hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Phế Đế

Phế Đế (chữ Hán: 廢帝) là một danh từ, thường dùng như một cách gọi của Hoàng đế các nước Đông Á đã bị phế truất. Do đã bị phế truất, các vị Hoàng đế này thường không thể có miếu hiệu lẫn thụy hiệu, khi đó các sử gia chép sử sẽ gọi họ là "Phế Đế", cách xưng khác là Hậu Chủ.

Trường hợp trong 1 triều đại mà có nhiều vị Hoàng đế bị phế truất, người ta sẽ thêm chữ ""Tiền"", ""Trung"," ""Hậu"" ở đằng trước để phân biệt theo thứ tự thời gian. Nếu vị Hoàng đế còn nhỏ thì gọi là Thiếu Đế. Tuy nhiên, không phải vị vua nào bị phế truất sử sách cũng chép là phế đế, nếu vị vua đó mà thực hiện việc cướp ngôi rồi bị phế truất thì sử sẽ chép thụy hiệu bị giáng tước hiệu

==Danh sách==
===Trung Quốc===
- Ngụy Phế Đế
- Ngô Phế Đế
- Hậu Triệu Tiền Phế Đế
- Thành Phế Đế
- Hậu Triệu Sơ Trung Phế Đế
- Hậu Triệu Tái Trung Phế Đế
- Hậu Triệu Hậu Phế Đế
- Tiền Tần Phế Đế
- Tấn Phế Đế
- Bắc Ngụy Tiền Phế Đế
- Lưu Tống Tiền Phế Đế
- Lưu Tống Hậu Phế Đế
- Nam Tề Tiền Phế Đế
- Nam Tề Trung Phế Đế
- Nam Tề Hậu Phế Đế
- Bắc Ngụy Sơ Trung Phế Đế
- Bắc Ngụy Tái Trung Phế Đế
- Bắc Ngụy Hậu Phế Đế
- Tây Ngụy Phế Đế
- Bắc Tề Phế Đế
- Trần Phế Đế
- Hậu Lương Phế Đế
- Hậu Đường Phế Đế
- Kim Tiền Phế Đế
- Kim Hậu Phế Đế
- Thanh Phế Đế

===Việt Nam===
- Đinh Phế Đế
- Trần Phế Đế
- Lê Duy Phường (Phế Đế)
- Dục Đức (Phế Đế)
- Hiệp Hòa (Phế Đế)
- Thành Thái (Phế Đế)
- Duy Tân (Phế Đế)

===Nhật Bản===
- Đạm Lộ Phế Đế
- Cửu Điều Phế Đế

==Xem thêm==
- Phế Vương
- Thiếu Đế
- Nghiêu Đế
- Xuất Đế
- Mạt Chủ
- Hậu Chủ
- Ngụy Phế Đế
- Trần Phế Đế
Polikarpov Ivanov

Polikarpov Ivanov là một mẫu thử máy bay cường kích cánh đơn của Liên Xô, do Polikarpov thiết kế.

==Xem thêm==
- Kharkov KhAI-5
- Tupolev ANT-51

==Tham khảo==
- Ghi chú

- Tài liệu
Polikarpov VIT-1

Polikarpov VIT-1 (—Pháo diệt tăng bay) là một loại máy bay đa dụng hai động cơ của Liên Xô, được phát triển trước Chiến tranh thế giới II. Chỉ có 1 mẫu thử được chế tạo năm 1937, nó được trang bị vũ khí hạng nặng cho nhiệm vụ cường kích.

==Tham khảo==
===Tài liệu===
- Gordon, Yefim. "Soviet Airpower in World War 2". Hinckley, England: Midland Publishing, 2008 ISBN 978-1-85780-304-4
- Gunston, Bill. "The Osprey Encyclopaedia of Russian Aircraft 1875–1995". London, Osprey, 1995 ISBN 1-85532-405-9
==Liên kết ngoài==
- VIT-1, SVB, MPI-1 by N.N.Polikarpov
Polikarpov VIT-2

Polikarpov VIT-2 ("Vozdooshny Istrebitel' Tahnkov"—Pháo diệt tăng bay) là một loại máy bay cường kích hai động cơ của Liên Xô, được phát triển trước Chiến tranh thế giới II. Chỉ có 1 mẫu thử được chế tạo năm 1938 cho mục đích đánh giá.

==Tham khảo==
===Tài liệu===
- Gordon, Yefim. "Soviet Airpower in World War 2". Hinckley, England: Midland Publishing, 2008 ISBN 978-1-85780-304-4
- Gunston, Bill. "The Osprey Encyclopaedia of Russian Aircraft 1875–1995". London, Osprey, 1995 ISBN 1-85532-405-9
==Liên kết ngoài==
- http://www.ctrl-c.liu.se/misc/RAM/vit-2.html
Polikarpov SPB (D)

Polikarpov SPB (D) ("Skorostnoy Pikiruyushchy Bombardirovshchik (Dalnost)"—Máy bay ném bom bổ nhào tốc độ cao (tầm xa)) là một loại máy bay ném bom bổ nhào hai động cơ của Liên Xô, được thiết kế trước Chiến tranh thế giới II.

==Tham khảo==
===Tài liệu===
- Gordon, Yefim. "Soviet Airpower in World War 2". Hinckley, England: Midland Publishing, 2008 ISBN 978-1-85780-304-4
- Gunston, Bill. "The Osprey Encyclopaedia of Russian Aircraft 1875–1995". London, Osprey, 1995 ISBN 1-85532-405-9
- Vadim Shavrov (2002, in Russian). Istoria konstrukcii samolyotov v SSSR, 1938-1950 (История конструкций самолетов в СССР 1938-1950), vol. 2. ISBN 5-217-03103-4
==Liên kết ngoài==
- SPB, D, D-3
Giải bóng đá Hạng Nhất Quốc gia 2001–02

Giải bóng đá Hạng Nhất Quốc gia 2001–02 là mùa giải thứ sáu của Giải bóng đá Hạng Nhất Quốc gia Việt Nam kể từ khi thành lập năm 1997. Mùa giải này, có 12 đội bóng tham dự gồm Đồng Tháp, Bình Định, Hải Quan, Quân khu 7, Gia Lai, Tiền Giang, Long An, Lâm Đồng, ACB, Bình Dương, An Giang và Than Quảng Ninh để xác định 3 suất thăng hạng tại Giải bóng đá vô địch quốc gia và 2 suất xuống chơi tại Giải bóng đá Hạng Nhì Quốc gia. Đội xếp thứ 4 sẽ tham dự trận play-off tranh suất thi đấu tại Giải bóng đá vô địch quốc gia.

== Play-off ==
Trận play-off diễn ra giữa đội xếp thứ 9 giải chuyên nghiệp và đội xếp thứ 4 giải Hạng Nhất.LG Hà Nội ACB lên hạng nhờ luật bàn thắng vàng.
=== Cầu thủ ghi bàn hàng đầu ===
Dưới đây là danh sách cầu thủ ghi bàn hàng đầu của giải đấu. 
==Tổng kết mùa giải==
- Vô địch: Gạch Đồng Tâm Long An
- Lên hạng chuyên nghiệp: Đồng Tháp và Hoàng Anh Gia Lai
- Đá play-off với đội xếp thứ 9 giải chuyên nghiệp: LG-ACB
- Xuống hạng hạng nhì: Hải Quan và Khánh Hòa
- Vua phá lưới: Robson Lino (13 bàn)
- Cầu thủ xuất sắc nhất: Lê Hoàng Vũ - Bình Dương

==Xem thêm==
- Giải Vô địch Quốc gia chuyên nghiệp 2001-02
- Giải bóng đá hạng Nhì Quốc gia 2002
- Giải bóng đá Cúp Quốc gia 2001-2002
- Siêu cúp bóng đá Việt Nam 2001

==Liên kết ngoài==
- Công ty cổ phần bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam (VPF)
- http://www.rsssf.com/
Nguyễn Phúc Bảo Thăng

Nguyễn Phúc Bảo Thăng (chữ Hán：阮福保陞, 30 tháng 9 năm 1943 – 15 tháng 3 năm 2017), là đích tử của vua Bảo Đại và hoàng hậu Nam Phương. Ông theo mẹ là Nam Phương hoàng hậu sang Pháp vào giữa năm 1947. Ông đã trở thành người đứng đầu của hoàng tộc nhà Nguyễn sau cái chết của anh trai mình là đích trưởng tử thái tử Bảo Long ngày 28 tháng 7 năm 2007. Ông cũng là người đứng đầu của Đại Nam Long tinh Viện.

