hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Iwate

== Địa lý ==
Iwate đối diện với biển Thái Bình Dương về phía Đông, giáp ranh với tỉnh Aomori ở phía Bắc, tỉnh Akita ở phía Tây và tỉnh Miyagi ở phía Nam. Iwate có núi ở phía Đông, Tây, Bắc, với lưu vực sông Kitakami chạy từ Bắc tới Nam qua trung tâm tỉnh, bao gồm cả thành phố thủ phủ. Bờ biển ở đây thô và nhỏ nằm giữa biển và các ngọn núi.

== Lịch sử ==
Iwate trong lịch sử là một phần của tỉnh Mutsu. Nó chỉ thực sự trở thành một tỉnh riêng vào khoảng năm 800.

Trong thời kỳ Jōmon, đây là một vùng rất phong phú cho việc săn bắn và đánh bắt cá. Cũng có một vài sự định cư của người Emishi tại lưu vực Kitakami cho đến cuối thế kỉ thứ 8 khi mà chính quyền Nara quyết định xâm nhập sâu vào Iwate, với pháo đài Shiwa, tới phía Bắc của Morioka ngày nay, được xây dựng năm 803.

== Liên kết ngoài ==
- Website chính thức của tỉnh.
Chi Ké

Chi Ké (danh pháp khoa học: Urena) là một chi thực vật sống ở các khu vực nhiệt đới và bán nhiệt đới khắp nơi trên thế giới. Cây cao tới 50–70 cm, lá có lông nhám, thường có khía. Trái có nhiều mấu. Ở Philippines, rễ cây được dùng làm thuốc giải nhiệt và hoạt nhuận còn ở Malaysia thì được dùng làm thuốc trị kiết lỵ. Cây phát tán hạt nhờ vào động vật do hạt cây có lông bám vào lông động vật.

==Lưu ý==
Ké là tên gọi chung cho rất nhiều loài khác nhau, ví dụ một số loài trong các chi "Sida", "Triumfetta" cùng họ hay chi "Xanthium" thuộc họ Cúc ("Asteraceae") cũng được gọi chung là ké. Cho nên, việc gọi tên các loài cần cụ thể để tránh nhầm lẫn.
Ké đầu ngựa

Ké đầu ngựa, tên Hán-Việt là thương nhĩ (danh pháp hai phần: Xanthium strumarium, đồng nghĩa: "X. inaequilaterum", "X. canadense", "X. chinense", "X. glabratum"), một loài thực vật trong họ Cúc (Asteraceae).

== Miêu tả ==
Cây thân thảo cao 50–120 cm, thân có khía rãnh. Lá mọc so-le/vòng. Hoa có hai loại, một loại mọc ở đầu các cành ngắn, chỉ sản sinh phấn hoa và loại thứ hai mọc ở các nách lá, sinh ra quả. Quả giả hình thoi, có móc có thể gắn vào lông động vật để phát tán. Đây cũng là loài duy nhất trong chi này có mặt tại Việt Nam. Phát tán nhờ động vật.

== Thành phần hóa học và tác dụng dược lý ==
Quả chứa alkaloid, sesquiterpen lacton (xanthinin, xanthumin, xanthatin), dầu béo. Lá chứa iod: 200 microgam trong 1g lá. Trong quả là 220 - 230 microgam/1g quả. Trong quả có glucozit làm hạ glucoza trong máu, xanthinin và xanthium có tác dụng kháng khuẩn, kháng nấm, chống dị ứng, hạ sốt, lợi tiểu, an thần.

== Công dụng ==
Chống dị ứng, chống viêm. Chữa mụn nhọt, lở loét, mày đay, tràng nhạc, bướu cổ, đau khớp, thấp khớp, tay chân đau co rút, đau đầu, viêm mũi chảy nước hôi, đau họng, lỵ: ngày 6- 12g thuốc sắc, cao hoặc viên. Nước sắc quả ngậm chữa đau răng, bôi chữa nấm tóc, hắc lào.

Dùng cành lá hoặc quả phơi khô chữa mụn nhọt, mẩn ngứa, mày đay, tràng nhạc, chảy nước mũi hôi. Dùng dưới dạng thuốc sắc.
Su su

Su su hay su le trong phương ngữ miền Trung Việt Nam (danh pháp hai phần: Sicyos edulis, đồng nghĩa: Sechium edule) là một loại cây lấy quả ăn, thuộc họ Bầu bí, cùng với dưa hấu, dưa chuột và bí.

== Phân loại ==
Loài này được nhà thực vật học Patrick Browne mô tả khoa học lần đầu năm 1756 như là "Sechium" sp.
Năm 1760, nó được Nikolaus Joseph von Jacquin phân loại như là "Sicyos edulis" và năm 1763 bởi Michel Adanson như là "Chocho" sp. Năm 1800, Olof Swartz phân loại su su như là "Sechium edule".

== Từ nguyên ==
Tiếng Pháp dùng tại các lãnh thổ hải ngoại của Pháp ở Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương gọi là "chouchou" (Réunion, Île Maurice), "chouchoute" (Nouvelle-Calédonie, Polynésie thuộc Pháp) - phát âm như "su-su" trong tiếng Việt, có lẽ đây là nguồn gốc tên tiếng Việt của loại quả này.

== Mô tả ==
Cây này có lá rộng, thân cây dây leo trên mặt đất hoặc trên giàn. Ở Việt Nam, su su được trồng để vừa lấy quả và vừa lấy ngọn trong chế biến các món ăn. Ví dụ: củ su su xào tỏi, ngọn su su làm lẩu. Ở Miền Bắc, su su được trồng rất nhiều thành hệ thống giàn men theo sườn núi, dọc theo con đường từ thị trấn Sa Pa lên đến thác Bạc.

== Phân bổ ==
Costa Rica là quốc gia xuất khẩu chính su su ra khắp thế giới như EU, Hoa Kỳ. Su su là một loại rau quả quan trọng trong ngành ẩm thực Mexico. Tiểu bang Veracruz là nơi trồng su su quan trọng nhất của México và cũng là nơi xuất khẩu chính quả su su, chủ yếu qua Mỹ.
Nghiến

Nghiến (danh pháp hai phần Burretiodendron hsienmu) là một loài thực vật có hoa, trước đây được phân loại trong họ Đoạn ("Tiliaceae") còn hiện nay thuộc phân họ Dombeyoideae của họ Cẩm quỳ ("Malvaceae") nghĩa rộng. Nghiến sống ở Trung Quốc và Việt Nam. Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng ở Quảng Bình có loại cây này.

== Đặc điểm ==
Câu nghiến là cây gỗ lớn, cao 30 – 35 m, đường kính tới 80 – 90 cm. Cành non không có lông. Lá hình trứng rộng, cỡ 10 – 12 x 7 – 10 cm; mép nguyên; gân bên 5 – 7 đôi, trong đó có 3 gân gốc; cuống lá dài 3 – 5 cm. Hoa đơn tính. Hoa đực có đường kính 1,5 cm. Đài hình chuông, ở đầu xẻ 5 thuỳ sâu, dài 1,5 cm. Cánh hoa 5, dài 1,3 cm. Nhị khoảng 25, xếp thành 5 bó; chỉ nhị dài 1 – 1,3 cm; bao phấn hình bầu dục, dài 3 mm. Quả khô hình 5 cạnh (giống quả khế), tự mở, đường kính 1,8 cm.

== Đặc tính gỗ ==
Gỗ nghiến có tính cơ học cao, rất cứng, dai, bền, không vân, không mọt, mối, dù chôn xuống đất vẫn thế.

Gỗ nghiến lõi có màu nâu sẫm đồng đều, vòng vân rất mờ, có cấu tạo lớp. Tính cơ học: cứng, chắc, rất bền. Mưa gió ngoài trời chỉ có thể làm bạc màu lớp mặt. Khi được bào nhẵn thì các phần gỗ nghiến già có thể thấy được các vân hoa tinh vi như trên mặt thép của thanh kiếm Nhật (đây là cấu tạo lớp, còn được gọi là vân chun, chỉ một số loài gỗ có).

Nhược điểm của gỗ nghiến là nếu được dùng để chế đồ gỗ bằng những tấm ván mỏng thì dưới tác động của độ ẩm và nước sẽ xuất hiện trong chúng những nội lực lớn, dễ làm cho chúng bị cong, vênh, nứt dăm hoặc nứt xé.

