Chuyến bay 2976 của UPS Airlines

Chuyến bay 2976 của UPS Airlines là một chuyến bay chở hàng nội địa kéo dài 8,5 giờ theo lịch trình được khai thác bởi UPS Airlines từ Sân bay quốc tế Louisville ở Louisville, Kentucky, đến Sân bay quốc tế Daniel K. Inouye ở Honolulu, Hawaii. Vào ngày 4 tháng 11 năm 2025, chiếc McDonnell Douglas MD-11F vận hành chuyến bay này đã bị tách rời động cơ trong khi đang cất cánh và rơi xuống một khu công nghiệp ngay sau khi rời đường băng, vào khoảng 5 giờ 13 phút chiều theo giờ địa phương. Vụ tai nạn khiến 14 người thiệt mạng, bao gồm toàn bộ ba người trên máy bay. Vụ tai nạn đang được Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia (NTSB) điều tra.

== Bối cảnh ==
=== Hãng hàng không ===
UPS Airlines là hãng hàng không vận tải hàng hóa lớn thứ hai của Hoa Kỳ (chỉ sau FedEx Express), được thành lập vào năm 1988. Hãng đã từng xảy ra hai vụ tai nạn gây chết người trước chuyến bay này là Chuyến bay 6 của UPS Airlines vào năm 2010 và Chuyến bay 1354 của UPS Airlines vào năm 2013. Chuyến bay 2976 là một chuyến bay vận tải nội địa theo lịch trình do UPS Airlines khai thác, khởi hành từ trung tâm trung chuyển của hãng tại Sân bay quốc tế Louisville ở Louisville, Kentucky, đến Sân bay quốc tế Daniel K. Inouye tại Honolulu, Hawaii, với thời gian bay dự kiến khoảng 8,5 giờ. Louisville, Kentucky là trung tâm vận hành lớn nhất của UPS, với hơn 300 chuyến bay mỗi ngày và có năng lực xử lý hơn 400.000 kiện hàng/giờ.

=== Máy bay ===
Máy bay gặp nạn là một chiếc McDonnell Douglas MD-11 BCF với số đăng ký N259UP và số sê-ri 48417. Ban đầu, máy bay được bàn giao cho Thai Airways International vào năm 1991 với số đăng ký HS-TME, sau đó đã được chuyển đổi thành máy bay chở hàng và bàn giao cho UPS Airlines vào năm 2006. Máy bay được trang bị ba động cơ General Electric CF6-80C2D1F. Vào tháng 9, máy bay từng bị ngừng hoạt động trong sáu tuần để sửa chữa một vết nứt ở thùng nhiên liệu. Hiện tượng ăn mòn dọc theo hai dầm kết cấu cũng được phát hiện trong thân máy bay.

=== Phi hành đoàn ===
Chuyến bay do Richard Wartenberg điều khiển, cùng Lee Truitt và Dana Diamond.

== Tai nạn ==
Chiếc máy bay cất cánh từ đường băng 17R hướng về phía nam, đúng lịch vào khoảng 17:13 p.m. (giờ EST, UTC−5). Thời tiết khi đó được mô tả là tốt. Dữ liệu theo dõi chuyến bay ban đầu cho thấy tốc độ tối đa so với mặt đất là . Chuyến bay không chở hàng hóa nguy hiểm. Liên lạc vô tuyến với kiểm soát không lưu bị nhiễu nặng, khiến không thể nghe rõ được bất kỳ đoạn hội thoại nào.

Các video do người dân quay lại cho thấy máy bay cất cánh trong tình trạng mất động cơ số một (bên trái) và cánh trái đang bốc cháy. Phân tích video cũng chỉ ra rằng động cơ số hai (ở đuôi) đã gặp trục trặc và phát ra tia lửa, có thể do mảnh vỡ từ động cơ số một gây ra. Chỉ vài giây sau khi rời khỏi mặt đất, máy bay rẽ trái khỏi đường băng và lao xuống nhanh chóng.

Chiếc máy bay va vào mái kho hàng của UPS Supply Chain, tạo ra một vết rách dài khoảng . Cánh trái tiếp tục đâm vào bồn chứa nhiên liệu tại cơ sở Kentucky Petroleum Recycling, gây ra vụ nổ lớn và khiến máy bay nghiêng hơn 90 độ sang trái. Cuối cùng, máy bay rơi xuống khu vực đỗ xe kéo rơ moóc và bãi phế liệu ô tô Grade A Auto Parts, khi càng đáp vẫn còn hạ xuống. Hiện trường mảnh vỡ kéo dài hơn nửa dặm. Động cơ trái bị tách khỏi trong quá trình cất cánh, được tìm thấy trên bãi cỏ bên cạnh đường băng 17R.