Tên của ông đọc là "Thăng", theo như ông Bảo Ân, em cùng cha khác mẹ với ông. Nếu xét theo chữ Hán, tên của hoàng tử là 陞 đọc theo âm Hán Việt cũng là "thăng", dùng giống như chữ "thăng" 昇 trong "Thăng Long" (phồn thể) hay 升 (giản thể).

==Cuộc đời==
Ông sinh ngày 30 tháng 9 năm 1943 tại Đà Lạt, Việt Nam.

Ông đã theo học trường Couvent des Oiseaux ở Neuilly-sur Seine, Pháp và Collège d'Adran ở Đà Lạt. Ông đã sống tại Pháp cho đến khi qua đời tại Paris, Pháp vào ngày 15 tháng 3 năm 2017.
Giải bóng đá Hạng Nhất Quốc gia 2000–01

Giải bóng đá Hạng Nhất Quốc gia 2000–01 là mùa giải thứ năm của Giải bóng đá Hạng Nhất Quốc gia Việt Nam do Liên đoàn Bóng đá Việt Nam thành lập năm 1997. Đây là mùa giải đầu tiên của giải Hạng Nhất sau khi được tách ra thành hai giải đấu riêng biệt, trong đó Giải Vô địch Quốc gia chuyên nghiệp là giải đấu cấp cao nhất còn giải bóng đá Hạng Nhất Quốc gia Việt Nam là cấp bậc thứ hai. Trước đó, Giải bóng đá Hạng Nhất Quốc gia là giải đấu cấp bậc cao nhất trong hệ thống giải đấu bóng đá tại Việt Nam kể từ năm 1997 đến hết mùa giải 1999–2000. Mùa giải này có 12 đội bóng tham dự thi đấu vòng tròn hai lượt để xác định 2 suất thăng hạng tại giải bóng đá Vô địch Quốc gia và hai đội xuống thi đấu tại Giải bóng đá Hạng Nhì Quốc gia.

Bình Định đã vô địch giải đấu sau khi đánh bại An Giang với tỷ số rất đậm 9–2 ngay trên sân nhà ở lượt trận cuối cùng.

== Lịch thi đấu và kết quả ==
=== Tóm tắt kết quả ===
 

==Thống kê mùa giải==
=== Theo cầu thủ ===
==== Cầu thủ ghi bàn hàng đầu ====
Dưới đây là danh sách cầu thủ ghi bàn hàng đầu của giải đấu. 
==Xem thêm==
- Giải bóng đá Vô địch Quốc gia chuyên nghiệp 2000–01
- Giải bóng đá Cúp Quốc gia 2000–01
- Siêu cúp bóng đá Việt Nam 2001
- Giải bóng đá hạng Nhì Quốc gia 2001

==Liên kết ngoài==
- Công ty cổ phần bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam (VPF)
Branchinecta conservatio

Branchinecta conservatio là một loài giáp xác nhỏ trong họ Branchinectidae. Kích thước của nó dao động từ khoảng 1,25 cm (0,49 in) đến 2,5 cm (0,98 in). Chúng có cơ thể dài nhạy cảm, cuống mắt kép dài, không có mai, và mười một đôi chân bơi. Loài này là loài đặc hữu của California, Hoa Kỳ.
Artemia salina

Artemia salina là một loài giáp xác có liên quan chặt chẽ tới Triops và Cladocerans hơn là tới các loài tôm thực sự. Nó là một loài rất cổ mà dường như không thay đổi gì trong 100 triệu năm.

==Mô tả==
Con trưởng thành có ba mắt và 11 đôi chân và kích thước có thể lên tới khoảng 15 mm (0,6 in). Máu của chúng có chứa các sắc tố hemoglobin, cũng được tìm thấy ở động vật có xương sống. Con đực khác với con cái là 2 râu lớn đáng kể và trở thành các cơ quan siết chặt được sử dụng trong giao phối.
==Sinh thái học==
Trong tự nhiên, chúng sống trong các hồ nước mặn. Chúng gần như không bao giờ được tìm thấy trong một vùng biển rộng, rất có thể vì thiếu thức ăn và tự vệ. Tuy nhiên, Artemia đã được quan sát thấy tại Elkhorn Slough, California, được kết nối với biển. Không giống như hầu hết các loài sống dưới nước, Artemia bơi lộn ngược.

Artemia có thể sống trong nước có hàm lượng muối nhiều hơn hoặc ít hơn nhiều so với nước biển bình thường. Chúng chịu đựng một lượng muối cao là 50%, khi gần như là một dung dịch bão hòa, và có thể sống vài ngày trong các điều kiện nước biển rất khác nhau, chẳng hạn như permanganat kali hoặc bạc nitrat, trong khi iod rất độc hại với chúng. Màu phụ thuộc vào nồng độ muối, với nồng độ cao đem lại cho chúng một màu hơi đỏ. Trong nước ngọt, Artemia salina chết sau khoảng một giờ. Nó ăn chủ yếu tảo xanh.

==Phân loại==
Artemia salina lần đầu tiên được mô tả (như Cancer salinus) bởi Carl Linnaeus trong tác phẩm Systema naturae của ông vào năm 1758. Điều này được dựa trên một báo cáo của một người Đức gọi là Schlosser, người đã tìm thấy Artemia ở Lymington, Anh.
Tôm lá chắn

Tôm lá chắn, tên khoa học Triops australiensis, là một loài động vật giáp xác thuộc chi Triops, bộ Notostraca của Úc.

==Phân bố==
Địa bàn sinh sống của loài tôm lá chắn phân bố rộng khắp nước Úc, trừ phần lãnh thổ Tây Úc, Bắc Úc và Queensland. Nó cũng không có mặt tại nam Tasmania, nơi nó được thay thế bởi loài "Lepidurus apus".
==Sinh học==
T. australiensis sinh sống tạm thời trong các hồ nước trong khu vực khô cằn của vùng hẻo lánh của Úc. Khi hồ cạn đầy nước, những quả trứng nở thành ấu trùng, và nhanh chóng phát triển đến tuổi trưởng thành. Sinh sản trong một vài tuần sau khi nở. Con trưởng thành đạt kích thước tối đa khoảng 3 inch (7,6 cm), được coi là một loài tôm nòng nọc lớn.
Glucose-6-phosphat dehydrogenase

Glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD hay G6PDH) là enzyme nội bào xúc tác cho các phản ứng hóa học.

Enzyme này là chất xúc tác cho con đường pentose phosphate, con đường chuyển hóa đóng vai trò giảm bớt năng lượng cung cấp cho tế bào (chẳng hạn như erythrocytes) bằng cách duy trì nồng độ của co-enzyme nicotinamide adenine dinucleotide phosphate (NADPH). NADPH đóng vai trò duy trì nồng độ của glutathione trong các tế bào này, giúp bảo vệ hồng cầu khỏi sự phá hủy của các tác nhân oxy hóa. Một vai trò quan trọng hơn của NADPH là thúc đẩy các cơ quan tham gia vào quá trình sinh tổng hợp các axit béo và/hoặc isoprenoids, chẳng hạn như gan, các tuyến vú, mô mỡ, và tuyến thượng thận. G6PD giáng nicotinamide adenine dinucleotide phosphate (NADP) xuống NADPH, đồng thời oxy hóa glucose-6-phosphate.

Đáng lưu ý là nhiều người mắc bệnh thiếu hụt G6PD di truyền, dẫn tới bị thiếu máu tán huyết không miễn dịch.

== Phân bố trong các loài ==
G6PD được phân bố rộng rãi trong nhiều loài vi khuẩn và ở cả con người. Trong các loài thực vật bậc cao, vài dạng dưới nhóm của G6PDH đã được tìm thấy trong cytosol, the plastidic stroma, và peroxisomes.

== Nguyên lý ==
G6PD được kích hoạt bởi thành phần Glucose 6 Phosphate của chính nó. Tỷ lệ NADPH/NADP bình thường trong cytosol của các mô tham gia quá trình sinh tổng hợp là khoảng 100/1. Việc tăng sử dụng NADPH cho quá trình sinh tổng hợp axit béo sẽ dẫn tới sự tăng đột ngột nồng độ NADP, vì vậy kích thích G6PD sản xuất NADPH.
G6PD chuyển hóa glucose-6-phosphate thành 6-phosphoglucono-δ-lactone và là enzyme giới hạn tốc độ của "con đường pentose phosphate".

G6PD là một trong những glycolytic enzymes được hoạt hóa bởi yếu tố sao chép Hypoxia-inducible factor 1 (HIF1).

