Danh sách xoáy thuận nhiệt đới tại Việt Nam

Việt Nam là một quốc gia Đông Nam Á, là quốc gia nằm ở cực Đông của lục địa Đông Nam Á. Việt Nam giáp biển Đông nên khả năng xuất hiện các xoáy thuận nhiệt đới ngày càng gia tăng. Bão nhiệt đới ở quốc gia này được coi là một phần của mùa bão khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương và do đó, bão ở đây được gọi là typhoon trong tiếng Anh.

Về mặt khí hậu, ở khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương, hầu hết các xoáy thuận nhiệt đới có xu hướng phát triển trong khoảng thời gian từ tháng 5 đến tháng 11. Các cơn bão ảnh hưởng đến khu vực này tương đối phổ biến, hầu hết các cơn bão này xuất hiện từ giữa năm. Mùa bão nhiệt đới hoạt động mạnh nhất ở Việt Nam là năm 2017, cơ quan khí tượng theo dõi 16 cơn bão và 04 áp thấp nhiệt đới.

Hiện nay, bão Yagi (bão số 3 năm 2024) được đánh giá là cơn bão mạnh nhất trong 30 năm qua trên biển Đông, và với việc đổ bộ Việt Nam với sức gió cấp 14-15 giật trên cấp 17 (thực đo tại Bãi Cháy, trạm sát tâm bão, là cấp 14-15 (45–50 m/s) giật trên cấp 17 (62–63 m/s)), Yagi là cơn bão mạnh nhất đổ bộ vào đất liền Việt Nam trong 70 năm qua. Ngoài ra, Yagi cũng là cơn bão ghi nhận trị số khí áp thấp nhất cho một cơn bão đổ bộ vào Việt Nam từ trước đến nay (tính từ khi có số liệu đầy đủ), với khí áp tại Bãi Cháy (Quảng Ninh) là 955,2hPa.

Về bối cảnh dữ liệu tốc độ gió (bao gồm cả gió bão), nhìn chung từ giai đoạn thống nhất (1975) đến trước năm 1995, trừ một số trạm khí tượng (như Đài Khí tượng Phù Liễn sử dụng máy gió tự ghi Munro trong thời gian bão Wendy năm 1968 và Sarah năm 1977 ảnh hưởng tới Hải Phòng) ngành khí tượng Việt Nam chủ yếu sử dụng máy đo gió Vild, cho đến năm 1994 số lượng máy gió tự ghi, tự báo chỉ có 10 chiếc. Đặc điểm của loại máy gió Vild là giới hạn đo thấp (chỉ khoảng 40 m/s) và sai số khá lớn. Theo nghiên cứu của ngành khí tượng Trung Quốc về máy đo gió này cho thấy giá trị tốc độ gió ghi nhận được đối với những cơn gió mạnh (đặc biệt là những cơn gió từ cấp 8 trở lên) đo được nhìn chung là cao hơn khá nhiều so với thực tế; theo tính toán lí thuyết, thực nghiệm tại đường hầm gió và so sánh với những máy đo gió khác, trị số tốc độ gió máy đo gió này chỉ tương đối tin cậy nếu tốc độ gió đo ở khoảng cấp 7 đến 8 (dưới 20 m/s) và bắt đầu có sai số lớn khi tốc độ gió từ cấp 8 và trên cấp 8 (trên 20 m/s), khi tốc độ gió thực tế khoảng 24–26 m/s (cấp 9-10) thì máy đo gió Vild cho ra kết quả gió mạnh 34–40 m/s và trên 40 m/s (từ cấp 12, 13 hoặc trên cấp 13; trên cao so với thực tế lên tới 3 đến 4 cấp) và sai số có thể lên tới 40%. Sau 1995, hầu hết các trạm thuộc mạng lưới khí tượng thuỷ văn Việt Nam chuyển sang máy đo gió tự ghi, chủ yếu là máy đo gió EL có nguồn gốc từ Trung Quốc, ngoài ra một số loại máy gió khác như Young có nguồn gốc từ Hoa Kì.

Bài viết này bao gồm bất kỳ cơn bão nhiệt đới đáng chú ý có cường độ bất kỳ đã ảnh hưởng đến Việt Nam.

== Danh sách các cơn bão có tác động đáng kể đến Việt Nam trong lịch sử ==
=== Trước 1884 ===
- Cuối năm 1698, miền Trung Đại Việt gặp bão lớn đánh vào, thương vong thảm hại nặng nề. Đại Nam thực lục chép: “Mùa đông, tháng 10, gió Đông Bắc thổi to, sấm mưa dữ dội suốt một ngày đêm, nước lụt tràn ngập, mặt đất nước sâu 4-5 thước, nhà cửa, người và súc vật bị trôi chết rất nhiều." Linh mục Jean Antoine Arnedo cho rằng trận bão này có lợi cho tín đồ Cơ Đốc, ông nói: “Nếu không phải ngay lúc này xảy ra một trận thiên tai, bức hại có lẽ cũng sẽ có bước phát triển mới." Trận thiên tai này thực sự lớn, lúc bấy giờ ở khu vực Quảng Nam có hơn một nửa số chùa chiền đình miếu, nhà dân và đình đài cung điện của triều đình bị sụp đổ, hơn 4.000 chiếc thuyền lương thực đều bị chìm, hơn 1.000 con tàu ở ven bờ bị gió bão cuốn đi, không tìm lại được, ước tính có 100.000 người thiệt mạng trong cơn bão.
- Năm Thiệu Trị thứ 2 (1842), một trận bão đổ bộ miền Trung nước Đại Nam, Nghệ An có 40.753 ngôi nhà bị đổ nát, 696 thuyền buôn và thuyền đánh cá bị chìm, nước biển dâng lên 14 - 15 thước (khoảng 3,5 - 4 mét), 5.240 người bị chết, đặc biệt là ở các vùng ven biển thuộc hạt Đông Thành, An Thành và Chân Lộc. Tại kinh thành (Huế), hơn 700 nhà dân bị lật đổ, nhiều người chết đuối. Ngoài ra "Đại Nam thực lục" còn cho biết, trận bão này cũng càn quét qua các tỉnh Quảng Trị, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Hà Tĩnh.
