hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Acid myristoleic

Acid myristoleic là một loại acid béo không bão hòa đơn, trong đó liên kết đôi ở vị trí 9-10 và có cấu hình Z. Loại chất này được chú ý vì tác dụng dinh dưỡng và có khả năng điều trị một số bệnh ở người.

== Danh xưng khác ==
Acid myristôlêic trong hoá học có nhiều tên đồng nghĩa:

- Acid 9-Tetradecenoic
- Acid (Z)-Tetradec-9-enoic
- 544-64-9
- Acid Cis-9-tetradecenoic
- Acid 9-Tetradecenoic
- Acid (Z)-Tetradec-9-enoic
- 544-64-9
- Acid cis-9-tetradecenoic
- Acid 9Z-tetradecenoic
- Acid (9Z)-tetradec-9-enoic
- Acid 9-Tetradecenoic, (9Z)-
- Acid (9Z)-Tetradecenoic
- Acid 9-Tetradecenoic, (Z)-

== Tổng quan ==
Acid myristôlêic thuộc loại acid béo không bão hòa đơn, omega-5 (ω-5), được tạo ra trong quá trình sinh tổng hợp axit myristic. Một trong những nguồn chính của acid béo này là dầu hạt từ thực vật thuộc họ Nhục đậu khấu (Myristicaceae). Nó cũng bao gồm 1,89% chất béo từ quả của loài sầu riêng "Durio graveolens".

Phân tử acid myristoleic có 14 nguyên tử cacbon, nên được xếp vào nhóm acid béo chuỗi dài (LCA, từ 14 đến 18 nguyên tử cacbon).

- Acid myristôlêic ban đầu đã được phân lập từ loài "Serenoa repens" (thuộc họ Cau), sau đó được chú ý do có ích lợi nhất định, nhưng lại có thể gây độc cho tế bào vì có thể kích thích quá trình tế bào chết rụng (apoptosis) với vai trò là chất gây cảm ứng, chuyển hóa thực vật và chất ức chế EC 3.1.1.1 (carboxylesterase).
- Độc tính tế bào của loại axit này có thể được sử dụng để điều trị ung thư tuyến tiền liệt LNCaP.
- Trong cơ thể người, nó được sinh tổng hợp từ acid myristic nhờ xúc tác của enzym Stearoyl-CoA desaturase-1, nhưng nó không phổ biến trong tự nhiên.
- Một trong những nguồn chính cung cấp loại acid béo này - ngoài cây "Serenoa repens" - là dầu ép từ hạt của các cây họ Myristicaceae (Nhục đậu khấu), bao gồm tới 30% dầu trong một số loài. Loại acid béo này chiếm 1,89% chất béo từ quả của một loài cẩm quỳ là "Durio graveolens".

== Thuộc tính hoá học ==
Công thức tổng quát: CHO.

Khối lượng phân tử: 226.355 g/mol.

Loại acid tetradecenoic có chuỗi dài, chiếm khoảng 0,3 - 0,7% tổng thành phần acid béo của triglyxêrit trong mô mỡ ở người. (PMID 10393134).

== Nguồn cung cấp cho người ==
Trong cơ thể động vật, nó ở dạng este glycerol tại các mô mỡ. Một số loài thực vật cho dầu thuộc họ Cau, Nhục đậu khấu... cũng có, nhưng thực tế là không ăn được và ở dạng axit myristic. Nó không được tìm thấy trong ngũ cốc và các loại đậu và trái cây.

Trong thịt gia súc và gia cầm, nó có nhiều nhất trong phần ức của vật nuôi trưởng thành (khoảng 0,32 g / 100 g) ở ngựa, gà và gà tây, có nhiều trong mỡ cá voi, mỡ rùa. Nó hoàn toàn không có trong mỡ lợn và thịt lợn, trong trứng gia cầm và trong hầu hết các loài cá (trừ cá tầm có rất ít). Trong các sản phẩm sữa, nó có một lượng rất nhỏ trong sữa tươi và sữa chua; còn bơ chế từ sữa bò lại chứa hàm lượng khá cao (1,14 g / 100 g), nhưng không có trong bơ thực vật.
Tsada

Tsada (trước đó (trước năm 1985) đã viết là Tsadha) là một thị trấn nhỏ ở phía tây đảo Síp. Tsáda nằm ở độ cao 619 mét trên mực nước biển. Nó có 1.043 cư dân. Nó nằm ở quận Eparchía Páfou, ở phía tây của đất nước, cách thủ đô Nicosia 90 km về phía tây và 8 km về phía bắc của thành phố Paphos. Mặc dù khoảng cách giữa chúng, 612 m 
chênh lệch độ cao mang lại cho khu vực Tsada một bản sắc hoàn toàn khác. Nó nhận được lượng mưa mỗi năm.
Khí hậu mát mẻ hơn nhiều quanh năm (trong mùa hè nóng và ẩm ở Paphos, khoảng cách nhiệt độ có thể đạt được 6 °C) và nó cũng là một trong số ít các khu vực trong huyện Paphos tuyết rơi gần như hàng năm vào cuối tháng Một. Tsada là ngôi nhà của anh hùng dân tộc EOKA Evagoras Pallikarides. Mặc dù lịch sử của ngôi làng có thể được tính từ 500 năm trước, nhưng không có nhân vật kiến trúc quan trọng nào và chỉ có một vài nơi cư trú được xây dựng lại theo cách truyền thống. Có thể nói, điều duy nhất làm cho ngôi làng trở nên đặc biệt là khung cảnh đáng kinh ngạc đối với vùng biển và biển của nó.
Hiện tại sự phát triển đại trà đang diễn ra ở những ngọn đồi gần đó, với những biệt thự sang trọng cao cấp với tầm nhìn toàn cảnh ra thành phố và biển Địa Trung Hải được xây dựng trong 5 năm qua. Ngọn đồi Melisovouno nằm giữa Tsada và Koili có trạm phát truyền hình và đài phát thanh ăng-ten.
Kích thích (tâm lý học)

Trong tâm lý học, một kích thích là bất kỳ đối tượng hoặc sự kiện nào gợi ra phản ứng cảm giác hoặc hành vi trong một sinh vật.

- Trong tâm lý học nhận thức, một kích thích là một sự thay đổi năng lượng (ví dụ, ánh sáng hoặc âm thanh) được đăng ký bởi các giác quan (ví dụ: thị giác, thính giác, vị giác, v.v.) và tạo thành cơ sở cho nhận thức.
- Trong tâm lý học hành vi (nghĩa là điều kiện cổ điển và điều kiện hóa từ kết quả), một kích thích tạo thành cơ sở cho hành vi. Trong bối cảnh này, một sự phân biệt được thực hiện giữa "kích thích xa" (đối tượng bên ngoài, nhận thức) và "kích thích gần" (kích thích các cơ quan cảm giác).
- Trong tâm lý học thực nghiệm, một kích thích là sự kiện hoặc đối tượng mà một phản ứng được đo lường. Do đó, không phải tất cả mọi thứ được trình bày cho người tham gia đều đủ điều kiện là kích thích. Ví dụ, một dấu chéo ở giữa màn hình không được cho là kích thích, bởi vì nó chỉ phục vụ cho cái nhìn của người tham gia trung tâm trên màn hình. Ngoài ra, rất hiếm khi đề cập đến các sự kiện dài hơn (ví dụ: bài kiểm tra căng thẳng xã hội Trier) như một tác nhân kích thích, ngay cả khi phản ứng với sự kiện đó được đo lường.

== Lịch sử ==
Trong nửa sau của thế kỷ 19, thuật ngữ "kích thích" được đặt ra trong tâm lý học bằng cách định nghĩa lĩnh vực này là "nghiên cứu khoa học về mối quan hệ giữa kích thích và cảm giác". Điều này có thể khiến James J. Gibson kết luận rằng "bất cứ điều gì có thể được kiểm soát bởi người thí nghiệm và áp dụng cho người quan sát đều có thể được coi là một tác nhân kích thích" trong các nghiên cứu tâm lý ban đầu với con người, trong khi đó, cùng thời gian, thuật ngữ này kích thích mô tả bất cứ điều gì khơi gợi một phản xạ trong nghiên cứu động vật.

