hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Họ Chim nhiệt đới

Họ Chim nhiệt đới (danh pháp khoa học: Phaethontidae) là một họ chim biển sinh sống ở vùng nhiệt đới. Họ này chỉ chứa 3 loài còn sinh tồn. Hiện tại, chúng được đặt trong bộ Phaethontiformes. Chúng là chim kích thước trung bình, đã thích nghi với kiểu sống trên mặt biển tương tự như cốc biển. Chim trưởng thành có các lông đuôi trung tâm dài, không có túi cổ họng và lỗ mũi bình thường. Chim non có lông tơ bao phủ.

==Phân loại, hệ thống và tiến hóa==
Theo truyền thống, chim nhiệt đới được gộp vào bộ Pelecaniformes, bao gồm các loài bồ nông, cốc, chim cổ rắn, chim điên và cốc biển; trong phân loại Sibley-Ahlquist thì Pelecaniformes được hợp nhất cùng một số nhóm chim khác thành bộ "Ciconiiformes" lớn hơn. Gần đây người ta nhận ra rằng kiểu gộp nhóm này là rất cận ngành (bỏ qua các họ hàng gần hơn của các nhóm có quan hệ họ hàng xa của nó) và nó lại bị chia tách.

Nghiên cứu gần đây cũng gợi ý rằng Pelecaniformes như định nghĩa truyền thống cũng là cận ngành. Chim nhiệt đới và chim có quan hệ họ hàng trong họ Prophaethontidae tiền sử (bao gồm "Lithoptila abdounensis" (khoảng 58,7-55,8 Ma, thế Paleocen ở Morocco) và "Prophaethon shrubsolei" (khoảng 66,04-55,8 Ma, thế Paleocen ở Maryland)) được coi là thuộc một bộ khác biệt là Phaethontiformes, và bộ này không có quan hệ họ hàng gần với các nhóm chim còn sinh tồn nào khác. Một số nghiên cứu trong thập niên 2000 gợi ý về mối quan hệ họ hàng xa với bộ Procellariiformes, nhưng từ năm 2004 chúng đã từng được đặt trong Metaves, hay là trong một nhánh không có quan hệ họ hàng gần với Procellariiformes, theo các kết quả của các ngiên cứu phân tử gần nhất

Bài báo của Jarvis năm 2014 xếp chim nhiệt đới vào nhánh có quan hệ họ hàng gần nhất với bộ Eurypygiformes, và hai nhánh này tại thành nhóm có quan hệ chị em với "thủy điểu phần lõi" (Aequornithes) và loại bỏ giả thuyết Metaves.

Trong phạm vi họ này thì chim nhiệt đới đuôi đỏ và chim nhiệt đới đuôi trắng là các họ hàng gần của nhau, và chim nhiệt đới mỏ đỏ là đơn vị phân loại chị-em của nhóm này.

"Phaethusavis" và "Heliadornis" là các chi chim nhiệt đới tiền sử được miêu tả từ các hóa thạch.

==Phát sinh chủng loài==
Biểu đồ phát sinh chủng loài dưới đây vẽ theo các kết quả nghiên cứu của Jarvis E.D.. (2014), Burleigh J.G.. (2014)

==Các loài==
Họ này có 1 chi và 3 loài còn sinh tồn.
- "Phaethon aethereus": Chim nhiệt đới mỏ đỏ (nhiệt đới Đại Tây Dương, đông Thái Bình Dương, tây Ấn Độ Dương). Danh lục chim Việt Nam của Võ Quý và Nguyễn Cử (1999 - Nhà xuất bản Nông nghiệp - Hà Nội) ghi nhận loài này có tại Việt Nam với tên gọi "chim nhiệt đới" và tình trạng là chim bay lạc, không rõ độ phổ biến. Tuy nhiên, trừ Trung Quốc ra (với tên gọi nhiệt đái điểu, hồng chủy mông, đoản vĩ mông) thì các quốc gia khác trong khu vực xung quanh đều không ghi nhận sự hiện diện của loài này.
- "Phaethon rubricauda": Chim nhiệt đới đuôi đỏ (Ấn Độ Dương cùng trung và tây Thái Bình Dương nhiệt đới)
- "Phaethon lepturus": Chim nhiệt đới đuôi trắng (phổ biến rộng tại các vùng nước nhiệt đới, ngoại trừ tại đông Thái Bình Dương).
Sếu cổ trắng

Sếu cổ trắng hay sếu thông thường, sếu Á - Âu (danh pháp hai phần: "Grus grus") là loài chim phổ biến nhất trong họ Sếu. Chúng sinh sống tại hầu hết các khu vực thuộc cựu lục địa Á - Âu và cả khu vực Bắc Mỹ. Sếu cổ trắng là loài chim bay cao thứ hai thế giới, chúng có thể bay cao tới 10.000 m. Chúng cũng là một loài chim di cư, và tuy không nằm trong danh mục sách đỏ của các tổ chức bảo tồn quốc tế nhưng chúng cũng được bảo vệ bởi Hiệp định về Bảo tồn các loài chim nước Á - Âu. Chúng thường bay thành từng đàn lớn xuống phương Nam để tránh rét vào mùa đông, tạo thành những hình chữ V. Đây là loài ăn tạp, chúng có thể ăn lá, rễ, quả cây, côn trùng, chim nhỏ và cả một số loài động vật có vú nhỏ.
==Mô tả==
Loài này có chiều dài cơ thể khi trưởng thành vào khoảng 100–130 cm, sải cánh từ 190–240 cm và trọng lượng ước chừng từ 4,5–6 kg. Phần lớn cơ thể có màu xám với một vệt trắng ở trên đầu và lớp lông viền cánh màu đen. Sếu trưởng thành có một mảng lông mào màu đỏ. Tiếng kêu của chúng khá lớn và ồn ào, chúng thường kêu trong khi đang bay và là dấu hiệu báo trước sự xuất hiện của con sếu. Loài chim này cũng có một điệu múa khá ấn tượng với những động tác nhảy và vỗ cánh thường được thực hiện trong mùa giao phối để thu hút bạn tình.
==Phạm vi phân bố==
Sếu cổ trắng sinh sống khá phổ biến tại những vùng đất ngập nước ở phía Bắc của châu Âu và châu Á, tập trung nhiều nhất tại khu vực Scandinavia và Nga. Ngoài ra cũng có một bộ phận đã di cư tới khu vực Bắc Mỹ. Đây là loài chim di cư nên vào mùa đông, chúng thường di chuyển thành từng đàn lớn xuống phương Nam để tránh rét, đích đến thường là châu Phi, nam Âu và nam Á.

==Liên kết ngoài==
- Eurasian Crane at the International Crane Foundation
- Eurasian Crane ("Grus grus") from "Cranes of the World" (1983) by Paul Johnsgard
- Découverte des grues cendrées at Reportages Aube Nature
- Photos of the Common Crane by Klaus Nigge
- Observing cranes without disturbing them
Họ Sếu

Họ Sếu (danh pháp: Gruidae) là một nhánh thuộc bộ Gruiformes gồm các loài chim lớn có cổ dài và chân dài. Họ này có 4 chi và 15 loài. Chim sếu có cổ và chân dài. Chúng phân bố khắp thế giới ngoại trừ Nam Mỹ và Nam Cực. Hầu hết các loài sếu ít nhất được phân loại là bị đe dọa, nếu như không phải là cực kỳ nguy cấp, trong phạm vi phân bố của chúng. Tình trạng của "Grus americana" ở Bắc Mỹ truyền cảm hứng cho cơ quan lập pháp Hoa Kỳ ban hành luật bảo vệ các loài nguy cấp.
Sếu kiếm ăn cơ hội, do có thể thay đổi chế độ ăn theo mùa và theo yêu cầu dinh dưỡng riêng. Chúng ăn một loạt các động vật gặm nhấm kích thước nhỏ phù hợp, cá, động vật lưỡng cư, côn trùng, ngũ cốc, quả mọng, và cây.

