hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Hà Sơn Bình

Hà Sơn Bình là một tỉnh cũ thuộc vùng Đồng bằng sông Hồng, Tây Bắc Bộ, Việt Nam. Tồn tại từ ngày 27 tháng 12 năm 1975 đến ngày 12 tháng 8 năm 1991, nay là một phần của Hà Nội và Phú Thọ.

==Vị trí địa lý==
Tỉnh Hà Sơn Bình có vị trí địa lý:
- Phía Bắc giáp tỉnh Vĩnh Phú và thành phố Hà Nội
- Phía Tây giáp tỉnh Sơn La.
- Phía Nam giáp tỉnh Thanh Hóa và tỉnh Hà Nam Ninh
- Phía Đông giáp tỉnh Hải Hưng

==Lịch sử==
Ngày 27 tháng 12 năm 1975, hai tỉnh Hà Tây và Hòa Bình hợp nhất thành tỉnh Hà Sơn Bình. Khi hợp nhất, tỉnh gồm 3 thị xã: Hà Đông, Sơn Tây, Hòa Bình và 21 huyện: Ba Vì, Chương Mỹ, Đà Bắc, Đan Phượng, Hoài Đức, Kim Bôi, Kỳ Sơn, Lạc Sơn, Lạc Thủy, Lương Sơn, Mai Châu, Mỹ Đức, Phú Xuyên, Phúc Thọ, Quốc Oai, Tân Lạc, Thạch Thất, Thanh Oai, Thường Tín, Ứng Hòa, Yên Thủy. Tỉnh lỵ đặt tại thị xã Hà Đông.

Ngày 27 tháng 12 năm 1978, thị xã Sơn Tây và 5 huyện: Đan Phượng, Hoài Đức, Ba Vì, Phúc Thọ, Thạch Thất cùng một số xã thuộc huyện Quốc Oai, Chương Mỹ, Thanh Oai, Thường Tín sáp nhập vào thành phố Hà Nội. Tỉnh còn lại 2 thị xã: Hà Đông, Hòa Bình và 16 huyện: Chương Mỹ, Đà Bắc, Kim Bôi, Kỳ Sơn, Lạc Sơn, Lạc Thủy, Lương Sơn, Mai Châu, Mỹ Đức, Phú Xuyên, Quốc Oai, Tân Lạc, Thanh Oai, Thường Tín, Ứng Hòa, Yên Thủy.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, chia tỉnh Hà Sơn Bình để tái lập hai tỉnh Hà Tây và Hòa Bình. Đồng thời, thị xã Sơn Tây và 5 huyện: Đan Phượng, Hoài Đức, Ba Vì, Phúc Thọ, Thạch Thất của thành phố Hà Nội sáp nhập vào tỉnh Hà Tây.
- Tỉnh Hà Tây gồm 2 thị xã: Hà Đông, Sơn Tây và 12 huyện: Ba Vì, Chương Mỹ, Đan Phượng, Hoài Đức, Mỹ Đức, Phú Xuyên, Phúc Thọ, Quốc Oai, Thạch Thất, Thanh Oai, Thường Tín, Ứng Hòa.
- Tỉnh Hòa Bình gồm thị xã Hòa Bình và 9 huyện: Đà Bắc, Kim Bôi, Kỳ Sơn, Lạc Sơn, Lạc Thủy, Lương Sơn, Mai Châu, Tân Lạc, Yên Thủy.

== Xem thêm ==
- Hà Tây
- Hòa Bình
- Hà Nội
Đơn vị ở lớn Marseille

Đơn vị ở lớn Marseille (thường còn được biết dưới tên "Unité d'Habitation") là một tác phẩm nổi tiếng của Kiến trúc Hiện đại, được kiến trúc sư Le Corbusier thiết kế. Công trình được xây dựng từ năm 1945 đến năm 1952, nằm tại số 280 đường Michelet, thành phố Marseille. Đây là một trong năm đơn vị ở lớn của Le Corbusier. Sau này, Le Corbusier còn thiết kế một loạt các đơn vị ở khác tại Rezé, Firminy, và Briey (Pháp) tại Berlin (Đức). Nhưng công trình tại Marseille là nổi tiếng nhất.

Tòa nhà này dài 165 m, rộng 24 m, cao 56 m, có 17 tầng được đặt trên một hệ cột chống. Trong nhà có 15 tầng để ở, chứa được 337 hộ gia đình từ độc thân đến 10 người. Tầng 7, tầng 8 là khu dịch vụ công cộng. Tầng trên cùng có nhà trẻ, mẫu giáo. Trên mái có vườn hoa, bể bơi và đường chạy 300 m. Le Corbusier đã thể hiện quan điểm quy hoạch đô thị của mình ở công trình này, toàn bộ ngôi nhà là cả một thị trấn.

Để xây dựng công trình này, Le Corbusier đã lập ra xưởng thiết kế của các nhà xây dựng ("Atelier des Bâtisseurs - AtBat"). Xưởng này qui tụ các kiến trúc sư và các kĩ sư xây dựng, đặt dưới sự chỉ đạp của kĩ sư gốc Nga Vladimir Bodiansky. Ngoài ra có thêm sự cộng tác của các kiến trúc sư André Wogenscky và Georges Candilis tại công trường.

== Xem thêm ==
- Đơn vị ở tại Rezé
- Đơn vị ở tại Firminy
- Đơn vị ở tại Briey
Lý thuyết phát hiện tín hiệu

Lý thuyết phát hiện tín hiệu ("Detection theory" hay signal detection theory), là một phương tiện để xác định khả năng nhận diện giữa tín hiệu và nhiễu. Nó có ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như quản lý chất lượng (quality control), viễn thông, radar phát hiện, và tâm lý học (psychology). Khái niệm này giống với "tỉ số tín hiệu trên nhiễu" dùng trong khoa học, và nó cũng rất có ích trong quản lý các báo động (alarm management), khi mà việc tách các sự kiện quan trọng ra khỏi môi trường có nhiễu là rất quan trọng.

Theo lý thuyết, có một số các thiết bị nhận dạng tâm lý học nhằm xác định cách mà chúng ta nhận diện một tín hiệu, và mức ngưỡng của chúng ta (để quyết định là có hay không có tín hiệu) là bao nhiêu. Kinh nghiệm, sự mong đợi, và trạng thái tâm lý (ví dụ: mệt mỏi) và một số yếu tố khác đều ảnh hưởng đến ngưỡng. Ví dụ, một người lính gác trong thời chiến sẽ có vẻ phát hiện các dấu hiệu kẻ địch kém hơn so với trong thời bình.

==Tâm lý học==
Lý thuyết phát hiện tín hiệu (SDT) được dùng khi các nhà tâm lý học muốn đo cách mà chúng ta đưa ra quyết định dựa trên những điều kiện không chắc chắn, chẳng hạn cách mà chúng ta nhận diện ra (dự đoán) khoảng cách trong điều kiện sương mù. SDT cho rằng "bộ đưa ra quyết định, ví dụ: bộ não con người, không phải là một thiết bị nhận thông tin một cách bị động, mà là một bộ ra quyết định mang tính chủ động để có thể đưa ra các đánh giá về mặt cảm nhận, khá khó khăn dựa trên các điều kiện không chắc chắn." Trong tình huống sương mù, chúng ta buộc phải xác định khoảng cách tới một vật thể chỉ bằng các tác nhân kích thích hình ảnh mà đã bị làm suy yếu bởi sương mù. Vì độ sáng của đối tượng, chẳng hạn ánh đèn giao thông, được dùng bởi bộ não để nhận ra khoảng cách đến một đối tượng, và sương mù làm giảm độ sáng của đối tượng đó, chúng ta cảm nhận là đối tượng phải ở xa hơn nhiều so với khoảng cách thực.

Để có thể đo được khả năng nhận diện (khả năng cảm nhận) và định kiến, các nhà tâm lý học đo các thông số hits (có tín hiệu, và ta phát hiện ra nó) và correct negatives hay correct rejection (không có tín hiệu, và ta xác nhận là không có), cũng như false alarms (không có tín hiệu, nhưng ta phát hiện lại là có) và misses (có tín hiệu, nhưng ta lại không phát hiện ra.) Bằng cách đo các biến này, các nhà tâm lý học có thể nhận ra cách mà một người xác định một sự vật dưới nhiều điều kiện khác nhau.

