hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Walter von Gottberg

Walter Philipp Werner von Gottberg (6 tháng 12 năm 1823 tại Königsberg – 9 tháng 5 năm 1885) là một sĩ quan quân đội Phổ, đã được thăng đến cấp Thượng tướng Bộ binh. Ông từng tham gia trong cuộc Chiến tranh Áo-Phổ và cuộc Chiến tranh Pháp-Đức.

== Gia đình ==
Walter ông là con trai trưởng của Werner von Gottberg, địa chủ ("Gutsherr") của Perschelen tại Landkreis Preußisch Eylau và Woopen tại Kreis Friedland (mất năm 1846), và bà Johanna Zornow. Ông đã kết hôn với Alice Codrington, và cuộc hôn nhân này đã mang lại cho ông ba người con gái.

== Binh nghiệp ==
Sau khi học tập trong đội thiếu sinh quân, Gottberg khởi đầu sự nghiệp của mình vào năm 1840 với quân hàm thiếu úy trong Trung đoàn Phóng lựu Cận vệ "Thái tử" (Đông Phổ 1) số 1 tại Königsberg, thủ phủ tỉnh Đông Phổ. Tiếp theo đó, vào năm 1853, ông trở thành một trung úy trong Bộ Tổng tham mưu ("Großen Generalstab"). Vào năm 1856, ông lên quân hàm Đại úy, rồi năm sau (1860) ông được thăng cấp Thiếu tá và với cấp bậc này ông gia nhập Bộ Chiến tranh Phổ. Cuối cùng, vào năm 1865, ông được bổ nhiệm làm Tư lệnh của Trung đoàn Phóng lựu số 6 và chỉ huy trung đoàn này tham gia cuộc Chiến tranh Áo-Phổ (1866), đặc biệt là trong các trận chiến tại Nachod, Skalitz và Schweinschädel.

Vào tháng 9 năm 1866, ông được ủy nhiệm làm Tham mưu trưởng trong một Bộ Tổng chỉ huy Quân đoàn ("Generalkommando"). Cùng năm đó, ông được thăng quân hàm Đại tá. Trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871), ông được cử làm Chủ nhiệm Cục hậu cần ("Oberquartiermeister") trong Tập đoàn quân số 3 ("dritten Armee") do Thái tử Friedrich Wilhelm, nhờ đó ông có được mối liên hệ cá nhân gần gũi với người kế vị ngai vàng Phổ. Vào năm 1871, ông được phong quân hàm Thiếu tướng. Ở cấp bậc này, ông đã giám sát việc giáo dục các vương tôn Wilhelm và Heinrich, con của Thái tử, và được mệnh danh là "thống đốc quân sự" của vị hoàng đế tương lai của Đức. Cho đến năm 1876 ông là Tham mưu trưởng của Cục thanh tra quân đội IV (" 4. Armee-Inspektion"), rồi được phong quân hàm Trung tướng vào năm 1876. Năm 1877, ông được bổ nhiệm làm Tư lệnh của Sư đoàn số 26 tại Württemberg, vào năm 1881 ông được nhậm chức Thống đốc thành phố Straßburg và vào năm 1883, ông lên cấp Tượng tư lệnh của Quân đoàn I. Cuối cùng, vào ngày 20 tháng 9 năm 1884, ông được phong quân hàm Thượng tướng Bộ binh, nhưng không lâu sau đó thì ông từ trần.

== Phong tặng ==
- Huân chương Thập tự Sắt hạng nhất
- Huân chương Quân công
- Huân chương Đại bàng Đỏ hạng nhất với Lớp men và Bảo kiếm trên Chiếc nhẫn

==Tham khảo==
- Kurt von Priesdorff: Soldatisches Führertum. Hamburg 1937 - 1942, Bd. 8, S. 55, Nr. 2482
- Döhring und Franz v. Gottberg: "Rückblick auf die Entwicklung des Geschlechts v. Gottberg, Gerth & Oppenheimer", Gera, 1895. Nr. B2, S. 33f.

== Đọc thêm ==
- Kurt von Priesdorff, "Soldatisches Führertum", Tập 8, Hanseatische Verlagsanstalt, 1937.
- John C. G. Röhl, "Young Wilhelm: The Kaiser's Early Life, 1859 - 1888", Cambridge University Press, 1998. ISBN 0521497523.
- "Good Words", Tập 41, Alexander Strahan and Company, 1900.
Ngừng tim

Ngừng tim còn gọi là ngừng tim phổi hoặc ngừng tuần hoàn là chấm dứt sự lưu thông bình thường của máu do tim ngừng đập. Hiện tượng cơ tim ngừng co bóp kéo dài ít nhất 60 giây làm cho tuần hoàn bị tê liệt. Ngừng hô hấp bắt đầu khoảng 20 – 60 giây sau ngừng tim.

Do hệ tuần hoàn ngừng hoạt động dẫn đến ngừng cung cấp oxy cho cơ thể. Thiếu oxy lên não gây ra mất ý thức, sau đó dẫn đến hô hấp bất thường hoặc ngừng thở. Nếu ngừng tim không được điều trị trong hơn năm phút có thể dẫn đến tổn thương não. Cơ hội duy nhất để bệnh nhân sống sót và phục hồi thần kinh là phải điều trị quyết đoán ngay lập tức.

Ngừng tim khác với nhồi máu cơ tim. Nhồi máu cơ tim là do lưu lượng máu đến cơ tim bị giảm sút, tuy nhiên nó có thể gây ra ngừng tim.

Ngừng tim là một trường hợp cấp cứu y khoa, trong những tình huống nhất định bệnh nhân có khả năng hồi phục nếu được điều trị sớm. Ngừng tim bất ngờ có thể dẫn đến tử vong trong vòng vài phút: được gọi là đột tử tim (SCD). Cấp cứu ngừng tim có thể sử dụng phương pháp khử rung tim ("defibrillation") bằng máy sốc điện ngay lập tức, hoặc sử dụng phương pháp hồi sức tim phổi để hỗ trợ tuần hoàn và/hoặc tạo nhịp tim.
Rắn mù đen

Rắn mù đen (tên khoa học: Gerrhopilus ater) là một loài rắn trong họ Gerrhopilidae (trước năm 2010 coi là thuộc họ Typhlopidae). Loài này được Schlegel mô tả khoa học đầu tiên năm 1839.

Loài rắn này phân bố tại Indonesia (Java, Ternate, Sulawesi, Halmahera, Waigeu, Salawati, Irian Jaya, Bali) và New Guinea.

==Tham khảo ==
- Schlegel, 1839: "Abbildungen neuer oder unvollständig bekannter Amphibien, nach der Natur oder dem Leben entworfen und mit einem erläuternden Texte begleitet." Arne and Co., Düsseldorf, (texte intégral).
Amphisbaenia

Amphisbaenia là một nhóm các loài bò sát có vảy không chân gọi là thằn lằn giun, bao gồm hơn 180 loài còn sinh tồn. Các loài này được đặc trưng bởi cơ thể dài, các chi bị giảm hoặc mất đi và đôi mắt thô sơ. Nhiều loài có cơ thể màu hồng và vảy xếp thành từng vòng, chúng có bề ngoài rất giống giun đất. Trong khi chi "Bipes" có các chân trước, tất cả các chi khác đều không có chân. Mặc dù bề ngoài tương tự như rắn và thằn lằn mù, các nghiên cứu phát sinh loài gần đây cho thấy chúng có quan hệ họ hàng gần nhất với các loài thằn lằn thực sự. Thằn lằn giun phân bố rộng rãi, xuất hiện ở Bắc Mỹ, Châu Âu, Châu Phi, Nam Mỹ, Tây Á và Caribe. Chúng không được tìm thấy ở phía đông Biển Caspi. Đa số các loài dài dưới 150 mm.

==Các họ==
Bộ: Squamata
- Nhánh Amphisbaenia
- Họ Amphisbaenidae : thằn lằn giun nhiệt đới (17 chi, 169 loài)
- Họ Bipedidae : Ajolote (1 chi "Bipes", 3-4 loài).
- Họ Blanidae : thằn lằn giun Anatolia, Iberia, và Maroc (1 chi "Blanus", 7 loài).
- Họ Cadeidae : thằn lằn giun Cuba (1 chi "Cadea", 2 loài).
- Họ Rhineuridae : thằn lằn giun Bắc Mỹ (1 chi, 1 loài "Rhineura floridana")
- Họ Trogonophidae hay Trogonophiidae – thằn lằn giun Cổ Bắc giới (4 chi, 6 loài).

