Phân loại họ Đại kích

Bài này đưa ra phân loại đầy đủ nhất của họ Đại kích (Euphorbiaceae), phù hợp với các nghiên cứu di truyền ở mức phân tử mới nhất.

==Quá khứ==
Họ phức tạp này trước đây bao gồm 5 phân họ: Acalyphoideae, Crotonoideae, Euphorbioideae, Oldfieldioideae và Phyllanthoideae. Ba phân họ đầu tiên là các phân họ đơn noãn (một noãn) trong khi hai phân họ sau là đôi noãn (hai noãn).

Hiện nay, họ Euphorbiaceae cũ đã bị tách ra thành 5 họ như sau:
- Họ Euphorbiaceae mới (nghĩa hẹp): Bốn phân họ một noãn là Acalyphoideae (trừ tông Galearieae), Crotonoideae, Euphorbioideae và Cheilosoideae, trong đó phân họ nhỏ Cheilosoideae tách ra từ Acalyphoideae.
- Họ Pandaceae: Tông Galearieae (phân họ Acalyphoideae cũ) tạo ra phần lớn của họ mới này cùng với tông Centroplaceae (phân họ Phyllanthoideae cũ).
- Họ Phyllanthaceae: Phân họ Phyllanthoideae hai noãn cũ (trừ tông Drypeteae và tông Centroplaceae).
- Họ Picrodendraceae: Phân họ Oldfieldioideae hai noãn cũ.
- Họ Putranjivaceae: Tông Drypeteae (phân họ Phyllanthoideae cũ).

Dưới đây là phân loại của họ Euphorbiaceae theo nghĩa mới (nghĩa hẹp).

==Phân họ Acalyphoideae==
- Tông Acalypheae: Có 12 phân tông và 32 chi
- Phân tông Acalyphinae: Có 1 chi
-  "Acalypha" (gồm cả "Acalyphes", "Acalyphopsis", "Calyptrospatha", "Caturus", "Corythea", "Cupameni", "Galurus", "Gymnalypha", "Linostachys", "Mercuriastrum", "Odonteilema", "Paracelsea", "Ricinocarpus", "Schizogyne", "Usteria")
- Phân tông Adrianinae: Có 1-2 chi
-  "Adriana" (gồm cả "Meialisa", "Trachycaryon")
- Phân tông Claoxylinae: Có 5 chi
-  "Claoxylon" (gồm cả "Erythrochilus", "Erythrochylus")
-  "Claoxylopsis"
-  "Discoclaoxylon"
-  "Erythrococca" (gồm cả "Athroandra", "Autrandra", "Chloropatane", "Deflersia", "Poggeophyton", "Rivinoides")
-  "Micrococca"
- Phân tông Cleidiinae: Có 3 chi
-  "Cleidion" (gồm cả "Lasiostyles", "Psilostachys", "Redia", "Tetraglossa")
-  "Sampantaea"
-  "Wetria" (gồm cả "Pseudotrewia")
- Phân tông Dysopsidinae: Có 1 chi
-  "Dysopsis" (gồm cả "Mirabellia", "Molina")
- Phân tông Lasiococcinae: Có 4 chi
-  "Clonostylis"
-  "Homonoia (gồm cả "Haematospermum", "Lumanaja"])
-  "Lasiococca"
-  "Spathiostemon" (gồm cả "Polydragma")
- Phân tông Lobaniliinae: Có 1 chi
-  "Lobanilia"
- Phân tông Macaranginae: Có 1 chi
-  "Macaranga" (gồm cả "Adenoceras", "Mappa", "Mecostylis", "Pachystemon", "Panopia", "Phocea", "Tanarius")
- Phân tông Mareyinae: Có 2 chi
-  "Mareya"
-  "Mareyopsis"
- Phân tông Mercurialinae: Có 3 chi
-  "Mercurialis" (gồm cả "Cynocrambe", "Discoplis", "Synema")
-  "Leidesia"
-  "Seidelia"
- Phân tông Ricininae: Có 1 chi
-  "Ricinus" - thầu dầu
- Phân tông Rottlerinae: Có 9 chi
-  "Avellanita"
-  "Coccoceras"
-  "Cordemoya" (gồm cả "Boutonia")
-  "Deuteromallotus"
-  "Mallotus" (gồm cả "Aconceveibum", "Axenfeldia", "Coelodiscus", "Diplochlamys", "Echinocroton", "Echinus", "Hancea", "Lasipana", "Plagianthera", "Rottlera","Stylanthus")-chi Ba soi
-  "Neotrewia"
-  "Octospermum"
-  "Rockinghamia"
-  "Trewia" (gồm cả "Canschi", "Trevia")
- Tông Adelieae: Có 5 chi
- "Adelia" (gồm cả "Ricinella")
- "Crotonogynopsis"
- "Enriquebeltrania" (gồm cả "Beltrania")
- "Lasiocroton"
- "Leucocroton"
- Tông Agrostistachydeae: Có 4 chi.
