hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Russula emetica

Russula emetica là một loài nấm, là loài đặc trưng của chi "Russula". Nó có mũ nấm phẳng hoặc lồi màu đỏ với đường kính lên tới với lớp biểu bì mũ nấm có thể được bóc ra gần đến trung tâm. Lá tia có màu trắng kem nhạt, và rất gần nhau. Một cuống trắng mịn dày 2,4 cm. Được mô tả lần đầu vào năm 1774, loài nấm này có phạm vi phân bố rộng ở Bắc bán cầu, nơi nó mọc trên mặt đất trong rừng ẩm ướt trong một quần thể nấm rễ cộng sinh với các loài tùng, đặc biệt là loài thông.
==Phân loại==
"Russula emetica" được mô tả chính thức lần đầu tiên dưới tên "Agaricus emeticus" bởi Jacob Christian Schaeffer năm 1774, trong tập sách về các loài nấm vùng Bavaria và Palatinate, "Fungorum qui in Bavaria et Palatinatu circa Ratisbonam nascuntur icones." Christian Hendrik Persoon đặt nó trong chi "Russula" năm 1796, nơi nó được giữ lại đến nay. Theo MycoBank, "Agaricus russula" là tên đồng nghĩa của "R. emetica" được công bố bởi Giovanni Antonio Scopoli năm 1772, hai năm trước khi Schaeffer mô tả loài này. Các tên đồng nghĩa khác là "Amanita rubra" của Jean-Baptiste Lamarck (1783), và "Agaricus ruber" của Augustin Pyramus de Candolle (1805). Tên loài ("emetica") xuất phát từ tiếng Hy Lạp cổ đại "emetikos"/εμετικος có nghĩa là 'gây nôn'.
Châu thổ thụt lùi

Châu thổ thụt lùi là một châu thổ có mặt hướng vào nội địa.

Các điều kiện tiên quyết cho sự hình thành của châu thổ thụt lùi là phải có một kênh biển (lạch triều) và một phá nước ("bodden") đủ lớn có khả năng thu thập trầm tích. Tại những vùng biển không chịu ảnh hưởng thủy triều, các kênh biển này hình thành do hiện tượng xâm thực các dải đường bờ đơn điệu ở mặt hướng ra biển của phá nước. Sau khi hình thành, kênh biển đóng vai trò đường dẫn cho nước biển mang trầm tích vào phá nước bên trong. Sau đó, nước sẽ thông qua một cửa thoát khác để trở lại biển. Có khi dòng nước vào-ra phá nước theo cùng một kênh biển nhưng trầm tích sẽ không thể lắng đọng để tạo nên một châu thổ hướng ra phía biển được vì bị các hải lưu ven bờ ngăn chặn.

Trong trường hợp dòng chảy vào mạnh và mang lưu lượng trầm tích thấp thì đơn thuần lạch triều chỉ mở rộng về kích thước và không có châu thổ thụt lùi nào hình thành.
Acıpınar

Acıpınar có thể là:
- Các địa danh ở Thổ Nhĩ Kỳ:
- Acıpınar, Aksaray
- Acıpınar, Ereğli
- Acıpınar, Hafik
- Acıpınar, Sivas
- Acıpınar, Tokat
- Acıpınar, Zile
- Acıpınar, Çorum
Allied Aviation XLRA

Allied Aviation XLRA là một mẫu thử tàu lượn vận tải chế tạo cho Hải quân Hoa Kỳ trong Chiến tranh thế giới II.

==Tham khảo==
- daveswarbirds.com
==Liên kết ngoài==
- Virtual Aircraft Museum
Baynes Bat

Baynes Bat (tên khác là Slingsby-Baynes Bat) là một mẫu tàu lượn thử nghiệm trong Chiến tranh thế giới II, do L.E. Baynes thiết kế.

== Quốc gia sử dụng ==
- Viện nghiên cứu khoa học không quân

==Tham khảo==
- The Baynes Bat
- The Baynes Bat hobby kit
Blohm &amp; Voss BV 40

Blohm & Voss BV 40 là một loại tàu lượn tiêm kích của Đức quốc xã, nó được thiết kế để tấn công các đội hình máy bay ném bom của quân đồng minh.

== Tham khảo ==
=== Tài liệu ===
- Green, William. "War Planes of the Second World War, Volume One: Fighters". London: Macdonald & Co.(Publishers) Ltd., 10th impression 1972, p. 78-79. ISBN 0-356-01445-2.
- Green, William. "War Planes of the Third Reich". New York: Doubleday, 1972. ISBN 0-385-05782-2..
- Green, William and Swanborough, Gordon. "The Complete Book of Fighters". New York:Smithmark, 1994. ISBN 0-8317-3939-8.
- Smith, J. Richard and Kay, Anthony. "German Aircraft of the Second World War". London: Putnam 7 Company Ltd., 3rd impression 1978, p. 84-88. ISBN 0-370-00024-2.
- Wood, Tony and Gunston, Bill. "Hitler's Luftwaffe, a pictorial history and technical encyclopedia of Hitler's air power in World War II". London: Salamander Books, 1977, p. 138. ISBN 0-86101-005-1.
== Liên kết ngoài ==
- Good Photos of BV 40V1 - in German
Bristol XLRQ

Bristol XLRQ-1 là một mẫu tàu lượn lưỡng cư do hãng Bristol Aeronautical Corporation chế tạo cho Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ giai đoạn 1942-43.
Chase YCG-14

Chase CG-14, còn gọi là G-14 hay Model MS.1, là một loại tàu lượn xung kích, do hãng Chase Aircraft chế tạo cho Không quân Lục quân Hoa Kỳ trong Chiến tranh thế giới II.

==Biến thể==
- XCG-14
- XCG-14A
- YCG-14A/YG-14A
- XCG-14B/XG-14B

==Tham khảo==
- Ghi chú

- Tài liệu
Cornelius XFG-1

Cornelius XFG-1 là một mẫu tàu lượn chở nhiên liệu quân sự của Hoa Kỳ. Chỉ có 2 chiếc được chế tạo và sau đó việc phát triển dừng vào năm 1945.

==Tham khảo==
- Ghi chú

- Tài liệu

- Bowers, Peter. M. "Unconventional Aircraft". Blue Ridge Summit, PA: TAB Books, 1990. ISBN 978-0-8306-8450-2.
- Fahey, James C. "US Army Aircraft 1908-1946." New York: Ships and Aircraft, 1946.
- Meaden, Jack. "Letters section: Cornelius' experiments." "Flight," 24–ngày 30 tháng 1 năm 1990, p. 47.
- Meaden, Jack. "Letters section: "Mallard pilot". "Flight, 14–ngày 20 tháng 2 năm 1990, p. 44.
- Miller, Jay. "The X-planes:X-1 to X-45". 3rd edition. Hersham, Surrey, UK: Midland Publishing, 2001. ISBN 978-1-85780-109-5.
DFS 331

DFS 331 là một mẫu thử tàu lượn vận tải, đây là sản phẩm của sự hợp tác giữa DFS và Gotha.
Frankfort Cinema

Frankfort Cinema là một mẫu tàu lượn sản xuất ở Hoa Kỳ trong thập niên 1930 và 1940. Nó được trang bị cho Quân đoàn Không quân Lục quân Hoa Kỳ làm tàu lượn huấn luyện dưới tên gọi TG-1.

==Tham khảo==
- NASM website
General Airborne Transport XCG-16

XCG-16 là một loại tàu lượn xung kích/vận tải quân sự của Không quân Lục quân Hoa Kỳ, do hãng General Airborne Transport Co. chế tạo cạnh tranh với loại Waco CG-13A ở Wright Field.

==Biến thể==
- Bowlus-Criz MC-1 – mô hình tỉ lệ 1/2
- Airborne and General MC-1
- General Airborne Transport XCG-16

==Liên kết ngoài==
- "42 Place "Wing" Glides at 200 M.P.H." detailed article with photos and drawings, June 1945 Popular Science
- Burnelli history
- Don Mitchell autobiography
- Уголок неба
- Aircrash: XCG-16
- Don Mitchell autobiography
Gotha Ka 430

Gotha Ka 430 là một loại tàu lượn vận tải quân sự, chế tạo năm 1944, do Albert Kalkert thiết kế.

