hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Konoe Sakihisa

, con trai của nhiếp chính quan Taneie, là một kuge của Nhật Bản. Cuộc đời ông trải dài từ thời đại Sengoku, thời đại Azuchi-Momoyama, đến đầu thời đại Edo. Ông làm chức Kampaku-Sadaijin và Daijo Daijin, lên đến hàng tòng nhất phẩm. Ông là kampaku dưới triều Nhật hoàng Go-Nara. Nobutada là con trai ông.

Sakihisa tích cực hoạt động trong giới chính trị và quân sự. Ông là thành viên của gia đình Konoe, chi thứ của gia tộc Fujiwara. Em gái ông là vợ của daimyo Asakura Yoshikage. Sakihisa có cảm tình với Oda Nobunaga, đi cùng với ông đến Kōshū trong chiến dịch chống lại gia tộc Takeda. Con gái ông, Sakiko, được Toyotomi Hideyoshi nhận làm con nuôi và trở thành phi tử của Nhật hoàng Go-Yōzei và mẹ của Nhật hoàng Go-Mizunoo.

Năm 1582, Sakihisa được ban chức Daijo Daijin. Ông cáo quan năm sau đó. Năm 1585, ông nhận Hashiba (sau đó là Toyotomi) Hideyoshi làm con nuôi. Điều này giúp cho Hideyoshi trở thành một thành viên của gia Fujiwara, giúp ông rộng đường trở thành Kampaku.

==Tham khảo==
Bài này dựa trên bài , tìm được ở Wikipedia tiếng Nhật vào ngày 14 tháng 7 năm 2007. Bài tiếng Nhật trích dẫn từ những nguồn tham khảo sau:
- Kengo Taniguchi, "Rurō no Sengoku Kizoku Konoe Sakihisa Tenga Ittō ni Honsō Sareta Shōgai" (Chūkō Shinsho, 1994) ISBN 4121012135
- Masanobu Hashimoto, "Kinsei Kuge Shakai no Kenkyū" (Yoshikawa Kōbunkan, 2002) ISBN 4642033785
Niwa Nagahide

Từ khi còn trẻ, Nagahide phục vụ cho Oda Nobunaga và trở thành một trong những thuộc hạ cao cấp của ông, chiến đấu cho nhà Oda trong những trận đánh lớn, như trận Nagashino. Ông cũng là một người thống trị với những công việc hiệu quả với việc xây dựng lâu đài Azuchi, cùng với nhiều công việc nữa. Việc Nobunaga tin ông đến thế nào có thể minh chứng bằng việc Nagahide kết hôn với con gái nuôi của Nobunaga và con trai ông, Niwa Nagashige cưới con gái nuôi của Nobunaga.

Những việc này giúp Nagahide cai quản cả tỉnh Wakasa và lâu đài Sawayama ở tỉnh Ōmi. Năm 1581, trong một cuộc diễu binh ở Kyoto trước mặt Thiên Hoàng cũng như những người truyền giáo nước ngoài, Nagahide được vinh dự đi đầu đám diễu hành.

Năm 1582, khi ấy là vị tướng xếp thứ hai của Oda Nobutaka, Nobunaga ra lệnh cho Nagahide tiến hành chiến dịch ở Shikoku nhưng trước khi ông hành động, Nobunaga đã bị Akechi Mitsuhide giết chết. Nagahide hoãn chiến dịch và quay trở lại để giúp Hashiba Hideyoshi báo thù và giết chết Mitsuhide. Trong cuộc gặp ở lâu đài Kiyosu, nơi tương lai của gia tộc Oda được đem ra bàn luận, Nagahide ủng hộ Hideyoshi tiếp quản vị trí này và nhận được tỉnh Echizen và tỉnh Kaga với tổng cộng 1,230,000 koku, trở thành một trong những thuộc hạ và daimyo mạnh nhất. Tuy nhiên, Nagahide chết bệnh năm 1585 và không tạo ra nhiều ảnh hưởng lắm. Có một điều gây tranh cãi rằng Nagahide không chết vì bệnh, mà vì khi nhìn thấy Hideyoshi tập trung quá nhiều quyền lực và che khuất cả gia tộc Oda mà Nagahide đã phục vụ bao năm, ông cảm thấy mình đã không sống trọn vẹn vì lợi ích của Nobunaga và gia tộc Oda nên đã tự sát.

Con trai Nagashige của ông sau đó trở thành thành chủ của lâu đài Shirakawa ở Bắc Nhật Bản, và vào thời cháu nội của Nagahide là Mitsushige, mảnh đất 100.000 "koku" của gia đình được chuyển đến Nihonmatsu, nơi họ sống cho đến hết thời Edo.

==Tham khảo==
- Tiểu sử Nagahide (tiếng Nhật)
- Tiểu sử khác của Nagahide (tiếng Nhật)
Oda Nobutada

Năm 1582, cha ông bị buộc phải tự sát khi một viên tướng của mình, Akechi Mitsuhide, phản bội ông (xem Sự kiện chùa Honnōji). Nobutada chạy đến lâu đài Azuchi, nơi ông bị quân đội của Akechi buộc phải tự sát.

== Gia đình ==
- Oda Nobuhide – Ông nội
- Oda Nobunaga – Cha
- Oda Hidenobu – Con trưởng
- Matsuhime – vợ (con gái của Takeda Shingen)

== Tham khảo ==
- Turnbull, Stephen (1998). 'The Samurai Sourcebook'. London: Cassell & Co.
Đào đậu

Đào đậu hay còn gọi là cây cọc rào, hồng mai, đỗ mai, anh đào giả, sát thử đốm - danh pháp hai phần: Gliricidia maculata), thuộc họ Đậu ("Fabaceae").

Loài này có nguồn gốc từ rừng tự nhiên châu Mỹ.

==Mô tả==
Đào đậu còn gọi là Đỗ mai. Cây gỗ nhỏ cao 4–8 m, tán mở rộng. Phân cành nhiều, dài mọc thẳng. Lá kép lông chi với 15-17 lá nhỏ mọc đối dạng thuôn, tù, màu xanh pha trắng, mép răn reo. Cụm hoa lớn, nhiều hoa, dài 0,5-1m hoặc có thể hơn.

Mùa hoa tháng 1-2 tùy theo vùng, trước khi ra hoa cây rụng trụi lá và nở hoa trước khi ra lá non. Hoa tuy mau tàn nhưng sai hoa nên rất đẹp, nở rộ vào mùa xuân thường đúng dịp Tết nên có thể cắt cành cắm bình lớn chơi tết thay cho mai, đào. Ở Bà Rịa – Vũng Tàu, cụ thể là Long Hải và Thành phố Vũng Tàu, đào đậu mọc thành từng vùng rộng, mỗi khi xuân về đào đậu nở rực rỡ trên triền đồi, sườn núi.

Gọi là đào đậu do quả có dạng quả đậu, dài 5–10 cm; có nơi còn gọi là ""anh đào giả"". Do dễ nhân giống bằng giâm cành nên được trồng rộng rãi nhiều khi được cắm là hàng rào.

==Phân bổ==
Ở Việt Nam, cây phổ biến rộng rãi ở các tỉnh Tây Nguyên như Gia Lai, Kon Tum, Đắk Lắk, Bà Rịa – Vũng Tàu. Đây là loài cây ưa sáng, mọc nhanh.

==Sử dụng==
Cây được gây trồng rộng rãi để làm cảnh vì cho hoa đẹp, dễ trồng, cây mọc nhanh và khỏe. Sở dĩ gọi là Sát thử đốm vì vỏ cây đem ngâm nước, lấy nước đó "nhuộm" mồi có thể làm thuốc diệt chuột.

== Liên kết ngoài ==
- 2.2 "Gliricidia sepium - a Multipurpose Forage Tree Legume" in Forage Tree Legumes in Tropical Agriculture, Edited by Ross C. Gutteridge and H. Max Shelton. Tropical Grassland Society of Australia Inc.
- Gliricidia sepium (Jacq.) Steud. Purdue University.
Oda Nobutaka

Nobutaka là con trai thứ ba của Oda Nobunaga và ông được gọi là "San Shichi" (三七) ("Tam Thất") vì sinh ngày 7 tháng 3 theo hệ thống lịch cổ của Nhật. Mẹ ông là thiếp "Sakashi" (坂氏) ("Phản Thị"). Tương truyền, thực ra Nobutaka được sinh ra trước Oda Nobukatsu 20 ngày nhưng được báo muộn hơn cho Nobunaga và trở thành con trai thứ ba. Theo thuyết này, địa vị thấp của mẹ ông là một yếu tố quan trọng dẫn đến việc này.