Con trống của hầu hết các loài có vũ điệu tán tỉnh con mái. Trong khi văn hóa dân gian thường nói rằng sếu chung thủy suốt đời với một bạn đời, nghiên cứu khoa học gần đây cho thấy rằng những con chim này thay đổi bạn tình theo cuộc đời chúng, có thể kéo dài nhiều thập kỷ. Sếu xây các tổ trên búi ngọn nhiều cây trong vùng nước nông, và thường đẻ hai quả trứng tại một thời điểm. Cả chim bố lẫn chim mẹ đều cùng chăm sóc chim non, con non vẫn ở với cha mẹ cho tới mùa sinh sản tiếp theo.

==Phân loại==
Họ Sếu có 15 loài trong 4 chi:

- Chi "Balearica"
- "Balearica regulorum": Sếu vương miện xám
- "Balearica pavonina": Sếu vương miện đen
- Chi "Leucogeranus"
- "Leucogeranus leucogeranus": Sếu Siberia
- Chi "Antigone"
- "Antigone canadensis": Sếu đồi cát
- "Antigone vipio": Sếu gáy trắng
- "Antigone rubicunda": Sếu brolga
- "Antigone antigone": Sếu sarus (Bao gồm phân loài "A. a. sharpii": Sếu đầu đỏ)
- Chi "Grus"
- "Grus carunculatus": Sếu yếm thịt
- "Grus paradisea": Sếu lam
- "Grus virgo": Sếu khuê tú
- "Grus japonensis": Sếu Nhật Bản
- "Grus americana": Sếu Mỹ
- "Grus grus": Sếu cổ trắng
- "Grus monacha": Sếu mào
- "Grus nigricollis": Sếu cổ đen
Quần đảo Phoenix

Quần đảo Phoenix là một nhóm gồm tám rạn san hô vòng và hai rạn san hô ngập nước nằm ở trung tâm Thái Bình Dương, phía đông của quần đảo Gilbert và phía tây của quần đảo Line. Các đảo là một phần của Cộng hòa Kiribati. Vào cuối thập niên 1930 chúng trở thành nơi thực hiện các nỗ lực mở rộng thuộc địa cuối cùng của Đế quốc Anh bằng việc chính thức sáp nhập để chuẩn bị cho việc rút lui. Quần đảo và khu vực xung quanh và Vùng bảo tồn Quần đảo Phoenix với 120 loài san hô và trên 500 loài cá. Vào ngày 28 tháng 1 năm 2008, chính phủ Kiribati chính thức tuyên bố toàn bộ nhóm Phoenix và khu vực xung quanh là một khu bảo tồn, với diện tích thì đây là khu bảo tồn biển lớn nhất trên thế giới.

Nhóm đảo không có người ở ngoại trừ một vài hộ gia đình tại đảo Kanton. Các lãnh thổ chưa hợp nhất của Hoa Kỳ là đảo Baker và đảo Howland thường được coi là phần tách ngoài phía bắc của nhóm đảo, theo định nghĩa về địa lý. Chính quyền Hoa Kỳ trước đó tuyên bố chủ quyền với toàn bộ quần đảo Phoenix theo Đạo luật đảo phân chim. Hiệp ước Tarawa đã thủ tiêu mọi tuyên bố chủ quyền của Hoa Kỳ tại Kiribati, ngoại trừ Baker và Howland.

Tại các thời điểm khác nhau, quần đảo được coi là một phần của nhóm đảo Gilbert (từng có tên "Kingsmill"). Tên gọi "Phoenix" của nhóm đảo này dường như được đặt từ thập niên 1840, theo tên một hòn đảo trong nhóm. Đảo Phoenix có thể đã được đặt theo tên một trong nhiều tàu săn cá voi mang tên này khi chúng hoạt động dồn dập trong vùng biển vào đầu thế kỷ 19.

Prentice-Hall year=1967 Rickenbacker=An Autobiography page=298

== Liên kết ngoài ==
- Phoenix Islands Protected Area website
Quần đảo Line

Quần đảo Line, quần đảo Teraina hay quần đảo Equatorial, là một chuỗi 11 rạn san hô vòng và đảo san hô thấp tại trung tâm Thái Bình Dương, phía nam của quần đảo Hawaii, trải dài 2.350 km theo hướng tây bắc-đông nam, khiến nó trở thành một trong những chuỗi đảo dài nhất trên thế giới. Tám hòn đảo trong đó thuộc về Kiribati, trong khi ba đảo còn lại là lãnh thổ Hoa Kỳ và là một trong Các tiểu đảo xa của Hoa Kỳ.

Những đảo thuộc về Kiribati có múi giờ sớm nhất thế giới, . Thời gian trong ngày tại đây tương đương với Hawaii, song là sớm hơn một ngày. Giờ của chúng thậm chí còn nhanh hơn 26 giờ so với các đảo khác tại Thái Bình Dương như đảo Baker, là đảo sử dụng múi giờ .

Hoa Kỳ trước đó tuyên bố chủ quyền đối với toàn bộ quần đảo Line theo Đạo luật đảo phân chim. Yêu cầu chủ quyền này đã bị từ bỏ theo Hiệp ước Tarawa, trong đó công nhận chủ quyền của với phần lớn chuỗi đảo.

Nhóm đảo về mặt địa lý được chia thành ba phân nhóm; Bắc, Trung và Nam. Quần đảo Trung Line đôi khi được nhóm lại với quần đảo Nam Line. Bảng dưới đây liệt kê các đảo từ bắc xuống nam.
Vương Tự Chi

Vương Tự Chi (王字之, 왕자지, "Wang Chachi", 1066 - tháng 3 năm 1122), tên tự là Nguyên Trường (元長, 원장, "Wonchang"), thụy là Chương Thuận (章順, 장순, "Changsun"), sơ danh là Thiệu Trung (紹中, 소중, "Sochong") một nhà nho, quan đại thần, nhạc sĩ và là một nhà quân sự người Triều Tiên dưới thời nhà Cao Ly.
Vương Tự Chi nguyên quán ở Hải Châu (海州, 해주, "Haechu") thuộc đạo Hoàng Hải. Ban đầu gia tộc mang họ Phác ("Pak", 박), nhưng đến đời ông cố là Phác Nho (王儒, 박유, "Pak Yu") thì cải sang họ Vương. Dưới thời Cao Ly Túc Tông, Vương Tự Chi được bổ nhiệm vào chức nội thị, tức một chức vụ trong hàng ngũ hoạn quan. Năm 1108, ông được bổ nhiệm chức Binh mã phán quan và theo phục vụ cho tướng quân Doãn Quán (尹瓘, 윤관, Yun Kwan). Sau đó ông được bổ nhiệm một số chức vụ như Điện trung thiếu giám, Jeonjungsogam(전중소감 殿中少監), Yebinsigyung, Chumilwonjijusa. Ông từng được cử đi sứ sang Trung Quốc vào năm 1115.

Vương Tự Chi qua đời vào năm 1122, hưởng dương 56 tuổi.

== Liên kết ngoài ==
- 왕자지:한국역대인물종합정보
- Wang Jha-ji:Naver
- Wang Jha-ji:Nate
- Wang Jha-ji:britannica
Sếu vương miện đen

Sếu vương miện đen (danh pháp hai phần: "Balearica pavonina") là một loài chim trong họ Sếu ("Gruidae").. Loài này trông bên ngoài khá giống với một loài bà con họ hàng là Sếu vương miện xám ("Balearica regulorum") và cũng có quan hệ di truyền gần gũi. Sếu vương miện đen chủ yếu phân bố tại phía Nam sa mạc Sahara châu Phi và một vài địa điểm ở Đông Phi. Môi trường tự nhiên ưa thích của chúng là những khu vực thảo nguyên, đồng cỏ bán sa mạc. Hiện loài chim này cũng đang đối diện với nguy cơ tuyệt chủng, đặc biệt là những quân thể ở phía Tây, do mất môi trường sinh sống và suy thoái.

Sếu vương miện đen ăn cỏ, côn trùng, bò sát và động vật có vú nhỏ.
Cá mú chấm nâu

Cá mú chấm nâu (danh pháp hai phần: Cephalopholis argus) là một loài cá biển thuộc chi "Cephalopholis" trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1801.

