Cẩm Ly

Trần Thị Cẩm Ly (sinh ngày 30 tháng 3 năm 1970), thường được biết đến với nghệ danh Cẩm Ly, là một nữ ca sĩ người Việt Nam. Cô được biết đến qua việc trình diễn những ca khúc thuộc dòng nhạc nhẹ, nhạc trữ tình, nhạc có âm hưởng dân ca và nhạc trẻ.

Cô được mệnh danh là "Nữ hoàng dân ca" của Việt Nam trong thời đại mới, là người tiên phong đưa nhạc dân ca, trữ tình đến gần hơn với giới trẻ, thổi làn gió mới vào các ca khúc trữ tình quen thuộc.

== Tiểu sử ==
Cô tên thật là Trần Thị Cẩm Ly, sinh ngày 30 tháng 3 năm 1970 tại Sài Gòn. Nguyên quán ở Quy Nhơn, Bình Định. Cô là con thứ ba (vì vậy thường được các fan hâm mộ gọi là Chị Tư theo thông lệ miền Nam) trong một gia đình có 6 anh chị em, cha là nhạc sĩ Trần Quang Hiển, 2 em gái Hà Phương và Minh Tuyết cũng là ca sĩ (hiện đang định cư tại Hoa Kỳ và là ca sĩ của Trung tâm Thúy Nga). Năm 2004, cô kết hôn cùng nhạc sĩ Minh Vy (tên thật là Đoàn Hữu Minh). Hiện nay Cẩm Ly có 2 con gái là Cẩm Uyên (2005, tên thường gọi là Thỏ) và Cẩm Anh (2007, tên thường gọi là La).

==Sự nghiệp âm nhạc==
Từ nhỏ, ba chị em Cẩm Ly đã bộc lộ năng khiếu ca hát. Năm 1993, Cẩm Ly cùng Minh Tuyết đi hát và cũng ngay năm đó cô và em của mình đã đoạt giải nhất song ca do Nhà hát Hòa Bình tổ chức. Sau sự kiện này Cẩm Ly bắt đầu sự nghiệp ca hát chuyên nghiệp của mình khi quyết định đầu quân cho Kim Lợi Studio, một phòng thu âm có tiếng thời bấy giờ.

Đến năm 1997, Minh Tuyết sang Mỹ du học, Cẩm Ly phải ngừng hát một thời gian vì lý do sức khỏe. Một năm sau đó, cô hát trở lại và cho ra hai album cùng ca sĩ Cảnh Hàn và năm 1999, cô cùng ca sĩ Đan Trường ra album ""Nếu phôi pha ngày mai"". Năm 2000, cô đánh dấu sự nghiệp solo bằng album đầu tay ""Mãi không phai"".

Trong những năm tiếp theo, cô trình bày các nhạc phẩm của nhạc sĩ Nguyễn Nhất Huy như "Người về cuối phố", "Bờ bến lạ", "Thương nhớ người dưng", "Mây chiều", "Tình không đổi thay". Album dân ca đầu tiên của Cẩm Ly mang tên "Em gái quê" do Kim Lợi Studio phát hành, gồm 11 ca khúc mang âm hưởng dân ca: "Quên cây cầu dừa", "Nỗi buồn chim sáo", "Phượng buồn", "Chạnh lòng", "Nhớ mẹ lý mồ côi", "Mưa chiều miền Trung".

Tháng 7/2001, Cẩm Ly trở thành ca sĩ Việt Nam đầu tiên có chương trình DVD và đây cũng là thời điểm cô xác lập cho mình một phong cách ổn định, hoàn toàn tách ra độc lập với Đan Trường. Cẩm Ly hiện là ca sĩ độc quyền thành công nhất của Kim Lợi Studio.

Cẩm Ly là ca sĩ đầu tiên thực hiện liveshow miễn phí phục vụ sinh viên "Vòng Quanh Ký Túc Xá" trong hai năm 2003, 2004.

Năm 2008, Cẩm Ly đã tổ chức riêng cho mình một liveshow tại sân khấu Lan Anh để kỷ niệm 15 năm ca hát và đánh dấu lần đầu tiên đảm nhận vai chính trong một vở cải lương. Cùng thời điểm đó, cô xuất hiện trong chương trình Paris By Night 92 - Nhạc yêu cầu của Trung tâm Thuý Nga.

