Tỉnh hải ngoại và lãnh thổ hải ngoại thuộc Pháp

Tỉnh và Lãnh thổ Hải ngoại thuộc Pháp (tiếng Pháp: départements d'outre-mer et territoires d'outre-mer hay viết tắt là DOM-TOM) bao gồm các vùng lãnh thổ do Cộng hòa Pháp quản lý nằm bên ngoài ranh giới địa lý của châu Âu. Các lãnh thổ này có tình trạng pháp lý khác nhau và mức độ tự trị cũng có những khác biệt, tất cả đều có đại diện trong Quốc hội Pháp (trừ những lãnh thổ không có dân cư), và có quyền bỏ phiếu trong cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu. Các Tỉnh và Lãnh thổ Hải ngoại thuộc Pháp bao gồm nhiều hải đảo tại Đại Tây Dương, Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương, Guyane thuộc Pháp thuộc đại lục Nam Mỹ và lãnh thổ tuyên bố chủ quyền tại Nam Cực cũng như các đảo xung quanh. Tổng dân số của các Tỉnh và Lãnh thổ Hải ngoại thuộc Pháp là 2.685.705 người (1/2011).Theo quan điểm pháp lý và hành chính, các tỉnh rất khác so với các lãnh thổ: theo Hiến pháp Cộng hòa Pháp, luật pháp Cộng hòa Pháp và các quy định chung (luật dân sự, luật hình sự, luật hành chính, luật xã hội, luật thuế...) tại các tỉnh giống như tại lãnh thổ chính quốc Pháp. Tuy nhiên, các điều luật và quy định riêng biệt có thể được lập thêm để phù hợp với vị trí đặc biệt của nó. Tại các lãnh thổ, nguyên tắc là ngược lại: các lãnh thổ được quản lý bởi quy chế tự trị, cho phép chúng có luật lệ riêng của mình, ngoại trừ một vài lĩnh vực đặc biệt (như quốc phòng, quan hệ đối ngoại, ngoại thương, tài chính, tòa án và luật hành chính).

== Tình trạng theo hiến pháp==
=== Vùng và tỉnh Hải ngoại ===
- Guadeloupe (1946)
- Martinique (1946)
- Guyane thuộc Pháp (1946)
- Réunion (1946)
- Mayotte (2011)

=== Cộng đồng Hải ngoại ===
- (năm 2004 được nâng lên xứ hải ngoại nhưng Hội đồng Hiến pháp Cộng hòa Pháp chỉ coi đây là 1 tước hiệu)
- (từ 2003)
- (2003)
- Saint Martin (2007)
- Saint Barthélemy (2007)
=== Cộng đồng đặc biệt ===
- Nouvelle-Calédonie (Tân Thế giới) (1999)

=== Lãnh thổ Hải ngoại ===
- , lãnh thổ hải ngoại duy nhất theo luật pháp.

=== Lãnh thổ nhỏ ===
- Clipperton, 1 hòn đảo rộng khoảng 9 km².

== Đại diện trong Quốc hội Pháp ==
Với 2.685.705 người (2011), các tỉnh và lãnh thổ hải ngoại chiếm 4,1% dân số toàn Cộng hòa Pháp. Họ có đại diện trong cả 2 viện của Quốc hội.
===Hạ viện===
Trong nhiệm kỳ thứ 13 (2007-2012), các tỉnh và lãnh thổ hải ngoại có 22 đại diện trong Hạ viện, chiếm 3,8% trong số 577 thành viên.
- Réunion: 5 đại biểu
- Guadeloupe: 4 đại biểu
- Martinique: 4 đại biểu
- Guyane thuộc Pháp: 2 đại biểu
- Polynésie thuộc Pháp: 2 đại biểu
- Nouvelle-Calédonie: 2 đại biểu
- Mayotte: 1 đại biểu
- Saint Pierre và Miquelon: 1 đại biểu
- Wallis và Futuna: 1 đại biểu
- Saint Martin: 0 đại biểu (tách từ Guadeloupe năm 2007)
- Saint Barthélemy: 0 đại biểu (tách từ Guadeloupe năm 2007)
===Thượng viện===
Từ tháng 12/2008, các tỉnh và lãnh thổ hải ngoại có 19 đại biểu trong Thượng viện Pháp, chiếm 5,5% trong số 343 đại biểu.
- Réunion: 3 đại biểu
- Guadeloupe: 3 đại biểu
- Martinique: 2 đại biểu
- Guyane thuộc Pháp: 2 đại biểu
- Polynésie thuộc Pháp: 2 đại biểu
- Nouvelle-Calédonie: 2 đại biểu
- Mayotte: 2 đại biểu
- Saint Pierre và Miquelon: 1 đại biểu
- Wallis và Futuna: 1 đại biểu
- Saint Martin: 1 đại biểu
- Saint Barthélemy: 1 đại biểu

==Các thành phố lớn nhất==
Xếp theo dân số đô thị:
- Pointe-à-Pitre–Les Abymes (Guadeloupe): 178.631 cư dân (2008)
- Saint-Denis (Réunion): 175.053 (2008)
- Fort-de-France (Martinique): 171.628 (2008)
- Nouméa (Nouvelle-Calédonie): 163.723 (2009)
- Saint-Pierre (Réunion): 148.273 (2008)
- Papeete (Polynésie thuộc Pháp): 131,695 (2007)
- Saint-Paul (Réunion): 103.008 (2008)
- Cayenne (Guyane thuộc Pháp): 102.089 (2008)

==Xem thêm==
- Đế quốc thực dân Pháp
- Phân cấp hành chính Pháp
- Lãnh thổ chính quốc Pháp

== Chú thích ==
- Robert Aldrich and John Connell, France's Overseas Frontier, Cambridge University Press, 1992

==Đọc thêm==
- Frédéric Monera, L'idée de République et la jurisprudence du Conseil constitutionnel - Paris: L.G.D.J., 2004 ;

==Liên kết ngoài==
- Official site
- past and current developments of France's overseas administrative divisions like pays d'outre-mer (French language)