== Từ nguyên ==
Không rõ nguyên gốc của từ định danh. Có lẽ, loài cá này được đặt theo tên của Argus Panoptes, người khổng lồ nhiều mắt trong thần thoại Hy Lạp, hàm ý đề cập đến các đốm nhỏ màu xanh óng trên cơ thể của chúng.

== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==
Cá mú chấm nâu là loài có phân bố rộng rãi nhất trong số các loài cá mú. Từ Biển Đỏ, cá mú chấm nâu được phân bố rộng khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, trải dài về phía đông đến Polynésie thuộc Pháp và quần đảo Pitcairn. Trước đó vào năm 1956, hơn 500 cá thể cá mú chấm nâu từ đảo Moorea được vận chuyển và thả ở quần đảo Hawaii.

Cá mú chấm nâu lần đầu được ghi nhận ở Địa Trung Hải, khi 10 cá thể được đánh bắt ở bờ đông Tunisia (gần quần đảo Kerkennah).

Ở Việt Nam, cá mú chấm nâu được ghi nhận tại cù lao Chàm và dọc theo bờ biển Quảng Nam; vịnh Nha Trang (Khánh Hòa); Ninh Thuận; Phú Yên và Bình Thuận; quần đảo An Thới (Kiên Giang); quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa.

Cá mú chấm nâu ưa sống trên các rạn san hô từ vũng thủy triều ra đến rạn viền bờ, độ sâu đến ít nhất là 40 m.
== Mô tả ==
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở cá mú chấm nâu là 60 cm. Cá có màu nâu sẫm, được phủ đầy những đốm xanh óng viền đen. Cá lớn hơn thường có các sọc nhạt màu ở phần thân sau cùng với một vùng trắng trên ngực. Rìa các vây lưng, vây hậu môn và vây đuôi có viền trắng; vùng gần rìa của vây ngực đôi khi có màu hạt dẻ. Chóp các gai vây lưng có màu vàng cam.

Cá mú chấm nâu có thể nhầm lẫn với "Cephalopholis cyanostigma" do có chung kiểu hình thân nâu/đỏ với đốm xanh. Nhìn chung, "C. cyanostigma" thường có thêm các đốm tròn màu trắng nhạt, vây ngực có màu đỏ cam ở vùng rìa.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 15–17; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 16–18; Số vảy đường bên: 46–51.

== Sinh học ==
Thức ăn của cá mú chấm nâu là các loài cá nhỏ và động vật giáp xác.

Ở Biển Đỏ, cá mú chấm nâu sống cùng nhau với số lượng cá thể mỗi nhóm khoảng 12 trở lại đã được quan sát, đứng đầu đàn là một con đực. Mỗi nhóm chiếm giữ một lãnh thổ có thể lên đến 2.000 m, trong mỗi lãnh thổ như vậy lại chia thành nhiều vùng nhỏ hơn dành cho những con cá cái trong hậu cung.

Cá mú chấm nâu có thể sống được đến 39 năm tuổi.

Cá mú chấm nâu là loài gây ra nhiều vụ ngộ độc ciguatera ở khu vực Thái Bình Dương.
Epinephelus itajara

Cá mú khổng lồ (danh pháp hai phần: "Epinephelus itajara") là một loại cá nước mặn lớn thuộc họ Cá mú. Loài này được tìm thấy chủ yếu ở vùng nước nông nhiệt đới giữa các rạn san hô nhân tạo ở độ sâu bất cứ nơi nào từ 15-50 mét. Phạm vi của nó bao gồm quần đảo Florida Keys của Mỹ, quần đảo Bahamas, hầu hết tại các vùng biển Caribbean, và phần lớn các bờ biển của Brazil, nơi chúng được gọi với tên là Mero. Trong một số trường hợp, nó được bắt gặp tại bờ biển của các tiểu bang New England, Mỹ ngoài khơi Maine và Massachusetts, nhưng không phổ biến. Ở phía đông Đại Tây Dương, nó có thể xuất hiện từ Congo đến Senegal.

== Miêu tả ==
Cá mú khổng lồ Đại Tây Dương chưa trưởng thành có thể sống ở vùng nước lợ, cửa sông, các bãi nuôi sò ở biển, kênh rạch và đầm lầy ngập mặn, vốn là những hành vi bất thường đối với loài cá mú.

Chúng có thể dài đến 2,5 mét và nặng đến 363 kg. Kỷ lục về một con cá mú bắt được nặng 309 kg, bắt ở ngoài khơi Fernandina Beach, Florida, năm 1961. 
Cá mú khổng lồ ăn động vật giáp xác, cá, bạch tuộc, rùa biển chưa trưởng thành. Ngoài ra còn có cả Cá mập và Cá Nhồng. Chúng được biết tới là loài thường tấn công thợ lặn, đồng thời được chứng kiến đã tấn công loài cá mập Chanh.

Cá mú khổng lồ được coi là thực phẩm chất lượng tốt nên dễ dàng trở thành một mỏ vàng khai thác cho các ngư dân. Chúng là con mồi tương đối dễ đánh bắt đối với các ngư dân bởi bản tính tò mò và không sợ hãi của mình. Chúng cũng có xu hướng tập hợp sinh sản với số lượng lớn và hàng năm, thường quay về cùng một địa điểm. Điều này khiến chúng đặc biệt bị tổn hại khi bị thu hoạch hàng loạt trong khi đang sinh sản số lượng lớn.

Cho tới khi lệnh cấm thu hoạch được đặt ra với các loài thì số lượng của nó đã giảm đi nhanh chóng. Cá được bảo vệ hoàn toàn khỏi việc thu hoạch và được IUCN công nhận là loài có nguy cơ tuyệt chủng nghiêm trọng.

Hoa Kỳ bắt đầu việc bảo vệ loài Cá mú khổng lồ vào năm 1990, và vùng Caribbean là vào năm 1993. Dân số của loài đã phục hồi đáng kể kể từ khi lệnh cấm được ban hành; Tuy nhiên, với tốc độ tăng trưởng chậm của cá, sẽ cần tới nhiều thời gian để dân số của chúng trở về mức trước đó.

== Sự Sinh Sản ==
Cá mú khổng lồ được cho là loài lưỡng giới tiền nữ, hay còn gọi là loài biến tính sinh sản, nghĩa là các sinh vật được sinh ra là giống cái, và sau đó, ở một số thời điểm trong tuổi thọ của mình, chúng thay đổi giới tính thành con đực. Hầu hết các loài cá mú đều theo mô hình này, nhưng điều này chưa được xác minh đối với loài cá mú khổng lồ. [5] Con đực có thể trưởng thành về giới tính khi đạt tới chiều dài khoảng 115 cm (45 in) và ở dộ tuổi từ 4 đến 6 tuổi. Con cái trưởng thành trong khoảng chiều dài 125 cm (49 in), và ở độ tuổi từ 6-8 tuôi. [6].

== Liên kết ngoài ==
- Florida Museum of Natural History description including alternate names
Cá phèn sọc lam

Cá phèn sọc lam (danh pháp khoa học: "Upeneichthys lineatus") là một loài cá phèn thuộc họ Cá phèn, chúng sinh sống ngoài khơi bờ đông Úc và quanh New Zealand ở độ sâu từ 5-100 mét. Thân cá dài đến 30 cm.

==Tham khảo==
- Tony Ayling & Geoffrey Cox, "Collins Guide to the Sea Fishes of New Zealand", (William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand 1982) ISBN 0-00-216987-8
Cút California

Cút California, tên khoa học Callipepla californica, là một loài chim trong họ Odontophoridae. Đây là chim biểu tượng của tiểu bang California.
Chúng là loài định cư quanh năm. Mặc dù loài chim này cùng tồn tại tốt ở rìa của các khu vực đô thị, nhưng nó đang giảm dần ở một số khu vực khi dân số loài người tăng lên. Chúng ban đầu được tìm thấy chủ yếu ở phía tây nam Hoa Kỳ nhưng chúng đã được đưa vào các khu vực khác bao gồm British Columbia, Hawaii, Chile, Uruguay, Brazil, Argentina, Peru, Nam Phi, New Zealand, và đến Đảo Norfolk và Đảo King ở Úc. Những con chim này tìm kiếm thức ăn trên mặt đất, thường cào vào đất. Đôi khi chúng có thể được nhìn thấy kiếm ăn ở hai bên đường. Chế độ ăn chủ yếu là hạt và lá, nhưng họ cũng ăn một số loại quả mọng và côn trùng; ví dụ, quả Toyon là một nguồn thực phẩm phổ biến. Nếu giật mình, những con chim này bay vọt lên. Nhưng thông thường, chúng chạy thoát thay vì bay vọt lên.
==Các phân loài==
Loài này có 7 phân loài.

