hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Abbot (hố)

Abbot là một hố Mặt Trăng nhỏ (hố va chạm) nằm ở vùng gồ ghề giữa biển Mare Fecunditatis ở phía nam và phía tây, và biển Mare Crisium ở phía bắc. Nó là một hố hình tròn với hình dạng chiếc cốc ở phần bên trong. Tường bên trong xuống dốc đến điểm giữa, và không có biểu hiện của sự va chạm cũng như dấu vết quan trọng ở phần bên trong hoặc vành hố.

Abbot được đặt tên theo sau nhà vật lý thiên văn người Mỹ Charles Greeley Abbot. Hố được đặt tên trước đây là Apollonius K trước khi bị thay đổi tên bởi IAU. Hố Apollonius nằm ở phía đông của hố Abbot.

==Liên kết ngoài==
- LTO-62D1 Abbot — L&PI bản đồ địa hình
Menandros (tướng)

Menandros (; sống vào thế kỷ 4 TCN) là một tướng lĩnh phụng sự dưới quyền Alexandros Đại đế. Ông là một trong số những người được gọi là "etairoi" nhưng ông đã nắm quyền chỉ huy một nhóm lính đánh thuê. Ông đã được Alexandros giao trọng trách cai quản Lydia khi ông ta tiến hành giải quyết các vấn đề Châu Á tại Tyre (331 TCN). Menandros dường như vẫn nắm giữ vị trí này cho đến năm 323 TCN khi ông được giao nhiệm vụ đưa một đạo quân tiếp viện tới cho Alexandros ở Babylon — ông đã tới nơi ngay trước khi nhà vua băng hà. Trong cuộc phân chia các tỉnh diễn ra sau khi Alexandros qua đời, Menandros nhận được tỉnh Lydia cũ của mình và ông đã nhanh chóng nắm giữ nó. 

Ông dường như đã sớm đứng về phe của Antigonos và là người đầu tiên nói cho Antigonos biết về kế hoạch đầy tham vọng của Perdiccas đó là kết hôn với Cleopatra.Trong cuộc phân chia các tỉnh diễn ra sau đó ở Triparadisos (năm 321 TCN), quyền cai quản Lydia của ông được trao lại cho Cleitos; nhưng có lẽ điều này chỉ để nhằm giúp cho ông có thể giữ liên lạc dễ dàng hơn với Antigonos, nó được thể hiện rõ bởi việc ông chỉ huy một phần đội quân của Antigonos trong chiến dịch đầu tiên chống lại Eumenes (năm 320 TCN). Sang năm sau, khi nhận được tin Eumenes trốn thoát khỏi Nora, Menandros đã đưa quân đến Cappadocia để tấn công ông ta và buộc ông ta phải trốn chạy tới Cilicia. Sau sự kiện này không có ghi chép nào khác đề cập tới Menandros.

==Tham khảo==
- Smith, William (editor); "Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology", "Menander (1)", Boston, (1867)
Hệ vật lý

Trong vật lý, một hệ vật lý là một phần của vũ trụ vật lý được chọn để phân tích. Tất cả mọi thứ bên ngoài hệ thống được gọi là môi trường. Môi trường bị bỏ qua ngoại trừ ảnh hưởng của nó trên hệ thống.

Sự phân chia giữa hệ thống và môi trường là sự lựa chọn của nhà phân tích, thường được thực hiện để đơn giản hóa việc phân tích. Ví dụ, nước trong hồ, nước trong một nửa hồ hoặc một phân tử nước riêng lẻ trong hồ đều có thể được coi là một hệ thống vật lý. Một hệ thống bị cô lập là một hệ thống có tương tác không đáng kể với môi trường của nó. Thông thường một hệ thống theo nghĩa này được chọn để tương ứng với ý nghĩa thông thường hơn của hệ thống, chẳng hạn như một máy cụ thể.

Trong nghiên cứu về sự kết hợp lượng tử, "hệ thống" có thể đề cập đến các tính chất vi mô của một vật thể (ví dụ: trung bình của một con lắc), trong khi "môi trường" có liên quan có thể là các bậc tự do bên trong, được mô tả một cách kinh điển bằng nhiệt rung động của con lắc.

== Xem thêm ==
- Hệ thống khái niệm
- Không gian pha
- Hiện tượng vật lý
- Bản thể học vật lý
- Biểu đồ luồng tín hiệu
- Kỹ thuật hệ thống
- Khoa học hệ thống
- Hệ thống nhiệt động
Hi Quận vương

Đa La Hi Quận vương (chữ Hán: 多羅僖郡王), là một tước vị thế tập của triều đại nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc.

Tước vị này bắt đầu từ Kinh Hi - chắt của Nỗ Nhĩ Cáp Xích, con trai thứ 17 của An Quận vương Nhạc Lạc.

Năm Khang Hi thứ 21 (1682), Kinh Hi được phong Quận vương, phong hào Hi, không được thế tập võng thế, mỗi thế hệ tập phong sẽ bị giáng một cấp.

== Hi Quận vương ==
- 1682 — 1717: Phụng ân Trấn quốc công Kinh Hi (經希), con trai thứ 17 của Nhạc Lạc, sơ phong Quận vương, năm 1690 hàng Phụng ân Trấn quốc công.
Tiếng Cơ Tu Phương

Tiếng Cơ Tu Phương (hay tiếng Katu Đông, Katu Thượng) là ngôn ngữ của người Cơ Tu sống ở miền Trung Việt Nam tại các thành phố Huế và Đà Nẵng, là ngôn ngữ thuộc ngữ chi Cơ Tu, ngữ hệ Nam Á. Tổng số người nói trong cuộc điều tra dân số năm 1999 là 50.500 người.

Tiếng Cơ Tu Phương được đặt ở nhóm đông nam cùng với các ngôn ngữ Dak Kang và Kantu, hoặc trong nhóm đông và phân nhóm Katu-Pacoh cùng với tiếng Katu Tây của Lào và tiếng Pa Kô của Việt Nam.

Tiếng Cơ Tu Phương không có phương ngữ nào; "tiếng Katu Hạ" là một ngôn ngữ Katu Tây riêng biệt.

Vào những năm 1957-1958, có khoảng hai chục ngôn ngữ của các dân tộc miền núi Việt Nam được tạo chữ viết dựa trên bảng chữ cái tiếng Việt Latinh; trong số đó có tiếng Hrê, Xơ Đăng, M'Nông, Xtiêng, Bru và Raglai.

== Xem thêm ==
- Tiếng Cơ Tu
Công Tây Dư Như

Công Tây Dư Như (), hay Công Tây Dữ Như (公西與如), Công Tây Dữ (公西與), tự Tử Thượng (子上), tôn xưng Công Tây Tử (公西子), người nước Lỗ thời Xuân thu, là một trong thất thập nhị hiền của Nho giáo.

== Cuộc đời ==
Cuộc đời của Công Tây Dư Như không được ghi chép lại. Năm 72, thời Hán Minh Đế, Công Tây Dư Như được phối thờ trong Khổng miếu.

== Tham khảo ==
- Công Tây Châm
Emmanuel Tony Agbaji

Emmanuel Tony Agbaji (sinh ngày 21 tháng 11 năm 1992) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Nigeria thi đấu ở vị trí hậu vệ cho câu lạc bộ Lobi Stars tại giải bóng đá chuyên nghiệp Nigeria.

==Sự nghiệp==
Tony Agbaji từng có thời gian thi đấu tại V.League 1 trong màu áo Nam Định.
Abel (hố)

Abel là một hố Mặt Trăng cổ đại (hố va chạm) nằm ở vùng rìa phía đông nam của Mặt Trăng. Hố nằm ở phía nam của hố Barnard, và phía rìa tây bắc của biển Mare Australe.

Vành hố Abel bị xói mòn nặng và mất đi hình dạng, hình thành một hình giống đa giác. Hố bị ảnh hưởng bởi va chạm trong quá khứ. Hố vệ tinh Abel A chồng lên vành phía nam, trong khi hố Abel M và Abel L chồng lên ở vành phía tây.

Thềm hố phía đông của Abel đã được trồi lên bề mặt bởi dòng chảy dung nham trong quá khứ, tạo nên bề mặt mượt, bằng phẳng với suất phản chiếu thấp. Một vài vành của các hố nhỏ hơn nhô ra ở tường phía đông bắc của hố. Thềm hố phía tây gồ ghề hơn và có suất phản chiếu chung với bề mặt xung quanh.

