hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
GAZ-69

GAZ-69 là một xe tải hạng nhẹ bốn bánh được sản xuất bởi hãng GAZ (ГАЗ, hoặc "Gorkovsky Avtomobilnyi Zavod") từ năm 1953 đến 1954. Từ năm 1954 đến 1972 thì xe được sản xuất bởi hãng UAZ, gọi là UAZ-69, dù chúng thường được gọi là GAZ-69. Nó cũng được sản xuất theo giấy phép của ARO ở România, đầu tiên là IMS-57, sau đó là Muscel M59, rồi về sau được hiện đại hóa thành Muscel M461. Nhiều xe tải GAZ-69 đã được sử dụng ở Ba Lan trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

Các phiên bản cơ bản GAZ-69 có hai cánh cửa duy nhất và thường xuyên xuất hiện với loại vải bạt tiêu chuẩn hàng đầu và bên trên. Loại biến thể khác có GAZ-69A (UAZ-69A) với hai cặp cửa ra vào. Từ mẫu UAZ-69 đã được phát triển thành loại xe tải địa hình và xe tải hạng nhẹ UAZ-450 cùng mẫu xe jeep mới hơn UAZ-469.

GAZ-69 là chiếc xe địa hình hạng nhẹ cơ bản của quân đội Liên Xô, để thay thế GAZ-67 và Willys Jeep. GAZ-69 được tự thay thế bằng mẫu UAZ-469. Nó cũng được dùng làm cơ sở cho loại pháo tự hành chống tăng 2P26 và AT-1 Snapper cũng như cho chiếc GAZ 46 MAV, một loại xe lưỡng cư 4x4 hạng nhẹ, có thiết kế phần lớn được sao chép từ mẫu Ford GPA 'Seep' trong Thế chiến II.

==Liên kết ngoài==
- Câu lạc bộ GAZ-69 - truyền thông, tài liệu kỹ thuật, cửa hàng, chợ trời.
- GAZ-69 - Tất cả mọi thứ bạn muốn biết về GAZ 69
Nikka Graff

Nikka Graff Lanzarone (15 tháng 3 năm 1984) là một nữ diễn viên và vũ công. Cô sinh ra ở Los Angeles, California và là con gái của nữ diễn viên Ilene Graff và cháu gái của diễn viên và đạo diễn Todd Graff. Năm 3 tuổi, Graff chuyển đến sống ở New York và trở thành một vũ công.

==Những phim tham gia==
Broadway
- "Chicago" (2011)
- "Phụ nữ trên bờ vực của suy nhược thần kinh" (2010)

- Off-Broadway
- "Hello Again" (2011)
- "Seussical The musical" (2011)

==Xem thêm==
- Todd Graff
- Ben Lanzarone
- Randy Graff
- Ilene Graff

==Liên kết ngoài==
- Video Nikka Graff
- ra mắt Nikka graff lanzarone trong Broadway
Trương Thiệu Tằng

Zhang Shaozeng (tiếng Trung: 張紹曾, Wade-Giles Chang Shao-ts'eng) (1879-21 tháng 3 năm 1928) là một tướng lĩnh quân Bắc Dương phụ trách Sư đoàn 20.

==Tiểu sử==
Trương sinh tại tỉnh Trực Lệ và tốt nghiệp học viện quân sự của Nhật năm 1901. Ông là một người cấp tiến, tán thành chế độ quân chủ lập hiến và ủng hộ cuộc binh biến của Ngô Lôc Trinh trong cách mạng Tân Hợi. Ông là người đứng đầu đảng Tiến Bộ tại Thiên Tân.

Năm 1912, ông đã bảo đảm sự trung thành của các bộ lạc nội Mông Cổ với Viên Thế Khải. Tuy nhiên ông đã cắt đứt quan hệ với Viên khi diễn ra Hộ quốc chiến tranh và là một trong những người đầu tiên chống lại nỗ lực khôi phục nhà Thanh của Trương Huân năm 1917.

Ông đã gia nhập quân phiệt Trực Hệ của Tào Côn và cai trị Nhiệt Hà. Ông và Ngô Bội Phu ủng hộ sự trở lại của Quốc hội ban đầu. Năm 1923 ông làm thủ tướng của Lê Nguyên Hồng. Ông phản đối kế hoạch của Tào và Ngô đánh Quảng Đông để triệt hạ chính phủ đối chọi Tôn Dật Tiên và chủ trương đàm phán để hợp nhất. Trong thời gian làm thủ tướng chính phủ Bắc Dương, Trương Thiệu Lâm nổi tiếng là tham lam và tự phụ. Sau khi từ chức, ông buộc phải chạy trốn vào tòa công sứ Anh ở Thiên Tân.

Năm 1928, ông bị Trương Học Lương ám sát vì phát hiện ông có quan hệ với Quốc Dân Đảng và Quốc Dân Quân.
Durex

Durex là một thương hiệu bao cao su từng có chủ sở hữu là Công ty SSL International của Anh. Tháng 7 năm 2010 công ty này đã được bán lại cho tập đoàn Reckitt Benckiser cũng của Anh. Bên cạnh mảng sản phẩm nổi tiếng của thương hiệu là bao cao su, thương hiệu cũng có những sản phẩm khác như chất bôi trơn và máy rung.

==Lịch sử==
Durex là thương hiệu bao cao su và chất bôi trơn cá nhân thuộc sở hữu của Reckitt Benckiser. Bao cao su lần đầu tiên được sản xuất tại Paris vào năm 1908 trước khi được mua lại bởi công ty Colman’s của Anh hiện đã không còn tồn tại. Sau đó, nó được phát triển ở London dưới sự giám sát của Công ty Cao su London và British Latex Products Ltd, nơi nó được sản xuất từ năm 1932 đến năm 1994. Công ty Cao su London được thành lập vào năm 1915, và tên thương hiệu Durex ("Độ bền, Tính đảm bảo và Sự xuất sắc") được đưa ra vào năm 1929 mặc dù London Rubber không bắt đầu sản xuất bao cao su nhãn hiệu riêng cho đến năm 1932, với sự hợp tác của một sinh viên công nghệ cao su đến từ Ba Lan tên là Lucian Landau. Cuốn sách đầu tiên về Công ty Cao su London và lịch sử của bao cao su Durex, được viết bởi Jessica Borge, được xuất bản vào tháng 9 năm 2020 bởi Nhà xuất bản Đại học McGill-Queen. Nhãn hiệu này được Công ty cao su Luân Đôn đăng ký thương hiệu năm 1929 là chữ viết tắt của "Durability, Reliability, and Excellence" (Độ bền, Tính đảm bảo và Sự xuất sắc) mặc dù có vài người nhầm lẫn đó là "Durable Latex" (cao su bền bỉ).

Bao cao su Durex chiếm khoảng một phần tư thị phần toàn cầu về trang bị bảo vệ trong quan hệ tình dục. Bao cao su Durex bán chạy thứ hai tại thị trường Mỹ, sau thương hiệu Trojan.

== Sản xuất ==
Mỗi năm có hơn một tỉ sản phẩm được sản xuất bởi 17 nhà máy trên toàn cầu. Năm 2007, hệ thống sản xuất bao cao su Durex tại Anh đã được chuyển đến Trung Quốc, Ấn Độ và Thái Lan.

== Các sản phẩm ==
Các dòng sản phẩm của Durex bao gồm chín loại bao cao su latex, hai nhãn hiệu nổi tiếng nhất ở Bắc Mỹ là "Sheik "và "Ramses", và bao cao su "Avanti", loại bao cao su đầu tiên được chế tạo từ polyurethane. Bao cao su polyurethane không bị mục nhiều như bao cao su latex và thích hợp cả với những người bị dị ứng latex.

== Những sự kiện liên quan ==
===Thế vận hội mùa hè 2012===
Tuy không phải là nhà tài trợ chính thức cho Thế vận hội, Durex đã tặng 150.000 bao cao su miễn phí cho hơn 10.000 vận động viên thi đấu tại Thế vận hội Mùa hè Luân Đôn 2012.