==Phát sinh chủng loài==
Trong các phân tích phát sinh chủng loài phân tử thì Amphisbaenia là nhóm đơn ngành với độ hỗ trợ tự khởi động cao (99%). Cây phát sinh chủng loài dưới đây vẽ theo Pyron "et al." (2013)
Phạm Sanh Châu

Phạm Sanh Châu (sinh năm 1961) là một nhà chính trị, nhà giáo dục và một nhà ngoại giao người Việt Nam. Ông nguyên là Đại sứ Việt Nam tại Ấn Độ kiêm Nepal và Bhutan (2018-2022), nguyên Trợ lý Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, Đặc phái viên của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam về các vấn đề UNESCO, Tổng Thư ký, Ủy ban Quốc gia UNESCO của Việt Nam. Đại sứ Phạm Sanh Châu là ứng cử viên đại diện cho Việt Nam tranh cử Tổng giám đốc UNESCO năm 2017.

== Tiểu sử ==
Ông sinh ngày 19 tháng 9 năm 1961 tại Myanmar, nguyên quán tại xã Sơn Bằng, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh. Sinh ra trong một gia đình ngoại giao, cha ông là đại sứ Phạm Ngọc Quế. Phạm Sanh Châu được thừa hưởng truyền thống gia đình và nền tảng văn hóa Việt Nam, đồng thời sớm được trải nghiệm, tiếp thu nhiều nền văn hóa bản địa Myanmar nơi ông được sinh ra, nền văn hóa Slav và Trung Đông vào thời niên thiếu khi theo gia đình đi công tác. Ông được đào tạo bài bản tại Việt Nam và nhiều nước châu Âu. Ông sử dụng thành thạo tiếng Anh và tiếng Pháp.

Ngày 14 tháng 11 năm 2016, ông được bổ nhiệm là Trợ lý Bộ trưởng, Bộ Ngoại giao. Cũng trong năm 2016, ông Phạm Sanh Châu được bổ nhiệm là Đặc phái viên của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam về các vấn đề UNESCO.

Phạm Sanh Châu bắt đầu sự nghiệp ngoại giao từ năm 1983 với trách nhiệm theo dõi các hoạt động chung của Liên hợp quốc và vấn đề về nhân quyền. Ông được Nhà nước Việt Nam cử làm Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền của Việt Nam tại Vương quốc Bỉ, Đại Công quốc Lúc xăm bua và Trưởng đoàn Việt Nam bên cạnh Liên minh châu Âu (2011-2014). Qua đó, ông tích lũy được nhiều kinh nghiệm ngoại giao, hiểu biết quan hệ quốc tế cũng như trực tiếp tham gia vào các hoạt động đàm phán quan trọng như Hiệp định tự do thương mại EU-Việt Nam, thúc đẩy phê chuẩn Hiệp định đối tác EU-Việt Nam.

Năm 1999-2003, ông là người trẻ tuổi nhất được bổ nhiệm làm Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Thường trực của Việt Nam bên cạnh UNESCO, kiêm Đại diện của Chủ tịch nước Việt Nam tại Cộng đồng Pháp ngữ (từ 2000 đến 2003). Trong thời gian này ông tham gia soạn thảo Công ước 2003 về di sản văn hóa phi vật thể, Phó chủ tịch Hội đồng chấp hành UNESCO năm 2001 và Chủ tịch nhóm soạn thảo Công ước 2005 về đa dạng biểu đạt văn hóa. Từng là Chủ tịch nhóm các Đại sứ khu vực Châu Á-Thái Bình Dương tại UNESCO (2002). Từ năm 2007 đến 2011 và từ 2014 đến 2016, ông đồng thời giữ chức vụ Tổng Thư ký Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam và Vụ trưởng, Vụ Văn hóa Đối ngoại và UNESCO.

Ngoài ra, ông từng là thành viên Ban giám khảo của cuộc thi Hoa hậu Trái Đất 2010 được tổ chức ở Nha Trang, Việt Nam.

Năm 2024, ông là Giám đốc điều hành VinFast Ấn Độ.

== Kỷ luật ==
Liên quan đến Vụ chuyến bay "giải cứu" công dân trở về nước do đại dịch COVID-19, Uỷ Ban Kiểm Tra Trung ương khiển trách ông Phạm Sanh Châu, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Ấn Độ. Cuối năm 2022, ông thôi giữ chức Đại sứ Việt Nam tại Ấn Độ kiêm Nepal và Bhutan, thay thế bằng ông Nguyễn Thanh Hải.

== Liên kết ngoài ==
- Pham Sanh Chau trên Linkedin
Julius Richard Petri

Julius Richard Petri (31 tháng 5 năm 1852 - 20 tháng 12 năm 1921) là một nhà vi khuẩn học người Đức, thường được coi là người phát minh ra đĩa Petri trong khi làm việc với tư cách trợ lý cho bác sĩ người Đức Robert Koch.

Petri đầu tiên nghiên cứu y khoa tại Học viện y khoa quân sự Kaiser-Wilhelm (1871-1875) và nhận bằng y khoa vào năm 1876. Ông tiếp tục nghiên cứu tại Bệnh viện Charité ở Berlin và đảm nhận vai trò là một bác sĩ quân y cho đến năm 1882. Ông là người đã phát kiến ra đĩa Petri, dụng cụ để nghiên cứu vi sinh vật mà ngày nay tên của ông được dùng để đặt cho dụng cụ này.

==Cuộc đời và sự nghiệp==
Đầu tiên, Petri học và nghiên cứu y khoa tại Kaiser – Wilhelm – Học viện Quân y (Academy for Military Physicians) (1871–1875), và tại đây ông tốt nghiệp và nhận được bằng y khoa vào năm 1876. Ông tiếp tục việc nghiên cứu của mình tại Charité Hospital ở Berlin và tiếp tục công việc của mình như là một Dược sĩ quân y tới năm 1882.

Từ năm 1877 tới năm 1879, ông được bổ nhiệm về Phòng sức khỏe Hoàng gia (Imperial Health Office) () ở Berlin, tại đây ông trở thành trợ lý cho Robert Koch. Từ lời đề nghị của Angelina Hesse và Walther Hesse, phòng thí nghiệm của Koch bắt đầu nuôi cấy vi khuẩn trên đĩa thạch. Petri từ đó phát minh ra phương pháp nuôi cấy trên đĩa tiêu chuẩn hay còn gọi là đĩa Petri, và ông đã nghiên cứu sâu hơn và phát triển các kỹ thuật nuôi cấy trên thạch với mục đích phân lập hay dòng hóa các khuẩn lạc vi khuẩn từ một tế bào ban đầu. Bước tiến mới này đã làm cho việc phân lập và định danh chính xác các chủng vi sinh vật gây bệnh cho người trở nên khả thi.

==Thông tin khác==
Vào ngày 31 tháng 5 năm 2013, Google đã tạo ra một logo phim hoạt hình để kỷ niệm sinh nhật lần thứ 161 của Petri. Doodle này bao gồm hình vẽ sáu đĩa Petri. Sự liên hệ giữa Google và hình trong đĩa Petri chưa rõ ràng dẫn đến nhiều sự giải thích khác nhau trên các trang web - một số cho rằng đó là các chữ cái của từ "Google", những người khác thì lại thấy nó đã mô tả những nơi chứa nhiều vi khuẩn nhất mà ta thường chạm vào.

Khi đưa con trỏ vào các đĩa Petri, nó sẽ xuất hình các hình ảnh một chiếc tất bốc mùi, một nắm vặn khóa cửa, bàn phím máy tính, một con chó đang chảy nước dãi, một cái cây dưới mưa, và một cái đĩa đang được chùi rửa.