=== Trong tâm lý học hành vi ===
"Kích thích" khái niệm là điều cần thiết cho chủ nghĩa hành vi và lý thuyết hành vi của BF Skinner nói riêng. Trong khuôn khổ như vậy, một số loại kích thích đã được phân biệt (xem thêm điều kiện cổ điển):

Một kích thích khơi gợi được định nghĩa là một kích thích có trước một hành vi nhất định và do đó gây ra một phản ứng. Một kích thích phân biệt đối xử ngược lại làm tăng xác suất của một phản ứng xảy ra, nhưng không nhất thiết phải gợi ra phản ứng. Một kích thích củng cố thường biểu thị một kích thích được đưa ra sau khi phản ứng đã xảy ra; trong các thí nghiệm tâm lý, nó thường được đưa ra nhằm mục đích củng cố hành vi. Kích thích cảm xúc được coi là không gợi ra một phản ứng. Thay vào đó, họ được cho là sửa đổi sức mạnh hoặc sức mạnh mà hành vi được thực hiện.

== Xem thêm ==
- Tâm lý học
- Gợi cảm giác
- Kích thích
- Kích thích (sinh lý)
Vườn Shazdeh

Vườn Shazdeh Mahan ( "Bāgh-e Shāzdeh Mahan") có nghĩa là "Vườn Hoàng tử tại Mahan" là một khu vườn Ba Tư lịch sử nằm gần Mahan, Kerman, Iran.
==Mô tả==
Khu vườn hình chữ nhật có diện tích , được bao quanh bởi một bức tường. Nó bao gồm một cấu trúc cổng vào và cổng tại cuối khu vực thấp phía dưới và cấu trúc nhà riêng hai tầng ở phần cao phía trên. Giữa hai khu vực thấp và cao là những vòi phun nước, kết hợp với độ nghiêng tự nhiên của đất. Khu vườn là một ví dụ điển hình của khu vườn Ba Tư tận dụng khí hậu tự nhiên phù hợp.

Khu vườn được xây dựng bởi Mohammad Hasan Khan Sardari Iravani vào năm 1850 và được Abdolhamid Mirza Naserodolleh sửa sang lại gần như hoàn toàn vào năm 1870. Quá trình này kéo dài trong suốt 11 năm dưới triều đại Qajar. Cấu trúc nhìn thấy hiện tại gần như hoàn toàn có trong giai đoạn thứ hai này và có liên quan chính thức đến các khu vườn tương tự được thiết kế bởi Naserodolleh ở Tehran. Công trình bỏ dở sau cái chết của Abdolhamid Mirza vào đầu những năm 1890. Cùng với nhiều khu vườn Ba Tư khác, vườn Shazdeh đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào tháng 6 năm 2011.

==Liên kết ngoài==
- Tishineh
- Mahan Summer Residing Places, Kerman at irantouronline.com
Poyfai Malaiporn

Poyfai Malaiporn (; sinh ngày 19 tháng 1 năm 1971 tại tỉnh Nong Khai, Thái Lan), là một ca sĩ, nhạc sĩ nhạc Luk thung và Mor lam người Thái.

== Danh sách đĩa nhạc ==
===Album gốc===
- "Poyfai Won Faen" ปอยฝ้ายวอนแฟน
- "Talok Oak Hak" ตลกอกหัก
- 2002 - "Mue Sor Khon Sao" มือซอคนเศร้า
- 2003 - "Nam Ta Kha Rock" น้ำตาขาร็อค
- 2004 - "Won Faa" วอนฟ้า
- 2005 - "Fak Faa Pai Ha Nong" ฝากฟ้าไปผ่าน้อง
- 2006 - "Khao La Ma Raeng" ข่าวล่ามาแรง
- 2007 - "Chatukham Khon Jon" จตุคามคนจน
- 2008 - "Mun Tong Thon" มันต้องถอน
- 2009 - "Mak Laew Krab" มักแล้วครับ
- 2010 - "Mai Dai Aem Chan Roak" ไม่ได้แอ้มฉันหรอก
- 2011 - "Hai Ai Hak Jao Sa Nor" ให้อ้ายฮักเจ้าสาเนาะ
- 2012 - "Ngan Khao" งานเข้า
Hành vi tự kích thích

Hành vi tự kích thích, còn được gọi là stimming và tự kích thích, là sự lặp lại của các chuyển động vật lý, âm thanh, từ ngữ hoặc các vật thể chuyển động. Những hành vi này là phổ biến ở những người bị khuyết tật phát triển và phổ biến nhất ở những người trên phổ tự kỷ. Những người được chẩn đoán mắc chứng rối loạn xử lý cảm giác cũng được biết là có khả năng thể hiện các hành vi tự kích thích. Stinkle được coi là một phản ứng bảo vệ đối với kích thích quá mức, trong đó mọi người bình tĩnh lại bằng cách ngăn chặn các kích thích môi trường ít dự đoán hơn, mà họ có độ nhạy cao. Một giả thuyết khác cho rằng việc tự kích thích là một cách để làm giảm sự lo lắng và những cảm xúc tiêu cực hoặc tăng cao khác.

Các hành vi tự kích thích có thể bao gồm xúc giác, thị giác, thính giác, khứu giác và tiền đình. Một số ví dụ phổ biến về việc làm mờ (đôi khi được gọi là stims) bao gồm vỗ tay , vỗ tay, lắc lư, chớp mắt quá mức hoặc khó khăn, tạo nhịp, đập đầu, lặp lại tiếng động hoặc từ ngữ, búng ngón tay; và quay đối tượng.

Stimming hầu như luôn luôn xuất hiện ở những người trên phổ tự kỷ nhưng không nhất thiết chỉ ra sự hiện diện của nó. Sự khác biệt lớn nhất giữa tự kích thích tự kỷ và không tự kỷ là loại kích thích và số lượng kích thích. Trong "Cẩm nang Chẩn đoán và Thống kê Rối loạn Tâm thần", do Hiệp hội Tâm thần Hoa Kỳ xuất bản, hành vi tự kích thích được mô tả là "thói quen vận động rập khuôn và lặp đi lặp lại" và được liệt kê là một trong những triệu chứng của rối loạn phổ tự kỷ. Các quan điểm khác nhau cho thấy rằng tự kích thích bao gồm cả chức năng cảm giác và vận động. Sự thiếu hiệu quả trong các chức năng cảm giác này có thể dẫn đến các hành vi làm mờ do người đó tạo ra như một phản ứng có thể kiểm soát được.

Hầu hết mọi người trong cộng đồng tự kỷ phản đối các nỗ lực giảm hoặc loại bỏ tự kích thích, vì đây là một công cụ quan trọng để tự điều chỉnh, và cho rằng những nỗ lực ngăn chặn mọi người khỏi bị tự kích thích có thể có hại.

Tuy nhiên, tự kích thích đôi khi có thể tự gây thương tích, chẳng hạn như khi nó liên quan đến việc đập đầu, cắn tay, tự xoa quá nhiều và gãi. Mặc dù khó có thể ngừng hoàn toàn tự kích thích, nhưng có nhiều cách để giảm thời gian dành cho tự kích thích và tạo thói quen tự kích thích an toàn hơn cho một cá nhân. Quản lý môi trường cảm giác và cảm xúc trong khi tăng số lượng tập thể dục hàng ngày có thể làm tăng mức độ thoải mái cá nhân của người đó có thể làm giảm thời gian dành cho việc tự kích thích. Những thứ như câu đố, fidget spinner, căng thẳng và đồ chơi fidget cũng có thể được sử dụng để giúp thấm nhuần thói quen tự kích thích an toàn.

== Xem thêm ==
- Phản ứng kinh tuyến cảm giác tự chủ
- Kiểm soát môi trường multisensory
- Fidget spinner
- Máy ôm
Palmitôlêyô hóa

Palmitôlêyô hoá (palmitoleoylation) là quá trình lipid hóa một prôtêin trong đó axit palmitôlêic không bão hòa đơn được liên kết hóa trị với lượng xêrin hoặc trêônin trong chuỗi pôlypeptit ở prôtêin đó. Quá trình palmitôlêyô hoá đóng vai trò quan trọng trong việc trao đổi và gắn mục tiêu cho prôtêin Wnt, từ đó có thể khởi động con đường truyền tín hiệu Wnt.

Palmitôlêyô hoá prôtêin Wnt được xúc tác nhờ enzym mã hoá bởi Gen PORCN. Phản ứng nghịch được thực hiện bởi enzym NOTUM (palmitoleoyl-protein carboxylesterase).

== Tóm tắt ==
Palmitôlêyô hóa là một biến đổi độc đáo của prôtêin, trong đó axit palmitôlêic (C16:1 là axit béo không bão hòa đơn) được liên kết cộng hóa trị với prôtêin. Các prôtêin Wnt được biết là sẽ bị palmitoleoyl hóa bởi cis-Δ9 palmitoleate tại các gốc serine được bảo tồn ở hầu hết các loài động vật qua quá trình tiến hóa.

