World Series 2001

World Series 2001 là loạt trận tranh chức vô địch lần thứ 97 của Major League Baseball (MLB), cho mùa giải 2001. Đây là loạt trận theo thể thức bảy ván thắng bốn giữa nhà vô địch National League (NL) Arizona Diamondbacks và nhà vô địch American League (AL) kiêm đương kim vô địch World Series ba lần liên tiếp New York Yankees. Diamondbacks đã đánh bại Yankees sau bảy ván, và giành danh hiệu vô địch đầu tiên trong lịch sử CLB. Đây được xem là một trong những kì World Series hay nhất mọi thời đại, với những diễn biến kịch tính như hai ván đấu phải bước vào hiệp phụ và ba cuộc lội ngược dòng. Hai cầu thủ ném bóng của Diamondbacks là Randy Johnson và Curt Schilling đều được vinh danh là Cầu thủ xuất sắc nhất World Series.

Yankees tiến vào World Series lần thứ tư liên tiếp sau khi đánh bại Oakland Athletics, với tỷ số ván 3-2, tại AL Division Series, và sau đó là Seattle Mariners tại AL Championship Series, với tỷ số ván 4-1. Diamondbacks lần đầu tiên tiến vào World Series bằng cách đánh bại St. Louis Cardinals, với tỷ số ván 3-2 tại NL Division Series, và sau đó là Atlanta Braves tại NL Championship Series, với tỷ số ván 4-1.

Kì World Series này đã khởi tranh muộn hơn mọi khi, do mùa giải đã phải tạm hoãn sau các cuộc tấn công ngày 11 tháng 9 và là kì đầu tiên kéo dài sang tháng 11. Diamondbacks đã thắng áp đảo hai ván đầu trên sân nhà khi chỉ để Yankees ghi được một điểm. Yankees đã đáp trả bằng một chiến thắng sít sao trong Ván 3, khi Tổng thống Hoa Kỳ George W. Bush đã thực hiện nghi lễ ném bóng đầu trận. Được đà, Yankees thắng lội ngược dòng hai trận tiếp theo, với những cú home run gỡ hòa đều trước tay ném kết liễu Kim Byung-hyun khi chỉ còn một out, trước khi giành chiến thắng trong hiệp phụ. Diamondbacks đã thắng áp đảo Ván 6, và đẩy loạt đấu tới Ván 7 quyết định. Trong ván cuối cùng, Yankees đã dẫn trước ở hiệp thứ chín trước khi Diamondbacks lội ngược dòng trước tay ném Mariano Rivera, với chiến thắng ấn định bằng một cú hit đơn trong thế đầy chốt của Luis Gonzalez để mang về chức vô địch cho Arizona. Đây là World Series thứ ba kết thúc bằng một cú hit kết liễu trong thế đầy chốt, sau và , và hiện là kì World Series gần đây nhất kết thúc bằng pha bóng kết liễu (walk off) dưới bất kỳ hình thức nào. Kì World Series này cũng đã giữ kỷ lục kết thúc muộn nhất (ngày 4 tháng 11) cho tới kì World Series 2022.

Ngoài việc là chức vô địch World Series đầu tiên cho Diamondbacks, World Series 2001 chức vô địch một trong bốn giải thể thao nhà nghề đầu tiên của một đội có trụ sở tại Phoenix, và Diamondbacks trở thành CLB MLB sớm giành được World Series nhất (chỉ sau bốn năm kể từ khi thành lập). Đây là lần thứ ba tại World Series phần thắng tất cả các ván đấu thuộc về đội chủ nhà, sau các năm và 1991 với phần thắng chung cuộc đều thuộc về Minnesota Twins. Đội hình ném của Arizona đã khiến hàng công hủy diệt của Yankees chỉ đạt tỉ lệ đánh bóng .183, mức thấp nhất từng ghi nhận trong một kì World Series dài bảy ván. World Series này và 2002 là hai kỳ World Series kéo dài tới Ván 7 cuối cùng cho tới năm 2016 và 2017. World Series 2001 đã trở thành chủ đề của bộ phim tài liệu "Nine Innings from Ground Zero" của HBO vào năm 2004.

== Bối cảnh ==
=== Arizona Diamondbacks ===
CLB Arizona Diamondbacks ra mắt vào mùa giải 1998, và cùng Tampa Bay Devil Rays là các CLB non trẻ nhất tại Giải bóng chày nhà nghề Mỹ (MLB). Sau mùa giải ra mắt tầm thường, Diamondbacks đã kết thúc mùa giải 1999 ở vị trí đầu bảng Tây National League (NL) với thành tích 100–62, nhưng đã thua trước New York Mets tại vòng Division Series. Với một số cầu thủ ngôi sao như Randy Johnson và Matt Williams, Diamondbacks được kỳ vọng sẽ tiến sâu trong mùa giải 2000, nhưng đã kết thúc ở vị trí thứ ba tại bảng Tây NL với thành tích 85 thắng – 77 bại. Giữa hai mùa giải, huấn luyện viên Buck Showalter đã bị sa thải và thay bằng bình luận viên Bob Brenly. Cùng lúc đó, Diamondbacks đã chiêu mộ một số cầu thủ tự do đáng chú ý, bao gồm Miguel Batista, Mark Grace và Reggie Sanders . Hầu hết các cầu thủ Diamondbacks đều trên 30 tuổi và đã khoác áo một số đội trước mùa giải 2001. Trên thực tế, đội hình xuất phát của Diamondbacks cho World Series 2001 không có một cầu thủ nào dưới 31 tuổi, khiến họ trở thành đội hình lớn tuổi nhất trong lịch sử World Series. Với nhiều cầu thủ sắp đến tuổi giải nghệ, Luis Gonzalez cho rằng tâm lý chung của toàn đội là "có quá nhiều người xuất sắc ở đây không có cơ hội làm lại". 

