hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Đại Nhạc

Đại Nhạc (chữ Hán giản thể: 岱岳区, âm Hán Việt: "Đại Nhạc khu") là một quận thuộc địa cấp thị Thái An, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Đại Nhạc có diện tích 1750 km², dân số năm 2001 là 950.000 người. Quận Đại Nhạc được chia thành 16 trấn, 3 hương. 
- Trấn: Tỉnh Trang, Sơn Khẩu, Phạm, Giác Dục, Tồ Lai, Mãn Trang, Hoàng Tiền, Đại Vấn Khẩu, Lương Trang, Khâu Gia Điếm, Bắc Tập Pha, Hạ Trang, Đạo Lãng, Chúc Dương, Mã Trang, Phòng Thôn, Hóa Mã Loan, Thiên Bình Điếm, Hạ Cảng.
- Hương:.
Khúc Phụ

Khúc Phụ (chữ Hán giản thể: 曲阜市, âm Hán Việt: "Khúc Phụ thị") là một thành phố cấp huyện thuộc địa cấp thị Tế Ninh, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố này là quê hương của Khổng Tử, ở đây có Khổng Miếu, Khổng Lâm, Khổng Phủ, một di sản thế giới được UNESCO công nhận. Thành phố Khúc Phụ có diện tích 896 km², dân số năm 2001 là 640.000 người. Mã số bưu chính của Khúc Phụ là 273100.

== Khổng Miếu, Khổng Lâm, Khổng Phủ ==
Khổng Miếu, Khổng Lâm, Khổng Phủ nằm tại thành phố Khúc Phụ, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc, là quê hương của người sáng lập Nho giáo Khổng Tử. Năm 1994, UNESCO đã đưa quần thể di tích này vào danh mục "Di sản văn hóa thế giới".

Năm 478 TCN, sau khi Khổng Tử mất được một năm, Lỗ Ai Công đã hạ lệnh thờ cúng Khổng Tử và cho tu sửa nhà ở của ông để thành miếu thờ. Năm 195 TCN, Hán Cao Tổ Lưu Bang đã đến nước Lỗ cúng lễ Khổng Tử theo đại lễ. Đây cũng là điểm khởi đầu cho các bậc đế vương đến cúng tế Khổng Tử. Vua Ung Chính nhà Thanh đích thân đôn đốc việc tu sửa để hình thành quy mô như ngày nay.
== Khổng Miếu ==
Khổng Miếu nằm trong khuôn viên hình chữ nhật, chiều dài Nam Bắc 1300m, tổng diện tích 133.000m². Toàn bộ có 9 dãy kiến trúc liền kề với sân vườn, xếp hàng dọc trên một trục chính Nam Bắc, hai bên trục đối xứng nhau, mặt chính của miếu là hướng Nam.

Tòa cửa thứ nhất của Khổng Miếu là Linh Tinh Môn cao 10,3m rộng 13m được xây dựng thời Minh Vĩnh Lạc. Cửa này xây để cúng sao Thiên Điền trên trời, đều này thể hiện việc các Hoàng đế thời xưa cúng tế Khổng Tử như cúng tế trời, tôn thánh như tôn thiên. Hai bên cửa Linh Tinh đặt hai tấm bia đá lớn đề hàng chữ "quan viên hãy xuống ngựa". Phía sau cửa thứ năm của Khổng Miếu là một tòa lầu cao làm bằng gỗ gọi là Khuê Văn Các, xây dựng thời Tống Thiên Hỷ (Khuê là sao Khuê chủ quản sự hưng vong của văn chương dân gian). Khuê Văn Các cao 23,35m rộng 30m, ba tầng mái cong.

Kiến trúc chủ thể của Khổng Miếu là Đại Thành điện, nơi các Hoàng đế đến thờ cúng Khổng Tử. Đại Thành điện xây từ thời nhà Tống nhưng đến thời Ung Chính mới được trùng tu thành quy mô lớn.

== Liên kết ngoài ==
- Thông tin di sản trên UNESCO
- Đài truyền hình TW Trung Quốc
- Qufu Normal University
- orientalarchitecture.com: Confucius Temple
- qufu.pomosa.com: Extensive photos from 2004
Duyện Châu

Duyện Châu (chữ Hán giản thể: 兖州区, âm Hán Việt: "Duyện Châu khu") là một quận thuộc địa cấp thị Tế Ninh, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Duyện Châu là một trong Cửu Châu thiên hạ thời cổ đại. Quận Duyện Châu nằm ở tây nam của Sơn Đông, có diện tích 651 km², dân số 600.000 người, trong đó có 100.000 người là dân thành thị. Mã số bưu chính của Duyện Châu là 272100, mã vùng điện thoại 0537. Quận Duyện Châu được chia thành 3 nhai đạo biện sự xứ, 10 trấn, tổng cộng có 982 thôn.
Thế Miếu

Thế Miếu có thể chỉ đến:
- Thế Tổ Miếu (hoàng thành Huế), là nơi thờ các vị vua triều Nguyễn.
Văn miếu (định hướng)

Văn miếu là miếu thờ Khổng Tử tại các nước Á Đông như Việt Nam, Trung Quốc, Đài Loan, Nhật Bản, Triều Tiên...

Tại Việt Nam có các công trình văn miếu sau:
- Văn Miếu – Quốc Tử Giám tại Hà Nội.
- Văn miếu Mao Điền, Hải Dương.
- Văn miếu Bắc Ninh, Bắc Ninh.
- Văn miếu Xích Đằng, Hưng Yên.
- Văn miếu Huế, Huế.
- Văn miếu Diên Khánh, Khánh Hòa.
- Văn miếu Trấn Biên, thành phố Biên Hòa.
- Văn Thánh Miếu Vĩnh Long, Vĩnh Long.
- Văn miếu Nghệ An, Thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An .

==Xem thêm==
- Văn Miếu
- Võ miếu (định hướng)
Cương Thành

Cương Thành (chữ Hán giản thể: 钢城区, âm Hán Việt: "Cương Thành khu") là một quận thuộc địa cấp thị Tế Nam, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Cương Thành nằm ở tây nam của Sơn Đông, có diện tích 336 km², dân số năm 2001 là 230.000 người. Quận Cương Thành được chia thành 1 nhai đạo biện sự xứ (Thành Tử Pha) và 3 trấn (Nhan Trang, Lý Tân, Hoàng Trang).
Lai Vu, Tế Nam

Lai Vu (chữ Hán giản thể: 莱芜区, âm Hán Việt: "Lai Vu khu") là một quận thuộc địa cấp thị Tế Nam, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Lai Vu nằm ở tây nam của Sơn Đông, có diện tích 1910 km², dân số năm 2001 là 1.000.000 người. Quận Lai Vu được chia thành 3 nhai đạo biện sự xứ, 11 trấn và 1 hương.
- Nhai đạo biện sự xứ: Thành Thị, Cao Trang, Trương Gia Oa
- Trấn: Tân Trang, Miêu Sơn, Trà Diệp Khẩu, Tuyết Dã, Đại Vương Trang, Ngưu Tuyền, Phương Hạ, Trại Lý, Dương Lý, Dương Trang, Khẩu.
- Hương: Hòa Trang.

Trước đó là quận Lai Thành thuộc địa cấp thị Lai Vu, từ tháng 1/2019 khi Lai Vu sáp nhập vào Tế Nam, quận này được đổi tên thành quận Lai Vu.
Quán, Liêu Thành

Quán hay Quan (chữ Hán giản thể: 冠县, âm Hán Việt: "Quán huyện" hay "Quan huyện") là một huyện thuộc địa cấp thị Liêu Thành, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện có diện tích 1163 km², dân số năm 2001 là 730.000 người. Huyện Quán được chia thành 7 trấn và 10 hương.
- Trấn: Quán Thành, Thanh Thủy, Liêu Lâm, Cổ, Tang A, Đông Cổ Thành, Bắc Quán Đào.
- Hương: Tà Điếm, Lương Đường, Yên Trang, Tân Tập, Phạm Trại, Tam Ốc, Điếm Tử, Vạn Thiện, Định Viễn Trại, Cam Quan Truân.
Đông A, Liêu Thành

Đông A (, âm Hán Việt: "Đông A huyện") là một huyện thuộc địa cấp thị Liêu Thành, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Huyện Đông A có diện tích 726,63 km², dân số năm 2020 là 346.053 người, mật độ dân số đạt 476 người/km².