==Tham khảo==
- deutscheluftwaffe.de
- warbirdsresourcegroup.org
Junkers Ju 322

Junkers Ju 322 "Mammut" (Mammoth) là một loại tàu lượn vận tải hạng nặng, giống như một chiếc máy bay cánh bay khổng lồ. Nó được đề xuất trang bị cho "Luftwaffe" trong Chiến tranh thế giới II. Chỉ có 2 mẫu thử được chế tạo.

==Tham khảo==
===Tài liệu===
- Green, William. "Warplanes of the Third Reich". London: Macdonald and Jane's (Publishers) Ltd., 1970 (4th imp. 1979). ISBN 0-356-02382-6.
- Smith, J.R. and Anthony L. Kay. "German Aircraft of the Second World War". London: Putnam and Company Ltd., 1972 (3rd imp. 1978). ISBN 0-370-00024-2.
Maeda Ku-6

Maeda Ku-6 "Sora-Sha" là một loại xe tăng bay của Nhật Bản, nó sẽ được triển khai đi cùng các đơn vị đổ bộ đường không. Mitsubishi chịu trách nhiệm thiết kế một loại xe tăng hạng nhẹ có tên "Ku-Ro" cho đề án này. Thiết kế bắt đầu vào năm 1939, nhưng chỉ hoàn thành vào năm 1945 với một mẫu thử duy nhất được chế tạo.

==Xem thêm==
- Antonov A-40
- Baynes Bat
Pratt-Read TG-32

Pratt-Read TG-32 là một loại tàu lượn huấn luyện quân sự của Hoa Kỳ trong thập niên 1940. Do Gould Aero Division thuộc hãng Pratt, Read & Company chế tạo cho Hải quân Hoa Kỳ.

==Biến thể==
- PR-G1
- LNE-1
- TG-32

== Quốc gia sử dụng ==
- Không quân Lục quân Hoa Kỳ
- Hải quân Hoa Kỳ
Slingsby T.20

Slingsby T.20 là một loại tàu lượn của Anh, do hãng Slingsby thiết kế chế tạo, bay lần đầu năm 1944.

==Tham khảo==
- Taylor, J. H. ed. "Jane's Encyclopedia of Aviation", p. 29. London: Studio Editions, 1989. ISBN 0-7106-0017-8
- Simons, Martin. "Slingsby Sailplanes". Shrewsbury: Airlife, 1996. ISBN 1-85310-732-8
Yokosuka MXY5

Yokosuka MXY-5 là một loại tàu lượn quân sự của Nhật Bản, chế tạo cho Hải quân Đế quốc Nhật Bản trong Chiến tranh thế giới II.
Vệ thúc Vũ

Vệ Thúc Vũ (trị vì: 632 TCN), tên thật là Cơ Vũ, là vị vua thứ 22 của nước Vệ – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

==Thay anh cầm quyền==
Vệ Thúc Vũ là con thứ của Vệ Văn công – vua thứ 20 nước Vệ và em của Vệ Thành công – vua thứ 21 nước Vệ.

Từ thời vua cha Văn công, nước Vệ đã kết oán với nước Tấn vì khi vua Tấn còn là công tử Trùng Nhĩ chạy lưu vong qua nước Vệ không được Vệ Văn công đối xử tốt. Sau đó Trùng Nhĩ trở về nước làm vua (Tấn Văn công), rồi tranh ngôi bá với nước Sở.

Tháng giêng năm 632 TCN, Vệ Thành công sợ quân Tấn sẽ kéo đến đánh kinh thành Sở Khâu, muốn cầu cứu Sở Thành vương nhưng bị người trong nước phản đối, bèn giao lại nước cho Thúc Vũ cùng đại phu Nguyên Huyến, còn mình chạy ra đất Tương Ngưu và cầu cứu Sở Thành vương.

Quân Sở và quân Tấn đánh nhau to ở Thành Bộc. Quân Tấn đại thắng quân Sở. Từ đó nước Tấn làm bá chư hầu. Tấn Văn công hội chư hầu ở Tiễn Thổ. Vệ Thành công sợ bị nước Tấn hỏi tội theo Sở, bèn chạy sang nước Sở rồi lại sang nước Trần, để Thúc Vũ thay mặt đi dự hội thề với chư hầu.

Sau khi thấy nước Vệ quy phục, Tấn Văn công bằng lòng phục ngôi cho Vệ Thành công như đã hứa trước trận Thành Bộc. Có người gièm pha với Thành công rằng Nguyên Huyến muốn lập Thúc Vũ để thay hẳn ngôi vua. Khi Vệ Thành công trở về nước, công tử Thúc Vũ nhường lại ngôi vua.

Cho rằng Thúc Vũ muốn cướp ngôi mình, Vệ Thành công cho Chuyên Khuyển đi làm tiền khu, khi về tới nước Vệ bèn giết luôn Thúc Vũ, còn mình về Sở Khâu sau.

Vệ Thúc Vũ chỉ làm vua được vài tháng, từ tháng 2 đến tháng 6 năm 632 TCN, từng đi dự hội chư hầu.

==Sau khi qua đời==
Đại phu Nguyên Huyến phù tá Thúc Vũ vội bỏ chạy sang nước Tấn, tố cáo Vệ Thành công giết Thúc Vũ.

Vệ Thành công quy tội giết Thúc Vũ cho Chuyên Khuyển, mang tử hình. Do sự tố cáo của Nguyên Huyến, Tấn Văn công triệu hai bên tới đối chất. Vệ Thành công sai Hàm Trang Tử đi thay mặt. Quan coi ngục là Sĩ Vinh được cử làm người đối chứng. Sau khi tranh luận, Hàm Trang Tử đại diện cho Vệ Thành công thua lý. Tấn Văn công bèn chém Sĩ Vinh và chặt chân Hàm Trang Tử. Tấn Văn công sai quân bắt Vệ Thành công mang tới Lạc Ấp kinh đô nhà Chu giam tại đó.

Nguyên Huyến trở về nước Vệ lập công tử Hà lên ngôi.

==Xem thêm==
- Vệ Thành công
- Vệ Hà
- Tấn Văn công

==Tham khảo==
- Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên:
- "Tấn thế gia"
- "Vệ Khang Thúc thế gia"
- Phương Thi Danh (2001), "Niên biểu lịch sử Trung Quốc", Nhà xuất bản Thế giới
- Khổng Tử (2002), "Xuân Thu tam truyện, tập 2", Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh
Vệ Hà

Vệ Hà (chữ Hán: 衞瑕; trị vì: 632 TCN-631 TCN), tên thật là Cơ Hà (姬瑕), là vị vua thứ 23 của nước Vệ – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Vệ Hà là con thứ của Vệ Văn công – vua thứ 20 nước Vệ và em của Vệ Thành công – vua thứ 21 nước Vệ.

Trong cuộc chiến tranh ngôi bá chủ giữa nước Tấn với nước Sở, vua anh Vệ Thành công ngả theo nước Sở nên bị Tấn đánh, phải chạy ra đất Tương Ngưu, giao lại nước cho Vệ Thúc Vũ cùng đại phu Nguyên Huyến.

Sau trận Thành Bộc, Tấn Văn công trở thành bá chủ, phục lại ngôi cho Vệ Thành công. Năm 632 TCN, Thành công về nước giết Thúc Vũ, Nguyên Huyến bỏ trốn sang nước Tấn tố cáo. Tấn Văn công bèn bắt Vệ Thành công giam ở kinh đô nhà Chu. Nguyên Huyến về nước lập Cơ Hà lên làm vua mới.

Năm 631 TCN, Vệ Thành công nhờ Lỗ Hy công xin hộ với vua Chu và vua Tấn và được trở về nước. Vệ Thành công sai người về nước lấy lễ hối lộ cho các đại phu nước Vệ là Chu Chuyên và Dã Cận, giục họ giết Nguyên Huyến để không ai ngăn cản mình trở về nước.

Mùa thu năm 631 TCN, Dã Cận và Chu Chuyên bèn làm binh biến giết chết Nguyên Huyến và Vệ Hà.

