Giải bóng chuyền cúp Hùng Vương

Giải bóng chuyền cúp Hùng Vương là giải thi đấu bóng chuyền thường niên trong hệ thống các giải đấu bóng chuyền Việt Nam dành cho các câu lạc bộ bóng chuyền có thành tích tốt nhất sau vòng 1 Giải bóng chuyền vô địch quốc gia Việt Nam tham dự. Giải do Liên đoàn bóng chuyền Việt Nam và tỉnh Phú Thọ đăng cai tổ chức từ năm 2005. Tính đến mùa giải năm 2025, giải đã có 17 lần được tổ chức. Đội Nam Tràng An Ninh Bình với 5 lần vô địch nội dung Nam cùng đội Nữ VTV Bình Điền Long An với 6 lần vô địch nội dung Nữ là hai đội nắm giữ thành tích đoạt chức vô địch Giải bóng chuyền cúp Hùng Vương nhiều nhất. Mặc dù Phú Thọ là địa phương đăng cai nhưng các đội bóng của tỉnh này như nam Công an Phú Thọ chưa từng một lần được tham dự và nữ Giấy Bãi Bằng với 4 mùa giải tham dự cũng chưa từng giành tới giải ba cúp bóng chuyền Hùng Vương.

==Các đội tham gia==
Cũng giống như cúp Hoa Lư trước đây, Sau vòng 1 giải VĐQG, các đội xếp hạng nhất, nhì của 2 bảng đấu được chọn để vào thi đấu cúp Hùng Vương. Địa điểm thi đấu cúp Hùng Vương là Nhà thi đấu tỉnh Phú Thọ. Cúp Hùng Vương có 8 đội tham gia ở 2 nội dung Nam và Nữ, ngoại trừ 3 mùa giải đầu tiên từ năm 2005 đến 2007 khi giải đấu có 12 đội tham dự.

Những năm đầu của giải, do cả cúp Hùng Vương và cúp Hoa Lư đều lấy kết quả của vòng 1 giải VĐQG nên có một số năm 2 giải này bị gián đoạn do loại trừ nhau, cụ thể năm 2004 và 2008 cúp Hùng Vương không được tổ chức để nhường cho cúp Hoa Lư. Hiện nay thì cúp Hoa Lư được tổ chức với số trận nhiều hơn và thường giành cho các đội đạt kết quả cao của mùa giải năm trước kết hợp với khách mời quốc tế tham dự. Năm 2014 và 2022 cúp Hùng Vương không được tổ chức do giải VĐQG chỉ tổ chức 1 vòng đấu bảng và vòng chung kết - xếp hạng chứ không tổ chức 2 vòng đấu bảng như mọi năm. Năm 2020 cúp Hùng Vương không được tổ chức do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19.

Cúp Hoa Lư có ý nghĩa khởi động mùa giải mới, còn cúp Hùng Vương có ý nghĩa tổng kết giai đoạn 1 của mùa giải và xác định đội vô địch lượt đi (trừ các năm 2010 và 2024). Nếu như tại cúp Hoa Lư các đội thi đấu vòng bảng trước sau đó tiếp tục thi đấu vòng loại trực tiếp thì ở cúp Hùng Vương, tất cả các đội đều chỉ thi đấu hai trận gồm một trận loại trực tiếp và một trận tranh huy chương.

Mùa giải 2024 có sự thay đổi trong việc xác định các đội tham dự cúp Hùng Vương khi 8 đội bóng chuyền xuất sắc nhất của mùa giải VĐQG 2023 (4 đội nam và 4 đội nữ) là những đội tham dự cúp Hùng Vương. Kể từ mùa giải 2025, với việc giải VĐQG thay đổi thể thức sang thi đấu vòng tròn tính điểm, 8 đội bóng (4 đội nam và 4 đội nữ) dẫn đầu sau giai đoạn 1 sẽ giành quyền tham dự cúp Hùng Vương.

==Các kỷ lục==
===Giải nam===
Sau 17 mùa giải, từ năm 2005 đến năm 2025:
- Đội nhiều lần vô địch nhất: Tràng An Ninh Bình (5 lần); Sanest Khánh Hòa (4 lần); Thể Công và Biên Phòng (3 lần); Long An và TP. Hồ Chí Minh (1 lần).
- Đội tham gia nhiều mùa giải nhất: Thể Công 14/17 lần; Tràng An Ninh Bình 13/17 lần; Biên Phòng 8/17 lần.

===Giải nữ===
Sau 17 mùa giải, từ năm 2005 đến năm 2025:
- Đội nhiều lần vô địch nhất: VTV Bình Điền Long An (6 lần); Bộ Tư lệnh Thông tin và Ngân hàng Công Thương (4 lần); Thái Bình, Hóa chất Đức Giang và Ninh Bình (1 lần).
- Đội tham gia nhiều mùa giải nhất: Bộ Tư lệnh Thông tin 17/17 lần; VTV Bình Điền Long An 15/17 lần; Ngân hàng Công Thương 12/17 lần.