==Xem thêm==
- Just noticeable difference
- Likelihood-ratio test
- Bổ đề Neyman-Pearson
- Psychometric function
- Psychophysics
- Đặc tính hoạt động máy thu (tín hiệu) (Receiver operating characteristic)

==Tham khảo==
- Coren, S., Ward, L.M., Enns, J. T. (1994) "Sensation and Perception". (4th Ed.) Toronto: Harcourt Brace.
- Kay, SM. "Fundamentals of Statistical Signal Processing: Detection Theory" (ISBN 0-13-504135-X)
- McNichol, D. (1972) "A Primer of Signal Detection Theory". London: George Allen & Unwin.
- Van Trees HL. "Detection, Estimation, and Modulation Theory, Part 1" (ISBN 0-47-109517-6; website )

==Liên kết ngoài==
- A Description of Signal Detection Theory
- An application of SDT to safety (pdf file)
Cú sốc Nixon

Cú sốc Nixon hay cú sốc đô la là một biện pháp kinh tế của Tổng thống Mỹ Richard Nixon.

Ngày 15 tháng 8 năm 1971 đồng đô la Mỹ đã tụt giá xuống mức thấp nhất kể từ sau chiến tranh thế giới lần thứ 2, Tổng thống Nixon đã tuyên bố Mỹ sẽ đơn phương phá giá đồng đô la, đình chỉ khả năng quy đổi của đồng đô la ra vàng, đồng thời áp đặt mức thuế đặc biệt 10% đối với hàng hóa nhập khẩu. Năm 1971, Mỹ tuyên bố phá giá USD từ 35 USD/ounce vàng thành 38 USD/ounce vàng, sau đó đồng đôla Mỹ tiếp tục sụt giảm so với tiền tệ các nước tư bản khác. Hệ thống tiền tệ thế giới Bretton Woods bị tan vỡ.

Những hành động này chủ yếu nhằm vào Nhật Bản và Tây Âu, những nước tuy là đồng minh chiến lược của Mỹ nhưng ngày càng trở thành đối thủ cạnh tranh kinh tế với Mỹ.
Apollo (định hướng)

Apollo có nhiều nghĩa:

- Apollo trong thần thoại Hy Lạp
- Chương trình Apollo của NASA, bắt đầu 1961 và chấm dứt 1972, đã gửi 6 đoàn thám hiểm lên Mặt Trăng
- Thiên thạch ("asteroid") 1862 Apollo; các thiên thạch cùng loại với thiên thạch này được gọi là thiên thạch Apollo
- Tên của Hố Apollo trên Mặt Trăng

Trong ngành tin học, Apollo có thể là
- Hãng Apollo Computers và một kỹ thuật của họ có tên là Apollo/Domain
- Phần mềm Apollo của Heikki Ylinen

Apollo cũng là tên của 2 nhà hát: Nhà hát Apollo (Harlem) tại Thành phố New York và Nhà hát Apollo (London) tại khu West End của London.

Ngoài ra, có một số tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh đã mang tên HMS Apollo; Hải quân Hoa Kỳ cũng có tàu USS Apollo (AS-25). Hải quân Canada có một chương trình quân sự gọi là Chiến dịch Apollo.

Tên Apollo cũng được dùng cho:
- Ban nhạc rock Phần Lan Apollo
- Tạp chí nghệ thuật tiếng Anh "Apollo"

Ở Việt Nam, có Tổ chức Giáo dục và Đào tạo Apollo chuyên giảng dạy tiếng Anh và cung cấp thông tin du học cũng như học bổng ở các trường đại học của Anh và Úc.
ILIAS

ILIAS là một phần mềm nguồn mở hỗ trợ việc tổ chức xây dựng và triển khai nội dung giảng dạy và học trực tuyến (tiếng Anh: "e-learning"). Phần mềm này là phần mềm nguồn mở đầu tiên hỗ trợ chuẩn SCORM 1.2 RTE-3, do đó khi sử dụng, không phải băn khoăn về việc sử dụng lại những nội dung đã thiết kế trên ILIAS.

ILIAS được thiết kế theo lối lập trình hướng đối tượng nên có thể phát triển tiếp để phục vụ các nhu cầu đặc biệt.

ILIAS được phát triển từ năm 1998 trong khuôn khổ của dự án VIRTUS của trường Đại học Tổng hợp Köln (tiếng Đức:"Universität zu Köln") và từ năm 2000 bởi một mạng lưới phát triển có tên là "ILIAS opensource" mà trong đó bao gồm nhiều cơ quan cũng như cá nhân riêng lẻ.

Đặc biệt cho người sử dụng Việt Nam, hiện nay ILIAS đã hỗ trợ tốt tiếng Việt.

==Liên kết ngoài==
- Trang web chính thức của ILIAS
- Tập thể các trường đại học nghiên cứu phát triển ILIAS
- Hỗ trợ hướng dẫn sử dụng của ILIAS.
Hồ Eyre

Hồ Eyre (hay hồ Kati Thanda theo cách gọi của người bản địa Úc, được mệnh danh là Hồ ẩn-hiện) là hồ nước mặn lớn nhất tại Úc và có vị trí thấp nhất ở nước này. Hồ này ở tọa độ , cách phía bắc Adelaide khoảng 700 km và là trọng điểm của lòng chảo nội lục của Lưu vực hồ Eyre rộng lớn ở miền trung Úc. Quanh hồ này, có hình thành khu Vườn quốc gia hồ Eyre.

Hồ này có chu kỳ nước đầy rồi cạn khoảng mỗi 3 năm. Khi nước đầy, mép hồ thấp hơn mực nước biển 8 m, khi hồ cạn thì thấp hơn 15 m. Do đó, diện tích mặt nước hồ không cố định, dao động 0 đến 8.200 km², phụ thuộc vào nước mưa. Khi hồ cạn, mặt đáy hồ lộ ra một lớp muối khá dày.

Hồ chia làm hai phần nối với nhau bởi kênh Goyder: Hồ Eyre Bắc dài khoảng 144 km rộng khoảng 66 km; Hồ Eyre Nam dài 64 km rộng 24 km. Lớp muối ở chỗ dày nhất lên đến 50 cm.
== Liên kết ngoài ==
- The Mystery of Lake Eyre Những điều bí ẩn về Hồ Eyre và thư viện hình ảnh về quần thể động vật khu vực
Mario Botta

Mario Botta (sinh ngày 1 tháng 4 năm 1943, tại Mendrisio, bang Ticino, Thụy Sĩ) là một kiến trúc sư Hiện đại nổi tiếng với việc sử dụng các hình khối cơ bản, đường nét hình học mạnh mẽ, đặc trưng với sử dụng vật liệu gạch trong công trình.

Mario Botta bắt đầu học việc như một thợ vẽ tại xưởng thiết kế kiến trúc của Luigi Camenisch và Tita Carloni ở Lugano, Thụy Sĩ từ năm 15 tuổi. Ông đã thiết kế công trình đầu tiên của mình là nhà cho cha cố ở Genestrerio vào năm 16 tuổi tuy nhiên không rõ là công trình có được xây dựng hay không. Sau đó Botta theo học tại Liceo Artistico ở Milano, Ý và Đại học Kiến trúc (tiếng Ý: "l'Istituto Universitario di Architettura") ở Venezia. Năm 1970, Botta mở văn phòng thiết kế riêng của mình tại Lugano.

Phong cách thiết của Mario Botta chịu ảnh hưởng mạnh của Le Corbusier, Carlo Scarpa và Louis Kahn.

==Một số công trình thiết kế==
- 1967 Trung tâm Nghiên cứu Khí tượng Quốc gia Boulder, Colorado, Mỹ
- 1971 Biệt thự ở Cadenazzo, ở Riva San Vitale (1971-1973), ở Ligornetto (1975-1976), ở Stabio, La Casa Rotonda (1982), ở Morbio Superiore (1984) và ở Daro (1992)
- 1972-1977 Trường học Morbio Inferiore, bang Ticino Thiết kế
- 1987 Nhà văn hóa Chambéry, Pháp
- 1988 Nhà băng Gotardo, Lugano, Thụy Sĩ Ảnh
- 1988 Thư viện Villeurbanne, Pháp Ảnh
- 1989 Nhà thờ ở Évry, Pháp
- 1991 Nhà ở và cửa hàng, Lugano, Thụy Sĩ.
- 1995 Nhà thờ Évry, Pháp Ảnh
- 1996 Nhà nguyện Santa Maria degli Angeli, Monte Tamaro, Thụy Sĩ, Ảnh
- 1994 Bảo tàng Nghệ thuật San Francisco, Mỹ
- 2000 Trung tâm Dürrenmatt Neuchâtel, Thụy Sĩ
- 2004 Bảo tàng Leuum, Seoul, Hàn Quốc Ảnh

==Liên kết ngoài==
- Trang web chính thức
- Biệt thực tại Riva San Vitale
Bản đồ Piri Reis

Tấm bản đồ Piri Reis được khám phá năm 1929 khi cung điện Topkapi ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ đang được cải tạo thành một viện bảo tàng. Nó là một tấm bản đồ vẽ trên da linh dương, chủ yếu là các chi tiết bờ biển phía đông châu Phi và bờ biển Nam Mỹ. Tấm bản đồ này được cho là do Piri Reis, một đô đốc nổi tiếng của hạm đội Thổ Nhĩ Kỳ vẽ năm 1513.