Năm 1568, sau khi Nobunaga kiểm soát tỉnh Ise, Nobutaka được sắp xếp để trở thành người đứng đầu gia tộc Kanbe ở xung quanh lâu đài Kanbe ngày nay là, Suzuka, Mie. Anh trai ông, Nobukatsu năm sau đó trở thành con nuôi của gia tộc Kitabatake thống trị một vùng lớn hơn rất nhiều ở phía Nam tỉnh Ise. Theo những người truyền giáo thì Nobutaka tốt tính hơn anh trai Nobukatsu nhưng có vị trí thấp hơn và vai quản vùng đất ít hơn anh mình.

Năm 1582, Nobutaka được lệnh chỉ huy quân chống lại Shikoku và có những thuộc tướng như Niwa Nagahide và Tsuda Nobusumi, con trai của em Nobunaga là Nobuyuki. Nhưng khi quân đội đã sẵn sàng ở Sakai để ra biển, Nobunaga bị giết tại chùa Honnō-ji bởi Akechi Mitsuhide. Nobutaka quay trở lại và tại Osaka, giết Nobusumi vì đã cưới con gái của Mitsuhide và cha của Nobusumi, Oda Nobuyuki bị Nobunaga giết. Trong khi nghi ngờ của Nobutaka vẫn còn mù mờ, không có bằng chứng nào chứng tỏ có mối liên hệ giữa Nobusumi và Nobuyuki. Ở Tomida, tỉnh Settsu, Nobutaka gia nhập với quân của Hashiba Hideyoshi, người cũng trở lại, và giao chiến trong trận Yamazaki.

Dù đã hiện diện để báo thù cho cha mình, trong cuộc thảo luận để quyết định xem ai sẽ là người thừa kế tiếp theo của gia tộc Oda ở lâu đài Kiyosu, Nobutaka bị gạt ra ngoài cuộc thảo luận và Sanpōshi trở thành tộc trưởng gia tộc. Ông được nhận tỉnh Mino nơi anh trưởng, Oda Nobutada đã cai trị trước khi bị Mitsuhide giết, nhưng vẫn còn quá thấp so với hy vọng của ông. Ông sau đó liên minh với Shibata Katsuie và Takigawa Kazumasa để gây chiến với Hideyoshi, nhưng trong khi Nobutaka bị Nobukatsu bao vây ở lâu đài Gifu, Katsuie đại bại trong trận Shizugatake và Nobutaka đầu hàng.

Nobutaka được gửi tới Daimidoji ở Noma, thị trấn Chitano, tỉnh Owari nơi Minamoto no Yoshitomo đã bị ám sát vào cuối thời đại Heian. Dưới áp lực của Hideyoshi và Nobukatsu, ông phải tụ sát. Hai ngày, 19 tháng 6 và 21 tháng 6 được coi là ngày ông qua đời.

Bài thơ waka được ông làm trước khi chết là.
Đó là một bài thơ tràn đầy lòng căm thù, được dịch nghĩa là, "Ngươi đã giết người mà ngươi từng phục vụ, kami (thần) sẽ tiêu diệt ngươi, Hashiba Hideyoshi".
Jean Renoir

Jean Renoir (phát âm: [ʁəˈnwaʁ]; 15 tháng 9 năm 1894 tại Paris - 12 tháng 2 năm 1979 tại Los Angeles, California) là một đạo diễn, diễn viên và nhà văn người Pháp. Ông là con thứ của Aline Charigot và họa sĩ Pháp Pierre-Auguste Renoir. Ông là em của Pierre Renoir, một diễn viên điện ảnh và sân khấu có tiếng của Pháp; là chú của Claude Renoir, một nhà điện ảnh; ông cũng là cha của Alain Renoir, một giáo sư danh dự trong văn học so sánh tại Đại học California tại Berkeley.

Với tư cách là một diễn viên điện ảnh và đạo diễn, ông đã sản xuất trên 40 bộ phim từ thời vô danh đến cuối thập niên 1960. Còn với tư cách nhà văn, ông viết cuốn tự truyện cuối cùng về người cha của ông vào năm 1962 với tên "Pierre-Auguste Renoir, mon père".
Dell EMC

Dell EMC (trước là Tập đoàn EMC Corporation tới hết năm 2015) là công ty đa quốc gia có trụ sở tại Hopkinton, Massachusetts, Mỹ. Đây là công ty chuyên cung cấp các dịch vụ về dữ liệu máy tính, an toàn thông tin, công nghệ ảo, phân tích, điện toán đám mây cùng nhiều sản phẩm cho các nhu cầu về kinh doanh, quản lý, an toàn và phân tích dữ liệu. Khách hàng chính của Dell EMC là các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên toàn thế giới. Mã chứng khoán của doanh nghiệp này (EMC, theo mã cũ của tập đoàn EMC) được niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán New York vào ngày 6 tháng 4 năm 1986 và nằm trong danh sách S&P 500.

Dell thâu tóm EMC vào năm 2015, mà theo "Forbes" nhằm "tập trung phát triển và kinh doanh phần cứng và phần mềm về bộ nhớ và quản lý dữ liệu nhằm thuyết phục khách hàng mua các sản phẩm này bên cạnh các mặt hàng công nghệ khác" theo nguyên tắc "cùng phát triển". Công ty được đổi tên thành Dell EMC. Dell vẫn sử dụng tên EMC trong một số sản phẩm của công ty.
Cả Tam

Cả Tam (20 tháng 7 năm 1888 – 30 tháng 3 năm 1971) là một nghệ nhân hát chèo Việt Nam. Bà là một trong những nghệ nhân có công khôi phục vốn chèo cổ đồng thời có đóng góp lớn cho việc hiện đại hoá chèo trong thế kỷ 20.

== Cuộc đời ==
Cả Tam tên thật là Trịnh Thị Lan, sinh ngày 20 tháng 7 năm 1888, quê tại huyện Cẩm Bình, tỉnh Hải Dương, sinh ra trong một gia đình nghèo có truyền thống chèo. Từ nhỏ, bà đã được cha cho đi học nghề, nhưng bị các thầy chê vụng và đuổi đi. Năm 8 tuổi, bà được cụ Kép tổng thu nhận. Ba năm sau, bà chính thức được diễn chèo. Năm 16 tuổi, bà ra Hà Nội, đi hát tại các rạp và gánh hát. Sau khi "Sán Nhiên đài" thành lập, khi đã 40 tuổi, bà liền tham gia trào lưu chèo cải lương và chèo văn minh. Sau khi trào lưu chèo cải lương suy tàn, bà theo gánh hát của ông Trùm Thịnh về nông thôn biểu diễn cho tới năm 1939. Khi các chiếng chèo đi xuống, bà đành phải chuyển nghề, thậm chí thề vĩnh biệt nghề Tổ.

Sau Cách mạng tháng Tám, Cả Tam theo mọi người đi tản cư. Năm 1953, bà tham gia Đoàn văn công nhân dân Trung ương tại chiến khu Việt Bắc. Năm 1955, bà hoạt động trong Đoàn chèo Trung ương (nay là Nhà hát Chèo Việt Nam). Bà còn tham gia Ban nghiên cứu chèo cùng các nghệ nhân khác như Năm Ngũ, Dịu Hương, Trùm Thịnh, Lý Mầm, nghiên cứu và bảo tồn và phát triển nhiều làn điệu chèo cổ. Ngoài ra bà còn dạy chèo tại trường Kịch nghệ dân tộc, đào tạo nhiều thế hệ diễn viên chèo.

Bà nổi tiếng qua những vai chèo cổ như Trinh Nguyên, Đào Huế và cả những vai hiện đại như già Đa trong "Tấm Cám", bà Mây trong "Nông thôn tươi sáng" (Trần Bảng). Bà được đánh giá là có lối diễn giản dị và sắc sảo, thể hiện tài năng độc đáo trong nghệ thuật nói sử (lối nói cơ bản của hát chèo).