Năm 2009, cô tổ chức liveshow "Tự tình quê hương", liveshow thứ 2 trong sự nghiệp âm nhạc của mình, đồng thời cho ra mắt 2 album "Em không thể quên - Tình khúc Minh Vy" và album dân ca trữ tình "Biển tình".

Năm 2011, cô tổ chức liveshow riêng thứ 3 "Tự tình quê hương 2", thể hiện trên cả bốn phong cách: trữ tình, dân ca, nhạc trẻ và cải lương tuồng cổ.

Năm 2012 Cẩm Ly tổ chức liveshow "Tự tình quê hương 3".

Năm 2013, Cẩm Ly cùng Minh Tuyết tổ chức liveshow "Tự tình quê hương 4" đánh dấu kỷ niệm 20 năm ca hát của hai chị em. Liveshow diễn ra trong hai đêm tại Nhà hát Hòa Bình, TP Hồ Chí Minh với sự ủng hộ của đông đảo khán giả.

Năm 2014, Cẩm Ly tham gia với vai trò là HLV của Giọng hát Việt nhí đưa Thiện Nhân giành chức vô địch mùa thứ hai. Cùng với đó, cô cùng với nhạc sĩ Minh Vy tham gia vai trò HLV Chương trình Vợ chồng mình hát và cũng là nhà vô địch.

Năm 2015, Cẩm Ly tiếp tục thực hiện chuỗi liveshow "Tự tình quê hương 5" tại Nhà hát Hòa Bình, Thành phố Hồ Chí Minh.

Cũng trong năm 2015, căn bệnh viêm xoang bắt đầu ảnh hưởng đến giọng hát của cô. Cô quyết định tạm dừng ca hát, không nhận show sau những lần biểu diễn không như ý. Hiện tại, giọng hát Cẩm Ly đã hồi phục được 80% sau khi sang Hoa Kỳ điều trị vào năm 2018. Cô bắt đầu nhận show diễn và thu âm ca khúc. Nữ ca sĩ cho hay giọng hát của mình không còn phong độ, trong trẻo như xưa mà bị trầm hơn. Cẩm Ly chấp nhận thực tế và tin rằng sẽ có nhiều ca khúc phù hợp với chất giọng trầm, có nhiều âm mũi của mình.

==Đánh giá==
Liên tục các năm từ 2001-2006 Cẩm Ly luôn được bình chọn là một trong 10 ca sĩ được yêu thích nhất của chương trình Làn Sóng Xanh của Đài Tiếng nói Nhân dân Tp.HCM.

Cô là một trong những người đi tiên phong trong việc biểu diễn phục vụ miễn phí cho sinh viên khi thực hiện liveshow vòng quanh 5 ký túc xá của Đại học Thành phố Hồ Chí Minh.

Tháng 6 năm 2015, website chia sẻ video lớn nhất thế giới (Youtube) ra mắt công cụ Music Insights, qua đó xác nhận Cẩm Ly là ca sĩ Việt Nam có lượt xem lớn nhất Youtube tính đến thời điểm đó. Số liệu thống kê từ tháng 9/2014 đến tháng 6/2015 của website này dựa trên Content ID cho biết, Cẩm Ly có tổng cộng là 757 triệu lượt xem, tiếp theo là ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng (450 triệu lượt xem).

Vào ngày 2 tháng 9 năm 2023 (Kỷ niệm 30 năm ca hát), trên video clip livestream của Cẩm Ly đã gây bão cả cộng đồng mạng. Trong lúc đọc bình luận từ khán giả, Cẩm Ly ngạc nhiên khi gặp bình luận của khán giả yêu cầu hát "Sao trời làm gió", một bài hát đang hot của Hồ Phi Nal. Mặc dù cô không thể hiện ca khúc này trên livestream, nhưng phản ứng đáng yêu của cô đã thu hút hơn 4 triệu lượt xem và nhiều bình luận tích cực từ người hâm mộ với mong muốn được nữ ca sĩ thể hiện ca khúc này.