Vệ Hà làm vua được 1 năm thì bị giết. Vệ Thành công trở lại ngôi vua lần thứ 3.

==Xem thêm==
- Vệ Thúc Vũ
- Tấn Văn công
- Vệ Thành công

==Tham khảo==
- "Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
- Vệ Khang Thúc thế gia
- Phương Thi Danh (2001), "Niên biểu lịch sử Trung Quốc", Nhà xuất bản Thế giới
- Khổng Tử (2002), "Xuân Thu tam truyện, tập 2", Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh
Cơ Sắc

Cơ Sắc (chữ Hán: 姬遫) có thể là một trong những vua nước Vệ - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc:
- Vệ Mục công, vua thứ 24 nước Vệ, trị vì từ năm 599 TCN - 589 TCN
- Vệ Thành hầu, vua thứ 39 nước Vệ, cai trị từ năm 371 TCN - 342 TCN

Vệ Mục công và Vệ Thành hầu đều là dòng dõi của Chu Văn Vương, trong đó Vệ Mục công thuộc thế hệ thứ 17, còn Vệ Thành hầu thuộc thế hệ thứ 26, là hậu duệ trực hệ của Mục công.
Vệ Định công

Vệ Định công (chữ Hán: 衞定公; trị vì: 588 TCN-577 TCN), tên thật là Cơ Tang (姬臧), là vị vua thứ 25 của nước Vệ – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Vệ Định công là con của Vệ Mục công – vua thứ 24 nước Vệ. Năm 589 TCN, Vệ Mục công mất, Cơ Tang lên nối ngôi, tức là Vệ Định công.

Năm 589 TCN, Sở Cung vương mang quân đánh nước Vệ, có quân nước Trịnh giúp. Vệ Định công phải xin giảng hòa, thần phục nước Sở. Sở Cung vương lại sang đánh Lỗ. Lỗ Thành công cũng phải thần phục. Sở Cung vương hội chư hầu tại đất Thục (thuộc nước Lỗ).

Năm 588 TCN, nước Tấn giận Trịnh theo Sở đánh Lỗ và Vệ, bèn kêu gọi chư hầu đánh Trịnh. Vệ Định công lại theo nước Tấn, cùng các nước Tống, Lỗ, Tào đi đánh Trịnh. Nước Trịnh xin giảng hòa.

Sau đó Vệ Định công cùng nước Tấn đánh tộc Tường Cao Như, một ngành của người Xích Địch. Tù trưởng tộc này mất lòng dân nên bị đánh tan.

Vệ Định công sai đại phu Tôn Lương Phu sang lễ nước Lỗ, gặp sứ nước Tấn, ba bên cùng nhau thề minh ước.

Sang năm 583 TCN, Trịnh Thành công sang triều kiến nước Tấn, bị Tấn Cảnh công bắt giữ vì đã thề với nước Sở. Đầu năm 582 TCN, quân Tấn sang đánh nước Trịnh, Vệ Định công sai em là công tử Hắc Bối cầm quân cùng đi đánh Trịnh. Sau đó gặp lúc Tấn Cảnh công qua đời, nước Trịnh lấy lễ biếu tặng, nước Tấn thả Trịnh Thành công về và lui binh.

Năm 578 TCN, vì Tần Hoàn công vừa thề hòa hiếu với nước Tấn rồi ngay lập tức xâm phạm bờ cõi Tấn, Tấn Lệ công họp chư hầu mang quân đánh Tần. Vệ Định công cùng các nước gồm Tề, Lỗ, Tào, Trịnh, Tống, Chu, Đằng liên minh với Tấn đánh Tần. Liên quân do Tấn đứng đầu đánh bại quân Tần ở đất Mã Toại, bắt được tướng Tần là Thành Sai và Bất Canh Nhữ Phủ.

Năm 577 TCN, Vệ Mục công mất. Ông làm vua được 12 năm. Con ông là Cơ Khản lên nối ngôi, tức là Vệ Hiến công.

==Xem thêm==
- Vệ Hiến công
- Vệ Mục công

==Tham khảo==
- Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
- "Vệ Khang Thúc thế gia"
- Phương Thi Danh (2001), "Niên biểu lịch sử Trung Quốc", Nhà xuất bản Thế giới
Hệ thống trao đổi lưu lượng truy cập

Hệ thống trao đổi lượng truy cập (tiếng Anh: "traffic exchange") là một dạng dịch vụ cho phép các website trao đổi nội dung với nhau, qua đó cùng có thêm lượt truy cập, điều đó sẽ giúp bạn rất nhiều.

==Khái niệm==
Người quản trị trang web phải đăng ký với hệ thống trao đổi lượng để trở thành một thành viên. Khi đã trở thành thành viên rồi, hệ thống sẽ đưa nội dung của trang web này lên các trang web thành viên khác dưới dạng một ô nhỏ (widget hay news box). Khi khách nhấp chuột vào nội dung đó, họ sẽ được chuyển đến trang web gốc. Bù lại, trang web này cũng phải đưa nội dung của các thành viên khác lên trang web của mình. Việc trao đổi nội dung như thế giúp cho các trang web đều có khách truy cập mới, làm tăng lượng truy cập.

Sự trao đổi được thực hiện thông qua tín chỉ (credit). Giả sử trang web của bạn là một thành viên của hệ thống trao đổi lượng truy cập. Khi bạn đưa nội dung của trang web khác trong hệ thống lên trang web của mình, bạn sẽ nhận được số tín chỉ nhất định tương ứng với số lượng người xem bạn mang đến cho những trang web thành viên kia. Bạn có thể dùng số tín chỉ này để đưa nội dung của trang web mình lên các trang web thành viên khác trong hệ thống để nhận lại lượng truy cập tương xứng. Tỷ lệ lượng truy cập nhận về so với lượng truy cập mang đến cho các trang web thành viên khác có thể là 1/1 hoặc thấp hơn tuỳ thuộc vào từng hệ thống.

Hầu hết các hệ thống này là miễn phí, mặc dù một số hệ thống có cung cấp tính năng đặc biệt cho thành viên trả tiền hay rao bán tín chỉ. Hầu hết các hệ thống trao đổi lượng truy cập khuyến khích thành viên xây dựng mạng lưới giới thiệu của chính mình để có thể tăng tín chỉ.

Trên thực tế, hệ thống trao đổi lượng truy cập thường được sử dụng bởi những website muốn được quảng cáo miễn phí hay sử dụng bởi những người làm marketing cho những chiến dịch marketing ngân sách hạn hẹp.

==Lịch sử==
Trao đổi lượng truy cập có lịch sử từ những ngày đầu tiên thành lập web và được sử dụng chủ yếu bởi các tổ chức để chia sẻ trang web giữa nhân viên. Người xem sẽ đánh giá các trang theo cách tương tự như hiện tượng bookmark bây giờ. Khi những trang web thú vị còn khó để tìm, trao đổi lượng truy cập là một công cụ mang lại hiệu quả vô cùng.

Năm 1994, trao đổi lượng truy cập chuyển từ mạng nội bộ của doanh nghiệp sang web. Trong một nỗ lực để xây dựng cộng đồng, khái niệm đánh giá trang web được thay thế bằng điểm thưởng cho thành viên vì ghé thăm trang web. Tuy nhiên, hình thức này dẫn đến việc nhiều người nhấp chuột chỉ để lấy điểm thưởng chứ không thực sự quan tâm đến trang web.
Tiếng Mingrelia

Tiếng Mingrelia, hay còn gọi là tiếng Megrelia, ( "margaluri nina") là một ngôn ngữ Kartvelia được nói tại Tây Gruzia (vùng Samegrelo và Abkhazia), chủ yếu bởi người Mingrelia. Ngôn ngữ này cũng từng được gọi là tiếng Iveria (tiếng Gruzia: "iveriuli ena") vào đầu thế kỷ XX. Vì trong hơn một nghìn năm, tiếng Mingrelia vẫn chỉ là một ngôn ngữ khu vực, lượng người nói của nó đang dần giảm xuống. UNESCO xác định đây là một "ngôn ngữ bị đe dọa".