- Năm Thiệu Trị thứ 6 (1846), lại có một trận bão xảy ra vào tháng 5 nhuận. Các tỉnh bị thiệt hại nặng nhất vẫn là Nghệ An và Hà Tĩnh. Nghệ An có 22.980 ngôi nhà bị sụp đổ, 296 thuyền bị đắm, 722 đình chùa, đền miếu bị hư hại nặng nề, 120 người bị chết. Hà Tĩnh có 1.913 ngôi nhà sụp đổ, 38 đền chùa bị tan hoang, 9 chiếc thuyền của dân bị đắm, 34 người chết.
- Năm Tự Đức thứ 20 (1867), một trận bão kinh hoàng đổ bộ vào Bắc Kỳ vào tháng 5, đã làm đổ nát hơn 10 vạn ngôi nhà, hàng nghìn chiếc thuyền bị đắm, vỡ đê, nước biển dâng cao. Các tỉnh bị thiệt hại nặng nề nhất là: Sơn Tây, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên, Nam Định, Hải Dương, Quảng Yên, Ninh Bình.
- Một cơn bão mạnh đã tàn phá Hải Phòng đầu tháng 10 năm 1881 khiến 3000 người thiệt mang. Tại Hà Nội, cơn bão này đã cuốn phăng nhiều ngôi nhà, cây cối trong khu Nhượng địa Pháp (nay là phố Phạm Ngũ Lão). Theo ước tính, cơn bão đã gây thiệt hại khoảng 7.000 đến 8.000 frs Pháp. Theo ước tính của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Việt Nam, cơn bão có thể có sức gió tương đương cấp 13–14.

=== Thời kỳ 1884–1945 ===
- Năm 1887 vào tháng 4 âm lịch có trận bão lớn ảnh hưởng dọc ven biển Trung Kỳ. Theo "Đại Nam thực lục", "Thừa Thiên, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Quảng Bình, Quảng Nam, đều bị bão lụt (lúa chiêm chưa gặt, mạ mùa đã gieo, cùng hết thảy hoa lợi, đều bị ngâm nước tổn hại) ; tỉnh Thanh Hoá, Nghệ An cũng bị nạn bão (ruộng lúa phần nhiều bị tổn thương)".
- Vào tháng 9 đến tháng 10 năm 1900: khu vực Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi đã bị 3 trận bão lớn tấn công liên tục kéo dài từ ngày 29 tháng 9 tới 9 tháng 10. Chỉ riêng trận bão xuất hiện vào ngày 29 tháng 9 đã gây ra thảm họa kinh hoàng ở khu vực khi giết chết tới 1600 người. Theo trích dẫn từ các thông tin của Trung tâm thương mại Kaenga Maru của Nhật Bản, cơn bão ngày 29 tháng 9 "có sức tàn phá khủng khiếp không như như bất kỳ cơn thịnh nộ nào đã hoành hành dọc theo An Nam", hoành hành trong 48 giờ liên tục và phá hủy nhiều tòa nhà và gần như hủy hoại 100% diện tích lúa canh tác ở khu vực. Đến khoảng ngày 16 tháng 10 trận bão thứ 4 đã tấn công vào Quy Nhơn và tàn phá nặng nề các đồn cà phê, nó cũng gây lũ lụt kéo dài thêm cho Đà Nẵng - Quảng Ngãi.
- Một trận bão vào tháng 7 năm 1902 (khoảng ngày 12 tháng 7) đổ bộ vào Bắc Kỳ, trong đó có Hà Nội, làm đền và tượng vua Lê ở góc phố Beauchamps (phố Lê Thái Tổ) và phố Jules Ferry (phố Hàng Trống) bị hư hỏng nặng. Để khắc phục hậu quả do bão, Đốc lý Hà Nội đã được nhận 250 đồng bạc Đông Dương (trong chương XI, điều 6, khoản 1 và 2 thuộc ngân sách Bắc Kỳ) để tôn tạo tượng vua Lê. Theo Cục khí tượng Philippines thì cơn bão đổ bộ Tonquin (Bắc Kỳ) với cường độ mạnh hơn khi ra khỏi Archipelago.
- Ngày 7 tháng 6 năm 1903, một trận bão được cho là rất mạnh đã đổ bộ vào Nam Định, Bắc Kỳ. Theo báo cáo từ Nam Định vào sáng ngày 7, gió tây bắc bắt đầu thổi với sức mạnh ngày càng tăng cho đến giữa trưa, sau một thời gian ngắn lặng gió, gió bắt đầu thổi từ phía tây nam với sức mạnh khủng khiếp, đến mức hầu hết các ngôi nhà trong địa phương này đều bị phá hủy. Khu vực phía tây Bắc Kỳ cũng phải chịu những thảm họa tương tự. Điều đáng tiếc nhất là số người chết, theo báo cáo, lên tới 2.000 người. Báo chí đương thời dùng từ “trận bão” để mô tả. Không chỉ Bệnh viện De Lanessan bị hư hại nặng mà trận bão 1903 còn hủy hoại một số công trình khác ở Hà Nội như Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Nhiều tỉnh Bắc Kỳ khác cũng chịu những thiệt hại nặng nề.
- Vào ngày 1 tháng 5 năm 1904, một cơn bão đổ bộ vào vùng Nam Bộ ngày nay, địa bàn chịu ảnh hưởng đến cả Campuchia, đã khiến ít nhất 3000 người chết và tổng thiệt hại tài sản hơn 1000 tỷ đồng (theo thời giá năm 2016). Điển tích "Năm Thìn bão lụt" đi vào ca dao, tục ngữ Nam Bộ cũng được cho là bắt nguồn từ trận bão này.