Chi tiết đáng chú ý của tấm bản đồ là mô tả về một vùng đất nối liền từ hướng nam với Nam Mỹ rất giống với đường bờ biển châu Nam Cực ngày nay.

Nhiều học giả đã đưa ra tranh luận của mình, họ trích dẫn rằng hàng thế kỷ trước những nhà vẽ bản đồ đã mô tả được vùng đất phía nam của thế giới. Vùng đất đó có thể chỉ do ông ta chắp nối từ một truyền thuyết, mà mô tả về nó một cách ngẫu nhiên giống như bờ biển thực sự ngày nay. Có học giả lại cho rằng bản đồ Piri Reis được phát triển từ nhiều tấm bản đồ của Christopher Columbus.

Đề xuất rằng tấm bản đồ đã miêu tả một phần vùng đất của châu Nam Cực cổ đã gặp nhiều sự phản bác. Đầu tiên, tấm bản đồ có tỉ lệ lớn và ít chi tiết, người ta cho rằng hình vẽ vùng đất không đủ độ chính xác để đối chiếu với hình dạng địa lý ngày nay. Thứ hai, mọi điểm giống nhau mà người ta nghi ngờ là hình ảnh chụp bằng vệ tinh về châu Nam Cực dưới lớp băng có thể không xác đáng, thời kỳ châu Nam Cực chưa bị bao phủ băng tuyết khó có thể biết được hoàn toàn bởi lẽ mực nước biển lúc bấy giờ thấp hơn nhiều.

Tấm bản đồ Piri Reis hiện nay được cất giữ trong thư viện cung điện Topkapi ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ nhưng hiếm khi được đem ra trưng bày trước công chúng.

==Liên kết ngoài==
"Tiếng Việt"
- Từng có một nền văn minh ở Nam cực?
- Bản đồ Piri Reis - bức tranh thế giới bí ẩn
- Bí ẩn quanh tấm bản đồ Trái Đất thời cổ đại
Entente

Entente ba nước (từ tiếng Pháp , nghĩa là "hữu nghị, thỏa thuận, hiệp ước") là một thỏa thuận không chính thức giữa Đế quốc Nga, Đệ Tam Cộng hòa Pháp và Vương quốc Liên hiệp Anh và Ireland. Thỏa thuận được xây dựng trên cơ sở Liên minh Pháp-Nga năm 1894, Hiệp ước Anh-Pháp năm of 1904 và Hiệp ước Anh-Nga năm 1907. Khối Entente là một đối trọng của Liên minh Ba nước gồm Đế quốc Đức, Đế quốc Áo-Hung và Vương quốc Ý. Khác với Liên minh Ba nước hoặc Liên minh Pháp-Nga, Khối Entente không phải là một liên minh phòng thủ lẫn nhau.

== Lịch sử ==
Năm 1890, Wilhelm II, người bước vào quyền lực lúc này ở Đức, đã lật lên bản hợp đồng bảo vệ lưng, cái đã được ký kết năm 1887 với Nga bởi Bismarck, và từ bỏ nó khi trở thành thủ tướng Đế quốc Đức. Vì sợ hãi trước một cuộc chiến khả thi với Đế quốc Đức, Nga đã bước vào nhóm liên minh quân sự với Pháp. Hiệp ước giữa Nga và Pháp được ký vào ngày 17 tháng 8 năm 1894.

Trong khi đó, Anh và Pháp đã xích mích từ lâu trong những cuộc tranh cãi thuộc địa từ chủ nghĩa đế quốc (Pháp đòi hỏi một liên minh Đông-Tây, Anh quốc thì một liên minh Bắc-Nam). Họ thống nhất với nhau vào ngày 8 tháng 4 năm 1904 trên một sự phân chia ranh giới của khu vực quan tâm: Bắc Phi, Trung Phi, Tây Phi, Newfoundland, Xiêm và kênh Suez và đưa vào những tranh cãi của họ. Từ đó nhóm đồng minh giữa Pháp và Anh (hay "Entente cordial") đã được hình thành.

1907 Anh và Nga đã tìm thấy sự cân bằng ở Viễn Đông (bao gồm Ba Tư, Tây Tạng và Afghanistan) và cùng ký một hiệp ước tham gia vào nhóm đồng minh vào ngày 31 tháng 8 năm 1907 tại Sankt-Peterburg.

Từ các hiệp ước đó, một đồng minh ba bên (hay "Triple entente") bao gồm Anh, Pháp và Nga đã hình thành.

==Những hiệp định cơ bản==
- 1891 - 93: Nhóm Nga-Pháp
- 1904: Hiệp ước Anh-Pháp
- 1907: Hiệp ước Nga-Anh

==Liên kết ngoài==
- http://www.dhm.de/lemo/html/wk1/kriegsverlauf/entente/index.html
- http://zeus.zeit.de/text/2004/14/Entente_Cordiale
- http://www.merkur.de/archiv/neu/rm_0432/po/ge_041401.html
Justus Dahinden

Justus Dahinden (sinh ngày 5 tháng 18 năm 1925 tại Zürich, Thụy Sĩ) là một kiến trúc sư và tác giả viết về kiến trúc nổi tiếng .

==Tiểu sử==
Từ năm 1945 đến năm 1949, Dahinden học kiến trúc tại Học viện Kỹ thuật Liên bang Thụy Sĩ (tiếng Đức: "Eidgenössische Technische Hochschule Zürich", ETHZ) và lấy bằng tiến sĩ về kiến trúc tại đây năm 1956. Ông mở văn phòng thiết kế riêng năm 1955 tại Zurich. Vào năm 1974, ông trở thành giáo sư Trường kiến trúc của Đại học Kỹ thuật Wien (tiếng Đức: "Technische Universität Wien"). Từ năm 1974 đến năm 1995, ông là hiệu trưởng Học viện Thiết kế Không gian và Nội thất ở Viên. Ông còn được bổ nhiệm làm giáo sư tại Viện Hàn lâm Kiến trúc Quốc tế (tiếng Anh: "International Academy of Architects", IAA) tại Sofia, Bulgaria.

Triết lý của ông dựa về bản chất tổng thể của kiến trúc là một dịch vụ đối với đời sống con người. Điều đó quan trọng cân bằng giữa đời sống vật chất và đời sống tinh thần của con người.

== Giải thưởng ==
- 1981 "Grand Prix d'Architecture 1981", CEA Cercle d'Ètudes Architecturales, Paris
- 1981 "INTERARCH 81", World Triennial of Architecture, Sofia, giải của thành phố Nates cho Habitat tại Iran
- 1983 "INTERARCH 83", World Triennial of Architecture, Competition HUMA 2000, Sofia, Medal and Prize of the National Committee of Peace of Bulgaria for the Project "Stadthügel" ("Urban Mound")
- 1985 "INTERARCH 85", World Triennial of Architecture, Sofia, Award for competition of projects and realizations, personal work
- 1989 "INTERARCH 89", World Triennial of Architecture, Sofia, Award for the Biography "Justus Dahinden-Architektur-Architecture"
- 2003 Được đề cử cho giải thưởng Mies van der Rohe (Đồ án nhà thờ St. Franziskus và Bộ thiểu số tại Bratislava; cộng tác với STUDIO FOR)

== Các tác phẩm ==
- 1972 "Urban Structures for the Future" Pall Mall Press, New York
- 1974 "Akro-Polis. Frei-Zeit-Stadt / Leisure City" Karl Krämer Publ. Bern/Stuttgart, ISBN 378281018X
- 1988 "Justus Dahinden - Architektur - Architecture" Biography, Karl Krämer Publ. Stuttgart, ISBN 3782816013
- 1991 "M... anders /autrement /different. Migros-Zentrum Ostermundigen", Karl Krämer Publ. Stuttgart, ISBN 3782816080
- 2005 "Mensch und Raum / Men and Space", Karl Krämer Publ. Stuttgart, ISBN 3782816145

== Liên kết ngoài ==
- Thông tin về Justus Dahinden tại cơ sở dữ liệu của ArchINFORM - Tiếng Anh
- Thông tin về Justus Dahinden tại Great Buildings - Tiếng Anh
- Tiểu sử Justus Dahinden - Tiếng Đức
- Justus Dahinden - Tiếng Hàn Quốc
Huân chương Chữ thập Victoria

Huân chương Chữ thập Victoria (tiếng Anh: Victoria Cross) là phần thưởng cao quý của Nữ hoàng Anh và Vương quốc Anh dành cho các cá nhân, đơn vị quân đội hoặc đơn vị phục vụ quân đội, và một số trường hợp ngoại lệ cho người không phải là quân nhân. Huân chương này được Nữ hoàng Victoria trao tặng lần đầu tiên vào ngày 29 tháng 1 năm 1856. Người được tặng Huân chương Chữ thập Victoria có quyền dùng ký hiệu VC, chữ viết tắt của Victoria Cross sau tên họ của mình.