- "C. c. achrustera" (Peters, 1923)
- "C. c. brunnescens" (Ridgway, 1884)
- "C. c. californica" (Shaw, 1798)
- "C. c. canfieldae" (Van Rossem, 1939)
- "C. c. catalinensis" (Grinnell, 1906)
- "C. c. orecta" (Oberholser, 1932)
- "C. c. plumbea" (Grinnell, 1926)

==Tham khảo==
- Jennifer D. Calkins, Julie C. Hagelin and Dale F. Lott (1999) The California Quail ("Callipepla californica"). In The Birds of North America, No. 473 (A. Poole and F. Gill, eds.). The Birds of North America, Inc., Philadelphia, PA., Cornell.edu]
- A. Starker Leopold (1985): "The California Quail". University of California Press, Berkeley, CA. ISBN 0-520-05456-3

== Liên kết ngoài ==
- California Quail videos, photos & sounds on the Internet Bird Collection
- California Quail conservation
- California Quail Newsletter of the Friends of Edgewood Natural Preserve in San Mateo County, California, September 2002
- Short radio episode "The Water-Ouzel" , from "The Mountains of California", by John Muir 1894. California Legacy Project.
Chim thiên đường nhỏ

Chim thiên đường nhỏ (danh pháp hai phần: Paradisaea minor) là một loài chim thuộc họ Chim thiên đường ("Paradisaeidae").

==Mô tả==
Chim thiên đường nhỏ có chiều dài 32 cm. Loài chim này sinh sống ở khắp khu rừng phía bắc New Guinea và các đảo gần đó Misool và Yapen. Phổ biến rộng rãi và phổ biến ở phạm vi rộng lớn của nó, chim thiên đường nhỏ được đánh giá là loài ít quan tâm trong sách đỏ của IUCN. Nó được liệt kê trong Phụ lục II của Công ước CITES. Giống như nhiều loài chim thiên đường khác, loài chim này dị hình giới tính mạnh. Loài chim này giống với chim thiên đường lớn nhưng con trống của loài chim thiên đường lớn có ngực tối còn con mái hoàn toàn màu nâu.

==Tham khảo==
- Database entry includes justification for why this species is of least concern
Chim thiên đường lớn

Chim thiên đường lớn (danh pháp hai phần: Paradisaea apoda) là một loài chim thuộc họ Chim thiên đường ("Paradisaeidae"). Đây là loài điển hình của chi Chim thiên đường ("Paradisaea") và họ Chim thiên đường.

Loài này giống với chim thiên đường nhỏ. Giống như nhiều loài chim thiên đường khác, loài chim thiên đường lớn là loài dị hình giới tính cao.
Sam Hutchinson

Samuel Edward "Sam" Hutchinson (sinh ngày 03 tháng 8 năm 1989) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp Anh chơi cho Chelsea, anh có thể chơi ở cánh phải hoặc trung tâm hàng phòng ngự.

==Sự nghiệp==
=== Chelsea ===
Anh sinh ở Slough, Berkshire, Hutchinson là con trai của Eddie Hutchinson, cũng từng chơi cho đội trẻ của Chelsea. Hutchinson gia nhập học viện Chelsea lúc lên 7. Anh đã tham gia trận đấu ra mắt đội 1 của mình cho Chelsea ngày 13 tháng 5 năm 2007 trong 1 trận đấu giải Ngoại hạng Anh đấu với Everton. Sau khi ký kết 1 hợp đồng bốn năm trong tháng 8 năm 2007, Hutchison đã bị chấn thương, và phải nghỉ 6 tháng. Anh có trận đầu tiên của mình cho đội trong trận đấu với Queens Park Rangers vào tháng 9 năm 2009.

Hutchinson có thể chơi ở cánh phải hoặc trung tâm hàng phòng ngự, anh đã bị chấn thương phức tạp ở đầu gối phải. Tháng 8 năm 2010, lúc anh mới 22 tuổi đã tuyên bố treo giày.
Tuy nhiên, huấn luyện viên André Villas-Boas sau đó đã triệu hồi Hutchinson, cho thời gian thử thách và mới đây quyết định trao cho anh số áo 27 cùng một vị trí trong danh sách 25 cầu thủ đăng ký thi đấu từ ngày 1 tháng 1 năm 2012.

29/4/2012 anh trận đầu tiên cho Chelsea kể từ khi trở lại trong trận thắng 6-1 trước Queens Park Rangers, anh vào sân thay José Bosingwa vào phút thứ 81.
Độ cong

Trong hình học, độ cong thể hiện sự lệch hướng tại một điểm trên đường cong, mặt cong hay không gian Riemann nói chung.

== Độ cong của một đường cong ==
=== Định nghĩa ===
Theo Cauchy, tâm đường cong C tại một điểm là giao điểm của hai pháp tuyến vô cùng gần nhau, và bán kính cong formula_1 là khoảng cách từ điểm đó đến C. Và độ cong formula_2 chính là nghịch đảo của bán kính cong formula_1.
Gọi formula_5 là độ dài dường cong mà 2 pháp tuyến cách nhau, và formula_6 là góc hợp bởi 2 pháp tuyến. Ta có định nghĩa khác về độ cong:

=== Tính độ cong của một đường cong phẳng ===
==== Trong hệ tọa độ Descartes ====
Nếu đồ thị được cho dưới dạng hệ phương trình tham số formula_8, từ phần trên ta có định nghĩa:
formula_6 là góc hợp bởi 2 pháp tuyến, ta cũng có thể coi nó như góc lệch giữa 2 đường tiếp tuyến. Từ đó ta có thể định nghĩa formula_11 là góc tiếp tuyến của đường cong.
Lấy đạo hàm 2 vế theo tham số formula_13 ta được:

==== Trong hệ tọa độ cực ====
Nếu đồ thị được cho bởi một hàm số formula_15 thì độ cong được tính như sau:

==== Ví dụ ====
===== Đường thẳng =====
Đường thẳng formula_17 hay formula_18 sẽ có độ cong được tính như sau:
Áp dụng công thức ta có:
hay công thức:
Vậy độ cong của một đường thẳng bằng 0.

===== Đường tròn =====
Đường tròn formula_22 hay formula_23 sẽ có độ cong được tính như sau:
Áp dụng công thức ta có:
hay công thức:
Vậy độ cong của một đường tròn là nghịch đảo bán kính của nó.
===== Các đường khác =====
- Đường parabol formula_27 sẽ có độ cong được tính như sau:
Áp dụng công thức ta có:
- Đường ellipse formula_30 sẽ có độ cong được tính như sau:
Áp dụng công thức ta có:

=== Độ cong của một đường cong ghềnh ===
Độ cong của một đường cong ghềnh (trong không gian 3 chiều) có hệ phương trình tham số trong hệ tọa độ Descartes formula_36 được tính theo công thức

== Xem thêm ==
- Bán kính cong
- Đa tạp Riemann
- Hệ tọa độ Descartes
- Hệ tọa độ cực
- Hình học vi phân

==Tham khảo==
John M. Lee, Introduction to Riemannian manifolds
AaaaaAAaaaAAAaaAAAAaAAAAA!!! – A Reckless Disregard for Gravity

AaaaaAAaaaAAAaaAAAAaAAAAA!!! – A Reckless Disregard for Gravity (tạm dịch: "AaaaaAAaaaAAAaaAAAAaAAAAA!!! – Sự coi thường bất chấp trọng lực") là trò chơi máy tính thuộc thể loại mô phỏng do hãng Dejobaan Games phát hành cho Microsoft Windows vào ngày 3 tháng 9 năm 2000. Game lấy bối cảnh diễn ra vào năm 2011 trong một phiên bản thực tế thay thế của Boston, Massachusetts, người chơi môn BASE jump (nhảy từ những vật thể cố định) sẽ nhảy từ tòa nhà cao nhất và cố gắng để đạt được điểm số cao nhất có thể.

