hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Ollainville, Vosges

Ollainville là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 6,31 km², dân số năm 1999 là 75 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 340 m trên mực nước biển.
==Tham khảo==
===Liên kết ngoài===
- Ollainville trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Offroicourt

Offroicourt là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 9,33 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 121 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 300 m trên mực nước biển.

== Liên kết ngoài ==
- Offroicourt trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Oëlleville

Oëlleville là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 10,08 km², dân số năm 1999 là 278 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 364 m trên mực nước biển.

==Liên kết ngoài==
- Oëlleville trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Nossoncourt

Nossoncourt là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 5,34 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 122 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 270 m trên mực nước biển.
==Liên kết ngoài==
- Nossoncourt trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Norroy

Norroy là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 7,22 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 276 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 323–454 m trên mực nước biển. 
==Liên kết ngoài==
- Norroy trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Nonzeville

Nonzeville là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 1,62 km², dân số năm 1999 là 51 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 340 m trên mực nước biển. Nonzeville thuộc Cộng đồng các xã l'Arentèle-Durbion-Padozel.
Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Nonzevillois.

==Liên kết ngoài==
- Nonzeville trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Nonville, Vosges

Nonville là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 8,91 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 144 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 310 m trên mực nước biển.

==Liên kết ngoài==
- Nonville trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Neuvillers-sur-Fave

Neuvillers-sur-Fave là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 5,12 km², dân số năm 2005 là 281 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 380 m trên mực nước biển.
Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Neuvillois.

==Liên kết ngoài==
- Site municipal (à venir)
- Neuvillers-sur-Fave trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
La Neuveville-sous-Montfort

La Neuveville-sous-Montfort là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 10,21 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 127 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 324–467 m trên mực nước biển.

== Liên kết ngoài ==
- La Neuveville-sous-Montfort trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Nayemont-les-Fosses

Nayemont-les-Fosses là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 8,91 km², dân số năm 2007 là 889 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 500 m trên mực nước biển.
Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Nayemontais.

==Liên kết ngoài==
- Site de la commune
- Nayemont-les-Fosses trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Moyemont

Moyemont là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 12,3 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 206 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 333 m trên mực nước biển.

==Liên kết ngoài==
- Commune de Moyemont
- Moyemont trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Moussey, Vosges

Moussey là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 29,2 km², dân số năm 1999 là 749 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 380 m trên mực nước biển.
Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Mousséens.

== Liên kết ngoài==
- Moussey trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
- Moussey sur le site du Quid
- Localisation de Moussey sur une carte de France et communes limitrophes
- Plan de Moussey sur Mapquest
Morville, Vosges

Morville là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 3,41 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 60 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 339–416 m trên mực nước biển.
==Liên kết ngoài==
- Morville trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Mortagne

Mortagne là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 22,2 km², dân số năm 1999 là 151 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 460 m trên mực nước biển.

==Liên kết ngoài==
- Mortagne trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Morizécourt

Morizécourt là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 10,68 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 141 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 350 m trên mực nước biển.

==Liên kết ngoài==
- Morizécourt trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Moriville

Moriville là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 25,05 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 401 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 348 m trên mực nước biển.
Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Morivillois.
==Liên kết ngoài==
- Moriville trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Lê Mao

Lê Mao, hay còn gọi Lê Viết Mao (1903-1931), bí danh là Cát, là nhà cách mạng Việt Nam, một trong những người lãnh đạo phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh. Ông là Bí thư Xứ ủy Trung Kỳ và Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.

Lê Mao sinh năm 1903 trong một gia đình nghèo tại Đệ Thập, nay thuộc phường Bến Thủy, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An. Ông là con trai trong dòng họ Lê Viết ở làng Yên Dũng Hạ, cùng quê với Lê Viết Thuật. Cha ông là một công nhân làm việc tại Nhà máy Diêm Bến Thủy.

Cha mất khi mới 12 tuổi, Lê Mao phải bỏ học, sau đó trở thành một công nhân tại nhà máy diêm vào năm lên 14. Ông sớm tham gia hoạt động cách mạng, từ năm 1925, trở thành hội viên Hội Phục Việt, phụ trách tiểu tổ của hội ở làng Yên Dũng Hạ và nhà máy. Ông cũng tham gia thích cực phong trào đòi ân xá Phan Bội Châu và để tang Phan Châu Trinh. Đến năm 1927, ông đã có quan hệ với tổ chức Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Năm 1929, ông liên hệ được với Đông Dương Cộng sản Đảng mới thành lập, thông qua Nguyễn Phong Sắc được phái về Vinh - Bến Thủy hoạt động. Năm 1930, ông tham gia Đảng Cộng sản Việt Nam, được chỉ định làm Bí thư chi bộ nhà máy diêm Bến Thủy, sau đó được bầu làm Bí thư Tỉnh bộ Vinh - Bến Thủy.

Trong phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh, khởi đầu từ cuộc biểu tình của giới công-nông vào ngày 1 tháng 5 năm 1930, Lê Mao là một trong số những người lãnh đạo cuộc biểu tình này cũng như cuộc bãi công của công nhân Vinh - Bến Thủy sau đó. Tháng 10 năm 1930, ông cùng với Trần Phú tham dự Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ nhất tại Hồng Kông và được bầu làm Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương. Tháng 3 năm 1931, ông cùng Nguyễn Phong Sắc dự Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ hai tại Sài Gòn, trở thành Ủy viên chính thức Ban Chấp hành. Trở về, ông cùng Nguyễn Phong Sắc triệu tập Hội nghị Xứ ủy Trung Kỳ. Tiếp đó, ông được Trung ương phân công làm Bí thư Xứ ủy Trung Kỳ, chỉ tạo trực tiếp phong trào đấu tranh của công nông Nghệ Tĩnh nhân Ngày Quốc tế Lao động năm 1931.

Ngày 2 tháng 5 năm 1931, trên đường công tác, Lê Mao bị quân lính bắt được và bị bắn chết tại cầu cảng Bến Thủy. Ông mất khi mới 28 tuổi. Ông được coi là một trong những cán bộ xuất sắc hoạt động trong phong trào công nhân Vinh - Bến Thủy những năm 1930-1931.

== Tưởng niệm ==
Tên ông được đặt cho phường Lê Mao, thành phố Vinh, Nghệ An, cũng như một con đường và một ngôi trường cấp 1-2 ở thành phố này.
Joel Ferziger

Joel Ferziger là nhà khoa học nghiên cứu về lĩnh vực tính toán, mô phỏng các quá trình động lực học của chất lưu bằng những mô hình số trị.

== Tiểu sử ==
Ferziger sinh ra tại Brooklyn, New York và từ nhỏ đã ưa thích các môn khoa học, đặc biệt là hóa. Ông bắt đầu học đại học năm 16 tuổi và tiếp tục học chuyên sâu để nhận bằng tiến sĩ lúc 25 tuổi.

Joel Ferziger công tác tại Đại học Stanford suốt 43 năm với những đóng góp được ghi nhận trong lĩnh vực xây dựng mô hình toán đối với các dòng chảy rối; với những áp dụng chẳng hạn như sự luân chuyển oxy trong môi trường nước biển và cửa sông. Một lĩnh vực khoa học ứng dụng nữa là thiết kế các động cơ máy bay có hiệu suất cao, thân thiện với môi trường. Ông trở thành giáo sư chính thức tại Stanford từ năm 1972.