Trong khi Diamondbacks chỉ hơn tỉ lệ thắng .500 một trận vào cuối tháng 4, Gonzalez đã có một khởi đầu mùa giải đáng nhớ, khi anh hòa kỷ lục MLB với 13 home run trong tháng 4. Diamondbacks thi đấu khởi sắc vào tháng 5 và tháng 6, và đã có lúc dẫn đầu bảng Tây NL với cách biệt sáu trận so với đội xếp sau. Trong khoảng thời gian này, đội đã có chín trận thắng liên tiếp và Johnson đã hòa kỷ lục MLB với 20 lần strikeout trong một trận đấu chín hiệp. Tuy nhiên, lợi thế không tồn tại lâu và đến cuối tháng 7, Diamondbacks đã bị Los Angeles Dodgers dẫn trước nửa trận cho ngôi đầu bảng miền Tây. Sự hồi sinh vào tháng 8 đưa đội trở lại và giữ thành công ngôi đầu tới hết mùa giải. Vào cuối mùa giải, Diamondbacks đã có những thành tích cá nhân đặc biệt: Curt Schilling có nhiều trận ném thắng nhất toàn MLB năm đó với 22, trong khi Johnson suýt chút nữa phá ký lục tổng số strikeout trong một mùa giải với 372. Johnson và Schilling cùng có mức điểm mất trung bình (ERA) thấp nhất tại NL, lần lượt là 2,49 và 2,98. Gonzalez kết thúc mùa giải với tỉ lệ đánh bóng .325 và 57 home run, và đứng thứ ba trong cuộc bầu chọn cho Giải Cầu thủ xuất sắc nhất NL. Diamondbacks ngoài ra cũng là một trong những đội phòng ngự tốt nhất tại MLB năm đó, khi đứng thứ hai về số lỗi ít nhất và ngang bằng với Seattle Mariners về tỷ lệ phòng ngự tốt. 

Diamondbacks bước vào vòng playoff với tư cách là hạt giống số 2 tại National League (NL) và gặp hạt giống số 4 St. Louis Cardinals tại NL Division Series. Schilling đã ném trọn trận đấu không mất điểm ở Ván 1 để giúp Diamondbacks dẫn trước, nhưng Cardinals đã thắng Ván 2 nhờ cú home run 2 điểm của Albert Pujols. Craig Counsell đã đánh một cú home run 3 điểm ở cuối Ván 3 để giúp Diamondbacks dẫn trước 2–1, nhưng Cardinals đã đáp trả ở Ván 4 với màn ném bóng xuất sắc của Bud Smith và giàn ném bóng tiếp sức. Diamondbacks đã giành chiến thắng chung cuộc ở Ván 5, khi Tony Womack ghi cú hit đưa Danny Bautista ghi điểm kết liễu. Sau đó, họ đối mặt với hạt giống số 3 Atlanta Braves tại NL Championship Series. Johnson cũng ném trọn trận không mất điểm trong Ván 1, trong khi Braves đánh ba cú homerun trong Trận 2 để gỡ hòa tỷ số ván 1-1. Schilling đã ném trọn một trận trong Ván 3, và Diamondbacks ghi được 11 điểm trong chiến thắng Trận 4 để dẫn trước 3–1. Diamondbacks giành chiến thắng chung cuộc ở Ván 5 với thêm một màn trình diễn xuất sắc khác của Johnson. Với chiến thắng này, họ đã trở thành CLB mở rộng tiến tới World Series nhanh nhất, chỉ trong 4 năm kể từ khi ra mắt. 

=== New York Yankees ===
Trái lại với Diamondbacks, New York Yankees là một trong những đội giàu truyền thống nhất và nổi tiếng nhất trong toàn bộ không gian thể thao Bắc Mỹ. Yankees đã có một kỉ nguyên thống trị từ cuối những năm 1990 đến năm 2000, bao gồm ba danh hiệu World Series liên tiếp và bốn chiến thắng trong năm lần góp mặt gần nhất. Đội hình chiến thắng này dẫn đầu bởi một nhóm tài năng trẻ được gọi là Bộ tứ cốt cán gồm Derek Jeter, Andy Pettitte, Jorge Posada và Mariano Rivera. Sau chiến thắng trước Braves tại World Series 1999, Yankees được bình luận viên Bob Costas gọi là "đội bóng của thập kỷ, [và] CLB thành công nhất thế kỷ." 

Yankees kết thúc mùa giải 2001 ở vị trí đầu tiên tại bảng Đông AL với thành tích thắng-thua là 95–65 (tỷ lệ chiến thắng .594), cách Boston Red Sox trận, đủ để được xếp hạt giống số 2 tại vòng play-off của American League (AL). Yankees đánh bại hạt giống số 4 Oakland Athletics với tỷ số ván 3-2 tại AL Division Series sau khi thua 2 trận trên sân nhà, và đánh bại hạt giống số 1 Seattle Mariners với tỷ số 4-1 tại vòng AL Championship Series để tiến vào World Series lần thứ tư liên tiếp, và là lần thứ năm trong sáu năm.

Derek Jeter và Tino Martinez dẫn đầu hàng công Yankees trong mùa giải 2001. Jeter đạt tỷ lệ đánh bóng .311 với 21 home run và 74 RBI trong 150 trận, trong khi Martinez đạt tỷ lệ đánh bóng .280 với 34 home run và 113 RBI trong 154 trận. Roger Clemens và Mike Mussina dẫn đầu đội hình ném bóng của Yankees. Clemens, người trong mùa giải này đã giành giải Cy Young thứ sáu trong tổng số kỷ lục 7 lần giành giải của mình, đã kết thúc với thành tích thắng-thua 20–3, điểm mất trung bình (ERA) 3,51 và 213 strikeout trong hiệp ném và là tay ném mở màn tốt nhất của Yankees tại World Series. Mussina kết thúc với thành tích thắng-thua 17–11, ERA 3,15 và 214 strikeout trong hiệp ném.