Cả Tam qua đời vào ngày 30 tháng 3 năm 1971. Bà cùng nghệ nhân Trùm Thịnh được tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba vào ngày 7 tháng 2 năm 1964 và được truy tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân vào năm 1984.

== Di sản ==
Trong số những học trò của Cả Tam, người được đánh giá cao nhất là nghệ nhân Phó Thị Kim Đức, học sinh lớp giáo sinh chèo, lớp đào tạo giáo viên dạy chèo đầu tiên sau năm 1954 được mở tại Trường Sân khấu – Điện ảnh Việt Nam.

Cháu nội của Cả Tam là Đoàn Thanh Bình, là người duy nhất được trao giải Người có giọng hát hay nhất làng Chèo toàn quốc năm 1993.
Troia

Troia (, "Troy", , "Ílion" hoặc , "Ílios"; và ; Hittite: 𒌷𒃾𒇻𒊭 "Wilusa" hoặc 𒋫𒊒𒄿𒊭 "Truwisa"; hoặc "Troya"), còn được nhắc đến là Tơ-roa hay Tơroa trong một số tài liệu, là một thành phố ở phía tây bắc của khu vực được biết đến từ thời cổ đại cổ xưa là Tiểu Á, nay được gọi là Anatolia của Thổ Nhĩ Kỳ hiện đại, ngay phía tây nam của eo biển Dardanelles và phía tây bắc của Núi Ida. Địa điểm ngày nay được gọi là Hisarlik. Đó là bối cảnh của Trận chiến thành Troia được mô tả trong sử thi Cycle Hy Lạp, đặc biệt là trong Iliad, một trong hai tác phẩm sử thi được cho là của Homer. Nhịp thơ dấu hiệu từ Iliad và Odyssey gợi ý rằng tên ("Ilion") trước đây bắt đầu với tên Digamma là ("Wilion") và một cái tên Hittite cũng được cho là của thành phố, Wilusa.

Một kinh đô mới được gọi là Ilium (from Greek: Ἴλιον, "Ilion") thành lập tại địa điểm này dưới triều đại Hoàng đế La Mã Augustus. Nó phát triển mạnh mẽ cho đến khi Constantinopolis được thành lập. trở thành dinh giám mục và dần dần suy tàn trong thời Byzantine, bây giờ chỉ là một giáo phận trên danh nghĩa của Công giáo Latinh.

Năm 1865, nhà khảo cổ học người Anh Frank Calvert đã khai quật các thử nghiệm các con hào trên một cánh đồng mà ông đã mua từ một nông dân địa phương tại Hisarlik. Năm 1868, một doanh nhân và nhà khảo cổ học giàu có người Đức tên là Heinrich Schliemann cũng bắt đầu khai quật trong khu vực sau cuộc gặp gỡ với Calvert tại Çanakkale. Những cuộc khai quật này đã tiết lộ một số thành phố được xây dựng liên tiếp trên cùng một địa điểm. Schliemann là lúc đầu hoài nghi về việc xác định Hisarlik với Troia nhưng sau đó đã được Calvert thuyết phục và được quyền khai quật trên khu vực đất của Calvert ở nửa phía đông của địa điểm Hisarlik. Troia VII được xác định với thành phố có tên gọi là Wilusa được thành lập bởi người người Hittite và trùng với Troia thời Homer.

Ngày nay, ngọn đồi Hisarlik dùng để đặt tên cho một ngôi làng nhỏ gần tàn tích, nơi hỗ trợ du lịch thương mại đến thăm địa điểm khảo cổ Troia. Nó nằm tại tỉnh Çanakkale, cách thành phố thủ phủ Çanakkale khoảng 30 km về phía tây nam. Ngôi làng gần nhất là Tevfikiye. Do vị trí gần biển Aegea, Marmara và biển Đen nên đây là một trung tâm quân sự và thương mại. UNESCO đã công nhận Troia trở thành Di sản thế giới.

==Đọc thêm==
- Finding the walls of Troy: Frank Calvert and Heinrich Schliemann at Hisarlík (book) <nowiki>https://lccn.loc.gov/98013101</nowiki>

==Nguồn và liên kết ngoài==
- Trang chính
- Chung
- Khảo cổ học
- Địa lý
- Lịch sử
- Pius Bonifacius Gams, "Series episcoporum Ecclesiae Catholicae", Leipzig 1931, p. 445
- Michel Lequien, "Oriens christianus in quatuor Patriarchatus digestus", Paris 1740, vol. I, coll. 775–778
Tài liệu tham khảo - Tác phẩm được trích dẫn
Viện bảo tàng Plantin-Moretus

Bảo tàng Plantin-Moretus là một viện bảo tàng in ấn nằm tại Antwerp, Bỉ là nơi tập trung công việc in ấn của hai nhà in ấn thế kỷ 16 là Christophe Plantin và Jan Moretus. Nó nằm tại nơi ở cũ và cơ sở in ấn báo Plantin ở Vrijdagmarkt, Antwerp. Năm 2005, UNESCO đã công nhận quần thể Bảo tàng-xưởng-nhà này là Di sản thế giới.
==Lịch sử==
Công ty in ấn được thành lập vào thế kỷ 16 bởi Christophe Plantin, người đã sở hữu những máy đánh chữ hàng đầu Paris vào thời điểm đó. Ông là nhân vật chính trong ngành in ấn đương đại với chủ nghĩa nhân văn. Cuốn sách Đa ngôn ngữ Plantin là tập hợp gồm 8 cuốn văn bản tiếng Do Thái, Ả Rập, Hy Lạp, Syria là một trong những tác phẩm phức tạp nhất thời kỳ này. Ông cũng là người bị nghi ngờ có liên quan đến các thành viên của nhóm dị giáo được gọi là "Familia Caritatis", đã khiến ông phải sống lưu vong ở Pháp.

Sau cái chết của ông, khu phức hợp này thuộc sở hữu người con rể là Jan Moretus. Trong khi hầu hết các cơ sở in ấn khác đã loại bỏ công nghệ in ấn lỗi thời của họ trong thế kỷ 18 và 19 để đáp ứng thị hiếu thì công ty Plantin-Moretus vẫn giữ gìn cẩn thận bộ sưu tập máy in của người sáng lập. Năm 1876, Edward Moretus đã bán công ty cho thành phố Antwerp. Một năm sau, công chúng có thể đến thăm các khu vực sinh sống và xưởng in. Bộ sưu tập đã được sử dụng rộng rãi cho việc nghiên cứu, ví dụ như nhà sử học Harry Carter. Con trai của ông là Matthew Carter về sau mô tả nghiên cứu của cha mình là để chứng minh rằng, đó là bộ sưu tập tốt nhất của các loại máy in ấn được thực hiện trong thời kỳ vàng son vẫn còn trong tình trạng hoàn hảo.

==Liên kết ngoài==
- Museum Plantin-Moretus
- Pictures from the museum
- A review of the Plantin-Moretus Museum
Vũng đá Piana

"Vũng đá Piana"' (tiếng Pháp: "Calanques de Piana"; tiếng Corse: "E Calanche di Piana") là một vũng đá ("calanques") nằm tại đảo Corse (Pháp), giữa Ajaccio và Calvi.

Đây là một phong cảnh đá kỳ quái ở phía nam Porto trong Công viên tự nhiên vùng Corse. Những tảng đá của đá granit đỏ có độ cao khoảng 400 m so với mực nước biển nằm sát bờ biển, chúng dường như phát sáng màu đỏ dưới ánh nắng mặt trời tương ứng

Cùng với Vịnh Girolata, Vịnh Porto và Khu bảo tồn thiên nhiên Scandola, Piana được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới vào năm 1983.

Điểm đặc biệt của Vũng đá Piana là cái gọi là Tafoni, dạng phong hóa điển hình của đá. Các hình thức kỳ quái kích thích trí tưởng tượng và có tên thích hợp. Nhà văn Guy de Maupassant gọi Calanche là "một đàn thú kỳ quái của những cơn ác mộng".
Hương Thành

Hương Thành có thể là:
- Huyện Hương Thành (chữ Hán giản thể: 乡城县, Hán Việt: Hương Thành huyện) là một huyện thuộc Châu tự trị dân tộc Tạng Cam Tư, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
- Quận Hương Thành (tiếng Trung: 芗城区, Hán Việt: "Hương Thành khu") là một quận của thành phố Chương Châu, tỉnh Phúc Kiến, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Long Văn

Long Văn (tiếng Trung: 龙文区, Hán Việt: "Long Văn khu") là một quận của thành phố Chương Châu, tỉnh Phúc Kiến, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này được Quốc vụ viện phê chuẩn ngày 31 tháng 5 năm 1996 và được chính thức thành lập tháng 7 năm 1997. Quận Long Văn có 4 trấn, 41 thôn hành chính, 5 ủy ban cư và một nông trường trấn biện.
Long Hải (định hướng)

Long Hải có thể là:

==Địa danh==
===Việt Nam===
- Xã Long Hải, Thành phố Hồ Chí Minh
- Đá Long Hải thuộc quần đảo Trường Sa.

