hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Lục Chiếu

Lục Chiếu () khởi đầu từ thế kỷ thứ 7 tại khu vực Nhĩ Hải, Vân Nam ngày nay từ 6 bộ lạc lớn, xưng là "Lục Chiếu".
==Lịch sử==
Vào thời nhà Đường, ở khu vực tây Nhĩ Hải, nơi sinh sống của Ô Man, chia thành 6 đại bộ lạc, tức: Mông Huề Chiếu, Việt Tích Chiếu, Lãng Khung Chiếu, Đằng Đạm Chiếu, Thi Lãng Chiếu và Mông Xá Chiếu. Mông Xá Chiếu nằm ở phương nam, xưng là "Nam Chiếu", cũng là bộ lạc tối cường, do gia tộc họ Mông cai trị. "Chiếu" nghĩa là "tù trưởng". do người Khương và người Di chiếm chủ đạo.

Năm 649, thủ lĩnh Mông Xá Chiếu là Tế Nô La kiến hiệu Đại Mông Quốc, xưng "Kì Gia vương"(tuy xưng quốc, song vẫn chỉ là một bộ lạc) Một thuyết khác cho rằng Nam Chiếu ở đông bắc Bạch Nhai của Bạch Quốc được Trương Lạc Tiến Cầu nhượng vị cho Tế Nô La. Tế Nô La sai con vào đất Đường, cầu Đường bảo hộ. Năm Nghi Phượng thứ 3 (678) dưới thời Đường Cao Tông, Thổ Phồn chinh phục Ngũ Chiếu, chỉ Mông Xá Chiếu nương tựa vào Đường. Năm Khai Nguyên đầu tiên (713), Đường Huyền Tông phong cho Bì La Các của Nam Chiếu là Đài Đăng Quận Vương, ban danh Quy Nghĩa. Tháng 2 năm 729, nhà Đường đánh bại Thổ Phồn, công hạ Côn Minh Diêm Nguyên (nay là Diêm Nguyên). Trong Lục Chiếu thì Đằng Đạm Chiếu, Lãng Khung Chiếu, Thi Lãng Chiếu cùng Hà Man dựa vào Thổ Phồn, trong khi Việt Đích Chiếu, Mông Huề Chiếu và Mông Xá Chiếu (Nam Chiếu) thì quy phục nhà Đường.

Lục Chiếu khởi nguyên từ Thoán tộc, do Thoán tộc phân liệt, người đứng đầu thuộc Tây Thoán (người Bạch), Lục Chiếu gồm:

- Mông Huề Chiếu: nay thuộc bắc huyện Nguy Sơn và huyện Dạng Tỵ, phía trung-nam của Lục Chiếu.
- Việt Tích Chiếu: nay thuộc huyện Tân Xuyên, phía đông của Lục Chiếu.
- Lãng Khung Chiếu: nay thuộc huyện Nhĩ Nguyên, phía tây bắc của Lục Chiếu.
- Đằng Đạm Chiếu: nay thuộc Đằng Xuyên huyện Nhĩ Nguyên, phía tây Lục Chiếu.
- Thi Lãng Chiếu: nay thuộc Thanh Sắc huyện Nhĩ Nguyên, phía đông bắc Lục Chiếu.
- Mông Xá Chiếu: nay thuộc huyện Nguy Sơn, cực nam của Lục Chiếu.

Mông Xá Chiếu do nằm ở phía nam nên cũng xưng là Nam Chiếu. Năm Khai Nguyên thứ 26 (738), thủ lĩnh Mông Xá Chiếu là Bì La Các với sự giúp đỡ của nhà Đường đã thôn tín năm chiếu còn lại, trở thành Vân Nam Vương. Lấy tây Nhĩ Hà (nay là Nhĩ Hải) làm cơ địa để kiến lập nên Nam Chiếu Quốc. Năm sau, dời đô về Thái Hòa thành (nay là Đại Lý)

== Xem thêm ==
- Danh sách quân chủ Lục Chiếu
Đại Trường Hòa

Đại Trường Hòa Quốc () là một quốc gia tồn tại từ năm 902 tới năm 928, do các lực lượng quân sự của Nam Chiếu dựng nên.
==Lịch sử==
Đại Trường Hòa Quốc có biên giới về phía tây đến Phiếu Quốc, tiền thân của nó là Nam Chiếu từng hai lần vây hãm An Nam, đoạt Ung Châu, đánh Kiềm Châu. Bốn lần đánh Việt, từng cướp bóc và tàn sát tại Thành Đô, khiến cho nhân dân rất tức giận, cuối cùng gây nên khởi nghĩa nô lệ và các cuộc nổi dậy của nông dân. 

Hậu duệ của Trịnh Hồi là Trịnh Mãi Tự lợi dụng điều này đã giết hoàng đế Nam Chiếu là Mông Long Thuấn và con trai là Mông Thuấn Hóa Trinh, đoạt lấy chính quyền, cải niên hiệu thành Thánh Trị, cải tên nước thành "Đại Trường Hòa". Trịnh Mãi Tự có thụy hiệu Thánh Minh Văn Vũ Uy Đức Hoàn Hoàng Đế. Lãnh thổ Đại Trường Hòa bao trùm toàn bộ Vân Nam ngày nay, hầu hết phía nam Đại Độ Hà của Tứ Xuyên, miền tây Quý Châu, đến dãy núi Naga ở bắc bộ Miến Điện và Tát Ôn Giang ở phía đông, phía bắc là nhà Liêu. Năm 909 vua Trịnh Mãi Tự mất, con là Trịnh Nhân Mân lên kế vị làm vua Đại Trường Hòa.

Năm 914, quân Đại Trường Hòa (đời vua Trịnh Nhân Mân) tiến công Lê châu của nước Tiền Thục. Vua Tiền Thục Cao Tổ khiển hai con nuôi là Vương Tông Phạm (王宗范) và Vương Tông Bá, cũng như Vương Tông Thọ đem quân ứng chiến, kết quả quân Tiền Thục đánh bại quân Đại Trường Hòa. Quân Đại Trường Hòa buộc phải triệt thoái.

Năm 926, vua Trịnh Nhân Mân qua đời, con là Trịnh Long Đản kế vị. Năm 928, Đông Xuyên tiết độ sứ Dương Càn Trinh và thanh bình quan là Triệu Thiện Chính giết chết vua Trịnh Long Đản. Triệu Thiện Chính tự lập mình làm hoàng đế, đổi tên nước từ Đại Trường Hòa thành Đại Thiên Hưng (Hưng Nguyên Quốc).

==Xem thêm==
- Nam Chiếu
Đại Nghĩa Ninh

Đại Nghĩa Ninh Quốc là một quốc gia do Dương Càn Trinh thành lập tại vùng Vân Nam, Trung Quốc.
==Lịch sử==
Năm 928, Dương Càn Trinh cùng Triệu Thiện Chính giết vua Trịnh Long Đản. Sau đó Dương Càn Trinh lập Triệu Thiện Chính lên làm vua, đổi quốc hiệu từ Đại Trường Hòa thành Đại Thiên Hưng, cũng xưng là Hưng Nguyên Quốc. Năm 929, Đông Xuyên tiết độ sứ Dương Càn Trinh phế hoàng đế Đại Thiên Hưng (Hưng Nguyên Quốc) là Triệu Thiện Chính, kiến lập Đại Nghĩa Ninh Quốc, cải niên hiệu thành Hưng Thánh.

Năm 930, Dương Càn Trinh bị kì đệ là Dương Chiếu soán vị. Dương Chiếu lên ngôi, cải niên hiệu sang Đại Minh. Năm 937, Hải Thông tiết độ sứ Đoàn Tư Bình khởi binh ở 37 bộ phía đông Vân Nam chống lại vua Dương Chiếu. Vua Dương Chiếu binh bại tự sát, Dương Càn Trinh bỏ thành chạy trốn nhưng bị quân của Đoàn Tư Bình bắt được, Đại Nghĩa Ninh diệt vong. Đoàn Tư Bình sau lập nên Đại Lý Quốc.

==Xem thêm==
- Nam Chiếu
Mông Dị Mâu Tầm

Dị Mâu Tầm（, 754-808）, là kì tôn của Các La Phượng, con của Phượng Già Di là một quốc vương của Nam Chiếu. Tại vị từ năm 779 đến năm 808.

Năm 779, Các La Phượng qua đời. Di Mâu Tầm kế vị. Tháng 10 cùng năm, Dị Mâu Tầm liên binh với Thổ Phồn lên đến 10 vạn quân, tấn công đất Thục của nhà Đường. Đại tướng nhà Đường là Lý Thịnh xuất quân cùng 4000 cấm binh, Kim Ngô đại tướng quân Khúc Hoàn suất 500 nghìn quân từ đất Bân, Lũng, Phạm. Liên quân Nam Chiếu-Thổ Phồn đại bại, Lý Thịnh truy kích đến tận Đại Độ Hà, liên quân Nam Chiếu-Thổ Phồn bị diệt 8-9 vạn người. Dị Mâu Tầm dời đô về Tư Thành (nay là thành cổ Đại Lý, Vân Nam). Thổ Phồn phong cho Dị Mâu Tầm là Nhật Đông Vương (日東王), xem Nam Chiếu là thuộc quốc, chiếm đoạt của cải, tài nguyên của Nam Chiếu.

