hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Yôtamét

Một yôtamét (viết tắt là Ym) là một đơn vị đo khoảng cách bằng 10 mét. (1 triệu tỷ mét, tiếng Anh là Septillion)

Trong hệ đo lường quốc tế, yôtamét là đơn vị đo được suy ra từ đơn vị cơ bản mét theo định nghĩa trên.

Yôtamét có thể được dùng để đo khoảng cách giữa các thiên hà, tuy nhiên các nhà thiên văn thường quen dùng năm ánh sáng và parsec hơn.

Chữ yôta (hoặc trong viết tắt là Y) viết liền trước các đơn vị trong hệ đo lường quốc tế để chỉ rằng đơn vị này được nhân với 10 lần. Xem thêm trang độ lớn trong SI.

==Các chuyển đổi==
- 1 Ym = 105 700 000 năm ánh sáng = 32 408 000 parsec
- Đường kính của Nhóm Thiên hà Địa phương = 2 Ym
- Khoảng cách đến quasar xa nhất = 100 Ym
- Khoảng cách đến chân trời vũ trụ = 130 Ym
- Diễn giải:
- 1,2 Ym - 127 triệu năm ánh sáng: khoảng cách đến nguồn Chớp gamma gần nhất, GRB 980425 về phía chòm sao Viễn Vọng Kính
- 1,3 Ym - 137 triệu năm ánh sáng: khoảng cách cụm thiên hà Centaurus Cluster
- 1,9 Ym - 201 triệu năm ánh sáng: đường kính của siêu đám địa phương Xử Nữ
- 2,3 Ym - 225 đến 250 triệu năm ánh sáng - Ánh sáng đi được trong chân không trong một năm thiên hà
- 2,8 Ym - 296 triệu năm ánh sáng - Khoảng cách đến siêu đám Coma về phía chòm sao Hậu Phát
- 3,2 Ym - 338 triệu năm ánh sáng - Khoảng cách đến Stephan's Quintet
- 4,7 Ym - 496 triệu năm ánh sáng - Chiều dài của Vạn Lý Trường Thành CfA2, một trong những kiến trúc thượng tầng quan sát lớn nhất trong Vũ trụ
- 6,1 Ym - 645 triệu năm ánh sáng - Khoảng cách đến siêu sao Shapley
- 9,5 Ym - 996 triệu năm ánh sáng - Đường kính của Supervoid Eridanus

==Xem thêm==
- Hệ đo lường quốc tế
- Độ lớn trong SI
- Năm ánh sáng
- Parsec
Danh sách ngôn ngữ theo tổng số người sử dụng

Trang này liệt kê danh sách những ngôn ngữ phổ biến nhất trên thế giới hiện nay, tính cả số người nói bản địa và sử dụng làm ngoại ngữ. Xin lưu ý rằng danh sách này có thể khác tùy theo cách định nghĩa một số từ. Điển hình là sự khác biệt giữa các từ "phương ngữ" ("dialect") và "ngôn ngữ" ("language") rất quan trọng.

Một ví dụ là tiếng Ả Rập, có thể được xem là một ngôn ngữ hay một nhóm ngôn ngữ liên quan nhau. Quyển Niên giám thế giới, CIA World Factbook và Ethnologue, nguồn của các bảng dưới đây, xem mỗi thứ tiếng Ả Rập là một ngôn ngữ khác nhau. Nếu tất cả các tiếng nói này được xem là một ngôn ngữ thì nó sẽ đứng thứ tư với khoảng 215 triệu người nói.

Tiếng Hoa cũng có tình trạng tương tự. Nếu tất cả mọi ngôn ngữ Hoa được tính là một ngôn ngữ, thì tiếng Hoa sẽ đứng đầu với 1,2 tỷ người nói. Nếu tính mỗi tiếng riêng ra thì năm loại tiếng Hoa có trong danh sách 25 ngôn ngữ đầu. 

== Danh sách ngôn ngữ theo tổng số người nói ==
Theo tạp chí Ethnologue (2020) của tổ chức SIL International thì dưới đây là danh sách các ngôn ngữ phổ biến nhất (tính cả người sử dụng là ngôn ngữ mẹ đẻ hoặc ngoại ngữ):

== Quy ước của quyển CIA World Factbook (2000) ==
Quyển CIA World Factbook ước lượng số người nói tiếng mẹ đẻ trong năm 2000 theo phần trăm dân số (họ ước lượng năm 2000 có 6,081 tỷ người ).

"Nguồn": CIA - The World Factbook -- World 

== Ước tính của Ethnologue (1995) ==
Nếu coi các số liệu trên đây là đúng thì số lượng người nói tiếng Hindi và tiếng Anh từ năm 1995 đến năm 2004 đã gia tăng đáng kể.

"Nguồn: " Ethnologue

==Xem thêm==
- Danh sách ngôn ngữ
- Danh sách ngôn ngữ theo số người nói bản địa
- Danh sách các nước theo ngôn ngữ nói

== Liên kết ngoài ==
- Danh sách mới nhất các ngôn ngữ theo số người nói của Ethnologue
- Languages Spoken by More Than 10 Million People( 2009-10-31) – danh sách của Encarta, dựa theo dữ liệu của Ethnologue
- Bản đồ các ngôn ngữ trên thế giới.
Thủy tinh (định hướng)

Thủy tinh là một loại vật liệu.

Thủy tinh hay Thủy Tinh cũng có thể là:
- Tên gọi khác của Sao Thủy, một hành tinh trong Hệ Mặt Trời
- Thủy tinh núi lửa, một dạng khoáng vật vô định hình
- Thủy tinh vẽ màu, các bức họa được vẽ lên thủy tinh
- Phép tính mẻ thủy tinh
- Xanh thủy tinh, một màu sắc

== Vật liệu ==
- Sợi thủy tinh, một vật liệu bao gồm nhiều sợi thủy tinh cực kỳ mịn.
- Thủy tinh borosilicat, một loại thủy tinh
- Thủy tinh chì, một loại thủy tinh
- Gốm thủy tinh, một loại vật liệu đa tinh thể
- Bông thủy tinh, vật liệu cách nhiệt

== Phương tiện, giải trí và truyền thông ==
=== Phim truyền hình ===
- "Giày thủy tinh", một bộ phim truyền hình của Hàn Quốc
- "Mặt nạ thủy tinh" (phim Thái Lan), một bộ phim truyền hình Thái Lan
- "Lâu đài thủy tinh" (phim truyền hình), một bộ phim truyền hình Hàn Quốc

=== Truyện ===
- Ngọn núi thủy tinh (truyện cổ tích)
- Thủy Tinh (nhân vật), nhân vật trong truyền thuyết Việt Nam Sơn Tinh – Thủy Tinh
- "Mặt nạ thủy tinh", một bộ manga của nữ mangaka Miuchi Suzue

== Khoa học ==
=== Sinh học ===
- Cườm thủy tinh thể mắt, hiện trạng thủy tinh thể bị đục làm kém thị giác
- Thủy tinh thể
- Cá thủy tinh đuôi đỏ, một loài cá
- Bệnh xương thủy tinh, một nhóm bệnh lý bao gồm nhiều thể lâm sàng và có đặc điểm di truyền
- Họ Ếch thủy tinh, một họ động vật lưỡng cư trong bộ Anura

=== Hóa học ===
- Thủy tinh hóa

== Kiến trúc ==
- Cung điện Thủy tinh, một tòa nhà bằng thủy tinh
Thứ Hai

Thứ Hai là một ngày trong tuần nằm giữa Chủ nhật và thứ Ba.

Trong văn minh phương Tây, thứ Hai được lấy tên từ Mặt Trăng. Thứ Hai thường được xem là ngày đầu tiên trong tuần làm việc.

Tiếng Việt thì chịu ảnh hưởng từ tiếng Bồ Đào Nha vốn gọi Thứ Hai là "segunda-feira", nghĩa là "ngày lễ thứ nhì". Một số ngôn ngữ khác như tiếng Ả Rập, tiếng Hy Lạp, tiếng Do Thái, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ cũng gọi thứ Hai là "ngày thứ hai trong tuần".