==Ứng dụng==
Người dân một số vùng núi đá cao Việt Nam (chủ yếu là người Tày, Nùng) dùng gỗ nghiến để làm nhà sàn: cột nhà, sàn nhà, hoành, vì, kèo, v.v. Đi lại trên sàn không bao giờ có tiếng cót két - một đặc trưng của loại gỗ mềm dẻo. Cũng vì các đặc tính trên mà gỗ nghiến rất được ưa chuộng khi dùng làm thớt.

Gỗ giác của gỗ nghiến có màu hơi sáng, mềm và nhẹ hơn gỗ lõi một chút, thường được dùng để làm những bộ phận trong nhà mà ít chịu lực như tường ngăn, giá, bàn ghế v.v.

Các phần nu nghiến (những u, cục gỗ sinh ra khi thân cây chịu vết thương, dị tật), với có hình dạng bề ngoài sần sùi nhưng chất gỗ cứng, màu sắc đa dạng, nhiều vân uốn lượn kỳ dị rất đẹp, được sử dụng làm các đồ thủ công mỹ nghệ như tượng, bình, chum chóe...
Ibaraki

== Địa lý ==
Tỉnh Ibaraki nằm ở phần phía Đông Bắc của vùng Kantō, trải dài giữa tỉnh Tochigi và biển Thái Bình Dương và giáp ranh về phía Bắc và Nam với tỉnh Fukushima và tỉnh Chiba. Giáp ranh với tỉnh Gunma và tỉnh Saitama về phía Tây Nam. Đa số phần phía Bắc của tỉnh là núi, nhưng phần lớn diện tích tỉnh là đồng bằng với nhiều hồ.

== Lịch sử ==
Tỉnh Ibaraki trước đây được biết đến là tỉnh Hitachi. Năm 1288, tỉnh Hitachi bị hoàng tử Subaru xâm chiếm. Đến năm 1871 thì tỉnh đổi tên thành Ibaraki.

== Kinh tế ==
Vùng có công nghiệp điện, đặc biệt là điện nguyên tử, công nghiệp sản xuất, hóa chất, công nghiệp cơ khí chính xác. Công ty Hitachi được thành lập tại thành phố Ibaraki.

== Thể thao ==
Các đội thể thao được liệt kê dưới đây có trụ sở tại Ibaraki.

- Bóng đá
- Kashima Antlers (Kashima)
- Mito HollyHock (Mito)
- Đại học Ryutsu Keizai (Ryūgasaki)
- Bóng chuyền
- Hitachi Sawa Rivale (Hitachinaka)

== Liên kết ngoài ==
- Website chính thức của tỉnh(tiếng Anh).
- Báo E-Ibaraki: bài viết và bình luận của người nước ngoài sống ở Ibaraki
- Du lịch Ibaraki
Dương Văn An (nhà Mạc)

Dương Văn An (chữ Hán: 楊文安) (1514 – 1591), biểu tự là Tĩnh Phủ (靜甫); là quan nhà Mạc trong lịch sử Việt Nam, và là tác giả của quyển sách địa lý-lịch sử nổi tiếng "Ô Châu cận lục" (烏州近錄).

==Tiểu sử==
Ông sinh tại làng Tuy Lộc, xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình. Về sau, ông ra ngụ ở xã Phú Diễn, huyện Từ Liêm, tỉnh Hà Đông (nay thuộc Hà Nội).

Về gia đình và thời trẻ của Dương Văn An, hiện vẫn chưa có tư liệu đầy đủ. Tuy nhiên, theo lời Tựa của sách "Ô Châu cận lục" do ông soạn, thì ông ""sinh ra và lớn lên ở đất này, theo đòi nghiệp học, thấm nhuần giáo hóa, kể đã nhiều năm. Vào khoa năm Đinh Mùi (1547, dưới triều Mạc Phúc Nguyên), thì đỗ Tiến sĩ."'

Sau đó, ông được triều đình nhà Mạc bổ đi làm quan, thăng dần lên các chức: Lại khoa Đô cấp sự trung (tước Sùng Nham bá), Tả thị lang bộ Lại rồi Thượng thư, tước Sùng Nham hầu. Năm Tân Mão (1591), Dương Văn An mất lúc 77 tuổi, được tặng tước Tuấn Quốc công.

Tác phẩm của ông có Ô Châu cận lục. Theo lời Tựa của ông viết đề ở đầu sách này, thì năm Quý Sửu (1553), nhân khi về quê chịu tang, ông được đọc hai tập tài liệu của hai người đồng hương biên chép về hai phủ Tân Bình và Triệu Phong. Bởi ham thích, nên sau đó ông đã khảo cứu thêm, bổ sung và sửa chữa để làm ra sách ấy.

==Xem thêm==
- Ô Châu cận lục
- Châu Ô
Đơn đômen

Đơn đômen (tiếng Anh: "Single domain") là một dạng cấu trúc từ của vật từ gồm các hạt, mà mỗi hạt được cấu tạo bởi một đômen từ. Có nghĩa là trong mỗi hạt đó, các mômen từ sắp xếp đều nhau theo cùng một hướng. Cấu trúc đơn đômen thực chất là một sự thắng thế về mặt năng lượng so với cấu trúc đa đômen.

==Sự hình thành cấu trúc đơn đômen==
Cấu trúc từ của vật sắt từ được quy định bởi: hình dạng vật từ, cấu trúc hạt (kích thước, hình dạng, sự định hướng...). Sự thay đổi kích thước hạt dẫn đến sự thay đổi cấu trúc đômen. Khi kích thước hạt của vật từ giảm dưới kích thước tới hạn (ký hiệu là R), xuất hiện một cấu hình đômen mới mà mỗi hạt sẽ là một đômen, đó là cấu trúc đơn đômen. Kích thước giới hạn này phụ thuộc vào từ tính của vật liệu và tổng quát theo công thức:

formula_1

với formula_2 là mật độ năng lượng vách đômen, formula_3 là năng lượng dị hướng từ tinh thể.

Công thức có thể thay đổi tùy theo từng loại vật liệu sắt từ.
- Với vật liệu sắt từ có dị hướng từ tinh thể thấp: Kích thước giới hạn của hạt đơn đômen cho loại này được xác định từ công thức:

Ở đây, formula_5 lần lượt là từ độ bão hòa, mômen tổng cộng của vật liệu.

- Với vật liệu sắt từ có dị hướng từ tinh thể cao: Lúc này kích thước tới hạn liên hệ với kích thước vách đômen ở trạng thái đa đômen, được cho bởi:

với formula_7 là mật độ năng lượng của vách đômen.

==Ảnh hưởng của cấu trúc đơn đômen lên từ tính==
Cấu trúc đơn đômen là cấu trúc không có vách đômen nên không có các quá trình dịch chuyển vách hay hãm các vách đômen trong quá trình từ hóa. Vì thế, quá trình từ hóa và khử từ trong vật từ có cấu trúc đơn đômen là quá trình quay kết hợp các mômen từ. Vì thế, dễ dàng tạo ra tính từ cứng trong các vật liệu có cấu trúc đơn đômen. Trong cấu trúc này, lực kháng từ có thể được quy định bởi:

với formula_9 là hằng số dị hướng từ tinh thể bậc một; formula_10 là thừa số khử từ đo theo 2 phương khác nhau; formula_11 lần lượt là từ giảo bão hòa và ứng suất nội; formula_12 là các hệ số phần trăm đóng góp của từng số hạng.

