hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Cannes

Cannes (phát âm ) (tiếng Occitan Provençal: Canas theo dạng cổ hay Cano dạng Mistral; tiếng Occitan Trung cổ viết là "Cànoas") là một thành phố của Pháp, là nơi tổ chức Liên hoan phim Cannes hằng năm. Thành phố nằm tại Côte d'Azur thuộc "département" Alpes-Maritimes. Dân số năm 2004 là 69.700 người.

== Liên kết ngoài ==
- Photos fine art of Cannes
- Official website
- Official Cannes International Film Festival website
- Official Cannes Lions Advertising Festival website
- Official website of the ´Palais des Festivals et des Congrès´
- Cannes - A Festival Virgin's Guide - travel guide for people visiting Cannes for the film festival or other events.
- Cannes photo gallery
- Virtual visit of Cannes with fullscreen panoramas
Họ Diên vĩ

Họ Diên vĩ, họ Lay ơn, họ La dơn hay họ Dơn (Iridaceae) là một họ thực vật trong bộ Măng tây. Tên gọi "diên vĩ" là lấy theo chi Diên vĩ, còn tên gọi lay ơn (lay dơn) là lấy theo chi Lay ơn. Nó bao gồm một số loài cây trồng được nhiều người biết đến như diên vĩ ("Iris" spp.), nghệ tây ("Crocus" spp.), sâm đại hành ("Eleutherine" spp.), rẻ quạt ("Belamcanda" spp.) v.v.

Các loài trong họ này là cây lưu niên, với thân hành, thân củ hay thân rễ. Các loài cây này nói chung có thân mọc thẳng và các lá có hình dáng giống lá cỏ, với nếp gấp trung tâm sắc nhọn.

== Các chi ==
Họ này chứa khoảng 80-92 chi và khoảng 1.500-1.800 loài, phân bổ rộng khắp thế giới. Khu vực sinh thái nhiệt đới châu Phi, cụ thể là Nam Phi, có sự đa dạng nhất về số chi. Một loại gia vị là bột nghệ tây được sản xuất từ các núm nhụy của cây nghệ tây ("Crocus sativus").

- "Ainea"
- "Alophia"
- "Anapalina"
- "Antholyza"
- "Aristea"
- "Babiana": cây đuôi chuột
- "Barnardiella"
- "Belamcanda": rẻ quạt (xạ can, lưỡi đòng)
- "Bobartia"
- "Calydorea"
- "Cardenanthus"
- "Chasmanthe"
- "Cipura"
- "Cobana"
- "Crocosmia"
- "Crocus": nghệ tây
- "Cypella"
- "Devia"
- "Dierama"
- "Dietes": diên vĩ châu Phi
- "Diplarrena"
- "Duthiastrum"
- "Eleutherine": sâm đại hành
- "Ennealophus"
- "Eurynotia"
- "Eustylis"
- "Ferraria"
- "Fosteria"
- "Freesia" (đồng nghĩa "Anomatheca", "Lapeirousia")
- "Galaxia"
- "Geissorhiza"
- "Gelasine"
- "Geosiris"
- "Gladiolus": lay ơn (hoa dơn, la dơn)
- "Gynandriris"
- "Herbertia"
- "Hermodactylus"
- "Hesperantha"
- "Hesperoxiphion"
- "Hexaglottis"
- "Homeria"
- "Homoglossum"
- "Iris": diên vĩ
- "Isophysis"
- "Ixia"
- "Kelissa"
- "Klattia"
- "Larentia"
- "Lethia"
- "Libertia"
- "Mastigostyla"
- "Melasphaerula"
- "Micranthus"
- "Moraea"
- "Nemastylis"
- "Neomarica"
- "Nivenia"
- "Olsynium"
- "Onira"
- "Orthrosanthus"
- "Pardanthopsis"
- "Patersonia"
- "Pillansia"
- "Pseudotrimezia"
- "Radinosiphon"
- "Rheome"
- "Roggeveldia"
- "Romulea"
- "Salpingostylis"
- "Savannosiphon"
- "Schizostylis"
- "Sessilanthera"
- "Sessilistigma"
- "Sisyrinchium"
- "Solenomelus"
- "Sparaxis"
- "Sphenostigma"
- "Sympa"
- "Syringodea"
- "Tapeina"
- "Thereianthus"
- "Tigridia"
- "Trimezia"
- "Tritonia"
- "Tritoniopsis"
- "Tucma"
- "Watsonia"
- "Witsenia"
- "Zygotritonia"

==Phát sinh chủng loài==
Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo APG III.

== Tham khảo ==
- Peter Goldblatt, Ph.D - Phylogeny and classification of Iridaceae. Ann. Missouri Bot. Gard. 77: 607–627. 1990.
- Họ Diên vĩ trong Watson, L. và Dallwitz, M.J. (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa: Miêu tả, minh họa, nhận dạng, thông tin tra cứu. Phiên bản: 29 tháng 7 năm 2006. http://delta-intkey.com

== Liên kết ngoài ==
- Bulbsociety
Hoàng tinh (định hướng)

Hoàng tinh (miền nam còn gọi là củ bình tinh) trong tiếng Việt có thể đề cập đến một trong các loài hay nhóm loài thực vật dưới đây:
- Trong họ Asparagaceae, phân họ Nolinoideae (trước đây coi là họ Ruscaceae), một số loài thuộc:
- Chi "Polygonatum" (Hoàng tinh hoa đỏ hoặc Hoàng tinh - 黄精), được dùng làm dược liệu trong Đông y
- Chi "Disporopsis" (Hoàng tinh hoa trắng, Hoàng tinh cách)
- Chi "Heteropolygonatum" (Hoàng tinh lạ)
- Loài "Maranta arundinacea" có tên thông thường là hoàng tinh, mì tinh, dong ta, có củ dùng để luộc ăn, thuộc họ Marantaceae.
Họ Tóc tiên

Họ Tóc tiên (danh pháp khoa học: Ruscaceae) là một họ thực vật có hoa thuộc bộ Măng tây (Asparagales). Họ này bao gồm một số chi mà trước đây người ta đưa vào họ Loa kèn (Liliaceae), chẳng hạn như trong hệ thống Cronquist, hoặc là được phân chia trong các họ như Convallariaceae (lan chuông), Dracaenaceae (huyết giác) và Nolinaceae (phong nữ Trung Mỹ), Eriospermaceae hay Ruscaceae s.s..

Hệ thống APG II năm 2003 khuyến cáo đưa nó vào trong họ Măng tây (Asparagaceae), nhưng cho phép công nhận một cách tùy ý như là một họ đơn ngành; đây là thay đổi so với hệ thống APG năm 1998 vì khi đó nói chung người ta không công nhận họ này. Do chi "Ruscus" là chi điển hình của họ này, nhưng lại không có mặt tại Việt Nam nên trong bài này sẽ dùng tên gọi họ Tóc tiên làm chính, mặc dù tên khoa học của chi cỏ tóc tiên là "Liriope", chứ không phải là "Convallaria" (linh lan) để có tên gọi khoa học cho họ là Convallariaceae, như một số tài liệu về thực vật học tại Việt Nam vẫn gọi nó là họ Tóc tiên. Các tên gọi khác có thể cũng hay được dùng là họ Mạch môn, họ Mạch đông.

Hệ thống APG III năm 2009 không công nhận họ này mà đưa nó vào trong họ Măng tây (Asparagaceae) như là phân họ Nolinoideae, dựa theo chi điển hình là "Nolina".

==Các chi==
- "Aspidistra": tỏi rừng, tỏi đá, tri chu bão đản (tên Trung Quốc, nghĩa là nhện ôm trứng)
- "Beaucarnea"
- "Calibanus"
- "Campylandra": khai khẩu tiễn (tiếng Trung)?
- "Comosperma"
- "Convallaria": linh lan (lan chuông)
- "Danae"
- "Dasylirion"
- "Disporopsis": hoàng tinh cách (hoàng tinh hoa trắng), trúc căn thất (tiếng Trung)
- "Dracaena": huyết giác, thiết mộc lan, bồng bồng, long huyết thụ
- "Eriospermum"
- "Gonioscypha"
- "Heteropolygonatum"
- "Liriope": cỏ tóc tiên (sơn mạch đông, thổ mạch môn)
- "Maianthemum": vũ hạc thảo (tiếng Trung)
- "Nolina": phong nữ Trung Mỹ
- "Ophiopogon": mạch môn, mạch đông, duyên giai thảo
- "Peliosanthes": pêli, cầu tử thảo
- "Polygonatum": hoàng tinh (hoàng tinh vòng, hoàng tinh hoa đỏ)
- "Reineckea": sốt rét lá nhỏ, cỏ cát tường
- "Rohdea": vạn niên thanh
- "Ruscus": giả diệp thụ
- "Sansevieria": lưỡi hổ, hổ vĩ lan
- "Semele"
- "Speirantha": bạch tuệ hoa
- "Theropogon": hạ tu thảo
- "Tricalistra"
- "Tupistra": khai khẩu tiễn (tiếng Trung)?