- "Agrostistachys" (gồm cả "Heterocalyx", "Sarcoclinium")
- "Chondrostylis" (gồm cả "Kunstlerodendron")
- "Cyttaranthus"
- "Pseudagrostistachys"
- Tông Alchorneae: Có 2 phân tông và 7 chi
- Phân tông Alchorneinae: Có 4 chi
-  "Alchornea" (gồm cả "Bleekeria", "Cladodes", "Hermesia", "Lepidoturus", "Schousboea", "Stipellaria")
-  "Aparisthmium"
-  "Bocquillonia" (gồm cả "Ramelia")
-  "Orfilea" (gồm cả "Diderotia", "Laurembergia")
- Phân tông Conceveibinae: Có 3 chi
-  "Conceveiba" (gồm cả "Conceveibastrum", "Conceveibum", "Veconcibea")
-  "Gavarretia"
-  "Polyandra"
- Tông Ampereae: Có 2 chi
- "Amperea" (gồm cả "Leptomeria")
- "Monotaxis" (gồm cả "Hippocrepandra", "Reissipa")
- Tông Bernardieae: Có 6 chi
- "Adenophaedra"
- "Amyrea"
- "Bernardia" (gồm cả "Alevia", "Bernarda", "Bernhardia", "Bivonia", "Passaea", "Phaedra", "Polyboea", "Traganthus", "Tyria")
- "Discocleidion"
- "Necepsia" (gồm cả "Neopalissya", "Palissya")
- "Paranecepsia"
- Tông Caryodendreae: Có 3 chi
- "Alchorneopsis"
- "Caryodendron" (gồm cả "Centrodiscus")
- "Discoglypremna"
- Tông Chaetocarpeae: Có 2 chi
- "Chaetocarpus" (gồm cả "Gaedawakka", "Mettenia", "Neochevaliera", "Regnaldia")
- "Trigonopleura" (gồm cả "Peniculifera")
- Tông Chrozophoreae: Có 4 phân tông và 12 chi
- Phân tông Chrozophorinae: Có 1 chi
-  "Chrozophora" (gồm cả "Crossophora", "Crozophora", "Ricinoides", "Tournesol", "Tournesolia")
- Phân tông Ditaxinae: Có 5 chi
-  "Argythamnia" (gồm cả "Argithamnia", "Argothamnia", "Argyrothamnia", "Argytamnia", "Odotalon", "Serophyton")
-  "Caperonia" (gồm cả "Acanthopyxis", "Androphoranthus", "Cavanilla", "Lepidococea", "Meterana")
-  "Chiropetalum" (gồm cả "Aonikena", "Desfontaena", "Desfontaina", "Desfontainea")
-  "Ditaxis" (gồm cả "Aphora", "Paxiuscula", "Stenonia")
-  "Philyra" (gồm cả "Phyllera")
- Phân tông Doryxylinae: Có 4 chi
-  "Doryxylon" (gồm cả "Mercadoa", "Sumbavia")
-  "Melanolepis"
-  "Sumbaviopsis" (gồm cả "Adisa", "Adisca")
-  "Thyrsanthera"
- Phân tông Speranskiinae
-  "Speranskia"

- Tông Clutieae: Có 2 chi
- "Clutia" (gồm cả "Altora", "Cluytia", "Clytia")
- "Kleinodendron"
- Tông Dicoelieae: Có 1 chi
- "Dicoelia"
- Tông Epiprineae: Có 2 phân tông và 9 chi
- Phân tông Epiprininae: Có 8 chi
-  "Adenochlaena" (gồm cả "Niedenzua", "Centrostylis")
-  "Cephalocroton"
-  "Cephalocrotonopsis"
-  "Cladogynos" (gồm cả "Adenogynum", "Baprea", "Chloradenia")