==Liên kết ngoài==
- Trang web của công ty
Đình Bến Thế

Đình Bến Thế hay đình Tân An tọa lạc tại khu phố 1, phường Tân An, thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương.
==Quá trình hình thành==
Đình được xây dựng vào năm 1820 bởi nhân dân của 4 xã: Tương Bình (Tương Bình Hiệp), Tương An (Tân An), Tương Hòa (Định Hòa) và Cầu Định. Ban đầu chỉ là mấy gian nhà lá đơn sơ lấy tên là Tương An miếu, thờ thần Thành Hoàng Bổn Cảnh.
Khoảng 30 năm sau đó, tổ tiên dòng họ Nguyễn tại địa phương đã đứng ra chủ trì xây dựng lại ngôi đình với quy mô lớn hơn và có hình dáng như bây giờ.
Ngày 21 tháng 01 năm Tự Đức thứ 21 (1869), vua Tự Đức ban sắc phong cho đình Tân An, công nhận ngôi đình và phong tước hiệu cho thần Thành Hoàng để nhân dân biết mà thờ cúng. Theo sắc phong của vua ban thì vị thần được thờ chính trong đình là Thành Hoàng Bổn Cảnh.
Ngày 26 tháng 04 năm 2004 đình Tân An được UBND tỉnh Bình Dương ký quyết định công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Hàng năm đình Tân An được nhà nước cấp kinh phí trùng tu, bảo quản.
==Không gian kiến trúc==
Ngôi đình được xây dựng theo lối kiến trúc sắp đọi, 4 mái, gồm 3 khu chính.

- Nhà võ ca nằm ngay sau cổng đình, đây là nơi diễn ra những hoạt động ca múa nghệ thuật trong những dịp lễ hội.
- Khu chánh điện là nơi đặt 15 hương án nối tiếp nhau, nơi trưng bày lễ vật hiến tế thần linh trong dịp lễ. Đây là nơi thể hiện rõ nhất bàn tay tài hoa của con người Tân An qua hàng loạt hoành phi, câu đối, án thờ, nghệ thuật trang trí, tạo hình hoa quả.
- Hậu điện là nơi thờ thần Thành Hoàng Bổn Cảnh. Điện thờ thần Thành Hoàng được ngăn với khu chánh điện bằng vách ngăn, có bệ để mọi người khi bước qua đều phải cúi đầu kính cẩn. Bàn thờ thần Thành Hoàng gồm có 3 bậc: bậc thứ nhất dùng để chưng lễ vật trong các nghi lễ; bậc thứ hai dùng cho việc dâng hương, đăng, trà, rượu; bậc thứ ba nghinh sắc thần, còn gọi là bàn thần, trên vách phía sau bàn thần có ghi chữ:Thần bằng Hán tự. Phía bên trái, bên phải thần là Tả ban, Hữu ban - lực lượng hầu cận, phò tá Thần.

Ngoài ra, ở phía Đông và phía Tây là khu nhà trú dùng để tổ chức yến tiệc trong những ngày tế lễ. Phía trước võ ca còn có hai miếu nhỏ với kiến trúc cổ kính thờ Bạch Mã Thái giám - phương tiện đi lại của thần và thần Hổ - thần cai quản núi rừng. Phía trước đình là "đài xã tắc", nơi thờ thần Đất và thần Lúa nếp.
==Lễ hội==
Lễ hội đình Tân An được tổ chức theo định kỳ hàng năm cúng nhỏ, đáo lệ ba năm cúng lớn (tam niên đáo lệ kỳ yên) vào những năm Tý, Mão, Ngọ, Dậu. Lễ hội diễn ra 3 ngày 3 đêm từ 14 đến 16 tháng 11 âm lịch. Ban quý tế gồm 30 người được phân công thành các ban: ban tiếp tân có nhiệm vụ đón khách; ban trật tự giữ gìn an ninh trong những ngày diễn ra lễ hội; ban nấu nướng phụ trách mua sắm, làm tiệc; ban tài chính quản lý chi tiêu, ban lễ vật có nhiệm vụ nhận và trả lễ vật bà con dâng cúng.
Cửa hậu điền và tất cả các cánh cửa khác trong đình được mở rộng để đón mọi người đến tham dự.

Ngôi đình này đã từng là phim trường của các bộ phim như: Vó ngựa trời Nam, Lục Vân Tiên, Ván bài lật ngửa, Đất phương Nam.

==Tham khảo==
- Đình Tân An (Bến Thế)
Cá chạch suối đuôi gai

Cá chạch suối đuôi gai (danh pháp khoa học: Barbucca diabolica) là một loài cá chạch nhỏ thuộc chi "Barbucca", trước đây xếp trong họ Balitoridae, nhưng từ năm 2012 đã được tách ra thành một họ mới là Barbuccidae.

==Từ nguyên==
Barbucca từ tiếng Latinh là barba,-ae: có nghĩa là râu, từ Latinh bucca là miệng. Tên gọi diabolica là để chỉ đặc trưng đôi mắt đỏ rực và đuôi nhọn của loài này.

==Phân bố==
Có thể tìm thấy nó trong các con suối nhỏ trong rừng cũng như tại các vùng nước tù đọng, nơi nó ăn tảo, mảnh vụn và các động vật không xương sống nhỏ ở tầng đáy. Nó có thể dài tới 2,3 cm (0,91 inch).

Loài này được biết đến là có tại Borneo (từ Sarawak tới lưu vực sông Mahakam), Sumatra (sông Batang Hari và rất có thể là các lưu vực sông khác, như sông Musi), bán đảo Mã Lai về phía bắc tới Sungaikolok (Thái Lan), đông nam Thái Lan (vườn quốc gia Khao Wong tại Khao Chamao, tỉnh Rayong; khu bảo tồn sự sống hoang dã Khao Soi Dao trong tỉnh Chanthaburi), Campuchia (lưu vực phía tây Tonlé Sap) và có thể có ở Việt Nam (đảo Phú Quốc).
Họ Cá may

Họ Cá may (danh pháp khoa học: Gyrinocheilidae) là một họ cá dạng cá chép (Cypriniformes) chỉ chứa một chi Gyrinocheilus với 3 loài cá sinh sống trong vùng nước ngọt thuộc các con suối miền núi có nước chảy nhanh ở Đông Nam Á, trong tiếng Việt gọi chung là cá may. Chiều dài tối đa khoảng 30–35 cm.

Chúng bám vào các vật cố định bằng miệng giống như một giác mút. Thức ăn của chúng là một loạt các loại mảnh vụn và tảo. Chủng cá may màu vàng kim có thể thấy ở nhiều cửa hàng bán chim, thú, cá cảnh và trang trại nuôi cá.

== Các loài ==
- "Gyrinocheilus aymonieri" ): Cá may - Lưu vực các sông Mê Kông, Chao Phraya, Meklong; miền bắc bán đảo Mã Lai.
- "Gyrinocheilus pennocki" ): Cá may đá - Lưu vực sông Mê Kông.
- "Gyrinocheilus pustulosus" ): Cá may Borneo - Chỉ có tại lưu vực các sông Kapuas, Mahakam và Kayan trên đảo Borneo, Indonesia.

==Tham khảo==
- www.thekrib.com/Fish/Algae-Eaters
Serpenticobitis

Serpenticobitis là một chi nhỏ chứa 3 loài "cá chạch" có ở Lào và Thái Lan. Nó là chi duy nhất của họ mới tạo ra năm 2012 là Serpenticobitidae.

==Các loài==
- "Serpenticobitis cingulata" : Có trong lưu vực sông Mê Kông tại miền bắc Lào và Thái Lan.
- "Serpenticobitis octozona" : Loài điển hình của chi, chỉ có ở lưu vực sông Mê Kông phần thuộc Lào.
- "Serpenticobitis zonata" : Có ở lưu vực các sông Se Bangfai (phụ lưu sông Mê Kông) và Se Banghiang ở Lào.
Pes (đơn vị đo)

Pes (hay pedibus) trong tiếng La-tinh nghĩa là bàn chân. Đây là đơn vị cơ bản sử dụng trong Hệ đo lường La Mã giống như đơn vị foot trong Hệ đo lường Anh hay thước trong Hệ đo lường cổ Trung Hoa. Từ giai đoạn Cổ La Mã cho đến trước thời Vespasian chiều dài của 1 pes = 29,6 cm nhưng từ thời Vespasian trở đi 1 pes = 30 cm. 
==Pes miliarium==
Đơn vị này bằng 1.000 pes và thường dùng để đo các chiều dài địa lý.Trong các tài liệu cổ, các học giả thường ký hiệu pes miliarium bằng p.
==Dùng trong các tài liệu cổ==
Vì pes là đơn vị đo lường chính của người La Mã nên nó được các học giả sử dụng rất thường xuyên. Chẳng hạn: Vegetius viết rằng người La Mã thường tuyển những người cao 6 pes (1,8 m) cho cohort thứ nhất và kỵ binh hay Vitruvius cho rằng "chiều cao cơ thể của một người là 6 pes, hay 4 cubit" (1,77 m)
Capital Cities

Capital Cities là một ban nhạc gồm hai thành viên theo dòng nhạc indie pop từ Los Angeles, California, Hoa Kỳ. Nhóm được thành lập bởi Ryan Merchant và Sebu Simonian. EP đầu tay được phát hành vào ngày 7 tháng 6 năm 2011 với đĩa đơn "Safe and Sound". Đĩa đơn tiếp theo - "Kangaroo Court" - được phát hành vào ngày 01 tháng 5 năm 2012. Bài hát "Safe and Sound" xếp vị trí quán quân trên "US Alternative Songs". Bài hát cũng đã được sử dụng tại hội chợ Vodafone Đức.