==Phát sinh chủng loài==
Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo APG III.

==Lưu ý==
Những loài hoàng tinh ở đây không phải là cây hoàng tinh (tức là cây dong hay cây bình tinh) với danh pháp "Maranta arundinacea" thuộc Họ Dong (Marantaceae), bộ Gừng (Zingiberales)

==Liên kết ngoài==
- Germplasm Resources Information Network: Ruscaceae
- Convallariaceae (họ Linh lan) , Dracaenaceae (họ Huyết dụ) , Eriospermaceae , Nolinaceae (họ Phong nữ) , Ruscaceae trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi), "Các họ thực vật có hoa"
- Liliaceae trong "Thực vật Bắc Mỹ"
Đông Hưng (định hướng)

Đông Hưng có thể là một trong số các địa danh sau:

== Việt Nam ==
- Xã Đông Hưng, tỉnh An Giang
- Xã Đông Hưng, tỉnh Hưng Yên

- Địa danh cũ
- Huyện Đông Hưng thuộc tỉnh Thái Bình
- Thị trấn Đông Hưng (huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình); nay là một phần của xã Đông Hưng, tỉnh Hưng Yên
- Xã Đông Hưng (huyện Tiên Lãng, thành phố Hải Phòng); nay là một phần của xã Chấn Hưng
- Xã Đông Hưng (huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau); nay là một phần của xã Cái Nước và một phần của xã Tân Hưng
- Xã Đông Hưng (huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang); nay là một phần của xã Đông Phú, tỉnh Bắc Ninh
- Xã Đông Hưng (huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang); nay là một phần của xã An Minh, tỉnh An Giang
- Xã Đông Hưng (thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa); sau là một phần của phường An Hưng (thuộc thành phố Thanh Hóa); nay là một phần của phường Đông Quang.
- Xã Đông Hưng A (huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang); nay là một phần của xã Đông Hưng, tỉnh An Giang
- Xã Đông Hưng B (huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang); nay là một phần của xã An Minh, tỉnh An Giang

== Trung Quốc ==
- Thành phố cấp huyện Đông Hưng thuộc Phòng Thành Cảng, Quảng Tây, Trung Quốc.
- Quận Đông Hưng, địa cấp thị Nội Giang, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc.
- Thị trấn Đông Hưng thuộc thành phố cấp huyện Đông Hưng, Phòng Thành Cảng, Quảng Tây, Trung Quốc.
Tây Giang (sông Trung Quốc)

Tây Giang (tiếng Trung: 西江, bính âm: Xī Jiāng) là một chi lưu chính ở phía tây của sông Châu Giang tại miền nam Trung Quốc. Hai sông nhánh chính khác của Châu Giang là Đông Giang và Bắc Giang. Nhiều phần của Tây Giang rất thích hợp cho giao thông thủy. Nó là phụ lưu lớn nhất của sông Châu Giang, dài tới 2.197 km. Nó cung cấp nguồn nước ngọt cho nhiều khu vực tại Quảng Tây, Quảng Đông và Ma Cao.

==Các sông nhánh==
Tây Giang thực chất là một hệ thống sông, là sự hợp thành của các sông sau:
- Tầm Giang (浔江)
- Úc Giang (鬱江)
- Kiềm Giang (黔江)
- Quế Giang (桂江)
- Hạ Giang (贺江)

==Các thành thị ven sông==
- Ngô Châu (梧州), (Quảng Tây)
- Triệu Khánh (肇庆), (Quảng Đông)
- Cao Yếu (高要), (Quảng Đông)
- Giang Môn (江門), (Quảng Đông)

==Xem thêm==
- Châu Giang
- Địa lý Trung Quốc
- Danh sách sông tại Trung Quốc
- Hải chiến Nhai Môn giữa quân đội của nhà Tống với nhà Nguyên
William Styron

William Clark Styron, Jr. (11 tháng 6 năm 1925 – 1 tháng 11 năm 2006) là một tiểu thuyết gia người Mỹ. Ông nổi tiếng về hai truyện nhạy cảm: "The Confessions of Nat Turner" (Xưng tội của Nat Turner, 1967), đoạt giải Pulitzer cho tác phẩm hư cấu năm 1968, và "Sophie's Choice" (Lựa chọn của Sophie, 1979). "The Confessions of Nat Turner" đoạt Giải Pulitzer về Tiểu thuyết, nó có người kể chuyện là Nat Turner, một người dẫn đầu cuộc nổi dậy nô lệ năm 1831 tại Virginia; "Sophie's Choice" nói về thời Holocaust.

== Tác phẩm ==
- "Lie Down in Darkness" ("Nằm vào bóng tối", 1951), tiểu thuyết
- "The Long March" ("Cuộc diễu hành dằng dặc", 1956), truyện dài
- "Set This House on Fire" ("Hãy đốt căn nhà này", 1960), tiểu thuyết
- "The Confessions of Nat Turner" ("Xưng tội của Nat Turner", 1967), tiểu thuyết
- "In the Clap Shack" (1973)
- "Sophie's Choice" ("Lựa chọn của Sophie", 1975), tiểu thuyết
- "Shadrach" (1979)
- "This Quiet Dust and Other Writings" (1982)
- "Darkness Visible: A Memoir of Madness" (1990), tự truyện
- "A Tidewater Morning: Three Tales from Youth" (1993)
- "Inheritance of Night: Early Drafts of Lie Down in Darkness" (1993)
- "Havanas in Camelot: Personal Essays" (2008)
- "The Suicide Run: Fives Tales of the Marine Corps" (2009)
- "Selected Letters of William Styron" ("Tuyển tập các bức thư của Willia Styron", 2012), tập thư từ
- "My Generation: Collected Nonfiction" (2015)
Công (chim)

Công hay còn gọi cuông, nộc dung, khổng tước, là tên gọi chung của ba loài chim trong chi "Pavo" và "Afropavo" trong phân loài Pavoninae của họ Phasianidae, gà lôi và đồng minh của chúng.

Hai loài châu Á là công lam hoặc công lam Ấn Độ có nguồn gốc từ tiểu lục địa Ấn Độ, và công lục ở Đông Nam Á; Một loài châu Phi là công Congo, chỉ có nguồn gốc ở bồn địa Congo. Công trống nổi bật với tiếng kêu ầm ĩ và bộ lông lộng lẫy. Loại thứ hai đặc biệt nổi bật ở châu Á, có "đuôi" đốm mắt hoặc "chuỗi họa tiết" trên những chiếc lông mình, chúng thể hiện như một phần của nghi thức tán tỉnh.

Chức năng của màu sắc óng ánh cầu kỳ và "chuỗi họa tiết" lớn của chim công đã là chủ đề của cuộc tranh luận khoa học sâu rộng. Charles Darwin gợi ý rằng chúng phục vụ để thu hút con cái, và những đặc điểm sặc sỡ của con đực đã phát triển nhờ chọn lọc giới tính. Gần đây hơn, Amotz Zahavi đề xuất trong nguyên lý đánh đổi của mình rằng những đặc điểm này đóng vai trò là tín hiệu trung thực về thể lực của chim trống, vì những con trống kém khỏe mạnh sẽ gặp bất lợi do khó sống sót với cấu trúc lớn và dễ bắt gặp như vậy.