Dị Mâu Tầm bất mãn trước lấn áp của Thổ Phồn, được Thanh bình quan Trịnh Hồi dẫn dắt, một lần nữa quy phục Đường. Năm Đường Trinh Nguyên thứ 9 (793), Dị Mâu Tầm giúp đỡ Kiếm Nam tiết độ sứ Vi Cao giáp công Thổ Phồn, có được cầu sắt và 16 thành, trừ khử Tiết Bắc tiết độ Chí Kiếm Xuyên, xưng Kiếm Xuyên tiết độ. Năm sau, Đường-Nam Chiếu lập minh ước, Di Mâu Tầm được nhà Đường sắc phong là Nam Chiếu Vương (南詔王). Thổ Phồn bắt đầu suy kiệt, Nam Chiếu trở thành cường quốc Tây Nam.

Dị Mâu Tầm tiếp tục bổ nhiệm người Hán Trịnh Hồi làm Thanh bình quan. Lần đầu tiên phái quý tộc cùng tử đệ đến Thành Đô học tập văn hóa Hán tộc, xúc tiến giao lưu văn hóa.

Năm 808, Dị Mâu Tầm qua đời, thụy hiện Hiếu Hoàn Vương, kì tử Tầm Các Khuyến kế vị.

== Niên hiệu==
- Kiến Long: 780-783
- Thượng Nguyên: 784-?
- Nguyên Phong:?- 808

== Xem thêm ==
- Danh sách vua Nam Chiếu
Mông Tầm Các Khuyến

Tầm Các Khuyến（, 778-809） hựu danh Tân Giác Khuyến (新覺勸), là con của Hiếu Hoàn vương Dị Mâu Tầm, là một quốc vương Nam Chiếu. Tầm Các Khuyến tại vị từ năm 808 đến 809. Năm 808, Dị Mâu Tầm qua đời, Tầm Các Khuyến kế vị. Tầm Các Khuyến tự xưng Phiếu Tín (驃信, nghĩa là "vua người Bạch"). Năm sau, Tầm Các khuyến qua đời, thụy hiệu là Hiếu Huệ Vương. Trường tử là Khuyến Long Thịnh kế vị.

Tầm Các Khuyến cần quyền trong 2 năm, cải nguyên Ứng Đạo. Ông cho tu kiến Thiện Xiển phủ (nay thuộc Côn Minh) làm Đông Kinh, còn Đại Lý là Tây Kinh. Tầm Các Khuyến từ nhỏ đã theo thầy là Trịnh Hồi để học tập văn hóa Hán nên có tài nghệ thâm sâu về Hán tự.

== Niên hiệu ==
- Ứng Đạo: 809
Mông Khuyến Long Thịnh

Khuyến Long Thịnh (, 798-816), cũng từng gọi là Long Thịnh, là con của Tầm Các Khuyến, là đệ ngũ đại quốc vương của Nam Chiếu. Khuyến Long Thịnh tại vị từ 809 đến 816. Ông lên ngôi từ thời niên thiếu, hoang dâm vô đạo. Trong thời kỳ này, vương quyền Nam Chiếu bắt đầu suy lạc. Năm 816, Lộng Đống tiết độ sứ là Vương Tha Điên đã trừ khử Khuyến Long Thịnh, kì đệ là Khuyến Lợi Thịnh kế vị. Khuyến Long Thịnh có thụy hiệu là U Vương.

== Niêu hiệu ==
- Long Hưng: 810-816
== Xem thêm ==
- Danh sách vua Nam Chiếu
Mông Khuyến Lợi Thịnh

Khuyến Lợi Thịnh（, 802-823）, từng gọi "Khuyến Lợi" (勸利), là con của Tầm Các Khuyến, đệ của Khuyến Long Thịnh. Ông là đệ lục đại quốc vương của Nam Chiếu, tại vị từ năm 816 đến năm 823. Năm 816, Lộng Đống tiết độ sứ là Vương Tha Điên đã sát hại Khuyến Long Thịnh, ủng lập Khuyến Lợi Thịnh kế vị. Tuy nhiên, đại quyền nằm trong tay của Vương Tha Điên. Năm 823, Khuyến Lợi Thịnh tạ thế khi mới 22 tuổi, thụy hiệu Tĩnh Vương, kì đệ là Khuyến Phong Hữu kế vị.

== Niên hiệu ==
- Toàn Nghĩa: 816-819
- Đại Phong: 820-823

== Xem thêm ==
- Danh sách vua Nam Chiếu
Mông Khuyến Phong Hữu

Khuyến Phong Hữu hay Khuyến Phong Hựu (, ?-859), nhất tác "Phong Hữu" (豐祐), là con của Tầm Các Khuyến, đệ của Khuyến Lợi Thịnh. Ông là đệ thất đại quốc vương của Nam Chiếu, tại vị từ năm 823 đến 859. Năm 823, Khuyến Lợi Thịnh qua đời khi mới cận 22 tuổi, quyền thần là Vương Tha Điên đã ủng lập Khuyến Phong Hữu kế vị. Nam Chiếu khi đó thực chất nằm dưới tay của Vương Tha Điên, năm 830, phát động cuộc tấn công lớn vào Thành Đô của nhà Đường. Kiếm Nam tiết độ sứ là Đỗ Nguyên Dĩnh không chuẩn bị trước nên khi quân Nam Chiếu công nhập ngoại thành Thành Đô, đã chạy trốn, trẻ em và phụ nữ, tổng cộng hơn mười vạn và rất nhiều châu báu. Đến Đại Độ Hà, gặp quân Nam Chiếu, người Đường nhảy xuống sông tự vẫn đến 3 phần 10. Các thợ thủ công bị Nam Chiếu bắt tu kiến Sùng Thánh Tự Tam Tháp cao ngút trời xanh. Sau đó, Lý Đức Dụ đảm nhiệm Kiếm Nam tiết độ sứ, nhà Đường và Nam Chiếu tái lập minh ước. Năm 859, Khuyến Phong Hữu qua đời, kỳ tử là Thế Long kế vị.

== Niên hiệu ==
- Bảo Hòa: 824-839
- Thiên Khải: 840-859
== Thụy hiệu ==
- Chiêu Đức Đế

== Xem thêm ==
- Danh sách vua Nam Chiếu
Mông Thế Long

Thế Long (, 844-877), nhất tác "Tù Long" (酋龍), con trai của Khuyến Phong Hữu, là đệ bát đại quốc vương và đệ nhất đại hoàng đế của Nam Chiếu, tại vị từ năm 859 đến năm 877. Năm 859, Khuyến Phong Hữu qua đời, kì tử Thế Long kế vị. Thế Long đã phạm danh húy của hai vị hoàng đế nhà Đường (Đường Thái Tông là Lý Thế Dân, Đường Huyền Tông là Lý Long Cơ), lên ngôi vào năm hoàng đế Đường Tuyên Tông băng hà, Thế Long không gửi sứ sang điếu tế, cũng không cáo tang kì phụ Khuyến Phong Hữu. Đường Ý Tông thấy vậy nên không sắc phong. Thế Long tiến đến phản Đường, năm 860, cải nguyên Kiến Cực, cải quốc hiệu là Đại Lễ (大禮), tự xưng Hoàng đế. Năm 859, Thế Long công hãm Bá Châu của Đường (nay là Tuân Nghĩa, Quý Châu), năm 860, năm 863, hai lần công hãm Giao Châu (tức miền bắc Việt Nam ngày nay), năm 861, công hãm Ung Châu (nay là Nam Ninh, Quảng Tây), cho quân lính cướp bóc của cải. Năm 866, An Nam đô hộ là Cao Biền đánh bại quân Nam Chiếu, thu phục Giao Châu. Năm 869, Nam Chiếu mở cuộc tấn công lớn vào Thành Đô, Cao Biền đắp Thành Đô phủ bằng gạch, tăng cường phòng ngự công sự. Trong bối cảnh có nhiều trọng binh trú trát, bức bách, Nam Chiếu tu hảo, đất Thục chuyển nguy thành an. Cuộc chiến tranh trường kỳ giữa nhà Đường và Nam Chiếu dẫn đến tổn thất rất to lớn, đối với nhà Đường, đã trực tiếp dẫn đến Bàng Huân chi biến; đối với Nam Chiếu, sức mạnh của vương quốc gần suy lạc. Năm 877, Thế Long qua đời, thụy hiệu Cảnh Trang Hoàng đế, kì tử Long Thuấn kế vị.