Ông qua đời năm 2004 tại Bệnh viện Stanford bởi bệnh ung thư.

== Học thuật ==
Ferziger có hơn 100 bài báo khoa học, đã hướng dẫn 50 tiến sĩ và là đồng tác giả (cùng Milovan Perić) cuốn sách "Computational Methods for Fluid Dynamics" (các phương pháp số trong thủy khí động lực).
Bram van Leer

Bram van Leer là nhà khoa học người Hà Lan, nghiên cứu về thủy khí động lực diễn toán.

Khi còn nghiên cứu ngành thiên văn tại Leiden vào thập niên 1970, van Leer đã có những xuất bản về các phương pháp sai phân có độ chính xác cấp hai mà "không" hình thành nhiễu động.

Ngoài ra, van Leer còn đề xuất một phương pháp hiệu quả thay thế cho thuật toán Godunov. Với đóng góp quan trọng không chỉ trong ngành thiên văn - kĩ thuật hàng không/vũ trụ, Van Leer đã được nhận danh hiệu tiến sĩ danh dự tại Đại học Mở Brussel (1990).

Van Leer là giáo sư tại trường Đại học Michigan từ năm 1986 đến nay.

== Ngoài chuyên môn ==
Van Leer thành thạo với carillon - một nhạc cụ đồ sộ mà người chơi gõ bàn phím để rung một dàn chuông lớn. Năm 1993 ông đã từng biểu diễn với carillon ở Tòa thị chính Leiden.
Đối xứng trục

Khi đường thẳng là đường trung trực của đoạn thẳng thì ta nói điểm đối xứng với điểm qua đường thẳng . Khi đó đường thẳng d gọi là trục đối xứng của hai điểm và .

Nói cách khác, hai điểm được gọi là đối xứng với nhau qua một đường thẳng nếu đường thẳng đó là đường trung trực của đoạn thẳng nối hai điểm đó. Đối xứng này gọi là đối xứng trục.

==Hai hình đối xứng qua một đường thẳng==
Hai hình gọi là đối xứng với nhau qua một đường thẳng nếu mỗi điểm của hình này ở cùng khoảng cách tới đường thẳng với một điểm tương ứng thuộc hình kia, và ngược lại. Đây cũng gọi là đối xứng trục.

Trong không gian hai chiều (mặt phẳng), ảnh của một hình sau phép phản xạ đối xứng với hình đó qua một trục, trong không gian ba chiều chúng đối xứng với nhau qua một mặt phẳng.

==Hình có trục đối xứng==
=== Định nghĩa ===
Một hình phẳng được gọi là có trục đối xứng nếu tồn tại ít nhất một đường thẳng sao cho với mỗi điểm của hình đều có đúng một điểm tương ứng thuộc hình đó và đối xứng qua đường thẳng. Nói cách khác, hình vẫn giữ nguyên khi thực hiện phép phản xạ qua đường thẳng đó.

=== Trục đối xứng của một số hình ===
1. Đường tròn, trục đối xứng là đường kính của đường tròn. Đường tròn có vô số trục đối xứng.
2. Tam giác cân, trục đối xứng là đường cao, trung trực, trung tuyến, phân giác của tam giác cân xuất phát từ đỉnh ứng với cạnh đáy. Tam giác cân có duy nhất 1 trục đối xứng.
3. Tam giác đều, trục đối xứng là đường cao, trung trực, trung tuyến, phân giác của tam giác đều. Tam giác đều có 3 trục đối xứng.
4. Hình thang cân, trục đối xứng là đường thẳng đi qua trung điểm hai đáy của hình thang cân. Hình thang cân có 1 trục đối xứng.
5. Hình thoi, trục đối xứng là hai đường chéo của hình thoi. Hình thoi có 2 trục đối xứng.
6. Hình vuông, trục đối xứng là hai đường chéo của hình vuông và hai đường thẳng đi qua trung điểm từng cặp cạnh đối diện của hình vuông. Hình vuông có 4 trục đối xứng.
7. Hình chữ nhật, trục đối xứng là hai đường thẳng đi qua trung điểm từng cặp cạnh đối diện của hình chữ nhật. Hình chữ nhật có 2 trục đối xứng.
8. Đa giác đều nhiều cạnh và có nhiều trục đối xứng.

==Một số định lý liên quan đến đối xứng trục (hình học)==
===Định lý Colling===
"Các đường thẳng là đối xứng của một đường thẳng qua ba cạnh của tam giác đồng quy khi và chỉ khi đường thẳng này đi qua trực tâm của tam giác. Trong trường hợp này, điểm đồng quy nằm trên đường tròn ngoại tiếp tam giác".

===Định lý Bliss===
"Cho ba đường thẳng song song đi qua ba trung điểm của ba cạnh của tam giác khi đó các đường thẳng đối xứng của ba cạnh tam giác đó qua ba đường thẳng này một cách lần lượt sẽ đồng quy tại đường tròn chín điểm của tam giác đó".

===Định lý Paul Yiu===
Cho đường thẳng qua tâm nội tiếp của tam giác và cắt ba cạnh , , của tam giác lần lượt tại , , . Lấy các điểm , , là đối xứng của , , qua ba đường phân giác tương ứng. Khi đó ba điểm , , thẳng hàng.

==Chữ cái có trục đối xứng==
A, B, C, D, E, H, I, M, O, K, U, V, W, X, Y

==Xem thêm==
1. Hình học
2. Đường thẳng
3. Điểm
4. Tâm đối xứng
5. Định lý Đào (conic)
Vịnh Boothia

Vịnh Boothia là một vùng nước trong lãnh thổ Nunavut, Canada nằm giữa đảo Baffin và bán đảo Boothia.

Vịnh này bao quanh bởi bán đảo Melville và Canada đại lục ở phía nam. Ở phía bắc, vịnh này nối với lạch Prince Regent và eo biển Lancaster.

Tên của vịnh này do nhà thám hiểm người Scotland là John Ross (1777-1856) đặt theo tên của Felix Booth (1775-1850), để vinh danh người bạn đồng thời là nhà bảo trợ cho chuyến đi thứ hai của ông vào năm 1829 nhằm tìm kiếm Hành lang Tây Bắc (lối đi tây bắc ở Bắc Băng Dương, nối Đại Tây Dương và Thái Bình Dương, dọc bờ biển Canada và tiểu bang Alaska, Hoa Kỳ).
Đốc Tít

Đốc Tít, tức Nguyễn Xuân Tiết hay Nguyễn Đức Hiệu (1853 - 1916) là một chỉ huy của khởi nghĩa Bãi Sậy do Nguyễn Thiện Thuật lãnh đạo, nguyên gốc họ Mạc, sinh trưởng tại làng yên Lưu Thượng, phủ Kinh Môn, Hải Dương. Tên Tít là do người Pháp phát âm sai từ chữ Tiết mà ra.

Trong phong trào chống Pháp ở Bắc Kỳ, ông được phong Đề đốc Hải Dương dưới sự chỉ huy của Tán Thuật, lập căn cứ kháng Pháp ở vùng đất giữa sông Kinh Thầy và sông Đá Bạc trên đất của 4 huyện Kinh Môn, Đông Triều, Yên Hưng và Thủy Nguyên của 3 tỉnh Hải Dương, Quảng Ninh, Hải Phòng.