Album đầu tay "In a Tidal Wave of Mystery" được phát hành ngày 4 tháng 6 năm 2013, thông qua Capitol Records và Lazy Hooks. Nó đạt vị trí thứ 66 trên bảng xếp hạng album "Billboard 200".
Horacio Quiroga

Horacio Quiroga (1878-1937) là một nhà văn Uruguay, ông đã sinh sống nhiều năm ở mạn rừng Paraná, phía Bắc Argentina, rồi về Buenos Aires và mất tại đó. Ông để lại độ 100 truyện ngắn rải thành nhiều tuyển tập. Văn của ông ít nhiều chịu ảnh hưởng của E. A. Poe. Tuyển tập truyện ngắn của ông được dịch dang tiếng Việt là "Những con thú đồng mưu".
Họ Cá mòi đường

Họ Cá mòi đường ("Albulidae") là một họ cá thường được câu thể thao ở Florida, Bahamas và một số khu vực ở Nam Thái Bình Dương. Đây là một họ nhỏ, với 11 loài trong 3 chi. Hiện họ Cá mòi đường nằm trong bộ riêng: Albuliformes. Hai họ Halosauridae và Notacanthidae trước đây từng được đặt trong bộ này, nhưng nay, theo FishBase, đã chuyển sang bộ Notacanthiformes. Con cá mòi đường lớn nhất từng bắt được ở Tây Bán Cầu nặng 7,34 kg ngoài khơi Islamorada, Florida, vào ngày 19 tháng 3 năm 2007.

==Mô tả==
Họ hàng gần nhất còn sinh tồn của họ Cá mòi đường là cá cháo biển và cá cháo lớn trong bộ Elopiformes. Khác với cá cháo lớn, mỏ cá mòi đường nằm dưới mỏm. Cá mòi đường có thể thở không khí nhờ vào bong bóng chuyên biệt hoá và sống ở cả vùng nước lợ. Ấu trùng cá mòi đường là leptocephalus.

Cơ thể các loài "Abula" màu bạc với mặt lưng ánh xanh. Ở nửa trên cơ thể có sọc tối màu. Mỏm dài, hơi chúc xuống. Vây lưng và vây đuôi màu đen. Chiều dài ở cá trưởng thành là 40–100 cm, tuỳ vào loài. Cân nặng trung bình là 1–2 kg với mẫu vật kỷ lục nặng 7,34 kg.

Các loài cá mòi đường trong chi "Abula" là cá nước lợ-nước mặn thường sống ở vùng cửa sông, bơi ra biển để sinh đẻ. Chúng kiếm ăn ở nơi nước nông đáy cát hay bùn, tiêu thụ sinh vật đáy chẳng hạn như giun, thân mềm, tôm, cua. Nó dùng cái mỏm hình nón kéo mồi khỏi đáy, đôi lúc người ta thấy đuôi chúng trồi lên trên mặt nước.

Hai chi "Nemoossis" và "Pterothrissus" tương tự "Albula", nhưng sống ở vùng nước sâu hơn.

==Phân loại==
- Bộ Albuliformes [Albuloidea ; Albuloidei; Albulina ]
- Chi †"Albulelops"
- Chi †"Albulidarum" [Otolith]
- Chi †"Albuloideorum" [Otolith]
- Chi †"Brannerion"
- Chi †"Cyclotomodon"
- Chi †"Phosphonatator"
- Họ †Phyllodontidae [Phyllodidae ; Euphyllodontinae ; Pseudophyllodontidae ]
-  Chi †"Ardiodus"
-  Phân họ †Paralbulinae
-   Chi †"Baugeichthys"
-   Chi †"Casierius"
-   Chi †"Paralbula"
-   Chi †"Pseudoegertonia" ["Eodiaphyodus" ]
-  Phân họ †Phyllodontinae
-   Chi †"Egertonia"
-   Chi †"Phyllodus"
- Họ Albulidae
-  Phân họ Pterothrissinae
-   Chi †"Chicolepis"
-   Chi †"Hajulia"
-   Chi †"Istieus" ["Histieus" ]
-   Chi †"Pterothrissidarum" [Otolith]
-   Chi †"Thrissipteroides"
-   Chi "Nemoossis"
-   Chi "Pterothrissus" ["Bathythrissa" ]
-  Phân họ Albulinae [Dixoninidi ; Butirinidi ]
-   Chi †"Archaealbula"
-   Chi †"Eoalbula"
-   Chi †"Coriops"
-   Chi †"Cycloides"
-   Chi †"Eucoelogaster" ["Coelogaster" ; "Coelogaster" ; "Ptericephalina" ]
-   Chi †"Kleinpellia"
-   Chi †"Palealbula"
-   Chi †"Prealbula"
-   Chi †"Protalbula"
-   Chi †"Pteralbula"
-   Chi †"Lebonichthys"
-   Chi †"Deltaichthys"
-   Chi "Albula" ["Atopichthys" ; "Butyrinus" ; "Dixonina" ; "Albula" ("Dixonina") ; "Esunculus" ; "Glossodonta" ; "Glossodus" ; "Metalbula" ; "Pisodus" ; "Vulpis" ; "Conorynchus" ]
Bộ Cá rồng râu

Bộ Cá rồng râu (Stomiiformes hay Stomiatiformes) là một bộ cá vây tia biển sâu rất đa dạng hình thái. Nó bao gồm các ví dụ cá rồng râu, cá đèn lồng, cá rìu vạch biển, và cá rắn Viper. Bộ này bao gồm 4 họ (5 theo một số tác giả) với 53 chi và 415 loài. Như thường lệ đối với cá biển sâu, có rất ít tên chung cho các loài của bộ này, nhưng các Stomiiformes như một khối tổng thể thường được gọi là Cá rồng râu và các đồng minh hoặc đơn giản là stomiiforms.

==Phân loại==
- Phân bộ Gonostomatoidei
- Họ Gonostomatidae – cá miệng cứng, cá miệng góc, "lightfishes" (bao gồm cả Diplophidae)
- Họ Sternoptychidae – marine hatchetfishes, bottlelights, constellationfishes, pearlsides
- Phân bộ Phosichthyoidei
- Họ Phosichthyidae – lightfishes
- Họ Stomiidae – cá rồng râu, loosejaws, stareaters

==Phát sinh chủng loài==
Cây phát sinh chủng loài vẽ theo Betancur và ctv (2013).
Quả có múi

Quả có múi là một loại trái cây có thịt tương tự như một biến thể của quả mọng nhưng có vỏ dai, giống như da. Đó là đặc trưng của các loại trái cây của một số loài trong họ Cửu lý hương, trong đó nổi tiếng nhất là những loài thuộc chi "Cam chanh" (chanh vàng, quýt, cam, bưởi, thanh yên, vv).

== Mô tả ==
Quả có múi có các đặc điểm sau:

- Epicarp mỏng, nhiều tuyến tinh dầu và có màu ("flavedo"). Nó là phần có màu của vỏ và chứa nhiều túi lysigenic giàu tinh dầu. Nó được sử dụng trong ẩm thực để lấy "zest"
- Mesocarp trắng, xốp và khô ("albedo") là một nhu mô giàu túi khí. Nó được gọi là phần trắng của vỏ. Ở một số vùng, nó được biến tấu thành kẹo trái cây và được bán trên thị trường với tên gọi "succade".
- Endocarp được chia thành các múi (tương ứng với các lá noãn) và có nhiều lông đa bào chứa đầy nước quả (phần ăn được của quả) và hạt; các múi sắp xếp đối xứng xuyên tâm (hình sao) quanh trục của quả.

Thành bên ngoài bầu nhụy trở thành lớp xốp dày của "vỏ", trong khi thành bên trong bầu nhụy trở nên rất mọng với một số hạt. Vỏ chứa các tuyến dầu dễ bay hơi trong các vết rỗ. Phần thịt bên trong bao gồm các phần riêng biệt, được gọi là lá noãn, chứa đầy các túi chứa chất lỏng là các "tế bào lông" chuyên biệt.

== Sử dụng ==
Cam, chanh, quýt và bưởi chùm đều là những ví dụ phổ biến của quả có múi. Không giống như hầu hết các quả mọng khác (ví dụ như cà chua, cà tím, v.v.), vỏ của quả có múi thường không được ăn tươi được vì nó dai và đắng. Một ngoại lệ phổ biến là kim quất được dùng toàn quả.

Ngoài cùng lớp vỏ (có sắc tố) chứa tinh dầu và được gọi là "flavedo." Khi cạo ra và được sử dụng như một thành phần ẩm thực, nó được gọi là zest. Ngoài ra, thịt quả có thể được ngào để tạo thành mứt.