==Giải thưởng==
- Top ten Làn Sóng Xanh, 2001-2002
- Ca sĩ được yêu thích của báo Mực Tím, 2001-2002
- Ca sĩ được yêu thích của CLB Chiều Thứ 5, 2001-2002
- Giải Mai Vàng do Báo Người Lao động tổ chức, 2002
- Top ten ca sĩ được yêu thích nhất Làn Sóng Xanh, 2002-2003
- Top ten ca sĩ được yêu thích nhất Làn Sóng Xanh, 2003-2004
- Giải VTV – Bài hát tôi yêu lần thứ 2 - "Em Chưa Biết Yêu", 2004
- Top ten ca sĩ được yêu thích nhất Làn Sóng Xanh, 2004-2005
- Giải VTV – Bài hát tôi yêu lần thứ 3 - "Tình Ngỡ Là Mơ" - 2005
- Giải Mai Vàng do Báo Người Lao động tổ chức, 2005
- Top ten ca sĩ được yêu thích nhất Làn Sóng Xanh, 2005-2006
- Top ten ca sĩ được yêu thích nhất Làn Sóng Xanh, 2006-2007
- Top 10 thành tựu Làn sóng xanh 10 năm 1997-2007
- Top ten ca sĩ được yêu thích nhất Làn Sóng Xanh, 2007-2008
- Giải Video Music Xuất sắc Mai Vàng 08 - Mai Vàng 09
- Nữ ca sĩ hát nhạc dân ca được yêu thích nhất tại Giải Mai Vàng 2007
- Nữ ca sĩ hát nhạc dân ca được yêu thích nhất tại Giải Mai Vàng 2008
- Năm 2008 nhận được kỷ lục Guinness Việt Nam với vở cải lương "Lan và Điệp"
- Nữ ca sĩ hát nhạc dân ca được yêu thích nhất tại Giải Mai Vàng 2009
- Giải "Ca sĩ thể hiện thành công nhất" và "Album được yêu thích nhất" tháng 12 năm 2009 của Album Vàng 2009
- Giải "Ca sĩ thể hiện thành công nhất" tháng 12 năm 2010 của Album Vàng 2010
- Nữ nghệ sĩ thể hiện thành công nhất 2009 – album "Gió lên"
- Nữ ca sĩ được yêu thích nhất 2009 – album "Em không thể quên"
- Album ấn tượng nhất - Album "Gió lên", 2010
- Đề cử giải Ca sĩ của năm "Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2009"
- Giải Nữ Nghệ sĩ xuất sắc nhất - Dấu Ấn Mai Vàng 15 năm - 2009
- Nữ ca sĩ hát nhạc dân ca được yêu thích nhất tại Giải Mai Vàng 2010
- Top ten ca sĩ được yêu thích nhất Làn Sóng Xanh, 2010-2011
- Giải nữ ca sĩ được yêu thích nhất HTV Awards 2011
- Top 5 ca sĩ xuất sắc nhất - Bảng GOLD Làn Sóng Xanh, 2014
- Ca khúc "Hát cho người tình nhớ" thu tác quyền âm nhạc nhiều nhất do Nhaccuatui.com bình chọn - năm 2014
- Bằng khen của Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam - 2015.
- Ca sĩ có Video ca nhạc xem nhiều nhất - POP Awards 2015.
- Top 5 ca sĩ xuất sắc nhất - Bảng GOLD Làn Sóng Xanh, 2015
- Nữ ca sĩ được yêu thích nhất - Người phụ nữ của năm 2016, Báo Phụ nữ ngày nay
- Giải Thành tựu Làn Sóng Xanh cùng với Đan Trường, 2023

==Danh sách đĩa nhạc==
Nữ ca sĩ Cẩm Ly đến nay đã phát hành 12 album phòng thu, 46 album tổng hợp (trong đó có 22 đĩa đơn), 18 video âm nhạc và album thu hình trực tiếp.

