Fitzg., 1918
- "Melaleuca armillaris" (Sol. ex Gaertn.) Sm., 1797
- "Melaleuca aspalathoides" Schauer, 1844
- "Melaleuca atroviridis" Craven & Lepschi, 2004
- "Melaleuca barlowii" Craven, 1999
- "Melaleuca basicephala" Benth., 1867
- "Melaleuca beardii" Craven, 1999
- "Melaleuca biconvexa" Byrnes, 1984
- "Melaleuca bisulcata" F.Muell., 1862
- "Melaleuca blaeriifolia" Turcz., 1847
- "Melaleuca boeophylla" Craven, 1999
- "Melaleuca borealis" Craven, 1999
- "Melaleuca bracteata" F.Muell., 1858
- "Melaleuca bracteosa" Turcz., 1852
- "Melaleuca brevifolia" Turcz., 1852
- "Melaleuca brevisepala" (J.W.Dawson) Craven & J.W.Dawson 1998
- "Melaleuca bromelioides" Barlow, 1988
- "Melaleuca brongniartii" Däniker, 1933
- "Melaleuca brophyi" Craven, 1999
- "Melaleuca buseana" (Guillaumin) Craven & J.W.Dawson, 1998
- "Melaleuca caeca" Craven, 1999
- "Melaleuca cajuputi" Powell, 1809 - Cajeput
- "Melaleuca cajuputi subsp. cumingiana" (Turcz.) Barlow, 1997
- "Melaleuca calcicola" (Barlow ex Craven) Craven & Lepschi, 2010
- "Melaleuca calothamnoides" F.Muell., 1862
- "Melaleuca calycina" R.Br., 1812
- "Melaleuca calyptroides" Craven, 1999
- "Melaleuca campanae" Craven, 1999
- "Melaleuca camptoclada" F.C.Quinn, 1990
- "Melaleuca capitata" Cheel, 1924
- "Melaleuca cardiophylla" F.Muell., 1859
- "Melaleuca carrii" Craven, 1999
- "Melaleuca cheelii" C.T.White, 1932
- "Melaleuca ciliosa" Turcz., 1862
- "Melaleuca citrolens" Barlow, 1987
- "Melaleuca clarksonii" Barlow, 1997
- "Melaleuca clavifolia" Craven, 1999
- "Melaleuca cliffortioides" Diels, 1904
- "Melaleuca coccinea" A.S.George, 1966
- "Melaleuca concinna" Turcz., 1852
- "Melaleuca concreta" F.Muell., 1862
- "Melaleuca condylosa" Craven, 1999
- "Melaleuca conothamnoides" C.A.Gardner, 1964
- "Melaleuca cordata" Turcz., 1852
- "Melaleuca cornucopiae" Byrnes, 1984
- "Melaleuca coronicarpa" D.A.Herb., 1922
- "Melaleuca croxfordiae" Craven, 1999
- "Melaleuca ctenoides" F.C.Quinn, 1990
- "Melaleuca cucullata" Turcz., 1852
- "Melaleuca cuticularis" Labill., 1806
- "Melaleuca dawsonii" Craven, 1999
- "Melaleuca dealbata" S.T.Blake, 1968
- "Melaleuca deanei" F.Muell., 1887
- "Melaleuca decora" (Salisb.) Britten, 1916
- "Melaleuca decussata" R.Br., 1812
- "Melaleuca delta" Craven, 1999
- "Melaleuca dempta" (Barlow) Craven, 1999
- "Melaleuca densa" R.Br., 1812
- "Melaleuca densispicata" Byrnes, 1984
- "Melaleuca depauperata" Turcz., 1852
- "Melaleuca depressa" Diels, 1904
- "Melaleuca dichroma" Craven & Lepschi, 2001
- "Melaleuca diosmatifolia" Dum.Cours., 1811
- "Melaleuca diosmifolia" Andrews, 1806
- "Melaleuca dissitiflora" F.Muell., 1863
- "Melaleuca eleuterostachya" F.Muell., 1862
- "Melaleuca elliptica" Labill., 1806
- "Melaleuca ericifolia" Sm., 1797
- "Melaleuca erubescens" Nees, 1820
- "Melaleuca eulobata" Craven, 1999
- "Melaleuca eurystoma" Craven, 1999
- "Melaleuca eximia" (K.J.Cowley) Craven, 199
- "Melaleuca exuvia" Craven & Lepschi, 2004
- "Melaleuca fabri" Craven, 1999
- "Melaleuca ferruginea" Craven & Cowie, 2011
- "Melaleuca filifolia" F.Muell., 1862
- "Melaleuca fissurata" Barlow, 1992
- "Melaleuca fluviatilis" Barlow, 1997
- "Melaleuca foliolosa" A.Cunn. ex Benth., 1867
- "Melaleuca fulgens" R.Br., 1812
- "Melaleuca fulgens subsp. corrugata" (J.M.Black ex Eardley) K.J.Cowley, 1990
- "Melaleuca fulgens subsp. steedmanii" (C.A.Gardner) K.J.Cowley, 1990
- "Melaleuca genialis" Lepschi, 2010
- "Melaleuca gibbosa" Labill., 1806
- "Melaleuca glaberrima" F.Muell., 1862
- "Melaleuca glauca" Domin, 1928
- "Melaleuca glena" Craven, 1999
- "Melaleuca globifera" R.Br., 1812