-  "Cleidiocarpon" (gồm cả "Sinopimelodendron")
-  "Epiprinus"
-  "Koilodepas" (gồm cả "Caelodepas", "Calpigyne", "Coelodepas", "Nephrostylus")
-  "Symphyllia"
- Phân tông Cephalomappinae: Có 1 chi
-  "Cephalomappa" (gồm cả "Muricococcum")
- Tông Erismantheae: Có 3 chi
- "Erismanthus"
- "Moultonianthus"
- "Syndyophyllum"
- Tông Omphaleae: Có 1 chi
- "Omphalea" (gồm cả "Duchola", "Hebecocca", "Hecatea", "Neomphalea", "Omphalandria", "Ronnowia")
- Tông Pereae: Có 1 chi
- "Pera"
- Tông Plukenetieae: Có 3 phân tông và 13 chi
- Phân tông Dalechampiinae: Có 1 chi
-  "Dalechampia" (gồm cả "Cremophyllum", "Dalechampsia", "Megalostylis", "Rhopalostylis")
- Phân tông Plukenetiinae: Có 5 chi
-  "Angostylis" (gồm cả "Angostyles")
-  "Astrococcus"
-  "Plukenetia" (gồm cả "Accia", "Angostylidium", "Apopandra", "Botryanthe", "Ceratococcus", "Elaeophora", "Eleutherostigma", "Fragariopsis", "Hedraiostylus", "Pseudotragia", "Pterococcus", "Sajorium", "Tetracarpidium", "Vigia")
-  "Haematostemon"
-  "Romanoa" (gồm cả "Anabaena", "Anabaenella")
- Phân tông Tragiinae: Có 7 chi
-  "Acidoton" (gồm cả "Durandeeldia", "Gitara")
-  "Cnesmone" (gồm cả "Cenesmon", "Cnesmosa")
-  "Megistostigma" (gồm cả "Clavistylus")
-  "Pachystylidium"
-  "Platygyna" (gồm cả "Acanthocaulon")
-  "Sphaerostylis"
-  "Tragia" (gồm cả "Agirta", "Allosandra", "Bia", "Ctenomeria", "Lassia", "Leptobotrys", "Leptorhachis", "Leucandra", "Schorigeram", "Zuckertia")
- Tông Pogonophoreae: Có 1 chi
- "Pogonophora" (gồm cả "Poraresia")
- Tông Pycnocomeae: Có 2 phân tông và 7 chi
- Phân tông Blumeodendrinae: Có 4 chi
-  "Blumeodendron"
-  "Botryophora" (gồm cả "Botryospora", "Botryphora")
-  "Podadenia"
-  "Ptychopyxis" (gồm cả "Clarorivinia")
- Phân tông Pycnocominae: Có 3 chi
-  "Argomuellera" (gồm cả "Neopycnocoma", "Wetriaria")
-  "Droceloncia"
-  "Pycnocoma" (gồm cả "Comopyena")
- Tông Sphyranthereae: Có 1 chi
- "Sphyranthera"

==Phân họ Crotonoideae==
- Tông Adenoclineae: Có 2 phân tông và 6 chi
- Phân tông Adenoclininae: Có 5 chi
-  "Adenocline" (gồm cả "Adenoclina", "Diplostylis", "Paradenocline")
-  "Ditta"
-  "Glycydendron"
-  "Klaineanthus"
-  "Tetrorchidium" (gồm cả "Hasskarlia", "Tetrorchidiopsis")
- Phân tông Endosperminae: Có 1 chi
-  "Endospermum" (gồm cả "Capellenia") - vạng trứng
- Tông Aleuritideae: Có 6 phân tông và 16 chi
- Phân tông Aleuritinae: Có 3 chi
-  "Aleurites" (gồm cả "Camirium")