===Album tổng hợp===
==== CD solo ====
1. "Tình cuối mùa đông (the best of Cẩm Ly)", 2000
2. "Cánh chim lạc loài", single, 2002
3. "Sáo sang sông - Mùa đông xứ lạ", 2003
4. "Tình khúc Nguyễn Nhất Huy", 2003
5. "Thầm mong - Tình khúc Hoài An", 2004
6. "Em gái quê", Album dân ca trữ tình, 2004
7. "Mùa mưa đi qua - Em về kẻo trời mưa", Album trữ tình, 2005
8. "Người đến sau... Sao anh ra đi", 2005
9. "Buồn con sáo sậu", Album dân ca, 2006
10. "Tiếng thạch sùng", Album dân ca trữ tình, 2007
11. "Khi đã yêu", Album trữ tình, 2007
12. "Chuyện chúng mình", Album "Cẩm Ly - Minh Vy, Những tình khúc" (Trung tâm Thúy Nga), 2008
13. "Em không thể quên", Album "Cẩm Ly những tình khúc Minh Vy", 2009
14. "Biển tình", Album tuyệt phẩm trữ tình, 2009
15. "Gió lên", Album Dân ca, 2010
16. "Chuyện tình hoa bướm", Album Trữ tình, 2010
17. "Nửa trái tim", Album Nhạc ngoại lời Việt, 2011
18. "Tôi mơ - Cô Tư bến phà", Album Dân ca, 2011
19. "Thiên đàng ái ân - Chiều cuối tuần", Album Trữ tình, 2011
20. "Về bên em", 2012
21. "Sầu đâu quê ngoại", 2012
22. "Hát cho người tình nhớ", 2014
23. Hai lối mộng, 2015
24. Tuyệt Phẩm Trữ Tình Xưa Và Nay, 2020

==== CD song ca ====
1. "Tình xa khuất", Minh Tuyết - Cẩm Ly, 1997
2. "Khi người yêu tôi khóc", Cảnh Hàn - Cẩm Ly, 1998
3. "Mưa tình yêu", Cảnh Hàn - Cẩm Ly, 1998
4. "Cô bé kính cận", Lam Trường - Cẩm Ly, 1999
5. "Nếu phôi pha ngày mai", Đan Trường - Cẩm Ly, 2000
6. "Ru lại câu hò", Quang Linh - Cẩm Ly, 2001
7. "Mùa thu kỷ niệm", Đan Trường - Cẩm Ly, 2002
8. "Màu xanh trẻ thơ - Màu xanh hòa bình, single", Cẩm Ly - Vân Quang Long, 2002
9. "Đêm nhớ - Nếu anh quên tất cả", Cẩm Ly - Nguyễn Phi Hùng, 2003
10. "Anh cố quên em - Giọt nước mắt muộn màng", Cẩm Ly - Vân Quang Long, 2003
11. "Tuyển tình khúc Hoài An", Đan Trường - Cẩm Ly, 2004
12. "Trái tim màu vàng - Tình ngỡ là mơ", Cẩm Ly - Vân Quang Long, 2004
13. "Lâu đài tình ái", Cẩm Ly - Quốc Đại, 2006
14. "Cô gái mở đường", nhạc truyền thống - cách mạng, Cẩm Ly - Quốc Đại, 2006
15. "Ngọn trúc đào", Cẩm Ly - Quốc Đại, 2007
16. "Anh về miền Tây - Mình ơi", Cẩm Ly - Quốc Đại, 2007
17. "Quê hương", nhạc truyền thống - cách mạng, Cẩm Ly - Quốc Đại, 2008
18. "Nhớ người yêu", Cẩm Ly - Quốc Đại, 2008
19. "Em là hạnh phúc đời anh", Cẩm Ly - Đan Trường, 2009
20. "Buồn trong kỷ niệm", Cẩm Ly - Quốc Đại, 2009
21. "Tuyệt phẩm Hoàng Thi Thơ - Thanh Sơn", Cẩm Ly - Quốc Đại, 2010
22. "Tình đẹp như mơ - Tình khúc Lam Phương", Cẩm Ly - Quốc Đại, 2012
23. "Trăng buồn dạ khúc - Tình khúc Trần Hoàng", Cẩm Ly - Quốc Đại, 2013
24. "Nhớ nhau hoài", Cẩm Ly - Quốc Đại, 2013
25. "Người tình quê", Cẩm Ly - Quốc Đại, 2013