Quá trình này diễn ra sau khi gen Wnt phiên mã ra prôtêin Wnt, nên thuộc loại biến đổi sau dịch mã (Post-translational modification).

Khi quá trình này tiến hành, prôtêin Wnt có thể liên kết với thụ thể tương ứng và khởi động con đường truyền tín hiệu Wnt. Do đó, quá trình này rất quan trọng trong việc cân bằng nội môi và tạo khối u.

== Xem thêm ==
- Đường truyền tín hiệu WNT
- Axit palmitôlêic

== Tham khảo (tiếng Anh) ==
- Đầu dò hóa học xác định trực tiếp Palmitôlêyô hóa prôtêin (Chemical Probes to Directly Profile Palmitoleoylation of Proteins) ở https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5113023/
- Tìm hiểu Palmitôlêyô hóa prôtêin và ý nghĩa (Understanding Protein Palmitoylation: Biological Significance and Enzymology) ở https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4240533/
Plinius (hố)

Plinius là một hố Mặt Trăng (hố va chạm) nằm ở ranh giới giữa biển Mare Serenitatis ở phía bắc và biển Mare Tranquilitatis ở phía nam. Đường kính của hố là 41 km. Hố được đặt tên theo theo nhà khoa học tự nhiên và tác giả người La Mã Gaius Plinius Secundus. Về phía nam-đông nam của Plinius là hố Ross, và vể phía đông bắc là hố Dawes. Hệ thống rille phía bắc có tên là Rimae Plinius và hố Brackett có đường kính lớn hơn hố. Rìa tây bắc của rille là Promontorium Archerusia, một mũi đất của vành tây ở gần biển Mare Serenitatis.

==Mô tả==
Vành dày của hố Plinius có hình thuôn với nhiều bậc thang về phía bên trong cùng sườn nhấp nhô. Hố thiếu hệ thống quang thiêu nhìn thấy. Thềm hố có đồi, và ở giữa là một đỉnh trung tâm có hình dáng của một hố đôi dưới một góc liên tưởng. Một khe hở được gắn liền với phía bắc của đỉnh. Nửa thềm hố phía đông mượt và bằng phẳng hơn phần phía tây, điều này tạo thành hình dáng của một hình bán nguyệt bao quanh đỉnh giữa.

==Hố vệ tinh==
Theo quy ước, những tính chất này được xác định trên bản đồ bằng cách đặt từng chữ cái là tâm của các hố vệ tinh gần với Plinius nhất.

==Liên kết ngoài==
- LTO-60B1 Plinius — L&PI bản đồ địa hình
- Plinius at The Moon Wiki
- Rimae Plinius at The Moon Wiki

===Bài liên quan===
- , bao gồm một vàu khu vực như Plinius
Vườn Abbas Abad

Vườn Abbas Abad (tiếng Ba Tư: باغ عباس اباد, "Bāgh-e Abbas Abad") là một vườn Ba Tư lịch sử nằm về phía đông nam của Behshahr, thuộc tỉnh Mazandaran, phía bắc Iran.

Được xây dựng vào khoảng năm 1613, dưới thời trị vì của vua Abbas I, khu vườn là tập hợp các yếu tố kiến trúc thời kỳ Safavid và là ví dụ tuyệt vời về khu vườn Ba Tư với bể nước, đài phun nước, sông, cây cối khiến nó là một trong những khu vườn Ba Tư đẹp và quan trọng nhất. Đây là một trong những nơi ở yêu thích của những nhà cai trị Safavid trong thời gian lưu trú tại Mazandaran.

Khu vườn bị bỏ rơi và dần đi vào quên lãng vào cuối thế kỷ 17 dưới thời Soltan Hosein và Suleiman I. Điều này được cho là xuất phát từ những cuộc nổi dậy người Turkmen ở Golestan. Những phần còn sót lại được tái phát hiện và bảo vệ từ năm 1967. Nó là địa điểm khảo cổ và là một phần của Di sản thế giới Vườn Ba Tư từ năm 2011.
Quần thể Sheikh Safi al-din Khānegāh và đền thờ

Quần thể Sheikh Safi al-din Khānegāh và đền thờ () là quần thể kiến trúc nằm tại Ardabil, Iran. Đây là lăng mộ của Sheikh Safi-ad-din Ardabili, một nhà lãnh đạo Hồi giáo Sufi nổi tiếng sinh ra ở Ardabil. Quần thể này đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 2010.
==Lịch sử==
Sheikh Safi là một nhà lãnh đạo Hồi giáo Sufi dưới thời Safavid. Ông sinh ra tại Ardabil, nơi xây dựng quần thể kiến trúc này. Những người Safavid coi trọng hình thức của một thánh đường Hồi giáo, với mộ, lăng mộ, phòng cầu nguyện nằm ở một góc bên phải của thánh đường. Các công trình trong quần thể này bao quanh một sân nhỏ bên trong có diện tích chiều dài 31 mét và rộng 16 mét. Đường vào của nó thông qua một khu vườn dài.

Lăng mộ bắt đầu được xây dựng bởi con trai của Sheikh Safi là Sheikh Sadr al-Dīn Mūsā, sau khi cha của ông qua đời vào năm 1334. Nó được xây dựng từ đầu thế kỷ 16 đến cuối thế kỷ 18. Lăng mộ là tòa tháp hình vòm cao 17 mét, được trang trí bằng ngói xanh, bên cạnh là Nhà Sứ thế kỷ 17, nơi lưu giữ những đồ phục vụ nghi lễ của thánh đường. Ngoài ra, một phần của quần thể này là khu vực với nhiều chức năng trong nhiều thế kỷ qua bao gồm thư viện, thánh đường Hồi giáo, trường học, hầm mộ, bể chứa nước, bệnh viện, nhà bếp, lò bánh và một số phòng làm việc. Tất cả đều trên một tuyến đường để đến đền thờ và được chia thành bảy phân đoạn, phản ánh bảy giai đoạn của chủ nghĩa thần bí Sufi. Các phần này được ngăn cách với nhau bằng tám cổng đại diện cho tám quan điểm của Sufi giáo.

Một số phần đã dần dần được thêm vào cấu trúc chính trong triều đại Safavid. Một số nhà lãnh đạo của Safavid, phụ nữ và cả những nạn nhân trong các trận chiến Safavid, bao gồm cả Trận Chaldiran đã được chôn lấp tại đây.
==Kiến trúc==
Khu quần thể này ngày nay được gọi là lăng mộ Sheikh Safi al-Din Ardabili, thì ngoài khu vực lăng mộ (Ali-Ghapu) thì còn có cổng chính, sân lớn, cổng vòm, mộ của chính Sheikh Safi al-Din, nhà Andaruni dành cho nữ giới, phần mộ của vua Ismail I, thánh đường Hồi giáo Janatsara, Khanqah, nhà ánh sáng, phòng cầu nguyện Chellehkhaneh và nơi chôn cất các liệt sĩ.

Tòa nhà ở lối vào chính có ba mái vòm được trang trí bằng gạch khảm và những câu sử thi dưới dạng thư pháp Reqa và Kufic. Ngôi mộ của Sheikh Safi al-Din Ardabili là một tòa tháp hình trụ đứng, trên đỉnh là một mái vòm ngắn. Bên dưới mái vòm có một hầm chứa là một trong những công trình có giá trị nhất của quần thể, và xung quanh rìa của nó có một dòng chữ được khắc theo phong cách Reqa. Một trong những nét độc đáo của lăng mộ của Sheikh Safi al-Din Ardabili là nó chứa một số tác phẩm nghệ thuật có giá trị về các chủ đề nghệ thuật khác nhau, bao gồm loại gạch khảm hoàn hảo, tranh ốp lát, đắp vữa, chữ khắc và thư pháp tuyệt vời của các nhà thư pháp vĩ đại nhất thời đại Safavid (như Mir Emad Hassani, Mir Qavamoddin, Mohammad Ismail), chạm khắc gỗ, đồ bạc, bản thảo thiếp vàng, tranh vẽ, đá...

==Liên kết ngoài==
- Sheikh Safi al-Din Ardabili's Mausoleum Virtual Tour
- More Pictures, Tishineh
Nautilocorystes

Nautilocorystes là một chi cua gồm 2 loài trong phân họ Thiinae của họ Carcinidae hoặc phân họ Nautilocorystinae của họ Thiidae.

