U-509 (tàu ngầm Đức)

U-509 là một tàu ngầm tấn công thuộc phân lớp Type IXC được Hải quân Đức Quốc Xã chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nhập biên chế năm 1941, nó đã thực hiện được bốn chuyến tuần tra, đánh chìm năm tàu buôn với tổng tải trọng , gây tổn thất toàn bộ cho một chiếc tải trọng , đồng thời gây hư hại cho ba chiếc khác tổng tải trọng . Trong chuyến tuần tra cuối cùng, "U-509" bị một máy bay ném bom-ngư lôi TBM Avenger xuất phát từ tàu sân bay hộ tống của Hải quân Hoa Kỳ đánh chìm trong Đại Tây Dương về phía Tây Bắc Madeira vào ngày 15 tháng 7, 1944.

== Thiết kế và chế tạo ==
=== Thiết kế ===
Thiết kế của tàu ngầm Type IXC có kích thước hơi nhỉnh hơn so với phân lớp Type IXB dẫn trước. Chúng có trọng lượng choán nước khi nổi và khi lặn. Con tàu có chiều dài chung , lớp vỏ trong chịu áp lực dài , mạn tàu rộng , chiều cao và mớn nước .

Chúng trang bị hai động cơ diesel MAN M 9 V 40/46 siêu tăng áp 9-xy lanh 4 thì, tổng công suất , dẫn động hai trục chân vịt đường kính , cho phép đạt tốc độ tối đa , và tầm hoạt động tối đa khi đi tốc độ đường trường . Khi đi ngầm dưới nước, chúng sử dụng hai động cơ/máy phát điện Siemens-Schuckert 2 GU 345/34 tổng công suất . Tốc độ tối đa khi lặn là , và tầm hoạt động ở tốc độ . Con tàu có khả năng lặn sâu đến .

Vũ khí trang bị có sáu ống phóng ngư lôi , bao gồm bốn ống trước mũi và hai ống phía đuôi, và mang theo tổng cộng 22 quả ngư lôi . Tàu ngầm Type IX trang bị một hải pháo SK C/32 với 110 quả đạn, một pháo phòng không SK C/30 và hai pháo phòng không C/30. Thủy thủ đoàn bao gồm 4 sĩ quan và 44 thủy thủ.

=== Chế tạo ===
"U-509" được đặt hàng vào ngày 20 tháng 10, 1939, và được đặt lườn tại xưởng tàu Deutsche Werft ở Hamburg vào ngày 1 tháng 11, 1940. Nó được hạ thủy vào ngày 19 tháng 8, 1941, và nhập biên chế cùng Hải quân Đức Quốc Xã vào ngày 4 tháng 11, 1941 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân Karl-Heinz Wolff.

== Lịch sử hoạt động ==
=== 1942 ===
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy và huấn luyện trong thành phần Chi hạm đội U-boat 4, "U-509" được điều sang Chi hạm đội U-boat 10 từ ngày 1 tháng 7, 1942 để hoạt động trên tuyến đầu cho đến khi bị mất.

==== Chuyến tuần tra thứ nhất ====
"U-509" khởi hành từ cảng Kiel, Đức vào ngày 25 tháng 6, 1942 cho chuyến tuần tra đầu tiên trong chiến tranh. Nó tiến ra Bắc Hải, rồi băng qua khe GI-UK giữa Iceland và quần đảo Faroe để vòng qua quần đảo Anh. Chiếc U-boat tiếp tục băng qua suốt Đại Tây Dương để hoạt động tại các vùng biển Caribe, vịnh Mexico và dọc theo bờ biển Đông Bắc của Brazil. Tuy nhiên nó không đánh chìm được mục tiêu nào, nên kết thúc chuyến tuần tra khi quay trở về cảng Lorient bên bờ Đại Tây Dương của Pháp đã bị Đức chiếm đóng, đến nơi vào ngày 12 tháng 9. Lorient trở thành căn cứ hoạt động chính của chiếc tàu ngầm cho đến khi nó bị mất.
==== Chuyến tuần tra thứ hai ====
Dưới quyền chỉ huy của hạm trưởng mới, Trung úy Hải quân Werner Witte, "U-509" xuất phát từ Lorient vào ngày 15 tháng 10 cho chuyến tuần tra thứ hai, và đã hoạt động tại vùng biển phía Tây quần đảo Canaria gần lối ra vào eo biển Gibraltar. Nó đã phối hợp cùng bầy sói Streitaxt để tấn công Đoàn tàu SL-125.