Hố được đặt tên theo sau nhà toán học người Na Uy Niels Henrik Abel.

==Hố vệ tinh==
Theo quy ước, những tính chất này được xác định trên bản đồ bằng cách đặt từng chữ cái là tâm của các hố vệ tinh gần với Abel nhất.
Sân bay quốc tế Yogyakarta

Sân bay quốc tế Yogyakarta (, ) hoặc Sân bay quốc tế Kulon Progo là một sân bay nằm ở khu vực Temon của huyện Kulon Progo, phục vụ Đặc khu Yogyakarta, ở Java, Indonesia.

Sân bay được điều hành bởi Angkasa Pura I. Sân bay này sẽ thay thế sân bay quốc tế Adisutjipto của thành phố Yogyakarta, hiện đang quá sức. Sân bay bắt đầu hoạt động vào ngày 6 tháng 5 năm 2019 với chuyến bay đầu tiên, chuyến bay Citilink từ sân bay quốc tế Halim Perdanakusuma của Jakarta. Các chuyến bay thương mại sẽ dần được di chuyển từ Sân bay quốc tế Adisucipto cũ. Mặc dù đường băng và các phương tiện khác cho các chuyến bay quốc tế đã hoạt động, nhưng đến giữa tháng 8 năm 2019 không có chuyến bay quốc tế nào. Vào giữa tháng 9 năm 2019, 80 phần trăm các công trình đầu cuối đã kết thúc và dự đoán sẽ hoàn thành vào cuối năm 2019, vì vậy nó sẽ hoạt động đầy đủ vào đầu năm 2020.
Địa lý Brasil

Brasil là quốc gia lớn nhất ở Nam Mỹ. Diện tích đất liền của nó chiếm gần một nửa Nam Mỹ và có diện tích 8.456.510 km2, đứng thứ năm trên thế giới. Điểm cao nhất ở Brasil là Pico da Neblina, cao hơn 2.994 mét so với mực nước biển. Brasil giáp Argentina, Bolivia, Colombia, Guyane thuộc Pháp, Guyana, Paraguay, Peru, Suriname và Venezuela.

Con sông lớn nhất trên thế giới chảy sông Amazon chảy qua Brasil. Brasil cũng có rừng nhiệt đới Amazon lớn nhất thế giới.

== Diện tích và kích thước ==
Lãnh thổ của Brasil rộng 8.515.767 km², trong đó 8.456.510 km² là phần đất liền và 55.455 km² là mặt nước. Cộng hòa Liên bang Brasil chiếm 5,7% tổng diện tích đất trên thế giới. Brasil là quốc gia lớn thứ năm trên thế giới (sau Trung Quốc, Hoa Kỳ, Canada, Nga).

- Chiều dài từ tây sang đông: 4.328 km (theo đường thẳng).
- Chiều dài từ Bắc tới Nam: 4320 km (theo đường thẳng).

=== Điểm cực đoan ===
- Bắc là8° vĩ độ Bắc và 60° kinh độ Tây.
- Nam là 32° vĩ độ nam và 70° kinh độ tây.
- Tây là 10° vĩ độ nam và 75° kinh độ tây.
- Đông là 7° vĩ độ nam và 34,5° kinh độ tây.

== Biên giới ==
Tổng chiều dài của biên giới là 14.691 km (chiều dài của biên giới: với Argentina là 1224 km; với Bolivia là 3400 km, với Colombia là 1643 km, với Guyane thuộc Pháp là 673 km, với Guyana là 1119 km, với Paraguay là 1290 km, với Peru là 1560 km, với Suriname là 597 km, với Uruguay là 985 km, với Venezuela là 2200 km).

== Bờ biển ==
Chiều dài đường bờ biển: 7491 km. Toàn bộ bờ biển thuộc về bờ biển Đại Tây Dương, tạo thành biên giới phía đông tự nhiên của Brasil. Có rất nhiều vịnh thuận tiện, ví dụ, vịnh Guanabara ở Rio de Janeiro. Có vài vịnh lớn.

== Xem thêm ==
- Địa lý Nam Mỹ

== Liên kết ngoài ==
- Brasil - từ 1565
- Brasil: của tầng lớp quý tộc, của tình yêu và của những lá thư… một bản đồ từ xung quanh 1640
Tiếng Xinh Mun

Tiếng Xinh Mun (Ksingmul, Puộc, tiếng Trung Quốc: 欣门语) là một ngôn ngữ thuộc ngữ chi Khơ Mú nói bởi người Xinh Mun của Việt Nam và Lào.

== Phương ngữ ==
Jerold Edmondson (2010: 144), trích dẫn Đặng Nghiêm Vạn và những người khác (1972: 254 ff.), liệt kê 3 phương ngữ Xinh Mun chính. Trong đó, phương ngữ Xinh Mun Nghệt là nguyên thủy nhất.

- Xinh Mun Ngệt: xã Nà Nghệt, huyện Xiêng Khọ, Sầm Nưa (tỉnh Houaphan), Lào
- Xinh Mun Dạ: xã Chiềng On, huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La, Việt Nam
- Xinh Mun Đồng

== Ngữ âm ==
Nguồn:

Tất cả các nguyên âm đơn đều có thể là dài hoặc ngắn ngoại trừ /ɔː/ chỉ có thể là dài.

== Tham khảo ==
- Edmondson, Jerold A. 2010. "Ngôn ngữ của Việt Nam so với Ksingmul (Xinh - mun)." Trong Kenneth A. McElhanon và Ger Reesink, " Một bức tranh ngôn ngữ và văn hóa: nghiên cứu tôn vinh sự nghiệp của Karl J. Franklin ", 138 - 154. SIL e - Books, 19. [Dallas]: SIL International. http://www.sil.org/resource/archives/9267

== Liên kết ngoài ==
- http://projekt.ht.lu.se/rwaai RWAAI (Repository and Workspace for Austroasiatic Intangible Heritage)
- http://hdl.handle.net/10050/00-0000-0000-0003-9380-C@view Ksingmul in RWAAI Digital Archive
Antigenes (tướng)

Antigenes (; mất năm 316 TCN) là một tướng lĩnh của Alexandros Đại đế, ông đã từng phụng sự Philippos II của Macedonia và mất một mắt trong cuộc vây hãm Perinthos (năm 340 TCN). Sau khi Alexandros qua đời vào năm 323 TCN, ông được nhận chức tổng trấn của Susiana. Ông là một trong số các chỉ huy của lực lượng Argyraspides và đã đứng về phe của Eumenes. Sau khi Eumenes bại trận vào năm 316 TCN, Antigenes đã rơi vào tay kẻ thù của mình là Antigonos và bị ông ta thiêu sống.

==Tham khảo==
- Smith, William (editor); "Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology", "Antigenes (1)", Boston, (1867)
Tlepolemos (tướng)

"Đối với những người khác có cùng tên, xem Tlepolemos (định hướng)"

Tlepolemos (; sống vào thế kỷ 4 TCN) là con trai của Pythophanes và là một thành viên thuộc lực lượng "hetairoi" của Alexandros Đại đế. Ông đã cai quản Parthia và Hyrcanii cùng với Amminapes, một người Parthia được Alexandros bổ nhiệm làm tổng trấn của các tỉnh này. Sau này, Tlepolemos được Alexandros bổ nhiệm làm tổng trấn của Carmania, ông vẫn cai quản tỉnh này vào thời điểm Alexandros qua đời trong năm 323 TCN và sau cuộc phân chia các tỉnh mới tại Triparadisos vào năm 321 TCN.

==Tham khảo==
- Smith, William (editor); "Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology", "Tlepolemus (2)", Boston, (1867)
Đại học Heriot-Watt

Heriot-Watt University là trường đại học công lập có trụ sở ở Edinburgh, Scotland, được thành lập năm 1821 với tên gọi School of Arts of Edinburgh (Trường nghệ thuật Edinburgh), học viện cơ học đầu tiên trên thế giới và sau đó được phép cấp bằng đại học theo điều lệ hoàng gia vào năm 1966. Đây là cơ sở giáo dục lâu đời thứ tám ở UK. Tên gọi Heriot-Watt được lấy dựa theo tên nhà phát minh James Watt và George Heriot, một thợ kim hoàn và nhà hảo tâm người Scotland.