- Địa danh cũ
- Thị trấn Long Hải (huyện Long Điền, từ năm 2024 chuyển về huyện Long Đất, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu); nay là một phần xã Long Hải
- Xã Long Hải (huyện Long Đất, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu); nay là một phần xã Long Hải
- Xã cũ Long Hải, huyện Phú Quý, tỉnh Bình Thuận

===Trung Quốc===
- Quận Long Hải: (chữ Hán: "龙海区"), thành phố Chương Châu, tỉnh Phúc Kiến.
Long Hải, Chương Châu

Long Hải (tiếng Trung: 龙海区, Hán Việt: "Long Hải khu") là một quận thuộc thành phố Chương Châu, tỉnh Phúc Kiến, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận có 1 nhai đạo, 11 trấn, 1 hương và 1 hương dân tộc.
Bình Hòa, Chương Châu

Bình Hòa (tiếng Trung: 平和县, Hán Việt: "Bình Hòa huyện") là một huyện của thành phố Chương Châu, tỉnh Phúc Kiến, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có 10 trấn, 5 hương.
Nam Tĩnh

Nam Tĩnh (tiếng Trung: 南靖县, Hán Việt: Nam Tĩnh huyện) là một huyện của thành phố Chương Châu, tỉnh Phúc Kiến, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Chiếu An

Chiếu An (tiếng Trung: 诏安县, Hán Việt: Chiếu An huyện) là một huyện của địa cấp thị Chương Châu, tỉnh Phúc Kiến, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có 9 trấn, 6 hương.
Chương Phố

Chương Phố (tiếng Trung: 漳浦县, Hán Việt: Chương Phố huyện) là một huyện của thành phố Chương Châu, tỉnh Phúc Kiến, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có 17 trấn, 2 hương và 2 hương dân tộc.
Hoa An

Hoa An (tiếng Trung: 华安县, Hán Việt: "Hoa An huyện") là một huyện của thành phố Chương Châu, tỉnh Phúc Kiến, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có 6 trấn, 3 hương và 7 nông lâm trường.
Đông Sơn, Chương Châu

Đông Sơn (tiếng Trung: 东山县, Hán Việt: "Đông Sơn huyện") là một huyện của thành phố Chương Châu, tỉnh Phúc Kiến, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có 6 trấn.
Trường Thái

Trường Thái (tiếng Trung: 长泰区, Hán Việt: "Trường Thái khu") là một quận của thành phố Chương Châu, tỉnh Phúc Kiến, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có 4 trấn, 1 hương.
Vân Tiêu

Vân Tiêu (tiếng Trung: 云霄县, Hán Việt: Vân Tiêu huyện) là một huyện của thành phố Chương Châu, tỉnh Phúc Kiến, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có 6 trấn, 3 hương.
Thọ Ninh

Thọ Ninh (tiếng Trung: 寿宁县, Hán Việt: "Thọ Ninh huyện") là một huyện của thành phố Ninh Đức, tỉnh Phúc Kiến, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 284 km2, dân số 242.000 người. Thọ Ninh được chia ra các đơn vị hành chính gồm: 4 trấn, 10 hương.
Hà Phố

Hà Phố (tiếng Trung: 霞浦县, Hán Việt: "Hà Phố huyện") là một huyện của thành phố Ninh Đức, tỉnh Phúc Kiến, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1716 km2, dân số 510.000 người. Huyện này có 2 nhai đạo, 7 trấn, 3 hương và 2 hương dân tộc. Huyện Hà Phố có mã số bưu chính 355100, huyện lỵ tại nhai đạo Tùng Thành.
Chá Vinh

Chá Vinh (tiếng Trung: 柘荣县, Hán Việt: "Chá Vinh huyện") là một huyện của thành phố Ninh Đức, tỉnh Phúc Kiến, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 544 km2, dân số 100.000 người. Huyện này có 2 trấn, 7 hương Huyện Chá Vinh có mã số bưu chính 355300, huyện lỵ tại nhai đạo Song Thành.
Bình Nam, Ninh Đức

Bình Nam (tiếng Trung: 屏南县, Hán Việt: "Bình Nam huyện") là một huyện ở phía tây địa cấp thị Ninh Đức, tỉnh Phúc Kiến, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có 4 trấn, 7 hương. Diện tích 1.485 km², dân số 181.000 người.

== Vị trí địa lý ==
Phía đông nam huyện Bình Nam tiếp giáp với quận Tiêu Thành, phía đông bắc tiếp giáp huyện Chu Ninh, phía bắc tiếp giáp huyện Chính Hòa, phía tây bắc đến tây tiếp giáp huyện cấp thị Kiến Âu, phía tây nam tới nam tiếp giáp huyện Cổ Điền.

== Phân chia hành chính ==
- Trấn: Cổ Phong, Trường Kiều, Song Khê, Đại Khê
- Hương: Bình Thành, Cam Đường, Đường Khẩu, Hy Lĩnh, Lộ Hạ, Lĩnh Hạ, Thọ Sơn.
Samba (định hướng)

Samba có thể là một trong các khái niệm sau:

== Văn hoá ==
- Samba Carnival, là tên khác của lễ hội Carnival Brazil
- Samba bateria, Brazilian percussion groups commonly found outside Brazil
- Samba là một thể loại nhạc và khiêu vũ Brazil có nguồn gốc từ Phi-Âu
- "Samba" (phim), một bộ phim tiếng Telugu do Ấn Độ sản xuất và ra mắt năm 2004
- "Samba" (sách), là một tựa sách về cuộc sống và âm nhạc samba của tác giả Alma Guillermoprieto
- Vũ điệu Samba là một bộ phim hài tình cảm Hàn Quốc

=== Múa dân gian ===
- Samba (múa dân gian Brazil), là một thể loại múa dân gian gốc Phi-Âu
- Samba (khiêu vũ), là một điệu khiêu vũ nổi tiếng
- Samba de Gafieira, một điệu samba của người Brazil

== Phần mềm ==
- Phần mềm miễn phí mã nguồn mở mang tên Samba
- MacWWW, có tên khác là Samba, là một trong những trình duyệt web xuất hiện đầu tiên dành cho Macintosh, viết bởi Robert Cailliau của CERN, ra mắt năm 1993
- Samba TNG, là phiên bản di động của phần mềm Sambaa lite portable version of the Samba (software) Open Source GNU General Public License.

== Con người ==
- Martin-Paul Samba, cộng tác viên người Đức
- Christopher Samba, cầu thủ bóng đá của Blackburn Rovers.

== Địa danh ==
- Tỉnh Samba tại Burkina Faso
- Samba, Jammu, thị trấn thuộc Jammu & Kashmir, Ấn Độ
- Samba district, một quận của Jammu & Kashmir, Ấn Độ
- Samba, Angola, khu tự trị thuộc tỉnh Luanda, Angola

== Sinh học ==
- "Samba", một chi ong trong họ Melittidae
Amenemhat III

Amenemhat III, cũng còn được viết là Amenemhet III là một pharaon thuộc Vương triều thứ Mười hai của Ai Cập. Ông trị vì từ khoảng năm 1860 TCN tới khoảng năm 1814 TCN, niên đại dài nhất của ông được biết đến trên một cuộn giấy cói là "Năm cai trị thứ 46, I Akhet ngày 22"..vương triều của ông được coi là thời kỳ hoàng kim của Trung Vương quốc. Ông có thể đã có một thời kì đồng trị vì dài (20 năm) với cha mình, Senusret III.