==Liên kết ngoài==
- Whonamedit
- Petri dish
- Walther and Fanny Hesse
Đĩa Petri

Đĩa Petri là một loại đĩa được làm bằng thủy tinh hoặc chất dẻo có dạng hình trụ mà các nhà sinh vật học sử dụng để nuôi cấy tế bào hay những cây rêu nhỏ. Ngoài phần thân đĩa ra thì các đĩa petri còn có nắp đậy để tránh làm mẫu vật thí nghiệm bên trong bị hỏng do các tác động từ môi trường bên ngoài. Nó được đặt theo tên của nhà vi khuẩn học người Đức Julius Richard Petri do ông là người đã phát minh ra đĩa này khi còn làm trợ lý cho Robert Koch. Đĩa Petri bằng thủy tinh có thể được tái sử dụng bằng cách khử trùng (như hấp cách thủy trong nồi hấp chuyên dụng hoặc sấy khô trong lò sấy chuyên dụng ở nhiệt độ từ 120 °C-160 °C trong vòng từ 30 phút đến 1 tiếng đồng hồ). Để tránh hẳn những vấn đề phát sinh do sự lây nhiễm chéo giữa các lần thí nghiệm gây ra, hiện nay thì người ta sử dụng đĩa Petri bằng chất dẻo dùng một lần. Các đĩa Petri bằng chất dẻo rẻ tiền và có khả năng chống va đập tốt hơn (không làm phát sinh thêm vấn đề vỡ đĩa do bị va đập trong quá trình làm thí nghiệm) so với đĩa làm bằng thủy tinh. Ngoài ra các đĩa này cũng dễ bảo quản hơn so với đĩa thủy tinh khi chỉ cần để nó vào một cái bình hoặc tủ được hút chân không để vô trùng, tránh ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp vào là được.

Đĩa Petri hiện nay thường có khía vòng trên nắp và đáy để chúng không bị trượt khi chồng lên nhau. Đĩa petri thường được sử dụng để nuôi cấy vi khuẩn hoặc tế bào.

==Vi sinh học==
Đĩa Petri thường được sử dụng để làm đĩa thạch dùng trong nuôi cấy vi sinh vật. Người ta đổ vào đĩa một chất lỏng hơi ấm có chứa thạch và một hỗn hợp các thành phần cụ thể có thể bao gồm các chất dinh dưỡng, máu, muối, cacbohydrat, thuốc nhuộm, chất chỉ thị, các amino acid và kháng sinh. Sau khi thạch nguội và đông cứng, các đĩa đã sẵn sàng để nhận được một mẫu chứa đầy vi khuẩn thông qua các kỹ thuật cấy khác nhau.
Adolph von Asch

Adolph Freiherr von Asch zu Asch auf Oberndorff (30 tháng 10 năm 1839 – 18 tháng 2 năm 1906) là một Trung tướng của Bayern, giữ chức vụ Bộ trưởng Chiến tranh kể từ ngày 5 tháng 6 năm 1893 cho đến ngày 5 tháng 4 năm 1905. Ông sinh ra và mất tại München.

== Tiểu sử ==
Asch đã gia nhập đội thiếu sinh quân của quân đội Bayern. Vào năm 1859, ông được phong quân hàm thiếu úy và với cấp bậc trung úy, ông đã tham gia Chiến dịch Main trong Chiến tranh Áo-Phổ năm 1866. Vào năm 1870, ông được bổ nhiệm làm Phụ tá thứ hai trong Bộ Tổng chỉ huy ("Generalkommando") của Quân đoàn I dưới quyền tướng Ludwig von der Tann và tham chiến trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871). Vào năm 1879, ông được thuyên chuyển vào Bộ Chiến tranh Bayern. Vào năm 1893, ông nhậm chức Bộ trưởng Chiến tranh Bayern, rồi đến năm 1905 ông nghỉ hưu.

== Tặng thưởng ==
- Thập tự Hiệp sĩ của Huân chương Thánh Hubertus
Đại học Maastricht

Đại học Maastricht (viết tắt UM) là trường đại học công lập ở Maastricht, Hà Lan. Thành lập năm 1976, đây là trường mới thành lập nhất thứ hai ở Hà Lan. Tên gọi khi thành lập là Rijksuniversiteit Limburg sau đó được đổi thành Universiteit Maastricht vào năm 1996. Từ năm 2008 nó mang tên "Maastricht University", mà theo hội đồng quản lý nhà trường muốn nhấn mạnh vào giáo dục trên toàn cầu.

Maastricht University có trên 21.000 sinh viên, 55% là sinh viên ngoại quốc, và trên 4.000 nhân viên. Khoảng một nửa chương trình đại học giảng dạy bằng tiếng Anh, trong khi phần còn lại giảng bằng tiếng Hà Lan. Các chương trình cao học và sau đại học đều bằng tiếng Anh.

== Học sau đại học ==
Trong bảng xếp hạng gần đây của Trung tâm giáo Hà Lan đại học và phát triển. chương trình đào tạo thạc sĩ khoa học chính trị, thạc sĩ quản lý công và thạc sĩ quản lý hành chính của Đại học Maastricht được xếp hạng trong top cao nhất tại Hà Lan và tại châu Âu. Theo thứ hạng bình chọn trên Tuần báo nổi tiếng DIEZEIT của Hà Lan, Potsdam cũng được đánh giá là điểm đến thú vị nhất để bạn tới học thạc sĩ và tiến sĩ.

== Liên kết ngoài ==
- Home page
Ngày Thế giới Không Thuốc lá

Ngày Thế giới Không thuốc lá ("World No Tobacco Day" - WNTD) được chọn vào ngày 31 tháng 5 hàng năm, theo Nghị quyết Resolution 42.19 của WHO. Mục đích của Tổ chức Y tế Thế giới WHO muốn tạo ra và khuyến khích khoảng thời gian 24 tiếng không có khói thuốc lá trên toàn cầu.

Mục đích xa hơn của ngày này là gây sự chú ý của cộng đồng đến tác hại của thuốc lá đối với người hút chủ động cũng như bị động, mà hàng năm cướp đi sinh mạng của 5,4 triệu người trên toàn cầu.

Các quốc gia thành viên của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thành lập "Ngày Thế giới Không Thuốc lá" vào năm 1987. Trong thời gian từ đó đến nay, ngày này đã được sự ủng hộ của những người không hút thuốc lá, các chính phủ, tổ chức y tế, chăm sóc sức khỏe trên toàn cầu...

== WHO và Ngày Thế giới Không Thuốc lá ==
"Ngày Thế giới Không Thuốc lá" là một trong số những ngày lễ hàng năm khởi xướng bởi Tổ chức Y tế Thế giới WHO nhằm nâng cao sức khỏe cộng đồng cư dân toàn cầu, bao gồm:
- Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới,
- Ngày Thế giới Phòng chống bệnh AIDS,
- Ngày Hiến máu Thế giới
cũng như các ngày sự kiện khác của Liên Hợp Quốc.

== Xem thêm ==
- Ngày lễ quốc tế

==Liên kết ngoài==
- Celebrate World Tobacco Day Quit Smoking
- http://vikramkarve.sulekha.com/blog/post/2011/05/world-no-tobacco-day.htm
- World Health Organization World No Tobacco Days
- World No Tobacco Days - Gayatri Pariwar
Bóng đèn

Bóng đèn có thể là:
- Đèn huỳnh quang
- Đèn sợi đốt
- Đèn điện tử chân không
- Phần chụp đèn bằng thủy tinh của đèn dầu.
Kim Hoa (định hướng)

Kim Hoa có thể là:

===Việt Nam===
- Xã Kim Hoa, tỉnh Hà Tĩnh

- Địa danh cũ
- Huyện cũ Kim Hoa thuộc vùng Kinh Bắc xưa.
- Xã Kim Hoa (huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội); nay là một phần các xã Quang Minh và Tiến Thắng
- Xã Kim Hoa, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh

===Trung Quốc===
- Địa cấp thị Kim Hoa (金华市) thuộc tỉnh Chiết Giang.

== Xem thêm ==
- Kim Hòa
- Kim Hóa
Luther Vandross

Luther Ronzoni Vandross (20 tháng 4 năm 1951 - 1 tháng 7 năm 2005) là một ca sĩ, nhạc sĩ, nhà sản xuất âm nhạc người Mỹ. Trong suốt sự nghiệp âm nhạc của mình, ông đã bán được 25 triệu album và giành 8 giải Grammy trong đó đặc biệt năm 2004 ông giành 4 giải grammy bao gồm cả giải Grammy cho Bài hát của năm với ca khúc "Dance with My Father" viết cùng Richard Marx.