== Ý nghĩa lâm sàng ==
G6PD rất đa dạng gen. Nhiều biến thể của G6PD, hầu hết được sinh ra từ đột biến mất đoạn, được đánh giá là rất khác nhau về hoạt tính enzyme và có liên quan tới các triệu chứng lâm sàng. Hai biến thể bản sao mã hóa các dạng dưới nhóm khác nhau đã được tìm thấy ở gen này.

Thiếu hụt G6PD rất phổ biến trên thế giới, bệnh này gây nên tình trạng thiếu máu tán huyết cấp tính khi cơ thể mắc các nhiễm trùng đơn giản, khi ăn các loại đậu tằm, hoặc có phản ứng với một số loại thuốc, kháng sinh, thuốc hạ sốt, và các thuốc chữa sốt rét.

G6PD ảnh hưởng tới sự nhân lên và phát triển của tế bào. Các chất ức chế G6PD đang được nghiên cứu để ứng dụng vào điều trị ung thư và các bệnh khác. DHEA là một chất ức chế G6PD.

== Xem thêm ==
- Glucose-6-phosphate dehydrogenase deficiency
- Genetic resistance to malaria

== Liên kết ngoài ==
- - G6PD Deficiency Website
- ATSDR - G6PD Deficiency
Guido Westerwelle

Guido Westerwelle (; 27 tháng 12 năm 1961 – 18 tháng 3, 2016) là một chính khách người Đức từng là Bộ trưởng Ngoại giao trong nội các thứ hai của Thủ tướng Angela Merkel và là Phó Thủ tướng Đức từ năm 2009 đến năm 2011, là người đồng tính công khai đầu tiên giữ bất kỳ chức vụ nào trong số này. Ông cũng là chủ tịch của Đảng Dân chủ Tự do Đức (FDP) từ tháng 5 năm 2001 cho đến khi ông từ chức vào năm 2011. Là một luật sư chuyên nghiệp, ông là thành viên của Bundestag từ năm 1996 đến năm 2013.

==Đầu đời và giáo dục==
Guido Westerwelle sinh ra ở Bad Honnef thuộc bang North Rhine-Westphalia của Đức. Cha mẹ ông là luật sư. Ông tốt nghiệp trường Ernst Moritz Arndt Gymnasium vào năm 1980 sau những cuộc đấu tranh học tập dẫn đến việc ông rời khỏi các học viện trước đây, nơi ông được coi là một sinh viên trung bình tốt nhất, nhưng không đạt tiêu chuẩn khác. Ông học luật tại Đại học Bonn từ năm 1980 đến năm 1987. Sau kỳ thi Luật tiểu bang lần thứ nhất và thứ hai lần lượt vào năm 1987 và 1991, ông bắt đầu hành nghề luật sư ở Bonn vào năm 1991. Năm 1994, ông lấy bằng tiến sĩ luật tại trường Đại học Hagen.

==Đời tư==
Vào ngày 20 tháng 7 năm 2004, Westerwelle tham dự bữa tiệc sinh nhật lần thứ 50 của Angela Merkel cùng với người bạn đời của mình, Michael Mronz. Đây là lần đầu tiên ông tham dự một sự kiện chính thức với bạn đời của mình và đây được coi là công khai của ông. Cặp đôi đăng ký chung sống dân sự của họ vào ngày 17 tháng 9 năm 2010 trong một buổi lễ riêng tư ở Bonn.

==Qua đời==
Vào ngày 20 tháng 6 năm 2014, có thông báo rằng Westerwelle đã bị bệnh bạch cầu cấp dòng tủy. Ông đã trải qua hóa trị liệu và cấy ghép tủy xương. Ông xuất hiện lần cuối trước công chúng vào tháng 11 năm 2015, trình bày cuốn sách về cuộc chiến với căn bệnh ung thư máu mang tên "Between Two Lives". Westerwelle qua đời vì căn bệnh này ở Cologne vào ngày 18 tháng 3 năm 2016, ở tuổi 54.
Triops granarius

Triops granarius là một loài giáp xác có sự phân bố rộng từ Châu Phi và Trung Đông đến Trung Quốc và Nhật Bản. Chúng có thân thon dài và cánh tà lớn. Không giống như hầu hết các loài Triops. Con đực chiếm 40% dân số của loài này. Con đực có thể được phân biệt bởi màu sắc tối của chúng.
Daphnia pulex

Daphnia pulex là loài phổ biến nhất nhất của bộ Cladocera. Nó là một loài có phân bố quốc tế, được tìm thấy trên khắp Châu Mỹ, Châu Âu và Úc. Nó là một loài sinh vật mô hình và là loài giáp xác đầu tiên có trình tự gen.
==Sinh thái học==
"Daphnia pulex" xuất hiện trong một loạt các môi trường sống dưới nước, mặc dù nó có liên quan chặt chẽ nhất với các hồ nhỏ và tối. Trong hồ nghèo dinh dưỡng, "D. pulex" có rất ít sắc tố, trong khi nó có thể trở thành màu đỏ tươi trong nước giàu dinh dưỡng do việc sản xuất hemoglobin.
Đoàn Phi

Đoàn Phi (tên thật Trương Đoàn Tuệ Nhã, sinh 1981) là một nam ca sĩ người Mỹ gốc Việt. Anh là cựu thành viên nhóm nhạc MTV.

==Tiểu sử==
Đoàn Phi sinh năm 1981 trong một gia đình doanh nhân tại TP.HCM. Anh từng học trường phổ thông dân lập Đào tạo học sinh giỏi, là thành viên của nhóm nhạc MTV ở Việt Nam.

Năm 2006, Đoàn Phi sang Mỹ định cư, tham gia cuộc thi tìm kiếm tài năng của Trung tâm Asia và đoạt giải nhì. Từ đó đến năm 2016, anh là một trong những ca sĩ trẻ chủ lực của trung tâm và đã góp mặt trong gần 20 kì đại nhạc hội cũng như lưu diễn ở Anh, Úc, Canada.

Thể loại nhạc sở trường của anh là nhạc trẻ, nhạc ngoại quốc, và nhạc trước 1975. Khán giả từng so sánh anh là một Nguyễn Hưng của Trung tâm Thúy Nga. Tuy nhiên, Đoàn Phi cho biết anh chỉ tự học nhảy nhờ vào video của thần tượng là Michael Jackson.

==Ca khúc tiêu biểu==
- Dòng thời gian (ca khúc chính trong phim "Mùi ngò gai")
- Sầu đông (Khánh Băng)
- Tình ca người đi biển (Trường Hải) ft. Ánh Minh
- Lính dù lên điểm (Vũ Chương) ft. Ánh Minh
- Chiều một mình qua phố (Trịnh Công Sơn)
- Thiên thần tội lỗi (Sỹ Đan)
- Chúc xuân (AVT)
- Kim (Y Vũ) ft. Thùy Hương
- Yêu (Trần Thiện Thanh) ft. Thùy Hương
- Tình yêu và trái đắng (Sỹ Đan)

==Album==
1. DihavinaCD Ông Bụt (2006)
2. AsiaCD287 "Thiên Thần Tội Lỗi" (2010)
3. AsiaDVDS21 "The Best of Đoàn Phi" (2011)
4. AsiaCD331 "Tình Yêu Và Trái Đắng" (2013)
Triops cancriformis

Triops cancriformis hay Tôm nòng nọc thông thường là một loài tôm nòng nọc được tìm thấy ở Châu Âu, Trung Đông và Nhật Bản.

Do phá hủy môi trường sống, loài này đã biến mất tại nhiều nơi ở Châu Âu, vì vậy, loài này được xem là nguy cấp tại Vương quốc Anh và ở một số nước châu Âu. Trong điều kiện nuôi nhốt chiều dài của chúng lên đến 6 cm (2,4 in); trong tự nhiên chúng có thể đạt được kích thước 11 cm (4,3 in).

Tại Anh, chỉ có hai nơi chúng dược biết đến trong một hồ và khu vực lân cận trong các vùng đất ngập nước Caerlaverock ở Scotland, và một ao tạm thời trong rừng mới.

Loài này được coi là một trong những loài sống lâu đời trên hành tinh này với khoảng 200 triệu năm tuổi. Hóa thạch của loài này từ Thượng Trias và chúng hầu như không thay đổi so với hiện tại.
The Building (phim)

The Building ("Chung cư") là một bộ phim được đạo diễn và biên kịch bởi Việt Linh, dựa theo truyện ngắn cùng tên của Nguyên Hồ. Bộ phim này đã được đem đến tham dự Liên hoan phim quốc tế Moskva lần thứ 21.

