hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Công sứ quán

Công sứ quán ("legation") là thuật từ được dùng trong ngoại giao để chỉ văn phòng đại diện ngoại giao bậc thấp hơn một đại sứ quán. Sự phân biệt giữa một công sứ quán và đại sứ quán bị bỏ đi theo sau Chiến tranh thế giới thứ hai khi tất cả các văn phòng đại diện ngoại giao hiện tại được ấn định là đại sứ quán hay cao uỷ.

Sứ mệnh ngoại giao thường trực của công sứ quán được một công sứ lãnh đạo.
Template (tin học)

Trong tin học, template là một bản mẫu theo đó người dùng có thể thêm thông tin và thu được một đối tượng thông tin cụ thể trong một ứng dụng tin học.

==Ví dụ==
- Trong xử lý ảnh, template là một mẫu được dùng để xác định và đối sánh với ảnh đã được quét đưa vào máy.
- Trong bảng tính, đó là một bảng tính đã được lập sẵn có chứa các công thức, nhãn và các yếu tố khác.
- Trong xử lý văn bản, đó là một tập tin chuẩn hóa, được thiết kế sẵn có chứa các định dạng, kiểu mẫu và có thể có cả các văn bản tổng quát, dùng cho các văn bản khác.
- Trong lập trình, template là một công cụ hay kỹ thuật lập trình dùng cho lập trình tổng quát (đặc biệt trong ngôn ngữ C++) hoặc cho siêu lập trình ("metaprogramming"), tức một kỹ thuật mà trình biên dịch dùng để sinh ra mã nguồn tạm thời.
- Trong công nghệ phần mềm, template chỉ các thành phần có thể kết hợp với một mô hình dữ liệu để sinh ra một tài liệu.
- Trong thiết kế web, template là một trang mẹ dùng để sinh các trang con một các tự đông hay bán tự động.
- Trong trình thư điện tử, template là một mẫu thư theo đó người dùng nhập thêm thông tin để sinh ra các thư theo một số lượng lớn, gửi tới nhiều người hay nhiều lần theo một tần suất nhất định.
Biểu tình chống chính phủ tại Myanmar 2007

Những làn sóng biểu tình đã diễn ra tại Myanmar (Miến Điện) từ ngày 15 tháng 8 đến 23 tháng 9 năm 2007. Những cuộc biểu tình đầu tiên, lãnh đạo bởi các sinh viên và lãnh tụ đối lập đã bị dập tắt nhanh chóng bởi chính phủ quân phiệt, Tuy nhiên, từ ngày 18 tháng 9, biểu tình lại nổ ra rầm rộ với sự tham gia của hàng vạn sư sãi và dân chúng với mục đích lật đổ chế độ quân sự của tướng Than Shwe. Những diễn biến này được giới truyền thông gọi là Cách mạng màu nghệ tây hay Cách mạng nâu và Cách mạng cà sa.

== Vai trò của Trung Quốc ==
Tờ Sunday Times có bài viết bình luận về vấn đề này, cho rằng có sự giúp đỡ của Trung Quốc trong việc trấn áp biểu tình, tuy nhiên vẫn chưa có những chứng cớ xác thực.

Trung Quốc có vai trò to lớn trong việc hỗ trợ chính phủ quân phiệt Miến Điện tồn tại cũng như trấn áp biểu tình đòi dân chủ bằng cách xuất khẩu phương pháp chống biểu tình theo kiểu Quân Giải phóng Nhân dân Trung Hoa và công an Trung Quốc cho Miến Điện đồng thời cung cấp và huấn luyện sử dụng súng tự động bắn đạn bọc cao su, dụng cụ hơi cay, phương tiện liên lạc và các hóa chất khác chuyên dùng để kiểm soát đám đông nhằm giữ vững sự thống trị "thị trường địa ốc tại các đô thị Miến Điện, khai thác tàn bạo rừng xanh, đào các mỏ đá quý, khoáng sản, xây đường sá, sân bay, cầu cảng để phục vụ cơn đói nhiên liệu và nhu cầu kinh doanh của Trung Quốc".

==Xem thêm==
- Cuộc nổi dậy 1988
- Thượng toạ bộ
- Phật giáo Myanmar
Họ Trạch trà

Bonnetiaceae là một họ thực vật có hoa bao gồm khoảng 3 chi và 35 loài các cây bụi thường xanh, nhẵn nhụi. Các tế bào nhầy là phổ biến. Lá của chúng mọc vòng, cuốn trong hay xoắn lại, mép lá hơi có khía bởi các tơ cứng, cuống lá ngắn. Hoa kích thước vừa phải, mọc thành cụm dạng xim; nhị nhiều; núm nhụy có nhú. Quả nang cắt vách, chứa nhiều hạt. Họ này phân bổ tại khu vực Nam Mỹ, Cuba, tây Malesia và Campuchia, trước đây được gộp chung trong họ Bứa (Clusiaceae). Theo AGP II, họ này thuộc về bộ Sơ ri (Malpighiales).
== Phân loại ==
- Archytaea
- "Archytaea augustifolia"
- "Archytaea triflora"
- Bonnetia (bao gồm cả "Acopanea", "Neblinaria", "Neogleasonia"): Khoảng 30 loài
- "Bonnetia ahogadoi"
- "Bonnetia anceps"
- "Bonnetia bolivarensis"
- "Bonnetia celiae"
- "Bonnetia chimantensis"
- "Bonnetia colombiana"
- "Bonnetia cordifolia"
- "Bonnetia fasciculata"
- "Bonnetia holostyla"
- "Bonnetia huberiana"
- "Bonnetia jauaensis"
- "Bonnetia kathleenae"
- "Bonnetia lanceifolia"
- "Bonnetia maguireorum"
- "Bonnetia martiana"
- "Bonnetia multinervia"
- "Bonnetia neblinae"
- "Bonnetia paniculata"
- "Bonnetia ptariensis"

- "Bonnetia roraimae"
- "Bonnetia roseiflora"
- "Bonnetia rubicunda"
- "Bonnetia sessilis"
- "Bonnetia steyermarkii"
- "Bonnetia tepuiensis"
- "Bonnetia toronoensis"
- "Bonnetia wurdackii"
- Ploiarium
- "Ploiarium alternifolium"
- "Ploiarium sessile"
- "Ploiarium pulcherrimum"

== Liên kết ngoài ==
- Bonnetiaceae trên website của APG.
Tiêu bản (sinh vật)

Trong sinh học, tiêu bản là các mẫu động vật, thực vật, vi sinh vật được bảo tồn nguyên dạng dùng để nghiên cứu các đặc tính về loài đó...
Achariaceae

Achariaceae (đồng nghĩa: "Erythrospermaceae", "Kiggelariaceae", "Pangiaceae") là một họ thực vật có hoa bao gồm khoảng 30 chi và 145 loài chứa các cây bụi hay cây thân gỗ, ít thấy cây thân thảo hay dây leo. Họ này có thể nhận biết nhờ lá kèm, các lá mọc vòng, mép lá nhẵn, cuống lá hình gối. Cụm hoa dạng bông hay xim, số lá đài và cánh hoa không bằng nhau, không chứa mật hoa, bao phấn dài. Quả lớn, hạt có các bó mạch thấy rõ trên vỏ. Họ này phân bổ tại khu vực Nam Mỹ, Đông Phi, Madagascar, tây nam Ấn Độ, Đông Nam Á, các đảo phía tây Thái Bình Dương, đông bắc Australia. Theo AGP II, họ này thuộc về bộ Sơ ri ("Malpighiales").
== Phân loại ==
- "Acharia"
- "Ahernia"
- "Baileyoxylon"
- "Buchnerodendron"
- "Caloncoba"
- "Camptostylus"
- "Carpotroche"
- "Ceratiosicyos"
- "Chiangiodendron"
- "Chlorocarpa"
- "Dasylepis"
- "Eleutherandra"
- "Erythrospermum"
- "Grandidiera"
- "Guthriea"
- "Gynocardia"
- "Hydnocarpus": Chùm bao, lọ nồi, đại phong tử
- "Kiggelaria"
- "Lindackeria"
- "Mayna"
- "Pangium"
- "Peterodendron"
- "Poggea"
- "Prockiopsis"
- "Rawsonia"
- "Ryparosa"
- "Scaphocalyx"
- "Scottellia"
- "Trichadenia"
- "Xylotheca"

== Liên kết ngoài ==
- Achariaceae trên website của APG.
- Họ Achariaceae tại DELTA
- Phân loại tại GRIN.
Hải đoàn Thái Bình Dương

Hải đoàn Thái Bình Dương (tiếng Anh: "Pacific Squadron") từng là phần tử của Hải quân Hoa Kỳ trong thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20.

