Sỹ Đan

Sỹ Đan (sinh ngày 24 tháng 8 năm 1959), tên thật là Nguyễn Sỹ Đan, là một nhạc sĩ, ca sĩ và bình luận viên túc cầu người Việt Nam.

Tên tuổi của ông gắn liền với Trung tâm Asia và là một trong những nhạc sĩ hòa âm tiêu biểu của cộng đồng người Việt tại Hải ngoại.

== Tiểu sử và sự nghiệp ==
=== Sự nghiệp trong nước ===
Sỹ Đan người gốc Vụ Bản, Nam Định nhưng sinh ra và lớn lên tại Sài Gòn, là con út của là nhà văn, giáo sư Đại học Văn khoa, Vạn Hạnh, nhà văn Nguyễn Sỹ Tế (1922-2005), đồng sáng lập nhóm Sáng Tạo.

Thuở nhỏ, Sỹ Đan không hề có ước muốn học nhạc cổ điển, nhưng cha ông bắt ông phải học piano và đã thuê một gia sư đến kèm cặp ông. Ban đầu Sỹ Đan vẫn không chịu học, nhưng dưới sự khó tính của cha và nữ gia sư, ông không còn lựa chọn nào khác. Năm 1970, ông thi vào Trường Quốc gia Âm nhạc Việt Nam nhưng thi rớt. Lúc đó gia sư mới bảo ông, "Nếu em không thích thì cô không bắt em học nữa, nhưng cô chỉ xin em cho cô thêm một cơ hội, nếu em vẫn rớt thì chính cô sẽ xin với bố em cho em được nghỉ học". Một năm sau, ông thi lại vào trường và đỗ thủ khoa đầu vào khóa đào tạo 7 năm, nhưng chưa kịp tốt nghiệp thì lại xảy ra sự kiện 30 tháng 4 năm 1975.

Khi chế độ Việt Nam Cộng hòa sụp đổ, cha ông phải đi tù 12 năm, lúc này Sỹ Đan mới có cơ hội được tiếp xúc và chơi nhạc trẻ như niềm yêu thích của ông từ nhỏ. Ông đi học thêm organ và cùng các anh chị em trong gia đình lập ra ban nhạc Bích Vân Thiên và chơi ở quán cà phê của gia đình trong hẻm đường Cao Thắng (quận 3), được 6 tháng thì bị công an bắt đóng cửa. Trong thời gian này, ban nhạc gia đình ông đã chơi các thể loại nhạc trẻ của Hoa Kỳ nhưng phải nói dối là nhạc Liên Xô hoặc nhạc Cuba để có thể qua mặt được sự kiểm duyệt khắt ghe của Chính quyền thời điểm đó.

Sau này ông chuyển qua cộng tác các ban nhạc như Rạng Đông và nổi tiếng nhất là khi cộng tác với bạn nhạc Hy Vọng với vai trò ca sĩ và chơi keyboard, ban nhạc lúc đó gồm các thành viên Đình Huấn, Ngọc Quyên, Tùng Châu, Minh Hải, Lý Được, Thủy Tiên...

Bước ngoặt trong sự nghiệp của Sỹ Đan là khi chơi đàn một cách chuyên nghiệp cho đoàn cải lương Minh Tơ, lần đầu tiên tự mình kiếm tiền bằng khả năng văn nghệ, được đi lưu diễn nhiều nơi và tên tuổi bắt đầu được biết đến.

Năm 1986, Sỹ Đan được mời cộng tác cho Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh, tại đây ông gặp nhạc sĩ Thanh Tùng, người sau này đã khuyến khích ông đi theo con đường hòa âm phối khí và sáng tác. Ca khúc đầu tay của ông là ""Những vì sao đêm hè"" được ông viết tặng cho bạn gái khi đó là nữ ca sĩ Thủy Tiên, ca khúc tuy được đón nhận nồng nhiệt bởi giới trẻ nhưng những cán bộ văn hóa lại phê bình rằng Sỹ Đan không có chí hướng và đường lối trong sáng tác.

Đến đầu thập niên 90, phong trào ca nhạc cởi mở hơn và Sỹ Đan bắt đầu chơi nhạc hàng đêm ở vũ trường trong thành phố như Queen Bee, Majestic cho khách ngoại quốc và Việt kiều nghe. Đến năm 1992, ông bắt đầu nhận làm hòa âm cho các bài hát thu băng.

Năm 1992, Sỹ Đan theo gia đình sang Hoa Kỳ theo diện HO của thân phụ.

=== Sự nghiệp tại Hải ngoại ===
Ban đầu, Sỹ Đan xin cộng tác với Trung tâm Asia nhưng bị từ chối. Sau đó ông cộng tác lẻ tẻ với một số Trung tâm như Thúy Nga hay Trung tâm Tình.

Đến một hôm khi lang thang cùng một người bạn trên chiếc xe van (ông từng tâm sự đây là gia tài duy nhất của mình lúc đó), ông có cảm hứng sáng tác mới, khi về nhà liền viết nhạc, lời và hòa âm cho ca khúc ""Câu kinh tình yêu"".

