hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Ngựa Tennessee

Ngựa Tennessee hoặc ngựa bách bộ Tennessee là một giống ngựa thể thao dáng đẹp được biết đến với lối đi bộ bốn nhịp độc đáo và chuyển động có dáng vẻ uyển chuyển điệu đà. Giống ngựa này ban đầu được phát triển ở miền Nam Hoa Kỳ để sử dụng làm các công việc đồng áng ở các trang trại và đồn điền. Chúng là một con ngựa cưỡi thông dụng của cư dân địa phương do tính khí điềm tĩnh nên khi cưỡi có cảm giác êm và yên tâm, chúng có dáng vẻ uyển chuyển và chân chắc. Ngựa Tennessee hiện đại được mô tả là "tinh tế và thanh lịch nhưng cơ thể chắc nịch" Vai và hông chúng dài và dốc, phần lưng ngắn.
==Lịch sử giống==
Giống này được phát triển bắt đầu vào cuối thế kỷ XVIII khi ngựa Narragansett Pacers và ngựa Pacers Canada từ miền đông Hoa Kỳ được lai với ngựa Mustang gốc Tây Ban Nha đến từ bang Texas. Sau đó máu của các giống khác sau đó được hòa huyết thêm vào và vào năm 1886 một chú ngựa tên là "Black Allan" được sinh ra. Nó bây giờ được coi là nền tảng (giống nền) của giống ngựa này. Vào năm 1935, Hiệp hội các nhà lai tạo ngựa Tennessee đã được thành lập vào năm 1947. Năm 1939, Lễ kỷ niệm quốc gia về Ngựa Tennessee đầu tiên được tổ chức. Vào đầu thế kỷ XXI, sự kiện thường niên này đã thu hút sự chú ý và tranh cãi đáng kể, vì những nỗ lực ngăn chặn việc lạm dụng những con ngựa đã được thực hiện để nâng cao hiệu suất của chúng trong chương trình. Ngựa Tennessee thường được sử dụng để trưng diện nhưng cũng thông dụng như một con ngựa cưỡi hành trình ("trail riding") trên những dặm đường mòn. Ngựa Tennessee cũng thường được xem thấy trong các bộ phim, chương trình truyền hình và các buổi biểu diễn khác. 

==Liên kết ngoài==
- USDA Horse Protection Program
- World Walking Horse Association, Inc.
- TWHAWC – Tennessee Walking Horse Association of Western Canada
- Tennessee Walking Horse Heritage Society
- Video depicting different show divisions
- Sire Summary
Ngựa đực giống

Ngựa đực giống hay còn gọi là tuấn mã, ngựa giống, đực giống, ngựa nòi là một con ngựa đực chưa bị triệt sản (hoạn/thiến). Ngựa giống theo kiểu cấu tạo và kiểu hình của giống nhưng trong tiêu chuẩn đó, sự hiện diện của kích thích tố như testosterone có thể cho ngựa giống có thân hình dày hơn, dữ dội hơn, cũng như vóc dáng cơ bắp hơn so với ngựa cái, được gọi là ngựa cái và ngựa đực bị thiến, được gọi là ngựa thiến. Tính khí thay đổi dựa trên di truyền, và đào tạo, nhưng vì bản năng của chúng như động vật dẫn đàn, chúng có thể dễ bị hành vi hung hăng, đặc biệt đối với ngựa giống khác và gây kích động dẫn đến căn xé, đấu đá lẫn nhau, và do đó đòi hỏi sự quản lý cẩn thận bởi những người xử lý có kiến thức.

Tuy nhiên, với việc đào tạo và quản lý phù hợp, ngựa giống là những vận động viên có hiệu quả ở các cấp độ cao nhất trong nhiều ngành, bao gồm đua ngựa, trình diễn ngựa và thi đấu Olympic quốc tế. Thuật ngữ ""ngựa giống"" bắt nguồn từ thời đại của Henry VII, người đã thông qua một số luật liên quan đến việc lai tạo và xuất khẩu ngựa trong một nỗ lực cải thiện đàn giống của Anh, theo đó nó bị cấm cho phép những con ngựa đực chưa bị hoạn chúng phải được "giữ trong giới hạn. Thuật ngữ "ngựa đực" cho một con ngựa đực chưa được định hình từ thời gian này; ngựa đực = ngựa bị trì hoãn.). thuật ngữ "đực giống" hay con đực cũng được dùng để chỉ cá thể giới tính đực của các loài họ ngựa khác, kể cả ngựa vằn và lừa.
==Tham khảo==
- Langlois B, Cattiaux I, Poirel D, Tastu D (1977) "Influence de l’étalon sur la fertilité dans l’élevage des chevaux de sang" 977, 26 (3), (PDF, 16 pp).
Ngựa Florida

Ngựa Florida Cracker là một giống ngựa có nguồn gốc từ Florida ở Hoa Kỳ. Chúng là giống ngựa đa dạng về màu lông. Đây là những con ngựa mà có sự giống nhau về mặt di truyền, thể trạng tương tự như nhiều con ngựa kiểu Tây Ban Nha khác, đặc biệt là những con ngựa thuộc nhóm ngựa Tây Ban Nha thời thuộc địa du nhập vào châu Mỹ. Những con ngựa Florida Cracker là một giống ngựa có dáng đẹp được biết đến với sự nhanh nhẹn và tốc độ và dùng để thi đấu, thao diễn.

Người Tây Ban Nha đầu tiên mang ngựa đến vùng Florida trong những cuộc thám hiểm của người châu Âu vào đầu thế kỷ XVI; khi việc định cư thuộc tại vùng địa ở Mỹ tiến triển tốt, những di dân châu Âu này đã sử dụng những con ngựa để chăn thả gia súc. Những con ngựa phát triển thành loại Florida Cracker ngày hôm nay, và tiếp tục được những tay cao bồi Florida (được gọi là "bánh quy giòn") sử dụng chính cho đến những năm 1930. Tại thời điểm này chúng đã được thay thế bởi những con ngựa Quarter Mỹ (American Quarter Horses), từ đó quần thể giống ngựa này sụt giảm một cách rất nhanh chóng (giảm mạnh). Thông qua những nỗ lực của một số gia đình tư nhân và chính quyền Florida, giống ngựa này đã được giải cứu khỏi nguy cơ mai một, nhưng vẫn còn những lo ngại về số lượng ít ỏi của giống ngựa này với vỏn vẹn chỉ hơn 300 đầu cá thể.

==Liên kết ngoài==
- The Florida Cracker Horse Association
- Florida Cracker Horses at "Florida-Backroads-Travel.com"
Ngựa Oldenburg

Ngựa Oldenburg là một giống ngựa máu nóng (warmblood) có nguồn gốc từ góc phía tây bắc của Hạ Saxony, trước đây là Grand Duchy của Oldenburg. Giống ngựa này được lai tạo trên cơ sở ngựa của các trang trại và ngựa vận chuyển đa dụng, ngày nay được gọi là Alt-Oldenburger. Các con ngựa Oldenburg hiện đại được quản lý bởi Hiệp hội các nhà lai tạo của ngựa Oldenburger, trong đó tác động lựa chọn nghiêm ngặt của đàn giống để đảm bảo rằng mỗi thế hệ là tốt hơn so với lứa cuối cùng. Ngựa Oldenburgers là những con ngựa thể thao cao với khả năng nhảy và khả năng nhảy tuyệt vời. Sự sinh sản của ngựa Oldenburg được đặc trưng bởi các yêu cầu phả hệ rất tự do và việc sử dụng độc quyền ngựa giống tư nhân chứ không phải là hạn chế đối với một trang trại ngựa giống của nhà nước. Trừ khi trực tiếp bị sa thải bởi một con ngựa Thuần Chủng (Thoroughbred), hầu hết ngựa Oldenburgers được cho là quá chậm cho thi đấu sự kiện. Tất cả như nhau, năm 2006, Oldenburg Verband đứng thứ 11 trong Liên đoàn Chăn nuôi Thế giới về Ngựa thể thao (WBFSH) xếp hạng các sổ hướng dẫn đăng ký giống kèm với tỷ lệ lớn nhất trong các sự kiện quốc tế.

