Họ Hoa tán

Họ Hoa tán (Umbelliferae) hay họ Cần tây (Apiaceae), có khi gọi là họ Cà rốt (cả hai tên gọi này đều được ICBN cho phép, nhưng tên gọi "Apiaceae" là mới hơn) là một họ của các loài thực vật thường là có mùi thơm với các thân cây rỗng, bao gồm các cây như mùi tây, cà rốt, thì là và các loài cây tương tự khác. Nó là một họ lớn với khoảng 430-440 chi và trên 3.700 loài đã biết. Tên gọi ban đầu "Umbelliferae" có nguồn gốc từ sự nở hoa trong dạng "tán" kép.

Các hoa nhỏ là đồng tâm với 5 đài hoa nhỏ, 5 cánh hoa và 5 nhị hoa.

Họ này có một số loài có độc tính cao, chẳng hạn như cây độc cần, là loài cây đã được sử dụng để hành hình Socrates và cũng được sử dụng để tẩm độc các đầu mũi tên. Nhưng họ này cũng chứa nhiều loại cây có ích lợi cao cho con người như cà rốt, mùi tây, ca rum và thì là. Nhiều loài cây trong họ này, chẳng hạn cà rốt hoang có các tính chất của estrogen (hooc môn sinh dục nữ), và được sử dụng trong y học truyền thống để kiểm soát sinh đẻ. Nổi tiếng nhất trong số loài cây dùng cho việc này là loài thì là khổng lồ đã tuyệt chủng, a ngụy (chi "Ferula" hay cụ thể là loài "Ferula tingitana").

Các loài cây đáng chú ý là:
- "Anethum graveolens" - thì là (thìa là)
- "Anthriscus cerefolium" - tế diệp cần
- "Angelica" spp. - đương quy, bạch chỉ
- "Apium graveolens" - cần tây
- "Carum carvi" - ca rum
- "Centella asiatica" - rau má mơ
- "Conium maculatum" - cần độc, sâm độc
- "Coriandrum sativum" - mùi ta, rau mùi
- "Cuminum cyminum" - thì là Ai Cập
- "Daucus carota" - cà rốt
- "Eryngium foetidum" - mùi tàu
- "Foeniculum vulgare" - tiểu hồi hương, tiểu hồi, thì là Trung Á, phê-nôn
- "Myrrhis odorata" - điềm một dược
- "Oenanthe javanica" - cần ta, cần nước
- "Pastinaca sativa" - củ cải vàng
- "Petroselinum" spp. - mùi tây
- "Pimpinella anisum" - tiểu hồi cần, anit
- "Levisticum officinale" - cần núi

== Phân loại ==
Bảng dưới đây liệt kê 442 chi theo APG II thuộc về họ này, được chia theo bốn phân họ như sau:
- Họ APIACEAE
- "Hermas": Có một số hỗ trợ cho vị trí là chị em của [Saniculoideae + Apioideae]
- "Klotzschia": Có thể thuộc Azorelloideae hoặc Apioideae hoặc trong trục chính ngay phía trên Azorelloideae
- "Platysace": Vị trí trong Mackinlayoideae lấy theo Chandler & Plunkett 2004, nhưng có lẽ không chính xác; nó có thể là chị em với các thành viên khác của Apioideae (Henwood & Hart 2001; Andersson và ctv., 2006).
- Apioideae: Khoảng 400 chi/3.200 loài
-  "Aciphylla"
-  "Acronema"
-  "Adenosciadium"
-  "Aegokeras" (bao gồm cả "Olymposciadium")
-  "Aegopodium"
-  "Aethusa"
-  "Aframmi"
-  "Afrocarum" (bao gồm cả "Baumiella")
-  "Afroligusticum"
-  "Afrosison"
-  "Agasyllis"
-  "Agrocharis" (bao gồm cả "Caucaliopsis", "Gynophyge")
-  "Ainsworthia"
-  "Aletes"
-  "Alococarpum"
-  "Alposelinum"
-  "Ammi": cần ami
-  "Ammiopsis"
-  "Ammodaucus"
-  "Ammoides"
-  "Ammoselinum"
-  "Anethum": thì là
-  "Angelica" (bao gồm cả "Callisace", "Coelopleurum", "Gomphopetalum", "Ostericum", "Physolophium", "Porphyroscias", "Xanthogalum"): Bạch chỉ, đương quy, tiền hồ.