Đại học Heriot-Watt đạt danh hiệu "Đại học quốc tế của năm" do The Times and Sunday Times Good University Guide 2018 ghi nhận vì sự hiện diện và tầm ảnh hưởng của mình. Trường được "Times Higher Education World University Rankings" xếp hạng trong số 300 trường hàng đầu thế giới. Cùng năm, "The Complete University Guide" xếp hạng trường thứ 35 ở UK, trên một số trường đại học thuộc nhóm Russell Group. Từ khi được thành lập, trường có mối quan hệ chặt chẽ với trường Đại học Edinburgh (University of Edinburgh) trong nghiên cứu và giảng dạy.

== Liên kết ngoài ==
- Heriot-Watt University Students Union
- Heriot-Watt University Dubai
- Heriot-Watt University Malaysia
Augustin-Pierre Dubrunfaut

Augustin-Pierre Dubrunfaut (; 1 tháng 9 năm 1797, Lille – 7 tháng 10 năm 1881) là một nhà hóa học người Pháp và ông đã nghiên cứu ra việc fructose được hấp thu trực tiếp vào máu trong quá trình tiêu hóa. Fructose được nhà hóa học người Pháp
Sự chuyển quay đã được Dubrunfaut phát hiện vào năm 1844, khi ông nhận thấy rằng vòng quay cụ thể của dung dịch nước đường thay đổi theo thời gian. 
Trong cùng một bài báo, ông cũng xác định rằng sự đảo ngược của sucrose với sự hiện diện của men bia ("Saccharomyces cerevisiae") không phải là hậu quả của quá trình lên men. Phân tử hữu cơ fructose sau đó đã được Dubrunfaut phát hiện vào năm 1847. 
Ông cũng phát hiện ra maltose, mặc dù khám phá này không được chấp nhận rộng rãi cho đến khi nó được xác nhận vào năm 1872 bởi Cornelius O'Sullivan.
==Tiểu sử==
Augustin-Pierre Dubrunfaut lần đầu tiên nghiên cứu tại Lille với nhà tự nhiên học người Bỉ Pierre Auguste Joseph Drapiez và nhà hóa học người Pháp Charles Delezenne. Sau đó, ông học tại Khoa Khoa học Paris với các nhà hóa học Thenard, Dulong, Pouillet và Louis Joseph Gay-Lussac các vấn đề về hóa tính của tinh bột. Từ 1824 đến 1830, ông dạy trong một trường kỹ thuật trong khi thành lập năm 1827 một nhà máy sản xuất đường củ cải ở Bercy và chỉ đạo từ năm 1830 một nhà máy chưng cất rượu ở Versailles. Trong cùng năm đó, ông đã thành lập tờ báo chế tạo báo chí, được xuất bản trong ba năm.
Phiên tòa xét xử các lãnh tụ độc lập của Catalunya

Phiên tòa xét xử các lãnh tụ độc lập của Catalunya (Causa Especial 20907/2017 hoặc ngắn gọn là Causa del procés) là phiên tòa diễn ra từ ngày 12 tháng 2 năm 2019 bởi Tòa án Tối cao Tây Ban Nha. 7 thẩm phán trực tiếp điều hành phiên tòa do Manuel Marchena làm chủ tọa. Thẩm phán Pablo Llarena tham gia đối chất trong giai đoạn tháng 10 năm 2017 tới tháng 7 năm 2018 cùng 12 nhân vật liên quan, bao gồm phó thủ hiến Oriol Junqueras cùng các thành viên chủ chốt của ban lãnh đạo vùng Catalyuna như Jordi Sànchez, Jordi Cuixart và nhà phát ngôn Carme Forcadell. Nhiều bị cáo đã chịu thi hành án ngay từ khi bắt giữ và hiệu lực bản án được tính từ trước khi phiên tòa này diễn ra.

Phiên tòa là hệ quả trực tiếp từ sự kiện trưng cầu dân ý gây tranh cãi vào năm 2017. Sau khi Tòa án Tối cao Tây Ban Nha hủy bỏ kết quả sự kiện này vì cho là vi hiến, một cuộc khủng hoảng Hiến pháp đã diễn ra khi toàn bộ yêu cầu liên quan có trong Hiến pháp Tây Ban Nha và Đạo luật tự trị của Catalunya đã bị bác bỏ, và tuyên bố độc lập của vùng tự trị này trở nên vô hiệu vào ngày 27 tháng 10 năm 2017.

Các bản án được tuyên vào ngày 12 tháng 6 năm 2019. Hội đồng thẩm phán đã quyết định họp và công bố bản án vào ngày 14 tháng 10 năm 2019. 9 trong số 12 bị cáo bị kết tội kích động công chúng và 4 trong số họ có thêm tội danh lạm dụng công quỹ với mức tù giam từ 9 tới 13 năm. 3 bị cáo khác bị tuyên trái lệnh công vụ và được hương án treo. Tòa án Tối cao từ chối quy án về tội đảo chính. Một số bị cáo ngay lập tức viết đơn kháng cáo lên Tòa án Hiến pháp Tây Ban Nha và Tòa án Nhân quyền châu Âu. Bản án đã gây nên hàng loạt biểu tình tại Catalyuna.
Studio Bind

, là một hãng phim anime Nhật Bản được thành vào tháng 11 năm 2018 với tư cách là một công ty liên doanh của White Fox và Egg Firm.

==Lịch sử==
Công ty được thành lập vào tháng 11 năm 2018 với tư cách là một công ty liên doanh giữa hãng phim White Fox và công ty sản xuất, lập kế hoạch và quản lý Egg Firm. Tác phẩm đầu tiên của hãng là "Karakuri Circus" ở tập 22 và 31, trong khi tác phẩm đầu mà hãng đảm nhiệm sản xuất chính là "Mushoku Tensei", đã ra mắt vào năm 2021.
Người Brasil gốc Bồ Đào Nha

Người Brasil gốc Bồ Đào Nha () là công dân Brasil có nguồn gốc hoàn toàn hoặc một phần ở người Bồ Đào Nha. Hầu hết những người Bồ Đào Nha đến từ nhiều thế kỷ ở Brasil đều tìm kiếm cơ hội kinh tế. Mặc dù có mặt kể từ khi bắt đầu thực dân, người Bồ Đào Nha bắt đầu di cư sang Brasil với số lượng lớn hơn và không có sự hỗ trợ của nhà nước trong thế kỷ 18.

Ngày nay, người Bồ Đào Nha tạo thành nhóm người nước ngoài lớn thứ 2 sống ở nước này (lớn nhất là người Bolivia), với khoảng 380.000 người nhập cư Bồ Đào Nha hiện đang sống ở Brasil. Theo luật pháp Bồ Đào Nha, bất kỳ người Brasil nào có ít nhất một cha mẹ hoặc ông bà Bồ Đào Nha đều đủ điều kiện để có được quốc tịch Bồ Đào Nha (với một số hạn chế, đặc biệt là đối với con cháu). 5 triệu người Brasil (2,5% dân số) thuộc nhóm này.

== Ước tính ==
Đây là những người Brasil gốc Bồ Đào Nha. Ước tính 55 triệu người Brasil có nguồn gốc Bồ Đào Nha sau thời kỳ thuộc địa. Những con số này sẽ được đánh giá thấp, vì cũng có nhiều người Brasil có nguồn gốc Bồ Đào Nha trong thời kỳ thuộc địa, làm tăng cộng đồng người Bồ Đào Nha trong 80 triệu người ở Brasil.

== Xem thêm ==
- Người Brasil
- Người Bồ Đào Nha

== Liên kết ngoài ==
- Article about immigration to Brazil
- IBGE, in Portuguese
- Casa do Brasil quer imigração em debate na cimeira UE-Brasil
Gần đúng pha ngẫu nhiên

Gần đúng pha ngẫu nhiên (RPA) là một phương pháp gần đúng trong vật lý vật chất ngưng tụ và trong vật lý hạt nhân. Nó được David Bohm và David Pines giới thiệu lần đầu tiên như là một kết quả quan trọng trong một loạt các bài báo năm 1952 và 1953. Trong nhiều thập kỷ, các nhà vật lý đã cố gắng kết hợp hiệu ứng của các tương tác cơ lượng tử vi mô giữa các electron trong lý thuyết vật chất. RPA của Bohm và Pines xét cho tương tác yếu Coulomb được chắn và thường được sử dụng để mô tả hàm phản hồi tuyến tính động của các hệ electron.

Trong RPA, các electron được giả sử chỉ phản hồi với tổng điện thế "V" (r) là tổng của thế nhiễu loạn bên ngoài "V" (r) và thế chắn "V" (r). Thế nhiễu loạn bên ngoài được giả sử dao động ở một tần số đơn ω, do đó mô hình đưa ra một phương pháp trường tự hợp (SCF) một hàm điện môi được ký hiệu là ε(k, ω).

