Khương Đại Vệ

Khương Đại Vệ (Hoa phồn thể: 姜大衛, Hoa giản thể: 姜大卫, bính âm: "Jiāng Dàwèi", tiếng Anh: "David Chiang Dawei") (sinh ngày 29 tháng 6 năm 1947) là một diễn viên của rất nhiều bộ phim Hồng Kông ăn khách trong thập niên 70 và 80.

== Tiểu sử ==
Khương Đại Vệ tên thật là Khương Vỹ Niên, tên tiếng Anh là David, anh sinh ngày 29 tháng 6 năm 1947, tại Tô Châu, cha là Nghiêm Hóa - nam diễn viên nổi tiếng thập niên 40. Nghiêm Hóa tên thật là Khương Khắc Kỳ, năm 1937 bắt đầu sự nghiệp đóng phim ở Thượng Hải. Năm 1942, khi tham gia phim điện ảnh Xuân, ông yêu và kết hôn với nữ diễn viên Hồng Vy, sinh được 3 cậu con trai và 1 cô con gái. Cậu con trai thứ hai Khương Xương Niên và con trai thứ ba Khương Vĩ Niên chính là hai nam diễn viên Tần Bái và Khương Đại Vệ.

Năm 1947, Nghiêm Hoá và gia đình di cư sang Hong Kong. Trong vòng 3 năm, ông đóng hơn 20 bộ phim. Năm 1951, Nghiêm Hoá mất do bệnh ung thư, hưởng dương 33 tuổi. Chồng mất sớm, một mình Hồng Vy tần tảo nuôi dạy 4 đứa con thành người. Hồng Vy không phải là diễn viên nổi tiếng, bà chỉ đóng vai phụ, lúc không đóng phim, bà làm giáo viên dạy tiếng Quan Thoại, thu nhập thấp nên không đủ trang trải chi tiêu cho các con. Do đó, khi Tần Bái được 6 tuổi, Khương Đại Vệ mới 4 tuổi, hai anh em họ đã đi đóng phim kiếm tiền phụ giúp mẹ, lấy nghệ danh Nghiêm Sương và Nghiêm Vĩ.

Năm 1957, Hồng Vy tái hôn với nhà chế tác Nhĩ Quang, người sáng lập ra công ty điện ảnh Tân Thiên. Kết quả của cuộc tình mới đã sinh ra Nhĩ Đông Thăng, hiện là đạo diễn nổi tiếng ở Hong Kong. Bộ phim đầu tiên Nhĩ Quang sản xuất là Thiên Thần trên đường phố, quy tụ dàn diễn viên gia đình: Hồng Vy, Nghiêm Xương, Nghiêm Vỹ, Nghiêm Tuệ (em gái của Tần Bái và Khương Đại Vệ). Năm 1958, Nhĩ Quang thực hiện tiếp bộ phim Trẻ lang thang. Đây cũng là cuộc tổng động viên cả nhà cùng tham gia đóng phim.

== Sự nghiệp ==
=== Khởi nghiệp ===
Ngoài đóng phim cho gia đình, Khương Đại Vệ còn là diễn viên nhí ăn khách, tạo được sự chú ý cho các nhà làm phim ngay từ bộ phim đầu tay Xác chết trong nhà tắm, hợp tác với nữ diễn viên Âu Dương Sa Phi. Do lối diễn xuất tự nhiên, không rụt rè, nên cậu diễn viên nhí Nghiêm Vỹ được lăng xê tiếp trong các bộ phim: Cô Mai, Mùa xuân tươi đẹp...

Thời tiểu học, Khương Đại Vệ phải vừa học vừa đóng phim, vô cùng vất vả. Lên trung học, Khương Đại Vệ không còn hứng thú với việc học, bị lưu ban hai lần, đến 17 tuổi mới tốt nghiệp trung học. Thế nên, Khương Đại Vệ quyết định nghỉ học đi tìm việc làm. Anh đã làm qua nhiều việc như nhân viên văn phòng, bán đồ cổ...song không có công việc nào ổn định lâu bền. Về sau, Khương Đại Vệ theo Tần Bái sang Đài Loan làm tạp vụ trong công ty điện ảnh của Huỳnh Trác Hán, đồng thời theo Đường Giai, Lưu Gia Lương tập võ. Sau này, khi đoàn làm phim Mỹ The Sand Pebbles sang Đài Loan quay ngoại cảnh, Tần Bái có một vai phụ trong phim và ông đã giới thiệu Khương Đại Vệ làm võ sư.