Một trong những con ngựa Oldenburg sớm nhất để đạt được các cấp cao nhất của môn thể thao là Volturno, một con ngựa đực đen sinh năm 1968. Năm 2001, Oldenburgers đã rất thành công trong môn thể thao trình diễn nhảy ngựa. Được cho là dũng cảm, thận trọng, mạnh mẽ, và chính xác hơn hàng rào, Oldenburg Verband là xếp hạng 7 trong bảng xếp hạng WBFSH của sách giáo khoa trong chương trình nhảy. Nhờ sự ưa thích của nhà vô địch World Cup 2006 Sandro Boy và Arko III, chỉ có Westphalia, Hanoverian, Dutch Warmblood và Holsteiner tập trung, Selle Français, và Warmblood của Bỉ đã có những màn trình diễn mạnh mẽ hơn trong thể thao quốc tế. Oldenburg đã trở thành đặc biệt thành công trong môn thi dressage, do nhiều thành công liên tục của nó. Trong năm 2006, ngựa Oldenburger là giống thành công thứ ba trong vòng thi ăn bận, chỉ có giống Warmblood Hanoverian và Hà Lan có bảng xếp hạng WBFSH cao hơn. Ngựa Oldenburg đã thi đấu trong tiết mục Dressage tại Thế vận hội.
Ngựa Ostfriesen

Ngựa Ostfriesen (Alt-Oldenburger và Ostfriesen) là đại diện của một nhóm các giống ngựa chủ yếu từ châu Âu lục địa gọi là ngựa máu nóng hạng nặng. Giống này có hai tên vì cùng một con ngựa được lai tạo ở hai khu vực ở phần tây bắc của Đức: Đông Frisia và cựu Đại công tước của Oldenburg. Cái tên "Alt-Oldenburger"-alt có nghĩa là "cũ"-chỉ đơn giản là phân biệt con ngựa này với hậu duệ của nó, ngựa Oldenburg hiện đại, được lai tạo cho thể thao. Ngựa AO/OF được các nhà bảo tồn lai tạo để phù hợp với mô hình trước Thế Chiến. Không giống như các cơ quan đăng ký của những con ngựa thể thao theo sau chúng, Trại nhân giông và đăng ký của chúng bị đóng một phần. Tuy nhiên, đánh giá bên ngoài và thử nghiệm hiệu suất của các đàn giống vẫn là một yếu tố quan trọng trong các cơ quan đăng ký này. Để hiểu lịch sử của Ostfriesen và Alt-Oldenburger, một sự hiểu biết về những người nuôi chúng là hữu ích.

Theo truyền thống, khu vực được định cư bởi người Frisia mang tính rất nông nghiệp, dựa trên độ màu mỡ mặc dù đất đầm lầy. Mặc dù Hanover là địa lý gần kề, địa hình của nó là nhiều đồi núi và văn hóa của họ đã xa nhau. Hơn nữa, vùng Oldenburg được chuyển qua lại giữa Đan Mạch và Đức. Hỗn hợp văn hóa độc đáo này mang đến cho khu vực một bản sắc riêng biệt hoàn toàn riêng. Câu chuyện của Ostfriesen và Alt-Oldenburger là những nhà lai tạo ngựa phản ứng với một thị trường năng động. Ngày nay có 20 con ngựa đực đã được phê duyệt và 160 con giống bố mẹ ở miền bắc. Chúng được lai tạo với một chương trình lai giống thuần túy, sử dụng Ostfriesen/Alt-Oldenburg, ngựa Groningen, Saxony-Thuringian Heavy Warmbloods và Silesian Heavy Warmbloods. Mục đích là tạo ra một con ngựa linh hoạt, chính xác và cân bằng với một tính khí điềm tĩnh. Mong muốn là một con ngựa với một khung thân mạnh mẽ, tính khí đồng hành ôn hòa, trong đó sử dụng thức ăn của nó tốt, có khả năng sinh sản cao, và phù hợp như một con ngựa cưỡi và ngựa kéo xe.
Ngựa Westphalia

Ngựa Westphalia hay còn gọi là ngựa Westfalen là một giống ngựa thuộc dòng ngựa máu nóng lai có nguồn gốc trong khu vực Westphalia của miền Tây nước Đức. Các con ngựa Westphalian có mối liên kết chặt chẽ với các trang trại giống ngựa nhà nước của Warendorf, nơi mà nó chia sẻ di truyền với giống ngựa Rhinelander. Kể từ Thế Chiến II, giống ngựa Westphalia đã được lai tạo với cùng tiêu chuẩn như các loại ngựa máu nóng khác của Đức và chúng đặc biệt nổi tiếng trong vai một con ngựa thi nhảy trình diễn cấp độ Olympic và ngựa ăn bận để thi đấu trình diễn (dressage). 
==Lịch sử giống==
Trong lịch sử, những con ngựa giống khí chất cao quý của Đông Phổ đã được thay thế bằng những giống ngựa từ Oldenburg và Đông Phổ. Bước sang thế kỷ 20 chứng kiến những con ngựa máu nóng hạng nặng bị đánh bại bởi đối thủ là giống ngựa máu lạnh Rhenish-German với những đặc điểm phù hợp hơn. Những con ngựa này có thể kéo cày tốt hơn, phục vụ đắc lực cho việc kéo pháo trong chiến tranh, và vì vậy trong khi chúng chủ yếu được lai tạo xung quanh Trại giống Wickrath. Những cuộc cách mạng trong công nghệ ô tô và nông nghiệp khiến cho những con ngựa nặng nề trở nên lỗi thời và năm 1957, trại giống Wickrath bị giải thể do những con ngựa nặng không còn được ưa chuộng.

Trường Cưỡi ngựa Liên bang (The Federal Riding School) được hợp nhất vào trường tiểu bang vào năm 1968, đây là địa điểm đào tạo và kiểm tra các tay đua và huấn luyện viên chuyên nghiệp được cấp phép quốc gia, đồng thời cũng là nơi đặt trụ sở của Ủy ban Olympic cưỡi ngựa Đức, trường Warendorf cũng tổ chức chương trình kiểm tra hiệu suất hàng năm. Những con ngựa Westphalia được lai tạo để trở thành những con vật di chuyển giỏi với khả năng cưỡi ngựa và nhảy cao dành cho những người nghiệp dư đánh giá cao bởi đây là những con ngựa linh hoạt và dễ chịu.

Bên cạnh giống ngựa Hanoveria, sổ hướng dẫn đăng ký ngựa Westphalia có số lượng sinh sản lớn nhất của bất kỳ dòng ngựa máu nóng nào ở Đức. Tại Hoa Kỳ, ngựa Rhinelander đôi khi được đại diện như là những con ngựa Westphalia để trưng cho người mua ngựa. Trong khi hai sổ phả hệ của hai giống này chỉ dẫn có cùng một quy trình chuẩn và cùng một quy trình phê duyệt, chúng vẫn là các sổ cái chỉ dẫn riêng biệt về đặc điểm giống.
Maz Kanata

Maz Kanatalà một nhân vật hư cấu trong loạt sử thi "Star Wars". Được giới thiệu trong bộ phim năm 2015 "", bà là một nhân vật CGI lồng tiếng và biểu diễn qua công nghệ ghi hình chuyển động bởi Lupita Nyong'o. Maz, đã từng là một tên cướp biển và buôn lậu, đã hơn 1.000 năm tuổi và quản lý một quán rượu giữa các vì sao trong một lâu đài trên hành tinh hư cấu Takodana.