== Niên hiệu ==
- Kiến Cực: 860-?
- Pháp Nghiêu: ?-877

== Xem thêm ==
- Danh sách vua Nam Chiếu
Mông Long Thuấn

Long Thuấn (, 861-897), cũng xưng Pháp (法) hay Pháp Nghiêu (法堯), là con của Thế Long và là đệ nhị địa hoàng đế Nam Chiếu. Long Thuấn tại vì từ năm 877 đến 897. Năm 877, Thế Long bệnh thệ, Long Thuấn kế vị. Năm 878, Long Thuấn cải quốc hiệu thành Đại Phong Dân (大封民). Long Thuấn muốn hòa với nhà Đường bằng hiệp nghị hòa thân. Do nhà Đường không lâu sau đó lâm vào nội loạn nên sự bất thành. Long Thuấn ham mê săn bắn, năm 897, thanh bình quan Trịnh Mãi Tự xúi bẩy cận thần Nam Chiếu Dương Đăng, tại thành Thiện Xiển đã ra tay sát hại hoàng đế Long Thuấn. Long Thuấn tử, nơi táng không rõ, kì tử Thuấn Hóa Trinh kế vị.

== Niên hiệu ==
- Trinh Minh: 878-?
- Thừa Trí
- Đại Đồng: ?-888
- Tha Da: 889-897

== Xem thêm ==
- Danh sách vua Nam Chiếu
Mông Thuấn Hóa Trinh

Thuấn Hóa Trinh（, 877-902） là kì tử của Long Thuấn và là đệ tam đại quốc vương Nam Chiếu. Thuấn Hóa Trinh tại vì từ năm 897 đến năm 902. Năm 897, Long Thuấn bị sát hại, Thuấn Hóa Trinh kế vị. Thanh bình quan Trịnh Mãi Tự chuyên quyền, Thuấn Hóa Trinh phái sứ giả kế tục sang nhà Đường thỉnh cầu hòa hiếu song Đường Chiêu Tông không đồng ý. Không lâu sau, Trung Nguyên xảy ra chiến loạn, tiến đến thời kỳ Ngũ đại Thập quốc. Năm 902, Thuấn Hóa Trinh chết, đời sau bị Thanh bình quan Trịnh Mãi Tự sát hại. Chính quyền nhà Mông của Nam Chiếu diệt vong, họ Trịnh lên nắm quyền đất nước. Thuấn Hóa Trinh được sử gọi là Trung Hưng đế, cũng xưng Hiếu Ai đế.

== Niên hiệu ==
- Trung Hưng: 897-902

== Xem thêm ==
- Danh sách vua Nam Chiếu
Trịnh Mãi Tự

Trịnh Mãi Tự (, ?-909) là người sáng lập ra nhà nước Đại Trường Hòa. Ông là cháu bảy đời của Trịnh Hồi, một người Hán. Họ Trịnh vốn nhiều đời thế tập làm thanh bình quan của Nam Chiếu. Năm 897, ông sai khiến cận thần Nam Chiếu là Dương Đăng sát hại hoàng đế Nam Chiếu Mông Long Thuấn. Con trai của Mông Long Thuấn là Mông Thuấn Hóa Trinh lên kế vị. Năm 902, vua Mông Thuấn Hóa Trinh chết và 8 tháng sau cái chết của ông này thì các hậu duệ của thân tộc họ Mông cũng bị Trịnh Mãi Tự giết chết, tổng cộng hơn 800 người. Nước Nam Chiếu của họ Mông diệt vong. Trịnh Mãi Tự lập ra nước Đại Trường Hòa, tự xưng làm hoàng đế, năm 909 thì mất, miếu hiệu Thánh Tổ, thụy hiệu Thánh Minh Văn Vũ Uy Đức Hoàn Hoàng Đế, con trai là Trịnh Nhân Mân kế vị.

== Xem thêm ==
- Danh sách vua Nam Chiếu
Trịnh Nhân Mân

Trịnh Nhân Mân (, ?-926) là đệ nhị đại hoàng đế của Đại Trường Hòa Quốc, ông là con của Trịnh Mãi Tự. 

Năm 909, vua Trịnh Mãi Tự tạ thế, Trịnh Nhân Mân lên kế vị, cải niên hiệu sang Thủy Nguyên. 

Nam Bình vương Lưu Ẩn ở Quảng Châu đem con gái là Tăng Thành công chúa gả cho vua Trịnh Nhân Mân nước Đại Trường Hòa để lập liên minh giữa hai bên.

Năm 914, Trịnh Nhân Mân phát động chiến tranh chống Tiền Thục (đời vua Tiền Thục Cao Tổ). Quân Đại Trường Hòa tiến công Lê châu. Vua Tiền Thục Cao Tổ khiển hai con nuôi là Vương Tông Phạm (王宗范) và Vương Tông Bá, cũng như Vương Tông Thọ đem quân ứng chiến, kết quả quân Thục đánh bại quân Đại Trường Hòa. Quân Đại Trường Hòa buộc phải triệt thoái. 

Năm 925, Trịnh Nhân Mân sai em là Trịnh Chiêu Thuần (鄭昭淳) đến Nam Hán (đời vua Nam Hán Cao Tổ) cầu hôn, vua Nam Hán Cao Tổ (Lưu Cung) gả một người cháu gái khác là Tăng Thành công chúa làm vợ của Trịnh Nhân Mân.

Năm 926, Trịnh Nhân Mân tử, thụy hiệu Túc Văn Thái Thượng Hoàng Đế, con trai là Trịnh Long Đản kế vị.

== Xem thêm ==
- Danh sách vua Nam Chiếu
Trịnh Long Đản

Trịnh Long Đản(, ?-928) là vị đại hoàng đế cuối cùng của Đại Trường Hòa, là kì tử của Trịnh Nhân Mân. Năm 926, vua Trịnh Nhân Mân qua đời, con là Trịnh Long Đản lên kế vị làm vua Đại Trường Hòa. 

Năm 928, Đông Xuyên tiết độ sứ Dương Càn Trinh và thanh bình quan là Triệu Thiện Chính giết chết Trịnh Long Đản. Triệu Thiện Chính tự lập mình làm hoàng đế Đại Thiên Hưng (Hưng Nguyên Quốc). Trịnh Long Đản có thụy hiệu là Cung Huệ Hoàng Đế.

== Xem thêm ==
- Danh sách vua Nam Chiếu
Dương Càn Trinh

Dương Càn Trinh là người kiến lập Đại Nghĩa Ninh Quốc. Dương Càn Trinh nguyên là Đông Xuyên tiết độ sứ của Đại Trường Hòa Quốc. Năm 928, Dương Càn Trinh và thanh bình quan Triệu Thiện Chính giết chết Trịnh Long Đản, Triệu Thiện Chính tự lập mình làm hoàng đế Đại Thiên Hưng (Hưng Nguyên Quốc), năm sau (năm 929), Dương Càn Trinh phế Triệu Thiện Chính, lập nên Đại Nghĩa Ninh Quốc, cải niên hiệu thành Hưng Thánh. Năm 930 Dương Chiếu phế Dương Càn Trinh, tự lập làm vua. Năm 937, Hải Thông tiết dộ sứ Đoàn Tư Bình khởi binh 37 châu đông Vân Nam chống lại Dương Chiếu. Dương Chiếu binh bại tự sát, Dương Càn Trinh bỏ thành chạy trốn nhưng bị quân của Đoàn Tư Bình bắt được. Đoàn Tư Bình lập nên vương quốc Đại Lý trên lãnh thổ của Đại Nghĩa Ninh. Dương Càn Trinh có thụy hiệu Túc Cung Hoàng Đế hay Quảng An Hoàng Đế.

== Xem thêm ==
- Danh sách vua Nam Chiếu
Dương Chiếu

Dương Chiếu (, ?-937) là đại hoàng đế cuối cùng của Đại Nghĩa Ninh Quốc. Năm 929, Đông Xuyên tiết độ sứ Dương Càn Trinh phế hoàng đế tự lập Triệu Thiện Chính của Đại Thiên Hưng (Hưng Nguyên Quốc), kiến lập nên Đại Nghĩa Ninh Quốc, cải niên hiệu thành Hưng Thánh. 

Năm 930, Dương Càn Trinh bị em họ là Dương Chiếu tiếm quyền. Dương Chiếu sau đó có được quyền vị, cải niên hiệu thành Đại Minh. Năm 937, Hải Thông tiết độ sứ Đoàn Tư Bình khởi binh ở 37 bộ phía đông Vân Nam chống lại Dương Chiếu. Dương Chiếu binh bại tự sát, Dương Càn Trinh bỏ thành chạy trốn nhưng bị quân của Đoàn Tư Bình bắt được. Đoàn Tư Bình lập nên vương quốc Đại Lý trên lãnh thổ của Đại Nghĩa Ninh.