Sự đóng góp cho hàm điện môi từ tổng thế tĩnh điện được giả định là "trung bình", do đó chỉ có thế tại vector sóng k đóng góp. Đó là lý do vì sao gọi là gần đúng pha ngẫu nhiên. Hàm điện môi thu được, còn được gọi là "hàm điện môi Lindhard", dự đoán chính xác một số tính chất của khí electron, bao gồm cả plasmon.

RPA đã bị chỉ trích vào cuối những năm 50 vì liên quan đến bậc tự do và nhiều chứng minh dẫn đến công việc phức tạp giữa các nhà vật lý lý thuyết. Trong một bài báo chuyên đề, Murray Gell-Mann và Keith Brueckner đã chỉ ra rằng RPA có thể được lấy từ một bản tóm tắt các sơ đồ Feynman chuỗi bậc đầu trong khí electron đặc.

Sự thống nhất trong các kết quả này đã trở thành một lý lẽ quan trọng và thúc đẩy sự phát triển rất mạnh mẽ trong vật lý lý thuyết vào cuối những năm 50 và 60.

== Ứng dụng: Trạng thái cơ bản RPA của hệ boson tương tác ==
Trạng thái chân không RPA formula_1 cho hệ boson có thể được biểu diễn theo trạng thái chân không của boson không tương quan formula_2 và các kích thích boson gốc formula_3

formula_4

trong đó Z là ma trận đối xứng formula_5 và

formula_6

Việc chuẩn hóa có thể được tính bởi

formula_7

trong đó formula_8 là sự tách giá trị kì dị của formula_9.
formula_10

formula_11

formula_12

formula_13

sự kết nối giữa những kích thích mới và cũ được đưa ra bởi

formula_14.
Bão Gay (1989)

Bão Gay, được biết đến ở Việt Nam với tên bão số 11 năm 1989, là 1 cơn bão mạnh hiếm gặp trên Vịnh Thái Lan.

== Lịch sử khí tượng ==
- Bão Gay hình thành ngay ở phía nam Mũi Cà Mau, khu vực phía đông Vịnh Thái Lan vào ngày 1 tháng 11,bão đạt cấp 3 (SSHWS) khi áp sát và đổ bộ vào Thái Lan. Bão khiến hơn 800 người thiệt mạng xung quanh vịnh này. Sau khi quét qua Thái Lan, bão đi vào Ấn Độ Dương, cường độ có phần suy giảm xuống còn cấp 1 (SSHWS), rồi lại mạnh trở lại. Bão đạt cấp 5 (SSHWS), sức gió lên đến 260 km/h trong 1 phút ngay khi áp sát vào Kavali, thuộc Ấn Độ. Bão đổ bộ vào Kavali và khiến thêm hơn 200 người thiệt mạng, và sau khi đổ bộ vào đây bão suy yếu nhanh chóng. Cuối cùng bão tan vào ngày 10 tháng 11. Thiệt hại về vật chất do cơn bão gây ra là khoảng 521 triệu USD, trong khi số người chết lên đến hơn 1000 người. Đây là cơn bão mạnh hiếm gặp trên Vịnh Thái Lan.
- 30 năm sau (tức là năm 2019), một cơn bão khác có quỹ đạo tương tự như vậy, cũng đổ bộ miền nam Thái Lan nhưng yếu hơn nhiều. Đó là bão Pabuk, cơn bão đầu tiên trên Biển Đông trong năm 2019.

== Xem thêm ==
- Bão Harriet (1962)
- Bão Pabuk (2019)

== Tham khảo ==
Xoáy thuận nhiệt đới
Neso (vệ tinh)

Neso (/ ˈniːsoʊ / NEE-soh; tiếng Hy Lạp: Νησώ), còn được gọi là Neptune XIII, là vệ tinh tự nhiên ngoài cùng được biết đến của Sao Hải Vương. Đó là một vệ tinh không đều được phát hiện bởi Matthew J. Holman, Brett J. Gladman và các đồng nghiệp vào ngày 14 tháng 8 năm 2002, tuy nhiên nó không được chú ý cho đến năm 2003. 

== Đặc điểm ==
=== Quỹ đạo ===
Neso quay quanh Sao Hải Vương ở khoảng cách hơn 48 Gm (triệu km), khiến nó (tính đến năm 2015) trở thành vệ tinh xa nhất được biết đến của bất kỳ hành tinh nào. Tại củng điểm quỹ đạo, vệ tinh này cách Sao Hải Vương hơn 72 Gm. Khoảng cách này đủ lớn để vượt qua viễn điểm quỹ đạo của Sao Thủy, cách Mặt Trời khoảng 70 Gm. Neso cũng là vệ tinh có chu kỳ quỹ đạo dài nhất, 26,67 năm. Nó đi theo một quỹ đạo rất nghiêng và rất lệch tâm được minh họa trên sơ đồ liên quan đến các vệ tinh không đều khác của Sao Hải Vương (phải). Các vệ tinh phía trên trục hoành là thuận hành, các vệ tinh bên dưới là nghịch hành. Các đoạn màu vàng kéo dài từ màng ngoài tim đến đỉnh, cho thấy sự lệch tâm.

=== Đặc điểm vật lý ===
Neso có đường kính khoảng 60 km (37 mi) dựa trên một suất phản chiếu giả định và giả sử mật độ trung bình 1,5 g / cm3, khối lượng của nó ước tính là 2 × 1017 kg.

Do sự giống nhau của các tham số của quỹ đạo với Psamathe (S/2003 N 1), người ta cho rằng cả hai vệ tinh không đều có thể có nguồn gốc chung trong việc một vệ tinh lớn hơn bị phá vỡ. 

== Tên gọi ==
Neso được đặt theo tên của một trong những Nereid (nữ thần biển). Trước khi công bố tên của nó vào ngày 3 tháng 2 năm 2007 (IAUC 8802), Neso được biết đến với tên gọi tạm thời, S/2002 N 4.
Hành trình của Elaina

Hành trình của Elaina (dựa theo tựa tiếng Anh là "The Journey of Elaina"), còn được biết với tên gốc là một series light novel Nhật Bản, được viết bởi và minh họa bởi . SB Creative đã xuất bản 20 quyển sách từ ngày 14 tháng 4 năm 2016 dưới ấn bản GA Novel. Light novel được cấp quyền phát hành ở Bắc Mỹ bởi Yen Press. Chuyển thể manga cùng tên do Nanao Itsuki thực hiện từ năm 2018 qua tạp chí manga "Manga UP!" của Square Enix. Series được sưu tầm thành năm quyển "tankōbon" duy nhất. Bản chuyển thể anime truyền hình do Xưởng phim C2C thực hiện bắt đầu khởi chiếu vào ngày 2 tháng 10 đến ngày 18 tháng 12 năm 2020. Tại Việt Nam, light novel được phát hành bởi Amak Books cùng Nhà xuất bản Dân Trí.

== Nội dung ==
Lấy bối cảnh trong một thế giới giống như thời Trung cổ nơi ma thuật tồn tại, xoay quanh cô phù thủy Elaina du hành trên thế giới, đến thăm nhiều nơi và con người khác nhau. Mỗi câu chuyện kể về từng mẩu chuyện mà cô trải qua trong chuyến phiên lưu.

Về cơ bản, từng nội dung hầu như chỉ xoay quanh từng chương truyện, nhưng đôi khi có thể kết nối giữa các tập.

Light novel cơ bản được kể theo ngôi kể thứ nhất hoặc từ người khác và không sử dụng góc nhìn của người thứ ba.

==Truyền thông==
===Light Novel===
Series được viết bởi Shiraishi Jōgi, có nguyên bản là một sách điện tử (e-book) trên Kindle của Amazon vào năm 2014, nhưng nó có số lượng người đọc thấp. Shiraishi sau đó bắt đầu quảng cáo series trên bảng thông báo VIP của 2channel và thành công thu hút lượng lớn fan. Với điều này, nhà xuất bản SB Creative bắt đầu in tiểu thuyết ở định dạng light novel dưới ấn bản GA Novel cùng với hình minh họa bởi Azure vào tháng 4 năm 2016.

Ở Việt Nam đang được Amak books phát hành từ năm 2017.