=== Sự kiện 11 tháng 9 và tháng 11 ===
Sau khi lịch thi đấu MLB bị hoãn do các cuộc tấn công ngày 11 tháng 9, World Series khởi tranh vào ngày 27 tháng 10 năm 2001, ngày khởi tranh World Series muộn nhất từ trước đến nay. Ba trận đấu cuối cùng là những trận đấu MLB chính thức đầu tiên diễn ra trong tháng 11. Đây cũng là lần thứ tư nhà vô địch World Series không được quyết định trong tháng 10 truyền thống. Ba lần trước đó là vào (không có WS nào), (WS được tổ chức vào tháng 9 do Thế chiến thứ nhất) và (WS bị hủy do cuộc đình công của các cầu thủ). Ván 7 diễn ra vào ngày 4 tháng 11, là trận World Series diễn ra muộn nhất thời bấy giờ và vẫn sánh ngang với Ván 6 năm 2009 là trận World Series muộn thứ nhì (chỉ sau Ván 6 năm , diễn ra vào ngày 5 tháng 11). 

Ngoài ra, Series diễn ra tại New York chỉ bảy tuần sau các cuộc tấn công khủng bố, và đã trở thành nguồn động viên tinh thần đáng kể cho thành phố. Một lá cờ Mỹ rách nát được tìm thấy trong đống đổ nát tại Ground Zero, được sử dụng tại các đám tang của các sĩ quan cảnh sát Cảng vụ đã hy sinh sau các cuộc tấn công, đã được tung bay trên Sân vận động Yankee trong suốt World Series. Theo trung sĩ Cảng vụ Antonio Scannella, "Chúng tôi muốn một nơi mà cả nước Mỹ có thể nhìn thấy lá cờ này vẫn tung bay dù trên mình rách nát." 

Tổng thống George W. Bush đã thực hiện nghi lễ ném bóng trước Trận 3 tại Sân vận động Yankee. Giới chức an ninh đã khuyên Bush nên xuất hiện trước Ván 1 tại Phoenix vì họ tin rằng ở đó sẽ an toàn hơn, nhưng Bush nghĩ rằng sẽ tốt hơn cho đất nước nếu ông thực hiện điều này ở New York. An ninh được thắt chặt tại Sân vận động Yankee trước trận đấu, với chó nghiệp vụ đánh hơi bom quét khắp sân, lính bắn tỉa bố trí xung quanh sân vận động và các đặc vụ liên bang lục soát các tiệm hàng. Một mật vụ đã cải trang thành trọng tài và đứng trên sân cùng các trọng tài khác trước trận đấu, và đã xuất hiện thoáng qua trên truyền hình. Bush mặc áo chống đạn bên trong áo khoác FDNY. Sau khi được Derek Jeter khuyên nên ném từ dải mốc cao su trên gò ném thay vì ở gần hơn, Bush bước đến mốc cao su, giơ ngón tay cái với đám đông và ném một cú strike ngay giữa giữa tiếng hô vang đồng thanh "U-S-A". Bush sau này ngẫm lại, "Tôi chưa bao giờ có một cú hích tinh thần nào như khi lên gò ném hôm đó. Tôi đã nói với đám đông, 'Tôi ở bên các bạn, đất nước ở bên các bạn'... Và tôi vào thế và ném cú bóng đó. Tôi đã kinh qua vô số hội nghị, mít tinh, phát biểu, nhưng chưa bao giờ trải qua điều gì gây xúc động, hay đám đông nào đồng lòng đến thế." 

== Các trận đấu ==
=== Ván 1 ===
Khởi tranh ngày 27 tháng 10, đây là kì World Series bắt đầu muộn nhất trong lịch sử, phá kỷ lục trước đó tới bốn ngày (World Series 1999, ngày 23 tháng 10). Yankees mở tỷ số trong Ván 1 khi Derek Jeter bị ném trúng người khi đã một out ở hiệp đầu tiên và ghi điểm nhờ hit 2 chốt của Bernie Williams hai lượt đánh sau đó. Tuy nhiên, Curt Schilling của Arizona và hai cầu thủ tiếp sức Mike Morgan và Greg Swindell đã kìm chân Yankees không thêm được điểm nào sau đó. Họ chỉ có được hai lần đi bộ lên và hai hit trong suốt phần còn lại của trận đấu.

Trong khi đó, Diamondbacks đã gỡ hòa nhờ cú home run một điểm của Craig Counsell trong hiệp đầu tiên trước Mike Mussina. Sau hiệp hai không mất điểm, Mussina mở màn hiệp ba bằng cú ném bóng trúng Tony Womack. Anh tiến lên chốt hai sau pha gảy bóng hy sinh của Counsell trước khi cú home run của Luis Gonzalez nâng tỷ số lên 3-1. Một cú hit đơn và lỗi của cầu thủ sân phải David Justice đã đưa các chân chạy lên chốt hai và ba trước khi cú bóng cao hy sinh của Matt Williams nâng tỷ số lên 4-1. Sau khi Mark Grace được đi bộ lên chốt, cú hit đúp RBI của Damian Miller đã giúp Arizona dẫn trước 5-1.

Hiệp tiếp theo, Gonzalez đánh một cú hit đúp trước Randy Choate khi đã hai out. Reggie Sanders được đi bộ lên chốt khi Gonzalez ghi điểm nhờ cú hit của Steve Finley. Lỗi của chốt ba Brosius tạo điều kiện cho Sanders ghi điểm, đưa Finley lên chốt ba, và Williams lên chốt hai. Cả hai đều ghi điểm nhờ hit đúp của Mark Grace, đưa Arizona dẫn trước 9–1. Tỷ số được giữ nguyên tới hết trận, và Diamondbacks dẫn trước World Series với tỷ số ván 1-0.