== Văn liệu ==
- Bailey H., Bailey E. - 1976. Hortus Third. Cornell University MacMillan. N.Y. p 275
- Milind Ladanyia, Milind Ladaniya; Citrus Fruit: Biology, Technology and Evaluation p. 100-108

== Các dự án khác ==
- Wikimedia Commons có hình ảnh hoặc các tệp khác về quả có múi
Oba: The Last Samurai

Kì tích Thái Bình Dương - Câu chuyện về người mang biệt hiệu "con Cáo" (tiếng Nhật: 太平洋の奇跡 – フォックスと呼ばれた男 Taiheiyō no kiseki: Fokkusu to yobareta otoko? |tiếng Anh: Oba the Last samurai) là một bộ phim hành động - chiến tranh - tâm lý năm 2011 của Nhật Bản, đạo diễn là Hideyuki Hirayama. Phim có sự tham gia của Yutaka Takenouchi, Sean McGowan, Toshiaki Karasawa và Mao Inoue.

"Oba: The Last Samurai" kể về cuộc sống của những người lính Nhật trong trận Saipan thuộc Mặt trận Thái Bình Dương trong Thế chiến thứ hai, họ phải chịu đựng thương vong và bệnh tật suốt khoảng thời gian đó.

==Nội dung==
Năm 1944, trên hòn đảo Saipan, quân Nhật tổ chức những cuộc tấn công cảm tử nhưng gặp phải hỏa lực hùng mạnh của quân Mỹ, hơn 4000 lính Nhật đã tử trận. Đại úy Sakae Oba dẫn binh lính cùng với nhiều dân thường rút lui vào trong rừng sâu. Họ ẩn náu trong rừng, cương quyết không chịu đầu hàng quân đội Mỹ.

Đội quân của Oba vẫn kháng cự quyết liệt những lần lực lượng Mỹ tiến vào rừng. Binh lính Nhật và dân thường càng lúc càng bị bệnh nặng. Đội của Đại úy Oba lẻn vào căn cứ quân Mỹ để ăn trộm thuốc men, sau đó bị phát hiện. Vài lính Nhật bị bắn chết, nhưng Oba rút về rừng kịp thời.

Sau khi nghe tin Hiroshima và Nagasaki bị ném bom nguyên tử, cũng như nghe tin Nhật Bản đầu hàng Đồng minh, Đại úy Oba đã suy nghĩ lại. Tháng 12 năm 1945, đội quân của Oba đi ra khỏi khu rừng, chấp nhận đầu hàng quân đội Mỹ, kết thúc 512 ngày kháng cự.

==Diễn viên==
- Yutaka Takenouchi trong vai Đại úy Sakae Oba
- Sean McGowan trong vai Đại úy Lewis
- Mao Inoue trong vai Chieko Aono
- Daniel Baldwin trong vai Đại tá Pollard
- Treat Williams trong vai Đại tá Wessinger
- Toshiaki Karasawa trong vai Horiuchi
- Yoshinori Okada trong vai Lính Nhật
- Ippei Sasaki trong vai Lính Nhật
- Takayuki Yamada trong vai Lính Nhật
- James Judd trong vai Trung úy Lang
- Harlan Glenn trong vai Trung sĩ Munroe
- Matthew R. Anderson trong vai Grabbias

==Liên kết ngoài==
- Oba: The Last Samurai tại Internet Movie Database
- Oba: The Last Samurai tại Rotten Tomatoes
- Danh sách súng trong phim.
KOP

Ban nhạc KOP là một thành lập ngày 6 tháng 6 năm 2010.

== Thành lập ==
Trần Thái Châu (K-Hau) được biết đến khi còn là ca sĩ chính của ban nhạc Prophecy và đã cùng ban nhạc này phát hành album đầu tay Đôi cánh vô hình năm 2008. Anh cùng guitar Triệu Hoàng Anh Tuấn cùng ấp ủ thực hiện dự án riêng là một ban nhạc của hai người. Sau khi KOP được hình thành cùng các ca khúc mới được sáng tác, các thành viên khác lần lượt góp mặt trong đội hình là tay trống Mạnh Cương, bassist Đức Tâm và guitarist Gia Huy. Ngày 13 tháng 8 năm 2010 là thời điểm đánh dấu sự xuất hiện của KOP trên sân khấu rock qua liveshow Black Friday kỷ niệm 11 năm của RFC (Rockpassion.vn).

Năm 2011, lần đầu tiên KOP xuất hiện tại Rock Storm với tư cách là ban nhạc mở màn cho các đêm diễn tại Biên Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh và Cần Thơ. KOP tiếp tục tham gia Rock Storm những năm 2012, 2013 sau đó.

=== Bài hát ===
- Em Về Giữa Mênh Mông Đất Trời
- Tạm Là Ngày Hôm Qua
- Cột Điện
- Totem Sói
- Nếu Như
- Vô Cực
- Chỉ Còn Tiếng Thở Dài
- 1019, Chìa Khoá Bạc & Fin Cà Phê
- Nhắm Mắt

== Giải thưởng ==
KOP tham gia Bài Hát Việt vào năm 2012 và đạt giải "Ca sĩ thể hiện hiệu quả" với ca khúc "Nhắm mắt" và ca khúc này của KOP đã lọt vào danh sách 15 ca khúc chung kết của chương trình và nhận được đánh giá cao của các thành viên Hội đồng thẩm định.

== Liên kết ngoài ==
- Trang fanpageFacebook
- K-Hau (KOP) – Người đàn ông bén duyên cùng "bão Rock"
- KOP Band táo bạo với những thử nghiệm mới về Rock
- KOP band – 7 chặng đường RockStorm 2012 là 7 trải nghiệm khác nhau với những cảm xúc đặc biệt
Douglas YOA-5

Douglas YOA-5 là một loại máy bay thủy bộ được thiết kế cho Quân đoàn Không quân Lục quân Hoa Kỳ.

==Quốc gia sử dụng==
- Quân đoàn Không quân Lục quân Hoa Kỳ

==Biến thể==
- YB-11
- YO-44
- YOA-5

==Tham khảo==
- Chú thích

- Tài liệu
- Francillon, René. "McDonnell Douglas Aircraft since 1920". London:Putnam, 1979. ISBN 0-370-00050-1.

==Liên kết ngoài==
- USAF Museum description of YB-11
- Encyclopedia of American aircraft
Martin XB-16

Martin XB-16 (Martin Model 145) giống như Boeing XB-15, nó được thiết kế để đáp ứng yêu cầu của Quân đoàn Không quân Lục quân Hoa Kỳ về một loại máy bay ném bom có thể mang 2.500 lb (1.100 kg), tầm bay 5.000 mi (8.000 km).

==Liên kết ngoài==
- USAF Museum description of XB-16
- Martin aircraft 146 specifications
Boeing Y1B-20

Boeing Y1B-20 (Boeing 316) là một thiết kế cải tiến dựa trên loại Boeing XB-15.

==Tham khảo==
- Encyclopedia of American Aircraft
- USAF Museum description of Y1B-20
Danh sách vườn quốc gia tại México

Các vườn quốc gia México bao gồm 67 vườn quốc gia được bảo vệ là các khu vực tự nhiên được quản lý bởi Ủy ban Quốc gia liên bang về Khu vực tự nhiên được bảo vệ (CONANP). Tổng diện tích các vườn quốc gia là 1.432.024 ha, chiếm 0,73% diện tích lãnh thổ của México.

==Danh sách==
Dưới đây là danh sách các vườn quốc gia tại México:
==Xem thêm==
- Danh sách các khu bảo tồn thiên nhiên tại Mexico

==Nguồn tham khảo==
- CONANP listing of parks (tiếng Tây Ban Nha)
- Guia Roji: Por las carreteras de México, 2006

==Liên kết ngoài==
- Official List at CONANP
- The Secretariat of Environment and Natural Resources
- National System of Natural Protected Areas (Sinap) - unofficial
Quốc kỳ Tchad

Quốc kỳ Cộng hòa Tchad (, ) là cờ tam tài với ba sọc màu thẳng đứng từ trái qua phải là xanh dương, vàng và đỏ. Màu xanh dương được thay thế cho màu xanh lá để phân biệt với quốc kỳ Mali. Về cơ bản lá cờ này có thiết kế giống với quốc kỳ România, Moldova và Andorra. Điểm khác biệt duy nhất giữa cờ Tchad và cờ Romania là độ đậm nhạt của màu xanh bên trái mỗi lá cờ, do đó hai lá cờ này hầu như giống hệt nhau.