== Xem thêm ==
- Danh sách vua Nam Chiếu
Người Mỹ trầm lặng (phim 2002)

Người Mỹ trầm lặng (tựa tiếng Anh: "The Quiet American") là một bộ phim chiến tranh - tình cảm - tâm lý Mỹ của đạo diễn Phillip Noyce thực hiện. Phim công chiếu vào năm 2002, chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của tác giả người Anh Graham Greene. Bộ phim có sự tham gia của các ngôi sao như Michael Caine, Brendan Fraser và Đỗ Thị Hải Yến.

== Nội dung==
Bộ phim dựa theo tiểu thuyết nổi tiếng cùng tên của nhà văn Anh Graham Greene. Chiến tranh Đông Dương đang bước vào giai đoạn quyết liệt. Thomas Fowler (Michael Caine) là phóng viên người Anh của tờ London Times có nhiệm vụ theo dõi tình hình chiến sự Việt Nam. Ông từng đi theo chân quân Pháp càn quét ở Ninh Bình và tận mắt chứng kiến những vụ tàn sát kinh hoàng.

Pyle (Brendan Fraser) là một bác sĩ nhãn khoa, sang Việt Nam với mục đích "làm từ thiện" cho nông dân nghèo. Ấn tượng trước một người Mỹ trầm lặng, tốt bụng và dễ mến, Fowler giới thiệu Phượng (Đỗ Thị Hải Yến), người yêu của ông cho Pyle mà không ngờ rằng chính Pyle cũng say mê Phượng ngay từ lần gặp đầu tiên. Pyle thành thực thú nhận với Fowler tình yêu của anh dành cho Phượng. Chiến sự vẫn diễn biến ngày một phức tạp tại miền Nam Việt Nam. Viên tướng Trình Minh Thế bất ngờ hùng hồn tuyên bố chống lại cả Pháp lẫn Việt Minh. Bóng dáng của một thế lực mới xuất hiện. Fowler nhận thấy Pyle lai vãng xung quanh đám biểu tình. Và cuối cùng, khi cả hai lọt vào ổ phục kích trên đường về Sài Gòn, Pyle bỗng chốc trở thành một kẻ xông xáo như một chiến binh được đào tạo bài bản.

Fowler vẫn tiếp tục sự nghiệp của một phóng viên chiến trường với những thử thách khắc nghiệt. Ông cùng cộng sự lọt vào kho hàng của một nhà buôn Hoa kiều có quan hệ mật thiết với tướng Thế, tại đây họ phát hiện ra nhiều thùng hàng chất nổ nhập từ Mỹ. Dần dần, Fowler nhận ra những âm mưu chiến tranh và tiên đoán được đoạn sau của cuộc chiến Đông Dương: Mỹ sẽ hất cẳng Pháp và trực tiếp can dự vào Việt Nam.

== Diễn viên ==
- Michael Caine vai Thomas Fowler
- Brendan Fraser vai Alden Pyle
- Đỗ Thị Hải Yến vai Phượng
- Mai Hoa vai Chị của Phượng
- Rade Šerbedžija vai Thanh tra Vigot
- Tzi Ma vai Hinh
- Robert Stanton vai Joe Tunney
- Holmes Osborne vai Bill Granger
- Ngô Quang Hải vai Tướng Thế
- Ferdinand Hoàng vai Ông Mười
- Hồng Nhung vai Ca sĩ phòng trà
- Công Lý vai Lính Việt Nam
- Tiết Cương vai Cảnh sát
- Daniel Hung, Trọng Phạm, Trịnh Mai Nguyên và Nguyễn Kim Hoàn vai Nhóm sát thủ

== Thông tin thêm ==
Michael Caine nhận được đề cử giải Oscar cho nam diễn viên chính xuất sắc nhất.

==Liên kết ngoài==
- Trang web chính thức.
- The Quiet American tại Allmovie
- "By the Bombs' Early Light" - essay by H. Bruce Franklin on the historical context of the novel and the 2002 film.
- "Michael Caine Makes Noise: He dismisses claims that The Quiet American is somehow anti-American" - Interview with film critic Joe Leydon on controversies surrounding the film.
- Trailer phim.
Turning Tables

"Turning Tables" là bài hát của nữ ca sĩ Adele, trích từ album phòng thu thứ hai của cô, "21" (2011). Bài hát được phát hành dưới dạng đĩa đơn thứ năm trích từ album. Bài hát được viết bởi Adele, Ryan Tedder và sản xuất bởi Jim Abbiss. Bài hát mang thể loại pop và soul. "Turning Tables" xếp hạng thứ 63 trên bảng xếp hạng "Billboard" Hot 100 và thứ 60 trên bảng xếp hạng Canadian Hot 100. Đĩa đơn này xếp hạng thấp nhất trong album "21" của Adele. "Turning Tables" chỉ lọt vào tốp mười tại bảng xếp hạng của Bỉ, Israel và Ý và chỉ được xếp hạng tại 10 bảng xếp hạng trên thế giới.
Rumour Has It

Rumour Has It có thể đề cập đến:
- "Rumor Has It…", phim 2005
- "Rumor Has It" (album của Reba McEntire)
- "Rumor Has It" (album của Clay Walker)
- "Rumour Has It" (bài hát của Donna Summer)
- "Rumour Has It" (bài hát của Adele)
- "Rumor Has It" (game show)
An Evening with Adele

An Evening with Adele là chuyến lưu diễn hòa nhạc đầu tiên của ca sĩ-người sáng tác bài hát người Anh Adele, quảng bá cho album đầu tay, "19".

==Ca khúc==
1. "Cold Shoulder"
2. "Melt My Heart to Stone"
3. "Daydreamer"
4. "Best for Last"
5. "Right as Rain"
6. "Many Shades of Black"
7. "First Love"
8. "Tired"
9. "Make You Feel My Love"
10. "Fool That I Am"
11. "Hometown Glory"
- Encore
13. <li value="14">"Chasing Pavements"<li>

Nguồn:

==Liên kết ngoài==
- Adele's Official Website
- Adele's Official Facebook
- Adele's Official Myspace
- Adele's Official YouTube page
- Adele's Official Twitter
Girl Gone Wild

"Girl Gone Wild" là một bài hát của ca sĩ người Mỹ Madonna nằm trong album phòng thu thứ 12 của cô, "MDNA" (2012). Bài hát được sáng tác và sản xuất bởi Madonna và Alle Benassi (nghệ danh Benassi Bros.), với sự tham gia hỗ trợ viết lời từ Benny Benassi và Jenson Vaughan. Vaughan đã tự viết lời bài hát trước khi gửi chúng tới Madonna để thực hiện bản demo cũng như bản chính thức của "Girl Gone Wild". Đây là đĩa đơn thứ hai trích từ album, phát hành ngày 2 tháng 3 năm 2012, bởi Interscope Records.

Về mặt âm nhạc, "Girl Gone Wild" là một bản mid-tempo electropop, mở đầu bằng một lời cầu nguyện và những âm thanh điện tử. Ngay sau khi phát hành, Joe Francis, người nắm giữ bản quyền sáng tạo của tổ chức Girls Gone Wild, đe dọa sẽ kiện Madonna vì hành vi xâm phạm bản quyền, nếu cô trình diễn nó ở buỗi diễn giữa hiệp tại Super Bowl XLVI. Đại diện của Madonna nói rằng cô không quan tâm đến vụ kiện của Francis, và cho rằng cũng có một số bài hát lấy tên này trước đó.

Bài hát nhận được những phản ứng trái chiều từ các nhà phê bình, trong đó họ ca ngợi đây là sự trở lại đúng nghĩa với nhạc dance của Madonna, nhưng chỉ trích lời bài hát cũng như việc xếp nó mở đầu album "MDNA". Về mặt thương mại, "Girl Gone Wild" lọt vào top 10 ở Hungary, Israel, Ý, Hy Lạp, Nga, Nam Phi, Hàn Quốc và Tây Ban Nha. Trên bảng xếp hạng Hot Dance Club Songs, "Girl Gone Wild" trở thành đĩa đơn quán quân thứ 42 của Madonna, giúp cô giữ vững ngôi vị là Nghệ sĩ lên ngôi đầu bảng xếp hạng này nhiều nhất.

Video ca nhạc của bài hát, do bộ đội Mert & Marcus làm đạo diễn, phát hành ngày 20 tháng 3 năm 2012. Trong đó, Madonna và một nhóm người mẫu nam trong nhiều dáng vẻ khác nhau, nhảy với nhóm nhảy người Ukraine Kazaky. Nó nhận được nhiều lời khen ngợi trong việc biên tập hình ảnh, cũng như chịu ảnh hưởng từ một số video trước của Madonna, như "Erotica", "Justify My Love", "Human Nature" và "Vogue". "Girl Gone Wild" được chọn làm bài hát mở đầu cho chuyến lưu diễn The MDNA Tour (2012) với nhiều hình tượng tôn giáo, và Madonna cùng các vũ công của cô thực hiện vũ đạo trên giày cao gót.