Chiến thắng của Diamondbacks trong Ván 1 là trận thắng World Series đầu tiên của một đội nằm ngoài Thành phố New York kể từ năm 1997. Từ năm 1997 đến năm 2001, Yankees đều giành chiến thắng trọn bốn ván vào năm 1998 và 1999, trong khi World Series 2000 bao gồm cả hai đội tới từ New York.

=== Ván 2 ===
Arizona tiếp tục áp đảo với màn trình diễn trên gò ném của Randy Johnson. "Big Unit" đã ném trọn trận đấu không để mất điểm, chỉ để lọt ba cú hit và bốn chân chạy trên chốt trong khi ghi 11 strikeout. Trong khi đó, Andy Pettitte không quá kém cạnh, khi loại toàn bộ thứ tự đội hình Arizona trong năm trong số bảy hiệp ném. Mở màn hiệp thứ hai, anh để lọt một cú hit đơn đến từ Reggie Sanders, người sau đó ghi điểm sau cú hit đúp của Danny Bautista. Bautista là chân chạy duy nhất của Arizona không thể ghi điểm trong trận đấu. Trong hiệp thứ bảy, Pettitte đã ném bóng trúng Luis Gonzalez trước khi Sanders đánh bóng vào đất gây ra một out. Sau khi Bautista ghi hit đơn, cú home run ba điểm của Matt Williams đã đưa Arizona lên dẫn 4–0. Tỷ số được giữ nguyên cho tới hết trận và Arizona dẫn trước hai ván trước thềm các ván đấu tại Thành phố New York. Đây là trận đấu thứ 1.000 được diễn ra trong lịch sử vòng play-off MLB. 

=== Ván 3 ===
Trận đấu mở màn tại Thành phố New York với cú ném nghi lễ đầu trận của Tổng thống George W. Bush về phía tay bắt bóng dự bị của Yankees là Todd Greene, lần đầu tiên một tổng thống Hoa Kỳ đương nhiệm đầu tiên ném bóng mở màn World Series kể từ Jimmy Carter năm . Bush đã ném bóng từ mốc cao su giống các cầu thủ ném bóng (thay vì đứng gần hơn như hầu hết các cú ném bóng nghi lễ khác) và bóng trúng vùng strike. Ném mở màn của Yankees, Roger Clemens, đã chơi xuất sắc khi chỉ để mất ba điểm và ghi chín strikeout trong bảy hiệp đấu. Cầu thủ ném kết liễu của Yankees, Mariano Rivera, đã ném hai hiệp để bảo toàn chiến thắng.

Pha home run mở màn của Jorge Posada trước Brian Anderson ở hiệp hai đã đưa Yankees dẫn trước 1–0. Diamondbacks đã lấp đầy các chốt trong hiệp bốn với hai lần đi bộ lên và một hit trước khi cú bóng cao hy sinh của Matt Williams cân bằng tỷ số. Bernie Williams đánh một hit mở màn hiệp sáu và tiến lên chốt hai sau một cú ném ẩu trước khi Posada đi bộ lên chốt. Mike Morgan vào thay Anderson và loại David Justice bằng strikeout trước khi Scott Brosius phá vỡ thế bế tắc bằng một cú hit đơn RBI. Tỷ số được giữ nguyên tới hết trận. Yankees đã thu hẹp tỷ số ván xuống còn 1-2.

=== Ván 4 ===
Ván 4 chứng kiến Yankees tung Orlando Hernández ra ném mở màn, trong khi Diamondbacks quyết định đưa Curt Schilling trở lại sau ba ngày nghỉ. Cả tay ném bóng đều để lọt home run, với Schilling để lọt trước Shane Spencer ở hiệp thứ ba, và Hernández để lọt Mark Grace ở hiệp thứ tư. Hernandez ném tròn vai trong hiệp, để lọt bốn hit trong khi Schilling ném bảy hiệp và để lọt lưới một hit.

Khi trận đấu bước vào hiệp thứ tám, Arizona đã phá vỡ thế bế tắc. Sau khi Mike Stanton ghi out đầu tiên trong hiệp, Luis Gonzalez ghi hit đơn và Erubiel Durazo hit đúp đưa anh về ghi điểm. Matt Williams đánh bóng đập đất về phía Ramiro Mendoza, người chọn lấy out để xổng Midre Cummings ghi điểm, đưa Arizona dẫn trước 3–1.

Khi đội bóng đứng trước cơ hội dẫn ván 3–1, huấn luyện viên Bob Brenly của Diamondbacks đã quyết định đưa Kim Byung-hyun vào sân ở cuối hiệp thứ tám để kết liễu trong hai hiệp. Ở tuổi 22, Kim đã trở thành cầu thủ Hàn Quốc đầu tiên chơi tại World Series. Tuy đã loại lần lượt ba lượt đánh ở hiệp thứ tám, Kim đã vấp ngã ở hiệp thứ chín.

Derek Jeter mở màn bằng cú gảy bóng nhưng bị Williams loại kịp thời. Paul O'Neill sau đó đánh hit đơn ra cánh trái của Gonzalez. Sau khi Bernie Williams strike out, Tino Martinez lên đánh bóng. Martinez vụt ngay cú ném đầu tiên từ Kim Byung-hyun ra khán đài phía lệch phải, cân bằng tỷ số 3-3. Dù sau đó Jorge Posada đi bộ lên chốt và được David Justice đẩy lên chốt thuận lợi ghi điểm bằng một hit đơn, Kim đã loại Spencer bằng strikeout để thoát thế hiểm nghèo.

Khi đồng hồ bảng điểm trên sân Yankee điểm nửa đêm, World Series lần đầu tiên bước sang tháng 11, với thông điệp trên bảng điểm ghi "Chào mừng đến với Bóng chày tháng 11".