=== Thập niên 1960 và 1970 ===
Năm 1967, Khương Đại Vệ cùng Lưu Gia Lương trở về Hong Kong thực hiện bộ phim nói tiếng Quảng Đông. Do ngoại hình nhỏ con, thấp người nên Khương Đại Vệ thường được mời đóng thế thân cho các nữ diễn viên.

Một lần tình cờ, anh gặp được Đường Giai, và Đường Giai khuyên anh nên gia nhập hãng Shaw Brother làm cascadeur. Bấy giờ, Đường Giai đang làm chỉ đạo võ thuật cho đạo diễn Trương Triệt. Lúc quay phim Kim Yến Tử, có 1 cảnh nhân vật phá cửa sổ, nhảy từ tầng 2 xuống. Khương Đại Vệ chỉ thực hiện 1 cảnh quay, khiến Trương Triệt rất hài lòng. Đạo diễn Trương Triệt hỏi Đường Giai, cậu thanh niên này là ai, khi biết Khương Đại Vệ là con trai của Nghiêm Hoá, Trương Triệt tạo cơ hội giúp đỡ nhiều hơn.

Bắt đầu từ năm 1968, Trương Triệt âm thầm đào tạo gương mặt trẻ triển vọng. Khương Đại Vệ và Địch Long là 2 diễn viên sáng giá lọt vào mắt xanh của ông. Năm 1970, khi nam diễn viên Vương Vũ rời khỏi hãng phim Thiệu Thị, Trương Triệt ra sức nâng đỡ Khương Đại Vệ và Địch Long để thay thế. Trương Triệt mời Khương Đại Vệ ký hợp đồng làm diễn viên nhưng Khương Đại Vệ còn do dự, vì khi đó anh đang làm Long Hổ võ sư, thu nhập mỗi tháng 4000 - 5000 HK$, cao hơn nhiều so với 1 diễn viên hợp đồng bình thường. Sau vài ngày suy nghĩ, Khương Đại Vệ cũng đồng ý ký hợp đồng 3 năm. Anh nghĩ mình xuất thân gia đình diễn viên, trong khi anh ba Tần Bái tạo được tiếng tăm ở Đài Loan, vả lại cũng không thề suốt đời làm võ sư.

Sau khi quan sát Khương Đại Vệ và Địch Long "từ đầu đến chân", Trương Triệt phát hiện Khương Đại Vệ lãnh đạm, trầm tính còn Địch Long điển trai, cởi mở, nếu kết hợp lại, sự đối lập của họ thu hút được khán giả. Gương mặt tuấn tú của Địch Long rất thích hợp đóng vai đại hiệp, còn vóc dáng phong trần, bốc đồng của Khương Đại Vệ lại phù hợp với các vai lãng tử. Tuy nhiên vì doanh thu phòng vé, Trương Triệt ưu tiên cho Địch Long thủ vai nam chính trong các bộ phim Tứ Giác, Thiết thủ vô tình, Hổ mọc cánh. Khương Đại Vệ chỉ thủ vai nam thứ.

Chưa đầy một năm sau, Trương Triệt đã mạnh dạn giao cho Khương Đại Vệ đảm nhận vai nam chính trong phim Du Hiệp Nhi. Nhưng doanh thu phòng vé của Tứ giác và Du hiệp nhi không lạc quan lắm, may nhờ phim Bảo Tiêu kịp thời ra mắt cứu vãn tình thế, Khương Đại Vệ và Địch Long mới trở thành "tiểu sinh" tên tuổi của hãng phim Thiệu Thị.