==Tiểu sử==
Luther Vandross sinh ngày 20 tháng 4 năm 1951 tại bệnh viện Bellevue ở Manhattan, New York, Hoa Kỳ. Bố ông là Luther Vandross, Sr. và mẹ là Mary Ida Vandross. Gia đình ông có bốn người con trong đó có hai con trai và ông là con trai út. Ông được coi là ca sĩ soul-ballad tiên phong trong thời của ông với giọng ca mềm mại, quyến rũ. Ông sống độc thân suốt đời và mất vào năm 2005 vì đột quỵ do trước đó ông bị chứng cao huyết áp cùng với bệnh tiểu đường.
Kinh Bắc (định hướng)

Kinh Bắc có thể là:
- Phường Kinh Bắc thuộc tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam
- Kinh Bắc (trấn), địa danh một xứ cũ ở Bắc Bộ.

==Trường học==
- Trường Đại học Kinh Bắc, phường Vũ Ninh, tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam.
Pavel Sergeevich Aleksandrov

Pavel Sergeyevich Aleksandrov (Tiếng Nga: Павел Сергеевич Александров), còn được gọi là Aleksandroff hoặc Aleksandrov (7 tháng 5 năm 1896 - 16 tháng 11 năm 1982), là một nhà toán học Liên Xô - Nga. Ông đã viết khoảng ba trăm tài liệu, có đóng góp quan trọng để xây dựng lý thuyết tập hợp và tôpô.

Trong lý thuyết tôpô, compact hóa Alexandroff và tôpô Aleksandrov được đặt theo tên của ông.

Aleksandrov từng sinh viên tại trường Đại học Quốc gia Moskva, ông là học trò của Dmitri Egorov và Nikolai Luzin. Vào năm 1923 và 1924, ông cùng với Pavel Urysohn, đến thăm Đại học Göttingen. Sau khi nhận được bằng tiến sĩ vào năm 1927, ông tiếp tục làm việc tại trường Đại học Moskva và cũng tham gia vào Viện Toán học Steklov. Từ năm 1953, ông là thành viên của Viện khoa học Nga.

Ông và Andrey Kolmogorov là đôi bạn tri kỷ suốt đời. Ông nói rằng giữa 2 người không bao giờ có tranh cãi xích mích, không có sự hiểu lầm, và cả hai đều rất hiểu nhau, cùng chung suy nghĩ, triết lý và đồng cảm về quan điểm của nhau. Theo một số nhà nghiên cứu, giữa hai người đã có một mối quan hệ tình dục đồng giới trong những năm 1930, nhưng một số người khác phủ nhận điều này và cho rằng tin đồn này được lan truyền trong những năm 1950 nhằm có cớ đem họ đi cải tạo như những người tham gia vào vụ Luzin.

Aleksandrov cũng tham gia tích cực trong các hoạt động chính trị phản đối vụ Luzin (1936).

Các nhà toán học Nga như Aleksandr Kurosh, Lev Pontryagin và Andrey Tychonoff từng là học trò của Aleksandrov.

Pavel Aleksandrov không nên nhầm lẫn với Aleksandr Danilovich Aleksandrov, một nhà toán học tại Viện Steklov.
Hoa hậu Toàn quốc Báo Tiền Phong 1992

Hoa hậu Toàn quốc báo Tiền Phong 1992 là cuộc thi hoa hậu toàn quốc lần thứ 3 do Báo Tiền Phong đứng ra tổ chức. Đêm chung kết được tổ chức ở Nhà thi đấu Phan Đình Phùng, Thành phố Hồ Chí Minh. Người chiến thắng là Hà Kiều Anh, đến từ Thành phố Hồ Chí Minh.

== Thông tin khác của thí sinh ==
- Hà Kiều Anh khi đăng quang vừa tròn 16 tuổi, sau khi đăng quang Hoa hậu Toàn Quốc 1992 cô được cử sang Hàn Quốc tham dự cuộc thi Hoa hậu Sinh viên Thế giới năm 1993 và được chọn vào Top 5 thí sinh xuất sắc nhất. Năm 1994 cô tiếp tục tham dự cuộc thi Tìm kiếm Người mẫu thời trang châu Á do tạp chí Thời trang trẻ phối hợp với công ty Cát Tiên Sa tổ chức (nay được gọi là Siêu mẫu Việt Nam) và cô đã giành giải 1 chung cuộc. Năm 1998 cô cùng Người đẹp Noel 1992 Trương Ngọc Ánh và Á khôi miền Đông Nam Bộ 1996 Đỗ Bích Ngọc đại diện Việt Nam sang Ai Cập tham dự cuộc thi Miss New Model International, tại đây cô đăng quang danh hiệu Á hậu 1 và một số giải phụ khác như: Gương mặt ăn ảnh nhất, Trang phục đẹp nhất...
- Vi Thị Đông là Hoa khôi các tỉnh phía Bắc 1992.
- Nguyễn Minh Phương là Á khôi 1 các tỉnh phía Bắc 1992
- Lê Thu Hiền là Á khôi 2 các tỉnh phía Bắc 1992
- Đặng Thị Bình Minh sau đó đoạt giải 1 Diễn viên triển vọng 1993 (Hoa hậu Điện ảnh)
Tắc kè Adler

Tắc kè Adler (đọc là "ad-lơ"), tên khoa học Gekko adleri, là một loài tắc kè được phát hiện tại tỉnh Cao Bằng, miền bắc Việt Nam và tỉnh Quảng Tây, miền nam Trung Quốc, được công bố trên tạp chí khoa học tháng 5 năm 2013. Chúng được đặt tên theo giáo sư Kraig Adler, một nhà nghiên cứu bò sát và ếch nhái nổi tiếng của Hoa Kỳ.

==Đặc điểm sinh học==
Kích thước: dài đầu-thân 75 mm, đuôi dài 83 mm

Mắt trên chân trước không có nốt sần; mắt trên chân sau có không quá 8 nốt sần. Con đực có 17-21 lỗ trước hậu môn. Trên lưng có 4-5 sọc sáng màu nằm ngang.

Thức ăn: dế, ong, mối.

Môi trường sồng: bám trên vách đá, kẽ nhỏ vùng núi đá vôi.

==Phân bố==
Hiện thu thập được 25 mẫu tại Cao Bằng và Quảng Tây.

==Liên kết ngoài==
- Phát hiện một loài tắc kè mới ở Việt Nam (và Trung Quốc), Nguyễn Quảng Trường - Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật, tháng 5/2013
Nature

Nature, xuất bản lần đầu tiên ngày 4 tháng 11 năm 1869, được xếp hạng làm một trong những tập san khoa học đa ngành có trích dẫn nhiều nhất bởi Tổ chức Báo cáo dẫn chứng trên các tạp chí "Journal Citation Reports" tại đánh giá Science Edition năm 2010. Ngày nay đa số các tập san khoa học chỉ đăng những bài báo trong một chuyên ngành hẹp, và tập san "Nature" cùng một số ít tập san khoa học khác (những tuần san khoa học như "Science" và "Proceedings of the National Academy of Sciences") vẫn đăng các công trình nghiên cứu gốc trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Nhiều kết quả nghiên cứu khoa học trong các lĩnh vực khác nhau mang lại bước tiến mới hay những nghiên cứu gốc quan trọng được công bố trong mục bài viết khoa học hoặc bài viết tổng quan trong "Nature." Những bài viết hay công trình đăng trong tạp chí này được cộng đồng các nhà khoa học đánh giá rất cao và một trong những tiêu chí đánh giá chất lượng học thuật của công trình khoa học là nó được chấp nhận đăng ở những tạp chí lớn như Nature hay không.

