Hà Quang Văn

Hà Quang Văn (1946 – 4 tháng 11 năm 2025) là một nhà quản lý giáo dục, nhà nghiên cứu kiêm diễn viên sân khấu người Việt Nam. Từng đảm nhiệm chức vụ Hiệu trưởng Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh. Ông được nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu Nhà giáo nhân dân.

== Cuộc đời ==
Hà Quang Văn sinh năm 1946 tại Hà Nội, trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật cải lương. Mẹ của ông nghệ sĩ Ái Liên, cha là doanh nhân Hà Quang Định. Ông dự thi vào khoa Diễn viên cải lương của Trường Ca kịch Dân tộc (nay là Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội) và gia nhập Đoàn Cải lương Nam Bộ vào năm 1962. Trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam, ông đã cùng đoàn đi biểu diễn ở nhiều nơi như Lạng Sơn, Yên Bái, Quảng Trị để phục vụ kháng chiến. Năm 1976, Hà Quang Văn vào vai Chủ tịch Hồ Chí Minh trong vở kịch "Người công dân số một" được diễn trên sân khấu kịch của Nhà hát Cải lương Trung ương. Trước đó, ông đã có nhiều lần biểu diễn sân khấu cho Hồ Chủ tịch xem từ đầu thập niên 1960.

Năm 1985, sau một thời gian học tại Liên Xô, Hà Quang Văn về Thành phố Hồ Chí Minh và nhận công tác tại Trường Nghệ thuật Sân khấu II (sau này là Trường cao đẳng Sân khấu Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh, hiện nay là Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh). Ông được bổ nhiệm nhiều chức vụ quản lý khác nhau như Trưởng khoa Cải lương, Phó Hiệu trưởng rồi Hiệu trưởng, ngoài ra, ông còn đảm nhiệm chức vụ Bí thư Đảng ủy của trường. Bên cạnh giảng dạy, ông còn là đạo diễn và chủ trì nhiều công trình nghiên cứu về cải lương, nghệ thuật truyền thống. Ông đã tham gia dàn dựng trên 100 vở diễn, trong đó có nhiều tác phẩm nổi tiếng như "Ký họa đồng bằng", "Quay về kỷ niệm", "Ma lực đồng tiền", đoạt huy chương tại các hội diễn sân khấu toàn quốc. Hà Quang Văn cũng hợp tác với Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện chương trình "Sân khấu học đường" – chương trình giảng dạy diễn xuất sân khấu trên truyền hình.

Năm 2006, Hà Quang Văn được nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu Nhà giáo nhân dân. Ông nghỉ hưu vào năm 2007 và qua đời vào ngày 4 tháng 11 năm 2025 tại Thành phố Hồ Chí Minh, tang lễ được tổ chức tại Nhà tang lễ Thành phố Hồ Chí Minh.

== Tranh cãi ==
Cuối năm 2015, Ban Giám hiệu (BGH) cũ của Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh (ĐHSKĐA TPHCM) bị tố cáo có hành vi vi phạm pháp luật, tham ô, tham nhũng, lừa đảo chiếm đoạt gần 47 tỷ đồng. Gửi đơn tới Báo Thanh tra là Ban đại diện cho 258 nhà đầu tư mua nền đất tại dự án khu nhà ở của cán bộ, giáo viên (CBGV) trường ĐHSKĐA TPHCM. Ban đại diện đã tố cáo ông Hà Quang Văn – nguyên Hiệu trưởng trường, bà Đỗ Thị Thùy Dung – Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Tân Phú Thủy (TNHHTPT), cùng nhiều cán bộ lãnh đạo của trường qua các thời kỳ đã có hành vi vi phạm như trên. Đây là số tiền nhà đầu tư mang nộp cho trường ĐHSKĐA TPHCM để mua đất nền xây nhà thuộc dự án khu nhà ở CBGV tại phường Long Thạnh Mỹ, quận 9 vào những năm 2003–2004. Mặc dù chỉ có 23 CBGV của trường đăng ký mua nền xây nhà ở, nhưng BGH cũ và bà Đỗ Thị Thùy Dung đã lập danh sách lên tới 258 CBGV của trường có nhu cầu nhà ở để trình lên cơ quan có thẩm quyền xin thành lập dự án. BGH đã bán tổng cộng hơn 300 nền biệt thự các loại, số tiền thu được từ việc bán nền trên được thu qua Ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu là gần 47 tỷ đồng. Ban đại diện cho rằng ông Hà Quang Văn đã chiếm đoạt tiền của nhà đầu tư bằng việc chuyển tiền từ Ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu (tài khoản của Ban quản lý dự án) sang tài khoản cá nhân của ông và bà Dung cùng đứng tên tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam Chi nhánh Đông Sài Gòn với tổng số tiền hơn 40 tỷ đồng trong hai năm 2003 và 2004. Ông Văn còn rút tiền từ tài khoản cá nhân trên để mở 2 sổ tiết kiệm đứng tên mình, hưởng số tiền lãi để tiêu xài cá nhân và đã sử dụng số tiền trên vào việc thanh toán tiền đền bù giải tỏa và các khoản chi khác ngoài dự án.