Mariano Rivera lên ném cho Yankees ở hiệp thứ mười và loại cả ba lượt Diamondbacks tiếp theo. Kim ra ném hiệp thứ ba và loại Scott Brosius cùng Alfonso Soriano, nhưng đã để Jeter đánh một cú home run trái sân trong thế full count. Cú home run này đã mang về chiến thắng 4–3 cho Yankees và cân bằng tỷ số ván 2 đều, khiến loạt đấu phải được định đoạt tại Arizona và giúp Jeter trở thành cầu thủ ghi cú home run đầu tiên tại MLB trong tháng 11, mang về cho anh biệt danh "Mr. November".

=== Ván 5 ===
Ván 5 chứng kiến sự trở lại của Mike Mussina ném mở màn cho Yankees trong khi Diamondbacks cử Miguel Batista lên ném sau khi đã không ra sân trong mười hai ngày. Batista đã ném rất tốt với hiệp không mất điểm, strikeout sáu lần, và cầu thủ ném bóng dự bị Greg Swindell đã cứu cho anh out cuối cùng ở hiệp thứ tám. Mussina đã trở lại sau khởi đầu kém cỏi ở Ván 1, ghi mười strikeout, nhưng để Steve Finley và Rod Barajas ghi home run ở hiệp thứ năm.

Vào đầu hiệp thứ chín, Paul O'Neill, người sắp giải nghệ, đã được người hâm mộ Yankee hô vang tên để vinh danh, khiến O'Neill ngả mũ trong nước mắt. Khi Diamondbacks dẫn trước 2–0 ở hiệp thứ chín, Kim Byung-hyun được gọi vào sân để kết thúc mặc dù đã ném ba hiệp vào đêm hôm trước. Jorge Posada đánh hit đúp mở màn hiệp đấu, nhưng Kim đã khiến Shane Spencer đánh bóng xuống đất và loại Chuck Knoblauch bằng strikeout. Giống như những gì đã xảy ra vào đêm trước, Kim đánh mất lợi thế của Arizona khi Scott Brosius đánh một cú qua home run ra ngoài sân trái, giúp Yankees một lần nữa gỡ hòa ở cuối hiệp thứ chín. Kim đã bị thay ra để nhường chỗ cho Mike Morgan, người sau đó đã ghi out cuối cùng.

Morgan đã loại mọi lượt đánh Yankees ở hiệp 10 và 11, trong khi Diamondbacks áp đảo Mariano Rivera ở hiệp 11. Danny Bautista và Erubiel Durazo mở màn hiệp đấu với những cú hit, và Matt Williams đưa họ vào vị trí ghi điểm bằng một bóng cao hy sinh. Rivera sau đó cố tình cho Steve Finley đi bộ lên đầy chốt, rồi để Reggie Sanders đánh ra line out và Mark Grace ground out để kết thúc hiệp đấu.

Arizona tung vào sân tay ném đem về từ giữa mùa Albie Lopez ở hiệp 12, và ngay lập tức anh đã để Knoblauch (người đã vào sân với tư cách là chân chạy thay thế) đánh một hit đơn. Brosius sau đó đã đẩy anh ta lên chốt hai bằng một cú gảy bóng, và sau đó Alfonso Soriano đã kết thúc trận đấu với một cú hit đơn RBI, mang về chiến thắng 3–2 và giúp Yankees còn cách chức vô địch thứ tư liên tiếp chỉ một chiến thắng nữa. Lopez đã không vào ném thêm lần nào nữa tại World Series này. Sterling Hitchcock được tính ném thắng cho Yankees sau khi anh thay Rivera ở hiệp 12.

=== Ván 6 ===
Với Arizona trong tình thế phải thắng, Randy Johnson đã ném bóng bảy hiệp và bảy lần strike out, chỉ để mất hai điểm, và Bobby Witt cùng Troy Brohawn đã ném phần còn lại của trận đấu. Diamondbacks mở tỷ số khi Tony Womack đánh một hit đúp mở màn trước Andy Pettitte và ghi điểm nhờ hit đơn của Danny Bautista trong hiệp một. Hiệp tiếp theo, cú hit đơn khi đầy chốt của Womack đẩy về hai điểm và hit đơn của Bautista đẩy về thêm một điểm. Yankees đã lên đầy chốt trong hiệp thứ ba với một cú hit đơn và hai lần đi bộ lên, nhưng Johnson đã loại Jorge Posada bằng strike out để kết thúc hiệp đấu. Diamondbacks đã dập tắt hi vọng gỡ lại của Yankees với tám điểm ghi ngay trong cuối hiệp đó. 

Pettitte mở màn đã để Greg Colbrunn đi bộ lên và Matt Williams ghi hit đúp trước khi người vào thay Jay Witasick để lọt bốn cú hit đơn liên tiếp từ Reggie Sanders, Jay Bell, Damian Miller và Johnson, mất ba điểm. Sau khi Womack bị strikeout, cú hit đơn của Bautista đẩy thêm hai điểm và hit đôi của Luis Gonzalez đánh thêm một điểm nữa, trong đó Bautista bị loại trên đường về chốt nhà. Hit đơn của Colbrunn và hit đôi của Williams mỗi cú đẩy một điểm trước khi Sanders strikeout kết thúc hiệp đấu. 