== Mô tả ==
Mặt trước của chữ thập có hình vương miện Anh, trên nó là một con sư tử đang canh gác, xung quanh là bốn đôi tam giác với các đỉnh hướng vào tâm huân chương. Phía dưới vương miện có dòng chữ, được viết uốn thành hình nửa đường tròn "FOR VALOUR" do chính nữ hoàng Victoria chọn, thay cho ý định ban đầu là "FOR BRAVERY". Phía sau huân chương có ghi tên, quân hàm, số và tên đơn vị của quân nhân và ngày được trao tặng. Sợi dây đeo của huân chương có màu rượu đỏ. Trước đó, dây đeo màu xanh nước biển đã được dùng cho quân nhân Hải quân Hoàng gia Anh, nhưng đã bị hủy bỏ sau khi Không quân Hoàng gia Anh thành lập.

Việc trình bày của chiếc huân chương được phỏng theo huyền thoại cá nhân của chồng Nữ hoàng Victoria, Hoàng thân Albert, nhưng có nhiều khả năng là những người thợ đầu tiên đã tự nghĩ ra mẫu của huân chương này. Huân chương được các người thợ trang sức ở London làm bằng tay nên mỗi chiếc có một kiểu trình bày độc nhất.

== Lần ban thưởng gần nhất ==
Vào 18 tháng 3 năm 2005, Johnson Gideon Beharry (Tiểu đoàn 1, Trung đoàn Hoàng gia của Hoàng tử xứ Wales) đã được trao tặng huân chương này.
Quang học phi tuyến

Quang học phi tuyến (NLO) là nhánh quang học mô tả hành vi của ánh sáng trong môi trường "phi tuyến", nghĩa là môi trường trong đó mật độ phân cực P phản ứng phi tuyến tính với điện trường E của ánh sáng. Sự phi tuyến tính thường chỉ được quan sát ở cường độ ánh sáng rất cao (giá trị của điện trường nguyên tử, thường là 10 V/m), chẳng hạn như khi tia laser được phóng ra. Trên giới hạn Schwinger, chân không dự kiến sẽ trở thành phi tuyến. Trong quang học phi tuyến, nguyên tắc chồng chập không còn đúng nữa.

== Lịch sử ==
Hiệu ứng quang học phi tuyến đầu tiên được dự đoán là sự hấp thụ hai photon, bởi Maria Goeppert Mayer với bằng tiến sĩ của bà năm 1931, nhưng nó vẫn là một sự tò mò về lý thuyết chưa được khám phá cho đến năm 1961 và sự quan sát gần như đồng thời về sự hấp thụ hai photon tại Bell Labs và khám phá thế hệ hài hòa thứ hai của Peter Franken "et al." tại Đại học Michigan, cả hai ngay sau khi xây dựng máy laser đầu tiên của Theodore Maiman. Tuy nhiên, một số hiệu ứng phi tuyến đã được phát hiện trước khi phát triển laser. Cơ sở lý thuyết cho nhiều quá trình phi tuyến được mô tả lần đầu tiên trong chuyên khảo "Quang học phi tuyến" của Bloembergen.

== Các quá trình quang học phi tuyến ==
Quang học phi tuyến giải thích đáp ứng phi tuyến của các thuộc tính như tần số, phân cực, pha hoặc đường đi của ánh sáng tới. Những tương tác phi tuyến này làm phát sinh một loạt các hiện tượng quang học:

=== Quá trình trộn tần số ===
- Thế hệ sóng hài thứ hai (SHG), hoặc "nhân đôi tần số", tạo ra ánh sáng với tần số nhân đôi (một nửa bước sóng), hai photon bị phá hủy, tạo ra một photon đơn lẻ ở hai lần tần số.
- Thế hệ sóng hài bậc ba (THG), tạo ra ánh sáng với tần số gấp ba (một phần ba bước sóng), ba photon bị phá hủy, tạo ra một photon duy nhất với tần số gấp ba lần.
- Thế hệ sóng hài cao (HHG), thế hệ ánh sáng có tần số lớn hơn nhiều so với ban đầu (thường lớn hơn 100 đến 1000 lần).
- Tạo tần số tổng (SFG), tạo ra ánh sáng với tần số là tổng của hai tần số khác (SHG là trường hợp đặc biệt của điều này).
- Tạo tần số khác biệt (DFG), tạo ra ánh sáng với tần số là sự khác biệt giữa hai tần số khác.
- Khuếch đại tham số quang (OPA), khuếch đại đầu vào tín hiệu với sự hiện diện của sóng bơm tần số cao hơn, đồng thời tạo ra sóng "idler" (có thể được coi là DFG).
- Dao động tham số quang (OPO), tạo ra tín hiệu và sóng idler sử dụng bộ khuếch đại tham số trong bộ cộng hưởng (không có đầu vào tín hiệu).
- Tạo tham số quang (OPG), giống như dao động tham số nhưng không có bộ cộng hưởng, thay vào đó sử dụng mức tăng rất cao.
- Thế hệ nửa hài hòa, trường hợp đặc biệt của OPO hoặc OPG khi tín hiệu và bộ làm việc suy giảm trong một tần số duy nhất,
- Chuyển đổi xuống tham số tự phát (SPDC), sự khuếch đại của dao động chân không trong chế độ khuếch đại thấp.
- Chỉnh lưu quang học (OR), tạo ra điện trường bán tĩnh.
- Tương tác vật chất ánh sáng phi tuyến với các electron và plasma tự do.
Hình học phi Euclid

Hình học phi Euclid là bộ môn hình học dựa trên cơ sở phủ nhận ít nhất một trong số những tiên đề Euclid. Hình học phi Euclid được bắt đầu bằng những công trình nghiên cứu của Lobachevsky (được Lobachevsky gọi là hình học trừu tượng) và phát triển bởi Bolyai, Gauss, Riemann.

Hình học phi Euclid là cơ sở toán học cho lý thuyết tương đối của Albert Einstein, thông qua việc đề cập đến độ cong hình học của không gian nhiều chiều.

Sơ thảo về các hình học phi Euclid
Cha đẻ của bộ môn này là Nikolai Ivanovich Lobachevsky

== Hình học Euclid ==
Hình học Euclid dựa trên cơ sở công nhận, không cần chứng minh hệ thống các tiên đề sau:
- Qua hai điểm phân biệt, luôn vẽ được một đường thẳng
- Đường thẳng có thể kéo dài vô hạn
- Với một tâm bất kì và một bán kính bất kỳ, luôn vẽ được một cung tròn
- Mọi góc vuông đều bằng nhau
- Nếu hai đường thẳng phân biệt tạo thành với đường thẳng thứ ba một cặp góc trong cùng phía nhỏ hơn 180° thì chúng sẽ cắt nhau về phía đó

== Hình học Lobachevsky ==
Hình học Lobachevsky (còn gọi hình học hyperbol) do nhà toán học Nga Nikolai Ivanovich Lobachevsky khởi xướng, dựa trên cơ sở bác bỏ tiên đề về đường thẳng song song. Lobachevsky giả thiết rằng từ một điểm ngoài đường thẳng ta có thể vẽ được hơn một đường thẳng khác, nằm trên cùng mặt phẳng với đường thẳng gốc, mà không giao nhau với đường thẳng gốc (đường thẳng song song). Từ đó, ông lập luận tiếp rằng từ điểm đó, có thể xác định được vô số đường thẳng khác cũng song song với đường thẳng gốc, từ đó xây dựng nên một hệ thống lập luận hình học logic.

Để xem xét hình học Lobachevsky ứng dụng vào lý thuyết không-thời gian cong, cần thiết phải xem lại khái niệm đường thẳng nối hai điểm. Trong lý thuyết tương đối rộng, trong cơ học lượng tử và trong vật lý thiên văn, người ta mặc nhiên thừa nhận đó là đường đi của tia sáng-sóng điện từ giữa hai điểm đó.