==Lịch sử==
Được thành lập năm 1821, lực lượng nhỏ này bám trụ các hoạt động của mình ban đầu ngoài khơi Nam Mỹ và rồi mở rộng tầm hoạt động bao gồm tây Thái Bình Dương năm 1835 khi Hải đoàn Đông Ấn gia nhập lực lượng. Phạm vi trách nhiệm của nó được mở rộng thêm vào thập niên 1850 khi California và Oregon được sáp nhập vào Hoa Kỳ.

Năm 1903, hải đoàn bao gồm tuần dương hạm bộc thép USS New York (ACR-2), tuần duyên hạm USS Boston (1884) và USS Marblehead (C-11), và pháo thuyền USS Ranger.

Đầu năm 1907, Hạm đội Thái Bình Dương được thành lập. Hải đoàn Á châu trở thành đệ nhất hải đoàn và Hải đoàn Thái Bình Dương trở thành đệ nhị hải đoàn.

==Tư lệnh==
- Isaac Hull
- Charles Stewart 1821-1823
- Thuyền trưởng Jacob Jones 1826 - ?
- Alexander Scammel Wadsworth 1834-1836
- Alexander Claxton 1840
- Thomas ap Catesby Jones 1842
- John Drake Sloat 1845-1846
- Robert Field Stockton 1846
- James Biddle 3-2 đến 19-7-1847
- W. Branford Shubrick
- Thomas ap Catesby Jones 1847 - 1850
- Charles S. McCauley 1850-1853
- William Mervine tháng 9-1856 đến tháng 10-1860
- John Ancrum Winslow 1870-1872
- Chuẩn đô đốc Christopher Raymond Perry Rodgers 1878-1880
- Chuẩn đô đốc Thomas H. Stevens 1880-1881
- Đô đốc JN Miller 27-7-1898
- Silas Casey III 1902-1903
- Chuẩn đô đốc Henry Glass 1903 đến 3-1904
- Caspar Frederick Goodrich 1904 - 1907

==Chiến hạm==
- USS Camanche

==Xem thêm==
- California and the Civil War

==Liên kết ngoài==
- California Naval History The Pacific Squadron of 1861-1866
Nhà cao tầng

Nhà cao tầng là thể loại công trình có tên gọi chính xác là "nhà ở cao tầng" hay "cao ốc nhà ở". Với sự phân loại hiện nay của nhiều nước thì nhà cao tầng được chia theo số tầng cao đạt được theo các cấp 9-15 tầng, 15-25 tầng, 25-40 tầng, và trên 40 tầng thì được gọi là nhà chọc trời. Về thể loại công trình thì công trình này cùng với cao ốc có cách phân loại giống nhau do giống nhau về mặt hệ thống giao thông đứng: thang máy và hệ thống kỹ thuật phức tạp.

==Lịch sử==
Nhà cao tầng đã có từ thời cổ đại: trong những khu phố (insulae) thời La Mã cổ đại và ở một vài thành phố thuộc đế chế La Mã, một số tòa nhà đã đạt đến 10 tầng hoặc cao hơn, và có tới 200 bậc thang. Bởi vì những nhà cao tầng (insulae) này được xây cất nghèo nàn và dễ sụp đổ, một vài hoàng đế La Mã, bắt đầu từ Augustus (khoảng 30 BC - 14 AD), đã đặt giới hạn chiều cao 20–25 mét cho nhà nhiều tầng, nhưng việc tuân thủ giới hạn này vẫn bị vi phạm, cho dù nguy cơ sụp đổ của chúng rất cao. Các tầng thấp hơn là nơi mở cửa hàng hoặc những gia đình giàu có sống ở đây, trong khi những tầng phía trên được những tầng lớp thấp hơn thuê lại. Những ghi chép từ các bản thảo Oxyrhynchus Papyri cho thấy nhà 7 tầng đã tồn tại ở các thị trấn thuộc đế chế La Mã, như ở thế kỷ 3 AD tại Hermopolis thuộc Ai Cập La Mã.

Giai đoạn Ai Cập Ả Rập, có kinh đô đầu tiên là Fustat. Thành phó này có nhiều nhà ở cao tầng, với những nhà 7 tầng có thể chứa hàng trăm người ở. Al-Muqaddasi ở thế kỷ 10 miêu tả chúng giống với các tháp giáo đường, và Nasir Khusraw ở đầu thế kỷ 11 ghi lại một số nhà cao tới 14 tầng, có vườn trên mái (roof garden) ở tầng trên cùng nhờ các bánh xe nước do bò kéo để tưới tiêu cho cây. Đến thế kỷ 16, Cairo cũng đã có chung cư cao tầng với 2 tầng phía dưới dùng cho thương mại và làm kho, những tầng phía trên để cho thuê hoặc nhà giàu ở.

Các đường chân trời của nhiều thành phố quan trọng thời Trung cổ đã bị lấn át bởi số lượng lớn các tháp cao với chức năng phòng thủ, nhưng cũng làm hình ảnh biểu trưng cho thành phố. Điển hình là các nhóm Tháp Bologna, với tháp cao nhất vẫn còn cho tới ngày nay là 97,2 m. Ở Florence, với nghị định 1215 quy định tất cả tòa nhà đô thị nên giảm chiều cao xuống dưới 26 m, và nghị định này ngay lập tức có hiệu lực. Ngay cả những thị trấn cỡ trung bình như San Gimignano cũng có tới 72 tháp và chiều cao lên tới 51 m.

Các khối nhà cũng đã được xây dựng ở thành phố Shibam thuộc Yemen trong thế kỷ 16. Những tòa nhà này đều được làm từ gạch bùn (mud bricks), khoảng 500 tòa nhà là những nhà tháp (tower house), với 5 đến 16 tầng, mỗi tầng có 1 hoặc 2 căn hộ. Kỹ thuật xây dựng này đã được triển khai để bảo vệ người dân khỏi các cuộc tấn công của Bedouin. Trong khi Shibam đã tồn tại gần 2.000 năm, phần lớn các nhà ở hiện nay được xây dựng từ thế kỷ 16. Thành phố này có những tòa nhà bằng bùn cao nhất trên thế giới, với chiều cao khoảng trên 30 mét. Shibam đã được gọi là "một trong những ví dụ cổ nhất và tốt nhất của quy hoạch đô thị dựa trên nguyên lý xây dựng thẳng đứng" hay là "Manhattan của sa mạc".
Họ Bọ lá

Họ Bọ lá (danh pháp khoa học: Phylliidae, thường viết sai thành "Phyllidae"), kích thước khoảng 5–10 cm là một họ các côn trùng sống ở vùng nhiệt đới châu Á và châu Úc, là bản sao tuyệt vời lá cây mà nó sống trên đó kể cả gân. Trứng của nó lại giống như hạt cây này. Họ này có mặt khắp Nam Á đến Đông Nam Á và Australia. Hiện tại, dường như chưa có sự thống nhất trong việc phân loài nhóm này.

Chúng có cơ thể dài khoảng 9 cm,có hình dạng giống lá cây, màu xanh. Hai cánh trên dài và rộng có màu xanh và hình cái lá, hai cánh dưới hình quạt nan có nhiều gân và trong suốt. Bọ lá đẻ trứng, trứng nở ra ấu trùng có dạng như bọ trưởng thành, chỉ khác là cánh chưa phát triển,

Một hóa thạch có niên đại 47 triệu năm của "Eophyllium messelensis", một tổ tiên tiền sử của Phylliidae, đã cho thấy nhiều đặc điểm chung của loài côn trùng ăn lá này, cho thấy họ này đã thay đổi ít qua nhiều thiên niên kỷ.
Bọ lá thuộc loài côn trùng hiếm vè số lượng loài và ít vè cá thể, đang bị de doạ do rừng bị thu hẹp và nhiều người sưu tầm thích bẫy bắt.
Balanops

Balanops là chi duy nhất của họ thực vật Balanopaceae (trước đây gọi là Balanopsidaceae) bao gồm 9-11 loài cây thân gỗ thường xanh. Lá dai, mép lá có khía. Hoa đực dạng đuôi sóc. Hoa cái mọc đơn, có quả đấu chứa các lá bắc bao quanh. Bao hoa thô sơ. Quả hạch chứa 2-3 hạt. Họ này phân bổ tại tây nam Thái Bình Dương, đặc biệt là New Caledonia.

