hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Trương Trọng Thi

==Tiểu sử==
Trương Trọng Thi sinh năm 1936 tại Chợ Lớn (Sài Gòn). Năm 14 tuổi, ông sang Pháp học, rồi trở thành kỹ sư ở Trường Vô tuyến điện Pháp (tên cũ là "École Française de Radioélectricité" hay "EFR", nay là "École des technologies de l'information et du management" hay "EFRE"). Sau một thời gian làm cho Schlumberger, ông thành lập công ty riêng là R2E (viết tắt của "Réalisation d'Études Électroniques").

Năm 1973, ông chế tạo ra Micral, một trong những máy tính cá nhân đầu tiên trên thế giới. Một bản mẫu của nó hiện được trưng bày trong Viện bảo tàng máy tính Boston (Mỹ). Chiếc máy này ra đời hơn một năm trước máy Altair của công ty Mỹ MITS Electronics, công ty này cũng cho mình là cha đẻ của PC.

Trong một chuyến sang Hoa Kỳ, ông được biết công ty Intel đã phát triển một bộ vi xử lý có kích thước nhỏ. Khi quay về Pháp ông đã cho ra đời máy tính Micral với bộ vi xử lý Intel 8008, đây không chỉ là một máy tính tay đơn thuần mà là một chiếc máy tính cá nhân hoàn chỉnh có bộ nhớ 256 bytes (có thể mở rộng đến 1K!), bàn phím và màn hình. Micral tiếp tục được phát triển đến năm 1978, năm đó R2E bị tập đoàn Bull mua lại. Tập đoàn này sau đó đã thương mại hóa các phiên bản khác nhau của Micral để phục vụ cho các cơ quan hành chính Pháp và các trạm thu lộ phí. Tuy nhiên, Bull lại không thực hiện ý tưởng của Trương Trọng Thi là phát triển chiếc máy này thành công cụ sử dụng rộng rãi trong mọi gia đình.

Năm 1995, ông thành lập APCT, một công ty chuyên về các phần mềm bảo mật.

Ông được trao Huân chương Bắc Đẩu Bội tinh vào năm 1999.

Công lao của Trương Trọng Thi trong ngành máy tính còn được ghi nhận ở những ý tưởng tiên phong về loại máy vi tính tương thích, về xử lý và lưu trữ dữ liệu, về lưu trữ dữ liệu trên đĩa quang học.

Trương Trọng Thi mất ngày ngày 4 tháng 4 năm 2005 tại Paris sau hơn 2 năm rưỡi nằm viện.

==Xem thêm==
- Máy tính cá nhân
Toán học ứng dụng

Toán học ứng dụng là một ngành toán học áp dụng các kiến thức toán học cho các lĩnh vực khác.

Các ứng dụng có thể bao gồm giải tích số, toán học tính toán, mô hình toán học, tối ưu hoá, toán sinh học, tin sinh học, lý thuyết thông tin, lý thuyết trò chơi, xác suất và thống kê, toán tài chính, mật mã, hình học hữu hạn, khoa học máy tính...

Phương pháp toán chủ yếu để giải các bài toán cụ thể trong từng lĩnh vực là việc thiết lập một mô hình toán học cho hệ thống nằm trong nghiên cứu của bài toán.

== Các chủ đề chính ==
- Bài toán nghịch đảo
- Động lực dân số
- Hệ động lực
- Hệ phức
- Hiển thị dữ liệu
- Lý thuyết chu trình
- Lý thuyết điều khiển
- Lý thuyết thông tin
- Lý thuyết trò chơi
- Phương pháp số
- Toán cho kỹ sư
- Toán kinh tế
- Tối ưu hoá
- Xử lý tín hiệu

Toán cho kỹ sư giải quyết các bài vật lý, do vậy gần như trùng với vật lý lý thuyết. Một số phân ngành của lĩnh vực này: thủy động học, âm học, phương trình Maxwell, cơ học, phương pháp Toán lý...

== Xem thêm ==
- Toán học thuần tuý

== Liên kết ngoài ==
- Hội Ứng dụng Toán học Việt Nam

- Tiếng Anh
- The Society for Industrial and Applied Mathematics là một hiệp hội chuyên nghiệp thúc đẩy giao tiếp giữa các nhà toán học và các cộng đồng khoa học và kỹ thuật khác.
PC

PC hay pc có thể là:
- Máy tính cá nhân ()
- Parsec (), một đơn vị đo chiều dài, dùng trong thiên văn học
- Nhân vật người chơi (), một nhân vật trong video game hoặc role-playing game
- Polycacbonat, chất dẻo cao phân tử
- Đúng đắn chính trị ()
AC

AC có thể là:

- Điện xoay chiều (AC, tiếng Anh: "alternating current")
- Actini, nguyên tố hóa học với ký hiệu là Ac
- Adult contemporary, một thể loại âm nhạc
- "Assassin's Creed", sê-ri trò chơi điện tử
- Trung tâm Hoa Kỳ (tiếng Anh: American Center)

Là một mã, AC dùng để chỉ:
- .ac, tên miền quốc gia cấp cao nhất của Đảo Ascension
- Antigua và Barbuda, một quốc gia, theo mã các nước NATO, alpha-2
- Acre (bang), một bang của Brasil, theo chuẩn ISO 3166-2 (danh sách các đơn vị hành chính một quốc gia); (xem )
- Västerbotten, một tỉnh của Thụy Điển, theo chuẩn ISO 3166-2 (danh sách các đơn vị hành chính một quốc gia); (xem )
- Air Canada, một hãng hàng không, theo mã IATA
Dc

DC có thể là:
- DC: dòng điện một chiều (tiếng Anh: "Direct Current")
- D.C., Đặc khu Columbia tức là thủ đô Washington, D.C. của Hoa Kỳ.
- Distrito capital, tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là "đặc khu thủ đô", có thể dùng để chỉ thủ đô của một quốc gia nói tiếng Tây Ban Nha
- Bogotá, D.C., thủ đô của Colombia
- Từ viết tắt của Disney Channel
- DC Comics: Truyện tranh chủ đề siêu anh hùng của hãng DC
- DC Extended Universe: Hãng phim điện ảnh dựa trên truyện tranh DC cùng tên
- Viết tắt của Detective Conan
- Từ viết tắt của rapper Dế Choắt

==Xem thêm==
- Ac
- ĐC
Washington

Washington (phát âm tiếng Anh: ) thường dùng cho George Washington nhưng cũng có hai người nổi tiếng khác có tên Washington:

- Washington Irving
- George Washington Carver

Washington cũng là tên của nhiều nơi, phần nhiều thuộc về Hoa Kỳ và Anh. Ở nước Mỹ, Washington có thể là:
- Tiểu bang Washington ở miền Tây Bắc cạnh Thái Bình Dương;
- một trong 31 quận có tên Washington;
- một trong những huyện có tên Washington;
- một trong vài núi có tên Washington;
- một số trường đại học, bao gồm:
- Đại học Washington
- Đại học Washington tại St. Louis
- Đại học Tiểu bang Washington
- Đại học George Washington
- Trường Washington
- Đại học Washington và Lee
- Washington, D.C., thành phố thủ đô ở Đặc khu Columbia, và nhiều thành phố khác ở nước Mỹ:
- Washington, Arkansas
- Washington, Connecticut
- Washington, Georgia
- Washington, Illinois
- Washington, Indiana
- Washington, Iowa
- Washington, Kansas
- Washington, Louisiana
- Washington, Maine
- Washington, Massachusetts
- Washington, Missouri
- Washington, Nebraska
- Washington, New Hampshire
- Washington, New Jersey
- Washington, New York
- Washington, Bắc Carolina
- Washington Court House, Ohio (trước đây tên chính thức là "Thành phố Washington")
- Old Washington, Ohio (trước đây tên là "Washington")
- Washington, Oklahoma
- Washington, Pennsylvania
- Washington, Utah
- Washington, Vermont
- Washington, Virginia
- Washington, Tây Virginia
- Washington, Wisconsin

Những nơi tại Anh có tên Washington bao gồm:
- Washington, Tyne và Wear
- Washington, West Sussex

Teraina, một đảo thuộc về Kiribati, được gọi là đảo Washington do người thăm dò Mỹ mà tìm ra nó.
Màu be

Màu be (gốc tiếng Pháp "beige" /bεʒ/) là màu xám ánh vàng nhạt

Danh từ màu be là do vải be (là một loại hàng bằng len gốc, tức len tự nhiên không nhuộm). Có khi màu be được dùng để chỉ màu nâu rất nhạt.