==Phân chia hành chính==
Huyện Đông A được chia thành 10 đơn vị hành chính gồm 2 nhai đạo và 8 trấn.
- Nhai đạo: Đồng Thành, Tân Thành.
- Trấn: Lưu Tập, Ngưu Giác Điếm, Đại Kiều, Cao Tập, Khương Lâu, Diệu Trại, Ngư Sơn, Trần Tập.
Trì Bình

Trì Bình (chữ Hán giản thể: 茌平区, âm Hán Việt: "Trì Bình khu") là một khu thuộc địa cấp thị Liêu Thành, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. khu Trì Bình có diện tích 1120 km², dân số năm 2001 là 560.000 người. Huyện Trì Bình được chia thành 6 trấn và 15 hương.
- Trấn: Trì Bình, Bác Bình, Lạc Bình, Lương Quan Truân, Thái Truân, Đỗ Lang Khẩu.
- Hương: Hàn Truân, Hồ Truân, Vương Lão, Cổ Trại, Tiêu Trang, Ôn Trần, Tôn Kiều, Hồng Quan Truân, Dương Quan Truân, Đại Tang, Đinh Khối, Triệu Quan Truân, Hác Tập, Quảng Bình, Hàn Tập, Trương Dinh.
Dương Cốc

Dương Cốc (chữ Hán giản thể: 阳谷县, âm Hán Việt: " Dương Cốc huyện") là một huyện thuộc địa cấp thị Liêu Thành, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Dương Cốc có diện tích 1065 km², dân số năm 2001 là 750.000 người. Huyện Dương Cốc được chia thành 7 trấn và 15 hương.
- Trấn: Dương Cốc, Định Thủy, Thọ Trương, Thất Cấp, Thạch Phật, Trương Thu, A Thành.
- Hương: Dương Trang, Cao Miếu Vương, Kim Đấu Doanh, Thập Ngũ Lý Nguyên, Quách Điếm Truân, Thạch Môn Tống, Phạm Hải, Tây Hồ, Lý Đài, Tứ Bằng, Đại Bố, 翟Trang.
Cao Đường

Cao Đường (chữ Hán giản thể: 高唐县, âm Hán Việt: "Cao Đường huyện") là một huyện thuộc địa cấp thị Liêu Thành, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Cao Đường có diện tích 949 km², dân số năm 2001 là 470.000 người. Huyện Cao Đường được chia thành 7 trấn và 3 hương.
- Trấn: Cao Đường, Thanh Bình, Duẫn Tập, Lương Thôn, Lưu Ly Tự, Tam Lý Phô.
- Hương: Hạc Hà, Khương Điếm, Dương Truân, Triệu Trại Tử.
Kiến Âu

Kiến Âu (chữ Hán giản thể: 建瓯市, tên cổ là Kiến Châu (建州) hay Chi Thành (芝城), âm Hán Việt: "Kiến Âu thị") là một thành phố cấp huyện của địa cấp thị Nam Bình, tỉnh Phúc Kiến. Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố Kiến Âu giáp dãy núi Vũ Di Sơn về hướng nam, dãy núi Thứu Phong về phía tây bắc, nằm ở thượng nguồn Mân Giang. Kiến Âu có diện tích 4233,13 km², dân số 500.000 người. Người Hán là dân tộc chủ yếu sinh sống ở đây, ngoài ra còn có các dân tộc thiểu số như: Miêu, Dư. Thành phố Kiến Âu là đơn vị cấp huyện có diện tích lớn nhất Phúc Kiến, là thành phố cấp huyện có người Mân Bắc đông nhất.
Thiệu Vũ, Nam Bình

Thiệu Vũ (chữ Hán giản thể: 邵武市, âm Hán Việt: "Thiệu Vũ thị") là một thành phố cấp huyện của địa cấp thị Nam Bình, tỉnh Phúc Kiến. Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố Thiệu Vũ nằm ở tây bắc bộ Phúc Kiến, chân núi phía nam dãy núi Vũ Di Sơn, có diện tích 2837 km², dân số 300.000 người. Thời Tam Quốc (năm 260), thành lập huyện Chiêu Vũ, năm Tấn Nguyên Khang thứ nhất (291) đổi thành huyện Thiệu Vũ, năm Thái Bình Hưng Quốc nhà Tống (979) lập quân Thiệu Vũ, nhà Nguyên cải tên thành lộ Thiệu Vũ. Nhà Minh và nhà Thanh đổi thành phủ, năm 1913 bỏ phủ đổi thành huyện. Tháng 8/1983 lập thành phố Thiệu Vũ.
Diên Bình, Nam Bình

Diên Bình (chữ Hán giản thể: 延平区, âm Hán Việt: "Diên Bình khu") là một quận của địa cấp thị Nam Bình, tỉnh Phúc Kiến, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Duyên Bình có diện tích 2.660 km², dân số 490.000 người, mã số bưu chính 353000. Quận Duyên Bình được chia thành 6 nhai đạo, 13 trấn và 2 hương.
- Nhai đạo biện sự xứ: Mai Sơn, Hoàng Đôn, Sài Vân, Tứ Hạc, Thủy Nam, Thủy Đông.
- Trấn: Lai Đan, Chương Hồ, Hạ Đạo, Tây Cần, Hạp Dương, Đại Hoàng, Nam Sơn, Dương Hậu, Tháp Tiền, Vương Đài, Mang Đãng, Thái Bình, Lô Hạ.
- Hương: Cự Khẩu, Xích Môn.
Tùng Khê, Nam Bình

Tùng Khê (chữ Hán giản thể: 松溪县, âm Hán Việt: "Tùng Khê huyện") là một huyện của địa cấp thị Nam Bình, tỉnh Phúc Kiến. Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Tùng Khê giáp Phổ Thành về phía bắc, nam giáp Chính Hòa, tây giáp Kiến Dương, đông giáp Khánh Nguyên của Chiết Giang. Huyện này có diện tích 1040,2 km², dân số 157.800 người. Ngôn ngữ thông dụng ở đây là tiếng Mân Bắc. Huyện Tùng Khê được chia thành 3 trấn và 6 hương. Các đơn vị này được chia thành 101 thôn hành chính, 7 uỷ ban cư.
- Trấn: Tùng Nguyên, Vị Điền, Trịnh Đôn.
- Hương: Hà Đông, Hoa Kiều, Cựu Huyện, Tùng Nguyên, Khê Đông, Tổ Đôn.
Artaxerxes I

Artakhshathra/Artaxerxes I là vua của Đế quốc Ba Tư từ năm 465 TCN đến 425 TCN (một số sử gia cho rằng triều đại ông bắt đầu năm 475 TCN). Ông là con trai và người thừa kế của Xerxes I.

Ông có tên họ là "Macrocheir (tiếng Latinh=Longimanus)" (tạm dịch là "Tay dài"), được cho là vì tay phải ông dài hơn tay trái. Một thành viên nhà Rurik ở Nga Dolgoruki tự xem mình là hậu duệ của Artaxerxes thông qua dòng họ Pahlavuni ở Gruzia.

Triều đại Artaxerxes I cho thấy một chiến tranh giữa Hy Lạp và Ba Tư.Sau khi Ba Tư bị đánh bại ở Eurymedon, các hành động quân sự giữa Hy Lạp và Ba Tư lâm vào tình trạng bế tắc.Khi Artaxerxes I lên nắm quyền, ông đã tiến hành một chiến dịch làm suy yếu Athen bằng việc tài trợ cho những kẻ thù của họ tại Hy Lạp. Điều này là nguyên nhân gián tiếp khiến người Athen di chuyển ngân quỹ của Liên minh Delian từ đảo Delos đến acropolis của Athen. Việc tài trợ này đã dấn đến xung đột năm 450 trước Công nguyên, nơi mà người Hy Lạp tấn công là trận Cyprus. Sau thất bại của Cimon trong chuyến viễn chinh này, hòa bình Callias đã được thống nhất giữa Athens, Argos và Ba Tư năm 449 TCN

Artaxerxes I cho phép Themistocles, người chiến thắng trong trận Salamis sang sống tị nạn tại Ba Tư, sau khi Themistocles bị lưu đày từ Athena.

== Xem thêm ==
- Artoxares
Vũ Di Sơn (thành phố cấp huyện)

Vũ Di Sơn (chữ Hán giản thể: 武夷山市, âm Hán Việt: "Vũ Di Sơn thị") là một thành phố cấp huyện của địa cấp thị Nam Bình, tỉnh Phúc Kiến, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Tên gọi thành phố này lấy theo dãy núi Vũ Di Sơn. Thành phố Vũ Di Sơn có diện tích 2802 km², dân số 220.000 người (năm 2002). Mã số bưu chính của Vũ Di Sơn là 354300, mã vùng điện thoại là 0599. Thành phố Vũ Di Sơn có nhiệt độ trung bình trong năm 17℃, lượng mưa trung bình 1881 mm/năm. Thành phố này được chia ra thành các đơn vị hành chính gồm 3 nhai đạo, 4 trấn và 4 hương.
- Nhai đạo: Sùng An, Tân Phong, Vũ Di.
- Trấn: Tinh Thôn, Hưng Điền, Ngũ Phu.
- Hương: Thượng Hải, Ngô Đồn, Lam Cốc, Dương Trang.
Chính Hòa

Chính Hòa (chữ Hán giản thể: 政和县, âm Hán Việt: "Chính Hòa") là một huyện của địa cấp thị Nam Bình, tỉnh Phúc Kiến. Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Chính Hòa có diện tích 1735 km², dân số 220.000 người, mã số bưu chính 353600. Chính quyền nhân dân huyện đóng tại trấn Hùng Sơn. Huyện Chính Hòa được chia thành 5 trấn và 5 hương.
- Trấn: Hùng Sơn, Đông Bình, Thiết Sơn, Trấn Tiền, Thạch Truân.
- Hương: Tinh Khê, Ngoại Truân, Dương Nguyên, Trừng Nguyên, Lĩnh Yêu.
Rønne

Rønne là một thị xã và nguyên là một đô thị (municipality) ở Đan Mạch, nằm trên đảo Bornholm ở biển Baltic.

