Mayhem (album của Lady Gaga)

Mayhem (cách điệu bằng các chữ in hoa) album phòng thu solo thứ sáu (và là album thứ tám trong toàn bộ sự nghiệp) của nữ ca sĩ kiêm nhạc sĩ người Mỹ Lady Gaga. Album này lên kệ vào ngày 7 tháng 3 năm 2025, thông qua hai hãng đĩa Streamline và Interscope Records. Khi thực hiện album này, Gaga đã hợp tác với các nhà sản xuất tên tuổi như Andrew Watt, Cirkut và Gesaffelstein. Họ đã cùng nhau tạo ra một album được mô tả là "sự pha trộn hỗn loạn của các thể loại nhạc". Dòng nhạc chủ đạo là synth-pop, nhưng có thêm ảnh hưởng rõ rệt của industrial dance (nhạc dance công nghiệp), cùng các yếu tố của electro, disco, funk, industrial pop, rock và pop rock.

Chủ đề của album xoay quanh tình yêu, sự hỗn loạn, danh tiếng, bản sắc và khao khát. Nó sử dụng nhiều hình ảnh ẩn dụ về sự biến đổi, tính hai mặt và sự cực đoan. Về mặt hình ảnh, kỷ nguyên "Mayhem" nổi bật với đặc trưng bởi phong cách thẩm mỹ tiên phong (avant-garde) đen tối, mang ảnh hưởng của gothic và cyberpunk. Album được thu âm tại phòng thu Shangri-La của Rick Rubin ở Malibu, California.

Trước khi album ra mắt, Gaga đã phát hành hai đĩa đơn. Đĩa đơn mở đường "Disease" ra mắt ngày 25 tháng 10 năm 2024. Đĩa đơn thứ hai "Abracadabra" ra mắt vào ngày 3 tháng 2 năm 2025 đã vươn đến vị trí thứ năm trên bảng xếp hạng toàn cầu "Billboard" Global 200 và thứ mười ba trên bảng xếp hạng tại Mỹ "Billboard" Hot 100.

Album "Mayhem" cũng có sự góp mặt của "Die with a Smile", một bản song ca với Bruno Mars từng đoạt giải Grammy và đứng đầu toàn cầu. Ngoài ra, ca khúc "The Dead Dance" cũng xuất hiện trong bản tái bản kỹ thuật số của album.

Album này đã đứng đầu bảng xếp hạng ở 23 quốc gia cũng như đạt hạng hai tại Pháp, Hà Lan và Thụy Điển. Tại Mỹ, đây là album thứ bảy của Gaga giành được vị trí số một trên Billboard 200. Album cũng đạt doanh số tuần đầu cao nhất năm 2025 cho một nữ nghệ sĩ, giữ vững kỷ lục này trong sáu tháng, và đã được Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Hoa Kỳ (RIAA) chứng nhận đĩa bạch kim.

"Mayhem" nhận được cơn mưa lời khen từ giới phê bình. Nhiều người cho rằng đây là sự trở lại ngoạn mục với cội nguồn nhạc pop của Gaga, gợi nhớ đến album "The Fame" (2008). Giới phê bình đánh giá cao khâu sản xuất, sự đa dạng trong phong cách, sự táo bạo về nghệ thuật, cũng như cách album hòa trộn các thể loại và ý tưởng một cách nhất quán. Đây cũng là album được đánh giá cao nhất trong sự nghiệp của cô trên trang Metacritic. "Mayhem" đã nhận được đề cử cho Album của năm và Album giọng Pop xuất sắc nhất tại Lễ trao giải Grammy lần thứ 68. Tính tổng cộng, album đã nhận được 8 đề cử trong lễ trao giải này.