== Cách chơi ==
"AaAaAA!!! - A Reckless Disregard for Gravity" là một trò chơi cho phép người chơi nhảy chúi đầu từ trên nóc một tòa nhà cao nhất xuống dưới với góc nhìn người thứ nhất kiểu 3D. Người chơi ghi điểm bằng cách bay gần các vật thể trên đường xuống, đập vỡ thông qua các tấm kính màu khác nhau, hạ cánh bằng dù trên một vùng thả định rõ, và không kết thúc như một bao xương bị gãy. Người chơi cũng nhận được điểm "hôn" bay gần các công trình hoặc các chướng ngại vật trên không khác và cho "ôm" (còn lại gần) những chướng ngại vật này khi họ rơi. Người chơi nhận được điểm thưởng cho "xâu kim", phun sơn trên các tòa nhà, giơ dấu hiệu tán thành cho người hâm mộ và tạo cử chỉ khiếm nhã với người phản đối. Đánh một con chim cũng được một số điểm khá đáng giá. Cái ôm và nụ hôn là cách chính để tăng điểm số. Những công trình kiến trúc, chướng ngại vật và vật thể khác nhau giữa các màn chơi. Một số màn chơi gồm các sườn núi, những công trình kiến trúc chuyển động và thay đổi, chim chóc và nghệ thuật trừu tượng.

Người chơi được đánh giá cách mà họ nhảy như thế nào, và họ kiếm được "răng" để đạt được một số điểm chuẩn cao về nhảy. Răng cho phép người chơi để mở khóa các màn chơi, vật phẩm mới (trong đó bao gồm cà phê espresso giúp làm nhảy chậm, graffiti để phun lên các công trình, và một chiếc găng tay được thiết kế để giơ dấu hiệu tán thành cho người ủng hộ hoặc chào hai ngón tay cho người phản đối), và những thứ mơ hồ khác chẳng hạn như hướng dẫn thiền định và kỹ thuật con lợn tua tủa lông. Thu nhập điểm số cao đủ cho phép người chơi gửi điểm số của họ trên bảng xếp hạng trực tuyến. Nhà phát triển game đã lấy cảm hứng từ môn BASE jumping trong bộ đồ bay wingsuit. 
== Phát triển ==
Phiên bản đầu tiên của "AaAaAA!!!" là một nguyên mẫu dựa trên những người chơi môn BASE Jumping đã nhảy xuống bên cạnh một ngọn núi. Một trong những thách thức của việc phát triển trò chơi này là xây dựng một cơ chế lối chơi cốt lõi và sau đó đơn giản hóa những gì là cần thiết. Sau đó nó được phát triển như là một sản phẩm phụ của một game trước đó là Inago Rage. cc

== Đón nhận ==
"AaAaAA!!! - A Reckless Disregard for Gravity" đã nhận được sự đánh giá nhìn chung có triển vọng, như đã thấy bởi có điểm số tổng hợp 81/100 và 81.56% tại các trang web Metacritic và GameRankings. Game lọt vào vòng chung kết giải IGF 2010 vì xuất sắc trong mảng thiết kế.
Tổng đội Thanh niên xung phong Trường Sơn

Tổng đội Thanh niên xung phong Trường Sơn là một doanh nghiệp đoàn thể trực thuộc Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh.

== Hình thành ==
Tiền thân là một đơn vị sự nghiệp kinh tế được thành lập theo Quyết định số 34/QĐ-TWĐ ngày 3 tháng 1 năm 1998 của Ban Bí thư Trung ương Đoàn trên cơ sở Quyết định số 770/TTg, ngày 20 tháng 12 năm 1994 của Thủ tướng Chính phủ.

Thực hiện văn bản số 18/VPCP ngày 15 tháng 5 năm 1999 của Văn phòng Chính phủ, Tổng đội Thanh niên xung phong Trường Sơn được chuyển đổi thành doanh nghiệp đoàn thể theo Quyết định số 425/QĐ-TWĐ ngày 9 tháng 6 năm 1999 của Ban Bí thư Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh.

Thực hiện văn bản số 164/CP-ĐMDN ngày 5 tháng 2 năm 2004 của Thủ tướng Chính phủ về việc cho phép Tổng đội Thanh niên xung phong Trường Sơn áp dụng cơ chế, chính sách đối với Doanh nghiệp Nhà nước hoạt động công ích, ngày 16 tháng 3 năm 2004, Ban Chấp hành Trung ương Đoàn ra Quyết định số 546/QĐ-TƯĐTN v/v chuyển Tổng đội thanh niên xung phong Trường Sơn là doanh nghiệp đoàn thể trực thuộc Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, thành doanh nghiệp được áp dụng cơ chế, chính sách đối với những hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ mang tính công ích như Doanh nghiệp Nhà nước hoạt động công ích.

== Nhiệm vụ ==
- Tổ chức, tiếp nhận, quản lý và sử dụng lao động tình nguyện của thanh niên để xung kích tham gia các chương trình, dự án kinh tế – xã hội, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng miền núi và hải đảo, của Nhà nước giao cho Trung ương Đoàn thực hiện.
- Tổ chức thực hiện một số hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ nhằm tạo thêm nguồn lực cho đơn vị và hỗ trợ cho các đội hình Thanh niên xung phong thực hiện các dự án kinh tế – xã hội ở vùng khó khăn, gian khổ.

== Dự án đường Hồ Chí Minh ==
- Là đơn vị thực hiện dự án "Tham gia Dự án đường Hồ Chí Minh" – Giai đoạn I với chiều dài 51 Km. Tổng giá trị khối lượng 260 tỷ đồng (16 triệu USD). Đồng thời là đại diện chủ đầu tư xây dựng đường cao tốc đoạn Cam Lộ - Túy Loan (thuộc dự án đường Hồ Chí Minh - Giai đoạn II) 200 Km. Giá trị đầu tư: 2,5 tỷ USD theo hình thức BT (đầu tư - chuyển giao)

== Ghi chú ==
Lãnh đạo qua các thời kỳ:

- Tổng Đội Trưởng: Từ năm 1999-2017

- Đ/c: Lê Ngọc Ẩn

"- Kế toán Trưởng:" 

- Đ/c: Nguyễn Kim Sơn

- Tổng Đội Trưởng: Từ năm 2017

- Đ/c: Nguyễn Kim Sơn

"- Kế toán Trưởng:" 

- Đ/c: Nguyễn Phú Vinh

== Liên kết ngoài==
- Thanh niên xong phong Trường Sơn
Thái Đỏ

Thái Đỏ là một bộ phận thuộc dân tộc Thái cư trú ở vùng phía tây tỉnh Thanh Hóa, Hòa Bình, Nghệ An của Việt Nam, và đông nam tỉnh Hủa Phăn, Lào.

"Người Thái Đỏ" (; ) nói tiếng Thái Đỏ, một ngôn ngữ trong họ ngôn ngữ Thái của ngữ hệ Kra-Dai. Tiếng Thái Đỏ có quan hệ gần gũi với tiếng Thái Đen và Thái Trắng, cũng như có liên hệ gần với ngôn ngữ nói ở Thái Lan và Lào hiện đại.

==Phân bố==
- 140.000 người ở Việt Nam (2002). Tại Việt Nam, người Thái Đỏ cùng với người Thái Đen và Thái Trắng được gọi chung là dân tộc Thái.
- 25.000 người ở Lào (1991), chủ yếu ở tỉnh Hủa Phăn, gần biên giới Việt Nam
- Ngoài ra còn có ở Thái Lan, Hoa Kỳ

==Khu vực sống tập trung==
- Miền tây tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam
- Miền tây tỉnh Hòa Bình, Việt Nam.
- Miền tây tỉnh Nghệ An, Việt Nam.