Đô thị này rộng 29 km², dân số 15.018 người.

Đô thị (municipality) trước đây ngày nay nằm trong Bornholm. Nhờ bến cảng tự nhiên và vị trí chiến lược trên biển Baltic, Rønne có một lịch sử hấp dẫn, chịu ảnh hưởng của Đức và Thụy Điển trong quá trình phát triển thành một cảng đánh bắt cá trích. Ngày nay, với những con đường lát đá cuội, những ngôi nhà gỗ và những bảo tàng hấp dẫn, nơi đây thu hút du khách chủ yếu từ Đan Mạch, Đức, Thụy Điển và Ba Lan.
Esbl

Men beta-lactamase phổ rộng (ESBL) được tìm thấy lần đầu tiên năm 1983 tại Đức, thường gặp trong các chủng vi khuẩn đường ruột đặc biệt là Klebsiella sp, E.coli... khi các chủng vi khuẩn sinh ESBL thì đồng nghĩa với việc chúng kháng lại rất nhiều các kháng sinh, đặc biệt là nhóm cephaslosporin. Đây là gánh nặng thực sự trong điều trị nhiễm trùng trực khuẩn gram (-). Những vi khuẩn sinh ESBL có thể mắc do lây truyền từ người này sang người khác, hoặc do được chọn lọc qua việc dùng kháng sinh. Vì vậy việc phòng chống, giảm thiểu những vấn đề do những vi khuẩn đó gây nên chính là việc chống nhiễm khuẩn tốt tại các trung tâm chăm sóc đặc biệt và sử dụng kháng sinh hợp lý cho những bệnh nhân phải điều trị dài ngày. Nhờ mang những men này mà vi khuẩn có khả năng kháng lại các kháng sinh trước đây đã từng tiêu diệt nó.

Tại Việt nam, các chủng VK đường ruột có ESBL dao động lớn tùy theo từng khu vực, cao nhất là ở BV Chợ rẫy với 61% các chủng Klebsiella và 52,6% các chủng E.coli có ESBL. Tỉ lệ đó ở BV Việt đức là 39,3% và 34,2%.
Wat Ratchanaddaram

Wat Ratchanaddaram (tiếng Thái: วัดราชนัดดาราม, phiên âm: Vát Lát-cha-na-đa-lam) là một ngôi chùa khá lớn nằm ngay giao lộ Ratchadamnoen Klang và Mahachak Road, thuộc quận Phra Nakhon, Bangkok. Ngôi chùa này được xây dựng vào năm 1846 theo lệnh của vua NangKlao, tức vua Rama III.

== Miêu tả ==
Ngôi chùa mở cửa suốt ngày. Sự phát triển thịnh vượng của ngôi chùa nhờ vào ngôi chùa bán đồ nữ trang làm bùa hộ mệnh. Người Thái là những tín đồ tin tưởng tuyệt đối vào quyền lực của bùa hộ mệnh, họ mang cái bùa quanh cổ và gìn giữ hết sức cẩn thận.
Phần lớn những bức tượng ở đây, thường ấn vào những chiếc bình bằng đất nung thành ra tượng Phật, nhưng có những tấm bùa in chân dung các vị sư nổi danh nhờ vào sự thông thái của họ. Có những bức tượng của các vị thần khác, và có những dòng chữ viết đằng sau bùa hộ mệnh nhằm che chở cho tín hữu mang tấm bùa tránh khỏi tai họa.
== Nét đặc sắc nhất của chùa ==
Đằng sau Wat Ratchanaddaram có một kiến trúc đặc sắc và gây chú ý tại Bangkok, đó chính là Loha Prasad. Đài kỷ niệm này do hoàng đế Rama III xây dựng, một cao ốc có mái nhiều tầng chồng lên nhau, rập theo mô hình kiến trúc tại Sri Lanka. Đền kỷ niệm vươn cao 36 m, những chóp nhọn bằng thép bao phủ những tháp tua tủa lên không trung, mệnh danh là tháp kim loại. Có tất cả 37 tháp.

Đền kỷ niệm có tiếng tăm ấn tượng nhất trong vùng là PhuKhaoThung, còn gọi là Núi Vàng, mở cửa đón du khách hằng ngày, có thu lệ phí. Đền kỷ niệm này có chóp đỉnh cao nhất trong thành phố trải qua thời gian khá lâu. Ayuthaya có ngọn đồi nhân tạo rộng lớn và hoàng đế Rama III quyết định tái tạo nơi này nhập vào Bangkok. Vì nền tảng của thành phố thuộc loại đất mềm, cho dù quyền lực thế nào đi nữa, đức vua không bao giờ nâng cao các vật thể lên đúng tầm ý muốn được. Mãi đến triều đại quốc vương Mongkut, ngọn đồi và đài kỷ niệm mới hoàn tất.
Đền kỷ niệm cao tới 78 m, chóp đỉnh kề thang gác 318 bậc quanh chân ngọn đồi. Tại đây trưng bày nhiều di vật của đức Phật do Phó vương Ấn Độ tên là Lord Curzon trao cho quốc vương Chulalongkorn vào năm 1877. Du khách phải mất nhiều thời gian và sức lực mới trèo lên đỉnh ngọn tháp. Trong chiến tranh, tháp được sử dụng là tháp canh và đài quan sát.
Spanair

Spanair (mã IATA = JK, mã ICAO = JKK) là hãng hàng không của Tây Ban Nha được thành lập tháng 12 năm 1986, trụ sở tại Palma de Mallorca (Quần đảo Balears). Căn cứ chính của hãng ở Sân bay quốc tế Barajas

==Lịch sử==
Spanair là hãng liên doanh giữa Tập đoàn SAS với Viajes Marsans, trong đó Tập đoàn SAS nắm 94,9% cổ phần. Spanair bắt đầu hoạt động từ tháng 3 năm 1988 bằng các chuyến bay thuê bao trong châu Âu. Năm 1991 Spanair bắt đầu các tuyến đường dài tới Hoa Kỳ, México và nước Cộng hòa Dominicana bằng loại máy bay Boeing 767-300. Tháng 3 năm 1994 Spanair mở các tuyến bay thường xuyên ở Tây Ban Nha và châu Âu. Từ tháng 9/2007, hãng sẽ mở các tuyến đường tới Algérie. Spanair gia nhập Star Alliance từ 1 tháng 4 năm 2003.

Spanair sử dụng 2.535 nhân viên, hiện có 68 máy bay chở khách tới 26 phi trường. Năm 2007 Spanair đã chuyên chở trên 11,7 triệu lượt hành khách.

Ngày 20 tháng 8 năm 2008, chuyến bay 5022 của Spanair từ Sân bay quốc tế Madrid Barajas đến Quần đảo Canaria rơi xuống ngay sau 
khi cất cánh, làm 130 người bị thiệt mạng.

==Đội máy bay==
(Tháng 3/2008):

==Xem thêm==
- Tập đoàn SAS
- Hãng hàng không Scandinavia
- Star Alliance

==Liên kết ngoài==
- Trang mạng chính thức
- Trang mạng công ty
Thác Bay

Thác Bay là thác ở xã Ea Knốp, tỉnh Đắk Lắk.

== Đặc điểm ==
Đây là một thắng cảnh đẹp, hoang sơ giữa núi rừng của Khu bảo tồn thiên nhiên Ea Sô, nằm cách trụ sở Ban quản lý khu bảo tồn khoảng 15 km, thuộc phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của khu bảo tồn.

Thác được hình thành trên một dòng suối nhỏ hiền hòa trong mùa khô nhưng hung dữ vào mùa mưa, nằm hoang sơ giữa những cây rừng thuộc họ có rễ phụ đan kín trông rất lạ mắt. Thác với cột nước đổ trên cao khoảng 20 m đổ xuống một mặt hồ rộng và sâu, tung bọt trắng xóa rồi trở về lại với dòng chảy hiền hòa, uốn lượn giữa đại ngàn Ea Sô xanh thẳm.