-  "Angelocarpa"
-  "Anginon" (bao gồm cả "Rhyticarpus")
-  "Angoseseli" (bao gồm cả "Merinogyne")
-  "Anisopoda"
-  "Anisosciadium"
-  "Anisotome"
-  "Annesorhiza"
-  X "Anthrichaerophyllum"
-  "Anthriscus": nga sâm
-  "Aphanopleura"
-  "Apiastrum"
-  "Apium" (bao gồm cả "Helosciadium"): cần tây, cần tàu.
-  "Apodicarpum"
-  "Arafoe"
-  "Arcuatopterus"
-  "Arracacia" (bao gồm cả "Nematosciadium", "Velaea")
-  "Artedia"
-  "Asciadium"
-  "Astomaea" (bao gồm cả "Astoma", "Astomatopsis")
-  "Astrodaucus"
-  "Astydamia"
-  "Athamanta" (bao gồm cả "Bubon")
-  "Aulacospermum"
-  "Austropeucedanum"
-  "Autumnalia"
-  "Azilia"
-  "Berula"
-  "Bifora"
-  "Bilacunaria"
-  "Bonannia"
-  "Bunium" (bao gồm cả "Buniella", "Diaphycarpus", "Wallrothia")
-  "Bupleurum": sài hồ, búp rận
-  "Cachrys"
-  "Calyptrosciadium"
-  "Capnophyllum" (bao gồm cả "Sclerosciadium")
-  "Carlesia": sơn hồi hương
-  "Caropsis" (bao gồm cả "Thorella")
-  "Carum"
-  "Caucalis" (bao gồm cả "Ageomoron")
-  "Cenolophium"
-  "Cephalopodium"
-  "Chaerophyllopsis"
-  "Chaerophyllum" (bao gồm cả "Chrysophae")
-  "Chaetosciadium"
-  "Chamaele"
-  "Chamaesciadium"
-  "Chamaesium"
-  "Chamarea" (bao gồm cả "Schlechterosciadium")
-  "Changium"
-  "Chlaenosciadium"
-  "Choritaenia"
-  "Chuanminshen"
-  "Chymsydia"
-  "Cicuta": độc cần
-  "Cnidiocarpa"
-  "Cnidium": giần sàng, xà sàng
-  "Coaxana"
-  "Conioselinum": sơn khung
-  "Conium": độc sâm
-  "Conopodium" (bao gồm cả "Butinia")
-  "Coriandrum" (bao gồm cả "Coriandropsis", "Keramocarpus"): rau mùi, mùi, ngò, nguyên tuy.
-  "Cortia"
-  "Cortiella"
-  "Cotopaxia"
-  "Coulterophytum"
-  "Coxella"
-  "Crithmum"
-  "Cryptotaenia" (bao gồm cả "Lereschia"): áp nhị cần, an chi
-  "Cuminum"
-  "Cyathoselinum"
-  "Cyclorhiza"
-  "Cyclospermum" (bao gồm cả "Ciclospermum")
-  "Cymbocarpum"
-  "Cymopterus" (bao gồm cả "Aulospermum", "Coloptera", "Coriophyllus")
-  "Cynosciadium"
-  "Dactylaea"
-  "Dasispermum" (bao gồm cả "Heteroptilis")
-  "Daucosma"
-  "Daucus" (bao gồm cả "Pomelia"): cà rốt
-  "Demavendia"
-  "Dethawia"
-  "Dicyclophora"
-  "Dimorphosciadium"
-  "Diplolophium"
-  "Diplotaenia"
-  "Distichoselinum"
-  "Donnellsmithia" (bao gồm cả "Schiedophytum")
-  "Dorema"
-  "Dracosciadium"
-  "Ducrosia"
-  "Dystaenia"
-  "Echinophora"
-  "Elaeoselinum"
-  "Elaeosticta" (bao gồm cả "Muretia")
-  "Eleutherospermum"
-  "Enantiophylla"
-  "Endressia" (bao gồm cả "Leuceres")
-  "Eremodaucus"
-  "Ergocarpon"
-  "Erigenia"
-  "Eriocycla" (bao gồm cả "Cremastosciadium", "Petrosciadium")
-  "Eriosynaphe"
-  "Erythroselinum"
-  "Eurytaenia"
-  "Exoacantha"
-  "Falcaria"
-  "Fergania"
-  "Ferula" (bao gồm cả "Buniotrinia", "Euryangium", "Merwia", "Narthex", "Schumannia", "Scorodosma", "Soranthus", "Talassia")