Quan hệ của họ Balanopaceae là có vấn đề từ đã lâu. Cronquist (1983) so sánh giải phẫu gỗ của họ này với họ Hamamelidaceae; bộ Balanopales được đặt trong siêu bộ Daphniphyllanae theo Takhtadjan (1997). Sutter và Endress (2003) gợi ý rằng hình thái hoa của Balanopaceae là gần gũi với hoa của Euphorbiaceae hơn là các họ khác trong nhóm này. Theo AGP II, họ này thuộc về bộ Sơ ri (Malpighiales) của nhánh hoa Hồng (rosids).

==Các loài==
1. "Balanops australiana" - Queensland
2. "Balanops balansae" - New Caledonia
3. "Balanops microstachya" - New Caledonia
4. "Balanops oliviformis" - New Caledonia
5. "Balanops pachyphylla" - New Caledonia
6. "Balanops pancheri" - New Caledonia
7. "Balanops pedicellata" - Vanuatu, Fiji
8. "Balanops sparsifolia" - New Caledonia
9. "Balanops vieillardii"- New Caledonia

== Liên kết ngoài ==
- Balanopaceae trên website của APG.
- Balanopaceae trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa: Miêu tả, minh họa, nhận dạng, thông tin tra cứu. delta-intkey.com
- ITIS: Balanopaceae Benth.
- Phân loại trong NCBI: Balanopaceae
- GRIN : Họ Balanopaceae Benth. et Hook. f.
Đình (Á Đông)

Đình (Chữ Hán: 亭; bính âm: "tíng") là một công trình xuất phát từ kiến trúc cổ truyền Trung Quốc, không có tường bao quanh, và thường có dạng vuông, chữ nhật, lục giác, bát giác hoặc tròn. Tuy nhiên, cũng có các đình với kiến trúc bất thường, như đình Song Hoàn Vạn Thọ tại Thiên Đàn ở Bắc Kinh.

Thông thường, đình là nơi che nắng mưa hoặc để nghỉ ngơi tại các nơi công cộng như công viên, vườn cảnh, đền, chùa... Các kiến trúc tương tự như đình và được xây dựng trên mặt nước hay sát cạnh mặt nước thì được gọi là thủy đình hay thủy tạ. Vọng đình là chòi canh dùng để quan sát.

==Trung Quốc ==
Đình được biết là từng được xây dựng vào thời nhà Chu (1046–256 TCN), mặc dù hiện nay không còn dấu tích của các loại đình thời kỳ này. Sử dụng đầu tiên của chữ Hán để ghi lại âm đình có niên đại tới thời kỳ Xuân Thu (722–481 TCN) và Chiến Quốc (403–221 TCN). Trong thời kỳ nhà Hán (202 TCN–220) đình được sử dụng làm tháp canh cũng như công sở của chính quyền địa phương. Các công trình xây dựng nhiều tầng này có ít nhất một sàn không có tường bao quanh để cho phép quan sát đủ bốn phía xung quanh.

Trong thời kỳ nhà Tùy (581–618) và nhà Đường (618–907) thì các quan lại và các học giả giàu có đã cho xây dựng đình, tạ trong vườn thuộc khu nhà riêng của họ. Trong thời kỳ này thì chức năng của đình, tạ đã dịch chuyển từ thực tiễn sang thẩm mỹ. Các loại đình, tạ là nơi để nghỉ ngơi, ngắm cảnh và tự bản thân chúng cũng trở thành một phần của cảnh quan, do chúng cũng là các công trình xây dựng có sức hấp dẫn. Nhiều bức tranh cảnh quan thủy mặc thời nhà Tống (960–1279) vẽ các loại đình, tạ cô độc của các học giả ẩn cư trong khu vực núi non. Dưới ảnh hưởng của phong cách sống mộc mạc thôn dã của các học giả này thì các loại vật liệu như tre, cỏ và gỗ cũng được sử dụng, thay vì đá như trước đây.

==Việt Nam==
Việt Nam cũng có những công trình mang đặc điểm, tính năng như trên. Chẳng hạn trong khu vực Đền Đô, có thủy đình là nơi thưởng thức múa rối nước và hát quan họ.

Có tài liệu cho rằng đình nguyên thủy tại Việt Nam ra đời ở Bắc Bộ vào thời nhà Trần, ban đầu chủ yếu làm chỗ nghỉ của nhà vua khi đi thị sát dân tình, về sau mới dùng làm nơi thờ thành hoàng và họp việc làng, trở thành một công trình mang đặc thù riêng của Việt Nam.

==Xem thêm==
- Đình, công trình kiến trúc đặc thù Việt Nam tại các thôn, làng Việt Nam.

==Tham khảo==
- Gao Zhenming, Tan Li. "Zhongguo Gu Ting". Beijing: Zhongguo Jianzhu Gongye Chubanshe, 2005.
- Li Qinlang. "Taiwan Gu Jianzhu Tujie Shidian". Taibei: Yuanliu, 2003.
Aráp

Aráp là một bộ chiêng quý của người Ba Na và người Gia Rai ở Việt Nam. Nhiều dân tộc ở Tây nguyên cũng sử dụng bộ chiêng này với tên gọi khác nhau. Người Ca dong gọi là h'leng goong, người Rơ măm gọi là guông t'gạt, người Stră gọi là guông chiêng...

Người Giơ Rai thường dùng chiêng Aráp trong các điệu múa, trong đó không thể thiếu các vòng múa xoang. Bộ chiêng này có hai nhóm (giữ nhiệm vụ và chơi giai điệu). Những chiếc có núm thường được làm hợp kim pha vàng và bạc, giữ nhiệm vụ đệm. Chúng là 3 chiếc cồng có tên gọi là: ania (chiếc lớn nhất), chiêl (chiếc vừa) và pớt (chiếc nhỏ nhất).

Ngoài ra còn 4 chiếc không có núm, để chơi giai điệu. Tính từ chiếc lớn nhất đến chiếc nhỏ nhất có tên gọi như sau: dinh (hay dớt), pơ yong (hay knah hich), knah pơkha hnue và knah pơkha ayao.

Do nhu cầu phong phú hóa giai điệu và hòa âm, người ta còn nhiều chiếc chiêng khác để tăng bè, nhưng luôn cân đối số lượng chiêng giữa phần đệm và phân giai điệu. Nếu tăng phân giai điệu thì tăng số lượng chiêng đệm và ngược lại. Nếu không về cơ bản chúng gồm những chiếc chiêng kế trên.

Cách đánh chiêng có thể khác nhau, mỗi người đánh 1 chiêng bằng dùi có đầu bịt vải hoặc đoạn gỗ dài 15 cm hay đánh nắm tay... Cường độ âm thanh mỗi chiêng phát ra phải đều nhau và bao giờ cũng có người chỉ huy dàn chiêng, phân công nhiệm vụ cho từng người. Này dùng tiếng chiêng của mình làm chuẩn cho cả dàn đánh theo, có khi là giai điệu chính nhưng cũng có lúc là bè điệu. Người chỉ huy chính là linh hồn của những nhạc công sử dụng dàn chiêng.
Bro

Bro là một loại nhạc cụ có dây phổ biến ở một số dân tộc Tây Nguyên ở Việt Nam. Người Ba Na, Xơ Đăng, Êđê, Gia Rai và Giẻ Xtiêng thường sử dụng nhạc cụ này.

== Cấu tạo ==
Bro là một ống tre lồ ô dài khoảng 90 đến 100 cm, đường kính từ 5 đến 8 cm. Phần mặt đàn có dây giăng chạy qua, còn phần đối diện mặt đàn, trên thân ống có 1 lỗ để gắn quả bầu, trét mật ong cho kín khe hở. Bro nguyên thủy chỉ có một dây làm bằng xơ dứa se lại và vuốt bằng sáp ong. Nay người ta thay dây này bằng dây kom loại tách ra từ phanh (thắng) xe đạp. Loại bro cải tiến hiện nay có hai dây.