==Gia đình==
- Phụ hệ

==Tôn giáo==
- Thuyết vật linh / Phật giáo Nam tông (95,5%)
- Thiên chúa giáo (4,5%)

== Xem thêm ==
- Các dân tộc Việt Nam
Củ nần

Củ nần hay củ nừng, củ nê, dây nần hay củ mài trắng (danh pháp hai phần: Dioscorea hispida) là loài thực vật thuộc chi Củ nâu trong họ Củ nâu (Dioscoreaceae). Đây là loài cây dây leo, phân bố từ Ấn Độ đến Đông Nam Á, nam Trung Hoa.

==Công dụng==
Rễ củ chứa nhiều hạt tinh bột, ăn được nhưng phải cắt nhỏ và rửa đi rửa lại rất nhiều lần. Nước rửa củ nần rất độc. Củ nần là một vị thuốc trong đông y. Củ giã đắp trị nhọt độc, sâu quảng, đòn ngã bị thương, nước sắc của thân rễ để uống làm thuốc lợi tiểu hay thấp khớp mạn tính. Ở Campuchia, người ta sử dụng củ ăn sống kịp thời ngay sau lúc bị rắn hổ mang cắn để ngăn ngừa những biến chứng gây rối loạn trong cơ thể. Ở nhiều vùng của Philippin, Củ nần còn được dùng chữa dịch hạch, phong thấp cấp tính.
==Liên kết ngoài==
- Dioscoreae hispida
Trà đỏ (định hướng)

Trà đỏ trong tiếng Việt có thể chỉ:
- Trà Hibiscus
- Một loại trà có sắc đỏ có chứa lá Rooibos
- Trà đen, tên "trà đỏ" do người Trung Quốc đặt
Chim thiên đường đỏ

Chim thiên đường đỏ (danh pháp hai phần: Paradisaea rubra) là một loài chim thuộc họ Chim thiên đường ("Paradisaeidae"). Loài này bản địa Indonesia, nơi nó sinh sống ở rừng mưa đất thấp của các đảo Waigeo và Batanta của Raja Ampat, Tây Papua.

==Mô tả==
Thân dài 33 cm nếu tính cả chiếc đuôi dài hết cỡ phải mất 6 năm thì nó dài 72 cm. Đây là loài dị hình giới tính cao. Thức ăn của chúng gồm trái cây, quả mọng, động vật Chân khớp.
Chim thiên đường hoàng đế

Chim thiên đường hoàng đế (danh pháp hai phần: Paradisaea guilielmi) là một loài chim thuộc họ Chim thiên đường ("Paradisaeidae").. Đây là loài đặc hữu của Papua New Guinea. Nó phân bố trong các khu rừng đồi của bán đảo Huon. Chế độ ăn uống bao gồm chủ yếu các loại trái cây, quả sung và động vật chân đốt.

==Mô tả==
Loài chim này có màu vàng và nâu với một mống mắt màu đỏ nâu, mỏ màu xanh xám và chân màu nâu tía. Thân dài 33 cm. Con trống có khuôn mặt và cổ họng xanh ngọc lục bảo tối rộng, hai dây đuôi rất dài. Con mái gần như tương tự với nam giới, nhưng có một bộ lông toàn màu nâu, kích thước nhỏ hơn và không có lông trang trí.

Tên loài chim này là tưởng niệm vị Hoàng đế cuối cùng Đức và vua của Phổ, Wilhelm II của Đức. Tháng 1 năm 1888, chim thiên đường hoàng đế là loài chim thiên đường cuối cùng được phát hiện bởi Carl Hunstein, người cũng được tìm thấy chim thiên đường lam trên hành trình của mình. 
Do mất nơi sống đang diễn ra, phạm vi giới hạn và săn bắt quá mức trong một số khu vực, chim thiên đường hoàng đế được đánh giá là gần bị đe dọa trong Danh sách đỏ của IUCN. Nó được liệt kê trong Phụ lục II của Công ước CITES.
Chim thiên đường Goldie

Chim thiên đường Goldie (danh pháp hai phần: Paradisaea decora) là một loài chim thuộc họ Chim thiên đường ("Paradisaeidae"). Đây là loài bản địa Papua New Guinea.

==Mô tả==
Thân dài cm. Đây là loài dị hình giới tính cao. Đây là loài chim lớn, dài khoảng 33 cm, màu nâu ô-liu. Con trống có một bộ lông màu vàng và màu xanh đậm với ngực màu hoa oải hương xám, mống mắt màu vàng và mỏ và miệng, chân có màu xám. Nó được trang trí bằng chùm lông cánh lớn trang trí và hai dây đuôi dài màu đỏ thẫm. Con trống được phân biệt khác "Paradisaea" bởi bộ lông ngực màu xám oải hương bộ của nó. Con mái không có lông trang trí và có bộ lông màu nâu ô liu với màu nâu vàng ở dưới. Là loài chim đặc hữu của đến Papua New Guinea, chim thiên đường Goldie phân bố trong các khu rừng đồi của đảo Fergusson và đảo Normanby quần đảo D'Entrecasteaux, phía đông quần đảo Papua. Chế độ ăn uống bao gồm chủ yếu là trái cây.

Tên để kỷ niệm nhà sưu tập Scotland Andrew Goldie, người đã phát hiện ra loài chim này vào năm 1882.

Do quá trình mất nơi sống đang diễn ra, phạm vi giới hạn và nạn săn bắt quá mức trong một số khu vực, chim thiên đường Goldie đường được đánh giá như gần bị đe dọa trên sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Nó được liệt kê trong Phụ lục II của CITES.
Chim thiên đường Raggiana

Chim thiên đường Raggiana (danh pháp hai phần: Paradisaea raggiana) là một loài chim thuộc họ Chim thiên đường ("Paradisaeidae").

==Mô tả==
Chúng có chiều dài 34 cm. Đây là loài dị hình giới tính cao. Thức ăn của chúng gồm chủ yếu là trái cây và động vật Chân khớp. Loài chim này là một tác nhân phát tán hạt giống quan trọng của một số cây đậu quả ở New Guinea, và là tác nhân phát tán hạt giống chính của một số loài gỗ gụ và hạt nhục đậu khấu.
Nó phân bố rộng rãi ở nam và đông bắc New Guinea, nơi nó được gọi là kumul. Nó cũng được gọi là cenderawasih. Theo đề nghị của bá tước Luigi Maria D'Albertis, tính ngữ "raggiana" để tưởng niệm hầu tước Francis Raggi của Genoa.

Chim thiên đường Raggiana là quốc điểu của Papua New Guinea; trên thực tế vào năm 1971 loài này, với tên "Gerrus paradisaea", đã được chọn là biểu tượng Quốc gia và được in lên quốc kỳ Papua New Guinea.
Giải vô địch bóng đá châu Âu 2012 (Bảng B)

Dưới đây là thông tin chi tiết về các trận đấu trong khuôn khổ bảng B - Giải vô địch bóng đá châu Âu 2012, là một trong bốn bảng đấu thuộc Euro 2012. Bảng B bắt đầu thi đấu vào ngày 9 tháng 6 năm 2012, và kết thúc vào ngày 17 tháng 6 năm 2012. Bảng đấu bao gồm các đội: Hà Lan, Đan Mạch, Đức và Bồ Đào Nha. Bảng B cũng còn được gọi là "bảng tử thần" của giải đấu với việc cả bốn đội tuyển trong bảng hiện đang nằm trong top 10 của bảng xếp hạng thế giới. Kết thúc vòng bảng, Đức và Bồ Đào Nha là 2 đội giành quyền đi tiếp trong khi Hà Lan và Đan Mạch bị loại.