Ở hiệp thứ tư, Bell lên được chốt một nhờ strike thứ ba bị lỗi trước khi ghi điểm nhờ hit đôi của Miller. Johnson bị strikeout trước khi Womack ghi hit đơn khiến Witasick bị. Với Randy Choate vào ném, lỗi của chốt hai của Yankees Alfonso Soriano trước pha bóng xuống đất của Bautista, tạo điều kiện cho Miller ghi điểm và đưa chân chạy lên chốt một và hai trước khi cú hit đơn của Gonzalez ghi điểm cuối cùng cho Diamondbacks. Tỷ số được Choate và Mike Stanton giữ nguyên trong phần còn lại của trận đấu. Pettitte mất sáu điểm trong hai hiệp đấu, trong khi Witasick mất chín điểm trong hiệp, là số điểm nhiều nhất mà bất kỳ cầu thủ ném bóng nào để mất trong một trận đấu World Series kể từ khi Walter Johnson, thành viên Đại sảnh Danh vọng, mất chín điểm trong Ván 7 của World Series 1925. Yankees ghi điểm số duy nhất của họ trong hiệp thứ sáu nhờ các cú hit đơn liên tiếp khi chỉ có một out của Shane Spencer và Luis Sojo. Diamondbacks ghi sáu hit đúp và Danny Bautista 4 lượt ghi 3 hit với năm RBI. Đội đã lập kỷ lục World Series với 22 hit ghi được và vùi dập New York Yankees trong trận thua chênh lệch nhất tại vòng play-off trong lịch sử CLB, trước khi bị vượt qua bởi trận thua Boston Red Sox 16–1 tại ván 3 của AL Division Series năm 2018. Chiến thắng 15–2 đã cân bằng tỷ số ván 3 đều và mở ra Ván 7 kinh điển giữa Roger Clemens và Curt Schilling.

=== Ván 7 ===
Ván 7 là cuộc đối đầu giữa hai tay ném đã đều bỏ túi 20 trận thắng trong mùa giải. Roger Clemens, ở tuổi 39, đã trở thành cầu thủ lớn tuổi nhất ném mở màn Ván 7. Curt Schilling trước đã mở màn hai trận tại Series và bước vào cán mốc 300 hiệp ném trong cả mùa giải chỉ sau ba ngày nghỉ. Hai chủ công giằng co qua từng hiệp, và sau bảy hiệp đấu trận đấu hòa 1–1. Diamondbacks mở điểm ở hiệp thứ sáu với cú hit đơn của Steve Finley và cú đánh đôi của Danny Bautista (Bautista trong đó bị loại trên đường lên chốt ba). Yankees đáp trả bằng cú hit đơn RBI của Tino Martinez, đưa Derek Jeter, người đã ghi hit đơn trước đó, ghi điểm. Brenly giữ Schilling ném đến hiệp thứ tám, và quyết định này đã phản tác dụng khi Alfonso Soriano đánh một cú homerun trong thế 2 strike. Sau khi Scott Brosius strike out (người cũng sẽ giải nghệ sau World Series giống O'Neill), Schilling đã để David Justice ghi một hit RBI, và anh rời sân với tỷ số 1–2. Khi Brenly thay Schilling, ông đã được thu âm trên micro của chương trình Sounds of the Game khi đang trấn an tay ném đang khó chịu rằng, "yêu lắm người anh em, cậu là người hùng của tôi đấy" và đảm bảo với anh rằng "cái đó không đánh bại được ta đâu, chúng ta sẽ giành lại điểm số và còn hơn thế." Sau đó, ông đưa Miguel Batista vào sân để loại Jeter, và sau đó, trong một động thái hiếm gặp, tung Randy Johnson, cầu thủ ném bóng mở màn chiến thắng của đêm trước, vào ném để giữ cách biệt một điểm. Quyết định trên đã đúng khi Johnson loại Chuck Knoblauch (đánh bóng thay cho Paul O'Neill thuận tay trái) bằng một cú fly out ra cánh phải của Bautista, rồi sau đó ném tiếp ở đầu hiệp thứ chín, nơi anh khiến Bernie Williams đánh ra fly out ở sân ngoài giữa và Martinez đánh ra ground out về phía chặn ngắn Tony Womack, và sau đó loại Jorge Posada bằng strike out để đưa trận đấu đến cuối hiệp thứ chín.

Với việc Yankees đang dẫn trước 2-1 ở cuối hiệp thứ tám, huấn luyện viên Joe Torre quyết định thay thế tay ném tiếp sức Mike Stanton, người đã ghi hai out, bằng ngôi sao ném kết liễu Mariano Rivera trong hai hiệp. Rivera đã loại toàn bộ ba lượt đánh của Arizona ở hiệp thứ tám, bao gồm Luis Gonzalez, Matt Williams và Bautista của Arizona. Mặc dù Rivera đã thi đấu hiệu quả ở hiệp thứ tám, trận đấu này đã kết thúc với màn lội ngược dòng ở hiệp chín thứ ba trong cả Series.

Mark Grace mở màn hiệp đấu với một cú hit đơn ra giữa sân ngoài ở thế 1 ball. Một cú ném hỏng ra chốt hai của Rivera sau cú gảy của cầu thủ bắt bóng Damian Miller ở thế 1 strike đã giúp Arizona có chân chạy trên chốt một và hai. Jeter cố gắng với lấy bóng nhưng bị vướng vào chân của chân chạy thay thế David Dellucci, người cố ý xoạc để phá rối pha loại kép. Trong lượt đánh bóng tiếp theo, Rivera có vẻ như đã kiểm soát được tình hình khi anh thu hồi được cú đánh của Jay Bell (đánh thay cho Johnson) và chuyền về chốt ba để loại Dellucci, nhưng chốt ba Brosius quyết định giữ bóng thay vì cố ném thêm để loại kép. Midre Cummings được tung vào chạy thay thế cho Damian Miller, người đã lên chốt hai. Với Cummings ở chốt hai và Bell ở chốt một, Womack ở lượt đánh kế tiếp đã đánh một hit đúp dọc đường biên phải ở thế 2 ball – 2 strike và gỡ hòa; Rivera, qua đó, bị hỏng trận cứu thua đầu tiên của anh tại vòng playoff kể từ năm 1997. Bell tiến lên chốt ba và Yankees kéo hàng phòng ngự vào sâu trước tình huống chân chạy mang điểm thắng (Bell) đứng ở chốt ba khi chưa tới hai out. Sau khi Rivera vô ý ném trúng Craig Counsell ở khi đang 1 strike, các chốt đã đầy cho Diamondbacks. Và ở thế 1 strike, Gonzalez đã đánh một cú nhẹ nhàng qua đầu Jeter bị điều vào quá sâu, đưa Jay Bell ghi điểm chiến thắng chung cuộc.