Nhiều tòa nhà đã bốc cháy hoặc bị phá hủy; có báo cáo cho biết một số người bị mắc kẹt bên trong.

Hai nhân viên của bãi phế liệu đã được báo cáo là mất tích, và chưa rõ có bao nhiêu khách hàng có mặt tại thời điểm đó. UPS xác nhận có ba thành viên phi hành đoàn trên chuyến bay.

== Nạn nhân ==
Vụ rơi máy bay đã khiến toàn bộ ba thành viên phi hành đoàn trên khoang thiệt mạng cùng với mười một người khác trên mặt đất, bao gồm cả một trẻ em 3 tuổi.

Ban đầu, 15 gia đình báo cáo có người thân mất tích. Ngày 6 tháng 11, Thị trưởng Louisville, Craig Greenberg, cho biết đã xác định được sáu trong số những người mất tích, còn lại chín người chưa được tìm thấy. Hai ngày sau, ông Greenberg thông báo rằng tất cả những người mất tích đã được tìm thấy.

Một ngày sau vụ tai nạn, người phát ngôn cho biết có 15 người đã được điều trị tại các cơ sở y tế của UofL Health, trong đó tất cả trừ hai người đã được xuất viện.

== Hậu quả ==
Vụ tai nạn khiến tất cả các chuyến bay đến và đi từ sân bay đều bị hủy ngay lập tức. Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Louisville–Jefferson đã ban hành lệnh ở yên tại chỗ bao quanh khu vực sân bay trong phạm vi . Sau đó, bán kính này được thu hẹp còn . Tin nhắn cảnh báo khẩn cấp được gửi đến tất cả những người trong khu vực này. Trong buổi họp báo cuối ngày, Thị trưởng Craig Greenberg cho biết có hơn 100 lính cứu hỏa đã làm nhiệm vụ tại hiện trường. Cảnh sát địa phương khuyến cáo các gia đình không nên đến bệnh viện tìm người thân để tránh gây quá tải mà nên đến trung tâm đoàn tụ tại học viện huấn luyện cảnh sát.

UPS đã tạm thời ngừng hoạt động tại trung tâm trung chuyển hàng không Worldport ở Sân bay quốc tế Louisville. Ngọn lửa được khống chế vào lúc 10:30 tối, cho phép lực lượng cứu hộ bắt đầu tìm kiếm các nạn nhân. Sau vụ tai nạn, tất cả các trường công lập ở Hạt Jefferson đều đóng cửa vào ngày hôm sau.

Phạm vi khu vực yêu cầu ở yên tại chỗ được thu hẹp lần thứ ba, bắt đầu từ 7 giờ 30 sáng ngày 5 tháng 11, giới hạn trong bán kính quanh địa chỉ 7501 Grade Lane. 
Chính quyền tàu điện ngầm Louisville đã lập một trang web để người dân báo cáo và ghi nhận các mảnh vỡ, đồng thời khuyến cáo không được chạm vào chúng. Nhiều chuyến bay khởi hành cũng bị hoãn hoặc hủy.

Vào lúc 7:40 sáng ngày 5 tháng 11, đường băng 11/29 tại Sân bay quốc tế Louisville đã được mở cửa trở lại. UPS khôi phục hoạt động tại Louisville trong cùng ngày. Đường băng xảy ra sự cố là 17R/35L, được mở lại vào khoảng 4:45 chiều (giờ EST) ngày 6 tháng 11.

Vào ngày 8 tháng 11, UPS, FedEx và Western Global Airlines đã tạm thời cho dừng hoạt động toàn bộ các máy bay MD-11 của mình vì lý do an toàn theo hướng dẫn của nhà sản xuất Boeing. Đội bay này chiếm khoảng 9% tổng số máy bay của UPS cũng như một tỷ lệ tương đương của FedEx. Cục Hàng không Liên bang Hoa Kỳ (FAA) đã ban hành một (EAD) đối với máy bay MD-11, yêu cầu kiểm tra và khắc phục trước khi cất cánh. 

Ngày 9 tháng 11, FAA ban hành thêm một chỉ thị EAD thứ hai, yêu cầu dừng toàn bộ các chuyến bay MD-11 cho đến khi hoàn tất kiểm tra.