==Xem thêm==
- Sắt từ
- Đômen từ
- Đường cong từ hóa
Án treo

Án treo là chế định pháp lý hình sự liên quan đến việc chấp hành hình phạt. Án treo được hiểu là việc tạm thời miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện, hình phạt đối với người vi phạm luật ở mức độ ít nghiêm trọng, khi bị xử phạt tù không quá ba năm, có nhân thân tốt, có nhiều tình tiết giảm nhẹ (từ 2 tình tiết trở lên), và xét thấy không cần phải cách ly người phạm tội ra khỏi xã hội mà vẫn có thể cải tạo được tòa án có thể miễn chấp hành tại trại giam mà có thể tự cải tạo dưới sự giám sát, quản lý và giáo dục tại địa phương cư trú của chính quyền sở tại. Trong thời gian thử thách, nếu người bị án treo lại phạm tội mới thì toà án quyết định người bị án phải chấp hành hình phạt tù như đã ghi trong bản án cũ, tổng hợp với hình phạt của bản án mới. Nếu trong thời gian hưởng án treo, người được hưởng có tiến bộ thì tòa án có thể rút ngắn hoặc chấm dứt thời gian thử thách, người được hưởng án treo được miễn chấp hành toàn bộ hình phạt và được xóa án tích giống như các trường hợp vẫn phải cải tạo trong trại giam khác khi có đủ điều kiện do luật định. Mức độ vi phạm đủ nhẹ để hưởng án treo được quy định tùy theo luật pháp từng quốc gia. Tại Việt Nam, theo điều 65 của Bộ luật Hình sự năm 2017 thì tối đa là mức phạt không quá ba năm, thời gian thử thách từ 1 đến 5 năm.
Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP hướng dẫn áp dụng Điều 65 của Bộ luật hình sự về án treo do Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao ban hành.
Tòa án

Tòa án là một cơ quan quyền lực xét xử. Nhiệm vụ của toà án thực hiện quyền tư pháp (hay pháp luật) của nhà nước, của tổ chức, của cộng đồng, để bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, bảo vệ chế độ, bảo vệ lợi ích của nhà nước và quần chúng nhân dân.

Toà án thường được nhà nước đứng ra thành lập để thực hiện sự công bằng cho nhân dân.

== Biểu tượng của Toà án ==
Biểu tượng của toà án được lấy ý tưởng từ chiếc cán cân, thứ được tượng trưng cho sự công bằng.

Ở phương tây, Nữ thần Công lý được cho là một biểu tượng của công lí, với hình ảnh:

- Chủ thể là một người phụ nữ thể hiện sự uyển chuyển mềm mại của pháp luật.
- Cầm một thanh gươm biểu tượng cho quyền lực cưỡng chế, quyền uy của toà án nhưng được hạ xuống thể hiện sự cưỡng chế có suy xét.
- Một chiếc cân để phân định cái thiện và cái ác, biểu tượng cho lẽ phải, sự công bằng, chính trực, nghiêm minh, không thiên vị.

- Một chiếc khăn bịt mắt tượng trưng cho ý tưởng công lý "mù loà", đề kháng, đối lập lại những áp lực, ảnh hưởng từ bên ngoài.

== Cơ cấu ==
Đứng đầu tòa án là chánh án, tiếp đến là phó chánh án và hội đồng xét xử. Trong một phiên tòa xét xử có thẩm phán, kiểm sát viên, hội thẩm nhân dân, luật sư và thư ký. Thẩm phán là người có quyền quyết định chính cho một vụ án hay kiện tụng (theo sự phân công của chánh án). Quy trình xử án gồm: thụ lý đơn, thụ lý hồ sơ, xem xét hồ sơ, sơ thẩm và phúc thẩm (nếu không phải xét lại).

== Xem thêm ==
- Tòa án nhân dân
- Tòa án quân sự
- Tòa án tối cao
- Tòa án Hình sự Quốc tế
Mặt

Mặt có thể là:
- Mặt (sinh học): phần trước của đầu người, động vật
- Mặt theo nghĩa là phần phẳng ở một phía nào đó của đồ vật
- Mặt (toán học): đa tạp n-1 chiều trong không gian n chiều
- Mặt (hình học): khái niệm hình học trong không gian 3 chiều
- Mặt còn có thể hiểu là phía khác chiều khác của sự vật sự việc
Lệ Thanh (định hướng)

Lệ Thanh có thể là:

==Tên người==
- Một bút danh của Hàn Mặc Tử
- Nghệ sĩ cải lương Lệ Thanh
- Diễn viên ca kịch Lệ Thanh
- Ca sĩ Lệ Thanh

==Địa danh==
- Cửa khẩu Lệ Thanh (Gia Lai) với Oyadav (Andong Pich – Ratanakiri).
- Quận cũ Lệ Thanh, thuộc tỉnh Gia Lai thời Việt Nam Cộng hòa
Động vật nửa dây sống

Ngành Động vật nửa dây sống (danh pháp khoa học: Hemichordata) là một ngành chứa các động vật miệng thứ sinh giống như giun, sống trong lòng đại dương, nói chung được coi là nhóm có quan hệ họ hàng với động vật da gai ("Echinodermata"). Chúng có lẽ đã xuất hiện vào cuối hay giữa kỷ Cambri và bao gồm một lớp quan trọng chứa các hóa thạch, gọi là lớp Bút thạch ("Graptolithina"), phần lớn trong chúng đã bị tuyệt chủng vào kỷ Than Đá. Chúng dường như có dạng nguyên thủy của dây sống, nhưng điều này rất có thể chỉ là kết quả của tiến hóa hội tụ. Ống thần kinh rỗng tồn tại ở một số loài (ít nhất là ở giai đoạn đầu của sự sống của chúng), có lẽ là đặc điểm nguyên thủy mà chúng chia sẻ với tổ tiên chung của động vật có dây sống ("Chordata") và phần còn lại của siêu ngành Động vật miệng thứ sinh ("Deuterostomia"). Hệ thống cơ trong ruột của chúng rất kém phát triển, và thức ăn được vận chuyển thông qua đó chủ yếu là nhờ các lông rung che phủ bề mặt bên trong của ruột.

Nhóm động vật còn tồn tại trong ngành Hemichordata được chia thành 2 lớp: "Enteropneusta", nói chung hay được gọi là giun vòi quả đầu và "Pterobranchia", trong đó rất có thể bao gồm cả "Graptolithina". Lớp thứ ba, "Planctosphaeroidea", là lớp được đề xuất trên cơ sở của một loài duy nhất ("Planctosphaera pelagica") chỉ được biết đến ở dạng ấu trùng. Ngành này chứa khoảng 100 loài còn tồn tại. Vị trí phân loại chính xác của Hemichordata và việc nhóm này có phải là đơn ngành hay không hiện tại đang bị tranh cãi. Một trong các đề xuất cho rằng Pterobranchia là nhóm động vật miệng thứ sinh cơ sở, trong khi Enteropneusta là nhánh xuất hiện sớm của dòng dõi dẫn tới Chordata.

== Xem thêm ==
- Phân loại giới Động vật

== Tham khảo ==
- Cameron C. B. "Classification of the extant hemichordata"
- Hemichordata tại Dự án Cây sự sống
Động vật miệng nguyên sinh

Động vật miệng nguyên sinh hoặc động vật nguyên khẩu (danh pháp khoa học: Protostomia) (từ tiếng Hy Lạp: "miệng đầu tiên") là một đơn vị phân loại (không phân hạng) nằm giữa siêu ngành và phân giới của giới động vật. Cùng với Động vật miệng thứ sinh ("Deuterostomia") chúng hợp thành nhánh Nephrozoa, chủ yếu bao gồm các động vật có thân hình đối xứng hai bên và 3 lớp mầm. Các khác biệt chính giữa động vật miệng thứ sinh và động vật miệng nguyên sinh được tìm thấy trong giai đoạn phát triển của phôi thai. Ở động vật miệng nguyên sinh thì lỗ hổng đầu tiên trong sự phát triển, lỗ phôi, trở thành miệng của động vật trong khi ở động vật miệng thứ sinh thì lỗ phôi trở thành hậu môn của động vật. Protostomia có cái mà người ta gọi là sự phân chia xoắn ốc được xác định, nghĩa là sự chết đi của các tế bào được xác định khi chúng được hình thành. Điều này là ngược lại với Deuterostomia, có sự phân chia tế bào tỏa tia và không được xác định.

Một khác biệt khác là sự hình thành của khoang cơ thể. Protostomia là dạng khoang nứt, nghĩa là một khối đặc trung bì phôi thai tách ra để tạo thành khoang cơ thể trong khi Deuterostomia là dạng khoang ruột, nghĩa là các nếp gập của ruột nguyên thủy tạo thành khoang cơ thể. 
Các dữ liệu phân tử hiện tại cho rằng các động vật miệng nguyên sinh có thể được phân chia thành 3 nhóm chính như sau:
- Siêu ngành Động vật lột xác ("Ecdysozoa") trong đó có động vật chân đốt ("Arthropoda") và giun tròn ("Nematoda").
- Siêu ngành Động vật lông rung có vòng râu sờ ("Lophotrochozoa"), trong đó có động vật thân mềm ("Mollusca") và giun đốt ("Annelida").
- Siêu ngành Trùng dẹt ("Platyzoa"), trong đó có giun dẹp ("Platyhelminthes") và luân trùng ("Rotifera").