==Danh sách bài hát==
- Đĩa đơn CD / đĩa hình 12"
1. "Girl Gone Wild" — 3:43
1. "Girl Gone Wild" (Justin Cognito Extended Remix) — 4:48

- Đĩa đơn CD mở rộng / Remix kĩ thuật số trên iTunes
1. "Girl Gone Wild" (Madonna vs Avicii - Avicii's UMF Mix) — 5:16
1. "Girl Gone Wild" (Dave Audé Remix) — 8:05
2. "Girl Gone Wild" (Justin Cognito Remix) — 4:48
3. "Girl Gone Wild" (Kim Fai Remix) — 6:33
4. "Girl Gone Wild" (Lucky Date Remix) — 5:06
5. "Girl Gone Wild" (Offer Nissim Remix) — 6:49
6. "Girl Gone Wild" (Dada Life Remix) — 5:15
7. "Girl Gone Wild" (Rebirth Remix) — 6:49

- Đĩa CD quảng bá
1. "Girl Gone Wild" — 3:43
2. "Girl Gone Wild" (Dave Audé Remix) — 8:05
3. "Girl Gone Wild" (Justin Cognito Remix) — 4:48
Masterpiece (bài hát của Madonna)

"Masterpiece" là một bài hát của ca sĩ người Mỹ Madonna nằm trong bộ phim "W.E." (2001) cũng như album phòng thu thứ 12 của cô, "MDNA" (2012). Nó được phát hành chính thức trên sóng phát thanh tại Vương quốc Anh vào ngày 2 tháng 4 năm 2012, để quảng bá album. Madonna đã sáng tác bài hát với Julie Frost và Jimmy Harry, cũng như sản xuất với William Orbit. "Masterpiece" là một bản pop ballad mang đậm phong cách của những tác phẩm trước trong thập niên 1990 của nữ ca sĩ. Bài hát nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình đương đại, trong đó họ ca ngợi nội dung và giọng hát của Madonna.

"Masterpiece" giành chiến thắng hạng mục Bài hát gốc xuất sắc nhất tại giải Quả cầu vàng lần thứ 69, nhưng lại không đủ điều kiện để lọt vào hạng mục tương tự tại giải Oscar lần thứ 84. Đề cử tại Quả cầu vàng còn gây ra một cuộc đối đầu trên thảm đỏ giữa Madonna và ca sĩ Elton John. "Masterpiece" đạt vị trí số một tại Nga, và lọt vào các bảng xếp hạng tại Cộng hòa Séc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Vương quốc Anh. Nó đã được Madonna trình diễn trong chuyến lưu diễn The MDNA Tour (2012), và là một điểm nhấn của chương trình.
Adele Live

Adele Live là chuyến lưu diễn hòa nhạc đầu tiên của ca sĩ-người sáng tác bài hát người Anh Adele, quảng bá cho album phòng thu thứ hai của cô, "21".

==Ca khúc==
1. "Hometown Glory"
2. "I'll Be Waiting"
3. "Don't You Remember"
4. "Turning Tables"
5. "Set Fire to the Rain"
6. "Daydreamer"
7. "If It Hadn't Been for Love"
8. "My Same"
9. "Take It All"
10. "Rumour Has It"
11. "Right as Rain"
12. "One and Only"
13. "Lovesong"
14. "Chasing Pavements"
15. "Make You Feel My Love"
- Hát lại

Nguồn:
Someone Like You

Someone Like You có thể đề cập đến:
- "Someone Like You" (bài hát của Van Morrison)
- "Someone Like You" (bài hát của Sylvester)
- "Someone Like You" (bài hát của Bang Tango)
- "Someone Like You" (bài hát của New Order)
- "Someone Like You" (bài hát của Doris Day)
- "Someone Like You" (bài hát của SafetySuit)
- "Someone Like You" (bài hát của Adele)
Columbia Records

Columbia Records là một hãng thu âm Mỹ, thuộc sở hữu của Sony Music Entertainment. Nó được thành lập năm 1887, phát triển từ một doanh nghiệp trước đó mang tên American Graphophone Company, công ty kế nghiệp của Volta Graphophone Company.

==Ban quản trị==
- Rob Stringer – Chủ tịch
- Rick Rubin, Steve Barnett - Đồng chủ tịch
- Mike Smith

==Đọc thêm==
- Cogan, Jim; Clark, William, "Temples of sound: inside the great recording studios", San Francisco: Chronicle Books, 2003. ISBN 0811833941. Cf. chapter on "Columbia Studios", pp. 181–192.
- Hoffmann, Frank, "Encyclopedia of Recorded Sound", New York & London: Routledge, 1993 & 2005, Volume 1. Cf. pp. 209–213, article on "Columbia (Label)"
- Koenigsberg, Allen, "The Patent History of the Phonograph, 1877–1912", APM Press, 1990/1991, ISBN 0937612103.
- "Revolution in Sound: A Biography of the Recording Industry". Little, Brown and Company, 1974. ISBN 0-316-77333-6.
- "High Fidelity Magazine", ABC, Inc. April, 1976, "Creating the LP Record."
- Rust, Brian, (compiler), "The Columbia Master Book Discography", Greenwood Press, 1999.
- Marmorstein, Gary. "". New York: Thunder's Mouth Press; 2007. ISBN 1-56025-707-5
- Ramone, Phil; Granata, Charles L., "Making records: the scenes behind the music", New York: Hyperion, 2007. ISBN 9780786868599. Many references to the Columbia Studios, especially when Ramone bought Studio A, 799 Seventh Avenue from Columbia. Cf. especially pp. 136–137.

==Liên kết ngoài==
- Official site
- Columbia Records (UK)
- Columbia A&R team contact list
- Columbia Nashville Official Website
- See the Profile of Designer Alex Steinweiss
Barry Gibb

Ngài Barry Alan Crompton Gibb, CBE (sinh 1 tháng 9 năm 1946), là một ca sĩ, nhạc sĩ, người viết nhạc và nhà sản xuất người Anh. Ông là thành viên sáng lập (cùng với các em mình Robin và Maurice) của ban nhạc Bee Gees, một trong các ban nhạc thành công về tài chính và được đánh giá cao nhất trong lịch sử. Barry là người nổi tiếng nhất với chất giọng nam cao falsetto đặc trưng với các ca khúc nổi tiếng cùng ban nhạc, như How Deep Is Your Love, If I Can't Have You, hay Tragedy...

Kỷ lục thế giới Guinness ghi nhận Barry Gibb là người viết nhạc thành công thứ nhì trong lịch sử, chỉ sau Paul McCartney.

==Đĩa đơn==
- 1969: "I'll Kiss Your Memory"
- 1970: "One Bad Thing"
- 1978: "A Day in the Life"
- 1981: "Guilty
- 1981: "What Kind of Fool"
- 1984: "Face To Face"
- 1984: "Shine, Shine"
- 1984: "Fine Line"
- 1988: "Childhood Days"
- 2006: "Dr. Mann"
- 2006: "Underworld"
- 2007: "Drown on the River"
- 2011: "All in Your Name" (hợp tác với Michael Jackson)
- 2011: "Daddies Little Girl""
- 2011: "Grey Ghost"

==Liên kết ngoài==
- Official Barry Gibb website
- Official Bee Gees website
You've Got a Friend

"You've Got a Friend" là bài hát từ năm 1971, do Carole King sáng tác và thể hiện lần đầu tiên. Ca khúc đã nhận giải Grammy cho Bài hát của Năm và được rất nhiều nghệ sĩ cover lại.

== Lời bài hát ==
When you're down and troubled

and you need a helping hand,

and nothing, whoa nothing is going right.

Close your eyes and think of me

and soon I will be there

to brighten up even your darkest nights.

You just call out my name,

and you know wherever I am

I'll come running, oh yeah baby

to see you again.

Winter, spring, summer, or fall,

all you got to do is call

and I'll be there, yeah, yeah, yeah.

You've got a friend.

If the sky above you

should turn dark and full of clouds

and that old north wind should begin to blow

Keep your head together and call my name out loud now

and soon I'll be knocking upon your door.

You just call out my name and you know where ever I am

I'll come running to see you again.

Winter, spring, summer or fall

all you got to do is call

and I'll be there, yeah, yeah, yeah.

Hey, ain't it good to know that you've got a friend?

People can be so cold.

They'll hurt you and desert you.

Well they'll take your soul if you let them.

Oh yeah, but don't you let them.

You just call out my name and you know wherever I am

I'll come running to see you again.

Oh babe, don't you know that,

Winter spring summer or fall,

Hey now, all you've got to do is call.

Lord, I'll be there, yes I will.

You've got a friend.

You've got a friend.

Ain't it good to know you've got a friend.

Ain't it good to know you've got a friend.

