hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Maehara Seiji

Maehara Seiji (kanji: 前原 誠司, hiragana: まえはら　せいじ, Hán Việt: "Tiền Nguyên Thành Ti") nguyên là Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nhật Bản.

== Xuất thân ==
Maehara sinh ngày 30 tháng 4 năm 1962 tại thành phố Kyōto. Năm 1986, ông tốt nghiệp chuyên ngành khoa học chính trị tại Khoa Luật của Đại học Kyōto. Ông là học viên khóa 8 của Học viện Quản lý Matsushita.

== Sự nghiệp ==
Maehara trở thành Hạ nghị sĩ vào năm 1993 trong kì bầu cử Quốc hội Nhật Bản lần thứ 40. Các kì bầu cử quốc hội lần thứ 41, 42, 43, 44, và 45, ông đều trúng cử.

Tháng 9 năm 2001, Maehara được Đảng Dân chủ (Nhật Bản) bầu là Phó Tổng thư ký (幹事長代理). Tháng 9 năm 2005, ông được bầu làm Chủ tịch (代表) Đảng Dân chủ. Tháng 8 năm 2007, ông được bầu làm Phó Chủ tịch đảng.

Tháng 9 năm 2009, ông được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Lãnh thổ và giao thông kiêm Bộ trưởng đặc trách phát triển Okinawa và lãnh thổ phía bắc kiêm Bộ trưởng đặc trách phòng chống thiên tai và thảm họa trong nội các của Thủ tướng Hatoyama Yukio (Nội các Hatoyama). Ông tiếp tục giữ chức Bộ trưởng Bộ Lãnh thổ và giao thông kiêm Bộ trưởng đặc trách phát triển Okinawa và lãnh thổ phía bắc khi nội các của Thủ tướng Kan Naoto được thành lập vào tháng 6 năm 2010 (nội các Kan (thứ nhất)). Tháng 9 năm 2010, ông được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao trong nội các Kan (thứ hai). Tháng 1 năm 2011, ông được tái bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao trong nội các Kan (thứ ba).

Tháng 3 năm 2011, Maehara từ chức do bị cáo buộc nhận tiền tài trợ bất hợp pháp từ kiều dân Hàn Quốc.

== Lập trường chính trị ==
Maehara Seiji ủng hộ việc sửa đổi Điều 9 của Hiến pháp Nhật Bản hiện tại (quy định Nhật Bản không được phép đưa quân đội ra nước ngoài chiến đấu). Ông được coi là người có thái độ cứng rắn với Trung Quốc và ủng hộ tăng cường quan hệ Nhật Bản Hoa Kỳ.

Maehara ủng hộ việc thay đổi hệ thống chính trị của Nhật Bản từ đa đảng với một đảng chi phối sang chế độ hai đảng.

== Tham khảo ==
- Trang giới thiệu về Maehara với tư cách là thành viên nội các hiện tại.

== Liên kết ngoài ==
- Trang web cá nhân của Maehara Seiji
Chloroquine

Chloroquine là một loại thuốc dùng để phòng và điều trị sốt rét ở những khu vực bị sốt rét được biết là nhạy cảm với tác dụng của thuốc. Một số loại sốt rét, các chủng kháng thuốc và các trường hợp phức tạp thường yêu cầu dùng thuốc khác hoặc bổ sung. Thỉnh thoảng, nó được sử dụng cho bệnh viêm amidan xảy ra bên ngoài ruột, viêm khớp dạng thấp và lupus ban đỏ. Nó được đưa vào cơ thể bằng cách uống qua miệng. Nó cũng đang được một nhóm các nhà virus học Trung Quốc tại Viện Hàn lâm Khoa học và Học viện Khoa học Quân y Trung Quốc, trong số những người khác sử dụng thử nghiệm để điều trị COVID-19 vào năm 2020.

Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm các vấn đề về cơ, chán ăn, tiêu chảy và phát ban da. Tác dụng phụ nghiêm trọng bao gồm các vấn đề về thị lực, tổn thương cơ, co giật và mất sản xuất tế bào máu. Nó dường như an toàn để sử dụng trong khi mang thai. Chloroquine là thành viên của nhóm thuốc 4-aminoquinoline. Nó hoạt động chống lại các dạng sốt rét vô tính bên trong tế bào hồng cầu.

Thuốc chloroquine được Hans Andersag phát hiện vào năm 1934. Nó nằm trong Danh sách các loại thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, các loại thuốc cần thiết trong hệ thống y tế được coi là an toàn và hiệu quả nhất. Nó có sẵn như là một loại thuốc gốc. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng 0,04. Ở Hoa Kỳ, chi phí khoảng 5,30 mỗi liều.

==Lịch sử==
Chloroquine (CQ), N'-(7-chloroquinolin-4-yl)-N,N-diethyl-pentane-1,4-diamine được khám phá vào năm 1934 bởi Hans Andersag và các đồng sự tại phòng thí nghiệm Bayer và được đặt tên là "Resochin". Thuốc này bị quên lãng trong một thập kỷ vì bị cho là độc hại đối với cơ thể người. Trong thế chiến II, các cuộc thử nghiệm lâm sàng phát triển thuốc chống sốt rét được bảo trợ bởi chính phủ Hoa Kỳ cho thấy khả năng chữa trị không rõ ràng của Chloroquine chống lại căn bệnh này. Sau đó, thuốc được giới thiệu đưa vào sử dụng trong lâm sàng vào năm 1947 nhằm mục đích phòng ngừa bệnh sốt rét.
Dinh Finckenstein

Dinh Finckenstein là một dinh thự mang kiến trúc Baroque. Nhà kiến trúc John von Collas đã dự định xây dinh thự này từ năm 1716 đến năm 1720 tại vùng đất Đông Phổ xưa kia, ngày nay là Ba Lan. Thống chế, Hầu tước, và Bá tước của Vương quốc Phổ là Albrecht Konrad Reinhold Finck von Finckenstein đã xây cất dinh Finckenstein, và dinh này là nơi ở của gia đình Finck von Finckenstein cho đến năm 1782

Sau đó, gia tộc Bá tước Dohna-Schlobitten sống tại Dinh Finckenstein cho đến năm 1945, khi dinh thự này bị thiêu cháy khi Hồng quân Liên Xô đánh chiếm vùng Đông Phổ vào ngày 22 tháng 1 năm 1945. Tới nay, đống đổ nát của Dinh Finckenstein vẫn thu hút không ít khách du lịch.

Dinh Finckenstein trở nên nổi tiếng vào năm 1807, do Hoàng đế Pháp là Napoléon I ngự tại đây từ tháng 4 đến tháng 6 năm ấy. Trong lần đầu tiên đến Dinh thự này, ông ta nói (""Enfin un château""): 
Cũng chính tại đây, Hoàng đế Pháp ký kết Hiệp định Finckenstein với sứ thần Ba Tư. Không những thế, đây còn là nơi ông ta gặp gỡ tình nhân của mình là Maria Walewska, và sống cùng nàng tại Dinh thự này. Bộ phim Hollywood "Conquest" được dàn dựng tại đây vào năm 1937, với các diễn viên Greta Garbo và Charles Boyer.

