hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Anas

Anas là một chi thuộc họ Vịt. Chi này có 39 loài. Một số tác giả xem nó là một phân chi. Tuy nhiên, theo ITIS thì có 42 loài, trong khi IUCN công nhận 46 loài.

==Các loài==
- "Anas acuta": Vịt mốc
- "Anas albogularis"
- "Anas americana": Vịt trời Mỹ
- "Anas andium"
- "Anas aucklandica"
- "Anas bahamensis"
- "Anas bernieri"
- "Anas capensis"
- "Anas carolinensis"
- "Anas castanea"
- "Anas chlorotis"
- "Anas clypeata": Vịt mỏ thìa|
- "Anas crecca": mòng két
- "Anas cyanoptera"
- "Anas diazi"
- "Anas discors"
- "Anas eatoni"
- "Anas erythrorhyncha"
- "Anas falcata": Vịt lưỡi liềm|
- "Anas flavirostris"
- "Anas formosa": Mòng két Baikal
- "Anas fulvigula"
- "Anas georgica"
- "Anas gibberifrons"
- "Anas gracilis"
- "Anas hottentota"
- "Anas laysanensis": Vịt Laysan
- "Anas luzonica"
- "Anas melleri"
- "Anas nesiotis"
- "Anas penelope": Vịt đầu vàng
- "Anas platalea"
- "Anas platyrhynchos": vịt cổ xanh
- "Anas poecilorhyncha": Vịt mỏ đốm
- "Anas puna"
- "Anas querquedula": Mòng két mày trắng
- "Anas rhynchotis"
- "Anas rubripes"
- "Anas sibilatrix"
- "Anas smithii"
- "Anas sparsa": Vịt đen châu Phi
- "Anas strepera": Vịt cánh trắng
- "Anas superciliosa"
- "Anas undulata"
- "Anas versicolor"
- "Anas wyvilliana"
- "Anas zonorhyncha"

==Tham khảo==
- Bernor, R.L.; Kordos, L. & Rook, L. (eds): Recent Advances on Multidisciplinary Research at Rudabánya, Late Miocene (MN9), Hungary: A compendium. "Paleontographica Italiana" 89: 3–36. PDF fulltext
- Johnson, Kevin P. & Sorenson, Michael D. (1999): Phylogeny and biogeography of dabbling ducks (genus Anas): a comparison of molecular and morphological evidence. "Auk" 116(3): 792–805. PDF fulltext
- Johnson, Kevin P. McKinney, Frank; Wilson, Robert & Sorenson, Michael D. (2000): The evolution of postcopulatory displays in dabbling ducks (Anatini): a phylogenetic perspective. "Animal Behaviour" 59(5): 953–963 PDF fulltext
- Kulikova, Irina V.; Drovetski, S. V.; Gibson, D. D.; Harrigan, R. J.; Rohwer, S.; Sorenson, Michael D.; Winker, K.; Zhuravlev, Yury N. & McCracken, Kevin G. (2005): Phylogeography of the Mallard ("Anas platyrhynchos"): Hybridization, dispersal, and lineage sorting contribute to complex geographic structure. "Auk" 122(3): 949–965. [English with Russian abstract] PDF fulltext Erratum: "Auk" 122(4): 1309.
- Livezey, B. C. (1991): A phylogenetic analysis and classification of recent dabbling ducks (Tribe Anatini) based on comparative morphology. "Auk" 108(3): 471–507. PDF fulltext
- McCracken, Kevin G.; Johnson, William P. & Sheldon, Frederick H. (2001): Molecular population genetics, phylogeography, and conservation biology of the mottled duck ("Anas fulvigula"). "Conservation Genetics" 2(2): 87–102. PDF fulltext
- Sorenson, "et al." (1999): Relationships of the extinct moa-nalos, flightless Hawaiian waterfowl, based on ancient DNA. "Proceedings of the Royal Society".
Mòng cánh xanh

Mòng cánh xanh ("Anas carolinensis") hay ("Anas crecca carolinensis") là một loài vịt phân bố rộng rãi, sinh sản ở phía bắc Bắc Mỹ trừ quần đảo Aleutia. Trong một thời gian loài này được xem là cùng loài với mòng két ("A. crecca") nhưng vấn đề vẫn đang được xem xét bởi Liên minh Điểu học Mỹ; dựa trên đó IUCN và BirdLife International hiện nay không chấp nhận là một loài riêng. Tuy nhiên gần như tất cả các chuyên gia xem nó là một loài riêng dựa trên bằng chứng hành vi, hình thái học, và phân tử.
Nó là loài di trú mạnh và trú đông về phía nam của phạm vi phân bố của nó.
Cathartes

Chi Cathartes bao gồm các loài chim ăn thịt có kích thước từ trung bình đến lớn thuộc họ Cathartidae (Kền kền Tân Thế giới). Có 3 loài trong chi này chủ yếu ở châu Mỹ.
Heteropneustes fossilis

Heteropneustes fossilis là một loài cá da trơn túi khí. Loài cá này được tìm thấy ở Ấn Độ, Pakistan, Nepal, Sri Lanka, Thái Lan và Myanma. Tại Sri Lanka, loài cá này được gọi là "Hunga" bởi cộng đồng nói tiếng Sinhala còn ở Ấn Độ loài này được gọi là singhi. Loài này có ở Nam Ấn Độ ở bang Kerala, nơi người ta gọi nó là kaari (Malayalam: കാരി).

"H. fossilis" được tìm thấy chủ yếu trong ao, mương, đầm lầy và đầm lầy, nhưng đôi khi cũng có ở những con sông bùn. Nó có thể chịu nước hơi lợ. Đó là ăn tạp. Loài cá này sinh sản ở các vùng nước được giới hạn trong các tháng gió mùa, nhưng có thể sinh sản trong ao, ao bỏ hoang, và mương khi đủ nước mưa tích tụ.
Loài này có thể chích và gây đau cho con người. Chất độc có thể bắt nguồn từ một tuyến trên gai vây ngực và đã gây ra vết đau đối với người bị chích.

Loài này dài tính theo kích thước đo cá và là một loài thủy sản quan trọng ở địa phương. Nó cũng được nuôi và được tìm thấy trong hồ cá thương mại..
Cá mập san hô Caribe

Cá mập san hô Caribe (Danh pháp khoa học: Carcharhinus perezi) là một loài thuộc cá mập Requiem trong họ Carcharhinidae. Nó được tìm thấy ở các vùng biển nhiệt đới phía tây Đại Tây Dương từ Florida đến Brazil, và là cá mập san hô thường gặp nhất trong biển Caribe. Với một cơ thể mạnh mẽ được sắp xếp hợp lý, điển hình trong các loài cá mập Requiem. Đặc trưng của chúng là có vây sẫm màu, phía sau gần đuôi có một vây lưng ngắn hơn so với vây lưng thứ nhất.

Có chiều dài lên tới 3 m (10 ft), cá mập san hô Caribe là một trong các động vật ăn thịt lớn nhất trong hệ sinh thái rạn san hô, thức ăn của chúng là các loại cá và mực. Chúng kiếm ăn tại các rạn san hô và nghỉ ngơi tại hang động, đáy biển. Giống như cá mập khác trong phân họ, chúng đẻ được từ 4 - sáu con mỗi năm. Cá mập san hô Caribe là một nguồn thủy sản cung cấp thịt, dầu gan cá, bột cá, nhưng gần đây nó đã trở nên có giá trị hơn như là một phần của những chuyến du lịch sinh thái hấp dẫn.

==Phân bố và môi trường sống==
Cá mập san hô Caribe được tìm thấy ở khắp các vùng biển nhiệt đới phía tây Đại Tây Dương, từ Bắc Carolina ở phía Bắc tới Brazil ở phía Nam, bao gồm cả quần đảo Bermuda, phía bắc Vịnh Mexico và biển Caribe. Tuy nhiên, nó rất hiếm hoi ở phía Bắc Florida Keys. Chúng thích các vùng nước nông hoặc xung quanh các rạn san hô. Môi trường sống của cá mập san hô Caribe nhiều nhất ở tầng nước nông dưới 30 m (98 ft), nhưng chúng cũng được thấy ở độ sâu 378 m (1240 feet).