Trong số này, hai nhóm cuối tạo thành nhóm gọi là Spiralia, bao gồm phần lớn các động vật trong đó phôi thai trải qua sự phân chia xoắn ốc.

==Tiến hóa==
Tổ tiên chung của động vật miệng nguyên sinh (Protostomia) và động vật miệng thứ sinh (Deuterostomia) hiển nhiên là động vật thủy sinh trông giống như giun. Hai nhánh này đã tách khỏi nhau khoảng 600 triệu năm trước. Động vật miệng nguyên sinh đã tiến hóa thành trên 1 triệu loài còn sinh tồn ngày nay, so với chỉ khoảng 60.000 loài động vật miệng thứ sinh.

==Phân loại học và phát sinh loài==
Động vật miệng nguyên sinh chia ra thành Ecdysozoa (bao gồm các nhóm như động vật chân khớp, sán lá); Spiralia (bao gồm các nhóm như động vật thân mềm, giun đốt, giun dẹp và luân trùng). Cây phát sinh chủng loài công bố năm 2011 được nhiều tác giả công nhận đối với động vật miệng nguyên sinh được chỉ ra dưới đây. 
Nó cũng kèm theo khoảng thời gian mà các nhánh phân tỏa ra thành các nhánh mới tính bằng triệu năm trước (Ma).

== Xem thêm ==
- Phân loại giới Động vật
Kim Lũ

Kim Lũ là một làng cổ nằm trên địa bàn phường Định Công, thành phố Hà Nội. Làng là một trong các làng cổ ven Thăng Long xưa, có truyền thống khoa bảng vào loại nhất nhì Thăng Long-Hà Nội xưa.

==Lịch sử==
Tên làng Kim Lũ, có nghĩa là tơ vàng, gọi theo chữ Nôm là làng "Kẻ Lủ" hay làng "Lủ". Làng Lủ ngày xưa gồm ba xóm là Lủ Cầu, Lủ Trung và Lủ Văn, sau đó phát triển thành ba làng: Kim Giang, Kim Lũ và Kim Văn. Làng Kim Lũ nằm bên bờ dòng Tô Lịch, phía Bắc giáp Hạ Đình, phía Nam giáp Thanh Liệt.

Đến cuối thời Lê, Kim Lũ là một xã thuộc tổng Khương Đình, huyện Thanh Trì, phủ Thường Tín.

Năm 1942, xã Kim Lũ thuộc Đại lý Hoàng Long, Hà Nội. Trong kháng chiến chống Pháp, xã Kim Lũ đổi gọi là Tam Kim, gồm 3 làng có tên Kim. Năm 1949, thêm 2 làng Thượng Đình và Hạ Đình sáp nhập vào xã Tam Kim thuộc quận VI, Hà Nội. Hòa bình lập lại, Thượng Đình và Hạ Đình tách về Nhân Chính, Tam Kim nhập thêm thôn Đại Từ và đổi gọi là xã Đại Kim, sau đó là phường Đại Kim, quận Hoàng Mai. Nay thuộc phường Định Công, thành phố Hà Nội.

Làng Lủ, Kim Lũ trước kia nổi tiếng với các nghề làm bánh khoai, chè lam và cốm. Hiện nay, chỉ có một số ít gia đình giữ được truyền thống làm Chè Lam.

== Danh nhân ==
- Hồng Hạo (1677-1748), đỗ Tiến sĩ khoa Canh Dần 1710, đời Lê Dụ Tông.
- Nguyễn Công Thái (1684 - 1758) làm quan đến Tham tụng (Tể tướng) kiêm Tế tửu Quốc Tử Giám triều Lê-Trịnh
- Nguyễn Văn Siêu
- Nguyễn Trọng Hợp
- Tản Đà
- Hoàng Đạo Thành
- Hoàng Đạo Thúy
- Trần Tấn Thọ

== Tham khảo ==
- Kim Lũ-làng khoa bảng
Bình Định gia

Bình Định gia là một môn phái võ thuật cổ truyền Việt Nam thuộc hệ phái võ Bình Định. Sáng tổ của môn phái này là Trần Đại Chí, một võ tướng dưới triều Thanh (Trung Quốc). Do bất đồng chính kiến với triều đình, nên Trần Đại Chí phiêu dạt sang Việt Nam, định cư ở Bình Định. Tại đây, ông đã nghiên cứu, học hỏi các môn võ Tây Sơn (từ tướng Võ Văn Dũng nhà Tây Sơn), phối hợp với sở học võ thuật Trung Hoa (Thiếu Lâm Tự, Hồng Gia quyền), tích hợp sở trường, lược bớt sở đoản của hai dòng võ, sáng tạo và hoàn thiện các bí quyết luyện tập và chiến đấu, đúc kết tinh hoa thành tâm pháp võ công rồi truyền lại trong gia đình. Bình Định gia trước kia chỉ truyền dạy cho con trai trong nhà, không thu nhận đệ tử. Hiện nay, chưởng môn phái Bình Định gia Trần Hưng Quang (chưởng môn đời thứ tư).

Chữ gia trong Bình Định Gia có ý nghĩa là gia tộc. Cụ tổ của Bình Định Gia xuất phát từ Trung Quốc sau đó cụ đã sang Việt Nam và định cư ở Bình định, được trau rồi võ thuật Tây Sơn và sáng lập ra Bình Định Gia. Mặt khác chữ gia ở đây cũng mang ý nghĩa là gia đình vì môn võ này trước kia chỉ truyền dạy trong dòng tộc. không dạy ra bên ngoài.

Võ phục chính thức của Bình Định Gia có màu đen. Hệ thống các đai tiến dần theo trình độ từ dưới lên trên phân biết theo các màu: đen - trắng - xanh - vàng - đỏ.

Tôn chỉ của Bình Định gia là "Võ đạo vị nhân sinh- Võ công khai trí tuệ" (Rèn luyện võ công để nâng cao sức lực, khai tâm, mở trí, tự tin vào bản thân và tự tôn dân tộc). Bình Định gia truyền dạy tư tưởng "Dụng thủ vi công, thương tâm giả ác" (lấy tự vệ làm đòn công, lấy thiện tâm giải ác).

Đặc trưng của môn phái Bình định gia nằm ở công phu chân tấn và cùi chỏ (trong phái gọi là cút). Các công phu cơ bản được sắp xếp thành những bài quyền ngắn và dễ hiểu, nhưng rất hiệu quả, như "Trung bình tấn cút, Đinh tấn cút, Pháp cước, Ngũ hành quyền, Tứ tượng". Đó cũng là vì đối tượng học là những nông dân cần được đào tạo nhanh chóng để xung vào các đội nghĩa binh Tây sơn. Ở mức độ Trung đẳng, Bình định gia chú trọng đào tạo các công phu nâng cao như Phản xạ, Chân lực, Nhãn pháp, tịnh tâm pháp và nội công. Những công phu như chặt gạch, vụt nhíp ô tô vào người, nằm trên mảnh chai và đập đá trên người, cho ô tô chèn qua người đều đã được những võ sinh trung đẳng ở chi nhánh Thanh xuân thực hiện.

Quyền pháp Bình định gia ở cấp độ trung đẳng chia thành ngũ hình: "Hầu, Hạc, Hổ, Hùng, Xà" nhưng còn thêm một bài "Long Hoa đao pháp" (Gọi là đao nhưng dùng tay thay đao, tùy theo ngộ tính của võ sinh mà thầy sẽ chia ra để dạy cho từng người các bộ hình khác nhau.