-  "Reutealis"
-  "Vernicia" (gồm cả "Ambinux", "Dryandra", "Elaeococca")
- Phân tông Benoistiinae: Có 1 chi
-  "Benoistia"
- Phân tông Crotonogyninae: Có 3 chi
-  "Crotonogyne" (gồm cả "Neomanniophyton")
-  "Cyrtogonone"
-  "Manniophyton"
- Phân tông Garciinae: Có 1 chi
-  "Garcia" (gồm cả "Carcia")
- Phân tông Grosserinae: Có 7 chi
-  "Anomalocalyx"
-  "Cavacoa"
-  "Grossera"
-  "Neoholstia" (gồm cả "Holstia")
-  "Sandwithia"
-  "Tannodia" (gồm cả "Domohinea")
-  "Tapoides"
- Phân tông Neoboutoniinae: Có 1 chi
-  "Neoboutonia"
- Tông Codiaeae: Có 15 chi
- "Acidocroton"
- "Baliospermum"
- "Baloghia" (gồm cả "Steigeria")
- "Blachia" (gồm cả "Deonia")
- "Codiaeum" (gồm cả "Crozophyla", "Junghuhnia", "Phyllaurea", "Synaspisma")
- "Colobocarpos"
- "Dimorphocalyx"
- "Dodecastigma"
- "Fontainea"
- "Hylandia"
- "Ophellantha"
- "Ostodes"
- "Pantadenia"
- "Sagotia"
- "Strophioblachia"
- Tông Crotoneae: Có 5 chi
- "Brasiliocroton"
- "Croton" (gồm cả "Agelandra", "Aldinia", "Angelandra", "Anisepta", "Anisophyllum", "Argyra", "Argyrodendron", "Astraea", "Astrogyne", "Aubertia", "Banalia", "Barhamia", "Brachystachys", "Calypteriopetalon", "Cascarilla", "Centrandra", "Cieca", "Cleodora", "Codonocalyx", "Comatocroton", "Crotonanthus", "Crotonopsis", "Cyclostigma", "Decarinium", "Drepadenium", "Eluteria", "Engelmannia", "Eremocarpus", "Eutrophia", "Friesia", "Furcaria", "Geiseleria", "Gynamblosis", "Halecus", "Hendecandas", "Heptallon", "Heterochlamys", "Heterocroton", "Julocroton", "Klotzschiphytum", "Kurkas", "Lasiogyne", "Leptemon", "Leucadenia", "Luntia", "Macrocroton", "Medea", "Merleta", "Monguia", "Myriogomphus", "Ocalia", "Oxydectes", "Palanostigma", "Penteca", "Pilinophyton", "Piscaria", "Pleopadium", "Podostachys", "Saipania", "Schradera", "Semilta", "Tiglium", "Timandra", "Tridesmis", "Triplandra", "Vandera")
- "Mildbraedia" (gồm cả "Neojatropha", "Plesiatropha")
- "Moacroton" (gồm cả "Cubacroton")
- "Paracroton" (gồm cả "Desmostemon", "Fahrenheitia")
- Tông Elateriospermeae: Có 1 chi
- "Elateriospermum" (gồm cả "Elaterioides", "Elaterispermum")
- Tông Gelonieae: Có 2 chi
- "Cladogelonium"
- "Suregada" (gồm cả "Ceratophorus", "Erythrocarpus", "Gelonium", "Owataria")
- Tông Jatropheae: Có 8 chi
- "Annesijoa"
- "Deutzianthus"
- "Jatropha" (gồm cả "Adenorhopium", "Adenoropium", "Castiglionia", "Collenucia", "Curcas", "Jatropa", "Loureira", "Mesandrinia", "Mozinna", "Zimapania")