Theo cơ quan điều tra, tháng 6 năm 2003, ông Hà Quang Văn đã ký Hợp đồng kinh tế với Công ty Cổ phần Thắng Vinh (CPTV) và được giám đốc công ty ký giấy ủy quyền cho bà Dung được toàn quyền quyết định thực hiện các nội dung công việc của hợp đồng cho đến khi hợp đồng được thanh lý. Đến tháng 12 năm 2004, ông Văn và giám đốc công ty trên tiếp tục ký một biên bản xác nhận tiền. Kết quả kiểm tra cho thấy trường ĐHSKĐA TPHCM chưa có mẫu dấu sử dụng trên hợp đồng. Bà Đỗ Thị Thùy Dung thực chất chỉ mượn tư cách pháp nhân của công ty CPTV để ký hợp đồng với trường. Chính từ hợp đồng giả này, hiệu trưởng trường ĐHSKĐA TPHCM đã tiếp tay, tạo điều kiện cho bà Dung hưởng lợi hơn 4 tỷ đồng. Tháng 1 năm 2005, bà Dung, với vai trò là người đứng đầu công ty TNHHTPT đã ký công văn gửi trường ĐHSKĐA TPHCM xin trực tiếp quản lý phần vốn góp hơn 14 tỷ đồng để công ty TNHHTPT thực hiện theo nguyên tắc hợp đồng khoán gọn, bảo toàn vốn, giao đủ nền cho CBGV đã đăng ký góp vốn và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu xảy ra thất thoát vốn. Đề nghị của công ty được hiệu trưởng Hà Quang Văn chấp thuận. Từ năm 2003 đến 2008, lãnh đạo trường sau khi xin công văn đã tiếp tục triển khai dự án mặc dù chưa được cấp quyết định giao đất của cơ quan có thẩm quyền. Năm 2008, thanh tra Thành phố Hồ Chí Minh đã vào cuộc và vạch trần hàng loạt sai phạm của dự án trên. Cơ quan kết luận rằng, ông Hà Quang Văn – Hiệu trưởng trường ĐHSKĐA TPHCM, ông Đoàn Đình Trọng – Trưởng phòng Hành chính Tổng hợp trường ĐHSKĐA TPHCM, bà Đỗ Thị Thùy Dung – Giám đốc công ty TNHHTPT và các các nhân có liên quan "cần phải được xử lý nghiêm minh". Năm 2010, Đỗ Thị Thùy Dung bị xử phạt 8 tháng tù vì tội danh "trốn thuế".

Ngày 13 tháng 1 năm 2016, BGH mới của nhà trường đã tiến hành tổ chức một cuộc họp với Ban đại diện người góp vốn và thống nhất sẽ phối hợp với người góp vốn giải quyết nhanh và dứt điểm vụ việc, nhà trường cũng đã thành lập Ban khắc phục hậu quả để giải quyết quyền lợi cho những người đã góp vốn vào dự án. Tuy nhiên, BGH mới đã nhiều lần liên hệ yêu cầu BGH cũ, đứng đầu là ông Hà Quang Văn và bà Phan Thị Bích Hà, yêu cầu bàn giao tài liệu nhưng vẫn không được hồi âm. Trước sức ép từ phía Ban đại diện người góp vốn và thái độ bất hợp tác của BGH cũ, hiệu trưởng đương thời của trường ĐHSKĐA TPHCM là ông Vũ Ngọc Thanh đã đại diện cho BGH mới của trường gửi văn bản gửi các cơ quan chức năng của thành phố báo cáo vụ việc và đề nghị phối hợp cùng trường để xử lý vụ việc.

Ngày 16 tháng 3 năm 2016, Nghệ sĩ nhân dân Minh Châu đã viết đơn gửi đến Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Đinh La Thăng để lên tiếng về việc gần 300 hộ gia đình mua đất từ BGH cũ của trường ĐHSKĐA TPHCM nhiều năm vẫn chưa được giải quyết. Đến tháng 6 cùng năm, nhiều nghệ sĩ khác như Trần Ngọc Giàu, Hồng Vân, Trần Nhượng tiếp tục gửi đơn tố cáo cho rằng BGH cũ đã lợi dụng danh nghĩa nhà trường lập dự án xây dựng khu nhà ở, phân nền chia lô bán ra thị trường dù chưa có quyết định của Ủy ban nhân dân thành phố phê duyệt dự án, vì vậy nên chưa có người mua nào được nhận đất. Đến ngày 16 tháng 5 năm 2016, hiệu trưởng trường ĐHSKĐA TPHCM đã có văn bản gửi Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị xem xét và sớm có chỉ đạo xử lý giúp kết thúc việc giải quyết những tồn đọng của dự án suốt 13 năm qua. Nhiều cá nhân và tổ chức sai phạm trong dự án vẫn chưa chịu trách nhiệm trước pháp luật.

== Khen thưởng ==
- Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Ba.
- Huân chương Lao động hạng Ba.
- Huy chương Vì thế hệ trẻ.
- Huy chương Vì sự nghiệp sân khấu.