You've got a friend.
Ben

"Xem thêm: Ben (định hướng)"

Ben thường là phiên bản ngắn của tên Benjamin, Benvolio, Benedict, hay ít thông dụng hơn Bentley.

== Người nổi tiếng với tên Ben ==
- Ben Affleck
- Ben Bernanke
- Benjamin Franklin
- Ben Kenobi
Ben (định hướng)

Ben là một tên riêng. Nó còn dùng để chỉ:

- Ben (phim)
- Ben (bài hát): Đĩa đơn từ album cùng tên năm 1972 của Michael Jackson
- Ben (album): Album năm 1972 của Michael Jackson
My Girl (bài hát của The Temptations)

"My Girl" là bài hát của The Temptations. Ca khúc đã được Michael Jackson cover lại trong album "Ben".
My Girl

My Girl ("Cô gái của tôi") có thể đề cập đến:

- ca khúc
- "My Girl" (bài hát của The Temptations), được nhiều nghệ sĩ cover
- "My Girl" (bài hát của Amine)
- "My Girl" (bài hát của Arashi)
- "My Girl" (bài hát của Donnie Iris)
- "My Girl" (bài hát của Hoodoo Gurus)
- "My Girl" (bài hát của Madness)

- phim
- My Girl (phim 1991), một bộ phim hài Mỹ năm 1991 với sự tham gia Anna Chlumsky và Macaulay Culkin
- My Girl 2, năm 1994 phần tiếp theo bộ phim trước đó
- My Girl (phim truyền hình năm 2005) ("Cô em họ bất đắc dĩ"), một bộ phim truyền hình Hàn Quốc
- My Girl (phim truyền hình năm 2008), một phiên bản làm lại của Philippine
- Fan Chan (tiếng Anh: My Girl), một bộ phim hài lãng mạn Thái 2003
- "My Girl", một tập của Superman: The Animated Series
Shoo-Be-Doo-Be-Doo-Da-Day

"Shoo-Be-Doo-Be-Doo-Da-Day" là đĩa đơn của ca sĩ Stevie Wonder. Michael Jackson cover cho album Ben".
All the Things You Are

"All the Things You Are" là ca khúc do Jerome Kern sáng tác, Oscar Hammerstein II đặt lời.

==Ca sĩ thu âm đáng chú ý==
- Mildred Bailey (1939)
- Thore Ehrling (1943)
- Glenn Miller (1943)
- Frank Sinatra - "" (1944), "" (1945)
- Dizzy Gillespie Sextet (1945)
- Jo Stafford (1946)
- Django Reinhardt, Stéphane Grappelli - "All The Things You Are" (1949)
- Mario Lanza (1951)
- Clifford Brown (1953)
- The Quintet - Charlie Parker, Dizzy Gillespie, Bud Powell, Charles Mingus và Max Roach - "Jazz at Massey Hall" (1953)
- Hampton Hawes - "The Trio" (1956)
- Ahmad Jamal - "Complete Live at the Pershing Lounge" (1958)
- Peter Sellers 1958 album "The Best of Sellers"
- Margaret Whiting - "Margaret Whiting Sings the Jerome Kern Songbook" (1960)
- Ella Fitzgerald - "Ella Fitzgerald Sings the Jerome Kern Songbook" (1961)
- Stan Kenton - "Mellophonium Magic" (1961)
- Paul Desmond - "Two of a Mind" (1962)
- Sonny Rollins, Coleman Hawkins, Herbie Hancock - "All The Things You Are" (1964)
- Serge Gainsbourg, Elek Bacsik, Michel Gaudry - "All The Things You Are" (1964)
- Earl Grant - "Spotlight On Earl Grant" (1965)
- Jack Jones - "Dear Heart" (1965)
- Barbra Streisand - "Simply Streisand" (1967)
- Singers Unlimited - "a cappella" (1972)
- Michael Jackson - "Music & Me"
- Keith Jarrett (1983) - "Standards Vol.1"
- Larry Coryell - "Shining Hour" (1989)
- Pat Metheny - "Question And Answer" (1989)
- Judy Kaye w/John McGlinn - "Broadway Showstoppers" (1993)
- Charlie Christian - "The Immortal Charlie Christian (Remastered)" (1993)
- Walter Norris - "From Another Star" (1998)
- Brad Mehldau - "Art Of The Trio Volume 4: Back At The Vanguard" (1999)
- Will Young - "Mrs. Henderson Presents" (Soundtrack) (2005)
- David Becker & Joe Diorio - "The Color of Sound" (2005)

==Liên kết ngoài==
- Lyrics
- Melody
- Drum and Bass Arrangement
- "All the Things You Are" at jazzstandards.com
- "All the Things You Are" for Jazz Guitar
We Be Clubbin'

"We Be Clubbin'" là bài hát của Ice Cube từ album soundtrack "The Player's Club". Shaquille O'Neal và Michael Jackson đã thực hiện một phiên bản cover mang tên "We Be Ballin'".
Monster (bài hát của Michael Jackson)

"Monster" là bài hát của nghệ sĩ thu âm Mỹ Michael Jackson hợp tác với 50 Cent, phát hành trong album đầu tiên sau khi mất của Jackson "Michael".

==Remix==
- "Monster" (Jody den Broeder & Chris Cox Club Mix) - 8:00
Monster

Monster hay Monsters có thể đề cập đến:

- Quái vật
- Monster (bài hát của EXO)
- "Monster" (bài hát của Lady Gaga)
- "Monster" (bài hát của Paramore)
- "Monster" (bài hát của Pink Lady)
- "Monster" (bài hát của Skillet)
- "Monster" (bài hát của Steppenwolf)
- "Monsters" (bài hát của Funeral for a Friend)
- "Monsters" (bài hát của Matchbook Romance)
- "Monster", bài hát của Meg & Dia
- "Monster" (bài hát của Professor Green)
- "Monster" (bài hát của Michael Jackson)
- "Monsters, Inc.", phim Mỹ 2001
- "Monster" (phim Mỹ phát hành năm 2003)
- "Monster" (loạt manga của Nhật Bản)
- "Monsters" ("The Walking Dead")
Workin' Day and Night

"Workin' Day and Night" là bài hát của nghệ sĩ thu âm người Mỹ Michael Jackson. Ca khúc nằm trong album phòng thu thứ năm của anh, "Off the Wall" năm 1979.
Chiến thắng

Chiến thắng, còn gọi là thắng lợi, là một thuật ngữ, vốn được áp dụng cho chiến tranh, để chỉ thành đạt trong một trận giao đấu tay đôi, trong các chiến dịch quân sự, hoặc có thể hiểu rộng ra là trong bất kỳ một cuộc thi đấu nào. Chiến thắng trong một chiến dịch quân sự thường được xem là thắng lợi chiến lược, trong khi chiến thắng trong một trận giao tranh thường được xem là thắng lợi chiến thuật.

Trong cảm xúc con người, chiến thắng thường đi kèm với niềm hân hoan nồng nhiệt.

Trong thời kỳ La Mã cổ đại, những chiến thắng thường được kỷ niệm bằng các lễ diễu binh khải hoàn và những công trình như tượng đài chiến thắng (chẳng hạn như Tượng đài chiến thắng Traianus tôn vinh chiến thắng của Hoàng đế Traianus). Người thắng trận cũng mang về những "chiến lợi phẩm" lấy từ kẻ thù chiến bại, chẳng hạn như binh khí ("spolia"), hoặc là một phần cơ thể của giặc thù (như trong trường hợp của những kẻ săn đầu người).

Trong thần thoại, chiến thắng thường được tôn sùng, ta có thể thấy qua các tích xưa về Nữ thần Nike của Hy Lạp cổ đại hoặc là Nữ thần Victoria của La Mã cổ đại. Những chiến thắng điển hình của cái thiện]] trước [[ác|cái ác]], hoặc của ánh sáng trước bóng tối... là một chủ đề muôn thuở trong thần thoại và cổ tích.

Bên cạnh mọi vinh quang chiến thắng, có những trường hợp như "chiến thắng kiểu Pyrros" ("thắng không lợi" hay ""thắng hại"") là một thắng lợi đạt được với cái giá quá đắt, và dần dần dẫn đến chiến bại cho phe thắng trận.

==Trong văn hóa đại chúng==
Trước đây, biểu tượng của chiến thắng tại các nước phương Tây thường dùng Vòng nguyệt quế.

"Chiến thắng" hay "thắng lợi" hay là "thành công" thường được dùng cho các tranh tài trong thể thao, kinh doanh, hay là thi tuyển trong những cuộc thi, kỳ thi. Như khi giành được huy chương trong một cuộc tranh tài thể thao.