Để quảng bá cho "Mayhem", trong năm 2025, Gaga đã tổ chức một loạt các buổi hòa nhạc mang tên "The Art of Personal Chaos". Loạt show này bao gồm một màn trình diễn chính (headliner) tại lễ hội âm nhạc Coachella và một show diễn miễn phí tại Bãi biển Copacabana ở Brazil. Show diễn tại Brazil đã thu hút lượng khán giả lớn nhất trong lịch sử đối với một nữ nghệ sĩ. Tiếp đó, cô khởi động chuyến lưu diễn vòng quanh thế giới thứ tám trong sự nghiệp, mang tên The Mayhem Ball. Chuyến lưu diễn này được dàn dựng như một vở nhạc kịch quy mô lớn, đã nhận được vô số lời khen ngợi về thiết kế sân khấu, thời trang và giọng hát của Gaga.

== Bối cảnh ==
Sau hai năm kể từ khi phát hành album phòng thu thứ sáu "Chromatica" (2020) với nhiều thành công vang dội. Lady Gaga khởi động chuyến lưu diễn thứ sáu mang tên The Chromatica Ball nhằm quảng bá album trên toàn cầu. Trong những chặng cuối của chuyến lưu diễn, Gaga bắt đầu thực hiện sáng tác album. Vài tháng trước khi công bố album, Gaga đã chia sẻ những bức hình chụp cô trong phòng thu âm trên mạng xã hội. Vào tháng 3 năm 2024, Gaga lần đầu tiên phát biểu trước công chúng về album, tuyên bố trong một cuộc phỏng vấn rằng cô ấy đã "viết một số bài hát hay nhất mà cô ấy có thể nhớ".

Vào tháng 5 năm 2024, cô cho ra mắt bộ phim lưu diễn "Gaga Chromatica Ball", trong đó có một đoạn nhạc chưa được công bố ở phần cuối phim. Gaga khẳng định rằng album nhạc pop sắp tới được thực hiện "từ một nơi hạnh phúc". Vị hôn phu của cô, Michael Polansky, đề xuất cho Gaga nên tạo một album nhạc pop và có thể "tận hưởng trọn vẹn niềm vui của nó". Vào giữa năm 2024, Gaga bắt đầu cung cấp thêm các đoạn giới thiệu cho album. Gaga biểu diễn tại lễ khai mạc Thế vận hội mùa hè 2024, trong những bài hát cô trình diễn có bao gồm một vài đoạn trích của hai bài hát chưa được phát hành. Sau đó, vào tháng 9, nữ ca sĩ tiết lộ đĩa đơn chính trong album dự kiến sẽ phát hành vào tháng 10 năm 2024. Cô cũng chia sẻ thêm về album, cho rằng nó là "sự phấn khích của cô khi trở lại với nhạc pop" và cung cấp bản xem trước của đĩa đơn chính. Vào tháng 12 năm 2024, Gaga cũng xác nhận bản song ca của cô với Bruno Mars, "Die with a Smile", sẽ là một ca khúc trong album.

== Sáng tác và sản xuất ==
Gaga chia sẻ sự yêu thích của cô với nhạc dance công nghiệp coi nó là sự "hỗn loạn" và "phá cách thể loại" đã làm cảm hứng để cô thực hiện album. Một bài hát không xác định trong album được "Vogue" mô tả là "mạnh mẽ và đáng ngại, giai điệu sôi động của Gaga vẫn theo phong cách cũ, gây khó chịu nhưng cũng vui tươi". DJ và nhà sản xuất thu âm người Pháp Gesaffelstein đã hợp tác và làm việc để sản xuất album. Album được thu âm tại phòng thu Shangri-La của Rick Rubin, ở Malibu, California, nơi Gaga cũng đã thực hiện "Joanne" (2016) và nhạc phim "Vì sao vụt sáng" (2018).