Cuối năm 1885, quân Pháp do 2 sĩ quan Falcon và Faure chỉ huy đã giao chiến với quân của Đốc Tít, sau đó lại tiếp tục đánh nhau với ông ở Trại Sơn. Năm 1888, quân Pháp tiếp tục tấn công Trại Sơn, 600 quân của Đốc Tít phải rút lui sau 12 ngày cầm cự.

Tháng 7 năm 1889, Khâm sai Hoàng Cao Khải, Tổng đốc Hải Dương phối hợp cùng quân Pháp bao vây Đốc Tít ở căn cứ Trại Sơn, thế cùng lực kiệt, ngày 12 tháng 8 năm 1889. Đốc Tít cùng với toàn quân ra hàng quân Pháp. Rút kinh nghiệm Đội Văn trá hàng lúc trước nên người Pháp cho đày ông đi Algeri và ông qua đời tại đây ngày 21 tháng 12 năm 1916 thọ 63 tuổi. Cuộc khởi nghĩa của Đốc Tít thất bại nhưng vẫn khiến cho quân Pháp không khỏi rùng mình và lo sợ.

==Tham khảo==
- Danh tướng Việt Nam, Nhà xuất bản Thanh Niên 1998
Kim Lũ (định hướng)

Kim Lũ có thể là một trong số các địa danh:

- Xã Kim Lũ, huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội
- Làng Kim Lũ, một làng thuộc phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội.
Mũi Trafalgar

Mũi Trafalgar (tiếng Ả Rập: رأس الطرف الأغرّ "Al-taraf al-agharr"; tiếng Tây Ban Nha: "Cabo Trafalgar") là một mũi đất nhô ra biển, thuộc tỉnh Cádiz, vùng Andalusia, miền tây nam Tây Ban Nha. Mũi đất này nằm ở phần cực tây bắc của eo biển Gibraltar, tại tọa độ địa lý .

Tên của mũi đất này có nguồn gốc từ tiếng Ả Rập, với cách phát âm hiện đại là sự sửa đổi sai lạc của 'Tarf al-Gharb', nghĩa là"mũi đất của những cây nguyệt quế".

Trận Trafalgar, một trận hải chiến giữa Hải quân Hoàng gia Anh với hạm đội liên quân Pháp-Tây Ban Nha ngày 21 tháng 10 năm 1805 diễn ra tại đây, đã đem lại chiến thắng cho Hải quân Hoàng gia Anh dưới quyền chỉ huy của đô đốc Horatio Nelson.

== Liên kết ngoài ==
- Hướng dẫn du lịch với thông tin cập nhật mới về Costa de la Luz và mũi Trafalgar
Bùa

Bùa, bùa chú hay bùa ngải là tên gọi chung của các loại vật dụng, thông thường là giấy có viết các ký tự như Hán tự, các hình vẽ. Chúng được các đạo sĩ, thầy trừ tà, phù thủy tạo ra mục đích tốt là trấn yểm, trừ tà, hoặc với mục đích xấu là làm hại người khác. Các loại bùa bao gồm:
- Phù lục (Fu Talisman/Fulu): bùa giấy Trung Quốc
- Talisman: bùa tăng sức mạnh và may mắn
- (Asian numismatic charms): bùa làm từ tiền đồng cổ
- Bùa hộ mệnh (amulet): bùa mang trong mình dùng để bảo vệ người
- Thần chú (incantation) nhằm kích hoạt hiệu ứng ma thuật trên người hoặc đồ vật
Mỹ Anglo

Mỹ Anglo (tiếng Anh: "Anglo-America"), hay Mỹ Ănglê, là một khu vực của châu Mỹ mà ở đó tiếng Anh là ngôn ngữ chính, hay văn hóa Anh Quốc và Đế quốc Anh đã có ảnh hưởng lịch sử, sắc tộc, ngôn ngữ và văn hóa quan trọng. Mỹ Anglo hiện nay thường đề cập đến Hoa Kỳ, phần lớn Canada (hai quốc gia thuộc Bắc Mỹ), và một số quốc gia thuộc vùng Caribe. Mỹ Anglo được phân biệt với Mỹ Latinh, nơi dùng phổ biến các ngôn ngữ Rôman.

== Xem thêm ==
- Mỹ Latinh
Đối xứng tâm

Khi điểm O là trung điểm của đoạn thẳng AB thì A đối xứng với B qua O. Đây gọi là đối xứng tâm. Khi đó, điểm đối xứng với điểm O qua O cũng chính là điểm O.

Nói cách khác, khi một điểm là trung điểm của đoạn thẳng nối hai điểm kia thì hai điểm kia đối xứng với nhau qua điểm đó.

==Hai hình đối xứng qua một điểm==
Hình này đối xứng với hình kia qua điểm O nếu mỗi điểm của hình này đối xứng với một điểm của hình kia qua O, và ngược lại.

Điểm O gọi là tâm đối xứng của hai hình đó.

==Hình có tâm đối xứng==
=== Định nghĩa tâm đối xứng của 1 hình ===
Điểm I là tâm đối xứng của một hình nếu phép đối xứng tâm I biến hình đó thành chính nó.

=== Một số hình có tâm đối xứng ===
1. Hình bình hành, tâm đối xứng của hình bình hành là giao điểm hai đường chéo.
2. Đường tròn, tâm đối xứng của đường tròn là tâm của đường tròn.
3. Hình chữ nhật, tâm đối xứng của hình chữ nhật là giao điểm hai đường chéo.

1. Hình thoi, tâm đối xứng của hình thoi là giao điểm hai đường chéo.
2. Hình vuông, tâm đối xứng của hình vuông là giao điểm hai đường chéo.
3. Đa giác đều có số cạnh chẵn thì tâm đối xứng là giao điểm của các đường chéo nối liền 2 đỉnh đối diện nhau

==Một số định lý liên quan đến đối xứng tâm (hình học)==
===Định lý Zaslavsky===
"Cho tam giác A’B’C’ là hình đối đỉnh của tam giác ABC qua điểm P. Khi đó ba đường thẳng song song đi qua ba đỉnh P, B’, C’ lần lượt cắt ba cạnh BC, CA, AB tại ba điểm thẳng hàng."

== Biểu thức tọa độ phép đối xứng tâm ==
Trong hệ tọa độ Oxy, cho điểm formula_1 và formula_2. Gọi M' là điểm đối xứng của M qua I, khi đó tọa độ điểm M' là formula_3 

==Chữ cái có tâm đối xứng==
O, H, I, X, N, S, Z,0

==Xem thêm==
1. Trục đối xứng
2. Hình học
3. Trung điểm
4. Điểm
Lễ lên nhà mới (người Pu Péo)

Lễ lên nhà mới Pu Péo là một nghi lễ của người đồng bào dân tộc Pu Péo. Đây là một nghi lễ quan trọng và thiêng liêng trong hệ thống tín ngưỡng tâm linh nhiều đời của đồng bào.

