Những người sống bên tôi

Những người sống bên tôi là một phim Văn nghệ Chủ Nhật của đạo diễn Đặng Tất Bình, trình chiếu lần đầu năm 1996.
==Lịch sử==
Bộ phim gồm có 2 phần, công chiếu lần lượt vào các năm 1996 và 1997, với tổng số 10 tập và một đoạn phim giới thiệu dài chừng 20 phút.
==Nội dung==
- Phần 1 : Thi
Thi đại diện cho những phẩm giá tạm được coi là ưu tú nhất của con người Việt Nam đi từ chiến tranh tới kinh tế bao cấp, sẵn sàng cam chịu khổ nhục để vươn lên xây dựng cuộc đời mới.

- Phần 2 : Nguyệt Hà
Nguyệt Hà đại diện lối sống gấp, dễ thích nghi với những trào lưu thời thượng, ham hưởng thụ và bất chấp mọi luân lí trong cơ chế kinh tế thị trường, hay là "thời mở cửa". Nguyệt Hà - vợ Thi - bỏ cơ quan nhà nước đi làm ở doanh nghiệp tư nhân, là điều không chấp nhận được trong định kiến trưởng giả những năm Đổi Mới. Nhưng mặc dị nghị của họ hàng cùng lời trách móc của bố mẹ, Hà lao vào kinh tế thị trường như con thiêu thân, dần dà giữa cô và chồng nảy sinh những "khoảng trời riêng" không thể dung hòa được. Trong khi Thi đánh mất dần hình ảnh người con trai lí tưởng thời bao cấp vì không bắt kịp lối sống chạy đua kiếm sống và cả tồn tại giữa xã hội kim tiền, anh dần phải chấp nhận cái mác ăn bám vợ, bản thân cũng trở thành "ông giáo cổ hủ lạc hậu" y như bóng dáng thầy Kha trường làng. Còn Nguyệt Hà cũng tự đánh mất tự chủ, từ từ rơi vào cạm bẫy của những ông lớn và lợi nhuận giăng ra.

==Kĩ thuật==
Phim được thực hiện tại Hà Nội các năm 1995 và 1996.
===Sản xuất===
- Thiết kế sản xuất : Trương Đức Hải
- Âm thanh : Đào Văn Biên

===Diễn xuất===
- Quốc Tuấn ... "Thi"
- Nguyễn Lan Hương ... "Nguyệt Hà"
- Nguyệt Hằng ... "Lâm Oanh"
- Mạnh Linh ... "Bố Hà"
- Lê Mai ... "Mẹ Hà"
- Vân Hà
- Minh Hằng
- Thanh Nga ... "Lý (trẻ)"
- Lan Hương ... "Lý (già)"
- Trần Hạnh ... "Ông Đoán"
- Ngọc Thoa ... "Bà Đoán"
- Ngọc Quốc ... "Ông Hội"
- Trung Anh ... "Thầy giáo Kha"
- Mỹ Hạnh
- Thái Ninh ... "Hải"
- Thu Hương
- Đức Trung ... Thầy trưởng khoa
- Văn Quý
- Quang Đại
- Liên Hương
- Hoàng Phương
- Thu Hải
- Thanh Hiền ... Chủ quán phở (vợ)
- Duy Hậu ... Chủ quán phở (chồng)
- Đình Chiến
- Hồng Hạnh ... "Mơ"
- Kim Oanh
- Như Ý
- Trọng Phan
- Tiến Đạt
- Trần Quốc Trọng
- Huệ Đàn vai Chồng Lâm Oanh
- Nguyễn Trung Hiếu
- Công Lý
- Việt Thắng
- Hồng Minh
- Hoàng Dũng ... "Paul Phương"
==Ảnh hưởng==
===Công chiếu===
Ở thời điểm 1995, hệ thống truyền hình công lập Việt Nam vẫn đang trong quá trình thử nghiệm, cho nên Hãng phim truyền hình Việt Nam áp dụng hình thức sản xuất những cuốn phim kinh phí thấp rồi phát hành đại trà qua băng video, thường là do Trung tâm Làng Văn và Hãng phim Mỹ Vân phổ biến. Trong suốt khoảng mười mấy năm sau khi "Những người sống bên tôi" công chiếu lần đầu, bộ phim vẫn gây cảm xúc vô cùng lớn trong khán giả Việt Nam, đặc biệt những người từng tha hương xứ người để kiếm sống. Mà về sau, Hãng phim truyện Việt Nam lại dựa theo thực tế này để chế tác những bộ phim như "Trăng nơi đất khách" và "Cái tát sau cánh gà".