==Tham khảo==
Có lẽ cá mập san hô Caribe nên sợ con người hơn là con người sợ chúng bởi chúng được coi là một nguồn thủy sản cung cấp thịt, dầu gan cá, bột cá.
Cá sặc gấm

Cá sặc gấm (danh pháp hai phần: "Trichogaster lalius") (trước đây là "Colisa lalia") là một loài cá nước ngọt nhỏ nằm trong họ Cá tai tượng. Đây là loài bản địa của vùng Nam Á, tuy nhiên đã phổ biến khắp thế giới qua con đường buôn bán cá cảnh.

== Mô tả ==
Cá sặc gấm là một loài cá nhỏ, con trưởng thành chỉ dài trung bình 5 cm, cá biệt có thể lên đến 8,8 cm. Cá có màu sắc sặc sỡ, thường màu chủ đạo là màu đỏ tươi xen kẽ các sọc màu xanh lam ánh kim chạy ngang khắp cơ thể, nắp mang ánh xanh kim loại; các vây lớn và có nhiều họa tiết dạng đốm tròn màu xanh lam. Thân hình dẹt, có dạng bầu dục tròn với miệng nhỏ hướng lên trên; vây bụng đặc trưng biến đổi thành sợi có thể cử động linh hoạt được sử dụng như một công cụ thăm dò môi trường xung quanh. Cá đực có màu sặc sặc sỡ và kích thước trung bình lớn hơn cá cái.

== Sinh thái học ==
Cá sặc gấm ngoài tự nhiên thường được tìm thấy trong các vùng nước chảy chậm và có nhiều thực vật thủy sinh. Loài cá này có nguồn gốc từ Pakistan, Ấn Độ và Bangladesh, tuy nhiên nó đã phân bố rộng khắp ngoài phạm vi này. Cũng như các loài khác trong họ, đây là một loài "cá có mê lộ," cơ quan hô hấp phụ này giúp chúng lấy oxy trực tiếp từ không khí và sống được trong những môi trường nước tù đọng, nghèo oxy hay thậm chí tồn tại một thời gian sau khi ra khỏi mặt nước.

Cá là loài ăn tạp thiên về động vật, thức ăn chính là mùn bã hữu cơ và các loại côn trùng, giáp xác, thân mềm nhỏ. Đây là loài làm tổ bọt. Trong mùa sinh sản, cá đực sẽ tạo ra một đám bọt khí nổi nhờ chất nhờn trong miệng, bám vào thực vật thủy sinh và dẫn dụ cá cái vào đẻ trứng, mỗi lần có thể lên đến 600 trứng. Trứng nở trong vòng 24 giờ, cá đực sẽ tiếp tực chăm sóc trứng và con non trong tổ bọt trong khoảng ba ngày sau khi nở.

== Giá trị sử dụng ==
Loài này chủ yếu được khai thác và nhân giống để làm cá cảnh do màu sắc đẹp, thích hợp với các hồ thủy sinh cộng đồng do bản tính hiền lành, ít phá hoại của chúng. Cá sặc gấm cũng có nhiều biến thể màu khác nhau nhờ vào nhân giống và lai tạo.

==Tham khảo==
- Dwarf Gourami Fact Sheet
Cá mập cát

Cá mập cát hay cá mập nâu (Danh pháp khoa học: Carcharhinus plumbeus) là phân loài của cá mập Requiem họ Carcharhinidae, có nguồn gốc từ Đại Tây Dương và Ấn Độ-Thái Bình Dương. Chúng là một trong những loài cá mập ven biển lớn nhất thế giới, nổi bật với vây lưng lớn hình tam giác và có màu nâu nổi bật.

==Mô tả==
Loài này liên quan chặt chẽ với cá mập sẫm, cá mập bignose, và cá mập bò. Vây lưng của chúng hình tam giác lớn. Cơ thể nặng và có mõm tròn, ngắn hơn so với các loài cá mập khác. Răng hàm trên của chúng khá rộng không đồng đều và có các cạnh sắc. Vây lưng thứ hai và vây hậu môn tương đối là như nhau. Khi trưởng thành, con cái có thể đạt chiều dài từ 2 - 2,5 mét còn con đực là 1,8 mét. Màu sắc cơ thể của nó có thể thay đổi, từ hơi xanh tới màu xám nâu đồng, với phía dưới màu trắng hoặc màu xám nhạt. Cá mập cát bơi riêng lẻ hoặc cũng có thể thành từng nhóm cùng kích thước.

==Phân bố và môi trường sống==
Đúng như tên của nó, chúng được tìm thấy tại đáy bùn cát tại các vùng nước nông ven biển ở các vịnh, cửa sông, bến cảng, cửa sông, nhưng nó cũng bơi trong vùng nước sâu hơn trên 200 mét. Cá mập cát được tìm thấy từ các vùng biển nhiệt đới tới các vùng ôn đới trên toàn thế giới, ở phía tây Đại Tây Dương từ Massachusetts tới Brazil. Con non được tìm thấy phổ biến ở các vùng biển nông như ở vịnh Chesapeake, từ vùng vịnh Delaware đến Nam Carolina. Một số khu vực sinh sản khác của cá mập cát như ở vịnh Boncuk ở Marmaris, Thổ Nhĩ Kỳ 

==Sinh học==
Kẻ thù tự nhiên của cá mập cát là loài cá mập hổ, và đôi khi là cả cá mập trắng lớn. Thức ăn của chúng bao gồm cá đuối, và cua.

Con cái có phôi trong túi noãn của nhau thai. Chu kỳ sinh sản của cá mập cát là khoảng 3 năm một lần, mỗi lần trung bình đẻ khoảng tám con non. Thời gian mang thai của con mẹ là 1 năm.

==Tham khảo==
- {{FishBase species|genus=Carcharhinus|species=plumbeus|year=2005|P]]
Trichogaster chuna

Cá sặc mật ong, tên khoa học Trichogaster chuna, là một loài cá nhiệt đới trong phân bộ Anabantoidei và thường được nuôi làm cảnh. Loài cá này thường được tìm thấy trong sông và hồ ở Châu Á. Nó bắt nguồn từ Ấn Độ và Bangladesh. Nó sống ở các khu vực cây cối rậm rạp ở vùng biển ôn hòa và nghèo khoáng. Cá này ưa thích tầng trên và giữa nước.
Con đực dài 5 cm, con cái hơi ngắn hơn, dài 4 cm.

==Tham khảo==
- Honey Gourami page
- Honey Dwarf Gourami Fact Sheet
Quan hệ nhân sinh

Quan hệ nhân sinh hay quan hệ giữa người với người (Tiếng Anh: "human relation") bao gồm các mối liên hệ hoặc kết nối giữa hai hoặc nhiều người. Các mối quan hệ nhân sinh có nhiều khía cạnh: mức độ thân mật, thời gian tồn tại, sự phân bổ quyền lực, v.v... Bối cảnh của các mối quan hệ này có thể là quan hệ gia đình hoặc thân tộc, tình bạn, hôn nhân, công việc, câu lạc bộ, vùng lân cận và nơi thờ phụng. Các mối quan hệ nhân sinh có thể được điều tiết bởi luật pháp, phong tục hoặc thỏa thuận giữa các bên. Chúng đóng vai trò là nền tảng của các nhóm xã hội và của cả xã hội. Các mối quan hệ nhân sinh được hình thành từ tương tác giữa người với người trong các tình huống xã hội.

==Khái lược==
Con người khi được sinh ra đã có mối quan hệ với cha mẹ, hơn nữa sau đó lần lượt nảy sinh các mối quan hệ anh em, chị em, bạn bè, người yêu, vợ chồng. Cuộc đời mỗi con người đều có lịch sử về các mối quan hệ tình cảm của chính mình. Trong đó có những mối quan hệ tốt, mối quan hệ xấu giữa bạn bè. Hơn nữa, có những mối quan hệ được duy trì lâu dài theo thời gian và cũng có những mối quan hệ được xây dựng lên những bị phá vỡ trong thời gian ngắn ngủi.
Rieppeleon

Rieppeleon là một chi tắc kè nhỏ trong họ Chamaeleonidae. Chúng thường xuất hiện ở vùng Đông Phi.