==Tổ chức==
Vào thời khắc gần sáng, ngày khi gà gáy lần thứ nhất. Thầy cúng vào nhà trước và vung đuốc khắp không gian ngôi nhà để đuổi tà khí và ma quái, rồi ném đuốc ra ngoài cửa. Tiếp sau đến chủ nhà dùng bó đuốc ném lên đống lửa ở gian cạnh nơi đặt bếp sưởi rồi đào một cái hố vuông, mỗi bề 50 cm, sâu 20 cm ngay giữa nhà, chiếu thẳng với bàn thờ tổ tiên và thắp 3 nén hương cắm vào. Đây sẽ là nơi đặt bếp thiêng của nhà mới.

Sau khi hoàn thành nghi thức này, chủ nhà sẽ giết gà làm lễ cúng thần bếp. Gia chủ cắt tiết, vặt lông và mổ gà rồi đem đổ cả tiết gà, lông gà, nước làm lông vào cái hố vuông nói trên. Lúc này, ông cậu (em trai của mẹ chủ nhà) hay em vợ của chủ nhà sẽ san lấp hố, lấy 3 hòn đá kê để làm 3 ông đầu rau, rồi châm lửa vào bếp. Tiếp theo, ông cậu phải treo một miếng vải đỏ giữa cửa ra vào mới để xua đuổi tà ma và lấy vận đỏ - may mắn. Ông cậu vừa treo vừa nói to lời chúc phúc cho gia chủ.

Sau khi thực hiện xong các nghi thức ở bếp thiêng và ở cửa ra vào, người trong gia đình mới được nhóm lửa đun nấu các món đồ cúng dâng lên bàn thờ tổ tiên. Xưa nay người Pupéo thờ đến ba đời: Pê (đời bố mẹ) - Tế Ngân (đời ông bà) - Tế Giao (đời các cụ). Ứng với mỗi đời là một chiếc hũ Loog Ten đặt lên bàn thờ.

==Lễ vật==
Trong ngày lên nhà mới được tính theo số hũ Loog Ten thờ. Mỗi hũ phải dâng một con gà, 5 nắm cơm nhỏ và một ít thịt. Sau khi cúng và đưa các hũ đó lên bàn thờ mới, lại phải cúng thêm một lần nữa.

Trời hửng sáng là hoàn thành mọi nghi lễ. Khi trời sáng hẳn, họ hàng, xóm bản nô nức vui vẻ, phấn khởi kéo nhau đến nhà mới để mừng tân gia. Người đem theo gà, người đem theo chai rượu, người có phong tiền, gạo ngon để chúc mừng gia chủ mọi sự may mắn và thịnh vượng.

==Liên kết ngoài==
- Lễ lên nhà mới của người Pupéo
Morelmaison

Morelmaison là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 5,48 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 177 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 320 m trên mực nước biển.
Dân địa phương tiếng Pháp gọi là "Mormageons".

==Liên kết ngoài==
- Morelmaison trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Montmotier

Montmotier là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 4,24 km², dân số năm 1999 là 59 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 247–309 m trên mực nước biển.

==Liên kết ngoài==
- Montmotier trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Monthureux-sur-Saône

Monthureux-sur-Saône là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 19,02 km², dân số năm 1999 là 1004 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 253 m trên mực nước biển.
Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Monthurolais.

==Liên kết ngoài==
- http://membres.lycos.fr/monthureux/
- Monthureux-sur-Saône trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
- Les sculptures gallo-romaines de Monthureux-sur-Saône
Monthureux-le-Sec

Monthureux-le-Sec là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 11,36 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 168 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 420 m trên mực nước biển.Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Monthécursiens.

== Liên kết ngoài ==
- Monthureux-le-Sec trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Mont-lès-Neufchâteau

Mont-lès-Neufchâteau là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 11,51 km², dân số năm 1999 là 266 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 335 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là.
==Liên kết ngoài==
- Le fort de Bourlemont
- Mont-lès-Neufchâteau trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Mont-lès-Lamarche

Mont-lès-Lamarche là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 7,1 km², dân số năm 1999 là 93 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 357 m trên mực nước biển.

==Biến động dân số==
Graphique de l'évolution de la population 1794-1846, 1856-1866 & 1876-1999

==Liên kết ngoài==
- Mont sur la carte de Cassini
- Mont-lès-Lamarche trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
- Mont-lès-Lamarche sur Viamichelin
Le Mont

Le Mont là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 4,01 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 56 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 435 m trên mực nước biển.

==Liên kết ngoài==
- Monographie
- Le Mont trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Moncel-sur-Vair

Moncel-sur-Vair là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 7,3 km², dân số năm 1999 là 241 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 300 m trên mực nước biển.
== Liên kết ngoài ==
- Moncel-sur-Vair trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Midrevaux

Midrevaux là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 14,29 km², dân số năm 1999 là 213 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 307 m trên mực nước biển.
Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Midrevalliens.

== Liên kết ngoài ==
- Midrevaux trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
- Midrevaux sur le quid
Ménil-sur-Belvitte

Ménil-sur-Belvitte là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 8,6 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 283 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 288 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Ménilois.

==Liên kết ngoài==
- Ménil-sur-Belvitte trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Ménil-en-Xaintois

Ménil-en-Xaintois là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 4,23 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 125 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 326 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Ménilois.

== Liên kết ngoài ==
- Ménil-en-Xaintois trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Ménil-de-Senones

Ménil-de-Senones là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 7,22 km², dân số năm 1999 là 124 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 560 m trên mực nước biển. 
==Liên kết ngoài==
- Ménil-de-Senones trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Phill Lewis

Phill Lewis là một nam diễn viên truyền hình người Mỹ chủ yếu trong các phim hài. Anh nổi tiếng với vai quản lý khách sạn Tipton, Moseby, trong bộ phim truyền hình sitcom "Cuộc sống thượng hạng của Zack và Cody".

== Tiểu sử ==
Phill Lewis là người Mỹ gốc Phi. Anh sinh ra tại Uganda, là con trai của Delano Lewis, một người Mỹ gốc Phi từng phục vụ cho quân đội Mỹ và từng nắm giữ cương vị đại sứ Mỹ tại Nam Phi.

Phill Lewis lần đầu tiên tham gia diễn xuất vào năm 1991 trong bộ phim truyền hình Teech, nhưng bộ phim nhanh chóng bị hủy bỏ sau 4 tập công chiếu do lượng khán giả quá ít ỏi.

Sau thất bại đầu tiên trong nghề nghiệp, Lewis liên tiếp dính vào các cáo buộc phạm tội. Tháng 12 năm 1991, anh bị bắt vì tội lái xe trong khi uống rượu và gây ra tai nạn giao thông làm chết cô gái 21 tuổi Isabel Duarte tại Maryland. Tại tòa, Lewis bị tuyên phạt 5 năm tù giam, 2 năm thử thách và 350 giờ lao động công ích cho cộng đồng. Sau đó, thẩm phán đã quyết định cho Lewis hưởng án treo 4 năm, và anh đã làm việc cùng đoàn kịch của nhà tù, tham gia biểu diễn tại các trường học và nhà thờ với mục đích tuyên truyền hậu quả của việc lạm dụng ma túy.

Sau những rắc rối pháp luật, Lewis đã quay trở lại nghiệp diễn xuất và thu được nhiều thành công khi đóng vai quản lý khách sạn Tipton nóng nảy và nghiêm khắc, Marion Moseby, trong bộ phim truyền hình sitcom ăn khách "Cuộc sống thượng hạng của Zack và Cody". Anh cũng tham gia đóng nhiều phim nữa cho Disney và các bộ phim truyền hình khác với tư cách khách mời. Lewis cũng trở thành người đồng dẫn chương trình của Disney Channel Games lần đầu tiên được tổ chức cùng với bạn diễn Brian Stepanek.