- "Melaleuca glomerata" F.Muell., 1859
- "Melaleuca gnidioides" Brongn. & Gris, 1864
- "Melaleuca grieveana" Craven, 1999
- "Melaleuca groveana" Cheel & C.T.White, 1924
- "Melaleuca halmaturorum" F.Muell. ex Miq., 1859
- "Melaleuca halmaturorum subsp. cymbifolia" (Benth.) Barlow, 1988
- "Melaleuca halophila" Craven, 1999
- "Melaleuca hamata" Field. & G.A.Gardner, 1843
- "Melaleuca hamulosa" Turcz., 1847
- "Melaleuca haplantha" Barlow, 1988
- "Melaleuca hemisticta" S.T.Blake ex Craven, 2009
- "Melaleuca hnatiukii" Craven, 1999
- "Melaleuca hollidayi" Craven, 1999
- "Melaleuca holosericea" Schauer, 1847
- "Melaleuca howeana" Cheel, 1924
- "Melaleuca huegelii" Endl., 1837
- "Melaleuca huttensis" Craven, 1999
- "Melaleuca hypericifolia" Sm., 1797
- "Melaleuca idana" Craven, 1999
- "Melaleuca incana" R.Br., 1819
- "Melaleuca incana subsp. tenella" (Benth.) Barlow, 1992
- "Melaleuca interioris" Craven & Lepschi, 2004
- "Melaleuca irbyana" F.Muell. ex R.T.Baker, 1912 publ. 1913
- "Melaleuca johnsonii" Craven, 1999
- "Melaleuca keigheryi" Craven, 1999
- "Melaleuca kunzeoides" Byrnes, 1984
- "Melaleuca laetifica" Craven, 1999
- "Melaleuca lanceolata" Otto, 1821
- "Melaleuca lanceolata subsp. planifolia" Barlow, 1988
- "Melaleuca lanceolata subsp. thaeroides" Barlow, 1988
- "Melaleuca lara" Craven, 1999
- "Melaleuca lasiandra" F.Muell., 1862
- "Melaleuca lateralis" Turcz., 1852
- "Melaleuca lateriflora" Benth., 1867
- "Melaleuca lateritia" A.Dietr., 1834
- "Melaleuca laxiflora" Turcz., 1852
- "Melaleuca lazaridis" Craven, 2009
- "Melaleuca lecanantha" Barlow, 1988
- "Melaleuca leiocarpa" F.Muell., 1877
- "Melaleuca leiopyxis" F.Muell. ex Benth., 1867
- "Melaleuca leptospermoides" Schauer, 1844
- "Melaleuca leucadendra" (L.) L., 1767
- "Melaleuca leuropoma" Craven, 1999
- "Melaleuca linariifolia" Sm., 1797
- "Melaleuca linguiformis" Craven, 1999
- "Melaleuca linophylla" F.Muell., 1862
- "Melaleuca longistaminea" (F.Muell.) Barlow ex Craven, 1999
- "Melaleuca lutea" Craven, 2010
- "Melaleuca macronychia" Turcz., 1852
- "Melaleuca manglesii" Schauer, 1844
- "Melaleuca megacephala" F.Muell., 1862
- "Melaleuca megalongensis" Craven & S.M.Douglas, 2009
- "Melaleuca micromera" Schauer, 1844
- "Melaleuca microphylla" Sm., 1812
- "Melaleuca minutifolia" F.Muell., 1859
- "Melaleuca monantha" (Barlow) Craven, 1999
- "Melaleuca montis-zamiae" Craven, 2009
- "Melaleuca nanophylla" Carrick, 1979
- "Melaleuca nematophylla" F.Muell. ex Craven, 1999
- "Melaleuca nervosa" (Lindl.) Cheel, 1945
- "Melaleuca nervosa subsp. crosslandiana" (W.Fitzg.) Barlow ex Craven, 1999
- "Melaleuca nesophila" F.Muell., 1862
- "Melaleuca nodosa" (Sol. ex Gaertn.) Sm., 1797
- "Melaleuca ochroma" Lepschi, 2010
- "Melaleuca oldfieldii" F.Muell., 1862
- "Melaleuca orbicularis" Craven, 1999
- "Melaleuca ordinifolia" Barlow, 1992
- "Melaleuca osullivanii" Craven & Lepschi, 2004
- "Melaleuca oxyphylla" Carrick, 1979
- "Melaleuca pallescens" Byrnes, 1984
- "Melaleuca pancheri" (Brongn. & Gris) Craven & J.W.Dawson, 1998
- "Melaleuca papillosa" Craven, 1999
- "Melaleuca parviceps" Lindl., 1839
- "Melaleuca parvistaminea" Byrnes, 1984
- "Melaleuca pauciflora" Turcz., 1847
- "Melaleuca pauperiflora" F.Muell., 1862
- "Melaleuca penicula" (K.J.Cowley) Craven, 1999
- "Melaleuca pentagona" Labill., 1806
- "Melaleuca phatra" Craven, 2009
- "Melaleuca phoidophylla" Barlow ex Craven, 1999
- "Melaleuca platycalyx" Diels, 1904
- "Melaleuca plumea" Craven, 1999
- "Melaleuca podiocarpa" Barlow ex Craven, 1999
- "Melaleuca polycephala" Benth., 1867