==Phân bố và tình trạng==
Không có thống kê về số người nói tiếng Mingrelia, nhưng ước tính có từ 500.000 đến 800.000 người nói. Đa số họ sống ở vùng Samegrelo (Mingrelia) của Gruzia, bao gồm dãy đồi Odishi và vùng đất thấp Kolkheti, từ bờ biển Đen đến dãy núi Svan và sông Tskhenistskali. Những cụm dân nhỏ có mặt ở Abkhazia, song tình hình bất ổn đưa đẩy người nói tiếng Mingrelia đến nhiều nơi khác.

Tiếng Mingrelia thường được viết bằng bảng chữ cái Gruzia, dù hiện chưa có dạng viết chuẩn. Gần như mọi người nói đều song ngữ; họ nói tiếng Mingrelia trong gia đình, với bạn bè và người thân quen, và nói tiếng Gruzia trong những trường hợp khác.

==Âm vị==
===Nguyên âm===
Tiếng Mingrelia có năm nguyên âm chính "a", "e", "i", "o", "u". Phương ngữ Zugdidi-Samurzaqano có thêm một nguyên âm là "ə".

===Phụ âm===
Hệ thống phụ âm tiếng Mingrelia gần như y hệt tiếng Laz, tiếng Gruzia, và Svan.

==Chữ viết==
Tiếng Mingrelia được viết bằng chữ Mkhedruli.

== Thư mục ==
- (1880), "Megrelskie Etiudi, Analiz Fonetiki Megrelskogo Yazika" ("Megrelian Studies — The Analysis of Phonetics of Megrelian Language").
- (1914), .
- (1920), "Megruli (Iveriuli) Ena" ("Megrelian (Iverian) Language").
- Rusudan Amirejibi-Mullen, Nana Danelia and Inga Dundua (2006), "kolkhuri (megrul-lazuri) ena" (Tbilisi: Universali).
- (2012),"'Two Sons of One Mother'. Nested Identities and Centre-Periphery Politics in Post-Soviet Georgia". In Andreas Schonle, Olga Makarova and Jeremy Hicks (eds.), "When the Elephant Broke Out of the Zoo. A Festschrift for Donald Rayfield" (Stanford Slavic Studies, Volume 39).
- Otar Kajaia (2001-2002), Georgian-Mingrelian dictionary.
- Alio Kobalia (2010), Georgian-Mingrelian dictionary.

==Liên kết ngoài==
- Mingrelian Ethnologue report
- Nanashi Nina - The First ABCBook In Megrelian
- TITUS Caucasica: Megrelisch
- Otar Kajaia's Megrelian-Georgian dictionary at TITUS.
- Megrelian Project at Lund University, Thụy Điển
Eo đất

Eo đất là một dải đất hẹp nối hai vùng đất lớn hơn lại với nhau và được bao bọc bởi hai khối nước ở hai bên. Đây là loại đối tượng địa lý hiện diện tại nhiều nơi trên thế giới, trong đó eo đất Panama và eo đất Suez được biết đến nhiều nhất. Trong quá khứ, hoạt động giao thông đường dài chủ yếu bằng đường biển khiến cho con người thường xem các eo đất là các chướng ngại vật ngăn cách các quốc gia và từ đó thúc đẩy họ xúc tiến xây dựng các kênh đào băng qua các eo đất này. Sự hình thành eo đất Panama đã ảnh hưởng to lớn đến các mô hình hoàn lưu đại dương và hoàn lưu khí quyển trên Trái Đất, đồng thời đóng vai trò quan trọng đối với đa dạng sinh học do giúp tạo cầu nối cho thực vật và động vật di chuyển qua giữa hai vùng đất thuộc châu Mỹ.

==Từ nguyên==
Thuật ngữ "eo đất" trong tiếng Anh lấy từ tiếng Latinh "isthmus", bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp cổ là ἰσθμός ("isthmós"), nghĩa là "cái cổ".
Noctiluca scintillans

Noctiluca scintillans là một loài tảo giáp sinh sống tự do ở biển có khả năng phát quang sinh học. Đặc điểm phát quang sinh học của loài tảo này được tạo ra bởi một hệ thống luciferin-luciferase nằm ở trong hàng ngàn bào quan có hình cầu nằm ở khắp tế bào chất của sinh vật nguyên sinh đơn bào. 
Sự tập trung cao của nguồn thức ăn của loài tảo này sinh vật phù du có khả năng dẫn đến từ các điều kiện môi trường như hỗn hợp vùng nước giàu dinh dưỡng và các yếu tố lưu thông theo mùa liên quan đến bùng nổ số lượng "N. scintillans", được gọi là "thủy triều đỏ" với màu nước đỏ như máu.
Loài tảo này không sinh độc tố, nên không có nguy cơ gây ngộ độc cho người hay thủy sản. Nhưng chúng có khả năng tích tụ ammoniac với hàm lượng cao rồi giải phóng vào môi trường nước. Mật độ cao của chúng còn gây tình trạng cạn kiệt oxy trong vực nước, từ đó có thể gây chết thủy sản.
==Tham khảo==
- Eckert R & Reynolds GT. 1967. "The Subcellular Origin of Bioluminescence in "Noctiluca miliaris"". "J Gen Physiol." 50 (5): 1429-58.
- Elbrächter, M. and Y. Z. Qi. 1998. "Aspects of Noctiluca (Dinophyceae) population dynamics." In: D.M. Anderson et al., "Physiological Ecology of Harmful Algal Blooms." NATO ASI Series, Vol. G 41. Berlin: Springer-Verlag, pp. 315–335.
- Hausmann, Klaus; Hulsmann, Norbert; & Radek, Renate; "Protistology" (3rd Edition) 2003. in E. Scheizerbart’sche "Verlagsbuchhandlung".
- Lenaers, Guy; Christopher Scholin, Yvonne Bhaud, Danielle Saint-Hilaire and Michel Herzog. 1991. "A molecular phylogeny of dinoflagellate protists (Pyrrhophyta) inferred from the sequence of 24S rRNA divergent domains D1 and D8." "Journal of Molecular Evolution." Volume 32: 1; pp. 53–63
- Murray, Shauna; Marten Flø Jørgensen, Simon Y.W. Ho, David J. Patterson, and Lars S. Jermiin. 2005. "Improving the Analysis of Dinoflagellate Phylogeny based on rDNA." "Protist." Vol. 156, 269-286
- Palmer, Jefferey D. 2003. "The Symbiotic Birth and Spread of Plastids: How Many Times and Whodunit?" "J. Phycol." 39, 4-11
- Tada, Kuninao; Santiwat Pithakpol, Rumiko Yano and Shigeru Montani. 2000. "Carbon and nitrogen content of "Noctiluca scintillans" in the Seto Inland Sea, Japan." "Journal of Plankton Research." Vol.22 no.6 pp. 1203–1211
- Thomas Kiørboe and Josefin Titelman. 1998. "Feeding, prey selection and prey encounter mechanisms in the heterotrophic dinoflagellate "Noctiluca scintillans"." "Journal of Plankton Research." V20: 8 pp. 1615–1636
- Umani, S. Fonda; A. Beran, S. Parlato, D. Virgilio, T. Zollet, A. De Olazabal, B. Lazzarini and M. Cabrini. 2004. ""Noctiluca scintillans" in the Northern Adriatic Sea: long-term dynamics, relationships with temperature and eutrophication, and role in the food web." "Journal of Plankton Research." 26(5):545-561

==Liên kết ngoài==
- Noctiluca scintillans - Guide to the Marine Zooplankton of south eastern Australia, Tasmanian Aquaculture & Fisheries Institute
Play Hard

"Play Hard" là một ca khúc của DJ người Pháp cùng với sự góp giọng của Ne-Yo và Akon từ phiên bản tái phát hành của "Nothing but the Beat", album phòng thu thứ năm của Guetta. Ca khúc được sáng tác bởi David Guetta, Aliaune Thiam, Shaffer Smith, Giorgio Tuinfort và Frédéric Riesterer. Ca khúc đã lọt vào bảng xếp hạng UK Singles Chart của anh ở vị trí #22. "Play Hard" có sử dụng giai điệu kết hợp với ca khúc "Better Off Alone" của Alice Deejay.

"Play Hard" được chính thức gửi tới đài phát thanh của Úc vào tuần lễ ngày 24 tháng 9 năm 2012, trở thành một đĩa đơn chính thức.