== Đặc điểm chung ==
=== Hình dạng ===
- Con trống: Bộ lông có màu xanh lục óng ánh, đuôi rất dài, có màu lục ánh đồng, mỗi lông ở mút có sao màu lục xanh, đỏ đồng, vàng, nâu. Mào dài, hẹp thẳng đứng, phần mặt của nó có màu vàng và xanh, khi nó múa đuôi xòe ra hình nan quạt để thu hút chim cái.
- Con mái: Gần giống con trống nhưng không có mào đầu, không có lông trang hoàng. Lông đuôi con mái thường ngắn và có viền nâu. Mắt nâu thẫm, mỏ xám sừng, chân xám.
== Khẩu phần ==
Công là động vật ăn tạp và ăn chủ yếu thực vật, cánh hoa, đầu hạt, côn trùng và loài chân đốt khác, bò sát và lưỡng cư. Chim công hoang dã tìm kiếm thức ăn bằng cách cào xới lớp lá vào buổi sáng sớm hoặc lúc hoàng hôn. Chúng lui vào bóng râm và vùng an toàn trong rừng vào thời điểm nóng nhất ngày. Chim công không kén ăn, sẽ ăn hầu hết mọi thứ chúng có thể nhét vào mỏ và tiêu hóa. Chim tích cực săn côn trùng như kiến, dế và mối; cuốn chiếu; loài chân đốt và thú nhỏ khác. Công Ấn Độ cũng ăn rắn nhỏ.

Công thuần dưỡng cũng có thể ăn bánh mì và ngũ cốc rời như yến mạch và ngô, pho mát, cơm nấu chín và đôi khi là thức ăn cho mèo. Người nuôi đã nhận ra chim công thích thức ăn giàu protein bao gồm ấu trùng phá hoại kho thóc, các loại thịt và trái cây khác nhau, cũng như các loại rau gồm có lá xanh đậm, bông cải xanh, cà rốt, đậu hạt, củ cải đường và đậu trái.

== Văn học ==
Trong dân gian, có nhiều câu nói về công, xem công như là đại diện cho cái gì cao quý:

Về hình ảnh con công xòe đuôi xòe cánh, ca dao có câu:

Về tiếng kêu của con công, vì nó giống với từ "tố hộ", nên trong dân gian có khá nhiều câu ca dao nói về đặc điểm này:

hay

Tục ngữ cũng có câu "nem công chả phượng" để tả những món ăn đắt tiền, quý hiếm.
Đặng Văn Quang

Đặng Văn Quang có thể là:

- Tướng Đặng Văn Quang, trung tướng của Việt Nam Cộng hòa
- Nhà thơ Bút Tre
- Chính khách Đặng Văn Quang (còn có tên Đặng Quang Minh), cựu Đại sứ Cộng hòa Miền Nam Việt Nam tại Liên Xô, là cha của Đặng Mỹ Dung - cựu nhân CIA của Hoa Kỳ
Bộ Cá chình

Bộ Cá chình (danh pháp khoa học: Anguilliformes; ) là một bộ cá, bao gồm 4 phân bộ, 16 họ, 154 chi và khoảng trên 900 loài. Phần lớn các loài cá chình là động vật săn mồi.

Phần lớn các loài cá chình ưa thích sinh sống trong các vùng nước nông hay ẩn mình dưới đáy biển, đôi khi trong các lỗ. Các lỗ này gọi là lỗ cá chình. Chỉ có họ Anguillidae là di chuyển vào vùng nước ngọt để sinh sống nhưng không sinh sản tại đó. Một vài loài cá chình sinh sống trong các vùng nước sâu (trong trường hợp họ Synaphobranchidae, chúng có thể xuống tới độ sâu 4.000 m (13.123 ft)) hoặc là những loài bơi lội tích cực (họ Nemichthyidae - tới độ sâu 500 m (1.640 ft)). Chúng hoạt động vào ban đêm để đi săn mồi.

== Phân loại ==
Phân loại dưới đây liệt kê theo FishBase, với phân chia thành 16 họ. Các họ bổ sung được đưa ra trong các hệ thống phân loại khác (như ITIS và Systema Naturae 2000) được ghi phía dưới các họ mà trong hệ thống của FishBase thì chúng được gộp trong họ đó.

=== Phân bộ và họ ===
- Phân bộ Anguilloidei
- Anguillidae (cá chình nước ngọt): 2 chi, 23 loài.
- Nemichthyidae (cá chình mỏ dẽ): 3 chi, 9 loài. (trước đây coi là thuộc phân bộ Nemichthyoidei)
- Serrivomeridae (cá chình răng cưa): 2 chi, 11 loài. (trước đây coi là thuộc phân bộ Nemichthyoidei)
- Phân bộ Chlopsoidei
- Chlopsidae (cá chình moray giả): 8 chi, 22 loài.
- Phân bộ Moringuoidei
- Moringuidae (cá chình giun): 2 chi, 15 loài.
- Phân bộ Muraenoidei
- Heterenchelyidae (cá chình bùn): 2 chi, 8 loài.
- Myrocongridae (cá chình đỏ Đại Tây Dương): 1 chi, 5 loài.
- Muraenidae (cá chình moray): 16 chi, 201 loài.
- Phân bộ Synaphobranchoidei
- Synaphobranchidae (cá chình họng xẻ): 12 chi, 38 loài.
-  Gộp các họ Dysommidae, Nettodaridae, Simenchelyidae
- Phân bộ Protanguilloidei
- Protanguillidae: 1 chi, 1 loài.
- Phân bộ Congroidei
- Congridae (cá lạc): 30 chi, 195 loài. Có lẽ đa ngành.
-  Gộp cả họ Macrocephenchelyidae: 1 chi, 2 loài.
- Derichthyidae (cá chình cổ dài): 2 chi, 3 loài.
-  Gộp cả họ Nessorhamphidae.
-  Gộp cả họ Colocongridae (chình đuôi ngắn): 1-2 chi, 7-9 loài.
- Muraenesocidae: 6 chi, 15 loài.
- Nettastomatidae (cá chình mỏ vịt): 6 chi, 42 loài.
- Ophichthidae (cá lịch cu, cá chình rắn): 59 chi, 313 loài.

Trong một số phân loại gần đây thì các họ Cyematidae, Eurypharyngidae, Monognathidae, Saccopharyngidae và họ đề xuất năm 2018 là Neocyematidae cũng được gộp trong bộ Anguilliformes như là phân bộ Saccopharyngoidei, nhưng trong một vài hệ thống phân loại trước đây thì chúng được đặt trong bộ Saccopharyngiformes.

Loài gọi là "cá chình điện" hay "lươn điện" ("Electrophorus electricus") ở Nam Mỹ không phải là cá chình thật sự.

===Phát sinh chủng loài===
Phát sinh chủng loài vẽ theo Johnson "et al." (2012).

== Liên kết ngoài ==
- Cá lịch cu, họ Cá lịch cu "Ophychthyidae"
Toulouse

Toulouse (phát âm theo tiếng Pháp chuẩn, và theo giọng địa phương) (tiếng Occitan: "Tolosa", phiên âm ) là một thành phố ở tây nam nước Pháp, bên bờ sông Garonne, giữa khoảng cách từ Đại Tây Dương đến Địa Trung Hải. Dân số nội thành Toulouse 497 025 theo thống kê năm 2020, dân số tỉnh Haute-Garonne 1 400 935 người năm 2020. Toulouse là thành phố lớn thứ 4 nước Pháp và là một trong những thành phố có nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất châu Âu. Toulouse là thủ phủ về công nghiệp hàng không và vũ trụ của châu Âu : Airbus Défence and Space, Stelia Aerospace, Thalès Alenia Space France, Engie Occitanie-Andorre, Alcatel Alenia Space và EADS Astrium, và là trụ sở chính của hãng Airbus S.A.S.v.v..