- 4 tháng sau, vào ngày 11 tháng 9 năm 1904 (2 tháng 8 âm lịch), một trận bão lớn được cho là ở cấp 11 đổ bộ vào kinh thành Huế. "Đại Nam thực lục" chép: "Ngày 2 Mậu thân kinh sư có bão lớn, nước dâng lên ngập hết cung điện trong cấm thành và quan thự trong kinh thành, nhà cửa nóc ngói bay tung, tường vách sụp đổ, công văn vật hạng bị ngâm nước hư hại rất nhiều. Cột cờ trên kỳ đài gãy ngang rơi xuống, cầu sắt Trường Tiền cũng bị trôi đổ. Đền chùa nhà cửa thuyền bè ruộng vườn đồ vật của dân gian tổn hại, nhân dân và gia súc bị đè bị dìm chết và bị thương không biết bao nhiêu mà kể (trong kinh thành thuộc viên bộ Lễ chết 2 người, bị thương 2 người, quân binh chết 2 người, bị thương hơn 40 người, nhân dân các phường chết 13 người nam nữ, nhà cửa bị sập đổ hư hại 898 gian. Ở 6 huyện nhân dân chết và bị thương 765 người nam nữ, đình chùa miếu mạo nhà cửa sập đổ hư hại 28.220 gian, súc vật bị trôi bị chết 587 con, thuyền bè bị chìm bị mất 787 chiếc. Tỉnh Quảng Trị nhân dân chết đuối 163 người nam nữ, nhà cửa đền chùa bị trôi bị hỏng 3.168 gian, súc vật chết 3.672 con, thuyền bè bị chìm bị mất 32 chiếc. Tỉnh Quảng Bình hai phủ huyện Quảng Ninh Lệ Thủy nhân dân chết đuối 411 người nam nữ, nhà cửa đình miếu bị trôi bị hỏng 5.888 gian, súc vật chết 2.814 con, thuyền bè bị chìm bị mất 74 chiếc. Nghệ An Hà Tĩnh bão lụt hơn bình thường cũng tổn hại nhiều."
- Ngày 29 tháng 9 năm 1905, một trận bão được cho là mạnh (Philippines gọi là "Cantabria", do cường độ rất mạnh tàn phá Philippines khi đó và ghi nhận áp tại đây là 919 hPa, nhận được sự quan tâm đặc biệt lớn của dư luận thời đó), đã đổ bộ vào vùng Đồng bằng Bắc Kỳ ở khu vực Phủ Lý và Nam Định ngày nay. Tờ "L'Avenir du Tonkin" (Tương lai Bắc Kỳ) cho biết trong ngày 29 tháng 9 ở Hà Nội ghi nhận gió giật từ hướng Bắc và hướng Đông trong khi phần đuôi quét qua Hải Phòng. Hậu quả của gió bão không quá lớn, song nó gây ra một đợt mưa lũ muộn được cho là "hiếm gặp" ở Bắc Kỳ. "L'Avenir du Tonkin" mô tả, ngày 29 tháng 9 Hà Nội mưa 102,2 mm, "đê Kim Bảng bị vỡ", "hầu hết các ngôi nhà chìm trong biển nước", "nước đã tràn vào tất cả các cánh đồng lúa và cây lúa đã thối rữa trên mặt đất", vụ mùa tháng 10 tại Bắc Kỳ bị xem là "coi như mất trắng", hệ quả là giá gạo "tăng gấp đôi" so với trước khi có bão lụt. Lũ muộn trên sông Hồng trong đợt mưa bão này có đỉnh lên đến 10,36m vào ngày 4 tháng 10 năm 1905 tại trạm Hà Nội. Mức độ thiệt hại về lúa mùa do bão lụt tại các địa phương phổ biến 35–55%. Giao thông từ Hà Nội đi Nam Định, vốn đã gián đoạn từ tháng 8, tiếp tục gián đoạn đến đầu tháng 11 năm 1905. Điều này được cho là hệ quả của việc trước đó ba tháng 6, 7, 8 "mưa ở vùng châu thổ không đủ cho mùa màng".
- Tháng 9 dương lịch (tháng 8 âm lịch) năm 1906, có bão ở Huế và Trung Kỳ. Theo "Đại Nam thực lục", "ngày 7 tháng ấy [tháng 8 âm lịch năm Bính Ngọ, 1906] gió đông bắc nổi mạnh, nước sông dâng cao hơn lúc thường tới bốn năm thước, nhà cửa dân cư sụp đổ, hoa lợi ruộng vườn tổn thất rất nhiều". Tuy nhiên cơn bão này, theo Philippines Weather Bureau, được cho là "ít dữ dội".
- Trong các tháng 6–7 năm 1909 ghi nhận 4 cơn bão đổ bộ vào Bắc Kỳ và phía Bắc của Trung Kỳ (Thanh Hóa, Nghệ An). Ngày 24 tháng 6 có một trận bão (không rõ cường độ) đổ bộ vào Phù Liễn. Hơn 3 tuần sau, đến rạng sáng ngày 16 tháng 7 năm 1909, một trận bão rất mạnh đổ bộ vào Phù Liễn (Hải Phòng). Theo Đài quan sát Phù Liễn (ghi lại trong tài liệu của Philippines), sức gió mạnh nhất đạt 38,9 m/s (140 km/h) vào khoảng 3 đến 4 giờ sáng ngày 16 tháng 7 và khí áp (đo ở mực nước biển) là 725,3 mmHg (967,0 hPa) vào 4h30 sáng 16 tháng 7 năm 1909. Ngày 21 tháng 7, có một trận bão đổ bộ vào Thanh Hóa và ngày 24–25 tháng 7 có một trận bão đổ bộ vào Nghệ An (ở gần Vinh). Theo "Đại Nam thực lục", "Thanh Hóa, Nghệ An bị bão (buổi chiều ngày 8 [24 tháng 7] nổi lên, đến sáng sớm ngày 9 [25 tháng 7] thì tắt, công thự trường thi đều đổ sập, nhà cửa thuyền bè, người và gia súc ruộng vườn trong hạt phần nhiều bị tổn thất)". Đến đầu tháng 9 năm 1909 có một cơn bão khác vào phía Bắc Đông Dương, khu vực Nam đồng bằng Bắc Bộ (vĩ tuyến 20).