Trong hình học Euclid, tổng các góc trong của một tam giác bằng 180°, nhưng trong hình học phi Euclid, tổng các góc đó không bằng 180°, và phụ thuộc vào kích thước của tam giác đó.

Ngoài ra, trong hình học phi Euclid, đa giác có số cạnh nhỏ nhất không phải là tam giác mà là nhị giác

== Xem thêm ==
- Tiên đề
- Lý thuyết tiên đề
- Khái niệm cơ bản
- Tiên đề chọn
- Hình học Euclid
- Hình học Riemann
- Hình học cầu
- Hình học afin

== Liên kết ngoài ==
Tiếng Việt:
- Khái niệm hình học phi Euclid trên Diễn đàn toán học phần 1, phần 2 và phần 3
Tiếng Anh:
- What is Non-Euclidean Geometry
- The Geometry of the Sphere
Chi Thài lài

Chi Thài lài hay chi Trai (danh pháp khoa học: Commelina) là một chi thực vật một lá mầm, được gọi chung với tên gọi cây "thài lài" với chu kỳ sống rất ngắn của hoa của chúng. Cây thài lài châu Á ("Commelina communis") là một loại cỏ dại phổ biến ở đông bắc Hoa Kỳ. Nó mọc rất nhanh và phát triển tốt trong môi trường của các khu vườn bị bỏ hoang. Thông thường người ta hay nhìn thấy nó mọc troing vườn cùng với cây dừa cạn (chi Vinca), có lẽ là do sự giống nhau ở bề ngoài của thân cây và lá của chúng làm cho chúng khó bị nhổ đi hơn.

==Đặc điểm==
Môi trường sinh sống ưa thích: Ưa nắng hoặc nơi có bóng râm ở mức độ vừa phải. Màu hoa: Lam nhạt đến tím ánh lam nhạt. Lá: thường xanh. Các loài cây này hấp dẫn ong, bướm và/hoặc chim. Nhu cầu về nước: Tưới nước đều đặn; nhưng không ưa thích môi trường quá ẩm ướt.

==Một số loài==
Chi này hiện biết có 170 loài. Một số loài cụ thể như sau:
- "Commelina abliqua"
- "Commelina africana" - Thài lài châu Phi
- "Commelina auriculata"
- "Commelina benghalensis" - Thài lài Benghal
- "Commelina caroliniana"
- "Commelina communis" - Thài lài châu Á
- "Commelina condensata"
- "Commelina coelestis" (syn. "Commelina tuberosa")
- "Commelina cyanea"
- "Commelina dianthifolia"
- "Commelina diffusa"
- "Commelina erecta" (syn. "Commelina elegans")
- "Commelina forskaolii" (syn. "Commelina forskaolaei")
- "Commelina gambiae"
- "Commelina hasskarlii"
- "Commelina hirtella"
- "Commelina kotschyi"
- "Commelina latifolia"
- "Commelina leiacarpa"
- "Commelina lukei"
- "Commelina maculata"
- "Commelina mascarenica"
- "Commelina nigritana"
- "Commelina nudiflora"
- "Commelina pallida"
- "Commelina paludosa"
- "Commelina rufipes"
- "Commelina sellowiana"
- "Commelina sphaerorrhizoma"
- "Commelina standleyi"
- "Commelina subalbescens"
- "Commelina suffruticosa"
- "Commelina texcocona"
- "Commelina tuberosa"
- "Commelina undulata"
- "Commelina virginica"
Đak Pơ (huyện)

Đak Pơ hay Đăk Pơ là một huyện cũ nằm ở phía đông tỉnh Gia Lai, Việt Nam.

==Địa lý==
Huyện Đak Pơ nằm ở phía đông của tỉnh Gia Lai, có vị trí địa lý:
- Phía đông giáp thị xã An Khê và huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
- Phía tây giáp huyện Mang Yang
- Phía nam giáp huyện Kông Chro
- Phía bắc giáp huyện Kbang.

Huyện Đak Pơ có diện tích 502,62 km² và dân số năm 2021 là 41.160 người. Trung tâm hành chính của huyện là thị trấn Đak Pơ với diện tích 21 km² và dân số 5.194 người.

==Hành chính==
Huyện Đak Pơ có 8 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bảo gồm thị trấn Đak Pơ (huyện lỵ) và 7 xã: An Thành, Cư An, Hà Tam, Phú An, Tân An, Ya Hội, Yang Bắc.

==Lịch sử==
Đak Pơ là một trong những khu vực chịu tác hại của chất độc màu da cam trong chiến dịch rải chất độc hóa học của quân đội Hoa Kỳ mở đầu từ ngày 10 tháng 8 năm 1961.

Trước năm 2003, huyện Đak Pơ là một phần huyện An Khê.

Ngày 9 tháng 12 năm 2003, huyện An Khê chia tách thành thị xã An Khê và huyện Đak Pơ. Huyện Đak Pơ được thành lập trên cơ sở 7 xã còn lại của huyện An Khê là: An Thành, Cư An, Hà Tam, Phú An, Tân An, Ya Hội và Yang Bắc. Đồng thời, thành lập xã Đak Pơ trên cơ sở 1.963 ha diện tích tự nhiên và 3.092 nhân khẩu của xã An Thành.

Khi mới thành lập, huyện có 8 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm 8 xã: An Thành, Đak Pơ (trung tâm huyện lỵ), Cư An, Hà Tam, Phú An, Tân An, Ya Hội và Yang Bắc.

Ngày 23 tháng 12 năm 2013, thành lập thị trấn Đak Pơ trên cơ sở toàn bộ 2.178,18 ha diện tích tự nhiên và 4.620 nhân khẩu của xã Đak Pơ. Từ đó, huyện Đăk Pơ có 1 thị trấn và 7 xã trực thuộc như hiện nay.

==Giao thông==
Huyện Đak Pơ có Quốc lộ 19 đi qua, là tuyến giao thông huyết mạch nối liền vùng duyên hải miền Trung và Tây Nguyên, sang tận Campuchia.

Đak Pơ là một phần của Tây Sơn thượng đạo, một trong những nơi vua Quang Trung rèn quân. Vua Quang Trung từng lấy một người vợ dân tộc thiểu số khi ông đóng quân ở đây.

Đak Pơ cũng là quê hương của anh hùng Núp nổi tiếng. Nơi đây từng diễn ra một chiến thắng lớn trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp của bộ đội Việt Minh. Trung đoàn 96 tiêu diệt Binh đoàn 100. trong trận Đăk Pơ ngày 24 tháng 6 năm 1954 giải phóng toàn bộ huyện An Khê và vùng phía Đông thị xã Pleiku; phối hợp với quân Pathet Lào giải phóng nhiều vùng ở Xiêng Khoảng

==Chú thích==
- Quách Giao, Quách Tấn, "Nhà Tây Sơn". Quy Nhơn: Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin tỉnh Nghĩa Bình, 1989.
Tác tử phần mềm

Tác tử phần mềm (tiếng Anh: "software agent"), gọi tắt là tác tử hay agent là một phần mềm (chương trình) máy tính tồn tại trong một môi trường nhất định, tự động hành động phản ứng lại sự thay đổi của môi trường nhằm đáp ứng mục tiêu đã được thiết kế trước. Nó có các tính chất sau:
- Tự động
- Bền bỉ
- Phản ứng tức thì
- Hướng mục tiêu
- Xã hội: thể hiện khả năng giao tiếp với tác tử khác hay với con người
Flash

Flash hay The Flash có thể là:

- Bộ nhớ flash ("Flash memory")
- Ổ USB Flash
- Phim flash (Flash animation), một dạng phim ngắn theo kỹ thuật của Adobe Flash
- Bóng đèn flash
- Đèn flash Xenon
- Adobe Flash
- Flash fiction
- Macromedia FlashPaper
- Flash (ca khúc), ca khúc của nhóm Queen hoặc của Stéphanie của Monaco
- Flashdance... What a Feeling, ca khúc của Irene Cara, ca khúc chính trong phim Flashdance (1983)
- Flash (phim)
- "The Flash" (phim truyền hình 2014)
- Flash (truyện tranh), truyện tranh siêu anh hùng Mỹ
- Flash (Barry Allen)
- FlashGet, một phần mềm
- Flashback, một đoạn phim xen kẽ để đưa câu chuyện ngược thời gian trong điện ảnh
- Flashcard, loại thẻ mang thông tin (từ, số hoặc cả hai)
- Flash mob, một hiện tượng đám đông
- Team Flash, đội tuyển thể thao điện tử
Liên đoàn bóng đá Pháp