==Lịch sử phân loại==
Chi này từng được xếp trong họ Corystidae. Việc chuyển "Nautilocorystes" sang họ Thiidae là bắt buộc bởi cấu trúc của phần bụng cua đực (các đốt 3-5 hợp nhất), với chân giao cấu 1 ngắn, mập mạp cùng chân giao cấu 2 ngắn. Những đặc trưng này có nghĩa là vị trí truyền thống của nó trong họ Corystidae là không thể biện hộ, mặc cho hình dạng mai rất giống nhau cũng như các râu hình chỉ của chúng.

==Các loài==
Chi này gồm 2 loài, phân bố trong hai khu vực biệt lập, từ Namibia tới Nam Phi và từ Ấn Độ tới Đông Nam Á.
- "Nautilocorystes investigatoris" : Ấn Độ tới Philippines.
- "Nautilocorystes ocellatus" : Namibia và Nam Phi.
Shahr-e Sukhteh

Shahr-e Sukhteh (, nghĩa là "Thành phố bị cháy"), cũng đánh vần là "Shahr-e Sūkhté" và "Shahr-i Shōkhta", là một địa điểm khảo cổ của một đô thị khá lớn thời đại đồ đồng, gắn với văn hóa Jiroft. Nó nằm tại tỉnh Sistan và Baluchestan, phía đông nam Iran, bên bờ sông Helmand, gần đường Zahedan-Zabol. Nó được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 2014.

Những lý do cho sự lên xuống bất thường của Thành phố bị cháy vẫn còn bao trùm trong bí ẩn. Các cổ vật được phục hồi từ thành phố cho thấy sự bất nhất kỳ lạ với các nền văn minh gần đó và người ta đã suy đoán rằng, Shahr-e-Sukhteh có thể cung cấp bằng chứng cụ thể về một nền văn minh ở phía đông Ba Tư thời tiền sử, độc lập với Lưỡng Hà cổ đại.
==Khảo cổ học==
Với diện tích 151 hecta, đây là một trong những thành phố lớn nhất thế giới vào buổi sớm của kỷ nguyên đô thị. Ở phía tây của khu vực là một nghĩa địa rộng 25 hecta, chứa từ 25.000 đến 40.000 ngôi mộ cổ. Khu định cư xuất hiện vào khoảng năm 3.200 TCN. Thành phố có bốn giai đoạn văn minh và đã bị thiêu rụi ba lần trước khi bị bỏ rơi vào năm 1800 TCN. Các giai đoạn từ I đến IV gồm: 3200–2800 TCN, 2800–2500 TCN, 2500–2300 TCN, 2300–2100 TCN.

Nó được phát hiện vào đầu những năm 1900 bởi nhà khảo cổ học Aurel Stein. Bắt đầu từ năm 1967, địa điểm này đã được khai quật bởi nhóm tới từ Viện Ý về Châu Phi và phương Đông (IsIAO) dưới sự chỉ đạo của Maurizio Tosi. Công việc kéo dài cho đến năm 1978. Công việc sau đó được lối lại bởi Tổ chức Du lịch và Di sản Văn hóa Iran dưới sự chỉ đạo của SMS Sajjadi. Những khám phá mới theo thời gian tiếp tục được báo cáo.

Hầu hết các phát hiện là vào thời kỳ từ năm 2700-2300 TCN. Các khám phá chỉ ra rằng, thành phố này là một trung tâm của các tuyến giao dịch kết nối Lưỡng Hà và Iran với các nền văn minh Trung Á, Ấn Độ, và xa hơn nữa như Trung Quốc.

Trong giai đoạn I, Shahr-e Sukhteh đã cho thấy mối liên hệ chặt chẽ với các địa điểm khảo cổ ở miền nam Turkmenistan, Kandahar của Afghanistan, thung lũng Quetta và Bampur ở Iran. Ngoài ra, nó cũng có các mối liên kết với các thành phố Proto-Elamite của Ḵuzestān và Fārs. Giai đoạn II, thành phố cũng đã có sự liên lạc với các thành phố tiền Harappan của văn minh lưu vực sông Ấn, và các liên hệ với thung lũng Bampur vẫn tiếp tục. Shahdad là một địa điểm khảo cổ học lớn khác có liên quan đến thành phố. Có khoảng 900 địa điểm thời đại đồ đồng được ghi nhận ở bồn địa Sistan, khu vực sa mạc giữa Afghanistan và Pakistan.

==Liên kết ngoài==
- Burnt City Video, part 1 of 4 - Youtube
- Burnt City Video, part 2 of 4 - Youtube
- Burnt City Video, part 3 of 4 - Youtube
- Burnt City Video, part 4 of 4 - Youtube
- Shahr-e Sukhteh, CHN
- Burnt City Inhabitants Used Teeth for Basket Weaving, CHN
- World's Oldest Backgammon Set found at the Burnt City
Sikorsky Cypher

Sikorsky Cypher và Cypher II là những loại phương tiện bay không người lái được phát triển bởi hãng Sikorsky Aircraft. Chúng là máy bay cất cánh và hạ cánh thẳng đứng sử dụng hai rotor đối diện được bao bọc trong một tấm màng tròn để đẩy.

==Thiết kế và phát triển==
===Cypher===
Vào cuối những năm 1980, Sikorsky Aircraft đã cho bay một chiếc UAV nhỏ tên là "Cypher", với các rotor đồng trục bên trong một khung máy bay hình xuyến. Tấm màng hình xuyến được cải thiện vận hành an toàn và giúp tăng lực nâng. Mẫu concept gốc đầu tiên của Cypher có đường kính 1,75 mét (5,75 feet) và cao 55 cm (1,8 feet), nặng 20 kg (43 pound), và lần đầu tiên cất cánh vào mùa hè năm 1988. Thiết kế này được cung cấp bởi động cơ bốn thì, 2,85 mã lực (3,8 mã lực) và được gắn trên xe tải để thử nghiệm bay về phía trước. Từ đó mới dẫn đến một nguyên mẫu Cypher có chuyến bay thực sự nặng 110 kg (240 pound), có đường kính 1,9 mét (6,2 feet) và được trang bị động cơ Wankel nhỏ gọn, công suất 40 kW (53 hp).

Sau chuyến bay tự do ban đầu vào năm 1993, nguyên mẫu Cypher đã được sử dụng trong các cuộc thử nghiệm và trình diễn trong hầu hết những năm 1990, cuối cùng dẫn đến một thiết kế thế hệ tiếp theo, Cypher II, một đối thủ trong cuộc thi VT-UAV của Hải quân Mỹ.

Nguyên mẫu duy nhất cất cánh lần đầu tiên vào tháng 4 năm 1992 và bay không giới hạn vào năm 1993. Kể từ đó, hơn 550 chuyến bay trình diễn đã được thực hiện dành cho chính phủ Mỹ. Cypher có thể mang gói cảm biến trên các thanh chống phía trên thân tàu hoặc có thể vận chuyển tải trọng nặng tới 50 lb (23 kg).

===Cypher II===
Hai nguyên mẫu Cypher II đã được chế tạo cho Thủy quân lục chiến Mỹ, gọi đó là "Chiến binh Rồng". Cypher II có kích thước tương tự người tiền nhiệm của nó, nhưng có một cánh quạt đẩy thêm vào rotor và có thể được trang bị cánh cho các nhiệm vụ trinh sát tầm xa. Trong hình thể có cánh này, Cypher II có tầm bắn trên 185 km (115 dặm) và tốc độ tối đa 230 km/h (145 mph). Không rõ liệu Cypher sẽ đi vào sản xuất hay không.

==Tham khảo==
Bài viết này chứa tài liệu ban đầu được lấy từ bài viết trên web "Unmanned Aerial Vehicles" của Greg Goebel, tồn tại trong Public Domain.

==Liên kết ngoài==
- Thông tin về Cypher
Lewis Capaldi

Lewis Marc Capaldi (sinh ngày 7 tháng 10 năm 1996) là một ca sĩ, nhạc sĩ người Scotland. Capaldi đã đạt được thành công toàn cầu trong suốt năm 2019 với đĩa đơn đột phá mang tầm quốc tế "Someone You Loved", đĩa đơn này đã đứng đầu Bảng xếp hạng đĩa đơn của Anh trong 7 tuần, biến nó trở thành một trong những đĩa đơn đứng vị trí thứ nhất lâu nhất trong lịch sử bảng xếp hạng Anh.

Vào ngày 17 tháng 5 năm 2019, anh phát hành album đầu tay, "Divinely Uninspired to Hellish Extent", album này đứng đầu Bảng xếp hạng Album Anh trong sáu tuần.