==Các loài==
- "Rieppeleon brachyurus"
- "Rieppeleon brevicaudatus"
- "Rieppeleon kerstenii"

==Tham khảo==
- Matthee CA, Tilbury CR, Townsend T. 2004. A phylogenetic review of the African leaf chameleons: genus "Rhampholeon" (Chamaeleonidae): the role of vicariance and climate change in speciation. "Proc. Royal Soc. London B" (271): 04PB01731-04PB0173.9 + Appendices I & II. (doi:1098/rspb.2004.2806). ("Rieppeleon", new genus, p. 04PB0173.7).
Nhuế (nước)

Nhuế () là một nước chư hầu vào thời Tây Chu và Xuân Thu trong lịch sử Trung Quốc.

Thế kỉ 11 TCN, Chu Vũ Vương sau khi phạt Trụ, tiêu diệt nhà Thương và lập ra nhà Chu đã phân phong Nhuế ấp cho khanh sĩ Nhuế bá Lương Phu, có vị trí tại huyện Nhuế Thành của tỉnh Sơn Tây ngày nay, song cũng có thuyết nói nói ở phía nam trấn Triều Ấp (朝邑) của huyện Đại Lệ thuộc tỉnh Thiểm Tây ngày nay.

Trong những năm gần đây, người ta đã phát hiện được văn vật đồ đồng có chữ "Nội Thái tử", "Nội công" ở thôn Lương Đái (梁带村), huyện Hàn Thành, tỉnh Thiểm Tây. Thời cổ, chữ "nội" (内) thông với chữ "nhuế" (芮).

Trong thời gian Chu Thành Vương tại vị, Nhuế quốc chính thức được thành lập, quốc quân nước Nhuế xưng là Nhuế bá, từng giữ chức vụ tư đồ trong triều đình nhà Chu.

Năm 703 TCN, vua Nhuế cùng vua 4 nước là Quắc, Lương, Tuân (荀), Giả (贾) đem quân đi thảo phạt Khúc Ốc Vũ công.

Năm 663, sau khi Tần Thành công lên làm quân chủ nước Tần một năm, Nhuế bá và Lương bá đã đến Tần triều kiến.

Thời Xuân Thu, Tần Mục công tiêu diệt nước Nhuế. Sử ký: có viết rằng vào năm thứ 20 đời Tần Mục công (tức 640 TCN), diệt Nhuế quốc. Nhưng Lộ sử (路史) lại viết rằng Nhuế bị Tần diệt vào năm thứ hai đời Tần Mục công (tức 658 TCN).

== Quân chủ nước Nhuế ==
- Nhuế bá Lương Phu (芮伯良夫), thời Chu Vũ Vương và Chu Thành Vương
- Nhuế bá Lương Phu, thời Chu Lệ Vương
- Nhuế bá Đa Phủ, ghi trên Nhuễ bá Đa Phủ quỹ (芮伯多父簋)
- Nhuế bá Vạn (芮伯萬)
Lương (Xuân Thu)

Lương () là một nước chư hầu nhà Chu trong thời Xuân Thu. Các quân chủ của nước Lương mang họ Doanh (嬴). Nước Lương được khai sinh khi Chu Bình Vương phong cho con trai của Tần Trọng- quân chủ thứ tư của nước Tần, tức công tử Khang ở đất Lương. Nước Lương tiếp giáp với nước Tần, cuối cùng bị Tần Mục công tiêu diệt.

Năm 703 TCN, quân chủ năm nước là Quắc, Nhuế, Lương, Tuân (荀), Giả (贾) đem quân đi thảo phạt Khúc Ốc Vũ công.

Năm 663 TCN, sau khi Tần Thành công lên làm quân chủ nước Tần một năm, Lương bá và Nhuế bá đã đến Tần triều kiến.

Năm 654 TCN, công tử Di Ngô của nước Tấn đã chạy sang nước Lương vì nước này ở gần nước Tần, Di Ngô có thể nhờ cậy nước Tần đưa về nước Tấn khi vua cha qua đời. Lương bá gả con gái Lương Doanh (梁嬴) của mình cho Di Ngô, bà sinh ra một người con trai, một người con gái. Khi vợ Di Ngô sinh con, Lương bá xem bói được lời tiên đoán: ""sinh con trai thì làm bầy tôi người ta, sinh con gái thì làm thiếp người ta"." Do đó Di Ngô đặt tên con trai là Ngữ, nghĩa là người chăn ngựa; và con gái là Thiếp.

Năm 642 TCN, Lương bá muốn xây dựng thành ấp, lập đô thành mới, song đã bị nước Tần chiếm mất.

Năm 641 TCN, nước Lương bị nước Tần tiêu diệt. Theo Tả truyện, dân chúng nước Lương không kham nổi việc do Lương bá sai khiến, vì thế nước Tần đã có thể chinh phục nước Lương một cách dễ dàng.
Họ Chuồn chuồn ngô

Libellulidae là họ chuồn chuồn ngô lớn nhất thế giới. Họ này đôi khi được xem là bao gồm cả Corduliidae như là phân họ Corduliinae và Macromiidae như là phân họ Macromiinae. Thậm chí hai họ này không phải là phân họ của họ này, thì vẫn họ chuồn chuồn ngô này vẫn chứa hơn 1000 loài. Với phân bố toàn cầu, các loài chuồn chuồn ngô trong họ này được tìm thấy nhất trên thế giới. Chi "Libellula" phần lớn các loài Tân thế giới, nhưng cũng có một trong số các loài nguy cơ từ Nhật Bản - "Libellula angelina". Nhiều loài trong chi này có màu sáng và cánh có dải.
==Các chi==
Libelluidae chứa các chi sau:

==Tham khảo==
- Animal Diversity Web

==Thư mục==
- Silsby, Jill. 2001. "Dragonflies of the World". Smithsonian Institution Press, Washington D.C.
Pantala flavescens

Pantala flavescens là một loài chuồn chuồn ngô phân bố rộng rãi trong họ Libellulidae. Loài này và loài "Pantala hymenaea" là hai loài trong chi "Pantala" thuộc phân họ Pantalinae. Loài này được mô tả lần đầu bởi Fabricius vào năm 1798. Nó được xem là loài chuồn chuồn ngô phân bố rộng khắp thế giới.

Loài chuồn chuồn này dài đến 4,5 cm long, và có sải cánh từ 7,2 cm đến 8,4 cm Phía trước đầu có màu từ hơi vàng đến hơi đỏ. Ngực thường màu vàng đến vàng kim loại với đường kẻ và lông màu đen. Cũng có các mẫu với ngực nâu hoặc ô liu. Bụng có màu tương tự như ngực.
Cánh rất trong và rất rộng ở chân cánh. Có vài mẫu có cánh màu vàng và nâu, ô liu. Tại đảo Phục Sinh chó con có cánh màu đen.
Mắt cánh màu hơi vàng. Cánh trong suốt có thể chuyển thành hơi vàng ở mũi cánh. Cặp mắt màu đỏ hạt dẻ chiếm gần hết cái đầu như các loài chuồn chuồn ngô lớn "(Anisoptera)".
Ấu trùng dài 24 và 26 mm. Nó có màu xanh lá cây nhẹ với các vết đốm màu nâu. Mắt tròn nằm hai bên dưới đầu, bụng và đuôi ngắn.
Các con cái có thể bắt cặp nhiều lần nhưng thường một lần một ngày.
Sau khi giao phối, các cặp chuồn chuồn bay dính vào nhau, con cái đẻ trứng còn con đực vẫn dính vào con cái. Mỗi lứa gồm 500-2000 quả trứng, trứng hình spheroid với bán trục lớn 0,5 mm và 0,4 mm tại các điểm nhỏ nhất.
Ấu trùng phát triển trong vòng 38-65 ngày, cho phép loài chuồn chuồn này sinh sản trong các vùng nước tạm hoặc thậm chí trong cá bể bởi. Tuy nhiên ấu trùng dường như rất nhạy cảm với nhiệt độ. Không rõ tuổi thọ loài này vị chúng di động cao nên khó xác định.
Loài chuồn chuồn này là loài săn mồi, chúng ăn tất cả các loài động vật không xương sống thủy sinh như ấu trùng côn trùng thủy sinh và tôm nhỏ "(Peracarida)." Chúng thậm chí ăn cả nòng nọc và cá nhỏ. Thành trùng phần lớn ăn các loài côn trùng nhỏ như muỗi, kiến bay và mối bay.