- "Melaleuca pomphostoma" Barlow, 1992
- "Melaleuca preissiana" Schauer, 1844
- "Melaleuca pritzelii" (Domin) Barlow, 1992
- "Melaleuca procera" Craven, 1999
- "Melaleuca propinqua" Schauer, 1835
- "Melaleuca protrusa" Craven & Lepschi, 2010
- "Melaleuca psammophila" Diels, 1904
- "Melaleuca pulchella" R.Br., 1812
- "Melaleuca pungens" Schauer, 1844
- "Melaleuca pustulata" Hook.f., 1847
- "Melaleuca pyramidalis" Craven, 1999
- "Melaleuca quadrifaria" F.Muell., 1886
- "Melaleuca quercina" Craven, 2009
- "Melaleuca quinquenervia" (Cav.) S.T.Blake, 1958
- "Melaleuca radula" Lindl., 1839
- "Melaleuca rhaphiophylla" Schauer, 1844
- "Melaleuca rigidifolia" Turcz., 1852
- "Melaleuca ringens" Barlow, 1992
- "Melaleuca ryeae" Craven, 1999
- "Melaleuca sabrina" Craven, 1999
- "Melaleuca saligna" Schauer, 1843
- "Melaleuca sapientes" Craven, 1999
- "Melaleuca scabra" R.Br., 1812
- "Melaleuca scalena" Craven & Lepschi, 2004
- "Melaleuca sciotostyla" Barlow, 1988
- "Melaleuca sclerophylla" Diels, 1904
- "Melaleuca sculponeata" Barlow, 1992
- "Melaleuca seriata" Lindl., 1839
- "Melaleuca sericea" Byrnes, 1984
- "Melaleuca serpentina" Craven, 2009
- "Melaleuca sheathiana" W.Fitzg., 1902
- "Melaleuca sieberi" Schauer, 1843
- "Melaleuca similis" Craven, 1999
- "Melaleuca societatis" Craven, 1999
- "Melaleuca sophisma" Lepschi, 2010
- "Melaleuca sparsiflora" Turcz., 1847
- "Melaleuca spathulata" Schauer, 1844
- "Melaleuca spectabilis" (Barlow ex Craven) Craven & Lepschi, 2010
- "Melaleuca sphaerodendra" Craven & J.W.Dawson, 1998
- "Melaleuca sphaerodendra var. microphylla" (Virot) Craven & J.W.Dawson, 1998
- "Melaleuca spicigera" S.Moore, 1902
- "Melaleuca squamea" Labill., 1806
- "Melaleuca squamophloia" (Byrnes) Craven, 1997
- "Melaleuca squarrosa" Sm., 1802
- "Melaleuca stenostachya" S.T.Blake, 1968
- "Melaleuca stereophloia" Craven, 1999
- "Melaleuca stipitata" Craven, 1997
- "Melaleuca stramentosa" Craven, 1999
- "Melaleuca striata" Labill., 1806
- "Melaleuca strobophylla" Barlow, 1988
- "Melaleuca styphelioides" Sm., 1797
- "Melaleuca subalaris" Barlow, 1988
- "Melaleuca suberosa" (Schauer) C.A.Gardner, 1931
- "Melaleuca subfalcata" Turcz., 1852
- "Melaleuca subtrigona" Schauer, 1844
- "Melaleuca sylvana" Craven & A.J.Ford, 2004
- "Melaleuca systena" Craven, 1999
- "Melaleuca tamariscina" Hook., 1848
- "Melaleuca teretifolia" Endl., 1837
- "Melaleuca teuthidoides" Barlow, 1988
- "Melaleuca thapsina" Craven, 1999
- "Melaleuca thymifolia" Sm., 1797
- "Melaleuca thymoide"s Labill., 1806
- "Melaleuca thyoides" Turcz., 1847
- "Melaleuca tinkeri" Craven, 1999
- "Melaleuca torquata" Barlow, 1988
- "Melaleuca tortifolia" Byrnes, 1984
- "Melaleuca trichophylla" Lindl., 1839
- "Melaleuca trichostachya" Lindl., 1848
- "Melaleuca triumphalis" Craven, 1998
- "Melaleuca tuberculata" Schauer, 1844
- "Melaleuca tuberculata var. arenaria" (C.A.Gardner) Craven, 1999
- "Melaleuca ulicoides" Craven & Lepschi, 2010
- "Melaleuca uncinata" R.Br., 1812
- "Melaleuca undulata" Benth., 1867
- "Melaleuca urceolaris" F.Muell. ex Benth., 1867
- "Melaleuca uxorum" Craven, G.Holmes & Sankowsky, 2003
- "Melaleuca venusta" Craven, 1999
- "Melaleuca villosisepala" Craven, 1999
- "Melaleuca viminea" Lindl., 1839
- "Melaleuca vinnula" Craven & Lepschi, 2004
- "Melaleuca violacea" Schauer, 1844
- "Melaleuca viridiflora" Sol. ex Gaertn., 1788
- "Melaleuca wilsonii" F.Muell., 1860
- "Melaleuca wonganensis" Craven, 1999
- "Melaleuca xerophila" Barlow, 1988
- "Melaleuca zeteticorum" Craven & Lepschi, 2004
- "Melaleuca zonalis" Craven, 1999