Các nhà khoa học là những độc giả chính đối với các tập san khoa học, nhưng các bài viết tổng quan hay đánh giá cũng nhận được sự chú ý không chỉ đối với những nhà khoa học làm việc ở lĩnh vực khác mà còn đối với cả công chúng không chuyên. Các trang đầu ở mỗi số là những bài viết tổng quan, chọn lọc, bình luận, tin tức mới từ các biên tập viên của tạp chí nhằm khái quát những sự kiện khoa học diễn ra gần đây và nội dung các bài chuyên ngành đăng ở số ra lần này. Những sự kiện khoa học có thể là các hội nghị chuyên đề, quỹ khoa học, các công ty hoạt động trong lĩnh vực liên quan đến khoa học, chính sách dành cho khoa học ở một quốc gia nào đó hay những tin tức mang tính đột phá trong một lĩnh vực. Cũng có chuyên mục đánh giá sách mới xuất bản và nghệ thuật hay nghề nghiệp. Phần còn lại của tạp chí dành cho các bài viết với hàm lượng khoa học cao, mang tính chất hàn lâm và học thuật lớn. Do giới hạn độ dài của mỗi bài viết, các bài báo khoa học trong ấn bản in thường chỉ nêu kết quả tổng quát, các phương pháp mà những nhà nghiên cứu áp dụng, các bài báo trích dẫn; còn chi tiết chứng minh, bố trí thí nghiệm, bảng dữ liệu... thường được nêu trong "Phụ lục" tại trang web của Nature.

Các công trình gửi đến sẽ được ban biên tập xem xét sau đó gửi đến những nhà khoa học nhằm đánh giá chất lượng công trình gửi đến. Trong quá trình này, nhà khoa học đánh giá sẽ làm việc và trao đổi với các tác giả nhằm làm rõ nội dung trong bài báo. Các tác giả trả lời câu hỏi của người đánh giá, và cuối cùng nếu được chấp nhận thì ban biên tập sẽ hiệu chỉnh nội dung, hình ảnh để đăng lên chính thức. Thường quá trình đánh giá mất từ 3 đến 6 tháng.

Năm 2007 "Nature" (cùng với "Science") nhận Giải thưởng Hoàng tử xứ Asturias cho sự truyền bá tiến bộ Khoa học và Nhân văn.
Compact hóa Stone–Čech

Trong lý thuyết tôpô, compact hóa Stone-Čech (tiếng Anh: "Stone-Čech compactification") là kỹ thuật để xây dựng một ánh xạ từ một không gian tôpô formula_1 đến một không gian compact Hausdorff formula_2. Compact hóa Stone–Čech của một không gian tôpô X là không gian compact Hausdorff lớn nhất sinh bởi X.

Compact hóa Stone–Čech xuất hiện đầu tiên trong một bài báo của Tychonoff (năm 1930) và đã được đưa ra một cách rõ ràng bởi Marshall Stone (năm 1937) và Eduard Čech (năm 1937).

==Tham khảo==
- Dror Bar-Natan, "Ultrafilters, Compactness, and the Stone–Čech compactification"
Không gian compact địa phương

Không gian compact địa phương formula_1 là một không gian tôpô mà mọi phần tử formula_2 của formula_1 có một lân cận formula_4 của formula_2 chứa trong một tập compact formula_6.

==Ví dụ==
===Không gian Hausdroff compact===
Mỗi không gian Hausdroff compact cũng là không gian compact địa phương.

Ví dụ
- Khoảng đóng formula_7.
- Các đa tạp tôpô đóng.
- Tập Cantor.
- Không gian formula_8 (Khối lập phương Hilbert).

===Không gian Hausdroff compact địa phương nhưng không compact===
- Các không gian Euclid formula_9 là compact địa phương như là một hệ quả của định lý Heine-Borel.
- Không gian tôpô rời rạc là không gian compact địa phương và Hausdroff. Nếu lực lượng của nó là vô hạn thì nó là một không gian không compact.
- Tất cả các tập con mở hoặc đóng của một không gian Hausdorff compact địa phương thì compact địa phương trong không gian tôpô con. Điều này đưa đến một số ví dụ về tập con compact địa phương của không gian Euclid, chẳng hạn như các đĩa đơn vị mở.
- Tập hợp các số hữu tỉ không phải là compact địa phương vì nó Hausdorff nhưng mở rộng Alexandroff của nó thì không phải là Hausdroff.
- Không gian formula_10 của các số p-adic là compact địa phương bởi vì nó đồng phôi với tập Cantor trừ một điểm. Vì vậy không gian compact địa phương được sử dụng trong giải tích p-adic giải tích cổ điển.

==Phản ví dụ==
- formula_11 là không compact địa phương, vì formula_12 trong formula_11 không compact theo dãy, dẫn đến mọi tập con compact của formula_11 là không đâu trù mật.

==Tính chất liên quan==
- Không gian Hausdroff compact địa phương là chính tắc.
- Không gian Hausdroff formula_1 là compact địa phương khi và chỉ khi với mỗi phần tử của formula_1 thì tồn tại không gian con compact formula_17 trong formula_1 sao cho nó thuộc phần trong của formula_17.
- Cho toàn ánh formula_20 liên tục và mở. Nếu formula_1 compact địa phương và formula_22 Hausdroff thì formula_22 compact địa phương.
- Nếu không gian tích là Hausdroff compact địa phương thì các không gian thành phần cũng Hausdroff compact địa phương.
Bibi

Bibi là tên riêng, biệt danh và họ.

== Người ==
=== Biệt danh hoặc nghệ danh ===
- Bibi (ca sĩ) (sinh 1998), ca sĩ Hàn Quốc
- Châu Bút Sướng (sinh 1985), ca sĩ Trung Quốc
- Benjamin Netanyahu (sinh 1949), thủ tướng Israel
- Bianca Andreescu (sinh 2000), vận động viên quần vợt Canada

=== Họ ===
- Mukhtaran Bibi (sinh , tên hiện nay là Mukhtār Mā'ī), người bị hiếp dâm ở Pakistan

==Khác==
- Kênh hoạt hình của VTVCab
Amphisbaena maranhensis

Amphisbaena maranhensis là một loài thằn lằn trong họ Amphisbaenidae. Loài này được Gomes & Maciel mô tả khoa học đầu tiên năm 2012.
Bipes biporus

Bipes biporus là một loài thằn lằn trong họ Bipedidae. Loài này được Cope mô tả khoa học đầu tiên năm 1894. Nó là loài đặc hữu của Baja California, México. Nó là một trong 4 loài bipes
==Sinh sản==
Loài này là loài đẻ trứng và con cái đẻ 1-4 trứng vào tháng Bảy. Chúng chỉ sinh sản dưới lòng đất. Trứng nở sau hai tháng.

==Tham khảo ==
- Cope, 1894: "On the genera and species of Euchirotidae". The American naturalist, , (texte intégral).
- Cope, E.D. 1894. On the Genera and Species of Euchirotidæ. American Naturalist 28: 436-437. ("Euchirotes biporus")
- 2003. "A Field Guide to Western Reptiles and Amphibians, Third Edition". The Peterson Field Guide Series. Houghton Mifflin. Boston and New York. xiii + 533 pp. ISBN 0-395-98272-3 (paperback). ("Bipes biporus", pp. 428–429 + Plate 55 + Map 200.)

==Liên kết ngoài==
- Description sur jrank.org
- Photo sur bluechameleon.org
- http://mexico-herps.com/Baja/Bipes_biporus.jpg Photo sur mexico-herps.com
- Informationen zur Familie Bipedidae bei www.embl-heidelberg.de (Engl.)
- Film auf UTA Diversity Research Center
- http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/classification/path/Bipes_biporus.html#Bipes%20biporus
Brookesia

Brookesia là một chi thằn lằn trong họ Tắc kè hoa. Chúng là những loài đặc hữu của Madagascar.
có kích thước từ nhỏ đến rất nhỏ. "Brookesia" bao gồm các loài được coi là tắc kè hoa nhỏ nhất thế giới, và cũng là một trong những loài bò sát nhỏ nhất. Các thành viên của chi "Brookesia" phần lớn có màu nâu và hầu hết về cơ bản là sống trên cạn.

Một tỷ lệ phần trăm đáng kể các loài trong chi chỉ được xác định danh pháp khoa học trong vòng ba thập kỷ qua, và một số loài vẫn chưa nhận được tên khoa học được biết là vẫn tồn tại. Hầu hết sống trong phạm vi rất nhỏ ở những khu vực khó tiếp cận, và do kích thước nhỏ và tính rụt rè, chúng ít được nghiên cứu so với các họ hàng lớn hơn của chúng.

