Vũ Bằng (nhà văn)

Vũ Bằng (3 tháng 6 năm 1913 – 7 tháng 4 năm 1984), họ và tên đầy đủ là Vũ Đăng Bằng, là một nhà văn, nhà báo của Việt Nam. Ông là người có sở trường về viết truyện ngắn, tùy bút, bút ký. Ông đã vào Sài Gòn sau 1954 để làm báo và hoạt động tình báo. Ngoài bút hiệu Vũ Bằng, ông còn ký với các bút hiệu khác: Tiêu Liêu, Vịt Con, Thiên Thư, Vạn Lý Trình, Lê Tâm, Hoàng Thị Trâm .

== Tiểu sử ==
Vũ Bằng sinh ngày 3 tháng 6 năm 1913 tại Hà Nội và lớn lên trong một gia đình Nho học, quê gốc ở làng Lương Ngọc, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương. Ông theo học Trường Trung học Albert Sarraut, tốt nghiệp Tú tài Pháp. Ông là một người có tính cách cởi mở, thanh lịch và được mọi người quý như " Người đàn ông quý tộc "
Cha mẹ Vũ Bằng sinh sáu người con, ba trai ba gái. Cha mất sớm, Vũ Bằng ở với mẹ là chủ một tiệm bán sách ở phố Hàng Gai (Hà Nội), nên không bị thiếu thốn. Ngay khi còn nhỏ ông đã say mê viết văn, làm báo. Năm 16 tuổi ông đã có truyện đăng báo, liền sau đó ông lao vào nghề văn, nghề báo với tất cả niềm say mê, chứ không phải vì mưu sinh.

Năm 1935, ông lập gia đình với bà Nguyễn Thị Quỳ, người Bắc Ninh. Cuối năm 1946, Vũ Bằng cùng gia đình tản cư ra vùng kháng chiến.

Cuối năm 1948, trở về Hà Nội, ông bắt đầu tham gia hoạt động trong mạng lưới tình báo cách mạng. Năm 1954, được sự phân công của tổ chức, ông vào Sài Gòn, để lại vợ và con trai ở Hà Nội (năm 1967, bà Quỳ qua đời) và tiếp tục hoạt động cho đến 30 tháng 4 năm 1975. Vì nhiều nguyên nhân, trong đó có sự đứt đoạn đường dây liên lạc, mãi đến sau này, ông mới được công nhận là người hoạt động cách mạng và được truy tặng huân chương nhà nước. Ở Sài Gòn, ông lập gia đình với bà Phấn.

Ông mất lúc 4 giờ 30 phút ngày 7 tháng 4 năm 1984 tại Thành phố Hồ Chí Minh, thọ 71 tuổi. Ngày 13 tháng 2 năm 2007, nhà văn Vũ Bằng được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về "văn học nghệ thuật."

== Sự nghiệp văn chương ==
Năm 17 tuổi (1931), ông xuất bản tác phẩm đầu tay "Lọ Văn". Trong lãnh vực báo chí, ngay từ trong thập niên 30, thập niên 40, nghĩa là lúc ông còn rất trẻ, ông đã là chủ bút tờ Tiểu Thuyết Thứ Bảy, thư ký tòa soạn tờ Trung Bắc Chủ Nhật và cộng tác với nhiều tờ báo ở Hà Nội, Sài Gòn... Và ""có thể nói trong lịch sử văn học từ những năm 30 cho đến năm 1954, Vũ Bằng là một trong những người hoạt động sôi nổi nhất""(Triệu Xuân).
Mặc cho người mẹ cản ngăn, muốn ông du học Pháp để làm bác sĩ y khoa, Vũ Bằng quyết chí theo nghiệp văn chương. Đến khi in được vài truyện ngắn và tiểu thuyết, ông sa vào lãnh vực ăn chơi vào loại khét tiếng. Khoảng năm 1934 - 1935, Vũ Bằng nghiện á phiện rất nặng suốt 5 năm. Nhờ người cô ruột và nhờ vợ là Nguyễn Thị Quỳ thường xuyên săn sóc, khuyên nhủ, cộng với sự quyết tâm của bản thân nên ông đã cai được, rồi viết cả một cuốn tự truyện mang tên "Cai".

Sau năm 1954, Vũ Bằng vào Sài Gòn tiếp tục viết văn, làm báo. ông làm việc tại Việt Tấn Xã và cộng tác với nhiều tờ báo. Ông chuyên về dịch thuật nhiều hơn sáng tác. Đặc biệt với "cái ăn" ông viết rất tuyệt vời: "Miếng ngon Hà Nội" (bút ký, 1960)," Miếng lạ miền Nam" (bút ký, 1969) và trong "Thương Nhớ Mười Hai" (hồi ký, 1972).