"Giờ thi đấu tính theo giờ địa phương (UTC +3)"
Giải vô địch bóng đá châu Âu 2012 (Bảng C)

Dưới đây là thông tin chi tiết về các trận đấu trong khuôn khổ bảng C - Giải vô địch bóng đá châu Âu 2012, là một trong bốn bảng đấu thuộc Euro 2012. Bảng C bắt đầu thi đấu từ ngày 10 tháng 6 năm 2012, và kết thúc vào ngày 18 tháng 6 năm 2012. Bảng đấu bao gồm các đội: Tây Ban Nha, Ý, Cộng hòa Ireland và Croatia. Kết thúc vòng bảng, Tây Ban Nha và Ý lọt vào vòng tứ kết, trong khi Croatia và Cộng hòa Ireland bị loại khỏi giải đấu. Cộng hòa Ireland đã cân bằng thành tích kém nhất trong lịch sử giải vô địch bóng đá châu Âu khi kết thúc ở vị trí cuối bảng với 3 trận toàn thua và 9 lần lọt lưới. Cả Tây Ban Nha và Ý đều vượt qua vòng tứ kết và bán kết để chạm trán nhau lần thứ 2 trong trận chung kết.
"Giờ thi đấu tính theo giờ địa phương (UTC +2)"
Giải vô địch bóng đá châu Âu 2012 (Bảng D)

Dưới đây là thông tin chi tiết về các trận đấu trong khuôn khổ bảng D - Giải vô địch bóng đá châu Âu 2012, là một trong bốn bảng đấu thuộc Euro 2012. Bảng sẽ bắt đầu thi đấu từ ngày 11 tháng 6 năm 2012, và sẽ kết thúc vào ngày 19 tháng 6 năm 2012. Bảng đầu bao gồm các đội: Ukraina, Thụy Điển, Pháp và Anh.

==Sự cố và tranh cãi==
Ở lượt trận thứ 2, vào ngày 15 tháng 6, trận đấu giữa Ukraina và Pháp bắt đầu lúc 19:00 (giờ địa phương) bị gián đoạn bởi mưa lớn và sấm sét. Sự việc này buộc trọng tài phải tạm dừng trận đấu ở phút thứ 5, và sẽ bắt đầu lại sau 58 phút. Do đó trận đấu giữa Thụy Điển và Anh đẩy lùi lại 15 phút so với dự kiến ban đầu, thay vì bắt đầu từ 22:00 (giờ địa phương), để tránh các trận đấu chồng chéo.

Ở lượt trận cuối cùng, vào ngày 19 tháng 6, trận đấu giữa Anh và Ukraina phát hiện một bàn thắng hợp lệ bởi Marko Dević. Trong hiệp hai, sau khi Ukraina thua 1-0 với bàn thắng duy nhất của Wayne Rooney, bàn thắng ma của Dević đã đi qua vạch vôi rõ ràng từ phía sau đường biên ngang của đội tuyển Anh và bị phá ra bởi John Terry (pha quay chậm đã xác nhận). Sự kiện này đã áp dụng lại công nghệ goal-line trong các cuộc tranh luận bóng đá. Trong khi pha quay chậm cho thấy ban tổ chức trận đấu thất bại trong việc phát hiện rằng Artem Milevskiy có một vị trí việt vị trong việc xây dựng nên với bàn thắng ma của Dević, UEFA và giám sát trọng tài Pierluigi Collina thừa nhận vào ngày hôm sau rằng một lỗi đã được thực hiện và Ukraina đã bị từ chối một bàn thắng hợp pháp.

"Ukraina xếp trên Thụy Điển nhờ hơn về thành tích đối đầu (2–1)."

"Giờ thi đấu tính theo giờ địa phương (UTC+3)"
Đạo (nước)

Đạo () là một nước chư hầu của nhà Chu, nước này nằm ở phần phía nam của huyện Nhữ Nam, tỉnh Hà Nam. Đạo tồn tại dưới cái bóng của Sở, một thế lực láng giềng hùng mạnh đang bị Tề kìm hãm. Trong thời gian Tề Hoàn công cai trị, Tề vẫn còn là một trong Ngũ Bá và duy trì quan hệ hữu hảo với Đạo cùng với các tiểu quốc chư hầu nhỏ khác chẳng hạn như Giang (江), Hoàng (黃) và Bá (柏). Khi Hoàn công mất vào năm 643 TCN, Tề xảy ra nội loạn nên thế nhược, Sở đã nắm lấy cơ hội này để mở rộng lãnh thổ lên phía bắc. Dân nước Đạo được tái định cư tại một nơi gọi là Kinh Địa (荊地) cho đến khi Sở Bình vương lên ngôi và cho khôi phục lại nước Đạo trên đất cũ. Đạo cuối cùng bị Sở diệt mặc dù vẫn chưa rõ thời điểm xảy ra việc này. Con cháu đời sau của nước Đạo muốn giữ gìn quốc tính nên xưng họ Đạo.

==Tham khảo==
- Hán thư- địa lý chí
- Tả truyện - Hy Công ngũ niên
Đền Vạn Kiếp

Đền Vạn Kiếp là một trong những ngôi đền nổi tiếng thuộc địa phận tỉnh Đắk Lắk, nằm ở 102 Nguyễn Du, phường Tự An, thành phố Buôn Ma Thuột
==Lịch sử==
Tên Vạn Kiếp có nghĩa là hàng nghìn năm, tồn tại mãi mãi...Đền được xây dựng vào năm 1960 bởi Đạo nhân Nguyễn Đình Cảo thế nên người dân địa phương thường gọi đền là Đền Ông Cảo. Đền được xây để thờ phụng Đức Thánh Trần Đại Vương và Đạo Mẫu để nhớ về dòng dõi Rồng - Tiên, lịch sử quốc gia xã hội.

Đền Vạn Kiếp phụng thờ Thánh Mẫu theo quan niệm tín ngưỡng Tứ Phủ của miền Bắc. Hằng năm, vào mùa xuân và mùa thu, ở đền này đều có tổ chức lễ hội (gọi là giỗ bà, giỗ ông); bao gồm các hình thức sinh hoạt văn hóa dân gian như: buổi hát chầu văn, hầu đồng tái hiện lại giai đoạn hào hùng của các vị thần thánh, tướng lĩnh...

== Kiến trúc ==
Đền có vị trí "non nước hữu tình":

Đền Vạn Kiếp có một cổng chính, diện tích khoảng "1000m". Đền có nét kiến trúc tương tự các đền phủ ở miền Bắc. Đền thờ theo thứ tự từ trong cùng đền ra ngoài và từ cao xuống thấp: Thờ Mẹ Âu Cơ Tam Tòa Thánh Mẫu – Quốc Tổ Hùng Vương; Cộng đồng Trần Triều Đức Hưng Đạo Đại Vương; Đức Vua Cha Ngọc Hoàng – Nam Tào Bắc Đẩu – Hội đồng Quan Lớn...
== Thờ phụng ==
Tín ngưỡng thờ mẫu tại đền Vạn Kiếp là tín ngưỡng đi theo sự sùng bái tự nhiên, bởi người Việt ta là dân tộc có nền nông nghiệp lúa nước, nên văn hóa thường gắn liền với tự nhiên, mang tính chất dài lâu bền chặt.

Quan niệm của người Việt là hướng tới sự phồn thực, nặng tính chất nông nghiệp, nên thờ cúng chủ yếu là các bà, các mẹ, các mẫu.

Trước hết, đó là bà Trời, bà Đất, bà Nước –  là những nữ thần cai quản các hiện tượng tự nhiên quan trọng nhất, gần gũi nhất đối với cuộc sống của người làm nông nghiệp lúa nước. Đây là ba vị thần có tầm ảnh hưởng rất lớn đến văn hóa mẫu hệ của người Việt.

Trong dân gian, ba nữ thần này còn được thờ chung như một tam tài dưới dạng tín ngưỡng tam phủ với ba bà cai quản ba vùng Trời – Đất – Nước: Mẫu Thượng Thiên, Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thoải (Mẫu Thủy).

Ngoài ra còn có tín ngưỡng thờ Bà Mây – Mưa – Sấm – Chớp, thờ thần không gian (ngũ hành), thờ thần thời gian (12 vị thần, còn gọi là 12 bà mụ). Đặc biệt, người Việt vốn có truyền thống “Uống nước, nhớ nguồn” nên thường thờ những người có công dựng nước và giữ nước, hình thành nên tín ngưỡng Tứ Phủ (Trời – Đất – Nước và con người).
Đổng quý nhân (Hán Hiến Đế)

Đổng quý nhân (chữ Hán: 董貴人, ? - 200) là một phi tần của Hán Hiến Đế Lưu Hiệp và là con gái của Đổng Thừa, một viên quan được coi là trung thần nhà Đông Hán.