==Các loài==
Có khoảng 30 loài được ghi nhận thuộc chi này:

- "Brookesia ambreensis"
- "Brookesia antakarana"
- "Brookesia bekolosy"
- "Brookesia betschi"
- "Brookesia bonsi"
- "Brookesia brunoi"
- "Brookesia brygooi"
- "Brookesia confidens"
- "Brookesia decaryi",
- "Brookesia dentata"
- "Brookesia desperata"
- "Brookesia ebenaui"
- "Brookesia exarmata"
- "Brookesia griveaudi"
- "Brookesia karchei"
- "Brookesia lambertoni"
- "Brookesia lineata"
- "Brookesia micra"
- "Brookesia minima"
- "Brookesia nana
- "Brookesia perarmata"
- "Brookesia peyrierasi"
- "Brookesia ramanantsoai"
- "Brookesia stumpffi"
- "Brookesia superciliaris"
- "Brookesia therezieni"
- "Brookesia thieli"
- "Brookesia tristis"
- "Brookesia tuberculata"
- "Brookesia vadoni"
- "Brookesia valerieae"

==Tham khảo==
- Gray JE. 1864. Revision of the Genera and Species of Chamæleonidæ, with the Description of some New Species. "Proc. Zool. Soc. London" 1864: 465-477 + Plates XXXI & XXXII. ("Brookesia", new genus, pp. 476–477).
- CITES: Appendices I, II and III. Accessed 23-01-2009.
- Glaw, F., & (2007). "A Field Guide to the Amphibians and Reptiles of Madagascar, 3d edition." Cologne, Germany: Vences & Glaw Verlag. 496 pp. ISBN 978-3-929449-03-7.
Bipes canaliculatus

Bipes canaliculatus là một loài thằn lằn trong họ Bipedidae. Loài này được Bonnaterre mô tả khoa học đầu tiên năm 1789.
Bipes tridactylus

Bipes tridactylus là một loài thằn lằn trong họ Bipedidae. Loài này được Dugès mô tả khoa học đầu tiên năm 1894.
Rhineura floridana

Rhineura floridana, thường được gọi là thằn lằn giun Bắc Mỹ hay thằn lằn giun Florida, là một loài thằn lằn duy nhất còn sinh tồn trong họ Rhineuridae. Loài này được Spencer Fullerton Baird mô tả khoa học đầu tiên năm 1858.

==Phân bố==
Loài này được tìm thấy tại bang Florida của Hoa Kỳ. Xem xét năm 2007 của Hebree về Amphisbaenia Bắc Mỹ cũng bao gồm một phân tích phát sinh chủng loài của họ Rhineuridae và các loài thằn lằn rắn/thằn lằn giun khác. Phân tích này cho thấy "Rhineura floridana" là loài cơ sở nhất trong họ, nghĩa là dòng dõi của nó đã rẽ nhánh ra đầu tiên trong phạm vi họ này. Tuy nhiên, bản thân loài này lại là khá trẻ, với các hóa thạch sớm nhất đã biết chỉ có từ thế Pleistocen ở Florida. Tổ tiên của "R. floridana" có lẽ đã di cư từ phần nội lục tới khu vực ngày nay là Florida, trong khi phần còn lại của họ Rhineuridae vẫn ở lại vùng nội lục đó để phân tỏa và đa dạng.

==Miêu tả==
"Rhineura floridana" có chiều dài trong khoảng 18–30 cm (7–12 inch). Đầu có mõm giống như cái xẻng nhô về phía trước và dài hơn hàm dưới, được sử dụng để đào bới đất. Mắt tiêu giảm nhiều và hầu như không rõ khi nhìn từ phía ngoài. Loài thằn lằn này không có chân, cơ thể được che phủ bằng các lớp vảy sắp xếp thành vòng, làm cho loài này trông giống như một con giun.

==Môi trường sống==
"Rhineura floridana" là động vật đào bới sống trong hang hốc, ưa thích đất cát hay chất nền là lá rụng ẩm mốc, phần lớn thời gian sống ngầm dưới mặt đất, nơi chúng có được sự an toàn từ những kẻ săn mồi. Chúng chỉ nhô lên mặt đất khi người ta cày xới đất hay mưa to buộc chúng phải rời khỏi hang. Do điều này, nên đôi khi tại Mỹ người ta gọi nó là "thunderworms" (giun mưa dông). Khi bị quấy rầy, nó thụt lùi vào trong hang, với đuôi chui vào trước. Thức ăn của nó là côn trùng và giun đất, nhưng nó cũng là kẻ kiếm ăn cơ hội và sẽ ăn gần như bất kỳ động vật không xương sống nào đủ nhỏ để nó có thể bắt được. Cơ chế sinh sản là đẻ trứng.
Thằn lằn giun Iberia

Thằn lằn giun Iberia, tên khoa học Blanus cinereus, là một loài thằn lằn trong họ Blanidae. Loài này được Vandelli mô tả khoa học đầu tiên năm 1797.

==Tham khảo ==
- Vandelli, 1797: "Flora et faunae Lusitanicae Specimen". Memorias da academia das Ciencias de Lisboa, , .
- , and J.A. Burton. 1978. "A Field Guide to the Reptiles and Amphibians of Britain and Europe". Collins. London. 272 pp. ISBN 0 00 219318 3. ("Blanus cinereus", pp. 182, 192 + Plate 33 + Map 100.)
- 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Downloaded on ngày 28 tháng 7 năm 2007.
Blanus mariae

Blanus mariae là một loài thằn lằn trong họ Blanidae. Loài này được Albert & Fernández mô tả khoa học đầu tiên năm 2009.

==Tham khảo ==
- Albert & Fernández, 2009: "Evidence of cryptic speciation in a fossorial reptile: description of a new species of Blanus (Squamata: Amphisbaenia: Blanidae) from the Iberian Peninsula". Zootaxa, n. 2234, .
Thằn lằn giun Maroc

Thằn lằn giun Maroc, tên khoa học Blanus mettetali, là một loài thằn lằn trong họ Blanidae. Loài này được Bons mô tả khoa học đầu tiên năm 1963.

==Tham khảo ==
- Bons, J. 1963. "Notes sur" Blanus cinereus "(Vandelli), description d'une sous-espèce Marocaine:" Blanus cinereus mettetali "ssp. nov." Bulletin de la Société des Sciences naturelles et physiques du Maroc (1-2): 95-107.
Blanus strauchi

Blanus strauchi là một loài thằn lằn trong họ Blanidae. Loài này được Bedriaga mô tả khoa học đầu tiên năm 1884.

==Tham khảo ==
- Bedriaga, 1884: "Nachträgliche Bemerkung über Amphisbaena strauchi v. Bedr". Zoologische Anzeiger, , n. 1, (texte intégral).
Blanus tingitanus

Blanus tingitanus là một loài thằn lằn trong họ Blanidae. Loài này được Busack mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.

==Tham khảo ==
- Busack, S.D. 1988. Biochemical and Morphological Differentiation in Spanish and Moroccan Populations of "Blanus" and the Description of a New Species from Northern Morocco (Reptilia, Amphisbaenia, Amphisbaenidae). Copeia 1988 (1): 101-109.
Basiliscus galeritus

Basiliscus galeritus là một loài thằn lằn trong họ Corytophanidae. Loài này được Duméril mô tả khoa học đầu tiên năm 1851.
Loài này sinh sống ở rừng ở độ cao 0-1.600 m ở phía tây Colombia và Ecuador tây ở Nam Mỹ.
Basiliscus plumifrons

Basiliscus plumifrons là một loài thằn lằn trong họ Corytophanidae. Loài này được Cope mô tả khoa học đầu tiên năm 1876.
Phân bố tự nhiên của loài này từ Honduras đông, thông qua Nicaragua và Costa Rica đến tây Panama.
Chúng là loài ăn tạp và ăn côn trùng, động vật có vú nhỏ (ví dụ như loài gặm nhấm), loài thằn lằn nhỏ hơn, trái cây và hoa. Động vật ăn thịt săn bắt loài này bao gồm các loài chim săn mồi, thú có túi ôpôt và rắn.
Basiliscus vittatus

Basiliscus vittatus là một loài thằn lằn trong họ Corytophanidae. Loài này được Wiegmann mô tả khoa học đầu tiên năm 1828.
Đây là loài bản địa Mexico, Trung Mỹ và tiếp giáp phía tây bắc Colombia, nhưng đã được đưa vào tiểu bang Florida là một loài hoang dã.
Corytophanes cristatus