- "Joannesia" (gồm cả "Anda", "Andicus")
- "Leeuwenbergia"
- "Loerzingia"
- "Oligoceras"
- "Vaupesia"
- Tông Manihoteae: Có 2 chi
- "Cnidoscolus" (gồm cả "Bivonea", "Jussieuia", "Mandioca", "Victorinia")
- "Manihot" (gồm cả "Hotnima", "Janipha", "Manihotoides") - sắn
- Tông Micrandreae: Có 2 phân tông và 4 chi
- Phân tông Heveinae: Có 1 chi
-  "Hevea" (gồm cả "Caoutchoua", "Micrandra", "Siphonanthus", "Siphonia") - cao su
- Phân tông Micrandrinae: Có 3 chi
-  "Cunuria"
-  "Micrandra" (gồm cả "Clusiophyllum", "Pogonophyllum")
-  "Micrandropsis"
- Tông Ricinocarpeae: Có 2 phân tông và 7 chi
- Phân tông Bertyinae: Có 4 chi
-  "Bertya" (gồm cả "Lambertya")
-  "Borneodendron"
-  "Cocconerion"
-  "Myricanthe"
- Phân tông Ricinocarpinae: Có 3 chi
-  "Alphandia"
-  "Beyeria" (gồm cả "Beyeriopsis", "Calyptrostigma", "Clavipodium")
-  "Ricinocarpus" (gồm cả "Echinosphaera", "Ricinocarpus", "Roeperia")
- Tông Ricinodendreae: Có 2 chi
- "Ricinodendron"
- "Schinziophyton"
- Tông Trigonostemoneae: Có 1 chi
- "Trigonostemon" (gồm cả "Actephilopsis", "Athroisma", "Enchidium", "Kurziodendron", "Neotrigonostemon", "Nepenthandra", "Poilaniella", "Prosartema", "Silvaea", "Telogyne", "Tritaxis", "Tylosepalum")

==Phân họ Euphorbioideae==
- Tông Euphorbieae: Có 3 phân tông và 12 chi
- Phân tông Anthosteminae: Có 2 chi
-  "Anthostema"
-  "Dichostemma"
- Phân tông Euphorbiinae: Có 7 chi
-  "Euphorbia" (gồm cả "Ademo", "Adenopetalum", "Adenorima", "Agaloma", "Aklema", "Alectoroctonum", "Allobia", "Anisophyllum", "Anthacantha", "Aplarina", "Arthrothamnus", "Bojeria", "Ceraselma", "Chamaesyce", "Characias", "Chylogala", "Ctenadena", "Cyathophora", "Cystidospermum", "Dactylanthes", "Dematra", "Desmonema", "Dichrophyllum", "Dichylium", "Diplocyathium", "Ditritra", "Endoisila", "Epurga", "Esula", "Euforbia", "Eumecanthus", "Euphorbiastrum", "Euphorbiodendron", "Euphorbiopsis", "Euphorbium", "Galarhoeus", "Kanopikon", "Kobiosis", "Lacanthis", "Lathyris", "Lepadena", "Leptopus", "Lophobios", "Lyciopsis", "Medusea", "Nisomenes", "Ossifraga", "Peccana", "Petalandra", "Pleuradena", "Poinsettia", "Pythius", "Sclerocyathium", "Sterigmanthe", "Tithymalopsis", "Tithymalus", "Torfasadis", "Treisia", "Tricherostigma", "Trichosterigma", "Tumalis", "Vallaris", "Xamesike", "Zalitea", "Zygophyllidium")
-  "Cubanthus" - Có thể gộp trong "Euphorbia".