Màu be trong mỹ thuật thuộc gam màu tạo cảm giác mát mẻ hay ôn hòa dễ chịu.

Màu be là một màu trung tính, phổ biến và rất đa dụng trong nhiều lĩnh vực. Màu này thường có độ sáng thấp và gần giống với màu của cát hoặc bã đậu. Nó có thể có nhiều tông khác nhau, từ tông nâu đến tông xanh lá cây, tùy thuộc vào tỷ lệ pha trộn của các màu cơ bản.

Trong thời trang, màu be thường được sử dụng cho các bộ trang phục cơ bản, như áo sơ mi, quần tây hoặc váy đầm. Màu này cũng rất phổ biến trong trang trí nội thất, đặc biệt là trong các phòng khách và phòng ngủ. Nó có thể được sử dụng cho các bộ sofa, tấm rèm, thảm trải sàn và các vật dụng trang trí khác.

Trong thiết kế đồ họa, màu be thường được sử dụng để tạo nền cho các trang web, bìa sách hoặc bài thuyết trình. Nó cũng thường được sử dụng để tạo ra các biểu tượng và hình ảnh đơn giản.

Màu be là một màu rất ổn định và dễ dàng kết hợp với nhiều màu khác nhau. Nó có thể được kết hợp với các màu sáng để tạo ra một không gian sạch sẽ và thanh lịch hoặc kết hợp với các màu tối để tạo ra một không gian ấm áp và dịu dàng.

== Sử dụng, biểu tượng ==
- Màu be được coi là màu của sự ôn hòa hay buồn tẻ.
- Nó hay được sử dụng để tạo màu cho vỏ máy tính cá nhân.

== Tọa độ màu ==
 Số Hex = #F5F5DC

== Xem thêm ==
- Danh sách màu
BE

BE, B.E., Be hoặc be dùng để chỉ:

- mã quốc gia ISO 3166-1 alpha-2 của Bỉ
- mã IATA của hãng hàng không flybe của Vương quốc Anh
- Be (Cyrillic): một chữ trong bảng chữ cái Cyrillic
- Be Inc: công ty phần mềm phát triển hệ điều hành BeOS
- mã ISO 639 alpha-2 của tiếng Belarus (be)
- viết tắt của Bern: một tỉnh của Thụy Sĩ ("canton")
- ký hiệu của nguyên tố hoá học beryli (Be)
- số Be (Be)
- Màu be
- BE!, một tên album của nhóm Bvndit.
Kde domov můj?

Kde domov můj? (tạm dịch: "Quê hương tôi nơi đâu?") là quốc ca của Cộng hòa Séc từ năm 1993 khi nước này tách ra khỏi Cộng hòa Liên bang Tiệp Khắc. Tuy nhiên Cộng hòa Séc đã dùng bài này như quốc ca chính thức từ năm 1990, ngay khi vẫn còn là thành viên của Liên bang Tiệp Khắc. Quốc ca Séc còn là phần đầu của Quốc ca Tiệp Khắc, phần thứ hai là Quốc ca Slovakia ngày nay. Sau Cách mạng Nhung vào năm 1989, Quốc ca Tiệp Khắc tiếp tục được dùng làm quốc ca của Cộng hòa Liên bang Tiệp Khắc.

== Lịch sử ==
Bài này được nhà soạn nhạc František Škroup và nhà soạn kịch Josef Kajetán Tyl sáng tác trong hài kịch "Fidlovačka aneb žádný hněv a žádná rvačka" (Fidlovačka hay là không giận và không cãi). Bài này được biểu diễn lần đầu tiên tại nhà hát Stavovské Divadlo tại Praha vào ngày 21 tháng 12 năm 1834. Bài hát này nhanh chóng trở thành bài hát dân gian và chiếm lĩnh địa vị bài hát của dân tộc Séc. Chỉ có phần đầu của bài hát được dùng làm quốc ca Séc, phần thứ hai ít được biết đến.

Dưới thời Đệ nhất Cộng hòa Tiệp Khắc (1918-1938) có một phiên bản tiếng Đức và tiếng Hungary chính thức.

== Lời (đầy đủ) ==
Kde domov můj, kde domov můj?
Voda hučí po lučinách,
bory šumí po skalinách,
v sadě skví se jara květ,
zemský ráj to na pohled!
A to je ta krásná země,
země česká domov můj,
země česká domov můj!

Kde domov můj, kde domov můj.
V kraji znáš-li Bohu milém,
duše útlé v těle čilém,
mysl jasnou, vznik a zdar,
a tu sílu vzdoru zmar?
To je Čechů slavné plémě,
mezi Čechy domov můj,
mezi Čechy domov můj!
== Xem thêm ==
- Quốc ca Séc (RealPlayer)
Séc (định hướng)

Séc có thể chỉ đến:

==Khái niệm==
- Séc (chứng từ) là một loại chứng từ, một công cụ lưu thông tín dụng.
- Séc: khóa kéo của quần áo

==Quốc gia==
- Cộng hòa Séc là một quốc gia ở châu Âu.
- Người Séc
- Tiếng Séc
Nâu

Màu nâu (tiếng Anh: brown) là một màu được tạo ra bởi việc trộn một lượng nhỏ chất màu có màu đỏ và màu xanh lá cây, màu da cam và màu xanh lam, hay màu vàng và màu tía.

Màu nâu tạo ra cảm giác màu khi có sự tương phản màu sắc cao. Trong tiếng Việt, tên gọi của nó có nguồn gốc từ tự nhiên do màu này rất gần với màu của chất chứa tanin chiết ra từ củ nâu, dùng để nhuộm quần áo.

Một mẫu của màu nâu trong mô hình màu RGB có cường độ [150, 75, 0] trong thang độ 0 - 255.

== Sử dụng, biểu tượng, biểu hiện thông thường ==
- Màu nâu là màu của một số loại đất phù sa.
- Màu nâu là màu của quả bóng môn snooker có giá trị 4 điểm.
- Màu nâu là màu của bi số 7 (bi trơn) và bi số 15 (bi sọc) trong pool.
- Ở Việt Nam, màu nâu là màu được coi là tượng trưng cho sự giản dị, quê mùa.
- Màu này là màu của trang phục của nông dân Việt Nam thời phong kiến.
- Là màu của trang phục của các vị tiểu, tăng trong hệ thống Phật giáo Việt Nam.

== Tọa độ màu ==
 Số Hex = #993300

== Xem thêm ==
- Danh sách màu
Big Bang (định hướng)

Big Bang, hay Vụ Nổ Lớn là giả thuyết vũ trụ học phổ biến về sự phát triển ban đầu của vũ trụ, là sự kiện đã dẫn tới sự hình thành của vũ trụ.

Big Bang còn có thể đề cập đến:

==Khoa học ==
- Tổng hợp hạt nhân Big Bang, sự sản sinh ra lượng chất đồng vị hiđrô nhất định vào khoảng thời gian đầu của vũ trụ

==Âm nhạc==
===Ban nhạc===
- Big Bang (ban nhạc Anh), nhóm nhạc electronic synthpop hai người của Anh
- Big Bang (nhóm nhạc), hay BIGBANG, nhóm nhạc pop nam Hàn Quốc
- Bigbang (ban nhạc Na Uy), hay BigBang, nhóm nhạc rock ba người của Na Uy

===Album===
- "Big Bang" (album 2006), single album của nhóm nhạc nam Hàn Quốc
- "Big Bang" (album của Big Bang), album của nhóm nhóm nhạc nam Hàn Quốc
- "Big Bang", album của Los Enanitos Verdes, 1994
- "Big Bang", album của Os Paralamas do Sucesso, 1989
- "Big Bang", album của Waltari, 1995
- "The Big Bang" (album của Busta Rhymes), của Busta Rhymes, 2006
- "The Big Bang – The Essential Collection", album của TNT, 2003
- "The Big Bang!: Best of the MC5", album của MC5, 2000
- "Big Bang!!!", album của Shoko Nakagawa, 2008

===Bài hát===
- "The Big Bang", bài hát năm 2010 của Rock Mafia
- "Big Bang", bài hát của Bad Religion trong album "No Control"
- "Big Bang", bài hát năm 2007 của Les Horribles Cernettes
- "The Big Bang", bài hát của Godley & Creme trong album "Goodbye Blue Sky"