Trong các nước, Tiếng Trung ngày này được gọi là "Tinh kỳ nhất" (chữ Hán: 星期一) nghĩa là "kỳ sao thứ nhất". Trong tiếng Nhật và tiếng Hàn, ngày này được gọi là "Nguyệt Diệu Nhật" (Kanji/Hanja: 月曜日, Kana: げつようび - getsu yōbi, Hangeul: 월요일 - wol yo il), nghĩa là "ngày Nguyệt Diệu" hay "ngày Mặt Trăng".
Thứ Ba

Thứ Ba là một ngày trong tuần nằm giữa thứ Hai và thứ Tư. Thứ Ba trong một số tiếng phương Tây và tiếng Nhật được lấy tên từ Sao Hỏa.

Tiếng Việt chịu ảnh hưởng từ tiếng Bồ Đào Nha vốn gọi ngày này trong tuần là "terça-feira", nghĩa là "ngày lễ thứ ba". Một số ngôn ngữ khác như tiếng Ả Rập, tiếng Hy Lạp, tiếng Do Thái, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ cũng gọi ngày trong tuần theo thứ tự đó.

Trong Tiếng Trung, ngày này được gọi là "Tinh kỳ nhị" (chữ hán: 星期二) nghĩa là "kỳ sao thứ hai". Trong tiếng Nhật và tiếng Hàn, ngày này được gọi là "Hỏa Diệu Nhật" (Kanji/Hanja: 火曜日, Kana: かようび - ka yōbi, Hangeul: 화요일 - hwa yo il), nghĩa là "ngày Hỏa Diệu" hay "ngày Sao Hỏa".
Thứ Tư

Thứ Tư là một ngày trong tuần nằm giữa thứ Ba và thứ Năm. Thứ Tư trong một số tiếng phương Tây được lấy tên từ Sao Thủy.

Tiếng Việt chịu ảnh hưởng từ tiếng Bồ Đào Nha vốn gọi ngày này trong tuần là "quarta-feira", nghĩa là "ngày lễ thứ tư". Một số ngôn ngữ khác như tiếng Ả Rập, tiếng Hy Lạp, tiếng Do Thái, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ cũng gọi ngày trong tuần theo thứ tự đó.

Trong Tiếng Trung, ngày này được gọi là "Tinh kỳ tam" (chữ hán: 星期三) nghĩa là "kỳ sao thứ ba". Trong tiếng Nhật và tiếng Hàn, ngày này được gọi là "Thủy Diệu Nhật" (Kanji/Hanja: 水曜日, Kana: すいようび - sui yōbi, Hangeul: 수요일 - su yo il), nghĩa là "ngày Thủy Diệu" hay "ngày Sao Thủy".
Thứ Năm

Thứ Năm là một ngày trong tuần nằm giữa thứ Tư và thứ Sáu. Thứ Năm trong một số tiếng phương Tây được lấy tên từ Sao Mộc.

Tiếng Việt chịu ảnh hưởng từ tiếng Bồ Đào Nha vốn gọi ngày này trong tuần là "quinta-feira", nghĩa là "ngày lễ thứ năm". Một số ngôn ngữ khác như tiếng Ả Rập, tiếng Hy Lạp, tiếng Do Thái, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ cũng gọi ngày trong tuần theo thứ tự đó.

Trong Tiếng Trung, ngày này được gọi là "Tinh kỳ tứ" (chữ hán: 星期四) nghĩa là "kỳ sao thứ tư". Trong tiếng Nhật và tiếng Hàn, ngày này được gọi là "Mộc Diệu Nhật" (Kanji/Hanja: 木曜日, Kana: もくようび - moku yōbi, Hangeul: 목요일 - mok yo il), nghĩa là "ngày Mộc Diệu" hay "ngày Sao Mộc".

Theo một số quy ước (xem ISO 8601), các ngày thứ Năm dùng để đánh số tuần: tuần 1 là tuần được định nghĩa là tuần có thứ Năm đầu tiên trong năm và cứ thế tính tiếp.
== Liên kết ngoài ==
- Ngày trong tuần tiếng Việt được so sánh với ngày trong tuần tiếng Hoa và Nhật
Thứ Sáu

Thứ Sáu là một ngày trong tuần và nằm giữa thứ Năm và thứ Bảy. Thứ Sáu trong một số tiếng phương Tây được lấy tên từ Sao Kim.

Tiếng Việt chịu ảnh hưởng từ tiếng Bồ Đào Nha vốn gọi ngày này trong tuần là "sexta-feira", nghĩa là "ngày lễ thứ sáu". Một số ngôn ngữ khác như tiếng Ả Rập, tiếng Hy Lạp, tiếng Do Thái, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ cũng gọi ngày trong tuần theo thứ tự đó.

Trong Tiếng Trung, ngày này được gọi là "Tinh kỳ ngũ" (chữ Hán: 星期五) nghĩa là "kỳ sao thứ năm". Trong tiếng Nhật và tiếng Hàn, ngày này được gọi là "Kim Diệu Nhật" (Kanji/Hanja: 金曜日, Kana: きんようび - kin yōbi, Hangeul: 금요일 - geum yo il), nghĩa là "ngày Kim Diệu" hay "ngày Sao Kim".

Ở những nước làm việc năm ngày một tuần, thứ Sáu là ngày làm việc cuối cùng nên thường được dùng để tổ chức lễ lạc và nghỉ ngơi.

Ở phương Tây người ta tin rằng "thứ Sáu ngày 13" là một ngày xui xẻo, dễ bị ma quỷ quấy rối vì theo Kinh Thánh con số 13 trùng với 13 nhân vật có mặt tại bữa Tiệc Ly, còn Thứ Sáu là ngày Jesus bị đóng đinh trên cây thập tự. Thứ Sáu cũng là ngày Adam và Eva ăn trái táo cấm.

Thứ sáu còn là ngày lễ thánh của đạo Hồi.

== Liên kết ngoài ==
- Ngày trong tuần tiếng Việt được so sánh với ngày trong tuần tiếng Hoa và Nhật (tiếng Anh)
Thứ Bảy

Thứ Bảy là một ngày trong tuần nằm giữa thứ Sáu và Chủ nhật. Ngày này cùng ngày chủ nhật được gọi chung là cuối tuần.

Tiếng Việt chịu ảnh hưởng từ tiếng Bồ Đào Nha vốn coi ngày này là ngày thứ bảy trong tuần lễ. Một số ngôn ngữ khác như tiếng Ả Rập, tiếng Hy Lạp, tiếng Do Thái, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ cũng gọi ngày trong tuần theo thứ tự đó.

Trong Tiếng Trung, ngày này được gọi là "Tinh kỳ lục" (chữ Hán: 星期六) nghĩa là "kỳ sao thứ sáu". Trong tiếng Nhật và tiếng Hàn, ngày này được gọi là "Thổ Diệu Nhật" (Kanji/Hanja: 土曜日, Kana: どようび - do yōbi, Hangeul: 토요일 - to yo il), nghĩa là "ngày Thổ Diệu" hay "ngày Sao Thổ".

Với các ngôn ngữ Âu châu khác, tên gọi ngày Thứ Bảy có gốc từ thần thoại La Mã Saturnus, tức vị thần nông nghiệp.

Theo truyền thống Do Thái, thứ Bảy là ngày Sabat, ngày cuối tuần, ngày quan trọng nhất trong tuần, vì theo Kinh Thánh đó là ngày được Chúa chúc phúc. Trong ngày này, mọi hoạt động đều phải được nghỉ để hoàn toàn rảnh rỗi.

== Liên kết ngoài==
- Ngày trong tuần tiếng Việt được so sánh với ngày trong tuần tiếng Hoa và Nhật (tiếng Anh)
Sao Mai (định hướng)

Sao Mai có thể là:
- Một tên gọi khác của Sao Kim.
- "Sao Mai": tên gọi của cuộc thi Liên hoan tiếng hát truyền hình toàn quốc.
- "Sao Mai điểm hẹn", một cuộc thi ca hát ở Việt Nam.
- Ban nhạc Sao Mai, thành lập vào năm 1993 tại Hà Nội với các thành viên Đỗ Bảo (keyboard), Nguyễn Mai Kiên (bass), Phạm Quốc Long (guitar), Mạnh Cường (trống), Hà Đình Huy (định âm), Bảo Long (saxophone), Trọng Nghĩa (keyboard).
Tháng năm

Tháng 5 là tháng có 31 ngày.

==Những sự kiện trong tháng 5==
- 1 tháng 5 - Ngày Quốc tế Lao động.
- 3 tháng 5 - Ngày Tự do Báo chí Thế giới ("World Press Freedom Day") theo Liên Hợp Quốc.
- 7 tháng 5 - Chiến thắng Điện Biên Phủ 1954
- 7 tháng 5 - Đức Quốc Xã chính thức đầu hàng Khối Đồng Minh tại Mặt trận phía Tây
- 9 tháng 5 - Ngày chiến thắng Phát xít Đức.
- Ngày 12 tháng 5 - Ngày Điều dưỡng Thế giới
- 19 tháng 5 - Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh.
- 29 tháng 5 - Ngày Quốc tế Gìn giữ Hòa bình Liên Hợp Quốc ("International Day of United Nations Peacekeepers").
- 31 tháng 5 - Ngày Quốc tế không Thuốc lá.

== Xem thêm ==
- Những ngày kỷ niệm
Tháng sáu

Tháng sáu là tháng thứ sáu theo lịch Gregorius, có 30 ngày.

== Những sự kiện trong tháng 6 ==
- 1 tháng 6 - Ngày Quốc tế thiếu nhi
- 5 tháng 6 - Ngày Môi trường Thế giới ("World Environment Day")
- 21 tháng 6 - Ngày Hạ chí; Ngày hội Âm nhạc Quốc gia Pháp; Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam: Ngày hội trượt ván Thế giới (World Skateboarding Day)
- 23 tháng 6 - Ngày Dịch vụ Công cộng Liên Hợp Quốc ("United Nations Public Service Day")
- 28 tháng 6 - Ngày Gia đình Việt Nam.
- 6 tháng 6 - Ngày Quốc khánh Thụy Điển
- Ngày Đại dương Thế giới được kỷ niệm không chính thức vào ngày 8 tháng 6 khi nó được đề xuất năm 1992 bởi Canada trong Hội nghị Trái Đất ở Rio de Janeiro, Brasil, và sau đó được Liên Hợp Quốc công nhận chính thức là ngày lễ quốc tế vào năm 2008 trong Nghị quyết A/RES/63/111.

== Xem thêm ==
- Những ngày kỷ niệm
Tháng bảy

Tháng bảy hay tháng bẩy là tháng thứ bảy theo lịch Gregorius, có 31 ngày.

== Những sự kiện trong tháng 7 ==
- Thứ bảy đầu tháng là Ngày Quốc tế Hợp tác ("International Day of Cooperatives")
- 1 tháng 7 là ngày Bảo hiểm y tế Việt Nam
- 4 tháng 7 là Ngày lễ độc lập của Hoa Kỳ
- 11 tháng 7 là Ngày Dân số Thế giới ("World Population Day")
- 14 tháng 7 là ngày Quốc khánh nước Cộng hòa Pháp
- 15 tháng 7 Ngày truyền thống Thanh niên xung phong
- 22 tháng 7 là ngày lễ thánh Maria Madalena
- 27 tháng 7 là Ngày Thương binh Liệt sĩ Việt Nam
- 28 tháng 7 là Ngày thành lập Công Đoàn Việt Nam

== Ngày lễ và kỷ niệm ==
- 3 tháng 7 - Ngày mất nhà thơ trào phúng Dương Quân, Việt Nam

== Xem thêm ==
- Những ngày kỷ niệm
Kitô giáo Đông phương

Kitô giáo Đông phương bao gồm các truyền thống Kitô giáo ban đầu phát triển ở miền Đông vùng Địa Trung Hải và xa hơn nữa về phía Đông và phía Nam trong thời cổ đại cổ điển và hậu kỳ cổ đại. Kitô giáo Đông phương có sự khác biệt với Kitô giáo Tây phương về văn hoá, chính trị cũng như thần học.

== Các nhóm Giáo hội ==
- Chính thống giáo Đông phương ("Eastern Orthodoxy") chấp nhận 7 công đồng đại kết để xác định niềm tin (mặc dù nhiều người xem các công đồng 879–80 và 1341–1351 là công đồng thứ 8 và 9). Hầu hết Chính thống giáo Đông phương hiệp nhất trong sự thông công với Thượng phụ Constantinopolis. Chính thống giáo Đông phương chiếm đa số trong Kitô giáo Đông phương. Những nơi có tỉ lệ tín đồ lớn là Hy Lạp, Nga, Gruzia và nhiều nước Đông Âu khác.
- Chính thống giáo Cổ Đông phương ("Oriental Orthodoxy") chỉ chấp nhận 3 công đồng đại kết đầu tiên (Nicea, Constantinopolis và Ephesus) và đặc biệt bác bỏ công đồng thứ 4 (Chalcedon năm 451 CN, công đồng này xác định rõ ràng Giêsu có hai bản tính: bản tính thần linh và bản tính con người). Những người ủng hộ công đồng Chalcedon xem những người chống đối là ủng hộ Nhất tính thuyết ("Monophysitism") của Eutyches, nhưng thực tế Chính thống giáo Cổ Đông phương cũng không chấp nhận các lời giảng về Nhất tính thuyết của Eutyches nhưng theo giáo thuyết mà họ gọi là Hiệp tính thuyết ("Miaphysitism"). Họ thích dùng tên gọi "phi Chalcedon" ("non-Chalcedonian") hoặc "Miaphysite" thay vì "Monophysite". Chính thống giáo Cổ Đông phương tách ra khỏi phần còn lại của Kitô giáo vào thế kỉ thứ 5 và lúc đầu phát triển ở phía đông của Đế quốc Byzantine, nhất là tại Armenia, Syria, Ai Cập và Ethiopia.
- Giáo hội Phương Đông Assyria và Giáo hội Phương Đông Thủ cựu có gốc rễ từ Giáo hội Phương Đông, giáo hội này chỉ chấp nhận hai công đồng Nicea–Constantinopolis, không chấp nhận công đồng Ephesus năm 431 CN và đã tách khỏi các Giáo hội khác trong tiến trình li giáo Nestorius vào thế kỉ thứ 5; do phát triển bên trong Đế quốc Ba Tư, giáo hội này cũng nhanh chóng đi theo tiến trình riêng. Giáo lý của giáo hội này thường được xem là theo thuyết Nestorius nhưng thực tế giáo hội này không luôn luôn gắn bó với thuyết đó. Nestorius chống lại tước hiệu Mẹ Thiên Chúa (Theotokos) của Trinh nữ Maria và chỉ gọi là Mẹ đức Kitô (Christotokos). Những người chống Nestorius cho rằng ông ta chia đức Kitô làm 2 ngôi vị: Thiên Chúa Ngôi Lời không chịu đau khổ và chết trên thập tự giá, còn Giêsu con người thì bị như vậy, và Thiên Chúa Ngôi Lời thông suốt mọi sự, còn Giêsu con người thì có tri thức giới hạn; cho dù Netorius khẳng định ông tin rằng đức Kitô thực sự là một ngôi vị (tiếng Hy Lạp: prosopon). Hiện nay giáo lý của Giáo hội Phương Đông Assyria và Giáo hội Phương Đông Thủ cựu cho rằng đức Kitô có hai bản tính (qnome, essences) không hoà lẫn nhưng vĩnh viễn thống nhất trong một ngôi vị — điều này khác với thuyết Nestorius.
- Công giáo Đông phương là nhóm các giáo hội theo các nghi lễ Đông phương hiệp thông với Giám mục Rôma, là thành phần thiểu số (khoảng 2%) quan trọng của Giáo hội Công giáo.
Kitô giáo Tây phương

Kitô giáo Tây phương bao gồm Giáo hội Latinh thuộc Công giáo Rôma và các nhóm Tin Lành. Khác với Kitô giáo Đông phương, Kitô giáo Tây phương, về phương diện lịch sử, phát triển ở phía Tây của châu Âu và vùng Tây Bắc châu Phi.

Một số điểm khác biệt chính của Kitô giáo Tây phương và Kitô giáo Đông phương là:

- Giáo lý về tội tổ tông của Kitô giáo Tây phương: Một số người cho rằng đây là do ảnh hưởng của thánh Augustinô thành Hippo.
- Hầu hết các Kitô hữu Tây phương sử dụng một bản sửa đổi của Kinh Tin Kính Nicea, trình bày rằng Chúa Thánh Thần "nhiệm xuất từ Chúa Cha và Chúa Con" (xem thêm mệnh đề "Filioque"). Trong khi nguyên bản được đưa ra bởi Công đồng Constantinopolis I ghi "nhiệm xuất từ Chúa Cha", không có phần "và Chúa Con" mà cũng không thể hiện ý nghĩa "chỉ [...] mà thôi".
Giáo hội Anh

Giáo hội Anh là giáo hội Kitô giáo được thiết lập chính thức ở Anh, đóng vai trò là giáo hội mẹ của Khối Hiệp thông Anh giáo trên toàn cầu. Giáo hội được chia làm 2 giáo tỉnh: Canterbury ở miền Nam và York ở miền Bắc, được đứng đầu bởi Tổng giám mục Canterbury và Tổng giám mục York, mỗi vị đều mang thêm tước hiệu Giáo trưởng ("Primate"). Giáo hội Anh nhìn nhận mình mang cả hai căn tính Công giáo và Cải cách.

Bởi vì Anh giáo được công nhận là quốc giáo nên về mặt danh nghĩa, Quân vương Anh (hiện nay là Quốc vương Charles III) có tước hiệu hiến định là "Người Quản trị Tối thượng ("Supreme Governor") của Giáo hội Anh". Thực tế, Tổng Giám mục Canterbury là người lãnh đạo Giáo hội Anh. Anh giáo trên toàn cầu bao gồm nhiều giáo hội độc lập tại hơn 160 quốc gia và vùng lãnh thổ công nhận Tổng giám mục Canterbury là nhà lãnh đạo tượng trưng. Giám mục Justin Welby đã thay thế tiến sĩ Rowan Williams đảm nhận chức Tổng Giám mục Canterbury vào ngày 21 tháng 3 năm 2013.

==Lịch sử==
Kitô giáo được rao giảng tại Britannia vào khoảng thế kỷ thứ hai trong bối cảnh văn hóa La Mã-Briton. Khi Đế quốc La Mã sụp đổ, người Anglo-Saxon theo pagan giáo di cư tới hòn đảo này, giáo hội Celt thu hẹp về Cornwall và Wales. Năm 597, Giáo hoàng Grêgôriô I gửi các nhà truyền giáo tới để cải đạo cho người Anglo-Saxon. Đoàn truyền giáo được dẫn đầu bởi Augustinô, người trở thành Tổng giám mục Canterbury đầu tiên. Tại Northumbria, các nhà truyền giáo Celt cạnh tranh với các giáo sĩ Roma. Công nghị Whitby năm 664 quyết định cho Northumbria theo truyền thống Roma. Các Vương quốc Anglo-Saxon đều dần cải đạo, Công giáo trở thành phần thiết yếu của đời sống và văn hóa Anh.

Thời kì Trung Cổ, Giáo hội Anh chịu dưới quyền của Giáo hoàng, nhưng tách ra khỏi Rôma vào năm 1534 dưới triều vua Henry VIII, tuy rằng đã có nhập lại một cách tạm thời dưới triều của Nữ vương Mary I trong năm 1555.

== Liên kết ngoài ==
- Website của Giáo hội Anh (tiếng Anh)
Tháng tám

Tháng tám là tháng thứ tám theo lịch Gregorius, có 31 ngày.

== Những sự kiện trong tháng 8 ==
- 08 tháng 8 năm 1967 - Ngày thành lập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á
- 15 tháng 8 năm 1945 - Chiến thắng phát-xít Nhật.
- 1945 - Cách mạng do Đảng Cộng sản Đông Dương lãnh đạo nhân dân giành chính quyền từ tay Nhật Bản, Pháp và khai sinh nước Việt Nam dân chủ cộng hòa.
- 19 tháng 8 năm 1945 - Ngày Cách mạng tháng tám.
- 20 tháng 8 năm 1888 - Ngày sinh Chủ tịch Tôn Đức Thắng (Việt Nam).
- 26 tháng 8 năm 1975 - Việt Nam là thành viên của Phong trào Các nước không liên kết.

== Ngày lễ và kỷ niệm ==
- 6 tháng 8 - Ngày Quốc tế chống vũ khí nguyên tử (1945).
- 8 tháng 8 - Ngày sinh Dương Quân, nhà thơ trào phúng Việt Nam.
- 9 tháng 8 - Ngày Quốc tế của người thổ dân thế giới ("International Day of the World's Indigenous People")
- 10 tháng 8 - Ngày vì nạn nhân chất độc màu da cam Việt Nam (2004).
- 12 tháng 8 - Ngày Quốc tế Thanh Thiếu niên ("International Youth Day"), Ngày thành lập tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (1991)
- 19 tháng 8 - Cách mạng tháng Tám thành công ở Hà Nội (1945)
- 19 tháng 8 - Ngày truyền thống của Công an Nhân dân Việt Nam (1945)
- 19 tháng 8 - Ngày thành lập Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC (2004)
- 20 tháng 8 - Ngày sinh của Tôn Đức Thắng, Chủ tịch thứ hai của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chủ tịch đầu tiên của Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1888)
- 23 tháng 8 - Ngày Quốc tế tưởng niệm việc buôn bán nô lệ và việc hủy bỏ nó ("International Day for the Remembrance of the Slave Trade and its Abolition").
- 25 tháng 8 - Ngày sinh của Võ Nguyên Giáp, Đại tướng đầu tiên, Tổng tư lệnh của Quân đội Nhân dân Việt Nam
- 26 tháng 8 - Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nay là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tham gia Phong trào không liên kết (1975)
- 29 tháng 8 - thành lập quận Kiến An thuộc thành phố Hải Phòng

== Xem thêm ==
- Những ngày kỷ niệm
Tháng chín

Tháng chín là tháng thứ chín theo lịch Gregorius, với 30 ngày.

== Những sự kiện trong tháng 9 ==
- Ngày 2 tháng 9: Ngày Quốc khánh của Việt Nam ("Independence Day of Vietnam)"
- Ngày 7 tháng 9: Ngày thành lập Đài Tiếng nói Việt Nam (1945); Ngày phát sóng chương trình truyền hình đầu tiên của Đài Truyền hình Việt Nam (1970)
- Ngày 8 tháng 9: Quốc tế xóa nạn mù chữ ("International Literacy Day")
- Ngày 15 tháng 9: Ngày Quốc tế Dân chủ ("International Day of Democracy")
- Ngày 16 tháng 9: Ngày Quốc tế Bảo vệ Tầng ôzôn ("International Day for the Preservation of the Ozone Layer")
- Ngày 21 tháng 9: Ngày Quốc tế Hòa bình ("International Day of Peace") (trước đây là ngày khai mạc Đại hội đồng Liên hợp Quốc)
- Ngày 21 tháng 9: Ngày Thu phân
- Ngày 23 tháng 9: Ngày Nam bộ kháng chiến, chiến tranh Việt Nam
("Autumnal Equinox Day)"
- Ngày 28 tháng 9: Ngày Hàng hải Thế giới ("World Maritime Day")

== Xem thêm ==
- Những ngày kỷ niệm
Tháng mười

Tháng mười là tháng thứ mười theo lịch Gregorius, có 31 ngày.

== Những sự kiện trong tháng 10 ==
- 1: Ngày Người Cao niên Quốc tế ("International Day for Older Persons")
- 4: Tuần lễ Không gian Thế giới ("World Space Week")
- 5: Ngày Nhà giáo Thế giới ("World Teacher's Day")
- Thứ hai đầu tháng: Ngày Cư ngụ Thế giới ("World Habitat Day")
- 8: Ngày phát sóng kênh truyền hình quốc gia VTV9
- 9: Ngày Bưu điện Thế giới ("World Post Day")
- 10: Thăng Long - Hà Nội
- 13: Ngày Quốc tế Giảm nhẹ Thiên tai (International Day for Disaster Reduction)
- 14: Ngày thành lập Hội Nông dân Việt Nam
- 15: Ngày thành lập Hội LHTN Việt Nam, ngày dân vận khéo
- 16: Ngày Lương thực Thế giới ("World Food Day")
- 17: Ngày Quốc tế xóa nghèo ("International Day for the Eradication of Proverty")
- 20: Ngày Phụ Nữ Việt Nam ("VietNam Women's Day")
- 23: Ngày mở đường Hồ Chí Minh trên biển
- 24: Ngày Liên hợp Quốc ("United Nations Day") và Ngày Phát triển Thông tin Thế giới ("World Development Information Day")
- 24 - 30: Tuần lễ Giải trừ quân bị ("Disarmament Week")
- 31: Lễ hội Halloween ("Halloween")

== Xem thêm ==
- Những ngày kỷ niệm
Tháng mười một

Tháng mười một là tháng thứ mười một theo lịch Gregorius, với 30 ngày.

Trong tiếng Việt dân dã, tháng mười một trong âm lịch còn được gọi là tháng một, khi đó tháng một âm lịch được gọi là tháng giêng.

== Những sự kiện trong tháng 11 ==
- 01 tháng 11 – Ngày lễ Các Thánh ("All Saints' Day")
- 01 tháng 11 - Đảo chính Việt Nam Cộng hòa 1963
- 02 tháng 11 – Ngày lễ Các đẳng Linh hồn ("All Souls' Day")
- 06 tháng 11 – Ngày Quốc tế Phòng khai thác môi trường trong Chiến tranh và xung đột vũ trang ("International Day for Preventing the Exploitation of the Environment in War and Armed Conflict")
- 12 tháng 11 – Ngày truyền thống công nhân Mỏ Việt Nam
- 14 tháng 11 – Ngày Bệnh dư đường Thế giới ("World Diabetes Day")
- 16 tháng 11 – Ngày Khoan dung Quốc tế ("International Day of Tolerance")
- 18 tháng 11 - Ngày thành lập Mặt trận dân tộc thống nhất Việt Nam
- 19 tháng 11 – Ngày Quốc tế Nam giới ("International Men's Day")
- Chủ nhật thứ ba của tháng 11 – Ngày Thế giới tưởng niệm nạn nhân giao thông đường bộ ("World Day of Remembrance for Road Traffic Victims")
- 20 tháng 11 – Ngày Thiếu nhi Thế giới ("Universal Children's Day"), và Ngày Công nghiệp hóa châu Phi ("Africa Industrialization Day")
- 20 tháng 11 – Ngày Nhà giáo Việt Nam
- 21 tháng 11 – Ngày Truyền hình Thế giới ("World Television Day")
- 23 tháng 11 - Ngày Nam Kỳ khởi nghĩa
- 25 tháng 11 – Ngày Quốc tế xóa bỏ Bạo lực đối với Phụ nữ ("International Day for the Elimination of Violence against Women")

== Những ngày kỷ niệm ==
- 18 tháng 11 – Kỷ niệm ngày thành lập mặt trận thống nhất dân tộc Việt Nam hay còn gọi là ngày Đại đoàn kết.
- 23 tháng 11 – Kỷ niệm ngày thành lập Hiệp hội Điều Việt Nam "(Vietnam Cashew Association - VINACAS), 23 tháng 11 năm 1990."
Tháng mười hai

Tháng mười hai là tháng thứ mười hai theo lịch Gregorius, có 31 ngày.

Tháng mười hai trong âm lịch còn được gọi là tháng chạp.

== Sự kiện trong tháng 12 ==
- 1 tháng 12 – Ngày Thế giới phòng chống HIV/AIDS (World AIDS Day)
- 1 tháng 12 – Quốc khánh România
- 2 tháng 12 – Quốc khánh Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất
- 2 tháng 12 – Quốc khánh Lào
- 3 tháng 12 – Ngày Người khuyết tật Quốc tế ("International Day of Disabled Persons")
- 6 tháng 12 – Quốc khánh Phần Lan
- 9 tháng 12 – Ngày Quốc tế chống tham nhũng ("International Anti-Corruption Day") theo LHQ
- 10 tháng 12 – Ngày Nhân quyền ("Human Rights Day") theo LHQ
- 12 tháng 12 – Quốc khánh Kenya
- 20 tháng 12 – Ngày Quốc tế Đoàn kết Nhân loại (International Human Solidarity Day)
- 22 tháng 12 – Đông chí; Thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân; Ngày hội Quốc phòng toàn dân Việt Nam
- 25 tháng 12 – Lễ Giáng sinh; Liên Xô tan rã
- 26 tháng 12 - Ngày dân số Việt Nam
- 27 tháng 12 – Ngày Quốc tế Phòng chống dịch bệnh (International Day of Epidemic)

== Xem thêm ==
- Những ngày kỷ niệm
Tháng một

Tháng Một (tháng 1 - tháng Januariô) là tháng đầu tiên trong lịch Gregorius, có 31 ngày. Trong âm lịch, tháng đầu tiên gọi là tháng Giêng. Ngoài ra, người Việt xưa kiến Tý lấy tháng thứ mười một âm lịch làm đầu năm, nên cũng đã gọi tháng này là tháng một. Cách nói "một, chạp, giêng, hai" đã quen thuộc và trở thành câu nói cửa miệng của người Việt.
== Sự kiện ==
- 1959: Quốc khánh nước Cộng hòa Cuba
- 1960: Hồ Chí Minh ký sắc lệnh công bố Hiến pháp 1959 của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
- 1968: Sự kiện Tết Mậu Thân

== Sinh ==
- 1756 – Wolfgang Amadeus Mozart , nghệ sĩ dương cầm và nhà soạn nhạc người Áo (m. 1791)

== Xem thêm ==
- Những ngày kỷ niệm
Tháng hai

Tháng hai là tháng thứ hai và tháng có ít ngày nhất theo lịch Gregorius: 28 ngày hoặc 29 ngày (năm nhuận).

== Sự kiện ==
- Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (ngày 3 tháng 2)
- Ngày Valentine (ngày 14 tháng 2)
- Quốc khánh Kuwait (ngày 25 tháng 2)
- Ngày thầy thuốc Việt Nam (ngày 27 tháng 2)

== Xem thêm ==
- Những ngày kỷ niệm
Tháng giêng

Trong âm lịch, hiện nay thuật ngữ tháng giêng (hay chính nguyệt) dùng để chỉ tháng thứ nhất của năm. Tháng này còn gọi là tháng Dần. Ngày đầu tiên của tháng này có thể dao động trong khoảng giữa hai tiết Đại hàn và Vũ thủy, nhưng nói chung nó chủ yếu dao động xung quanh tiết Lập xuân trong phạm vi ±10 ngày (xem thêm tiết khí). Việc xác định ngày bắt đầu cũng như số ngày trong tháng phụ thuộc vào khoảng thời gian giữa hai trăng mới (new moon) kế tiếp nhau, tuy nhiên nói chung thì nó có 29 hoặc 30 ngày. Ngày đầu tiên của tháng này là Tết Nguyên Đán. Đa phần các lễ hội của Việt Nam hiện nay tập trung trong tháng giêng. Trong âm lịch, tháng giêng là tháng hiếm khi nhuận (rất thú vị là người ta không thể ăn hai Tết Nguyên Đán trong vòng chỉ có một tháng), mặc dù vậy nhưng theo một số phép tính lịch trước thì đến năm 2148 (Mậu Thân) sẽ nhuận tháng giêng (Mùng 1 tháng Giêng âm lịch vào ngày Chủ nhật 21.1.2148, mùng 1 tháng Giêng nhuận vào thứ Ba ngày 20.2.2148). Trước đó, năm Quý Hợi 1803 lịch Việt Nam cũng nhuận tháng giêng. Đôi khi người ta vẫn gọi là "tháng một", tuy nhiên đa phần hiểu tháng một âm lịch là tháng thứ 11 (tháng Tý) trong những năm âm lịch thường. Các nhà lập lịch còn thêm Can vào trước tên gọi của tháng, nên trên lịch có các tên tháng như "Giáp Dần", "Bính Dần", "Mậu Dần", "Canh Dần", "Nhâm Dần" tùy theo từng năm. Tuy nhiên, rất khó nhớ cách gọi này nếu không nhìn vào lịch.

==Xem thêm==
- Tháng một dương lịch
Tháng chạp

Tháng Chạp, còn gọi là tháng củ mật, là tháng cuối cùng của một năm âm lịch - tháng thứ mười hai (12) đối với các năm âm lịch thường hoặc tháng thứ mười ba (13) trong những năm âm lịch nhuận. Tháng âm lịch nào cũng chỉ có thể có từ 29 đến 30 ngày, tùy theo thời điểm diễn ra hai kỳ trăng non kế tiếp nhau theo giờ địa phương. Ở Việt Nam đó là GMT+7. Xem thêm lịch Trung Quốc. Tháng Chạp là tháng luôn luôn diễn ra sau ngày đông chí. Cách tính số lượng ngày trong tháng âm lịch và số tháng trong năm cũng như việc xác định tháng nào là tháng nhuận (nếu có trong năm âm lịch đó) tương đối phức tạp.

Người Trung Quốc xưa gọi tháng 12 âm lịch là tháng Quý đông (tháng cuối mùa đông), nhưng còn một cái tên khác là "Lạp nguyệt". Chữ "lạp" có xuất xứ từ thịt, vì từ thời xưa người Trung Quốc đã thích ướp thịt khô vào dịp mùa đông để dành ăn quanh năm. Việc ướp thịt rộ lên vào tháng 12, và đó là lý do vì sao người Trung Quốc gọi đây là Lạp nguyệt. Lạp cũng là lễ tế cuối năm của người Trung Quốc. Từ thời nhà Chu, tháng 12 là dịp nhà vua nghỉ ngơi săn bắn, còn đặt lệ: lễ tế tất niên gọi là "đại lạp".

Trong Giáo trình lịch sử ngữ âm tiếng Việt do Nguyễn Tài Cẩn biên soạn, chính từ 2 chữ "Lạp nguyệt" này, người Việt đã đọc chệch từ Lạp thành Chạp. Tương tự là tháng Giêng, bắt nguồn từ hai chữ "Chính nguyệt".

Người xưa gọi tháng Chạp là "tháng củ mật" bởi tháng ấy nhiều trộm đạo. "Củ" là củ soát, kiểm soát, còn "mật" là cẩn mật, nghĩa là kiểm soát cẩn mật. Đến tháng Chạp này, các quan phủ thường hay nhắc nhở những người dân cần cẩn mật, các tuần đinh phải tăng cường kiểm soát cẩn mật để phòng ngừa trộm cắp.

Cho đến nay, tháng Chạp vẫn được coi là "tháng củ mật". Đây là tháng làm ăn không chỉ của người lương thiện mà của cả người bất lương vì cuối năm ai cũng có nhu cầu Tết. Do đó, kẻ trộm cắp tăng cường nhòm ngó, tìm cơ hội để lấy cắp món nọ món kia. Ngoài ra "tháng củ mật" vì theo quan niệm của dân ta cho rằng đây là tháng xui xẻo hay là tháng có thể dễ mất mát tiền của, hay bị "tai bay vạ gió", có khi hao người tốn của với những lý do hết sức khác nhau nhưng thường cho là… đen và đắng như Củ Mật.
Sóc (lịch)

Sóc trong công tác lập lịch trong âm lịch theo kiểu lịch Việt Nam (đúng ra là âm-dương lịch), được hiểu là thời điểm xảy ra trăng mới theo múi giờ địa phương. Sóc là mốc để tính ngày đầu tiên của tháng âm lịch. Ngày đầu tiên của tháng âm lịch là ngày chứa điểm sóc, cho dù điểm sóc có thể xảy ra ở thời điểm 23 h 59 m 59 s (tính theo giờ địa phương) của ngày dương lịch. Tháng âm lịch sẽ kết thúc vào 23 h 59 m 59 s của ngày trước khi diễn ra sóc kế tiếp. Do chu kỳ quay của Mặt Trăng xung quanh Trái Đất trung bình là 29,5302 ngày (theo quan sát từ Trái Đất) nên một tháng âm lịch có thể có 29 hoặc 30 ngày (theo quy tắc làm tròn trên đây). Tháng nào có 30 ngày gọi là tháng đủ, còn tháng nào có 29 ngày gọi là tháng thiếu.

==Xem thêm==
- Sóc vọng
Tháng Tý

Trong âm lịch, tháng Tý (tức tháng 11 âm lịch; còn gọi là tháng một) là tháng bắt buộc phải có ngày đông chí. Đây là một quy tắc bắt buộc để xây dựng lịch. Ngày nay, do chịu ảnh hưởng của cách đánh số các tháng, nên đôi khi một số người vẫn gọi nhầm tháng giêng là tháng một âm lịch do đánh số tháng giêng là 1 và họ gọi "tháng một âm lịch" thực thụ này là tháng 11 do đánh số của nó là 11. Hiện nay, tháng này là tháng thứ 11 trong năm âm lịch thường và là tháng thứ 12 trong năm âm lịch nhuận, nhưng vẫn được đánh số 11 do tháng nhuận có cùng cách đánh số với tháng trước đó.

Tháng này còn gọi là tháng trọng đông. Một số người (nhất là các nhà lập lịch) còn thêm Can vào tên gọi của tháng nên có tháng Giáp Tý, Bính Tý, Mậu Tý, Canh Tý, Nhâm Tý tùy theo từng năm âm lịch. Nhưng gọi là tháng Tý là dễ nhớ hơn so với Giáp Tý, Bính Tý v.v do nếu không nhìn vào lịch thì rất ít người nhớ nổi đó là tháng ??? + Tý.

== Các ngày quan trọng ==
- Ngày 11: Thái Ất cứu khổ thiên tôn đản sinh
- Ngày 17: Đức Phật A Di Đà đản sinh

==Xem thêm==
- Lịch Trung Quốc
- Tiết khí
Can Chi

Can Chi (干支), gọi đầy đủ là Thiên Can Địa Chi (天干地支) hay Thập Can Thập Nhị Chi (十干十二支), là hệ thống đánh số thành chu kỳ được dùng tại các nước thuộc vùng văn hóa Đông Á như: Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản, Đài Loan, Việt Nam và một số quốc gia khác ngoài vùng. Nó được áp dụng với tổ hợp chu kỳ 60 trong âm lịch nói chung để xác định tên gọi của thời gian (ngày, giờ, năm, tháng) cũng như trong chiêm tinh học. Người ta cho rằng nó có xuất xứ từ Nhị Thập Bát Tú trong cách tính lịch cổ đại dùng để đếm ngày.

== Can ==
=== Ý nghĩa ===
Can (干) hay còn gọi là Thiên Can (天干) hoặc Thập Can (十干) do có đúng mười (10) can khác nhau. Can cũng còn được phối hợp với Âm dương và Ngũ hành.

=== Danh sách 10 can ===
Năm kết thúc bằng số nào thì có Can tương ứng.

== Chi ==
=== Ý nghĩa ===
Chi (支) hay còn gọi là Địa Chi (地支) hay Thập Nhị Chi (十二支) do có đúng mười hai chi. Đây là mười hai từ chỉ 12 con vật của hoàng đạo phương Đông dùng như để chỉ phương hướng, bốn mùa, ngày, tháng, năm và giờ ngày xưa (gọi là canh gấp đôi giờ hiện đại). Việc liên kết các yếu tố liên quan đến cuộc sống con người với Chi là rất phổ biến ở khu vực Đông Á và Đông Nam Á. 

Do số lượng con giáp cũng là 12 nên trong đời sống, Thập Nhị Chi cũng hay được gọi theo 12 con giáp.

=== Giờ Âm Lịch - Dương Lịch ===
 Tương truyền ngày xưa có một người tên Đại Nhiêu đã lập ra Thập Can và Thập Nhị Chi để giúp người ta tính toán thời gian. Việc tính giờ cũng có liên quan đến tập tính của 12 loài vật:
- Tý (23-1 giờ): Lúc chuột đang hoạt động mạnh.
- Sửu (1-3 giờ): Lúc trâu/bò chuẩn bị đi cày.
- Dần (3-5 giờ): Lúc hổ hung hãn nhất.
- Mão (5-7 giờ): Lúc mèo về nhà nghỉ ngơi
- Thìn (7-9 giờ): Lúc đàn rồng quây mưa.
- Tỵ (9-11 giờ): Lúc rắn không hại người.
- Ngọ (11-13 giờ): Ngựa có dương tính cao nên được xếp vào giữa trưa.
- Mùi (13-15 giờ): Lúc dê/cừu ăn cỏ không ảnh hưởng tới việc cây cỏ mọc lại.
- Thân (15-17 giờ): Lúc khỉ thích hú.
- Dậu (17-19 giờ): Lúc gà bắt đầu vào chuồng.
- Tuất (19-21 giờ): Lúc chó trông nhà.
- Hợi (21-23 giờ): Lúc lợn ngủ say nhất.

== Lục thập hoa giáp ==
=== 60 tổ hợp Can Chi ===
Người ta ghép một can với một chi để tạo thành tên gọi chính thức của những cái cần đặt tên (ngày, giờ, tháng, năm v.v...) bắt đầu từ can Giáp và chi Tý tạo ra Giáp Tý, sau đó đến can Ất và chi Sửu tạo ra Ất Sửu và cứ như vậy cho đến hết (Bính..., Quý) và (Dần..., Hợi). Sự kết hợp như vậy tạo thành một chu kì, hết can (hoặc chi) cuối cùng thì nó tự động quay trở lại cho đến tổ hợp cuối cùng là Quý Hợi. Có tổng cộng 60 (bằng bội số chung nhỏ nhất của 10 và 12) tổ hợp khác nhau của 10 can và 12 chi. Can phải kết hợp với Chi đồng tính (Can dương phải kết hợp với Chi dương và Can âm phải kết hợp với Chi âm). Dựa vào số dư khi chia cho 60 có thể tìm can chi tương ứng của từng năm. 

== Xem thêm ==
- Lịch Trung Quốc
- Ngũ hành
- Mười hai con giáp
Công Nguyên

Công Nguyên (viết tắt là CN) là thuật ngữ được sử dụng để đánh số năm trong Lịch Julius và Lịch Gregory. Thuật ngữ này là gốc từ tiếng Latinh thời Trung Cổ, A là AD). Từ "Công nguyên" (chữ Hán: 公元) trong Hán Việt được vay mượn từ tiếng Trung. Trong tiếng Trung, "Công nguyên" 公元 là tên gọi tắt của "Công lịch kỷ nguyên" 公曆紀元.

"Công Nguyên" hay "Kỷ nguyên Công lịch" tính từ khi Chúa Giêsu được sinh ra. Trước thời điểm Giêsu sinh ra được gọi là Trước Công Nguyên hay "Trước Công lịch kỉ Nguyên" (viết tắt là TCN, cách sử dụng tương ứng ở phương Tây là BC, viết tắt của Before Christ).

Hệ thống TCN và CN được phát minh bởi Dionysius Exiguus của Scythia Minor vào năm 525, nhưng không được sử dụng rộng rãi cho đến sau năm 800.

Cách ghi này trong lịch Gregorian được sử dụng rộng rãi nhất trên thế giới hiện nay. Nó đã trở thành tiêu chuẩn không chính thức trên phạm vi toàn cầu, được áp dụng vì các lợi ích thiết thực trong sử dụng truyền thông quốc tế, vận tải và hội nhập thương mại và được các tổ chức quốc tế như Liên Hợp Quốc công nhận.

==Lịch sử==
Khái niệm kỷ nguyên Kitô được tu sĩ Dionysius Exiguus đặt ra vào thế kỷ VI khi ông tính lịch cho các ngày lễ Phục Sinh và được dùng với các lịch Julius và Gregory. Không có năm 0 trong các lịch này; năm 1 TCN được theo sau bằng năm 1 CN. Các nhà làm sử áp dụng thông lệ này vì nó được dùng lần đầu bởi tu sĩ Beda trong tác phẩm "Historia Ecclesiastica Gentis Anglorum" (Lịch sử giáo hội của người Anh, 731). Ông không dùng số 0, mặc dù ông đã biết số 0 vào lúc đó, vì việc đếm số cho năm bắt đầu từ 1 chứ không phải 0. Năm 0 trong lịch thiên văn là năm 1 TCN; các năm trước 0 được đánh số âm, như −1 = 2 TCN.

Hầu hết các học giả Kinh Thánh hiện nay cho rằng Dionysius đã tính sai, và rằng trên thực tế Giêsu sinh trong khoảng từ năm 8 TCN tới năm 4 TCN. Dữ kiện muộn nhất liên quan đến sự giáng sinh của Giê-su là cái chết của Herod Đại đế vào năm 4 TCN.

==Sau Công Nguyên==
Tại Việt Nam, một số người do hiểu lầm CN là chỉ năm Chúa Giê-su ra đời nên họ đã gọi những năm nằm trong Công nguyên là năm "sau Công nguyên". Công nguyên là kỷ nguyên bắt đầu từ năm được cho là năm Chúa Giê-su ra đời, Công nguyên vẫn còn đang tiếp diễn, nó chỉ ngừng lại khi người ta quyết định kết thúc nó. Chừng nào Công nguyên chưa kết thúc thì mọi năm chỉ có thể là nằm trước hoặc trong Công nguyên, không có năm "sau Công nguyên".

Theo cách nghĩ bình thường với kiến thức chung của người Việt Nam, từ " Công Nguyên" được hiểu là mốc (hoặc là số 0), nên họ thường sử dụng giới từ Trước (-) và Sau (+) để định hình câu nói của họ. Ví dụ: sau công nguyên 2 năm là Năm 2+.
CN

CN hay cn có thể là từ viết tắt cho:

- Công Nguyên
- chủ nhật (hay "Chúa nhật")
- công nghiệp
- công nghệ
- công nhân
- chủ nghĩa (xem Hệ thống xã hội chủ nghĩa)
- Trung Quốc (mã quốc gia ISO 3166-1 alpha-2, cn)
- Cyanide (CN)
- Gnaeus (Cn.)
- Kênh Cartoon Network
Danh sách quốc gia theo dân số

Đây là danh sách quốc gia theo dân số.

Danh sách này dựa trên cách gọi tên dùng trong danh sách nước trên thế giới. Lưu ý là bài này không chủ ý nói về tình trạng của các lãnh thổ.

Một số lãnh thổ cũng được đề cập để tiện so sánh. Chúng được in "nghiêng".

== Nguồn ==
1. Nam Cực không có cư dân sinh sống, nhưng một số chính phủ vẫn duy trì các trạm nghiên cứu thường trực ở châu lục này. Số lượng người có thể thay đổi từ khoảng 1.000 người trong mùa đông tới khoảng 5.000 người vào mùa hè.
2. Chỉ tính đến dân số ở Trung Quốc đại lục, không bao gồm các khu vực hành chính đặc biệt (Hồng Kông và Ma Cao) và khu vực do Trung Hoa Dân Quốc kiểm soát (thường được gọi là "Đài Loan").
3. Bao gồm 7 vùng lãnh thổ hải ngoại của Pháp: Polynésie thuộc Pháp (266.952 người, tháng 1/2010), New Caledonia (245.580 người, 27/7/2009), Mayotte (194.000 người, năm 2009), Saint Martin (36.661 người, tháng 1/2008), Wallis và Futuna (13.484 người, tháng 7/2008), Saint Barthélemy (8.673 người, tháng 1/2008), Saint Pierre và Miquelon (6.072 người' tháng 1/2008).
4. Bao gồm các nhóm đảo Đài Loan, Bành Hồ, Kim Môn, Mã Tổ, v.v...
5. Bao gồm Đảo Christmas (1.508), Quần đảo Cocos (Keeling) (628) và Đảo Norfolk (1.828).
6. Không bao gồm các lãnh thổ tranh chấp của Kosovo (~ 1.800.000 người).
7. Gồm Puntland (~ 3.900.000 người) và Somaliland (~ 3.500.000 người).
8. Con số của LHQ vào giữa năm 2009 là 7.170.000, trong đó không bao gồm dân số sống tại Bờ Tây Israel.
9. Bao gồm Quần đảo Åland.
10. Bao gồm Svalbard (2.701) và Jan Mayen.
11. Không bao gồm (geostat.ge.2010.xls ) Cộng hòa Abkhazia (216.000, điều tra dân số năm 2003) và Nam Ossetia (70.000, năm 2006).
12. Không bao gồm (statistica.md.2010.pdf) Transnistria (555.347, điều tra dân số năm 2005).
13. Bao gồm Quần đảo Agalega, Rodrigues và Cargados Carajos.
14. Không tính đến (cystat.gov.cy ) Bắc Síp; dân số theo ước đoán của LHQ vào giữa năm 2009 là 871.000.
15. Không tính đến vùng Mayotte.
16. Kết quả điều tra dựa trên phân chia địa lý của hai miền Bắc và Nam nước Sudan cũ năm 2008, trước khi tách thành hai quốc gia riêng biệt. Kết quả này bị Nam Sudan phản đối.
== Xem thêm ==
- Dân số thế giới
- Danh sách quốc gia theo dân số năm 2009
- Danh sách quốc gia theo dân số năm 2010
- Danh sách quốc gia theo dân số năm 2011
- Danh sách quốc gia theo dân số năm 2012

== Liên kết ngoài ==
- PopulationData.net
- PopulationMondiale.com
- CityPopulation.de (tiếng Anh)
Land der Berge, Land am Strome

Land der Berge, Land am Strome (tạm dịch: "Đất trên núi, đất trên sông") là quốc ca của nước Áo. Tác giả của bài này là Wolfgang Amadeus Mozart.

== Liên kết ngoài ==
- Luồng âm thanh quốc ca Áo (RealPlayer)
- Tập MIDI
Phục Sinh

Phục sinh nghĩa là sự sống lại nói chung của người hoặc các vị thần. 

Ngoài ra trong tiếng Việt nó có thể là:

- Lễ Phục Sinh, liên quan đến Sự phục sinh của Giêsu
- Đảo Phục Sinh
- Trứng Phục Sinh và Thỏ Phục Sinh
- Mùa Phục Sinh
- Cây cọ Phục Sinh
- Chuột phục sinh
- Khác:
- Phục Sinh (伏生, 260 TCN?-170 TCN?), một học giả uyên thâm trong nghiên cứu và giảng giải kinh Thượng Thư, người đã đọc cho chép lại 28 (29) thiên của Kinh Thư, gọi là bản kim văn của Kinh Thư.
- Phục sinh (phim) : Phim năm 1960 của Nga
- Phục sinh (tiểu thuyết), tiểu thuyết của Lev Tolstoy.
Lý thuyết hấp dẫn lượng tử vòng

Việc tìm kiếm một lý thuyết lượng tử của trường hấp dẫn, qua đó tìm hiểu các đặc điểm của không-thời gian, lượng tử vẫn là một vấn đề mở. Một trong những hướng tiếp cận hiện đại chính là thuyết hấp dẫn lượng tử vòng. Thuyết này có cơ sở định nghĩa toán học khá tốt, bao gồm môi trường độc lập, không xáo trộn của lượng tử hóa hấp dẫn, cùng với các cặp vật chất quy ước. Thuyết hấp dẫn lượng tử vòng ngày nay hình thành một khối lượng lớn các nghiên cứu, từ nền tảng toán học cho đến các ứng dụng của nó vào ngành vật lý học. Một số kết quả nổi bật đó là:

- Tính toán được các đại lượng vật lý như diện tích và thể tích, trùng hợp với các đại lượng dự đoán trong vật lý thang Planck
- Tạo ra được một công thức đạo hàm từ công thức entropy lỗ đen ("black hole") của Jacob Bekenstein và Stephen Hawking.
- Phác họa một hình ảnh vật lý phong nhã của thế giới lượng tử, có đặc điểm là như sợi polymer liên kết bởi các đại lượng rời rạc trong thang đo Planck. Đây là tính chất quan trọng bậc nhất, miêu tả sự lượng tử hóa của thế giới tự nhiên, biểu hiện ở chính không-thời gian.

Các vấn đề tồn tại từ trước đó như việc thiếu giá trị của tích hữu hướng, tìm hiểu đặc điểm của các vòng, cũng như sự bổ sung các điều kiện tự nhiên, đã được giải quyết một cách trọn vẹn. Tuy nhiên, một vấn đề mở bấy lâu nay chính là việc tìm hiểu bản chất động lực học của không-thời gian.

== Xem thêm ==
- Lý thuyết dây

== Liên kết ngoài ==
- Nguyên tử của không gian và thời gian
Đồng (định hướng)

Đồng trong tiếng Việt có nhiều hơn một nghĩa. Nó có thể là:

- Đồng là một nguyên tố hóa học.
- Màu đồng
- Tên gọi ngắn trong ngôn ngữ thường ngày để chỉ các loại vật liệu là đồng hay hợp kim của đồng như đồng thiếc, đồng thau...
- Một loại quặng đồng tự nhiên
- Đồng là đơn vị tiền tệ của Việt Nam:
- Đồng của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
- Đồng của Việt Nam Cộng hòa.
- Đồng của Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam.
- Đồng bạc Đông Dương - đơn vị tiền tệ cũ của Đông Dương thuộc Pháp.
- Đồng đơn vị tiền của người Việt thời phong kiến.
- Từ dùng kèm để chỉ các loại tiền tệ khác như trong "đồng euro hôm nay đã gần bằng 1,5 đồng dollar Mỹ...".
- Đơn vị đo khối lượng trong hệ đo lường cổ của Việt Nam, 1 đồng = 10 phân = 1/10 lạng
- Người Đồng, một dân tộc tại Trung Quốc.
- Họ Đồng, một họ người Á Đông.
- Đồng bằng, vùng đất bằng phẳng.
Hằng số vật lý

Trong khoa học tự nhiên, một hằng số vật lý là một đại lượng vật lý có giá trị không thay đổi theo thời gian.

Nó đối lập với hằng số toán học, là các giá trị cố định không liên quan trực tiếp đến các đo đạc vật lý.

Một số nhà vật lý, như Paul Dirac năm 1937, cho rằng các hằng số vật lý thực ra sẽ giảm dần giá trị theo thời gian (tỷ lệ với tuổi của vũ trụ). Tuy nhiên các thí nghiệm vật lý đã không khẳng định được điều này, mà chỉ đưa ra một số giới hạn trên cho biến đổi của các hằng số (ví dụ hằng số cấu trúc tinh tế không thể giảm quá 10 trong một năm, hằng số hấp dẫn không thể giảm quá 10 trong một năm).

Các hằng số không phụ thuộc hệ đo lường thường không có thứ nguyên và được coi là các hằng số vật lý cơ bản.

Một số người tin là nếu các hằng số vật lý chỉ sai khác đi một chút so với giá trị hiện nay, vũ trụ của chúng ta sẽ trở nên rất khác đến mức các sinh vật có trí tuệ như chúng ta không có điều kiện xuất hiện. Như vậy vũ trụ hiện nay có vẻ như được tinh chỉnh rất kỹ lưỡng để dành cho sự sống thông minh, theo nguyên lý vị nhân.

Bảng dưới liệt kê các hằng số đã biết đến nay.

== Ghi chú ==
 Các giá trị cho ở dưới đây ở "dạng chính xác"; số trong dấu ngoặc đơn là "sai số chuẩn" là giá trị nhân với "sai số chuẩn tương đối" (gọi là "sai số tương đối").

== Tham khảo ==
2002 CODATA Internationally recommended values of the Fundamental Physical Constants "(at The NIST References on Constants, Units, and Uncertainty)"
- Hằng số cơ bản hầu như bất biến
CH

CH hay Ch có thể là:

- từ viết tắt của Cộng hòa
- từ viết tắt của cửa hàng
- mã quốc gia của Thụy Sĩ
- Phụ âm kép trong tiếng Việt
- chữ cái trong bảng chữ cái tiếng Chamorro, tiếng Séc, và tiếng Slovak cùng một số thứ tiếng khác xuất phát từ tiếng Latinh. Nó cũng từng là một chữ cái trong bảng chữ cái tiếng Tây Ban Nha, nhưng ngày nay không còn nữa
- .ch là tên miền Internet của Thụy Sĩ, còn CH là mã số xe quốc tế cho nước này ("Confoederatio Helvetica").
TP

TP, Tp hay tp có thể có nghĩa là:

- thành phần
- chữ viết tắt của thành phố
- mã IATA của hãng hàng không Bồ Đào Nha TAP ("Transportes Aéreos Portugueses")
ĐT

ĐT hay đt có thể là chữ viết tắt để chỉ:

- số điện thoại
- điện tử
CQ

CQ có thể là:

- từ viết tắt của chính quyền
- từ viết tắt của cơ quan
- từ Latinh viết tắt của "casu quo" - nghĩa là "trong trường hợp này".
- CQ còn là mã IATA của "Constellation Airlines", một hãng hàng không Bỉ đã ngưng hoạt động.
- từ viết tắt của Certificate of Quality: chứng nhận chất lượng sản phẩm
- từ viết tắt của chỉ số sáng tạo CQ (Creative Quotient)
Khí quyển (định hướng)

Khí quyển có thể được hiểu là:

- Khí quyển thiên thể là lớp các chất khí bao quanh thiên thể, được giữ lại bởi lực hấp dẫn của thiên thể đó, ví dụ:
- Khí quyển Trái Đất
- Khí quyển Sao Hỏa
- Khí quyển sao
- Hỗn hợp khí (khí quyển nhân tạo)
TV (định hướng)

TV hay tv có thể là từ viết tắt cho:

- tivi
- tiếng Việt
- Tuvalu (mã quốc gia theo chuẩn ISO 3166-1 alpha-2; xem .tv)
- Mã IATA của "Virgin Express"