== Xem thêm ==
- Kamieniec (Warmian-Masurian Voivodeship)

== Chú thích ==
- Google Books search

== Liên kết ngoài ==
- www.rosenberg-wpr.de
- History of Finckenstein showing contemporary pictures
Kevin Spacey

Kevin Spacey (sinh ngày 26 tháng 7 năm 1959) là một diễn viên, đạo diễn, nhà biên kịch, nhà sản xuất phim, ca sĩ người Mỹ. Anh lớn lên ở California, và bắt đầu sự nghiệp là diễn viên sân khấu trong thập niên 80 trước khi nhận được một số vai diễn phụ trong các phim điện ảnh và truyền hình. Những năm 90 anh nhận được nhiều tín hiệu tích cực từ giới phê bình, đỉnh cao là Giải Oscar cho nam diễn viên phụ xuất sắc nhất trong phim The Usual Suspects (1995), tiếp theo là Giải Oscar cho nam diễn viên chính xuất sắc nhất trong phim American Beauty (1999). Một số vai diễn nổi bật khác của anh là trong các phim Se7en, L.A. Confidential, Pay It Forward, và Superman Returns. Ngoài ra anh còn nhận được các đề cử khác ở các giải Giải Emmy và Giải Quả cầu vàng. Từ 2003, ông làm giám đốc nghệ thuật ở nhà hát Old Vic ở London.
Nguyễn Ngọc Tương (định hướng)

Nguyễn Ngọc Tương có thể là một trong những nhân vật sau:
- Nguyễn Ngọc Tương (1827-1898), một danh thần nhà Nguyễn theo đường lối chống thực dân Pháp.
- Nguyễn Ngọc Tương (1881-1951), một nhân sĩ trí thức Việt Nam thời cận đại, tín đồ Cao Đài, Giáo tông hệ phái Cao Đài Ban Chỉnh Đạo.
Nguyễn Ngọc Tương (quan nhà Nguyễn)

Nguyễn Ngọc Tương (1827-1898), còn có tên là Nguyễn Ngọc Chấn, tự là "Khánh Phủ", hiệu là "Trà Phong" và "Tang Trữ". Ông là một viên quan nhà Nguyễn và là một sĩ phu theo đường lối chống Pháp trong lịch sử Việt Nam.

==Tiểu sử sơ lược==
Nguyễn Ngọc Tương sinh tại làng Tang Trữ (còn gọi là Hành Quần), nay thuộc huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định. Sau, ông đến định cư tại Cổ Lũng, cùng huyện.

Khoa Mậu Ngọ (1858), ông đỗ cử nhân, được bổ làm huấn đạo; rồi lần lượt trải chức tri huyện, tri phủ Diễn Châu, ngự sử đạo Bình Trị (gồm Quảng Bình & Quảng Trị), án sát tỉnh Bắc Ninh.

Khi quân Pháp đánh chiếm Nam Kỳ, ông đang làm quan ở Diễn Châu, đã xung phong vào Nam tham gia đánh đuổi.

Sau tháng 7 năm 1885, bất mãn vì cách đối phó với thực dân Pháp của triều đình Huế, ông cáo quan về làng dạy học; đồng thời cùng với các văn thân mộ quân ứng nghĩa trong phong trào Cần Vương.

Bị đối phương đàn áp, cuộc khởi nghĩa bị thất bại, ông chạy đến ẩn náu ở miền biển Nam Định khẩn ruộng, mở đất Phú Văn (nay thuộc xã Hải Châu, huyện Hải Hậu).
Về sau, chính quyền thực dân Pháp có mời ông ra làm việc, nhưng ông lấy cớ già yếu mà từ chối.

Ngày 15 tháng 2 Năm Mậu Tuất 1898, Nguyễn Ngọc Tương qua đời, thọ 71 tuổi.

Đền thờ tại Thôn Phú Văn Nam, xã Hải Châu, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định

Sinh thời, ông có làm thơ, nhưng nay đã thất lạc gần hết, chỉ còn lại một ít bài. Năm 1981, nhóm tác giả bộ sách "Văn học yêu nước và cách mạng Hà Nam Ninh" có tuyển giới thiệu 8 bài (đều là thơ chữ Hán) của ông.

==Giới thiệu thơ==
Thơ Nguyễn Ngọc Tương bộc lộ tấm lòng trung trinh của ông với đất nước, và tâm sự u uất của ông trước thời cuộc. Giới thiệu một bài:
==Sách tham khảo==
- Nhiều người soạn (GS. Nguyễn Văn Huyên chủ biên), "Văn học yêu nước và cách mạng Hà Nam Ninh" (tập 1). Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, Hà Nội, 1981.
- Nguyễn Q. Thắng-Nguyễn Bá Thế, "Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam". Nhà xuất bản Khoa học-Xã hội, 1992.
Miyuki (tàu khu trục Nhật)

Miyuki (tiếng Nhật: 深雪) là một tàu khu trục hạng nhất của Hải quân Đế quốc Nhật Bản, thuộc lớp "Fubuki" bao gồm hai mươi bốn chiếc, được chế tạo sau khi Chiến tranh Thế giới thứ nhất kết thúc. Khi được đưa vào hoạt động, những con tàu này là những tàu khu trục mạnh mẽ nhất thế giới, và đã phục vụ như những tàu khu trục hàng đầu trong những năm 1930. và tiếp tục là những vũ khí lợi hại trong cuộc Chiến tranh Thái Bình Dương. "Miyuki" bị mất trong một tai nạn va chạm với tàu khu trục "Inazuma" vào ngày 29 tháng 6 năm 1934 tại eo biển Triều Tiên phía Nam Cheju.

== Thiết kế và chế tạo ==
Việc chế tạo lớp tàu khu trục "Fubuki" tiên tiến được chấp thuận vào năm tài chính 1923 như một phần của chương trình có tham vọng cung cấp cho Hải quân Đế quốc Nhật Bản một ưu thế về chất lượng so với những tàu chiến hiện đại nhất của thế giới. Khả năng thể hiện của lớp "Fubuki" là một bước nhảy vọt so với các thiết kế tàu khu trục trước đó, nên chúng được gọi là các "tàu khu trục đặc biệt" (tiếng Nhật: 特型 - Tokugata). Kích thước lớn, động cơ mạnh mẽ, tốc độ cao, bán kính hoạt động lớn và vũ khí trang bị mạnh chưa từng có khiến cho các tàu khu trục này có được hỏa lực tương đương nhiều tàu tuần dương hạng nhẹ của hải quân các nước khác. "Miyuki" được chế tạo tại xưởng đóng tàu của hãng Uraga Dock Company, được đặt lườn vào ngày 30 tháng 4 năm 1927. Nó được hạ thủy vào ngày 29 tháng 6 năm 1928 và đưa ra hoạt động vào ngày 29 tháng 6 năm 1929. Nguyên được dự định mang số hiệu đơn giản là "Tàu khu trục số 38", nó được hoàn tất dưới tên gọi "Miyuki".

== Lịch sử hoạt động ==
Sau khi hoàn tất, cùng với các tàu khu trục chị em "Fubuki", "Shirayuki" và "Hatsuyuki", "Miyuki" được phân về Hải đội Khu trục 11 trực thuộc Hạm đội 2 Hải quân Đế quốc Nhật Bản. Từ tháng 10 đến tháng 12 năm 1931, nó phải quay trở vào Xưởng hải quân Kure để sửa chữa nồi hơi.

"Miyuki" bị mất trong một vụ va chạm với tàu khu trục "Inazuma" vào ngày 29 tháng 6 năm 1934 trong eo biển Triều Tiên về phía Nam Cheju, ở tọa độ . Không biết chắc chắn về số thương vong, nhưng có ít nhất năm thành viên thủy thủ đoàn bị thiệt mạng trong tai nạn.

"Miyuki" được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 15 tháng 8 năm 1934.

== Danh sách thuyền trưởng ==
- Trung tá Nitaro Kato (sĩ quan trang bị trưởng): 10 tháng 12 năm 1928 - 29 tháng 6 năm 1929
- Trung tá Nitaro Kato: 29 tháng 6 năm 1929 - 20 tháng 11 năm 1930
- Trung tá Yoshisuke Yasutomi: 20 tháng 11 năm 1930 - 1 tháng 12 năm 1931
- Trung tá Hachiro Naotsuka: 1 tháng 12 năm 1931 - 11 tháng 1 năm 1932
- Thiếu tá Yoshio Kanemasu: 11 tháng 1 năm 1932 - 16 tháng 5 năm 1932
- Trung tá Hachiro Naotsuka: 16 tháng 5 năm 1932 - 1 tháng 12 năm 1932
- Trung tá Masanao Ofuji: 1 tháng 12 năm 1932 - 29 tháng 6 năm 1934
Chi Dong riềng

Chi Dong riềng, còn gọi là dong tây, danh pháp khoa học: Canna, là chi duy nhất của Họ Dong riềng (Cannaceae).

==Phân bố==
Các loài trong chi này là bản địa các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới châu Mỹ, nhưng đã du nhập và tự nhiên hóa tại vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới Cựu thế giới.