== Liên kết ngoài ==
- Hồ sơ của Lewis Capaldi trên trang web của đại lý
Yoshino Akira

, sinh 30 tháng 1 năm 1948, là một Nhà hóa học người Nhật. Ông là thành viên của Tập đoàn Asahi Kasei và giáo sư của Đại học Meijo. Ông là người phát minh ra pin lithium-ion (LIB) thường được sử dụng trong điện thoại di động và máy tính xách tay. Ông đã được trao Giải Nobel Hóa học năm 2019 cùng với John B. Goodenough và M. Stanley Whittingham
== Tuổi thơ và giáo dục ban đầu ==
Yoshino được sinh ra ở Suita vào ngày 30 tháng 1 năm 1948. Ông có bằng Cử nhân (1970) và bằng Thạc sĩ Kỹ thuật (năm 1972) tại Đại học Kyoto và lấy bằng Tiến sĩ Kỹ thuật tại Đại học Osaka (Luận án Tiến sĩ).

== Sự nghiệp ==
- Năm 1972: Phòng thí nghiệm Kawasaki, Tập đoàn Asahi Kasei / phát triển pin Li-ion, v.v.
- 1992: Quản lý, Nhóm phát triển sản phẩm, Phòng xúc tiến kinh doanh pin ion, Asahi Kasei Corp.
- 1994: Quản lý, Phát triển Kỹ thuật, A & T Battery Corp. (Nhà sản xuất LIB. Công ty liên doanh của Asahi Kasei và Toshiba))
- 2003 Hiện tại: Fellow, Asahi Kasei Corp / nghiên cứu các chủ đề thế hệ tiếp theo
- 2005 Hiện tại: Tổng giám đốc, Phòng thí nghiệm Yoshino, Tập đoàn Asahi Kasei / nghiên cứu pin tiên tiến

== Phát minh ra pin thứ cấp lithi-ion ==
Năm 1981 Akira Yoshino bắt đầu nghiên cứu về pin sạc bằng polyacetylene. Polyacetylene là polymer điện dẫn được phát hiện bởi Hideki Shirakawa, người sau này (năm 2000) sẽ được trao Giải Nobel về hóa học vì phát hiện này.

Năm 1983 Yoshino chế tạo một pin nguyên mẫu có thể sạc sử dụng lithium cobalt oxit (LiCoO (phát minh vào năm 1979 bởi Godshall et al. tại Đại học Stanford, và John Goodenough và Koichi Mizushima tại Đại học Oxford) như cathode và polyacetylene làm cực dương. Nguyên mẫu này, trong đó vật liệu cực dương không chứa lithi và các ion lithi di chuyển từ cực âm LiCoO vào cực dương trong quá trình sạc, là tiền thân trực tiếp của pin lithi-ion hiện đại (LIB).
Tor2web

Tor2web (phát âm là "Tor to Web") là một dự án phần mềm cho phép truy cập web chìm bằng trình duyệt bình thường mà không cần kết nối với mạng Tor để truy cập. Phần mềm proxy này được tạo ra bởi Aaron Swartz và Virgil Griffith.
Gen NOTUM

Ở người, gen NOTUM (nəʊtʌm/ hoặc /ˈnō-təm/) là một gen mã hoá palmitoleoyl-protein carboxylesterase (viết tắt: PPC-aza), một loại cacbôxylestêraza có chức năng điều hoà con đường truyền tín hiệu tế bào của prôtêin Wnt bằng cách khử trung gian của prôtêin Wnt này. Gen định vị trên nhiễm sắc thể số 17, lô-cut được kí hiệu là 17q25.3. Kích thước của gen từ 81.952.507 đến 81.961.840 bp; số biến thể: 4 bản, mã hoá các prôtêin ứng với định danh UniProtKB là Q6P988.

Tên "notum" của gen không liên quan gì đến từ "notum" trong côn trùng học dùng để chỉ phần trên đốt ngực lưng của sâu bọ.

== Tên sản phẩm ==
Ở người ("Homo sapiens"), sản phẩm của gen NOTUM được quy định như sau:

- Tên chính thức: NOTUM (theo HGNC)
- Tên đầy đủ: palmitoleoyl-protein carboxylesterase
- Mã HGNC: 27106
- Tên định danh PubMed prôtêin này là: 25731175.
- [Wnt Protein] O-Palmitoleoyl-L-Serine Hydrolase
- Palmitoleoyl-Protein Carboxylesterase NOTUM
- HNOTUM 3 4
- Notum Pectinacetylesterase Homolog ("Drosophila")
- Notum Pectinacetylesterase Homolog
- Protein Notum Homolog 3
- EC 3.1.1.98 4

== Cơ chế tóm tắt ==
Phản ứng tóm tắt của PPC-aza (sản phẩm gen NOTUM) là:

[Wnt protein]-O-9Z-hexadecenoyl-L-serine + HO

= 9Z-hexadecenoate + [Wnt protein]-L-serine + H.

Trong đó, PPC-aza đã gắn xêrin vào prôtêin Wnt, làm nó hoạt động như một chất điều hòa âm tính chính của con đường tín hiệu Wnt bằng cách trung gian đặc biệt cho quá trình khử almitoleoyl hóa của các protein Wnt. Sau khi xúc tác, xêrin palmitoleoyl hóa protein Wnt, nhờ đó mới có thể liên kết hiệu quả với các thụ thể tương ứng của nó là protein xuyên màng có nếp gấp phức tạp.

Ở cấp độ phân tử, PPC-aza thủy phân chuỗi glycosaminoglycan (GAG) của glypicans, do đó ảnh hưởng đến khả năng tương tác của glypicans với các phối tử là protein Wnt. Cũng có tác giả cho biết: PPC-aza có thể kích hoạt sự rụng glypican, bằng cách làm trung gian phân cắt "mỏ neo" GPI của chúng trong tế bào, ngăn chặn tín hiệu Wnt, nhưng không phân tách GPI-anchor của chúng. Nó hoạt động bằng cách làm trung gian quá trình depalmitoleoyl hóa của các protein WNT, làm suy giảm liên kết của protein Wnt với các thụ thể.

== Xem thêm ==
- Đường truyền tín hiệu WNT.
- Tín hiệu tế bào.
- Nhiễm sắc thể số 17.

== Tham khảo ==
- Gen NOTUM của ruồi giấm ở https://www.sdbonline.org/sites/fly/genebrief/notum.htm
- Gen NOTUM của chuột ở http://www.informatics.jax.org/marker/MGI:1924833

== Liên kết ngoài ==
PDBe-KB Tổng quan về cấu trúc và hoạt động của protein NOTUM.
John B. Goodenough

John Bannister Goodenough (25 tháng 7 năm 1922 – 25 tháng 6 năm 2023) là một giáo sư và nhà vật lý thể rắn người Mỹ. Ông hiện là giáo sư về kỹ thuật cơ khí và khoa học vật liệu tại Đại học Texas ở Austin. Ông được tín nhiệm rộng rãi trong việc xác định và phát triển pin lithium-ion cũng như phát triển các quy tắc Goodenough-Kanamori để xác định dấu hiệu của siêu trao đổi từ tính trong vật liệu.

Năm 2014, ông nhận được giải Charles Stark Draper cho những đóng góp của mình cho pin lithium-ion. Năm 2019, ông được trao giải Nobel hóa học ở tuổi 97, khiến ông trở thành người đoạt giải Nobel cao tuổi nhất từ trước đến nay. Ông nhận giải Nobel cùng M. Stanley Whittingham và Akira Yoshino.

Ông tròn 100 tuổi vào tháng 7 năm 2022 và qua đời vào ngày 25 tháng 6 năm 2023 tại Austin, Texas.

== Tuổi thơ và giáo dục ban đầu ==
Goodenough được sinh ra ở Jena, Đức, với cha mẹ là Erwin Ramsdell Goodenough (1893-1965) và Helen Meriam Goodenough. Cha ông từng học Ph.D. tại Trường Thần học Harvard vào thời điểm John chào đời và sau đó trở thành Giáo sư về lịch sử tôn giáo tại Yale. John cũng là em trai của nhà nhân chủng học quá cố Ward Goodenough của Đại học Pennsylvania. John và anh trai Ward đã học trường nội trú tại trường Groton. John Goodenough nhận bằng Cử nhân Toán học, summa cum laude, từ Đại học Yale năm 1944, nơi ông là thành viên của Skull and Bones. Sau khi phục vụ trong Quân đội Hoa Kỳ với tư cách là nhà khí tượng học trong Thế chiến II, ông trở lại để hoàn thành bằng tiến sĩ. trong Vật lý dưới sự giám sát của Clarence Zener tại Đại học Chicago năm 1952.