==Điểm Du lịch==
So với các thác nước khác của Đắk Lắk như thác Gia Long, thác Krông Kmar... thác Bay ít được mọi người biết đến do không thuận tiện về đường đi lại và nằm trong khu Bảo tồn nên việc khai thác du lịch còn đang rất hạn chế, nhưng đây lại chính là điểm mạnh của thác Bay; vì đến với thác Bay, du khách sẽ được thưởng ngoạn một thắng cảnh hoàn toàn còn hoang dã và được trở về với thiên nhiên thật trọn vẹn.
== Xem thêm ==
- Khu bảo tồn thiên nhiên Ea Sô
Mai Liệt

Mai Liệt (chữ Hán giản thể: 梅列区, âm Hán Việt: "Mai Liệt khu") là một quận cũ trực thuộc địa cấp thị Tam Minh, tỉnh Phúc Kiến. Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Ngày 01/02/2021, quận này được nhập vào quận Tam Nguyên ở bên cạnh. Quận Mai Liệt có diện tích 352 km², dân số 130.000 người, mã số bưu chính 365000. Quận Mai Liệt được chia thành 3 nhai đạo, 1 trấn và 2 hương.
- Nhai đạo biện sự xứ: Liệt Đông, Liệt Tây, Bắc Môn.
- Trấn: Trần Đại.
- Hương: Dương Khê, Từ Bích.
- Thôn: Bích Khê
Tam Nguyên, Tam Minh

Tam Nguyên (chữ Hán giản thể: 三元区, âm Hán Việt: "Tam Nguyên khu") là một quận của địa cấp thị Tam Minh, tỉnh Phúc Kiến. Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Tam Nguyên có diện tích 1.134,19 km², dân số 280.000 người, mã số bưu chính 365001. Quận Tam Nguyên được chia thành 7 nhai đạo, 4 trấn và 1 hương.
- Nhai đạo biện sự xứ: Thành Quan, Bạch Sa, Phú Hưng Bảo, Kinh Tây, Liệt Đông, Liệt Tây, Từ Bích
- Trấn: Tân Khẩu, Nham Tiền, Trần Đại, Dương Khê
- Hương: Thành Đông, Trung Thôn.
Wat Saket

Chùa Núi Vàng hay Wat Saket (wắt xặ kệt:), tên đầy đủ là Wat Saket Ratchaworamahawihan (tiếng Thái: วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร, phiên âm: wắt xặ kệt: rat:^ c'hắ wo: rắ mắ hả: wí hản: ) là một ngôi chùa ở quận Pom Prap Sattru Phai, thành phố Bangkok của Thái Lan.

==Lịch sử==
Ngay chân núi Vàng là Wat Saket, mở cửa đón du khách suốt ngày. Đây là công trình xây cất suốt thời kỳ Ayuthaya và khởi đầu là tên gọi Wat Saket. Gần đến lúc từ Lào trở về vào năm 1782,đại tướng Chakri mang theo viên Lục Ngọc Bảo Đức Phật,đã dừng quân tại đây và tắm đúng theo nghi lễ trang trọng,trước khi tiến hành xuất quân trở lại Thonburi và được tôn ngôi làm Hoàng đế Rama I. Sau đó tên của đền thờ được đổi là Saket, mang ý nghĩa cao quý "gội mái tóc". Đền thờ này được kết hợp với biến chuyển lịch sử ghê rợn, đã một lần những thường dân được hỏa táng nơi này.

Có một thứ bệnh dịch hoành hành suốt triều đại Hoàng đế Rama II đã giết chết 30.000 người, những xác chết được đưa ra khỏi thành phố ngang qua Pratu Pii mệnh danh là "cổng ma quỷ" và để lại nơi này. Tức thì những chim kên kên tụ tập ăn xác chết bay lượn đen bầu trời. Quang cảnh bệnh dịch tái phát suốt những năm 1873, 1881, 1891 và 1900, mỗi kỳ có bệnh dịch đã giết chết chừng 10.000 người.

==Vị trí==
Chùa nằm giữa giao lộ Ratchadamnoen Klang và Boripihat. Đền tham quan miễn phí từ 9 giờ sáng đến 17 giờ chiều. Nếu leo núi tham quan Chedi Vàng, du khách phải trả 5 baht.

== Đỉnh vàng của Wat Saket ==
Được xây trên một ngọn đồi nhân tạo, Wat Saket là một trong những điểm thu hút du khách bậc nhất Bangkok. Đây còn là nơi hành hương suốt một tuần lễ vào tháng 11 trong giai đoạn tín đồ đến chiêm bái. Để lên đến đỉnh cần leo lên 300 bậc thềm vòng quanh như con rắn uốn lượn. Lối đi được lát tốt và việc đi lên khá dễ dàng nếu bạn không đi vào giữa trưa hoặc những tháng nóng của mùa hè.

Trước khi leo lên, bạn sẽ thấy một nghĩa trang đầy cây và dây leo mọc um tùm. Lý do có lẽ là vào cuối thế kỉ 18, Wat Saket là trung tâm hỏa táng của thủ đô và chôn cất hơn 60,000 nạn nhân của các dịch bệnh. Khi đến đỉnh đồi, bạn sẽ được chào đón bằng một bức tường chuông và cái nhìn về lịch sử Bangkok.

== Lễ hội ở Chùa Núi Vàng ==
Hàng năm, Wat Saket tổ chức một lễ hội lớn vào dịp Loy Krathong, thường vào tháng 11 theo sau lễ cúng xá lợi Phật. Vào dịp này, đỉnh tháp được phủ một tấm vải đỏ và một buổi lễ rước đèn (nến) đánh dấu cho sự bắt đầu của buổi lễ vui vẻ kéo dài một tuần.

Đây là dịp hiếm có để trải nghiệm một lễ hội quy mô lớn. Những chiếc lồng đèn đầy màu sắc, cờ hoa rực rỡ, trò chơi hội vui nhộn như đem đến ý nghĩa thật sự của cuộc sống. Đám đông những tín đồ, gia đình và người đi chơi hội đặc kín sân chùa từ đầu buổi tối đến tận đêm khuya trong suốt tuần. Đôi lúc chẳng còn khoảng trống để đi bộ. Nếu bạn đi sau hoàng hôn, dòng người đi đến Chùa Núi Vàng có thể kèo dài tới khách sạn Rattanakosin. Vậy nên hãy đi càng sớm càng tốt.

==Liên kết ngoài==
- Trên sách hướng dẫn du lịch Thái Lan
- Bản đồ và vị trí chùa
- Khám phá chùa Núi Vàng Wat Saket ở Bangkok, Thái Lan
Quang Trạch

Quang Trạch (chữ Hán giản thể: 光泽县, âm Hán Việt: "Quang Thạch huyện") là một huyện của địa cấp thị Nam Bình, tỉnh Phúc Kiến. Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Quang Trạch có diện tích 2338 km², dân số 150.000 người. Huyện Quang Thạch nằm ở tây bắc Phúc Kiến, phía chân núi tây nam của dãy Vũ Di Sơn, giáp giới với địa cấp thị Vũ Di Sơn, Thiệu Vũ, Kiến Dương, Lê Xuyên, Tư Khê, Duyên Sơn. Năm Thái Bình Hưng Quốc thứ 4 nhà Tống (979) thành lập huyện.
Thuận Xương

Thuận Xương (chữ Hán giản thể: 顺昌县, âm Hán Việt: "Thuận Xương huyện") là một huyện của địa cấp thị Nam Bình, tỉnh Phúc Kiến. Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Thuận Xương nằm ở tây bắc Phúc Kiến, tên gọi Thuận Xương bắt đầu từ năm 933, thời điểm lập huyện. Huyện Thuận Xương giáp với các huyện: Kiến Dương, Kiến Âu, Nam Bình, Sa huyện, Tương Lạc, Thiệu Vũ. Huyện này có diện tích 1985 km². Đây là một huyện rừng trọng điểm của tỉnh Phúc Kiến. Huyện Thuận Xương được chia thành 3 trấn, 11 hương, 4 ủy ban cư, 129 ủy ban thôn.
Phố Thành

Phố Thành (chữ Hán giản thể: 浦城县, âm Hán Việt: "Phố Thành huyện") là một huyện của địa cấp thị Nam Bình, tỉnh Phúc Kiến. Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Phố Thành nằm ở nơi giao nhau của dãy núi Tiên Hà Lĩnh và Vũ Di Sơn, nơi giao nhau của 3 tỉnh Giang Tây, Chiết Giang và Phúc Kiến. Huyện này có diện tích 3383,02 km². Thời nhà Tần, khu vực này thuộc quận Mân Trung, thời kỳ đầu nhà Hán thành lập huyện Dã. Năm Kiến Vũ Đông Hán đổi tên huyện Dã thành Hầu Quan, trong thời kỳ năm Kiến An lập huyện Đường Hưng, thời kỳ năm Thiên Thụ đổi thành Vũ Ninh, thời kỳ năm Thần Long phục hồi tên Đường Hưng, thời kỳ năm Thiên Bảo định tên là Phố Thành.
Phong Nguyên (định hướng)

Phong Nguyên có thể là tên gọi của:
- Phong Nguyên, huyện lỵ huyện Đài Trung, Đài Loan.
- Thành phố Yuzhno-Sakhalinsk trên đảo Sakhalin, hay 豊原市 "Toyohara" theo cách gọi của Nhật Bản, âm Hán Việt là "Phong Nguyên thị."
Thác Đray K'nao

Thác Đray K'nao hay thác Dray K’nao là thác nước trên dòng Ea Krông Hding ở vùng đất xã M’Drắk, huyện M'Drắk tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam.