Ngay mặt trên thân ống, phần dưới dây có 3, 4 núm cao làm bằng sáp ong gọi là phím. Loại bro cải tiến chỉ có 1 dây có những núm này bên dưới, còn dây kia thì để trống, dùng đánh âm buông và âm nền trì tục (basse ostinnato). Hai dây có độ cao khác nhau.

== Sử dụng ==
Bro là nhạc cụ dành cho nam giới, đánh độc tấu hoặc tự đệm trong lúc hát. Khi đàn chàng trai không mặc áo. Anh ta úp quả bầu tăng âm vào bụng (phần trên rốn). Tay trái bấm phím, những ngón tay phải móc dây đàn, đồng thời úp mở quả bầu để tạo độ rung, vang khác nhau. Ngày nay một số người dùng miếng khảy thay thế cho các ngón tay lúc đánh đàn.
Chênh kial

Chênh kial là nhạc cụ tự thân vang khi va đập. Cái tên của nó xuất phát từ tiếng Ba Na. Người Ba Na tin rằng trong mỗi ống của chênh kial có những vị thần trẻ con reo vui khi gió thổi. Những vị thần này là con của thần gió nên khi gặp gió các thần rất vui mừng. Người treo chênh kial lên đầu hồi nhà rông để cầu đừng ngưng gió vì nếu không có gió trời sẽ đổ mưa không sớm thì muộn.

Chênh kial gồm những ống tre nhỏ có số chẵn như 8, 10 hoặc 12, những ống này có chiều dài từ 10 đến 40 cm, đường kính từ 1 đến 1,5 cm, hai đầu đều rỗng. Thân ống có một lỗ hình chữ nhật với cạnh dài 2,5 cm và cạnh ngắn 1 cm. Đầu mỗi ống có một lỗ để xỏ dây đeo. Những sợi dây dính các ống được túm lại thành một, treo trên cành cây ở nương rẫy, trên đầu hồi nhà rông hoặc trên cây nêu của các lễ... Lúc gió thổi những ống tre va đập vào nhau phát ra âm thanh, đồng thời chuyển động tròn theo tâm điểm của sợi dây treo khiến dây này xoắn lại. Đến độ xoắn tối đa của dây sẽ "bung" ra khiến vòng tròn xoay ngược chiều để xoán dây lại theo hướng khác. Cứ thế nhờ lực đẩy của gió và sự chuyển động của dây xoắn khiến vòng tròn cứ xoay qua xoay lại trong lúc các ống phát ra âm thanh... Dĩ nhiên khi gió ngưng thổi thì các ống không còn va đập để phát ra âm thanh, dây không còn xoắn nữa, ngưng khi có gió thì tiếng nhạc lại phát ra nghe rất vui tai.

Trên thị trường Việt Nam hiện nay có loại ống tương tự như chênh kial, nhưng làm bằng kim loại, từ Trung Quốc du nhập qua. Âm thanh của những ống này nghe thanh tạo hơn chênh kial bằng tre. Người Kinh thường treo ống trước cửa nhà hoặc bất cứ nơi nào trong khuôn viên nhà – nơi thường có gió để có tiếng nhạc giúp nghỉ ngơi thư giãn.
Quéo

Quéo hay xoài quéo (danh pháp hai phần: Mangifera reba , đồng nghĩa: "Mangifera gedebe" , "Mangifera camptosperma" , "Mangifera inocarpoides" ) là một loài thực vật thuộc họ Đào lộn hột ("Anacardiaceae").

==Miêu tả==
Quéo gần giống như các cây xoài, mọc hoang và được trồng ở miền Trung và miền Nam Việt Nam và Campuchia. Thân cây to, quả dẹt và cong như có mỏ, hạch quả cũng cong, quả ăn được và có vị chua. Cây có thể được dùng làm vị nấu canh chua.
Krông Ana (huyện)

Krông Ana là một huyện thuộc tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam.

==Địa lý==
Huyện Krông Ana nằm ở phía nam tỉnh Đắk Lắk, có vị trí địa lý:
- Phía đông giáp huyện Krông Bông
- Phía tây giáp huyện Krông Nô và huyện Cư Jút thuộc tỉnh Đắk Nông
- Phía nam và đông nam giáp huyện Lắk
- Phía bắc giáp thành phố Buôn Ma Thuột và huyện Cư Kuin.

Hai con sông chính trên địa bàn huyện là sông Krông Ana và sông Krông Nô.

==Hành chính==
Huyện Krông Ana có 8 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Buôn Trấp và 7 xã: Băng Adrênh, Bình Hòa, Dray Sáp, Dur Kmăl, Ea Bông, Ea Na, Quảng Điền.
== Lịch sử ==
Tên huyện được đặt theo tên của sông Krông Ana, một trong hai phụ lưu hợp thành của sông Srêpốk.
Sau năm 1975, địa bàn huyện Krông Ana hiện nay tương ứng với xã Ea Bông thuộc thị xã Buôn Ma Thuột.

Tháng 3 năm 1977, Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Quyết định số 14/TC. Theo đó, chia xã Ea Bông thành 3 xã: Ea Bông, Ea Na và Quảng Điền.

Ngày 19 tháng 9 năm 1981, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 75-HĐBT. Theo đó, thành lập huyện Krông Ana trên cơ sở tách 4 xã: Ea Bông, Ea Na, Ea Tiêu, Quảng Điền thuộc thị xã Buôn Ma Thuột và 3 xã: Ea Bhôk, Ea Ktur, Hòa Hiệp thuộc huyện Krông Pắc.

Khi mới thành lập, huyện bao gồm 7 xã: Ea Bhốk, Ea Bông (trung tâm huyện), Ea Ktur, Ea Na, Ea Tiêu, Hòa Hiệp và Quảng Điền. 
Ngày 6 tháng 3 năm 1984, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 35-HĐBT. Theo đó:
- Chia xã Ea Bông thành 3 đơn vị hành chính: xã Ea Bông, xã Dur Kmăl và thị trấn Buôn Trấp
- Chia xã Quảng Điền thành 2 xã: Quảng Điền và Bình Hòa.

Trong giai đoạn 1988-1994, huyện thành lập thêm 2 xã Cư Êwi và Ea Hu.

Ngày 31 tháng 12 năm 2002, thành lập xã Băng Adrênh trên cơ sở 4.390 ha diện tích tự nhiên và 3.459 người của xã Dur Kmăl.

Ngày 29 tháng 8 năm 2003, thành lập xã Dray Sáp trên cơ sở 3.950 ha diện tích tự nhiên và 8.049 người của xã Ea Na.

Ngày 26 tháng 11 năm 2003, Quốc hội ban hành Nghị quyết 22/2003/QH11 chia tỉnh Đắk Lắk thành hai tỉnh Đắk Lắk và Đắk Nông, huyện Krông Ana thuộc tỉnh Đắk Lăk.

Ngày 23 tháng 3 năm 2005, thành lập xã Dray Bhăng trên cơ sở trên cơ sở 4.159 ha diện tích tự nhiên và 9.294 người của xã Hòa Hiệp.
Cuối năm 2006, huyện Krông Ana có 15 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm thị trấn Buôn Trấp và 14 xã: Băng Adrênh, Bình Hòa, Cư Êwi, Dray Bhăng, Dray Sáp, Dur Kmăl, Ea Bhốk, Ea Bông, Ea Hu, Ea Ktur, Ea Na, Ea Tiêu, Hòa Hiệp, Quảng Điền.
Ngày 27 tháng 8 năm 2007, Chính phủ ban hành Nghị định 137/2007/NĐ-CP. Theo đó:
- Thành lập xã Ea Ning trên cơ sở điều chỉnh 2.778 ha diện tích tự nhiên và 12.700 người của xã Cư Êwi
- Thành lập huyện Cư Kuin trên cơ sở tách 8 xã: Cư Êwi, Dray Bhăng, Ea Bhôk, Ea Hu, Ea Ktur, Ea Ning, Ea Tiêu và Hòa Hiệp thuộc huyện Krông Ana.

Huyện Krông Ana còn lại 1 thị trấn và 7 xã như hiện nay.

Ngày 30 tháng 12 năm 2014, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 1580/QĐ-BXD về việc công nhận thị trấn Buôn Trấp là đô thị loại IV.