Khi thắng, người chiến thắng thường tỏ ra thái độ hân hoan, vui mừng. Một trong những cử chỉ biểu lộ chiến thắng phổ biến nhất là dơ 2 ngón tay lên cao, hay là làm dấu hiệu chữ V (cho "Victory")

== Liên kết ngoài ==
- Victory: Definition, Idea and Phenomenon
Off the wall

Off the wall có thể đề cập đến:
- "Off the Wall" (album)
- "Off the Wall" (bài hát)
- Off the Wall (Atari 2600)
Rock with You

Rock with You có thể đề cập đến:

- "Rock with You" (bài hát của Michael Jackson)
- "Rock with You" (bài hát của BoA)
- "Rock with U"
- "Rock wit U (Awww Baby)"
Victory

Victory có nghĩa là "chiến thắng". Nó còn được dùng để chỉ:

- HMS Victory (định hướng)
- Victory Tour
- Xã Victory, Michigan
- Xã Victory, Quận Guthrie, Iowa
- Xã Victory, Quận Venango, Pennsylvania
- Xã Victory, Quận Lake of the Woods, Minnesota
- "Victory" (bài hát của Bond)
HMS Victory (định hướng)

HMS Victory có thể đề cập đến:

- , hạ thủy năm 1569
- , hạ thủy năm 1620
- , hạ thủy năm 1695
- , hạ thủy năm 1737
- , hạ thủy năm 1764
- , hạ thủy năm 1765
Nguyễn Đức Mậu

Nguyễn Đức Mậu (sinh năm 1948) là một nhà thơ, nhà văn quân đội. Ông từng nhận được Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2001; Giải thưởng văn học Asean năm 2001.

==Tiểu sử==
Ông sinh ngày 14 tháng 1 năm 1948 tại xã Nam Điền, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định. Ông nhập ngũ năm 1966, chiến đấu trong đội hình sư đoàn 312 ở chiến trường Lào. Sau chiến tranh ông làm biên tập viên, rồi đi học trường viết văn Nguyễn Du, khóa I, sau đó làm trưởng ban tại ban thơ tạp chí Văn nghệ Quân đội, phó chủ tịch hội đồng Thơ - Hội nhà văn Việt Nam. Trong sự nghiệp sáng tác của mình, ông thường sử dụng các bút danh Nguyễn Đức Mậu, Hương Hải Hưng, Hà Nam Ninh.

Hiện ông nghỉ hưu với quân hàm đại tá và sống cùng vợ con ở Hà Nội.

==Các giải thưởng==
- Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2001
- Giải thưởng văn học Asean năm 2001
- 03 giải hội nhà văn (1994, 1996, 1999)
- 03 giải bộ Quốc phòng (1989, 1994, 2004)
- Giải thưởng văn học nghệ thuật của UB toàn quốc liên hiệp VHNT Việt Nam năm 2004
- Giải thưởng cuộc vận động sáng tác "Vì mầm non XHCN" của Ủy ban thiếu niên nhi đồng TW năm 1980
- Bằng khen của hội đồng giải thưởng văn học sông Mê Kông năm 2012
- Bằng khen của Tổng cục chính trị trong cuộc vận động sáng tác tiểu thuyết, trường ca về đề tài chiến tranh cách mạng và lực lượng vũ trang nhân dân năm 2009
- Giải C cuộc thi truyện ngắn báo Văn nghệ Quân đội năm 1981
- Giải Nhất cuộc thi thơ báo Văn Nghệ năm 1972-1973

==Tác phẩm chính==
===Thơ và Trường ca ===
- Thơ người ra trận (in chung cùng Vương Trọng, 1971)
- Cây xanh đất lửa (1973)
- Áo trận (1973)
- Mưa trong rừng cháy (1976)
- Trường ca sư đoàn (Trường ca, 1977 - 1980)
- Trường ca Côn Đảo (Trường ca, 1978 - 1991)
- Người đi tìm chân trời (Chuyện thơ, 1982)
- Khi bé Hoa ra đời (In chung cùng Hữu Thỉnh, 1984)
- Hoa đỏ nguồn sông (1987)
- Từ hạ vào thu (1992) 
- Bão và sau bão (1994) 
- Cánh rừng nhiều đom đóm bay (1998) 
- Bầy chim màu lá vàng (2004)
- Thơ lục bát (2007)
- Mở bàn tay gặp núi (trường ca, 2008)
- Từ trong lòng cuộc chiến (tuyển tập, 2010) 99 bài thơ

===Truyện ngắn, phê bình & tiểu thuyết===
- Con đường rừng không quên (Truyện ngắn, 1984)
- Ở phía rừng Lào (Truyện vừa, 1984)
- Tướng và lính (Tiểu thuyết, 1990)
- Chí Phèo mất tích (Tiểu thuyết, 1993)
- Con đường nhiều tơ nhện giăng (Tập truyện ngắn, 2001)
- Niềm say mê ban đầu (Tiểu luận phê bình, 2010)

==Liên kết ngoài==
- Nguyễn Đức Mậu
- Nhà thơ Nguyễn Đức Mậu và "Đàn bò vàng trên đồng cỏ hoàng hôn"- Vũ Quần Phương
Trùng tia

Trùng tia (Radiolaria) là các amip protozoa (động vật nguyên sinh đơn bào) (có đường kính 0,1-0,2 mm) sản xuất ra các khung xương khoáng phức tạp, đặc biệt với vỏ bọc trung tâm chia tế bào thành các phần trong và ngoài. Chúng được tìm thấy ở dạng trôi nổi trên khắp các đại dương, và phần xương còn sót lại của nó sau khi chết phủ phần lớn đáy đại dương ở dạng bùn trùng tia. Do sự thay đổi nhanh chóng trong phân loại của chúng, chúng là hóa thạch chẩn đoán quan trọng được tìm thấy từ Cambrian trở về sau. Một số hóa thạch trùng tia phổ biến như "Actinomma", "Heliosphaera" và "Hexadoridium".

==Phân loại==
Trùng tia và Cercozoa nằm trong một liên nhóm gọi là Rhizaria.

Về cơ bản, trùng tia được chia thành 4 nhóm: "Acantharia", "Nassellaria", "Phaeodaria" và "Polycystina" - theo hình thái học.

Lớp chính của trùng tia là Polycystine, các loài có tạo ra khung xương silica. Nhóm này bao gồm phần lớn các hóa thạch. Chúng cũng bao gồm Acantharea, là nhóm tạo ra các khung xương stronti sulfat. Mặc dù một số đề xuất ban đầu có trái ngược nhau, nhưng các nghiên cứu về gen đã xếp 2 nhóm này gần nhau. Chúng cũng bao gồm chi riêng biệt "Sticholonche", các loài này không có khung xương trong và thường được xem là heliozoa.

Ngoài ra, trùng tia cũng bao gồm Phaeodarea, nhóm tạo ra khung xương silica nhưng khác với polycystine ở một số khía cạnh khác. Tuy nhiên, theo cây phân tử, chúng chia nhánh với Cercozoa, một nhóm bao gồm các sinh vật nguyên sinh trùng roi và amip khác nhau. Các loài trùng tia khác nằn gần nhưng ở ngoài Cercozoa, vì thế sự tương đồng có thể do chúng một phần có cùng tổ tiên và một phần là tiến hóa hội tụ.

Nhóm heliozoa "Taxopodida" theo nghiên cứu gen thì nằm trong nhóm này.

Các nghiên cứu phân tử thể hiện rằng "Radiolaria" được chia thành 2 dòng chính: "Polycystina" ("Spumellaria" + "Nassellaria") và "Spasmaria" ("Acantharia" + "Taxopodida"). Chúng cũng có mối quan hệ gần gũi với các nhóm trùng lỗ theo giả thiết Retaria.

==Trùng tia theo Haeckel==
Nhà sinh học người Đức Ernst Haeckel đã đưa ra các bản vẽ chi tiết tinh xảo về trùng tia, việc này giúp phổ biến các protist này trong số những người sử dụng kính hiển vi ở Victoria cùng với trùng lỗ và tảo cát.

==Liên kết ngoài==
- Radiolarians
- Geometry and Pattern in Nature 3: The holes in radiolarian and diatom tests
- Radiolaria.org
- Ernst Haeckel: Die Radiolarien (RHIZOPODA RADIARIA) Berlin, 1862
- Radiolaria - Droplet
Kim Đại Kiên

Kim Đại Kiên, tên hiệu Ngọc Tý Tượng (tiếng Trung: 玉臂匠), là một nhân vật hư cấu trong tiểu thuyết cổ điển Trung Quốc Thủy hử. Ông là một trong 72 Địa Sát Tinh của 108 anh hùng Lương Sơn Bạc.

== Xuất thân ==
Kim Đại Kiên vốn là một thợ khắc ngọc chạm đá ở phủ Tế Châu. Ông có tài chạm khắc các loại ấn tín, do đó mới có tên hiệu "Ngọc tý tượng" ("Thợ tay ngọc"). Ngoài ra, ông cũng biết chút võ nghệ.