Thác nằm cách thị trấn M'Drắk khoảng 7 km về hướng tây bắc, phía thành phố Buôn Ma Thuột, và cách lối vào trên quốc lộ 26 cỡ 2 km.

Thác Đray K'nao được xếp hạng di tích quốc gia theo Quyết định số 3519/QĐ-BVHTTDL ngày 17/9/2012 của Bộ VHTTDL.

==Điểm du lịch==
Thác đã được đầu tư xây dựng thành một khu du lịch với nhiều dịch vụ để thu hút du khách.

Tuy nhiên tình trạng hiện nay thác Dray K’nao bị xâm hại nghiêm trọng.

== Ea Krông H'ding ==
Ea Krông Hding, còn gọi là "Ea Krông Jing", là phụ lưu bên bờ phải của Ea Krông H'Năng trong hệ thống sông Ba.

Ea Krông Jing hình thành từ hợp lưu các suối trong đó các dòng lớn là Ea Toong, Ea T'lu và Ea K’sung... chảy từ đông nam huyện M'Drắk đến.

Từ tên sông Ea Krông Jing hình thành tên xã Krông Jing. Sông chảy lên phía tây bắc và đổ vào Ea Krông H'Năng.

==Thư viện ảnh==
Thác Đray K'nao.
Vĩnh An, Tam Minh

Vĩnh An (chữ Hán giản thể: 永安市, âm Hán Việt: "Vĩnh An thị") là một thành phố cấp huyện của địa cấp thị Tam Minh, tỉnh Phúc Kiến. Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố Vĩnh An có diện tích 2942 km², dân số 320.000 người, mã số bưu chính là 366000. Huyện Vĩnh An được lập vào thời nhà Minh (năm thứ 3 Cảnh Thái trên cơ sở sáp nhập hai huyện Tích Sa và Vưu Khê, và thuộc phủ Diên Bình. Thời kỳ đầu Dân Quốc thuộc đạo Kiến An. Thành phố Vĩnh An được chia thành 4 nhai đạo, 7 trấn, 3 hương và 1 hương dân tộc.
- Nhai đạo biện sự xứ: Yên Đông, Yên Tây, Yên Nam, Yên Bắc.
- Trấn: Tây Dương, Cống Xuyên, An Sa, Tiểu Đào, Đại Hồ, Tào Viễn, Hồng Điền.
- Hương: Hòe Nam, Thượng Bình, La Phường.
- Hương dân tộc Dư Thanh Thủy.
Vĩnh An (định hướng)

Vĩnh An có thể có các nghĩa sau:
== Địa danh ==
=== Việt Nam ===
- Xã Vĩnh An, tỉnh An Giang
- Xã Vĩnh An, tỉnh Phú Thọ

- Địa danh cũ
- Thị trấn Vĩnh An, huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai
- Xã Vĩnh An, huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng
- Xã Vĩnh An, huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang
- Xã Vĩnh An, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre
- Xã Vĩnh An, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
- Xã Vĩnh An, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa
- Thị xã cũ Vĩnh An thuộc tỉnh Đồng Nai, nay là huyện Vĩnh Cửu.

=== Trung Quốc ===
- Thành phố cấp huyện Vĩnh An, địa cấp thị Tam Minh, tỉnh Phúc Kiến
- Tên cũ của huyện Mông Sơn, địa cấp thị Ngô Châu, tỉnh Quảng Tây
- Tên cũ của thành phố cấp huyện Củng Nghĩa, địa cấp thị Trịnh Châu, tỉnh Hà Nam thời nhà Tống
- Tên cũ của huyện Phụng Tiết, thành phố Trùng Khánh thời Tam quốc

=== Đài Loan ===
- Hương Vĩnh An, huyện Cao Hùng
- Ga chợ Vĩnh An (永安市場站), khu Vĩnh Hòa và khu Trung Hòa, thành phố Tân Bắc

== Tên người ==
- Nhạc sĩ Vĩnh An (sinh 1929), tên thật là Đặng Vĩnh An, một nhạc sĩ người Việt Nam.

== Tổ chức ==
- Vĩnh An (Wing On), trung tâm mua sắm lớn ở Hồng Kông
- Ngân hàng Vĩnh An (Wing On Bank) ở Hồng Kông (phá sản năm 1986)

== Niên hiệu ==
- Niên hiệu của Ngô Cảnh Đế Tôn Hựu nhà Đông Ngô từ 258 đến 264
- Niên hiệu của Tấn Huệ Đế Tư Mã Trung vào năm 304
- Niên hiệu của vua Tiền Lương là Trương Thật từ 314 đến 320
- Niên hiệu của vua Bắc Lương là Thư Cừ Mông Tốn từ 401 đến 412
- Niên hiệu của Hiếu Trang Đế nhà Bắc Ngụy là Nguyên Tử Du từ 528 đến 530
- Niên hiệu của Hạ Sùng Tông nhà Tây Hạ là Lý Kiền Thuận từ 1098 đến 1100

== Tước hiệu ==
- Nguyễn Phúc Hòa Thục (1818 – 1893), phong hiệu Vĩnh An Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng nhà Nguyễn.
- Nguyễn Hữu Cảnh (1650 – 1700), tước phong Vĩnh An hầu, bậc Khai quốc công thần, quốc tướng thời chúa Nguyễn Phúc Chu.

== Xem thêm ==
- Vĩnh Yên
- An Vĩnh
Kiến Dương

Kiến Dương (chữ Hán giản thể: 建阳区, tên khác là Đại Đàm, Đàm Dương, âm Hán Việt: Kiến Dương khu) là một quận của địa cấp thị Nam Bình, tỉnh Phúc Kiến. Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Kiến Dương nằm ở chân núi phía nam của Vũ Di Sơn, đông giáp Chính Hòa, Tùng Khê, nam giáp Kiến Âu, Thuận Xương, tây giáp Thiệu Vũ, Quang Trạch, bắc giáp Phố Thành, Vũ Di Sơn. Kiến Dương có chiều dài đông-tây 112,5 km, nam-bắc 69 km. Quận Kiến Dương có diện tích 3383 km². Quận này được chia thành 10 trấn và 3 hương. 
- Trấn: Đàm Thành, Đồng Du, Ma Sa, Thủy Cát, Tiểu Hồ, Cử Khẩu, Tương Khẩu, Từ Thị, Hoàng Hàng, Chương Đôn.
- Hương: Hồi Long, Thư Phường, Sùng Lạc.
Amanda Michalka

Amanda Joy Michalka (sinh ngày 10 tháng 4 năm 1991), thường được gọi là AJ, là một nữ diễn viên, ca sĩ, nhạc sĩ Mỹ. Cô cũng đã là một người mẫu trước khi thành diễn viên nhưng có lẽ cô nổi tiếng nhất trong vị trí là một thành viên của nhóm nhạc hai chị em Aly & AJ và chị gái của mình, Alyson Michalka.

== Tiểu sử ==
Amanda Michalka sinh ra ở Torrance, California năm 1991. Chị gái của cô, Alyson "Aly" Michalka và bố mẹ của họ đã chuyển đến Seattle, Washington. Cha mẹ họ tạo điều kiện cho họ được tiếp xúc với nhiều thể loại âm nhạc. Sau đó cả gia đình chuyển đến Nam California, nơi ngày nay họ vẫn còn cư ngụ.

=== Sự nghiệp ===
Lúc còn nhỏ, Michalka đã tham gian nhiều chương trình của WORD Music Productions tại nhà thờ ở Nam California. Michalka chơi nhiều nhạc cụ khác nhau như ghi ta cổ điển, guitar điện, piano, và bongo. Cô đã làm người mẫu cho các catalog. Tháng 3 năm 2006, cô xuất diễn lần đầu cho Disney Channel trong bộ phim gốc của Disney Channel có tựa "Cow Belles" với vai "Courtney Callum", cùng với chị của mình Aly, trong vai "Taylor Callum". Cô cũng xuất hiện trong một số phim truyền hình như "Oliver Beene", "Six Feet Under", "The Guardian", và "General Hospital".
cô cũng xuất hiện trong bộ phim MTV của chị gái mình, "."

== Album ==
- "Insomniatic" (2007)
- "Acoustic Hearts of Winter" (2006)
- "Into The Rush" (2005)

==Danh sách phim tham gia==
=== Phim nổi bật ===
- "The Lovely Bones" (2009) - Clarissa, Susie’s best friend.