== Sử dụng ==
=== Truyền thống ===
Thổ dân Úc sử dụng lá tràm cho nhiều mục đích y học, như nhai lá non để giảm đau đầu hay cho các mục đích chữa trị khác.

Độ mềm và dẻo của tràm làm cho nó trở thành cây cực kỳ hữu ích cho thổ dân Australia. Nó được dùng để lớp lót coolamon (một kiểu đồ đựng của thổ dân Úc) khi dùng như là chiếc nôi cho trẻ em, cũng như để làm băng trong băng bó vết thương, chiếu ngủ hay trong vai trò của vật liệu xây dựng các túp lều. Nó cũng được dùng để bao gói thực phẩm khi nấu nướng (tương tự như các tấm nhôm lá mỏng ngày nay), hay làm áo mưa dùng một lần, cũng như để chèn các lỗ hổng trong xuồng canoe. Trong ngôn ngữ Gadigal, nó được gọi là "Bujor".

=== Hiện đại ===
Các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng tinh dầu từ cây tràm trà ("Melaleuca alternifolia") có tính kháng khuẩn và kháng sinh hiệu quả cao trong điều trị dạng thuốc đắp, mặc dù nó có thể gây ngộ độc khi sử dụng dưới dạng thuốc uống với liều lượng lớn hay khi người bệnh là trẻ em. Trong một vài trường hợp, các sản phẩm thuốc đắp có thể bị hấp thụ theo đường da và gây ra ngộ độc.