==Liên kết ngoài==
- Bản đồ online trên wikimapia
Văn (định hướng)

Văn là tên gọi tắt của văn chương, văn học. Ngoài ra, văn có thể là:

- Gọi tắt của ngữ văn, ngôn ngữ, chữ viết như dùng trong: lịch sử thành văn, Trung văn, Việt văn…
- Chỉ khoa học nhân văn nói chung, chẳng hạn trong câu "tiên học lễ, hậu học văn"
- Họ Văn
- Huyện Văn, một huyện thuộc địa cấp thị Lũng Nam, tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
- Văn (nước)
- Một biệt danh của đại tướng Võ Nguyên Giáp
- Một trong ba loại bài tổ tôm: vạn, sách, văn
Xương sông

Xương sông (còn gọi là xang sông, hoạt lộc thảo, rau húng ăn gỏi; danh pháp khoa học: Blumea lanceolaria) là loài cây dùng làm gia vị và thuốc trong họ Cúc ("Asteraceae").

==Miêu tả==
Cây thảo, cao hơn 0,6–2 m, sống 2 năm. Thân thẳng đứng, có rãnh dọc, gần nhẵn. Lá trứng thuôn dài, mép có răng cưa, những lá phía trên nhỏ hơn. Cụm hoa hình đầu, mọc 2 - bốn cái ở nách các lá bắc. Cụm hoa hình đầu màu vàng nhạt, thành chùy dài ở ngọn, mào lông màu trắng. Tràng hoa cái rất mảnh, 3 răng; tràng hoa lưỡng tính 5 răng, nhị 5. Bao phấn có tai. Bầu có lông. Quả bế hình trụ, 5 cạnh.

==Phân bổ==
Xương sông mọc dại hoặc được trồng nhiều nơi ở các vùng Nam Á và Đông Nam Á, Hoa Nam, Đài Loan... Cây thường mọc tự nhiên trong vườn hoặc trong rừng ở cao độ thấp do gió thổi các quả bế có lông đi khắp nơi.

==Sử dụng==
Lá có mùi hơi hăng của dầu, khá đặc trưng không giống các loại rau thơm khác, nên được dùng chủ yếu làm gia vị, nấu canh. Lá non hoặc lá bánh tẻ dùng để làm gia vị trộn trong chả và cuốn chả nướng, ăn với gỏi cá. Có thể dùng để nấu, nêm nếm trong một số món thịt, cá. Thân và lá làm thuốc trị ho, giải nhiệt, kích thích tiết mồ hôi. Lưu ý, khi bắt đầu mùa heo may ở miền Bắc và bắt đầu mùa khô ở miền Nam xương sông chậm phát triển lá giòn hơn, khi nấu canh nước tạo thành bị đen ít cảm quan.
Lục thảo trổ

Lục thảo trổ hay còn gọi cỏ mẫu tử, cỏ điếu lan (danh pháp khoa học: Chlorophytum comosum) là một loài thực vật lọc khí thuộc họ Măng tây ("Asparagaceae Juss."), có nguồn gốc từ châu Phi. Năm 1794 loài này được nhà tự nhiên học người Thụy Điển Carl Peter Thunberg mô tả lần đầu tiên với tên gọi "Anthericum comosum". Năm 1862 nó được mô tả lại và đặt vào chi Lục thảo ("Chlorophytum") như hiện tại bởi Henri Antoine Jacques.

==Trồng trọt==
Lục thảo trổ được trồng làm cây trang trí sân vườn hoặc nội thất trong nhà với khả năng thích nghi mạnh mẽ. Nó chịu được điều kiện ít chăm sóc. Lục thảo trổ thường được nhân giống và trồng rộng rãi với hai giống chủ yếu:
- "Chlorophytum comosum" 'Vittatum': Hay thường gọi là cỏ nhện, cỏ điếu lan. Lá có sọc trắng chạy dọc trung tâm, hai bên dải mép lá có màu xanh. Giống này thường được trồng vào giỏ treo hoặc chậu đứng cao.
- "Chlorophytum comosum" 'Variegatum': Hay thường gọi là cỏ mẫu tử, lá có sọc màu xanh ở chính giữa, hai bên dìa mép là dọc trắng, nhìn dễ nhầm lẫn với loài cỏ lan chi.

==Xem thêm==
- Danh sách các loài thực vật lọc khí độc
- Cỏ lan chi
Vạn (định hướng)

Vạn có thể chỉ:
- Vạn, số tự nhiên, bằng 10 ngàn hay 10 lần 1000.
- Họ Vạn.
- Chữ Vạn, biểu tượng trong nhiều tín ngưỡng.
- Làng của người làm nghề chài lưới.
- Một trong ba loại bài tổ tôm: vạn, sách, văn.
Vạn

Vạn là một cách dùng thường trong văn chương để gọi trực tiếp số tự nhiên 10 = 10000 (mười nghìn). Nhiều ngôn ngữ cũng có khái niệm này:
- Tiếng Anh: "myriad"
- Tiếng Aramaic: ܪܒܘܬܐ
- Tiếng Hebrew: רבבה ("revava")
- Tiếng Hy Lạp: μύριο ("myrio")
- Tiếng Trung: 萬/万 (vạn)
- Tiếng Nhật: 万/まん/萬 (romaji: "man", phiên âm Hán-Việt: "vạn")
- Tiếng Hàn: 万/만/萬 (vạn)
- Tiếng Thái: หมื่น ("meun"), giống muôn trong tiếng Việt.
Chữ này cũng được dùng để một số lượng rất nhiều không đếm được như trong "vạn năng", "muôn hình vạn trạng"...
Ngoài ra, vạn cũng là tên để chỉ loại hình kiến trúc thờ cúng thủy thần (Cá Ông) ở các làng chài ven biển Việt Nam.

==Xem thêm==
- Ức
- Triệu
- Muôn
Húng chanh

Húng chanh hay tần dày lá, rau thơm lùn, rau thơm lông, rau tần (danh pháp hai phần: Plectranthus amboinicus, đồng nghĩa: "Coleus amboinicus") là cây thuộc họ Hoa môi (Lamiaceae).

== Mô tả ==
Cây thân thảo, sống lâu năm, cao 20–50 cm. Phần thân sát gốc hoá gỗ. Lá mọc đối, dày cứng, giòn, mọng nước, mép khía răng tròn. Thân và lá dòn, mập, lá dày có lông mịn, thơm và cay. Hai mặt lá màu xanh lục nhạt. Hoa nhỏ,4 tiểu nhị, màu tím đỏ, mọc thành bông ở đầu cành. Quả nhỏ, tròn, màu nâu. Toàn cây có lông rất nhỏ và thơm như mùi chanh nên được gọi là húng chanh.

== Bộ phận dùng ==
Lá, thu hái quanh năm, dùng tươi.

== Thành phần hóa học ==
Cây có chứa một chất màu đỏ gọi là colein và tinh dầu chứa chất carvacrol.

== Công dụng ==
Chữa cảm, cúm, sốt cao, sốt không ra mồ hôi được, viêm phế quản, ho, hen, ho ra máu, viêm họng, khản tiếng, nôn ra máu, chảy máu cam: ngày dùng 10-16g dạng thuốc sắc, thuốc xông hoặc giã nát, thêm nước gạn uống. Dùng ngoài giã đắp trị rết, bọ cạp cắn.

==Liên kết ngoài==
- Húng chanh
Tía tô giới

Tía tô giới, tía tô dại hay é lớn tròng (danh pháp hai phần: Hyptis suaveolens, đồng nghĩa: "Ballota suaveolens" ; "Bysteropogon suaveolens" ; "Mesosphaerum suaveolens" ; "Schauera suaveolens" ) là một loại cây thuộc họ Hoa môi ("Lamiaceae" hay "Labiatae"). Đây là cây thân thảo cao khoảng 1m, lá mọc đối, có lông, có mùi thơm. Hoa màu tím, nhỏ, 4 tiểu nhị, chỉ có lông.

== Thành phần hóa học ==
Cây tía tô giới có chứa chất tinh dầu (l-sabilen 31%, d-limonen 12%, azulen 17%, sesquiterpen và alcool sesquiterpenic: 40%.

== Tác dụng dược lý ==
Cây được dùng làm thuốc hưng phấn, phát hãn, trong trường hợp bị cảm cúm, có khi còn được làm thuốc sinh sữa.
Cỏ râu mèo

Cỏ râu mèo hay cây râu mèo (danh pháp hai phần: Orthosiphon aristatus) là một cây thuộc họ Hoa môi (Lamiaceae). Đây là một loại cây thuốc chủ yếu mọc ở khắp Đông Nam Á và vùng nhiệt đới của Australia.