Corytophanes cristatus là một loài thằn lằn trong họ Corytophanidae. Loài này được Merrem mô tả khoa học đầu tiên năm 1820.
Corytophanes hernandesii

Corytophanes hernandesii là một loài thằn lằn trong họ Corytophanidae. Loài này được Wiegmann mô tả khoa học đầu tiên năm 1831.
Corytophanes percarinatus

Corytophanes percarinatus là một loài thằn lằn trong họ Corytophanidae. Loài này được Duméril mô tả khoa học đầu tiên năm 1856.
Laemanctus longipes

Laemanctus longipes là một loài thằn lằn trong họ Corytophanidae. Loài này được Wiegmann mô tả khoa học đầu tiên năm 1834.
Laemanctus serratus

Laemanctus serratus là một loài thằn lằn trong họ Corytophanidae. Loài này được Cope mô tả khoa học đầu tiên năm 1864.
Agama cristata

Agama cristata là một loài thằn lằn trong họ Iguanidae. Loài này được Mocquard mô tả khoa học đầu tiên năm 1905.
Brachylophus bulabula

Brachylophus bulabula là một loài thằn lằn trong họ Iguanidae. Loài này được Fisher & Harlow, Edwards & Keogh mô tả khoa học đầu tiên năm 2008. Đây là loài đặc hữu của một số đảo phía tây của Fiji (Ovalau, Gau, Kadavu và Viti Levu), nhó sống trong các khu rừng nhiệt đới tại Fiji. Chúng là một trong số ít các loài cự đà tìm thấy bên ngoài tân Thế giới.

==Tham khảo ==
- Keogh, Edwards, Fisher, Harlow, 2008: "Molecular and morphological analysis of the critically endangered Fijian iguanas reveals cryptic diversity and a complex biogeographic history." Philosophical Transactions of the Royal Society, Series B, Biological sciences, , n. 1508, .
Brachylophus fasciatus

Brachylophus fasciatus là một loài thằn lằn trong họ Họ Cự đà (Iguanidae). Loài này được Brongniart mô tả khoa học đầu tiên năm 1800. Nó là loài đặc hữu của một số đảo đông nam Fiji, nó cũng được tìm thấy tại Tonga, có thể được con người du nhập đến đây.it was probably introduced by humans. Quần thể cự đà đã giảm trong thế kỷ qua do phá hủy môi trường sống, và quan trọng hơn, sự xuất hiện của cầy và mèo đến các đảo. Đây có thể là một trong số ít loài cự đà được tìm thấy ngoài Tân Thế giới và là một trong những loài phân bố biệt lập về mặt địa lý trong họ "Iguanidae".

==Phân loại học==
Loài này được nhà động vật học người Pháp Alexandre Brongniart mô tả năm 1800. Tên chi "Brachylophus" có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp: brachys (βραχύς) nghĩa là "ngắn" và lophos (λόφος) nghĩa là "mào" để chỉ các mào ngắng chạy dài trên sóng lưng của loài này. Tên khoa học "fasciatus" nghĩa là "có sọc".

Loài này có quan hệ gần với loài Fiji crested iguana và "B. bulabula". Chi "Brachylophus" được đề xuất có nguồn gốc từ nhánh phổ biến hơn (hiện đã tuyệt chủng) của các loài kỳ nhông Cựu Thế giới phân nhánh từ các họ hàng trong Tân Thế giới của chúng trong Paleogene. Tuy nhiên, không có thành viên nào khác của dòng giả định, còn sống hay hóa thạch, được tìm thấy bên ngoài Fiji và Tonga. Một giả thuyết khác là tổ tiên của loài Kỳ nhông này đã trôi dạt 9000 km về phía tây qua Thái Bình Dương từ châu Mỹ, nơi phát hiệt họ hàng gần nhất của chúng.

==Phân bố và môi trường sống==
Cự đà dải Fiji là loài đặc hữu của Fiji và được tìm thấy trên các đảo Wakaya, Moturiki, Beqa, Vatulele, Ono, Dravuni, Taveuni, Nggamea, Vanua, Balavu, Avea, Vatu Vara, Lakeba, Aiwa, Oneata, Vanua Levu, Totoya, Kabara, và Fulaga. Nó đã được du nhập từ quần đảo Tonga, New Hebrides, và Wallis và Futuna 300 trước đây. Nó được du nhập đến Vanuatu là động vật hoang dã trong thập niên 1960. Quần thể hoang dã hiện nay có ít hơn 10.000 các thể trong 29 tiểu quần thể riêng biệt. Loài này sống trong hầu hết các khu vực chưa có người sinh sống trên các đảo nói trên, từ các rừng mây đến các đầm lầy đất thấp ven biển.

==Thức ăn==
Chúng là các loài ăn cỏ, chúng ăn lá, trái cây, và hoa của các cây thân gỗ và cây bụi, đặc biệt là hoa của cây "Hibiscus tiliaceus" và quả như chuối và đu đủ. Các con nuôi nhốt được quan sát thấy chúng ăn công trùng; tuy nhiên, con trưởng thành thì không.

==Liên kết ngoài==
- Fiji Banded Iguana at Cyclura.info
- Fiji Banded Iguana at the Houston Zoo
- Fiji Banded Iguana at junglewalk
Brachylophus vitiensis

Brachylophus vitiensis là một loài thằn lằn trong họ Cự đà (Iguanidae). Loài này được Gibbons mô tả khoa học đầu tiên năm 1981.
Conolophus marthae

Conolophus marthae là một loài thằn lằn trong họ Cự đà (Iguanidae). Loài này được Gentile & Snell mô tả khoa học đầu tiên năm 2009.
Cự đà đất Galapagos

Cự đà đất Galapagos (Conolophus subcristatus) là một loài thằn lằn trong họ Iguanidae. Loài này được Gray mô tả khoa học đầu tiên năm 1831.

Đây là loài đặc hữu của quần đảo Galapagos, chủ yếu là các đảo Fernandina, Isabela, Santa Cruz, Bắc Seymour, Baltra, và Nam Plaza.
Ctenosaura acanthura

Ctenosaura acanthura là một loài thằn lằn trong họ Iguanidae. Loài này được Shaw mô tả khoa học đầu tiên năm 1802.

== Phân bố ==
Loài này có thể chỉ được tìm thấy phổ biến quanh các vùng con người sinh sống. Chúng phân bố từ trung tâm Tamaulipas đến Isthmus of Tehuantepec giữa các bang Veracruz và Oaxaca của Mexico.

== Sinh sản ==
Chúng giao phối vào mùa xuân. Con đực thể vị trí tấn bông và thu hút con cái bằng cách đưa đầu lên xuống, cuối cùng rượt đuổi con cái cho đến khi bắt được. Trong 8 đến 10 tuần, con cái sẽ đào tổ và đẻ lên đến 24 trứng. Trứng nở trong 90 ngày, con con bới cát chui ra. Những con non thường có màu lục với các mảng màu nâu, cũng có con toàn màu nâu.
Ctenosaura alfredschmidti

Ctenosaura alfredschmidti là một loài thằn lằn trong họ Iguanidae. Loài này được Köhler miêu tả khoa học đầu tiên năm 1995.
Nhông đuôi gai Utila

Nhông đuôi gai Utila (danh pháp hai phần: "Ctenosaura bakeri") là một loài cự đà trong chi "Ctenosaura", là đặc hữu đảo Utila, thuộc tỉnh Islas de la Bahía ngoài khơi Honduras.

Đây là loài cự đà và một trong hai loài thằn lằn duy nhất chỉ sống ở đầm lầy ngập mặn, do phải chịu sự cạnh tranh với các loài lớn hơn. Nó là loài nhỏ nhất trong ba loài cự đà trên đảo Utila, và khác với những loài khác cùng chi, khi nở ra, con non có màu tối chứ không phải lục hay vàng. Loài này sống trên cây và chủ yếu ăn thực vật nước lợ, dù nó ăn thịt lúc có cơ hội. Con đực phát triển đến chiều dài , con cái nhỏ hơn, đạt . Trứng được đẻ trên bãi biển cát và nở khoảng 60-76 ngày sau, sau đó con non trở lại đầm lầy ngập mặn.