==Liên kết ngoài==
- Môn phái Bình Định Gia, PDF
- Bình Định Gia trên đất Bắc
- website Môn phái Bình Định Gia
- Hoàng quyền
Vermes

Vermes ("giun") là một đơn vị phân loại đã lỗi thời do Carolus Linnaeus và Jean-Baptiste Lamarck sử dụng để chỉ toàn bộ các động vật không xương sống mà không phải là động vật chân khớp. Linnaeus phân chia nó thành các nhóm sau:
- Intestina
- Mollusca
- Testacea
- Lithophyta
- Zoophyta

Ngoài nhóm Mollusca (động vật thân mềm), Linnaeus đã gộp một tập hợp rất đa dạng và nói chung là không đúng các động vật trong các thể loại của ông. Nhóm Intestina bao gồm các loại động vật ký sinh khác nhau. Các động vật thân mềm có mai được đặt trong nhóm Testacea, cùng với hàu (theo phân loại hiện nay là cận lớp "Cirripedia" trong ngành động vật giáp xác) và giun ống. Các loài trong các nhóm Cnidaria, Echinodermata, Polychaeta và thậm chí cả cá mút đá myxin, một dạng động vật có xương sống nguyên thủy, được phân chia trong các nhóm còn lại. Sau Linnaeus, và đặc biệt là sau khi học thuyết tiến hóa của Darwin ra đời, nmột điều trở nên rõ ràng là phần lớn các động vật trong nhóm Vermes là không có quan hệ họ hàng gần gì. Về mặt lịch sử, các công trình hệ thống hóa cho các đơn vị phân loại ở cấp ngành kể từ sau thời của Linnaeus đã chủ yếu là chia nhỏ Vermes và xếp loại lại các động vật vào trong các đơn vị hệ thống hóa tự nhiên của chúng – một công việc vẫn còn đang diễn ra ngày nay.

Về các lớp của Vermes do Linnaeus đề xuất, chỉ có Mollusca (động vật thân mềm) được giữ lại như là một ngành nhưng các thành phần tạo ra nó đã thay đổi gần như hoàn toàn. Mặc dù ngày nay người ta nhìn nhận sự phân loại ban đầu của Linnaeus về động vật cơ thể mềm như là một cái gì đó rất thô sơ, nhưng nó đã là một cuộc cách mạng vào thời kỳ đó. Một loạt các sinh vật được Linnaeus phân loại như là Vermes đã được hiểu rất ít, và một loạt trong số này thậm chí còn không được coi là động vật theo quan điểm hiện nay.
Thời đại Nam–Bắc Quốc

Thời đại Nam–Bắc Quốc (남북국 시대, 南北國時代) ám chỉ thời kỳ trong lịch sử Triều Tiên kéo dài từ thế kỷ thứ 7 đến thế kỷ thứ 10 khi mà hai nhà nước Tân La Thống Nhất và Bột Hải ("Balhae") cùng tồn tại song hành tại phía Bắc và phía Nam. Thời kỳ này đã từng được gọi là Tân La Thống Nhất. Tuy nhiên, nhiều học giả quả quyết rằng thời kỳ này phải được gọi là "thời kỳ nhà nước Bắc-Nam" vì miền Bắc là Bột Hải và miền Nam là Tân La do quá trình thống nhất của Tân La không hoàn hảo và những người thời Cao Câu Ly bị lật đổ đã thành lập Bột Hải.

==Tân La thống nhất==
Sau các cuộc chiến tranh thống nhất đất nước, nhà Đường thành lập vùng lãnh thổ trong Cao Câu Ly ("Goguryeo") cũ, và bắt đầu quản lý và thiết lập các cộng đồng ở Bách Tế ("Baekje"). Tân La đã tấn công người Trung Quốc tại Bách Tề và Bắc Triều Tiên năm 671.

Nhà Đường sau đó xâm chiếm Tân La năm 674 nhưng Tân La đánh bại quân đội nhà Đường ở phía bắc. Silla đã đẩy lui các lực lượng quân nhà Đường ra bán đảo năm 676 để đạt được sự thống nhất của hầu hết các Tam Quốc.

Tân La thống nhất vào một thời gian khi nghệ thuật Triều Tiên đã phát triển đáng kể và Phật giáo đã trở thành một phần lớn của văn hóa Tân La. Tu viện Phật giáo như Bulguksa (Phật quốc tự) là những ví dụ của kiến trúc tiên tiến của Hàn Quốc và ảnh hưởng của Phật giáo. Nhà nước bảo trợ nghệ thuật và kiến trúc từ thời kỳ này gồm Hwangnyongsa ("Hoàng Long tự"), Bunhwangsa ("Phân Hoàng tự"), và Seokguram ("Thạch Quật Am"), một di sản thế giới.

Tân La bắt đầu gặp rắc rối chính trị vào năm 780. Điều này khiến Tân La suy yếu nghiêm trọng và ngay sau đó, hậu duệ của Bách Tế trước thành lập Hậu Bách Tế. Ở phía bắc, quân nổi dậy hồi sinh Cao Câu Ly, bắt đầu giai đoạn Hậu Tam Quốc.

Tân La Thống nhất kéo dài 267 năm cho đến khi, dưới thời Kính Thuận Vương ("vua Gyeongsun"), nó bị thôn tín bởi Cao Ly (Goryeo) năm 935.
Tỉnh Cương Sơn

Tỉnh Cương Sơn (tiếng Trung: 井冈山, Jinggangshan), thuộc dãy núi La tiêu Sơn, thuộc ranh giới các tỉnh Giang Tây và Hồ Nam. Tỉnh Cương Sơn được biết như là nơi sinh ra Hồng quân Trung Hoa và là cái nôi của "cách mạng Trung Hoa".

Sau vụ tàn sát Thượng Hải năm 1927 của Quốc dân Đảng; cuộc khởi nghĩa Vụ gặt mùa Thu (秋收起义/thu thâu khởi nghĩa) thất bại ở Trường Sa, Mao Trạch Đông đã dẫn 1000 tàn quân chạy tới đây và thiết lập Xô viết nông dân đầu tiên của nước Trung Hoa Đỏ.
Đinh Kiến

Đinh Kiến (丁建) là thủ lĩnh quân khởi nghĩa chống lại chính quyền nhà Đường thời Bắc thuộc lần III trong lịch sử Việt Nam.

==Kế tục Lý Tự Tiên==
Đinh Kiến vốn là một vị hào trưởng cũng là một thuộc tướng của Lý Tự Tiên, thời Bắc thuộc lần III. Hiện vẫn chưa rõ quê quán cũng như năm sinh, năm mất của Đinh Kiến.

Do chính sách thuế hà khắc của Lưu Diên Hựu, Lý Tự Tiên mưu sự chống lại. Đinh Kiến cùng tham gia dưới quyền Lý Tự Tiên. Mưu sự nổi dậy chưa phát thì bị Lưu Diên Hựu biết được, mang quân giết Lý Tự Tiên. Đinh Kiến liền đứng lên kế tục Tự Tiên lãnh đạo quân khởi nghĩa.

Đinh Kiến cùng một thủ lĩnh khác là Tư Thận họp quân tiến công, bao vây phủ đô hộ là thành Tống Bình (Hà Nội ngày nay). Quân của Lưu Diên Hựu bị cắt làm hai, một nửa ở ngoài và một nửa cố thủ trong thành, không liên lạc được với nhau. Diên Hựu vì trong thành còn ít quân, liệu thế không chống cự được, phải cố thủ và sai người đi cầu cứu tướng trấn giữ Quảng Châu của nhà Đường là Phùng Tử Du.

Phùng Tử Du tuy nhận lời, nhưng vốn có sự ganh ghét với Lưu Diên Hựu trên quan trường nên mặc kệ không cứu, muốn mượn tay Đinh Kiến giết Hựu.

Đinh Kiến tấn công mạnh mẽ vào thành Tống Bình, cuối cùng phá được thành và giết Diên Hựu. Quân khởi nghĩa làm chủ được phủ thành Tống Bình.

==Thất bại==
Lúc đó nhà Đường dưới thời thái hậu Võ Tắc Thiên cầm quyền, vua Đường Duệ Tông chỉ có hư vị. Nghe tin Tống Bình thất thủ, thái hậu bèn phái Tư mã Quế châu là Tào Huyền Tĩnh mang quân dẹp.

Chính quyền Đinh Kiến mới lập, quân lính mới họp và chưa có kinh nghiệm trận mạc. Tào Huyền Tĩnh tổ chức tấn công lớn vào quân khởi nghĩa. Đinh Kiến không đủ sức chống cự. Cuối cùng, ông bị quân Đường giết chết. Nhà Đường tái lập sự cai trị ở Việt Nam.