==Tham gia sản xuất==
- Hát chính – Ne-Yo, Akon
- Sản xuất – David Guetta, Giorgio Tuinfort, Frédéric Riesterer
- Sáng tác – David Guetta, Aliaune Thiam, Shaffer Smith, Giorgio Tuinfort, Frédéric Riesterer
- Hãng đĩa: EMI, Virgin Records
Phytophthora infestans

Phytophthora infestans là một loài vi sinh oomyceta gây ra bệnh nghiêm trọng cho khoai tây gọi là bệnh mốc sương hay Tàn rụi muộn. (Bệnh tàn rụi sớm, gây ra bởi "Alternaria solani", cũng thường được gọi Bệnh tàn rụi khoai tây). Bệnh tàn rụi muộn là thủ phạm gây ra các nạn đói châu Âu thập niên 1840, Ai Len năm 1845 và Cao Nguyên 1846, Loài vi sinh này cũng ảnh hưởng cà chua và một số loài khác trong họ Solanaceae. Bệnh thường xuất hiện đầu tiên ở mép chóp lá tạo vết xám xanh nhạt sau đó lan rộng vào phiến lá. Phần giữa vết bệnh chuyển màu nâu đen và xung quanh vết bệnh thường có lớp cành bào tử màu trắng xốp bao phủ như một lớp mốc trắng như sương muối làm cho lá chết lụi nhanh chóng. 
Bệnh hại ở cuống lá, cành và thân cây khoai tây, lúc đầu là vết nâu hoặc thâm đen, sau lan rộng bao quanh và kéo dài thành đoạn. Bệnh làm cho thân cành khoai tây thối mềm và dễ bị gãy gục.
One Love (album của David Guetta)

One Love là album phòng thu thứ tư của DJ người Pháp David Guetta, phát hành đầu tiên ở Anh vào ngày 24 tháng 8 năm 2009 bởi hãng đĩa Virgin. Đây là sản phẩm phát hành quốc tế đầu tiên của Guetta, album đã nhận được nhiều đánh giá tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, và cũng là một thành công lớn về mặt thương mại với hơn 3,000,000 bản được tiêu thụ trên toàn thế giới. Album phát hành tổng cộng sáu đĩa đơn, mỗi đĩa đơn lại tạo ra nhiều thành công lớn trên toàn thế giới, đặc biệt có thể kể đến "When Love Takes Over", sản phẩm hợp tác với nữ ca sĩ người Mỹ Kelly Rowland, "Sexy Bitch", hợp tác với nam ca sĩ nhạc R&B người Mỹ gốc Sénégal Akon, và "Who's That Chick?", hợp tác với nữ ca sĩ người Barbados Rihanna. Kể từ khi phát hành lần đầu tiên, album đã được tái phát hành nhiều lần để thêm vào các ca khúc chưa từng được phát hành trước đó.

Album đã nhận được đề cử cho Album nhạc Điện tử/Đance Xuất sắc nhất tại Giải Grammy lần thứ 52. Đĩa đơn đầu tiên của album, "When Love Takes Over" đã nhận được đề cử cho hạng mục Thu âm nhạc Dance Xuất sắc nhất và Thu âm Phối khí Xuất sắc nhất và đã giành được chiến thắng sau đó.

==Đĩa đơn==
"When Love Takes Over" là đĩa đơn đầu tiên của album, ca khúc có sự góp giọng của nữ ca sĩ Kelly Rowland. Đây là một bản hit vô cùng nổi tiếng, đạt được vị trí quán quân trên bảng xếp hạng của Anh, được đề cử và đã chiến thắng ở hạng mục Thu âm Phối khí Xuất sắc nhất tại Giải Grammy lần thứ 52. "Sexy Bitch", hợp tác với Akon, là đĩa đơn thứ hai của album. Ca khúc đã đạt được rất nhiều thành công lớn, giành được vị trí quán quân trên bảng xếp hạng của mười ba quốc gia. "I Wanna Go Crazy" là đĩa đơn quảng bá duy nhất của album, phát hành vào ngày 24 tháng 8 năm 2009. "One Love" là đĩa đơn quốc tế thứ ba, ca khúc có sự góp giọng của Estelle, và đã giành được ngôi vị quán quân trên bảng xếp hạng "Billboard" Hot Dance Club Songs của Mỹ. Đĩa đơn thứ tư của "One Love" là "Memories", với sự góp giọng của Kid Cudi, phát hành vào ngày 15 tháng 3 năm 2010, là một thành công lớn với việc đạt được vị trí quán quân trên bảng xếp hạng của Bỉ, Séc và Hà Lan. "Gettin' Over You", hợp tác với Chris Willis, Fergie và LMFAO, là đĩa đơn quốc tế thứ năm của album. Đây là phiên bản phối khí của ca khúc "Gettin' Over", và chỉ có thể tìm thấy ở phiên bản mới của "One Love" và "One More Love". Ca khúc đã đạt vị trí quán quân trên bảng xếp hạng UK Singles Chart và French Singles Chart. "Who's That Chick?", hợp tác với Rihanna, là đĩa đơn thứ sáu của album và cũng là đĩa đơn đầu tiên của phiên bản tái phát hành của "One Love", "One More Love". Có hai phiên bản video âm nhạc cho ca khúc này, một bản ngày và một bản đêm.

==Danh sách ca khúc==
- Tất cả các ca khúc đều được sáng tác và sản xuất bởi David Guetta. Danh sách bao gồm các nhà sản xuất và sáng tác bổ sung.

==Lịch sử phát hành==
- Bản thường

- "One More Love"
Airspeed Cambridge

Airspeed AS.45 Cambridge là một loại máy bay huấn luyện nâng cao của Anh trong Chiến tranh thế giới II, do hãng Airspeed Limited chế tạo.
Boeing XAT-15

Boeing AT-15 là một loại máy bay huấn luyện kíp lái máy bay ném bom của Hoa Kỳ, do bộ phận tại Wichita của Boeing thiết kế chế tạo. Chỉ có 2 mẫu được thiết kế với tên gọi XAT-15.

==Quốc gia sử dụng==
- Quân đoàn Không quân Lục quân Hoa Kỳ

==Liên kết ngoài==
- Aerofiles
De Havilland Don

de Havilland DH.93 Don là một loại máy bay huấn luyện đa năng của Anh trong thập niên 1930, do hãng de Havilland thiết kế chế tạo.

== Quốc gia sử dụng ==
- Không quân Hoàng gia

==Tham khảo==
- "The Illustrated Encyclopedia of Aircraft (Part Work 1982-1985)". London: Orbis Publishing, 1986. No ISBN.
- Ford, Daniel. "Outmoded Teacher:De Havilland's Don Crew Trainer". "Air Enthusiast", No. 105, May/June 2003. ISSN 0143-5450. pp. 74–75.
- Jackson, A.J. "De Havilland Aircraft Since 1915". London, Putnam, 1962. No ISBN.
- Jackson, A.J. "De Havilland Aircraft since 1909". London:Putnam, Third edition, 1987. ISBN 0-85177-802-X.

==Liên kết ngoài==
- British Aircraft Directory
Fairchild AT-21 Gunner

Fairchild AT-21 là một loại máy bay huấn luyện kíp lái máy bay ném bom của Hoa Kỳ trong Chiến tranh thế giới II.

== Biến thể ==
- XAT-13
- XAT-14
- XAT-14A
- AT-21
- XBQ-3

== Quốc gia sử dụng ==
- Quân đoàn Không quân Lục quân Hoa Kỳ
- Không quân Lục quân Hoa Kỳ

== Tham khảo ==
- Ghi chú

- Tài liệu

- Andrade, John M. "U.S. Military Aircraft Designations and Serials since 1909. Hinckley, England: Midland Counties Publications, 1979, ISBN 0-904597-22-9.
- Eden, Paul and Soph Moeng, eds. "The Complete Encyclopedia of World Aircraft". London: Amber Books Ltd., 2002. ISBN 0-7607-3432-1.
- Mondey, David. "American Aircraft of World War II" (Hamlyn Concise Guide). London: Bounty Books, 2006. ISBN 978-0-7537-1461-4.
- Swanborough, F.G. and Peter M. Bowers. "United States Military Aircraft Since 1909". New York: Putnam, 1964. ISBN 0-85177-816-X.
- Taylor, Michael J.H. "Jane's Encyclopedia of Aviation Vol. 3". London: Studio Editions, 1989. ISBN 0-517-10316-8.
== Liên kết ngoài ==
- Fairchild AT-21
- Fairchild AT-21 Gunner 1940
Fleetwings BT-12 Sophomore

Fleetwings Model 23 là một loại máy bay huấn luyện quân sự do hãng Fleetwings chế tạo trong thập niên 1940. Không quân Lục quân Hoa Kỳ sử dụng loại máy bay này với tên gọi BT-12.