== Các thành phố kết nghĩa ==
Toulouse kết nghĩa với:
- Atlanta, Hoa Kỳ, kể từ 1975
- Bologna, Ý, kể từ 1981
- Elche, Tây Ban Nha, kể từ 1981
- Trùng Khánh, Trung Quốc, kể từ 1981
- Kyiv, Ukraina, kể từ 1975
- Tel Aviv, Israel, kể từ 1962

== Giáo dục ==
- Trường hàng không dân dụng quốc gia Pháp
- Institut polytechnique des sciences avancées

== Những người con của thành phố ==
- Emilie Bigottini, nữ nghệ sĩ múa
- Henri Busser, nhà soạn nhạc
- Joseph-Antoine Crozat, marquis du Châtel, thương gia Pháp giàu nhất trong thời của ông, người thành lập thuộc địa Louisiana
- Jean-Claude Cousseran, nhà ngoại giao
- Jacques Cujas, luật gia về Luật La Mã
- Jean Dausset, nhà y học, nhận Giải thưởng Nobel
- Marie Louise Dissard, thành viên của "Résistance"
- Brigitte Fossey, nữ diễn viên
- Carlos Gardel, ca sĩ
- Brigitte Georgé nữ nghệ nhân
- Charles Lartigue, kỹ sư
- Louis II của Anjou, bá tước của Anjou, vua của Napoli và là công tước của vùng Provence
- Hubertus của Lüttich, giám mục của Maastricht và Liège (thành phố)
- Philippe Mexès, vận động viên bóng đá
- Claude Nougaro, ca sĩ nhạc Jazz, nhà thơ, họa sĩ
- Jean Jacques Pelet, tướng quân đội
- Alfred Sirven, topmanager
- Raymond IV của Toulouse, bá tước của vùng Provence

== Liên kết ngoài ==
- ToulouseCity.com
- Toulouse: pink, violets, red and black - Official French website
- Official site
Cuộc đời các danh nhân Hy Lạp và La Mã

Cuộc đời các danh nhân Hy Lạp và La Mã, còn gọi là Tiểu sử song đôi (tiếng Hy Lạp: "Bíoi parálleloi"; tiếng Latinh: "Vitae parallelae") là một tác phẩm nổi tiếng của Plutarchus viết về cuộc đời các nhân việt kiệt xuất thời Hy Lạp - La Mã cổ đại.
Hải âu

Hải âu trong tiếng Việt có nhiều hơn một nghĩa. Nó có thể là:
- Được các nhà điểu học Việt Nam sử dụng trong tên gọi của một bộ động vật là Procellariiformes hoặc còn gọi là bộ Hải yến hay bộ Chim báo bão, bao gồm:
- Hải âu, hải yến, chim báo bão (họ Procellariidae).
- Hải âu mày đen hay hải âu lớn (một phần họ Diomedeidae).
- Hải âu pêtren (tên gọi chung của một nhóm chim khác nằm trong cả bốn họ của bộ này) v.v.
- Khi dịch cụm từ 海鸥 từ tiếng Trung hay từ чайка trong tiếng Nga sang thì chúng đều được các từ điển tương ứng (Hán-Việt hay Nga -Việt và ngược lại) dịch thành hải âu, nhưng lại là tên gọi chung của một số loài trong họ Laridae, bộ Charadriiformes, trong khi tên gọi chính thức của nhóm chim này trong tiếng Việt là mòng biển hay mòng bể. Xem bài Mòng biển.
- Một bút danh của Huỳnh Thúc Kháng
- "Hải Âu", phim điện ảnh Việt Nam năm 2003
Thí nghiệm Urey-Miller

Thí nghiệm Urey–Miller hoặc thí nghiệm Miller–Urey là cuộc thí nghiệm mô phỏng giả thuyết về hoàn cảnh như núi lửa ở Trái Đất sơ khai và kiểm tra nguồn gốc sự sống ("abiogenesis") xảy ra hay không. Nó được thực hiện bởi Stanley Miller và người thầy của ông, Harold Urey, vào năm 1953.

Trong thí nghiệm kinh điển này, các nhà nghiên cứu đã cố gắng mô phỏng lại quá trình hình thành vật chất tạo ra sự sống. Miller và Urey đã đổ nước đầy nửa một bình thót cổ 5 lít và dùng một ống thủy tinh để nối nó với một bình thót cổ khác đặt phía trên có chứa những điện cực làm bằng wolfram. Sau đó, họ trộn hỗn hợp khí mêtan, hiđrô, amonia vào trong nước của bình thót cổ phía dưới. Đun nóng bình này đến khi xảy ra hiện tượng hóa hơi và bắt nó liên tục nạp điện được phóng ra từ các điện cực của bình thót cổ đặt phía trên. Hỗn hợp khí được làm nguội, ngưng tụ và dẫn ngược trở lại vào bình thót cổ đầu tiên để tiếp tục chu trình trên. Bằng cách này, họ đã tái tạo lại được những điều kiện khí quyển ban đầu của Trái Đất mà họ cho rằng từ đó bão điện từ được sinh ra. Trong vòng một giờ, nước trong bình chuyển sang màu cam. Sau một tuần, họ quan sát thấy 15% cacbon đã chuyển thành hợp chất hữu cơ. Sau vài tuần, chất lỏng trong bình thót cổ trở nên sẩm màu và dần dần chuyển thành màu nâu thẫm. Khi phân tích chất này, Miller và Urey phát hiện một lượng lớn amino acid ("amino acid") chứa trong nó, một thành phần trong cấu trúc cơ bản của khối vật chất sống. Sau đó, họ đưa ra một giả thuyết cho rằng amino acid được tạo ra trong phòng thí nghiệm tiểu biểu cho hỗn hợp hóa chất có trong đại dương vào thửa ban đầu của Trái Đất. Hơn nữa, từ các thiên thạch giàu cacbon một lượng amino acid đã được thêm vào trong hỗn hợp của đại dương lúc sơ khai.

Thí nghiệm đã thiết lập được quy trình tự nhiên tạo ra khối vật chất sống mà không đòi hỏi sự sống và nó đã khởi nguồn cho nhiều nghiên cứu sâu hơn về nguồn gốc sự sống.

==Liên kết ngoài==
- A Production of Amino Acids Under Possible Primitive Earth Conditions bởi Stanley L. Miller
- Thí nghiệm bắt chước có video phỏng vấn Stanley Miller bởi Scott Ellis (UCSD)
Báo cáo cạnh tranh toàn cầu

Báo cáo cạnh tranh toàn cầu là một bản tin hàng năm được xuất bản bởi Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF - World Economic Forum), phát hành lần đầu vào năm 1979. Bản báo cáo năm 2016 – 2017 bao gồm 138 nền kinh tế chính và nổi bật. Báo cáo này "nhằm đánh giá khả năng cung cấp mức độ thịnh vượng cao hay thấp đối với dân chúng ở mỗi quốc gia, trong đó có công bố "chỉ số cạnh tranh quốc gia" (GCI - Global Competitiveness Index) nhằm đo lường khuynh hướng của các thể chế, chính sách, những nhân tố tạo thành trạng thái hiện thời & những mức giới hạn về trạng thái thịnh vượng kinh tế". GCI được trích dẫn rất rộng rãi cũng như được sử dụng trong nhiều tài liệu cho nhiều nghiên cứu hàn lâm cũng như nhiều bài báo trên các tạp chí uy tín. 

Ngoài WEF, Viện nghiên cứu phát triển kinh doanh Thụy Sĩ cũng công bố hàng năm về chỉ số cạnh tranh quốc gia, đánh giá mức tiến bộ & thụt lùi năng lực đổi mới của mỗi quốc gia.

Những báo cáo tương tự hàng năm còn có "chỉ số thuận lợi kinh doanh" và "chỉ số tự do kinh tế". Hai chỉ số này đều xem xét những nhân tố ảnh hướng đến tăng trưởng kinh tế nhưng không bao quát như Báo cáo cạnh tranh toàn cầu.

==Chỉ số cạnh tranh toàn cầu==
Dựa trên bốn yếu tố cơ bản hàng đầu được coi là ảnh hưởng tới chỉ số cạnh tranh của quốc gia gồm lạm phát, cơ sở hạ tầng, lao động có trình độ và mức độ tham nhũng, WEF sẽ xếp hạng khoảng 130 quốc gia trên toàn cầu trong Chỉ số cạnh tranh toàn cầu (Global Competitiveness Index) và công bố số liệu đó trong Global Competitiveness Report. Các báo cáo này được phát miễn phí trên mạng Internet.

Xếp hạng năng lực cạnh tranh dựa trên số liệu kinh tế được chính các nước tham gia khảo sát công bố (hard data) và kết quả lấy từ khảo sát ý kiến các doanh nhân và chuyên gia kinh tế (soft data).

Báo cáo này đã được thực hiện hàng chục năm qua và cho thấy bức tranh tổng quan và toàn diện về những điểm mạnh, điểm yếu của nền kinh tế các nước, từ đó tự họ nhận định cơ hội và thách thức. Xếp hạng của WEF cũng phản ánh các nhân tố ảnh hưởng tới môi trường kinh doanh của một quốc gia, vốn cũng là các yếu tố cơ bản đối với tăng trưởng kinh tế bền vững.
Nhận xét về độ tin cậy của xếp hạng của WEF, nhiều chuyên gia kinh tế nói "chỉ mang tính tương đối và không ảnh hưởng tới niềm tin của các nhà đầu tư". Các thông tin và tư liệu đầu vào dùng để phân tích có chuẩn hay không còn là điều cần phải xem xét, nhưng đây là cơ sở giúp các chính phủ tham khảo.