Dù bị đưa đến sát bờ vực tuyệt chủng vào thập niên 1990, nó được phục hồi bởi sự chú ý quốc tế nhờ vào nhà bò sát học người Đức Gunther Köhler và quyển sách "Reptiles of Central America". Dù nhiều vườn thú và bảo tồn thiên nhiên đã tiến hành nhiều chương trình cho nhông đuôi gai Utila, "C. bakeri" vẫn bị đe dọa do săn bắt quá mức cũng như mất môi trường sống. Cố gắng bảo tồn tại nơi này đang cố giúp loài này tránh bị tuyệt chủng.
== Phân loại và tên==
"Ctenosaura bakeri" được mô tả lần đầu tiên bởi nhà động vật học gốc Na Uy Leonhard Hess Stejneger năm 1901, khi đang làm việc cho Viện Smithsonian. Tên chi, "Ctenosaura", xuất phát từ hai từ tiếng Hy Lạp: "ctenos" (Κτενός), nghĩa là "lược" (do những gai giống lược trên lưng và đuôi), và "saura" (σαύρα), nghĩa là "thằn lằn". Tên loài, "bakeri", là để vinh danh Frank Baker, bạn và đồng nghiệp Stejneger, người từng là giám đốc Vườn thú Quốc gia tại Washington, D.C..

Loài này được tin rằng là đã tiến hóa từ một tổ tiên trong đất liền, có lẽ có cùng tổ tiên với "C. melanosterna" và "C. palearis", do phát sinh loài cho thấy nó gần gũi với hai loài kia hơn "C. similis".

==Phân bố và môi trường sống==
"C. bakeri" đặc hữu Utila, một đảo nằm ngoài khơi miền bắc Honduras, và sinh sống trong vùng đầm lầy ngập mặn nước lợ rộng . Người ta tin rằng "C. bakeri" bị đẩy tới đầm lầy ngập mặn do không cạnh tranh được với loài "C. similis" to lớn, mạnh mẽ hơn thường sống ở vùng khô ráo hơn của Utila. Hai loài này có thể lai và con lai sinh ra có thể sống. Từ quan điểm tiến hóa và sinh thái học, sống ở rừng ngập mặn nước lợ cần sự thích nghi đặc biệt về chế độ ăn và hành vi. Nó là một trong hai loài thằn lằn chỉ sống ở rừng ngập mặn, loài còn lại là "Anolis utilensis".
Ctenosaura clarki

Ctenosaura clarki là một loài thằn lằn trong họ Iguanidae. Loài này được Bailey mô tả khoa học đầu tiên năm 1928.
Ctenosaura flavidorsalis

Ctenosaura flavidorsalis là một loài thằn lằn trong họ Iguanidae. Loài này được Köhler & Klemmer miêu tả khoa học đầu tiên năm 1994.
Ctenosaura hemilopha

Ctenosaura hemilopha là một loài thằn lằn trong họ Iguanidae. Loài này được Cope mô tả khoa học đầu tiên năm 1863.
Ctenosaura melanosterna

Ctenosaura melanosterna là một loài thằn lằn trong họ Iguanidae. Loài này được Buckley miêu tả khoa học đầu tiên năm 1997.
Ctenosaura oaxacana

Ctenosaura oaxacana là một loài thằn lằn trong họ Iguanidae. Loài này được Köhler & Hasbun mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Nhông đuôi gai Roatan

Nhông đuôi gai Roatan (danh pháp hai phần: "Ctenosaura oedirhina") là một loài thằn lằn trong họ Iguanidae. Loài này được De Queiroz mô tả khoa học đầu tiên năm 1987.
Ctenosaura palearis

Ctenosaura palearis là một loài thằn lằn trong họ Iguanidae. Loài này được Stejneger mô tả khoa học đầu tiên năm 1899.
Ctenosaura pectinata

Ctenosaura pectinata là một loài thằn lằn trong họ Iguanidae. Loài này được Wiegmann mô tả khoa học đầu tiên năm 1834.
Ctenosaura praeocularis

Ctenosaura praeocularis là một loài thằn lằn trong họ Iguanidae. Loài này được Hasbún & Köhler mô tả khoa học đầu tiên năm 2009.
Ctenosaura quinquecarinata

Ctenosaura quinquecarinata là một loài thằn lằn trong họ Iguanidae. Loài này được Gray mô tả khoa học đầu tiên năm 1842.
Ctenosaura similis

Ctenosaura similis là một loài thằn lằn trong họ Iguanidae. Loài này được Gray mô tả khoa học đầu tiên năm 1831. Nó là loài thằn lằn chạy nhanh nhất thế giới
Đây là loài bản địa Mexico và Trung Mỹ đã được du nhập vào Hoa Kỳ ở bang Florida. Đây là loài lớn nhất trong chi Ctenosaura.

==Tham khảo ==
- Manfred Rogner: "Echsen 1", Ulmer Verlag, ISBN 3-8001-7248-8
- Gunther Köhler, Bruno Streit: Notes on the systematic status of the taxa "acanthura", "pectinata", and "similis" of the genus "Ctenosaura". Senckenbergiana biologica 75: 33-43 (1996)
- West Coast Iguana Research
- Black Spinytail Iguana , Florida Fish & Wildlife Conservation Commission
Cyclura carinata

Cyclura carinata là một loài thằn lằn trong họ Iguanidae. Loài này được Harlan mô tả khoa học đầu tiên năm 1824.
Cyclura collei

Cyclura collei là một loài thằn lằn trong họ Họ Cự đà (Iguanidae). Loài này được Gray mô tả khoa học đầu tiên năm 1845.
Cyclura cornuta

Cyclura cornuta
,C. c. onchiopsis, Navassa Island iguana
,C. c. stejnegeri, Mona Island iguana là một loài kỳ nhông trong họ Iguanidae. Loài này được Bonnaterre mô tả khoa học đầu tiên năm 1789.

Loài này chủ yếu được tìm thấy trên đảo Hispaniola trong khu vực Caribe, chia sẻ giữa Cộng hòa Haiti và Cộng hòa Dominica. Chúng dao động về chiều dài từ 60 cm (24 in) tới 136 cm (54 in) và màu sắc từ xám thép tới lục sẫm hay nâu.

Ngoài phân loài nguyên chủng ("Cyclura cornuta cornuta") ở Hispaniola, còn có 2 phân loài nữa là kỳ nhông đất Mona ("Cyclura cornuta stejnegeri") và kỳ nhông đảo Navassa ("Cyclura cornuta onchiopsis"), mặc dù phân loài cuối này được cho là đã tuyệt chủng trong tự nhiên.
Cyclura cychlura

Cyclura cychlura là một loài thằn lằn trong họ Iguanidae. Loài này được Cuvier mô tả khoa học đầu tiên năm 1829.
Cyclura nubila

Cyclura nubila là một loài thằn lằn trong họ Iguanidae. Loài này được Gray mô tả khoa học đầu tiên năm 1831. Trong tiếng Anh, "C. nubila" còn được gọi là Cuban ground iguana (cự đà đất Cuba) hoặc Cuban iguana (cự đà Cuba). Nó là loài lớn nhất trong nhóm cự đà đá Tây Indies (chi "Cyclura"), một trong những nhóm thằn lằn nguy cấp nhất. Loài động vật ăn cỏ có đôi mắt màu đỏ, một đuôi dày, và hàm dưới nhọn này là một trong những loài thằn lằn lớn nhất vùng Caribe.

Cự đà Cuba phân bố trên khắp các khu vực ven biển phía nam nhiều đá của đảo chính Cuba và đảo nhỏ xung quanh nó với quần thể hoang dã phát triển trên Isla Magueyes, Puerto Rico. Loài này cũng được tìm thấy ở Tiểu Cayman và Cayman Brac của Quần đảo Cayman, nơi một phân loài riêng biệt hiện diện. Con cái bảo vệ nơi làm tổ của chúng và thường làm tổ tại nơi được đào bởi cá sấu Cuba. Chúng thường chọn nơi ở bên trong hoặc gần xương rồng lê gai như một biện pháp phòng thủ.

Mặc dù quần tự nhiên đang suy giảm vì bị động vật khác săn ăn thịt trong hoang dã và nạn mất môi trường sống do con người phát triển nông nghiệp, số lượng cự đà đã được bảo tồn nhờ kết quả của nuôi nhốt và các chương trình bảo vệ.