==Nhân vật==
===Khái niệm và sáng tạo===
Biên kịch/đạo diễn của "Thần lực thức tỉnh", J. J. Abrams nói với "Entertainment Weekly" vào tháng 11 năm 2015, "Tôi muốn tạo ra [Maz] được điều khiển bằng rối, nhưng khi chúng tôi đã nhận ra những cảnh mà bà ấy cần làm để quay phim, chúng tôi thay đổi suy nghĩ rằng ghi hình chuyển động là cách làm đúng." Với hầu hết các sinh vật khác trong cảnh của cô đều là những hiệu ứng thực, Abrams lưu ý:

Abrams nói, "Tôi đã có một số ý tưởng cụ thể về cách bà ấy sẽ hoạt động và những gì bà ấy sẽ làm. Tôi đề xuất cái kính mắt mà bà dùng trong phi. Mắt bà ấy là một khía cạnh quan trọng của nhân vật này, và bạn sẽ thấy tại sao nó lại quan trọng thế." Abrams nói với tờ báo tại thị trấn quê nhà của mình, tờ "Palisadian-Post", rằng ông dựa Maz trên giáo viên tiếng Anh của anh tại trường trung học phổ thông Palisades Charter, Rose Gilbert. Anh nói:

===Thể hiện===
Cuộc gặp gỡ của Nyong'o với Abram về vai diễn chưa được tiết lộ đã được thông báo vào tháng 3 năm 2014, và diễn xuất của cô trong bộ phim lần đầu tiên được công bố vào ngày 29 tháng 4 năm 2014. Nyong'o được tiết lộ là đang đóng vai một nhân vật hoạt hình CGI, cướp biển Maz Kanata, trong một buổi chụp hình với "Vanity Fair" tháng 5 năm 2015 bởi Annie Leibovitz. Nhân vật này lần đầu tiên được nghe trong một TV spot của "The Force Awakens", phát hành vào tháng 11 năm 2015. Vài ngày sau, Abrams xác nhận suy đoán của người hâm mộ rằng Maz xuất hiện trên tấm áp phích quảng cáo của bộ phim, đã được phát hành trước đó vào tháng 10 năm 2015, họ chỉ ra bà là một người ngoài hành tinh nhỏ đeo kính khổng lồ.

Do sự nhấn mạnh của Abrams vào đôi mắt của nhân vật, Nyong'o nhận xét, "Là một diễn viên, đôi mắt của bạn cũng là một trong rất nhiều cách mà bạn giao tiếp. Vì vậy, đôi mắt chắc chắn là một món quà để là sự ma thuật của nhân vật CGI này." Nyong'o cũng được huấn luyện về vai diễn ghi hình chuyển động của cô bởi diễn viên Andy Serkis, người đóng vai nhân vật CGI Thủ lĩnh Tối cao Snoke và đã từng đóng vai chính là CGI trong các bộ phim khác. Cô ấy nói, "Lời khuyên lớn nhất mà anh ấy đưa cho tôi, một điều quan trọng để luôn nhớ lấy, đó chính là một nhân vật ghi hình chuyển động mà bạn phát triển sẽ giống như bất kỳ vai diễn nào khác. Bạn phải hiểu nhân vật là ai và điều gì khiến họ trở nên như thế."
Ngựa Orlov

Ngựa nước kiệu Orlov (còn được gọi là ngựa Orlov, tiếng Nga: Oрловский рысак) là một giống ngựa với một kiểu đi nước kiệu nhanh di truyền, ghi nhận cho tốc độ vượt trội và sức chịu đựng của nó. Nó là một trong những con ngựa ở Nga nổi tiếng nhất. Giống này đã được phát triển ở Nga vào cuối thế kỷ XVIII bởi Quận công Alexei Orlov tại trang trại ngựa giống Khrenovskoy của ông gần thị trấn Bobrov (Voronezh Guberniya). Ngựa Orlov nổi lên như là kết quả của việc lai với các loại ngựa khác nhau của châu Âu (chủ yếu là giống đến từ Anh, Hà Lan, Mecklenburg, và giống Đan Mạch) với giống ngựa Ả Rập.

Trong thế kỷ XIX, ngựa Orlov đã được sử dụng chủ yếu để cưỡi và khai thác đua bởi giới quý tộc Nga. Chúng được đánh giá cao về vẻ đẹp và sự thanh lịch kết hợp với khả năng làm việc chăm chỉ. Chúng cũng được sử dụng để cải thiện thể vóc những con ngựa khác của Nga. Khi cuộc đua khai thác trở nên phổ biến vào cuối thế kỷ này, ngựa Orlov phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các con ngựa giống tiêu chuẩn (Standardbreds) do Mỹ phát triển, những con ngựa thường được công nhận là kém tinh tế hơn nhưng nhanh hơn so với các tay đua cưỡi ngựa Orlov. Cuối cùng ngựa giống được lai với ngựa Orlov và một giống mới, ngựa nước kiệu của Nga, xuất hiện. Khả năng tuyệt chủng hoàn toàn của ngựa Orlov là một mối quan tâm trong thế kỷ XX vì lai giống và nhà nước Liên Xô không quan tâm đến việc nuôi ngựa. Tuy nhiên, giống ngựa này sống sót, và ngày nay mười lăm trại nuôi bò ở Nga và Ukraine đã nuôi những con Orlov Trotters thuần chủng.
Ngựa Nonius

Ngựa Nonius (tiếng Hungary: Nóniusz) là một giống ngựa Hungary được đặt tên theo giống ngựa Anglo-Norman. Nói chung, chúng có ngoại hình với lớp lông màu tối, nó là một giống ngựa có cơ bắp và nặng ký, tương tự như loại khác với dạng ngựa kéo hạng nhẹ và ngựa kéo xe. Giống ngựa này được phát triển tại Imperial Stud tại Mezőhegyes, Hungary bằng cách lai giống cẩn thận. Ban đầu được lai tạo để phục vụ như một ngựa kéo hạng nhẹ và ngựa tiện ích cho quân đội Hungary, giống ngựa này đã trở thành một con ngựa nông nghiệp hữu ích trong thế kỷ XX. Những tàn phá của Thế Chiến II đã làm giảm đáng kể dân số của chúng, và trong nhiều thập kỷ sau chiến tranh, một sự suy thoái trong việc sử dụng ngựa ở Hungary đã gửi nhiều thành viên của giống này đến lò giết mổ. Ngày nay, giống này được nuôi dưỡng bởi các nhà bảo tồn và được sử dụng trong nông nghiệp, cưỡi ngựa giải trí và các môn thể thao thi đấu kéo xe. Quần thể lớn nhất của giống ngựa Nonius vẫn được tìm thấy ở Mezőhegyes, với đại diện ở các quốc gia Đông Âu khác.

Chúng được sử dụng ngày nay trong công việc nông nghiệp, ngựa kéo hạng nhẹ và thể thao kết hợp kéo xe. Sự phổ biến của môn thể thao kéo xe ở Hungary tăng mạnh trong những năm 1970 và 1980. Giải vô địch thế giới ngựa kéo xe kết hợp được tổ chức 2 năm một lần, và sự kiện thi đấu có tính cạnh tranh nhất có các đội gồm bốn con ngựa. Trong số 6 nhà vô địch có tên trong khoảng thời gian từ năm 1974 đến năm 1984, tất cả đều là giống ngựa Hungary. Các con ngựa Nonius là chậm hơn và ít thích hợp cho các môn thể thao cưỡi khác như cưỡi ngựa trình diễn và trình diễn thi nhảy hơn ngựa hạng nhẹ. Các thành viên nhỏ hơn của giống ngựa có số lượng lớn hơn của máu ngựa Ả rập trong tổ tiên của chúng được tìm kiếm nhiều hơn sau khi cưỡi ngựa. Những con ngựa nặng hơn vẫn thường được sử dụng cho công việc kéo cày, và được thích nghi tốt với "địa hình gồ ghề" của đồng bằng Great Hungarian. Các con ngựa Nonius thường được lai với ngựa Thuần Chủng (Thoroughbred)s để tạo ra những con ngựa cưỡi với khả năng nhảy được cải thiện. Các thành viên của giống ngựa này cũng đã được lai với Furioso-North Star, Ngựa Thuần Chủng (Thoroughbred) và ngựa Shagya Arabian blood để sinh sôi ở Tiệp Khắc.
Ngựa lùn Kerry

Ngựa lùn Kerry là một giống ngựa có nguồn gốc từ Ireland, chúng thuộc nhóm ngựa miền núi và là dòng giống ngựa hoang. Nguồn gốc của giống ngựa này có thể xuất phát từ giống ngựa Hobby Ailen và có quan hệ di truyền gần gũi với những giống ngựa Bắc Âu, thuở ban đầu ngựa lùn Kerry tồn tại như những loài vật sinh tồn chủ yếu nơi hoang dã trong những đầm than bùn, mà địa điểm đó bây giờ là hạt Kerry ở Tây Nam Ireland. Người dân địa phương đã sử dụng ngựa như những con ngựa thồ và ngựa kéo xe để vận chuyển than bùn và tảo bẹ đến các làng quê để phân phối. Giống ngựa này đã phát triển các đặc tính thể chất để phù hợp với công việc như tỷ lệ trọng lượng-chiều cao thấp và tướng dáng bước chân bất thường, giúp chúng di chuyển trên nền đất mềm nhũn như than bùn lầy lụa. Giống ngựa này được biết đến với khả năng chống chịu và tồn tại trong điều kiện khắc nghiệt. Chúng có chiều cao tầm vào khoảng 11–12 gang tay