== Xếp hạng 2016–2017 ==
30 nước đứng đầu trong bảng tường thuật cho năm 2016–2017:

Trên bảng xếp hạng, Việt Nam đứng thứ 60 với 4,31 điểm, tụt 4 hạng so với năm 2015-2016.

== Xếp hạng 2018 (Index 4.0) ==
30 nước đứng đầu trong bảng tường thuật cho năm 2018 theo Index 4.0:

Việt Nam đứng thứ 77 với 58.1 điểm.

==Liên kết ngoài==
- Global Competitiveness Report
- Bình luận về VN 2012: 'Không nên để năng lực cạnh tranh VN rớt mãi' vnexpress, 8/9/2012
Science

Science (tiếng Anh của "khoa học") là tập san học thuật của Hiệp hội Mỹ vì sự Phát triển Khoa học ("American Association for the Advancement of Science" - AAAS) và được coi là một trong những tập san khoa học có uy tín nhất. Tập san này có quá trình bình duyệt ("peer review"), được xuất bản hàng tuần, và có vào khoảng 130.000 người mua tập san dài hạn. Do những học viện mua tập san và website của tập san phục vụ thêm người, số độc giả ước lượng đến một triệu người.

Chức năng chính của tập san này là việc xuất bản bài nghiên cứu mới và phê bình nghiên cứu quan trọng về khoa học, nhưng "Science" cũng xuất bản tin tức khoa học, ý kiến về chính sách khoa học và những việc quan trọng đối với các nhà khoa học và những người chăm chú về các hiệu quả của khoa học và công nghệ. Tuy các tập san khoa học chuyên ngành thường tập trung về một lĩnh vực trong khoa học, nhưng "Science" và tập san cạnh tranh "Nature" đăng tải tất cả những lĩnh vực khoa học. Hệ số ảnh hưởng ("impact factor", IF) của "Science" vào năm 2014 là 33,611 (theo thống kê của Thomson ISI).

Tuy là tập san của Hiệp hội Mỹ vì sự Phát triển Khoa học, nhưng các nhà khoa học không cần tham gia AAAS để có bài trong "Science"; họ nhận bài từ những tác giả khắp nơi trên thế giới. Có sự cạnh tranh sôi nổi để được đăng trên tập san này, tại vì sau khi có bài viết trong một tập san khoa học nổi tiếng như "Science", một nhà khoa học có thể có được tên tuổi và triển vọng trong tương lai. Ít hơn 10% của những bài được gửi đến ban biên tập được chấp nhận, và tất cả mọi bài nghiên cứu được bình duyệt trước khi được xuất bản trong tập san.

Năm 2007, các tập san "Science" và Nature được trao giải thưởng Hoàng tử xứ Asturias cho sự truyền bá tiến bộ khoa học và nhân văn.

"Science" có trụ sở chính tại Washington, D.C. (Hoa Kỳ) và trụ sở thứ hai tại Cambridge (Anh).

==Liên kết ngoài==
- Trang chủ "Science" (tiếng Anh)
Tẩy tủy kinh

Tẩy tủy kinh tương truyền là phần Hậu bộ của Dịch Cân Tẩy Tủy Kinh do Bồ Đề Đạt Ma truyền lại khi ông đến Tung Sơn Thiếu Lâm tự để truyền phật pháp. Nội dung của bộ kinh là phương pháp tu luyện khí công và võ thuật. Đây là thần công đứng đầu trong tứ đại thần công của thiếu lâm tự, tương truyền người luyện có thể hồi xuân như cũ mãi mãi không già.

==Tham khảo==
- Cung Bằng Trình, Đạt Ma "Dịch cân kinh" luận khảo
- Tẩy tủy kinh giải thích
Hộ chiếu Nansen

Hộ chiếu Nansen là giấy chứng minh được chấp nhận toàn thế giới, ban đầu do Hội Quốc Liên phát hành cho "những người tị nạn không quốc tịch.

Được Fridtjof Nansen thiết kế năm 1922, kể từ năm 1942 nó được nhận tại 52 quốc gia và là giấy tờ du hành đầu tiên cho người tị nạn. Khoảng 450.000 hộ chiếu Nansen đã được phát hành, giúp hàng trăm ngàn người vô quốc gia nhập cư vào nước nhận là công dân. Văn phòng Quốc tế Nansen về Người tị nạn đoạt giải Nobel về Hòa bình năm 1938 vì cố gắng thành lập hệ thống hộ chiếu Nansen.

Hộ chiếu Nansen được phát triển sau cuộc Cách mạng Nga 1917, khi 1,4 triệu người Nga rời khỏi khỏi nước này vì không đồng ý với tư tưởng của chính phủ cộng sản. Trong đó hàng trăm ngàn người không bao giờ trở lại Nga. Hệ thống hộ chiếu này tỏ ra rất thành công, một trong ít thành công của Hội Quốc Liên.

Hộ chiếu Nansen hiện nay không còn được phát hành nữa, các tổ chức quốc tế hiện thời, như Liên hiệp quốc cũng phát hành các giấy tờ cho những người tị nạn vô quốc gia. Các giấy tờ này bao gồm: chứng minh thư (hay hộ chiếu nước ngoài), giấy tờ du hành (hay "giấy tờ du hành tị nạn") và giấy thông hành ("Laissez-Passer").
Fridtjof Nansen

Fridtjof Wedel-Jarlsberg Nansen (10 tháng 10 năm 1861 ở Store Frøen, gần Oslo – 13 tháng 5 năm 1930 tại Lysaker, ngoại ô Oslo) là một nhà thám hiểm, nhà khoa học, và nhà ngoại giao người Na Uy. Nansen được nhận Giải Nobel Hoà bình năm 1922 cho công việc của ông với tư cách là chuyên viên cao cấp của Hội Quốc Liên.

Ông dẫn đầu đoàn thám hiểm đi bộ xuyên qua Greenland năm 1888. Ông nổi tiếng toàn thế giới sau khi đặt chân tới vĩ tuyến bắc 86°14′ trong chuyến thám hiểm Fram 1893-1896.

== Sự nghiệp giảng dạy và công tác nghiên cứu ==
Nansen là một giáo sư đại học chuyên ngành động vật học và sau là hải dương học tại trường Đại học Hoàng gia Frederick ở Oslo và là một trong những nhà nghiên cứu đầu tiên của lĩnh vực thần kinh học và động lực học.

Nansen là một trong những người sáng lập lý thuyết nơron phát biểu rằng mạng thần kinh gồm những ô riêng lẻ liên lạc với nhau.

Nansen mở rộng nghiên cứu hoạt động và nguồn gốc của các dòng chảy đại dương, sau những kinh nghiệm của ông trong cuộc thám hiểm Fram. Ông cùng với nhà toán học Thuỵ Điển V. Walfrid Ekman bị cuốn hút sâu vào khám phá làm sao những dòng chảy được phát sinh từ sự quay của các hành tinh và trình bày rõ ràng lý thuyết chuyển động hình xoắn ốc Ekman để giải thích hiện tượng. Ông cũng phát minh ra một cái lọ dùng để lấy mẫu nước ở các độ sâu khác nhau gọi là lọ Nansen, sau được phát triển thêm bởi Shale Niskin và vẫn còn được sử dụng.

== Xem thêm ==
- Hộ chiếu Nansen
- Giải Nansen vì người tị nạn

== Liên kết ngoài ==
- Nobel Prize biography
- Nansen page w/pictures
- Fridtjof Nansen
- Nobel Peace Prize laureate Fridtjof Nansen
- The Fram Museum (Frammuseet)
- Fridtjof Nansen Picture Database
Vạn Ninh (định hướng)

Vạn Ninh có thể là một trong số các địa danh sau:

==Việt Nam==
- Xã Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa
- Huyện cũ Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa
- Xã cũ Vạn Ninh, thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh, nay thuộc Móng Cái 2.
- Xã cũ Vạn Ninh, huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh, nay thuộc xã Cao Đức
- Xã cũ Vạn Ninh huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình, nay thuộc xã Trường Ninh tỉnh Quảng Trị.