==Diễn viên==
- Mai Thành - Thậm
- Đơn Dương - Ba Tuấn
- Nguyễn Minh Trang - Ánh
- Hồng Ánh - Minh Ly
- Quyền Linh - Hùng
- Kim Xuân - Cô Sáu
- Lê Bình - Hơn
- Trần Đình Thơ - Quýnh
- Nguyễn Hậu - Người hàng xóm
- Hữu Tiến - Nam
- Chí Cường - Tiến Công (lớn)
- Hoàng Anh - Tiến Công (nhỏ)
- Cẩm Hà - Hoa (lớn)
- Ngọc Diễm - Hoa (nhỏ)

==Đón nhận==
Năm 2006, "Chung cư" được mua lại từ Thụy Sĩ, cùng với "Dấu ấn của quỷ", "Gánh xiếc rong" và "Mê Thảo - thời vang bóng" được đạo diễn Việt Linh đưa đến triển lãm The Asia - Pacific Triennal of Contemporary Art (Tam niên nghệ thuật cận đại châu Á - Thái Bình Dương lần thứ 5) tại bảo tàng Queensland Art Gallery, Brisbane, Australia.
Tôm nòng nọc đuôi dài

Tôm nòng nọc đuôi dài, tên khoa học Triops longicaudatus, còn gọi là tôm nòng nọc Mỹ, tôm nòng nọc gạo, là một loài giáp xác nước ngọt của bộ Notostraca. Danh xưng khoa học triops đề cập đến ba con mắt của nó, và longicaudatus đề cập đến cấu trúc đuôi dài. Triops longicaudatus được tìm thấy trong các ao nước ngọt và hồ. Loài tương tự như nó Triops cancriformis được coi là một hóa thạch sống bởi vì hình thái thời tiền sử cơ bản của nó đã thay đổi rất ít trong 70 triệu năm qua, chính xác phù hợp với những hóa thạch cổ xưa của chúng. Triops longicaudatus là một trong những loài động vật lâu đời nhất còn tồn tại.

==Sinh thái học==
T. longicaudatus là loài notostracan phổ biến nhất, và có thể được tìm thấy ở miền tây Bắc Mỹ, Nam Mỹ, Nhật Bản, và các quần đảo ở Thái Bình Dương. Nó hoạt động nhiều nhất ở nhiệt độ khoảng 20 °C (68 °F), và thường được tìm thấy trầm mình ở đáy hồ, tìm kiếm thức ăn là sinh vật đáy. Triops thu thập thức ăn bằng cách lọc nước với những sợi lông trên chân chèo của chúng. Thức ăn lỏng được thu thập trong một đường rãnh chạy xuống dưới của cơ thể theo chiều dọc, và liên kết với nhau bởi một tiết dính cho đến khi được nuốt vào miệng rất nhỏ (rộng 2 mm) của chúng. Miệng nhỏ nằm sâu trong bụng của nó, và trong khi nó có khả năng phá vỡ rễ cây hoặc cá chết, nó không có khả năng theo đuổi theo và ăn con mồi lớn hơn nó được.

===Chế độ ăn uống===
Nó ăn tạp và có thể ăn tảo, côn trùng, và các mảnh vụn hữu cơ, chúng được biết đuổi theo cá bột rất nhỏ, nòng nọc, và ấu trùng oligochaete. Nói chung, chúng ăn bất cứ thứ gì nhỏ hơn so với chúng, mà thậm chí có thể bao gồm đồng loại của chúng (chúng là loài ăn thịt đồng loại). 
===Tương tác với con người===
Loài này được coi là một đồng minh của con người chống lại virus Tây sông Nile, như ăn ấu trùng muỗi Culex. Chúng cũng được sử dụng như một tác nhân sinh học tại Nhật Bản, ăn cỏ dại ở cánh đồng lúa. Tại Wyoming, sự hiện diện của Triops longicaudatus thường chỉ ra cơ hội sinh nở tốt của ếch chân xẻng. Trứng của Triops longicaudatus được bán trong bộ dụng cụ hồ cá, dưới tên "aquasaurs", "trigons" hoặc "triops".

Một tác giả thuyết tồn tại, đề xuất rằng Triops longicaudatus có thể tiếp tục xu hướng nâng cao tuổi thọ của loài, và nếu con người không tàn phá môi trường sống của nó, loài này có thể tồn tại thêm 500 triệu năm.

==Phân bố==
Triops longicaudatus phổ biến ở Bắc Mỹ. Tại Canada, nó được tìm thấy chỉ ở các tỉnh Alberta, Saskatchewan và Manitoba. Nó lan rộng trong suốt Hoa Kỳ, México, và Hawaii, nhưng không có ở Alaska. Chúng có thể được tìm thấy ở một bộ phận của Nam Mỹ, tại (Argentina và quần đảo Galápagos), Tây Ấn, và đảo Thái Bình Dương, bao gồm cả Nhật Bản và Nouvelle-Calédonie. 

==Tham khảo==
- eTriops.com
- MyTriops
- Little Science Books
- Wissenschaftliche Seite des Biologen Erich Eder
- Anatomie der Notostraca, McLaughlin (1980)
- Lebensraum von "Triops longicaudatus"
Ngày giỗ (phim)

Ngày giỗ (tiếng Anh: The Anniversary) là một bộ phim ngắn sản xuất năm 2003 do Trần Hàm viết kịch bản, biên tập và đạo diễn. Phim kể về hai anh em người Việt gặp nhau trong chiến tranh Việt Nam. Bộ phim này đã giành được 25 giải thưởng quốc tế cho Phim ngắn Xuất sắc nhất và cũng đã lọt vào danh sách bán kết cho đề cử giải Oscar 2004.
Letizia, Vương hậu Tây Ban Nha

Letizia Ortiz Rocasolano (; ngày 15 tháng 9 năm 1972) là Vương hậu của Tây Ban Nha với tư cách là vợ của Quốc vương Felipe VI của Tây Ban Nha. Cũng như hầu hết các ""hoàng gia"" khác ở Châu Âu, trong báo đài và văn bản Việt Nam, Letizia Ortiz thường được gọi là Hoàng hậu ("Empress consort"), trong khi thực tế là Vương hậu ("Queen consort").

Trước khi kết hôn với Felipe, Letizia Ortiz là một công dân thuộc tầng lớp gia đình trung lưu, bà từng làm việc với tư cách nhà báo cho tờ ABC và EFE, sau trở thành người dẫn chương trình cho đài CNN+ và Televisión Española. Năm 2003, thông cáo báo chí đưa tin Letizia Ortiz được đính hôn cho Vương tử Felipe, Thân vương xứ Asturias và cũng là Trữ quân của ngai vàng Tây Ban Nha.

Sau cùng, Letizia Ortiz trở thành Vương hậu vào ngày 19 tháng 6 năm 2014, sau khi Vua Juan Carlos I thoái vị.

==Gia đình==
Letizia là con gái cả của Jesús José Ortiz Álvarez (sinh ở Oviedo vào ngày 24 tháng 12 năm 1949), một nhà báo, và người vợ đầu tiên María de la Paloma Rocasolano Rodríguez (sinh ra tại Madrid vào ngày 15 tháng 04 năm 1952), là một y tá. Cha mẹ bà đã ly dị vào năm 1999 và cha bà tái hôn vào ngày 1 tháng 9 năm 2000 với nhà báo Ana Togores (sinh năm 1955), là đồng nghiệp của ông. Các nhà phả hệ học ở Anh đưa ra bằng chứng, cho thấy Letizia là hậu duệ của một nhà quý tộc Anh thông qua họ mẹ, nhà Rocasolano, do đó huy hiệu của Letizia khi là Vương hậu có đính gia huy của gia tộc này.

Ông bà nội của Letizia là José Luis Ortiz Velasco (1923 - 2005), một nhân viên thương mại đã về hưu tại Olivetti và chết vì bệnh phổi. Vợ ông là bà María del Carmen "Menchu "Álvarez del Valle (sinh năm 1928), một phát thanh viên đài phát thanh nổi tiếng ở Asturias trong hơn 40 năm. Ông bà ngoại là Francisco Julio Rocasolano Camacho (sinh năm 1918), một thợ máy và một tài xế taxi ở Madrid trong hơn 20 năm, và vợ Enriqueta Rodríguez Figueredo (1919 - 2008).