Lewis đã tham gia bộ phim "Dadnapped" của Disney trong năm 2009.
Le Ménil

Le Ménil là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 20,38 km², dân số năm 1999 là 1117 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 527 m trên mực nước biển. Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Guédons.

== Liên kết ngoài ==
- Le Ménil trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Ménarmont

Ménarmont là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 5,24 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 55 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 290 m trên mực nước biển.

==Liên kết ngoài==
- Ménarmont trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Brian Stepanek

Brian Stepanek (sinh ngày 6 tháng 2 năm 1971 tại Cleveland, Ohio, Hoa Kỳ) là một nam diễn viên người Mỹ. Anh nổi tiếng với vai Arwin Hawkhauser trong bộ phim sitcom của hãng Disney "Cuộc sống thượng hạng của Zack và Cody".

== Tiểu sử ==
Brian Stepanek là người Mỹ gốc Cộng hòa Séc. Anh yêu thích diễn xuất từ thời trẻ và đã tham gia đóng nhiều vở kịch của trường trung học. Sau đó, anh tham gia cuộc thi kịch và cổ vũ trên phạm vi toàn quốc cùng với các bạn học của mình tại Học viện Gilmour. Anh bắt đầu nổi tiếng trên truyền hình khi làm việc với hãng Capt. Dave.

Vai diễn nổi bật nhất trong sự nghiệp diễn xuất của Stepanek là vai Arwin, kỹ sư của khách sạn Tipton trong bộ phim truyền hình sitcom "Cuộc sống thượng hạng của Zack và Cody". Trong phần tiếp theo của bộ phim là "The Suite Life on Deck", anh làm diễn viên khách mời trong tập phim "It's All Greek To Me" với hai vai diễn Arwin và Milos.Ông còn đóng 1 vai phụ trong bộ phim bom tấn Tranformer. Ngoài ra, Stepanek còn là diễn viên chính trong loạt phim hài "Brian O'Brian" trên kênh Disney Chalnel.

Brian Stepanek còn tham gia lồng giọng cho các nhân vật hoạt hình như "người toán", một kẻ thù của Kim trong bộ phim hoạt hình "Kim Possible", chó Nugent trong "Over the Hedge"... Brian còn tham gia vào chương trình hài kịch "Brian O'Brian" của hãng Disney và được trình chiếu tại Mỹ và Ý.

== Liên kết ngoài ==
- Trang chủ Brian Stepanek
Méménil

Méménil là một xã, nằm ở tỉnh des Vosges trong vùng Grand Est và thuộc Cộng đồng các xã l'Arentèle-Durbion-Padozel. Ménénil có diện tích 9,15 km2, dân số năm 1999 là 122 người.

==Liên kết ngoài==
- Méménil: site municipal
- Les Archives de Méménil
- Méménil trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
- Localisation de Méménil sur Wikimapia
- Méménil sur la carte de Cassini
Médonville

Médonville là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 7,27 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 84 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 330 m trên mực nước biển.

==Liên kết ngoài==
- Médonville trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Mazirot

Mazirot là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 6,55 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 234 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 263 m trên mực nước biển.
Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Mazuriens.

==Liên kết ngoài==
- Trang mạng của Cộng đồng các xã
- Mazirot trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Mazeley

Mazeley là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích km², dân số năm 1999 là người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình m trên mực nước biển.
==Liên kết ngoài==
- Mazeley trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Maxey-sur-Meuse

Maxey-sur-Meuse là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích km², dân số năm 1999 là người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình m trên mực nước biển.

== Liên kết ngoài ==
- Maxey-sur-Meuse trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
- Site d'information sur le village de Maxey-sur-Meuse
- Infos sur la vie locale
- La restauration de la Chapelle Notre-Dame de Beauregard au jour le jour
Mattaincourt

Mattaincourt là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích kilômét vuông, dân số năm 1999 là người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Mattaincurtiens.

== Liên kết ngoài ==
- Mattaincourt trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Tưởng Kính

Tưởng Kính (蒋敬), bính âm Jiang Jing"," là một nhân vật hư cấu trong tiểu thuyết cổ điển Trung Hoa Thủy hử. Ông xếp thứ 53 trong 108 anh hùng Lương Sơn và xếp thứ 17 trong 72 sao Địa Sát. Biệt danh của ông là Thần toán tử (神算子).

== Xuất thân ==
Theo tác phẩm thì ông quê ở Đàm Châu phủ, Hồ Nam, vốn là một thư sinh, nhưng do thi trượt bèn bỏ văn theo võ.

Ông là người văn võ song toàn, có tài điều binh khiển tướng, bày binh bố trận, tính toán giỏi. Sau này, Tưởng Kính gia nhập bọn cướp ở núi Hoàng Môn (trong đó có Âu Bằng, Mã Lân, Đào Tông Vượng) và trở thành quân sư ở đây.

== Gia nhập Lương Sơn ==
Khi quân Lương Sơn Bạc đánh phủ Giang Châu và Vô Vi Quận rút về Lương Sơn có đi qua Hoàng Môn. Ngô Dụng thấy núi địa hình hiểm trở bèn cho dừng lại. Bốn đầu lĩnh núi Hoàng Môn: Tưởng Kính, Âu Bằng, Mã Lân, Đào Tông Vượng nghe thấy có Tống Giang đi qua bèn xuống ngựa quy thuận rồi theo về Lương Sơn.

Tại Lương Sơn, Tưởng Kính không nổi bật, chỉ là đầu lĩnh tính toán tiền nong, sau ông được ngồi vào ghế thứ 53. Trong các cuộc chiến của Lương Sơn với Đại Liêu, Điền Hổ, Vương Khánh, Phương Lạp, ông theo chinh chiến nhưng không có chiến công nào hiển hách. Tuy không lập đại công, triều đình nhà Tống vẫn ban thưởng cho ông nhưng ông không màng, về Đàm Châu làm dân.
Thảm sát Przyszowice

Thảm sát Przyszowice (phát âm: "Prít-xô-vích") là cuộc thảm sát gần 60 dân làng Przyszowice tại Ba Lan gây ra bởi Hồng quân Liên Xô trong những ngày cuối của Chiến tranh thế giới thứ hai. Viện Tưởng niệm Quốc gia Ba Lan đã tiến hành nghiên cứu về sự kiện này và tuyên bố rằng cuộc thảm sát là một tội ác chống nhân loại.

==Diễn biến==
Trong cuộc tấn công phòng tuyến Vistula-Oder đầu năm 1945, quân đội Xô Viết phá được vòng vây trên sông Vistula để tiến vào lãnh thổ Ba Lan đang bị quân Đức chiếm đóng. Vào cuối tháng giêng, lực lượng Wehrmacht bị phân tán bắt đầu rút lui vào phòng tuyến sông Oder, vốn là biên giới Đức-Ba Lan từ trước chiến tranh. Tuy nhiên, một số đơn vị Đức vẫn giữ nguyên vị trí, chờ lệnh chuẩn bị phản công.