==Mô tả==
Màu xanh dương biểu tượng cho bầu trời, hy vọng và nước; vàng là mặt trời và sa mạc ở phía bắc đất nước; đỏ tượng trưng cho tiến bộ, thống nhất và hy sinh. Màu đỏ cũng gợi nhớ máu xương những người đã ngã xuống vì độc lập. Giá trị RGB của các màu này lần lượt là 12-28-140, 252-209-22 and 206-17-38.
Holding on to You

"Holding on to You" là một bài hát được viết và thu âm bởi nhóm nhạc rock người Mỹ Twenty One Pilots từ album phòng thu thứ ba, Vessel. Bài hát cũng xuất hiện trong album phòng thu thứ hai của họ, Regional at Best. "Holding on to You" đã được phát hành như đĩa đơn đầu tiên từ Vessel trên iTunes trên toàn thế giới vào ngày 01 tháng 8 năm 2012. Một đoạn video cho bài hát được phát hành vào ngày 15 tháng 11. Video được đạo diễn bởi Jordan Bahat.
Best Song Ever (bài hát)

"Best Song Ever" là một bài hát của nhóm nhạc Anh One Direction. Nó được phát hành vào ngày 22 tháng 7 năm 2013 bởi Syco và Columbia và đĩa đơn của nhóm từ album phòng thu thứ ba Midnight Memories. Bài hát đã được thu âm năm 2013 và kéo dài trong 3 phút và 21 giây. Nó đã được công bố bởi One Direction trong một đoạn video được tải lên kênh YouTube vào 25 tháng 6 năm 2013. Đoạn trailer cho This Is Us được phát hành ba mươi phút sau khi đoạn video được tải lên, và bao gồm một bản xem trước ngắn của bài hát.

==Giải thưởng==
"Best Song Ever" đã thắng Giải Video âm nhạc của MTV năm 2013 cho Bài hát hay nhất Mùa hè.
==Video âm nhạc==
MV được phát hành trên kênh Vevo của ban nhạc vào ngày 22 tháng 7 năm 2013. Video hình ảnh ban nhạc đi vào một văn phòng ở Hollywood, nói chuyện với hai giám đốc điều hành (thủ vai bởi Niall Horan và Louis Tomlinson) sau khi được hướng dẫn bởi cô thư ký gợi cảm (thủ vai Zayn Malik). Anh chàng tiếp thị Marcel (Harry Styles) cho thấy những hình ảnh của họ trong trang phục lố bịch và thậm chí có một vũ công tên Leeroy (Liam Payne) tạo nên những bước nhảy vô lý cho họ. Xúc phạm, ban nhạc biến thành một bài hát và bắt đầu tàn phá bằng cách ném mọi vật xung quanh trong văn phòng. Sau đó họ chạy vào một tòa nhà làm việc chính và phá hoại nó trong sự thất vọng của người lao động. Video đã phá vỡ kỷ lục 24 giờ VEVO với 12,3 triệu lượt xem nhưng kỷ lục sau đó đã được thu hồi với Wrecking ball của Miley Cyrus, thu hút 19,3 triệu lượt xem.
Đại hội Nhân dân Đức

Đại hội Nhân dân Đức (, "Volkskammer") là cơ quan lập pháp độc viện của Cộng hòa Dân chủ Đức (còn được gọi là Đông Đức).

Volkskammer ban đầu là hạ viện của nghị viện lưỡng viện. Thượng viện là Đại hội Liên bang, hoặc "Länderkammer", nhưng năm 1952 các bang của Đông Đức bị giải thể, và Đại hội Liên bang bị xóa bỏ năm 1958. Hiến pháp quy định Volkskammer là cơ quan có quyền lực tối cao của Đông Đức, và hiến pháp trao quyền lập pháp tối cao. Tất cả các nhánh của chính quyền, bao gồm cả tư pháp, đều chịu trách nhiệm trước Đại hội Nhân dân. Năm 1960, Đại hội phê chuẩn Hội đồng Nhà nước, the Hội đồng Bộ trưởng, và Hội đồng Quốc phòng Nhà nước.
==Lịch sử==
Ngày 7/10/1949 tại Đông Berlin, Đại hội Nhân dân lâm thời (Provisorische Volkskammer) được thành lập dựa trên cơ sở Hội đồng Nhân dân đệ nhị Đức (Zweiter Deutscher Volksrat). Đây chính là tiền thân của Đại hội Nhân dân sau này.

Cuộc bầu cử Nghị viện đầu tiên đã được diễn ra ngày 15/10/1950. Tổng tuyển cử năm 1950 dựa trên danh sách duy nhất của Mặt trận Quốc gia.

==Các đảng và tổ chức==
===Các tổ chức khác liên kết với Mặt trận Quốc gia===
Các tổ chức sau đây, là một phần của NF, đã không cử đại diện được bầu đến Volkskammer nhưng tích cực thực hiện các hoạt động của nó.
==Tham khảo==
- Tham khảo: A Successful Policy Seared to the Needs of the People "Deliberations" of the Volkskammer on nuclear disarmament, 1981.
Giếng Bá Lễ

Giếng Bá Lễ là một giếng cổ có từ lâu đời ở phường Minh An, thành phố Hội An, Việt Nam. Giếng tọa lạc trên con đường nhỏ Trần Hưng Đạo, gần đường vào Phố cổ Hội An. Giếng mang đậm nét xưa cũ, cổ kính qua những lớp rêu phong xanh rì, tươi mát lấp đầy quanh miệng và thành giếng.
==Nguồn gốc==
Giếng được xây bởi người Chăm xưa, có từ khoảng thế kỉ XIII-IV.
==Cấu trúc==
Giếng có dạng hình vuông, diện tích khoảng 10m2, sâu khoảng 12m.
==Giá trị văn hóa, tinh thần==
Giếng Bá Lễ đã tồn tại với Hội An qua bao nhiêu năm thăng trầm. Nét mộc mạc của rêu phong bám quanh thành giếng dày đặc, nét thô sơ, vững chắc của các lớp gạch xưa, sự trong trẻo của nước giếng đã góp phần tô đậm thêm cái hồn xưa cũ của nơi đây.
Từ suốt thế kỉ 2 đến 15, tộc người Chăm đã sinh sống trên mảnh đất Hội An này. Việc giếng vẫn tồn tại đến ngày nay đã góp phần thể hiện đời sống sinh hoạt xưa của người Chăm cổ.
Một điểm đặc biệt khác là "nước giếng" ở đây rất trong, không bị nhiễm mặn, nhiễm phèn. Nước được dùng để chế biến những món ăn đặc trưng của vùng miền Hội An như cao lầu, bánh bao, bánh vạc...

==Tham khảo==
1. Stewart, I., Atkinson, B., & Dragicevich, P. (2012). "Lonely Planet Vietnam" (11th ed.). China: Lonely Planet Publications.
2. "Impact: The Effects of Tourism on Culture and the Environment in Asiaand the Pacific: Cultural Tourism and Heritage Management in the World Heritage Site of the Ancient Town of Hoi An, Viet Nam". Bangkok: UNESCO Bangkok, 2008. Print
==Liên kết ngoài==
- Giếng cổ ở Hội An
- Bí ẩn giếng Bá Lễ
Vườn quốc gia và khu bảo tồn Vịnh Glacier

Vườn quốc gia và khu bảo tồn Vịnh Glacier là một vườn quốc gia và khu bảo tồn nằm ở phía tây của Juneau, Đông Nam Alaska ("Doi đất Alaska"), Hoa Kỳ. Tổng thống Calvin Coolidge tuyên bố khu vực xung quanh Vịnh Glacier là một tượng đài quốc gia vào ngày 25 tháng 2 năm 1925. Đến thời tổng thống Jimmy Carter nắm quyền, khu vực tiếp tục được mở rộng vào năm 1978 lên thành khu vực có diện tích 523.000 mẫu Anh (2.116,5 km ²) và đến ngày 2 tháng 12 năm 1980 vườn quốc gia và khu bảo tồn Vịnh Glacier được thành lập, cộng thêm 57.000 mẫu Anh (230,7 km ²) đất công ở phía tây bắc được bảo tồn, ngay lập tức vườn quốc gia bảo vệ một phần của sông Alsek cùng các loài cá, động vật hoang dã và môi trường sống.

Vườn quốc gia Vịnh Glacier đã trở thành một phần của Di sản thế giới vào năm 1979 với tên gọi , một khu dự trữ sinh quyển năm 1986 và năm 1994 đã phối hợp với người dân ở Hoonah, những người Tlingit bản địa trong việc quản lý bảo tồn. Tổng số diện tích bảo vệ của vườn quốc gia và khu bảo tồn bao gồm 5.130 dặm vuông (13.287 km ²), trong đó hầu hết là khu vực hoang dã trong lên tới 4.164 dặm vuông (10.784 km ²).