== Sự nghiệp ban đầu tại Phòng thí nghiệm Lincoln ==
Trong sự nghiệp ban đầu của mình, ông là một nhà khoa học nghiên cứu tại Phòng thí nghiệm Lincoln của MIT. Trong thời gian này, ông là thành viên của một nhóm liên ngành chịu trách nhiệm phát triển bộ nhớ từ tính truy cập ngẫu nhiên. Những nỗ lực nghiên cứu về RAM đã khiến ông phát triển các khái niệm về trật tự quỹ đạo hợp tác, còn được gọi là biến dạng hợp tác Jahn, Teller, trong các vật liệu oxit, và sau đó dẫn đến việc ông phát triển các quy tắc về dấu hiệu của siêu trao đổi từ trong vật liệu, hiện được biết đến như các quy tắc Goodenough của Kanamori (cùng phát triển với ).

== Nhiệm kỳ tại Đại học Oxford ==
Vào cuối những năm 1970 và đầu những năm 1980, ông tiếp tục sự nghiệp của mình với tư cách là người đứng đầu Phòng thí nghiệm Hóa học vô cơ tại Đại học Oxford, nơi ông xác định và phát triển LiCoO là vật liệu catốt lựa chọn cho pin sạc Li-ion hiện có mặt ở khắp mọi nơi trong các thiết bị điện tử cầm tay ngày nay. Mặc dù Sony chịu trách nhiệm thương mại hóa công nghệ, nhưng ông được ghi công rộng rãi với việc nhận dạng và phát triển ban đầu. Ông đã nhận được giải Nhật Bản năm 2001 vì những khám phá về các vật liệu quan trọng đối với sự phát triển của pin sạc nhẹ.

== Liên kết ngoài ==
- Faculty Directory at University of Texas at Austin
- Array of Contemporary American Physicists
- History of the lithium-ion battery, Physics Today, Sept. 2016
- by The Electrochemical Society, ngày 5 tháng 10 năm 2016
Notum (côn trùng)

Notum là phần lưng thuộc các đốt ngực của côn trùng, hoặc là mặt lưng thuộc cơ thể nhóm chân bụng (gastropoda). Từ này đọc theo tiếng Latinh là "nô-tum"; phát âm IPA: /nəʊtʌm/ hoặc /ˈnō-təm/, số nhiều của từ này là nota (/ˈnō-tə/).

Từ này được sử dụng trong côn trùng học, khi nghiên cứu về côn trùng và trong nhuyễn thể học nghiên cứu về động vật thân mềm không vỏ. Từ "notum" luôn áp dụng cho các cấu trúc mặt lưng (ở phía trên) của các động vật này, nghịch nghĩa với cấu trúc mặt bụng (ở phía dưới).

Thuật ngữ này được cho là xuất hiện từ năm 1877 theo nội hàm nói trên. Từ này được sử dụng trong côn trùng học, cũng như trong nhuyễn thể học nghiên cứu động vật thân mềm. Trong phân loại học, từ này được sử dụng để mô tả phần sau cơ thể của nhóm động vật chân bụng sống dưới biển, không có vỏ, được gọi là hải sâm.

== Ở côn trùng ==
Notum là phần lưng của đoạn ngực. Đoạn ngực (thoracic) thường gồm ba đốt ngực, có "alinotum" mang cánh trước và "postnotom" mang cánh sau. Chức năng chính của chúng là nơi gắn kết các cơ dọc lưng và phát triển mạnh nhất ở các loài côn trùng thường xuyên phải bay. Đoạn notum ứng với đốt ngực thứ nhất được gọi là "pronotum", ứng với đốt ngực thứ hai được gọi là "mesonotum", còn "metanotum" là thứ ba (xem hình đầu trang).

== Ở chân bụng ==
Như ở Sên biển là động vật thân mềm nhóm chân bụng sống không có vỏ, thuộc bộ Nudibranchia. Bề mặt lưng của được gọi là notum (xem hình bên).

== Xem thêm ==
- Hình thái học côn trùng
- Hải sâm

== Tham khảo ==
Hình thái học côn trùng ("Insect morphology") ở http://cpsc270.cropsci.illinois.edu/syllabus/pdfs/lecture02.pdf
Nhóm vệ tinh Bắc Âu của Sao Thổ

Nhóm Norse là một nhóm lớn các vệ tinh dị hình chuyển động nghịch hành của Sao Thổ. Các bán trục lớn của chúng nằm trong khoảng từ 12 đến 24 Gm, độ nghiêng của chúng ở trong khoảng 136° đến 175° và độ lệch tâm của chúng ở trong khoảng từ 0,13 đến 0,77. Không giống như các nhóm Inuit và Gallic, các tham số quỹ đạo được phân tán rộng rãi và nhóm có khả năng được tạo thành từ một số nhóm nhỏ có các thông số vật lý và quỹ đạo đồng nhất hơn. Ví dụ, các vệ tinh có độ nghiêng khoảng 174 độ được cho là bao gồm ít nhất hai nhóm nhỏ. Tám vệ tinh khác tạo thành nhóm phụ Skathi. Các bán trục lớn của chúng nằm trong khoảng từ 15 đến 20 Gm, độ nghiêng của chúng nằm trong khoảng từ 147° đến 158°. Narvi tạo thành một nhóm nhỏ riêng biệt với Bestla. Hiệp hội Thiên văn Quốc tế (IAU) lấy các cái tên từ thần thoại Bắc Âu (chủ yếu là người khổng lồ) cho các vệ tinh này. Ngoại lệ là Phoebe (thần thoại Hy Lạp), lớn nhất, được phát hiện từ lâu trước những vệ tinh khác.

Việc phát hiện 17 vệ tinh mới trong nhóm này đã được công bố vào tháng 10 năm 2019. Một nhóm do Scott S. Sheppard dẫn đầu sử dụng Kính viễn vọng Subaru tại Mauna Kea đã phát hiện ra 20 vệ tinh mới, mỗi đường kính khoảng 5 km (3,1 dặm). 17 trong số này được cho là phù hợp với nhóm Norse. Một trong số đó là vệ tinh xa nhất của Sao Thổ. Một cuộc thi đặt tên công khai cho những vệ tinh này sẽ bị giới hạn ở những tên trong thần thoại Bắc Âu.

Các thành viên của nhóm là (theo thứ tự tăng dần khoảng cách từ Sao Thổ):
- Phoebe
- Skathi (nhóm phụ Skathi)
- S/2004 S 37
- S/2007 S 2
- Skoll (nhóm phụ Skathi)
- Hyrrokkin (nhóm phụ Skathi)
- Greip
- Mundilfari
- S/2004 S 13 (?)
- S/2006 S 1 (nhóm phụ Skathi)
- S/2007 S 3
- Suttungr
- Saturn LIV
- Jarnsaxa
- Narvi (nhóm phụ Narvi)
- Bergelmir (nhóm phụ Skathi)
- Hati
- S/2004 S 17 (?)
- S/2004 S 12 (?)
- Saturn LIX
- Farbauti (nhóm phụ Skathi)
- Thrymr
- Bestla (nhóm phụ Narvi)
- S/2004 S 7 (?)
- Aegir
- Saturn LXI (nhóm phụ Skathi)
- Saturn LV
- Saturn LVII
- Saturn LXII (nhóm phụ Skathi)
- Saturn LVI
- S/2006 S 3 (Nhóm phụ Skathi)
- Saturn LXV
- Kari (nhóm phụ Skathi)
- S/2004 S 28
- Loge
- Saturn LXVI (nhóm phụ Skathi)
- Fenrir
- Ymir
- Surtur
- Saturn LXIII
- S/2004 S 21 (nhóm phụ Skathi)
- S/2004 S 39
- S/2004 S 36 (nhóm phụ Narvi)
- Fornjot
- Saturn LXIV
- Saturn LVIII

== Xem thêm ==
- Danh sách hành tinh hệ Mặt Trời#Hành tinh
- Danh sách vệ tinh tự nhiên trong Hệ Mặt Trời

== Liên kết ngoài ==
- Moons of Saturn - Phoebe-Norse group
Takht-e Soleyman

Takht-e Soleymān () là một địa điểm khảo cổ thời kỳ Sasan nằm ở tỉnh Tây Azerbaijan, Iran. Nó nằm giữa thành phố Urmia và Hamadan, rất gần Takab ngày nay, cách khoảng về phía tây thủ đô Tehran.