==Trung Quốc==
- Huyện Vạn Ninh, tỉnh Hải Nam.
Gallia

Gallia (, , ) là một khu vực ở Tây Âu trong thời kỳ đồ sắt và thời kỳ La Mã, bao gồm Pháp, Luxembourg và Bỉ ngày nay, phần lớn Thụy Sĩ, mạn Tây Bắc Ý, cũng như những phần đất của Hà Lan và Đức ở bờ trái sông Rhine. "Người Gallia" là tộc người nói tiếng Gallia (một hình thức cổ của tiếng Celt) và sống ở Gallia. Theo lời kể của Julius Caesar, tiếng Gallia thực sự khác biệt với tiếng Aquitaine và tiếng Belgae. Theo khảo cổ học, người Gallia đã dựng nên nền văn hóa La Tène trải dài khắp xứ Gallia, và về mạn Đông tới Rhaetia, Noricum, Pannonia cùng với miền Tây Nam Germania.

Trong các thế kỷ 2 và 1 trước Công nguyên, Gallia bị La Mã đô hộ: Gallia Cisalpina bị chinh phạt năm 203 trước Công nguyên và Gallia Narbonensis tiếp bước năm 123 trước Công nguyên. Gallia bị người Cimbri và người Teuton xâm lược sau năm 120 trước Công nguyên, nhưng họ bị người La Mã đánh bại năm 101 trước Công nguyên. Trong các các chiến dịch của ông từ năm 58 đến 51 trước Công nguyên, Julius Caesar cuối cùng đã thu phục được các phần đất còn lại của Gallia. Sự thống trị của La Mã ở Gallia kéo dài năm thế kỷ, tới khi nhà nước suy tàn cuối cùng của La Mã là Lãnh địa Soissons bị người Frank chiếm giữ năm 486. Khi ấy, nền văn hóa Celt đã bị pha trộn thành văn hóa Gallia-La Mã và có lẽ ngôn ngữ Gallia cũng biến mất vào thế kỷ 6.

== Liên kết ngoài ==
- The Gallic Wars
Gôn

Gôn có thể là từ phiên âm của các từ sau:
- Golf, một môn thể thao dùng gậy đánh bóng
- xứ Gaule thời Trung Cổ
- Goal (tiếng Anh) - khung thành của các môn thể thao như bóng đá, bóng ném
Titanic (định hướng)

Titanic có thể chỉ đến một trong các đề tài sau đây:

==Liên quan đến tàu "Titanic"==
- Tàu "RMS Titanic"
- Một trong nhiều phim về "RMS Titanic"
- Nhạc "Titanic" của bộ phim về "RMS Titanic" trong năm 1997
- Nhạc kịch "Titanic"
- Kịch "Titanic" của Christopher Durang
- Bài hát "The Titanic"
- Vụ đắm tàu RMS Titanic, bài liệt kê những mốc thời gian trước, trong và sau khi con tàu Titanic chìm

==Không liên quan đến tàu "Titanic"==
- Tạp chí "Titanic", một tạp chí khôi hài Đức
- Ban nhạc Na Uy Titanic
- Axít titanic
- Titanic Brewery, một xưởng làm bia tại Anh
- Titanic Brewing Company, một xưởng làm bia tại Florida
- Titanic Records, một công ty xuất bản nhạc
- "Starship Titanic", một video game của Douglas Adams và một sách của Terry Jones
- Bài hát "Titanic" của Falco trong album "Nachtflug"

==Xem thêm==
- Titanic (phim)
Polyme compozit

Polyme compozit (tiếng Anh: polymer composites; viết tắt: PC) là loại vật liệu được cấu tạo bởi 2 hay nhiều cấu tử (thành phần). Trong đó, loại cấu tử thứ nhất là 1 hay nhiều polyme nền thông thường. Loại cấu tử thứ hai là các chất phụ gia (chất độn) như vật liệu sợi, bột của các chất vô cơ cơ... Còn có thể có thêm 1 thành phần thứ ba là chất liên kết, có tác dụng làm tăng độ kết dính giữa chất độn (cốt sợi) và nhựa nền. Polyme compozit có các tính chất hoá, lý khác nhiều so với từng vật liệu thành phần riêng rẽ.
==Chất độn ==
Cốt sợi có thể là sợi tự nhiên (sợi đay, sợi gai, sợi lanh, xơ dừa, xơ tre, bông...), có thể là sợi nhân tạo (sợi thủy tinh, sợi vải, sợi polyamit...). Tuỳ theo yêu cầu sử dụng mà người ta chế tạo sợi thành nhiều dạng khác nhau: sợi ngắn, sợi dài, sợi rối, tấm sợi... Việc trộn thêm các loại cốt sợi này vào hỗn hợp có tác dụng làm tăng độ bền cơ học cũng như độ bền hoá học của vật liệu PC như: khả năng chịu được va đập; độ giãn nở cao; khả năng cách âm tốt; tính chịu ma sát - mài mòn; độ nén, độ uốn dẻo và độ kéo đứt cao; khả năng chịu được trong môi trường ăn mòn như: muối, kiềm, axít... Những khả năng đó đã chứng tỏ tính ưu việt của hệ thống vật liệu PC mới so với các loại polyme thông thường. Và, cũng chính vì những tính năng ưu việt âý mà hệ thống vật liệu PC đã được sử dụng rông rãi trong sản xuất cũng như trong đời sống.

==Xem thêm==
- Vật liệu composite
Tam hoàng

Tam hoàng có thể chỉ:
- Tam hoàng: Ba vị vua đầu tiên trong thần thoại Trung Quốc.
- Giống gà Tam hoàng: có lông vàng, chân vàng và da vàng.
- Hội Tam Hoàng: tổ chức tội phạm quốc tế người Hoa.
Tiểu vùng Sông Mekong Mở rộng

Tiểu vùng Sông Mekong Mở rộng (tiếng Anh: "Greater Mekong Subregion", viết tắt là "GMS") là khu vực địa lý bao gồm các quốc gia và lãnh thổ nằm trong lưu vực của sông Mekong: Việt Nam, Campuchia, Lào, Thái Lan, Myanmar và tỉnh Vân Nam và Quảng Tây của Trung Quốc. Đây là sự mở rộng của Tiểu vùng sông Mekong vốn không có các tỉnh Trung Quốc. Từ năm 1992, với sự giúp đỡ của Ngân hàng Phát triển châu Á, các quốc gia và lãnh thổ nói trên đã cùng nhau tiến hành các chương trình hợp tác về kinh tế, bảo vệ môi trường. Khu vực này được xem là một điểm nóng về đa dạng sinh học của Tổ chức Bảo tồn Quốc tế và WWF.

GMS có diện tích 2,6 triệu km2 với dân số khoảng 326 triệu người.

==Xem thêm==
- Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB)
- Đồng bằng sông Cửu Long
- Mê Kông
Tháp bút

Tháp bút hay Tháp Bút có thể chỉ:

- Cỏ tháp bút: một loài dương xỉ trong họ Equisetaceae
- Tháp Bút: nằm ở lối vào đền Ngọc Sơn tại Hồ Gươm, Hà Nội

==Xem thêm==
- Chùa Bút Tháp
Hội thi Tin học trẻ Toàn quốc

Hội thi Tin học trẻ toàn quốc (từ năm 1995 - 2007 là Hội thi Tin học trẻ không chuyên toàn quốc) là kì thi tin học thường niên dành cho các học sinh tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông Việt Nam đã đoạt giải cao qua các kỳ tuyển chọn ở các tỉnh, thành phố và các ngành (từ trước năm 2013) như Hàng không, Công an, Bưu điện (Bưu chính - Viễn thông, VNPT).

Nội dung chương trình từ năm 2017 bao gồm: phần thi kỹ năng và phần thi sản phẩm sáng tạo (phần mềm, phần cứng, sản phẩm tích hợp). Trải qua 31 năm hình thành và phát triển, hội thi đã tỏ ra là một trong những sân chơi tích cực và hiệu quả đối với tầng lớp học sinh trên cả nước. Được đông đảo học sinh, giáo viên hưởng ứng.

== Ban Chỉ đạo ==
- Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
- Bộ Khoa học và Công nghệ
- Bộ Giáo dục và Đào tạo
- Bộ Thông tin và Truyền thông
- Đài Truyền hình Việt Nam
- Hội Tin học Việt Nam

== Ban Tổ chức ==
Thường trực: Trung tâm Phát triển Khoa học, Công nghệ và Tài năng trẻ. (CYTAST)

== Đối tượng dự thi ==
Thí sinh tham gia Hội thi là học sinh tiểu học, trung học cơ sở (THCS), trung học phổ thông (THPT) hoặc công dân Việt Nam trong độ tuổi tương đương với các cấp học từ tiểu học tới THPT trên toàn quốc. Trong đó:

- Thí sinh đã đạt giải Nhất Hội thi Tin học trẻ toàn quốc chỉ được tham gia thi ở cấp học cao hơn.
- Thí sinh là học sinh khối không chuyên có thể đăng ký tham gia khối chuyên. Thí sinh có thể đăng ký thi vượt cấp học.