Trong buổi hỏi đáp sau buổi ra mắt album đặc biệt Gaga Chromatica Ball vào tháng 5 năm 2024, Gaga chia sẻ về quá trình sáng tác và thu âm album. Cô mô tả nó là "hoàn toàn khác biệt so với bất kỳ tác phẩm trước đó của cô" và thông báo sẽ thử nghiệm các thể loại nhạc khác và kết hợp với những ảnh hưởng sáng tạo mới. Mỗi bài hát đều phản ánh sự hỗn loạn bên trong con người cô, được trình bày với tông điệu ăn mừng nhằm kết nối với khán giả trong nhiều bối cảnh khác nhau mà cô nói là " từ bữa tiệc đến khoảnh khắc thân mật tại nhà".

== Chủ đề ==
Ảnh bìa album "Mayhem" được công bố vào ngày 27 tháng 1 năm 2025 thông qua các nền tảng chính thức của Gaga. Trước thông báo chính thức, các tấm áp phích quảng cáo đã xuất hiện ở Thành phố New York, có hình ảnh đen trắng của Gaga kèm theo nhan đề album và ngày phát hành màu đỏ ở phía dưới. Ở ảnh bìa của bản tiêu chuẩn là khuôn mặt Gaga với mái tóc đen rối bù và khuôn mặt méo mó sau một mảnh kính vỡ. Bức hình được chụp bởi Frank Lebon.

Nguồn cảm hứng cho album này xuất phát từ một khoảng thời gian tự vấn lâu dài và những thử thách cá nhân. Cô mô tả album là "một thủ thách của các thể loại" phản ánh những ảnh hưởng âm nhạc đa dạng và những trải nghiệm sống của cô. Trong một cuộc phỏng vấn với "tạp chí Rolling Stone" vào tháng 12 năm 2024, Gaga mô tả là một tác phẩm pha trộn nhiều thể loại khác nhau, từ phong cách và cảm xúc khác nhau, tất cả đều được dẫn dắt bởi tình yêu âm nhạc sâu sắc của cô. Nguồn cảm hứng của cô xuất phát từ việc đối mặt với sự lo âu khi quay trở lại dòng nhạc mà khán giả ban đầu của cô từng yêu mến. Cô ví quá trình sáng tác này giống như việc tái tạo một tấm gương đã vỡ: dù các mảnh không thể ghép hoàn hảo như cũ, vẫn có thể tạo ra một thứ gì đó mới mẻ và đầy ý nghĩa, mang vẻ đẹp độc đáo của chính nó.

== Định hướng nghệ thuật ==
Kỷ nguyên "Mayhem" được định hình bởi một phong cách nghệ thuật tiên phong, tăm tối và mang đậm ảnh hưởng gothic. Suốt quá trình quảng bá album, Gaga thường mặc các bộ trang phục đơn sắc (chỉ dùng một tông màu) nhằm tô đậm concept chủ đạo này. Phong cách của cô trong album là sự pha trộn các yếu tố từ cyberpunk, goth và thời trang cao cấp. Phong cách này khiến nhiều người liên tưởng đến thời kỳ "Born This Way" (2011) của cô, nhưng thiên về chủ nghĩa tối giản và mang cảm hứng vị lai (futuristic) rõ nét hơn. Gaga mô tả phong cách nghệ thuật này là "thứ gì đó có cốt lõi là sự lo âu, nhưng vẫn mang cách tiếp cận đầy chất thơ và ấn tượng mạnh về thị giác, bất chấp vẻ ngoài tăm tối của nó." Cô cũng lưu ý rằng định hướng nghệ thuật của dự án chịu ảnh hưởng từ sự lo âu mà cô trải qua khi sáng tác nhạc. Theo cô, cảm giác này xuyên suốt toàn bộ quá trình sáng tạo cho đến khi ý tưởng của cô thành hình hài cụ thể. Trong một bài phỏng vấn với tạp chí "InStyle", cô cho biết cảm giác này cũng được phản ánh trong việc xây dựng hình ảnh cho album. Cô nói thêm: "Về mặt màu sắc, ban đầu tôi rất hào hứng khám phá những thứ vừa táo bạo, vừa có lẽ hơi gây bất an, bởi vì tôi luôn cảm thấy lo âu khi sáng tác nhạc."