Chiến tranh, tăng cơ giới hóa và giảm sút các quần thể trang trại nhỏ tại địa phương gần như dẫn đến sự tuyệt chủng của giống ngựa lùn Kerry. Năm 1994, một người đàn ông địa phương đã phát hiện và thử nghiệm di truyền một đàn 20 con ngựa mà ông đã sử dụng làm giống nền để gầy dựng, phục tráng lại giống ngựa này. Vào đầu những năm 2000, giống ngựa này được Bộ Nông nghiệp và Thực phẩm Ailen và Ủy ban châu Âu công nhận, hộ chiếu ngựa (một hình thức đăng ký giống) bắt đầu được cấp cho các thành viên của giống ngựa này, và số lượng nhỏ các cá thể ngựa được xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Đồng thời, các cơ quan đăng ký giống Ailen và Mỹ được thành lập. Tính đến năm 2011, tổng số cá thể được đăng ký là hơn 300 con ngựa. Ngày nay, giống ngựa này được sử dụng để làm giống ngựa kéo xe, ngựa thể thao, ngựa đồng hành

==Liên két ngoài==
- Kerry Bog Pony Cooperative
- American Kerry Bog Pony Society
- International Kerry Bog Pony Association
Ngựa Marwari

Ngựa Marwari hay Malani là một giống ngựa quý hiếm từ vùng Marwar (hoặc Jodhpur) của Ấn Độ. Được biết đến với vành tai hướng vào trong, nó có màu sắc tất cả các kiểu, mặc dù các mẫu pinto có xu hướng phổ biến nhất với người mua và người tạo giống. Nó được biết đến với sự cứng rắn của nó, và khá giống với ngựa Kathiawari, một giống Ấn Độ khác từ vùng Kathiawar ở tây nam Marwar. Nhiều thành viên giống thể hiện dáng đi tự nhiên. Ngựa Marwari có nguồn gốc từ ngựa bản địa Ấn Độ lai với ngựa Ả Rập, có thể với một số ảnh hưởng của ngựa Mông Cổ. Các Rathores là nhà cai trị truyền thống của vùng Marwar ở miền tây Ấn Độ, là người đầu tiên lai tạo Marwari. Bắt đầu từ thế kỷ XII, họ tán thành việc chăn nuôi nghiêm ngặt thúc đẩy sự thuần chủng và cứng cỏi, mạnh mẽ của giống ngựa này.

Được sử dụng trong suốt lịch sử như một con ngựa kỵ binh của người dân vùng Marwar, Marwari được ghi nhận về sự trung thành và dũng cảm trong trận chiến. Giống ngựa này bị suy thoái trong thập niên 1930, khi thực hành quản lý kém dẫn đến giảm chất lượng giống, nhưng ngày nay đã lấy lại được sự phổ biến. Các con ngựa Marwari được sử dụng cho công việc như một con ngựa kéo hạng nhẹ và công việc nông nghiệp, cũng như ngựa cưỡi và ngựa thồ. Năm 1995, một Hiện hội giống được thành lập cho giống Marwari ở Ấn Độ. Việc xuất khẩu Marwari đã bị cấm trong nhiều thập kỷ, nhưng từ năm 2000 đến 2006, một số lượng nhỏ xuất khẩu được cho phép. Từ năm 2008, thị thực cho phép du lịch tạm thời của những con ngựa giống Marwari bên ngoài Ấn Độ đã có sẵn với số lượng nhỏ.
Ngựa Kaimanawa

Ngựa Kaimanawa là một quần thể ngựa hoang ở New Zealand có nguồn gốc từ những con ngựa nhà được thả vào tự nhiên trong thế kỷ XIX và XX. Chúng được biết đến với sự rắn rỏi và tính khí điềm tĩnh. Chính phủ New Zealand đã có sự kiểm soát chặt chẽ quần thể đàn ngựa để bảo vệ môi trường sống nơi chúng sinh sống, bao gồm một số loài thực vật có nguy cơ bị tuyệt chủng. Các di sản di truyền từ các nòi ngựa khác nhau dẫn đến đa dạng di truyền cho giống ngựa này đủ các thể loại kích thước, chiều cao, thể vóc, tướng dáng và màu lông đa dạng. Chúng thường được coi là giống ngựa có cơ bắp chắc nịch và rắn rỏi. Những con ngựa Kaimanawa ngày nay có sự giống nhau về di truyền nhất với ngựa Thuần Chủng (ngựa nòi Anh) và giống ngựa lai Thuần chủng.
==Lịch sử giống==
Những con ngựa được báo cáo ghi nhận xuất hiện lần đầu tiên trong dãy Kaimanawa vào năm 1876, đây là những con ngựa đầu tiên được du nhập vào New Zealand do công của Mục sư Samuel Marsden một nhà truyền giáo Tin lành, vào tháng 12 năm 1814, và những con ngựa hoang dã lần đầu tiên được báo cáo ở Dãy Kaimanawa vào năm 1876 mặc dù những con ngựa đầu tiên đã được đưa vào New Zealand vào năm 1814. Từ năm 1858 đến năm 1875, Thiếu tá George Gwavas Carlyon đã nhập khẩu ngựa Exmoor về Vịnh Hawkes (không có khả năng là những chú ngựa lùn Exmoor thuần chủng). Người ta cũng cho rằng vào những năm 1960, Nicholas Koreneff đã cho thả một con ngựa giống ngựa Ả Rập vào khu vực Thung lũng Argo và giống ngựa Ả Rập này đã trộn lẫn hòa huyết vào các đàn mgựa Kaimanawa.

Đàn ngựa hoang dã phát triển như những con ngựa trốn thoát hoặc được thả ra từ các trang trại nuôi cừu và các doanh trại kỵ binh. Những con ngựa nái đã được người dân địa phương bắt lại để sử dụng như dùng chúng để cưỡi ngựa, cũng như bắt chúng làm thịt, lấy lông và da của chúng. Quần thể đàn ngựa này đã bị suy giảm khi các hoạt động nông nghiệp và lâm nghiệp quy mô lớn xâm lấn phạm vi của chúng, và chỉ có khoảng 174 cá thể ngựa đã được biết đến vào năm 1979. Đàn Kaimanawa được chính phủ New Zealand chính thức tuyên bố bảo vệ năm 1981, và có 1.576 con ngựa trong đàn vào năm 1994. Một quần thể nhỏ, hầu như không được quản lý cũng tồn tại trên Bán đảo Aupouri ở mũi phía bắc của Đảo Bắc. Vòng quây đã được thực hiện hàng năm từ năm 1993 để quản lý kích thước đàn, loại bỏ khoảng 2.800 con ngựa hoàn toàn. Số lượng ngựa Kaimanawa được liệt kê như một đàn có giá trị di truyền đặc biệt của Tổ chức Nông lương và Thực phẩm Liên hợp quốc (FAO), và một số nghiên cứu đã được tiến hành về động lực của đàn và thói quen của giống ngựa này.

==Liên kết ngoài==
- Kaimanawa horses at the Department of Conservation
- Kaimanawa Heritage Horses
- Video footage of an annual muster at ABC Landline
Ngựa Dartmoor

Ngựa Dartmoor là giống ngựa có nguồn gốc từ nước Anh, đây một trong những giống ngựa cổ xưa đã sinh sống ở vùng Dartmoor nước Anh trong nhiều thế kỷ và được sử dụng cho nhiều công việc trong những ngành nghề khác nhau. Do điều kiện thời tiết cực đoan diễn ra trên vùng đồng cỏ, ngựa Dartmoor là một giống đặc biệt khỏe mạnh với khả năng chống chịu kiên cường. Giống ngựa này có màu sắc lông đa dạng.
==Tổng quan==
Trong nhiều thế kỷ nó đã được sử dụng như một loài súc vật làm việc cùng với những người thợ mỏ khai thác thiếc ở địa phương và công nhân khai thác đá. Giống ngựa này đã duy trì hiện trạng trong một trạng thái bán hoang dã trên vùng Dartmoor. Mặc dù vậy, số lượng ngựa sinh sống trên đồng hoang mở đã giảm từ 5.000 cá thể ước tính vào năm 1900 xuống còn khoảng 300 con ngựa đã đăng ký ngày nay. Chỉ có khoảng 800 con ngựa được biết đến là được chăn thả đồng hoang vào mùa xuân năm 2004.