Năm 1998, Letizia kết hôn với Alonso Guerrero Pérez, một nhà văn và là một giáo sư hơn Letizia tầm 10 tuổi, thế nhưng cả hai lại liền ly dị vào ngay năm sau đó. Công nương Letizia xuất thân từ một gia đình không thuộc tầng lớp cao quý ở Tây Ban Nha, lại từng có một đời chồng, thế nhưng bà được hoàng gia Tây Ban Nha chấp nhận và trở thành Vương hậu Tây Ban Nha sau khi chồng bà là Felipe kế vị ngai vàng.

== Tước hiệu ==
- 22 tháng 5 năm 2004 - 19 tháng 6 năm 2014: "HRH" Vương phi xứ Asturias
- 19 tháng 6 năm 2014 - nay: "Her Majesty" Vương hậu Tây Ban Nha

==Liên kết==
- Official website of the Spanish Monarchy
- The Ancestry of Letizia Ortiz Rocasolano (b. 1972)
- Royal House of Spain
Timothy Linh Bùi

Timothy Linh Bùi (sinh ngày 13 tháng 4 năm 1970 tại Sài Gòn, Việt Nam) là một đạo diễn, nhà sản xuất, nhà viết kịch bản phim người Mỹ gốc Việt. Anh đã đạo diễn phim "Rồng xanh", đồng đạo diễn và sản xuất phim "Ba mùa".

==Tiểu sử==
===Tuổi trẻ===
Timothy Linh Bùi sinh ra ở Sài Gòn và cùng gia đình di cư đến Mỹ để tị nạn chiến tranh Việt Nam năm 1975. Gia đình anh rời Việt Nam khoảng 1 tuần trước khi Sài Gòn sụp đổ. Anh đã lớn lên tại Sunnyvale, California ở khu vực vịnh San Francisco. Anh đã tốt nghiệp trường dạy làm phim "Columbia College Hollywood" ở Los Angeles.
==Cuộc sống cá nhân==
Timothy Linh Bùi là anh trai của Tony Bùi, cũng là một đạo diễn và nhà sản xuất phim. Anh cũng là cháu trai của diễn viên Đơn Dương.

==Đề cử và giải thưởng==
Liên hoan phim Austin
- 2001: Thắng giải, "Best Advance Screening" - "Rồng xanh"

Giải Humanitas
- 2001: Thắng giải, "Phim xuất sắc nhất" - "Rồng xanh"

Liên hoan phim Sundance
- 2001: Đề cử, "Giải Grand Jury cho phim xuất sắc nhất" - "Rồng xanh"

==Liên kết ngoài==
- Phỏng vấn Timothy Linh Bui
- phỏng vấn Timothy Linh Bui
Triops

Triops hay Đâu hà là một chi nhỏ động vật giáp xác trong bộ Notostraca (tôm nòng nọc). Một số loài được xem là hóa thạch sống, với một mẫu hóa thạch vào cuối kỷ Cacbon, 300 triệu năm trước.

==Đồng minh và hóa thạch==
Chi Đâu hà có thể được phân biệt với chi khác của Notostraca, Lepidurus, bởi hình thức của Telson. Chỉ 24 giờ sau khi nở chúng đã giống như phiên bản thu nhỏ của con trưởng thành.

Đâu hà đôi khi được gọi là " hóa thạch sống ". Hóa thạch của chi này đã được tìm thấy trong đá của kỷ Cacbon, ước tính có khoảng 300 triệu năm trước, và một loài còn tồn tại, "Triops cancriformis", hầu như không thay đổi kể từ kỷ Jura khoảng khoảng 180 triệu năm trước.

==Vòng đời==
Hầu hết các loài sinh sản hữu tính, nhưng một số là loài lưỡng tính. Sự Sinh sản của "T. cancriformis" thay đổi theo vĩ độ, với sinh sản hữu tính thống trị ở phía nam bán cầu và trinh sản thống trị ở phía bắc.

Trứng của Đâu hà sẽ vào trạng thái nhộng khi khô và sẽ chịu được nhiệt độ lên đến 98 °C (208 °F) trong 16 giờ, trong khi con trưởng thành không thể tồn tại nhiệt độ trên 34 °C (93 °F) trong 24 giờ hoặc 40 °C (104 °F) trong 2 giờ. Nhộng cũng ngăn ngừa những quả trứng nở quá sớm sau khi mưa;. các hồ phải đầy đủ nước cho giấc ngủ bị phá vở.
Rận nước gai

Rận nước gai, tên khoa học Bythotrephes longimanus, là một loài giáp xác phù du có kích cỡ vào khoảng 2mm. Nó có nguồn gốc từ các hồ nước ngọt của Bắc Âu và Châu Á, nhưng đã được vô tình di thực và phân bố rộng rãi trong khu vực Hồ Lớn của Bắc Mỹ từ những năm 1980. Bythotrephes đặc trưng bởi cột sống bụng dài với nhiều ngạnh để bảo vệ nó khỏi những kẻ săn mồi và di chuyển bằng râu.

==Tham khảo==
- Life history and effects on the great lakes of the spiny tailed "Bythotrephes"
- "Bythotrephes longimanus" , Invading Species
- GLANSIS Species FactSheet
- Species Profile- Spiny Water Flea ("Bythotrephes longimanus") , National Invasive Species Information Center, Thư viện Nông nghiệp Quốc gia Hoa Kỳ. Lists general information and resources for Spiny Water Flea.
Nebalia bipes

Nebalia bipes là một loài giáp xác thuộc bộ Giáp mỏng và là loài đầu tiên trong bộ được miêu tả (năm 1780, dưới tên Cancer bipes). Nó sống trong vùng nước ven biển ở độ sâu 5–60 m (20–200 ft), nó sống trong các kẻ đá hoặc giữa các phân hủy chất hữu cơ, kẻ thù của nó gồm các cá Merlangius merlangus (Whiting).
==Phân bố==
"N. bipes" được tìm thấy tại Bắc Đại Tây Dương, từ bờ biển phía đông của Bắc Mỹ, Greenland, Iceland, Quần đảo Faroe, Na Uy, và về phía nam qua biển Bắc, Kattegat, xung quanh quần đảo Anh, và mở rộng vào biển Địa Trung Hải.
Yves Claude Vĩnh San

Nguyễn Phúc Bảo Vàng (阮福保䧛) (18 tháng 4 năm 1934 – 13 tháng 7 năm 2016) còn có tên là Yves Claude Vĩnh San là một trong những người con ngoài giá thú của vua Duy Tân. Ông sinh tại Saint-Denis, đảo Reunion. Cùng với anh của ông Guy Georges Vĩnh San là hai người con trai của vua Duy Tân tích cực trong hoạt động của Đại Nam Long tinh Viện.

== Hoàng tử nhà Nguyễn==
Năm 1987, Bảo Vàng đã đưa di hài của vua cha Duy Tân cùng một số thành viên của hoàng tộc về Việt Nam theo nghi thức truyền thống và an táng tại lăng của ông nội là vua Dục Đức.

Cùng với Hoàng tử Bảo Thắng, ông là lãnh đạo của Đại Nam Long tinh Viện. Mục đích của hội này không liên quan đến chính trị Việt Nam và vai trò của hoàng tộc dưới sự lãnh đạo của thái tử Nguyễn Phúc Bảo Long là các hoạt động nhân đạo, giáo dục, và văn hóa cho người Việt Nam.

==Tác giả==
Năm 2001, Bảo Vàng viết cuốn sách "Duy Tân, Empereur d'Annam 1900-1945". Tên tác giả được ghi là "Phước Bảo Vàng Nguyễn".

== Qua đời ==
Bảo Vàng qua đời ngày 13 tháng 7 năm 2016, hưởng thọ 82 tuổi, tại Saint-Denis, đảo Réunion.
Sau cái chết của Bảo Vàng, chủ tịch Hội đồng tỉnh Réunion, bà Nassimah Dindar, đã nhận xét về ông: ""Với lòng tiếc nuối sâu xa, tôi nhận tin về cái chết của Claude Vĩnh San, một người đóng một vài trò trọng yếu đối với di sản âm nhạc của Réunion. Ông là người đứng đầu ban nhạc Tropical Jazz và đã khiến cho bao nhiều người dân Réunion phải nhảy nhót trong suốt 50 năm sự nghiệp của ông. Một người chơi accordeon, nhà văn, nhạc sĩ, dịch giả mà được bạn đồng nghiệp và công chúng đánh giá cao và rõ ràng ông đã đóng góp để năng tầm di sản địa phương và đã để dấu ấn trong lịch sử âm nhạc của đảo Réunion. Tỉnh Réunion rất lấy làm vinh dự được vinh danh tài năng của người nghệ sĩ ấm lòng này tại hội chợ 'Les Dalons Carrousels' cách đây chỉ có vài ngày. Chúng tôi sẽ giữ kỷ niệm này với một nụ cười cũng như sẽ giữ sự đơn giản và tình yêu không chối cãi với âm nhạc mà ông đã biết chia sẻ với nhiều người. Tôi xin thành thật chia buồn với gia đình, thân nhân của ông.""