-  "Ferulago" (bao gồm cả "Lophosciadium")
-  "Ferulopsis"
-  "Foeniculum": hồi hương, tiểu hồi hương, tiểu hồi
-  "Frommia"
-  "Froriepia"
-  "Fuernrohria"
-  "Galagania" (bao gồm cả "Korovinia")
-  "Geocaryum" (bao gồm cả "Balansaea", "Biasolettia", "Freyera")
-  "Gingidia" (bao gồm cả "Gingidium")
-  "Glaucosciadium"
-  "Glehnia" (bao gồm cả "Phellopterus"): hải sa sâm, bắc sa sâm, liêu sa sâm
-  "Glia"
-  "Glochidotheca" (bao gồm cả "Turgeniopsis")
-  "Gongylosciadium"
-  "Grafia" (bao gồm cả "Hladnikia")
-  "Grammosciadium"
-  "Guillonea"
-  "Halosciastrum"
-  "Haplosciadium"
-  "Haplosphaera"
-  "Harbouria"
-  "Harrysmithia"
-  "Haussknechtia"
-  "Hellenocarum"
-  "Heptaptera" (bao gồm cả "Colladonia")
-  "Heracleum": vũ thảo, cần dại, độc hoạt
-  "Heteromorpha"
-  "Heterosciadium"
-  "Hladnikia"
-  "Hohenackeria" (bao gồm cả "Keracia")
-  "Horstrissea"
-  "Hyalolaena" (bao gồm cả "Hymenolyma")
-  "Hymenolaena" (bao gồm cả "Renarda")
-  "Imperatoria"
-  "Itasina" (bao gồm cả "Thunbergiella")
-  "Johrenia"
-  "Johreniopsis"
-  "Kadenia"
-  "Kafirnigania"
-  "Kalakia"
-  "Kandaharia"
-  "Karatavia"
-  "Karnataka"
-  "Kedarnatha"
-  "Keraymonia"
-  "Kitagawia"
-  "Komarovia"
-  "Korshinskia"
-  "Kosopoljanskia"
-  "Kozlovia" (bao gồm cả "Albertia")
-  "Krasnovia"
-  "Krubera"
-  "Kundmannia"
-  "Ladyginia" (bao gồm cả "Spongiosyndesmus")
-  "Lagoecia"
-  "Lalldhwojia"
-  "Laser"
-  "Laserpitium" (bao gồm cả "Siler")
-  "Lecokia"
-  "Ledebouriella"
-  "Lefebvrea"
-  "Leibergia"
-  "Leutea"
-  "Levisticum": âu đương quy
-  "Lichtensteinia"
-  "Lignocarpa"
-  "Ligusticella"
-  "Ligusticopsis"
-  "Ligusticum": xuyên khung, cảo bản
-  "Lilaeopsis" (bao gồm cả "Crantzia")
-  "Limnosciadium"
-  "Lipskya"
-  "Lisaea"
-  "Lomatium" (bao gồm cả "Cogswellia", "Cusickia", "Cynomarathrum", "Leptotaenia")
-  "Lomatocarpa"
-  "Macrosciadium"
-  "Magadania"
-  "Magydaris"
-  "Malabaila"
-  "Mandenovia"
-  "Margotia"
-  "Marlothiella"
-  "Mastigosciadium"
-  "Mathiasella"
-  "Mediasia"
-  "Meeboldia"
-  "Melanosciadium"
-  "Melanoselinum"
-  "Merwiopsis"
-  "Meum"
-  "Microsciadium"
-  "Mogoltavia"
-  "Molopospermum"
-  "Monizia"
-  "Musineon"
-  "Myrrhidendron"
-  "Myrrhis"
-  "Myrrhoides" (bao gồm cả "Physocaulis")
-  "Naufraga"
-  "Neoconopodium"
-  "Neogoezia"
-  "Neonelsonia"
-  "Neoparrya"
-  "Neoturczaninovia"
-  "Niphogeton" (bao gồm cả "Oreosciadium", "Triphylleion", "Urbanosciadium")
-  "Nirarathamnos"
-  "Nothosmyrnium" (bao gồm cả "Macrochlaena")
-  "Notiosciadium"
-  "Notopterygium": khương hoạt
-  "Ochotia"
-  "Oedibasis"
-  "Oenanthe" (bao gồm cả "Actinanthus", "Oenosciadium", "Stephanorossia", "Volkensiella"): cần nước, cần ta, cần trâu, cần chỉ.