===Manga===
Chuyển thể manga do Nanao Itsuki thực hiện từ tháng 11 năm 2018 trong phần mềm điện thoại và website Manga UP! từ nhà xuất bản Square Enix, khi xuất bản quyển đầu tiên của series vào tháng 4 năm 2019.

===Anime===
Chuyển thể anime truyền hình được công bố trong livestream của sự kiện "GA Fes 2019" vào ngày 19 tháng 10 năm 2019. Series do hãng phim C2C thực hiện và được đạo diễn bởi Kubooka Toshiyuki, với Fudeyasu Kazuyuki biên kịch, và Oda Takeshi thiết kế nhân vật.

==Đón nhận==
Series light novel đứng thứ 9 vào năm 2018 trong sách hướng dẫn light novel thường niên "Kono Light Novel ga Sugoi!" của Takarajimasha, trong thể loại "tankōbon". Series đứng thứ 6 vào năm 2019.
Stasandros

Stasandros (trong ; sống vào thế kỷ thứ 4 TCN) là một vị tướng người Soloi phụng sự dưới quyền Alexandros Đại đế. Sau khi Alexandros qua đời, ông đã trở thành tổng trấn của Aria và Drangiana. Ông mất quyền kiểm soát các tỉnh của mình sau khi bị nhà Antigonos đánh bại trong các cuộc chiến tranh Diadochi.

==Tiểu sử==
Stasandros được sinh ra ở vương quốc Soloi vào thế kỷ thứ 4 TCN. Vào thời điểm ông ra đời, mười thành bang của Síp là các chư hầu của đế quốc Achaemenes và đã bị chinh phục vào khoảng năm 546 hoặc năm 526 TCN. Vào tháng 5 năm 334 TCN, vương quốc Macedonia dưới sự cai trị của Alexandros Đại đế đã gây chiến với đế quốc Achaemenes. Người Síp và Phoenici lúc này là lực lượng nòng cốt trong số 400 tàu chiến của hải quân Ba Tư ở khu vực Địa Trung Hải. Sau khi nhận được tin tức về thất bại tan tác của người Ba Tư ở trận Issus, các vương quốc của Síp đã đào ngũ về phe của người Macedonia khi họ đóng quân ở Sidon vào giữa tháng 5 năm 332 TCN. Alexandros đã tha thứ cho người Síp dựa vào sự giải thích rằng lòng trung thành của họ đối với người Ba Tư là do bị ép buộc. Người Síp đã tham gia vào nhiều cuộc chinh phạt của Alexandros bắt đầu từ cuộc vây hãm Tyre. Stasandros cùng người em trai Stasanor của ông là một trong số những người đã gia nhập vào quân đội Macedonia và cuối cùng đã trở thành các chiến hữu của Alexandros, một nhóm các tướng lĩnh thân cận nhất của ông ta. Sự thăng tiến nhanh chóng của họ có thể là do họ xuất thân từ hoàng gia Soloi.

Alexandros đã ra lệnh cho Stasanor bắt sống vị tổng trấn của Aria tên là Arsaces. Vì vậy, Stasanor đã được phong làm tổng trấn của vùng đất này sau đó. Sau khi Alexandros qua đời vào năm 323 TCN, các tướng lĩnh đã phân chia đế quốc của ông ta. Theo cuộc phân chia tại Triparadisos vào năm 321 TCN, Stasanor được nhận hai tỉnh Bactria và Sogdiana, trong khi Stasandros nắm giữ Aria và Drangiana. Trong các cuộc chiến tranh Diadochi diễn ra sau đó, ông đã đứng về phía Eumenes chống lại Antigonos I Monophthalmos. Antigonos cuối cùng đã đánh bại được Eumenes cùng với các đồng minh của ông ta và trao lại các tỉnh của Stasandros cho Euitos. Thời điểm Stasandros qua đời vẫn chưa được biết chính xác.
Nhạc Khái

Nhạc Khái (), hay Nhạc Hân (), tự Tử Thanh (子聲), tôn xưng Nhạc Tử (樂子) người nước Lỗ thời Xuân thu, là một trong thất thập nhị hiền của Nho giáo.

== Cuộc đời ==
Cuộc đời của Nhạc Khái không được ghi chép lại. Năm 72, thời Hán Minh Đế, Nhạc Khái được phối thờ trong Khổng miếu.

== Tham khảo ==
- Huyện Thành
Thúc Trọng Hội

Thúc Trọng Hội (; 497 TCN-?), họ kép Thúc Trọng, tên Hội, tự Tử Kỳ (子期), tôn xưng Thúc Trọng Tử (叔仲子) người nước Lỗ hoặc nước Tấn thời Xuân thu, là một trong thất thập nhị hiền của Nho giáo.

== Cuộc đời ==
Thúc Trọng Hội nhỏ hơn Khổng Tử 54 tuổi, thuộc gia tộc Thúc Trọng nước Lỗ, chấp bút theo hầu Khổng Tử.

Tư Mã Trinh cho rằng Thúc Trọng Hội là người nước Tấn. Theo "Tả truyện", năm 502 TCN, gia chủ Thúc Trọng thị nước Lỗ là Thúc Trọng Chí theo Dương Hổ chống lại Tam Hoàn. Dương Hổ thất bại, trốn sang nước Tấn. Có khả năng Thúc Trọng Hội là hậu duệ của Thúc Trọng Chí trốn theo Dương Hổ.

Năm 72, thời Hán Minh Đế, Thúc Trọng Hội được phối thờ trong Khổng miếu.

== Tham khảo ==
- Thúc Trọng Chí
Biểu tình Catalunya 2019

Các cuộc biểu tình Catalunya 2019 là một phong trào phản kháng kéo dài bằng cách kết án chín nhà lãnh đạo độc lập xứ Catalunya trong một phiên tòa năm 2019 của Tòa án Tối cao Tây Ban Nha. Họ đã bị kết án về tội gây mê và các tội ác khác chống lại nhà nước Tây Ban Nha vì vai trò của họ trong việc tổ chức cuộc trưng cầu dân ý độc lập Catalunya 2017. 

==Bối cảnh==
Catalonia Tây Ban Nha có một phong trào độc lập lâu đời, trong đó tìm cách thiết lập Catalonia như một nước cộng hòa độc lập và có chủ quyền, do đó phá vỡ Vương quốc Tây Ban Nha. Một cuộc trưng cầu dân ý về quyền tự quyết của người Catalunya năm 2014 đã dẫn đến một chiến thắng lở đất cho những người ủng hộ nền độc lập của xứ Catalan, điều này đã thúc đẩy chính quyền Catalan tiến hành cuộc trưng cầu dân ý về độc lập năm 2017 của Catalunya, mà họ sẽ ràng buộc và dẫn đến sự độc lập của xứ Catalunya.

Chính phủ Tây Ban Nha, lúc đó do Mariano Rajoy lãnh đạo, tuy nhiên, coi đây là hành động ly khai bất hợp pháp và kháng cáo lên Tòa án tối cao Tây Ban Nha để ngăn chặn cuộc trưng cầu dân ý. Tòa án tối cao cạnh tranh và ra lệnh cho Catalunya hủy bỏ cuộc trưng cầu dân ý.

Chính phủ Catalunya tự trị, tuy nhiên, đã từ chối và tổ chức trưng cầu dân ý bất chấp lệnh ràng buộc của Tòa án Tối cao. Chính phủ Tây Ban Nha đã phát động Chiến dịch Anubis, trong đó họ đã cố gắng ngăn chặn cuộc trưng cầu dân ý bằng cách đột kích các trạm bỏ phiếu, ngăn chặn việc in và xuất bản các tài liệu bầu cử, gỡ bỏ các trang web ủng hộ hoặc cung cấp thông tin cho cuộc trưng cầu dân ý và truy tố các nhà tổ chức. Chính phủ Catalunya chống lại hoạt động của cảnh sát và tiến hành trưng cầu dân ý.

Đến cuối ngày bỏ phiếu, chính phủ Catalunya đã tuyên bố rằng cuộc trưng cầu dân ý đã được tổ chức thành công và tuyên bố rằng hơn 90% cử tri đã bỏ phiếu độc lập với tỷ lệ cử tri 43%. Chín ngày sau, với lý do kết quả cuộc trưng cầu dân ý, Quốc hội Catalunya đã bỏ phiếu và ban hành tuyên bố độc lập của xứ Catalunya, tuyên bố một nước Cộng hòa Catalunya độc lập.