==Liên kết ngoài==
- Duy Tan, Emperor of Annam 1900-1945
- Order of the Dragon of Annam
- Where are they now? Prince Bao Vang
- Genealogy of the Vietnamese Royal Family
- Về Đại Nam Long tinh Viện.
- Official Website of the Order of The Imperial Order of the Dragon of Annam
- Official Website of the Order of the Dragon of Annam - by Edward J. Emering & John Sylvester, Jr.
Đừng đốt

Đừng đốt (tựa Anh: Don't Burn) là một bộ phim theo dòng chính kịch được sản xuất vào năm 2009 do Đặng Nhật Minh đạo diễn và viết kịch bản. Phim được tạo dựng dựa trên hai quyển nhật ký nổi tiếng cùng tên của nữ bác sĩ – liệt sĩ Đặng Thùy Trâm, được cô viết từ ngày 8 tháng 4 năm 1968 đến ngày 20 tháng 6 năm 1970 (trước khi cô hi sinh 2 ngày). Được Frederic Whitehurst giữ suốt 35 năm và trả lại cho gia đình cô vào tháng 4 năm 2005. Phim có sự tham gia diễn xuất của Minh Hương (Đặng Thùy Trâm), Tina Dương (Mai), Matthews Korchs (Fred lúc trẻ)...

Phim ra mắt tại Liên hoan Phim Fukuoka lần thứ 19 tại Nhật Bản và giành giải khán giả bình chọn. Bộ phim được phát hành cuối tháng 4 năm 2009 tại Việt Nam và được chiếu ở Liên hoan Phim Quốc tế ASEM tại Hà Nội giữa tháng 5 năm 2009. "Đừng đốt" đã giành được giải Bông Sen Vàng tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 16 năm 2009 và chiến thắng 6 hạng mục của giải Cánh Diều Vàng năm 2010 bao gồm "Phim nhựa xuất sắc nhất", "Nữ diễn viên chính xuất sắc" (Minh Hương), "Đạo diễn xuất sắc" (Nghệ sĩ Nhân dân Đặng Nhật Minh), "Họa sĩ xuất sắc" (Nghệ sĩ ưu tú Phạm Quốc Trung), "Âm thanh xuất sắc" (Nghệ sĩ ưu tú) Bành Bắc Hải) và "Giải phim khán giả bình chọn". Đây cũng là bộ phim được chọn để tham dự giải Oscar.

Phim được chương trình Cine 7 - Ký ức phim Việt lựa chọn.

== Một số nhân vật chính ==
౼ Minh Hương trong vai <nowiki>"</nowiki>chị Thùy<nowiki>"</nowiki>: là một nữ bác sĩ trẻ, làm việc tại một trạm xá Quân y ở Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi. Dù công việc mệt mỏi nhưng cô không bao giờ nản chí, luôn vui vẻ yêu đời. Có lúc đang làm nhiệm vụ, cô còn mộng mơ, tinh nghịch hái hoa rừng lên ngắm nên bị nhắc nhở; lúc nào cũng bị phê bình vì tư tưởng <nowiki>"</nowiki>tiểu tư sản<nowiki>"</nowiki>. Có cảnh cô dìu hai thương binh vào lán trú rồi hứa sẽ quay lại ngay nhưng lời hứa đã không thực hiện được vì bị trúng đạn của kẻ thù. Người chiến sĩ anh hùng đó đã ngã xuống nhưng tinh thần bất khuất, hận chiến tranh của chị còn mãi.

౼ Tina Dương vai Mai: cô là một người Việt Nam làm dâu đất khách. Chị nói rằng mình muốn qua đây để quên đi nỗi đau chiến tranh đã cướp gia đình mình khi được cả nhà yêu cầu dịch hộ cuốn nhật kí mà Fred mang về từ Việt Nam. Dù vậy nhưng sau khi đọc thì chị thấy hoàn toàn ngược lại với những gì mình nghĩ, một tinh thần thanh cao, ý nghĩ trong trẻo của người nữ chiến sĩ có cái tên rất đẹp như chính tâm hồn của mình – Đặng Thùy Trâm.

౼ Matthews Korchs vai Frederic (Fred) lúc trẻ: khi thấy cuốn nhật kí từ tay Huân – người lính Việt Nam Cộng Hòa, anh định đem đốt đi thì Huân nói một câu làm Fred nhớ suốt cả đời: Đừng đốt, vì trong đó đã có lửa<nowiki>"</nowiki>, cũng là câu nói được lấy làm tựa phim. Khi giải ngũ về lại quê hương thì mẹ anh nói: <nowiki>"</nowiki> Cuốn sách ấy sẽ thiêu đốt cuộc đời con <nowiki>"</nowiki>. Đúng như vậy, lúc nào Fred cũng nhớ về hình ảnh của chị Thùy kẹp trong cuốn nhật kí và hai câu thơ:

<nowiki>"</nowiki>Và ai có biết chăng ai

Tình thương đã chắp cánh dài cho ta<nowiki>"</nowiki>.

== Xem thêm ==
- Nhật kí Đặng Thùy Trâm
- Đặng Thùy Trâm

==Liên kết ngoài==
- Tính dân tộc trong phim Đừng Đốt
- Xem phim tại: Phim Đừng đốt
Công nghệ văn hóa

Công nghệ văn hoá (Hangul: 문화콘텐츠기술; tiếng Anh: Cultural Technology; viết tắt là CT) là một khái niệm được phổ biến bởi Lee Soo-man, người sáng lập công ty quản lý tài năng và hãng thu âm Hàn Quốc SM Entertainment. Đó là một quy trình 3 bước để xuất khẩu K-pop ra nước ngoài như một phần của Làn sóng Hàn Quốc.

==Nền tảng==
Trong một bài phát biểu tại Trường Đại học Kinh doanh Stanford vào năm 2011, Lee Soo-man tuyên bố rằng ông đề ra khái niệm "Công nghệ văn hoá" khoảng mười bốn năm trước, khi công ty SM quyết định khởi động các nghệ sĩ và nội dung văn hoá của mình xuyên khắp châu Á. Ông cũng đề cập rằng mặc dù thời đại của công nghệ thông tin đã chi phối hầu khắp những năm 1990 nhưng ông dự đoán rằng thời đại của "Công nghệ văn hoá" sẽ tiếp bước ngay sau đó.

==Quy trình 3 bước==
===Quy trình đào tạo===
Tìm kiếm các thực tập sinh/học viên thông qua các buổi thử giọng toàn cầu.
===Cộng tác quốc tế===
Mở rộng sự hiện diện của các ca sĩ, nhóm nhạc K-pop ở các thị trường âm nhạc hải ngoại bằng cách hợp tác với các công ty giải trí nước ngoài và tổ chức các buổi hòa nhạc có hiệu ứng ảo bên ngoài lãnh thổ Hàn Quốc.
===Liên doanh===
Sử dụng các nhạc sĩ, nhà sản xuất và biên đạo múa của những công ty nước ngoài đó cho các ca khúc nhất định để phát triển văn hóa vượt xa hơn.

==Xem thêm==
- Công nghiệp văn hóa
- Hợp đồng nô lệ
- Công nghiệp sáng tạo
Ernesto de Curtis

Ernesto de Curtis (4 tháng 10 năm 1875 - 31 tháng 12 năm 1937) là một nhà soạn nhạc người Ý.

Ông sinh ở Napoli, là con trai của Giuseppe De Curtis và Elisabetta Minnon, là chắt của nhà soạn nhạc Saverio Mercadante và là em trai của nhà thơ Giambattista De Curtis. Ông học dương cầm và nhận bằng ở Nhạc viện San Pietro a Maiella, thành phố Napoli.

Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông là "Torna a Surriento", do anh trai Giambattista đặt lời. Nhạc sĩ Mạnh Phát và Phạm Duy đều có đặt lời tiếng Việt cho bài hát này nhưng cùng chung tựa đề là "Trở về mái nhà xưa".