- Cuối năm 1909 cũng có bão dồn dập ở phía Nam Trung Kỳ. Vào ngày 6–10 tháng 10 năm 1909, một trận bão di chuyển hướng Tây Tây Bắc, đến phía Bắc Đà Nẵng thì đi đổi hướng theo hướng Bắc, đi vào đất liền Đông Dương ở vĩ độ cao hơn 20B một chút (là vùng Nam Đồng bằng Bắc Kỳ) vào tối 10 tháng 10, có thể nhận định là bão đi dọc bờ biển lên Bắc. Theo "Đại Nam thực lục" mô tả, "ngày 23, 24 tháng ấy [tháng 8 âm lịch, tương đương ngày 6 và 7 tháng 10 năm 1909] gió bão rất lớn, nước dâng cao hơn mức thường, từ Thừa Thiên tới các tỉnh Thanh, Nghệ, Tĩnh, Bình, Trị, Quảng Nam, Bình Thuận ruộng vườn đều bị tổn thất rất nhiều". Ngày 31 tháng 10, một trận bão đổ bộ vào Nha Trang. Ngày 9 tháng 11 năm 1909, một trận bão rất mạnh đã tàn phá dữ dội các tỉnh từ Huế đến Quảng Ngãi. Theo báo cáo của đài Phù Liễn (ghi nhận trong tài liệu của Philippines) thì trận bão đã quét qua khu vực phía Bắc Đà Nẵng và lúc 21h45 phút tối tại đây đã quan sát được khí áp 730,9 mmHg (974,5 hPa).
- Năm 1910 có 13 cơn bão đổ bộ Việt Nam, phần lớn tại Trung Kỳ. Riêng tháng 9 năm 1910 (tháng 8 âm lịch Canh Tuất) có bão dồn dập (tuy không quá mạnh) nhưng gây thiệt hại lớn. Có hai cơn bão được cho là mạnh nhất và đáng chú ý nhất, một là trận bão ngày 1 tháng 9 năm 1910 đổ bộ Ninh Bình, với khí áp trạm này ghi nhận được (đo bằng phương pháp thủ công) là ; và hai là trận bão vào ngày 26 tháng 9 năm 1910 đổ bộ vào Quảng Bình có cường độ cũng rất mạnh, với khí áp trên biển được một tàu hơi nước tên "Colombo" xuất phát từ Đà Nẵng đo vào tâm bão, tại 17,3 độ vĩ Bắc và 107,8 độ kinh Đông (1715'B, 10750'Đ, ở vùng biển Quảng Bình–Quảng Trị, vị trí này cách đảo Cồn Cỏ khoảng 150 km về phía Đông) đo được giá trị khí áp bằng phương pháp thủ công, song sau đó tàu bị lật, cơn bão về sau được gọi là "Colombo typhoon". "Đại Nam thực lục" chép: "Các tỉnh từ Thừa Thiên tới Hữu Trực kỳ [vùng Bắc Trung Kỳ, không kể phủ Thừa Thiên] đều báo tin bị bão (tỉnh Quảng Bình nặng nhất, dinh thự Tòa sứ ở tỉnh và nhà cửa thuyền bè của dân chung quanh đều bị hư hại chìm mất, văn thư đều bị ngâm nước), sai quan địa phương khám xét trù hoạch cứu giúp." Đến đầu tháng 11 năm 1910, Nam Trung Bộ có một cơn bão lớn đổ bộ ở Quảng Ngãi và Bình Định (khoảng ngày 3 tháng 11 dương lịch). Theo "Đại Nam thực lục", vào tháng 10 (âm lịch, tương đương tháng 11 năm 1910) "tỉnh Quảng Ngãi bị bão lụt (hơn 10 người chết đuối, nhà cửa thuyền bè dọc sông hư hỏng chìm mất có tới hàng vạn), chuẩn trích tiền lưu lại 1.000 đồng chẩn cấp". Một cây đa di sản trăm năm tuổi ở Quảng Ngãi cũng từng bị hư hỏng do bão (trận bão năm Canh Tuất).
- Vào cuối năm 1912, có 3 trận bão khá mạnh đổ bộ vào Nam Trung Bộ, ngày 13 và 19 tháng 10 ở Quảng Ngãi và ngày 8 tháng 11 năm 1912 ở Khánh Hòa (tâm bão đi qua vùng Ninh Hòa, phía Bắc thành phố Nha Trang ngày nay; trận bão này trước đó có tên "Tacloban typhoon" vì tàn phá vô cùng nghiêm trọng Philippines). Trận bão ngày 8 tháng 11 năm 1912 ở Nha Trang ghi nhận khí áp 729,9 mmHg (973 hPa). Theo dư luận thời đó, đây là "cơn bão dữ dội nhất từng đi qua Nha Trang trong trí nhớ của con người", đã gây ra thiệt hại đáng kể. Tất cả các ngôi nhà của người châu Âu đều ít nhiều bị ảnh hưởng; hầu hết các ngôi nhà đều bị cuốn trôi mái nhà và trần nhà sụp xuống. Nền móng của Viện Pasteur Nha Trang bị lộ ra và mái nhà của phòng thí nghiệm và nơi ở của nhân viên bị thổi bay. Một nhà thờ ở Nha Trang cũng bị bão làm quật đổ.
- Ngày 18 tháng 8 năm 1913, một trận bão lớn khác được cho là đã đổ bộ vào vùng Đông Bắc Bắc Kỳ (khu vực Quảng Ninh, Lạng Sơn, Bắc Giang). Bão tiếp tục gây mưa lớn và lũ lụt diện rộng ở Bắc Kỳ (cùng với đợt mưa từ trước đó), vỡ đê xảy ra nhiều nơi, gây thiệt hại nặng về mùa màng và giao thông, kể cả đường sắt Hà Nội–Hải Phòng.