==Biến thể==
- Model 23
- XBT-12
- BT-12

==Tham khảo==
- John Andrade, U.S.Military Aircraft Designations and Serials since 1909, Midland Counties Publications, 1979, ISBN 0-904597-22-9 (Page 61)
- The Illustrated Encyclopedia of Aircraft (Part Work 1982-1985), 1985, Orbis Publishing
Heston T.1/37

Heston T.1/37 là một loại máy bay huấn luyện quân sự của Anh trong thập niên 1930, do hãng Heston Aircraft Company thiết kế chế tạo, nhưng nó không được chấp nhận đưa vào biên chế.
Ikarus Aero 2

Ikarus Aero 2 là một loại máy bay huấn luyện quân sự do Nam Tư chế tạo trong Chiến tranh thế giới II.

==Biến thể==
- Aero 2B
- Aero 2BE
- Aero 2C
- Aero 2D
- Aero 2E
- Aero 2F
- Aero 2H

== Quốc gia sử dụng ==
- Không quân Nam Tư

==Liên kết ngoài==
- Photos and drawings at Ugolok Neba
Ikarus MM-2

Ikarus MM-2 (Икарус MM-2) là một mẫu thử máy bay huấn luyện của Nam Tư, do nhà máy Ikarus thiết kế chế tạo.

== Quốc gia sử dụng ==
- Không quân Nam Tư
- Không quân Nhà nước Độc lập Croatia

==Xem thêm==
- Không quân Hoàng gia Nam Tư
- Rogozarski PVT
- Rogozarski R-100
- Zmaj Fizir FP-2

==Tham khảo==
- Жутић. Н. и Бошковић. Л., Икарус - Икарбус: 1923 - 1998, Икарбус, Београд, 1999.
- О. Петровић., Војни аероплани Краљевине СХС/Југославије (Део II: 1931–1941.), Лет 3/2004. Београд, 2004.
- Д. Лучић: Основи практичне аеродинамике са описима аероплана, Библиотека „Ваздухопловног Гласника", Нови Сад, 1936
- В. Илић; Школе војног ваздухопловства краљевине СХС/Југославије, Лет 3/2004. Београд, 2004.

==Liên kết ngoài==
- http://www.aeroflight.co.uk/waf/yugo/af2/types/ikarus.htm
- http://www.dragan.freeservers.com/istorija/yulist.htm
- http://www.airwar.ru/enc/other/mm2.html
- http://www.ikarbas.rs
Ensiferum

Ensiferum (tiếng Latin "ēnsiferum", tạm dịch là "Người mang gươm") là một ban nhạc Phần Lan chơi thể loại folk/epic metal. Nhóm thường trú tại thủ đô Helsinki. Những thành viên trong band tự nhận phong cách đặc trưng riêng của Ensiferum là "heroic folk metal". Tính từ ngày thành lập, Ensiferum đã phát hành tổng cộng 6 album phòng thu, 1 đĩa EP, 1 đĩa tuyển chọn các nhạc phẩm, 6 video, 3 đĩa đơn và 3 album demo.

==Phong cách chơi nhạc==
Tay guitar chính hoặc keyboard đảm nhận việc các giai điệu metal và các làn điệu dân ca, đánh chồng phối thêm vào là những tiếng đàn rhymth nghe dày chắc hơn. Họ cũng tận dụng âm sắc tự nhiên từ đàn guitar acustic để tạo ra một số đoạn nhạc dạo mở đầu uyển chuyển. Chủ đề chính trong sáng tác của Ensiferum liên quan tới những câu truyện cổ xưa giả tưởng về thời đại các bộ tộc ngoại đạo (người Viking Bắc Âu) thường xuyên đấu tranh chống trả quân xâm lăng Kitô giáo từ phương nam tràn lên. Tình cảm anh hùng, tinh thần dũng cảm hy sinh vì tự do cho quê hương, chiến đấu lại cường bạo và bảo vệ chính nghĩa bằng thanh gươm lẽ phải.

==Lịch sử Ensiferum ==
===Giai đoạn hình thành và album "Ensiferum" (1992−2002)===
"Ensiferum" được Markus Toivonen (guitar) sáng lập vào năm 1992, đội hình band khi ấy có Sauli Savolainen (bass) và Kimmo Miettinen (trống). Lúc bấy giờ, khi đang tìm một tên phù hợp với chất nhạc, Markus giở quyển từ điển tiếng La tinh ra và thấy từ "Ensiferum" ở mục vần "E" và với ý nghĩa "Người mang gươm" hết sức khác lạ nên anh quyết định dùng cái tên này để đặt cho band của mình. Sau đó không lâu Jari Mäenpää được kết nạp vào band, sanh đảm trách nhiệm vụ hát chính và chơi guitar phụ. Vào 1997, album "Demo" với 3 bài được ra mắt..

== Các thành tựu của ==
=== Các Album ===
- Ensiferum (2001)
- Iron (2004)
- Victory Songs (2007)
- From Afar (2009)
- Unsung Heroes (2012)
- One Man Army (2015)
- Two Paths (2017)
- Thalassic (2020)
- Winter Storm (2024)
Tập đoàn (sinh học)

Trong sinh học, tập đoàn là tập hợp nhiều cá thể sinh vật thuộc cùng một loài, mà sự tồn tại và phát triển của mỗi cá thể gắn liền với các cá thể khác trong tập đoàn.

Ở thuật ngữ tiếng Anh, từ này là "colony", bắt nguồn từ tiếng Latinh colonia.

Đặc điểm là sống gần gũi với nhau nhằm cùng hợp tác giúp đỡ nhau tồn tại, ví dụ như giúp nhau bảo vệ trước kẻ thù hoặc giúp bắt giữ các con mồi lớn. Một số loài côn trùng, tỉ như một vài loài kiến, ong, mối là các côn trùng xã hội và chỉ sống trong tập đoàn. Một ví dụ khác, mỗi "con vật" thuộc loài Physalia physalis thực chất là một tập đoàn bao hàm nhiều cá thể được chia làm bốn dạng polyp khác nhau.

Một "tập đoàn" bao gồm những cá thể là sinh vật đơn bào được gọi là sinh vật tập đoàn. Có thể, sinh vật tập đoàn là bước trung gian đầu tiên trong viêc hình thành các sinh vật đa bào thông qua chọn lọc tự nhiên. Sự khác biệt giữa sinh vật tập đoàn và sinh vật đa bào là khi một tập đoàn bị chia tách thì các mẩu nhỏ của tập đoàn hoàn toàn có thể tự phát triển thành các tập đoàn mới, trong khi đó các tế bào riêng lẻ của sinh vật đa bào thì nhiều trường hợp không thể tự phát triển thành cơ thể mới hoàn chỉnh (ví dụ tế bào não). "Tập đoàn Volvox" là ví dụ điển hình của giai đoạn trung gian này.

Một "tập đoàn" vi khuẩn được gọi là khuẩn lạc, và nó được định nghĩa là một cụm (nhìn thấy được bằng mắt thường) sinh khối của vi khuẩn phát triển trên bề mặt của một giá thể cứng. Dạng tương tự của nấm được gọi là cụm nấm. Trong trường hợp khuẩn lạc chỉ phát triển từ 1 tế bào gốc, thì bộ gen của tất cả con cháu đời sau đều y hệt nhau, theo kiểu nhân bản vô tính (nếu như không tính trường hợp đột biến hoặc vi sinh vật từ môi trường ngoài tình cờ lọt vào khuẩn lạc). Những vi khuẩn cùng kiểu gen này được gọi là một dòng.