Liên đoàn bóng đá Pháp (FFF) () là cơ quan quản lý bóng đá ở Pháp. Liên đoàn cũng bao gồm các tỉnh hải ngoại (Guadeloupe, Guyane thuộc Pháp, Martinique, Mayotte và Réunion) và các lãnh thổ hải ngoại (New Caledonia, Polynésie thuộc Pháp, Wallis và Futuna, Saint Pierre và Miquelon và Saint Barthélemy-Saint-Martin) và cả ở Monaco. Liên đoàn được thành lập vào năm 1919 và có trụ sở tại thủ đô Paris. FFF là thành viên sáng lập của FIFA và chịu trách nhiệm giám sát tất cả các khía cạnh của bóng đá ở Pháp, cả chuyên nghiệp và nghiệp dư. Liên đoàn bóng đá Pháp là thành viên sáng lập của UEFA và gia nhập FIFA vào năm 1907 sau khi thay thế USFSA.
Autobahn

Autobahn là hệ thống đường cao tốc liên bang trên nước Đức, tên tiếng đức chính thức là Bundesautobahn dịch ra là đường cao tốc liên bang. Autobahn không có ngã tư chắn ngang, những đoạn chuyển hướng đều có cầu bắc ngang. Mỗi hướng chạy có ít nhất từ 2 đến 5 làn xe, cộng thêm 1 làn đậu khẩn cấp cho trường hợp xe bị hư. Giữa hai hướng chạy đều có giải phân cách tách ngang. Mỗi 2 km bên lề của làn đậu khẩn cấp đều có 1 cột điện thoại cấp cứu. Ngoài khu vực xung quanh thành phố, những đoạn Autobahn xuyên liên bang đều không bị hạn chế tốc độ. Đường cao tốc đầu tiên giữa Cologne và Bonn được khởi công từ 1929, hoàn thành vào 1932.

Autobahn không có giới hạn về tốc độ trừ những đoạn đô thị, đường dưới tiêu chuẩn, dễ xảy ra tai nạn hoặc đang sửa chữa. Trong trường hợp thời tiết xấu, giới hạn tốc độ cũng được áp dụng. Ở những đoạn không giới hạn tốc độ, tốc độ giới hạn tư vấn là 130 km/h (81 mph) được áp dụng. Các bang có quyền đặt tốc độ giới hạn cho bất cứ đoạn autobahn nào họ quản lý. Năm 2008, bang nhỏ nhất nước Đức Bremen, áp dụng mức tốc độ giới hạn 120 km/h (75 mph) trên 11 km cuối của đoạn không giới hạn trong hy vọng các bang khác áp dụng mức tốc độ giới hạn. Tuy nhiên, không thể. Trong năm 2008, ước tính 52% mạng lưới Autobahn chỉ có tốc độ tư vấn, 15 % có tốc độ giới hạn tạm thời vì thời tiết và điều kiện đường, 32% có tốc độ giới hạn vĩnh viễn.

Mạng lưới Autobahn của Đức có tổng chiều dài 12,845 kilometres (7,982 mi) năm 2012, là một trong những mạng lưới dài và dày đặc nhất thế giới. Hê thống dài hơn có thể thấy ở Trung Quốc(97,355 km), Mỹ (75,932 km) Canada (38,000 km) và Tây Ban Nha (16,204 km).

==Liên kết ngoài==
- German website with descriptions of all autobahn routes and exits
- English-language website that discusses all aspects of the autobahn
Nhị thập tứ hiếu

Nhị thập tứ hiếu (chữ Hán: 二十四孝) là một tác phẩm trong văn học Trung Hoa kể lại sự tích của 24 tấm gương hiếu thảo do Quách Cư Nghiệp (có sách ghi Quách Cư Kinh 郭居敬, bính âm: "Guō Jūjìng") vào thời nhà Nguyên biên soạn. Ông nổi tiếng là một người con hiếu thảo, và sau khi cha mất ông đã xuất bản quyển này. Hầu hết các người con hiếu thảo là nam giới báo hiếu cho mẹ già. Các câu chuyện được kể lại xảy ra từ thời Thuấn Đế đến đời ông.

==24 tấm gương==
1. "Ngu Thuấn" (虞舜): hiếu cảm động trời
2. Lưu Hằng (刘恆, tức Hán Văn Đế): người con nếm thuốc
3. Tăng Sâm (曾参): mẹ cắn ngón tay, tim con đau xót
4. Mẫn Tổn (闵损): hiếu với mẹ kế
5. Trọng Do (仲由): vác gạo nuôi cha mẹ
6. Đổng Vĩnh (董永): bán thân chôn cha
7. Đàm Tử (郯子): cho cha mẹ bú sữa hươu
8. Giang Cách (江革): làm thuê nuôi mẹ
9. Lục Tích (陆绩): giấu quýt cho mẹ
10. Đường phu nhân: (唐夫人) cho mẹ chồng bú sữa
11. Ngô Mãnh (吳猛): cho muỗi hút máu
12. Vương Tường (王祥): nằm trên băng chờ cá chép
13. Quách Cự (郭巨): chôn con cho mẹ
14. Dương Hương (杨香): giết hổ cứu cha
15. Châu Thọ Xương (朱寿昌): bỏ chức quan tìm mẹ
16. Dữu Kiềm Lâu (庾黔娄): nếm phân lo âu
17. Lão Lai tử (老莱子): đùa giỡn làm vui cha mẹ
18. Thái Thuận (蔡顺): nhặt dâu cho mẹ
19. Hoàng Hương (黄香): quạt gối ấm chăn
20. Khương Thi (姜诗): suối chảy cá nhảy
21. Vương Bầu (王裒): nghe sấm, khóc mộ
22. Đinh Lan (丁兰): khắc gỗ thờ cha mẹ
23. Mạnh Tông (孟宗): khóc đến khi măng mọc
24. Hoàng Đình Kiên (黄庭坚): rửa sạch cái bô đi tiểu của mẹ

==Liên kết ngoài==
- Nhị thập tứ hiếu (tiếng Anh)
- Ứng dụng đọc truyện Nhị Thập Tứ Hiếu trên điện thoại Android
Cúp Liên đoàn bóng đá Pháp

Coupe de la Ligue (), được biết đến bên ngoài Pháp là Cúp Liên đoàn bóng đá Pháp, là một giải đấu cúp loại trực tiếp ở bóng đá Pháp do Ligue de Football Professionnel tổ chức. Giải đấu được thành lập vào 1993 và không như Cúp bóng đá Pháp, giải chỉ dành cho các câu lạc bộ chuyên nghiệp ở Pháp thi đấu ở ba hạng đấu bóng đá hàng đầu của quốc gia, mặc dù giải hạng ba không phải toàn chuyên nghiệp.

Đội bóng thành công nhất ở giải đấu là Paris Saint-Germain với 9 chức vô địch, bao gồm chức vô địch của lần tổ chức cuối cùng ở mùa giải 2019–20. LFP bầu quyết định hoãn giải đấu vô thời hạn để "giảm tải lịch thi đấu mùa giải".
Sậy

Sậy có thể là một trong các loài thực vật thuộc họ lúa, có bề ngoài khá giống nhau, thường mọc ở những vùng ven sông, bãi lầy; bao gồm:

- Cây sậy "thông thường" (danh pháp khoa học: "Phragmites australis" Cav.) - Đây là loài cây nguyên thủy được đặt tên là sậy. Xem thêm cây lau ("Saccharum arundinaceum").
- Cây sậy núi (danh pháp khoa học: "Arundo donax" L.).
- Cây sậy Miến Điện (danh pháp khoa học: "Neyraudia reynaudiana")
- Cây sậy gai (danh pháp khoa học: "Sparganium eurycarpum")
- Cây đót, chít (danh pháp khoa học: "Thysanolaena latifolia"): có cụm hoa già được dùng làm chổi.
Phragmites australis

Loài sậy thông thường (danh pháp hai phần: Phragmites australis), là một loài cây lớn thuộc họ Hòa thảo ("Poaceae") có nguồn gốc ở những vùng đất lầy ở cả khu vực nhiệt đới và ôn đới của thế giới. Nói chung, nó được coi là loài duy nhất trong chi "Phragmites", mặc dù một số nhà thực vật học vẫn chia chi này thành 3 hay 4 loài khác nhau.

Nói chung nó hay tạo thành các bãi sậy dày dặc, có thể tới 100 hecta hoặc lớn hơn. Khi các điều kiện sinh trưởng thích hợp, nó có thể tăng chiều cao tới 5 m hoặc hơn trong một năm bằng các thân cây mọc thêm theo chiều đứng, và mọc ra các rễ ở những khoảng đều đặn. Các thân cây mọc đứng cao từ 2–6 m, với các thân cây thường là cao hơn trong các khu vực có mùa hè nóng ẩm và đất màu mỡ. Lá của nó là "rộng" đối với các loài cỏ, dài từ 20–50 cm và bản rộng 2–3 cm. Hoa có dạng chùy có màu tía sẫm mọc dày dặc, dài 20–50 cm.