Đây là công sự được củng cố nằm trên một ngọn đồi được tạo ra bởi dòng chảy của ao suối giàu calci. Thành cổ bao gồm phần còn lại của một Đền lửa Hỏa giáo được xây dựng trong thời kỳ Sasan và một phần được xây dựng lại như một thánh đường Hồi giáo trong thời kỳ Ilkhan. Đền thờ chứa một trong ba "Đại hỏa" hay được gọi là "Ngọn lửa Hoàng gia" mà những nhà cai trị Sasan phải hạ mình trước khi lên ngôi. Ngọn lửa tại Takht-e Soleymān được gọi là "ādur Wishnāsp" và được dành riêng cho "Arteshtar", hay còn được biết đến là những chiến binh của Sasan. Bản thảo Armenia thế kỷ 4 liên quan đến Chúa Giê-su, Zarathustra và nhiều nhà sử học Hồi giáo thời kỳ này có đề cập đến ao này. Nền móng của đền lửa xung quanh ao được cho là do truyền thuyết đó và thành phố xuất hiện trong Bản đồ Peutinger thế kỷ 4.

Địa điểm này cũng có tên trong Kinh Thánh sau khi cuộc xâm lược của người Ả Rập vào Iran thế kỷ thứ 7. Truyền thuyết dân gian kể rằng, vua Solomon từng giam cầm quái vật bên trong miệng núi lửa sâu 100 mét gần đó, được gọi là "Zendan-e Soleyman" ("Nhà tù của Solomon"). Solomon cũng được cho là đã tạo ra ao chảy trong pháo đài.

Các cuộc khai quật khảo cổ đã tiết lộ dấu vết của sự chiếm đóng từ thế kỷ thứ 5 TCN trong thời kỳ Đế quốc Achaemenes cũng như các khu định cư của người Parthia trong thành cổ sau này. Tiền xu thuộc triều đại của các vị vua Sasan và hoàng đế Đông La Mã Theodosius II (năm 401–450) cũng đã được phát hiện ở đó. Khu vực này đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào tháng 7 năm 2003.
==Lịch sử==
Nằm tại tỉnh Azerbaijan ở phía tây bắc Iran, phần còn lại quần thể Takht-e Soleymān nằm trên một khu vực đồng cỏ, bao quanh là một vùng núi lửa. Tên của nó trong tiếng Ba Tư có nghĩa là "Ngai vàng của Solomon" còn Sughurlukh trong Turk có nghĩa là "một nơi phong phú marmota". Takht-e Soleyman được xây dựng vào thế kỷ 13 dưới triều đại Ilkhan như là một cung điện mùa hè và săn bắn. Trước đó, địa điểm này là một đền thờ Hỏa giáo, quốc giáo dưới thời kỳ Đế quốc Sasan mà họ đã xây dựng trong thế kỷ thứ 5. Người bảo trợ của Ilkhan là A Bát Cáp là con trai của Húc Liệt Ngột đã chọn nơi này để làm nơi ở mùa hè bởi vì ở đây có một tàn tích đền thờ Hỏa giáo cũ và cung điện Sasan. Ông cho xây dựng quần thể của mình bằng cách sử dụng bố cục cổ xưa và phương diện tổng thể để đưa ra kế hoạch kiến trúc của riêng mình. Chọn địa điểm lịch sử này ở Iran cũng hợp pháp hóa sự hiện diện của Ilkhan trong nền văn hóa Iran trước đây. Người Ilkhan muốn hòa nhập như là một phần lịch sử của Iran, do đó họ sử dụng cấu trúc của người Sasan trước, và sau đó là Hồi giáo để xây dựng chính quyền.

==Liên kết ngoài==
- Takhtesoleiman.ir, Official Website
- Unesco.org, Takht-e Soleyman - UNESCO World Heritage Site
- Opera.com, image from Takht-e suleiman
- Irannegah.com, Video from Takht-e Soleyman
- More pictures, Tishineh
Coelocarcinus

Coelocarcinus là một chi động vật biển, gồm 2 loài cua không sống cộng sinh. Tùy theo từng tác giả mà nó được xếp trong phân họ Coelocarcininae của họ Carcinidae hay trong phân họ Caphyrinae của họ Portunidae. Trong bài này lấy theo phân loại do Evans (2018) đề xuất.

==Lịch sử phân loại==
Chi "Coelocarcinus" được Edmondson dựng lên năm 1930 khi ông mô tả mẫu vật cua đánh bắt được ven đảo Oahu trong quần đảo Hawaii. Ông cho rằng nó gần gũi hơn cả với "Lissocarcinus", và vì thế đặt nó trong phân họ Caphyrinae của họ Portunidae.

Ng "et al." (2008) cũng xếp nó trong phân họ Caphyrinae của họ Portunidae, dường như dựa vào các chân bò thứ năm của nó là giống như mái chèo. Tuy nhiên, "Coelocarcinus" thiếu thùy kiểu cua bơi của chân hàm 1 và các gai áp ngọn của chân giao cấu 1. Vì thế, Karasawa "et al." (2008) tách chi này ra và xếp trong họ Hepatidae (nay là một phần của họ Aethridae) của liên họ Aethroidea. Spiridinov "et al." (2014) duy trì nó trong phân họ Caphyrinae của họ Portunidae. Tuy nhiên, các tác giả này đều không đưa "Coelocarcinus" vào phân tích phát sinh chủng loài của mình.

Evans (2018) lần đầu tiên đưa "Coelocarcinus" vào phân tích phát sinh chủng loài và nhận thấy nó không có quan hệ họ hàng gần với hai chi cộng sinh là "Caphyra" và "Lissocarcinus" trong phân họ Caphyrinae của họ Portunidae mà lồng trong họ Carcinidae, là chị em với phần còn lại của họ này trừ "Parathranites", nhưng hợp lý cực đại (ML) khá thấp. Vì thế tác giả này xếp nó trong phân họ riêng của chính nó là Coelocarcininae trong họ Carcinidae.

==Các loài==
Chi này gồm 2 loài, phân bố trong hai khu vực biệt lập.
- "Coelocarcinus foliatus" : Hawaii, Guam và có lẽ cả Nhật Bản.
- "Coelocarcinus marindicus" : Madagascar.
Diphosphan

Diphosphan là một hợp chất vô cơ với công thức hóa học PH Đây là chất khí không màu, rất độc, có mùi tỏi, rất kém bền so với amonia cháy trong không khí ở 150 °C, khi có mặt photphin nó tự cháy trong không khí ở nhiệt độ thường tạo khối cầu lửa bay lơ lửng. PH sinh ra trong quá trình phân hủy xác động thực vật, nhất là ở xương. Nó thường xuất hiện ở bãi tha ma trong thời tiết mưa phùn, gió bấc nên gọi là "ma trơi".
Kieran Tierney

Kieran Tierney (sinh ngày 5 tháng 6 năm 1997) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Scotland hiện đang thi đấu ở vị trí hậu vệ trái hoặc trung vệ cho câu lạc bộ Celtic tại Scottish Premiership và đội tuyển bóng đá quốc gia Scotland.

Tierney trưởng thành từ lò đào tạo của Celtic và có trận ra mắt đội một vào tháng 4 năm 2015. Tháng 8 năm 2019, anh gia nhập Arsenal với mức phí chuyển nhượng 25 triệu bảng Anh, trở thành cầu thủ bóng đá đắt giá nhất lịch sử Scotland. Sau giai đoạn đầu mùa giải bị chấn thương háng, Tierney có màn ra mắt Arsenal trong chiến thắng 5-0 trước Nottingham Forest tại Cúp EFL ngày 24 tháng 9 năm 2019.

== Danh hiệu ==
Celtic
- Scottish Premiership: 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2018–19
- Scottish Cup: 2016–17, 2017–18
- Scottish League Cup: 2017–18, 2018–19

Arsenal
- FA Cup: 2019–20
- FA Community Shield: 2020, 2023

Cá nhân
- Cầu thủ trẻ Scotland xuất sắc nhất năm do Hiệp hội cầu thủ chuyên nghiệp Scotland bầu chọn: 2015–16, 2016–17, 2017–18
- Cầu thủ trẻ của năm do SFWA bầu chọn: 2015–16, 2016–17, 2017–18
- Cầu thủ trẻ của Celtic xuất sắc nhất năm: 2015–16, 2016–17, 2017–18
- Cầu thủ trẻ của năm theo bình chọn của các cổ động viên ở SPSA: 2017
- Đội hình tiêu biểu của năm (Giải bóng đá Ngoại hạng Scotland): 2015–16, 2016–17 2017–18
- PFA Scotland Goal of the Season: 2017–18
- Celtic FC Goal of the Season: 2017–18
- Scottish Premiership Player of the Month: Tháng 10 năm 2017

== Liên kết ngoài ==
- Fitba Stats profile (Scotland)
- Fitba Stats profile (Celtic)
Nhóm ngôn ngữ Lô Lô-Miến

Nhóm ngôn ngữ Lô Lô-Miến (trong tiếng Anh gọi là "Lolo-Burmese" hay "Burmic") là một nhánh của ngữ hệ Hán-Tạng, hiện diện ở Myanmar, miền Nam Trung Quốc cùng vài nước Đông Nam Á khác.

