Học viện Cảnh sát Quốc gia (Việt Nam Cộng hòa)

Học viện Cảnh sát Quốc gia (tên tiếng Anh: National Police Academy - NPA) là cơ sở đào tạo nhân sự Cảnh sát Quốc gia duy nhất của Việt Nam Cộng hòa.

Ngày 30 tháng 4 năm 1975, Chính phủ Việt Nam Cộng hòa sụp đổ, Học viện chính thức bị giải thể.

==Lịch sử==
Nhân viên cảnh sát trước năm 1960 theo mô hình của Sở Liêm phóng Đông Dương thời Pháp thuộc sau năm 1954 gọi là Tổng nha Cảnh sát. Đến năm 1961 thời Đệ Nhất Cộng hòa chính phủ theo đề nghị của Hoa Kỳ qua cơ quan USAID xúc tiến cải cách lập ra Phủ Đặc ủy Trung ương Tình báo thuộc Tổng nha Cảnh sát Quốc gia. Năm 1962 thì lập thêm hai phân bộ nữa: Lực lượng Cảnh sát Dã chiến và Lực lượng Giang cảnh để giữ gìn an ninh dân sự.

Trước nhu cầu phát triển của lực lượng Cảnh sát Quốc gia, Học viện Cảnh sát Quốc gia đã được thành lập kể từ đầu năm 1966 nhằm mục đích đào tạo sĩ quan các cấp Biên Tập Viên (BTV) và Thẩm Sát Viên (TSV) cho ngành Cảnh sát Quốc gia Việt Nam Cộng hòa. Biên Tập Viên và Thẩm Sát Viên là hai ngạch sĩ quan trung cấp của ngành CSQG chỉ dưới hai cấp Kiểm tra/Tổng Kiểm tra và Quận trưởng Cảnh sát. Sau cuộc Đảo chánh Tổng Thống Ngô Đình Diệm năm 1963, ngạch sĩ quan Cao cấp kiểm tra & Tổng kiểm tra hầu như không còn ai; riêng ngạch Quận trưởng (ngạch sĩ quan cảnh sát có bằng Cử nhân Luật hoặc tương đương) chỉ có khoảng vài chục người. Vì vậy các sĩ quan cấp Biên tập viên và Thẩm sát viên đã mặc nhiên trở thành một lực lượng sĩ quan trung cấp nòng cốt của ngành cảnh sát.

Tháng 7 năm 1965, chính phủ chính thức khai trương Học viện Cảnh sát Quốc gia với học trình một năm cho 1500 học viên. Trường sở lúc đầu là Trại Lê Văn Duyệt, nằm trong Biệt khu Thủ đô Sài Gòn đến năm 1969 thì xây cơ ngơi mới ở Tăng Nhơn Phú, Thủ Đức. Học viên phải qua phần thẩm tra lý lịch khắt khe như trường hợp Nguyễn Minh Triết ghi danh nhưng bị loại bỏ vì lập trường thân cộng. Chương trình học gồm các lớp cơ bản về luật pháp, canh phòng, và điều tra hình sự. Luật pháp Việt Nam Cộng hòa giới hạn thời gian tạm giữ là 72 giờ đồng hồ nên cảnh sát phải am tường thủ tục hình sự. Nếu kông đủ bằng chứng truy tố thì phải thả nghi can.

Sau Sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, Học viện Cảnh sát Quốc gia chính thức bị giải thể.

== Nội dung đào tạo, huấn luyện ==
Trong những năm đầu thập niên 1960, tình hình chiến sự tại miền Nam Việt Nam càng ngày càng trở nên sôi động, lực lượng CSQG không những chỉ đảm trách nhiệm vụ thi hành luật pháp và giữ gìn an ninh trật tự tại các đô thị, mà còn có nhiệm vụ phối hợp với quân đội và nhiều cơ quan bạn trong công tác bình định tại nông thôn. Do đó để đáp ứng trước tình hình mới, quân số lực lượng CSQG cũng được bổ xung lên đến trên 100.000. Vì vậy người sĩ quan CSQG nói riêng và lực lượng CSQG nói chung, ngoài kiến thức chuyên môn về luật pháp, còn cần được trang bị thêm những chuyên môn khác trong đó có cả quân sự. Vì vậy chương trình huấn luyện sĩ quan tại Học Viện CSQG cũng bao gồm cả về chuyên môn lẫn quân sự. Chương trình được chia làm hai giai đoạn: giai đoạn I gồm 3 tháng huấn luyện quân sự và thời gian còn lại là giai đoạn II hay giai đoạn huấn luyện chuyên môn. Trên phương diện pháp quy, Học viện Cảnh sát Quốc gia được chính thức thành lập bởi Nghị Định số 416-NĐ/NV do Chủ tịch Ủy ban Hành pháp Trung ương (chức vụ tương đương Thủ tướng) ký ngày 12 tháng 3 năm 1966 nhằm mục đích đào tạo số sĩ quan cho lực lượng CSQG trước nhu cầu mới đó. Điều kiện để được nhập học: Thẩm sát viên phải có bằng Tú Tài I, Biên tập viên phải có bằng Tú Tài II; tất cả phải qua một kỳ thi tuyển.