Cái chết của bà cùng Hoàng hậu Phục Thọ được miêu tả khá tỉ mỉ trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, nhằm thể hiện sự tàn bạo của Tào Tháo trong quá trình khống chế Hán Hiến Đế.

== Tiểu sử ==
Không rõ Đổng thị sinh năm nào, người Hà Gian thuộc Ký Châu (nay là huyện Hiến tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc). Cha của Đổng thị là Xa kỵ Tướng quân Đổng Thừa, một người cháu của Đổng thái hậu - mẹ đẻ của Hán Linh Đế Lưu Hoành. Do vậy về vai vế, Đổng quý nhân có họ hàng bên ngoại với Hán Hiến Đế.

Khi Hán Hiến Đế lọt vào tay Tào Tháo và bị ông ta kiềm kẹp để lệnh chư hầu, Đổng Thừa đã nhận mật chiếu của Hán Hiến Đế được cất giấu trong 1 chiếc thắt lưng nạm ngọc (衣带诏; "Y đái chiếu"), nhằm kích động trung thần diệt trừ Tào Tháo. Đổng Thừa đã tập hợp những vị đại thần đáng tin cậy, trong số đó có Lưu Bị và Cát Bản để bàn bạc về các tiêu diệt Tào Tháo. Chẳng may kế hoạch bị bại lộ, Tào Tháo biết được âm mưu của nhóm người này và đã ra lệnh xử trảm Đổng Thừa cùng con gái ông là Đổng quý nhân và cả gia đình ông. Khi ấy, Đổng quý nhân đang mang thai.

== Trong Tam quốc diễn nghĩa ==
Cái chết của Đổng quý nhân được đề cập trong hồi 24 ""Quốc tặc hành hung giết Quý phi, Hoàng thúc thua chạy sang Viên Thiệu"" của Tam quốc diễn nghĩa. Đối với những chi tiết chỉ trích Tào Tháo, La Quán Trung hầu như giữ nguyên so với lịch sử. Chỉ khác, Đổng quý nhân trong tiểu thuyết được miêu tả là em gái Đổng Thừa, và danh hiệu của Đổng thị bị đôn thành Quý phi, trong khi bà chỉ là Quý nhân.

==Tham khảo==
- Tam quốc diễn nghĩa
- Tam quốc chí
Lễ Ngũ Tuần

Lễ Ngũ Tuần có thể chỉ đến:
- Lễ Ngũ Tuần (Do Thái giáo)
- Lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống của Kitô giáo
Chủ nghĩa Vandal

Chủ nghĩa Vandal, bắt nguồn từ người Vandal được đặt tên bởi người La Mã, là thuật ngữ nói về hành vi liên quan tới văn hóa: sự phá hoại văn hóa, hoặc làm hỏng những gì đẹp đẽ và đáng tôn kính. Thuật ngữ này cũng dùng để chỉ những hành vi phá hoại tài sản như graffiti hay làm mất uy tín tài sản mà không có sự chấp thuận của chủ nhân tài sản đó.
Băng tần Ka

Băng tần K (phát âm: "Kay-A") bao gồm các tần số trong dải 26,5–40 GHz. Băng K là một phần của băng K nằm trong phổ điện từ. Ký hiệu K để chỉ "K-above" — có nghĩa là băng tần nằm trên của băng K. Băng tần 30/20 GHz được dùng cho vệ tinh thông tin, đường lên hoặc dùng 27,5 GHz hoặc dùng 31 GHz, và dùng cho radar bám mục tiêu tầm gần độ phân giải cao trên máy bay quân sự. Một số tần số được dùng để đo tốc độ phương tiện cơ giới. Tàu vũ trụ Kepler dùng dải tần số này cho đường xuống để truyền các dữ liệu khoa học thu thập được bởi kính thiên văn không gian.

Tên gọi "Băng tần K" bắt nguồn từ thuật ngữ tiếng Đức là Kurz-above, "kurz" có nghĩa là "ngắn" trong tiếng Đức.

Trong vệ tinh thông tin, băng K cho phép băng thông cao hơn, và sẽ được dùng cho các vệ tinh Iridium Next trong tương lai. Băng K nhạy cảm hơn đối với việc suy giảm cường độ tín hiệu do mưa hơn so với băng K và băng C.

==Các băng tần sóng cực ngắn khác==
Phổ sóng cực ngắn thường được định nghĩa là phổ điện từ trong dải tần số 1.0 GHz đến 30 GHz, nhưng một số định nghĩa cũ hơn tính cả các tần số thấp hơn. Hầu hết các ứng dụng phổ biến trong dải tần 1,0 đến 30 GHz. Các băng tần số sóng cực ngắn, được định nghĩa bởi Hiệp hội Vô tuyến Anh (RSGB), được thể hiện trong bảng dưới đây. Chú ý là các tần số trên 30 GHz thường được gọi là "sóng mm". Tần số 30 GHz tương ứng với bước sóng 10 mm, hay 1 cm.

Chú thích: "Băng tần P " đôi khi được dùng không chính xác cho băng tần Ku. "P" có nghĩa là "previous" (trước) là băng tần radar dùng ở Anh có dải tần 250 đến 500 MHz, hiện nay băng tần hoàn toàn lỗi thời theo tiêu chuẩn 521 của IEEE, xem và . Đối với các định nghĩa khác, xem Letter Designations of Microwave Bands
Băng tần Q

Băng tần Q là một phần của phổ điện từ, có tần số nằm trong dải 33 tới 50 GHz. Nó nằm ở trên và có một phần trùng với băng K của IEEE (26.5 to 40 GHz). Nó nằm dưới băng tần V (50–75 GHz) theo định nghĩa của IEEE.

Băng Q được dùng chủ yếu cho các vệ tinh thông tin, thông tin vi ba mặt đất và nghiên cứu thiên văn vô tuyến, chẳng hạn như kính thiên văn QUIET. Nó cũng được dùng cho radar điều tra tính chất bề mặt Trái Đất.

==Các băng tần sóng cực ngắn khác==
Phổ sóng cực ngắn thường được định nghĩa là phổ điện từ trong dải tần số 1.0 GHz đến 30 GHz, nhưng một số định nghĩa cũ hơn tính cả các tần số thấp hơn. Hầu hết các ứng dụng phổ biến trong dải tần 1,0 đến 30 GHz. Các băng tần số sóng cực ngắn, được định nghĩa bởi Hiệp hội Vô tuyến Anh (RSGB), được thể hiện trong bảng dưới đây. Chú ý là các tần số trên 30 GHz thường được gọi là "sóng mm". Tần số 30 GHz tương ứng với bước sóng 10 mm, hay 1 cm.

Chú thích: "Băng tần P " đôi khi được dùng không chính xác cho băng tần Ku. "P" có nghĩa là "previous" (trước) là băng tần radar dùng ở Anh có dải tần 250 đến 500 MHz, hiện nay băng tần hoàn toàn lỗi thời theo tiêu chuẩn 521 của IEEE, xem và . Đối với các định nghĩa khác, xem Letter Designations of Microwave Bands
Cảnh quan văn hóa Lednice–Valtice

Phong cảnh văn hóa Lednice - Valtica ) là một tổ hợp văn hóa-tự nhiên rộng 283,09 km² ở Cộng hòa Séc, Vùng Nam Moravia, gần Břeclav và Mikulov. Nó được hình thành từ giữa thế kỷ 17 và thế kỷ 20. Tháng cảnh được tạo nên với vẻ đẹp của lâu đài Lednice, lâu đài Valtice và những vườn hoa sặc sỡ tạo thành một trong những vườn phong cảnh rộng lớn nhất châu Âu.

Năm 1996, Khu thắng cảnh Lednice–Valtice đã được UNESCO đưa vào danh sách di sản thế giới cạnh một địa điểm khác Khu bảo tồn cảnh quan Pálava vào năm 1996.