==Các loài==
Chi này hiện tại có 12 loài hiện tại được công nhận.
- "Canna bangii"
- "Canna flaccida"
- "Canna glauca"
- "Canna indica"
- "Canna iridiflora"
- "Canna jaegeriana"
- "Canna liliiflora"
- "Canna lineata"
- "Canna paniculata"
- "Canna pedunculata"
- "Canna tandilensis"
- "Canna tuerckheimii"

Ở Việt Nam có vài loài như: 
- Chuối hoa lai/Ngải hoa ("Canna × hybrida" = "C. glauca" × "C. indica" × "C. iridiflora"): Hoa to có màu sặc sỡ, đỏ hay vàng, làm cảnh.
- Dong riềng đỏ/chuối củ/chuối hoa ("Canna indica"): Hoa nhỏ màu đỏ không đẹp bằng loài trên, trồng lấy củ ăn, lấy bột làm miến.
- Phấn mĩ nhân tiêu ("Canna glauca").
- Ngải hoa đỏ ("Canna tuerckheimii").
Mũi Sa Vĩ

Mũi Sa Vĩ, còn gọi là mũi Gót là mũi đất ở cực đông bắc Việt Nam tọa độ 21°29'33" bắc, 108°4'5" đông thuộc phường Móng Cái 1, tỉnh Quảng Ninh. Phía bắc là cửa sông Bắc Luân đổ ra biển rộng khoảng 5 km nhìn ra hòn Dậu Gót (1/3 thuộc Việt Nam) đối diện đất Trung Quốc.

Ở mũi Sa Vĩ có dựng một Bức phù điêu hình 3 ngọn thông vươn thẳng lên trời, trên ghi câu thơ của nhà thơ Tố Hữu: "... Từ Trà Cổ rừng dương / Đến Cà Mau rừng đước..."

Ngay gần với Mũi Sa Vĩ là Cụm Thông tin cổ động biên giới Sa Vĩ, được khởi công xây dựng năm 2009, hoàn thành vào tháng 10-2013. Công trình này bao gồm 3 phần: phần quảng trường, phần cụm công trình chính và phần nhà dịch vụ. Khu vực quảng trường trung tâm có hai hàng trụ đá với chất liệu đá tự nhiên lấy từ vùng Hoa Lư - Ninh Bình. Cụm công trình chính được xây dựng với 8 ngọn dương vút thẳng lên trời xanh, chiều cao 27m, được đúc từ bê tông và được mạ một lớp kẽm trên bề mặt.

==Xem thêm==
- Trà Cổ (phường)
- Mũi Ngọc
Y Bham Enuol

Y Bhăm Êñuôl (1913 — 1975), cũng được viết là Y Bhăm Êñuôl, người dân tộc Êđê là người sáng lập và lãnh đạo tổ chức FULRO.

==Thân thế==
Y Bhăm Êñuôl sinh năm 1913, dân tộc Ê-đê, sinh trưởng tại Buôn Kram Buôn Ma Thuột - Đăk Lăk. Nay là Buôn Kram xã Êa Tiêu huyện Cư Kuin tỉnh Đắk Lắk. Y-Bhăm lớn lên trong một đại gia đình nghèo, trong thời gian người Pháp cai trị Daklak.

==Phong trào đấu tranh của người Thượng==
Năm 1958, Y Bhăm Êñuôl cùng một số trí thức người Thượng, thành lập tổ chức BAJARAKA. Tháng 5 năm 1958, Y Bhăm Êñuôl cùng 16 đại diện sắc tộc khác ký vào 2 kháng thư gởi đến tòa Đại sứ Pháp, tòa Đại sứ Hoa Kỳ, các tòa đại sứ khác tại Sài Gòn và Liên Hợp Quốc tố cáo những hành vi phân biệt đối xử của chính quyền Ngô Đình Diệm đối với các sắc tộc thiểu số; văn thư đó cũng kể lại những đóng góp của các dân tộc miền núi trong việc chống lại quân phiệt Nhật, Việt Minh và Việt Cộng. BAJARAKA yêu cầu các cường quốc can thiệp để người Thượng có một "lãnh thổ biệt lập" ("un territoire à part", nguyên văn). Sau đó Y Bhăm Êñuôl thành lập Ủy ban Tự Trị Trung ương, trụ sở đặt tại Pleiku để chỉ huy phong trào BAJARAKA.

Tháng 9 năm 1958, sau khi BAJARAKA tổ chức hàng loạt cuộc biểu tình tại Kon Tum, Pleiku, Buôn Ma Thuột, Y Bhăm Êñuôl bị bắt cùng với những lãnh tụ của phong trào BAJARAKA. Năm 1963, sau cuộc đảo chính lật đổ Ngô Đình Diệm, Y Bhăm Êñuôl được thả và được bổ nhiệm vào chức vụ phó tỉnh trưởng tỉnh Đắc Lắc. Tháng 3 năm 1964, Y Bhăm Êñuôl tham gia sáng lập và trở thành chủ tịch Mặt trận Giải phóng Cao Nguyên.

==FULRO ra đời==
Năm 1964, Y Bhăm Êñuôl tham gia sáng lập và giữ chức Chủ tịch Ủy ban Chấp hành Trung ương tổ chức FULRO.

Do chủ trương ôn hòa, giải quyết các vấn đề mâu thuẫn Kinh-Thượng theo phương thức hòa bình, ngày 30 tháng 12 năm 1968, Les Kosem bắt Y Bhăm Êñuôl đưa về Phnôm Pênh giam lỏng. Năm 1975, khi Khmer Đỏ tiến chiếm Phnôm Pênh, Y Bhăm Êñuôl cùng gia đình và các thủ lĩnh FULRO khác chạy vào tòa đại sứ Pháp tị nạn. Bất chấp quy chế ngoại giao, quân Khmer Đỏ tràn vào tòa đại sứ bắt tất cả những ai không phải là người Pháp. Y Bhăm Êñuôl bị Khmer Đỏ hành quyết trong sân tòa đại sứ.

==Xem thêm==
- Tây Nguyên
- FULRO
ARIA Charts

ARIA Charts là một loại bảng xếp hạng thuộc lĩnh vực âm nhạc ở Úc dựa trên doanh số phát hành, tiêu thụ đĩa đơn do Hiệp hội Công nghiệp Thu âm Úc đảm nhận và quản lý. Bảng xếp hạng này ghi nhận lại những album và đĩa đơn bán chạy nhất thuộc các thể loại khác nhau ở Úc. Sự biên soạn lại vị trí trên bảng xếp hạng được bắt đầu vào ngày 26 tháng 6 năm 1988 mà trước đó, từ giữa năm 1983, ARIA đã được cấp giấy phép của "Kent Music Report" (sau này được đổi tên thành "Australian Music Report" (Bảng báo cáo âm nhạc Úc) cho đến khi nó được dừng xuất bản vào năm 1999).

Bảng xếp hạng ARIA charts bao gồm:
- Top 100 đĩa đơn bán chạy nhất mỗi tuần
- Top 100 album bán chạy nhất mỗi tuần
- Top 100 đĩa đơn kỹ thuật số bán chạy nhất mỗi tuần
- Top 100 album kỹ thuật số bán chạy nhất mỗi tuần
- Top 50 đĩa đơn bán chạy nhất về thể chất mỗi tuần
- Top 50 album bán chạy nhất về thể chất mỗi tuần
- Top 20 đĩa đơn bán chạy nhất tại Úc mỗi tuần
- Top 20 album bán chạy nhất tại Úc mỗi tuần
- Top 20 nhạc dance bán chạy nhất mỗi tuần
- Top 20 quốc gia phát hành (album hoặc đĩa đơn) bán chạy nhất mỗi tuần
- Top 20 phiên bản biên soạn lại bán chạy nhất mỗi tuần
- Top 50 bản catalogue album bán chạy nhất mỗi tuần
- Top 50 phiên bản bán chạy nhất tại các câu lạc bộ mỗi tuần
- Top 40 đĩa đơn bán chạy nhất ở thành thị mỗi tuần
- Top 40 album bán chạy nhất ở thành thị mỗi tuần
- Top 40 đĩa nhạc DVD bán chạy nhất mỗi tuần
- Top 100 phiên bản (album và đĩa đơn) trên bảng xếp hạng cuối năm vào mỗi năm
- Top 100 phiên bản (album và đĩa đơn) trên bảng xếp hạng thập kỷ

Tốp 5 đĩa đơn và album được xuất bản lần đầu tiên trên tờ báo "News Limited" vào mỗi ngày chủ nhật. Tất cả các thể loại nhạc trên bảng xếp hạng được công bố trên trang web của ARIA Chart vào mỗi buổi tối chủ nhật lúc 6:30 chiều, để kịp in ấn và phát hành ngay ngày hôm sau. Danh sách xếp hạng được in ra là phiên bản rút gọn của một bảng xếp hạng đầy đủ, bảng danh sách này chỉ tóm gọn trong 50 đĩa đơn và album đầu cộng với 40 bài hát kỹ thuật số. Báo cáo danh sách các bảng xếp hạng ở ARIA đều được liệt kê đầy đủ như trên, có sẵn thông qua thuê bao e-mail trả tiền mỗi tuần. Những báo cáo này được tải lên dịch vụ web Archive Pandora theo định kỳ.