Tuy nhiên, tuyên bố này mâu thuẫn trực tiếp với Điều 115 Hiến pháp Tây Ban Nha, cũng như các mệnh lệnh của tòa án tối cao Tây Ban Nha và Chính phủ Tây Ban Nha. Vì lý do này, chính phủ Tây Ban Nha đã chấm dứt quyền tự trị của khu vực và áp đặt sự cai trị trực tiếp đối với Catalunya, giành quyền kiểm soát toàn bộ các tổ chức và cơ sở hạ tầng của chính phủ tự trị. Chính phủ Tây Ban Nha, cùng với Đảng Vox cực hữu, sau đó bắt đầu khởi tố một vụ kiện chống lại một số nhà lãnh đạo của khu tự trị, cũng như những người tổ chức trưng cầu dân ý. Họ đã được đưa ra trước Tòa án Tối cao Tây Ban Nha trong phiên tòa xét xử các nhà lãnh đạo độc lập của Catalunya.

Vào ngày 14 tháng 10 năm 2019, chín trong số các nhà lãnh đạo độc lập của Catalan đã bị kết án từ chín đến 13 năm tù, với ba người khác bị phạt. Các cuộc biểu tình đã nổ ra để phản đối phán quyết của Tòa án Tối cao ngay sau đó
Tỷ lệ nợ trên GDP

Trong kinh tế học, Tỷ lệ nợ trên GDP là tỷ lệ giữa nợ chính phủ của một quốc gia (tính bằng đơn vị tiền tệ) và tổng sản phẩm quốc nội (GDP) (tính theo đơn vị tiền tệ mỗi năm). Tỷ lệ nợ trên GDP thấp cho thấy một nền kinh tế sản xuất và bán hàng hóa và dịch vụ đủ để trả nợ mà không phải chịu thêm nợ. Cân nhắc địa chính trị và kinh tế - bao gồm lãi suất, chiến tranh, suy thoái và các biến số khác - ảnh hưởng đến các hoạt động vay mượn của một quốc gia và lựa chọn phát sinh thêm nợ.

== Thống kê toàn cầu==
Vào cuối quý 2 năm 2017, tỷ lệ nợ công trên GDP của Hoa Kỳ ở mức 103,8%. Mức nợ công ở Nhật Bản là 246,1% GDP, ở Trung Quốc là 16,7% và ở Ấn Độ là 61,8%, năm 2017 theo IMF, trong khi tỷ lệ nợ công trên GDP vào cuối quý 2 Năm 2016 là 70,1% GDP ở Đức, 89,1% ở Anh, 98,2% ở Pháp và 135,5% ở Ý, theo Eurostat.

Hai phần ba nợ công của Hoa Kỳ thuộc sở hữu của công dân, ngân hàng, tập đoàn và Ngân hàng Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ;; khoảng một phần ba nợ công của Hoa Kỳ do nước ngoài nắm giữ - đặc biệt là Trung Quốc và Nhật Bản. Ngược lại, ít hơn 5% nợ công của Ý và Nhật Bản được nắm giữ bởi nước ngoài.

Riêng trong kinh tế vĩ mô, có thể tính được các tỷ lệ nợ trên GDP khác nhau. Tỷ lệ được sử dụng phổ biến nhất là nợ chính phủ chia cho tổng sản phẩm quốc nội (GDP), phản ánh tài chính của chính phủ, trong khi tỷ lệ phổ biến khác là tổng nợ trên GDP, phản ánh tài chính của quốc gia là một khoản nợ
BBC Knowledge

BBC Knowledge là một kênh truyền hình có sẵn ở nhiều quốc gia khác ngoài Vương quốc Anh, trình diễn chương trình giải trí thực tế và phi hư cấu từ BBC và các nhà sản xuất độc lập của Vương quốc Anh.

==Tham khảo==
- Danh sách kênh truyền hình tại Việt Nam
Phong Sơn (định hướng)

Phong Sơn có thể là một trong số các địa danh sau:

- Địa danh cũ
- Thị trấn Phong Sơn, huyện Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa
- Xã Phong Sơn, thị xã Phong Điền, thành phố Huế.
Phong Sơn (thị trấn)

Phong Sơn là thị trấn huyện lỵ cũ của huyện Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

==Địa lý==
Thị trấn Phong Sơn nằm ở trung tâm của huyện Cẩm Thủy, có vị trí địa lý:
- Phía đông giáp xã Cẩm Ngọc và xã Cẩm Yên
- Phía tây giáp xã Cẩm Bình và xã Cẩm Giang
- Phía nam giáp xã Cẩm Châu
- Phía bắc giáp xã Cẩm Tú.

Thị trấn Phong Sơn có diện tích 34,42 km², dân số năm 2022 là 25.058 người, mật độ dân số đạt 728 người/km².

==Hành chính==
Thị trấn Phong Sơn được chia thành 16 tổ dân phố: Cửa Hà, Dương Đình Huệ, Đại Đồng, Đại Quang, Đồng Chạ, Gia Dụ, Hòa Bình, Hoàng Giang, Linh Thung, Nghĩa Dũng, Ngọc Sơn, Phong Ý, Quang Trung, Tân An, Trường Ngọc và Tử Niêm.

==Lịch sử==
Địa bàn thị trấn Phong Sơn hiện nay trước đây vốn là hai xã Cẩm Phong, Cẩm Sơn và thị trấn Cẩm Thủy thuộc huyện Cẩm Thủy.

Ngày 14 tháng 9 năm 1989, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 124-HĐBT. Theo đó, thành lập thị trấn Cẩm Thủy (thị trấn huyện lỵ huyện Cẩm Thủy) trên cơ sở một phần diện tích và dân số của xã Cẩm Sơn.

Ngày 15 tháng 10 năm 2009, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 52/NQ-CP. Theo đó, giải thể thị trấn Nông trường Thống Nhất thuộc huyện Yên Định và chuyển 114,95 ha diện tích tự nhiên và 205 người của thị trấn Nông trường Thống Nhất về xã Cẩm Sơn quản lý.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Cẩm Sơn có 2.299,95 ha diện tích tự nhiên và 5.676 người.

Ngày 25 tháng 1 năm 2019, UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành Quyết định số 393/QĐ-UBND về việc công nhận thị trấn Cẩm Thủy và khu vực dự kiến mở rộng (gồm các xã Cẩm Phong và Cẩm Sơn) đạt tiêu chuẩn đô thị loại V.

Đến năm 2018, thị trấn Cẩm Thủy có diện tích 3,71 km², dân số là 6.341 người, mật độ dân số đạt 1.709 người/km². Xã Cẩm Sơn có diện tích 22,78 km², dân số là 5.488 người, mật độ dân số đạt 241 người/km². Xã Cẩm Phong có diện tích 7,93 km², dân số là 7.011 người, mật độ dân số đạt 884 người/km².

Ngày 16 tháng 10 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 786/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Thanh Hóa (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 12 năm 2019). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của hai xã Cẩm Phong, Cẩm Sơn và thị trấn Cẩm Thủy để thành lập thị trấn Phong Sơn.

Từ ngày 1 tháng 7 năm 2025, theo Nghị quyết số 1686/NQ-UBTVQH15, giải thể huyện Cẩm Thủy và thành lập xã Cẩm Thủy mới trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của thị trấn Phong Sơn và xã Cẩm Ngọc.

==Giao thông==
Thị trấn có Quốc lộ 217, đường tỉnh 519 và Đường Hồ Chí Minh chạy qua.

==Xem thêm==
- Danh sách thị trấn tại Việt Nam
U quái xương cụt

U quái xương cụt (SCT) là một loại khối u được gọi là u quái phát triển ở đáy xương cụt và được cho là có nguồn gốc từ xương cụt nguyên thủy. U quái xương cụt lành tính 75% thời gian, ác tính 12% thời gian và phần còn lại được coi là "quái thai chưa trưởng thành" có chung đặc điểm lành tính và ác tính. U quái xương cụt lành tính có nhiều khả năng phát triển ở trẻ nhỏ dưới 5 tháng tuổi, và trẻ lớn hơn có nhiều khả năng phát triển u quái xương cụt ác tính. Các bộ ba Currarino (OMIM 176.450), do một NST thường đột biến chiếm ưu thế trong các gen MNX1, bao gồm một loạt u xương cùng (thường là u quái trưởng thành hay trước thoát vị màng não), hậu môn trực tràng dị tật và loạn sản xương cùng.

== Trình bày ==
=== Biến chứng ===
Các biến chứng của mẹ khi mang thai có thể bao gồm hội chứng gương. Các biến chứng của mẹ khi sinh có thể bao gồm mổ lấy thai hoặc cách khác là sinh thường bằng âm đạo với chuyển dạ ngừng tiến triển.

