Lê Văn Lân

Lê Văn Lân (sinh năm 1941) là nhà giáo, nhà nghiên cứu văn học Việt Nam, được tặng Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ (lĩnh vực Khoa học Xã hội) năm 2022. Ông có bằng Tiến sĩ, được phong học hàm Giáo sư và được tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân.

== Tiểu sử ==
Lê Văn Lân (bút danh Mã Giang Lân) sinh năm 1941 tại Nam Ngạn, Thanh Hóa. 

Ông tốt nghiệp Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội ngành ngữ văn vào năm 1965 và được giữ lại làm giảng viên Khoa Ngữ văn của Trường. Từ đó đến nay, ông liên tục làm việc tại đây (nay thuộc Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn trong Đại học Quốc gia Hà Nội). Hơn chục năm ông đảm nhiệm vị trí Chủ nhiệm bộ môn Văn học Việt Nam hiện đại. Ông nhận bằng Tiến sĩ chuyên ngành Văn học tại Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội năm 1985, được công nhận chức danh Giáo sư năm 2002 và cùng năm ấy được trao tặng danh hiệu Nhà giáo Ưu tú. Năm 2010, ông được trao tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân.

== Sự nghiệp ==
Lê Văn Lân trước hết là một người thầy hết lòng vì sự nghiệp giáo dục. Suốt cả cuộc đời, kể cả lúc đã đã nghỉ hưu ở ngoài tuổi bảy mươi, ông đã truyền lại cho các thế hệ sinh viên, học viên, nghiên cứu sinh những tri thức tổng hợp và sâu sắc, với tác phong làm việc vừa nghiêm túc, vừa cởi mở. Ông đã dẫn dắt nhiều học trò đạt được những thành công đáng kể trên con đường sự nghiệp. Chính vậy nên năm 2010, ông đã được phong tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân.

Trong lĩnh vực vực nghiên cứu, hơn bốn mươi năm công tác, ông đã công bố hàng chục công trình khoa học bao gồm giáo trình, sách chuyên luận, bài báo, tạp chí và kỷ yếu khoa học. Tất cả các công trình đó là kết quả của quá trình nghiên cứu lâu dài các vấn đề liên quan đến văn học Việt Nam hiện đại mà trọng tâm nghiên cứu là thơ ca.

Cụm công trình “"Thơ Việt Nam hiện đại"” của ông là tập hợp gồm 4 công trình tác phẩm nghiên cứu thể loại thơ: "Tiến trình thơ hiện đại Việt Nam" (2000); "Thơ hình thành và tiếp nhận" (2004); "Văn học hiện đại Việt Nam - Vấn đề - Tác giả" (2005); "Những cấu trúc của thơ" (2011). Cụm công trình này đã được tập hợp, in lại trong 2 tập sách "Tuyển tập nghiên cứu, phê bình", Nhà xuất bản Văn học, Hà Nội, 2017. Nhiều vấn đề trong bốn công trình này đã được giảng dạy cho sinh viên đại học, học viên cao học và nghiên cứu sinh, được công bố trên các tạp chí khoa học chuyên ngành trước khi in thành sách. Cụm công trình này của ông được tặng Giải thưởng Nhà nước (lĩnh vực Khoa học Xã hội) vào năm 2022.

Năm 2023, ông được Tặng thưởng ở mức A cho tác phẩm “"Thơ - quan niệm và những sắc thái thẩm mỹ"” của Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương.

Ngoài ra, Lê Văn Lân còn được biết đến như một nhà thơ Việt Nam đương đại. Bút danh Mã Giang Lân của ông gắn với miền sông Mã quê hương ông. Ông đã xuất bản 6 tập thơ.

== Công trình chính ==
=== Nghiên cứu ===
- "Văn học Việt Nam 1945 – 1954" (viết chung), 1990, tái bản 1998.
- "Tiến trình thơ hiện đại Việt Nam", 2000, 2001, 2004.
- "Thơ - Hình thành và tiếp nhận", 2004.
- "Văn học hiện đại Việt Nam - Vấn đề - Tác giả", 2005.
- "Những cấu trúc của thơ", 2011.

- "Thơ - quan niệm và những sắc thái thẩm mỹ," 2022.

=== Thơ ===
- "Bình minh và tiếng súng" (1975),
- "Hoa và dòng sông" (1979),
- "Một tình yêu như thế" (1990),
- "Những mảnh vỡ tiềm thức" (2009),
- "Về một cây cầu" (2010),
- "Những lớp sóng ngôn từ" (2013)
Nguồn:

== Vinh danh ==
- Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ năm 2022
- Nhà giáo Nhân dân

=== Giải thưởng khoa học ===
- Tặng thưởng của Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương (ở mức A) cho tác phẩm “"Thơ - quan niệm và những sắc thái thẩm mỹ"”.

==Xem thêm==
- Giải thưởng Nhà nước