== Phim và truyền hình==
- "Big Bang" (phim), phim Hàn Quốc năm 2007 của Park Jeongwoo
- "The Big Bang" (phim 1987), hay còn có tên "Le Big-Bang", một bộ phim hoạt hình khoa học viễn tưởng người lớn, do Picha làm đạo diễn
- "The Big Bang" (phim 1989), phim tài liệu của James Toback
- "The Big Bang" (phim 2011), phim hành động với diễn xuất của Sienna Guillory và Antonio Banderas
- "The Big Bang" (chương trình truyền hình), chương trình truyền hình về khoa học dành cho trẻ em trên kênh ITV, 1996–2004
- "The Big Bang", tập phim "Charlie Jade", 2005
- "The Big Bang", tập phim "Doctor Who", 2010
- "The Big Bang Theory", loạt phim truyền hình hài kịch tình huống Mỹ

==Khác==
- "Big Bang" (sách), sách năm 2004 của Simon Singh về hình mẫu vũ trụ
- "Big Bang Comics", truyện tranh kiểu hoài cổ của Gary Carlson và Chris Ecker
- Big-Bang Cannon, đồ chơi
- Big Bang (thị trường tài chính), sự kiện phi điều tiết thị trường tài chính ở Vương quốc Anh năm 1986
- "Big Bang" (truyện tranh), sự kiện của Milestone Comics
- System 7 hay Big Bang, hệ điều hành Macintosh
Tòa Thánh

Tòa Thánh (tiếng Latinh: "Sancta Sedes", nghĩa gốc là "ngai thánh", tiếng Anh: "Holy See"), còn gọi là Tòa Rôma, Tòa Phêrô, hoặc Tông Tòa, là thẩm quyền tài phán của giáo hoàng với vai trò là giám mục của Roma. Thẩm quyền này bao gồm tông tòa giám mục của Giáo phận Rôma, có thẩm quyền giáo hội trên Giáo hội Công giáo hoàn vũ, và chủ quyền trên thành quốc gọi là Thành Vatican.

Theo truyền thống Công giáo, Tòa Thánh được hai Thánh Phêrô và Phaolô Tông đồ thiết lập vào thế kỷ thứ nhất, và với giáo lý về quyền trưởng thượng của ngai tòa Phêrô tại Rôma, là điểm hội tụ cho sự hiệp thông đầy đủ của các tín hữu Công giáo khắp thế giới. Là một thực thể pháp lý có chủ quyền theo luật quốc tế, Tòa Thánh được đặt trụ sở tại, hoạt động từ, và thi hành "quyền thế hoàn toàn" trên một lãnh thổ độc lập ở trong Thành phố Roma là Thành Quốc Vatican, nơi mà giáo hoàng là nguyên thủ quốc gia.

Tòa Thánh được điều hành bởi Giáo triều Rôma, cơ quan quản lý trung ương của Giáo hội Công giáo. Giáo triều bao gồm các bộ, đứng đầu bởi các tổng trưởng, với Hồng y Quốc vụ khanh là người quản lý trưởng. Giáo hoàng được bầu bởi Mật nghị Hồng y gồm đa số thành viên của Hồng y Đoàn.

Mặc dù Tòa Thánh đôi khi được gọi cách hoán dụ là "Vatican" nhưng Thành Quốc Vatican thực ra được thiết lập riêng biệt theo Hiệp ước Latêranô năm 1929 giữa Tòa Thánh và Italia, để đảm bảo sự độc lập thế tục, ngoại giao, và tinh thần của chế độ giáo hoàng. Theo đó, các sứ thần, là những nhà ngoại giao của giáo hoàng tại các quốc gia và tổ chức quốc tế, được công nhận là đại diện cho Tòa Thánh, chứ "không" đại diện cho Thành Quốc Vatican, như được quy định trong giáo luật. Do vậy Tòa Thánh được xem là thực thể quản lý trung ương của Giáo hội Công giáo. Giáo hội Công giáo, theo đó, là tổ chức cung cấp giáo dục và y tế phi chính phủ lớn nhất trên thế giới.

Tòa Thánh duy trì mối quan hệ ngoại giao song phương với 183 quốc gia có chủ quyền, ký kết các hiệp ước và hiệp định, và thực hiện ngoại giao đa phương với nhiều tổ chức quốc tế, bao gồm Liên Hợp Quốc và các cơ quan trực thuộc, Hội đồng châu Âu, Cộng đồng châu Âu, Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu, và Tổ chức các quốc gia châu Mỹ.

Tòa Thánh không chấm dứt theo một triều đại giáo hoàng. Trong thời gian trống tông tòa bởi việc giáo hoàng qua đời, tất cả các vị tổng trưởng các bộ trong Giáo triều Rôma đồng thời chấm dứt nhiệm vụ cho đến khi bầu được giáo hoàng kế vị. Trong thời gian này, Hồng y Đoàn sẽ tạm cai quản Tòa Thánh và Giáo hội Hoàn vũ. Vị Hồng y Nhiếp chính tạm thời điều hành các tài sản và vấn đề tài chính. Giáo luật cũng ngăn cấm Hồng y Đoàn và Hồng y Nhiếp chính tự ban hành những luật lệ mới trong thời gian này. Cũng trong thời gian trống tông tòa, vị Hồng y Chánh án Tòa Ân giải Tối cao vẫn tiếp tục công việc, không buộc dừng hoạt động.

== Liên kết ngoài ==
- Tòa Thánh
Xanh lơ

Màu xanh lơ (cyan) (còn gọi là màu cánh chả hay màu hồ thủy) là một màu cơ bản trong quang phổ, nhưng một vài biến thể về sắc thái có thể tạo ra bằng cách trộn các lượng bằng nhau của ánh sáng màu xanh lá cây và màu xanh lam. Vì vậy, màu xanh lơ là màu bù của màu đỏ: các chất màu xanh lơ hấp thụ ánh sáng đỏ. Màu này đôi khi còn gọi là màu xanh Thổ (tuy rằng không đúng) và nó rất khó phân biệt dưới ánh sáng màu xanh lam.

Mực màu xanh lơ là một trong các loại mực phổ biến sử dụng trong công nghệ in màu, cùng với mực màu hồng sẫm, vàng và đen; một bộ gồm bốn màu này được gọi là CMYK.

Lưu ý rằng tuy gọi là mực xanh lơ nhưng mực xanh lơ và ánh sáng màu xanh lơ tạo ra cảm giác màu khác nhau. Mực màu xanh lơ tạo ra cảm giác màu ít chói hơn, thực tế công nghệ in CMYK không thể tái tạo chính xác màu xanh lơ thuần khiết (100% xanh lam + 100% xanh lá cây) trên giấy.

== Tọa độ màu ==
 Số Hex = #00FFFF

== Xem thêm ==
- Danh sách màu
Lục bảo

Màu lục bảo (emerald) là một sắc thái của màu xanh lá cây (màu lục) với đặc thù là nhạt và sáng hơn, và thiên hướng xanh lam rất mờ. Nó có tên gọi như vậy là do rất gần với màu của ngọc lục bảo.

Ireland thường được gọi là "Hòn đảo Lục bảo" ("the Emerald Isle") vì tại đó mưa quá nhiều nên cây cối luôn xanh.

== Tọa độ màu ==
- Số Hex = #50C878
- RGB (r, g, b) = (80, 200, 120)
- CMYK (c, m, y, k) = (60, 0, 40, 22)
- HSV (h, s, v) = (140, 60, 78)

== Xem thêm ==
- Danh sách màu
Vàng kim loại (màu)

Màu vàng kim loại hay màu vàng kim (gold) là một sắc thái của màu "vàng" (yellow) rất gần với màu của kim loại vàng.

Cảm giác về màu vàng kim này có liên quan đến vàng kim loại vì ánh kim của nó. Nó không thể tái tạo bằng một màu thuần nhất vì hiệu ứng ánh kim có quan hệ với độ sáng của vật liệu là cái dao động theo các góc của người quan sát cũng như của nguồn sáng.

Điều này có nghĩa là tại sao trong nghệ thuật người ta thông thường sử dụng sơn kim loại (sơn nhũ) trông lấp lánh như vàng thật, nhưng màu thuần nhất như trong hình thuộc trang này thì lại không thể xem như là màu vàng kim. Đặc biệt trong các nhà thờ Kitô giáo hay đền chùa của đạo Phật các lá vàng thật được sử dụng để thể hiện màu vàng kim trong nghệ thuật sơn, thiếp vàng. Ví dụ như các vầng hào quang của các vị thánh hay thiên thần.

Tuy nhiên trong nghệ thuật sơn gần đây, ví dụ trong phái "Art Nouveau" người ta sử dụng sơn có màu vàng ánh kim là từ bột nhôm và chất sơn tạo màu vàng chứ không phải vàng kim loại thật.