==Thư loại==
- Catton, Theodore (1995) "Vùng đất Reborn: Lịch sử về quá trình quản lý và sử dụng trong Vườn quốc gia và khu bảo tồn Vịnh Glacier", Cục Công viên Quốc gia Hoa Kỳ

==Liên kết ngoài==
- Glacier Bay National Park and Preserve National Park Service site
- Glacier Bay National Park and Preserve at the National Park Service Alaska Regional Office
- Di sản thế giới
- Glacier Bay National Monument in "Glimpses of Our National Monuments" (1930)
USS Aaron Ward

Ba tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được mang cái tên USS "Aaron Ward", được đặt nhằm vinh danh Chuẩn đô đốc Aaron Ward (1851–1918):

- là một tàu khu trục lớp "Wickes" phục vụ từ năm 1919 đến năm 1940 trước khi chuyển cho Hải quân Hoàng gia Anh dưới tên HMS "Castleton" và tiếp tục phục vụ cho đến hết Thế Chiến II
- là một tàu khu trục lớp "Gleaves" phục vụ từ năm 1942 cho đến khi bị máy bay Nhật đánh chìm năm 1943
- là một tàu khu trục lớp "Robert H. Smith", sau cải biến thành tàu rải mìn với ký hiệu lườn DM-34, phục vụ từ năm 1942 đến năm 1945
Hang đá Mạch Tích Sơn

"Hang đá Mạch Tích Sơn" (tiếng Trung giản thể: 麦积山 石窟, phồn thể: 麦积山 石窟, bính âm: Màijīshān Shiku) là quần thể hang động được đục vào đá những tượng Phật và những bức họa vô giá về Phật giáo Trung Hoa. Hang này nằm trong núi cách Thiên Thủy, Cam Túc miền Tây Bắc Trung Quốc 45 km về phía Tây Nam, cao hơn 150 mét, theo ghi chép văn hiến lịch sử. Hang đá Mạch Tích Sơn bắt đầu đào đục vào thời kỳ cuối Đời Tần (khoảng thế kỷ thứ 3 Trước công nguyên), sau đó lần lượt tạc tượng Phật trên vách núi cao từ 30 đến 70 mét, chứa hơn 7.200 tác phẩm điêu khắc Phật giáo và hơn 1.000 mét vuông các bức tranh. Bắt đầu xây dựng trong thời kỳ Tần Sau đó (384-417 CE).
Hiện nay, hang đá này cùng với Long Môn, Đôn Hoàng, Đại Túc, Vân Cương trở thành 5 hang động tiêu biểu cho hệ thống kiến trúc tạc tượng Phật trong hang động để cất kinh kệ và lưu giữ hình ảnh Đức Phật tiêu biểu của Trung Hoa theo phong cách Ấn Độ còn lưu giữ khá tốt cho tới ngày nay. Đây là điểm tham quan hấp dẫn du khách của tỉnh Cam Túc.

==Kiến trúc==
Người ta còn gọi núi Mạch Tích là núi Cỏ Khô (Haysatck mountain - 麦积山) mà theo nghĩa đen dịch là "Núi Ngũ Cốc hay núi Lúa Mạch", nhưng bởi vì chữ "Mạch" (麦) là thuật ngữ chung trong Trung Quốc được sử dụng cho hầu hết các loại ngũ cốc, người ta cũng thấy bản dịch như "núi ngô". Mạch có nghĩa là "ngũ cốc". Tích (积) có nghĩa là "đồi" hoặc "gò". Sơn (山) có nghĩa là "ngọn núi". Ngọn núi này được hình thành bằng đá sa thạch màu đỏ tía.

Vì hình dáng của hang tựa như một đụn rơm ở quê nên hang còn gọi là núi Cỏ. Động Mạch Tích là một trong 4 hang Phật giáo lớn nhất ở Trung Quốc. Dù nhìn ngắm ở bất cứ góc độ nào bạn cũng đều nhìn thấy những kiệt tác nghệ thuật bằng đá. Không ít trong số những bức tượng này được chạm khắc trên bề mặt đá từ cách nay hơn 1500 năm.

==Tham khảo==
- "Cam Túc" - "sổ tay du lịch Trung Quốc" - Minh Châu - Thế Anh - Nhà xuất bản văn hóa thông tin.

==Liên kết ngoài==
- The Maijishan Grottoes - Artistic Treasure of China’s Past Photo essay 2012
- Artistic treasures of Maiji Mountain caves by Alok Shrotriya and Zhou Xue-ying (asianart.com, accessed ngày 9 tháng 9 năm 2007)
- Maijishan Scenic Spots Submission from the Chinese Government to Unesco, ngày 29 tháng 11 năm 2001
Ngu Mạnh Mẫu

Ngu Mạnh Mẫu (chữ Hán: 虞孟母, 278 - 312), nguyên quán ở huyện Ngoại Hoàng, quận Tế Dương, là vương phi của Lang Nha vương Tư Mã Duệ (sau trở thành Tấn Nguyên Đế), thời nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc.

== Tiểu sử ==
Căn cứ theo Tấn thư, quyển 32, thì phụ thân của Ngu Mạnh Mẫu là Ngu Dự. Bà được gả cho tông thất nhà Tấn là Lang Nha quận vương Tư Mã Duệ và được phong làm vương phi, tuy nhiên bà không sinh được một người con nào. Đến năm 312 thì bà mất, thọ 35 tuổi.

Về sau nhà Tấn suy yếu, bị các bộ tộc ở miền bắc lấn chiếm, hai vua Hoài Đế, Mẫn Đế bị bắt làm tù binh cho Hán Triệu, thì Tư Mã Duệ trở thành người đứng đầu lực lượng khôi phục nhà Tấn. Năm 317, Tư Mã Duệ lên ngôi Tấn vương, truy phong cho Ngu Mạnh Mẫu làm vương hậu. Hữu ti thượng biểu xin xây miếu thờ riêng cho bà, nhưng Tấn vương không chịu, chỉ cho tu sửa Lăng Thượng Ốc để thờ phụng bà. Sang năm sau, Tấn vương xưng đế, tức Tấn Nguyên Đế mới ra lệnh lập thái miếu cho Ngu Mạnh Mẫu, cho cải táng bà ở Bình Lăng và truy phong là Nguyên Kính hoàng hậu.

Năm 323, Nguyên Đế mất, con là Minh Đế nối ngôi. Do biết ơn dưỡng dục của bà, Minh Đế bèn truy phong cho mẹ ruột của bà là Vương thị là Vân Dương huyện quân, còn người tòng mẫu đã thành hôn với Tân Dã vương Tư Mã Hãn làm Bình Dương hương quân.

== Xem thêm ==
- Tấn Nguyên Đế
- Ngu Dự
== Tham khảo ==
- Tấn thư
- Tư trị thông giám
Dự Chương quận quân

Dự Chương quận quân (chữ Hán: 豫章郡君, ? - 335) là thiếp của Tấn Nguyên Đế Tư Mã Duệ, vị vua thứ năm của nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc. Bà là sinh mẫu của Tấn Minh Đế Tư Mã Thiệu.

== Tiểu sử ==
Dự Chương quận quân họ Tuân, không rõ tên thật. Tấn thư không ghi rõ thân thế và gia cảnh của Tuân thị, cũng không ghi lại năm bà gả cho Tư Mã Duệ, tuy nhiên có thể khẳng định là trước năm 299. 

Khi Tư Mã Duệ đang ở tước Lang Nha vương, bà nhập vương phủ, được Tư Mã Duệ sủng ái, lần lượng hạ sinh hai vương tử là Tư Mã Thiệu năm 299 (sau là Tấn Minh Đế) và Tư Mã Bầu năm 301 (sau kế vị tước Lang Nha vương). Sau đó, bà bị chính thất của Tư Mã Duệ là Lang Nha vương phi Ngu Mạnh Mẫu đố kị và hành hạ nên vô cùng oán hận. Tư Mã Duệ biết được nên rất giận, không sủng ái bà nữa, một thời gian sau đuổi bà khỏi vương phủ. Hai con trai của bà được giao cho Ngu thị nuôi dưỡng.

Sau khi rời vương phủ, Tuân thị kết hôn với một thường dân họ Mã. Đến năm 318, khi nhà Tấn mất hết miền bắc, Lang Nha vương Tư Mã Duệ trở thành người đứng đầu của chính quyền lưu vong, rồi lên ngôi hoàng đế, tức là Tấn Nguyên Đế.