== Mô tả ==
Cây cỏ, sống lâu năm, cao 0,50-1m. Thân đứng, hình vuông, thường có màu nâu tím. Lá mọc đối, có cuống ngắn, đầu nhọn, mép khía răng to. Cụm hoa là một xim co mọc ở ngọn thân và đầu cành. Hoa màu trắng.Hoa cỏ mèo có 4 tiểu nhị, dài hơn vành 2-5 lần. Nhị và nhuỵ thò dài ra ngoài. Quả bế, thuôn rộng, dẹt, nhăn nheo.Cỏ râu mèo được trồng bằng cách giâm cành. Mùa hoa quả: tháng 4-7.

== Phân bố ==
Cây vốn mọc hoang (ít khi gặp), hiện đã được trồng ở nhiều nơi.

== Bộ phận dùng ==
Cả cây, trừ rễ. Thu hái vào tháng 3- 4 trước khi cây có hoa. Phơi hoặc sấy khô.

== Thành phần hóa học ==
Cả cây chứa glucosid đắng orthosiphonin, saponin, alcaloid, tinh dầu, tanin, flavonoid, cholin, betain, alcohol triterpen, các acid hữu cơ: acid tartric, citric, glycolic, muối vô cơ kali.

== Tác dụng thảo dược ==
Nhánh cây được phơi khô sắc lấy nước, lợi tiểu mạnh và tốt cho bộ máy tiểu tiện. Cỏ này được dùng để bào chế thuốc orthosiphène. Cỏ râu mèo cũng được sử dụng làm thuốc trị sỏi thận và sỏi túi mật.Ngày 15-40g dạng thuốc sắc, hãm. Có thể nấu cao lỏng. Thường uống luôn trong 8 ngày, lại nghỉ 2- 4 ngày.
Chi Chỉ thiên

Chi Chỉ thiên (danh pháp khoa học: Elephantopus) là một chi thuộc Họ Cúc (Asteraceae). Các tên gọi phổ biến là chỉ thiên, cúc chỉ thiên, cỏ lưỡi mèo, cỏ chân voi, địa đảm thảo. Các loài trong chi này thường mọc ở vùng rừng thưa, vùng núi các nước nhiệt đới. Tại Việt Nam có thể gặp một trong hai loài là "E. scaber" (chỉ thiên) hay "E. tomentosus" (chỉ thiên mềm).
==Các loài==
- "Elephantopus angolensis" O.Hoffm.
- "Elephantopus arenarius" Britton & P.Wilson ex Britton
- "Elephantopus arenosus" Krasch.
- "Elephantopus biflorus" (Less.) Sch.Bip.
- "Elephantopus carolinianus" Raeusch.
- "Elephantopus dilatatus" Gleason
- "Elephantopus elatus" Bertol.
- "Elephantopus elongatus" Gardner
- "Elephantopus erectus" Gleason
- "Elephantopus hirtiflorus" DC.
- "Elephantopus mendoncae" Philipson
- "Elephantopus micropappus" Less.
- "Elephantopus mollis" Kunth
- "Elephantopus multisetus" O.Hoffm. ex T.Durand & De Wild.
- "Elephantopus nudatus" A.Gray
- "Elephantopus palustris" Gardner
- "Elephantopus piauiensis" R.Barros & Semir
- "Elephantopus pratensis" C.Wright
- "Elephantopus racemosus" Gardner
- "Elephantopus riparius" Gardner
- "Elephantopus scaber" L.
- "Elephantopus senegalensis" (Klatt) Oliv. & Hiern
- "Elephantopus spicatus" B.Juss. ex Aubl.
- "Elephantopus tomentosus" L.
- "Elephantopus virgatus" Desv. ex Ham.

==Đặc điểm==
Lá mọc chụm ở mặt đất, thân cây cao 30–40 cm, chẽ nhánh và mang ít lá nhỏ. Hoa nhỏ gắn 3-4 thành nhiều hoa trong một tổng bao ba lá, hoa cao 1,5 cm, bế quả 4–5 cm, có 5 sợi tơ. Cây chứa NaCl, phenol, sterol.

==Tác dụng thảo dược==
Rể cây sắc uống lợi tiểu, giải nhiệt. Ở các nước Ấn Độ, Philippines, hay vùng Trung Mỹ cây này cũng được dùng để trị kiết. Thân cây sắc uống giúp tiêu hóa và điều hòa kinh nguyệt.

==Tài liệu==
1. Flora of North America Editorial Committee, e. 2006. Magnoliophyta: Asteridae, part 6: Asteraceae, part 1. Fl. N. Amer. 19: i–xxiv.
2. Molina R., A. 1975. Enumeración de las plantas de Honduras. Ceiba 19(1): 1–118.
3. Nash, D. L. 1976. Tribe I, Vernonieae. In Nash, D.L. & Williams, L.O. (Eds), Flora of Guatemala - Part XII. Fieldiana, Bot. 24(12): 4–32, 455–465.
4. Pruski, J. F. 1997. Asteraceae, In: J. A. Steyermark et al. (eds.). Fl. Venez. Guayana 3: 177–393.
5. Stevens, W. D., C. Ulloa U., A. Pool & O. M. Montiel 2001. Flora de Nicaragua. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 85: i–xlii, 1–2666.
Kiến cò

Kiến cò (danh pháp hai phần: Rhinacanthus nasutus) là một cây thuộc Họ Ô rô ("Acanthaceae"). Cây cao 1–2 m. Thân cây có 6 góc tròn, thân và lá có lông rất mịn, lá có cuống dài 2-5mm, hai đầu thon, 5-6 cặp gân. Chùm tụ tán nhỏ, lá hoa nhỏ khoảng 2mm, đài cao 5mm, có lông trắng, vành trắng, ống dài 2 cm, môi trên cao 1 cm, môi dưới dài cỡ 1,5 cm, 2 tiêu nhị, noãn sào có 4 hạt.

Cây chứa một chất tương tự như axit chrysophanic. Rễ và lá dùng trị bệnh ngoài da, nhất là chứng hắc lào (lác đồng tiền).

==Xuất xứ==
Cây bạch hạc mọc hoang ở nhiều tỉnh miền Bắc Việt Nam. Còn thấy mọc ở Ấn Độ, Malaysia, Đông Châu Phi. Có khi được trồng làm cảnh.

==Mô tả==
Cây cao 1–2 m. Thân cây có 6 góc tròn, thân và lá có lông rất mịn, lá có cuống dài 2-5mm, hai đầu thon, 5-6 cặp gân. Chùm tụ tán nhỏ, lá hoa nhỏ khoảng 2mm, đài cao 5mm, có lông trắng, vành trắng, ống dài 2 cm, môi trên cao 1 cm, môi dưới dài cỡ 1,5 cm, 2 tiêu nhị, noãn sào có 4 hạt.

==Công dụng==
Bạch hạc được sử dụng để điều trị nhiều bệnh như chàm, Herpes, bệnh lao phổi, viêm gan, tiểu đường, cao huyết áp, và các loại bệnh ngoài da khác. Nó cũng rất hữu ích trong điều trị rắn cắn.

Bạch hạc được biết đến với tính chất chống oxy hóa của nó, nghiên cứu cho thấy nó có khả năng điều trị một số bệnh thoái hóa thần kinh - chứng mất trí, đột quỵ, bệnh Huntington, bệnh Parkinson và bệnh Alzheimer 
Bạch hạc được sử dụng trong thuốc chống côn trùng như là một tác nhân tiềm năng để trừ muỗi vằn và muỗi culex.
Chất chiết xuất của bạch hạc cho thấy có khả năng chống nấm, kháng khuẩn, kháng virut, chống ung thư, kháng viêm, chống tiểu đường và chống tăng huyết áp.

== Thu hái ==
Người ta thường dùng rễ cây, dùng tươi hay khô làm thuốc. Rễ tươi mới đào bẻ đôi để một lúc lâu sẽ có màu đỏ. Lớp vỏ ngoài dễ bong ra. Mùi hắc nhẹ, vị ngọt tựa mùi sắn rừng.

Mùa hái quanh năm, nhưng tốt nhất vào mùa đông. Đôi khi người ta chỉ dùng vỏ rễ. Có khi dùng cả lá.

==Liều dùng==
Nhiều nơi người dân dùng rẽ cây bạch hạc chữa bệnh hắc lào và một số bệnh ngoài da như bệnh chốc lở (impetigo), bệnh mụn rộp loang vòng (herpes circiné), eczema mãn tính.