== Tọa độ màu ==
 Số Hex = #FFD700

== Xem thêm ==
- Danh sách màu
Xám

Màu xám, đôi khi còn được gọi là màu ghi (gray, bắt nguồn từ từ tiếng Pháp "gris" /ɡʁi/), là màu thông thường được nhìn thấy trong tự nhiên. Nó được tạo ra bằng cách trộn màu trắng và màu đen trong các tỷ lệ khác nhau. Phụ thuộc vào nguồn sáng, mắt người có thể cảm nhận màu sắc của một vật hoặc là màu xám hoặc màu khác.

Hai màu được gọi là các màu bù nếu màu xám được tạo ra khi ánh sáng của hai màu này tổ hợp với nhau. Các màu gốc thuộc tâm lý là:
- Đen và Trắng
- Xanh lam và Vàng
- Đỏ và Xanh lá cây

Các tập hợp khác của các màu bù bao gồm:
- Màu da cam và màu xanh nước biển
- Màu vàng chanh và màu tía

Màu xám là tự bù (trong ảo giác quang học thì màu sắc có thể bị chuyển sang màu bù của nó nếu nhìn lâu vào một vật).

== Sử dụng, biểu tượng, biểu hiện thông thường ==
- Màu xám đôi khi tượng trưng cho cuộc sống tẻ nhạt, chán ngắt, không có mục đích hay những người có cuộc sống khắc khổ.
- Chất tạo thành não người được nhắc tới như là có màu xám và được gọi là "chất xám", vì thế nó còn có nghĩa là những cái gì đó thuộc về trí thức. "Lý thuyết chỉ là màu xám..."
- Ở châu Âu và châu Mỹ, màu xám làm người ta liên tưởng tới mùa thu, thời tiết xấu và nỗi buồn.
- Màu xám được sử dụng để miêu tả chủ nghĩa công nghiệp, ngược lại với màu xanh lá cây để miêu tả chủ nghĩa môi trường.
- Tóc trở thành có màu xám khi người ta đứng tuổi, vì thế màu xám liên tưởng tới những người cao tuổi, và nó truyền cảm hứng cho việc đặt tên của tổ chức "Gray Panthers" ở Mỹ.
- Màu xám được sử dụng như màu của trang phục cho quân đội Liên minh miền Nam trong Nội chiến Hoa Kỳ, ngược lại với trang phục màu xanh lam của binh lính Liên bang miền Bắc Hoa Kỳ.

== Tọa độ màu ==
 (Của màu mẫu)

- RGB: Các giá trị màu xám trong thang độ màu xám là các phương án của bất đẳng thức:
- CMYK: Các giá trị màu xám trong thang độ màu xám là các phương án của bất đẳng thức:
- HSV: Các giá trị màu xám trong thang độ màu xám là các phương án của bất đẳng thức:

== Xem thêm ==
- Danh sách màu
Da cam

Màu da cam (hay chỉ là cam) là màu nằm giữa màu đỏ và màu vàng trong quang phổ, ở bước sóng khoảng 620-585 nm. Nó có tên như vậy do có màu gần với màu của vỏ quả cam. Với các chất liệu màu như sơn hay bút chì màu, phấn màu thì màu da cam là màu phụ, có thể được tạo ra từ các màu gốc bằng cách trộn màu đỏ và vàng.

== Sử dụng, biểu tượng, biểu hiện thông thường ==
- Màu da cam là màu quốc gia của Hà Lan vì các vương triều của họ có nguồn gốc từ công quốc "Oranje-Nassau" (trong đó từ "oranje" có nghĩa là da cam). Đội tuyển bóng đá quốc gia và các đội thể thao quốc gia khác của Hà Lan thường sử dụng màu da cam làm màu áo truyền thống. Do đó, biệt danh của đội bóng này là "Cơn lốc màu da cam".
- Màu da cam là biểu trưng của đạo Tin lành ở Bắc Ireland và đạo Hinđu ở Ấn Độ.
- Màu da cam còn để chỉ quả cam 🍊
- Màu da cam là màu của bi số 5 (bi trơn) và bi số 13 (bi sọc) trong pool.
- Tại Việt Nam, màu da cam được biết đến và gắn liền với chất độc da cam, một loại chất độc do đế quốc Mỹ sử dụng trong chiến tranh Việt Nam để tiêu diệt hoa màu và cây trồng.

== Tọa độ màu ==
 Số Hex = #FFA500

== Biến thể ==
Màu da cam được sử dụng để tăng khả năng nhìn thấy. Các chất liệu màu da cam được tìm thấy là trong đất màu ochre hay các chất liệu chứa cadmi. Màu nâu là thực sự trên phần da cam của quang phổ.

=== Màu da cam quốc tế ===
Màu tiêu chuẩn, da cam quốc tế hay da cam chói được sử dụng chủ yếu và được cho là đem lại sự tương phản tối ưu đối với các màu sắc trong tự nhiên. Các loại mũ, quần áo và phụ kiện cho thợ săn và công nhân làm đường cao tốc và những người (yêu cầu về an toàn phụ thuộc vào việc nhìn thấy từ xa) hầu như có màu da cam. Điện thoại và cáp quang thông thường có vỏ bọc bằng pôlyêtylen nhuộm màu da cam. Cầu Golden Gate (tại San Francisco) được sơn màu da cam quốc tế.

==== Tọa độ màu của nó ====
 Số Hex = #FF4F00

=== Màu cam cháy ===
Màu cam cháy như là một biến thể khác của màu da cam, được sử dụng trong trường Đại học tổng hợp Texas. Cụ thể xem bài màu cam cháy.

== Xem thêm ==
- Danh sách màu
Cam cháy

Màu cam cháy là một biến thể của màu da cam, được sử dụng như một màu chính thức của trường Đại học tổng hợp Texas tại Austin. Một mẫu của màu cam cháy: 

== Tọa độ màu ==
 Số Hex = #CC5500

== Xem thêm ==
- Danh sách màu
Số Hex

Khái niệm số Hex là viết tắt trong tiếng Anh để biểu diễn các số hay chuỗi số dưới dạng của hệ đếm thập lục phân (cơ số 16).

==Thiết kế Web==
Trong việc thiết kế Web bằng ngôn ngữ HTML hay CSS, khi cần biểu diễn giá trị của màu sắc dưới dạng RGB, người ta thường sử dụng hệ đếm cơ số này. Nó là một chuỗi trong hệ thập lục phân có sáu chữ hay số dạng ghép của ba số dạng một byte. Các byte biểu diễn cho ba thành phần màu của các loại màu sắc khác nhau là màu đỏ, xanh lá cây và xanh lam. Mỗi byte đại diện cho một số trong khoảng 00 đến FF (trong hệ thập lục phân), tức 0 đến 255 trong hệ thập phân. Số Hex trong Web được tạo thành bằng cách ghép nối ba số dạng một byte trong hệ thập lục phân.

Ví dụ, một màu có giá trị trong hệ thập phân là đỏ = 36, xanh lá cây = 104, xanh lam = 160 (màu xanh lam ánh xám). Các số 36, 104 và 160 trong hệ thập phân sẽ tương đương với 24, 68 và A0 trong hệ thập lục phân. Để tạo thành số Hex này, đơn giản ta chỉ cần ghép chúng với nhau theo trật tự sau: 2468A0. Lưu ý rằng nếu giá trị của một hay nhiều hơn trong ba thành phần này có giá trị nhỏ hơn 10 (trong hệ thập lục phân) thì cần phải bổ sung thêm một số 0 vào đằng trước. Ví dụ để biểu diễn giá trị màu có đỏ = 12, xanh lá cây = 27, xanh lam = 64 trong hệ thập phân, ta cần viết chuỗi số Hex trong Web như sau: đỏ = 12 = 0C (thập lục phân), xanh lá cây = 27 = 1B (thập lục phân), xanh lam = 64 = 40. Do vậy chuỗi số Hex tạo thành sẽ là "0C1B40".

- Byte 1: giá trị của màu đỏ
- Byte 2: giá trị của màu xanh lá cây
- Byte 3: giá trị của màu xanh lam.

tức là các giá trị cần đọc theo trật tự từ trái qua phải là (Đỏ)-(Xanh lá cây)-(Xanh lam).

==Ứng dụng máy tính khác==
Chuỗi số Hex tạo thành bằng cách ghép nối ba số dạng một byte trong thiết kế Web là ngược lại với số Hex thực sự được tạo thành trong các ngôn ngữ lập trình để tạo các ứng dụng không phải là Web (chẳng hạn như Visual Basic). Trật tự này là ngược lại với cách ghép chữ và số trong số Hex của Web. Ví dụ chuỗi số 2468A0 trong Web sẽ tương đương với số A06824 (hay 10.512.408 theo hệ thập phân) trong ngôn ngữ này. Có thể hiểu đơn giản như là ghép của ba byte theo trật tự sau (tuy không chính xác):

- Byte 1: giá trị của màu xanh lam. (A0)
- Byte 2: giá trị của màu xanh lá cây. (68)
- Byte 3: giá trị của màu đỏ. (24)

tức là các giá trị cần đọc theo trật tự từ trái qua phải là (Xanh lam)-(Xanh lá cây)-(Đỏ).