Các biến chứng của hiệu ứng khối lượng của u quái nói chung được đề cập trên trang u quái. Các biến chứng của hiệu ứng khối lượng của một SCT lớn có thể bao gồm loạn sản xương hông, tắc ruột, tắc nghẽn đường tiết niệu, thận ứ nước và thai nhi ứ nước. Ngay cả một SCT nhỏ cũng có thể tạo ra các biến chứng của hiệu ứng khối lượng, nếu đó là presacral (Altman Type IV). Ở thai nhi, chứng ứ nước nghiêm trọng có thể góp phần vào sự phát triển phổi không đầy đủ. Ngoài ra ở thai nhi và trẻ sơ sinh, hậu môn có thể không có lỗ.
Chế độ ăn ít natri

Chế độ ăn ít natri là chế độ ăn bao gồm không quá 1.500 đến 2.400 mg natri mỗi ngày.
Nhu cầu tối thiểu của con người đối với natri trong chế độ ăn là khoảng 500 mg mỗi ngày, thường ít hơn một phần sáu so với nhiều chế độ ăn kiêng "đậm đà". Đối với một số người bị huyết áp nhạy cảm với muối hoặc các bệnh như bệnh Ménière, việc bổ sung này có thể gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.
==Ảnh hưởng sức khỏe==
Một chế độ ăn ít natri có tác dụng hữu ích để giảm huyết áp, cả ở những người bị tăng huyết áp và ở những người có huyết áp bình thường. Kết hợp với nhau, chế độ ăn ít muối (trung bình khoảng 4,4 g / ngày - xấp xỉ 1800 mg Natri) ở người tăng huyết áp dẫn đến giảm huyết áp tâm thu xuống 4,2 mmHg và huyết áp tâm trương 2,1 mmHg.

Tuy nhiên, khuyên mọi người nên ăn chế độ ăn ít muối, không có tác dụng rõ ràng ở người tăng huyết áp hoặc người căng thẳng bình thường. Vào năm 2012, Tạp chí Heart Heart của Anh đã xuất bản một bài báo tuyên bố rằng chế độ ăn ít muối dường như làm tăng nguy cơ tử vong ở những người bị suy tim sung huyết, nhưng bài báo đã bị rút lại vào năm 2013. Bài báo đã được tạp chí rút lại khi tìm thấy hai trong số các nghiên cứu được trích dẫn có chứa dữ liệu trùng lặp không thể xác minh được. 
Một bác sĩ có thể kê toa chế độ ăn ít natri cho bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường.
Giải tích Fourier

Trong toán học, giải tích Fourier () là việc nghiên cứu cách tổng quát các hàm số có thể được đại diện hoặc xấp xỉ bằng tổng của các hàm lượng giác đơn giản hơn. Phân tích Fourier phát triển từ nghiên cứu về chuỗi Fourier, và được đặt theo tên của Joseph Fourier, người đã cho thấy có thể việc diễn đạt một hàm như một tổng của các hàm lượng giác sẽ đơn giản hóa rất nhiều nghiên cứu về truyền nhiệt.

Ngày nay, chủ đề giải tích Fourier bao gồm một phổ rộng của toán học. Trong khoa học và kỹ thuật, quá trình phân rã hàm thành các thành phần dao động thường được gọi là phân tích Fourier, trong khi hoạt động xây dựng lại hàm từ các phần này được gọi là tổng hợp Fourier. Ví dụ: việc xác định thành phần tần số nào có trong một nốt nhạc sẽ liên quan đến việc tính toán biến đổi Fourier của nốt nhạc được lấy mẫu. Sau đó, người ta có thể tổng hợp lại âm thanh tương tự bằng cách bao gồm các thành phần tần số như được phân tích trong giải tích Fourier. Trong toán học, thuật ngữ "giải tích Fourier" thường đề cập đến nghiên cứu của cả hai hoạt động.

Quá trình phân tích thành các hàm này cũng được gọi là biến đổi Fourier. Đầu ra của nó, biến đổi Fourier, thường được đặt tên cụ thể hơn, phụ thuộc vào miền và các thuộc tính khác của hàm được chuyển đổi. Hơn nữa, khái niệm ban đầu về phân tích Fourier đã được mở rộng theo thời gian để áp dụng cho các tình huống chung và trừu tượng hơn, và lĩnh vực chung thường được gọi là phân tích hài hòa. Mỗi biến đổi được sử dụng để phân tích (xem danh sách các biến đổi liên quan đến Fourier) có một biến đổi nghịch đảo tương ứng có thể được sử dụng để tổng hợp.

== Liên kết ngoài ==
- Tables of Integral Transforms at EqWorld: The World of Mathematical Equations.
- An Intuitive Explanation of Fourier Theory by Steven Lehar.
- Lectures on Image Processing: A collection of 18 lectures in pdf format from Vanderbilt University. Lecture 6 is on the 1- and 2-D Fourier Transform. Lectures 7–15 make use of it., by Alan Peters
Biểu tình Chile 2019–2020

Các cuộc biểu tình dân sự đang diễn ra trên một số thành phố ở Chile, để đáp lại sự tăng giá gần đây của tàu điện ngầm Santiago và do chi phí sinh hoạt và bất công gia tăng. Các cuộc biểu tình bắt đầu ở thủ đô Santiago, như một chiến dịch phối hợp trốn giá vé của các học sinh trường cấp hai, dẫn đến việc tiếp quản tự phát các nhà ga chính của thành phố và đối đầu cởi mở với cảnh sát quốc gia (Carabineros). Vào ngày 18 tháng 10, tình hình leo thang khi các nhóm biểu tình có tổ chức nổi dậy khắp thành phố, chiếm giữ nhiều nhà ga của mạng lưới tàu điện ngầm Santiago (một phần của "Red") và vô hiệu hóa chúng với phạm vi rộng thiệt hại cơ sở hạ tầng. Mạng Metro đã bị vô hiệu hóa toàn bộ.

Vào ngày 18 tháng 10, Tổng thống Chile Sebastián Piñera đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp, cho phép triển khai lực lượng Quân đội Chile trên khắp các khu vực chính để thực thi trật tự và trấn áp phá hủy tài sản công cộng, và được viện dẫn trước tòa án "Ley de Seguridad del Estado" ("Luật An ninh Nhà nước") chống lại hàng chục tù nhân. Một giờ giới nghiêm đã được tuyên bố vào ngày 19 tháng 10 tại khu vực Vùng đô thị Santiago, lần đầu tiên kể từ năm 1987, vào cuối chế độ độc tài Pinochet.

Các cuộc biểu tình và bạo loạn đã mở rộng sang các thành phố khác, bao gồm Concepción, San Antonio và Valparaíso. Tình trạng khẩn cấp đã được mở rộng đến tỉnh Concepción, tất cả Vùng Valparaíso (trừ Đảo Phục Sinh và Quần đảo Juan Fernández) và các thành phố Antofagasta, Coquimbo, Iquique, La Serena, Rancagua và Valdivia.

Tính đến ngày 28 tháng 10 năm, 29 người đã chết, gần 2.500 người bị thương và 2.840 người đã bị bắt giữ. Các tổ chức nhân quyền đã nhận được một số báo cáo về các vi phạm được tiến hành chống lại người biểu tình, bao gồm tra tấn và lạm dụng tình dục.

Vào ngày 28 tháng 10, Tổng thống Piñera đã thay đổi 8 bộ nội các của ông, miễn nhiệm Bộ trưởng Nội vụ của ông Andrés Chadwick.

Vào ngày 6 tháng 1 năm 2020, kỳ thi tuyển sinh đại học với 300.000 học sinh trên khắp Chile đã bị phá vỡ bởi các cuộc biểu tình. Biểu tình liên quan chống sự bất bình đẳng, một số học sinh chặn đường vào các địa điểm thi và đốt bài thi.
Tàu điện ngầm Santiago

Tàu điện ngầm Santiago () là mạng lưới tàu điện ngầm phục vụ thành phố Santiago, Chile. Nó hiện có bảy tuyến, 136 trạm và 140 km (87,0 mi) tuyến đường doanh thu. Dịch vụ này được quản lý bởi Metro S.A. và là hệ thống đầu tiên trong bốn hệ thống đường sắt đô thị ở Chile, cùng với Biotrén của Concepción (1999), Merval of Valparaíso (2005) và dịch vụ Metrotrén liên đô thị (2017).