Năm 323, Nguyên Đế mất, Tư Mã Thiệu lên ngôi, tức Tấn Minh Đế. Do Tuân thị đã cải giá nên Minh Đế không thể đưa bà vào cung, chỉ phong cho bà tước Kiến Khang quân và lập cho bà một phủ đệ ngoài cung. Tuy nhiên cũng cùng năm đó, phu quân họ Mã của bà qua đời, bà được Minh Đế cho đón vào cung phụng dưỡng, nhưng không được ban tước hiệu Hoàng thái hậu. Sang năm 326 Minh Đế mất, cháu nội của bà là Tấn Thành Đế đăng cơ. Thành Đế kính trọng và đối đãi bà như Hoàng thái hậu.

Năm 335, Tuân thị qua đời, được triều đình truy tặng là [Dự Chương quận quân; 豫章郡君], cho lập miếu thờ ở kinh đô nhưng không được truy thụy Hoàng hậu.

== Xem thêm ==
- Tấn Nguyên Đế
- Tấn Minh Đế
- Tư Mã Bầu
== Tham khảo ==
- Tấn thư
- Tư trị thông giám
Avicennia lanata

Avicennia lanata là một loài thực vật thuộc họ Acanthaceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

==Tham khảo==
- Chua, L.S.L. 1998. "Avicennia lanata". 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
Trịnh A Xuân

Trịnh A Xuân (chữ Hán: 郑阿春, ? - 326) là phu nhân của Tấn Nguyên Đế, vua thứ năm của nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc. Bà là sinh mẫu của Tấn Giản Văn Đế Tư Mã Dục.

== Tiểu sử ==
Trịnh A Xuân nguyên quán ở huyện Huỳnh Dương, quận Hà Nam. Tấn thư - Quyển 32 ghi lại bà xuất thân trong một gia đình thế tộc, tổ phụ Trịnh Hợp, làm Lâm Tế lệnh trong triều đình, cha là Trịnh Khải tự Tổ Nguyên, làm quan đến chức An Phong thái thú. Trịnh Khải không có con trai và mất sớm, chỉ có bốn người con gái, trong đó A Xuân là người lớn tuổi nhất. Sau này bà thành hôn với người họ Điền ở quận Bột Hải và sinh được một người con trai. Không bao lâu thì họ Điền mất, A Xuân lại đến nương nhờ cậu là Ngô thị ở quận Bộc Dương.

Năm 312, Ngu Mạnh Mẫu, chính thất của thừa tướng Lang Nha vương Tư Mã Duệ mất. Tư Mã Duệ bèn hỏi cưới con gái trong phủ họ Ngô. Cậu của A Xuân đem bà và người con gái Ngô thị gả cho Tư Mã Duệ. Năm 317, sau khi Mẫn Đế bị quân Hán Triệu bắt, Tư Mã Duệ xưng Tấn vương ở miền Nam và lập bà làm Phu nhân, rất sủng ái bà.

Tuy vậy, Trịnh A Xuân thường tỏ ra phiền muộn không vui. Tấn vương hỏi nguyên do, bà đáp vì lo cho ba người em gái của mình. Nguyên Đế thương tình, bèn triệu phu quân người em gái thứ hai của A Xuân là Vương Bao ở quận Trường Sa làm Thượng thư lang, rồi nhờ Lưu Ngôi lo việc hôn sự cho người em gái nhỏ. Lưu Ngôi bèn chủ hôn em gái thứ ba của A Xuân cho cháu mình là Lưu Dung, còn em gái út của bà được gả cho nhà họ Lý ở Hán Trung.

Năm 318, Tấn vương xưng đế, tức Tấn Nguyên Đế. A Xuân hạ sinh cho Nguyên Đế ba người con là Tư Mã Hoán (tức Lang Nha Điệu vương), Tư Mã Dục (sau được phong làm "Lang Nha vương", "Cối Kê vương", "Thừa tướng" rồi lên kế ngôi vua) và Tầm Dương công chúa. Tuy địa vị của bà chỉ là Phu nhân nhưng do quá yêu thương bà, Tấn Nguyên Đế lệnh cho những hoàng tử khác là Thái tử Tư Mã Thiệu, Đông Hải vương Tư Mã Xung và Vũ Lăng vương Tư Mã Hi phải đối xử với bà như mẹ ruột.

Năm 323, Tấn Nguyên Đế qua đời, Tư Mã Thiệu nối ngôi, tức Tấn Minh Đế. Trịnh A Xuân được phong làm [Kiến Bình quốc phu nhân; 建平国夫人]. Năm 326, Trịnh A Xuân qua đời. Lúc đó Đông Hải vương Tư Mã Xung đã mất, Lang Nha vương Tư Mã Dục đã đổi làm "Cối Kê vương", nên bà được truy phong tước vị [Cối Kê Thái phi; 会稽太妃]. Đến năm 371, Tư Mã Dục lên ngôi, tức Tấn Giản Văn Đế, nhưng vẫn chưa truy phong cho bà. Đến khi Giản Văn mất, Hiếu Vũ nối ngôi mới truy phong bà làm [Giản Văn Thái hậu; 文宣太后], và cho cải táng ở lăng Gia Bình.

== Xem thêm ==
- Tấn Nguyên Đế
- Tấn Giản Văn Đế
- Tư Mã Xung
== Tham khảo ==
- Tấn thư
- Tư trị thông giám
Trần Kỳ Mỹ

Trần Kỳ Mỹ () (17 tháng 1, 1878 – 18 tháng 5 năm 1916) là một nhà hoạt động cách mạng người Trung Quốc, đồng minh chính trị thân cận của Tôn Dật Tiên và cũng là cố vấn hồi đầu của Tưởng Giới Thạch. Ông là một trong những người sáng lập Trung Hoa Dân Quốc và là chú của Trần Lập Phu và Trần Quả Phu.

Ông sinh tại Ngô Hưng, Chiết Giang. Năm 1906 ông sang Nhật du học và gia nhập Đồng minh hội ở đó. Năm 1908, ông giới thiệu Tưởng Giới Thạch, người bạn đồng hương Chiết Giang, vào Đồng minh hội.

Năm 1911, sau cách mạng Tân Hợi, lực lượng của Trần Mỹ Kỳ đã chiếm được Thượng Hải. Khi đó ông giữ chức lãnh đạo quân đội vùng này. Ông đã đào thoát sang Nhật cùng với Tôn Trung Sơn sau khi cuộc cách mạng chống sự độc tài của Viên Thế Khải thất bại. Tiếp đến, họ thành lập "Trung Hoa Cách mạng Đảng", tiền thân của Quốc Dân Đảng. Trong một lần quay lại Thượng Hải để chuẩn bị cách mạng, ông đã bị Viên Thế Khải cho người ám sát vào ngày 18/5/1916. Vụ ám sát được cho là do Trương Tông Xương, một tướng trung thành với Viên, thực hiện.
Dữu Văn Quân

Dữu Văn Quân (chữ Hán: 庾文君, 297 - 328), là hoàng hậu của Tấn Minh Đế Tư Mã Thiệu, vua thứ sáu của nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc.
== Tiểu sử ==
Dữu Văn Quân xuất thân trong một gia đình thế tộc, người huyện Yên Lăng, quận Dĩnh Xuyên. Cha bà là Tả tướng quân Dữu Sâm (庾琛), nắm nhiều quyền lực trong triều đình. Dữu Văn Quân là con gái thứ ba của Dữu Sâm. Bà được miêu tả là người nhân từ và có dung mạo đẹp. Tấn Nguyên Đế nghe về tính tình và dung hạnh của bà, bèn cưới cho con trai của mình là Thái tử Tư Mã Thiệu. Bà được phong làm Thái tử phi. Trong thời gian đó, Dữu Văn Quân hạ sinh cho Tư Mã Thiệu hai người con trai là Tư Mã Diễn (tức Tấn Thành Đế) và Tư Mã Nhạc (tức Tấn Khang Đế).

Năm 323, Nguyên Đế mất, Tư Mã Thiệu lên ngôi, tức Tấn Minh Đế. Tháng 6 cùng năm, Minh Đế lập bà làm Hoàng hậu và truy tặng Dữu Sâm là "Xa kị tướng quân" (车骑将军), mẹ dữu Văn Quân là Khâu thị cũng được phong làm "An Dương huyện quân" (安阳县君), tòng mẫu Tuân thị là "Vĩnh Ninh huyện quân" (永宁县君), Hà thị là "Kiến An huyện quân" (建安县君).

Năm 326, Minh Đế mất, Tư Mã Diễn nối ngôi, tức Tấn Thành Đế. Lúc đó Thành Đế còn nhỏ tuổi, quần thần trong triều xin bà lâm triều chấp chính. Bà lấy cớ học theo Hòa Hi Đặng hoàng hậu nhà Hán, từ chối 4 lần, sau đó mới nhận, đứng ra lâm triều xưng chế. Anh trai của Dữu Văn Quân là Dữu Lượng (庾亮) được lập làm Trung thư lệnh (ngang với thừa tướng). Các quan đại thần mỗi khi tấu xưng việc gì đều gọi bà là "bệ hạ". Sau đó, quan hữu ti tấu thỉnh truy tặng cha bà và Khâu thị, nhưng bà ba lần không chịu.