Ngựa non Dartmoor có nguồn gốc từ Anh, nhưng cũng được tìm thấy ở các nơi khác trên thế giới bao gồm Mỹ, lục địa châu Âu, New Zealand và Úc do việc du nhập. Chúng thường được sử dụng làm cơ sở nhân giống nền tảng cho các giống ngựa cưỡi của vùng địa phương nơi chúng được nhập khẩu. Giống ngựa này là một kích thước phù hợp và tính nết hiền lành phù hợp cho trẻ em, nhưng chúng cũng có khả năng chở được người lớn. Chúng được sử dụng để dùng vào việc săn bắn, cưỡi ngựa, trình diễn, thi nhảy, kéo xe cũng như cưỡi ngựa hàng ngày. Giống ngựa này được hiệp hội "Dartmoor Hill Pony Association" đăng ký. Tất cả ngựa được tự do chuyển vùng trên Dartmoor được sở hữu và bảo vệ bởi Dartmoor Commoners.
Ngựa lùn Eriskay

Ngựa lùn Eriskay là một giống ngựa có nguồn gốc từ Scotland. Giống ngựa này được lai tạo và phát triển trong thời cổ đại ở quần đảo Hebrides ở Scotland với một quần thể nhỏ vẫn ở trạng thái thuần chủng và chúng đã được bảo tồn nguồn gen trước sự lai tạp từ các giống ngựa khác. Giống ngựa này có lớp lông màu xám, bờm phủ dày, không thấm nước giúp bảo vệ chúng dưới cái thời tiết khắc nghiệt. Ngựa lùn Eriskay được sử dụng cho công việc kéo xe hạng nhẹ, sử dụng như một con ngựa bầu bạn với trẻ em, chúng cũng được sử dụng để cưỡi ngựa và cho việc kéo xe. Ngày nay, ngựa lùn Eriskay được xếp vào nhóm giống hiếm với hai dòng ngựa được đăng ký vào năm 1972 và sau đó là năm 1986. 
==Lịch sử giống==
Nguồn gốc của giống ngựa này rất cổ xưa, có nguồn gốc từ giống ngựa Celtic và ngựa Bắc Âu. Hình hài nó tương tự như hình dạng ngựa được khắc họa trên những viên đá Pictish cổ được tìm thấy ở phía bắc và phía tây Scotland. Chúng có liên quan di truyền đến các giống ngựa khác ở miền Bắc, bao gồm ngựa Iceland và ngựa Faroe. Ngựa Eriskay lấy tên từ đảo Eriskay ở Ngoại Hebrides. Ban đầu, giống ngựa này có số lượng khá lớn và cho đến giữa thế kỷ XIX, ngựa Eriskay và ngựa giống tương tự đã được tìm thấy trên khắp các đảo phía tây của Scotland. Chúng được sử dụng làm ngựa thồ, ngựa kéo hạng nhẹ và ngựa đồng hành với trẻ em. 
==Trong văn hóa==
Vì là giống ngựa xa xưa, chúng có mối liên hệ về văn hóa với cư dân bản địa. Nhà thơ Gaelic Donald MacDonald (Dòmhnall Aonghais Bhàin) đã được Comann Each nan Eilean - Hiệp hội ngựa Eriskay ủy quyền sáng tác một bài thơ ca ngợi ngựa Eriskay để kỷ niệm việc xuất bản cuốn sách giáo khoa ban đầu vào năm 1972. Bài thơ đề cập đến vai trò của chú ngựa như một loài vật đồng áng được sử dụng để chở rong biển và than bùn và sự thân thiện của chúng đối với trẻ em, bài thơ này như sau:"Bha iad riamh an Èirisgeidh 's gum b' fheumail iad don t-sluagh,"

"Bha iad troimh na linntean ann sna tìmean chaidh air ruaig;"

"Thàirneadh iad a' mhòine gu fògairt chur air fuachd"

"Is làimhsicheadh an òigridh iad 's bha iomadh spòrs 'nan cuairt."

==Liên kết ngoài==
- Eriskay Pony Society
- The Eriskay Pony (Purebred)Studbook Society): "Comann Each nan Eilean"
Ngựa hoang Tây Ban Nha

Ngựa hoang Tây Ban Nha hay còn gọi là ngựa Mustang Tây Ban Nha là một giống ngựa ở Mỹ có nguồn gốc từ những con ngựa nhà mang từ Tây Ban Nha đến Mỹ trong cuộc chinh phục châu Mỹ của thực dân Tây Ban Nha. Chúng được phân loại trong một nhóm lớn hơn là những con ngựa Tây Ban Nha thuộc địa, một nhóm giống ngựa mà ngày nay rất hiếm ở Tây Ban Nha. 
==Đặc điểm==
Những con ngựa hoang Mustang Tây Ban Nha tồn tại trong tự nhiên với nhiều màu lông đa dạng, do tổ tiên ngựa Tây Ban Nha của chúng vốn có nhiều màu sắc khác nhau. Chúng thường có màu cát, hồng mã, màu lông đen (hắc mã) và lông xám. Các màu khác ít phổ biến hơn bao gồm mà loang lỗ Appaloosa và các vệt lông lem luốc như sơn cùng các màu tuyền khác như grulla, màu da hoẵng, palomino, màu kem hồng (cremello), isabella, màu phấn (roan) và kiểu màu Perlino. Những chú ngựa hoang Tây Ban Nha này được biết đến với khả năng chịu đựng và độ dẻo dai bền bỉ, giống ngựa này được biết đến với khả năng chạy đường dài và được một số một số nài ngựa cho tham gia vào các cuộc thi đường trường. Ngựa hoang Tây Ban Nha cũng được sử dụng để thi đấu trong nhiều sự kiện thi đấu cưỡi ngựa kiểu Anh và các cuộc thi đấu cưỡi ngựa kiểu miền Tây
==Bảo tồn==
Vào đầu thế kỷ XX, hầu hết các đàn ngựa hoang Mustang (vốn từng có nguồn gốc từ những con ngựa từ Tây Ban Nha) đã bị suy giảm đáng kể về kích thước quần thể đàn, giảm dần về số lượng. Nhận thấy rằng những con ngựa này đang trên bờ vực tuyệt chủng, một số người đam mê môn cưỡi ngựa bắt đầu nỗ lực tìm kiếm và bảo tồn phần còn lại ""ngựa hoang Tây Ban Nha"" từ các đàn ngựa đi hoang (feral) và các con ngựa được những người thổ dân da đỏ châu Mỹ nuôi trong các bộ tộc, cũng như những con ngựa được nuôi nhốt trong các trang trại. Giống ngựa hoang Tây Ban Nha này là một trong những giống đầu tiên thể hiện một phần của nỗ lực bảo tồn phối hợp dành cho những con ngựa có kiểu hình ngựa Tây Ban Nha và công tác đăng ký giống được thiết lập vào năm 1957.

Ngựa Mustang Tây Ban Nha được biết đến như một giống thuần hóa hiện đại khác với những con ngựa Mustang hoang dã được chuyển về vùng hoang dã. Những con ngựa thế hệ thứ hai này chính là hậu duệ của cả hai dòng giống ngựa Tây Ban Nha và những con ngựa thuần hóa khác đã trốn thoát hoặc được thả ra tự nhiên từ nhiều cách khác nhau; nhiều con ngựa đã chạy thoát vào miền hoang dã trong khu vực quản lý của đàn ngựa (HMAs) của miền Tây Hoa Kỳ, hiện đang được Cục Quản lý đất đai (BLM) quản lý. Một số đàn ngựa cũng tồn tại ở Canada. Các nghiên cứu DNA chỉ ra rằng giống và kiểu Tây Ban Nha vẫn tồn tại trong một số đàn ngựaMustang hoang dã, bao gồm cả những giống được ghi nhận trên hồ sơ ở các khu vực quản lý như: HMA Cerbat (gần Kingman, Arizona), khu ngựa núi Pryor HMA (Montana), đàn ngựa Sulphur HMA (Utah) và đàn ngựa Kiger HMA.