- Vào cuối tháng 10 năm 1915, một trận bão rất mạnh đã tấn công Tourane (Đà Nẵng ngày nay) và Quảng Nam vào khoảng 18h45 ngày 27 tháng 10. Theo các tài liệu, trận bão đổ bộ ở gần phía Nam của Đà Nẵng (có thể ở Hội An, Quảng Nam), cường độ của trận bão không được nêu rõ ràng. Theo một tài liệu của Philippines, cơn bão tàn phá cực kỳ dữ dội tới tận vùng biên giới giữa Quảng Nam và Lào ngày nay, theo lãnh đạo Đài quan sát Phù Liễn thì áp suất đo được ở bán đảo Sơn Trà ở cửa ngõ Đà Nẵng là 721,3 mmHg (961,8 hPa), tuy nhiên nó được cho không phải áp suất thấp nhất trong cơn bão do bão được ghi nhận đổ bộ về phía nam của trạm, mặc dù vậy giá trị khí áp này cũng không được ghi nhận một cách chính thức trong các tài liệu lúc bấy giờ. Nước dâng ở bờ biển từ Thừa Thiên đến Huế, nước dâng hơn 0,50 m. Bão hoành hành ở vùng núi An Nam, đường dây điện báo bị đổ, cây cối bị xoắn, gãy hoặc bật gốc, nhà cửa của người bản xứ bị gió lớn thổi bay hoặc cuốn trôi, nhiều người chết đuối, thuyền và xuồng máy cùng một tàu hơi nước bị đẩy vào bờ hoặc vào đất liền. Nước sông dâng cao gây ra lũ lụt và sự tàn phá mùa màng, thiệt hại lớn cho đường sá. Mưa lớn kéo dài từ Quảng Ngãi đến Đồng Hới và thậm chí đến Vinh. Theo "Đại Nam thực lục", tháng 9 (âm lịch) năm 1915, "gió bão nổi lớn, mưa to nước lụt. Sắc cho bộ Lễ phái ủy đường quan thuộc viên chia nhau tới các tôn điện hội đồng kiểm điểm trù tính việc tu bổ".
- Tháng 7 năm 1921 có hai trận bão mạnh đổ bộ vào Bắc Kỳ. Một trận đổ bộ chiều 7 tháng 7 năm 1921 ở gần Phù Liễn, Hải Phòng và một trận đi qua phía Bắc đảo Hải Nam đổ bộ vào Móng Cái ngày 24, 25 tháng 7.
- Năm 1924 có 2 trận bão lớn: một ở Bắc Kỳ ngày 24 tháng 8, một ở Thanh Hóa ngày 6 tháng 10. Trận bão tháng 8 ở Bắc Kỳ kèm mưa lũ, gây thiệt hại nghiêm trọng về người, về của, hàng trăm nghìn người mất nhà mất cửa. Xảy ra vụ vỡ đê được cho là lớn nhất từ trước đến nay đã xảy ra ở đoạn đê thuộc làng Phi Liệt (nay thuộc Văn Giang, Hưng Yên). Chủ tịch Ủy ban Cứu tế Bắc Kỳ đã phải gửi công văn đến Trưởng ban Kinh tế Đông Dương (ngày 29/8/1924) nhằm kêu gọi chung tay cứu trợ đồng bào vùng lũ ở Bắc Kỳ. Theo bài "Tình hình Đông Dương" của Nguyễn Ái Quốc, "vào tháng 10, nhiều tỉnh đã bị lụt và bão tàn phá. Những sự thiệt hại không được rõ, Chính phủ không muốn cho biết điều này. Theo những thông tin cá nhân thì có những nơi có tới nửa số dân chết đuối hay chết đói".
- Ngày 30 tháng 7 năm 1929, một trận bão lớn đổ bộ vào vùng Đồng Bằng Bắc Kỳ, tâm đi qua phía Nam Phù Liễn, khí áp mực nước biển đo được ở Phù Liễn là 739,8 mmHg (986,3 hPa). Trận bão gây ra thiệt hại đáng kể ở vùng ngoại ô Hải Phòng và ảnh hưởng nặng nề nhất đến khu nghỉ mát ven biển Đồ Sơn, một số tòa nhà bị tốc mái, hầu hết các biệt thự bị hư hại nghiêm trọng và nhiều cây cối bị đốn hạ, thuyền của ngư dân mặc dù được che chắn nhưng vẫn bị sóng đánh trôi và vỡ tan trên bờ. Một tàu hải quan mang tên "Espadon" đã bị mất tích trên biển, cả người và tài sản. Tỉnh Kiến An có 187 người chết, 1.860 ngôi nhà bị lật, 14 nhà thờ, 8 chùa chiền và 6 trường học bị phá hủy, hơn 23.000 ha ruộng lúa bị tàn phá, 76 thuyền nan bị chìm. Tuyến đường từ Hải Dương đi Hải Phòng bị ngập ở nhiều điểm. Ở Thái Bình và Nam Định, các công trình hành chính, nhà cửa, nhà máy đều bị hư hại nghiêm trọng hoặc sập, đặc biệt là bệnh viện; tất cả các túp lều rơm đều bị san phẳng, nhiều cây bị bật gốc; tuyến đường sắt đã bị cắt; riêng tại Nam Định, bão đã làm 32 người ở xã Đông Bình tử vong, phát hiện 10 thi thể trôi dạt vào bờ sông Hồng; một nhà truyền giáo người Tây Ban Nha đã chết ngạt dưới đống đổ nát của giáo xứ của ông ở Trung Linh; thiệt hại gây ra cho các tòa nhà Cotonnière ở thành phố Nam Định được cho là lên tới 100.000 piastres. Ở Ninh Bình, nhà ở của người dân bản địa và ruộng lúa cũng bị thiệt hại nghiêm trọng do ngập lụt.
- Ngày 4 tháng 5 năm 1932, một trận bão lớn đổ bộ vào Mũi Dinh (Ninh Thuận) và tại đây ghi nhận áp suất 714 mmHg (951 hPa), song số liệu này đo thủ công và còn nhiều nghi ngờ. Thiệt hại là đáng kể, đặc biệt là ở các vùng Dran, Phan Rí, Phan Rang. Bão đã gây ra lượng mưa rất lớn trên toàn Nam Trung Bộ và cả Nam Kỳ tại Cap Saint-Jacques (Vũng Tàu). Ở Nha Trang, ghi nhận mưa lớn 230mm. Tại Phan Rang, lũ lụt sau cơn bão đã gây ngập lụt ở trung tâm đô thị vào sáng ngày 4 tháng 5, nơi này bị cô lập hoàn toàn và thiệt hại rất lớn. Tại Đà Lạt, mưa lũ lớn và ngập lụt nhiều cây cầu bị cuốn trôi và đê của hai hồ Đà Lạt bị vỡ đã góp phần lớn vào việc làm biến mất ngôi làng Dran, nơi có 2 người Pháp và 65 người bản xứ chết đuối. Theo tờ "Sài Gòn", Phan Rí "tan hoang hết, không còn một nóc nhà tranh nào đứng được"; tổng cộng bão đã làm đến 800 người chết. Sau cơn bão này 2 tuần, đêm 19 rạng sáng 20 tháng 5 năm 1932 một cơn bão nhỏ/áp thấp nhiệt đới đã đổ bộ vào Móng Cái (Quảng Ninh), nhưng không có gì đáng chú ý.