Dùng rễ tươi hay khô giã nhỏ, ngâm rượu hoặc ngâm dấm trong 7 đến 10 ngày. Rửa sạch các vết hắc lào rồi bôi thuốc này lên.

Có thể nấu thành cao để dùng.
Rhodes, Moselle

Rhodes là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Sarrebourg, tổng Sarrebourg. Tọa độ địa lý của xã là 48° 45' vĩ độ bắc, 06° 53' kinh độ đông. Rhodes có điểm thấp nhất là 257 mét và điểm cao nhất là 283 mét. Xã có diện tích 11,89 km², dân số vào thời điểm 2004 là 72 người; mật độ dân số là 5,6 người/km². Rhodes nằm khoảng 12 km về phía tây của Sarrebourg, thuộc Pháp từ năm 1661.
Riche

Riche là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Château-Salins, tổng Château-Salins. Tọa độ địa lý của xã là 48° 53' vĩ độ bắc, 06° 37' kinh độ đông. Riche nằm trên độ cao trung bình là 260 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 213 mét và điểm cao nhất là 270 mét. Xã có diện tích 6,34 km², dân số vào thời điểm 2005 là 205 người; mật độ dân số là 32,5 người/km². Riche nằm về phía đông của Metz.
Richemont, Moselle

Richemont là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Thionville-Ouest, tổng Fameck. Tọa độ địa lý của xã là 49° 16' vĩ độ bắc, 06° 10' kinh độ đông. Richemont nằm trên độ cao trung bình là m mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 152 mét và điểm cao nhất là 214 mét. Xã có diện tích 8,48 km², dân số vào thời điểm 1999 là 1879 người; mật độ dân số là 221 người/km².
Richeval

Richeval là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Sarrebourg, tổng Réchicourt-le-Château. Tọa độ địa lý của xã là 48° 38' vĩ độ bắc, 06° 54' kinh độ đông. Richeval nằm trên độ cao trung bình là m mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 286 mét và điểm cao nhất là 353 mét. Xã có diện tích 4,92 km², dân số vào thời điểm 1999 là 114 người; mật độ dân số là 23 người/km². Richeval nằm 15 km về phía tây của Sarrebourg.
Ritzing

Ritzing là một xã trong vùng hành chính Lorraine, thuộc tỉnh Moselle, quận Thionville-Est, tổng Sierck-les-Bains. Tọa độ địa lý của xã là 49° 26' vĩ độ bắc, 06° 27' kinh độ đông. Ritzing nằm trên độ cao trung bình là 350 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 284 mét và điểm cao nhất là 398 mét. Xã có diện tích 6,15 km², dân số vào thời điểm 1999 là 146 người; mật độ dân số là 23 người/km².
Rochonvillers

Rochonvillers là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Thionville-Ouest, tổng Fontoy. Tọa độ địa lý của xã là 49° 24' vĩ độ bắc, 06° 01' kinh độ đông. Rochonvillers nằm trên độ cao trung bình là 400 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 321 mét và điểm cao nhất là 412 mét. Xã có diện tích 5,64 km², dân số vào thời điểm 1999 là 207 người; mật độ dân số là 36 người/km².
Rodalbe

Rodalbe là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Château-Salins, tổng Albestroff. Tọa độ địa lý của xã là 48° 54' vĩ độ bắc, 06° 42' kinh độ đông. Rodalbe nằm trên độ cao trung bình là 245 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 226 mét và điểm cao nhất là 290 mét. Xã có diện tích 10,57 km², dân số vào thời điểm 1999 là 181 người; mật độ dân số là 17 người/km².
Rodemack

Rodemack là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Thionville-Est, tổng Cattenom. Tọa độ địa lý của xã là 49° 28' vĩ độ bắc, 06° 14' kinh độ đông. Rodemack nằm trên độ cao trung bình là 180 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 154 mét và điểm cao nhất là 242 mét. Xã có diện tích 9,96 km², dân số vào thời điểm 1999 là 804 người; mật độ dân số là 80 người/km².
Rohrbach-lès-Bitche

Rohrbach-lès-Bitche là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Sarreguemines, tổng Rohrbach-lès-Bitche. Tọa độ địa lý của xã là 49° 02' vĩ độ bắc, 07° 15' kinh độ đông. Rohrbach-lès-Bitche nằm trên độ cao trung bình là 306 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 252 mét và điểm cao nhất là 384 mét. Xã có diện tích 13,28 km², dân số vào thời điểm 1999 là 2115 người; mật độ dân số là 159 người/km².
Vừng

Vừng hay còn gọi là mè (danh pháp hai phần: Sesamum indicum, mè là Sesame ) là một loại cây ra hoa thuộc chi Vừng ("Sesamum"), họ Vừng ("Pedaliaceae"). Nguồn gốc tự nhiên chính xác của cây vừng vẫn chưa được xác định, dù nhiều loài cây trong hoang dã có liên quan hiện diện ở châu Phi và một số nhỏ hơn ở Ấn Độ. Đây là một cây được thuần hóa ở các vùng nhiệt đới khắp thế giới và được trồng để lấy hạt ăn do hạt có hàm lượng chất béo và chất đạm cao.
Đây là một cây cao cỡ 1-1,5m. Lá đơn và kép 3 lá phụ, có lông, hoa vàng nhạt, nang có khía, hạt nhỏ. Hạt vừng chứa từ 38 đến 50% dầu. Dầu vừng là một loại dầu ăn tốt. Ở xứ lạnh, dầu vừng có ưu điểm hơn dầu ô liu vì nó khó đông đặc lại.

Lá và rễ cây vừng được dùng để gội đầu cho mọc tóc.

==Món ăn==
Vừng sao qua, giã nhỏ, trộn thêm muối và các thành phần khác là món ăn phổ biến tại Việt Nam, nhất là đối với những người ăn chay. Món ăn này thường là trộn với cơm ăn có vị bùi, hay cơm vừng.

Ngoài ra do vị bùi của nó mà vừng sau khi rang thường được rắc lên một số món ăn khác, hoặc như bánh đa vừng...
Rolbing

Rolbing là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Sarreguemines, tổng Volmunster. Tọa độ địa lý của xã là 49° 10' vĩ độ bắc, 07° 26' kinh độ đông. Rolbing nằm trên độ cao trung bình là 300 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 247 mét và điểm cao nhất là 348 mét. Xã có diện tích 5,97 km², dân số vào thời điểm 1999 là 250 người; mật độ dân số là 41 người/km².
Rombas

Rombas là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Metz-Campagne, tổng Rombas. Tọa độ địa lý của xã là 49° 15' vĩ độ bắc, 06° 05' kinh độ đông. Rombas nằm trên độ cao trung bình là 200 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 162 mét và điểm cao nhất là 383 mét. Xã có diện tích 11,69 km², dân số vào thời điểm 1999 là 10.743 người; mật độ dân số là 918 người/km².
Romelfing

Romelfing là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Sarrebourg, tổng Fénétrange. Tọa độ địa lý của xã là 48° 49' vĩ độ bắc, 07° 01' kinh độ đông. Romelfing nằm trên độ cao trung bình là 254 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 227 mét và điểm cao nhất là 307 mét. Xã có diện tích 10,69 km², dân số vào thời điểm 1999 là 377 người; mật độ dân số là 35 người/km².
Roncourt

Roncourt là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Metz-Campagne, tổng Marange-Silvange. Tọa độ địa lý của xã là 49° 12' vĩ độ bắc, 06° 02' kinh độ đông. Roncourt nằm trên độ cao trung bình là 337 mét trên mực nước biển. Xã có diện tích 6,72 km², dân số vào thời điểm 1999 là 818 người; mật độ dân số là 121,7 người/km².
Roppeviller

Roppeviller là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Sarreguemines, tổng Bitche. Tọa độ địa lý của xã là 49° 06' vĩ độ bắc, 07° 30' kinh độ đông. Roppeviller nằm trên độ cao trung bình là 260 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 257 mét và điểm cao nhất là 451 mét. Xã có diện tích 13,77 km², dân số vào thời điểm 1999 là 140 người; mật độ dân số là 10 người/km².
Rorbach-lès-Dieuze

