Tổng thống Liberia

Tổng thống Cộng hòa Liberia là nguyên thủ quốc gia, đồng thời là người đứng đầu Chính phủ Liberia. Tổng thống giữ vai trò lãnh đạo cơ quan hành pháp và là Tổng tư lệnh Lực lượng Vũ trang Liberia.

Trước khi giành độc lập năm 1847, quyền hành pháp tại Cộng đồng Liberia do Thống đốc Liberia nắm giữ, người được Hội Thuộc địa Mỹ bổ nhiệm. Hiến pháp năm 1847 đã chuyển giao quyền lực từ thống đốc sang tổng thống, với mô hình phần lớn dựa theo chế định tổng thống của Hoa Kỳ.

Từ năm 1847 đến năm 1980, chức vụ tổng thống chỉ do những người Liberia gốc Mỹ – tức các cựu nô lệ và con cháu họ định cư tại Liberia – nắm giữ. Chế độ lưỡng đảng ban đầu, gồm Đảng Cộng hòa và Đảng Whig Thật sự, chấm dứt vào năm 1878 khi Anthony W. Gardiner đắc cử, mở ra 102 năm cầm quyền liên tục của Đảng Whig Thật sự. Sau cuộc đảo chính quân sự do Samuel Doe lãnh đạo năm 1980, chức vụ tổng thống bị bỏ trống cho đến khi Doe được bầu trong cuộc tổng tuyển cử năm 1985. Sau khi Doe bị lật đổ năm 1990, chức vụ này tiếp tục khuyết trong bảy năm do Nội chiến Liberia lần thứ nhất. Tình trạng tương tự lặp lại trong hai năm sau khi kết thúc Nội chiến Liberia lần thứ hai năm 2003.

Theo Hiến pháp năm 1986, tổng thống được bầu trực tiếp bởi cử tri đủ điều kiện, với nhiệm kỳ sáu năm và có thể tái đắc cử một lần. Tính đến nay, đã có 22 cá nhân từng giữ chức vụ này. Ngày 16 tháng 1 năm 2006, Ellen Johnson Sirleaf tuyên thệ nhậm chức, trở thành nữ tổng thống đầu tiên được bầu ở châu Phi.

==Lịch sử==
Sau khi thành lập Liên bang Liberia năm 1838, quyền hành pháp đã được trao cho Thống đốc Liberia, người được bổ nhiệm và phục vụ theo sự phê chuẩn của Hội thuộc địa Mỹ. Thống đốc đầu tiên, Thomas Buchanan, phục vụ từ năm 1838 đến khi qua đời vào năm 1841. Ông Joseph Jenkins Roberts, người thống đốc da đen đầu tiên của Liberia, đã thành công.

Sau khi độc lập năm 1847, Roberts được bầu làm tổng thống đầu tiên của Liberia. Hiến pháp 1847 đã phủ nhận cuộc bỏ phiếu cho dân bản địa bằng cách yêu cầu cử tri sở hữu bất động sản. Kết quả là, tổng thống chỉ được duy trì bởi Americo-Liberians cho đến năm 1980, khi một cuộc đảo chính quân sự do Samuel Doe, một dân tộc Krahn, dẫn đầu đã lật đổ và giết Tổng thống William R. Tolbert Jr.

Tổng thống bị bỏ trống từ năm 1980 đến năm 1986, với quyền hành pháp do Doe nắm giữ làm người đứng đầu Hội đồng Cứu chuộc Nhân dân. Doe sau đó được bầu làm tổng thống trong cuộc tổng tuyển cử năm 1985, làm cho ông ta là vị tổng thống đầu tiên bên ngoài tầng lớp ưu tú Americo-Liberia. Doe sau đó bị lật đổ và bị sát hại vào năm 1990 sau khi bắt đầu cuộc Nội chiến ở Liberia, trong đó tổng thống vẫn còn trống.

Sau cuộc tổng tuyển cử năm 1997, Charles Taylor giữ chức vụ tổng thống cho đến khi ông từ chức vào ngày 11 tháng 8 năm 2003 như là một phần của thỏa thuận hòa bình để kết thúc cuộc Nội chiến thứ hai của Liberia. Người kế nhiệm ông là ông Moses Blah đã nhượng quyền hành pháp vào ngày 13 tháng 10 năm đó cho Gyude Bryant, Chủ tịch của Chính phủ Quốc gia Chuyển tiếp Liberia. Tổng thống được tiếp tục vào ngày 16 tháng 1 năm 2006 sau cuộc bầu cử năm 2005 của Ellen Johnson Sirleaf là nữ tổng thống đầu tiên.
== Thời hạn và bầu cử ==
Theo Hiến pháp 1847 ban đầu, tổng thống được bầu vào nhiệm kỳ hai năm, và được tăng lên bốn năm vào ngày 7 tháng 5 năm 1907. Theo sửa đổi này, một tổng thống mới sẽ phục vụ trong tám năm và có thể được bầu lại với [[giới hạn hạn định] không hạn chế] bốn năm điều khoản. Trong nhiệm kỳ của [[William R. Tolbert, Jr.]], Hiến pháp đã được sửa đổi để hạn chế tổng thống chỉ trong một nhiệm kỳ 8 năm; vào năm 1976, tiếng nói trong Lập pháp đã được nâng lên để trở lại hệ thống trước đó, nhưng Tolbert tuyên bố ủng hộ hệ thống hiện tại và tuyên bố sẽ phủ quyết bất kỳ sửa đổi hiến pháp nào nhằm loại bỏ hạn ngạch.

==Tham khảo==
[[Thể loại:Tổng thống Liberia]]
[[Thể loại:Danh sách chính trị Liberia]]
[[Thể loại:Tổng thống theo quốc gia]]