Vào ngày 26 tháng 10, chiếc tàu ngầm phóng ngư lôi tấn công chiếc tàu Anh "Anglo Mærsk" , vốn bị tụt lại phía sau Đoàn tàu SL-125 do gặp trục trặc động cơ, nhưng chiếc tàu chở dầu Anh chỉ bị hư hại cho đến khi bị tàu ngầm "U-604" phóng ngư lôi kết liễu vào ngày hôm sau. Đến ngày 27 tháng 10, "U-509" tiếp tục tấn công và lần lượt đánh chìm chiếc tàu buôn Anh "Pacific Star" , và chiếc tàu buôn Anh "Stentor" cùng ở vị trí về phía Tây Bắc quần đảo Canaria. Sang ngày hôm sau 28 tháng 10, cùng tại khu vực này, chiếc U-boat lại phóng ngư lôi tấn công, lần lượt đánh chìm chiếc tàu buôn Anh "Nagpore" , và gây hư hại nặng cho chiếc tàu buôn Anh "Hopecastle" , mà sau đó đã bị tàu ngầm "U-203" kết liễu bằng ngư lôi và hải pháo vào ngày hôm sau.

Đến ngày 29 tháng 10, tiếp tục bám theo Đoàn tàu SL-125, "U-509" phóng ngư lôi trúng đích chiếc "Corinaldo" , nhưng chỉ gây hư hại cho mục tiêu. Chiếc tàu buôn Anh sau đó tiếp tục trúng hai quả ngư lôi từ tàu ngầm "U-659" vào ngày hôm sau, những vẫn tiếp tục nổi, cho đến khi bị kết liễu bằng ngư lôi và hải pháo từ tàu ngầm "U-203". Cuối cùng lúc nữa đêm ngày 30 tháng 10, "U-509" đánh chìm chiếc tàu buôn Anh "Brittany" ở vị trí gần đảo Madeira. Sau đó nó di chuyển trở lên phía Bắc để hoạt động tại vùng biển ngoài khơi Maroc nhằm đánh phá tàu bè Đồng Minh tham gia Chiến dịch Torch đổ bộ lên Bắc Phi. Tuy nhiên chiếc tàu ngầm hoạt động ở vùng nước nông đã thường xuyên bị tàu chiến và máy bay đối phương tấn công, nên chịu đựng một số hư hại, nên kết thúc chuyến tuần tra tại Lorient vào ngày 26 tháng 11.

=== 1943 ===
==== Chuyến tuần tra thứ ba ====
"U-509" khởi hành từ cảng Lorient vào ngày 23 tháng 12, 1942 cho chuyến tuần tra thứ ba, và đã hướng xuống phía Nam dọc theo bờ biển Tây Phi để hoạt động trong vùng biển Nam Đại Tây Dương ngoài khơi Nam Phi. Vào ngày 10 tháng 2, 1943, nó phóng ngư lôi tấn công Đoàn tàu CA-11, đánh chìm chiếc tàu buôn Anh "Queen Anne" ở vị trí khoảng về phía Tây Nam mũi Agulhas, Nam Phi. Ngay sau đó "U-509" bị tàu đánh cá săn ngầm Anh bắn hải pháo và thả bảy quả mìn sâu phản công, nhưng nó đã thoát được mà không bị hư hại. Đến ngày 2 tháng 4, nó lại tấn công Đoàn tàu NC-9 và đánh trúng chiếc tàu biển chở hành khách Anh "City of Baroda" ở vị trí khoảng về phía Nam vịnh Lüderitz, Tây Nam Phi. "City of Baroda" bị hư hại nặng được cho mắc cạn, nhưng bị vỡ làm đôi và được xem là một tổn thất toàn bộ. "U-509" quay trở về căn cứ Lorient vào ngày 11 tháng 5.

==== Chuyến tuần tra thứ tư – Bị mất ====
Tiếp tục dưới quyền chỉ huy của hạm trưởng Werner Witte vừa mới được thăng hàm Thiếu tá Hải quân, "U-508" xuất phát từ Lorient vào ngày 3 tháng 11 cho chuyến tuần tra thứ tư, cũng là chuyến cuối cùng, và đã đi ra Đại Tây Dương theo hướng Tây Nam đến vùng biển phía Nam quần đảo Azores. Tại đây vào ngày 15 tháng 7, nó bị một máy bay ném bom-ngư lôi TBM Avenger và một máy bay tiêm kích F4F Wildcat thuộc Liên đội VC-29 xuất phát từ tàu sân bay hộ tống của Hải quân Hoa Kỳ phát hiện. Một quả ngư lôi dò âm FIDO Mark 24 do chiếc Avenger thả xuống đã đánh trúng chiếc tàu ngầm, khiến nó đắm ở vị trí về phía Tây Bắc Madeira, tại tọa độ . Toàn bộ 54 thành viên thủy thủ đoàn của "U-508" đều đã tử trận.

=== "Bầy sói" tham gia ===
"U-509" từng tham gia hai bầy sói:
- Streitaxt (20 tháng 10 – 2 tháng 11, 1942)
- Schlagetot (9 – 15 tháng 11, 1942)

=== Tóm tắt chiến công ===
"U-509" đã đánh chìm được năm tàu buôn với tổng tải trọng , gây tổn thất toàn bộ cho một chiếc tải trọng , đồng thời gây hư hại cho ba chiếc khác tổng tải trọng :
== Xem thêm ==
- Trận Đại Tây Dương (1939-1945)

== Liên kết ngoài ==
- convoyweb.org.uk British convoy SL-125