Năm 328, Tổ Ước và Tô Tuấn làm loạn, đe dọa kinh sư. Dữu Văn Quân quá lo sợ, bèn lâm bệnh và qua đời, thọ 32 tuổi. Bà ở ngôi Hoàng hậu ba năm, nhiếp chính 2 năm, được truy làm Minh Mục hoàng hậu (明穆皇后).

== Chú thích ==
- Tấn thư
- Tư trị thông giám
Đỗ Lăng Dương

==Tiểu sử==
Đỗ Lăng Dương (chữ Hán: 杜陵陽, 321 - 341), nguyên quán ở huyện Kinh Triệu, là hoàng hậu của Tấn Thành Đế Tư Mã Diễn, vua thứ 7 của nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc.

Đỗ Lăng Dương xuất thân trong một gia đình vọng tộc. Cụ bốn đời của bà là Trấn Nam tướng quân Đỗ Dự, làm quan đầu triều Tấn, truyền qua hai đời đến phụ thân là Đỗ Nghệ. Mẹ là Bùi Mục Chi, cháu của Trường thủy giáo úy Bùi Xước. Lăng Dương là người dung mạo xuất chúng lại có kiến thức uyên thâm. Năm 336, lúc 15 tuổi, bà được gả cho Tấn Thành Đế Tư Mã Diễn và được lập làm hoàng hậu. Thành Đế về sau cho huyện Lăng Dương ở quận Tuyên Thành làm huyện Quảng Dương. Tháng 3 năm 341, Đỗ Lăng Dương bạc mệnh qua đời, thọ 21 tuổi, làm hoàng hậu 6 năm, được truy phong làm Thành Cung hoàng hậu (成恭皇后), không sinh được con.

== Xem thêm ==
- Đỗ Dự
- Tấn Thành Đế

== Tham khảo ==
- Tấn thư
- Tư trị thông giám
Sông Aras

Aras (cũng viết là Araks, Arax, Araxi, Araxes, Araz, hay Yeraskh; (Araqs hay Erasx), , (Aras), , ; ; Latinh: "Aboras"), là sông chảy qua các quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ, Armenia, Azerbaijan, và Iran. Sông có tổng chiều dài , và diện tích lưu vực là 102.000 km², đây là một trong các sông dài nhất tại vùng Kavkaz.

Sông Aras bắt nguồn từ Erzurum, Thổ Nhĩ Kỳ và hợp với sông Akhurian ở đông nam của Digor, chảy dọc theo biên giới Thổ Nhĩ Kỳ-Armenian, và sau đó chảy gần một hành lang nối Thổ Nhĩ Kỳ với vùng tách rời Nakhchivan của Azerbaijan. Sông sau đó chảy dọc theo biên giới Iran-Azerbaijan và Iran-Armenia. Sông tiếp tục chảy dọc theo biên giới giữa Iran và phần lãnh thổ chính của Azerbaijan đến nơi gặp sông Kura tại làng Sabirabad.
Các sông Zangmar, Sariso, Ghotour, Hajilar, Kalibar, Ilghena, Darreh và Balha là những chi lưu chính của Aras từ phía nam (hữu). Tại Thổ Nhĩ Kỳ, sông Ghareso chảy vào từ phía tả. Các sông Akhurian, Metsamor, Hrazdan, Azat, Vedi, Arpa, Vorotan, Voghdji và Megri từ Armenia ở phía bắc. Sông Khachin, Okhchi, Kuri và Kandlan chảy vào từ Azerbaijan ở phía bắc (tả).
Các nước Bắc Âu

Các nước Bắc Âu bao gồm Đan Mạch, Phần Lan, Iceland, Na Uy và Thụy Điển cùng các lãnh thổ phụ thuộc là Quần đảo Faroe, Greenland, Svalbard và Quần đảo Åland. Trong tiếng Anh, "Scandinavia" đôi khi cũng được sử dụng như 1 từ đồng nghĩa với các nước Bắc Âu (thường không bao gồm Greenland), song thuật ngữ này chính xác hơn thì chỉ đề cập đến Đan Mạch, Na Uy và Thụy Điển.

5 quốc gia và 4 khu vực tự trị của khu vực chia sẻ nhiều nét lịch sử chung, cũng như các điểm chung trong xã hội, như hệ thống chính trị và mô thức Bắc Âu. Về mặt chính trị, các nước Bắc Âu không hợp thành 1 thực thể riêng biệt, song họ hợp tác với nhau thông qua Hội đồng Bắc Âu. Các nước Bắc Âu có tổng dân số xấp xỉ 25 triệu người, sở hữu diện tích trên 3,5 triệu km² (Greenland chiếm khoảng 60% tổng diện tích).

Mặc dù khu vực không đồng nhất về ngôn ngữ, với 3 nhóm ngôn ngữ không có liên hệ, song di sản ngôn ngữ chung là một trong những yếu tố tạo nên bản sắc Bắc Âu. Các ngôn ngữ Scandinavia lục địa: tiếng Đan Mạch, tiếng Na Uy và tiếng Thụy Điển được xem là hiểu lẫn nhau. Các ngôn ngữ này được dạy trong trường học khắp các nước Bắc Âu; như tiếng Thụy Điển là 1 môn học bắt buộc trong các trường học ở Phần Lan; trong khi tiếng Đan Mạch là bắt buộc trong các trường học tại Iceland, Quần đảo Faroe và Greenland. Các ngôn ngữ Scandinavia cùng với tiếng Faroe và tiếng Iceland đều thuộc nhóm ngôn ngữ German. Tiếng Phần Lan và tiếng Sami thuộc ngữ hệ Ural, chúng được nói ở bắc bộ Na Uy, Thụy Điển, cùng Phần Lan. Tiếng Greenland, 1 ngôn ngữ thuộc ngữ hệ Eskimo-Aleut, được nói tại Greenland.

== Bảng niên đại==
- Chú ý: in nghiên thể hiện một lãnh thổ phụ thuộc hoặc khu vực tự trị.
- 1: Những người định cư ban đầu tại Faroe và Iceland có nguồn gốc Bắc Âu (chủ yếu là Na Uy).

</small>

== Liên kết ngoài ==
- Norden, website của Hội đồng Bắc Âu và Hội đồng Bộ trưởng Bắc Âu.
Binh biến tại Việt Nam Cộng hòa tháng 9 năm 1964

Binh biến tại Việt Nam Cộng hòa tháng 9 năm 1964 là một cuộc binh biến do một số sĩ quan cao cấp của Quân lực Việt Nam Cộng hòa thực hiện trong 2 ngày 13 và 14 tháng 9 năm 1964 nhằm lật đổ quyền lực của tướng Nguyễn Khánh. Tuy nhiên, dưới áp lực của các tướng trẻ, cuộc binh biến kết thúc êm thắm mà không đạt được bất kỳ mục đích nào.

==Bối cảnh==
Sau khi cuộc chỉnh lý do các tướng Nguyễn Khánh và Trần Thiện Khiêm thực hiện thành công, tướng Khánh nắm giữ chức vụ Chủ tịch Hội đồng Quân nhân Cách mạng. Tuy tướng Khánh tuyên bố vẫn lưu nhiệm tướng Dương Văn Minh trên vai trò Quốc trưởng, nắm thực quyền lãnh đạo tối cao chính quyền Việt Nam Cộng hòa.

Ngày 13 tháng 9 năm 1964 Đảng Đại Việt đảo chính, do Đại tá Huỳnh Văn Tồn Tư lệnh Sư đoàn 7 Bộ Binh và Trung tướng Dương Văn Đức Tư lệnh Quân đoàn IV (bên ngoài ai cũng tưởng đây là cuộc đảo chính do Tướng Đức chủ mưu, nhưng không phải như vậy mà sự thật chủ mưu cuộc Đảo chính này là do nhóm Sĩ Quan Đại Việt; Tướng Dương văn Đức thuần túy là một quân nhân, ông cương trực thắng thắn nên dễ bị lợi dụng). Tướng Nguyễn Văn Thiệu lúc đó đang làm Tham mưu Trưởng liên quân, tại Bộ Tổng Tham mưu không có quân trong tay nên phải cầu cứu với Thiếu tướng Nguyễn Chánh Thi tư lệnh Sư đoàn 1 Bộ Binh về Sài Gòn để phản công; Tướng Thi nhờ vào uy tín và sự quen biết với các vị Tư lệnh hai Binh Chủng Nhảy Dù và Thủy Quân Lục Chiến cũng như Quân Chủng Không Quân nên ông đã chỉ huy phản công, dẹp Đảo chính thành công rất dễ dàng.