Ngày 23 tháng 1, quân Xô-Viết chiếm được thành phố Gleiwitz, là trung tâm công nghiệp lớn của khu vực. Ngày hôm sau, quân Đức tổ chức phản công, mở màn cho một trận đánh kéo dài ba ngày liền. Đến ngày 26, Hồng quân cuối cùng cũng giành được lại thành phố. Quân Xô Viết bắt đầu tiến vào ngôi làng Pryszowice, ngôi làng cuối giáp biên giới với Đức.

Trong vòng hai ngày liên tiếp sau đó, một cuộc thảm sát dân làng bắt đầu nổ ra. Lính Xô-Viết phóng hỏa vài chục căn nhà và bắn vào người dân đang cố gắng tìm cách dập lửa. Nạn nhân phần lớn là nam giới người Ba Lan nhưng cũng có phụ nữ và trẻ em bị giết hại. Trong số các nạn nhân có 4 tù nhân tại trại tập trung Auschwitz vừa mới trốn thoát được ngày hôm trước. Ngoài vụ bắn giết, lình Xô-Viết còn tham gia hôi của các căn nhà và hãm hiếp một số phụ nữ. 

Nguyên nhân gây ra cuộc thảm sát vẫn chưa được làm rõ. Một số tác giả cho rằng lình Xô-Viết muốn tìm kiếm sự trả thù cho thiệt hại nặng của họ trong các cuộc đụng độ với quân Đức vào các ngày trước. Chỉ riêng trong trận đánh gần làng Przyszowice, quân Liên Xô mất gần 101 người và bị hư hao 40 xe tăng. Cũng có thể quân Xô-Viết tin rằng mình đã ở trên đất Đức chứ không phải vẫn còn ở lãnh thổ Ba Lan, vì làng Pryszowice nằm ngay sát biên giới, nên đã gây ra cuộc thảm sát tại đây.

Sau cuộc giết chóc, các nạn nhân được chôn trong các nấm mồ tập thể trong một nghĩa trang địa phương. Trong những năm Đảng Cộng sản nắm quyền ở Ba Lan, chi tiết về sự kiện này bị kiểm duyệt và chìm vào quên lãng. Chỉ đến năm 2005, vào dịp kỷ niệm 60 năm vụ thảm sát, một bia tưởng niệm mới được dựng lên. Cũng vào thời gian này, Viện Tưởng niệm Quốc gia Ba Lan mở một cuộc điều tra về sự kiện này, cũng như về các cuộc thảm sát tương tự diễn ra trong vùng. Nhiều tại liệu được cung cấp bởi Bộ Quốc phòng Nga được xem xét nhưng vẫn chưa rõ đơn vị Hồng quân nào đã gây ra cuộc thảm sát. Người ta ước tính được có khoảng 1000 thường dân Ba Lan bị sát hại bởi Hồng quân vào cuối chiến tranh chỉ riêng trong vùng Silesia. 

==Xem thêm==
- Tội ác Hồng quân Liên Xô trong Chiến tranh Thế giới thứ hai
Danh lam thắng cảnh

Danh lam thắng cảnh là một thuật ngữ được sử dụng trong du lịch hiện đại, biểu thị hoặc là cảnh quan thiên nhiên đặc sắc, hoặc là các công trình văn hoá, hoặc có mặt cả hai. Đó là các địa điểm tham quan trong thành phố hoặc trong tự nhiên.
Tuyết lở tại hầm Salang 2009

Vụ tuyết lở năm 2009 tại đường hầm Salang xảy ra gần Kabul tại Afghanistan vào Thứ Sáu, ngày 16 tháng 1 năm 2009. Cơn tuyết lở đã cuốn trôi một dãy 12 xe cộ và máy móc gần đường hầm, ít nhất 10 người đã chết. Có 40 người được cứu sống, 11 trong số bị thương bởi tuyết lở. Vụ tuyết lở đánh trúng hầm Salang, xa lộ chính nối liền nam Afghanistan với các tỉnh miền bắc Afghanistan, trong rặng núi Hindu Kush, dọc theo một trong những con đường cao nhất thế giới với độ cao 4.450 m. Một chiến dịch cứu hộ đã được tiến hành

Thời tiết giá lạnh cùng với tuyết rơi nhiều đã khiến hơn 100 người thiệt mạng trong tuần trước đó tại Afghanistan. Tuyết lở đã phá hỏng nhiều tuyến đường và thời tiết xấu cũng làm rất nhiều gia súc bị chết.
Chủ tịch (công ty)

Chủ tịch (chữ Hán: 主席; "chủ" nghĩa là "sở hữu", "làm chủ"; "tịch" nghĩa là "chỗ ngồi," gốc nghĩa là "cái chiếu") là người đứng đầu một tổ chức như ủy ban, công ty, hay nghị viện. Người giữ chức chủ tịch thường được các thành viên của nhóm đó bầu, và có nhiệm vụ chỉ đạo nhóm đó trong các cuộc họp một cách kỷ luật.
Cuộc nổi dậy Tạ Văn Phụng

Cuộc nổi dậy Tạ Văn Phụng, hay còn gọi là Cuộc bạo loạn ven biển hoặc Nạn giặc biển; là cuộc nổi dậy do Tạ Văn Phụng lãnh đạo chống lại triều đình nhà Nguyễn ở vùng ven biển Bắc Kỳ diễn ra từ năm 1861 đến năm 1865.

Lê Duy Phụng tên thật là Tạ Văn Phụng, trước đã từng tham gia trong lực lượng Pháp tiến đánh Nam Kỳ. Đầu năm 1862, ông mạo xưng là Lê Duy Minh, con cháu nhà Lê để nổi dậy chống lại triều đình, nổi lên cướp phá ở vùng ven biển gây thêm khó khăn cho triều Nguyễn. Theo nhà nghiên cứu Đào Duy Anh thì Lê Duy Phụng hẳn là hành động theo lệnh Pháp vì khi đó Pháp đang xâm chiếm Nam Kỳ. Cuộc nổi dậy đã được các nhóm nổi dậy khác ở khắp Bắc Kỳ như Hải Dương, Bắc Ninh, Sơn Tây, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Thanh Hoá, Nghệ An và hải tặc ngoài biển ủng hộ.

Ông Phụng đã liên kết với một đạo trưởng tên Trường nổi lên ở miền Quảng Yên vào tháng 12 năm Tân Dậu (1861). Tháng 8 năm 1862 quân của Phụng vây đánh tỉnh thành Hải Dương. Triều đình phải sai Binh bộ Thượng thư Trương Quốc Dụng đem quân Kinh và quân Thanh-Nghệ ra công tiễu, giải vây Hải Dương cuối tháng 9.

Để tăng thêm thanh thế, Phụng liên kết với Nguyễn Văn Thịnh, tức Cai tổng Vàng, đánh phủ Lạng Giang, huyện Yên Dũng và Bắc Ninh nhiều phen rất nguy ngập. Đă có lần Lê Duy Phụng cho người vào Nam Kỳ điều đình với Thiếu tướng Bonnard đem quân ra giúp, hứa nếu thành công thì ông sẽ để cho Pháp bảo hộ nhưng không thành vì lúc này Pháp còn lo củng cố xứ Nam Kỳ và đang cần tạm thời có sự hòa hảo với triều đình Huế. Sau quân của Phụng chiếm miền duyên hải để tiện việc tiến thoái.

