Cừu Lourdaise

Cừu Lourdaise là một giống cừu nhà có nguồn gốc từ Pháp, phát tích ban đầu của chúng từ vùng Lourdes ("Lộ Đức") ở Pyrenees cùng với nhiều giống cừu khác trong khối núi này. Đó là một giống cừu lấy lông và da trắng, rất dễ nhận biết qua cái mũi của nó. Cừu Lourdaise là giống cừu khỏe mạnh với chất lượng tốt, và chúng là những con cừu nuôi con khéo. Hiện nay có khoảng 800 cá thể giống cừu Lourdaise. Năm 1977, đàn giống thuần chủng sau khi điều tra ước tính có khoảng 3500 con cừu cái. Năm 2007 ghi nhận số thực tế là 1.200 con cừu.

==Lịch sử==
Giống cừu này xuất phát từ khu vực miền núi phía trên Lourdes và đến từ một chi nhánh của các giống cừu của vùng trung Pyrenees, với các giống cừu Béarnaise, các giống cừu Basque và cừu Aure và cừu Campan. Cụ thể, nó được cho là có nguồn gốc từ phép lai giữa các giống cừu Bearnaise và giống cừu Merino, đến từ Tây Ba Nha. Chúng được xác nhận đăng ký vào năm 1975 trong một phần đặc biệt trong các giống cừu UPRA của Pyrenees. Sau đó, có khoảng 3500 con cừu.

Hôm nay nó đại diện cho khoảng 800 loài động vật trong đó có 500 con cừu cái và 30 con cừu đực đã đăng ký. Việc kém thích nghi với thị trường hiện tại là kết quả của việc giảm số lượng các loài động vật thuần chủng. Loài này đang gặp nguy hiểm và có một chương trình bảo tồn nguồn gen được thực hiện bởi Viện tài nguyên di truyền Midi-Pyrenees. 

==Đặc điểm==
Chúng có một lông cừu màu trắng đơn giản và thuần nhất, nhưng có những con vật màu nâu hoặc bánh chiến khoảng 10%. Cả con đực và con cái đều có sừng trong xoắn ốc. Đầu của chúng được đặc trưng bởi mũi dài và hẹp, tai thấp. Chúng cao đến 72 cm đến vai và nặng từ 65–80 kg và cừu đực thì cao từ 80 cm và có trọng lượng từ 80–100 kg. Chúng là giống cừu hướng thịt.

Trán chúng phẳng, xương mũi lồi ra, chúng có hố nước mắt, mõm của chúng mỏng, môi hoạt động, răng cửa sắc, nhờ đó chúng có thể gặm được cỏ mọc thấp và bứt được những lá thân cây mềm mại, hợp khẩu vị trên cao để ăn. Chúng có thói quen đi kiếm ăn theo bầy đàn, tạo thành nhóm lớn trên đồng cỏ. Trong da chúng có nhiều tuyến mồ hôi và tuyến mỡ hơn dê. Bởi thế chúng bài tiết mồ hôi nhiều hơn và các cơ quan hô hấp tham gia tích cực hơn vào quá trình điều tiết nhiệt. Mô mỡ dưới da của chúng phát triển tốt hơn dê và ngược lại ở các cơ bên trong của chúng có ít tích lũy mỡ hơn dê.

==Chăn nuôi==
Chúng có tính bầy đàn cao nên dễ quản lý, chúng thường đi kiếm ăn theo đàn nên việc chăm sóc và quản lý rất thuận lợi. Chúng cũng là loài dễ nuôi, mau lớn, ít tốn công chăm sóc. So với chăn nuôi bò thì chúng là vật nuôi dễ tính hơn, thức ăn của chúng rất đa dạng, thức ăn của chúng là những loại không cạnh tranh với lương thực của người. Chúng là động vật có vú ăn rất nhiều cỏ. Hầu hết chúng gặm cỏ và ăn các loại cỏ khô khác, tránh các phần thực vật có gỗ nhiều. Chúng có chế độ hoạt động ban ngày, ăn từ sáng đến tối, thỉnh thoảng dừng lại để nghỉ ngơi và nhai lại. Đồng cỏ lý tưởng cho chúng như cỏ và cây họ Đậu. Khác với thức ăn gia súc, thức ăn chính của chúng trong mùa đông là cỏ khô.