Vào giai đoạn cuối vương triều mình, ông đã cùng trị vì với Amenemhat IV, như được ghi lại trên một bản văn khắc đá bị hư hỏng ở Konosso thuộc Nubia, trong đó năm 1 của Amenemhat IV tương đương với năm 46, 47 hoặc 48 thuộc vương triều của ông.. Con gái ông, Sobekneferu, sau này đã kế vị Amenemhat IV, trở người cai trị cuối cùng của vương triều thứ 12. Vương hiệu của Amenemhat III, "Nimaatre", có nghĩa là "Thuộc về Công lý của Re."
==Kim tự tháp==
Ông xây dựng kim tự tháp đầu tiên của mình ở Dahshur (được gọi là "Kim tự tháp Đen"), nhưng đã gặp phải vấn đề trong quá trình xây dựng nên nó đã bị từ bỏ. Khoảng năm 15 dưới vương triều của mình, nhà vua quyết định xây dựng một kim tự tháp mới tại Hawara, gần Faiyum. Còn kim tự tháp ở Dahshur đã được sử dụng làm nơi an táng một số phụ nữ thuộc hoàng gia.

Ngôi đền an táng gắn liền với kim tự tháp Hawara và được Herodotus và Diodorus Siculus gọi là "Mê cung". Strabo ca ngợi nó như là một kỳ quan của thế giới. Tuy nhiên, phòng an táng của nhà vua đã bị cướp từ thời cổ đại. Con gái hoặc em gái của ông, Neferuptah, được chôn cất trong một kim tự tháp riêng biệt (được phát hiện vào năm 1956) nằm cách kim tự tháp của ông 2 km về phía tây nam.
==Đại kênh đào==
Trong suốt thời gian cai trị lâu dài của mình, Amenemhat đã tiếp tục công trình có lẽ bắt đầu bởi vua cha nhằm nối ốc đảo Fayum với sông Nile. Khu vực này trước đây chỉ là một đầm lầy. Một kênh đào dài 16 km và rộng 1,5 km đã được đào, gọi là "Mer-Wer" (Đại kênh đào); nó bây giờ được gọi là Bahr Yussef. Công trình dân dụng vĩ đại này cuối cùng đã được hoàn thành bởi con trai của ông, Amenemhat IV, và nó đã mang lại sự thịnh vượng cho Fayum. Khu vực này sau đó trở thành một vựa lúa mì cho đất nước và tiếp tục được sử dụng cho đến năm 230 TCN khi nhánh Lahun của sông Nile bồi lên.

Viên tể tướng Kheti đã giữ chức vụ này vào khoảng năm 29 dưới vương triều vua Amenemhat III. Cuộn giấy cói toán học Rhind ban đầu được cho là đã được sáng tác dưới vương triều của Amenemhat. Các công trình của Amenemhat III vẫn còn khá nhiều và trong tình trạng tuyệt vời. Chúng bao gồm một ngôi đền nhỏ được trang trí tại Medinet Maadi ở Faiyum, mà được ông và cha của ông xây dựng dành riêng cho nữ thần vụ mùa Renenutet.

==Đọc thêm==
- W. Grajetzki, "The Middle Kingdom of Ancient Egypt: History, Archaeology and Society", Duckworth, London 2006 ISBN 0-7156-3435-6, 58-61
==Liên kết ngoài==
- Amenemhat (III) Nimaatre
- The Pyramid of Amenemhet III from Talking Pyr
Açores

Açores (phát âm tiếng Bồ Đào Nha: ), tên chính thức Vùng Tự trị Açores (""), là một trong hai vùng tự trị của Bồ Đào Nha, là một quần đảo bao gồm 9 đảo núi lửa nằm ở bắc Đại Tây Dương, cách Bồ Đào Nha lục địa khoảng về phía tây, cách Lisboa về phía tây, cách bờ biển châu Phi và cách Newfoundland, Canada về phía đông nam.

Nền kinh tế nơi đây dựa trên trồng trọt, chăn gia súc lấy sữa và thịt, đánh bắt hải sản, và du lịch, hoạt động dịch vụ chính trong vùng. Điểm dân cư chính tại Açores là Ponta Delgada.

Có 9 đảo chính và nhiều đảo nhỏ tại Açores, được chia làm ba nhóm. Đó là Flores và Corvo ở phía tây; Graciosa, Terceira, São Jorge, Pico và Faial ở trung tâm; São Miguel, Santa Maria và rặng san hô Formigas về phía đông. Chúng kéo dài trên và nằm theo hướng tây bắc-đông nam.

Các đảo này đều có nguồn gốc núi lửa, dù một số như Santa Maria, không có hoạt động núi lửa nào kể từ khi có người đến sống. Đỉnh núi Pico là điểm cao nhất toàn Bồ Đào Nha, cao . Açores thực ra có một số núi có thể xem là cao nhất hành tinh, nếu tính từ chân núi dưới đáy Đại Tây Dương lên tới đỉnh.

Khí hậu Açores khá dịu so với những nơi cùng vĩ độ, nhờ ảnh hưởng của Gulf Stream chảy ngang qua. Do ảnh hưởng của biển, thời tiết dịu mát quanh năm. Nhiệt độ ban ngày vào khoảng đến tùy theo mùa. Nhiệt độ trên hay dưới hầu nhưng không xảy ra tại những trung tâm dân cư. Không khí thường thì ẩm ướt và trời thì nhiều mây.

==Liên kết ngoài==
- Chính quyền vùng Açores
- Trang du lịch
Nhà soạn nhạc

Nhà soạn nhạc (tiếng Anh: "composer") là người sáng tác âm nhạc. Khái niệm này đặc biệt được chỉ tới những người sáng tác âm nhạc bằng các dạng nốt nhạc, sau đó cho phép những người khác biểu diễn tác phẩm âm nhạc của mình.

Khái niệm "nhà soạn nhạc" thường được dùng để chỉ những nhà soạn nhạc trong âm nhạc cổ điển của phương Tây. Trong âm nhạc đại chúng và âm nhạc dân tộc thì nhà soạn nhạc lại thường được gọi là "nhạc sĩ".

== Xem thêm ==
- Danh sách các nhà soạn nhạc cổ điển
- Lịch sử âm nhạc
Hành hương (tôn giáo)

Trong tôn giáo, một tín đồ có thể chứng tỏ lòng thành của mình bằng cách trải qua cuộc hành hương, thường là một hành trình dài, cần công sức, của cải, nhiều thử thách, để về một vùng đất thánh.

Đạo Phật có 4 khu thánh địa: Nơi sinh của đức Phật Kapilavastu, nơi đức Phật giác ngộ, nơi Ngài giảng đạo tại Benares và ngài đạt chánh quả tại Kusinagara.

Jerusalem là thánh địa của các đạo Do Thái, Chính Thống giáo, Công giáo, và đạo Hồi. Trung tâm Thế giới Bahá'í tại Haifa là thánh địa của tôn giáo Baha'i.

== Xem thêm ==
- Tu viện
- Đại hội Giới trẻ Thế giới

==Đọc thêm==
- al-Naqar, Umar. 1972. "The Pilgrimage Tradition in West Africa." Khartoum: Khartoum University Press. [includes a map 'African Pilgrimage Routes to Mecca, ca. 1300-1900']
- Coleman, Simon and John Elsner (1995), "Pilgrimage: Past and Present in the World Religions." Cambridge: Harvard University Press.
- Coleman, Simon & John Eade (eds) (2005), "Reframing Pilgrimage. Cultures in Motion." London: Routledge.
- Davidson, Linda Kay and David M. Gitlitz (2002), "Pilgrimage: From the Ganges to Graceland: An Encyclopedia." Santa Barbara, Ca.: ABC-CLIO.
- Gitlitz, David M. and Linda Kay Davidson (2006). "Pilgrimage and the Jews." Westport, CT: Praeger.
- Jackowski, Antoni. 1998. "Pielgrzymowanie" [Pilgrimage]. Wroclaw: Wydawnictwo Dolnoslaskie.
- Kerschbaum & Gattinger, Via Francigena - DVD- Documentation, of a modern pilgrimage to Rome, ISBN 3-200-00500-9, Verlag EUROVIA, Vienna 2005
- Margry, Peter Jan (ed.) (2008), "Shrines and Pilgrimage in the Modern World. New Itineraries into the Sacred." Amsterdam: Amsterdam University Press.
- Sumption, Jonathan. 2002. "Pilgrimage: An Image of Mediaeval Religion." London: Faber and Faber Ltd.
- Wolfe, Michael (ed.). 1997. "One Thousands Roads to Mecca." New York: Grove Press.
- Zarnecki, George (1985), The Monastic World: The Contributions of The Orders. pp. 36–66, in Evans, Joan (ed.). 1985. "The Flowering of the Middle Ages." London: Thames and Hudson Ltd.
Protit (định hướng)

Protit có thể đề cập đến:
- Protein, đại phân tử hữu cơ
- "Mycoplasma", một chi vi khuẩn
Tuần phủ

Tuần phủ (巡撫), còn được gọi là tuần vũ, là một chức quan địa phương ở Trung Quốc và Việt Nam thời phong kiến.