Ở Việt Nam năm 1980, có phổ biến ca khúc " Nghệ Sĩ Với Cây Đàn" trong đĩa CD Tình khúc Nga vượt qua thế kỉ với thể hiện của ca sĩ Trọng Tấn và ghi nhầm là nhạc Nga. Ca khúc này của Ernesto de Curtis, nguyên tác có tên là: 'A canzona 'e Napule (1912)

== Một số tác phẩm khác ==
Từ 1900 đến 1930, ông đã viết trên một trăm ca khúc. Một số tác phẩm ngoài "Torna a Surriento" là:
- "Tu ca nun chiagne"
- "Voce 'e notte"
- "Non ti scordar di me"
- "Mandulinata"
- "Duorme Carmé'"
- "Ti voglio tanto bene"
- "Canta pe' me" (1909)

== Liên kết ngoài ==
- Tác phẩm Torna a Surriento của Ernesto De Curtis
Enrico Toselli

Enrico Toselli (ngày 13 tháng 3 năm 1883 Florence - 15 Tháng Một 1926 Florence) là một nghệ sĩ dương cầm người Ý. Vào giai đoạn đầu đời ông đã có một sự nghiệp rực rỡ, các buổi hòa nhạc tại Ý, các thủ đô châu Âu, Alexandria và Bắc Mỹ. Sau đó, ông định cư tại Florence, giảng dạy và sáng tác, trong khi vẫn xuất hiện thường xuyên trên các nền tảng buổi hòa nhạc.

Một số tác phẩm của ông gồm có Serenata 'Rimpianto' Op.6 số 1 (được biết đến ở Việt Nam với tựa bài "Chiều tà", lời Việt của nhạc sĩ Phạm Duy). Ngoài ra ông còn viết hai bản Operetta là "La cattiva Francesca" (1912) và "La Principessa bizzarra" (1913).

Trong số những người bạn nổi tiếng mà Toselli thường xuyên gặp gỡ, có cả Gabriele D'Annunzio.

Trong một dịp, ông đã viết một bài thơ giao hưởng lấy cảm hứng từ cuốn tiểu thuyết nổi tiếng mang tên "The Fire".

Toselli qua đời ở Florence khi mới 42 tuổi sau khi mắc bệnh lao.

== Tham khảo ==
- Largely copied word for word from: Francesco Bussi. The "New Grove Dictionary of Opera", edited by Stanley Sadie (1992). ISBN 0-333-73432-7 and ISBN 1-56159-228-5
- Luisa di Toscana. "La mia storia", Societa' Editrice Italiana, Milano (1911).
- Enrico Toselli. "Mari d’altesse: 4 ans de mariage avec Louise de Toscane, ex-princesse de Saxe", Albin Michel Éditeur, Paris (1912).
- Enrico Toselli. "Il mio matrimonio con Luisa di Sassonia", Italian translation by Paolo Reni, Societa' Editrice Italiana, Milano (1912).
- Leonardo Previero. "Enrico Toselli, Il musicista della Serenata", Edizioni Polistampa, Firenze (1997).

== Liên kết ngoài ==
- Tác phẩm Serenata của Enrico Toselli
- GuildMusic.com
HMS Delight

Mười ba tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh từng được đặt cái tên HMS "Delight":

- là một tàu thám hiểm bị đắm năm 1583 ngoài khơi đảo Sable
- là một tàu chiến bốn khẩu pháo được mua năm 1686 và bị bán năm 1713
- là một tàu chiến hạng sáu 14 khẩu pháo hạ thủy năm 1709 và bị bán năm 1712
- là một tàu xà lúp 14 khẩu pháo hạ thủy năm 1778 và bị đắm năm 1781
- là một tàu xà lúp 18 khẩu pháo, nguyên là chiếc "Sans Pareil" của Pháp bị chiếm năm 1801 và bán năm 1805.
- là một tàu brig-xà lúp 16 khẩu pháo hạ thủy năm 1806 và bị Pháp chiếm năm 1808 when she became stranded off Calabria.
- HMS "Delight" (1808) là một tàu xà lúp 18 khẩu pháo, nguyên là chiếc "Friedland" của Pháp bị chiếm năm 1808 và bán năm 1814
- là một tàu brig-xà lúp 10 khẩu pháo lớp "Cherokee" hạ thủy năm 1819 và bị đắm năm 1824
- là một tàu brig-xà lúp cùng thuộc lớp "Cherokee" hạ thủy năm 1829 và bị bán năm 1844
- là một pháo hạm gỗ chạy chân vịt lớp "Albacore" hạ thủy năm 1856, bị bán năm 1867 và đổi tên thành "M. A. Starr"
- là một tàu khu trục lớp D hạ thủy năm 1932 và bị đánh chìm năm 1940
- HMS "Delight" dự định là một tàu khu trục được đặt hàng năm 1945 nhưng bị hủy bỏ vào năm tiếp theo
- là một tàu khu trục lớp "Daring" nguyên dự định mang tên HMS "Disdain", nhưng được đổi tên vào năm 1946 trước khi hạ thủy vào năm 1950 và bị bán vào năm 1970
HMS Diamond

Mười hai tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh từng được đặt cái tên HMS "Diamond":

- là một tàu chiến 50 khẩu pháo hạ thủy năm 1652 và bị Pháp chiếm năm 1693
- là một tàu chiến hạng năm 50 khẩu pháo hạ thủy năm 1708 và bị bán năm 1744
- là một tàu chiến hạng năm hạ thủy năm 1741 và bị bán năm 1756
- là một tàu chiến hạng năm hạ thủy năm 1774 và bị bán năm 1784
- là một tàu chiến hạng năm hạ thủy năm 1794 và bị tháo dỡ năm 1812
- là một tàu chiến hạng năm hạ thủy năm 1816 và bị tháo dỡ sau khi bị cháy năm 1827
- là một tàu frigate hạng sáu hạ thủy năm 1848, sử dụng như một tàu huấn luyện và đổi tên thành "Joseph Straker" từ năm 1866 đến năm 1868 trước khi bị bán năm 1885
- là một tàu corvette chân vịt 14 khẩu pháo lớp "Amethyst" hạ thủy năm 1874 và bị bán năm 1889
- là một tàu tuần dương lớp "Topaze" hạ thủy năm 1904 và bị tháo dỡ năm 1921
- là một tàu khu trục lớp D hạ thủy năm 1932 và bị đánh chìm năm 1941
- là một tàu khu trục lớp "Daring" hạ thủy năm 1950 và bị bán năm 1980
- là một tàu khu trục Kiểu 45 bắt đầu chế tạo năm 2005 và được hạ thủy ngày 27 tháng 11 năm 2007.
HMS Diana

Mười tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh từng được đặt, và một chiếc khác được dự định đặt, cái tên HMS "Diana", theo tên một hình tượng trong thần thoại La Mã:

- là một tàu chiến hạng năm 32 khẩu pháo hạ thủy năm 1757 và bị bán năm 1793
- là một tàu schooner được mua năm 1775 tại Bắc Mỹ, bị loại bỏ và cháy cùng năm đó.
- là một tàu chiến hạng năm 38 khẩu pháo hạ thủy năm 1794 và bán cho Hải quân Hoàng gia Hà Lan năm 1815 trước khi bị phá hủy do tai nạn trong ụ tàu vào ngày 16 tháng 1 năm 1839.
- là một tàu buồm 10 khẩu pháo được mua năm 1807 và bị đắm tại đảo Rodriguez năm 1810
- là một tàu chiến hạng năm 46 khẩu pháo hạ thủy năm 1822, chuyển sang dịch vụ cảng năm 1868 và tháo dỡ năm 1874
- là một tàu gỗ chạy bánh guồng Ấn Độ hạ thủy năm 1823 và được mua năm 1824, được bán cho chính phủ Miến Điện năm 1826 trước khi bị tháo dỡ năm 1836
- là một tàu gỗ chạy bánh guồng Ấn Độ hạ thủy năm 1836 và bị bán năm 1846
- là một tàu tuần dương hạng hai lớp "Eclipse" hạ thủy năm 1895 và bị bán năm 1920
- là một tàu khu trục lớp D hạ thủy năm 1932, được bán cho Hải quân Hoàng gia Canada năm 1940 và đổi tên thành HMCS "Margaree" trước khi bị chìm do tai nạn va chạm cùng năm đó
- HMS "Diana" dự định là một tàu khu trục lớp "Daring" đặt hàng năm 1945 nhưng bị hủy bỏ năm 1946
- là một tàu khu trục cùng thuộc lớp "Daring", được đặt lườn như là chiếc HMS "Druid", nhưng được đổi tên năm 1946 khi việc chế tạo chiếc "Diana" trước bị hủy bỏ. Nó được hạ thủy năm 1952, được bán cho Hải quân Peru năm 1969 và đổi tên thành BAP "Palacios" (DM-73) trước khi ngừng hoạt động năm 1993
HMCS Margaree

Hai tàu chiến của Canada từng được đặt cái tên HMCS "Margaree".

