Niên biểu hóa học

Niên biểu hóa học liệt kê những công trình, khám phá, ý tưởng, phát minh và thí nghiệm quan trọng đã thay đổi mạnh mẽ vốn hiểu biết của nhân loại về một môn khoa học hiện đại là hóa học, được định nghĩa là sự nghiên cứu khoa học về thành phần của vật chất và các tương tác của nó. Lịch sử hóa học thời hiện đại được cho là bắt đầu từ nhà khoa học Ireland Robert Boyle, mặc dù nguồn gốc của nó có thể bắt nguồn từ thời xa xưa nhất mà con người biết đến.

Những ý tưởng ban đầu mà sau này được đưa vào ngành hóa học hiện đại đến từ hai nguồn chính. Các nhà triết học tự nhiên (như Aristotle và Democritos) sử dụng phương pháp suy diễn logic nhằm giải thích sự hoạt động của thế giới xung quanh. Các nhà giả kim (như Geber và Rhazes) là những người dùng các kỹ thuật thực nghiệm để nỗ lực kéo dài tuổi thọ hoặc thực hiện sự biến đổi vật chất, chẳng hạn như biến các kim loại cơ bản thành vàng.

Vào thế kỷ 17, một sự tổng hợp của các ý tưởng của hai phương pháp này, suy diễn và thực nghiệm, dẫn đến sự phát triển của một quá trình tư duy được gọi là phương pháp khoa học. Với sự xuất hiện của phương pháp khoa học, hóa học hiện đại đã được ra đời.

Được gọi là "ngành khoa học trung tâm", nghiên cứu về hóa học chịu ảnh hưởng cũng như tạo ảnh hưởng mạnh mẽ lên nhiều lĩnh vực khoa học và công nghệ khác. Nhiều sự kiện được coi là trung tâm của sự hiểu biết của chúng ta về hóa học ngày nay cũng được coi là những khám phá quan trọng trong các lĩnh vực như vật lý, sinh học, thiên văn học, địa chất học, và khoa học vật liệu.

== Trước thế kỷ 17 ==
Trước khi chấp nhận phương pháp khoa học và ứng dụng của nó trong lĩnh vực hóa học, đã có một số tranh cãi về việc xét xem nhiều người được liệt kê dưới đây có phải là "nhà hóa học" theo nghĩa hiện đại của từ này hay không. Tuy nhiên, các ý tưởng của một số nhà tư tưởng lớn, do ý nghĩa dự đoán của chúng sau này hoặc do được chấp nhận lâu dài và rộng rãi, được liệt kê ở đây.

- Năm 3000 trước Công nguyên

- Năm 1200 trước Công nguyên

- Năm 450 trước Công nguyên

- Năm 440 trước Công nguyên

- Năm 360 trước Công nguyên

- Năm 350 trước Công nguyên

- Năm 50 trước Công nguyên

- Năm 300

- Năm 770

- Năm 1000

- Năm 1167

- Năm 1220

- Năm 1250

- Năm 1260

- Năm 1267

- Năm 1310

- Năm 1530

- Năm 1597

== Thế kỷ 17 và 18 ==
- Năm 1605

- Năm 1605

- Năm 1615

- Năm 1637

- Năm 1648

- Năm 1661

- Năm 1662

- Năm 1735

- Năm 1754

- Năm 1757

- Năm 1758

- Năm 1766

- Năm 1773-1774

- Năm 1778

- Năm 1787

- Năm 1787

- Năm 1789

- Năm 1797

- Năm 1800

== Thế kỷ 19 ==
- Năm 1801

- Năm 1805

- Năm 1808

- Năm 1808

- Năm 1808

- Năm 1811

- Năm 1825

- Năm 1827

- Năm 1828

- Năm 1832

- Năm 1840

- Năm 1847

- Năm 1848

- Năm 1849

- Năm 1852

- Năm 1855

- Năm 1856

- Năm 1857

- 1859-1860

- Năm 1860

- Năm 1862

- Năm 1862

- Năm 1864

- Năm 1864

- Năm 1864

- Năm 1865

- Năm 1865

- Năm 1865

- Năm 1869

- Năm 1873

- Năm 1876

- Năm 1877

- Năm 1883

- Năm 1884

- Năm 1884

- Năm 1884

- Năm 1885

- Năm 1893

- Năm 1894-1898

- Năm 1897

- Năm 1898

- Năm 1898

- Năm 1900

== Thế kỷ 20 ==
- Năm 1903

- Năm 1904

- Năm 1905

- Năm 1905

- Năm 1907

- Năm 1909

- Năm 1909

- Năm 1911

- Năm 1911

- Năm 1911

- Năm 1912

- Năm 1912,

- Năm 1913

- Năm 1913

- Năm 1913

- Năm 1913

- Năm 1916

- Năm 1921

- Năm 1923

- Năm 1923

- Năm 1924

- Năm 1925

- Năm 1926

- Năm 1927

- Năm 1927

- Năm 1929

- Năm 1931

- Năm 1931

- Năm 1932

- Năm 1932-1934

- Năm 1935

- Năm 1937

- Năm 1937

- Năm 1937

- Năm 1938

- Năm 1939

- Năm 1940

- Năm 1941

- Năm 1945

- Năm 1945-1946

- Năm 1951

- Năm 1952

- Năm 1952

- Năm 1953

- Năm 1957

- Năm 1958

- Năm 1962

- Năm 1962

- Năm 1964

- Năm 1965

- Năm 1966

- Năm 1970

- Năm 1971

- Năm 1975

- Năm 1985

- Năm 1991

- Năm 1994

- Năm 1995

== Xem thêm ==
- Lịch sử hóa học
- Giải Nobel hóa học
- Danh sách người đoạt giải Nobel Hóa học
- Niên biểu phát hiện các nguyên tố hóa học

== Đọc thêm ==
- Servos, John W., "Physical chemistry from Ostwald to Pauling: the making of a science in America", Princeton, N.J.: Princeton University Press, 1990.

== Liên kết ngoài ==
- Eric Weisstein's World of Scientific Biography
- History of Gas Chemistry
- list of all Nobel Prize laureates
- History of Elements of the Periodic Table