Tốc độ bay lên đến 5 m / s. Đặc biệt vào mùa thu, chúng bay thành đàn lớn, lợi dụng luồng nhiệt. Có "đám mây" chuồn chuồn lên đến 34 km². Chúng thích gió ẩm. Trong tầm bay bình thường, các quần thể trên đảo bay 2,5 m trên mặt đất.

==Liên kết ngoài==
- Images
- Wanderlibellen-Bilder
- Weitere Bilder
- Bilder des Tandemflugs
- Bilder vom Schlüpfprozess (Japanese)
- Charles Anderson discovers dragonflies that cross oceans, TEDIndia 2009
Nguyễn Công Hùng

Nguyễn Công Hùng (26 tháng 6 năm 1982 – 31 tháng 12 năm 2012) là một công dân Việt Nam nổi tiếng với nghị lực sống và làm việc, được mệnh danh là Hiệp sĩ công nghệ thông tin.

==Cuộc đời==
Nguyễn Công Hùng sinh tại xã Nghi Diên, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An. Khi mới 2 tuổi, vì mắc căn bệnh hiểm nghèo khiến anh bị liệt toàn thân. Nhưng anh vẫn cố gắng đi học, đến năm học lớp 7, anh phải nghỉ vì bệnh ngày càng trầm trọng, cơ thể chỉ còn chưa đầy 20 kg. Năm 15 tuổi, Nguyễn Công Hùng liệt gần như hoàn toàn, chỉ còn cử động được 2 ngón tay rồi cuối cùng là 1 ngón tay.

Bằng nghị lực của mình, Nguyễn Công Hùng vẫn tự học để đến năm 21 tuổi (2003), anh mở Trung tâm tin học dành cho người khuyết tật. Anh còn sáng lập trang website mang tên www.nghilucsong.net với nội dung hỗ trợ người khuyết tật tìm kiếm thông tin về việc làm và học tập với hơn 30.000 thành viên khắp thế giới, 100.000 bài viết được sẻ chia.

Năm 2005, Nguyễn Công Hùng được Tạp chí Công nghệ Thông tin eChip trao tặng danh hiệu Hiệp sĩ công nghệ thông tin.

Anh đã qua đời trong chuyến công tác ở Miền Tây vào ngày 31 tháng 12 năm 2012.

==Giải thưởng và vinh danh==
Năm 2006, Nguyễn Công Hùng được Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trao Giải thưởng "Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu", Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trao tặng "Gương mặt trẻ tiêu biểu" và được Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh trao bằng khen "Thanh niên tiêu biểu" của Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam.
Năm 2010, Trung tâm Nghị lực sống của anh đoạt giải thưởng đặc biệt về "Cơ sở đào tạo công nghệ thông tin cho người khuyết tật tốt nhất" trong cuộc thi Victa Awards 2010 của Bộ Thông tin và Truyền thông Việt Nam.
Năm 2011, Nguyễn Công Hùng được Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân trao tặng kỷ niệm chương "15 năm – Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu".
Ngoài những tặng thưởng trên, Nguyễn Công Hùng còn được trao tặng nhiều giải thưởng khác.

==Lời nói==
"Tôi ví hành trình đời sống của tôi giống như việc đi lấy chân kinh vậy. Khả năng sống độc lập, tự tin, trung thực và yêu thương người đồng cảnh là những quyển kinh mà ai muốn có nó đều phải cần cù chăm chỉ"
Libellula vibrans

Libellula vibrans là một loài chuồn chuồn ngô trong họ Libellulidae.
Tổng chiều dài thân 50 đến 63 mm, là một trong những loài chuồn chuồnLibellulidae lớn nhất. Con chưa trưởng thành có màu nâu còn con trưởng thành có màu lục. Chúng được tìm thấy ở gần ao hồ, suối chảy chậm ở đông Hoa Kỳ và hiếm ở nam Ontario.

== Liên kết ngoài ==
- Libellula vibrans on BugGuide.Net
Libellula quadrimaculata

Libellula quadrimaculata là một loài chuồn chuồn ngô trong họ Libellulidae thường được tìm thấy khắp châu Âu, châu Á, và Bắc Mỹ. 
Đây là loài côn trùng biểu tượng của tiểu bang Alaska.
Chúng sinh sống chủ yếu ven ao hồ và sông suối chảy chậm. Chúng phổ biến nhất vào tháng 6 và tháng 7. 
Chuồn chuồn ngô hoàng đế là một trong các loài săn bắt "Libellula quadrimaculata". Loài này cũng bị loài Cicindela campestris săn bắt.
Anax parthenope

Anax parthenope là một loài chuồn chuồn ngô trong họ Aeshnidae. Loài này có ở Nam châu Âu, Bắc Mỹ và châu Á.
"A. parthenope" nhỏ hơn và ít sặc sỡ hơn "Anax imperator". Nhìn chung bề ngoài, đặc biệt nhìn trên cánh thì "A. parthenope" tương tự "A. imperator" nhưng "A. parthenope" có xu hướng giữ bụng thẳng hơn của "A. imperator".
Loài này phân bố ở phần lớn miền nam và miền trung Châu Âu bao gồm hầu hết các hòn đảo Địa Trung Hải, khắp châu Á đến Nhật Bản và Trung Quốc, và Bắc Phi. Nó đã được tìm thấy trên quần đảo Canaria và Madeira. Nó đang lan rộng về phía bắc và lần đầu tiên được nhìn thấy ở Anh vào năm 1996, nơi nó đã sinh sản kể từ đó.

Ở phía bắc dải phân bố, "A. parthenope" có thể bay vào tháng 3. Nó phổ biến nhất vào tháng 6 đến tháng 9 nhưng vẫn có thể vào tháng 11. Thường thấy bay lượng xung quanh ao, hồ và nước vẫn khác. Khi có "A. imperator" thì loài này hiện diện ít hơn. Khi Khi "A. parthenope" và "A. imperator" hiện diện cũng một khu vực ao thì "A. imperator" chiếm ưu thế. 
==Tham khảo==
- Askew, R.R. (2004) The Dragonflies of Europe. (revised ed.) Harley Books. ISBN 0-946589-75-5
- d'Aguilar, J., Dommanget, JL., and Prechac, R. (1986) A field guide to the Dragonflies of Britain, Europe and North Africa. Collins. pp336. ISBN 0-00-219436-8
- Boudot JP., "et al". (2009) Atlas of the Odonata of the Mediterranean and North Africa. "Libellula" Supplement 9:1-256.
- Dijkstra, K-D.B & Lewington, R. (2006) Field Guide to the Dragonflies of Britain and Europe. British Wildlife Publishing. ISBN 0-9531399-4-8.
ZH-29

ZH-29 là loại súng trường bán tự động được phát triển bởi Václav Holek tại nhà máy sản xuất vũ khí Ceska Zbroevka ở Tiệp Khắc vào những năm 1920. Loại súng này được phát triển theo đơn đặt hàng của Trung Hoa Dân Quốc. Đến những năm 1930 thì một mẫu sử dụng đạn 7×51mm đã được thử nghiệm tại Hoa Kỳ để so sánh với súng trường Pedersen và Garand nhưng thấy là không đạt yêu cầu. Nó cũng được yêu cầu phát triển các mẫu để sử dụng các loại đạn khác như 7×57mm Mauser và 7.62×63mm. ZH-29 được sản xuất một cách giới hạn từ năm 1929 đến năm 1938. Việc sản xuất loại súng này hoàn toàn bị ngừng lại và không được tiếp tục khi Đức Quốc xã chiếm được Tiệp Khắc. Súng được làm khá tinh xảo nhưng lại khá đắt và khá nhạy cảm với các môi trường khắc nghiệt.

== Thiết kế ==
ZH-29 sử dụng cơ chế nạp đạn bằng khí nén và sử dụng hộp đạn để nạp đạn. Súng làm mát bằng không khí và để tăng khả năng tản nhiệt nòng súng được gắn một bộ phận bằng nhôm khắc rãnh nó sẽ hoạt động giống như một hệ thống gom và tản nhiệt. Ống trích khí nằm phía dưới nòng súng và được lớp ốp lót tay bao bọc. Nút khóa an toàn nằm phía bên phải súng phía trên vòng bảo vệ cò súng. Thoi nạp đạn sẽ chèn nghiên chống vào một khe phía bên trái trong thân súng để khóa cố định.