Sậy là loài cây quan trọng cho bảo tồn động vật hoang dã, cụ thể là ở châu Âu và châu Á, một số loài chim có sự ràng buộc mạnh với các khu vực có nhiều lau sậy mọc, chẳng hạn sẻ ngô đuôi dài "Panurus biarmicus", chim chích "Acrocephalus scirpaceus" và diệc "Botaurus stellaris".

Tại Bắc Mỹ, tình trạng của loài này vẫn chưa được hiểu đúng. Nói chung, nó được coi là loài ngoại lai, được đưa vào từ châu Âu. Tuy nhiên, có các chứng cứ rõ ràng về sự tồn tại của "Phragmites" có nguồn gốc Bắc Mỹ từ rất lâu trước khi loài người xâm chiếm châu lục này. Hiện nay, người ta đã biết là giống nguồn gốc Bắc Mỹ của "Phragmites" là cạnh tranh kém hơn một cách đáng kể so với giống đến từ châu Âu, và sự gia tăng đáng chú ý gần đây của sậy tại Bắc Mỹ là do giống cạnh tranh tốt hơn, nhưng gần như không thể phân biệt đến từ châu Âu, chúng chỉ có thể phát hiện được nhờ các phân tích trong di truyền học. Điều này gây ra các vấn đề nghiêm trọng cho nhiều loài thực vật ở các vùng đầm lầy của Bắc Mỹ, bao gồm cả giống bản địa của chính loài này.

Các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra các biến thể hình thái đặc trưng giữa các giống bản địa và giống xâm lược của "Phragmites" tại Bắc Mỹ. Kiểu di truyền của giống Á-Âu có thể phân biệt được với kiểu di truyền của giống Bắc Mỹ nhờ các lưỡi bẹ ngắn hơn của chúng (tới 0,9 mm đối với trên 1,0 mm), các mày cũng ngắn hơn (dưới 3,2 mm đối với trên 3,2 mm, mặc dù ở đây có sự đan xen trong đặc trưng này), và đặc trưng của gióng. Gần đây, một số học giả đã miêu tả giống Bắc Mỹ như là một phân loài khác có danh pháp khoa học "Phragmites australis americanus" (Saltonstall, Peterson và Soreng); giống Á-Âu được coi là "Phragmites australis australis".

Thân rễ của loài này chứa rất nhiều các ankaloit N,N-DMT (Wassel và những người khác 1985).

== Trong văn chương ==
Câu nói nổi tiếng nhất về cây sậy trong văn chương châu Âu có lẽ là của Blaise Pascal khi ông nói rằng "Người là một 'cây sậy biết suy nghĩ'" ("roseau pensant"). Trong truyện ngụ ngôn của La Fontaine "Le chêne et le roseau", cây sậy nói với cây sồi đầy kiêu hãnh rằng: "Tôi uốn cong, và không gãy" (""Je plie, et ne romps pas""), trước khi cây sồi đổ.

==Tham khảo==
- Sự xâm lấn bí ẩn của giống sậy không bản địa "Phragmites australis" vào Bắc Mỹ (file dạng pdf)
Bùi Tá Hán

Bùi Tá Hán (chữ Hán: 裴佐漢; 1496-1568), là một danh tướng có công khôi phục nhà Hậu Lê (thời Lê Trung Hưng, 1533-1789) trong lịch sử Việt Nam.
==Hành trạng cuộc đời==
Các nhà nghiên cứu vẫn chưa xác định rõ thân thế của ông, chỉ biết Bùi Tá Hán là người Châu Hoan (nay là Nghệ An) và là cận thần của danh tướng Nguyễn Kim.

Tháng 6 (âm lịch) năm 1527, Mạc Đăng Dung phế truất Lê Cung Hoàng, lập ra nhà Mạc. Trung thành với nhà Hậu Lê, Bùi Tá Hán theo ngọn cờ "phù Lê diệt Mạc" của Nguyễn Kim, lập được nhiều công tích.

Sau khi nhà Hậu Lê được khôi phục (sử gọi là thời Lê Trung Hưng), năm 1545, dưới triều vua Lê Trang Tông, ông được phong làm Bắc quân đô đốc Phủ chưởng phủ sự, trấn nhậm ở Thừa tuyên Quảng Nam, rồi được ban tước Trấn quốc công (1546).

Theo "Phủ tập Quảng Nam ký sự" của Mai thị, thì Bùi Tá Hán là người có công lấy lại đất Quảng Nam từ tay nhà Mạc. Sau đó, ông đã thực hiện một số chính sách an dân, khuyến khích sản xuất, ổn định đời sống của nhân dân ở vùng đất này.

Ông mất năm 1568, không rõ nguyên nhân, như bia văn đã viết:
Có nghĩa là:
Sau khi mất, Bùi Tá Hán được truy tặng tước Thái bảo. Năm Minh Mạng thứ 13 (Nhâm Thìn, 1832), gia phong ông là Khuông quốc Tịnh biên Thọ phục thượng đẳng thần.
Đến đời Tự Đức, các quan địa phương có dựng bia bên mộ ông, trên bia có khắc mấy chữ: "Cố Lê đô đốc Trần Quận Công chi mộ".

Theo quan điểm của các sử gia nhà Nguyễn, Bùi Tá Hán đã được liệt vào "nhân vật xứ Quảng Ngãi".

==Di tích ==
Lăng mộ Bùi Tá Hán được xây dựng tại khu rừng (là nơi đã tìm thấy áo bào của ông) ở làng Thu Phổ, nên gọi là Rừng Lăng. Đền thờ ông được xây dựng trên đỉnh núi Phước ở làng Thu Phổ nên gọi là Núi Ông.

Năm 1962, khi xây dựng Nhà máy Đường Thu Phổ, đền thờ ông được dời vào Rừng Lăng, nay thuộc phường Quảng Phú, thành phố Quảng Ngãi. Trong đền có bức tượng thờ ông và người hầu (thường gọi là Xích Y) với nhiều sắc phong của triều Tây Sơn và triều Nguyễn; nhiều thơ, liễn đối phúng điếu của các quan lại và các bậc túc nho trong tỉnh.
Đền thờ Bùi Tá Hán đã được cấp bằng Di tích "Lịch sử-Văn hóa" cấp Quốc gia theo quyết định số 168 ngày 2 tháng 3 năm 1990. Ở nhiều nơi trong tỉnh và trong vùng cũng có một số di tích và miếu thờ liên quan đến Bùi Tá Hán.

Năm 2022, đã trùng tu, tôn tạo và xây dựng mới Công trình Lịch sử văn hóa tâm linh - Mộ và đền thờ Trấn Quốc Công Bùi Tá Hán bao gồm các hạng mục với giá trị 30 tỷ đồng Việt Nam và hoàn thành trong năm 2023 đúng vào dịp Lễ giỗ 455 năm ngày mất của Trấn Quốc Công Bùi Tá Hán.

Ngày 19/6/2024 tại đây đã diễn ra Đại hội Đại biểu cộng đồng họ Bùi tỉnh Quảng Ngãi lần thứ II, nhiệm kỳ 2024-2029.

==Tham khảo==
- Quốc sử quán triều Nguyễn. "Đại Nam nhất thống chí" (Tập 2). Phạm Trọng Điềm dịch, Đào Duy Anh hiệu đính. Nhà xuất bản Thuận hóa. Huế. 1997.
- Mai Thị, "Phủ tập Quảng Nam ký sự" (Lê Hồng Long, Vũ Sông Trà dịch) in trong "Tư liệu thư tịch về di tích nhân vật lịch sử Bùi Tá Hán (1496-1568)". Sở Văn hóa Thông tin Quảng Ngãi, 1996.
- Nguyễn Q. Thắng-Nguyễn Bá Thế. "Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam". Nhà xuất bản Khoa học và xã hội. Hà Nội. 1992.
Điện báo Zimmermann

Điện báo Zimmermann là bức điện báo đã mã hóa được Arthur Zimmerman, Bộ trưởng ngoại giao Đức, gửi cho đại sứ Đức tại México là Heinrich von Eckardt ngày 18 tháng 1 năm 1917. Bức điện yêu cầu đại sứ Đức tiến hành việc thành lập quan hệ đồng minh giữa Đức và Mexico nhằm chống lại Hoa Kỳ và giúp Mexico lấy lại các vùng lãnh thổ đã bị mất trước đây tại New Mexico, Texas, và Arizona.