Các chuyên gia cho rằng việc tạm dừng toàn bộ đội bay MD-11 đã gây gián đoạn hoạt động vận chuyển hàng hóa qua đêm tại nhiều sân bay lớn của Hoa Kỳ như Sân bay quốc tế Memphis, Sân bay quốc tế Dallas-Forth Worth và Sân bay quốc tế Ontario (California), dẫn đến chậm trễ tạm thời trong chuỗi cung ứng. Sự cố xảy ra trong bối cảnh chính quyền liên bang Hoa Kỳ vẫn đang đóng cửa khiến các cơ quan hàng không thiếu nhân lực, phải giảm lưu lượng và hạn chế hoạt động. Giới quan sát nhận định tình hình này làm phức tạp công tác hậu cần và có thể khiến tiến độ điều tra và giám sát bị chậm lại. Các cơ quan quản lý và doanh nghiệp đã kêu gọi đẩy nhanh việc kiểm tra để giảm thiểu thiệt hại kinh tế.

== Phản ứng ==
Hai Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ đại diện cho bang Kentucky là Mitch McConnell và Rand Paul đã gửi lời chia buồn tới các nạn nhân. Một cuộc họp đô thị tại Louisville với ứng cử viên Thượng viện Hoa Kỳ Nate Morris đã bắt đầu bằng một phút mặc niệm nhằm tưởng nhớ các nạn nhân vụ tai nạn. Hạ nghị sĩ Morgan McGarvey bày tỏ lòng cảm kích trước sự dũng cảm của các lực lượng ứng cứu tại hiện trường. 
Cờ tiểu bang được treo rủ để tưởng niệm. Giám đốc điều hành UPS Carol Tomé đã bày tỏ sự thương tiếc về vụ tai nạn và gửi lời cảm ơn đến đội ngũ UPS tại Louisville vì sự chuyên nghiệp của họ.

Cầu Big Four bắc qua sông Ohio giữa Louisville và Jeffersonville, Indiana, đã được thắp sáng màu vàng, một trong những màu chủ đạo được UPS sử dụng, để bày tỏ sự đoàn kết.

Liên đoàn Teamsters Local 89, đại diện cho công nhân vận tải và kho bãi, bao gồm cả nhân viên UPS, cũng đã tổ chức buổi thắp nến tưởng niệm các nạn nhân tại trụ sở địa phương, bắt đầu bằng một phút mặc niệm lúc 5:14 chiều, đánh dấu thời điểm xảy ra vụ tai nạn.

Tối 7 tháng 11, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Hoài Trung đã gửi điện thăm hỏi tới Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio sau vụ tai nạn máy bay.

==Điều tra==
Nguyên nhân vụ tai nạn đang được Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia (NTSB) đang phối hợp với Cục Hàng không Liên bang (FAA) để điều tra vụ tai nạn. NTSB đã cử một đội tìm kiếm gồm 28 thành viên đến hiện trường. Trong buổi họp báo ngày 5 tháng 11 năm 2025, thành viên hội đồng Todd Inman, người đảm nhiệm vai trò phát ngôn viên tại hiện trường cho biết NTSB đã thu hồi được máy ghi âm buồng lái (CVR) và thiết bị ghi dữ liệu chuyến bay. Hãng UPS Airlines cho biết họ đang hợp tác chặt chẽ với NTSB và FAA trong quá trình điều tra.

Trong buổi họp báo ngày 6 tháng 11 năm 2025, NTSB công bố rằng tín hiệu ADS-B cuối cùng nhận được lúc 17:13:32 (EST, ) cho thấy máy bay đạt độ cao tối đa và tốc độ . Một tín hiệu tiếp theo cho biết độ cao này tương đương khoảng so với mặt đất. NTSB cũng xác nhận đã truy xuất thành công dữ liệu từ cả thiết bị ghi âm buồng lái và thiết bị ghi dữ liệu chuyến bay, bao gồm dữ liệu của chuyến bay gặp nạn. Một phát ngôn viên của NTSB cho biết dữ liệu âm thanh trong CVR ghi nhận “tiếng chuông liên tục” trong buồng lái.

Chuyên gia an toàn hàng không và phi công Mỹ John Cox cho biết các điều tra viên đang phải làm rõ lý do vì sao máy bay ba động cơ lại không thể tiếp tục bay sau khi một động cơ bốc cháy. "Đám cháy này quá lớn so với một vụ cháy động cơ thông thường. Với loại máy bay này, nó lẽ ra vẫn có thể bay chỉ với hai động cơ. Giờ thì cần tìm hiểu vì sao nó lại không thể tiếp tục bay", ông bình luận.

== Xem thêm ==
- Chuyến bay 191 của American Airlines
- Chuyến bay 4590 của Air France

== Liên kết ngoài ==
- Trang điều tra của Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Hoa Kỳ (NTSB)