Vì chiến sự, lực lượng Cảnh sát cũng được huấn luyện Quân sự trong vòng ba tháng tại Trung tâm Huấn luyện Cảnh sát Căn Bản, Rạch Dừa, Vũng Tàu. Một số còn được giao thêm phần chuyên môn về chiến tranh tâm lý để phản tuyên truyền của Việt Cộng và Cộng sản Bắc Việt. Chương trình huấn luyện gồm 2 giai đoạn:

=== Giai đoạn I: Huấn luyện Quân sự ===
Thời gian huấn luyện quân sự lúc đầu chỉ có 3 tháng, nhưng kể từ năm 1972 (bắt đầu từ Khóa 4/72) đã được tăng lên 6 tháng với sự cố vấn và yểm trợ về mặt kỹ thuật của Trường Sĩ quan Trù bị Thủ Đức và Trung tâm Huấn luyện Quốc gia Quang Trung. Ngoài những bài học về lý thuyết, các Sinh viên còn có những buổi thực tập ngoài các bãi tập tại các trung tâm huấn luyện. Đây cũng là thời gian huấn nhục cho các tân khóa sinh tập làm quen với những chương trình huấn luyện tại Học viện. Sau ba tháng huấn nhục, các khóa sinh sẽ chính thức được làm lễ gắn Alpha để kể từ đó họ mới chính thức được gọi là các tân Sinh viên Sĩ quan Cảnh sát Quốc gia. Tại những buổi lễ này, nhiều lần các Sinh viên đã vinh dự được đón tiếp các vị lãnh đạo quốc gia từ Tổng thống, Thủ tướng tới vị chỉ huy cao cấp nhất của ngành là Tư lệnh Cảnh sát Quốc gia đến chủ tọa và ban hiểu thị.

Về quân sự, các Học viên sẽ được huấn luyện các môn:

- Chiến thuật: Tác chiến theo đội hình, Kĩ thuật vượt sông, phục kích, phản phục kích, ngụy trang...
- Địa hình: Sử dụng địa bàn, bản đồ quân sự, di hành ngày và đêm...
- Cơ bản Thao diễn: Diễn hành đều bước theo đội hình, Nghi thức chào kính bằng tay hoặc có súng...
- Tiến dưới hỏa lực
- Vượt Đoạn đường chiến Binh
- Vũ Khí và Tác xa các loại súng: súng lục, súng trường, súng tiểu liên, súng trung liên.
- Tản thương và cứu thương
- Võ Thuật (Taekwondo căn bản)

=== Giai đoạn II: Huấn luyện Chuyên môn ===
Các Học viên sẽ được huấn luyện về Luật học và các phần vụ chuyên môn của người Cảnh sát, gồm có các môn:

- Hình sự tố tụng
- Hình luật đặc biệt
- Dân luật
- Dân sự tố tụng
- Cảnh Sát Tư pháp: Các phương pháp điều tra, lập biên bản, thẩm vấn...
- Cảnh Sát Hành chánh: Phương pháp sưu tra hành chánh, điều tra hành chánh...
- Cảnh sát Công lộ (Điều hòa lưu thông)
- Cảnh sát Khoa học: Phương pháp giảo nghiệm (lấy dấu tay, thu thập tang vật, xét nghiệm mẫu tang vật...)
- Cảnh sát Đặc biệt (An ninh Tình báo)
- Căn cước & Văn khố
- Trấn áp bạo động (Dẹp biểu tình)
- Kỹ Thuật tuần tiểu (Tuần cảnh), Hành quân Cảnh sát
- Lãnh đạo Chỉ huy, Giao tế dân sự...

Ngoài những buổi học lý thuyết, các Sinh viên còn được hướng dẫn đi viếng thăm các đơn vị bạn trong hoặc ngoài ngành để học hỏi kinh nghiệm hầu ứng dụng sau này.

Sau khi hoàn tất học trình thì học viên được cấp bằng "biên tập viên" cấp Trung úy hoặc "thẩm sát viên" cấp Đại úy.

Tính từ ngày thành lập cho đến ngày 30 tháng 4 năm 1975, Học viện Cảnh sát Quốc gia đã huấn luyện được tổng cộng 6 khóa Biên tập viên / Thẩm sát viên theo quy chế cũ và nhiều khóa đào tạo sĩ quan cấp Thiếu úy theo quy chế mới. Tổng cộng Học viện đã đào tạo được khoảng 4000 Sĩ quan, chưa kể hàng ngàn Sĩ quan và Hạ sĩ quan tốt nghiệp những khóa tu nghiệp ngắn hạn và gần một ngàn khóa sinh còn đang thụ huấn dang dở.

== Thư mục ==
- Trần Minh Công. "Public Security and the National Police". "The Republic of Vietnam, 1955-1975". Ithaca, NY: Cornell University Press, 2019. Tr 71-80

== Liên kết ngoài ==
- Cảnh sát quốc gia Việt Nam Cộng hòa tại Hoamunich Wordpress
- Cảnh sát quốc gia thời Việt Nam cộng hòa tại Anhxua.net