Tiếng Bạch Lang, được ghi lại trong Hậu Hán Thư, là một ngôn ngữ Lô Lô-Miến, có lẽ thuộc phân nhóm Lô Lô.

==Tên gọi==
Cho tới khoảng năm 1950, trong tiếng Trung, nội danh "Lô Lô" được viết là 猓猓 (Luǒluǒ). Ký tự 猓 này vốn dùng để chỉ một loài khỉ, mang ý khinh thị khi dùng cho người, do vậy thường tránh dùng tới. Shafer (1966–1974) đặt ra thuật ngữ "Burmic" để chỉ nhóm Lô Lô-Miến. Ở Trung Quốc, từ sau năm 1950, 緬彝 (Miǎn-Yí, âm Hán Việt: Miến-Di) là thuật ngữ chuẩn để chỉ nhóm ngôn ngữ này.

==Những ngôn ngữ có thể nằm trong nhóm Lô Lô-Miến==
Chưa rõ mối quan hệ giữa nhóm Nạp Tây (Moso) và nhóm Lô Lô-Miến. Lama (2012) coi đây là một phân nhóm Lô Lô, còn Guillaume Jacques đề xuất rằng nó nằm trong nhóm Khương.

Tiếng Pyu, từng hiện diện ở nơi ngày nay là Myanmar trước khi người nói tiếng Miến di dân tới, đôi lúc được cho là có quan hệ với nhóm Lô Lô-Miến, song do việc thiếu đi bằng chứng ủng hộ cho bất kỳ giả thuyết phân loại nào, các học giả nói chung vẫn nhìn nhận tiếng Pyu là một ngôn ngữ Hán-Tạng chưa phân loại.

Löffler (1966) và Bradley (1997) cho rằng tiếng Mru hoặc có quan hệ gần gũi hoặc nằm trong nhóm Lô Lô-Miến, còn Matisoff xếp tiếng Mru (và các ngôn ngữ chị em) vào vùng ngôn ngữ Đông Bắc Ấn.

==Mối quan hệ ngoại tại==
Guillaume Jacques & Alexis Michaud (2011) đề xuất nhánh "Miến-Khương" bao gồm hai phân nhánh, Nạp-Khương và Lô Lô-Miến. Tương tự, David Bradley (2008) đề xuất một nhánh tên Tạng-Miến Đông gồm hai phân nhánh: Burmic ( Lô Lô-Miến) và Khương.

==Phân loại nội tại==
Bradley (1997) cho công bố phân loại sau. Trong những nghiên cứu sau đó, thay vì dùng thuật ngữ "Loloish" (Lô Lô), David Bradley sử dụng "Ngwi" (dựa trên nội danh người nói tiếng Sanie).

- Lô Lô-Miến
- Mru
- Lô Lô-Miến "lõi"
-  Ugong–Miến
-   Ugong
-   Miến
-  Lô Lô (Ngwi)

Lama (2012), sau khi xem xét 36 ngôn ngữ, cho rằng nhánh Mondzi (Mondzi–Maang, Mantsi–Mo'ang) là xa biệt hơn cả. Ông không xem xét tiếng Mru hay Ugong.

- Lô Lô-Miến
- Mondzi
- Lô Lô-Miến "lõi"
-  Miến (Burmic)
-  Lô Lô (Nisoic)

Lama (2012) nhìn nhận rằng có 9 phân nhóm rõ rệt trong nhóm Lô Lô-Miến, còn Bradley cho rằng chỉ có 5 nhóm (Miến, Ngwi Nam, Ngwi Bắc, Ngwi Đông Nam, Ngwi Trung).

1. Mondzi
2. Miến
3. Hà Nhì
4. La Hủ
5. Nạp Tây
6. Nusu
7. Ca Trác (Kazhuo)
8. Lisu
9. Nisu

==Tài liệu==
- Huang, Bufan [黄布凡], ed. (1992). "A Tibeto-Burman Lexicon" ("TBL") [藏缅语族语言词汇]. Beijing: Minzu University Press [中央民族学院出版社].
- Satterthwaite-Phillips, Damian. 2011. "Phylogenetic inference of the Tibeto-Burman languages or On the usefulness of lexicostatistics (and "Megalo"-comparison) for the subgrouping of Tibeto-Burman". Ph.D. dissertation, Stanford University.
- Yunnan Province Geography Gazetteer Committee [云南省地方志编纂委员会] (1998). "Yunnan Province Gazetteer, volume 59: ethnic minority languages and orthographies gazetteer" [云南省志卷59: 少数民族语言文字志]. Kunming: Yunnan People's Press [云南人民出版社].
- "Zangmian yuyin he cihui" ("ZMYYC") [藏缅语语音和词汇] (1991). Beijing: Social Sciences Press [中国社会科学出版社].
Hoa hậu Liên lục địa

Hoa hậu Liên lục địa (tiếng Anh: Miss Intercontinental) là cuộc thi sắc đẹp quốc tế thường niên lớn thứ 8 trên hành tinh, được tổ chức lần đầu tiên vào năm 1971 khi chính quyền của Aruba (khi đó thuộc Antilles, Hà Lan) muốn tổ chức một hoạt động nhằm quảng bá và thu hút khách du lịch trên toàn thế giới.

Đương kim Hoa hậu Liên lục địa 2024 là cô Maria Cepero, đến từ Puerto Rico.

== Lịch sử ==
=== Các danh hiệu chính của cuộc thi Hoa hậu Liên lục địa ===
- Hoa hậu Liên lục địa
- Á hậu Liên lục địa
- "Á hậu 1"
- "Á hậu 2"
- "Á hậu 3"
- "Á hậu 4"
- "Á hậu 5" (tùy năm)
- "Á hậu 6" (tùy năm)

Ngoài các danh hiệu chính, cuộc thi còn trao các danh hiệu Hoa hậu Liên lục địa khu vực, như:
- Hoa hậu Liên lục địa châu Á- châu Đại Đương
- Hoa hậu Liên lục địa châu Âu
- Hoa hậu Liên lục địa Nam Mỹ
- Hoa hậu Liên lục địa Bắc Mỹ
- Hoa hậu Liên lục địa châu Phi

== Danh sách đại diện Việt Nam ==
Chú thích
- Chiến thắng
- Á hậu
- Lọt vào chung kết hoặc bán kết
== Xem thêm ==
- Hoa hậu Thế giới
- Hoa hậu Hoàn vũ
- Hoa hậu Quốc tế
- Hoa hậu Trái Đất
- Hoa hậu Siêu quốc gia
- Hoa hậu Hòa bình Quốc tế
- Nữ hoàng Du lịch Quốc tế
M. Stanley Whittingham

M. Stanley Whittingham là một nhà hóa học người Anh. Ông hiện là giáo sư hóa học và là giám đốc của cả Viện nghiên cứu vật liệu và chương trình Khoa học và Kỹ thuật vật liệu tại Đại học Binghamton, một phần của Đại học Bang New York. Ông đã được trao giải Nobel hóa học năm 2019 cùng với John B. Goodenough và Akira Yoshino với những đóng góp trong phát triển pin lithium-ion.

==Học vấn==
Whittingham học tại Trường Stamford ở Lincolnshire từ năm 1951-1960, trước khi đến New College, Oxford để đọc Hóa học. Tại Đại học Oxford, ông đã lấy bằng cử nhân (1964), MA (1967) và DPhil (1968). Sau khi hoàn thành nghiên cứu sau đại học, Whittingham là nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Đại học Stanford cho đến năm 1972. Sau đó, ông làm việc cho Công ty Nghiên cứu & Kỹ thuật Exxon từ năm 1972 đến năm 1984. Sau đó, ông đã dành bốn năm làm việc cho Schlumberger trước khi trở thành giáo sư tại Đại học Binghamton.