=== Phim truyền hình ===
- "" (2007) - Sara Conners
- "Cow Belles" (2006) - Courtney Callum

=== Loạt phim truyền hình ===
- "" (2007) - Herself
- "Kitty's Dish" (2005) - Kitty
- "Six Feet Under" (2004) - Ashley
- "General Hospital" (2004) - Ashley B.
- "Oliver Beene" (2003-2004) - Bonnie
- "The Guardian" (2002-2004) - Shannon Gressler
- "Birds of Prey" (2002-2003) - Young Dinah

=== Vai phụ ===
- "Fox & Friends" (2007) - (Vai chính mình)
- "Live with Regis and Kelly" (2007) - (Vai chính mình)
- "Punk'd" (2007) - (Vai chính mình)
- "Total Request Live" (2006) - (Vai chính mình)
- "Live with Regis and Kelly" (2006) - (Vai chính mình)
- "Good Morning America" (2006) - (Vai chính mình)
- "America's Got Talent" (2006) - (Vai chính mình)
- "MTV Cribs" (2006) - (Vai chính mình)
- "The Megan Mullally Show" (2006) - (Vai chính mình)

== Liên kết ngoài ==
- The Official Website for AJ Michalka
- The Official Aly & AJ Myspace
Tiểu Điếm

Tiểu Điếm (chữ Hán giản thể: 小店区, âm Hán Việt: "Tiểu Điếm khu") là một quận thuộc thành phố Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 295 km², dân số năm 2002 là 460.000 người. Quận Tiểu Điếm được chia thành các đơn vị hành chính gồm 6 nhai đạo, 1 trấn, 2 hương.
- Nhai đạo: Tiểu Điếm, Ổ Thành, Bắc Doanh, Doanh Bàn, Bình Dương Lộ, Hoàng Lăng.
- Trấn Bắc Lộ.
- Hương: Tây Ôn, Lưu Gia Bảo.
Nghênh Trạch

Nghênh Trạch (chữ Hán giản thể: 迎泽区, âm Hán Việt: "Nghênh Trạch khu") là một quận thuộc thành phố Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Nghênh Trạch có diện tích 117 km², dân số năm 2002 là 480.000 người. Quận Nghênh Trạch được chia thành các đơn vị hành chính gồm 6 nhai đạo, 1 trấn.
- Nhai đạo: Nghênh Trạch, Kiều Đông, Văn Miếu, Liễu Hạng, Lão Quân Doanh, Miếu Tiền.
- Trấn Hách Trang.
Tiêm Thảo Bình

Tiêm Thảo Bình (chữ Hán giản thể: 尖草坪区, âm Hán Việt: "Tiêm Thảo Bình khu") là một quận thuộc thành phố Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Tiêm Thảo Bình Khu có diện tích 285,6 km², dân số năm 2002 là 320.000 người. Quận Tiêm Thảo Bình được chia thành các đơn vị hành chính gồm 9 nhai đạo, 2 trấn, 3 hương.
- Nhai đạo: Sài Thôn, Quang, Thượng Lan, Nam Trại, Nghênh Tân Nhai, Cổ Thành, Hối Phong, Tân Thành, Tiêm Thảo Bình.
- Trấn: Hướng Dương, Dương Khúc.
- Hương: Mã Đầu Thủy, Bách Bản, Tây 墕.
Hạnh Hoa Lĩnh

Hạnh Hoa Lĩnh (杏花岭区, âm Hán Việt: "Hạnh Hoa Lĩnh khu") là một quận thuộc thành phố Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Đây là một cổ thành của Thái Nguyên. Đây là nơi tập trung các cơ quan chính quyền của thành phố Thái Nguyên cũng như các ngân hàng lớn, các khách sạn 5 sao của Sơn Tây. Quận Hạnh Hoa Lĩnh có thánh đường Thiên Chúa giáo lớn nhất tỉnh Sơn Tây.
Vạn Bách Lâm

Vạn Bách Lâm (chữ Hán giản thể:万柏林区, âm Hán Việt: "Vạn Bách Lâm khu") là một quận thuộc thành phố Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 304,8 km², dân số 500.000 người. Quận Vạn Bách Lâm được chia thành các đơn vị hành chính gồm 13 nhai đạo, 3 hương.
- Nhai đạo: Hòa Bình, Thiên Phong, Hưng Hoa, Hạ Nguyên, Vạn Bách Lâm, Đỗ Nhi Bình, Khai Thành Lý, Nam Hàn, Bách Gia Trang, Đại Hổ Câu, Quan Địa, Đông Xã, Hóa Khách Đầu.
- Hương: Tiểu Tỉnh Dục, Vương Phong, Tây Minh.
Tấn Nguyên

Tấn Nguyên (chữ Hán giản thể:晋源区, âm Hán Việt: "Tấn Nguyên khu") là một quận thuộc thành phố Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 287 km², dân số 180.000 người. Quận Tấn Minh được chia thành các đơn vị hành chính gồm 3 nhai đạo, 3 trấn.
- Nhai đạo: Tấn Nguyên, Nghĩa Tỉnh, La Thành.
- Trấn: Phổ Từ, Kim Thắng, Diệu Thôn.
Cổ Giao

Cổ Giao (chữ Hán giản thể: 古交市, âm Hán Việt: "Cổ Giao thị") là một thành phố cấp huyện thuộc thành phố Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố Cổ Giao nằm ở trung bộ Sơn Tây, có Sông Phần chảy qua, là thành thị sản xuất than đá lớn nhất Trung Quốc. Cổ Giao có diện tích 1551 km², dân số năm khoảng 210.000 người. Về mặt hành chính, Cổ Giao được chia thành các đơn vị hành chính gồm 4 nhai đạo biện sự xứ, 10 trấn và hương.
Sông Phần

Sông Phần (tiếng Trung: 汾河，âm Hán Việt: Phần Hà, cũng gọi là Phần Thủy (汾水), người Sơn Tây gọi một cách thân mật là Mẫu Thân Hà (母亲河)) là một chi lưu lớn thứ hai của sông Hoàng Hà. Sông Phần bắt nguồn từ huyện Ninh Vũ, địa cấp thị Hãn Châu, tỉnh Sơn Tây và đổ vào sông Hoàng Hà. Sông Phần dài 694 km, cung cấp nước cho một khu vực rộng 39.417 km², trong đó 25,3% thuộc địa phận tỉnh Sơn Tây.

==Các đô thị ==
Các đô thị ven sông Phần tính từ bắc xuống nam là:
- Thái Nguyên
- Lâm Phần
- Hầu Mã.
- Hà Tân

Thành phố Phần Dương dù lấy tên theo tên con sông này, nhưng thực tế nằm cách khoảng 30 km về phía tây sông Phần.
Thành Bình Định

Thành Bình Định là một tòa thành cổ, được vua Gia Long cho xây dựng vào năm 1814 với vai trò là thủ phủ của vùng đất Quy Nhơn, Bình Định; hiện nay thuộc phường Bình Định, tỉnh Gia Lai.

==Lịch sử==
Trước khi xây thành Bình Định mới, thủ phủ của đất Quy Nhơn nằm tại vị trí Thành Hoàng Đế do Nguyễn Nhạc trấn lĩnh, được xem là kinh đô của nhà Tây Sơn thời kỳ đầu. Thành Hoàng Đế nằm trong phạm vi thành Đồ Bàn tức Vijaya, kinh đô nước Chăm Pa xưa.

Thành Hoàng Đế cũng là nơi xảy ra nhiều trận đánh giữa nhà Tây Sơn và chúa Nguyễn trong đó có giai đoạn tướng Võ Tánh của chúa Nguyễn. Năm 1801, Khi quân của Nguyễn Ánh rút về Gia Định, Giao Thành Bình Định cho Ông Võ Tánh và Lễ Bộ tham tri Ngô Tùng Châu cố giữ thành-Có nhiệm vụ lãnh vài Quân ở lại Tử chiến Đánh Cầm Chân Quân Tây Sơn, còn Đại Quân Theo Chúa Nguyễn Phúc Ánh đánh ra lấy lại đất Thuận Hóa, Phú Xuân. Thành Bình Định ngay sau đó bị Đại quân Tây Sơn , dưới quyền chỉ huy của Thái Phó Trần Quang Diệu và tướng Võ Văn Dũng kéo đến bao vây.

Cuộc bao vây kéo dài 14 tháng, do thiếu lương thảo, binh lực nên thành Bình Định thất thủ vào ngày 27 tháng 5 năm Tân Dậu tức vào ngày 7 tháng 7 năm 1801. Trước lúc thất thủ Ông Võ Tánh sai thuộc hạ lấy Rơm, Củi chất dưới lầu Bát Giác, đổ thuốc súng vào rồi châm ngòi tự hỏa thiêu. Ông Ngô Tùng Châu dùng thuốc độc tự vẫn cùng một số thuộc hạ thân tính. Trong thời gian Võ Tánh trấn giữ thành, thành Hoàng Đế được đổi tên là thành Bình Định.

Năm Nhâm Tuất 1802 Chúa Nguyễn Phúc Ánh đánh bại nhà Tây Sơn lên ngôi Hoàng Đế, lấy niên hiệu là Gia Long rồi đãi ngộ, phong thưởng những vị công thần, binh lính đã hy sinh. Thủ phủ của vùng đất Bình Định vẫn nằm ở thành Hoàng Đế. 12 năm sau, tới năm 1814 vua Gia Long cho dời thủ phủ về hướng đông nam, cách vị trí thành Hoàng Đế khoảng 6 km và cho xây thành Bình Định mới tại đây.