Hit đơn của Gonzalez đã chấm dứt nỗ lực giành ngôi vô địch thứ tư liên tiếp của New York và mang về cho Arizona chức vô địch đầu tiên trong năm thứ tư hoạt động, qua đó giúp Diamondbacks trở thành CLB mở rộng sớm giành được World Series nhất. Đây cũng là chức vô địch thể thao thuộc bốn giải nhà nghề đầu tiên và vẫn là duy nhất cho tiểu bang Arizona. Randy Johnson được ghi nhận trận ném thắng thứ ba của mình tại loạt đấu, trở thành cầu thủ ném bóng đầu tiên kể từ Mickey Lolich của Tigers năm 1968 ném ba trận thắng tại World Series. Rivera chịu trận thua playoff duy nhất trong sự nghiệp của mình. Đã không có World Series nào kết thúc bằng pha bóng ấn định chiến thắng nào kể từ năm 2001.

Hai trong số những lần đánh bóng của Diamondbacks ở cuối hiệp thứ 9 là những tình huống ""cú ném vàng"" hiếm hoi, tức tình huống mà về mặt lý thuyết có thể định đoạt kết quả chung cuộc World Series. Mariano Rivera đã ném sáu cú như vậy cho Jay Bell (người đã gảy bóng thành một pha force out ở cú ném đầu tiên) và Tony Womack (người đã đánh một hit đúp RBI ở cú ném thứ năm của lượt) trong lần thứ 10 và 11 xuất hiện lượt tình huống như vậy trong lịch sử bóng chày. 

Năm 2009, trận đấu Ván 7 của World Series 2001 được "Sports Illustrated" bình chọn là Trận đấu playoff hay nhất của thập kỷ (2000–2009). 

Trong nhiều năm tiếp theo, nhiều người hâm mộ vẫn coi Ván 7 của World Series 2001 là một trong những trận đấu hay nhất từng diễn ra trong lịch sử bóng chày chuyên nghiệp.

== Phát sóng ==
Đây là năm thứ hai liên tiếp Fox đã phát sóng World Series với đội ngũ phát sóng hàng đầu của mình - Joe Buck và Tim McCarver (kiêm bình luận viên của Yankees). Đây là năm đầu tiên Fox được độc quyền phát sóng World Series (trong hợp đồng trước đó, Fox chỉ phát sóng World Series vào những năm chẵn trong khi NBC phát sóng vào những năm lẻ), và hãng đã giữ vững độc quyền này kể từ đó. 

Hợp đồng trên cũng trao cho Fox quyền độc quyền phát sóng toàn bộ vòng play-off MLB trên hệ thống kênh của hãng. Nhưng ngay sau World Series, Fox đã bán kênh truyền hình cáp Fox Family Channel, cùng quyền phát sóng các trận đấu Division Series, cho Disney, hãng sau đó đã đổi tên kênh thành ABC Family; vì điều này khiến kênh trở thành công ty anh em của ESPN, Disney chuyển quyền phát sóng Division Series sang ESPN vào năm 2003 sau một mùa phát sóng trên ABC Family.

Đài phát thanh ESPN đã phát sóng toàn quốc năm thứ tư liên tiếp, với sự bình luận của Jon Miller và Joe Morgan.

Tại địa phương, World Series được phát sóng trên KTAR-AM tại Phoenix với Thom Brennaman, Greg Schulte, Rod Allen và Jim Traber, và trên WABC-AM tại Thành phố New York với John Sterling và Michael Kay . Đây là lần phát sóng cuối cùng của WABC phát sóng cho Yankees sau 21 mùa giải, và cũng là lần cuối cùng Sterling và Kay cùng nhau phát sóng sau mười mùa giải. Sterling và Yankees gia nhập WCBS-AM vào mùa giải tiếp theo trên sóng phát thanh, trong khi Kay được thăng chức lên truyền hình khi YES Network ra mắt vào năm 2002.

=== Sách và phim ===
Buster Olney, người từng đưa tin về Yankees cho "tờ The New York Times" trước khi gia nhập ESPN, đã viết một cuốn sách có tựa đề "Đêm Cuối Cùng của Triều Đại Yankee", xuất bản năm 2004. Cuốn sách tường thuật Ván 7, cùng những câu chuyện bên lề về các cầu thủ chủ chốt, ban lãnh đạo và những khoảnh khắc trong ách thống trị 1996–2001. Trong lần tái bản năm 2005, Olney đã thêm một phần kết mới, kể về những diễn biến sau World Series 2001 cho đến màn lội ngược dòng ngoạn mục của Boston Red Sox từ thế bị dẫn trước 3–0 tại ALCS 2004.

Bộ phim tài liệu chính thức của MLB Productions về loạt đấu này được phát hành vào năm 2001. 

Năm 2004, HBO phát hành "Chín hiệp từ Ground Zero", một bộ phim tài liệu tập trung vào vai trò đặc biệt của bóng chày, đặc biệt là đội Yankees, trong việc xốc lại tinh thần tại New York sau sự kiện 11/9. Bộ phim có các cuộc phỏng vấn với các cầu thủ, người hâm mộ đã mất đi người thân, lính cứu hỏa, phóng viên thể thao và nguyên Tổng thống Hoa Kỳ George W. Bush. 