== Gia nhập Lương Sơn Bạc ==
Sau khi bị đày đến Giang Châu, Tống Giang đề thơ ở lầu Tầm Dương trong lúc say, bị coi là thơ phản nghịch và bị tống vào ngục chờ xét xử. Đới Tung đem thư của tri phủ Giang Châu là Sái Đắc Chương, con trai của Sái Kinh, lên kinh đô để Sái Kinh định đoạt vụ việc. Khi đi qua Lương Sơn Bạc, tình cờ quân Lương Sơn biết được vụ việc nên giữ Đới Tung lại, tìm người làm giả bức thư trả lời. Ngô Dụng quen với Kim Đại Kiên khắc chạm khéo và Tiêu Nhượng viết chữ đẹp nên mời cả hai người gia nhập sơn trại và giúp làm giả bức thư để cứu Tống Công Minh.

== Sau khi chiêu an ==
Khi phân định ngôi thứ ở Lương Sơn Bạc, Kim Đại Kiên có nghề khắc chạm trở thành đầu lĩnh chuyên việc sản xuất ấn tín. Sau khi nhận chiêu an, ông cùng các đầu lĩnh tham gia các chiến dịch đánh dẹp quân Liêu và các lực lượng khác chống đối triều đình nhà Tống. Trong chiến dịch đánh Vương Khánh, Kim Đại Kiên cùng Tiêu Nhượng và Bùi Tuyên bị địch bắt. Dù tướng địch Lương Vĩnh tra khảo nhưng cả ba không chịu đầu hàng. Cuối cùng, dân trong thành nổi dậy, giết chết Lương Vĩnh và giải thoát cho cả ba.

Trước chiến dịch đánh Phương Lạp, Kim Đại Kiên bị vua Tống giữ lại ở kinh đô để lo việc chạm khắc cho triều đình nên ông không tham gia chiến dịch này.
Lư Vĩnh Tường

Lư Vĩnh Tường, 盧永祥 (22 tháng 10 năm 1867 – 15 tháng 5 năm 1933) là quân phiệt Hoãn hệ, từng giữ chức Đốc quân Chiết Giang, Trực Lệ và Giang Tô.

==Tiểu sử==
Lư Vĩnh Tường sinh ngày 22 tháng 10 năm 1867, tại Tế Dương, Sơn Đông. Do quá nghèo khổ, ông gia nhập Hoài quân năm 1890. Năm 1895, ông gia nhập quân Bắc Dương, thăng dần lên chức lữ đoàn trưởng.

Sau khi Trung Hoa Dân Quốc thành lập, Lư được bổ nhiệm làm Tư lệnh Sư đoàn 10 quân Bắc Dương, đóng tại Chiết Giang. Nhờ cùng phe Hoãn hệ với Đoàn Kỳ Thụy, Lư được bổ nhiệm Đốc quân Chiết Giang từ ngày 14 tháng 8 năm 1919 – 7 tháng 9 năm 1924. Gần cuối nhiệm kỳ tại Chiết Giang, ông xung đột với Đốc quân Giang Tô Tề Tiếp Nguyên để giành quyền kiểm soát Thượng Hải, dẫn đến Chiến tranh Giang-Chiết lần thứ 1. Lư bị Tề và đồng minh là Tôn Truyền Phương đánh bại khi Tôn tấn công từ hướng nam. Ngày 13 tháng 10 năm 1924, Lư từ chức và trốn sang Nhật Bản.

Sau Chính biến Bắc Kinh, ngày 11 tháng 11, Đoàn Kỳ Thụy bổ nhiệm Lư làm Đốc quân Trực Lệ. Ông bị thay thế 1 tháng sau đó, rồi lại được bổ nhiệm làm Đốc quân Giang Tô ngày 16 tháng 1 năm 1925 sau khi liên quân Hoãn-Phụng dưới quyền Trương Tông Xương tạm chiếm lại Giang Tô và Thượng Hải. Ông rời nhiệm sở ngày 5 tháng 8 năm 1925, được Dương Vũ Đình do Trương Tác Lâm phái đến thay thế. Khi Tôn Truyền Phương chiếm lại tỉnh này và đánh đuổi Trương Tông Xương, Lư trốn đến Thiên Tân, ẩn cư tại đó đến khi mất năm 1933.

==Tham khảo==
- Rulers: Chinese Administrative divisions, Jiangsu, Zhejiang, Zhili
- Arthur Waldron From War to Nationalism, Cambridge University Press, 1995
Lương Sĩ Di

Lương Sĩ Di (Hán tự: 梁士詒; 1869 – 9 tháng 4 năm 1933) là Thủ tướng Trung Hoa trong Chính phủ Bắc Dương từ năm 1921-1922.

==Tiểu sử==
Lương Sĩ Di sinh tại Tam Thủy, Quảng Đông năm 1869. Thời nhà Thanh, ông quản lý hỏa xa, cơ quan sinh lợi nhất trong chinh phủ. Nhờ đó, ông lập ra Giao thông hệ đầy ản hưởng. Ông cũng là thân tín của Viên Thế Khải, giữ chức Bộ trưởng Tài chính trong chính phủ, và đứng về phe Viên trong Chiến tranh Hộ quốc.

Sau khi Viên chết, Tổng thống Lê Nguyên Hồng ra lệnh bắt giữ 8 thành viên phe bảo hoàng của Viên, Lương phải chạy sang Hồng Kông. Ông trở về năm 1918 và tranh cử vào Quốc hội Trung Hoa Dân Quốc.

Giao thông hệ của ông chỉ về nhì, thua xa An Phúc hội của Đoàn Kỳ Thụy, nhưng ông vẫn được cử làm phát ngôn viên Quốc hội. Ông trở thành Thủ tướng sau khi Cận Vân Bằng bị buộc từ chức vào tháng 12 năm 1921.

Nhiệm kì thủ tướng ngắn ngủi của ông dẫn đến xung đột giữa người ủng hộ ông là Trương Tác Lâm và đối thủ của ông là Ngô Bội Phu. Việc Ngô buộc ông từ chức vào ngày 25 tháng 1 năm 1922 dẫn đến Chiến tranh Trực-Phụng lần thứ 1. Lương may mắn tránh được chiến tranh nhờ rời khỏi Bắc Kinh ngay sau khi từ chức, lấy cớ bị bệnh. Chiến tranh Bắc phạt buộc ông phải trốn sang Hồng Kông năm 1928, rồi sau đó qua lại giữa Thượng Hải và Hồng Kông để điều đình với người Nhật trong vụ xâm chiếm Mãn Châu năm 1931. Do quá mệt mỏi vì phải di chuyển liên tục, ông chết tại Thượng Hải năm 1933.
Thiền

Thiền có thể là các khái niệm chi tiết sau:

- Thiền (thực hành)
- Tọa thiền
- Thiền trong Phật giáo
- Thiền định với các mức độ trong Tứ Thiền
- Thiền tuệ hoặc Thiền minh sát nhằm duy trì chánh niệm bằng tứ niệm xứ
- Thiền tông, là tông phái Phật giáo Đại thừa xuất phát từ Tổ sư Bồ-đề-đạt-ma
- Thiền trong Ấn Độ giáo: gồm nhiều pháp môn của Yoga để rèn luyện thân tâm
- Thiền siêu việt

==Xem thêm==
- Zen (trang định hướng)
Báo gấm Sunda

Báo gấm Sunda hay báo mây Sunda ("Neofelis diardi") (tiếng Anh: Sunda Clouded Leopard) là một loài thuộc Họ Mèo có kích thước trung bình, sinh sống ở đảo Borneo và Sumatra. Năm 2015, IUCN đánh giá loài này là loài sắp nguy cấp với số lượng nghi ngờ ít hơn 10.000 cá thể trưởng thành sinh sống ngoài hoang dã, và đang có xu hướng sụt giảm số lượng. Trên cả hai đảo Sunda, chúng bị đe dọa bởi nạn phá rừng.

Vào năm 2006, chúng được công nhận là một loài riêng biệt, khác với loài báo gấm ("Neofelis nebulosa") ở đất liền Đông Nam Á. Lông của chúng tối hơn với các điểm "hoa đám mây" nhỏ hơn. Chúng còn được gọi là báo gấm Indonesia, báo gấm Sundaland, báo gấm Enkuli, báo gấm Diard, và mèo Diard.

Báo gấm Sunda là loài mèo lớn nhất ở Borneo với thân hình chắc nịch, nặng khoảng 12–25 kg. Răng nanh rất dài so với kích thước của nó, khoảng 5 cm. Chúng phân bố giới hạn trên các đảo của Indonesia, Borneo và Sumatra. Ở Borneo, chúng sống trong các khu rừng mưa nhiệt đới thấp, ở độ cao dưới 1.500 m. Ở Sumatra, chúng dường như xuất hiện nhiều hơn ở các khu vực đồi núi. Không rõ liệu chúng có sống trên quần đảo Batu gần Sumatra hay không.