==Trung Hoa==
Ở Trung Quốc, chức tuần phủ được đặt ra từ tháng 8 âm lịch năm 1391 thời Minh Thái Tổ, người đầu tiên được bổ nhiệm chức vụ này là Hoàng thái tử Chu Tiêu với chức Tuần phủ Thiểm Tây. Ban đầu, thì tuần phủ là một chức quan tạm thời của người được triều đình phái về giám sát công việc một tỉnh hoặc một bộ phận tỉnh lớn với vai trò như một khâm sai triều đình. Về sau, tới thời Minh Tuyên Tông thì chức vụ này mới trở thành chính thức. Dưới niên hiệu Thuận Thiên thời Minh Anh Tông, chức vụ này bị phế bỏ hơn 1 năm (1457-1458), sau đó lại được phục hồi. Về nguyên tắc, tuần phủ nhà Minh không phải là tỉnh trưởng, không phải là cấp trên của trưởng quan tam ty ở các tỉnh mà là một giám sát viên từ trung ương. Do đó, các tuần phủ được xếp vào cơ cấu quan viên thuộc Đô sát viện với chức vụ chính thức là Hữu phó đô ngự sử.

Thời nhà Thanh, tuần phủ là chức quan đứng đầu một tỉnh, chức quan xếp vào thuộc bộ Hộ. Tuần phủ chịu sự chỉ đạo trực tiếp của hoàng đế nhà Thanh. Tuần phủ có quyền bổ nhiệm, bãi miễn các chức quan dưới quyền mình trong địa hạt do mình quản lý, có quyền lãnh đạo về hành chính, tài chính, ngoại giao của tỉnh, từ giữa thời nhà Thanh thì kiêm thêm quân sự do tình hình đế quốc ổn định, chức đề đốc cai quản quân sự nhiều tỉnh không được bổ nhiệm. Tuy nhiên, ở những nơi có chức tổng đốc, thì tuần phủ vẫn phải theo chỉ đạo của tổng đốc. Ở nhiều nơi, tổng đốc có thể kiêm luôn chức tuần phủ.

==Việt Nam==
Ở Việt Nam, tuần phủ có từ thời nhà Nguyễn, học theo phép quan chế của nhà Thanh. Tuần phủ ở Việt Nam cũng là người đứng đầu một tỉnh nhỏ, khác với tổng đốc là quan kiêm quản vài tỉnh hoặc đứng đầu một tỉnh lớn.

Tuần phủ mang hàm nhị phẩm (chánh hoặc tòng).
Tri phủ

Tri Phủ (Hán Việt: 知府) là một chức quan trong hệ thống quan chế các triều đình phong kiến Trung Quốc và Việt Nam. Tri phủ là người đứng đầu một phủ, có quyền hạn cao nhất cả về dân sự lẫn quân sự trong địa hạt.

==Trung Quốc==
Theo tài liệu Bách quan chí, chức danh Tri phủ được hình thành vào thời nhà Đường. Theo đó, trưởng quan tại các châu, quận được gia phong kiêm chức "tri phủ sứ" (知府事) hoặc "quyền tri phủ sứ" (权知府事), lâm thời tăng quyền hạn cai quản cả hành chính lẫn quân sự trong địa hạt quản nhiệm.

Thời Tống, thiết lập các chức danh trưởng quan địa phương tại các phủ, châu, quân, giám. Chức danh trưởng quan ở cấp phủ xưng là "Tri [mỗ] phủ quân phủ sứ" (知[某]府軍府事), giản xưng là "Tri phủ sứ" (知府事) hay "Tri phủ" (知府), do văn thần triều đình hoặc võ quan thứ sử người địa phương sung nhiệm. Ở các châu miền biên viễn, chức vụ này gọi là Tri châu, với quyền hạn bao gồm cả quân sự, thường do một võ quan nắm giữ.

Thời nhà Nguyên, chức danh Tri phủ không được sử dụng. Thay vào đó, chức vụ Darughachi giữ một vai trò gần tương đương. Qua đến đời Minh - Thanh, chức danh Tri phủ được sử dụng trở lại với vai trò chính thức là một trưởng quan hành chính địa phương cấp phủ châu.

Chức vụ Tri phủ thường do các quan viên hàm Chính tứ phẩm hoặc Tòng tứ phẩm nắm giữ. Trong giao tiếp, giới sĩ nhân thường nhã xưng quan viên tri phủ là "thái thú" (太守), "quận thú" (郡守), "minh phủ" (明府), "phủ công" (府公), "phủ quân" (府君), "sứ quân" (使君), "phủ tôn" (府尊), "thái tôn" (太尊)...

Năm 1912, chế độ quan chức phong kiến sụp đổ. Chức vụ Tri phủ cũng từ đó không còn được sử dụng.

==Việt Nam==
Chức tri phủ thay đổi theo từng thời kỳ trong lịch sử Việt Nam. Thời Lê sơ, đất nước được chia thành 5 đạo. Dưới đạo là trấn, dưới trấn là lộ, dưới lộ là châu và huyện và dưới châu, huyện là xã. Đứng đầu chính quyền các đạo là chức hành khiển (phụ trách cả dân sự lẫn quân sự). Đứng đầu các trấn là các an phủ sứ, các lộ là tuyên phủ sứ, các châu, huyện là tri châu hay tri huyện, các xã là xã quan. Tháng 6 năm Bính Tuất (1466), các lộ, trấn đều được bãi bỏ và đặt lại thành phủ. An phủ sứ đổi làm Tri phủ, trật Tòng Lục Phẩm. Trấn phủ sứ đổi làm Đồng Tri phủ. Thời Nguyễn năm Minh Mạng thứ 4 (1823), chuẩn Tri Phủ trật Tòng Ngũ Phẩm. Còn các nơi đặt Đồng Tri Phủ chuẩn trật Chánh Lục Phẩm.

Thời Nguyễn, Tri Phủ là chức quan văn thuộc Bộ Lại, trật Tòng Ngũ Phẩm. Vị Tri Phủ nổi tiếng nhất thời nhà Nguyễn là Nghi Biểu hầu Nguyễn Cư Trinh đã đóng góp rất nhiều trong công cuộc mở rộng đất đai miền Nam. Tại miền Tây Nghệ An huyện Con Cuông xã Đôn Phục, còn có dòng họ Lang Vi ba đời làm "Thổ Tri Phủ", được ban tặng sắc chế và còn lưu giữ lại các di sản người Thái xưa.

Dưới thời Pháp thuộc ở Nam Kỳ có chức quan Đốc phủ sứ, đây là vị trí cao cấp nhất của người Việt trong cơ quan hành chính ở Nam Kỳ thuộc địa, chỉ đứng sau quan chủ tỉnh người Pháp. Những viên quan Tri phủ hạng nhất có 3 năm thâm niên trở lên sẽ được tuyển chọn và bổ nhiệm vô vị trí này. Đốc phủ sứ sẽ đứng đầu một trung tâm hành chính hoặc một đại lí lớn.