Theo ý đạo diễn Tất Bình, truyện phim ban đầu chỉ coi là kết thúc ở cảnh nhân vật Lâm Oanh đi ra khỏi phòng bệnh để tạo khoảng trống mênh mang cho số phận các nhân vật, không ai biết diễn biến cuộc đời họ sẽ đi về đâu. Nhưng khi phim chiếu đến tập cuối, lập tức khán giả gửi hàng ngàn lá thư về ban biên tập chương trình tương tác "Hộp thư khán giả" (tiền thân các chương trình "Với khán giả VTV3" và "Dành cho người hâm mộ"), cho nên nhà sản xuất chính Nguyễn Khải Hưng đề nghị tiến hành tập tiếp. Phần này bắt đầu bằng cảnh giả thiết một anh phóng viên đến hiện trường phỏng vấn đoàn phim, nhưng anh ta bị kéo vào làm diễn viên. Đoạn kịch ngắn này nhằm mục đích tri ân khán giả. Mặc dù phim chiếu ở khung 3 giờ chiều và phát lại hôm giữa tuần sau, tức là toàn khung giờ kén khán giả, thế nhưng báo giới đương thời ghi nhận "Những người sống bên tôi" gây được lượng quan tâm vô cùng lớn trong dư luận Việt Nam. Đạo diễn Đặng Tất Bình cũng phát biểu trên nhật báo Công An Nhân Dân rằng, vì toàn bộ quá trình sản xuất cho đến thuê địa điểm quay phim đều do ông và một số đồng nghiệp góp vốn, cho nên ngân quỹ cho mỗi tập ở phần đầu chỉ có 10 triệu đồng (1 USD = 10 ngàn VNĐ), sang đến phần hai thì hãng phim ưu ái cho hơn nên con số này tăng lên gấp đôi, nhờ vậy phần sau có những cảnh quay ở không gian trang hoàng hơn để khắc họa lối sống thời Đổi Mới.

Theo diễn viên Quốc Tuấn, có lần ông được mời sang Cộng hòa Séc giao lưu với cộng đồng Việt kiều, ở khán phòng lớn đang chiếu phim "Những người sống bên tôi", dù "màu đã nhòe lắm rồi" nhưng trong hàng khán giả có nhiều người nhòa lệ. Cũng vào một hôm khi ông đi trên đường Hà Nội, một vị trung niên kéo ông lại xin gặp, hỏi chuyện ra thì được biết người này có cuộc đời khá giống nhân vật Thi, và tâm trạng đầy bồi hồi khi xem phim. Ông cũng thổ lộ về sau rằng, thời điểm 1995 ông đã định đi xuất khẩu lao động vì nghề diễn lúc đó không có lối thoát, nên bấm bụng đóng nốt phim "Những người sống bên tôi" rồi nghỉ hẳn. Tuy nhiên thành công quá mong đợi đã khiến Quốc Tuấn từ một diễn viên chuyên đóng vai phụ trên sân khấu bỗng trở thành minh tinh truyền hình, liên tục được mời vào những vai đa tính cách, nên ít năm sau ông quyết tâm đi học nghề đạo diễn.

Vai Nguyệt Hà ngay từ đầu là ý của nữ diễn viên Lan Hương, vì trước đó bà chỉ đóng những vai không mấy nổi trội về cá tính, nên đã yêu cầu phu quân - đạo diễn Đặng Tất Bình - bổ sung thêm nhiều nét diễn để nhân vật này được nhiều màu vẻ hơn. Những cuộc tranh cãi đầy triết lí giữa Thi và Hà được nhiều khán giả coi là điểm nhấn thú vị của phim, vì gói ghém rất nhiều thông điệp và nội hàm văn hóa. Vai này thành công tới mức, sau rất nhiều năm mà thế hệ khán giả trẻ cũng nhớ Lan Hương qua nhân vật Nguyệt Hà mà thôi. Trong phim còn có nhân vật ông bố triết lí do NSƯT Mạnh Linh thủ diễn, là một thành công đến với ông rất lạ sau "Tướng về hưu" và "Người Hà Nội". Yếu tố này cũng góp phần báo hiệu một dạng nhân vật sẽ liên tục xuất hiện trong các phim truyền hình Việt Nam thập niên 2000.

Ngoài ra, nhân vật Lâm Oanh dù xuất hiện ít nhưng lại được coi là điểm sáng nhất của phim. Từ đầu chí cuối, đây là mẫu nhân vật hoàn toàn ngây thơ trước gió bão cuộc đời, lúc nào cũng tin vào tình yêu thơ mộng. Vai diễn này được coi là ấn tượng nhất của nữ diễn viên Nguyệt Hằng, và đây cũng là vai điện ảnh truyền hình đầu đời của bà. Với phim này, nữ diễn viên Hồng Minh tiếp tục vào vai ả giang hồ dạt từ bên Nga về, tương tự vai trong phim "Người Hà Nội", đây là phim cuối cùng bà đóng.

"Những người sống bên tôi" cũng là phim mở màn phát sóng kênh VTV4 (thành lập năm 1995).

==Tham khảo==
- Ảo ảnh trắng
- Con nhện xanh
- Ngọt ngào và man trá
- Người Hà Nội
- Nụ tầm xuân

==Liên kết==
- Những nấc thang của phim truyền hình Việt Nam - "Tuổi Trẻ Online" // Thứ Tư, 3-8-2005, 11:05 (GMT+7)
- Quốc Tuấn : "Tôi vừa thương vừa phục con mình" - "VNExpress" // Thứ Sáu, 9-7-2010, 07:00 (GMT+7)