Số Hex trong trường hợp này là một số "Long" (số nguyên lớn) có giá trị 4 byte.

Ví dụ trong VB 6.0, câu lệnh sau sẽ tạo ra màu vàng nhạt ánh xanh cho nền của Form1.

Form1.BackColor = &HABF0D9

Giá trị của xanh lam = AB hay 171 (trong hệ thập phân), xanh lá cây = F0 hay 240, màu đỏ bằng D9 hay 217. Nó tương đương với:

Form1.BackColor = RGB(217, 240, 171)

hay:

Form1.BackColor = 11268313
==Xem thêm==
- Hệ thập lục phân
Đồng (màu)

Màu đồng là màu nâu ánh đỏ, giống như màu của đồng kim loại.

== Tọa độ màu ==
 Số Hex = #B87333

==Xem thêm==
- Danh sách màu
San hô (màu)

Màu san hô là màu cam ánh hồng, lấy theo màu sắc của các lớp san hô (sinh vật ngành "Cnidaria", lớp "Anthozoa").

== Tọa độ màu ==
 Số Hex = #FF7F50

== Xem thêm ==
- Danh sách màu
Kem (màu)

Màu kem là màu của kem sữa tức váng sữa sản xuất từ gia súc chăn thả tự nhiên trên đồng cỏ giàu các chất carôten màu vàng, một số các chất này kết hợp với nhau tạo thành kem, có màu từ vàng nhạt tới trắng.

== Tọa độ màu ==
Số Hex = #FFFDD0

RGB (r, g, b) = (255, 253, 208)

CMYK (c, m, y, k) = (0, 1, 18, 0)

HSV (h, s, v) = (57, 18, 100)

== Xem thêm ==
- Danh sách màu
Vòi voi (màu)

Màu vòi voi là màu có sắc từ tím trung bình, nhạt, hay chói tới màu tía ánh đỏ trung bình hay đậm. Ngoài ra nó cũng có thể là màu tía ánh xám. Một mẫu của màu này có giá trị như hình bên.

== Tọa độ màu ==
 Số Hex = #DF73FF

==Xem thêm==
- Danh sách màu
Cá hồi (màu)

Màu cá hồi, hay màu đỏ cá hồi (salmon), là màu đỏ-da cam nhạt, có tên gọi theo màu của thịt cá hồi. Màu thịt cá hồi trên thực tế dao động từ gần như trắng tới đỏ thẫm, phụ thuộc vào lượng carôten astaxanthin của chúng; màu "cá hồi" được công nhận rộng rãi là màu nghiêng về phía nhạt hơn là về phía sẫm của khoảng màu này.

== Tọa độ màu ==
 Số Hex = #FF8C69

==Xem thêm==
- Danh sách màu
Nâu đen

Màu nâu đen là chất màu nâu sẫm lấy từ túi mực của con mực, và nó còn được gọi là màu mực hay màu nâu xám sẫm hoặc mực xêpia (sepia).

Màu nâu đen này trong quá khứ được sử dụng như mực viết. Trong những năm cuối thế kỷ 18, giáo sư Jacob Seydelmann từ Dresden đã phát triển một quy trình để chiết và sản xuất dạng đặc hơn để sử dụng trong chế tạo màu nước và sơn dầu.

Màu nâu đen cũng là màu ưa thích trong công nghệ nhiếp ảnh; màu này có thể thu được với quy trình rửa ảnh để tạo ra sắc nâu vàng. Ánh đỏ mà chúng ta cho là liên quan đến màu nâu đen thực tế là kết quả của sự mờ dần đi theo thời gian. Do đó, màu nâu đen là một thuật ngữ được định nghĩa rất mơ hồ.

Xem thêm Sắc nâu đen trong nhiếp ảnh.

== Tọa độ màu ==
 Số Hex = #704214

== Xem thêm ==
- Danh sách màu
Xanh chromi

Màu xanh crom là chất liệu màu xanh lá cây ánh xanh lam, là màu của crom(III) oxit ngậm nước, có độ bão hòa màu trung bình và tương đối sẫm. Nó được cảm nhận là có màu xanh lá cây nhiều hơn xanh lam.

==Tọa độ==
- Số Hex = #40826D
- RGB (r, g, b) = (64, 130, 109)
- CMYK (c, m, y, k) = (75, 49, 57, 0)

==Xem thêm==
- Danh sách màu

==Liên kết ngoài==
Bằng tiếng Anh:
- Information about the color viridian, its history, making of, and its chemistry
Ngọc thạch (màu)

Màu ngọc thạch (tiếng Anh: Jade, chữ Hán: 玉石) là màu xanh lá cây ánh xanh lam nhạt, bão hòa màu. Tên gọi có xuất xứ từ màu của loại đá ngọc thạch (tiếng Anh: "jade"), mặc dù các loại khoáng chất này có rất nhiều biến thái về màu sắc.

== Tọa độ màu ==
- Số Hex = #00A86B
- RGB (r, g, b) = (0, 168, 107)
- CMYK (c, m, y, k) = (100, 34, 58, 0)

== Xem thêm ==
- Danh sách màu
- Ngọc thạch (đá quý)
Oải hương (màu)

Màu oải hương (lavender), hay còn gọi là màu hoa oải hương, là màu tía rất nhạt. Nó rất gần với màu hoa của cây oải hương (một loại cây họ "Lamiaceae" giống "Lavandula").

== Tọa độ màu ==
 Số Hex = #B57EDC

==Xem thêm==
- Danh sách màu
Bạc (màu)

Màu bạc (silver) là màu xám có ánh kim rất gần với bạc đánh bóng. Trong "phù hiệu học" không có sự phân biệt rõ ràng giữa màu bạc và màu trắng, được miêu tả như là "màu trắng bạc".

Cảm nhận thị giác thông thường liên kết với bạc kim loại là do ánh kim loại của nó. Nó không thể tái tạo bằng một màu thuần nhất, vì hiệu ứng ánh kim là do do độ sáng của vật liệu là cái dao động theo góc của bề mặt vật tới nguồn sáng và của người quan sát. Do đó, trong nghệ thuật người ta thường sử dụng sơn kim loại (sơn nhũ) để tạo độ lấp lánh như bạc kim loại. Mẫu màu xám như trong trang này không thể coi như là màu bạc.

== Mẫu sử dụng trong Web ==
Từ phiên bản 3.2 của HTML, màu bạc (tiếng Anh: "silver") là tên của một trong mười sáu (16) màu cơ bản của VGA.

== Tọa độ màu ==
 Số Hex = #C0C0C0

== Xem thêm ==
- Danh sách màu
Bước sóng

Bước sóng là khoảng cách ngắn nhất giữa hai điểm dao động cùng pha hay khoảng cách giữa hai đỉnh sóng (điểm mà sóng đạt giá trị lớn nhất), hoặc tổng quát là giữa hai cấu trúc lặp lại của sóng, tại một thời điểm nhất định. Nó thường được viết tắt bằng chữ Hy Lạp lambda (λ).

== Liên hệ với chu kỳ ==
Chu kỳ "T" của sóng theo định nghĩa là thời gian ngắn nhất mà một cầu trúc sóng lặp lại tại một điểm. Thời gian này bằng khoảng cách giữa hai cấu trúc lặp lại, bước sóng (λ), chia cho vận tốc lan truyền của sóng, "v":

== Liên hệ với tần số ==
Tần số "f" của sóng, hay số đỉnh sóng đi qua một điểm trong một đơn vị thời gian, là nghịch đảo của chu kỳ sóng. Do vậy

Với sóng điện từ (radio, vi sóng...) liên hệ này là: bước sóng (đo bằng mét) = 300 / tần số (đo bằng Hz).

== Trong quang hình ==
Sóng ánh sáng (và có thể một số sóng điện từ khác) khi đi vào các môi trường (không phải là chân không) thì bước sóng của chúng bị giảm do vận tốc giảm, mặc dù tần số của sóng không đổi. Xem thêm vận tốc ánh sáng.

Trong nhiều môi trường truyền ánh sáng, vận tốc giảm "n" lần với "n" là chiết suất của môi trường. Do vậy:
Với:

Khi không nói rõ, bước sóng của bức xạ điện từ thường được hiểu là bước sóng trong chân không.