-  "Elaeophorbia" - Có thể gộp trong "Euphorbia".
-  "Endadenium" - Có thể gộp trong "Euphorbia".
-  "Monadenium" (gồm cả "Lortia", "Stenadenium") - Có thể gộp trong "Euphorbia".
-  "Pedilanthus" (gồm cả "Crepidaria", "Diadenaria", "Hexadenia", "Tithymaloides", "Ventenatia") - Có thể gộp trong "Euphorbia".
-  "Synadenium" - Có thể gộp trong "Euphorbia".
- Phân tông Neoguillauminiinae: Có 2 chi
-  "Calycopeplus"
-  "Neoguillauminia"
- Tông Hippomaneae: Có 2 phân tông và 33 chi
- Phân tông Carumbiinae: Có 1 chi
-  "Omalanthus" (gồm cả "Carumbium", "Dibrachion", "Dibrachium", "Duania", "Wartmannia")
- Phân tông Hippomaninae: Có 32 chi
-  "Actinostemon" (gồm cả "Dactylostemon")
-  "Adenopeltis"
-  "Anomostachys"
-  "Balakata"
-  "Bonania" (gồm cả "Hypocoton")
-  "Colliguaja"
-  "Conosapium"
-  "Dalembertia" (gồm cả "Alcoceria")
-  "Dendrocousinsia"
-  "Dendrothrix"
-  "Ditrysinia"
-  "Duvigneaudia"
-  "Excoecaria" (gồm cả "Commia", "Glyphostylus")
-  "Falconeria"
-  "Grimmeodendron"
-  "Gymnanthes" (gồm cả "Adenogyne", "Ateramnus")
-  "Hippomane" (gồm cả "Mancanilla", "Mancinella")
-  "Mabea"
-  "Maprounea" (gồm cả "Aegopicron", "Aegopricon", "Aegopricum")
-  "Neoshirakia" (gồm cả "Shirakia")
-  "Pleradenophora"
-  "Pseudosenefeldera"
-  "Rhodothyrsus"
-  "Sapium" (gồm cả "Carumbium", "Gymnobothrys", "Sapiopsis", "Seborium", "Shirakiopsis", "Stillingfleetia", "Taeniosapium") - sòi
-  "Sclerocroton"
-  "Sebastiania" (gồm cả "Clonostachys", "Cnemidostachys", "Elachocroton", "Gussonia", "Microstachys", "Sarothrostachys", "Tragiopsis")
-  "Senefeldera"
-  "Senefelderopsis"
-  "Spegazziniophytum"
-  "Spirostachys"
-  "Stillingia" (gồm cả "Gymnostillingia")
-  "Triadica"
- Tông Hureae: Có 4 chi
- "Algernonia"
- "Hura" - vông đồng.
- "Ophthalmoblapton"
- "Tetraplandra" (gồm cả "Dendrobryon")
- Tông Pachystromateae: Có 1 chi
- "Pachystroma" (gồm cả "Acantholoma")
- Tông Stomatocalyceae: Có 2 phân tông và 4 chi
- Phân tông Hamilcoinae: Có 2 chi
-  "Hamilcoa"
-  "Nealchornea"
- Phân tông Stomatocalycinae: Có 2 chi
-  "Pimelodendron" (gồm cả "Stomatocalyx")
-  "Plagiostyles"

==Phân họ Cheilosoideae==
Trước đây là tông Cheiloseae của phân họ Acalyphoideae: Có 2 chi
- "Cheilosa"
- "Neoscortechinia" (gồm cả "Alcineanthus", "Scortechinia")

==Xem thêm==
- Phân loại họ Phyllanthaceae
- Phân loại họ Picrodendraceae