==Xem thêm==
- Lịch sử Việt Nam thời Bắc thuộc lần 3
- Lý Tự Tiên
- Nhà Đường

==Tham khảo==
- Nguyễn Khắc Thuần (2007), "Danh tướng Việt Nam, tập 4," Nhà xuất bản giáo dục
Dương Kinh (quận)

Dương Kinh là một quận nội thành cũ thuộc thành phố Hải Phòng, Việt Nam.

==Địa lý==
Quận Dương Kinh nằm ở phía đông nam nội thành của thành phố Hải Phòng, cách trung tâm thành phố khoảng 15 km, có vị trí địa lý:
- Phía đông giáp quận Hải An và vịnh Bắc Bộ
- Phía tây giáp quận Kiến An và huyện Kiến Thụy
- Phía nam giáp quận Đồ Sơn
- Phía bắc giáp quận Lê Chân và quận Ngô Quyền.

Đây là địa phương có tuyến Đường cao tốc Hà Nội – Hải Phòng đi qua.

==Lịch sử==
Quận Dương Kinh được thành lập vào ngày 12 tháng 9 năm 2007 trên cơ sở tách 6 xã: Anh Dũng, Hưng Đạo, Đa Phúc, Hòa Nghĩa, Hải Thành, Tân Thành thuộc huyện Kiến Thụy.
==Hành chính==
Quận Dương Kinh có 6 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 6 phường: Anh Dũng, Đa Phúc, Hải Thành, Hòa Nghĩa, Hưng Đạo, Tân Thành.

==Đường phố==
- An Lập
- An Toàn
- Anh Dũng
- Bùi Phổ
- Chân Kim
- Chợ Hương
- Đa Phúc
- Dã Tượng
- Đại Thắng
- Hải Châu
- Hải Hòa
- Hải Kỳ
- Hải Lâm
- Hải Long
- Hải Phong
- Hải Phương
- Hải Thành
- Hải Thụy
- Hải Tiến
- Hải Vĩnh
- Hòa Nghĩa
- Hoàng Thuyên
- Hợp Hòa
- Lưu Trọng Lư
- Mạc Đăng Doanh
- Mạc Phúc Tư
- Mạc Quyết
- Nghĩa Thành
- Nguyễn Bính
- Nguyễn Nhân Khiêm
- Nguyễn Như Quế
- Phạm Gia Mô
- Phạm Hải
- Phạm Văn Đồng
- Phấn Dũng
- Phú Hải
- Phúc Hải
- Phúc Lộc
- Phương Lung
- Quảng Luận
- Quảng Nam
- Sông He
- Tân Đức
- Tân Hà
- Tân Hải
- Tân Hợp
- Tân Lập
- Tân Minh
- Tân Nghĩa
- Tân Ngọc
- Tân Sơn
- Tân Thành
- Tân Tiến
- Tảo Lệ
- Thành Đức
- Thế Nhân
- Thủy Giang
- Tiểu Trà
- Tĩnh Hải
- Trà Khê
- Trần Bá Lương
- Trần Minh Thắng
- Trần Quốc Thi
- Trung Hiếu
- Trung Thành
- Tư Thủy
- Vân Quan
- Vọng Hải
- Vũ Hộ
- Vũ Thị Ngọc Toàn
- Xuân Diệu
==Hạ tầng==
Hiện nay, quận Dương Kinh đang triển khai xây dựng khu đô thị Anh Dũng II - Sao Đỏ I nằm trên trục đường Phạm Văn Đồng (hướng đi bãi biển Đồ Sơn), trường mầm non quốc tế Sakura Montessori và trường phổ thông liên cấp quốc tế Gateway (dự kiến hoạt động từ tháng 7/2019) thuộc địa bàn phường Anh Dũng.
Dario Fo

Dario Fo (24 tháng 3 năm 1926 – 13 tháng 10 năm 2016) là nhà viết kịch, đạo diễn, họa sĩ sân khấu, họa sĩ Ý đoạt giải Nobel Văn học năm 1997.

== Tiểu sử ==
Dario Fo sinh ra tại thị trấn San Giano bên bờ hồ Maggiore, tỉnh Varese. Khi còn nhỏ, ông phải theo bố di chuyển chỗ ở từ thành phố này tới thành phố khác, học các trường khác nhau trong vùng. Năm 1940 D. Fo học tại Viện Hàn lâm Nghệ thuật Brera ở Milano, sau Chiến tranh thế giới thứ hai theo học kiến trúc tại đại học bách khoa, nhưng bỏ dở, bắt đầu quan tâm tới việc thiết kế sân khấu và ứng tác các vở kịch độc thoại đồng thời ngốn ngấu đọc sách: Antonio Gramsci và Karl Marx bên cạnh các tiểu thuyết Mỹ, dịch các tác phẩm của Bertolt Brecht, Vladimir Vladimirovich Mayakovsky và Federico García Lorca sang tiếng Ý.

Trong những năm sau chiến tranh, nền sân khấu của Ý trải qua một cuộc cách mạng với hiện tượng hình thành các "nhà hát nhỏ" đóng một vai trò quan trọng trong việc phát triển ý tưởng sân khấu bình dân. Thời kì 1945 - 1951, Fo làm nghề trang trí sân khấu, mùa hè 1950, ông gặp Franco Parenti và nhận vai hề câm trong ban kịch của ông này. Dario Fo bắt đầu trình diễn các vở kịch độc thoại của mình khá thành công. Mùa hè năm 1954 ông kết hôn với nữ diễn viên Franca Rame, người từ đó thường xuyên thủ vai chính trong các vở kịch của ông. Năm 1957 họ lập đoàn kịch Fo - Rame.

Ngoài viết kịch, Dario Fo còn làm diễn viên, đạo diễn, họa sĩ thiết kế sân khấu, hóa trang, đôi khi soạn cả nhạc. Franca vừa là đồng tác giả nhiều vở kịch của chồng, vừa là nữ diễn viên chính và chịu trách nhiệm quản lý. Ngoài ra Fo còn viết kịch bản phim truyền hình và cùng vợ tham gia tích cực các hoạt động chính trị, xã hội. Năm 1969, họ từ bỏ hình thức sân khấu truyền thống, lập đoàn kịch La Comune, diễn kịch cho quần chúng ở công viên, nhà máy, sân vận động... và lưu diễn hơn bảy chục nước trên thế giới. Cho đến đầu thập niên 1990, Dario Fo đã sáng tác trên 40 vở kịch đã và đang được công diễn ở gần 50 nước. Năm 1997, Dario Fo được trao giải Nobel vì những tác phẩm và hoạt động sân khấu "phê phán quyền lực và uy tín, bảo vệ nhân phẩm của những người bị áp bức".

== Một số vở kịch ==
- "Gli arcangeli non giocano a flipper" (Các thiên sứ không chơi pinball, 1959), kịch
- "Aveva due pistole con gli occhi bianchi e neri " (Anh ta có hai khẩu súng lục với những con mắt trắng và đen, 1960), kịch
- "Chi ruba un piede è fortunato in amore" (Người giành được một chân là may mắn trong tình yêu, 1961), kịch
- "L'operaio conosce 300 parole il padrone 1000 per queato lui e il padrone" (Người làm biết 300 chữ, ông chủ biết 1000, đó là lý do tại sao ông ta là ông chủ, 1969), kịch
- "Mistero buffo" (Diệu pháp hề, 1969), kịch
- "Morte accidentale di un anarchico" (Cái chết bất bất ngờ của một người vô chính phủ, 1970), kịch
- "Fedayin" (1971), kịch
- "Non si paga, non si paga!" (Không trả tiền! Không trả tiền!, 1974), kịch

== Liên kết ngoài ==
- Trang chính thức - tiếng Ý
- Nobel laureate page
- Biography
- Zero Investigation Into 9-11 part2 - tiếng Anh Youtube.
- Phong trào đòi sự thật về vụ 11 tháng 9
SELENE

SELENE (tiếng Hy Lạp: Σελήνη, nghĩa là "Mặt Trăng"), được biết với tên thường gọi là Kaguya, là trạm quỹ đạo Mặt Trăng thứ hai của Nhật Bản. Tên gọi này là từ ghép của các ký tự đầu của "Selenological và Engineering Explorer", trong khi tên thường gọi Kaguya, do công chúng đặt ra, là tên của một công chúa từ Mặt Trăng trong truyện cổ tích Nhật Bản: "Nàng tiên trong ống tre, "SELENE được Viện Không gian và Khoa học vũ trụ và NASDA (cả hai đều là các bộ phận của Cơ quan Thám hiểm Không gian Nhật Bản) chế tạo, trạm được phóng lên vào lúc 01:31:01 giờ, ngày 14 tháng 9 năm 2007 UTC.