== Danh sách thí sinh đoạt giải năm 2023 ==
"Kèm theo Thông báo số: 150 - TB/KHCN ngày 09 tháng 8 năm 2023 của Giám đốc Trung tâm Phát triển Khoa học, Công nghệ và Tài năng trẻ"

Bảng A – Khối Tiểu học
"Danh sách trên gồm 24 thí sinh./."

Bảng B – Khối Trung học cơ sở
"Danh sách trên gồm 24 thí sinh./."

Bảng C1 – Khối THPT chuyên

"Danh sách trên gồm 24 đội thi./."

Bảng C2 – Khối THPT không chuyên

"Danh sách trên gồm 24 thí sinh./."

Bảng D2 – Sản phẩm Sáng tạo khối Trung học cơ sở

"Danh sách trên gồm 15 sản phẩm./."

Bảng D3 – Sản phẩm sáng tạo khối Trung học phổ thông

12

Danh sách trên gồm 14 đội thi./.

== Xem thêm ==
- Olympic Tin học Sinh viên Việt Nam

==Liên kết ngoài==
- Hội thi tin học trẻ toàn quốc 2009
Ayacucho

Ayacucho (phát âm như "Ai-a-cu-chô") là tỉnh lỵ của tỉnh Huamanga, miền Ayacucho, Peru. Với dân số 93.033 người trong thành phố và 140.230 người hơn ở vùng trung quanh, nó là một trong những thành phố đông người nhất ở Peru. Nó nằm trên dãy Andes, 2.200 mét trên mực nước biển. Ayacucho nổi tiếng về số nhà thờ và những tổ chức tôn giáo vào Tuần Thánh, bao gồm cuộc đua ngựa, có ngựa "Caballos de Paso" của Peru, và rượt bò truyền thống, dân gọi là "jalatoro" hay "pascuatoro" trong tiếng Tây Ban Nha. "Jalatoro" giống "encierro" tại Tây Ban Nha, nhưng ở Ayacucho các bò đực dẫn bởi người "Morochuco" (cao bồi Peru) cưỡi ngựa. Nơi đây có câu lạc bộ bóng đá mang tên Deportivo Hochiminh là kết hợp giữa niềm đam mê bóng đá và sự kính trọng về tấm gương Việt Nam với lãnh tụ Hồ Chí Minh.

== Lịch sử ==
Ayacucho được thành lập ngày 25 tháng 4 năm 1540 dưới tên San Juan de la Frontera de Huamanga (Thánh Gioan trên Biên giới Huamanga). Ngày 3 tháng 7 năm 1677, Đại học Quốc gia Thánh Christopher tại Huamanga ("Universidad Nacional San Cristóbal de Huamanga") mở cửa tại Ayacucho. Ngày 15 tháng 2 năm 1825, do Simón Bolívar ra lệnh, tên thành phố được đổi lại thành "Ayacucho".

Tên thành phố bắt nguồn từ Trận Ayacucho. Khi thấy quá nhiều người chết trên chiến trường, người thực dân gọi vùng đó là "Ayakuchu", "aya" có nghĩa "linh hồn" hay "người chết" và "kuchu" có nghĩa "màu tím" trong tiếng Quechua. Trận Ayacucho là lần cuối cùng mà quân đội Tây Ban Nha và nhà cách mạng đánh nhau trong Chiến tranh Độc lập Peru. Trận này bắt đầu trên đồng hoang tại La Quinua ngày 9 tháng 12 năm 1824. Các nhà cách mạng thắng và định đoạt độc lập của Peru và Nam Mỹ.
Chi Thủy tiên

Chi Thủy tiên (danh pháp khoa học: Narcissus; ) là một chi gồm phần lớn là các loài thực vật lâu năm thuộc họ Họ Loa kèn đỏ (Amaryllidaceae). "Narcissus" có những bông hoa bắt mắt với sáu cánh đài giống cánh hoa được bao quanh bởi bao hoa hình chén hay kèn trumpet. Hoa thường có màu trắng hoặc vàng (cam và hồng ở các giống trồng vườn).

"Narcissus" đã được biết đến nhiều về cả y học và tính chất từ thời văn mình cổ đại, nhưng được mô tả chính thức bởi Linnaeus' trong quyển "Species Plantarum" (1753). Chi này gồm mười đoạn và chừng 50 loài. Số loài không nhất quán, phụ thuộc vào việc chúng được phân loại như thế nào, do sự giống nhau giữa các loài và lai tạo. Chi này bắt đầu xuất hiện vào khoảng Oligocen muộn hoặc Miocen sớm tại bán đảo Iberia và những vùng lân cận thuộc tây nam châu Âu.

== Phân loại ==
=== Phân nhóm ===
Một hệ phân loại phổ biến là của Fernandes dựa trên tế bào học, được Blanchard sửa đổi (1990) và Mathew (2002). Và một của Meyer (1966). Fernandes đề xuất hai phân chi dựa trên số nhiểm sắc thể cơ sở, và rồi Blanchard chia chúng thành các tổ (section).

Hiện thống dưới đây là của Mathew -

==Xem thêm==
- Narcissus
==Tham khảo==
- Difference between daffodil and narcissus , see first paragraph
- Daffodils "are" narcissi
- Historical Daffodils
Siêu đám thiên hà

Siêu đám thiên hà hay siêu thiên hà, siêu quần thiên hà (tiếng Anh: Superclusters) là hệ thống gồm các thiên hà, quần tụ thiên hà, có các dây, các mạng, liên kết với nhau thành một hệ thống. Với kích thước khổng lồ của siêu đám, các thành viên trong đó không phải liên kết ràng buộc với nhau bằng lực hấp dẫn.

== Liên kết ngoài ==
- [https://web.archive.org/web/20070427135934/http://thienvanvietnam.com/kienthuc/thienha.htm Khái niệm Siêu quần thiên hà]
Ryazan

Ryazan (tiếng Nga: Рязань) là một thành phố trong Vùng liên bang Trung tâm của Nga, trung tâm hành chính của tỉnh Ryazan. Nó nằm bên bờ sông Oka cách Moskva 196 km về phía đông nam tại tọa độ 54°36′vĩ bắc, 39°42′kinh đông. Dân số: 515.900 (Số liệu thống kê năm 2005).

== Lịch sử ==
Người ta cho rằng điện Kremli Ryazan được những cư dân Nga lập ra năm 1095, như một bước trong quá trình lấn vào lãnh thổ cư trú của những người gốc Phần Lan. Ban đầu điện Kremli được xây dựng bằng gỗ, dần dần được thay thế bằng công trình nề. Những phần cũ nhất còn giữ gìn được của điện Kremli này có từ thế kỷ 15.

Tuy nhiên, thành phố chỉ được đề cập đến lần đầu tiên với tên gọi Pereslavl'-Ryazansky vào năm 1301. Vào thời gian đó nó là một bộ phận của công quốc Ryazan, giành được độc lập từ giữa thế kỷ 12.
Người cai trị đầu tiên của Ryazan được cho là Yaroslav Sviatoslavich, công tước Chernigov (một thành phố của Rus Kiev), sau này là công tước của Murom-Ryzan. Vùng này nằm tại chỗ giao nhau giữa rừng và thảo nguyên, chịu đựng nhiều cuộc xâm lược từ phía nam: từ các khazar, pecheneg, polovtsy. Thủ phủ của công quốc, Ryazan, là thành phố đầu tiên của Nga gặp phải Hãn Batu của người Mông Cổ. Ngày 21 tháng 12 năm 1237, nó bị phá hủy và không thể phục hồi lại như trước. Vị trí này bây giờ được biết như Staraya Ryazan (Ryazan cũ) và nằm ở vị trí cách khoảng 50 km so với Ryazan ngày nay (khi đó là Pereslavl-Ryazansky). Vào cuối thế kỷ 13, các công tước của Ryazan đã di chuyển thủ phủ của họ tới Pereslavl, nơi được biết như là Ryazan từ thế kỷ 16 (Chính thức được đổi tên năm 1778). Công quốc này cuối cùng được sáp nhập vào Đại công quốc Moskva năm 1521.

