Đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai

Đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai (ký hiệu toàn tuyến là CT.05, hay còn gọi là đường cao tốc Hà Nội – Lào Cai) là một đoạn đường cao tốc thuộc hệ thống đường cao tốc Việt Nam, dài 265 km và có điểm đầu tại nút giao thông Quốc lộ 18 với Quốc lộ 2 tại xã Nội Bài, thành phố Hà Nội và điểm cuối tại xã Bát Xát, tỉnh Lào Cai, nối với đường cao tốc Khai Viễn – Hà Khẩu (Trung Quốc) tại cửa khẩu Kim Thành. Đường cao tốc này là một phần của đường Xuyên Á (AH14) và dự án phát triển cơ sở hạ tầng giao thông của Hành lang kinh tế Côn Minh – Hà Nội – Hải Phòng.

Tuyến này đi qua địa bàn 3 tỉnh, thành phố là Hà Nội (12 km), Phú Thọ (102 km) và Lào Cai (148 km).

Phần lớn đường cao tốc đi ven theo bờ sông Hồng, đoạn từ Nội Bài đến hết địa phận Thanh Ba đi ở phía tả ngạn, đoạn từ địa phận Cẩm Khê đến thành phố Lào Cai đi ở phía hữu ngạn và gần như song song với quốc lộ 70 ở bờ đối diện.

==Thiết kế==
Vận tốc:

Còn theo thiết kế, tốc độ tối đa 120 km/h. VEC sẽ áp dụng cho phép xe chạy với tốc độ tối đa 120 km/h khi các điều kiện đảm bảo an toàn trên toàn tuyến được hoàn thành.

Làn đường:

Điểm giao cắt:

==Xây dựng==
Dự án này khởi công từ quý III năm 2008 và hoàn thành vào ngày 21 tháng 9 năm 2014; chủ đầu tư là Tổng Công ty đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC). Theo thiết kế, đoạn Nội Bài – Yên Bái có 4 làn xe cho phép đạt vận tốc thiết kế tối đa 100 km/h; đoạn Yên Bái – Lào Cai có 2 làn xe và đạt vận tốc tối đa 80 km/h.

Vào ngày 21 tháng 9 năm 2014, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cùng các đại biểu cắt băng thông xe toàn tuyến cao tốc Nội Bài – Lào Cai tại khu dịch vụ số 5 (lý trình Km 237+000) thuộc thôn Sơn Cả, xã Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai. Đến ngày 19 tháng 5 năm 2015, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cùng các đại biểu cắt băng thông xe 20 km cuối cùng của tuyến Nội Bài – Lào Cai tại Khu kinh tế Cửa khẩu Kim Thành, tỉnh Lào Cai.

Ngày 1 tháng 10 năm 2025, khởi công mở rộng và nâng cấp đoạn Yên Bái – Thành phố Lào Cai từ 2 làn xe lên 4 làn xe.

=== Nhà thầu ===
Dự án cao tốc Nội Bài – Lào Cai do nhà thầu Hàn Quốc thi công (chiếm 6/8 gói thầu) gồm:

==Thống kê==
Hiện tại đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai đang giữ kỷ lục khác của tuyến cao tốc này đó là khối lượng công việc đồ sộ nhất. Với chiều dài 265 km cao tốc, thống kê bao gồm:

Kỷ lục về chiều dài tuyến: chưa có tuyến cao tốc nào chạy liên tục 265 km với 13 trạm thu phí, 5 trạm dừng nghỉ rộng 23 ha. Qua 5 tỉnh như cao tốc Nội Bài – Lào Cai. Tuyến đường từ Hà Nội qua tỉnh Phú Thọ lên đến Lào Cai sẽ được các bác tài "chinh phục" chỉ sau 3,5 tiếng so với 7 tiếng trước đây.

Kỷ lục dự án có nhiều hộ dân phải di dời nhiều nhất: Diện tích giải phóng mặt bằng của dự án là 2.062,38 ha; đền bù giải phóng mặt bằng cho 25.031 hộ dân bị ảnh hưởng; xây dựng 99 khu tái định cư; di dời và xây mới hàng trăm công trình công cộng; dự án áp dụng chương trình phục hồi thu nhập cho gần 17.000 hộ dân.

Đây cũng là dự án đi qua địa hình, địa chất phức tạp nhất: Theo VEC, dự án được xây dựng xuyên từ khu vực đồng bằng lên vùng Tây Bắc, với nhiều đồi núi, vượt qua hai con sông lớn là sông Hồng và sông Lô.

Đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai đang giữ kỷ lục về suất đầu tư hiệu quả nhất. Với tổng mức đầu tư hơn 1,46 tỷ USD, suất đầu tư của dự án chỉ vào khoảng 6 triệu USD/km đường cao tốc, thuộc loại thấp nhất hiện nay. Tuy nhiên đoạn từ Yên Bái đến Lào Cai mới chỉ có 2 làn xe chạy theo mặt cắt ngang.

Tổng mức đầu tư của dự án đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai đã được điều chỉnh tại quyết định số 3008/QĐ-BGTVT ngày 7 tháng 8 năm 2014 của Bộ Giao thông Vận tải là 1,46 tỷ USD (giai đoạn 1) bao gồm vay ưu đãi ADF (ADB) 236,21 triệu USD, vay thông thường OCR (ADB) 1,03 tỷ USD và vốn đối ứng là 170,31 triệu USD cho giải phóng mặt bằng.

