Danh sách đơn vị hành chính Việt Nam được thành lập trong đợt cải cách thể chế 2024–2025

Trong chính sách cải cách thể chế 2024–2025, chính quyền Việt Nam đã đặt mục tiêu sáp nhập, tái cơ cấu các đơn vị hành chính cấp tỉnh và xã nhằm tinh gọn bộ máy nhà nước. Dựa trên các tiêu chí về dân số, diện tích và số lượng đơn vị cấp huyện trực thuộc, chương trình hướng đến việc giảm số lượng tỉnh, thành và xã phường, bỏ cấp huyện, đồng thời điều chỉnh cơ cấu quyền lực để nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển kinh tế xã hội địa phương.

== Diễn biến ==
Kể từ khi Việt Nam thống nhất năm 1975, miền Bắc đã có tổng cộng 28 tỉnh, thành và đặc khu; trong khi đó ở miền Nam bao gồm 44 tỉnh thành. Các tỉnh, thành này sau đó đã được sáp nhập thành 38 tỉnh, thành và đổi tên Sài Gòn – Gia Định thành Thành phố Hồ Chí Minh. Con số tỉnh, thành đã tiếp tục được gia tăng lên sau đó như 39 vào tháng 12 năm 1978, 40 vào tháng 5 năm 1979, 44 vào 1989, 53 vào 1991, 61 vào 1997, 64 vào 2003 và cho đến năm 2008, Hà Tây đã được giải thể để sáp nhập toàn bộ diện tích cùng một phần của Vĩnh Phúc, Hòa Bình vào Hà Nội. Sau khi Tô Lâm trở thành Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, ông đã cho rằng năm 2024 – 2025 là thời điểm để đưa Việt Nam vào "kỷ nguyên vươn mình". Vào ngày 5 tháng 11 năm 2024, trên Cổng thông tin Chính phủ, ông Lâm đã đăng tải một bài viết với tiêu đề "Tinh – Gọn – Mạnh – Hiệu năng – Hiệu lực – Hiệu quả". Truyền thông Việt Nam sau đó đã xem đây như điểm khởi đầu cho các quyết sách về tinh gọn bộ máy. Trong đó, đặc biệt đề cập đến vấn đề "100 năm" bao gồm việc 100 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và 100 năm thành lập Việt Nam như thời điểm mục tiêu chiến lược.

Vào ngày 14 tháng 2 năm 2025, trong Kết luận số 126–KL/TW của Bộ Chính trị đã yêu cầu nghiên cứu loại bỏ cấp hành chính trung gian là cấp huyện và sáp nhập một số đơn vị hành chính cấp tỉnh bao gồm phương án sắp xếp các xã. Trong phát ngôn vào ngày 11 tháng 3, Thủ tướng Phạm Minh Chính thông tin dự kiến sắp xếp giảm 50% đơn vị hành chính cấp tỉnh. Đồng thời, giảm 60 - 70% đơn vị hành chính cấp cơ sở so với trước sáp nhập, sắp xếp các đơn vị hành chính. Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho rằng số lượng xã còn lại chỉ vào khoảng 2.000 và mỗi xã sẽ "gần như là một huyện nhỏ". Đến ngày 25 tháng 3, số lượng tỉnh, thành ở Việt Nam được xác định là 34, trong đó có 11 tỉnh, thành giữ nguyên địa giới hành chính. Trong khi đó, địa giới hành chính cấp xã được giữ nguyên là 39 đơn vị.

Việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã đã cơ bản hoàn thành trước ngày 30 tháng 6. Đến ngày 1 tháng 7 năm 2025, các đơn vị hành chính cấp xã đã chính thức đi vào hoạt động theo tổ chức mới. Đối với cấp tỉnh, tiến độ cũng đã được đẩy nhanh hơn so với dự kiến ban đầu. Theo chỉ đạo của Bộ Chính trị, việc sắp xếp cấp tỉnh cũng đã hoàn thành để vận hành đồng thời với cấp xã ngay từ ngày 1 tháng 7 năm 2025, không phải chờ đến ngày 1 tháng 9 như dự kiến trước đó.

== Danh sách đơn vị cấp tỉnh ==
Điều kiện của các đơn vị cấp tỉnh phải sắp xếp:
- Diện tích tự nhiên:
- Tỉnh thuộc khu vực miền núi, vùng cao: diện tích tự nhiên dưới 8.000 km²
- Tỉnh thuộc khu vực đồng bằng: diện tích tự nhiên dưới 5.000 km²
- Thành phố trực thuộc trung ương: diện tích tự nhiên dưới 1.500 km²
- Quy mô dân số:
- Tỉnh thuộc khu vực miền núi, vùng cao: quy mô dân số dưới 900.000 người
- Tỉnh thuộc khu vực đồng bằng: quy mô dân số dưới 1.400.000 người
- Thành phố trực thuộc trung ương: quy mô dân số dưới 1.000.000 người
== Danh sách đơn vị cấp cơ sở ==
Điều kiện của các đơn vị cấp cơ sở mới:
- Diện tích tự nhiên:
- Xã miền núi, vùng cao từ 50 km² trở lên
- Xã không thuộc điểm ở trên từ 30 km² trở lên
- Phường mới sau sắp xếp có đồng thời diện tích tự nhiên từ 35 km² trở lên
- Quy mô dân số:
- Xã miền núi, vùng cao từ 5.000 người trở lên
- Xã không thuộc điểm ở trên từ 8.000 người trở lên
- Phường mới có quy mô dân số từ 50.000 người trở lên; riêng phường ở miền núi, vùng cao có quy mô dân số từ 35.000 người trở lên

=== Cà Mau===
!Cấp huyện cũ
!Cấp xã cũ
!Cấp xã mới
!Nguồn