==Liên kết ngoài==
- Spanish Mustang Registry
- Southwest Spanish Mustang Association
- Spanish Barb Horse Association
- "Painter Barbs"
- American Indian Horse Registry
Ngựa Colorado

Ngựa Colorado (Colorado Ranger) là một giống ngựa từ vùng Colorado High Plains ở Hoa Kỳ. Giống ngựa này có nguồn gốc từ hai con ngựa giống nhập từ Thổ Nhĩ Kỳ đến bang Virginia của Hoa Kỳ vào cuối những năm 1800. Những con ngựa đực này sau đó được lai tạo để nuôi ngựa ở Nebraska và Colorado, và vào đầu những năm 1900, hai con ngựa đực mà mỗi con ngựa đăng ký Colorado Ranger theo dõi đều được đánh bắt. Giống ngựa này được chủ trại Mike Ruby, người sáng lập ra Hiệp hội Ngựa Ranger Colorado năm 1935.

Giới hạn thành viên đăng ký ban đầu đã khiến nhiều ngựa Colorado Ranger được đăng ký thay vì ngựa Appaloosa, nhưng nghiên cứu phả hệ vẫn đang tiếp tục phát hiện thêm những con ngựa, những con ngựa giống gốc. Đến năm 2005, hơn 6.000 con ngựa Colorado Ranger đã được đăng ký. Giống ngựa Colorado Rangers có thể có bất kỳ màu sắc đơn hoặc mang theo mô hình đốm báo hoặc biến thể Pinto và ngựa sơn Mỹ (American Paint Horse) chăn nuôi không được phép, cũng không được nuôi ngựa kéo và ngựa. Colorado Ranger ngựa có thể được đăng ký kép với Appaloosa Horse Club, và khoảng 90 phần trăm.
Ngựa Kentucky

Ngựa Kentucky hay ngựa cưỡi miền núi Kentucky là một giống ngựa có nguồn gốc từ tiểu bang Kentucky của Hoa Kỳ. Giống ngựa này được phát triển từ một trang trại xung quanh miền đông Kentucky. Ngựa Kentucky có tính di truyền liên quan đến giống ngựa Tennessee và các giống ngựa khác. Giống ngựa này có đặc điểm là có cái mặt bè, đoạn giữa cổ dài và có độ cong, ngực sâu và vai dốc. Đây là giống ngựa được biết đến là những biết tự kiếm ăn và dễ nuôi nhốt cũng như dễ dàng trông giữ. Theo truyền thống thì hai hiệp hội KMSHA và SMHA định kỳ tổ chức một chương trình thi đấu chung mỗi năm tại Công viên ngựa Kentucky.
==Đăng ký giống==
Năm 1989, Hiệp hội ngựa Kentucky (KMSHA) được thành lập và vào năm 2002, Hiệp hội ngựa đốm miền núi (SMHA) được đăng ký Ngựa miền núi Kentucky với các tiêu chuẩn cụ thể. Các tiêu chuẩn về cấu tạo giống nhau đối với hai nhóm ngựa, với sự khác biệt chính là các yêu cầu về màu lông ngựa. Cuốn sổ phả hệ hướng dẫn đăng ký giống KMSHA hiện đã chốt sổ đối với những cá thể ngựa từ các bậc cha mẹ chưa đăng ký. Tính đến năm 2011, KMSHA có hơn 3.200 thành viên và đã đăng ký hơn 24.000 cá thể ngựa. Phần lớn những con ngựa phân bố ở Kentucky, nhưng giống ngựa này cũng được nhìn thấy ở khắp Hoa Kỳ, cũng như ở Canada và một số lượng nhỏ ở châu Âu

Để được đăng ký với tư cách là giống Ngựa Kentucky thì những con ngựa ứng viên phải thể hiện "tính khí nhẹ nhàng và sẵn sàng" trước những người kiểm tra. Ngựa nái và ngựa đực giống bố mẹ không có trong nội dung của KMSHA có thể không được đăng ký trong sổ cái, trừ khi cha mẹ đăng ký với Hiệp hội ngựa núi Rocky, Hiệp hội ngựa miền núi hoặc Hiệp hội ngựa hoang Kentucky. Các kết quả từ các giống bố mẹ chưa đăng ký có thể được đăng ký nếu chúng đáp ứng các tiêu chuẩn giống khác nhưng không được đăng ký kép. Ngựa nái từ giống bố mẹ chưa đăng ký có thể được đăng ký là một phần nằm trong ""Phụ lục"". Hơn ba mươi giống ngựa ""ra dáng"" có thể thực hiện dáng đi bốn nhịp và một số cũng có thể chạy nước kiệu
==Liên kết ngoài==
- Kentucky Mountain Saddle Horse Association
Ngựa Missouri

Ngựa Missouri Fox (Missouri Fox Trotter) là một giống ngựa từ bang Missouri ở Hoa Kỳ. Nó được phát triển ở dãy núi Ozark bởi những người định cư vào đầu thế kỷ XIX, và nhanh chóng phát triển thành một giống ngựa dáng đẹp được đánh giá cao về khả năng ngựa, sức chịu đựng và khả năng chịu đựng của ngựa. Nó thực hiện một dáng đi được gọi là "con cáo", một dáng đi đường chéo bị hỏng bốn nhịp, trong đó chân trước của cặp đường chéo đáp đặt xuống trước tăng độ êm ái. Việc đăng ký giống chính đã được bắt đầu vào năm 1948 và đến năm 2012 đăng ký gần 100.000 con ngựa. Một hoạt động đăng ký châu Âu đã được bắt đầu vào năm 1992, và đến năm 2009 công nhận khoảng 600 con ngựa Fox Trotters sống ở châu Âu.

Trong năm 2006, một cơ quan đăng ký nhỏ hơn, tập trung vào việc bảo tồn kiểu gốc, lịch sử, đã được bắt đầu tại Hoa Kỳ. Các Fox Trottter được sử dụng rộng rãi bởi những người đi ngựa đường mòn, những người đánh giá cao khả năng chịu đựng, sức chịu đựng và khả năng mang trọng lượng của giống ngựa này. Chúng cũng được sử dụng trong các chương trình cưỡi ngựa khuyết tật và dáng đi mượt mà của chúng đã được chứng minh là hữu ích cho những người đi xe có khuyết tật về thể chất. Việc lai tạp giữa ngựa nái Fox Trotter và lừa đực thường được thực hiện, tạo ra những con la với dáng đi như con ngựa này được sử dụng để thực hiện thợ săn và người đi dạo cưỡi ngựa theo đường mòn, đặc biệt là ở miền tây Hoa Kỳ.
Ngựa đốm khoang

Ngựa đốm khoang (tiếng Anh: Spotted Saddle Horse) là một giống ngựa có nguồn gốc từ Hoa Kỳ được phát triển bằng cách lai các loại ngựa ngựa kiểu Tây Ban Nha với ngựa dáng đẹp, chẳng hạn như ngựa Tennessee. Kết quả là một con ngựa đầy màu sắc, mượt mà, được sử dụng trong các cuộc thi triển lãm ngựa và cưỡi ngựa. Hai cơ quan đăng ký đã được tạo ra cho giống ngựa này, một vào năm 1979 và một vào năm 1985. Cả hai có yêu cầu đăng ký tương tự, mặc dù có một cuốn sổ phả hệ mở và một khác nghiêm ngặt hơn một chút so với yêu cầu của cha mẹ, có bán chốt sổ của cuốn sổ gốc đăng ký phả hệ giống ngựa. Spotted Saddle là một con ngựa cưỡi ngựa hạng nhẹ, luôn có đầy màu sắc. Những con ngựa màu rắn từ cha mẹ đã đăng ký có thể được đăng ký cho mục đích nhận diện, vì vậy những con ngựa màu pinto của chúng có tài liệu lưu trữ từ cha mẹ.

Chúng luôn luôn thực hiện một dáng đi nhảy nhịp nhàng (ambling), chứ không phải là một dạng nước kiệu, ngoài các dáng vẻ của giai đoạn cuốc bộ và phi nước đại, thực hiện bởi tất cả các giống. Spotted Saddle được phát triển từ những con ngựa pinto của tổ tiên giống ngựa Tây Ban Nha. Chúng được lai với các giống ngựa lớn của Mỹ như ngựa Morgan và ngựa giống tiêu chuẩn (Standardbred), được phát triển sau cuộc cách mạng Mỹ, để tăng kích thước trong khi giữ lại màu sắc và dáng đi mong muốn. Sau Nội chiến Hoa Kỳ, thêm máu ngựa thi dáng đã được bổ sung, với các giống góp phần bao gồm ngựa Tennessee, ngựa Missouri Fox Trotter, ngựa Paso Fino và ngựa Peru Paso. Những con ngựa Mustang từ phía Tây nước Mỹ cũng được hợp nhất. Ban đầu được phát triển ở trung tâm Tennessee, và được chọn lọc cho màu sắc pinto, chúng được sử dụng cho cưỡi ngựa dạo chơi và cưỡi ngựa đường dài (trail riding) 

== Liên kết ngoài ==
- National Spotted Saddle Horse Association
- Spotted Saddle Horse Breeders and Exhibitors Association
Ngựa Groningen

Ngựa Groningen là một giống ngựa có nguồn gốc từ Hà Lan từ khoảng cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, sổ phả hệ của chúng được ghi chép vào năm 1964 chúng được lai tạo phát triển dành cho loại hình ngựa kéo và để dùng vào việc đồng áng. Chúng có mối quan hệ máu mủ tương cận với các giống ngựa thuộc nhóm ngựa máu nóng hạng nặng như ngựa Đông Friesian và ngựa Alt-Oldenburger. Giống ngựa này gần như bị mai một vào giữa thế kỷ XX chính vì việc một số lượng lớn đầu ngựa được sử dụng để lai tạo nhằm tạo ra giống ngựa máu nóng Hà Lan, chỉ để lại vài giống thuần chủng còn sót lại. Ngựa Groningen được nhìn nhật trên tất cả chúng như ""một con ngựa của gia đình"". Bản chất điềm tĩnh tính khí ít hung hăng của chúng làm cho giống ngựa này trở thành những con ngựa rất lý tưởng để cưỡi ngựa dạo chơi, cưỡi ngựa giải trí. Chúng chóng lớn, sống dai, dễ nuôi. Một số cá thể ngựa Groningen, bao gồm cả ngựa giống đã được chấp thuận để tham gia thi đấu trong mà trình diễn ngựa ở cấp độ Z quốc gia Hà Lan hoặc cấp độ cao hơn, và một số thi đấu trong chương trình nhảy ngựa nghệ thuật đã biểu hiện rất tốt. Chúng đã được thi đấu ở vị trí sở trường của chúng như là những ngựa kéo xe phối hợp. 

==Liên kết ngoài==
- The Groningen Horse Association
- dkimages gallery
- Video, Groninger horses in a driving class
- Videos (flash, under "K"), modern Groninger in motion
Ngựa kéo xe Hà Lan

Ngựa kéo xe Hà Lan hay ngựa Tuigpaard là giống ngựa thuần chủng của dòng ngựa kéo xe hai bánh được lai tạo và phát triển ở Hà Lan kể từ khi kết thúc chiến tranh thế giới thứ II. Sổ đăng ký giống của chúng được "Koninklijk Warmbloed Paardenstamboek Nederland" (Sổ hướng dẫn đăng ký ngựa máu móng của Hoàng gia Hà Lan) hoặc "KWPN" lưu giữ. Giống ngựa này được chọn lọc dựa trên những con ngựa Groningen và ngựa Gelderland bản địa, trước đây không thể thiếu trong các hoạt động dịch vụ nông nghiệp và vận tải. Các quy trình chọn lọc nghiêm ngặt, khắt khe và mục tiêu nhân giống rõ ràng đã giúp các nhà tạo giống tạo ra một con ngựa có bước nhảy cao và tinh tế trong vòng vài thập kỷ gần. Trong khi với 40 dòng và ít hơn 2.000 ngựa nái giống, tổng số không lớn, ngựa kéo xe Hà Lan (Dutch Harness) rất dễ nhận biết.

Trong vài năm qua, một số ít đã đến với Bắc Mỹ vàchúng được sử dụng như ngựa thể thao và ngựa cưỡi trình diễn. Người Hà Lan có một truyền thống mạnh mẽ về chăn nuôi ngựa và vào cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX, những con ngựa này được gọi là ""ngựa hạng sang"". Chúng bao gồm hai nòi riêng biệt: Nòi ở Bắc con ngựa Groningen có màu sắc lông sậm hơn và chủ yếu là màu tối, và nòi ngựa Gelderlander ở phía nam với vóc dáng dỏng cao hơn, chân dài hơn và thường là màu hồng (hạt dẻ). Chúng là giống ngựa thanh lịch, mặc là dù ngựa hạng nặng, ngựa vận chuyển có thể hoạt động trên trang trại. Có một quy tắc bất thành văn trong chăm ngựa là chủ ngựa cảm thấy ganh đua về việc ngựa hoặc ngựa của ai là tốt nhất và sặc sỡ nhất, điều này đã không bị lãng quên khi cơ giới hóa làm cho những con ngựa nông nghiệp lỗi thời và những con ngựa kéo xe cần một nghề nghiệp mới. 
==Liên kết ngoài==
- Video of approved stallion Ulandro
- Video of show horse Show Me The Money
Ngựa máu nóng Hà Lan

Ngựa máu nóng Hà Lan là một giống ngựa được đăng ký và công nhận bởi Koninklijk Warmbloed Paardenstamboek Nederland (Royal Warmblood Studbook của Hà Lan (KWPN), sự lai tạo và những trang phục thi đấu biểu diễn và cho thấy đây là giống ngựa thi nhảy, cũng như chương trình trình diễn ngựa cũng như ngựa kéo xe thi đấu (ngựa Gelderlander) và một show trình diễn của thợ săn thợ săn ở Bắc Mỹ được phát triển thông qua một chương trình nhân giống bắt đầu vào những năm 1960, người Hà Lan là một trong những con ngựa cạnh tranh thành công nhất được phát triển ở Châu Âu sau chiến tranh. Không có đăng ký lai tạo ngựa nhảy chương trình quốc tế thành công hơn so với KWPN. Trong năm 2010, giống ngựa máu nóng Hà Lan được xếp hạng số 1 về khả năng bật nhảy của Liên đoàn Chăn nuôi Thế giới về Ngựa thể thao (WBFSH). cũng như trong những cuộc trình diễn tài vận.

Một số kỳ thi đạt huy chương Olympic gần đây được tổ chức tại Hà Lan bao gồm Royal Kaliber, Montender, Authentic (Nimrod), Mac Kinley năm 2004, De Sjiem năm 2000 và Hickstead năm 2008. Một con ngựa giống máu nóng của Hà Lan có tên là Totilas đã lập kỷ lục thế giới về số điểm thi đấu cao nhất tại Grand Prix Freestyle Dressage, và giành được ba huy chương vàng tại Thế vận hội đua ngựa thế giới FEI 2010. Người giữ kỷ lục thế giới hiện tại cho Grand Prix Freestyle Dressage là Valegro, với tay đua người Anh Charlotte Dujardin. Valegro là KWPN được Negro thuê. Ở Bắc Mỹ, ngựa máu nóng Hà Lan là một lựa chọn ưa thích cho việc trình diễn kiểu thợ săn.
Ngựa máu nóng Bỉ

Ngựa máu nóng Bỉ là một giống ngựa thuộc dòng ngựa máu nóng (Warmblood) được đăng ký với Belgisch Warmbloed Paard vzw (Sổ phả hệ ngựa máu nóng của Bỉ-WP) hoặc Studbook sBs. Những đặc điểm có tầm quan trọng lớn nhất trong mục đích sinh sản của giống ngựa máu nóng Bỉ là hiệu suất trong trình diễn nhảy và trình diễn thi đấu ngựa ăn vận, cũng như tính chính xác về cấu tạo chủ quan và sức khỏe mạnh mẽ. Các nhà lai tạo ngựa ở Hà Lan, Đức và Pháp đã sản xuất ngựa yên (ngựa để cưỡi) có dáng vẻ thanh lịch hàng trăm năm nay. Tuy nhiên, vì chính phủ Bỉ lo ngại về việc bảo vệ dòng máu thuần chủng của ngựa Brabant (giống ngựa kéo của Bỉ), cho đến những năm 1950, các nhà lai tạo ở Bỉ được phép lai tạo những con ngựa yên nhẹ hơn.
Các đàn giống nền tảng (giống nền) của ngựa máu nóng Bỉ bao gồm nhảy ngựa từ Pháp và Hà Lan, cũng như ngựa Hanoveria và ngựa Holsteiners từ Đức. Thông qua tuyển chọn trong các chương sách giáo khoa, các nhà lai tạo người Bỉ đã có thể trực tiếp nhân giống theo mục tiêu của mình. Chương trình ngựa đầu tiên cho ngựa cưỡi ở Bỉ diễn ra một cách bất hợp pháp vào năm 1953 nhưng sau đó BWP được thành lập vào năm 1955. Không có ngựa cưỡi bản xứ hoặc các loại ngựa kéo hạng năng, tất cả các nhà lai tạo người Bỉ phải nhập khẩu ngựa giống và ngựa đực. Trong suốt 50 năm, BWP đã tích luỹ được một cơ số ngựa trên 3.500 con ngựa nái và là nhân giống ra một số lượng đáng kể các con ngựa trình diễn thi nhảy đạt chất lượng quốc tế. Trong năm 2010, BWP được xếp hạng thứ 4 trong bảng xếp hạng Jumping của FEI/WBFSH International Show, chỉ dưới KWPN-ngựa máu nóng Hà Lan (Dutch Warmblood), ngựa Selle Francais và ngựa Holsteiner.
Ngựa Manipur

Ngựa Manipur là một giống ngựa được lai tạo và phát triển ở Ấn Độ. Các chuyên gia không đồng ý về nguồn gốc chính xác của nó, mặc dù họ đồng ý rằng nó là một giống ngựa cổ xưa, có thể phát triển từ một trong hai giống ngựa Tây Tạng hoặc từ việc lai tạo giữa ngựa hoang Mông Cổ và ngựa Ả Rập. Những ghi chép đầu tiên được đề cập trong biên niên sử bằng văn bản năm 1584, ngựa Manipuri được sử dụng làm ngựa kỵ binh trong suốt thế kỷ XVII và XVIII. Vào cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX, chúng đã đáp ứng nhu cầu của người Anh để sử dụng như những con ngựa giống lùn. Số lượng giống ngựa này đã giảm đi, tuy nhiên, chủ yếu là do xuất khẩu và ngày nay số lượng ngựa hiện rất thấp.

Năm 2007, một nghiên cứu di truyền được tiến hành trên giống ngựa Manipuri và bốn giống ngựa khác của Ấn Độ. Ngựa Manipuri đã được chứng minh là có di truyền gần với ba giống ngựa Ấn Độ khác, nhưng về mặt di truyền xa hơn với ngựa Marwari, giống ngựa Ấn Độ duy nhất trong nghiên cứu này. Ngựa Manipuri ban đầu được sử dụng để chơi mã cầu (polo) và dùng trong quân sự, và ngày nay được sinh ra chủ yếu để chơi mã cầu-polo và kéo xe thi đấu, mặc dù nó cũng có nhu cầu sử dụng như phương tiện giao thông quân sự (ngựa thồ)

Polo đã được du nhập vào khu vực của bang Manipur sớm nhất là vào thế kỷ thứ bảy và ngựa Manipuri là một trong những giống đầu tiên được sử dụng trong trò chơi này. Người Anh đã học về polo từ thế kỷ XIX trong khi xem nó chơi trên ngựa Manipuri ở Ấn Độ. Giống ngựa này vẫn được sử dụng cho polo ngày nay ở Ấn Độ, nhưng các giống khác phổ biến hơn ở châu Âu và châu Mỹ. Ngựa Manipuri thường được sử dụng để chơi Sagol kangjei, một phiên bản polo được cho là gần với những gì ban đầu được chơi khi môn thể thao được phát minh. Sagol kangjei đòi hỏi nhiều hơn Polo hiện đại, vì ngựa được sử dụng cho toàn bộ trận đấu thay vì bị thay đổi giữa các giai đoạn. Ngựa Manipuri cũng được sử dụng để tham gia trò đua ngựa Trong lịch sử ban đầu của mình, chúng đã có nhu cầu như những con ngựa kỵ binh (ngựa chiến), và những người đàn ông cưỡi những con ngựa này được cho là được gắn kết và hòa hợp với nhau, chúng vẫn tiếp tục có nhu cầu sử dụng quân sự.
Tử linh lan

Tử linh lan (Saintpaulias), thường được gọi là hoa violet châu Phi, là một chi của 6-20 loài thực vật có hoa thân thảo lâu năm trong họ Gesneriaceae. Cây nguồn gốc từ Tanzania và phía đông nam Kenya ở phía đông châu Phi nhiệt đới. Thông thường, violet châu Phi là một loại cây trồng trong nhà phổ biến nhưng cũng có thể là một cây trồng ngoài trời.

Một số loài, phân loài và có thể là nhiều loài, phân loài hơn nữa đang bị đe dọa do các hoạt động nông nghiệp. Tình trạng bảo tồn của Saintpaulia hiện tại là gần như bị đe dọa.

==Mô tả==
Tử linh lan cao từ 6–15 cm, có thể to từ 6–30 cm. Lá được làm tròn thành hình bầu dục, dài 2,5–8,5 cm với cuống lá 2–10 cm, lông mịn, và có kết cấu thịt. Hoa có đường kính từ 2–3 cm, có tràng hoa năm thùy ("cánh hoa") mượt và mọc thành cụm từ 3–10 hoặc nhiều hơn. Các loài khác có thể có màu xanh nhạt hoặc trắng 

==Kích thước==
Cây có thể được phân loại dựa trên kích thước trên mặt đất của nó.
Vô cùng nhỏ: nhỏ hơn 3 inch
Siêu nhỏ: 3 đến 4 inch
Nhỏ: từ 4 đến 6 inch
Khá nhỏ: từ 6 đến 8-10 inch
Tiêu chuẩn: từ 8-10 đến 12-16 inch
Lớn / Khổng lồ: trên 12-16 inch
==Sinh trưởng==
===Nhiệt độ===
Saintpaulias rất nhạy cảm với việc nhiệt độ bị thay đổi đột ngột, điển hình là lá bị làm mát nhanh bằng cách đổ nước lạnh trên lá. Nó sẽ gây ra sự đổi màu. Do làm mát lá nhanh chóng sẽ tác động mạnh đến không bào trong các tế bào biểu bì lá.
===Nhân giống===
Chủ yếu câu được nhân giống bằng phương pháp vô tính như tách cây con hay giâm lá. Việc sử dụng hạt giống là rất hiếm.
==Tên gọi==
Dưới đây là tên gọi cũ và tên gọi mới
- Saintpaulia amaniensis = S. ionantha ssp. grotei
- Saintpaulia brevipilosa = S. ionantha ssp. velutina
- Saintpaulia confusa = S. ionantha ssp. grotei
- Saintpaulia difficilis = S. ionantha ssp. grotei
- Saintpaulia diplotricha = S. ionantha ssp. ionantha var. diplotricha
- Saintpaulia grandifolia = S. ionantha ssp. grandifolia
- Saintpaulia grotei = S. ionantha ssp. grotei
- Saintpaulia intermedia = S. ionantha ssp. pendula
- Saintpaulia magungensis = S. ionantha ssp. grotei
- Saintpaulia magungensis var. minima = S. ionantha ssp. grotei
- Saintpaulia magungensis var. occidentalis = S. ionantha ssp. occidentalis
- Saintpaulia nitida = S. ionantha ssp. nitida
- Saintpaulia orbicularis = S. ionantha ssp. orbicularis
- Saintpaulia pendula = S. ionantha ssp. pendula
- Saintpaulia pendula var. kizarae = S. ionantha ssp. pendula
- Saintpaulia rupicola = S. ionantha ssp. rupicola
- Saintpaulia tongwensis = S. ionantha ssp. ionantha var. ionantha
- Saintpaulia velutina = S. ionantha ssp. velutina
==Liên kết ngoài==
- African Violet Society of America website
- African Violet in Romania - Pasionata de violete africane
- African Violet Society of Canada website
- Swedish African Violet Society website
- Gesneriad Reference Web Saintpaulia article
- African Violet in Germany
- African Violet Thailand