==Tham khảo==
- Trần Mậu Đồng (陳茂同), "Lịch sử quan chức Trung Quốc qua cách triều đại" (中国歴代職官沿革史)
Phong Trạch

Phong Trạch (tiếng Trung: 丰澤, Hán Việt: "Phong Trạch") là một quận thuộc thành phố Tuyền Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Quận này có diện tích 132 km², dân số 160.000 người, mã số bưu chính 362000. Quận Phong Trạch có 8 nhai đạo và 71 khu xã.
Lạc Giang

Lạc Giang (tiếng Trung: 洛江, Hán Việt: "Lạc Giang") là một quận thuộc thành phố Tuyền Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Quận này có diện tích 382 km², dân số 170.000 người, mã số bưu chính 362011. Quận Lạc Giang có 1 nhai đạo, 4 trấn và 1 hương.
Tuyền Cảng

Tuyền Cảng (tiếng Trung: 泉港) là một quận thuộc thành phố Tuyền Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Quận này có diện tích 306 km², dân số 360.000 người, mã số bưu chính 362114. Quận Tuyền Cảng có 1 nhai đạo, 4 trấn và 1 hương. Trước đây Tuyền Cảng thuộc Huệ An, năm 2000 thì tách thành một quận riêng.
Thạch Sư

Thạch Sư (tiếng Trung: 石獅, Hán Việt: "Thạch Sư") là một huyện cấp thị (thành phố cấp huyện) thuộc thành phố Tuyền Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Huyện cấp thị này có diện tích 160 km², dân số 300.000 người, mã số bưu chính 362700. Thành phố Thạch Sư có 2 nhai đạo và 7 hương trấn.
Tấn Giang

Tấn Giang (tiếng Trung: 晉江, Hán Việt: "Tấn Giang") là một thành phố cấp huyện thuộc thành phố Tuyền Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Thành phố Tấn Giang có diện tích 642 km², dân số 1.020.000 người, mã số bưu chính 362200. Thành phố Tấn Giang có 6 nhai đạo, 13 trấn. Thành phố này nằm ở đông nam tỉnh Phúc Kiến, bờ nam sông Tấn, giáp biển Thái Bình Dương, nhìn ra eo biển Đài Loan.
Nam An

Nam An (tiếng Trung: 南安, Hán Việt: "Nam An") là một thành phố cấp huyện thuộc thành phố Tuyền Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Thành phố Nam An có 3 nhai đạo, 22 trấn và 2 hương. Thành phố này giáp biển Thái Bình Dương, nhìn ra eo biển Đài Loan.
Phúc Thanh

Phúc Thanh (tiếng Trung: 福清市, Hán Việt: "Phúc Thanh thị") là một thành phố cấp huyện thuộc thành phố cấp địa khu Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Thành phố Phúc Thanh có 7 nhai đạo, 17 trấn. Thành phố này giáp biển Đông Hải.
Trường Lạc, Phúc Châu

Trường Lạc (tiếng Trung: 长乐区, Hán Việt: "Trường Lạc khu") là một quận thuộc thành phố Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Quận này có diện tích 728 km², dân số 790,262 người (2020). Quận này giáp biển Đông Hải, nhìn ra eo biển Đài Loan. Đây là quê hương của nhà văn nổi tiếng Trung Quốc Tạ Uyển Oánh với bút danh là Băng Tâm.
Cổ Lâu

Cổ Lâu có thể là
- Quận Cổ Lâu thuộc Nam Kinh, tỉnh Giang Tô, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
- Quận Cổ Lâu thuộc thành phố Từ Châu, tỉnh Giang Tô, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
- Quận Cổ Lâu thuộc thành phố Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
- Quận Cổ Lâu thuộc thành phố Khai Phong, tỉnh Hà Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Học Lạc

Học Lạc (1842–1915) tên thật là Nguyễn Văn Lạc, biệt hiệu Sầm Giang; là nhà thơ Việt Nam thời Pháp thuộc.
==Tiểu sử==
Học Lạc là người làng Mỹ Chánh, thuộc tỉnh Mỹ Tho (nay là tỉnh Đồng Tháp hay Tiền Giang cũ). Xuất thân là con nhà nghèo, nhưng nhờ học giỏi nên ông được tuyển thẳng vào ngạch học sinh (ngạch do triều đình nhà Nguyễn đặt ra, được cấp lương và được học tại trường của nhà nước địa phương). Do đó, người ta gọi ông là "học sinh Lạc", dần dần bỏ mất chữ "sinh", còn lại hai chữ "Học Lạc".

Tuy học giỏi, nhưng ông thi mãi không đậu. Sau khi, triều đình Huế ký Hòa ước Nhâm Tuất 1862 nhường 3 tỉnh miền Đông Nam Kỳ cho Pháp, thì Học Lạc không còn thiết tha đến việc thi cử nữa. Ông rời bỏ làng Mỹ Chánh, dời nhà về chợ Thuộc Nhiêu (Mỹ Tho) chọn nghề dạy học và bốc thuốc mưu sinh cho đến hết đời (1915), thọ 73 tuổi.

Theo báo "Mai" số 58 ngày 24 tháng 4 năm 1937, Học Lạc mất vào năm Ất Mão (1915). Còn ngày sinh của Học Lạc, nếu bài ca trù dưới đây đúng là của ông thì ông sinh vào năm Nhâm Dần (1842), niên hiệu Thiệu Trị thứ hai. Trích 4 câu đầu:
Hiện nay tên của ông được đặt làm tên đường ở nhiều nơi. Riêng ở Sài Gòn có hai con đường mang tên ông: đó là đường Học Lạc ở quận 5 và con đường được viết tên thật của ông là đường Nguyễn Văn Lạc ở quận Bình Thạnh.

==Nhận xét==
Trong khuynh hướng thi văn, nhiều nhà nghiên cứu văn học xếp Học Lạc vào các nhà thơ có khuynh hướng trào phúng và châm biếm như Chu Mạnh Trinh, Trần Tế Xương, Nguyễn Khuyến...Thơ Học Lạc hiện chỉ còn trên mười bài, đa phần là thơ quốc âm luật Đường vần trắc. Trích một số nhận xét viết về ông & tác phẩm của ông:

- GS. Dương Quảng Hàm:

- Nhà thơ Nguyễn Liên Phong:

- Nhà nghiên cứu Phan Văn Thiết:

- GS.Thanh Lãng:

- GS. Nguyễn Quảng Tuân:
Cổ Lâu, Phúc Châu

Cổ Lâu (tiếng Trung: 鼓楼区, Hán Việt: "Cổ Lâu khu") là một quận thuộc thành phố Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Quận này có diện tích 35 km², dân số 669,090 người (2020), mã số bưu chính 350001, quận lỵ ở đường Tân Thái. Quận Cổ Lâu có 9 nhai đạo, 1 trấn.
Đài Giang, Phúc Châu

Đài Giang (tiếng Trung: 台江区, Hán Việt: "Đài Giang khu") là một quận thuộc thành phố Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Quận này có diện tích 18 km², dân số 411,819 người (2020), mã số bưu chính 350004, quận lỵ ở đường Đài Giang. Quận Đài Giang có 10 nhai đạo.
Mã Vĩ

Mã Vĩ (tiếng Trung: 马尾区, Hán Việt: "Mã Vĩ khu") là một quận thuộc thành phố Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Quận này có diện tích 275 km², dân số 290,554 người (2020), mã số bưu chính 350015, quận lỵ ở đông đại lộ Giang Tân. Quận Mã Vĩ có 1 nhai đạo, 3 trấn.
Tấn An

Tấn An (tiếng Trung: 晋安区, Hán Việt: "Tấn An khu") là một quận thuộc thành phố Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Quận này có diện tích 551 km², dân số 789,775 người (2020), mã số bưu chính 350011, quận lỵ ở đường Phúc Tân. Quận Tấn An có 3 nhai đạo, 4 trấn và 2 hương.
Mân Hầu

Mân Hầu (tiếng Trung: 闽侯县, Hán Việt: "Mân Hầu huyện") là một huyện thuộc thành phố Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Huyện này có diện tích 2126 km², dân số 988,200 người, mã số bưu chính 350011, huyện lỵ ở nhai đạo Cam Giá. Huyện Mân Hầu có 1 nhai đạo, 8 trấn, 6 hương.
Mân Thanh

Mân Thanh (tiếng Trung: 闽清县, Hán Việt: "Mân Thanh huyện") là một huyện thuộc thành phố Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Huyện này có diện tích 1494 km², dân số 256,181 người (2020), mã số bưu chính 350800, huyện lỵ ở trấn Mai Thành. Huyện Mân Thanh có 11 trấn và 5 hương.
Vĩnh Thái, Phúc Châu

Vĩnh Thái (tiếng Trung: 永泰县, Hán Việt: "Vĩnh Thái huyện") là một huyện thuộc thành phố Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Huyện có diện tích 2229 km², dân số 281,216 người (2020), mã số bưu chính 350700, huyện lỵ ở trấn Chương Thành. Huyện Vĩnh Thái có 9 trấn và 12 hương.
Liên Giang, Phúc Châu