Tuy nhiên, bức điện báo lại bị tình báo Anh đã thu được rồi giải mã bức điện báo này. Ngày 23 tháng 2, Bộ trưởng Ngoại giao Anh Arthur James Balfour đã gửi nội dung bức điện báo này cho đại sứ Hoa Kỳ tại Anh, người sẽ chuyển cho Tổng thống Hoa Kỳ Woodrow Wilson hai ngày sau đó. Một ngày sau khi nhận được thông tin quan trọng, Wilson đệ trình Quốc hội về việc trang bị vũ khí cho thương thuyền nhằm ngăn cản tàu ngầm Đức tấn công. Khi La Follette và một số nghị sĩ khác đe dọa cản trở việc chấp nhận, Wilson tiết lộ nội dung của bức điện báo Zimmerman. Và bức điện báo này là một trong những nguyên nhân thúc đẩy nhanh sự tham gia thực sự của Hoa Kỳ vào Chiến tranh thế giới thứ nhất.
Melinda Gates

Melinda Gates (nhũ danh Melinda French, phu nhân của Bill Gates, bà sinh ngày 15 tháng 8 năm 1964) là nhân viên cũ của công ty Microsoft với chức danh người quản lý đơn vị sản phẩm của Microsoft Publisher, Microsoft Bob, Microsoft Encarta, và Expedia. Năm 1994, bà lấy Bill Gates, người sáng lập, chủ tịch và kiến trúc sư phần mềm đứng đầu Microsoft. Hai người có với nhau ba đứa con, Jennifer Katharine Gates (1996), Rory John Gates (1999) và Phoebe Adele Gates (2002).

Melinda sinh ra và lớn lên tại Dallas, Texas, nơi bà được làm đại biểu học sinh đọc diễn văn từ biệt của lớp bà tại Học viện Ursuline của Dallas. Cô đậu bằng cử nhân khoa học máy tính và kinh tế tại trường đại học Duke năm 1986 và bằng cử nhân văn chương trường Duke năm 1987, và phục vụ như một thành viên của ban quản trị trường Duke từ 1996-2003. Hiện tại bà cũng dự Nhóm Bilderberg và giữ một ghế trong ủy ban The Washington Post.

Cùng với chồng của mình, Melinda sáng lập ra Quỹ Bill & Melinda Gates, một tổ chức từ thiện đã đóng góp tới 24 tỷ USD cho cứu tế. Tháng 12 năm 2005, bà cùng với chồng và nghệ sĩ Bono được đề cử Nhân vật của năm do báo Time tổ chức. Theo tạp chí "Forbes", bà là một trong mười người phụ nữ có quyền lực nhất thế giới.

Năm 2013 bà cùng với chồng được Viện hàn lâm Khoa học quốc gia Hoa Kỳ trao tặng Huy chương Phúc lợi công cộng.

== Liên kết ngoài ==
- Quỹ Bill & Melinda Gates (tiếng Anh)
- Melinda Gates Goes Public, "Fortune" magazine, January 4, 2008
- Melinda Gates Philanthropic Profile, GiveSmart.org, November, 2012
- Melinda Gates Video produced by ""
Vùng Vành đai Mặt trời

Vành đai Mặt trời ("Sun Belt") là khu vực băng ngang miền Tây và Tây Nam nước Mỹ. Trong vài thập kỷ qua, khu vực Vành đai Mặt trời chứng kiến sự phát triển dựa trên công nghiệp thuộc vùng Tây Bắc và Trung Tây Hoa Kỳ.

Arizona, California, Florida, Louisiana, Georgia, Nevada, New Mexico và Texas là các tiểu bang thường được xem là thuộc về Vành đai Mặt trời; các bang Nam Carolina, Mississippi, Arkansas và Alabama cũng được kể là thuộc vào khu vực này nếu dựa trên yếu tố khí hậu. Một số người xem Bắc Carolina là tiểu bang thuộc Vành đai Mặt trời bởi vì ở đây người ta cũng chứng kiến một sự tăng trưởng tương tự, mặc dù khí hậu ở đây "ảm đạm" hơn những nơi kể trên.

Kể từ năm 1964, tất cả Tổng thống đắc cử của Hoa Kỳ đều xuất thân từ các tiểu bang thuộc Vành đai Mặt trời (ngoại trừ Gerald Ford đến từ bang Michigan, nhưng Ford không trở thành tổng thống qua bầu cử mà được chỉ định kế nhiệm Nixon sau khi ông này từ chức). Danh sách này đến nay có bảy:
- Lyndon B. Johnson (1964) – Texas
- Richard M. Nixon (1968, 1972) – California
- Jimmy Carter (1976) – Georgia
- Ronald Reagan (1980, 1984) – California (nguyên quán Illinois)
- George H. W. Bush (1988) – Texas (nguyên quán Massachusetts)
- Bill Clinton (1992, 1996) – Arkansas
- George W. Bush (2000, 2005) – Texas (nguyên quán Connecticut)

Trước giai đoạn kể trên, chỉ có duy nhất một tổng thống xuất thân từ một bang thuộc Vành đai Mặt trời – Woodrow Wilson, đến từ bang Georgia - mặc dù còn có hai vị nữa, Andrew Johnson và James Polk, nếu tiểu bang Bắc Carolina cũng được tính vào khu vực này. Hơn nữa, Dwight D. Eisenhower có thể được xem là xuất thân từ một bang thuộc Vành đai Mặt trời vì ông chào đời tại tiểu bang Texas, nhưng gia đình ông đến ngụ cư ở tiểu bang Kansas khi ông mới hai tuổi, và sống ở đó cho đến khi theo học tại trường võ bị West Point.

== Đọc thêm ==
- Tổng thống Hoa Kỳ
- Đại Giáo đoàn
Chi Lúa

Chi Lúa (danh pháp khoa học: Oryza) là một chi của 15-20 loài thuộc họ Hòa thảo (Poaceae) và nằm trong phân họ Oryzoideae, có nguồn gốc ở các khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới của châu Á và châu Phi. Chúng là các loài cây cao, ưa sống ở những vùng ẩm ướt, có thể cao từ 1–2 m. Chi này bao gồm cả những loài sống lâu năm và một năm.

Một loài, lúa tẻ ("O. sativa") đóng góp 20% số ngũ cốc trên thế giới, là cây lương thực có tầm quan trọng toàn cầu.

==Phân loài==
Có hơn 300 danh pháp đã được đề xuất cho các loài, phân loài và các loài khác trong chi. Các nguồn đã công bố không thống nhất về việc có bao nhiêu trong số này nên được công nhận là loài riêng biệt. Các loài dưới đây được ghi theo World Checklist maintained do Kew Garden ở London thực hiện.

- "Oryza australiensis" (EE) – Australia
- "Oryza barthii" (AA) – tropical Africa
- "Oryza brachyantha" (FF) – tropical Africa
- "Oryza coarctata" (KKLL) – India, Pakistan, Bangladesh, Myanmar
- "Oryza eichingeri" (CC) – tropical Africa, Sri Lanka
- "Oryza glaberrima" (AA) - Lúa châu Phi hạt đỏ – tropical Africa
- "Oryza grandiglumis" (CCDD) – Brazil, Venezuela, Fr Guiana, Colombia, Peru, Bolivia
- "Oryza latifolia" (CCDD) – Latin America + West Indies from Sinaloa + Cuba to Argentina
- "Oryza longiglumis" (HHJJ) – New Guinea
- "Oryza longistaminata" (AA) – Madagascar, tropical + southern Africa
- "Oryza meyeriana" (GG) – China, Indian Subcontinent, Southeast Asia
- "Oryza minuta" (BBCC) – Himalayas, Southeast Asia, New Guinea, Northern Territory of Australia
- "Oryza neocaledonica" (GG) – New Caledonia
- "Oryza officinalis" (CC) – China, Indian Subcontinent, Southeast Asia, New Guinea, Australia
- "Oryza punctata" (BB) – Madagascar, tropical + southern Africa
- "Oryza ridleyi" (HHJJ) – Southeast Asia, New Guinea
- "Oryza rufipogon" (AA) - Lúa gié hoang – brownbeard or red rice – China, Indian Subcontinent, Southeast Asia, New Guinea, Australia
- "Oryza sativa" (AA) - Lúa tẻ – China, Indian Subcontinent, Japan, Southeast Asia; naturalized many places
- "Oryza sativa var. glutinosa - Lúa nếp (hay "Oryza glutinosa" Lour.)
- "Oryza schlechteri" (HHKK) – New Guinea