Hệ thống nhắm cơ bản của súng là điểm ruồi. Hộp đạn rời của súng có thể chứa 5, 10 đến 15 viên. Thoi nạp đạn sẽ được giữ ở phía sau nếu hộp đạn không còn đạn. Sau khi nạp đạn dù bằng cách thay hộp đạn mới hay nạp trực tiếp vào hộp đạn đang gắn sẵn bằng kẹp thì chỉ việc bóp cò để thoi nạp đạn trở về chỗ cũ và bóp tiếp lần thứ hai để khai hỏa.

== Liên kết ngoài ==
- http://world.guns.ru/rifle/autoloading-rifles/chex/zh-29-e.html
- http://www.rememuseum.org.uk/collections_view.aspx?id=152
- Giới thiệu sơ ZH-29
- http://www.forgottenweapons.com/early-semiauto-rifles/czech-zh29-rifle/
Thủy Long Thánh Mẫu

Thủy Long Thánh Mẫu hay Thủy Đức Thánh Phi, Thủy Long Nương Nương, Thủy Long Thần Nữ (gọi chung là Bà Thủy) là các tên gọi phổ biến của Bà. Trong quan niệm dân gian, Bà là nữ thần giếng, thần sông rạch, thần cù lao, thần hải đảo, tức vị thần cai quản vùng sông nước. 

Đặc biệt, đối với các nghề liên quan đến sông nước và biển cả ở Nam Bộ, người ta thường vái van Bà Cậu để cầu mong độ trì qua cơn sóng gió. Vì thế mà người ta thường hay gọi dân làm nghề thương hồ hạ bạc là ""dân Bà Cậu"". Bà Cậu chính là Bà Thủy và hai người con trai: "Cậu Tài" và "Cậu Quý". Ngoài ra, trong dân gian cũng có quan niệm rằng Bà Thủy chính là hóa thân của Thiên Y A Na (hay là con của vị thần này). Trong văn bia của đại thần Phan Thanh Giản tại Tháp Po Nagar (Nha Trang), có đoạn kể về Thiên Y Ana đã hóa phép nổi sóng gió nhấn chìm thuyền của thái tử Trung Quốc, biến chiếc thuyền này thành tảng đá. Do đó, Thiên Y A Na và 2 người con của Bà (Cậu Tài, Cậu Quý) được xem là vị thần của sông biển, cù lao
==Xem thêm==
- Tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam
- Đạo mẫu
- Mẫu thần
- Tục thờ nước
Bình Minh, Vĩnh Long

Bình Minh là một phường thuộc tỉnh Vĩnh Long, Việt Nam.

==Địa lý==
Phường Bình Minh có vị trí địa lý:
- Phía đông giáp xã Song Phú.
- Phía tây giáp xã Tân Quới.
- Phía nam giáp phường Cái Vồn và Đông Thành; giáp thành phố Cần Thơ với ranh giới là sông Hậu.
- Phía bắc giáp xã Mỹ Thuận.

Phường Bình Minh có diện tích 23,86 km², dân số năm 2025 là 34.193 người, mật độ dân số đạt người/km².
==Hành Chính==
Phường Bình Minh Được Chia Thành 14 Khóm:1,2,4,5,Thuận Tân A,Thuận Tân B,Thuận Thới,Thuận Tiến A,Thuận Tiến B,Thuận Tiến C,Thuận Nghĩa,Thuận Thành,Thuận Phú A,Thuận Phú B

==Lịch sử==
Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1687/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Vĩnh Long năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của xã Thuận An và một phần diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các phường Thành Phước, Cái Vồn thành phường mới có tên gọi là phường Bình Minh.

Sau khi sáp nhập, phường Bình Minh có 23,86 km² diện tích tự nhiên và dân số 34.193 người.
Đông Thuận (phường)

Đông Thuận là một phường thuộc thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long, Việt Nam.

==Địa lý==
Phường Đông Thuận có vị trí địa lý:
- Phía đông và phía nam giáp xã Đông Bình
- Phía tây giáp phường Cái Vồn và xã Mỹ Hòa
- Phía bắc giáp phường Cái Vồn và xã Thuận An.

Phường Đông Thuận có diện tích 3,94 km², dân số năm 2012 là 8.729 người, mật độ dân số đạt 2.215 người/km².

==Hành chính==
Phường Đông Thuận được chia thành 5 khóm: Đông Thuận, Đông Bình, Đông Bình A, Đông Bình B, Đông An.

==Lịch sử==
Địa bàn phường Đông Thuận trước đây là một phần xã Đông Bình thuộc huyện Bình Minh.

Ngày 28 tháng 12 năm 2012, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 89/NQ-CP. Theo đó, chuyển huyện Bình Minh thành thị xã Bình Minh và thành lập phường Đông Thuận trên cơ sở điều chỉnh 394,16 ha diện tích tự nhiên, 8.729 người của xã Đông Bình.

==Di tích==
Chùa cổ Đông Phước: Hiện nay, chùa tọa lạc trên địa bàn của phường Đông Thuận, và nằm trong hệ phái Bắc Tông. Chùa được xây dựng vào khoảng năm 1890. Lúc đầu, chùa chỉ là một am nhỏ đơn sơ bằng tre lá, do một vị sư (chưa biết tên) dựng lên để tu hành. Từ năm 1920 đến năm 1930, chùa được tái thiết lại chánh điện và nhà hậu Tổ. Trong hai cuộc chiến trước năm 1975, chùa Đông Phước là một cơ sở của quân kháng chiến. Đáng kể là vào năm 1946, từ nơi đây quân kháng chiến đã tổ chức xuất kích trận đánh đầu tiên, mở đầu cho công cuộc kháng chiến chống Pháp ở huyện Bình Minh. Sau khi biết được, năm 1947, quân Pháp đã kéo đến tàn sát và chôn tập thể 12 vị sư và phật tử. Sau vụ thảm sát, thầy Thích Phước Nhàn (hiện là trụ trì chùa) lúc đó mới 16 tuổi, được cha mẹ cho vào tu tại chùa, và tiếp tục tham gia hoạt động kháng chiến. Vào tháng 2 năm 2009, chùa Đông Phước được công nhận bằng "Di tích lịch sử văn hóa" cấp tỉnh.

==Liên kết ngoài==
- Thông tin về phường Đông Thuận trên website Thị xã Bình Minh
David Duchovny

David William Duchovny (sinh 07/08/1960) là một diễn viên Mỹ. Duchovny được công chúng biết nhiều khi diễn vai thám tử Fox Mulder trong bộ phim "The X-Files."

==Giải thưởng==
===Giải Emmy===
- 1998 – Đề cử – Outstanding Guest Actor in a Comedy Series – "The Larry Sanders Show"
- 1996 – Đề cử – Nam diễn viên chính xuất sắc in a Drama Series – "The X-Files"
- 1998 – Đề cử – Nam diễn viên chính xuất sắc in a Drama Series – "The X-Files"
- 2003 – Đề cử – Outstanding Guest Actor in a Comedy Series – "Life with Bonnie"

===Giải Quả cầu vàng===
- 1995 – Đề cử – Best Performance by an Actor in a Television Series – Drama – "The X-Files"
- 1996 – Đoạt giải – Best Performance by an Actor in a Television Series – Drama – "The X-Files"
- 1997 – Đề cử – Best Performance by an Actor in a Television Series – Drama – "The X-Files"
- 1998 – Đề cử – Best Performance by an Actor in a Television Series– Drama – "The X-Files"
- 2007 – Đoạt giải – Best Performance by an Actor in a Television Series – Musical or Comedy – "Californication"
- 2008 – Đề cử – Best Performance by an Actor in a Television Series – Musical or Comedy – "Californication"
- 2009 – Đề cử – Best Performance by an Actor in a Television Series – Musical or Comedy – "Californication"
- 2011 – Đề cử – Best Performance by an Actor in a Television Series – Musical or Comedy – "Californication"
- 2012 – Đề cử – Best Performance by an Actor in a Television Series – Musical or Comedy – "Californication"

==Liên kết ngoài==
- "Washington Post" Interview with David Duchovny, April 2007 David Duchovny and the Drama of Television
- David Duchovny at Emmys.com
IONIS Education Group

IONIS Education Group là tập đoàn đầu tư hàng đầu giáo dục đại học ở Pháp. Nhóm đã được tạo ra vào năm 1980 và có hơn 35.000 sinh viên và 100.000 cựu sinh viên vào năm 2023, hiện đang làm việc trong kinh doanh, IT, hàng không, năng lượng, giao thông vận tải, sinh học, quản lý, tài chính, tiếp thị, truyền thông, và thiết kế. 29 trường thành viên của nhóm.