Tinh dầu tràm có thể được tìm thấy trong các dung dịch hữu cơ cho các loại dược phẩm mà được tuyên bố là có thể loại bỏ các dạng mụn cóc, như virus u nhú ở người. Tuy nhiên, chưa có chứng cứ khoa học nào chứng minh cho tuyên bố này ("Forces of Nature: Warts No More").

Tinh dầu tràm là thành phần hoạt hóa trong Burn-Aid, một loại thuốc phổ biến để sơ cứu các vết bỏng nhỏ.

Tinh dầu tràm trà cũng được sử dụng trong nhiều loại thuốc chữa bệnh cho cá cảnh (chẳng hạn Melafix và Bettafix) để xử lý nhiễm khuẩn và nhiễm nấm. Bettafix là dung dịch loãng của dầu tràm trà trong khi Melafix là dung dịch đặc hơn. Chúng được sử dụng chủ yếu để gia tăng tái phát triển vây và mô. Các loại thuốc này hay dùng cho cá chọi Xiêm nhưng cũng có thể dùng cho các loài cá khác.

== Xâm hại ==
Một loài tràm là tràm lá rộng ("Melaleuca quinquenervia") được du nhập Florida (Hoa Kỳ) vào đầu thế kỷ 20 để giúp mở rộng đất đai bằng cách rút nước các đầm lầy. Cây này cũng được trồng lấy bóng mát trong vườn. Không ngờ, tràm lá rộng mọc lan thành khóm dày đặc, ganh đua với thảm thực vật bản địa và gây thiệt hại môi sinh, nhất là vũng lầy khoảng 391.000 mẫu Anh ở phía nam Florida. Cây này nay bị liệt trong danh sách các loài xâm hại nguy hiểm, nên bị ngăn cấm của DEP.

== Xem thêm ==
- Danh sách các loài tràm

==Liên kết ngoài==
- Dự án Melaleuca TAME
- Association of Societies for Growing Australian Plants - Trang về chi Melaleuca