== Ryazan hiện đại ==
Ryazan là thành phố đang thay đổi nhanh chóng, đặc biệt là những vùng xung quanh Novosyolov và đường phố Moskovskoye Shosse. Nhiều cửa hàng lớn bắt đầu xuất hiện nơi đây và một sân băng trong nhà mới được xây dựng tại Novosyolov. Thành phố này là địa điểm của học viện lực lượng không quân.

== Phân chia hành chính ==
Thành phố Ryazan được chia thành bốn quận: Moskovsky, Oktyabrsky, Sovetsky, và Zheleznodorozhny.

== Thắng cảnh của Ryazan ==
- Ryazan Kremli
- Viện bảo tàng Pavlov
- Viện bảo tàng kiến trúc
- Viện bảo tàng mỹ thuật
- Nhà hát kịch
- Rạp múa rối
- Rạp xiếc trẻ em

== Người nổi tiếng ==
- Ivan Petrovich Pavlov, một nhà tâm lý học nổi tiếng và là người phát minh ra phản xạ có điều kiện
- Konstantin Eduardovich Tsiolkovsky, một trong những nhà phát minh ra tên lửa vũ trụ
- Sergei Yesenin, một nhà thơ nổi tiếng
- Andrey Markov, nhà toán học

== Các trường đại học, học viện ==
- Đại học vô tuyến điện tử Ryazan ([РГРТУ] )
- Đại học Y khoa mang tên Pavlov (РГМУ)
- Đại học tổng hợp quốc gia Ryazan (РГУ)
- Đại học công nghệ (РГАТУ) ...

== Link liên quan ==
- Sinh viên Việt Nam tại Ryazan liên bang Nga http://sinhvienryazan.blogspot.com
- Trang thông tin về Ryazan http://rzn.info
Francisco Coloane

Francisco Coloane (19 tháng 7 năm 1910 - 5 tháng 8 năm 2002) nhà tiểu thuyết Chilean nổi tiếng thế giới và nhà viết truyện ngắn, những tác phẩm của ông đã được dịch ra nhiều thứ tiếng và một vài tác phẩm của ông đã được dựng thành phim. Ông sinh ra tại thành phố phía nam Chilean của Chiloé, sự nghiệp văn chương của ông rất đa dạng từ ""Perros, Caballos y Hombres""/(Dogs, Horses and Men)/(những con chó, những con ngựa và những người đàn ông) năm 1935 cho tới sự xuất bản cuối hồi ký của ông""Los Pasos del Hombre""/(The steps of man)/(Những quãng đời của người đàn ông) năm 2000. Trong đó những tác phẩm nổi tiếng của ông được dịch ra tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Ý, tiếng Hy Lạp, tiếng Đức, Tiếng Ba Lan, và tiếng Hà Lan là ""La Tierra del Fuego se Apago""/Tierra del Fuego has burnt Out /(Tierra del Fuego đã tắt) (1945); ""Golfo de Penas""/Gulf of Sorrow /(Hố sâu của sự đau khổ) (1957); ""El Camino de la Ballena"/"The Whales Path/ (Đường đi cá voi) (1962); ""El Guanaco Blanco"/"The White Guanaco/(Guanaco Trắng) (1980); and ""El Corazón del Témpano"/"The Heart of the Iceberg/ (Trái tim của Núi Băng trôi) (1991).

Coloane đã được nhân giải thưởng "Premio Nacional de Literatura" (Giải thưởng quốc gia cho văn học) năm 1964 ở Chile and năm 1997 ông nhận giải thưởng Ordre des Arts et des Lettres (Order of Arts and Letters) của nước cộng hoà Pháp nơi ông có những thành công đáng kể cho công việc của mình thập kỷ 1990. Coloane là một thành viên tích cực của Đảng cộng sản Chile trong hầu hết thời gian cuộc sống trưởng thành của ông và là một người yêu thiên, kỷ niệm sinh nhật lần thứ 89 của mình ông bơi trong làn nước băng giá của Thái Bình Dương - Mà theo ý tưởng của ông là giữ cho ông "Sự tích cực và sống lâu".Phim của Miguel Mittin, "Tierra del Fuego" dựa vào tác phẩm của Coloane.

Sau khi ông chết chính phủ Chile đã công nhận ông là một nhân vật trung tâm của văn học Chile thế kỷ 20.
Hệ vật lý kín

Hệ vật lý kín hay còn gọi là hệ kín, hệ cô lập; đó là hệ mà trong đó chỉ có nội lực của các vật của hệ tác dụng lẫn nhau. Có nghĩa là một hệ không chịu tác dụng của ngoại lực hoặc ngoại lực triệt tiêu lẫn nhau.

Hay có định nghĩa khác: Hệ kín là hệ vật mà trong đó chỉ có các vật trong hệ tương tác lực với nhau, nếu có ngoại lực thì hợp của ngoại lực bằng 0.

Trong thực tế thì không bao giờ có hệ kín mà có thể xem là hệ kín nếu:

- Nội lực rất lớn so với ngoại lực (ví dụ: đạn nổ,nổ hạt nhân...)

- Thời gian tương tác nhanh

- Hệ kín theo một phương nào đó.

==Ví dụ về hệ kín==
Hệ gồm các vật nằm trong khoảng không vũ trụ và không chịu tác dụng của lực nào cả được coi là một hệ kín lý tưởng. Tuy nhiên không có một hệ như vậy trong thực tế.

Thông thường các hệ chịu tác dụng của các ngoại lực cân bằng được coi là hệ kín như hệ vật và Trái Đất...

Hệ chịu tác dụng của ngoại lực nhưng có độ lớn nhỏ hơn nhiều so với nội lực trong hệ cũng được coi là hệ kín. Chẳng hạn như hệ gồm tên lửa và nhiên liệu khi được phóng.

Trong việc giải các bài toán còn có một loại hệ kín nữa là hệ kín theo một phương nào đó. Tức là theo phương đó tổng ngoại lực bằng 0 thì hệ là hệ kín theo phương đó.

==Ý nghĩa của hệ kín==
Hệ kín là điều kiện để một số định luật vật lý được nghiệm đúng. Trong đó có định luật quan trọng là định luật bảo toàn động lượng.
Lưu hóa

Lưu hóa là quá trinh phản ứng hóa học mà qua đó cao su chuyển từ trạng thái mạch thẳng sang trạng thái không gian 3 chiều. Ngay từ buổi đầu tiên, người ta dùng lưu huỳnh để khâu mạch cao su nên gọi là lưu hóa. Ngoài lưu huỳnh còn có thể dùng một số chất khác để lưu hóa cao su như selen (Se), peroxide, nhựa lưu hóa...Sự lưu hóa đã làm cho cao su bền hơn, dai hơn và đưa cao su trở thành sản phẩm được ứng dụng rộng rãi trong cuộc sống.

==Tiến trình hóa học==
e
==Ứng dụng==
Cao su lưu hóa (cao su bảo ôn lạnh) là một dạng cao su đặc biệt, cao su lưu hóa được biết đến như một vật liệu bảo ôn cách nhiệt các đường ống nóng lạnh với đường kính phi tiêu chuẩn. Ngoài ra cao su lưu hóa còn được dùng cách âm cho phòng hát, rạp chiếu phim có yêu cầu kỹ thuật cao…

       Ứng dụng cách nhiệt của cao su lưu hóa:

Cao su lưu hóa là sản phẩm cách nhiệt được ưa chuộng trong công nghệ cách nhiệt cho đường ống hơi lạnh, đường ống nước lạnh, hệ thống cấp đông và đường ống nước nóng. Ngoài ra cao su lưu hóa còn dùng để cách nhiệt bảo ôn hệ thống điều hòa không khí, hệ thống đường ống công nghệ… Cụ thể như sau:

     *  Chống lại sự ngưng tụ và thất thoát nhiệt trong các hệ thống lạnh.

    *  Cách nhiệt cho các đường ống gas, nước lạnh, đường ống gió, công nghệ hóa dầu, đường gió, đường ống trong công nghiệp thực phẩm, hệ thống điều hòa và các bồn chứa.

    *  Chống lại sự sự thất thoát nhiệt cho các hệ thống nước nóng và hệ thống đường ống nhiệt nóng, hệ thống năng lượng mặt trời, …  

  Ứng dụng cách âm của cao su lưu hóa:

Cao su lưu hóa được dùng để cách âm cho các công trình đòi hỏi cách âm cao như quán Bar, Vũ trường, Rạp chiếu phim... bằng cách sử dụng kết hợp với các vật liệu cách âm khác như: Bông thủy tinh, cao su non, xốp PE... tạo thành hệ thống vách cách âm.