=== Video album ===
1. "Có lẽ - Mãi không phai" (VCD), 2000
2. "Phố hoa - Cơn mơ hoang đường" (MTV DVD), 2001
3. "Thà rằng chia tay - Tình lẻ bóng" (MTV DVD), 2002
4. "Vòng quanh ký túc xá "(VCD), 2003
5. "Vòng quanh ký túc xá II" (VCD), 2004
6. "Em sẽ là người ra đi" (DVD), 2005
7. "Người ơi hãy chia tay" (MTV DVD), 2005
8. "Kẻ đứng sau tình yêu" (DVD), 2006
9. "Làm sao em biết - Ước mơ của tôi" (MTV DVD), 2006
10. "Em sẽ quên - Đêm có mưa rơi" (DVD), 2007
11. "Đợi chờ những mùa đông" (DVD), 2008
12. "Liveshow "15 năm ca hát" (DVD), "2008
13. "Liveshow 2009 "Tự tình quê hương" (DVD), "2009
14. "Em không thể quên" - "Cẩm Ly những tình khúc Minh Vy" (MTV DVD), 2009
15. "Liveshow 2009 "Tự tình quê hương" (DVD), "2009
16. "The best of MTV DVD 2010" (DVD), 2010
17. "Liveshow 2011 "Tự tình quê hương 2" (DVD), "2011
18. "Liveshow 2012 "Tự tình quê hương 3" (DVD), "2012
19. "Liveshow 2013 "Tự tình quê hương 4" (DVD), "2013
20. "Hát cho người tình nhớ" (MTV DVD), 2014
21. "Liveshow 2015 "Tự tình quê hương 5" (DVD), "2015
== Liveshow ==
- Vòng quanh ký túc xá (2003)
- Vòng quanh ký túc xá 2 (2004)
- Liveshow 2008 Kỷ niệm 15 năm ca hát
- Liveshow 2009 Tự tình quê hương
- Liveshow 2011 Tự tình quê hương 2
- Liveshow 2012 Tự tình quê hương 3
- Liveshow 2013 Tự tình quê hương 4 "Cẩm Ly & Minh Tuyết - Kỷ niệm 20 năm ca hát"
- Liveshow 2015 Tự tình quê hương 5
- Liveshow 2024 Tự tình quê hương 6 "Cẩm Ly - Kỷ niệm 30 năm ca hát"
== Music video ==
- 999 đóa hồng (九百九十九朵玫瑰)
- Áng mây buồn
- Ảo mộng tình yêu (梦醒时分) (với Đan Trường)
- Bến vắng
- Biết yêu khi nào
- Bờ bến lạ
- Cà phê miệt vườn (với Quốc Đại)
- Cây bã đậu (với Quốc Đại)
- Chiếc bóng
- Chồng xa
- Chuyện tình yêu thế gian
- Còn tôi với tôi (với Minh Thuận)
- Dấu chôn tình buồn
- Em gái quê
- Em sẽ quên
- Hát cho người tình nhớ
- Hoa mười giờ (với Quốc Đại)
- Khi có em trong đời (你有我的生命嗎)
- Khung trời ngày xưa (với Đan Trường)
- Lang thang internet
- Lặng lẽ gọi tên
- Màu xanh trẻ thơ
- Mồ tổ cha mày
- Mùa hoa anh đào
- Mưa buồn (với Đan Trường)
- Nếu phôi pha ngày mai (với Đan Trường)
- Người tình quê
- Phố cũ qua đây
- Phố xuân
- Phút biệt ly (với Vân Quang Long)
- Qua xóm nhỏ
- Thà rằng chia tay
- Thương nhau lý tơ hồng (với Quang Linh)
- Tiếu ngạo giang hồ (笑傲江湖) (với Cảnh Hàn)
- Tình em sa mạc
- Tình lẻ bóng
- Tình yêu đầu tiên
- Tình lầm lỡ (với Lam Trường)
- Tuổi mộng xứ đông (阿娜答)
- Ước mơ của tôi
- Xin bình yên về qua đây
- Xin một lần thôi (với Lam Trường)
- Xin lỗi em (ยินดีไม่มีปัญหา) (với Minh Tuyết)
- Yêu trong niềm đau

==Truyền hình==
===Trò chơi truyền hình===
- TalkShow Trò Chuyện Cuối Tuần (2004) - HTV7
- Kim tự tháp (2005) - HTV7
- Nốt Nhạc Vui (2006) - HTV7
- Tam Sao Thất Bản (2007) - VTV3
- Hát Với Ngôi Sao (2008 & 2009) - HTV7
- Song Ca Cùng Thần Tượng (2010 & 2011) - VTV3
- Talkshow Cà phê cuối tuần (2020) - HTV7

==Sự nghiệp diễn xuất==
=== Phim ngắn ===
- Chuyện Cô Nếp