Tàu điện ngầm Santiago chở khoảng 2,5 triệu hành khách mỗi ngày. Con số này thể hiện sự gia tăng hơn một triệu hành khách mỗi ngày so với năm 2007, khi dự án Transantiago đầy tham vọng được triển khai, trong đó tàu điện ngầm đóng vai trò quan trọng trong hệ thống giao thông công cộng phục vụ thành phố. Đỉnh hành khách cao nhất của nó đã đạt được vào ngày 31 tháng 10 năm 2012, đạt 2.780.666 hành khách.
Bão Nari (2001)

Bão Nari, được biết đến ở Philippines với tên gọi bão Kiko hay bão số 7 năm 2001 ở Việt Nam. Là một trong những cơn bão có đường đi dị thường và khó dự báo nhất thế giới trên biển Hoa Đông, diễn biến tương tự cơn bão Wayne (1986).

== Lịch sử khí tượng ==
Vào ngày 5 tháng 9, một áp thấp nhiệt đới đã hình thành trên khu vực phía Đông Bắc Đài Loan. Bởi dòng dẫn yếu, hệ thống đã di chuyển hết sức thất thường trong quãng thời gian dài. Ban đầu, nó trôi dạt về phía Đông Bắc và mạnh lên thành một cơn bão nhiệt đới vào ngày mùng 6. Tiếp đó, Nari hầu như ít di chuyển tại vị trí gần Okinawa, và sang ngày hôm sau nó đạt cường độ bão cuồng phong. Trong khoảng 5 ngày tiếp theo, Nari thực hiện 3 vòng lặp trong quỹ đạo ngoài khơi, và nó đã đạt đỉnh trong quãng thời gian đó với sức gió 115 dặm/giờ (185 km/giờ) trước khi suy yếu thành bão nhiệt đới vào ngày 14. Tuy nhiên sau đó Nari đã mạnh trở lại thành bão cuồng phong, và khi di chuyển theo hướng Đông Nam nó đạt vận tốc gió 100 dặm/giờ (160 km/giờ) trước khi tấn công vùng Đông Bắc Đài Loan vào ngày 16. Cơn bão đã di chuyển qua hòn đảo này trước khi tiến vào Biển Đông vào ngày 18 với trạng thái là một áp thấp nhiệt đới. Di chuyển về phía Tây, áp thấp nhiệt đới mạnh lên thành bão nhiệt đới và đổ bộ lên địa điểm phía Đông Hồng Kông với sức gió 65 dặm/giờ (105 dặm/giờ) trong ngày 20.

== Ảnh hưởng ==
Tại Đài Loan, Bão Nari đã gây ra những cơn mưa xối xả cho phần lớn hòn đảo. Hàng chục trận lở đất do mưa bão. Cơn bão đã phá hủy rất nhiều nhà cửa và chôn vùi người dân dưới đống đồ nát. Ít nhất 94 người đã thiệt mạng trên đảo do cơn bão và 10 người khác được liệt kê là mất tích. Thiệt hại về nông nghiệp từ Nari ước tính khoảng 2,9 tỷ Đài tệ (84 triệu USD). Ở các vùng núi, lượng mưa tới hơn 1.225 mm (48,2 in), dẫn đến nhiều con sông tràn bờ. Vào ngày 17 tháng 9, một số khu vực đã ghi nhận lượng mưa 800 mm (31 in) trong một ngày, tương đương với bốn tháng mưa ở Đài Loan. Ở đỉnh điểm của cơn bão, ước tính 650.000 người mất điện và 350.000 người mất dịch vụ điện thoại và nước. Hầu hết các trường hợp tử vong đã diễn ra xung quanh thành phố Đài Bắc và các quận ở lân cận. Hệ thống tàu điện ngầm trong thành phố đã bị hư hại nặng nề do lũ lụt và dự kiến sẽ ngừng hoạt động trong ít nhất sáu tháng.
==Tham khảo==
- The JMA's Best Track Data on Typhoon Nari (0116)
- The JMA's RSMC Best Track Data (Graphics) on Typhoon Nari (0116)
- The JMA's RSMC Best Track Data (Text)
- The JTWC's Best Track Data on Typhoon 20W (Nari)
Kais Saied

Kais Saied (; sinh ngày 22 tháng 2 năm 1958) là Tổng thống Tunisia thứ sáu từ ngày 23 tháng 10 năm 2019.

== Tiểu sử ==
Kaïs Saïed là con trai của Moncef Saïed và Lalla Zakia. Theo Kaïs Saied, người cha quá cố của cô đã bảo vệ cô gái trẻ Gisèle Halimi khỏi Đức quốc xã. Mẹ anh, mặc dù có học thức nhưng là một bà nội trợ. Gia đình anh có nguồn gốc khiêm tốn nhưng trí tuệ và là thành viên của tầng lớp trung lưu. Chú của ông, Hicham Saïed, là bác sĩ phẫu thuật nhi đầu tiên ở Tunisia, được biết đến trên toàn thế giới vì đã tách Xiêm vào những năm 1970.

==Đời tư==
Ông kết hôn với thẩm phán Ichraf Chebil, người mà anh ta gặp tại Khoa Luật Sousse. Ông là cha của ba đứa trẻ (hai gái và một trai: Sarah, Mouna và Amrou).
Quảng Xương (định hướng)

Quảng Xương có thể là một trong số các địa danh sau:

== Việt Nam ==
- Huyện cũ Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa
- Thị trấn cũ Quảng Xương, huyện lỵ huyện Quảng Xương từ năm 1991 đến năm 2019; nay là một phần thị trấn Tân Phong.

== Trung Quốc ==
- Huyện Quảng Xương (tiếng Trung: 广昌县, Hán Việt: "Quảng Xương huyện"), thuộc địa cấp thị Phủ Châu (抚州市), tỉnh Giang Tây.
Thiên triều

Thiên triều () là một cách gọi ở thời phong kiến trong ngoại giao, văn học và thơ ca để chỉ nước Trung Quốc. Các nước chư hầu của Trung Quốc cũng từng sử dụng từ "thiên triều" để gọi triều đình của hoàng đế Trung Quốc, thường là mang ngụ ý thần phục. Đây là một trong nhiều tên gọi Trung Quốc.

Theo đó, vào thế kỷ 19, cái tên "Thiên Chế" được dùng để chỉ người di cư từ Trung Quốc đến Hoa Kỳ, Canada và Úc. Cả hai thuật ngữ này được sử dụng rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng phổ biến bằng tiếng Anh thời đó, nhưng sau đó đã bị ngưng sử dụng.

Việc sử dụng nó đã trở nên phổ biến trở lại trong thời đại ngày nay (2015), đặc biệt là ở người dùng Internet của Trung Quốc. Nó được sử dụng để chỉ chế độ cộng sản hiện tại, nhằm ám chỉ sự không tán thành với chính sách đàn áp và kiêu ngạo của chính quyền hoặc niềm tự hào dân tộc khi đất nước đang nổi lên thành một siêu cường trong thế kỷ 21, tùy thuộc vào bối cảnh.

== Xem thêm ==
- Hệ thống triều cống Trung Quốc
- Hoàng đế Trung Quốc
- Tên gọi Trung Quốc
Abenezra (hố)

Abenezra là một hố Mặt Trăng (hố va chạm) nằm ở vùng cao nhấp nhô ở phần nam trung tâm của Mặt Trăng. Abenezra được đặt tên theo sau nhà thông thái, nhà thơ, nhà thuyết minh kinh thánh, nhà thiên văn học và nhà chiêm tinh học người Do Thái Abraham ibn Ezra, Hố tiếp giáp ở vành phía đông nam là hố Azophi. Nằm ở phía đông bắc của hố là hố Geber, và xa hơn ở phía đông nam là hố lớn Sacrobosco.

Vành hố Abenezra có hình đa giác dễ nhìn, với nhiều phần tường nhỏ không bằng nhau. Tường bên trong có bậc thang, và thềm hố không bằng phẳng có nhiều sườn. Những sườn núi này hình thành một họa tiết hình sin kỳ lạ trên thềm hố. Hố chồng lên phần phía đông của hố khác là Abenezra C.

==Hố vệ tinh==
Theo quy ước, những tính chất này được xác định trên bản đồ bằng cách đặt từng chữ cái là tâm của các hố vệ tinh gần với Abenezra nhất.

==Liên kết ngoài==
- Abenezra at The Moon Wiki