- HMCS "Margaree" (H49) là một tàu khu trục lớp River, nguyên là chiếc thuộc lớp D của Hải quân Hoàng gia Anh, được chuyển cho Canada vào tháng 9 năm 1940 nhưng bị đắm do tai nạn va chạm với một tàu chở hàng chỉ một tháng sau đó
- HMCS "Margaree" (DDH 230) lớp "St. Laurent" từng phục vụ cho Hải quân Hoàng gia Canada rồi cho Lực lượng vũ trang Canada từ năm 1957 đến năm 1992
HMS Duchess

Năm tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh từng được mang cái tên HMS "Duchess":

- là một tàu chiến 24 khẩu pháo, nguyên là chiếc "Duchesse" của Pháp chiếm được năm 1652 và bị bán năm 1654
- là một tàu chiến tuyến hạng hai 90 khẩu pháo hạ thủy năm 1679, lần lượt đổi tên thành HMS "Princess Anne" năm 1701, HMS "Windsor Castle" năm 1702 và HMS "Blenheim" năm 1706 trước khi bị tháo dỡ năm 1763
- nguyên là chiếc tàu hơi nước chạy bánh guồng "Duchess of Fife" hạ thủy năm 1903, được Hải quân Hoàng gia trưng dụng từ năm 1916 đến năm 1919 và bị bán năm 1923.
- là một tàu khu trục lớp D hạ thủy năm 1932 và bị đắm do va chạm với thiết giáp hạm năm 1939
- là một tàu khu trục lớp "Daring" hạ thủy năm 1951, được chuyển cho Hải quân Hoàng gia Australia năm 1964 và bị tháo dỡ năm 1980

== Xem thêm ==
- "Duchess" là một tàu 280 tấn chế tạo tại Bristol từng đi vòng quanh thế giới trong những năm 1708-1711
- HMNZS "Duchess" (T06) là một tàu buôn 314 tấn được Hải quân Hoàng gia New Zealand sử dụng từ năm 1940 đến năm 1947
Wilhelm zu Stolberg-Wernigerode

Bá tước (Graf) Wilhelm zu Stolberg-Wernigerode (13 tháng 5 năm 1807 tại Wernigerode – 6 tháng 3 năm 1898 tại Jannowitz) là một chính trị gia người Đức. Ông là trưởng nam kế thừa ("Majoratsherr") của điền trang Jannowitz ở Schlesien, thành viên Viện Quý tộc Phổ và Thượng tướng Kỵ binh.

Wilhelm là con trai trưởng của Bá tước Constantin zu Stolberg-Wernigerode (1779 – 1817) và xuất thân trong gia tộc bá tước Stolberg-Wernigerode. Trong số những người cha đỡ đầu của ông là nhà văn và quản thủ thư viện Lorenz Benzler, cùng với nhà truyền giáo cung đình và giáo hạt trưởng ("Superintendent") Johann Friedrich Schmid.

Sau khi thân phụ ông qua đời trong một kỳ nghỉ dưỡng tại Karlsbad, Wilhelm được giáo dưỡng trong gần 10 năm tại điền trang của cha mình ở Schlesien, cho đến khi gia nhập quân đội Phổ vào ngày 3 tháng 8 năm 1835. Trong sự nghiệp quân sự của mình, ông đã từng tham chiến trong cuộc Chiến tranh Áo-Phổ (1866) và cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871).

Vào ngày 11 tháng 11 năm 1835, tại Roßla, ông thành hôn với Nữ Bá tước (Gräfin) Elisabeth zu Stolberg-Roßla. Bà Elisabeth mất tại Dresden, trước ông hai năm. Cuộc hôn nhân kéo dài suốt 61 năm này đã mang lại cho họ 14 người con, trong đó có Bá tước kế thừa (Erbgraf) Constantin zu Stolberg-Wernigerode (1843 – 1905), một nhà chính trị, đã từng có thời gian làm Chủ tịch Tòa án Tối cao tỉnh Hannover của Phổ.

== Phong thưởng ==
- Hiệp sĩ Huân chương Đại bàng Đen

==Tham khảo==
- Bernhard von Poten: "Stolberg-Wernigerode, Wilhelm Graf zu". In: "Allgemeine Deutsche Biographie" (ADB). Band 54, Duncker & Humblot, Leipzig 1908, S. 564–566.
Âu tàu

Âu tàu/thuyền, còn gọi là Hệ thống khóa nước, là một "thiết bị" lắp đặt trên các kênh rạch hoặc cảng biển để tăng và giảm mực nước, giúp các phương tiện giao thông đường thủy đi vào hệ thống đường thủy liền kề có mực nước chênh lệch nhau. Các tính năng nổi bật của một khóa nước là một khoang chứa nước cố định có chiều rộng và chiều dài có thể chứa được phương tiện giao thông đường thủy (như tàu,xà lan v.v...), trong đó mực nước có thể thay đổi, bằng bên phải hoặc bên trái của khóa nước. Trong khi khóa nước hoạt động nó được coi như là một giếng chìm với nước thoát ra hoặc chảy vào từ đáy của giếng, giúp phương tiện giao thông nổi lên hoặc hạ xuống bằng với mực nước mà phương tiện đang hướng vào, sau khi nước ngừng chảy, khóa nước được mở ra để phương tiện tiếp tục hành trình của nó.

"Hệ thống khóa nước" giúp các phương tiện giao thông đường thủy di chuyển dễ dàng tại các vùng có độ cao mực nước khác nhau hoặc đi qua vùng đất có độ cao địa hình không đồng nhất ở khu vực có các kênh đào dẫn nước, xưởng sửa chữa tàu bè v.v...

==Xây dựng và hoạt động cơ bản==
Thuyền đi ngược dòng: Hình 1-2. Thuyền đang vào âu.Hình 3. Âu được đóng lại khi thuyền vào bên trong.Hình 4-5. Khóa được đổ đầy nước bằng mực nước "thượng lưu"Hình 6. Cổng trên được mở ra.Hình 7. Thuyền ra khỏi khóa nước.

Thuyền đi xuôi dòng: Hình 8-9. Thuyền đang vào khóa nước.Hình 10. Khóa được đóng lại khi thuyền vào bên trong.Hình 11-12. Khóa được xả nước bằng mực nước "hạ lưu"Hình 13. Cổng dưới được mở ra.Hình 14. Thuyền ra khỏi khóa nước.
Các khóa nước phải tuân thủ ba yếu tố:
- 1. Một khoang nước riêng kết nối phía trên và dưới của kênh, và đủ lớn để chứa được một hoặc nhiều tàu thuyền. Vị trí của khóa nước là cố định, nhưng mực nước của nó có thể thay đổi.
- 2. Mỗi cổng có hai cánh cửa, cổng được mở ra để cho phép thuyền vào hoặc ra, khi đóng phải chặn được sự thông nước.
- 3. Một nhóm các van để xả hoặc đổ nước vào khoang theo yêu cầu. Thông thường là một van đơn giản (một hay nhiều lá xách có thể khép mở bằng cơ chế bánh răng), cho phép nước vào hoặc thoát khỏi khoang chứa, khóa nước lớn hơn thường sử dụng máy bơm nước để hỗ trợ.

Thực sự hoạt động một khóa nước rất đơn giản. Ví dụ, nếu một chiếc thuyền đi xuôi dòng đến khóa đã đầy nước:
- Cổng ra vào được mở và chiếc thuyền đi vào trong.
- Cổng được đóng lại sau đó.
- Van xả nước từ khoang được mở ra làm cho thuyền hạ thấp bằng mực nước phía "hạ lưu".
- Cửa ra được mở và thuyền tiếp tục di chuyển.
Nếu khóa nước rỗng, thuyền sẽ phải đợi mở cổng từ 5 đến 10 phút khi nước vào đầy khoang. Với một thuyền đi ngược dòng, quá trình này được đảo ngược, thuyền vào khóa trống, sau đó khoang được mở van phía "thượng nguồn" cho nước vào. Tổng cộng thời gian đi qua một khóa nước thường sẽ mất khoảng 10 đến 20 phút, tùy vào dung tích của khoang và độ chênh lệch mực nước.

Khi hai phương tiện đi ngược chiều thường được vui mừng khi tiếp cận khóa nước cùng một thời điểm, vì tiết kiệm thời gian khoảng 5 đến 10 phút. Tuy nhiên, điều này là không đúng đối với hành trình của một đoàn (tàu) thuyền.