== Nhận xét về Vũ Bằng ==
- Nhà văn Vũ Ngọc Phan:

- Nhà văn Tô Hoài:

- Thi sĩ Nguyễn Vỹ:

- Nhà văn Võ Phiến trong tác phẩm "Văn Học Miền Nam":

- Nhà văn Tạ Tỵ đã gọi Vũ Bằng là "Người trở về từ cõi đam mê", và ông đã viết như sau:

Ngoài ra, không ít nhà văn, nhà phê bình nghiên cứu văn học cho rằng "ngay từ những năm Ba mươi, Vũ Bằng là một trong những người có công lớn cách tân tiểu thuyết Việt Nam, hiện đại hóa nền văn xuôi Việt Nam"

== Tác phẩm "Thương nhớ Mười Hai" ==
Trong số trước tác của Vũ Bằng, "Thương Nhớ Mười Hai" là tác phẩm tiêu biểu cho tâm tư và phong cách viết của ông. Nội dung sách ông viết về hình ảnh người vợ tên Quỳ bên kia vỹ tuyến. Ông khởi sự viết từ tháng Giêng 1960, ròng rã mười một năm mới hoàn thành tác phẩm dày khoảng 340 trang vào năm 1971.
GS Hoàng Như Mai đánh giá:
Nhà văn Triệu Xuân ca ngợi:

Và trong "Từ điển văn học" (bộ mới): 

== Hoạt động tình báo ==
Nhà văn Triệu Xuân kể:

== Các tác phẩm ==
- "Lọ văn" (tập văn trào phúng, 1931)
- "Một mình trong đêm tối" (tiểu thuyết, 1937)
- "Truyện hai người" (tiểu thuyết, 1940)
- "Tội ác và hối hận" (tiểu thuyết, 1940)
- "Chớp bể mưa nguồn" (tiểu thuyết, 1941)
- "Quých và Quác" (truyện thiếu nhi, 1941)
- "Để cho chàng khỏi khổ" (tiểu thuyết, 1941)
- "Bèo nước" (tiểu thuyết, 1944)
- "Ba truyện mổ bụng" (tập truyện, 1941)
- "Cai" (hồi ký, 1944)
- "Mộc hoa vương" (tiểu thuyết, 1953)
- "Ăn tết thủy tiên" (1956)
- "Miếng ngon Hà Nội" (bút ký, 1960)
- "Miếng lạ miền Nam" (bút ký, 1969)
- "Bốn mươi năm nói láo" (hồi ký, 1969)
- "Khảo về tiểu thuyết" (biên khảo, 1969)
- "Mê chữ" (tập truyện, 1970)
- "Nhà văn lắm chuyện" (1971)
- "Những cây cười tiền chiến" (1971)
- "Thương nhớ mười hai" (bút ký, 1972)
- "Người làm mả vợ" (tập truyện ký, 1973)
- "Bóng ma nhà mệ Hoát" (tiểu thuyết, 1973)
- "Nước mắt người tình" (tiểu thuyết, 1973)
- "Tuyển tập Vũ Bằng" (3 tập, Nhà xuất bản Văn học, 2000)
- "Những kẻ gieo gió" (2 tập, Nhà xuất bản Văn học, 2003)
- "Vũ Bằng toàn tập" (4 tập, Nhà xuất bản Văn học, 2006)
- "Vũ Bằng, Các tác phẩm mới tìm thấy" (Lại Nguyên Ân sưu tầm. Nhà xuất bản. Văn hóa Sài Gòn, 2010)
- "Hà Nội trong cơn lốc" (Nhà xuất bản Phụ Nữ, 2010)
- "Văn Hóa... Gỡ" (Nhà xuất bản Phụ Nữ, 2012).

và một số sách dịch khác.

Một triển lãm tác phẩm Vũ Bằng kỷ niệm 100 năm ngày sinh của ông được ra mắt tháng 6 năm 2013 tại Nhã Nam thư quán (TP. Hồ Chí Minh) với gần 40 đầu tài liệu gồm sách, báo, thủ bút bản thảo của ông.

== Liên kết ngoài ==
- Bài viết về Vũ Bằng của Triệu Xuân
- Bài viết về Vũ Bằng trên web Chim Việt
- Bài viết về Vũ Bằng của Vương Trí Nhàn
- Tư liệu về Vũ Bằng trên web Tiền Vệ
- Vũ Bằng viết về Nam Cao, Nam Cao mô tả Vũ Bằng
- Đọc sách: "Đời sống và Đời viết" của Văn Giá