== Với sóng hạt ==
Louis-Victor de Broglie đã khám phá ra rằng mọi hạt với động lượng "p" đều có thể coi như một "chùm sóng", còn gọi là sóng vật chất, với bước sóng:
với "h" là hằng số Planck

Theo công thức này, các sóng có bước sóng càng ngắn có động lượng và do đó năng lượng càng cao.

== Xem thêm ==
- Sóng
- Chu kỳ
- Tần số
SI (định hướng)

Si hoặc si hoặc SI có thể là:

- SI: hệ đo lường quốc tế (hệ "mét")
- Một khái niệm trong Phật học: si (Phật giáo)
- Tên miền Internet của Slovenia: .si
- trong âm nhạc, là si ký hiệu cho nốt thứ bảy của ký xướng âm
- trong hóa học, Si là ký hiệu hóa học cho silic
- trong toán học si hay Si là viết tắt của tích phân sin
- trong thần thoại Mohican, Si là thần mặt trăng
- mã ISO 639 alpha-2 của tiếng Sinhala
- mã quốc gia ISO 3166-1 alpha-2 của Slovenia (SI)
- mã IATA của hãng hàng không Skynet Airlines

== Thực vật ==
- "Mallotus poilanei": cây si ta.
- "Ficus microcarpa": cây si quả nhỏ.
- "Ficus stricta": cây si lá nhọn.
Mẫu (dạng thức)

Mẫu là một dạng, một khuôn thức, hay một mô hình (một cách trừu tượng, là một tập hợp các quy tắc) mà có thể dùng để làm ra hay tạo nên những sự vật hoặc các bộ phận của một vật. Đặc biệt, trong trường hợp nếu các sự vật được tạo nên này hội đủ các điểm chung để cho kết cấu bên trong của nó trở thành dự đoán được hay phân biệt được (với cái khác), thì sự vật (mẫu) này gọi là "bày biện" mẫu. Sự phát hiện của kết cấu bên trong được gọi là sự thừa nhận mẫu.

Mẫu đơn giản nhất thường có thể tạo nên bằng cách dựa vào sự trùng lặp: nhiều sự sao chép của cùng một khuôn thức được kết hợp mà không cần có sự sửa đổi. Thí dụ, trong ngành hàng không, một "mẫu chờ" là một phi đạo mà có thể lặp lại cho đến khi phi cơ được cho phép hạ cánh.
Sự thừa nhận mẫu thì phức tạp hơn khi mà các khuôn thức của nó được dùng để tạo nên các biến đổi. Thí dụ, trong tiếng Việt, các câu đơn thường theo mẫu "Danh từ + động từ + túc từ", nhưng trong nhiều trường hợp để hiểu đúng đòi hỏi phải có sự phát hiện mẫu (trong trường hợp các câu đối, câu chơi chữ chẳng hạn.)

Sự thừa nhận mẫu được nghiên cứu trong nhiều ngành, bao gồm tâm lý học, phong tục học, và ngay cả khoa học máy tính.
Một số mẫu (chẳng hạn như các mẫu thấy được bằng mắt) thì có thể được quan sát trực tiếp bằng các giác quan.

Các hành tinh trong Thái Dương hệ bị giữ bởi sức hút của mặt trời là một mẫu cổ đại. Các hành tinh dịch chuyển theo các quỹ đạo bầu dục (mà hoàn toàn có thể dự kiến được) trong nhiều tỉ năm.
BCT

BCT có thể là từ viết tắt cho:

- Bộ Chính trị
Mẫu (đơn vị đo)

Mẫu là một đơn vị đo lường diện tích cũ của một số nước trong khu vực Đông Á, như Trung Quốc và Việt Nam.

==Việt Nam==
Trong hệ đo lường cổ của Việt Nam, mẫu (chữ Nho 畝, là một đơn vị đo diện tích. Một mẫu bằng 10 công (1 công = 1 sào).

1 công hay 1 sào đất nam bộ là 1 000 m², ở trung bộ là 500 m², ở Bắc bộ là 360 m².

Một mẫu tính theo mét hệ bằng 3600 mét vuông và một công là 360 m².

Cách tính diện tích theo đơn vị mẫu hay sào khá tùy tiện, tùy theo từng vùng. Chẳng hạn, ở Bắc Bộ 1 mẫu là 3600 m²; Trung Bộ thì 1 mẫu là 4 970 m²; còn ở Nam Bộ thì 1 mẫu là 10 000 m².

Đơn vị mẫu cũng như sào hiện vẫn còn được sử dụng trong nông nghiệp ở Việt Nam.

Tuy nhiên, để thông dụng nhất, dễ dàng tính toán người ta hay dùng theo hệ thập phân của Nam Bộ, tức 1 công đất là 1 000 m², 1 mẫu đất bằng 10 công, tương đương 10 000 m², bằng 1 hecta.

==Trung Quốc==
Tại Trung Quốc, mẫu có nguồn gốc từ tỉnh điền chế thời Hạ, Thương, Chu, trong đó mỗi thửa ruộng hình vuông được chia đều thành 9 mảnh, với mảnh ở trung tâm do dân gieo trồng nhưng thuộc về nhà nước còn sản phẩm thu được từ tám miếng bao quanh là của dân. Một mẫu (亩/畝) bằng khoảng 667 m² hay 60 phương trượng (mỗi phương trượng bằng khoảng 11,111 m²). Khoảng 15 mẫu bằng một hecta sau này.

==Khác==
Mẫu cũng có thể là viết tắt của mẫu Anh (tiếng Anh "Acre"), đơn vị thường dùng để đo diện tích đất đai tại Anh, Mỹ, tương đương 4.046,8564224 mét vuông.

==Xem thêm==
- Hệ đo lường cổ của Việt Nam
- Mẫu Anh

==Liên kết ngoài==
- Định nghĩa tại trang Vdict.com
- Định nghĩa tại trang Trung tâm từ điển học
Anh đào (màu)

Màu anh đào là màu đỏ ánh tía, dao động từ thẫm đến chói. Nó có tên gọi này là do có màu giống như màu của quả anh đào chín.

== Tọa độ màu ==
- Số Hex = #DE3163
- RGB (r, g, b) = (222, 49, 99)
- CMYK (c, m, y, k) = (13, 81, 61, 0)
- HSV (h, s, v) = (343, 78, 87)

==Xem thêm==
- Danh sách màu

==Liên kết ngoài==
- Check out the entire crayola crayon history including Cerise, added in 1993
Vàng chanh

Màu vàng chanh (lime, hay màu vàng-lục) là tổ hợp của màu vàng và màu xanh lá cây, nó có tên gọi như vậy do màu sắc rất gần với vỏ quả chanh. Nó rất gần với màu xanh nõn chuối, nhưng nó có sắc vàng nhiều hơn xanh nõn chuối.

== Tọa độ màu ==
 Số Hex = #CCFF00
== Xem thêm ==
- Danh sách màu
- Vàng (màu)
- Chanh
Lòng đào

Màu lòng đào (peach) là màu vàng ánh hồng. Nó có tên gọi như vậy do giống màu của ruột quả đào (một loại cây họ "Rosaceae" giống "Prunus" loại "P. persica") và cũng giống với nước da trung bình của người Kavkaz.

== Tọa độ màu ==
 Số Hex = #FFE5B4

==Xem thêm==
- Danh sách màu
Dừa cạn (màu)

Màu dừa cạn (periwinkle) là màu chưa bão hòa trong nhóm màu xanh lam - tím. Tên gọi của nó có xuất xứ từ cây dừa cạn hay sim thân thảo (họ "Apocynaceae" giống "Vinca minor") có hoa có màu giống như vậy.

== Tọa độ màu ==
 Số Hex = #C3CDE6

== Xem thêm ==
- Danh sách màu
Ngữ hệ Nhật Bản-Lưu Cầu

Ngữ hệ Nhật Bản-Lưu Cầu hay là một nhóm ngôn ngữ tập trung tại Nhật Bản và Quần đảo Lưu Cầu đã phát triển độc lập với các ngôn ngữ khác sau nhiều thế kỷ. Ngữ hệ Nhật Bản được chia ra làm 2 nhóm chính: tiếng Nhật và Nhóm Lưu Cầu ("Ryukyu"). Chi tiếng Nhật chỉ gồm duy nhất tiếng Nhật. Chi Lưu Cầu (Ryukyu) chia làm 2 nhóm ngôn ngữ, một nhóm bao gồm trực tiếp các ngôn ngữ thành viên và nhóm còn lại tiếp tục phân thành 2 nhánh ngôn ngữ (hay trong một số trường hợp còn được định danh là tiểu nhóm ngôn ngữ, tùy thuộc vào mức độ chính xác của từng định nghĩa chi, nhóm, nhánh khác nhau đang được sử dụng). Ngữ hệ Nhật Bản có 12 ngôn ngữ thành viên, tất cả trong số đó đều đang được duy nhất những cư dân đang sống trên đất Nhật sử dụng.