- Ngày 3 tháng 10 năm 1933, có một cơn bão đổ bộ vùng đồng bằng Bắc Kỳ ở Hải Phòng và Thái Bình (tâm bão đi qua phía Nam của Hải Phòng, và cũng được cho là có đi qua đài khí tượng Phù Liễn) gây sức gió 37 m/s tại trạm Phù Liễn; vận tốc gió [giật] tối đa trong cơn bão có thể lên đến 45–50 m/s; được xem là "cơn bão lớn nhất trong 40 năm qua tính ở thời điểm này [tháng 10] hằng năm tại Bắc Kỳ". Tờ "Sài Gòn" ngày 5 tháng 10 năm 1933 dùng từ "bão lớn" trong nhan đề khi nói về trận bão này ở Hà Nội, kèm nhận xét "hư hại nhiều lắm"; và trong số báo ngày hôm sau (6 tháng 10) cho biết "các tỉnh bị thiệt hại nhà cửa, cây cối và đường xá rất nhiều". 60 người chết đuối hoặc mất tích, 500 thuyền buồm hoặc thuyền tam bản bị đánh chìm hoặc phá hủy, 50% diện tích mất mùa, tất cả các tòa nhà công cộng hoặc tư nhân ít nhiều bị hư hại. Mưa rất lớn trên khắp Bắc Bộ gây lũ quét ở nhiều con sông và gây ngập lụt một số đô thị. Thiệt hại được ghi nhận trên toàn vùng đồng bằng ven biển Bắc Kỳ mà nghiêm trọng nhất ở Hải Phòng, Kiến An và Thái Bình.
- Chưa đầy 1 tháng sau trận bão ở Bắc Kỳ, ngày 1 tháng 11 năm 1933, một trận bão mạnh khác đổ bộ vào Quy Nhơn, Phan Bội Châu miêu tả cảnh tượng "tang thương", "như bãi chiến trường" trong bài thơ "". Trong cơn bão này Đài khí tượng Đông Dương cho biết khí áp thấp nhất ghi nhận tại trạm Quy Nhơn là , tuy nhiên giá trị khí áp này đo bằng phương pháp thủ công, và còn nhiều nghi ngờ. Theo "Hà Thành ngọ báo", tại Phú Yên có 212 người chết do bão, tổng số người chết trong cơn bão này ước tính trên 300 người.
- Vào ngày 24 tháng 10 năm 1934, một cơn bão đổ bộ vào khu vực từ Hà Tĩnh đến Quảng Trị. Cường độ cơn bão này được cho không phải là mạnh nhưng lại gây ra một đợt mưa lũ rất lớn tại các tỉnh Bắc Trung Kỳ. Tổng lượng mưa tại Đồng Hới ghi nhận trong đợt mưa này lên đến 600mm, tại Tư Dung (nay thuộc Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh) có tổng lượng mưa 1224mm trong 36 giờ, "là lượng mưa lớn nhất được quan sát thấy kể từ năm 1907 trong chuỗi số liệu mưa của Đông Dương". Lũ lụt diễn ra trên diện rộng, nhà cửa ngập sâu, giao thông chia cắt, điện nước gián đoạn, hoa màu ngập úng cùng rất nhiều gia súc, gia cầm bị lũ cuốn trôi. Đoạn đường sắt đi qua địa phận Hà Tĩnh bị hư hỏng toàn bộ: đường ray bị gãy, biến dạng hoặc bị dịch chuyển, đá dăm bị rỗng; có những nơi bị ngập, nứt, hao mòn. Có 3 cây cầu bị sập. 428 người được cho là đã thiệt mạng (tại tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Đồng Hới) trong đợt mưa lũ này. Thiệt hại tại Hà Tĩnh ít nhất khoảng 800.000 piastres, chi phí cải tạo đường sắt mất ít nhất 100.000 piastres. Một phong trào ủng hộ đồng bào bão lụt lớn đã diễn ra khắp Đông Dương lúc bấy giờ. Trước đó, bão cũng được cho là không quá mạnh nhưng gây ra mưa lũ lớn cho Philippines từ 19 đến 21 tháng 10. Tại Naga, trận mưa lũ "một trong những trận lũ tồi tệ nhất trong lịch sử". Nhiều nơi Philippines mưa lớn ngập sâu, mùa màng mất trắng và thiệt hại ít nhất 4 triệu peso.
- Năm 1938 vào đầu tháng 10 có 2 trận bão liên tiếp đổ bộ Bắc Kỳ ngày 5 (ở Hải Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng) và 8 tháng 10. Trong đó trận bão ngày 8 tháng 10 đổ bộ vào Kiến An và Quảng Yên (nay là Quảng Ninh và Hải Phòng; tâm bão qua phía Quảng Yên ở khu vực Cẩm Phả), khí áp thấp nhất của nó ghi nhận là 927 hPa hoặc 970 hPa tại trạm Phù Liễn vào khoảng 16h, tài liệu của Đài khí tượng Đông Dương xác nhận cả 2 con số, không khẳng định con số nào là chính xác, và cho biết giá trị này "tiệm cận mức thấp nhất được ghi nhận từ trước đến nay" (se rapprochant du minimum enregistré à ce jour). Bão gây gió mạnh cấp 12 trên phạm vi rộng, ảnh hưởng mạnh toàn Bắc Kỳ, thậm chí đến cả Lạng Sơn hay Thái Nguyên. Báo chí Đông Dương đương thời mô tả đây là trận bão rất "khủng khiếp", gây thiệt hại nặng cho vùng Bắc Kỳ, cây đổ nhiều nơi, giao thông tê liệt hoặc gián đoạn, lúa bị giập ngã khi đang giai đoạn giỗ bông. Mưa rất lớn trong các ngày 8 đến 10 tháng 10 năm 1938 ở Bắc Kỳ, bao gồm Hà Nội gây ngập lụt nhiều nơi.