==Đặc điểm==
Vị trí của thành Bình Định mới nằm ở trung tâm phường Bình Định thị xã An Nhơn hiện nay. Phía đông thành là đường thiên lí Bắc - Nam, phía nam thành là sông Côn thuận lợi cho việc giao thông đi lại. Thành có diện tích gần 70 ha, chu vi hơn 3 km. Tường thành cao hơn 5m, dày 1m, chân tường dày 10m; được xây bằng đất và đá ong. Thành có 4 cửa mở theo 4 hướng: cửa Đông, cửa Tây, cửa Tiền và cửa Hậu, mỗi cửa có một vọng lầu gác. Cửa thành xây hình bán nguyệt, rộng 4m, cao 5m, mỗi cửa có hai cánh bằng gỗ tốt dày

Thành Bình Định được sử dụng trong thời gian 132 năm, từ năm 1814 đến năm 1946. Năm 1946, Việt Minh phá huỷ hoàn toàn thành Bình Định theo chủ trương tiêu thổ kháng chiến. Hiện nay chỉ còn biểu tượng của ngôi nhà đón khách còn sót lại và cổng thành phía đông (cửa đông) được xây dựng lại, bên trên có tầng lầu.

==Trong thơ văn==
- Tập thơ "Điêu tàn" của nhà thơ Chế Lan Viên sáng tác năm 1937
- Tập thờ "Vàng sao" của Chế Lan Viên năm 1942
- Bài thơ "Bình Định" của Yến Lan

Các tập thơ của các tác giả này được sáng tác khi cả hai cùng đứng trên lầu cửa đông, những bài thơ đã làm lưu tâm nổi bật về Bình Định trong làng thơ Việt Nam

==Xem thêm==
- Đồ Bàn
- Thành Hoàng Đế
- Thành Thị Nại
Bình Thành, Đại Đồng

Bình Thành (chữ Hán giản thể: 平城区, âm Hán Việt: "Bình Thành khu") là một quận thuộc thành phố Đại Đồng, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 46,129 km², dân số năm 2002 là 560.000 người.

Từ ngày 09/2/2018 quận Thành hợp nhất cùng các quận Nam Giao và Khoáng để lập ra 2 quận mới là Bình Thành và Vân Cương.

==Phân chia hành chính==
Bình Thành được chia thành 14 nhai đạo: Đồng Nhai, Nam Nhai, Tây Nhai, Bắc Nhai, Nam Quan, Bắc Quan, Tân Kiến Nam Lộ, Tân Kiến Bắc Lộ, Tân Hoa Nhai, Đại Khánh Lộ, Tây Hoa Viên, Lão Bình Vượng, Hướng Dương Lý, Chấn Hoa Nam Nhai.

==Chuyển sang quận Bình Thành==
Đồng Nhai, Nam Nhai, Tây Nhai, Bắc Nhai, Nam Quan, Bắc Quan, Tân Kiến Nam Lộ, Tân Kiến Bắc Lộ, Tân Hoa Nhai, Đại Khánh Lộ, Hướng Dương Lý, Chấn Hoa Nam Nhai.

==Chuyển sang quận Vân Cương==
Tây Hoa Viên, Lão Bình Vượng.
Dương Khúc

Dương Khúc (chữ Hán giản thể: 阳曲县, âm Hán Việt: "Dương Khúc huyện") là một huyện thuộc thành phố Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Dương Khúc có diện tích 2062 km², dân số năm 2002 là 140.000 người. Huyện Dương Khúc được chia thành các đơn vị hành chính gồm 4 trấn, 6 hương.
- Trấn: Hoàng Trại, Đông Hoàng Thủy, Đại Mạnh, Nê Truân.
- Hương: Lăng Tỉnh Điếm, Cao Thôn, Trường Hưng, Tây Lăng Tỉnh, Bắc Tiểu Điếm.
Thanh Từ

Thanh Từ (chữ Hán giản thể: 清徐县, âm Hán Việt: "Thanh Từ huyện") là một huyện thuộc thành phố Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Thanh Từ có diện tích 607 km², dân số năm 2002 là 300.000 người. Huyện Thanh Từ được chia thành các đơn vị hành chính gồm 4 trấn, 5 hương.
- Trấn: Thanh Từ, Đông Vu, Từ Câu, Mạnh Phong.
- Hương: Mã Dục, Liễu, Tây Cốc, Vương Đáp, Tập Nghĩa.
Lâu Phiền

Lâu Phàn (chữ Hán giản thể: 娄烦县, âm Hán Việt: "Lâu Phàn huyện") là một huyện thuộc thành phố Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Lâu Phàn có diện tích 1289,85 km², dân số năm 2002 là 110.000 người. Huyện Lâu Phàn được chia thành các đơn vị hành chính gồm 3 trấn, 5 hương.
- Trấn: Lâu Phàn, Đỗ Giao Khúc, Tĩnh Du, Điện Loan.
- Hương: Mã Gia Trang, Cái Gia Trang, Mễ Dục Trấn, Thiên Trì.
Ảo giác tiền tệ

Ảo giác tiền tệ (tiếng Anh: money illusion) là một giả thuyết kinh tế học cho rằng chủ thể kinh tế có khuynh hướng chỉ nhận thức được giá trị danh nghĩa của tiền mà không nhận thức được giá trị thực tế của tiền. John Maynard Keynes là người đã nêu ra giả thuyết này, và Irving Fisher là người đã phát triển thuyết này qua tác phẩm "Money Illusion" của mình công bố năm 1928. Fisher cho rằng các chủ thể kinh tế không có khả năng tính toán chính xác và ông định nghĩa ảo giác tiền tệ là sự thất bại trong việc nhận ra dollar, hay bất cứ đơn vị tiền tệ nào khác, đang tăng hay giảm giá trị. Các nghiên cứu sau đó đưa ra những mô hình toán học phức tạp để thuyết minh giả thuyết này, chẳng hạn nghiên cứu Fehr, Ernst and Jean-Robert Tyran (2004).

Ảo giác tiền tệ thường xảy ra trong môi trường lạm phát. Don Patinkin (1922–1995) điều tra thấy giả dụ giảm tiền công danh nghĩa đi 2% trong điều kiện vật giá chung không đổi, thì người lao động sẽ nhận ra ngay. Nhưng nếu tăng tiền công thêm 2% trong điều kiện mức giá chung tăng tới 4% thì người lao động lại không nhận thấy là tiền công thực tế của mình bị giảm. Mặt khác, tăng tiền công danh nghĩa với một tỷ lệ bằng tỷ lệ lạm phát, nghĩa là tiền công thực tế không đổi, thì người lao động sẽ cho rằng thu nhập của mình tăng lên và có thể tiêu dùng nhiều hơn.

Ảo giác tiền tệ khiến cho quyết định của các chủ thể kinh tế trở nên không chính xác và hành vi kinh tế của họ bị làm méo mó. Giá cả, do đó, không linh hoạt. Từ đó dẫn đến nền kinh tế có thể ở trạng thái mất cân bằng và thiếu hiệu quả. Đây là một trong những lý luận kinh tế học vi mô cơ bản của kinh tế học Keynes.

Tuy nhiên, các trường phái kinh tế học khác Keynes phủ nhận giả thuyết về ảo giác tiền tệ và họ phát triển các lý luận kinh tế học để phản bác lại, chẳng hạn như các lý luận của Lucas (1972) và các lý luận của Chủ nghĩa tiền tệ.

Các nghiên cứu gần đây về ảo giác tiền tệ thường là những nghiên cứu thực nghiệm để tìm ra bằng chứng chấp nhận hoặc bác bỏ giả thuyết này. Tuy nhiên, kết luận của các nghiên cứu này không thống nhất.

== Tham khảo ==
- Lucas, Robert (1972), "Expectations and the Neutrality of Money," "Journal of Economic Theory", Vol. 4, pp. 103–124.
- Patinkin, Don (1965), "Money, Interest and Prices", 2nd ed, New York: Harper and Row.
- Fehr, Ernst and Jean-Robert Tyran (2004): Money Illusion and Coordination Failure. CESifo WP no. 1141.
- Money Illusion
Nam Giao, Đại Đồng

Nam Giao (chữ Hán giản thể:南郊区, âm Hán Việt: "Nam Giao khu") là một quận thuộc thành phố Đại Đồng, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Nam Giao có diện tích 966 km², dân số năm 2002 là 270.000 người.

Từ ngày 09/2/2018 quận Nam Giao hợp nhất cùng các quận Thành và Khoáng để lập ra 2 quận mới là Bình Thành và Vân Cương. Trấn Cổ Điếm chuyển sang quận Tân Vinh.