== Thành viên ==
=== IONIS Institute of Business ===
- Institut supérieur de gestion
- ISG Luxury Management
- ISG RH
- ISG Sport Business Management
- ISEG marketing and communication school
- ICS bégué
- ISEFAC
- MOD'SPE Paris
- XP, the international esport & gaming school

=== IONIS Institute of Technology ===
- Concours Advance
- École pour l'informatique et les techniques avancées
- École spéciale de mécanique et électricité
- École pour l'informatique et les nouvelles technologies
- IA Institut
- Institut polytechnique des sciences avancées
- Sup'Biotech
- E-artsup
- Epitech Digital
- Epitech Executive
- IONIS School of Technology and Management
- Coding Academy
- SecureSphere by EPITA
- Supinfo
- Web@cademy

=== IONIS Education Solutions ===
- École des technologies numériques appliquées
- Fondation IONIS
- IONIS 361
- IONISx
- PHG Academy

== Liên kết ngoài ==
- Trang web chung của trường IONIS Education Group
- IONIS International
Trận Senlis (1914)

Trận Senlis, tại Oise, là một trận đánh quan trọng giữa cuộc Đại rút lui của liên quân Pháp - Anh và trận sông Marne lần thứ nhất trên Mặt trận phía Tây trong cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất, đã diễn ra vào ngày 2 tháng 9 năm 1914. Quân đội Đức đã đánh chiếm được thị trấn Senlis từ tay Pháp. Trận chiến này, bùng nổ trước ngưỡng cửa của Île-de-France, đã thể hiện những sự tàn phá và tội ác chiến tranh vốn đang thịnh hành trong cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất, mà hiếm người biết đến.

== Hệ quả của trận đánh ==
Lực lượng Pháp, với bất lợi về mặt quân số và thiết bị, đã thể hiện sự bền bỉ của họ trong trận đánh. Tình hình chiến cuộc cho thấy là quân đội Pháp vẫn triệt thoái trong trật tự, tuy vậy Pháp không thể ngăn chặn được sức tấn công mãnh liệt của quân đội Đức, vốn đang tiến như vũ bão về Paris.

== Liên kết ngoài ==
- Senlis pendant l'invasion allemande de 1914
- Le Maire de Senlis
- Les otages de Senlis
Anh hùng Cộng hòa Cuba

Danh hiệu Anh hùng Cộng hòa Cuba (tiếng Tây Ban Nha: "Héroe de la República de Cuba") là một giải thưởng ghi nhận những chiến công anh hùng cho nhà nước Cuba. Danh hiệu này chỉ được trao cho một số người trong đó có Arnaldo Tamayo Méndez, Juan Almeida Bosque, Leonid Brezhnev và Cuban Five.

==Xem thêm==
- Anh hùng Liên Xô
- Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Luigi Gonzaga

Luigi Gonzaga (còn gọi là Aloisiô Gonzaga, tiếng Ý: "Luigi Gonzaga", tiếng Tây Ban Nha: "Luis de Gonzaga"; 9 tháng 3, 1568 - 21 tháng 6, 1591) là một thánh Công giáo Rôma và là một tu sĩ Dòng Tên. Ông qua đời khi còn là một sinh viên Đại học Roma vì đã xả thân chăm sóc các bệnh nhân trong một trận dịch lớn.
==Tiểu sử==
Luigi Gonzaga sinh ngày 9 tháng 3 năm 1568, là trưởng nam của bá tước Ferdinand xứ Castiglione, thuộc Nhà Gonzaga - một dòng tộc danh tiếng ở miền bắc nước Ý. Vì thế, ngay từ nhỏ, gia đình đã đặt rất nhiều kỳ vọng vào Luigi. Khi bốn tuổi, Luigi đã bắt đầu cùng cha sống trong quân ngũ để học hỏi binh nghiệp.

Năm 1577, Luigi và em trai Rudolpho được gởi đến cung điện hầu tước Francesco de’Medici ở Firenze Florence để học hỏi lễ nghi của lối sống vọng tộc. Tại đó, Luigi được cảm nghiệm mặt trái của lối sống xa hoa này, đó là nơi mà người ta luôn âm mưu và sẵn sàng loại bỏ, triệt hạ lẫn nhau. Luigi đã khấn giữ mình trước ảnh Đức Mẹ truyền tin tại nhà nguyện Dòng Tôi Tớ Đức Mẹ. Luigi sống rất nhiệm nhặt, không bao giờ nhìn đến tranh ảnh người nữ (ngoại trừ hình ảnh về Đức Mẹ Maria), tránh xa mọi dịp có thể làm cớ cho ông vấp phạm về sự trong sạch. Chẳng bao lâu sau, ông trở về Castiglione, và quyết định đi tu. Ông thường quỳ đọc kinh nhật tụng Đức Mẹ, các Thánh Vịnh sám hối, và những kinh nguyện khác.

Bá tước Ferdinand được đặt làm quan thị vệ của vua Tây Ban Nha, Luigi trở thành thị đồng của hoàng tử. Luigi nhiệt tình phục vụ hoàng tử Diego, nhưng dù sống tại triều đình ông vẫn tìm cách sống như trong tu viện. Chính cái chết của hoàng tử Diego dẫn Luigi tới quyết định dứt khoát từ bỏ thế gian để gia nhập Dòng Tên nhưng bá tước Ferdinand không đồng ý, và bắt Luigi vào làm việc lại ở trong triều đình. Luigi buộc lòng vâng lời cha, song lúc nào có dịp thì ông vẫn nài nỉ xin vào nhà dòng. Phải đến ba năm, tức năm 18 tuổi, Luigi nhượng quyền thừa kế cho em trai và bước vào đời sống tu trì. Sau đó hai năm thì ông được gia nhập hàng giáo sĩ. Ông luôn tỏ ra là một tu sĩ gương mẫu và thánh thiện. Mọi người đều nhìn nhận là một gương sáng hãm mình trong sạch.
Khoa Quốc tế Pháp ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội

Khoa Quốc tế Pháp ngữ (viết tắt là IFI từ tên tiếng Pháp International Francophone Institute) hoặc còn gọi là Viện Quốc tế Pháp ngữ, là một cơ sở đào tạo bậc đại học và sau đại học về khoa học máy tính ở Việt Nam. Khoa được sáng lập và tài trợ bởi Tổ chức hợp tác Đại học khối Pháp ngữ (AUF, viết tắt của "Agence universitaire de la Francophonie" trong tiếng Pháp, tiếng Anh là "Association of Universities of the Francophonie") vào năm 1995 theo yêu cầu từ chính phủ Việt Nam trong việc đào tạo các kỹ sư cấp cao và các giáo sư đại học về ngành khoa học máy tính cho Việt Nam. Các nước và các vùng/lãnh thổ tài trợ dự án là Bỉ-Wallonia, Canada-Québec, Pháp, Thụy Sĩ và Luxembourg.

IFI tuyển dụng các sinh viên của mình tại Việt Nam và các nước nói tiếng Pháp khác. Hàng năm, các giảng viên quốc tế (từ các nước Pháp, Bỉ, Canađa, Môn-đa-vi, Việt Nam...) là giáo sư tại các trường đại học thành viên của AUF (như ENST Paris, Université catholique de Louvain, UQAM...) đến IFI để giảng dạy. Tất cả các khóa học được sử dụng tiếng Pháp, sinh viên được học thêm một ngoại Ngữ là tiếng Anh. Học phí được miến 100%, ngoài ra sinh viên còn có thể nhận thêm học bổng.