== Liên kết ngoài ==
- Trang web chính thức của ARIA Charts
- Tài liệu lưu trữ của ARIA Charts từ năm 1989
Xuân Khê

Xuân Khê là một xã thuộc huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam, Việt Nam. Đây là xã nằm bên đường quốc lộ 38B nối từ Hải Dương tới Ninh Bình đi qua.
- Phía Tây và phía Bắc giáp xã Nhân Bình.
- Phía Nam giáp xã An Ninh (huyện Bình Lục), cách nhau bởi sông Châu Giang.
- Phía Đông giáp xã Nhân Mỹ.
Dân số khoảng 6.500 người.
Oguri-ryū

Oguri-ryū (小栗流,"Tiểu lật lưu") là một môn phái võ thuật Nhật Bản do Oguri Masanobu sáng lập, bề ngoài lấy kiếm thuật (Kenjutsu) làm trọng, bên trong lấy Hòa thuật (Nhu thuật) làm trọng. Ngoài việc dạy kiếm, phái này còn dạy thuật đánh vật và lấy cực ý của Nhu thuật làm tâm điểm truyền dạy. Lúc mới sáng lập, ngoài việc dạy kiếm thuật và Hòa thuật thì môn phái còn dạy thuật rút kiếm nhanh (Battōjutsu, 抜刀術, "Bạt đao thuật"), thương thuật, thuật dụng Naginata, bơi lặn và cưỡi ngựa bắn cung. Nhưng đến cuối thời Edo thì phái này không truyền dạy môn gì khác ngoài kiếm thuật và Hòa thuật.

Oguri Masanobu vốn là một võ sĩ thuộc đẳng cấp Hatamoto của họ Tokugawa, thời trẻ theo Yagyū Sekishūsai học kiếm pháp của phái Shinkage-ryū, sau trong trận Ōsaka, dùng thuật đánh vật mà lấy được thủ cấp của tướng địch, lập được công lớn. Trong thời gian nhậm chức Bugyō ở Nagazaki, Masanobu cùng một bạn đồng môn họ Suruga nghiên cứu thêm thuật đánh vật để lập ra võ phái Oguri-ryū.

Một đệ tử của Masanobu là gia thần của chúa phiên Yamanouchi, phiên chủ phiên trấn Tosa nên võ phái Oguri-ryū rất được coi trọng. Mãi cho đến cuối thời Mạc Phủ Tokugawa thì phái Oguri-ryū vẫn là võ phái duy nhất dạy võ nghệ cho cả phiên trấn Tosa.
Mũi Ngọc

Mũi Ngọc là mũi đất ở đầu phía nam phường Bình Ngọc, giáp với phường Trà Cổ, thuộc thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh. Mũi đất này nhìn ra đảo Vĩnh Thực.

Cùng với mũi Sa Vĩ, mũi Ngọc được xem là địa đầu của Việt Nam ở cực đông bắc gần nơi giáp giới với Trung Quốc. Tuyến đường duyên hải dọc suốt bờ biển Việt Nam được xem là bắt đầu từ mũi Ngọc, tỉnh Quảng Ninh đến Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang. Quốc lộ 4 dọc biên giới Việt-Hoa đi Cao Bằng và Quốc lộ 18A xuôi nam vào đồng bằng sông Hồng đều lấy mũi Ngọc là khởi điểm.
Về mặt giao thông, tàu cánh ngầm nối Hạ Long cùng Móng Cái đậu ở mũi Ngọc cùng cảng Núi Đá Đỏ dùng làm cơ sở thủy vận lớn ở trong vùng này.

==Xem thêm==
- Trà Cổ
Yakgwa

Yakgwa (âm Hán Việt: dược quả) là một món ăn truyền thống Triều Tiên. Ban đầu nó được xem như một món tráng miệng và gần đây như bánh kẹo một vì nó có vị ngọt và bánh quy hình dạng hoa. "Yakgwa" được làm chủ yếu từ mật ong, dầu mè, và bột mì.

==Nguồn gốc==
Nguồn gốc của "yakgwa" không rõ ràng kể từ khi món này có nhiều tên khác nhau. Tuy nhiên, có vẻ như người Triều Tiên đã bắt đầu ăn nó trong suốt kỉ Tân La Thống nhất. Trong suốt triều đại Cao Ly, "yakgwa" còn được biết đến ngay cả ở Trung Quốc với tên là Mandu Cao Ly. Từ triều đại Joseon, "yakgwa" nó bắt đầu được gọi là "yakgwa". Nó là món tráng miệng thiết yếu trong hoàng gia Cao Ly.

Theo nghĩa đen, "yakgwa" có nghĩa là kẹo (菓) thuốc (藥). Tên có nguồn gốc từ các thành phần chính cấu tạo nên. Ở Triều Tiên, trong suốt triều đại Joseon, mật ong được xem là một loại thuốc tốt cho sức khỏe. Đó là lý do tại sao gọi là kẹo thuốc.

==Thành phần==
"Yakgwa" truyền thống được làm từ mật ong, dầu mè, và bột mì. Ngày nay, Yakgwa đã được sản xuất bởi các công ty và thêm nhiều thành phần để cải thiện mùi vị của chúng.

==Sự hình thành==
Yakgwa có được hình dạng là do ép vào khung gỗ. Và khuôn bánh phải được quét dầu mè.
Biến chất

Biến chất có thể là:
- Biến chất (địa chất) là sự biến chất của đá (địa chất).
- Biến chất (đạo đức) là sự biến chất của con người về mặt đạo đức.
Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa X

Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa X nhiệm kì 2006-2011 gồm 14 ủy viên được bầu tại Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam X họp từ ngày 18 tháng 4 đến ngày 26 tháng 4 năm 2006 tại Hà Nội. Sau đó tại Hội nghị lần thứ 9 của Ban chấp hành Khóa X, ông Tô Huy Rứa Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, được bầu bổ sung vào Bộ Chính trị.

==Chỉ thị 15==
Bộ Chính trị khóa 10 đã có "Chỉ thị số 15-CT/TW" ngày 07-7-2007 về sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với các cơ quan bảo vệ pháp luật trong công tác điều tra, xử lý các vụ án và công tác bảo vệ Đảng Cộng sản Việt Nam, trong đó có đoạn: "Các cơ quan bảo vệ pháp luật khi phát hiện có dấu hiệu đảng viên vi phạm đều phải báo cáo bằng văn bản với tổ chức đảng, cấp uỷ đảng quản lý trực tiếp đảng viên đó, khi được tổ chức đảng, cấp uỷ đảng xem xét đồng ý cho điều tra, khởi tố, bắt...thì cơ quan bảo vệ pháp luật mới được tiến hành các biện pháp tố tụng." Vì thế, Thiếu tướng Phan Anh Minh, Phó giám đốc Sở Công an Tp.HCM tại "Hội nghị tổng kết phòng chống tham nhũng, lãng phí năm 2015" vào ngày 8 tháng 3 năm 2016 đã thể hiện sự bất bình vì "công an không được quyền tổ chức trinh sát đảng viên" nên không thể phát hiện được tham nhũng.
Ngọc Trạo, thành phố Thanh Hóa

Ngọc Trạo là một phường thuộc thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

== Địa lý ==
Phường Ngọc Trạo nằm ở trung tâm thành phố Thanh Hóa, có vị trí địa lý:
- Phía bắc giáp các phường Ba Đình, Lam Sơn và Tân Sơn
- Các phía còn lại giáp phường Đông Vệ.

Phường Ngọc Trạo có diện tích 0,54 km², dân số năm 2019 là 10.214 người, mật độ dân số đạt 18.915 người/km².

== Hành chính ==
Phường Ngọc Trạo được chia thành 10 tổ dân phố, đánh số lần lượt từ 1 đến 10.

== Lịch sử ==
Sau năm 1954, địa bàn phường Ngọc Trạo hiện nay là tiểu khu Quang Trung thuộc thị xã Thanh Hóa.

Năm 1971, sáp nhập thêm một số tụ điểm dân cư như trại cá Lai Thành, Tân Bình vào tiểu khu Quang Trung.

Ngày 3 tháng 7 năm 1981, Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa ban hành Quyết định số 511 TC/UBTH về việc thống nhất tên gọi các phường trong nội thị thuộc thị xã. Theo đó, tiểu khu Quang Trung chuyển thành phường Ngọc Trạo như hiện nay.

Phường Ngọc Trạo nằm bên tuyến kênh Nhà Lê, là tuyến đường thủy đầu tiên trong lịch sử Việt Nam từ kinh đô Hoa Lư đến Đèo Ngang và được xem là tuyến đường Hồ Chí Minh trên sông vì những đóng góp cho các cuộc chiến tranh của người Việt.

== Danh nhân ==
- Trần Mai Ninh: nhà văn, nhà thơ, nhà cách mạng.
Giải tích số

Giải tích số (tiếng Anh: "numerical analysis"), còn gọi là phương pháp tính, là ngành nghiên cứu về thuật toán sử dụng các số xấp xỉ đối với hàm liên tục (phân biệt với toán học rời rạc).

Một trong những bản ghi chép toán học sớm nhất về giải tích số là một bảng Babylon YBC 7289, trong đó nêu một phép tính xấp xỉ formula_1, độ dài đường chéo của hình vuông đơn vị.

==Tham khảo==
- Trefethen, Lloyd N. (2006). "Numerical analysis", 20 pages. In: Timothy Gowers and June Barrow-Green (editors), "Princeton Companion of Mathematics", Princeton University Press.

==Liên kết ngoài==
- Numerische Mathematik, volumes 1-66, Springer, 1959-1994 (searchable; pages are images).
- Numerische Mathematik at SpringerLink , volumes 1-112, Springer, 1959–2009
- SIAM Journal on Numerical Analysis, volumes 1-47, SIAM, 1964–2009
- Lists of free software for scientific computing and numerical analysis
- Numerical methods for Fortran programmers
- Java Number Cruncher features free, downloadable code samples that graphically illustrate common numerical algorithms
- Excel Implementations
- Several Numerical Mathematical Utilities (in Javascript)
- "Numerical Recipes", William H. Press (free, downloadable previous editions)
- "First Steps in Numerical Analysis" , R.J.Hosking, S.Joe, D.C.Joyce, and J.C.Turner
- "Numerical Analysis for Engineering", D. W. Harder
- "CSEP" (Computational Science Education Project) , U.S. Department of Energy
- Numerical Methods, Stuart Dalziel University of Cambridge
- Lectures on Numerical Analysis, Dennis Deturck and Herbert S. Wilf University of Pennsylvania
- Numerical methods , John D. Fenton University of Karlsruhe
- Numerical Methods for Science, Technology, Engineering and Mathematics, Autar Kaw University of South Florida
- Numerical Analysis Project, John H. Mathews California State University, Fullerton
- Numerical Methods - Online Course , Aaron Naiman Jerusalem College of Technology
- Numerical Methods for Physicists, Anthony O'Hare Oxford University
- Lectures in Numerical Analysis , R. Radok Mahidol University
Nguyễn Ngọc Kiều Khanh

Nguyễn Ngọc Kiều Khanh sinh năm 1992, (có thông tin là sinh năm 1991 ) là Việt kiều Đức. Cô đoạt danh hiệu Hoa hậu người Việt tại châu Âu năm 2009 và là Á hậu 1 của cuộc thi Hoa hậu Thế giới người Việt 2010. Cô là đại diện của Việt Nam tham gia cuộc thi Hoa hậu Thế giới 2010 tổ chức tại Tam Á, Trung Quốc.

Á hậu 1 cuộc thi Hoa hậu thế giới người Việt 2010 Nguyễn Ngọc Kiều Khanh được Elite Việt Nam lựa chọn dự thi Hoa hậu thế giới 2010 thay vì những Hoa hậu đăng quang trong hai cuộc thi cùng năm là Đặng Thị Ngọc Hân và Lưu Thị Diễm Hương. Đại diện công ty này cũng đặt niềm tin Kiều Khanh sẽ đứng đầu khối châu Á, dù nhiều người băn khoăn và nghi ngờ khả năng làm nên chuyện của Kiều Khanh. Kết quả chung cuộc, Kiều Khanh lần lượt thất bại khi không lọt vào bất kỳ top nào của các phần thi phụ và cuối cùng ra về tay trắng khi Top 25 người đẹp nhất không có tên cô.
Mũi Kê Gà

Mũi Kê Gà còn được gọi là mũi Khe Gà, là một mũi đất ở xã Tân Thành, tỉnh Lâm Đồng, Việt Nam. Mũi Kê Gà có diện tích rộng khoảng 5 ha, thu hút đông đảo du khách bởi vô số các cụm đá hoa cương vàng lung linh và hàng trăm cây sứ đại thụ.

==Địa lý==
Mũi đất Kê Gà nhô ra Biển Đông, cách phường Phan Thiết khoảng 35 km về phía Tây Nam. Mũi Kê Gà thực chất là một hòn đảo nhỏ cách đất liền khoảng 500 m, tục gọi là Hòn Bà. Khi thủy triều lên thì Kê Gà bị cách biệt như một hải đảo nhưng khi nước rút xuống thì một dải cát hiện ra nối mũi Kê Gà vào đất liền.

==Lịch sử==
Vào thời Pháp thuộc năm 1897, thực dân Pháp cho dựng một ngọn hải đăng cao bằng đá với bình diện tháp hình bát giác ở Kê Gà. Đèn soi đặt ở mực 65 m hằng giúp tàu bè đi ngang cửa biển này. Ngọn hải đăng bắt đầu hoạt động năm 1900 và đến nay vẫn chiếu sáng. Tầm đèn hải đăng rọi xa hơn 20 hải lý. Ngọn hải đăng Kê Gà có hai thành tích: nó là ngọn hải đăng cao nhất (65m) ở Việt Nam và là ngọn hải đăng cổ nhất Việt Nam đồng thời cổ nhất Đông Nam Á . 

==Xem thêm==
- Hải đăng Khe Gà
Kinh nghiệm

Kinh nghiệm (; ) là tri thức hay sự thông thạo về một sự kiện hay một chủ đề có được thông qua tham gia sự can dự hay tiếp xúc trực tiếp. Trong triết học, những thuật ngữ như "tri thức thực chứng" hay "tri thức tiên nghiệm," được dùng để chỉ tri thức có được dựa trên kinh nghiệm.
Diacetyl

Diacetyl (danh pháp hệ thống IUPAC: butandion hoặc 2,3-butandione) là sản phẩm phụ tự nhiên của quá trình lên men. Nó là một hợp chất dixeton gồm hai nhóm C=O liền kề, công thức hóa học là CHO. Diacetyl xuất hiện tự nhiên trong các sản phẩm đồ uống có cồn và được bổ sung vào một số thực phẩm để tạo hương vị bơ.

==Trong sản phẩm thực phẩm==
Diacetyl và axetoin là hai hợp chất tạo nên hương vị đặc trưng của bơ sữa. Do đó, các nhà sản xuất margarin hoặc các sản phẩm chất béo thực vật tương tự thường bổ sung diacetyl và axetoin (cùng với beta caroten để tạo màu vàng) để cho sản phẩm cuối cùng có hương vị bơ.

==Trong đồ uống có cồn==
Ở hàm lượng thấp, diacetyl tạo nên "độ trơn" của đồ uống có cồn có thể cảm nhận trong miệng. Với hàm lượng lớn hơn, diacetyl tạo vị bơ hoặc vị của một loại kẹo làm từ bơ đun với đường.

Trong một số loại bia, sự có mặt của diacetyl ở nồng độ thấp có thể chấp nhận được, thậm chí là chất mong muốn có, ngược lại trong một số loại bia khác, diacetyl không được phép có.

Diacetyl được tạo ra trong quá trình lên men như là sản phẩm phụ của sự tổng hợp valin (một loại amino acid thiết yếu), khi nấm men tạo ra α-axetolactat và chất này bị decarboxyl hóa tạo thành diacetyl. Sau đó nấm men hấp thụ diacetyl và phân cắt các nhóm xeton để tạo thành các hợp chất có hương vị trung tính là axetoin và 2,3-butanediol.

Nồng độ diacetyl trong rượu chardonnay đã được xác định từ 0,005 mg/L đến 1,7 mg/L và lượng cần thiết để tạo hương vị cảm nhận được tối thiểu là 0,2 mg/L.

==Liên kết ngoài==
- Research project on diacetyl reduction during beer fermentation
- Toxicology data
- NIOSH Alert: Preventing Lung Disease and Workers who Use or Make Flavorings
- A Case of Regulatory Failure - Popcorn Workers Lung , from "www.defendingscience.org".
- Scientists Urge Secretary of Labor to Protect Workers from Diacetyl , a press release from "defendingscience.org". Links to studies on the health effects of diacetyl, and to a variety of related documents including the recent OSHA petition and the scientists' letter of support may be found here.
- Flavoring suspected in illness, Washington Post, ngày 7 tháng 5 năm 2007.
- NIOSH International Safety Card for 2,3-butanedione
- National Institute for Occupational Safety and Health - Flavorings-Related Lung Disease
- IFIC - Diacetyl
Đinh La Quý

Đinh La Quý (852 – 936) là vị thiền sư Việt Nam thuộc thế hệ 10 của thiền phái Tì-ni-đa-lưu-chi. Hoạt động của ông có liên quan tới lịch sử Việt Nam thời kỳ phục quốc sau ngàn năm Bắc thuộc.

== Tu hành ==
Sư Đinh La Quý là học trò của sư Thông Thiện. Ông trụ trì tại chùa Song Lâm, làng Phù Ninh, phủ Thiên Đức, tức làng Phù Ninh, thành phố Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh hiện nay.

Từ nhỏ, Đinh La Quý đã đi học tập, tu hành ở nhiều nơi, gặp nhiều bậc thiền sư. Năm 808, thầy của sư Thông Thiện là sư Định Không trước khi mất đã dặn lại rằng người kế tục Thông Thiện sẽ mang họ Đinh. Vì vậy Thông Thiện gặp Đinh La Quý và truyền thụ cho ông kế tục.

Sau khi tu hành đắc đạo, Đinh La Quý chọn đất dựng chùa. Nhiều lời nói của ông được người đương thời xem là lời sấm ngữ dự báo.

Một thời gian ông ở chùa Lục Tổ, có đúc tượng Lục Tổ bằng vàng. Sau đó vì sợ trộm cướp, ông mang chôn giấu tượng ở cửa chùa và dặn mọi người: ""Khi thấy vua sáng thì lấy ra, gặp chúa tối thì giấu"."

== Chữa long mạch đất Cổ Pháp ==
Theo sách "Thiền Uyển tập anh", viên quan Tiết độ sứ đô hộ Việt Nam vào giữa thế kỷ 9 là Cao Biền xây thành Đại La bên sông Tô Lịch, biết đất Cổ Pháp có khí tượng đế vương, nên đã đào đứt con sông Điềm và những ao Phù Chẩn đến 19 chỗ để trấn yểm nó. Mục đích của Cao Biền là làm đứt long mạch, cản trở sự ra đời của đế vương tại Việt Nam.

Thiền sư Đinh La Quý đã khuyên Khúc Lãm lấp lại những chỗ bị đào như xưa để nối lại long mạch. Sau đó vào năm 936 thời Tiết độ sứ Dương Đình Nghệ, sư Đinh La Quý trồng một cây hoa gạo ở chùa Châu Minh, làng Diên Uẩn thuộc hương Cổ Pháp (nay là xã Tân Hồng, thị trấn Từ Sơn, Bắc Ninh).

Việc trồng cây gạo của thiền sư Đinh La Quý nhằm khôi phục lại long mạch bị Cao Biền phá gãy, ngoài mục đích sinh ra chân mạng đế vương, chấn hưng đất nước còn vì bậc đế vương đó có thể phò dựng chính pháp làm hưng thịnh Phật giáo.

Sau khi trồng cây gạo, sư Đinh La Quý làm bài kệ như sau:

Bài thơ này được xem nhằm mục đích tuyên truyền cho sự ra đời của nhà Lý vào tháng 10 năm Dậu, và sau đó nhà Lý ra đời vào tháng 10 năm Kỷ Dậu (1009) - – ứng với sự tiên đoán của bài thơ. Có ý kiến cho rằng bài thơ do thế có thể được sáng tác trước lúc Lý Công Uẩn lên ngôi không lâu.

Trước khi viên tịch, ông còn dặn lại sư Thiền Ông:

Dặn dò xong, Đinh La Quý viên tịch, thọ 85 tuổi.

Cây gạo ông trồng sau này trở thành một sinh vật đặc biệt gắn liền với lịch sử Việt Nam. Bảy mươi ba năm sau, năm 1009, cây gạo bị sét đánh nhưng không chết, tại chỗ sét đánh trên thân cây có bài thơ sấm (có ý kiến cho rằng tác giả là sư Vạn Hạnh), được giải mã mang nội dung tiên đoán đúng các sự kiện trong lịch sử Việt Nam: việc nhà Lý nối nghiệp nhà Tiền Lê, cũng như tên các triều đại kế tục tiếp theo như nhà Trần, nhà Hậu Lê, nhà Mạc, chúa Trịnh. Cây gạo bị bão đánh đổ năm 1966 sau 1030 năm tồn tại.

==Xem thêm==
- Cây gạo làng Diên Uẩn
- Bài thơ sấm trên cây gạo làng Diên Uẩn
- Sư Vạn Hạnh
- Lý Thái Tổ

==Tham khảo==
- Đại Việt sử ký toàn thư
- "Việt sử lược", Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh, 1993
- Thiền Uyển Tập Anh – Bản tiếng Việt
- Phan Duy Kha, Lã Duy Lan, Đinh Công Vĩ (2003), "Nhìn lại lịch sử", Nhà xuất bản Văn hóa – Thông tin
Đông Thọ (phường)

Đông Thọ là một phường cũ thuộc thành phố Thanh Hóa cũ, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

== Địa lý==
Phường Đông Thọ nằm gần trung tâm thành phố Thanh Hóa, có vị trí địa lý:
- Phía đông giáp phường Nam Ngạn
- Phía tây giáp phường Phú Sơn
- Phía nam giáp phường Điện Biên và phường Trường Thi
- Phía bắc giáp phường Đông Cương và phường Hàm Rồng.

Phường Đông Thọ có diện tích 3,65 km², dân số năm 1999 là 13.904 người, mật độ dân số đạt 3.809 người/km².

==Lịch sử==
Năm 1947, xã Đông Thọ thuộc huyện Đông Sơn được thành lập trên cơ sở các làng cổ Thọ Hạc, Quán Dò, Đông Tác.

Năm 1954, xã Đông Thọ được chuyển về thị xã Thanh Hóa.

Ngày 28 tháng 6 năm 1994, Chính phủ ban hành Nghị định số 55/NĐ-CP thành lập phường Đông Thọ thuộc thành phố Thanh Hóa trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và nhân khẩu của xã Đông Thọ.

== Hạ tầng ==
Trên địa bàn phường có khu công nghiệp Tây Bắc Ga Thanh Hóa và khu đô thị Đông Bắc Ga Thanh Hóa.
Robert G. Edwards

Sir Robert Geoffrey Edwards (27 tháng 9 năm 1925 – 10 tháng 4 năm 2013).là một nhà y học người Anh, nhà bác học, công tác tại Đại học Cambridge. Năm 2010, Robert Geoffrey Edwards đã đoạt Giải Nobel Sinh lý và Y khoa cho thành tựu phát triển kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm. Ông sinh ngày 27 tháng 9 năm 1925 tại Manchester, Anh.

Cùng với Patrick Steptoe (1913 – 1988), Edwards đã thành công trong việc phát triển kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm và đã dẫn đến việc ra đời đứa bé đầu tiên được thụ tinh trong ống nghiệm Louise Brown vào ngày 25 tháng 7 năm 1978.

== Tiểu sử==
Robert Edwards sinh năm 1925 tại Manchester, Vương quốc Anh. Ông phục vụ trong quân đội, đã từng chiến đấu chống phát xít trong Thế chiến II. Sau khi giải ngũ ông theo học Trường Đại học Edingburg. Tốt nghiệp đại học, ông về làm công tác nghiên cứu khoa học tại Trường ĐH Bangor, phía Bắc xứ Walles.

Ông bảo vệ luận án tiến sĩ năm 1955 về sự phát triển của phôi chuột. Ngay từ lúc đó ông đã tạo ra được một vài con chuột từ ống nghiệm. Ba năm sau tại Viện nghiên cứu y học quốc gia London, ông bắt đầu tìm hiểu quá trình thụ thai của con người. Được biết những thành tựu của nhà phụ khoa học Pratrick Steptoe về kỹ thuật soi ổ bụng, ông đề nghị được hợp tác nghiên cứu và hai người làm việc bên nhau đến khi về hưu.

Năm 1968, hai nhà khoa học này đã thành công trong việc thụ tinh nhân tạo đầu tiên trên thế giới. Nhưng phải đợi đến 10 năm sau – ngày 25/6/1978 – một cô bé "từ ống nghiệm" mới chính thức ra đời. Cô bé Louise Brown nay đã 34 tuổi. Năm 2007, cô đã sinh con cũng bằng phương pháp chính cô được sinh ra.

Năm 2010, Edwards được trao giải Nobel về Sinh học và Y học với công nghệ mang tính cách mạng trong y học của mình. Song rất tiếc là người đồng phát minh của ông là nhà bác học Patrick Steptoe đã không được nhận giải vì hai năm trước đó ông đã qua đời.

Năm 2011 Edwards được Nữ hoàng Anh phong tước Hiệp sĩ. Số người ra đời bằng phương pháp của hai ông nay đã lên tới 5 triệu. Hàng năm bằng phương pháp thụ tinh nhân tạo đã cho 350 nghìn đứa trẻ được làm người.

Robert Edwards đã từ trần ngày 10 tháng 4 năm 2013 ở tuổi 87.

==Cống hiến==
Việc phát minh ra công nghệ thụ tinh trong ống nghiệm, Robert Edwards đã tạo ra cuộc sống cho 5 triệu đứa trẻ (tính đến khi ông mất), mang lại hạnh phúc cho biết bao cặp vợ chồng vô sinh.
Zanthoxylum albuquerquei

Zanthoxylum albuquerquei là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Đây là loài đặc hữu của Peru.

==Tham khảo==
- World Conservation Monitoring Centre 1998. "Zanthoxylum albuquerquei". 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.
Zanthoxylum thomasianum

Zanthoxylum thomasianum, là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Loài này có ở Puerto Rico, quần đảo Virgin thuộc Anh, và quần đảo Virgin thuộc Mỹ. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng nhiệt đới và cận nhiệt đới khô lá rộng và vùng cây bụi. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Zanthoxylum psammophilum

Zanthoxylum psammophilum (đồng nghĩa Fagara psammophila Aké Assi) là một loài cây bụi hoặc cây cỡ nhỏ thuộc họ Rutaceae. Đây là loài đặc hữu của Bờ Biển Ngà. "Zanthoxylum psammophilum", danh pháp mới lập ra năm 1975 để gộp chi "Fagara" vào chi "Zanthoxylum" dựa trên hình thái học và chất trao đổi thứ cấp, là tên gọi được ưa chuộng theo Conservatoire et Jardin botaniques de la Ville de Genève, là một viện bảo tồn thực vật có một bộ phận chuyên về bảo tồn và nghiên cứu đa dạng sinh học của thực vật có hoa của Côte d'Ivoire. Tuy nhiên, International Plant Names Index coi "Fagara" là cấp chi, và "Zanthoxylum" là danh pháp đồng nghĩa. Mẫu điển hình của loài được thu thập ở khu vực chuyển tiếp sinh thái giữa các khu rừng Đông Guinea vùng đất thấp (rừng mưa nhiệt đới) và hỗn hợp rừng-xavan Guinea nội địa ở vùng Lagunes.

==Tham khảo==
- Assi, A. 1998. "Zanthoxylum psammophilum". 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.
Zanthoxylum procerum

Zanthoxylum procerum là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Loài này có ở Belize, Costa Rica, Guatemala, Honduras, México, Nicaragua, và Panama.

==Xem thêm==
- Danh sách thực vật có chất gây ảo giác

==Tham khảo==
- Nelson, C. 1998. "Zanthoxylum procerum". 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.
Zanthoxylum panamense

Zanthoxylum panamense là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Loài này có ở Costa Rica, Honduras, và Panama.

==Tham khảo==
- Nelson, C. 1998. "Zanthoxylum panamense". 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.
Zanthoxylum oahuense

Zanthoxylum oahuense, là một loài thực vật có hoa thuộc họ cam chanh, Rutaceae, là loài đặc hữu của hòn đảo Oahu ở Hawaii. 
Nó là một cây nhỡ, ở độ cao . Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Zanthoxylum negrilense

Zanthoxylum negrilense là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Đây là loài đặc hữu của Jamaica.

==Tham khảo==
- Kelly, D.L. 1998. "Zanthoxylum negrilense". 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.
Zanthoxylum nadeaudii

Zanthoxylum nadeaudii là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Đây là loài đặc hữu của Polynésie thuộc Pháp.

==Tham khảo==
- Florence, J. 1998. "Zanthoxylum nadeaudii". 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.
Zanthoxylum lindense

Zanthoxylum lindense là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Đây là loài đặc hữu của Tanzania.

==Tham khảo==
- Lovett, J. & Clarke, G.P. 1998. "Zanthoxylum lindense". 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.
Zanthoxylum kauaense

Zanthoxylum kauaense, là một loài thực vật có hoa thuộc họ cam chanh, Rutaceae, là loài đặc hữu của Hawaii. Chúng thường mọc ở các khu rừng ẩm thấp hỗn hợp của Hawaii ở độ cao , tuy nhiên cũng mọc được ở rừng khô nhiệt đới và rừng mưa nhiệt đới Hawaii. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Zanthoxylum integrifoliolum

Zanthoxylum integrifoliolum là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Loài này có ở Philippines và Đài Loan.

==Tham khảo==
- World Conservation Monitoring Centre 1998. "Zanthoxylum integrifoliolum". 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.
Zanthoxylum holtzianum

Zanthoxylum holtzianum là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Đây là loài đặc hữu của Tanzania.

==Tham khảo==
- Lovett, J. & Clarke, G.P. 1998. "Zanthoxylum holtzianum". 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.
Zanthoxylum heterophyllum

Zanthoxylum heterophyllum là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Loài này có ở Mauritius và Réunion. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

==Tham khảo==
- Page, W. 1998. "Zanthoxylum heterophyllum". 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.
Hoa tiêu Hawaii

Hoa tiêu Hawaii (Zanthoxylum hawaiiense), là một loài thực vật có hoa thuộc họ cam chanh, Rutaceae, là loài đặc hữu của Hawaii. Loài này có ở độ cao ở rừng khô nhiệt đới Hawaii, nơi chúng mọc trên các dòng dung nham, và rừng ẩm thấp hỗn hợp tại đây trên đảo Hawaii, Maui, Molokai, và Lānai. Chúng hiện đang bị đe dọa mất môi trường sống.
Zanthoxylum harrisii

Zanthoxylum harrisii là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Đây là loài đặc hữu của Jamaica. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

==Tham khảo==
- Kelly, D.L. 1998. "Zanthoxylum harrisii". 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.
Zanthoxylum gentlei

Zanthoxylum gentlei là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Loài này có ở Belize, Guatemala, và Honduras.

==Tham khảo==
- Nelson, C. 1998. "Zanthoxylum gentlei". 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.
Zanthoxylum hartii

Zanthoxylum hartii là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Đây là loài đặc hữu của Jamaica.

==Tham khảo==
- Kelly, D.L. 1998. "Zanthoxylum hartii". 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.
Zanthoxylum ferrugineum

Zanthoxylum ferrugineum là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Loài này có ở Belize, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras, Nicaragua, và Panama.

==Tham khảo==
- Nelson, C. 1998. "Zanthoxylum ferrugineum". 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.
Zanthoxylum atchoum

Zanthoxylum atchoum (đồng nghĩa Fagara atchoum) là một cây rừng thuộc họ Rutaceae có ở Bờ Biển Ngà's Eastern Guinean forests. Đây là loài đặc hữu của Côte d'Ivoire nơi chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống. Waterman assigned "Z. atchoum" to this combination after morphological và secondary metabolite evidence revealed that "Fagara" should be subsumed in "Zanthoxylum".

==Tham khảo==
- Assi, A. 1998. "Zanthoxylum atchoum". 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.
Zanthoxylum belizense

Zanthoxylum belizense là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Loài này có ở Belize, Costa Rica, Guatemala, Honduras, México, Nicaragua, và Panama.

==Tham khảo==
- Nelson, C. 1998. "Zanthoxylum belizense". 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.
Zanthoxylum chevalieri

Zanthoxylum chevalieri là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Đây là loài đặc hữu của Ghana. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

==Tham khảo==
- Hawthorne, W. 1998. "Zanthoxylum chevalieri". IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 22 tháng 4 năm 2025.
- Zanthoxylum chevalieri trên powo.science.kew.org
- Zanthoxylum chevalieri trên ipni.org
Zanthoxylum delagoense

Zanthoxylum delagoense là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Đây là loài đặc hữu của Mozambique.

==Tham khảo==
- Bandeira, S. 1998. "Zanthoxylum delagoense". 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.
Zanthoxylum deremense

Zanthoxylum deremense là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Loài này có ở Malawi và Tanzania.

==Tham khảo==
- Lovett, J. & Clarke, G.P. 1998. "Zanthoxylum deremense". 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.
Zanthoxylum ailanthoides

Zanthoxylum ailanthoides là thức ăn của ấu trùng "Papilio bianor", "Papilio helenus", "Papilio protenor", và "Papilio xuthus".
Zeyheria tuberculosa

Zeyheria tuberculosa là một loài thực vật thuộc họ Bignoniaceae. Đây là loài đặc hữu của Brasil. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

==Tham khảo==
- World Conservation Monitoring Centre 1998. "Zeyheria tuberculosa". 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.
Zeyheria

Zeyheria là một chi thực vật thuộc họ Bignoniaceae.

Bao gồm các loài:

- "Zeyheria tuberculosa", Burman
Tillandsia ixioides

Tillandsia ixioides là một loài thuộc chi Tillandsia.

==Giống==
- "Tillandsia" 'Auravale'
- "Tillandsia" 'Do-Ra-Me'
- "Tillandsia" 'Kybong'
- "Tillandsia" 'Mystic Flame'
- "Tillandsia" 'Mystic Flame Orange'
- "Tillandsia" 'Peach Parfait'
- "Tillandsia" 'Poor Ixy'
- "Tillandsia" 'Tandur'
- "Tillandsia" 'White Star'

==Tham khảo==
- BSI Cultivar Registry Truy cập 11 tháng 10 năm 2009
Tillandsia krukoffiana

Tillandsia krukoffiana là một loài thuộc chi "Tillandsia". Đây là loài đặc hữu của Bolivia.

==Tham khảo==
- Checklist of Bolivian Bromeliaceae Truy cập 21 tháng 10 năm 2009
Tillandsia intermedia

Tillandsia intermedia là một loài thuộc chi "Tillandsia".

==Giống==
- "Tillandsia" 'Curly Slim'
- "Tillandsia" 'Dimmitt's Delight'
- "Tillandsia" 'Kanyan'
- "Tillandsia" 'KimThoa Aldridge'
- "Tillandsia" 'Long John'
- "Tillandsia" 'Mudlo'
- "Tillandsia" 'Victory'

==Tham khảo==
- BSI Cultivar Registry Truy cập 11 tháng 10 năm 2009
Tillandsia kessleri

Tillandsia kessleri là một loài thuộc chi "Tillandsia". Đây là loài đặc hữu của Bolivia.

==Tham khảo==
- Checklist of Bolivian Bromeliaceae Truy cập 21 tháng 10 năm 2009
Tillandsia balbisiana

Tillandsia balbisiana là một loài thuộc chi "Tillandsia". Đây là loài bản địa của Florida.

==Giống==
- "Tillandsia" 'Dura Flor'
- "Tillandsia" 'Florida'
- "Tillandsia" 'Polly Ellen'
- "Tillandsia" 'Red Fountain'
- "Tillandsia" 'Royale'
- "Tillandsia" 'Timm'

==Tham khảo==
- BSI Cultivar Registry Truy cập 11 tháng 10 năm 2009
Tillandsia vernicosa

Tillandsia vernicosa là một loài thuộc chi "Tillandsia". Đây là loài bản địa của Bolivia.

==Giống==
- "Tillandsia" 'Evita'

==Tham khảo==
- BSI Cultivar Registry Truy cập 11 tháng 10 năm 2009
- Checklist of Bolivian Bromeliaceae Truy cập 21 tháng 10 năm 2009
Tillandsia bulbosa

Tillandsia bulbosa là một loài thuộc chi "Tillandsia".

==Giống==
- "Tillandsia" 'Canina'
- "Tillandsia" 'Chanza'
- "Tillandsia" 'First Born'
- "Tillandsia" 'Hyde's Silver'
- "Tillandsia" 'Joel'
- "Tillandsia" 'June Bug'
- "Tillandsia" 'Kacey'
- "Tillandsia" 'Mark Goddard'
- "Tillandsia" 'Rechoncho'
- "Tillandsia" 'Royal Sceptre'
- "Tillandsia" 'Showtime'
- "Tillandsia" 'Timm's Twister'
- "Tillandsia" 'Veteran'

==Tham khảo==
- BSI Cultivar Registry Truy cập 11 tháng 10 năm 2009
Tillandsia ehlersiana

Tillandsia seleriana là một loài thuộc chi "Tillandsia".

==Giống==
- "Tillandsia" 'Lucille'
- "Tillandsia" 'Peltry Jellyfish'
- "Tillandsia" 'Pink Panther'

==Tham khảo==
- BSI Cultivar Registry Truy cập 11 tháng 10 năm 2009
Tillandsia excelsa

Tillandsia excelsa là một loài thuộc chi "Tillandsia".
Tillandsia harrisii

Tillandsia harrisii là một loài thuộc chi "Tillandsia", đặc hữu của Guatemala.

==Giống==
- "Tillandsia" 'Pink Velvet'
- "Tillandsia" 'Unamit'

==Tham khảo==
- BSI Cultivar Registry Truy cập 11 tháng 10 năm 2009
Tillandsia capitata

Tillandsia capitata là một loài thuộc chi "Tillandsia".

==Giống==
- "Tillandsia" 'Bacchus'
- "Tillandsia" 'Lorenzo'
- "Tillandsia" 'Love Knot'
- "Tillandsia" 'Marron'
- "Tillandsia" 'Maya'
- "Tillandsia" 'Old Gold'
- "Tillandsia" 'Pink Velvet'
- "Tillandsia" 'Red Fountain'
- "Tillandsia" 'Rio Hondo'
- "Tillandsia" 'Vicente Bacaya'
==Tham khảo==
- BSI Cultivar Registry Truy cập 11 tháng 10 năm 2009