Một màng sinh học là một tập đoàn vi sinh vật, có thể gồm nhiều loài khác nhau, với các tính chất và khả năng thích nghi tốt hơn so với các sinh vật đơn lẻ cùng loài.

==Xem thêm==
- Tổ ong
- Tập đoàn đơn dòng
- Hành vi bầy đàn
- Nấm thủy sâm
Vệ Tương công

Vệ Tương công (衞襄公, trị vì 543 TCN-535 TCN), tên thật là Cơ Ác (姬惡), là vị quân chủ thứ 27 của nước Vệ - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Ông là con trai của Vệ Hiến công, vua thứ 26 của nước Vệ. Năm 543 TCN, Vệ Hiến công qua đời, Cơ Ác lên ngôi vua, tức Vệ Tương công.

Trong thời gian làm vua, Vệ Tương công quan hệ khá tốt với nước Tấn bá chủ, trong nước yên ổn không xảy ra biến cố gì lớn.

Năm 538 TCN, Sở Linh vương hội chư hầu, triệu Vệ Tương công, Tương công xưng bệnh không đến chầu vua Sở.

Năm 535 TCN, Vệ Tương công mất. Ông làm vua được 9 năm. Thượng khanh nước Tấn là Hàn Khởi sai người sang viếng tang, Tấn Bình công nhân đó trả lại nước Vệ đất Thích Điền.

Con ông là Cơ Nguyên lên kế vị, tức Vệ Linh công.

==Xem thêm==
- Vệ Hiến công
- Vệ Linh công

==Tham khảo==
- Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
- "Vệ Khang Thúc thế gia"
- Phương Thi Danh (2001), "Niên biểu lịch sử Trung Quốc", Nhà xuất bản Thế giới
Vườn quốc gia Los Katíos

Công viên tự nhiên quốc gia Los Katíos () là một khu vực được bảo vệ có diện tích nằm ở tây bắc Colombia. Độ cao của nó dao động từ và là một phần của Gián đoạn Darién, một khu vực rừng rậm chung giữa Panama và Colombia và tiếp giáp với Vườn quốc gia Darién của Panama. Xa lộ Liên Mỹ khi hoàn thành dự kiến sẽ băng qua hoặc gần với với vườn quốc gia. Nó được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 1994 bởi sự đa dạng phi thường của hệ động thực vật hoang dã. Vườn quốc gia là nơi chứa 25% số loài chim của Colombia, trong khu vực có diện tích chưa đến 1% của đất nước.

== Địa hình ==
Vườn quốc gia Los Katíos được thành lập vào năm 1974 với diện tích ban đầu 52.000 ha và được mở rộng thêm vào năm 1980. Nơi đây có địa hình chủ yếu là đồi núi thấp, rừng và đồng bằng, đầm lầy ẩm được chia thành 2 khu vực là: Vùng núi Serranía del Darien ở phía Tây và vùng đồng bằng ngập nước của sông Atrato (đây là con sông chảy nhanh nhất thế giới). Vùng cao nhất trong vườn quốc gia cũng chỉ khoảng 600 m, còn lại là vùng đồi núi thấp hơn, đồng bằng, khu vực đầm lầy, cùng những thác nước rất đẹp.
== Động thực vật ==
Los Katíos chỉ chiếm chưa đầy 1% diện tích của Colombia nhưng chiếm 25% số loài chim của cả quốc gia này cùng rất nhiều các loài động thực vật tạo thành sự đa dạng sinh học rất lớn. Vườn quốc gia bao gồm chủ yếu là các khu rừng đầm lầy ở vùng đất thấp, chiếm nửa diện tích. Phần còn lại ở những đồi núi thấp thì là các khu rừng mưa nhiệt đới với rất nhiều các cây chỉ có ở Colombia, Nam Trung Mỹ và Jamaica. Động vật bao gồm những loài đặc trưng khu vực với tổng cổng 450 loài như (chim ruồi, chim Chachalaca đầu xám...), 550 loài động vật có xương sống cùng với các loài động vật có vú (chó bụi rậm, thú ăn kiến khổng lồ và heo vòi Trung Mỹ). lưỡng cư và lợn biển tìm thấy trong vùng.

== Văn hóa ==
Vườn quốc gia trước đây là nơi sinh sống của dân tộc Kuna, một nhóm người bản xứ nhưng buộc phải chuyển đến Panama vì các cuộc giao tranh của bộ tộc với nhóm Katío-Embera nên vườn quốc gia cũng có tên là "Los Katíos". Các tàn tích khảo cổ được phát hiện là minh chứng về lịch sử khu vực cách đây 20.000 năm về những người dân đầu tiên di cư từ Bắc Mỹ đến sống ở khu vực này.
==Đe dọa==
Năm 2009, vườn quốc gia này bị đưa vào danh sách Di sản thế giới bị đe dọa theo yêu cầu của Chính phủ Colombia nhằm xử lý các mối đe dọa của nó, đặc biệt là phá rừng, định cư, khai thác tài nguyên trái phép và sẵn bắn. Tuy nhiên, nhờ những nỗ lực hợp tác quốc tế, di sản này đã dần khắc phục được các mối đe dọa kể trên, nhất là việc khai thác gỗ trái phép và săn bắt động vật quá mức. Năm 2015, tại phiên họp thứ 39 của Ủy ban Di sản thế giới tại Bonn, vườn quốc gia đã được đưa ra khỏi danh sách Di sản thế giới bị đe dọa.
==Xem thêm==
- Danh sách các vườn quốc gia tại Colombia

==Tham khảo==
- UNESCO
- World Conservation Monitoring Centre
- OAS.org
Vũ Hòa (xã)

Vũ Hòa là một xã thuộc huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận, Việt Nam.

==Địa lý==
Xã Vũ Hòa nằm về phía đông nam huyện Đức Linh, cách trung tâm huyện 3 km theo tỉnh lộ ĐT. 720, có vị trí địa lý:
- Phía đông giáp huyện Tánh Linh
- Phía tây giáp xã Nam Chính
- Phía tây nam giáp xã Đức Hạnh
- Phía bắc giáp thị trấn Võ Xu.

Xã Vũ Hòa có diện tích 23,61 km², dân số tháng 8 năm 2016 là 8.680 người, mật độ dân số đạt 368 người/km².

==Lịch sử==
Ngày 28 tháng 11 năm 1983, Hội đồng Bộ trưởng Quyết định 140-HĐBT về việc chia xã Võ Xu thành hai xã lấy tên là xã Võ Xu và xã Vũ Hòa.
Nguyễn Thị Tâm Chính

Nguyễn Thị Tâm Chính (sinh ngày 23 tháng 07 năm 1945) là nghệ sĩ xiếc nổi tiếng với tiết mục "Cô hàng giải khát". Bà là giám đốc nữ đầu tiên của Liên Đoàn Xiếc Việt Nam từ năm 1987 đến 2004. Bà được nhận danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân vào đợt 4 năm 1997.

==Tiểu sử và sự nghiệp==
Nguyễn Thị Tâm Chính sinh ngày 23 tháng 7 năm 1945 tại xóm chợ Đầm, xã Xuân Thiên, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa.

Năm 14 tuổi, bà đi theo gánh xiếc của ông Tạ Duy Hiển ra Hà Nội.
Bà được nhiều lần vinh dự được biểu diễn cho chủ tịch Hồ Chí Minh xem.

Tiết mục "Cô nàng giải khát" cũng được biểu diễn và nhận nhiều giải thưởng cao tại nhiều liên hoan xiếc trên thế giới. Tâm Chính là giám đốc nữ đầu tiên của Liên đoàn Xiếc Việt Nam từ năm 1987 đến 2004. Hiện nay bà là chủ tịch Liên chi Hội Xiếc Việt Nam.

Bà được nhà nước trao tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú năm 1988, Nghệ sĩ nhân dân năm 1997 và là nữ nghệ sĩ xiếc duy nhất nhận được danh hiệu nghệ sĩ nhân dân từ trước đến nay.