- Ngày 11 tháng 10 năm 1942, một trận bão lớn khác đổ bộ vào vùng Đồng bằng Bắc Kỳ với cường độ được cho là rất mạnh, bão đi qua địa phận tỉnh Bắc Giang (theo các cụ già kể lại, bão gây gió giật mạnh làm cuốn cả cối đá để ngoài sân). Theo tờ "Sài Gòn" phản ánh, ở Hải Phòng "cây cối ở các phố ngã la liệt", "trận gió này tuy mưa ít nhưng mạnh gấp bội lần trước"; còn tại Hải Dương "mưa như trút nước", gió bão to "làm bay mái hiên ở các nhà trong phố". Toàn Bắc Kỳ có 207 người chết do bão, riêng tỉnh Thái Bình có 62 người chết, trong đó 52 người chết do nước biển tràn vào.

=== Thời kỳ 1945–1975 ===
- Năm 1952, một trận bão lớn (Vae) đổ bộ vào Phan Thiết với sức gió 130 km/h, ước tính khoảng 10.000 người bị thiệt hại bởi cơn bão lũ lịch sử này. Trong đó có từ 4.000 - 5.000 người lâm vào cảnh “màn trời chiếu đất”. Theo thống kê, trận bão lụt lịch sử năm đó có tất cả 360 người chết. Riêng Phan Thiết lên đến 200 (nhưng chỉ có 42 xác được tìm thấy), thiệt hại về vật chất rất lớn; xếp sau là Biên Hòa khi có tới 100 người chết.
- Ngày 26 tháng 9 năm 1955, bão Kate đổ bộ Hải Phòng với sức gió trên cấp 12 (tài liệu của Mỹ, Nhật xác định vị trí đổ bộ ở Nghệ An là không chính xác; Việt Nam và Trung Quốc là chính xác); kèm theo nước biển dâng gây vỡ 158 đoạn đê biển, làm 669 người chết, 1.200 người bị thương, 12.000 nhà ở bị đổ, tốc mái; 12.926 ha đất canh tác bị ngập mặn, 137 tàu thuyền bị đắm.
- Ngày 8 tháng 7 năm 1956, bão Vera đổ bộ Hải Phòng và Thái Bình (tài liệu của Mỹ, Nhật xác định vị trí đổ bộ ở Thanh Hóa, Nghệ An là không chính xác; Việt Nam và Trung Quốc là chính xác). Khí áp tại Hà Nội là 976,3 hPa.
- Năm 1962, cuối tháng 11 đầu tháng 12 năm 1962, bão Lucy được ghi nhận là cơn bão hiếm hoi đổ vào Nam Bộ, song chỉ mạnh cấp 6, cấp 7 do đã suy yếu nhiều vì không khí lạnh.
- Ba cơn bão đổ bộ vào Miền Trung Việt Nam năm 1964 gây ra (còn gọi là trân lụt năm Thìn) đã khiến hơn 7000 người chết và 1 triệu người mất nhà cửa. Năm 1964 cũng là năm miền Trung đón bão dồn dập với tổng cộng 9 cơn bão từ giữa tháng 9 đến giữa tháng 11 cùng năm, trong đó có bão Clara ngày 8 tháng 10 năm 1964 gây gió mạnh 48 m/s ở Kỳ Anh.
- bão Wendy năm 1968 với sức gió quan trắc mạnh cấp 15 (Phù Liễn: 50 m/s cấp 15, giật 57 m/s cấp 17 - gió bão mạnh nhất lịch sử KTTV Việt Nam; riêng về gió giật tính đến trước bão Yagi 2024, sau này bão Yagi Bãi Cháy đã phá vỡ giật 62 m/s), Hòn Dấu 40 m/s cấp 13) khiến 155 người chết tại Hải Phòng. Trước đó, bão số 3 (không tên) và bão số 4 (Rose) đổ bộ miền Bắc gây lũ lụt nghiêm trọng.
- Bão Doris, hay "Cơn bão số 3 năm 1969". Đây là một cơn bão đặc biệt, nó đổ bộ vào Vĩnh Linh (Quảng Trị), vùng giới tuyến quân sự, đúng ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh từ trần (02 tháng 9 năm 1969).
- Bão Hester (1971) gây thiệt hại nặng tại Quảng Ngãi và miền Trung. 550 nghìn ngôi nhà bị phá hủy và 200 nghìn người mất nhà cửa.
- Ngày 10 tháng 12 năm 1972, bão Therese đổ bộ vào Bình Định, phía Bắc Quy Nhơn (cách trạm Quy Nhơn khoảng 20 hải lý về phía Bắc). JTWC đưa ra ước tính sức gió đổ bộ khá mạnh (lên đến 95 hải lý/h và áp suất trung tâm ước tính 990 hPa). Trạm khí tượng Quy Nhơn ghi nhận trị số khí áp 999,8 hPa kèm với gió giật đạt 78 hải lý/h (145 km/h). Mặc dù vậy, bão làm hơn 1.000 ngôi nhà bị hư hại nặng nề.
- 4 cơn bão và 1 áp thấp nhiệt đới từ 22 tháng 8 năm 1973 đến 14 tháng 9 năm 1973 gây thiệt hại nghiêm trọng, mưa lớn 900-1100mm ở Đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ; riêng cơn bão Kate ngày 26 tháng 8 năm 1973 được cho là có sức gió lên tới cấp 14 làm chết 100 người.
=== Từ năm 1975–1990 ===
- Bão Sarah ngày 21 tháng 7 năm 1977 ghi nhận gió giật 51 m/s. Phù Liễn ghi nhận áp 950,6 hPa (113m), 963,4 hPa (mực nước biển).
- Cuối tháng 9 đầu tháng 10 năm 1978, bão số 8 đổ bộ Huế, bão số 9 (Kit) đổ bộ vào Bình Trị Thiên ngày 25 tháng 9 năm 1978 và bão số 10 (Lola) vào Tiên Yên (Quảng Ninh) 3 tháng 10 năm 1978 gây mưa lụt trên cả nước, cả Đồng bằng Bắc Bộ, Trung Bộ và Đồng bằng Sông Cửu Long.