Tuy các ngôn ngữ thuộc hệ này đã được phát triển biệt lập, nhiều nhà ngôn ngữ học vẫn đang tìm kiếm các liên hệ giữa chúng với các ngôn ngữ khác. Một thuyết được để ý nhất đề nghị xếp hệ này cùng với một ngôn ngữ đã mai một – tiếng Goguryeo – vào "Nhóm Fuyu". Một thuyết khác nhắc đến những điểm giống nhau về ngữ pháp giữa các ngôn ngữ trong hệ này và tiếng Triều Tiên – tuy không giải thích được về sự khác biệt về từ vựng.

== Sơ đồ của ngữ hệ Nhật Bản ==
Sự phân chia cụ thể của ngữ hệ này như sau:

Ngữ hệ Nhật-Lưu
- Tiếng Nhật
- Tiếng Lưu ("Ryukyu")
- Nhóm Yểm-Xung ("Amami-Okinawa")
-  Nhánh phía Bắc:
-   tiếng Yểm Mĩ ("Amami-Oshima")
-   Hỉ Giới ("Kikai")
-   Đức Chi Đảo ("Toku-No-Shima").
-  Nhánh phía Nam:
-   Xung Vắng Lương Bộ ("Oki-No-Erabu")
-   Xung Thằng ("Okinawa")
-   Quốc Đầu ("Kunigami")
-   Dữ Luận ("Yoron").
- Nhóm Tiên Đảo ("Sakishima"):
-   Cung Cổ ("Miyako")
-   Bát Trọng Sơn ("Yaeyama")
-   Dữ Na Quốc ("Yonaguni").

Nhiều nhà ngôn ngữ học lại có ý kiến khác về nhóm Lưu Cầu như sau đây:

- Nhóm ngôn ngữ Lưu Cầu ("Ryukyuan")
- Nhóm Yểm Mĩ ("Amami")
-  Các giọng bắc: Ốc Cửu Đảo ("Yakushima"), Bắc Đại Đảo ("Bắc Oshima")
-  Các giọng nam: Dữ Luận ("Yoron"), Nam Đại Đảo ("Nam Oshima")
- Nhóm Xung Thằng ("Okinawa")
-  Giọng Quốc Đầu ("Kunigami"), hay Bắc Xung Thằng ("Bắc Okinawa")
-  Giọng Xung Thằng ("Okinawa"), hay Nam Xung Thằng ("Nam Okinawa")
- Nhóm Cung Cổ ("Miyako")
- Nhóm Bát Trọng Sơn ("Yaeyama")
- Nhóm Dữ Na Quốc ("Yonaguni")

Trong các ngôn ngữ trên, tuyệt đại đa số là được sử dụng bởi một thiểu số rất ít người, một số ngôn ngữ chỉ có vài trăm người sử dụng. Ngoài tiếng Nhật, duy có một ngôn ngữ có số người sử dụng gần 1 triệu là tiếng miền Trung Okinawa (xem thêm ). Tất cả 11 ngôn ngữ còn lại đều không thể dùng để giao tiếp với tiếng Nhật vì sự dị biệt tới mức không hiểu nổi giữa các ngôn ngữ này.

== Các ngôn ngữ chính ==
Bảng dưới tóm tắt một số đặc điểm của các ngôn ngữ chính trong ngữ hệ Nhật:

== Tham khảo ==
- Số liệu do S. Wurm và S. Hattori công bố vào năm 1981.
- Số liệu do M. Shibatani công bố vào năm 1990.
- James Patric, Academic Publications, Toba, Sueyoshi, 1983.
- Tư liệu năm 2000 của tổ chức WCD

== Xem thêm ==
- Ngôn ngữ tại Nhật Bản
- Tiếng Nhật Bản
- Tiếng Lưu
- Tiếng Ainu
- Người Ainu
== Liên kết ngoài ==
- Tiếng Nhật http://japanese.about.com/
Đỏ yên chi

Màu đỏ yên chi là chất màu có màu đỏ sáng thu được từ rệp son ("Dactylopius coccus"), và nó là thuật ngữ chung cho các màu sắc đỏ thẫm cụ thể nào đó.

Nó có thể được chế ra bằng cách cô đặc (sắc) rệp son với nước sôi và sau đó xử lý dung dịch trong suốt với phèn chua, kem tartar (muối tartarat kali, KHCHO), chloride thiếc II, hay ôxalat kali; các chất màu có trong chất lỏng sẽ kết tủa. Các phương pháp khác cũng được sử dụng; đôi khi lòng trắng trứng, bột nhão cá, hay giêlatin được bổ sung trước khi cho kết tủa.

Chất lượng của chất màu yên chi bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ và độ chiếu sáng trong quá trình kết tủa, ánh sáng mặt trời là cần thiết để sản xuất bột màu có sắc màu chói. Nó cũng khác nhau về màu theo tỷ lệ oxide nhôm trong đó. Nó đôi khi được pha trộn với chất màu đỏ son,hồ và các chất liệu khác; từ những hỗn hợp này chất màu đỏ yên chi có thể được tách ra bằng cách hòa tan nó trong amonia. Chất liệu màu yên chi tốt có thể dễ dàng bóp vụn bằng các ngón tay khi khô.

==Thành phần hóa học ==
Về phương diện hóa học, chất liệu màu yên chi là hỗn hợp của acid carminic với oxide nhôm, vôi sống và một vài acid hữu cơ khác. Màu đỏ yên chi chủ yếu là do acid carminic và thành phần này đôi khi được chiết ra để sử dụng như là chất liệu màu nguyên chất. Chất liệu màu yên chi được sử dụng trong sản xuất các loại hoa giả,màu nước, phấn, mỹ phẩm và mực màu đỏ thắm cũng như để sơn các vật nhỏ. Chất màu yên chi là chất màu thu được bằng cách bổ sung oxide nhôm tinh khiết để sắc bọ yên chi.

== Tọa độ màu ==
Số Hex = #960018<br>
RGB (r, g, b) = (150, 0, 24)<br>
CMYK (c, m, y, k) = (41, 100, 91, 0)<br>
HSV (h, s, v) = (350, 100, 59)

== Xem thêm ==
- Danh sách màu
Ôliu (màu)

Màu ôliu (olive) là màu xanh lá cây ánh vàng xỉn, sẫm thông thường nhìn thấy trên lá cây ôliu. Nó có thể tạo thành bằng cách bổ sung một chút màu đen vào thuốc nhuộm hay sơn màu vàng.

Các biến thể của màu ôliu, chẳng hạn như màu ôliu xám, được sử dụng thường xuyên để ngụy trang, hay cho quân đội nói chung.

Đôi khi có những người được gọi là có "nước da màu ôliu", để chỉ tới nước da có màu nâu trung bình với sắc thái vàng và lục nhạt.

Tương tự như màu xanh lá cây là "caca d'oie." ("phân ngỗng").

== Tọa độ màu ==
 Số Hex = #808000

== Xem thêm ==
- Danh sách màu
Lan tím

Màu lan tím (orchid) là màu tía từ nhạt đến sáng; (từ màu hồng ánh xám đến tía cho tới màu tía ánh đỏ mạnh. Có tên gọi này là do nó rất gần với màu hoa của một số cây lan (họ "Orchidaceae"), chẳng hạn như "Laelia furfuracea" và "Ascocentrum pusillum", là những loại có cánh hoa có sắc màu tím nhạt.

==Tọa độ màu==
 Số Hex = #DA70D6

== Xem thêm ==
- Danh sách màu
- Hoa lan
Ngọc lam (màu)

Màu ngọc lam hay xanh Thổ (turquoise) là màu có giá trị trung bình do pha trộn của màu xanh lam và xanh lá cây, là màu của loại đá quý ngọc lam.

Cảm giác về màu sắc này là nữ tính, ngọt ngào, trong khi đó các sắc thái sẫm hơn thông thường là phức tạp và tao nhã hơn. Nó có liên hệ mật thiết với vùng Trung Đông và tây nam nước Mỹ. Thuật ngữ "turquoise" có xuất xứ từ tiếng Pháp với nghĩa "Turkey" (Thổ Nhĩ Kỳ).