Liên Giang (tiếng Trung: 连江县, Hán Việt: "Liên Giang huyện") là một huyện thuộc thành phố Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Một quần đảo nằm gần huyện này là quần đảo Mã Tổ (Matsu) thuộc huyện Liên Giang của Trung Hoa Dân quốc. Do đó, huyện này có hai chính quyền khác nhau. Huyện Liên Giang có 16 trấn và 6 hương. Phần diện tích Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa quản lý là 1168,1 km2, dân số 620.000 người, 14 trấn, 7 hương
La Nguyên

La Nguyên (tiếng Trung: 罗源县, Hán Việt: "La Nguyên huyện") là một huyện thuộc thành phố Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Huyện này có diện tích 1100 km², dân số 255,214 người (2020), mã số bưu chính 350600, huyện lỵ ở trấn Phượng Sơn. Huyện La Nguyên có 6 trấn và 4 hương và 1 hương dân tộc.
Bình Đàm

Bình Đàm (tiếng Trung: 平潭县, Hán Việt: "Bình Đàm huyện") là một huyện thuộc thành phố Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Huyện này có diện tích 392 km², dân số 385,981 người (2020), mã số bưu chính 350400, huyện lỵ ở trấn Đàm Thành. Huyện Bình Đàm có 7 trấn và 8 hương.
Tommy Hilfiger

Tommy Hilfiger (sinh 24 tháng 3 năm 1951) là một nhà thiết kế thời trang người Mỹ và là người sáng lập ra nhãn hiệu thời trang cùng tên "Tommy Hilfiger" hay "Tommy".

== Xem thêm ==
- Tập đoàn Tommy Hilfiger
Gia tộc Imagawa

Gia tộc Imagawa (tiếng Nhật: 今川氏 "Imagawa-shi" ("Kim Xuyên thị")) bắt nguồn từ Nhật hoàng Seiwa (850-880) và là một nhánh của gia tộc Minamoto qua gia tộc Ashikaga.

Ashikaga Kuniuji, cháu trai của Ashikaga Yoshiuji, định cư vào thế kỷ 13 ở Imagawa (tỉnh Mikawa) và lấy đó làm tên mình.

Imagawa Norikuni (1295-1384) nhận từ người anh em họ mình là shogun Ashikaga Takauji tỉnh Totomi, và sau đó là Suruga.

Sau cái chết của Yoshimoto tại trận Okehazama năm 1560, rất nhiều thuộc hạ của gia đình Imagawa về đầu quân cho các gia tộc khác. Trong vòng một thập kỷ, gia tộc đã mất tất cả đất đai của mình vào tay gia tộc Tokugawa và gia tộc Takeda. Sau đó, nhà Imagawa trở thành người tổ chức các nghi lễ cho gia tộc Tokugawa.

Các đời tộc trưởng:

- Kuniuji
- Morouji
- Norikuni
- Noriuji
- Ujiie
- Yasumori
- Norimasa
- Noritada
- Yoshitada
- Ujichika
- Ujiteru
- Yoshimoto
- Ujizane
Trận Anegawa

Các chiến binh phá vây khỏi lâu đài, trận đánh trở thành một cuộc hỗn chiến ở giữa khúc sông cạn. Lúc đầu, quân đội Nobunaga giao chiến với quân nhà Azai, trong khi các binh sĩ của Tokugawa chiến đấu với nhà Asakura cách đó không xa về phía thượng nguồn.

Sau khi quân Tokugawa đánh bại quân Asakura, họ quay lại và đánh thốc vào cánh phải quân Azai. Inaba Ittetsu, chỉ huy quân dự bị, tiến lên đánh vào cánh trái quân Azai. Nhiều quân đang bao vây Yokoyama thậm chí bỏ vị trí của mình để đến tiếp ứng. Quân hai nhà Azai và Asakura nhanh chóng bị đánh bại.

Có lẽ điều thú vị là Nobunaga đã sử dụng 500 tay súng hỏa mai trong trận này. Ông nổi tiếng vì chiến thuật sử dụng các vũ khí hiện đại, nhưng sẽ tự mình phải nếm thử sự lợi hại của chiến thuật sử dụng súng hỏa mai trong Cuộc vây hãm Ishiyama Honganji của ông cùng năm đó.

Trong khi đó, không có nguồn đáng tin cậy nào còn tồn tại để tái hiện lại trận đánh. Trận Anegawa được mô tả một cách chói lọi trong những cuốn sách được biên soạn vào giữa hay cuối thời đại Edo. Phần lớn chúng là các tác phẩm văn học. Nguồn có giá trị duy nhất là "Shinchokoki" mô tả nó rất sơ lược mà không có một chú ý nào về các chiến thuật liên quan và các chi tiết của trận đánh.

== Trong văn hóa đại chúng ==
Trận đánh đã được mô tả trong tất cả các game thuộc seri Samurai Warriors. Tuy nhiên, vì Azai Nagamasa là một nhân vật chơi được trong Samurai Warriors 2,ngược lại với game đầu tiên khi ông chỉ là một nhân vật đặc biệt những không chơi được, nên trận đánh có tầm quan trọng lớn.

== Tham khảo ==
- Turnbull, Stephen (1998). 'The Samurai Sourcebook'. London: Cassell & Co.
Carbonyl

Trong hóa học hữu cơ, nhóm cacbonyl là một nhóm chức bao gồm một nguyên tử cacbon liên kết cộng hóa trị đôi với một nguyên tử oxy (ký hiệu: C=O). Nhóm cacbonyl tồn tại trong nhiều hợp chất hữu cơ, và thường là một phần nhỏ của các nhóm chức lớn hơn. Nếu một hợp chất tồn tại nhóm cacbonyl, hợp chất đó sẽ được gọi là hợp chất cacbonyl

Nhóm chức cacbonyl có tính phân cực do oxi có độ âm điện lớn hơn cacbon, và vì thế đây làm nhóm rút electron.

Nhóm cacbonyl có trong andehit và xeton. Ở xeton, cacbon của nhóm cacbonyl sẽ gắn với hai gốc hydrocarbon. Tuy nhiên, ở andehit, cacbon của nhóm này sẽ gắn với hydro ở một đầu còn đầu còn lại gắn với gốc hydrocarbon hoặc một nguyên tử hydro khác.

Thuật ngữ cacbonyl cũng có thể đề cập đến cacbon monoxit - một phối tử của hóa học vô cơ hoặc một phức hợp của hóa học cơ kim (ví dụ: niken tetracacbonyl).

== Các hợp chất cacbonyl ==
Nhóm cacbonyl là một phần của các hợp chất sau:

- Andehit
- Xeton
- Axit cacboxylic
- Este
- Amid
- Axit halogen
- Axit anhydride
- Imid

== Các phương pháp nhận dạng ==
- Quang phổ hồng ngoại: Việc hiểu rõ cấu hình phân tử giúp xác định chính xác vị trí hấp thụ tia hồng ngoại ở các phân tử chứa nhóm cacbonyl. Liên kết đôi của C=O sẽ hấp thụ tia hồng ngoại ở số sóng giữa khoảng 1600–1900 cm(5263 nm đến 6250 nm). Khoảng hấp thụ này có thể được gọi là mũi cacbonyl trên dải hồng ngoại.
- Quang phổ tử ngoại: Khi sử dụng phương pháp quang phổ tử ngoại với axeton hòa tan nước, nhóm cacbonyl cho số sóng hấp thụ ở khoảng 257 nm.
- Cộng hưởng từ hạt nhân: Tùy thuộc vào các nguyên tử lân cận mà liên kết đôi C=O sẽ cho các tín hiệu khác nhau. Thông thường, tín hiệu của nhóm cacbonyl sẽ bị dịch chuyển xuống vùng trường thấp. Khi dùng cộng hưởng từ hạt nhân cacbon-13, cacbon của nhóm cacbonyl cho tín hiệu trong khoảng 160-220 ppm.

== Tham khảo ==
- "Hoá học hữu cơ", Thái Doãn Tĩnh
- "Hóa học hữu cơ", Ngô Thị Thuận
- Hóa học hữu cơ, tập 2 - Nguyễn Hữu Đĩnh
Đạm

Đạm có thể là tên gọi ngắn gọn của:

- Chất đạm (protein)
- Phân đạm