- Bão Joe (bão số 4 năm 1980) đổ bộ Hải Phòng cường độ cấp 12, gây gió mạnh cấp 10-11 ở vùng ven biển Quảng Ninh, Hải Phòng, Hòn Gai (nay là Bãi Cháy, Quảng Ninh) gió 35 m/s (cấp 12).
- Bão Ruth (bão số 6 năm 1980) đổ bộ Quảng Xương và Thị xã Thanh Hóa - nay là TP Thanh Hóa (Thanh Hóa) gió cấp 10 giật trên cấp 12, phạm vi gió mạnh rộng: Cửa Ông và Bãi Cháy (Quảng Ninh), TP Nam Định và Văn Lý (Nam Định) 24 m/s cấp 9, Phù Liễn (Hải Phòng) và TP Thanh Hóa gió 28 m/s (cấp 10). Đây được đánh giá là cơn bão "lịch sử' ở Thanh Hóa, sức gió duy trì lâu, mưa rất lớn, lũ lụt gây thiệt hại nặng.
- Bão Nancy (1982) đổ bộ Quỳnh Lưu (Nghệ An) với sức gió cấp 12-13 (Cửa Hội: 36 m/s cấp 12, Quỳnh Lưu: 40 m/s cấp 13).
- Bão Vera (bão số 3) năm 1983 đổ bộ vào Quảng Ninh với sức gió cấp 12-13 (Cửa Ông 40 m/s cấp 13 giật 45 m/s cấp 14) khiến ít nhất 3 người chết.
- Bão Georgia (bão số 6) năm 1983 đổ bộ Thái Bình - Hà Nam Ninh sức gió cấp 11 (Ba Lạt (Thái Bình): 32 m/s (cấp 11), Hòn Dấu (Hải Phòng) 26 m/s (cấp 10)), thiệt hại nặng
- Bão Lex (1983) kết hợp với không khí lạnh gây gió mạnh khoảng 7-8 tiếng, gió mạnh cấp 12 (34 m/s) giật cấp 13 (40 m/s) được ghi nhận tại Đồng Hới, gây mưa lớn trên diện rộng với cường suất mưa có nơi trên 300 mm/12 giờ. Trước đó cơn bão Kim đổ bộ vào vùng Nam Trung Bộ tuy không quá mạnh nhưng đã khiến khiến khoảng 350 người chết và mất tích.
- Bão Agnes năm 1984 đổ bộ vào huyện Phù Cát, phía Nam tỉnh Nghĩa Bình cũ (nay thuộc tỉnh Bình Định) với sức gió rất mạnh lên đến cấp 11, cấp 12. Tại Quy Nhơn (phía Nam tâm bão) ghi nhận gió cấp 9, trạm Pleiku sâu trong đất liền ghi nhận gió cấp 10. Bão khiến 134 người chết và 289 người bị thương. Khí áp 983,3 hPa.
- Bão Cecil năm 1985 đổ bộ vào Bình Trị Thiên với sức gió cấp 11-12, gây mưa lớn và lũ lụt khiến hơn 700 người chết. Bão Lex (1983) và bão Cecil (1985) được coi là hai cơn bão mạnh nhất trong khoảng 100 năm tại Bình Trị Thiên. Khí áp 959,9hPa tại Đông Hà là khí áp thấp nhất ghi nhận đối với một cơn bão trên đất liền Việt Nam (đến trước bão Yagi năm 2024). Khí áp tại Huế 980,6 hPa.
- Bão Wayne năm 1986 đổ bộ vào Thái Bình với sức gió cấp 12, khiến hơn 450 người thiệt mạng.
- Bão Betty năm 1987 (bão số 2) đổ bộ Ba Đồn (Quảng Binh) gây gió cấp 11 tại trạm này; đảo Cồn Cỏ gió 28 m/s (cấp 10).
- Bão Cary (bão số 3) năm 1987 đổ bộ Nghệ An cường độ cấp 9 (Vinh 22 m/s).
- Bão Tess (bão số 10) năm 1988: đổ bộ Phan Rang Tháp Chàm cường độ cấp 10-11, gió 30 m/s (cấp 11) tại đảo Phú Quý, Nha Trang gió 28 m/s (cấp 10) giật 30 m/s (cấp 11) và gây thiệt hại nặng.
- Các cơn bão Cecil (cấp 10), bão Dan, bão Brian năm 1989 liên tiếp đổ bộ vào miền Trung gây lũ lụt và thiệt hại nặng nề. Riêng bão Cecil đổ bộ trái mùa vào tháng 5, gây lũ lụt nghiêm trọng làm 700 người chết
- Bão Becky (bão số 5) năm 1990 đổ bộ Ba Đồn (Quảng Bình), sức gió cấp 11 tại trạm, riêng vùng biển ven bờ cấp 12, tại đảo Hòn Ngư (Nghệ Tĩnh) gió 36 m/s cấp 12, Kỳ Anh gió giật 54 m/s (cấp 16). Khí áp tại Đồng Hới Quảng Bình 987,0 hPa ngày 29/8/1990.
- Bão Ed (bão số 6) năm 1990 đổ bộ Tĩnh Gia (Thanh Hóa), bão đi dọc bờ biển từ Quảng Nam-Đà Nẵng ra Thanh Hóa, gây gió mạnh cấp 10 giật cấp 11 ở Quảng Trị - Thừa Thiên – Huế - Quảng Nam - Đà Nẵng (Hòn Ngư (Nghệ An) 32 m/s cấp 11).
== Xem thêm ==
- Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương

== Liên kết ngoài ==
- Đặc điểm Khí tượng Thủy văn 1993-2022, xem đặc điểm KTTV từ 1993-2012,năm 2004 năm 2022 (sử dụng đường dẫn lưu trữ nếu liên kết không truy cập được) Các tài liệu năm 2013-2021 liên hệ Tổng cục KTTV hoặc Trung tâm DBKTTVQG.
- Báo cáo của Việt Nam lên Ủy ban bão năm 2013.
- Báo cáo thiệt hại các năm 2006-2020 của Tổng cục Phòng chống Thiên tai. Xem từ năm 2020-2022, 2006-2020.