Rorbach-lès-Dieuze là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Château-Salins, tổng Dieuze. Tọa độ địa lý của xã là 48° 49' vĩ độ bắc, 06° 50' kinh độ đông. Rorbach-lès-Dieuze nằm trên độ cao trung bình là 227 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 217 mét và điểm cao nhất là 252 mét. Xã có diện tích 4,21 km², dân số vào thời điểm 1999 là 49 người; mật độ dân số là 11 người/km².
Rosselange

Rosselange là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Thionville-Ouest, tổng Moyeuvre-Grande. Tọa độ địa lý của xã là 49° 15' vĩ độ bắc, 06° 04' kinh độ đông. Rosselange có điểm thấp nhất là 164 mét và điểm cao nhất là 331 mét. Xã có diện tích 5,35 km², dân số vào thời điểm 2005 là 3113 người; mật độ dân số là 582 người/km².
Rouhling

Rouhling là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Sarreguemines, tổng Sarreguemines-Campagne. Tọa độ địa lý của xã là 49° 08' vĩ độ bắc, 07° 00' kinh độ đông. Rouhling nằm trên độ cao trung bình là 344 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 241 mét và điểm cao nhất là 350 mét. Xã có diện tích 6,02 km², dân số vào thời điểm 1999 là 1957 người; mật độ dân số là 325 người/km².
Roussy-le-Village

Roussy-le-Village là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Thionville-Est, tổng Cattenom. Tọa độ địa lý của xã là 49° 27' vĩ độ bắc, 06° 10' kinh độ đông. Roussy-le-Village nằm trên độ cao trung bình là m mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 190 mét và điểm cao nhất là 259 mét. Xã có diện tích 12,5 km², dân số vào thời điểm 1999 là 962 người; mật độ dân số là 76 người/km².
Rozérieulles

Rozérieulles là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Metz-Campagne, tổng Ars-sur-Moselle. Tọa độ địa lý của xã là 49° 06' vĩ độ bắc, 06° 04' kinh độ đông. Rozérieulles nằm trên độ cao trung bình là 234 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 184 mét và điểm cao nhất là 342 mét. Xã có diện tích 6,58 km², dân số vào thời điểm 1999 là 1326 người; mật độ dân số là 201 người/km².
Rurange-lès-Thionville

Rurange-lès-Thionville là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Thionville-Est, tổng Metzervisse. Tọa độ địa lý của xã là 49° 16' vĩ độ bắc, 06° 14' kinh độ đông. Rurange-lès-Thionville nằm trên độ cao trung bình là 202 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 159 mét và điểm cao nhất là 231 mét. Xã có diện tích 8,87 km², dân số vào thời điểm 2005 là 1944 người; mật độ dân số là 218,4 người/km².
Russange

Russange là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Thionville-Ouest, tổng Fontoy. Tọa độ địa lý của xã là 49° 28' vĩ độ bắc, 05° 57' kinh độ đông. Russange nằm trên độ cao trung bình là m mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 294 mét và điểm cao nhất là 415 mét. Xã có diện tích 3,46 km², dân số vào thời điểm 1999 là 1068 người; mật độ dân số là 308 người/km².
Rustroff

Rustroff là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Thionville-Est, tổng Sierck-les-Bains. Tọa độ địa lý của xã là 49° 26' vĩ độ bắc, 06° 22' kinh độ đông. Rustroff nằm trên độ cao trung bình là 300 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 147 mét và điểm cao nhất là 358 mét. Xã có diện tích 3,23 km², dân số vào thời điểm 2004 là 551 người; mật độ dân số là 172 người/km². Rustroff nằm khoảng 16 km đông bắc của Thionville.
Chi Trọng đũa

Chi Trọng đũa, còn gọi là chi Cơm nguội (theo "Sách tra cứu tên cây cỏ Việt Nam" của TS Võ Văn Chi) (danh pháp khoa học: Ardisia) là một chi thực vật có hoa của họ Xay hay hiện tại theo APG III là phân họ Xay của họ Anh thảo. Chi này có từ 200 tới 735 loài, tùy theo tác giả phân loại. Một loài, "Ardisia japonica" (tiếng Trung: 紫金牛 ("Tử kim ngưu"); bính âm: zǐjīn niú) là một trong 50 loại thảo dược cơ bản trong y học cổ truyền Trung Hoa. Tại Việt Nam có khoảng 100 loài với các tên gọi trọng đũa, lá khôi, cơm nguội.
Sailly-Achâtel

Sailly-Achâtel là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Metz-Campagne, tổng Verny. Tọa độ địa lý của xã là 48° 56' vĩ độ bắc, 06° 17' kinh độ đông. Sailly-Achâtel nằm trên độ cao trung bình là 250 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 214 mét và điểm cao nhất là 308 mét. Xã có diện tích 8,18 km², dân số vào thời điểm 2005 là 217 người; mật độ dân số là 26,8 người/km².
Saint-Avold

Saint-Avold là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Forbach, chef-lieu của 2 tổng. Tọa độ địa lý của xã là 49° 06' vĩ độ bắc, 06° 42' kinh độ đông.

== Các thành phố kết nghĩa ==
- Dudweiler, Đức

== Nhân vật nổi tiếng ==
- Hans Wegener,
- Chadli Amri, cầu thủ bóng đá
Cơm nguội nam

Cơm nguội nam hay còn gọi là sếu đông (tên khoa học: Celtis orientalis L.) là một loài thực vật thuộc chi Cơm nguội, họ Gai dầu ("Cannabaceae").

==Mô tả==
Cây rụng lá vào mùa khô, cao khoảng 15-30m, vỏ màu xám đen, hơi xù xì. Cành non có lông, có nhiều lỗ bì tròn. Tán lá rộng. Lá đơn, mọc cách, dài 3–8 cm, rộng 2–5 cm, hình trứng hoặc hình trứng dẹt, mép lá có răng ca ở nửa trên, gốc lệch, mặt dưới nách lá có các gân bên có lông màu hung vàng, có 3 gân gốc. Cuống lá dài 0,6–1 cm. Cây tạp tính. Cụm hoa mọc ở nách lá, có 1-5 hoa. Cánh đài 4, hình trái xoan tù, có lông ở mép. Nhị ngắn, nhị 4 dài hơn hoa. Bầu có lông. Vòi 2 hơi cong, một ô, 1 noãn. Quả hình cầu, đường kính 4-5mm, màu đen.

==Phân bố==
Lào, Trung Quốc, Việt Nam: cây mọc ở các khu rừng thuộc miền Đông Nam Bộ.

== Liên kết ngoài ==
- Celtis occidentalis L. (tên chấp nhận) Catalogue of Life: 29th October 2014
Sainte-Barbe, Moselle

Sainte-Barbe là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Metz-Campagne, tổng Vigy. Tọa độ địa lý của xã là 49° 09' vĩ độ bắc, 06° 18' kinh độ đông. Sainte-Barbe nằm trên độ cao trung bình là m mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 225 mét và điểm cao nhất là 318 mét. Xã có diện tích 13,84 km², dân số vào thời điểm 2005 là 717 người; mật độ dân số là 52 người/km².
Sainte-Marie-aux-Chênes

Sainte-Marie-aux-Chênes là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Metz-Campagne, tổng Marange-Silvange. Tọa độ địa lý của xã là 49° 11' vĩ độ bắc, 06° 00' kinh độ đông. Sainte-Marie-aux-Chênes nằm trên độ cao trung bình là 290 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 205 mét và điểm cao nhất là 323 mét. Xã có diện tích 10,19 km², dân số vào thời điểm 1999 là 3328 người; mật độ dân số là 326 người/km².
Saint-Epvre

Saint-Epvre là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Château-Salins, tổng Delme. Tọa độ địa lý của xã là 48° 58' vĩ độ bắc, 06° 26' kinh độ đông. Saint-Epvre nằm trên độ cao trung bình là m mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 224 mét và điểm cao nhất là 267 mét. Xã có diện tích 4,67 km², dân số vào thời điểm 2005 là 149 người; mật độ dân số là 31,7 người/km².
Sainte-Ruffine

Sainte-Ruffine là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Metz-Campagne, tổng Ars-sur-Moselle. Tọa độ địa lý của xã là 49° 06' vĩ độ bắc, 06° 05' kinh độ đông. Sainte-Ruffine có điểm thấp nhất là 166 mét và điểm cao nhất là 226 mét. Xã có diện tích 0,7 km², dân số vào thời điểm 1999 là 453 người; mật độ dân số là 638 người/km².