Thừa thắng xông lên, Trương Triệt thực hiện tiếp loạt phim: Báo thù, Thập tam thái bảo, Tiểu sát tinh, đều do Khương Đại Vệ và Địch Long đảm nhận vai trò diễn viên trụ cột. Năm 1970, Khương Đại Vệ đang ở HK đóng phim Thập tam thái bảo, nhận được tin mình đoạt giải, anh không dám tin. Khi đoàn về Hong Kong tận tay trao giải thưởng, anh mới tin đây là sự thật. Năm đó, Khương Đại Vệ chưa đầy 30 tuổi.

Sau khi nhận giải thưởng, bị dư luận chê cười là "ảnh đế bị co lại" do chiều cao khiêm tốn của mình. Cũng vào thời gian đó, có tin đồn Địch Long đố kị Khương Đại Vệ được trao giải, giữa hai người xảy ra chuyện "bằng mặt không bằng lòng". Nhưng rồi thời gian đã chứng minh, sự bất hoà giữa họ chỉ là tin đồn nhảm. Khi đạo diễn bộ phim đầu tay Kẻ Nghiện ngập, Khương Đại Vệ đã mời Địch Long đóng vai chính. Đổi lại, lúc Địch Long đạo diễn phim Hậu sinh, cũng mời Khương Đại Vệ cùng đóng vai chính với mình...

Mùa thu năm 1970, công ty điện ảnh Gia Hoà thực hiện bộ phim Độc thủ đại hiệp đại chiến hiệp sĩ mù, do Vương Vũ và Thắng Tân Thái Lang hợp diễn. Hãng phim Thiệu Thị lập tức tìm đối sách, một mặt kiện Gia Hoà xâm phạm bản quyền phim "Độc thủ đại hiệp", do Địch Long và Khương Đại Vệ thủ vai chính. Tháng 2 năm 1971, Độc thủ đại hiệp đại chiến hiệp sĩ mù và Tân độc thủ đại hiệp được trình chiếu cùng lúc, gây chấn động dư luận báo chí một thời. Còn nhớ năm 1968, khi Vương Vũ đóng phim Độc thủ đại hiệp, Khương Đại Vệ vẫn còn là võ sư vô danh, không ngờ 3 năm sau, họ lại có dịp phân tài cao thấp. Điều khiến mọi người ngạc nhiên là khi Vương Vũ và Khương Đại Vệ gặp nhau ở Đài Loan, kết thành bạn thân, họ hùn vốn thành lập công ty điện ảnh Vương Khương vào năm 1977, cùng đạo diễn và diễn xuất trong phim Độc thù song hùng.

Năm 1973, nhờ bộ phim Phản nghịch, Khương Đại Vệ đoạt giải "Nam diễn viên có cá tính nhất" tại liên hoan phim châu Á. Sự nghiệp của anh tiến thêm 1 bước mới, các tin đồn tình cảm cũng xuất hiện liên tục.

Sau khi đạo diễn thành công phim Kẻ nghiện ngâp và Người lạ chuyện lạ. Khương Đại Vệ cảm thấy rất có hứng thú với công việc chỉ đạo diễn xuất. Vào năm 1976, anh tự biên tự diễn bộ phim xã hội đen Tử tù.

=== Thập niên 1980 đến nay ===
Năm 1981, Khương Đại Vệ cùng em trai Nhĩ Đông Thăng thành lập công ty Nguyên Hanh, đạo diễn bộ phim Cú mèo.

Năm 1980, nhận lời mời của Chủ tịch ban quản trị điều hành ATV, Khương Đại Vệ đóng vai Tăng Tịnh trong bộ phim truyền hình rất được khán giả yêu thích - Đại nội quần anh. Tiếp đó, anh thực hiện bộ phim Võ hiệp Đế nữ hoa, rồi mới chuyển sang TVB đóng phim truyền hình. Những năm gần đây, Khương Đại Vệ thường xuyên có mặt trên các phim trường Trung Quốc, Đài Loan. Hiện Khương Đại Vệ là diễn viên gạo cội ăn khách trên cả ba bờ đại dương Trung Quốc, Đài Loan, Hồng Kông.

== Liên kết ngoài ==
- John Chiang (Khương Đại Vệ) Vietnam Fan Club