== Xem thêm ==
- Selene-2
- Thám hiểm Mặt Trăng

== Liên kết ngoài ==
- Official project site, JAXA
- Official launch information site, JAXA
- SELENE Mission Profile by NASA's Solar System Exploration
- SELenological and ENgineering Explorer (SELENE) , NSSDC Master Catalog by NASA
- SELENE overview , ISAS/JAXA
- SELENE at Space Wiki
Trốn lậu thuế

Trốn, lậu thuế là hành vi phạm pháp của các cá nhân và pháp nhân nhằm không phải nộp thuế hoặc không phải nộp đủ số thuế mà họ phải đóng.

Trốn, lậu thuế khác với "tránh thuế" - hành vi "hợp pháp" nhằm giảm thiểu số thuế phải đóng.

== Thủ thuật, hành vi ==
- Thông thường, thủ đoạn để trốn, lậu thuế là tránh gặp mặt hoặc không trình diện cơ quan thu và khai man.
- Việc khai man thuế tiêu thụ thường thấy qua việc doanh nghiệp "không phát hành hóa đơn bán hàng" theo quy định để cơ quan thu không xác định được đủ giá trị thuế phải thu.
- Cá nhân khai không đủ thu nhập của mình để lậu thuế thu nhập.
- Khai man thuế hải quan thường thấy qua việc doanh nghiệp hoặc cá nhân khai báo giá trị hàng hóa nhập khẩu thấp hơn giá trị thực sự của chúng.
- Hành vi của các nhân viên của cơ quan thu nhằm bỏ qua cho hành vi trốn lậu thuế của cá nhân và pháp nhân và kiếm lợi riêng cho mình cũng là hành vi trốn lậu thuế.

== Biện pháp ngăn chặn ==
Trốn lậu thuế gây thất thoát thuế và làm giảm thu ngân sách. Nhằm giảm thiểu hành vi trốn lậu thuế, các biện pháp hay được cơ quan thu áp dụng là:
- Khấu trừ tại nguồn
- Áp thuế do bộ phận định giá của cơ quan thu tiến hành
- Tuyên truyền giáo dục nhằm nâng cao tinh thần tự giác của người nộp thuế
- Đặt ra các mức phạt thích hợp (tiền, bỏ tù) nếu hành vi trốn lậu thuế bị phát hiện nhằm thay đổi kết quả tính toán lợi-hại của việc trốn lậu thuế ở người nộp thuế, v.v...

Ở một số nước, trong đó có Trung Quốc, mức phạt nặng nhất cho hành vi trốn lậu thuế là tử hình.

== Xem thêm ==
- Tránh thuế
- Bãi thuế
CPI

CPI hoặc cpi có thể là viết tắt của:
- Chỉ số giá tiêu dùng ("Consumer price index")
- Chỉ số nhận thức tham nhũng ("Corruption Perceptions Index")
- Thanh toán cho mỗi ấn tượng (Cost Per Impression)
- Chỉ số xác suất tín dụng (Credit Probability Indicator)
Nội dung tự do

Nội dung tự do, hay thông tin tự do, là bất kỳ loại tác phẩm (bao gồm phần mềm, từ điển bách khoa, từ điển và sách chữ, tác phẩm nghệ thuật, hoặc nội dung sáng tạo khác) không có hạn chế rõ ràng nào về pháp luật liên quan đến quyền tự do sử dụng, tái phân phối, và tạo ra phiên bản có điều chỉnh và tác phẩm dẫn xuất từ nội dung đó.

Nội dung tự do bao gồm tất cả những tác phẩm trong phạm vi công cộng và kể cả những tác phẩm có bản quyền nhưng được cấp giấy phép tôn trọng và tán thành quyền tự do được nói ở trên. Vì luật pháp mặc nhiên trao cho người nắm giữ bản quyền quyền quản lý độc quyền đối với những sáng tạo của họ, do đó, nội dung có bản quyền phải được tuyên bố một cách rõ ràng là chúng tự do, thường bằng cách chỉ tới hoặc bao hàm những nội dung giấy phép đi kèm với tác phẩm.

== Giấy phép nội dung tự do ==
Những giấy phép nội dung tự do có thể là "copyleft" - trong trường hợp đó những điều chỉnh từ tác phẩm đó cũng phải được phân phối với cùng giấy phép tự do gốc - hoặc không-copyleft, có nghĩa là tác phẩm ghi giấy phép có thể được điều chỉnh, sau đó được phân phối lại dưới một giấy phép khác, thậm chí có thể giấy phép đó ít tự do hơn.

Phần lớn những giấy phép nội dung tự do có chứa những điều khoản xác định xem những tác phẩm dẫn xuất có phải ghi công hay công nhận tác giả của tác phẩm gốc hay không, một yêu cầu để khuyến khích sự trung thực về trí tuệ và ngăn chặn sự ăn cắp mà không làm tăng ràng buộc làm suy giảm yêu cầu sự tự do thực sự từ các giấy phép này.

Giấy phép Khoa học Thiết kế (Design Science License - DSL), và Giấy phép Văn bản Tự do GNU (GNU Free Documentation License - GFDL) là những giấy phép copyleft dành cho nội dung tự do. Giấy phép văn bản FreeBSD (FreeBSD Documentation License) là ví dụ về giấy phép không-copyleft. Giấy phép Công cộng chung GNU (GNU General Public License - GPL) cũng có thể được dùng làm giấy phép cho nội dung tự do. Giấy phép phản DRM là một giấy phép tự do copyleft dành cho tác phẩm nghệ thuật phát hành bởi Free Creations.

Những ví dụ khác về giấy phép nội dung tự do là những giấy phép phát hành bởi Creative Commons khi việc sử dụng thương mại và tác phẩm dẫn xuất là không có giới hạn, mặc dù chúng không yêu cầu kèm theo một bản sao giấy phép đó. Chú ý rằng không phải tất cả các giấy phép Creative Commons đều là "nội dung tự do" như định nghĩa ở đây. Dự án Libre Society cũng có một số giấy phép tự do và một bài phê bình về triết lý Creative Commons.

Hiện đang có thắc mắc về việc giấy phép IANG có thỏa mãn định nghĩa về nội dung tự do ở đây hay không, vì nó đặt trách nhiệm lên việc tái sử dụng sản phẩm, đáng chú ý là bằng cách tiếp cận vào thanh toán tài chính.

== Xem thêm ==
Nhiều dự án của Tổ chức Wikimedia, bao gồm cả Wikipedia, là nội dung tự do.

- Trưng dụng bản quyền
- Creative Commons
- Phong trào Văn hóa Tự do
- Phần mềm tự do và phần mềm mã nguồn mở
- Quyền tự do thông tin
- IMSLP - Dự án Thư viện Bản nhạc Quốc tế
- Tri thức Libre
- Tiếp cận mở
- Nội dung mở
- Xuất bản mở
- Phạm vi công cộng
- Dự án Gutenberg
- Liên minh Nội dung mở
- - một định nghĩa về "nội dung tự do" hoặc "tác phẩm văn hóa tự do" tương tự như định nghĩa phần mềm tự do
Tông (sinh học)

Trong phân loại sinh học, một tông hay một tộc ("tribus") là một cấp phân loại nằm giữa chi và họ hoặc phân họ. 

== Xem thêm ==
- Phân loại sinh học
Đinh Nhữ Xương

Đinh Nhữ Xương (, 18 tháng 11 năm 1836 - 12 tháng 2 năm 1895) ban đầu là một kỵ binh trong lực lượng Hoài quân của Lý Hồng Chương, được Lý Hồng Chương đề cử giữ các chức vụ Đạo đài Thượng Hải, Giám đốc Tổng cục chế tạo cơ khí Giang Nam, một trong những công xưởng quân sự lớn nhất Trung Quốc lúc bấy giờ. Năm 1874 ông được giao trách nhiệm phát triển lực lượng hải quân, thường xuyên đi các nước Anh, Đức để mua tàu thuyền. Năm 1888, ông được bổ nhiệm làm Thủy sư đề đốc chỉ huy Hạm đội Bắc Dương của Đế quốc Thanh trong Hải chiến Hoàng Hải (1894) thời kỳ Chiến tranh Thanh-Nhật.