Thông thường, kỳ thực tập tốt nghiệp của các học viên sẽ diễn ra ở nước ngoài (Châu Âu hoặc Canada) tại các doanh nghiệp lớn hoặc các phòng nghiên cứu mũi nhọn. Các học viên thường học ở đây sau đó làm luận án tiến sĩ (PhD). 70 % sinh viên các khóa cuối của IFI đã đăng ký tiếp tục làm nghiên cứu sinh.

IFI là một trong những trường đào tạo về khoa học máy tính uy tín nhất Việt Nam, 1/3 các học viên tốt nghiệp từ trường này tiếp tục nghiên cứu tiến sĩ tại các trường đại học quốc tế, nhiều người trở thành các giáo sư hoặc là người sáng lập của công ty phần mềm ở Việt Nam.

== Thành lập và phát triển ==
Năm 1997, Viện Tin học Pháp ngữ (Institut de la Francophonie pour l'Informatique) được thành lập.

Năm 2006, Trung tâm Đại học Pháp tại Hà Nội (Pôle Universitaire Français à Hanoi) được thành lập.

Năm 2014, Viện Tin học Pháp ngữ tiếp nhận Trung tâm Đại học Pháp tại Hà Nội và đổi tên thành Viện Quốc tế Pháp ngữ (International Francophone Institute).

Ngày 01/3/2023, Viện Quốc tế Pháp ngữ được chuyển đổi mô hình tổ chức thành Khoa Quốc tế Pháp ngữ theo Quyết định số 280/QĐ-ĐHQGHN với tên gọi quốc tế vẫn giữ nguyên là Institut Francophone International (tiếng Pháp) và International Francophone Institute (tiếng Anh).

Năm 2024 với tên gọi mới, IFI có chức năng chính là tổ chức đào tạo trình độ đại học và sau đại học, Khoa Quốc tế Pháp ngữ tổ chức đạo tạo chương trình cử nhân với 2 chuyên ngành Truyền thông số và Marketing số và ngành Kinh doanh số.

==Chương trình đào tạo==
- Khóa học theo học trình bao gồm 120 tín chỉ (ECTS) theo chuẩn châu Âu về Đào tạo Đại học-Thạc sĩ-Tiến sĩ

==Bằng cấp==
- Thạc sĩ Tin học của Trường Đại học Claude Bernard de Lyon (Pháp) chuyên ngành "Hệ thống & Mạng"
- Thạc sĩ Tin học của Trường Đại học La Rochelle (Pháp) chuyên ngành "Trí tuệ nhân tạo & Đa phương tiện"
- Thạc sĩ Tin học của Đại học Quốc gia Hà Nội, do Giám đốc IFI và giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội ký.

==Liên kết ngoài==
- Website chính thức
- Student's Magazine
Koyamada Shin

, là một diễn viên. sinh ra và lớn lên ở Nhật Bản. xuất kiêm vai chính Shen trong phim Wendy Wu: Homecoming Warrior, bộ phim có số người xem cao thứ 8 của Disney với 5,7 triệu lượt xem. Shin đóng vai chính trong bộ phim The Last Samurai.

== Liên kết ngoài ==
- Shin Koyamada Official Website
- Shin Koyamada Foundation Official Website
Nyctimystes infrafrenatus

Ếch cây môi trắng hay Ếch cây khổng lồ (danh pháp hai phần: Nyctimystes infrafrenatus) là loài ếch cây lớn nhất thế giới. Đây là loài bản địa rừng mưa bắc Queensland, New Guinea, quần đảo Bismarck và quần đảo Admiralty.

==Mô tả==
Ếch cây môi trắng có thể dài hơn . Con cái lớn hơn con đực, và con đực thường dài . Lưng thường có màu xanh lá cây sáng dù màu thay đổi tùy theo nhiệt độ cảnh quan, và có thể chuyển sang màu nâu. Màu của bụng trắng nhờ. Môi dưới có mội dải trắng nổi bật kéo dài đến tận vai. Có các dải màu trắng trên rìa trên chân dưới mà có thể chuyển sang màu hồng ở con đực trong mùa sinh sản. Loài ếch này có màng chân lớn giúp nó leo trèo.

==Phân bố==
Ếch cây môi trắng phân bố ở Úc dọc theo khu vực ven biển của bán đảo Cape York và các vùng nhiệt đới ẩm ướt đông bắc Queensland. Đó là con ếch cây phân bố rộng rãi nhất trong khu vực New Guinea, kéo dài từ phía đông Indonesia, thông qua các lục địa New Guinea, Bismarck và các quần đảo Admiralty ở phía bắc. Nó sống trong các khu rừng mưa, khu vực canh tác và xung quanh nhà ở tại các khu vực ven biển, và được giới hạn khu vực bên dưới ở độ cao 1200 mét.
Con kêu trong suốt mùa xuân và mùa hè sau khi mưa đổ xuống khu vực thực vật xung quanh khu vực sinh sản, thông thường ở một nơi vẫn còn nước.
Chế độ ăn của nó là chủ yếu là côn trùng và động vật chân đốt. Nó có thể sống hơn mười năm trong tự nhiên.

==Tham khảo==
- Cronin, L., (2001). "Australian Reptiles and Amphibians", Envirobook,
- Cogger, H.G. (2000). Reptiles and amphibians of Australia. Reed Books: Sydney.
- Queensland Department of Environment and Science: White-lipped tree frog —Conservation status and audio of frog call
- Frog Australia Network —frog call available here.
- Article Road: List of All Frog Breeds: Things You Can Do to Ensure Your Frog Has a Long, Happy and Healthy Life: White Lipped Tree Frog
- Department of Environment, Climate Change and Water, New South Wales: Amphibian Keeper's Licence: Species Lists
Thịt nướng xâu

Thịt nướng xâu hay là thịt nướng xiên que là một món ăn thịt nguyên miếng xắt nhỏ, xiên que và nướng, thường được phục vụ với một loại nước sốt. Thịt nướng xâu có thể bao gồm thịt gà thái hạt lựu hoặc thái lát, thịt dê, thịt cừu, thịt bò, thịt lợn, cá, các loại thịt khác, hoặc đậu hũ, xiên thành xâu với những thanh tre hay cọng đuôi lá dừa, được nướng bằng gỗ hay than, và rồi phục vụ với một loại nước sốt hay là gia vị cay.

Cách chế biến này được cho là có nguồn gốc ở Java, Indonesia, và được gọi là Satay hay Sa tê (khác với Sa tế trong tiếng Việt). Trong tiếng Indonesia, "sate" có nghĩa là “thịt được nướng trên xiên tre trên bếp lửa”. Satay có mặt gần như bất cứ nơi nào ở Indonesia, nơi mà nó đã trở thành một món ăn truyền thống dân tộc phổ biến, thường ăn với nước sốt đậu phộng Nó cũng phổ biến ở nhiều quốc gia Đông Nam Á, bao gồm Mã Lai, Singapore, Brunei, và Thái Lan, Trung Quốc, cũng như ở Hà Lan, vì Indonesia là một thuộc địa của Hà Lan trước đây. Nó được liệt kê ở vị trí thứ 14 trong cuộc bình chọn 50 món ăn ngon nhất của độc giả trên thế giới, thực hiện bởi "CNN Go" vào năm 2011.

Các món ăn tương tự hay là cải biến, có thể kể món "Yakitori" từ Nhật Bản, "Shish kebab" từ Thổ Nhĩ Kỳ, "shashlik" từ vùng Kavkaz, "chuanr" từ Trung Quốc, "sosatie" từ Nam Phi và chả miếng tại Việt Nam. Biến thể của món ăn này, cũng có thể kể xâu cá viên, xâu thịt viên nướng, xâu gan gà, lòng gà...

==Xem thêm==
- Chả
- Thịt viên
Nhược (nước)

Nhược () là một tiểu quốc chư hầu thời kỳ Xuân Thu trong lịch sử Trung Quốc. Nước Nhược nằm ở giữa nước Tần và nước Sở, cuối cùng bị nước Sở thôn tính. Quốc quân nước Nhược mang tước tử.