==Phân chia hành chính==
Quận Nam Giao được chia thành các đơn vị hành chính gồm 3 trấn, 12 hương.
- Trấn: Vân Cương, Cao Sơn, Cổ Điếm.
- Hương: Bắc Thôn, Tây Phương, Tây Hàn Lĩnh, Mã Quân Doanh, Bình Vượng, Triệu Gia Tiểu Thôn, Thành Quan, Khẩu Tuyền, Phong Tử Gian, Nha Nhi Nhai, Thủy Bạc Tự, Tiểu Nam Đầu.

==Chuyển sang quận Vân Cương==
- Trấn: Vân Cương, Cao Sơn.
- Hương: Tây Hàn Lĩnh, Bình Vượng, Khẩu Tuyền, Nha Nhi Nhai.

==Chuyển sang quận Bình Thành==
- Hương: Bắc Thôn, Tây Phương, Mã Quân Doanh, Triệu Gia Tiểu Thôn, Thành Quan, Phong Tử Gian, Thủy Bạc Tự, Tiểu Nam Đầu.

==Chuyển sang quận Tân Vinh==
- Trấn: Cổ Điếm.
Vân Cương

Vân Cương (chữ Hán giản thể: 云冈区, âm Hán Việt: "Vân Cương khu") là một quận thuộc thành phố Đại Đồng, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Vân Cương có diện tích 62 km², dân số năm 2002 là 430.000 người.

Từ ngày 09/2/2018 quận Khoáng hợp nhất cùng một phần các quận Nam Giao (trấn: Vân Cương, Cao Sơn, hương: Tây Hàn Lĩnh, Bình Vượng, Khẩu Tuyền, Nhã Nhi Nhai) và Thành (nhai đạo: Tây Hoa Viên, Lão Bình Vượng) để lập ra quận mới là Vân Cương.

==Đơn vị hành chính==
Vân Cương được chia thành 24 nhai đạo: Môi Dục Khẩu, Vĩnh Định Trang, Đồng Gia Lương, Tứ Lão Câu, Sóc Châu, Bạch Động, Nhạn Nhai, Oạt Kim Loan, Tấn Hoa Cung, Mã Tích Lương, Đại Đấu Câu, Khương Gia Loan, Tân Tuyền Lộ, Dân Thắng, Tân Bình Vượng, Khẩu Tuyền, Mã Khẩu, Yên Tử Sơn, Hạnh Nhi Câu, Thanh Từ Diêu, Bình Nguyên Lộ, Tứ Đài Câu Đẳng.
Vân Châu

Vân Châu (chữ Hán giản thể: 云州区, âm Hán Việt: "Vân Châu khu") là một quận thuộc thành phố Đại Đồng, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa kể từ ngày 09 tháng 2 năm 2018. Trước đó, nó là huyện Đại Đồng (chữ Hán giản thể: 大同县, âm Hán Việt: "Đại Đồng huyện"). Quận Vân Châu có diện tích 1501 km², dân số năm 2002 là 160.000 người. Được chia thành các đơn vị hành chính gồm 3 trấn, 7 hương.
- Trấn: Tây Bình, Châu Sỹ Trang, Bội Gia Tạo.
- Hương: Hứa Bảo, Qua Viên, Đảng Lưu, Đỗ Trang, Tụ Lạc Bảo, Phong Dục, Cát Gia Trang.
Thiên Trấn

Thiên Trấn (chữ Hán giản thể:天镇县, âm Hán Việt: "Thiên Trấn huyện") là một huyện thuộc thành phố Đại Đồng, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Thiên Trấn có diện tích 1635 km², dân số năm 2002 là 210.000 người. Huyện Thiên Trấn được chia thành các đơn vị hành chính gồm 5 trấn, 6 hương.
- Trấn: Ngọc Tuyền, Cốc Tiền Bảo, Mễ Tân Loan, Đãi Gia Loan, Tân Bình Bảo.
- Hương: Tam Thập Lý Phố, Nam Hà Bảo, Cố Gia Truân, Triệu Gia Câu, Nam Cao Nhai, Trương Tây Hà.
Linh Khâu

Linh Khâu (chữ Hán giản thể: 灵丘县, âm Hán Việt: "Linh Khâu huyện") là một huyện thuộc thành phố Đại Đồng, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Linh Khâu có diện tích 2732 km², dân số năm 2002 là 230.000 người. Huyện Linh Khâu được chia thành các đơn vị hành chính gồm 3 trấn, 9 hương.
- Trấn: Vũ Linh, Đông Hà, Thượng Trại.
- Hương: Lạc Thủy Hà, Triệu Bắc, Độc Dục, Hạ Quan, Bạch Nhai Đài, Sử Trang, Thạch Gia, Liễu Khoa, Hồng Thạch, Lăng.
Doãn Thiên Chiếu

== Các phim đã đóng ==
- Tinh võ môn(1995);
- "Thiên tầm kỳ biến";
- "Khử tà diệt ma 1,2,3";
- "Bách biến hồ ly";
- "Rồng đổi màu";
- "Kiếm thần"
- "Hình Cảnh Bảo Táp"
- Ma Đạo Tranh Bá 2 (Diet Ma Hiệp Dạo)
- Ma Đạo Tranh Bá 3 (Duyên Kiếp Luân Hồi)
Tê tê Java

Tê tê Java, danh pháp hai phần: Manis javanica, còn gọi là trút Java (tiếng Pháp gọi là Tê tê Mã Lai, tiếng Anh là Tê tê Sunda) là loài động vật có vú thuộc Bộ Tê tê (Pholidota) với bản địa Đông Nam Á bao gồm Thái Lan, Indonesia (các đảo Java, Sumatra, Borneo và quần đảo Sunda nhỏ), Philippines, Việt Nam, Lào, Campuchia, Malaysia và Singapore.

Tại Việt Nam, tê tê Java sinh sống ở miền Nam trở ra đến vùng Quảng Nam.

== Hình dạng ==
Tê tê Java có vảy bao phủ thân mình chỉ chừa phần bụng và mặt trong tứ chi. Ở những phần đó có lông thưa. Chân chúng có móng dài và cong. Đuôi chúng khá dài, hơn 4/10 chiều dài. Đuôi khỏe, chắc thịt; chỏm đuôi có da trơn, có thể vin bám vào cành cây khi leo trèo. Con trút trung bình dài 77,5–100 cm.

Chiều dài đầu và thân: 40 – 65 cm. Chiều dài đuôi: 35 – 56 cm. Trọng lượng:: Trung bình 6 – 8 kg (có khi lên đến 9 – 12 kg). Hình thái: Đuôi có khoảng 28 hàng vảy theo chiều dọc, 8 hàng vảy theo chiều ngang (3 hàng vảy mặt trên, 3 hàng vảy mặt dưới, 2 hàng mép đuôi). Thân có 16 – 19 hàng vảy. Cơ thể còn phủ thêm một lớp lông tơ mỏng và thưa xen vào các lớp vảy. Tai ngoài bị tiêu giảm. Tập tính: Hoạt động vào ban đêm. Đào hang sống dưới đất. Thức ăn chủ yếu là mối và kiến.

== Phân biệt ==
Cũng phổ biến ở Việt Nam là tê tê vàng (Tê tê Trung Quốc). Tê tê Java có họ hàng gần gũi với Tê tê Trung Quốc. Tuy nhiên Tê tê Java lớn hơn, màu sáng hơn và có móng chân ngắn hơn Tê tê Trung Quốc. Ngoài ra Tê tê Java có những đặc điểm sau đây: vành tai gần như không có, chỉ có gờ nổi; lòng bàn chân trước có da trơn; tỷ lệ phần đuôi dài hơn; và vảy bọc sống mũi xuống gần sát lỗ mũi.

==Tình trạng bảo tồn==
Số lượng giảm đi nhanh chóng do nạn săn bắt quá mức. Nghị định Số 160/2013/NĐ-CP ("Nghị định về tiêu chí xác định loài và chế độ quản lý loài thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ"). Nghị định 32/2006/NĐ-CP: Nhóm IB ("Nghiêm cấm khai thác vì mục đích thương mại"). Sách đỏ Việt Nam (2007): EN ("Nguy cấp"). IUCN: CR ("Cực kỳ nguy cấp"). Công ước CITES: "Phụ lục II".

== Tham khảo ==
- Tê tê Java
- Đề xuất thành công đưa 2 loài thú và 2 loài bò sát vào Phụ lục I của Công ước về Buôn bán quốc tế các loài động, thực vật nguy cấp (CITES)
- John W.K.Parr và Hoàng Xuân Thủy, 2008. "Hướng dẫn nhận dạng các loài thú ở Việt Nam". Trung tâm Con người và Thiên nhiên. Ấn bản lần 1. Nhà xuất bản Thông tấn.
- Bộ Khoa học và Công nghệ, 2007. "Danh lục đỏ Việt Nam". Phần I – Động vật. Nhà xuất bản Khoa học Tự nhiên và Công nghệ.
- Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên ENV. Tài liệu định dạng loài. www.thiennhien.org/loai-te-te/te-te-java