Ông đã bị thương ngay từ loạt đạn đầu tiên bắn vào tàu của mình, chiếc Định Viễn, cùng với một số sĩ quan có mặt trên đài chỉ huy.

Tháng 2 năm 1895, Hạm đội Bắc Dương dưới sự chỉ huy của Đinh cũng chịu thất bại hoàn toàn. Đinh đã tự vẫn. Cấp phó của ông, đề đốc Lưu, cũng tự vẫn. Tàn quân của Hạm đội Bắc Dương đã đầu hàng quân Nhật.

Sau khi ông qua đời, thủy sư đề đốc Đinh Nhữ Xương vẫn bị triều đình đổ lỗi cho thất bại thảm hại và ông chỉ được an táng đúng cách vào năm 1912.
Chỉ số giảm phát GDP

Chỉ số giảm phát GDP (t"GDP deflator"), còn gọi là Chỉ số điều chỉnh GDP thường được ký hiệu là D, là chỉ số tính theo phần trăm phản ánh mức giá chung của tất cả các loại hàng hoá, dịch vụ sản xuất trong nước. Chỉ số điều chỉnh GDP cho biết một đơn vị GDP điển hình của kỳ nghiên cứu có mức giá bằng bao nhiêu phần trăm so với mức giá của năm cơ sở. (Số liệu thống kê của Việt Nam công bố đang tính GDP theo giá của năm 1994).

- D phản ánh sự biến động GDP danh nghĩa do sự biến động của giá (cơ sở để đánh giá lạm phát).

==Công thức tính chỉ số giảm phát GDP==
Người ta tính chỉ số giảm phát GDP theo công thức sau:
- Chỉ số giảm phát GDP là một phương pháp để tính tỷ lệ lạm phát (phương pháp kia là dùng CPI). Chẳng hạn, tỷ lệ lạm phát năm 2011 theo chỉ số giảm phát GDP được tính theo công thức:

==So sánh Chỉ số giảm phát GDP và CPI==
Khác với Chỉ số giá tiêu dùng CPI, D được tính trên giỏ hàng hoá thay đổi do vậy nó phản ánh được sự thay thế giữa các hàng hoá, dịch vụ với nhau. Mặc dù vậy nó lại không phản ánh được sự giảm sút phúc lợi của người tiêu dùng trong trường hợp phải tiêu dùng ít hơn một loại hàng nào đó. Ví dụ: do sau dịch cúm gà, giá gà trở nên quá đắt so với giá thịt lợn nên người tiêu dùng sẽ mua ít thịt gà hơn và mua nhiều thịt lợn hơn. Phúc lợi của người tiêu dùng đã giảm xuống do họ phải tiêu dùng thịt gà ít hơn nhưng D không phản ánh được điều này cho dù nó phản ánh được sự thay thế giữa thịt gà và thịt lợn.

CPI chỉ phản ánh mức giá của hàng tiêu dùng còn D phản ánh giá của cả hàng hoá do doanh nghiệp, chính phủ mua. Vì thế D được coi là phản ánh đúng hơn mức giá chung.

D chỉ phản ánh mức giá của những hàng hoá sản xuất trong nước (vì GDP chỉ tính sản phẩm trong nước) còn CPI phản ánh mức giá của cả hàng hoá nhập khẩu. Ví dụ: khi giá một chiếc xe ô tô Toyota nhập khẩu tăng thì nó được phản ánh ở CPI nhưng không được phản ánh ở D.

Tuy nhiên, trên thực tế, số liệu thống kê cho thấy sự khác biệt giữa CPI và D không lớn.

==Xem thêm==
Chỉ số giá tiêu dùng - CPI
==Liên kết ngoài==
- So sánh chỉ số lạm phát tính theo CPI và chỉ số giảm phát GDP

==Tham khảo==
- Gregory N. Mankiw (1997), "Kinh tế học vĩ mô", Nhà xuất bản Thống kê và Đại học Kinh tế quốc dân, Hà Nội.
Bộ (sinh học)

Trong phân loại sinh học, một bộ (tiếng La tinh: "ordo", số nhiều "ordines") là một cấp nằm giữa lớp và họ. Liên bộ hay tổng bộ, rồi cả phân lớp đôi khi cũng được sử dụng và nó nằm giữa "lớp" và "bộ". Các chi tiết chính xác cho danh pháp chính thức phụ thuộc vào hệ quy tắc danh pháp được áp dụng.

== Lịch sử ==
Bộ là một cấp đặc biệt trong phân loại sinh học và nó có tên riêng đặc biệt để phân biệt của chính mình (chứ không phải chỉ là gọi chung cho cái gọi là "chi cao hơn" ("genus summum")) lần đầu tiên được một nhà thực vật học người Đức là Augustus Quirinus Rivinus đề xuất trong phân loại của ông đối với thực vật (các chuyên luận trong thập niên 1690). Carolus Linnaeus là người đầu tiên áp dụng thuật ngữ này một cách ổn định trong sự phân chia của cả ba giới trong tự nhiên (bao gồm khoáng vật, thực vật và động vật) trong cuốn "Systema Naturae" (1735, ấn bản lần thứ nhất) của ông.

=== Thực vật ===
Cần lưu ý rằng đối với thực vật của các bộ theo Linnaeus, trong "Systema Naturae" và trong "Species Plantarum", một cách chặt chẽ là nhân tạo, được đưa ra để phân chia các lớp nhân tạo thành các nhóm nhỏ hơn mà có thể lĩnh hội được. Trong khi từ "ordo" lần đầu tiên được sử dụng một cách ổn định cho các đơn vị tự nhiên của thực vật, thì trong các công trình về phân loại trong thế kỷ 19, chẳng hạn như "Prodromus" của de Candolle và "Genera Plantarum" của Bentham & Hooker, nó lại thể hiện như là các đơn vị phân loại mà ngày nay người ta gán cho cấp họ (xem thêm "Ordo naturalis").

Trong các ấn phẩm về thực vật của Pháp, từ "Familles naturelles des plantes" (1763) của Michel Adanson cho tới cuối thế kỷ 19 thì từ "famille" (số nhiều: "familles") đã được sử dụng như là từ tương đương trong tiếng Pháp cho từ La tinh "ordo". Sự tương đương này đã được thể hiện một cách rõ ràng trong "Lois de la nomenclature botanique" (1868) của Alphonse Louis Pierre Pyrame de Candolle, tiền thân của "Quy tắc quốc tế cho danh pháp thực vật" hiện nay đang được sử dụng.

Trong các "quy tắc" quốc tế đầu tiên của danh pháp thực vật năm 1906 thì từ họ ("familia") đã được gán cho cấp mà người Pháp gọi là "famille", trong khi từ bộ ("ordo") đã được dành cho cấp cao hơn, mà cấp này trong thế kỷ 19 thông thường hay được gọi là "cohors" (số nhiều: "cohortes").

=== Động vật sống ===
Trong động vật học, các bộ theo Linnaeus đã dược sử dụng một cách ổn định hơn. Điều đó có nghĩa là các bộ trong phần động vật học của "Systema Naturae" là chỉ tới các nhóm tự nhiên của động vật. Một vài tên gọi các bộ của Linnaeus vẫn còn được sử dụng hiện nay (ví dụ Lepidoptera cho một bộ chứa các loài bướm đêm và bướm ngày, hay Diptera cho bộ chứa các loài ruồi, muỗi, ruồi nhuế, muỗi vằn..

== Xem thêm ==
- Cấp bậc (thực vật học)
- Cấp bậc (động vật học)
- Quy tắc quốc tế cho danh pháp động vật (ICZN)
- Quy tắc quốc tế cho danh pháp thực vật (ICBN)
- Miêu tả theo nhánh học
- Phát sinh loài học
- Hệ thống hóa
- Phép phân loại
- Phân loại khoa học
- Phân loại virus