== Hưng vong ==
Ban đầu, đô thành nước Nhược nằm ở Thương Mật, Thương Mật cũng được gọi là "Hạ Nhược". Năm 635 TCN, hai nước lớn là nước Tần và đồng minh là nước Tấn liên hiệp đem quân thảo phạt nước Nhược. Song vào lúc này, đối thủ của Tần và Tấn là nước Sở đã đem quân đến cứu trợ nước Nhược. Tuy nhiên, người Thương Mật đã phải đầu hàng quân Tần, còn tướng lĩnh quân Sở thì bị quân Tần bắt giữ. Đến khi quân Tần về nước, người nước Sở không kịp truy kích. Năm 622 TCN, nước Nhược trở nên gần gũi hơn với Tần song vẫn dao động trong vấn đề quan hệ với Sở. Vì thế, nước Tần lại cho quân tấn công đô thành Thương Mật của nước Nhược, lãnh thổ này bị nước Tần chiếm hữu. Trước tình cảnh này, người nước Nhược di chuyển đến khu vực Nghi Thành của tỉnh Hồ Bắc hiện nay, gọi là "Thượng Nhược". Sau khi di cư, nước Nhược trở thành một nước phụ thuộc của nước Sở. Người nước Nhược bị người Sở đồng hóa hoàn toàn, không rõ nước Nhược diệt vong năm nào.

== Di sản ==
Năm thứ 10 đời Sở Chiêu Vương, tức năm 506 TCN, nước Ngô tấn công đô thành Dĩnh (郢). Trong trận Bá Cử (柏舉之戰) kế tiếp sau đó, nước Sở đã gần như diệt vong. Đến năm sau, Ngô rút quân về nước do bị nước Việt tiến đánh, Sở Chiêu Vương lại về Dĩnh. Đến năm thứ 12 đời Sở Chiêu Vương, tức 504 TCN, quân Ngô lại đánh bại thủy quân Sở, người nước Sở lại đứng trước nỗi lo vong quốc, triều đình Sở chuyển quốc đô từ Dĩnh về đô thành cũ của Nhược trước kia, thuộc khu vực Nghi Thành ngày nay, nhằm lẩn trốn quân tiên phong của Ngô. Do người nước Sở có tập quán gọi đô thành là Dĩnh, nay Nhược lại là đô thành của Sở, vì thế Nhược còn được gọi là Bắc Dĩnh. Không rõ Sở chuyển đô thành về lại Dĩnh vào năm nào, có thuyết nói là vào năm thứ 56 đời Sở Huệ Vương, theo đó thì Nhược là quốc đô của Sở khoảng trên 60 năm.

== Văn bản khắc trên đồ đồng ==
Trong "Lưỡng Chu kim văn từ đại hệ khảo thích" (两周金文辭典大系考釋), Quách Mạt Nhược đã viết về việc khảo chứng các đồ vật từ nước Nhược. Ông chỉ ra rằng trong các chữ khắc trên đó, "Thượng Nhược" được ghi là "鄀", trong "Hạ Nhược" được ghi là "蠚". Ông thấy có các bản khắc ghi chữ Thượng Nhược (鄀) công và Hạ Nhược (蠚) công.

Kỳ 1 năm 2001 của "Trung Quốc lịch sử văn vật" (中國歷史文物) có đăng tải "Sĩ Sơn Bàn minh văn sơ thích" (士山盤銘文初釋) của Chu Phượng Hãn, giới thiệu về cổ vật Sĩ Sơn Bàn thời Tây Chu ở bảo tàng Quốc gia Trung Quốc, câu chữ khắc trên đó có chữ "Nhược phương", có thể thấy rằng từ thời Tây Chu đã có phương quốc mang tên là "Nhược". Chu Bảo Hoành (周寶宏) đưa ra bằng chứng về việc Nhược phương và Nhược quốc thời Xuân Thu có mối liên hệ với nhau.
Hyla cinerea

Ếch cây xanh Mỹ (danh pháp hai phần: "Hyla cinerea") là một loài ếch cây Tân thế giới thuộc chi "Hyla". Nó là loài vật nuôi làm cảnh phổ biến và là động vật lưỡng cư biểu tượng của các tiểu bang Georgia và Louisiana.
==Miêu tả==
Loài ếch này có cỡ vừa, dài đến 6 cm. Thân chúng thường có màu xanh lá cây và màu sắc thay đổi từ ô liu hơi vàng sáng đến vàng chanh. Độ tối của màu có thể thay đổi phụ thuộc vào ánh sáng hoặc nhiệt độ. Có thể có các mảng vàng kim loại hoặc trắng trên da và chúng cũng có đường kẻ màu kem hoặc vàng lợt, trắng chạy dọc từ hàm hoặc môi trên đến háng. Chúng có da mượt và màng chân lớn. Bụng màu vàng đến trắng nhợt. Con đực có cổ họng có nếp nhắn (túi âm thanh) và hơi nhỏ hơn con cái.
==Phân bố==
Loài ếch này được tìm thấy ở trung bộ và đông nam Hoa Kỳ, với phạm vi phân bó từ bờ đông Virginia]] đến đông nam Florida, với quần thể xa tận phía tây đến trung bộ Texas và về phía bắc tận Maryland và Delaware. 
Chúng thích môi trường sống nhiều cây thủy sinh nổi, cỏ và cỏ đuôi mèo ở các ao hồ nhỏ, đầm lầy, suối."
Phần lớn con cái ếch cây xanh Mỹ sinh sản một năm một lần nhưng có nhiều ổ trứng trong một mùa sinh sản. Trứng nở 14 ngày sau khi sinh.
Loài ếch này ăn côn trùng, thường là ruồi, muỗi và các côn trùng nhỏ khác như dế.

==Liên kết ngoài==
- Database entry includes a range map and brief justification of why this species is of least concern
- Betten, Jane. ""Hyla cinerea" (green treefrog)." Animal Diversity Web, University of Michigan.
- "Green Treefrog, "Hyla cinerea"." Northern Prairie Wildlife Research Center, U.S. Department of the Interior.
- USGS page
- Images of development from egg to adult frog
Litoria jervisiensis

Litoria jervisiensis là một loài ếch thuộc họ Pelodryadidae. Nó là loài đặc hữu của Úc.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các đầm lầy Wallum dọc bờ biển đông của New South Wales; từ biên giới Queensland đến đông Victoria. Loài này thân dài 55 cm. 

== Tham khảo ==
- Database entry includes a range map and a brief justification of why this species is of least concern
- Anstis, M. 2002. Tadpoles of South-eastern Australia. Reed New Holland: Sydney.
- Robinson, M. 2002. A Field Guide to Frogs of Australia. Australian Museum/Reed New Holland: Sydney.
- Frogs Australia Network – frog call sound clip available here.
- Frogs of Australia
Litoria fallax

Ếch cây lùn phía đông, tên khoa học Litoria fallax, là một loài ếch thuộc họ Pelodryadidae. Nó là loài đặc hữu của Úc, chúng được tìm thấy ở bờ biển đông Úc, từ quanh Cairns, Queensland đến quanh Ulladulla, New South Wales. Con cái dài tối đa 25–30 mm còn con đực dài 20 mm. Màu sắc của chúng thay đổi phụ thuộc và nhiệt độ và màu sắc môi trường xung quanh. Môi trường sinh sống của chúng gồm các đầm lầy ven biển, đầm phá, đập, ao hồ trong rừng, vùng đất nghèo dinh dưỡng, wallum và đất canh tác.
==Kích thước==
Nó dài từ 15–25 mm; nòng nọc lớn hơn ếch trưởng thành, với kích thước 30 mm.

==Sinh sản==
Sinh sản xảy ra ở các ao nhỏ hoặc đập, trong đó có lau sậy rộng rãi hoặc các thảm thực vật nổi. Loài này thường sẽ sinh sản trong nước tạm thời. Cuộc gọi của nó là một đoạn ngắn, cao vút, WR-ee-ek ip-ip, lặp đi lặp lại ba hoặc bốn lần. Chúng phát ra các cuộc gọi từ một túi thanh nhạc dưới hàm. Con đực gọi trong suốt mùa xuân và mùa hè mùa, thường trước và sau khi mưa lớn.
==Như một con vật cưng==
Tại Úc, nó có thể được giữ trong điều kiện nuôi nhốt với giấy phép thích hợp.