Tình hình nguy ngập nên tháng 6 năm 1863, triều đình lại phải phái Nguyễn Tri Phương thay Trương Quốc Dụng. Cuối năm 1863, Lê Duy Phụng tập hợp hơn 500 chiến thuyền ở Cát Bà và núi Đồ Sơn để đem quân đi đánh kinh đô Huế nhưng gặp bão bị đắm rất nhiều.

Tháng 7 năm 1864 quân khởi nghĩa Lê Duy Phụng giành được một thắng lợi lớn ở La Khê thuộc Quảng Yên. Hiệp thống Trương Quốc Dụng cùng các thuộc hạ như Tán lý Văn Đức Khuê, Tán tương Trần Huy Sách và Chưởng vệ Hồ Thiện đều bị hạ sát. Tháng 5 năm 1865 quân của Phụng với hơn 300 chiến thuyền lại từ hải đảo vào cướp phá miền duyên hải nhưng bị Nguyễn Tri Phương sai Nguyễn Văn Vỹ hợp cùng hải quân nhà Thanh đón đánh, quân của Phụng thảm bại. Từ đó về sau quân khởi nghĩa liên tiếp bại trận. Tháng 8 năm 1865, Đốc binh Ông Ích Khiêm cùng với quân Thanh ở Khâm Châu tiến công, lấy lại thành Hải Ninh bị chiếm đã lâu, bộ hạ của Phụng bị bắt rất nhiều. Lê Duy Phụng cũng phải bỏ chạy vào Trung Kỳ nhưng bị bắt và bị giải về kinh đô Huế xử tử.

==Xem thêm==
- Tạ Văn Phụng
==Tham khảo==
- Đào Duy Anh, "Lịch sử VN từ nguồn-Thế kỷ XIX", Nhà xuất bản VHTT
- Nguyễn Thị Thạnh, "The French conquest of Cochin-China, 1858-1862", Ph.D. Thesis, Cornell University 1982. (tiếng Anh)
Lễ hội Đại phan

Lễ hội đại phan hay cầu mùa là một lễ hội của người đồng bào dân tộc Sán Dìu, Hoa và Ngái. Trong tín ngưỡng, tâm linh có ý nghĩa là một lễ cầu an, cầu mùa, xua đuổi tà ma, dịch bệnh. Đại phan tích hợp nhiều yếu tố văn hóa đặc trưng về phong tục, tập quán, nghi thức thờ cúng, ca - múa - nhạc, mỹ thuật.

== Các hoạt động chính ==
Lễ hội gồm: 
- Lễ rước Thành hoàng từ trung tâm lễ hội đến bãi biển rồi quay lại
- Lễ dựng cây phan (cây nêu)
- Hát Soọng cô
- Tục chém súc hiến tế (chém lợn, chém bò)
- Leo gươm và đi trên than hồng
- Nghi thức cấp sớ điệp sắc phong cho thầy cúng
== Sự mai một ==
Do nhiều nguyên nhân, Đại phan đã bị mai một khoảng hơn 60 năm nay.

== Liên kết ngoài ==
Cẩm nang du lịch văn hóa Vân Đồi - Quảng Ninh: Phục hưng lễ hội
Vịnh Lai Châu

Vịnh Lai Châu (tiếng Trung: 莱州湾) là một vịnh nhỏ, một trong ba vịnh hợp thành biển Bột Hải (theo quan điểm của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa). Nó chủ yếu là phần mở rộng và nông của vịnh Triều Tiên (Bắc Hoàng Hải) phía sau bán đảo Liêu Đông ở phía bắc và bán đảo Sơn Đông ở phía nam. Cả hai bán đảo này đều có hình dáng giống một tam giác với một đỉnh nhìn ra eo biển Bột Hải ("Bột Hải hải hạp"), vùng bờ biển của nó được tính từ Đông Dinh ở cửa sông Hoàng Hà tới Long Khẩu, với chiều dài khoảng 319 km và diện tích bề mặt ước khoảng 9.530 km².
== Hải cảng ==
Các hải cảng quan trọng nằm trên bờ biển của vịnh này có Lai Châu, Tân Châu, Duy Phường, Đông Dinh và Long Khẩu.

Các ngành nghề chính trong khu vực này có ngư nghiệp và diêm nghiệp (làm muối). Tài nguyên thiên nhiên có khí đốt và dầu mỏ.

== Tham khảo ==
- Tom McKnight và ctv.; "Geographica" (ATLAS), 1999-2004, ấn bản lần thứ 3, Barnes and Noble Books & Random House, New York, ISBN 0-7607-5974-X, 618 trang.
Vịnh Liêu Đông

Vịnh Liêu Đông (tiếng Trung: 辽东湾) là một trong ba vịnh nhỏ hợp thành biển Bột Hải (theo quan điểm của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa). Phía đông, bắc và tây của vịnh này là vùng bờ biển thuộc tỉnh Liêu Ninh. Các thành thị chủ yếu nằm trên bờ vịnh Liêu Đông có Hồ Lô Đảo, Cẩm Châu, Bàn Cẩm, Dinh Khẩu. Các sông chính đổ vào vịnh này có Liêu Hà, Đại Lăng Hà. Các đảo đáng chú ý có đảo Cúc Hoa.
Bán đảo Sơn Đông

Bán đảo Sơn Đông hay còn gọi là bán đảo Giao Đông, là một bán đảo lớn tại Trung Quốc, nằm ở phía đông bắc tỉnh Sơn Đông. Ba mặt bắc, đông, nam tiếp giáp biển. Về phía bắc bán đảo này, nhìn qua biển Bột Hải là bán đảo Liêu Đông. Loại cây ăn quả phổ biến được trồng tại đây là táo tây. Các thành thị trọng yếu có Thanh Đảo, Yên Đài, Uy Hải.
== Tổ hợp thành thị bán đảo Sơn Đông ==
Tổ hợp thành thị trên bán đảo Sơn Đông là tập hợp của 30 thành thị, bao gồm Tể Nam, Truy Bác, Thanh Đảo, Uy Hải, Yên Đài, Đông Dinh, Duy Phường, Nhật Chiếu là 8 địa cấp thị, cùng Chương Khâu, Giao Châu, Tức Mặc, Bình Độ, Giao Nam, Lai Tây, Long Khẩu, Lai Dương, Lai Châu, Bồng Lai, Chiêu Viễn, Thê Hà, Hải Dương, Văn Đăng, Vinh Thành, Nhũ Sơn, Thanh Châu, Chư Thành, Thọ Quang, An Khâu, Cao Mật và Xương Ấp là 22 huyện cấp thị.
== Xem thêm ==
- Bán đảo Liêu Đông
- Vịnh Bột Hải
Vịnh Cádiz

Vịnh Cádiz (tiếng Tây Ban Nha: "Golfo de Cádiz") là một vùng nước của Đại Tây Dương giữa Cape St. Vincent ("Cabo de São Vicente") ở Bồ Đào Nha và Cape Trafalgar ("Cabo Trafalgar") ở Tây Ban Nha tại đầu phía tây của eo biển Gibraltar. 
Ranh giới phía bắc của vịnh này ở vĩ tuyến 37°, ở phía nam bởi vĩ tuyến 34° và giữa các kinh tuyến 6° và 9° đông.