Năm 1996, Sỹ Đan có ý định bán tác quyền ca khúc ""Câu kinh tình yêu"" cho Trung tâm Asia để trang trải kinh phí. Lúc này Sỹ Đan mới được Thy Vân và Trúc Hồ ngỏ ý cộng tác và để chính ông thể hiện ca khúc này trong cuốn ASIA 11 tại Canada. Từ đó, ông gắn bó với Trung tâm với vai trò nhạc sĩ hòa âm và ca sĩ.

Giai đoạn ở Hải ngoại cũng là lúc mà sự nghiệp của Sỹ Đan thăng hoa hơn bao giờ hết với các ca khúc được ưa chuộng như: ""Con tim mù lòa", "Tình yêu trái đắng", "Màu xanh tình yêu", "Thiên thần tội lỗi"..."

Năm 2016, ông cùng một loạt nghệ sĩ ngừng cộng tác với Trung tâm Asia sau cuốn ASIA 78.

Hiện tại ông đang mở một kênh YouTube và cùng ca sĩ Đoàn Phi chủ trì tổ chức các chương trình liveshow "Thế giới nhạc trẻ".

=== Sự nghiệp bình luận túc cầu ===
Ngoài chuyên môn âm nhạc, Sỹ Đan còn là bình luận của chương trình "Bình Luận Túc Cầu" của đài SBTN từ năm 2010 đến nay, đồng hành với ông còn có 2 bình luận viên là Luân Vũ và Hoàng Phúc Nguyên.

== Sáng tác ==
- Autumn Night (với Hoài Hạnh & Shayla)
- Baby I Would (với Purity)
- Biển Sóng Tình Em
- Biết Không
- Câu Chuyện Giận Hờn
- Câu Kinh Tình Yêu
- Cơn Mưa Bất Chợt
- Con Tim Mù Loà
- Đắm Say Cùng Cha Cha Cha
- Đêm Màu Trắng (với Vũ Tuấn Đức)
- Định Nghĩa Tình Yêu
- Đừng Hỏi Vì Sao (với Lê Đức Long)
- Em Là Mùa Xuân Đẹp Nhất
- Fly Away (với Shayla)
- Giòng Sông Huyền Thoại
- Giọt Sầu Trong Mưa
- Hạt Nắng Còn Lại (Hạt Nắng Mong Manh)
- Hãy Đến Bên Anh Người Yêu
- Hỏi Mưa
- Kỷ Niệm Đêm Hè
- Let's Party (với Shayla)
- Lời Cuối Cho Nhau
- Lời Hứa Mong Manh
- Màu Xanh Tình Yêu
- Men Say Tình Ái
- Mộng Phù Du
- Một Thoáng Noel
- Mùa Thu Trên Phím Đàn
- Muộn Màng
- Nếu Có Em
- Niềm Cô Đơn Cuối Cùng (với Vũ Tuấn Đức)
- Ngày Mưa Trong Đời
- Ngày Tình Yêu Đến
- Những Mảnh Vỡ Tình Yêu
- Những Vì Sao Đêm Hè
- Niềm Cô Đơn Cuối Cùng
- Rainy Nights (với Lê Tâm)
- Sẽ Nhớ Mãi Ngày (với Trúc Hồ)
- Ta Mãi Bên Nhau
- Thiên Thần Tội Lỗi
- Tiếng Mưa Còn Rơi
- Tình Đầu
- Tình Yêu Mùa Xuân
- Tình Yêu Trái Đắng
- Tóc Thề
- Vẫn Biết Có Một Ngày
- Vắng Xa
- Vì Yêu Em
- Với Anh Đêm Nay
- Vùng Biển Vắng
- Welcome To Little Saigon (với Trúc Hồ & Shayla)

Nhạc ngoại lời Việt:
- Một Trái Tim Một Tình Yêu (nhạc Thái)
- Yêu Đời Yêu Người (viết lời với Việt Dzũng)

== Đời tư cá nhân ==
Sỹ Đan từng có quan hệ tình cảm với diễn viên Diễm My trong thập niên 80.

Năm 1992, Sỹ Đan kết hôn lần đầu với nữ ca sĩ Thủy Tiên, người khi đó là ca sĩ của ban nhạc Hy Vọng cùng với ông năm sau 2 năm hẹn hò. Nhưng do khoảng cách địa lý (lúc này Thủy Tiên còn ở Việt Nam còn Sỹ Đan đã định cư ở Hoa Kỳ) và những mâu thuẫn không thể hòa giải, hai người chia tay 2 năm sau đó.

Cũng trong năm 1992, Sỹ Đan cải đạo từ Phật giáo sang Công giáo.

Năm 2002, Sỹ Đan tái hôn lần nữa với người vợ tên Kim Linh và cả hai có một con gái.

Sỹ Đan là một người đam mê túc cầu và là cổ động viên nhiệt thành của Arsenal F.C.