Trong các video ca nhạc, tính đối ngẫu này được thể hiện rõ nét qua các nhân vật, đại diện cho những khía cạnh khác nhau trong bản ngã của Gaga. Về trang phục trong các MV, cô đã hợp tác với nhiều nhà thiết kế khác nhau. Trong "Disease", cô diện các sáng tạo của Peri Rosenzweig, Nick Royal, Charles de Vilmorin, và Comme des Garçons; còn ở "Abracadabra", trang phục là thiết kế của Olivier Theyskens và Sam Lewis, đi kèm mũ của Stephen Jones và Maximilian Gedra, cùng phụ kiện từ Chrome Hearts và Dosisg6c. Riêng với video "Abracadabra", Gaga nhấn mạnh rằng cô và đội ngũ đã nỗ lực giảm thiểu tác động đến môi trường trong quá trình sản xuất. Họ đã tái sử dụng các vật liệu như váy cưới cũ và vải thừa từ những dự án trước đó. Với "The Dead Dance", nhà thiết kế Colleen Atwood đã tạo nên một diện mạo lấy cảm hứng từ thời Victoria, bao gồm áo nịt ngực, chân váy tầng và các chi tiết ruy băng. Tới cuối video, Gaga lại xuất hiện với áo tank top dáng babydoll và quần phồng. 

Định hướng nghệ thuật của các MV trong kỷ nguyên "Mayhem" được so sánh với thời kỳ "The Fame Monster" (2009) bởi phong cách thẩm mỹ u tối và đậm chất sân khấu. Tạp chí "Vogue" mô tả ý tưởng thị giác này là "một ảo mộng thời trang đầy biến ảo, vừa hào nhoáng lại vừa kỳ dị", đồng thời nêu bật phần trang phục và lối trang điểm tiên phong. Các trang tin khác, bao gồm "Rolling Stone", "Billboard" và "Pitchfork", đều ca ngợi sự dung hợp tỉ mỉ giữa nghệ thuật và thời trang cao cấp. Họ cũng liên hệ đến "Bad Romance" (2009) và nhấn mạnh tính khái niệm (conceptual) cũng như chất lượng điện ảnh vượt trội của các MV.

Vào tháng 2 năm 2025, tại các sự kiện như Lễ trao giải Grammy thường niên lần thứ 67 và buổi hòa nhạc FireAid, Gaga duy trì một hình ảnh nhất quán với những bộ váy đen đầy kịch tính, phom dáng sắc nét, cùng các chi tiết ấn tượng như mái tóc mini-bob và cặp lông mày tẩy trắng. Tại lễ trao giải Grammy, cô diện một bộ trang phục đen lấy cảm hứng từ thời Victoria do Samuel Lewis thiết kế, phối cùng chiếc vòng cổ Tiffany & Co. cổ điển được chế tác dưới sự chỉ đạo của Louis Comfort Tiffany. Một tháng sau, trong màn trình diễn tại Saturday Night Live vào ngày 8 tháng 3, cô tiếp tục theo đuổi phong cách thẩm mỹ đậm chất sân khấu này với hai bộ trang phục tương phản: một bộ đồ đỏ phom dáng cứng cáp cho ca khúc "Abracadabra", gợi nhắc đến hình ảnh trong MV, và một bộ đồ tím cho ca khúc "Killah", mà tạp chí "Variety" ghi nhận là một sự tri ân đến Prince và dòng nhạc glam rock. Sau buổi diễn, Gaga được phát hiện khi đang mặc một bộ bodysuit của Victoria's Secret phối cùng phụ kiện đội đầu ) từ nhà thiết kế Tây Ban Nha Betto García. Theo "Vogue", diện mạo này cho thấy cô đã "lồng ghép một cách tinh tế thời trang tiên phong vào hình tượng nghệ thuật của mình".

