Rodrigo Duterte

Rodrigo "Rody" Roa Duterte (, ; sinh 28 tháng 3 năm 1945), biệt danh Digong, là một luật sư và chính trị gia người Philippines, được bầu làm tổng thống Philippines vào ngày 9 tháng 5 năm 2016. Ông đã làm thị trưởng của thành phố Davao suốt bảy nhiệm kỳ, tổng cộng hơn 22 năm. Do vậy, ông là một trong những thị trưởng lâu đời nhất tại Philippines. Ông cũng đã từng đại biểu của thành phố Davao trong Quốc hội. Ông được mệnh danh là "Donald Trump của Philippines".

Được người dân địa phương yêu mến do thành công trong chính sách chống tội phạm không khoan nhượng, ông đã được tạp chí "Time" đặt cho biệt danh "kẻ trừng phạt" ("The Punisher"). Những nhóm nhân dân tự vệ liên kết với Duterte bị cho là có trách nhiệm liên quan đến việc hành quyết những kẻ buôn ma túy, tội phạm, thành viên các băng đảng và những phần tử bất phục tùng luật lệ khác. Trong suốt 22 năm tại chức của Duterte, tỷ lệ tội phạm ở thành phố Davao, nơi mà trong những năm 1970 và năm 1980 được gọi là "thủ đô giết người của Philippines", đã giảm đi nhiều. Trong khi thành phố này tự cho mình là một trong những nơi an toàn nhất thế giới, những dữ liệu từ Cảnh sát Quốc gia Philippines gần đây lại liệt kê Davao là thành phố có số lượng cao nhất về các vụ giết người và với số lượng cao thứ hai về các vụ hiếp dâm trong cả nước.

Duterte đã được kêu gọi ra tranh cử tổng thống Philippines nhiều lần, nhưng ông từ chối những đề nghị này cho đến năm 2015 với lý do là "hệ thống chính quyền thiếu sót" và sự phản đối từ gia đình của ông. Tuy nhiên, vào ngày 21 tháng 11 năm 2015, ông tuyên bố ứng cử trong cuộc bầu cử chức vụ Tổng thống Philippines năm 2016 và đã thắng cử. Ngày 30 tháng 6 năm 2016, ông chính thức nhậm chức tổng thống Philippines.

Vào tháng 10 năm 2021, Rodrigo Duterte tuyên bố rằng ông sẽ ngừng tranh cử chức vụ phó tổng thống vào năm 2022 và sẽ rút lui khỏi cuộc sống chính trị.

== Nguồn gốc ==
Mẹ của Duterte là một người Maranao gốc Hoa, tên đầy đủ là Lữ Duterte Suledad, bà vốn là một giáo sư. Còn bố ông là tỉnh trưởng tỉnh Nam Davao. Gia tộc của Duterte là một trong các gia tộc xuất chúng ở Visayas.

== Tranh cãi và chỉ trích ==
Liên Hợp Quốc đã nhiều lần lên án các chính sách của ông Duterte vi phạm nhân quyền. Tháng 8, 2016, hai chuyên viên nhân quyền Liên Hợp Quốc cho biết chỉ thị của ông Duterte cho cảnh sát và người dân tiêu diệt nghi phạm ma túy "kích động bạo lực và giết chóc, và là tội ác theo luật quốc tế".

Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama hủy cuộc hội đàm với Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte, người trước đó đã gọi ông là "đồ khốn nạn". Đây không phải là lần đầu tiên Tổng thống Duterte dùng ngôn từ chợ búa khi đề cập đến những nguyên thủ, lãnh đạo tôn giáo. Ông từng gọi Giáo hoàng Phanxicô là "con của con điếm, cút về nước của mày đi", chửi Ngoại trưởng Mỹ John Kerry là "đồ điên" và gần đây gọi đại sứ Mỹ tại Philippines là "đồ đồng tính chó đẻ". Những lời văng tục như vậy có thể gây ấn tượng với công chúng Philippines, nhưng khiến ông Duterte phải trả giá trên trường quốc tế tuy ông là tổng thống nhưng luôn thể hiện mình là người vô văn hóa đây là điểm mà cộng đồng quốc tế luôn lên án chỉ trích ông.

== Bắt giữ ==
Vào ngày 7 tháng 3 năm 2025, Duterte đến Hồng Kông cùng với vợ ông là Honeylet Avanceña, con gái ông là Veronica và đoàn tùy tùng của ông. Mặc dù luật sư của ông, Salvador Panelo, giải thích rằng mục đích chuyến đi là để tham dự một buổi vận động tranh cử do KOJC tổ chức cho đảng Partido Demokratiko Pilipino (PDP) dành cho các lao động Philippines ở nước ngoài (OFW), nhưng thời điểm ông rời đi trùng khớp với các báo cáo về khả năng Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) sắp ban hành lệnh bắt giữ đối với Duterte. Những người khác tham dự sự kiện bao gồm con gái của Duterte, Phó Tổng thống Sara Duterte, các thượng nghị sĩ Ronald dela Rosa và Bong Go, cùng các ứng cử viên thượng nghị sĩ Rodante Marcoleta và Vic Rodriguez.

Vào ngày 11 tháng 3 năm 2025, khi trở về từ Hồng Kông trên chuyến bay thương mại của Cathay Pacific, Duterte đã bị bắt tại Nhà ga số 3 Sân bay Quốc tế Ninoy Aquino với cáo buộc tội chống lại loài người. Lệnh bắt giữ được ban hành bởi Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) và do Interpol thực hiện. Một quan chức cấp cao trong chính quyền Marcos trước đó cho biết chính phủ sẽ tuân thủ các cam kết với Interpol nếu có lệnh bắt giữ được ban hành, mặc dù vẫn duy trì chính sách không hợp tác với ICC.

== Nhận xét ==
===Về việc Duterte đắc cử tổng thống===
Trang mạng của N-TV lên tít "Người dân Philippines đã bầu ông Trump của họ. Bài báo cho là cũng như Trump, Duterte là một người đàn ông loại Macho, có những giải pháp đơn giản cho những vấn đề phức tạp, và có những câu nói cũng lỗ mãng không kém. Một bài trên VOA tiếng Việt giải thích, "cũng như ông Trump, ông Duterte có xu hướng mị dân để chiếm sự ủng hộ của những cử tri bất mãn về nạn tham nhũng, tội phạm và sự chênh lệch giàu nghèo."

Jonathan Head, phóng viên BBC ở Đông Nam Á tường thuật: "Việc cử tri thể hiện sự nhiệt tình cho ông Duterte cho thấy người Philippines mệt mỏi với những gương mặt chính khách quen thuộc, những người đem lại cải cách kinh tế nhưng ít thay đổi thực sự về nạn nghèo đói và tham nhũng." Báo the Economist giải thích thêm (vài ngày trước cuộc bầu cử): mặc dù trong thời gian tổng thống Benigno Aquino nắm quyền Philippines đã tăng trưởng nhanh hơn so với bất kỳ quốc gia Đông Nam Á nào khác, sự phát triển kinh tế hiện nay đã không mang lại lợi ích nhiều cho tầng lớp dưới của xã hội. Nhưng bài báo lại nói, Duterte "không cho thấy sự tôn trọng đối với nền pháp quyền và các thể chế dân chủ – hai điều mà Philippines cần nhiều hơn, chứ không phải ít hơn".

==Liên kết ngoài==
- Trang thông tin về Duterte
- Rody Duterte Mayor's tại Davao City Official Website