==Đời tư==
Năm 1970, bà kết hôn với nghệ sĩ xiếc Lê Thể là người Thái gốc Việt. Hai ông bà đều theo nghề xiếc. Cả gia đình bà từ con trai, con dâu, con gái, con rể đều là diễn viên xiếc nổi tiếng.

==Tham khảo==
- Nhọc nhằn nghiệp xiếc, Quân đội Nhân dân
- Xiếc Việt còn chưa "nuột nà" về nghệ thuật
- Những đóng góp và thành tích tiêu biểu
Thảm sát Natchez

Thảm sát Natchez là một cuộc nổi dậy bất ngờ chống lại thực dân Pháp ở khu vực nay là Natchez, tiểu bang Mississippi bởi người Anh Điêng Natchez ngày 29 tháng 11 năm 1729. Người Natchez đã sống cùng với những người Pháp trong hơn một thập kỷ trước khi vụ việc diễn ra, đã có trao đổi thương mại và lao động một cách hòa bình và thậm chí kết hôn với một số người Pháp thực dân. Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo Natchez bị khiêu khích khi thực dân Pháp chỉ huy, Sieur de Chépart, yêu cầu đất từ một ngôi làng Natchez để làm đồn điền riêng của mình gần pháo đài Rosalie. Hơn 240 người đã thiệt mạng trong cuộc nổi dậy tiếp theo, hầu hết trong số họ những người Pháp, và pháo đài còn lại trong đống đổ nát.

Cuộc tàn sát phá hủy một số trang trại năng suất nhất của thuộc địa Louisiana, và gây nguy hiểm cho các lô hàng thực phẩm và hàng thương mại trên sông Mississippi. Kết quả là, nhà nước Pháp rút quản lý Louisiana khỏi Công ty Tây Ấn Pháp và trả lại quyền kiểm soát cho hoàng gia năm 1731. Toàn quyền thuộc địa, Étienne Perier đã được triệu hồi về Pháp vào năm 1732.

== Bối cảnh ==
Thực dân Pháp đã thành lập một pháo đài và một tiền đồn thương mại tại Natchez, Mississippi, 1717, và sau đó xây dựng một số đồn điền lớn hoặc các tô giới, cũng như các trang trại nhỏ hơn, trên đất có được từ những người Natchez. Quan hệ với các bộ lạc nói chung thân thiện, và một vài đàn ông Pháp thậm chí đã kết hôn và có con với phụ nữ Natchez. Tuy nhiên vào năm 1722 và 1723, các cuộc xung đột vũ trang ngắn đã nổ ra, rồi sau đó được giải quyết thông qua các cuộc đàm phán giữa toàn quyền Louisiana đốc Jean-Baptiste Le Moyne de Bienville và tù trưởng chiến tranh Natchez. Căng thẳng lại nổi lên khi quan chỉ huy mới, Chépart, yêu cầu đất ở trung tâm của một ngôi làng Natchez, những cư dân bản địa đã miễn cưỡng di dời mồ mả của tổ tiên của họ.
Discovery Science (kênh truyền hình)

Discovery Science là kênh truyền hình châu Âu về lĩnh vực không gian, công nghệ và khoa học.

==Lịch sử==
Ở châu Âu, kênh truyền hình có tên ban đầu là "Discovery Sci-Trek" tại Anh năm 1998 và được đổi thành "Discovery Science" vào ngày 1 tháng 4 năm 2003.

==Chương trình==
- "Beyond Tomorrow"
- "Building the Ultimate"
- "Extreme Engineering"
- "How It's Made"
- "How Do They Do It?"
- "How Machines Work"
- "Invention Nation"
- "Nextworld"
- "Race To Mars"
- "Raging Planet"
- "Rough Science"
- "Ten Ways"
- "The Big Experiment"
- "Understanding"
- "Universe" (với John Hurt kể chuyện)
Parnall 382

Parnall 382 là một loại máy bay huấn luyện của Anh trong thập niên 1930, do hãng Parnall Aircraft thiết kế chế tạo.
PWS-33 Wyżeł

PWS-33 Wyżeł là một loại máy bay huấn luyện quân sự hai động cơ của Ba Lan trước Chiến tranh thế giới II, do hãng "Podlaska Wytwórnia Samolotów" (PWS) chế tạo. Đề án này đã bị hủy bỏ khi Đức xâm lược Ba Lan

== Quốc gia sử dụng ==
- Không quân Ba Lan

==Tham khảo==
- Andrzej Glass: "Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939" ("Polish aviation constructions 1893-1939"), WKiŁ, Warsaw 1977 (Polish language, no ISBN)

==Liên kết ngoài==
- Photos and drawings at Ugolok Neba
- Photo from LIFE magazine
Reid and Sigrist R.S.1

Reid and Sigrist R.S. 1 là một loại máy bay huấn luyện của Anh trong Chiến tranh thế giới II.

==Tham khảo==
- Gunston, Bill. "Back to the Drawing Board: Aircraft That Flew, but Never Took Off". London: Zenith Imprint, 1996. ISBN 0-7603-0316-9.
- Swanborough, Gordon. "British Aircraft at War, 1939–1945". East Sussex, UK: HPC Publishing, 1997. ISBN 0-9531421-0-8.

==Liên kết ngoài==
- British Aircraft of World War II: Reid and Sigrist R.S. 1
Reid and Sigrist R.S.3

Reid and Sigrist R.S.3 là một loại máy bay huấn luyện nâng cao của Anh được phát triển khi Chiến tranh thế giới II sắp kết thúc.

==Tham khảo==
- Ghi chú

- Tài liệu

- Gunston, Bill. "Back to the Drawing Board: Aircraft That Flew, but Never Took Off". London: Zenith Imprint, 1996. ISBN 0-7603-0316-9.
- Gunston, Bill. "World Encyclopedia of Aircraft Manufacturers: From the Pioneers to the Present Day". Annapolis, Maryland: Naval Institute Press, 1993. ISBN 1-55750-939-5.
- "Reid and Sigrist R.S.3 Desford." "Control Column", Official Organ of the British Aircraft Preservation Council, Volume 13, No. 2, February/March 1979.
- Swanborough, Gordon. "British Aircraft at War, 1939-1945". East Sussex, UK: HPC Publishing, 1997. ISBN 0-9531421-0-8.
==Liên kết ngoài==
- British Aircraft of World War II: Reid and Sigrist R.S.3 Desford
Rogožarski SIM-XI

Rogožarski SIM-XI (Рогожарски СИМ-XI) là một loại máy bay huấn luyện của Vương quốc Nam Tư, được chế tạo vào năm 1938. SIM-XI do nhà máy Rogožarski ở Belgrade thiết kế chế tạo.

== Quốc gia sử dụng ==
- Không quân Hoàng gia Nam Tư
- (ISC)
- Không quân Nhà nước Độc lập Croatia

==Liên kết ngoài==
- www.airwar.ru SIM-X (SIM-XI i SIM-XII-H)
- airserbia.com Rogožarski SIM-XI
- www.lmresin.com Rogozarski SIM XI
- 1000aircraftphotos.com No. 4649. Rogozarski SIM-XI Yugoslav Air Force
- www.aviarmor.net Rogozarski SIM-X \ SIM-XII
- Siemens Zeitschrift November 1928
Rogozarski SIM-XI

Rogožarski SIM-XI (Рогожарски СИМ-XI) là một loại máy bay huấn luyện của Vương quốc Nam Tư, được chế tạo vào năm 1938. SIM-XI do nhà máy Rogožarski ở Belgrade thiết kế chế tạo.

== Quốc gia sử dụng ==
- Không quân Hoàng gia Nam Tư
- (ISC)
- Không quân Nhà nước Độc lập Croatia

== Xem thêm ==
=== Chuỗi định danh máy bay khác ===
- Rogozarski SIM-Х
- Rogozarski SIM-XII-H
- Rogozarski PVT
- Rogozarski R-100

== Liên kết ngoài ==
- www.airwar.ru SIM-X (SIM-XI i SIM-XII-H)
- airserbia.com Rogožarski SIM-XI
- www.lmresin.com Rogozarski SIM XI
- 1000aircraftphotos.com No. 4649. Rogozarski SIM-XI Yugoslav Air Force
- www.aviarmor.net Rogozarski SIM-X \ SIM-XII
- Siemens Zeitschrift November 1928