== Phát hành và quảng bá ==
Vào ngày 21 tháng 1 năm 2025, Gaga đã bắt đầu công bố đếm ngược trên trang web của mình, kết thúc vào ngày 27 tháng 1. Vào ngày 2 tháng 2 năm 2025, Gaga tiết lộ đĩa đơn thứ ba cùng với video ca nhạc trong thời gian cô tham dự Giải Grammy lần thứ 67.

=== Biểu diễn trực tiếp ===
Vào ngày 15 tháng 12 năm 2024, Gaga biểu diễn "Disease" và "Die with a Smile" trong một tập Giáng sinh đặc biệt của "Carpool Karaoke", phát hành trên Apple TV+. "Hot Ones", một series trên YouTube, đã phát hành một tập phỏng vấn với Gaga vào ngày 13 tháng 2. Tiếp đó là sự xuất hiện trên loạt web "Lie Detector Test" (Bài kiểm tra nói dối) của "Vanity Fair" vào ngày 19 tháng 2. Vào ngày 5 tháng 3, kết hợp với ESPN, Gaga đã tiết lộ một đoạn xem trước của "Garden of Eden", bài hát được chọn làm ca khúc chính thức cho mùa giải Công thức Một 2025. Spotify đã tổ chức một "Hội nghị báo chí Little Monster" vào ngày 6 tháng 3, nơi Gaga trả lời các câu hỏi từ người hâm mộ của mình. Trong tập "Saturday Night Live" ngày 8 tháng 3, Gaga đảm nhận "vai trò kép" lần thứ hai trong sự nghiệp, xuất hiện với tư cách vừa là người dẫn chương trình vừa là khách mời âm nhạc. Cô đã biểu diễn trực tiếp 2 ca khúc "Abracadabra" và "Killah" lần đầu tiên. Vào ngày 11 tháng 3, cô biểu diễn phiên bản acoustic của "Abracadabra" và "Perfect Celebrity" trên The Howard Stern Show. Vào ngày 13 tháng 3, Gaga và Mastercard đã tổ chức Club Mayhem, một bữa tiệc khiêu vũ độc quyền ở Los Angeles, nơi nữ ca sĩ tham gia cùng người hâm mộ và vũ công của mình. Vào ngày 13 tháng 5 năm 2025, Gaga đã biểu diễn "Abracadabra", "Perfect Celebrity", "How Bad Do U Want Me" và "Vanish into You" trong một set nhạc gồm năm bài hát tại sự kiện YouTube Brandcast, được tổ chức tại Geffen Hall ở Thành phố New York.

Gaga đã biểu diễn "Abracadabra" và "The Dead Dance" tại Lễ trao giải MTV Video Music Awards 2025 vào ngày 7 tháng 9, trong một phân đoạn được ghi hình trước tại Madison Square Garden ở Thành phố New York. Ngày hôm sau, cô hát một phiên bản piano của ca khúc "Vanish into You" trên The Late Show with Stephen Colbert, mà "Billboard" đã ca ngợi là "đầy mê hoặc". Vào ngày 3 tháng 10, Gaga xuất hiện trên KCRW, đài phát thanh của Santa Monica, để phỏng vấn với Chris Douridas, nơi cô thảo luận về quá trình sáng tạo "Mayhem" trước khi biểu diễn "Abracadabra" và "Vanish into You" trên piano. Cuối tháng đó, cô tham dự một sự kiện Halloween chủ đề "Mayhem" được tổ chức với sự hợp tác của YouTube tại Barcelona, nơi cô mặc một bộ trang phục lấy cảm hứng từ bài hát "Garden of Eden" của mình và nhảy theo giai điệu của các ca khúc "Abracadabra" và "The Dead Dance".

=== Đĩa đơn ===
Đĩa đơn chủ đạo của album "Disease" được phát hành vào ngày 25 tháng 10 năm 2024. Ca khúc nhận về phản hồi nhìn chung là tích cực và leo thẳng lên top 40 ở 15 quốc gia, bao gồm vị trí thứ bảy ở Vương quốc Anh và vị trí thứ 27 tại Hoa Kỳ.