Màu xanh lam là màu sắc gắn liền với thiên nhiên, với bầu trời, đại dương, và được cho là biểu tượng của sự bình yên, mở rộng, và không gian vô tận.

== Xem thêm ==
- Danh sách màu
- Ngọc lam
Mòng két (màu)

Màu xanh mòng két (teal) là màu xanh lá cây ánh xanh lam, với sắc lục nhiều hơn xanh lơ và, vì thế, sẫm hơn. Nó có tên như vậy là do có màu gần với màu lông cánh của mòng két (động vật họ "Anatidae" giống "Anas" loài "Crecca").

== Tọa độ màu ==
 Số Hex = #008080

== Xem thêm ==
- Danh sách màu
Hoa cà (màu)

Màu hoa cà còn gọi là màu hoa tử đinh hương do nó rất gần với màu hoa của hai loại cây này.

== Tọa độ màu ==
 Số Hex = #C8A2C8

== Xem thêm ==
- Danh sách màu
- Hoa cà
Cẩm quỳ (màu)

Cẩm quỳ (tiếng Anh: "mauve", tiếng Pháp: "malva", bắt nguồn từ tên gọi chung của các loài cẩm quỳ (chi "Malva" họ Malvaceae)) là một màu tím có thể được miêu tả là giống như màu hoa cà có ánh hồng xám nhạt. Đây là một trong rất nhiều màu sắc trong dãy màu tía. Nó có ánh xám và lam hơn là ánh của màu hồng sẫm.

== Phát hiện ==
"Bài chính: Mauvein"

Màu cẩm quỳ được đặt tên lần đầu tiên năm 1856. Nhà hóa học , khi đó mới 18 tuổi, đã thử điều chế ký ninh nhân tạo để làm thuốc chống sốt rét. Phần còn lại ngoài dự kiến đã vô tình được ông để ý và nó đã trở thành thuốc nhuộm anilin đầu tiên — chính xác là , đôi khi được gọi là "anilin màu tía". Perkins đã rất thành công trong việc giới thiệu phát kiến của mình cho ngành công nghiệp sản xuất thuốc nhuộm, vì thế tiểu sử của ông do Simon Garfield viết được đặt tiêu đề là "Mauve", tức "màu cẩm quỳ" (2001).

"Thập niên cẩm quỳ" (The Mauve Decade) là nhan đề mà Thomas Beer (1889-1940) tìm ra để đặc tả cho "lối sống Mỹ vào cuối thế kỷ 19" vào năm 1926. Nhìn lại thời gian này, Beer không thích xu hướng mà nước Mỹ tiến tới, ông tin rằng nó đã rời xa khỏi các truyền thống của Tân Anh tới thời gian của "sự suy sụp và những cách nói vô nghĩa". Ông lấy nhan đề từ trích dẫn từ nghệ sĩ : "Cẩm quỳ chỉ là hồng cố trở thành tía."

== Tọa độ màu ==
 Số Hex = #E0B0FF

== Xem thêm ==
- Danh sách màu
Mận (màu)

Màu mận là một màu sẫm giống với màu tía.

== Tọa độ màu ==
 Số Hex = #8E4585

== Xem thêm ==
- Danh sách màu
- Mận
Tần số

Tần số là số lần của một hiện tượng lặp lại trên một đơn vị thời gian.

Để tính tần số, chọn một khoảng thời gian, đếm số lần xuất hiện của hiện tượng trong thời gian ấy, rồi chia số này cho khoảng thời gian đã chọn.

Như vậy đơn vị đo tần số là nghịch đảo đơn vị đo thời gian. Trong hệ đo lường quốc tế, đơn vị này là Hz đặt tên theo nhà vật lý Đức, Heinrich Rudolf Hertz. 1 Hz cho biết tần số lặp lại của sự việc đúng bằng 1 lần trong mỗi giây:
Đơn vị khác của tần số là:
- Số vòng quay một phút (rpm) (revolutions per minute) cho tốc độ động cơ...
- Số nhịp đập một phút (bpm) (beats per minute) cho nhịp tim, nốt nhạc trong âm nhạc...

== Liên hệ với chu kỳ ==
Tần số có thể tính qua liên hệ với chu kỳ, thời gian giữa hai lần xuất hiện liên tiếp của sự việc. Tần số "f" bằng nghịch đảo chu kỳ "T":

== Trong chuyển động sóng ==
Trong chuyển động sóng, tần số là số lần quan sát thấy đỉnh sóng tại một điểm trong một đơn vị thời gian. Tần số sóng âm trong âm nhạc còn được đặc trưng bởi nốt nhạc.
=== Liên hệ với bước sóng ===
Bước sóng của sóng bằng chu kỳ nhân vận tốc sóng. Do vậy tần số "f" bằng vận tốc sóng "v" chia cho bước sóng λ:

=== Trong các môi trường truyền sóng ===
Khi sóng đi qua các môi trường khác nhau, tần số không thay đổi (nhưng vận tốc và bước sóng có thể thay đổi).

== Ví dụ ==
- Nốt La trên nốt Đô trung nay được chuẩn hoá tại tần số 440 Hz. Các nốt nhạc khác đều được điều chỉnh theo chuẩn này.
- Âm thanh tai người nghe thấy được có tần số trong khoảng 20 Hz đến 20000 Hz.
- Tần số dòng điện xoay chiều trong sinh hoạt đời thường ở Việt Nam và ở Châu Âu là 50 Hz; trong khi ở Bắc Mỹ là 60 Hz.

== Xem thêm ==
- Sóng
- Chu kỳ
- Bước sóng
- Tần số góc
- Dao động điều hoà
- Nốt nhạc
- Phổ điện từ
Xanh nõn chuối

Màu xanh nõn chuối, hay còn gọi là xanh đọt chuối (tên tiếng Anh: "Chartreuse") chứa nhiều phần xanh lục pha chút vàng. Nó có tên như vậy vì giống phần lá non của cây chuối. Nó giống màu vàng chanh nhưng có nhiều sắc xanh lục hơn màu vàng chanh.

Màu websafe gần nhất của nó là #66ff00.

== Tọa độ màu ==
Số Hex = #7FFF00.

RGB (r, g, b) = (127, 255, 0).

CMYK (c, m, y, k) = (50, 0, 100, 0).

HSV (h, s, v) = (90, 100, 100).

== Xem thêm ==
- Danh sách màu
Màu

Màu trong tiếng Việt có thể chỉ:
- Màu sắc.
- Màu vẽ: dụng cụ dùng để vẽ như chì màu, sáp màu, màu nước, v.v...
- Hoa màu: cây thực phẩm trồng ở đất khô ngoài lúa, như ngô, sắn, lạc, khoai, v.v...
Virus (định hướng)

Virus có hai nghĩa:

- Trong sinh học, virus là tác nhân lây nhiễm, nhỏ hơn vi khuẩn và chỉ có thể tái tạo sau khi lây nhiễm vào tế bào chủ. Xem bài Virus. Để tiếp cận một cách dễ hiểu hơn về chủ đề này, xem bài Giới thiệu về virus. Để đọc bài viết về một ngành khoa học nghiên cứu virus, xem Virus học.
- Trong khoa học máy tính, virus là đoạn chương trình máy tính (thông thường là độc hại) có khả năng lan truyền một cách lén lút từ máy tính này sang máy tính khác. Xem bài Virus (máy tính).
Không nhầm lẫn với streamer, Youtuber Việt Nam tên là Đặng Tiến Hoàng, có nghệ danh là ViruSs.
Men ngọc (màu)

Màu men gốm (tính từ): nói về tông màu của một sản phẩm hoặc một dòng gốm.

Màu men gốm (danh từ): chỉ những sản phẩm mang sắc men có tính phân biệt hoặc tính đặc trưng.
Ví dụ: Khi nói đến men ngọc, màu men celadon, men celadon, celadon hoặc dòng gốm cổ Trung Hoa là ta hiểu ngay đó là sản phẩm tráng men có màu xanh lục-xanh nước biển nhạt (thực tế thường biến đổi từ lục xám nhẹ đến lục ngả vàng). Nó có tên gọi như vậy do người ta tìm thấy màu này chủ yếu trong nước men của đồ gốm có xuất xứ từ Trung Quốc.

Về mặt kỹ thuật, màu này được tạo thành bằng cách nung sản phẩm đã tráng men có chứa FeO, CrO, NiO, SnO và TiO với hàm lượng thích hợp trong môi trường khử.

==Tọa độ màu==
 Số Hex = #ACE1AF

==Xem thêm==
- Danh sách màu
- Đồ gốm
- Men gốm