Năm 2005, A&E Home Video phát hành bộ DVD "New York Yankees Fall Classic Collectors Edition (1996–2001)". Bộ đĩa này bao gồm cả Ván 4 của World Series 2001. Năm 2008, bộ DVD "Arizona Diamondbacks 2001 World Series" được phát hành. Cả bảy trận đấu đều có trong bộ đĩa này.

== Diễn biến sau đó ==
Bộ đôi Curt Schilling và Randy Johnson đã được trao giải Cầu thủ xuất sắc nhất World Series, lần đầu tiên giải thưởng được trao cho nhiều hơn một cầu thủ này kể từ năm 1981 và là lần cuối cùng điều này xảy ra cho tới nay. Cả hai sau đó đều được Sports Illustrated vinh danh là Vận động viên của năm vào năm 2001.

Lần ném kết thúc hỏng của Rivera và trận thua của Yankees đã vô tình cứu mạng cầu thủ Enrique Wilson của Yankees. Wilson dự định bay về Cộng hòa Dominica để nghỉ đông trên chuyến bay 587 của American Airlines vào ngày 12 tháng 11, sau cuộc diễu hành chiến thắng của Yankees tại Broadway nếu Yankees thắng. Nhưng sau khi Yankees thua (và do đó không có cuộc diễu hành nào diễn ra), Wilson quyết định bay về sớm hơn. Chuyến bay 587 gặp nạn tại Belle Harbor, Queens, khiến tất cả mọi người trên máy bay thiệt mạng. Rivera sau đó nói: "Tôi mừng vì chúng tôi đã thua World Series, vì bởi đó mà bạn tôi được sống." 

Sau mùa giải 2001, một số cầu thủ Yankees đã chuyển sang các đội bóng khác hoặc giải nghệ, những thay đổi đáng chú ý nhất là việc Martinez và Knoblauch chuyển sang St. Louis Cardinals và Kansas City Royals theo dạng chuyển nhượng tự do, còn Brosius và O'Neill thì giải nghệ. Martinez sau đó trở lại Yankees để kết thúc sự nghiệp vào năm 2005.

Sau khi vô địch bảng Tây NL một lần nữa vào năm 2002, Diamondbacks đã bị St. Louis đè bẹp 3–0 tại NLDS. Họ từ đó sa sút, thua 111 trận vào năm 2004 khi Bob Brenly bị sa thải trong mùa giải đó. Arizona không giành được danh hiệu bảng Tây NL nào cho đến năm 2007. Schilling chuyển tới Boston Red Sox sau mùa giải 2003 và vào năm 2004 đã giúp họ giành danh hiệu World Series đầu tiên kể từ năm 1918. Anh đã giúp họ giành thêm một chức vô địch nữa vào năm 2007 và giải nghệ sau bốn năm gắn bó với Boston, với việc bỏ lỡ toàn bộ mùa giải 2008 vì chấn thương vai. Johnson chuyển tới Yankees sau mùa giải 2004, một mùa giải chứng kiến anh ấy đạt một trận ném hoàn hảo trước Atlanta Braves, sau đó được đưa trở lại Diamondbacks hai năm sau đó và kết thúc sự nghiệp của mình với San Francisco Giants vào năm 2009. Cầu thủ cuối cùng trong đội hình Diamondbacks năm 2001, Lyle Overbay, đã nghỉ hưu sau mùa giải 2014 với Milwaukee Brewers trong khi cầu thủ cuối cùng từ Yankees năm 2001, Randy Choate, giải nghệ sau mùa giải 2016. 

Từ năm 2002 đến năm 2007, Yankees tiếp tục gặp hạn tại vòng play-off, khi thua ALDS trước Anaheim Angels vào năm 2002, World Series trước Florida Marlins vào năm 2003, ALCS trước Boston Red Sox (qua đó trở thành đội đầu tiên trong lịch sử play-off đánh mất lợi thế dẫn trước 3 ván) vào năm 2004, một lần nữa tại ALDS trước Angels vào năm 2005, và sau đó thua ALDS trước Detroit Tigers và Cleveland Indians vào các năm 2006 và 2007. Ngoài ra, bao gồm thất bại tại World Series năm 2001, mọi nhà vô địch World Series từ năm 2001 đến năm 2004 đều giành được danh hiệu sau khi đánh bại Yankees, đây là kỷ lục AL và tính đến nay, ngang bằng với kỷ lục MLB của Los Angeles Dodgers từ năm 2016 đến năm 2019. Hợp đồng của Joe Torre đã hết hạn và bị thay thế bởi Joe Girardi vào năm 2008, mùa giải mà Yankees đã bỏ lỡ vòng play-off lần đầu tiên kể từ năm 1993. Yankees đã giành chức vô địch World Series thứ 27 vào năm 2009, đánh bại đương kim vô địch Philadelphia Phillies sau sáu ván, nhưng không thể khôi phục ách thống như đã làm vào cuối những năm 1990 và đầu những năm 2000; thậm chí, họ đã không thể lọt vào World Series trong toàn bộ những năm 2010. Yankees cuối cùng cũng trở lại World Series vào năm 2024, nhưng lại để thua Los Angeles Dodgers trong năm ván.

Đây vẫn là chức vô địch duy nhất trong số mà một đội bóng trong bốn giải nhà nghề hàng đầu Bắc Mỹ có trụ sở tại Phoenix giành được. Đội Phoenix Suns của NBA để thua cả ba lần góp mặt tại Chung kết NBA (1976, 1993, 2021) sau sáu ván. Đội Arizona Cardinals của NFL đã lọt vào Super Bowl năm 2009, nhưng để thua sít sao trước Pittsburgh Steelers . Đội Arizona Coyotes của NHL chưa bao giờ lọt vào Chung kết Stanley Cup.

Diamondbacks đã không thể trở lại World Series cho đến năm 2023; lần này, họ đã để thua đội Texas Rangers sau năm ván đấu.

== Xem thêm ==
- Nippon Series 2001