Hai sông lớn chảy vào vịnh này là sông Guadalquivir và sông Guadiana, cũng như nhiều sông nhỏ khác như sông Odiel, Tinto và sông Guadalete.
Biển Tyrrhenum

Biển Tyrrhenum (; ; ; phiên âm tiếng Việt: "Ti-rê-nê") là một phần của Địa Trung Hải ở ngoài bờ phía tây của Ý.

== Địa lý ==
Biển này giáp ranh với đảo Corse và đảo Sardinia ở phía tây, vùng Toscana, Lazio, Campania và Calabria ở phía đông, và đảo Sicilia ở phía nam.

Chiều sâu tối đa của biển này là 3.785 m.

Biển Tyrrhenum nằm gần phay Âu-Phi; do đó các dãy núi và núi lửa đang hoạt động (núi Marsilii) nằm ở lòng biển này. Tám đảo của quần đảo Eolie nằm ở phần phía nam của biển này và phía bắc đảo Sicilia. Vùng biển này có gió mistral từ thung lũng sông Rhône, gió Libeccio từ phía tây nam, gió Scirocco và gió Ostro từ phía nam thổi vào.

=== Lối ra ===
Có 5 lối ra từ biển Tyrrhenum:
- Eo biển Messina giữa Sicilia và Calabria ở mũi đất cuối của Ý, rộng 3 km.
- Biển Ligure cũng gọi là Kênh Corse giữa Toscana và Corse, rộng khoảng 80 km.
- Eo biển Bonifacio giữa Corse và Sardinia, rộng 11 km.
- Kênh Sardinia giữa Sardinia và Tunisia, rộng khoảng 200 km.
- Eo biển Sicilia giữa Tunisia và Sicilia, rộng khoảng 160 km.

=== Lưu vực ===
Biển Tyrrhenum chia thành 2 lưu vực, lưu vực Vavilov và lưu vực Marsili. Hai lưu vực này ngăn cách nhau bởi đường sống ngầm dưới đáy biển gọi là cầu Issel, theo tên nhà địa chất học người Ý Arturo Issel.

== Tên gọi ==
Tên của biển này phái sinh từ tên tiếng Hy Lạp của người Etruscan, được cho là đã di cư từ vương quốc Lydia (ở Tiểu Á thời cổ) tới vùng này và do hoàng tử Tyrrhenus dẫn dắt. Người Etruscan đã định cư dọc bờ biển của vùng Toscana ngày nay.

== Cảng ==
Các cảng chính ở biển Tyrrhenum ở Ý là: Napoli, Palermo, Civitavecchia (Roma), Salerno, Trapani và Gioia Tauro. ở Pháp cảng quan trọng nhất là Bastia.

== Gió ==
Theo thần thoại Hy Lạp, vách đá trên biển Tyrrhenum là nơi cư ngụ của thần gió Aeolus. Gió ở đây là gió mixtran từ thung lũng Rhône.
Ludwig Prandtl

Ludwig Prandtl là nhà khoa học người Đức nghiên cứu về khí động lực học.

Prandtl sinh năm 1875 tại Freising, Đức, sau đó theo học ngành kĩ thuật cơ khí ở München. Ông làm luận án tiến sĩ về tính đàn hồi của vật liệu dưới sự hướng dẫn của August Föppl. Sau này, chính Prandtl trở thành con rể của thầy Föppl, theo truyền thống của giới hàn lâm ở Đức vào thời bấy giờ.

Năm 1901, Prandtl trở thành giáo sư trường Đại học Hannover. Tại đó ông đã nghiên cứu nhằm xác lập cơ sở lý thuyết vững chắc cho ngành cơ học chất lưu. Nhà toán học Felix Klein, người nhấn mạnh vai trò giảng dạy toán trong kĩ thuật, đã chú ý đến Prandtl và mời ông đến Göttingen. Prandtl giữ cương vị giáo sư ngành cơ học ứng dụng tại đó từ năm 1904 đến 1953.

==Các nghiên cứu ứng dụng==
Năm 1904 Prandtl hình thành khái niệm lớp biên. Đó là lớp sát với bề mặt vật thể khi di chuyển trong môi trường chất lưu. Phát hiện này rất quan trọng trong ngành, vì nó cho thấy hiệu ứng nhớt của chất lưu chỉ tồn tại trong một phạm vi hẹp gần sát vật thể; còn phần lớn môi trường cách xa vật có thể được coi là không nhớt để từ đó tính toán với dạng công thức đơn giản hơn.

Một nghiên cứu có tính thực tiễn của ông là "sải cánh hữu hạn" (hay thuyết cánh Prandtl-Lanchester) phân tích về ma sát kéo do chất lưu gây ra. Ông cũng đóng góp trong việc thiết kế các đường hầm gió và những thiết bị phục vụ thí nghiệm như ống Pitot.

Prandtl không có năng lực tốt về môn toán, nhưng chính ông lại có những đồng nghiệp tuyệt vời rất giỏi môn này. Và quan trọng hơn, Prandtl có khả năng kiệt xuất trong việc cụ thể hóa ý tưởng thành những biểu thức toán đơn giản.

Năm 1948, ông xuất bản một quyển sách cơ bản về cơ học chất lỏng ("Essentials of Fluid Dynamics"). Prandtl qua đời năm 1953 tại Göttingen. Tên của ông được đặt cho một vết lõm ở phần khuất của Mặt Trăng.
Anthracotheriidae

Anthracotheriidae là một họ động vật guốc chẵn đã tuyệt chủng, trông tương tự như hà mã và có quan hệ họ hàng gần với cả hà mã lẫn cá voi. Chi cổ đại với hóa thạch bộ xương được bảo tồn tốt nhất, "Elomeryx", lần đầu tiên xuất hiện trong Trung Eocen tại châu Á. Chúng thịnh vượng tại châu Phi và đại lục Á-Âu, với một ít loài sau đó đã du nhập vào Bắc Mỹ trong thế Oligocen và cuối cùng bị tuyệt chủng tại châu Âu và châu Phi trong thế Miocen, có thể là do sự kết hợp của các thay đổi khí hậu với sự cạnh tranh từ hà mã thật sự. Chi trẻ nhất, "Merycopotamus", tuyệt chủng tại châu Á vào Hậu Pliocen. Họ này được đặt tên theo chi đầu tiên được phát hiện là chi "Anthracotherium", có nghĩa là "thú than", do các hóa thạch đầu tiên của nó được tìm thấy trong các tầng than có niên đại thuộc kỷ Paleogen tại Pháp.

Trong thực tế, một con "thú than" trung bình trông tương tự như một con hà mã gầy với đầu tương đối nhỏ và hẹp. Chúng có 4 hay 5 ngón tại mỗi chân và bàn chân rộng thích hợp với việc đi lại trên bùn mềm. Chúng có bộ răng đầy đủ, mà ở một số loài đã thích nghi với việc đào bới rễ của thực vật thủy sinh.

Chứng cứ gần đây thu được từ lập chuỗi gen so sánh gợi ý tiếp rằng "thú than", như là họ hàng của hà mã, có thể gần với tổ tiên của cá voi. Tuy nhiên, các "thú than" đã biết sớm nhất xuất hiện trong các hóa thạch thuộc về Trung Eocen, diễn ra đủ lâu sau khi các dạng cá voi cổ đã thích nghi hoàn toàn với kiểu sống dưới nước.