=== Hòa nhạc ===
Gaga lần đầu tiên giới thiệu khái niệm hình ảnh và chủ đề của album thông qua một loạt các buổi hòa nhạc quảng bá, mang tên "The Art of Personal Chaos" ("Nghệ thuật của" "sự hỗn loạn cá nhân"). Loạt chín buổi diễn này kéo dài từ ngày 11 tháng 4 đến ngày 24 tháng 5 năm 2025, bao gồm lần biểu diễn chính thứ hai của cô tại Coachella,một buổi hòa nhạc miễn phí tại Bãi biển Copacabana ở Rio de Janeiro (sự kiện thu hút đám đông lớn nhất lịch sử của một nữ nghệ sĩ), cùng với các buổi diễn tại sân vận động ở Thành phố Mexico và Singapore, đánh dấu sự xuất hiện trở lại đầu tiên của cô tại các quốc gia này kể từ năm 2012. Các màn trình diễn được ca ngợi vì quy mô sân khấu hoành tráng và cách kể chuyện liền mạch, thể hiện rõ nét tính nghệ thuật và khả năng làm chủ sân khấu của Gaga. Sáu buổi diễn có bán vé đã thu về tổng cộng 56,3 triệu USD, trong đó bốn buổi hòa nhạc tại Singapore đã phá kỷ lục doanh thu trong một đêm của Gaga với 10,2 triệu USD mỗi đêm, trong khi cả hai đêm diễn ở Thành phố Mexico đều bán hết vé chỉ trong vòng vài giờ sau khi phát hành.

Vào ngày 26 tháng 3 năm 2025, thông qua các tài khoản mạng xã hội, Gaga đã thông báo về chuyến lưu diễn hòa nhạc thứ tám của mình, mang tên The Mayhem Ball. Ban đầu chuyến lưu diễn này chỉ bao gồm 32 buổi diễn trên khắp Bắc Mỹ và Châu Âu, nhưng sau đó nó đã mở rộng sang Châu Á và Châu Đại Dương, đạt tổng cộng 87 buổi diễn trên toàn thế giới. Chuyến lưu diễn bắt đầu vào ngày 16 tháng 7 năm 2025, tại T-Mobile Arena ở Paradise, Hoa Kỳ, và dự kiến kết thúc vào ngày 13 tháng 4 năm 2026, tại Madison Square Garden ở Thành phố New York. Theo "Billboard", chuyến lưu diễn được dự đoán sẽ vượt mốc 300 triệu USD tổng doanh thu.

Show diễn là sản phẩm của nhà sản xuất Gaga và Michael Polansky, được nhào nặn dưới bàn tay đạo diễn của Gaga và Ben Dalgleish (từ Human Person), cùng phần biên đạo của Parris Goebel. Kế thừa và phát huy những chủ đề cùng lối dàn dựng sân khấu từng được giới thiệu tại "The Art of Personal Chaos", chương trình là sự tổ hợp của sân khấu quy mô lớn, các yếu tố tự sự, và thời trang mang đậm cảm hứng couture. Mạch truyện của show khám phá sâu về tính hai mặt, cái chết và sự tái sinh, đồng thời đào sâu thêm các mô-típ opera và tâm lý vốn là cốt lõi của "Mayhem". The Mayhem Ball nhận được cơn mưa lời khen từ giới phê bình nhờ tính kịch nghệ và màn trình diễn của Gaga; trong đó, thiết kế sản xuất, phục trang và vũ đạo là những yếu tố được tán dương nhiệt liệt. Chương trình còn được xem như một bản tổng kết vinh danh sự nghiệp của nữ nghệ sĩ, nhận về vô số đánh giá tích cực áp đảo tại các quốc gia mà tour diễn đi qua, và hầu hết các nhà phê bình đều không ngần ngại dành cho The Mayhem Ball mức đánh giá cao nhất trên các ấn phẩm của họ.