-  "Oligocladus"
-  "Oliveria"
-  "Opopanax" (bao gồm cả "Crenosciadium")
-  "Oreocome"
-  "Oreomyrrhis" (bao gồm cả "Caldasia")
-  "Oreonana" (bao gồm cả "Drudeophytum")
-  "Oreoschimperella" (bao gồm cả "Schimperella")
-  "Oreoxis"
-  "Orlaya"
-  "Ormopterum"
-  "Ormosciadium"
-  "Ormosolenia"
-  "Orogenia"
-  "Osmorhiza" (bao gồm cả "Elleimataenia", "Washingtonia"): hương căn
-  "Ottoa"
-  "Oxypolis" (bao gồm cả "Tiedemannia")
-  "Pachyctenium"
-  "Pachypleurum" (bao gồm cả "Arpitium", "Gaya"): hậu lăng
-  "Palimbia"
-  "Pancicia"
-  "Paraligusticum"
-  "Paraselinum"
-  "Parasilaus" (bao gồm cả "Scaphospermum")
-  "Pastinaca": âu phòng phong
-  "Pastinacopsis": băng phòng phong
-  "Paulita" (bao gồm cả "Neopaulia", "Paulia")
-  "Pedinopetalum"
-  "Perideridia" (bao gồm cả "Eulophus", "Podosciadium", "Taeniopleurum")
-  "Perissocoeleum"
-  "Petroedmondia"
-  "Petroselinum": mùi tây, âu cần, rau mùi tây, ngò
-  "Peucedanum" (bao gồm cả "Cynorrhiza", "Opoidea")
-  "Phellolophium"
-  "Phlojodicarpus"
-  "Physospermopsis" (bao gồm cả "Haploseseli")
-  "Physospermum" (bao gồm cả "Danaa")
-  "Physotrichia"
-  "Pilopleura"
-  "Pimpinella" (bao gồm cả "Albovia", "Gymnosciadium", "Platyraphe", "Reutera", "Similisinocarum", "Spiroceratium", "Trachysciadium", "Tragium", "Tragoselinum"): tiểu hồi cần, tiểu nhân sâm, phòng phong, cần hôi, băng biên
-  "Pinacantha"
-  "Pinda"
-  "Pituranthos" (bao gồm cả "Deverra")
-  "Pleurospermopsis"
-  "Pleurospermum" (bao gồm cả "Pterocyclus")
-  "Podistera" (bao gồm cả "Orumbella")
-  "Polemannia"
-  "Polylophium"
-  "Polytaenia" (bao gồm cả "Pleiotaenia")
-  "Polyzygus"
-  "Portenschlagiella" (bao gồm cả "Portenschlagia")
-  "Postiella"
-  "Prangos" (bao gồm cả "Cryptodiscus", "Koelzella", "Neocryptodiscus")
-  "Prionosciadium" (bao gồm cả "Langlassea")
-  "Psammogeton"
-  "Pseudocarum"
-  "Pseudocymopterus"
-  "Pseudorlaya"
-  "Pseudoselinum"
-  "Pseudotaenidia"
-  "Pternopetalum" (bao gồm cả "Cryptotaeniopsis"): cách ẩn
-  "Pterygopleurum"
-  "Pteryxia"
-  "Ptilimnium" (bao gồm cả "Discopleura", "Harperella", "Harperia")
-  "Ptychotis"
-  "Pycnocycla"
-  "Pyramidoptera"
-  "Registaniella"
-  "Rhabdosciadium"
-  "Rhodosciadium" (bao gồm cả "Deanea")
-  "Rhopalosciadium"
-  "Rhysopterus"
-  "Ridolfia"
-  "Rouya"
-  "Rumia"
-  "Rupiphila"
-  "Rutheopsis" (bao gồm cả "Gliopsis", "Ruthea")
-  "Sajanella" (bao gồm cả "Sajania")
-  "Saposhnikovia": phòng phong
-  "Scaligeria"
-  "Scandia"
-  "Scandix" (bao gồm cả "Scandicium")
-  "Schoenolaena"
-  "Schrenkia"
-  "Schtschurowskia"
-  "Schulzia"
-  "Sclerochorton"
-  "Sclerotiaria"
-  "Scrithacola"
-  "Selinopsis"
-  "Selinum"
-  "Semenovia" (bao gồm cả "Neoplatytaenia", "Platytaenia")
