Ngọc Lặc (xã)

Ngọc Lặc là một xã thuộc tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Được thành lập ngày 16 tháng 6 năm 2025 trên cơ sở thị trấn Ngọc Lặc và các xã Mỹ Tân, Thúy Sơn, xã Ngọc Lặc chính thức hoạt động từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.

== Địa lý ==
Xã Ngọc Lặc nằm ở vùng núi phía tây tỉnh Thanh Hóa, có vị trí địa lý:

- Phía đông giáp các xã Ngọc Liên, Thạch Lập
- Phía bắc giáp xã Thạch Lập
- Phía tây giáp các xã Linh Sơn, Đồng Lương, Giao An
- Phía nam giáp các xã Minh Sơn, Nguyệt Ấn.

Xã Ngọc Lặc có diện tích tự nhiên 90,39 km², quy mô dân số năm 2024 là 39.481 người, mật độ dân số đạt 437 người/km².

Sông Cầu Chày chảy qua địa bàn xã Ngọc Lặc. Xã là địa phương có đường Hồ Chí Minh và quốc lộ 15 đi qua.

== Lịch sử ==
Sau năm 1954, địa bàn ngày nay của xã Ngọc Lặc khi ấy là một phần các xã Cao Khê, Đô Lương thuộc huyện Ngọc Lặc.

Ngày 25 tháng 6 năm 1963:

- Chia xã Cao Khê thành 3 xã: Cao Ngọc, Mỹ Tân, Ngọc Khê
- Chia xã Đô Lương thành 2 xã: Thạch Lập, Thúy Sơn.

Ngày 5 tháng 7 năm 1977, huyện Ngọc Lặc sáp nhập với huyện Lang Chánh thành huyện Lương Ngọc, các xã Mỹ Tân, Ngọc Khê, Thúy Sơn thuộc huyện Lương Ngọc. Huyện lỵ huyện Lương Ngọc được xây dựng tại xã Ngọc Khê.

Ngày 30 tháng 8 năm 1982, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 149/HĐBT (có hiệu lực từ ngày 14 tháng 9 cùng năm), huyện Ngọc Lặc được tái lập. Các xã Mỹ Tân, Ngọc Khê, Thúy Sơn trở lại trực thuộc huyện Ngọc Lặc; huyện lỵ huyện Ngọc Lặc được đặt tại xã Ngọc Khê.

Theo Quyết định số 99/HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng ban hành ngày 3 tháng 6 năm 1988:

- Thị trấn Ngọc Lặc – huyện lỵ của huyện Ngọc Lặc, được thành lập trên cơ sở tách 192 ha với 4.538 người của xã Ngọc Khê
- Xã Ngọc Khê còn 12.762,1 ha và 7.215 người với 8 hợp tác xã: Cao Phong, Cao Thượng, Cao Xuân, Hạ Sơn, Hưng Nguyên, Lan Thành Yên, Ngọc Minh, Vân Hòa.

Ngày 15 tháng 3 năm 2017, thị trấn Ngọc Lặc và khu vực dự kiến mở rộng (gồm một phần các xã Ngọc Liên, Ngọc Khê, Quang Trung, Thúy Sơn, Minh Sơn) được công nhận đạt tiêu chuẩn đô thị loại IV.

Ngày 11 tháng 7 năm 2018, Hội đồng nhân dân tỉnh Thanh Hóa khóa XVII thông qua Nghị quyết về việc sắp xếp thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh. Theo đó:

- Xã Ngọc Khê: sáp nhập thôn Cao Vân và thôn Cao Hòa thành thôn Vân Hòa; sáp nhập thôn Cao Yên và thôn Ngọc Lan thành thôn Tran
- Xã Mỹ Tân: sáp nhập làng Chả và làng Thượng thành thôn Chả Thượng; sáp nhập làng Hạ và làng Mý thành thôn Hạ Mý; sáp nhập làng Thi và làng Mốc thành thôn Thi Mốc
- Xã Thúy Sơn: sáp nhập thôn Hoa Sơn và thôn Cao Sơn thành thôn Hoa Cao; sáp nhập thôn Thanh Sơn và thôn Bình Sơn thành thôn Thanh Bình.

Ngày 16 tháng 10 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 786/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Thanh Hóa (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 12 cùng năm); trong đó có việc sáp nhập vào thị trấn Ngọc Lặc phần diện tích và dân số của:

- Toàn bộ xã Ngọc Khê
- 2 thôn Ngọc Sơn, Xuân Sơn thuộc xã Thúy Sơn
- 2 thôn Phố 1, Quang Hưng thuộc xã Quang Trung.

Thị trấn Ngọc Lặc có diện tích 35,13 km² và dân số là 22.364 người với 24 khu phố. Xã Thúy Sơn còn lại 30,28 km² và 6.669 người với 10 thôn.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, huyện Ngọc Lặc bị giải thể do bỏ cấp huyện; xã Ngọc Lặc được thành lập theo Nghị quyết số 1686/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của thị trấn Ngọc Lặc và 2 xã Mỹ Tân, Thúy Sơn. Xã này chính thức hoạt động từ ngày 1 tháng 7 năm 2025, là đơn vị hành chính trực thuộc tỉnh Thanh Hóa.

== Hành chính ==
Xã Ngọc Lặc có 42 thôn. Dưới đây là danh sách các thôn theo địa giới từng xã, thị trấn cũ: