Pulmonata

Pulmonata là một nhóm không chính thức (từng được xếp ở cấp phân lớp, rồi cấp bộ) gồm các loài ốc và sên trần đặc trưng bởi khả năng hô hấp trực tiếp. Nhóm này bao gồm nhiều họ sinh trưởng trên cạn, môi trường nước ngọt, cũng như ở biển.

Đơn vị phân loại Pulmonata theo định nghĩa truyền thống đã được chứng minh là một nhóm đa ngành theo nghiên cứu phân tử của Jörger và cộng sự năm 2010.

Pulmonata được ghi nhận là tồn tại từ kỷ Than Đá cho tới nay.

Các loài thuộc nhóm này có một tâm nhĩ và một thận duy nhất, cùng với hệ thống thần kinh đối xứng tập trung. Khoang áo nằm ở phía bên phải cơ thể, và không có mang. Thay vào đó, mang được biến đổi thành phổi có mạch máu. Hầu hết các loài có vỏ, nhưng không có nắp vỏ, nhưng cũng có một số loài sên trần không vỏ. Các loài thuộc nhóm này đều là loài lưỡng tính.

== Hệ thống phân loại Linnaeus ==
Hệ thống phân loại của nhóm này theo phân loại lớp Chân bụng (Ponder & Lindberg, 1997) được thể hiện dưới đây:

Bộ Pulmonata Cuvier in Blainville, 1814
- Phân bộ Systellommatophora Pilsbry, 1948
-  Liên họ Onchidioidea Rafinesque, 1815
-  Liên họ Otinoidea H. & A. Adams, 1855
-  Liên họ Rathouisioidea Sarasin, 1889
- Phân bộ Basommatophora Keferstein in Bronn, 1864
-  Liên họ Acroloxoidea Thiele, 1931
-  Liên họ Amphiboloidea J.E. Gray, 1840
-  Liên họ Chilinoidea H. & A. Adams, 1855
-  Liên họ Glacidorboidea Ponder, 1986
-  Liên họ Lymnaeoidea Rafinesque, 1815
-  Liên họ Planorboidea Rafinesque, 1815
-  Liên họ Siphonarioidea J.E. Gray, 1840
- Phân bộ Eupulmonata Haszprunar & Huber, 1990
- Phân thứ bộ Acteophila Dall, 1885 = trước đây là Archaeopulmonata
-  Liên họ Melampoidea Stimpson, 1851
- Phân thứ bộ Trimusculiformes Minichev & Starobogatov, 1975
-  Liên họ Trimusculoidea Zilch, 1959
- Phân thứ bộ Stylommatophora A. Schmidt, 1856
-  Hạ phân thứ bộ Orthurethra
-  Liên họ Achatinelloidea Gulick, 1873
-  Liên họ Cochlicopoidea Pilsbry, 1900
-  Liên họ Partuloidea Pilsbry, 1900
-  Liên họ Pupilloidea Turton, 1831
-  Hạ phân thứ bộ Sigmurethra
-  Liên họ Acavoidea Pilsbry, 1895
-  Liên họ Achatinoidea Swainson, 1840
-  Liên họ Aillyoidea Baker, 1960
-  Liên họ Arionoidea J.E. Gray in Turnton, 1840
-  Liên họ Buliminoidea Clessin, 1879
-  Liên họ Camaenoidea Pilsbry, 1895
-  Liên họ Clausilioidea Mörch, 1864
-  Liên họ Dyakioidea Gude & Woodward, 1921
-  Liên họ Gastrodontoidea Tryon, 1866
-  Liên họ Helicoidea Rafinesque, 1815
-  Liên họ Helixarionoidea Bourguignat, 1877
-  Liên họ Limacoidea Rafinesque, 1815
-  Liên họ Oleacinoidea H. & A. Adams, 1855
-  Liên họ Orthalicoidea Albers-Martens, 1860
-  Liên họ Plectopylidoidea Moellendorf, 1900
-  Liên họ Polygyroidea Pilsbry, 1894
-  Liên họ Punctoidea Morse, 1864
-  Liên họ Rhytidoidea Pilsbry, 1893
-  Liên họ Sagdidoidera Pilsbry, 1895
-  Liên họ Staffordioidea Thiele, 1931
-  Liên họ Streptaxoidea J.E. Gray, 1806
-  Liên họ Strophocheiloidea Thiele, 1926
-  Liên họ Trigonochlamydoidea Hese, 1882
-  Liên họ Zonitoidea Mörch, 1864
-  ? Liên họ Athoracophoroidea P. Fischer, 1883 = Tracheopulmonata
-  ? Liên họ Succineoidea Beck, 1837 = Heterurethra

== Hệ thống phân loại 2005 ==
Hệ thống phân loại của nhóm này theo phân loại lớp Chân bụng (Bouchet & Rocroi, 2005) được thể hiện dưới đây:

=== Nhóm không chính thức Pulmonata ===
Gồm nhóm không chính thức Basommatophora và nhánh Eupulmonata

==== Nhóm không chính thức Basommatophora ====
Gồm nhánh Hygrophila 
- Liên họ Amphiboloidea
- Họ Amphibolidae
- Liên họ Siphonarioidea
- Họ Siphonariidae
- † Họ Acroreiidae

===== Nhánh Hygrophila =====
- Liên họ Chilinoidea
- Họ Chilinidae
- Họ Latiidae
- Liên họ Acroloxoidea
- Họ Acroloxidae
- Liên họ Lymnaeoidea
- Họ Lymnaeidae
- Liên họ Planorboidea
- Họ Planorbidae
- Họ Physidae

==== Nhánh Eupulmonata ====
Gồm nhánh Systellommatophora và Stylommatophora
- Liên họ Trimusculoidea
- Họ Trimusculidae
- Liên họ Otinoidea
- Họ Otinidae
- Họ Smeagolidae
- Liên họ Ellobioidea
- Họ Ellobiidae

===== Nhánh Systellommatophora ( = Gymnomorpha) =====
- Liên họ Onchidioidea
- Họ Onchidiidae
- Liên họ Veronicelloidea
- Họ Veronicellidae
- Họ Rathouisiidae

===== Nhánh Stylommatophora =====
Gồm phân nhánh Elasmognatha, Orthurethra và nhóm không chính thức Sigmurethra

===== Phân nhánh Elasmognatha =====
- Liên họ Succineoidea
- Họ Succineidae
- Liên họ Athoracophoroidea
- Họ Athoracophoridae

===== Phân nhánh Orthurethra =====
- Liên họ Partuloidea
- Họ Partulidae
- Họ Draparnaudiidae
- Liên họ Achatinelloidea
- Họ Achatinellidae
- Liên họ Cochlicopoidea
- Họ Cochlicopidae
- Họ Amastridae
- Liên họ Pupilloidea
- Họ Pupillidae
- Họ Argnidae
- Họ Chondrinidae
- † Họ Cylindrellinidae
- Họ Lauriidae
- Họ Orculidae
- Họ Pleurodiscidae
- Họ Pyramidulidae
- Họ Spelaeodiscidae
- Họ Strobilopsidae
- Họ Valloniidae
- Họ Vertiginidae
- Liên họ Enoidea
- Họ Enidae
- Họ Cerastidae

===== Nhóm không chính thức Sigmurethra =====
- Liên họ Clausilioidea
- Họ Clausiliidae
- † Họ Anadromidae
- † Họ Filholiidae
- † Họ Palaeostoidae
- Liên họ Orthalicoidea
- Họ Orthalicidae
- Họ Cerionidae
- Họ Coelociontidae
- † Họ Grangerellidae
- Họ Megaspiridae
- Họ Placostylidae
- Họ Urocoptidae
- Liên họ Achatinoidea
- Họ Achatinidae
- Họ Ferussaciidae
- Họ Micractaeonidae
- Họ Subulinidae
- Liên họ Aillyoidea
- Họ Aillyidae
- Liên họ Testacelloidea
- Họ Testacellidae
- Họ Oleacinidae
- Họ Spiraxidae
- Liên họ Papillodermatoidea
- Họ Papillodermatidae
- Liên họ Streptaxoidea
- Họ Streptaxidae
- Liên họ Rhytidoidea
- Họ Rhytididae
- Họ Chlamydephoridae
- Họ Haplotrematidae
- Họ Scolodontidae
- Liên họ Acavoidea
- Họ Acavidae
- Họ Caryodidae
- Họ Dorcasiidae
- Họ Macrocyclidae
- Họ Megomphicidae
- Họ Strophocheilidae
- Liên họ Punctoidea
- Họ Punctidae
- † Họ Anostomopsidae
- Họ Charopidae
- Họ Cystopeltidae
- Họ Discidae
- Họ Endodontidae
- Họ Helicodiscidae
- Họ Oreohelicidae
- Họ Thyrophorellidae
- Liên họ Sagdoidea
- Họ Sagdidae

===== Nhánh limacoid =====
- Liên họ Staffordioidea
- Họ Staffordiidae
- Liên họ Dyakioidea
- Họ Dyakiidae
- Liên họ Gastrodontoidea
- Họ Gastrodontidae
- Họ Chronidae
- Họ Euconulidae
- Họ Oxychilidae
- Họ Pristilomatidae
- Họ Trochomorphidae
- Đơn vị phân loại hóa thạch có vẻ thuộc liên họ này
-  Phân họ † Archaeozonitinae
-  Phân họ † Grandipatulinae
-  Phân họ † Palaeoxestininae
- Liên họ Parmacelloidea
- Họ Parmacellidae
- Họ Milacidae
- Họ Trigonochlamydidae
- Liên họ Zonitoidea
- Họ Zonitidae
- Liên họ Helicarionoidea
- Họ Helicarionidae
- Họ Ariophantidae
- Họ Urocyclidae
- Liên họ Limacoidea
- Họ Limacidae
- Họ Agriolimacidae
- Họ Boettgerillidae
- Họ Vitrinidae

===== Sigmurethra (khác) =====
Có hai liên họ thuộc nhóm không chính thức Sigmurethra, nhưng không thuộc nhánh limacoid.
- Liên họ Arionoidea
- Họ Arionidae
- Họ Anadenidae
- Họ Ariolimacidae
- Họ Binneyidae
- Họ Oopeltidae
- Họ Philomycidae
- Liên họ Helicoidea
- Họ Helicidae
- Họ Bradybaenidae
- Họ Camaenidae
- Họ Cepolidae
- Họ Cochlicellidae
- Họ Elonidae
- Họ Epiphragmophoridae
- Họ Halolimnohelicidae
- Họ Helicodontidae
- Họ Helminthoglyptidae
- Họ Humboldtianidae
- Họ Hygromiidae
- Họ Monadeniidae
- Họ Pleurodontidae
- Họ Polygyridae
- Họ Sphincterochilidae
- Họ Thysanophoridae
- Họ Trissexodontidae
- Họ Xanthonychidae

==Hệ thống phân loại 2010==
Jörger và cộng sự (2010) đã phân tích các nhóm chính trong Heterobranchia bằng cách sử dụng dữ liệu di truyền và phát hiện ra rằng Pulmonata theo định nghĩa truyền thống là một nhóm đa ngành. Ví dụ, một số loài thuộc nhóm này có quan hệ gần gũi hơn với Sacoglossa và Acochlidia. Họ đã đề xuất một đơn vị phân loại bao hàm rộng hơn là Panpulmonata bao hàm các nhánh Siphonarioidea, Sacoglossa, Glacidorboidea, Pyramidelloidea, Amphiboloidea, Hygrophila, Acochlidia và Eupulmonata.

== Liên kết ngoài ==
- Pulmonate snails & slugs in captivity