-  "Seseli" (bao gồm cả "Elaeopleurum", "Libanotis", "Lomatopodium", "Pseudammi"): tây phong cần, nham phong
-  "Seselopsis"
-  "Shoshonea"
-  "Silaum" (bao gồm cả "Silaus")
-  "Sinocarum": tiểu cần
-  "Sinodielsia": điền cần
-  "Sinolimprichtia"
-  "Sison"
-  "Sium"
-  "Smyrniopsis"
-  "Smyrnium"
-  "Sonderina"
-  "Spermolepis" (bao gồm cả "Leptocaulis")
-  "Sphaenolobium"
-  "Sphaerosciadium"
-  "Sphallerocarpus"
-  "Sphenocarpus"
-  "Sphenosciadium"
-  "Spuriodaucus"
-  "Spuriopimpinella"
-  "Stefanoffia"
-  "Stenocoelium"
-  "Stewartiella"
-  "Stoibrax" (bao gồm cả "Brachyapium", "Tragiopsis")
-  "Symphyoloma"
-  "Szovitsia"
-  "Taenidia"
-  "Tamamschjania"
-  "Tauschia" (bao gồm cả "Deweya", "Hesperogenia", "Museniopsis")
-  "Tetrataenium"
-  "Thamnosciadium"
-  "Thapsia" (bao gồm cả "Kenopleurum")
-  "Thaspium"
-  "Thecocarpus"
-  "Tilingia"
-  "Tinguarra"
-  "Todaroa"
-  "Tommasinia"
-  "Tongoloa"
-  "Tordyliopsis"
-  "Tordylium" (bao gồm cả "Synelcosciadium")
-  "Torilis": tô li
-  "Tornabenea"
-  "Trachydium"
-  "Trachyspermum": khồm, hoa khồm
-  "Transcaucasia"
-  "Trepocarpus"
-  "Tricholaser"
-  "Trigonosciadium"
-  "Trinia" (bao gồm cả "Triniella")
-  "Trochiscanthes"
-  "Turczaninoviella"
-  "Turgenia"
-  "Vanasushava"
-  "Vicatia"
-  "Vvedenskya"
-  "Visnaga": vinh ga
-  "Xatardia"
-  "Yabea"
-  "Zeravschania"
-  "Zizia"
-  "Zosima" (bao gồm cả "Pichleria")
- Azorelloideae: Khoảng 21 chi/155 loài
-  "Asteriscium" (bao gồm cả "Bustillosia")
-  "Azorella" (bao gồm cả "Apleura", "Microsciadium")
-  "Bolax"
-  "Bowlesia"
-  "Dichosciadium" (bao gồm cả "Dichopetalum")
-  "Dickinsia"
-  "Diplaspis"
-  "Diposis"
-  "Domeykoa"
-  "Drusa"
-  "Eremocharis"
-  "Gymnophyton"
-  "Homalocarpus"
-  "Huanaca" (bao gồm cả "Trisciadium")
-  "Laretia"
-  "Mulinum"
-  "Oschatzia"
-  "Pozoa"
-  "Schizeilema"
-  "Spananthe"
-  "Stilbocarpa"
- Mackinlayoideae: Khoảng 10 chi/98 loài
-  "Actinotus"
-  "Apiopetalum"
-  "Centella" (bao gồm cả "Trisanthus"): rau má
-  "Chlaenosciadium"
-  "Eryngium": mùi tàu, ngò tây, ngò gai
-  "Mackinlaya"
-  "Micropleura"
-  "Pentapeltis"
-  "Schoenolaena"
-  "Xanthosia" (có thể bao gồm cả "Pentapeltis")
- Saniculoideae: Khoảng 10-11 chi/355 loài, chia ra làm 2 tông, với chi Phlyctidocarpa có thể thuộc về phân họ này.
-  Tông Saniculeae
-   "Actinolema"
-   "Alepidea"
-   "Arctopus"
-   "Astrantia"
-   "Eryngium"
-   "Hacquetia" (bao gồm cả "Dondia"). Có thể gộp trong chi "Sanicula".
-   "Petagnaea" (đồng nghĩa: "Petagnia")
-   "Sanicula": sanh cần
-  Tông Steganotaenieae
-   "Polemanniopsis"
-   "Steganotaenia"
-  Tông Phlyctidocarpeae
-   "Phlyctidocarpa".

=== Các chi loại khỏi họ ===
- "Hydrocotyle"
- "Neosciadium"
- "Trachymene" (bao gồm cả "Uldinia", "Dominia", "Maidenia")

== Phát sinh chủng loài ==
Biểu đồ dưới đây vẽ theo APG