Chúng là loài ăn tạp, có thể ăn được nhiều loại thức ăn bao gồm thức ăn thô xanh các loại như: rơm cỏ tươi, khô, rau, củ quả bầu bí các loại, phế phụ phẩm công nông nghiệp và các loại thức ăn tinh bổ sung như cám gạo ngũ cốc. Mỗi ngày chúng có thể ăn được một lượng thức ăn 15-20% thể trọng. Chúng cần một lượng thức ăn tính theo vật chất khô bằng 3,5% thể trọng. Với nhu cầu 65% vật chất khô từ thức ăn thô xanh (0,91 kg) và 35% vật chất khô từ thức ăn tinh (0,49 kg). Khi cho chúng ăn loại thức ăn thô xanh chứa 20% vật chất khô và thức ăn tinh chứa 90% vật chất khô.

Nguồn nước uống là nhu cầu cơ bản của chúng. Lượng nước cần cho chúng biến động theo mùa và loại và chất lượng thực phẩm mà chúng tiêu thụ. Khi chúng ăn nhiều trong các tháng đầu tiên và có mưa (kể cả sương, khi chúng ăn vào sáng sớm), chúng cần ít nước hơn. Khi chúng ăn nhiều cỏ khô thì chúng cần nhiều nước. Chúng cũng cần uống nước sạch, và có thể không uống nếu nước có tảo hoặc chất cặn. Trong một số khẩu phần ăn của chúng cũng bao gồm các khoáng chất, hoặc trộn với lượng ít.
==Chăm sóc==
Sau khi cho phối giống 16-17 ngày mà không có biểu hiện động dục lại là có thể cừu đã có chửa, Căn cứ vào ngày phối giống để chuẩn bị đỡ đẻ cho cừu (thời gian mang thai của cừu 146-150 ngày) nhằm hạn chế cừu sơ sinh bị chết; Có thể bồi dưỡng thêm thức ăn tinh và rau cỏ non cho cừu có chửa nhưng tuyệt đối tránh thức ăn hôi mốc; Khi có dấu hiệu sắp đẻ (bầu vú căng, xuống sữa, sụt mông, âm hộ sưng to, dịch nhờn chảy ra, cào bới sàn...) nên nhốt ở chuồng riêng có lót ổ rơm và chăn dắt gần, tránh đồi dốc.

Thông thường cừu mẹ nằm đẻ nhưng cũng có trường hợp đứng đẻ, tốt nhất nên chuẩn bị đỡ đẻ cho cừu; Sau khi đẻ cừu mẹ tự liếm cho con. Tuy nhiên, vẫn phải lấy khăn sạch lau khô cho cừu con, nhất là ở miệng và mũi cho cừu con dễ thở. Lấy chỉ sạch buộc cuống rốn (cách rốn 4–5 cm), cắt cuống rốn cho cừu con và dùng cồn Iod để sát trùng; Giúp cừu con sơ sinh đứng dậy bú sữa đầu càng sớm càng tốt (vì trong sữa đầu có nhiều kháng thể tự nhiên); Đẻ xong cho cừu mẹ uống nước thoải mái (có pha đường 1% hoặc muối 0.5%).

Cừu con trong 10 ngày đầu sau khi đẻ cừu con bú sữa mẹ tự do; Từ 11-21 ngày tuổi cừu con bú mẹ 3 lần/ngày, nên tập cho cừu con ăn thêm thức ăn tinh và cỏ non, ngon; 80-90 ngày tuổi có thể cai sữa. Giai đoạn này phải có cỏ tươi non, ngon cho cừu con để kích thích bộ máy tiêu hóa phát triển (đặc biệt là dạ cỏ) và bù đắp lượng dinh dưỡng thiếu hụt do sữa mẹ cung cấp không đủ; Cừu sinh trưởng và phát triển nhanh, mạnh ở giai đoạn này.

==Tham khảo==
- Brebis lourdaise » [archive] (consulté le 9 mars 2011)
- « Lourdaise - Race à petits effectifs » [archive] (consulté le 9 mars 2011)
- « La lourdaise » [archive] (consulté le 10 mars 2011)