==Sự cố kỹ thuật==
===Liên quan đến việc xây dựng===
- Sau 2 ngày đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai đi vào hoạt động, tại Km 83, chiều từ Yên Bái về Phú Thọ đã có một vết nứt dài, gây nguy hiểm cho các phương tiện giao thông.
- Chiều ngày 7 tháng 10 năm 2014, nhiều người dân thôn Phú Hùng (xã Gia Phú) và thôn Tiến Lợi, xã Xuân Giao, huyện Bảo Thắng (Lào Cai) đã mang cây, que ra chắn ngang đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai đoạn Km 237 khiến giao thông qua đoạn đường này bị ùn tắc khoảng 1 tiếng đồng hồ. Theo phản ánh của người dân, trong quá trình thi công gói thầu A8 của đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai, các công ty xây dựng là nhà thầu phụ của Tổng công ty Cổ phần Vinaconex (nhà thầu chính) đã thuê một số tổ thợ xây là người dân của xã Gia Phú và Xuân Giao, huyện Bảo Thắng thi công các hạng mục như rãnh thoát nước, kè đá, đổ bê tông ta luy... Tuy nhiên, sau khi đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai hoàn thành đi vào hoạt động, các công ty này đã không trả tiền công cho một số tổ thợ như cam kết và có biểu hiện lẩn trốn.

== Chi tiết tuyến đường ==
=== Làn xe ===
- Nội Bài – Yên Bái: 4 làn xe và 2 làn dừng khẩn cấp; một số cầu vượt có 4 làn xe
- Yên Bái – Thành phố Lào Cai: 2 làn xe và 2 làn dừng khẩn cấp; một số đoạn vượt xe và nút giao thiết kế 4 làn xe và 2 làn dừng khẩn cấp
- Thành phố Lào Cai – Cửa khẩu Kim Thành: 4 làn xe và 2 làn dừng khẩn cấp

=== Chiều dài ===
- Toàn tuyến: 265 km

=== Tốc độ giới hạn ===
- Nội Bài – Yên Bái: Tối đa: 100 km/h, Tối thiểu: 60 km/h; một số cầu vượt tốc độ tối đa 80 km/h, tối thiểu 60 km/h
- Yên Bái – Thành phố Lào Cai: Tối đa: 80 km/h, Tối thiểu: 60 km/h; đoạn hầm tốc độ tối đa 60 km/h, tối thiểu 30 km/h
- Thành phố Lào Cai – Cửa khẩu Kim Thành: Tối đa: 90 km/h, Tối thiểu: 60 km/h

== Lộ trình chi tiết ==
- IC - Nút giao, JCT - Điểm lên xuống, SA - Khu vực dịch vụ (Trạm dừng nghỉ), TN - Hầm đường bộ, TG - Trạm thu phí, BR - Cầu
- Đơn vị đo khoảng cách là km.

!Số
!Tên
!Khoảng cách<br>từ đầu tuyến
!Kết nối
!Ghi chú
! colspan="2" |Vị trí
!colspan="7" style="text-align: center; background:#dff9f9;"|Kết nối trực tiếp với  Đường cao tốc Nội Bài – Bắc Ninh – Hạ Long ( Quốc lộ 18)
!style="background-color: #BFB;"|1
!style="background-color: #BFB;"| -
!style="background-color: #BFB;"|TG
!style="background-color: #BFB;"|2
!style="background-color: #BFB;"|3
!style="background-color: #BFB;"|SA
!style="background-color: #BFB;"|4
!style="background-color: #BFB;"|5
!style="background-color: #BFB;"|BR
!style="background-color: #BFB;"|6
!style="background-color: #BFB;"|BR
!style="background-color: #BFB;"|7
!style="background-color: #BFB;"|8
!style="background-color: #BFB;"|SA
!style="background-color: #BFB;"|9
!style="background-color: #BFB;"|BR
!style="background-color: #BFB;"|BR
!style="background-color: #BFB;"|10
!style="background-color: #BFB;"|11
!style="background-color: #BFB;"|12
!style="background-color: #BFB;"|SA
!style="background-color: #BFB;"| -
!style="background-color: #BFB;"| 13
!style="background-color: #BFB;"|BR
!style="background-color: #BFB;"|BR
!style="background-color: #BFB;"|14
!style="background-color: #BFB;"|15
!style="background-color: #BFB;"|SA
!style="background-color: #BFB;"|TN
!style="background-color: #BFB;"|16
!style="background-color: #BFB;"|BR
!style="background-color: #BFB;"|17
!style="background-color: #BFB;"|18
!style="background-color: #BFB;"|TG
!style="background-color: #BFB;"|SA
!style="background-color: #BFB;"|TG
!style="background-color: #BFB;"|19
!style="background-color: #BFB;"|TN
!style="background-color: #BFB;"|20
!style="background-color: #BFB;"|21
!colspan="7" style="text-align: center; background:#dff9f9;"|Kết nối với  Đường cao tốc Khai Viễn – Hà Khẩu (Trung Quốc) thông qua Cửa khẩu Kim Thành