Isabel của Castilla, Công tước phu nhân xứ York

Isabel của Castilla (tiếng Tây Ban Nha: "Isabel de Castilla"; tiếng Anh: "Isabella of Castile"; 1355 - 23 tháng 12 năm 1392) là con gái của Pedro I của Castilla và tình nhân María của Padilla. Isabel cùng chị gái là Constanza đến Anh sau cuộc hôn nhân của Constanza với John xứ Gaunt, Công tước thứ 1 xứ Lancaster, và kết hôn với em trai của John là Edmund xứ Langley, Công tước thứ 1 xứ York, do đó Isabel trở thành Công tước phu nhân xứ York.

== Tiểu sử ==
Isabel là con út trong ba người con gái của Quốc vương Pedro I của Castilla với người tình María của Padilla, một nữ quý tộc Castilla.

Ngày 21 tháng 9 năm 1371, con trai thứ tư của Edward III của Anh là John xứ Gaunt, kết hôn với chị gái của Isabel là Constanza. Isabel sau đó cùng chị gái đến Anh và vào ngày 11 tháng 7 năm 1372, khi khoảng 17 tuổi, Isabel kết hôn với em trai của John xứ Gaunt là Edmund xứ Langley, Công tước xứ York thứ nhất, con trai thứ năm của Edward III của Anh và Philippa xứ Hainault tại Wallingford, Oxfordshire, như một phần của liên minh để Vương tộc Plantagenet tuyên bố quyền cai trị đối với ngai vàng Castilla. Theo Pugh, Isabel và Edmund không phải là một cặp " xứng đôi vừa lứa".

Do những hành vi thiếu đứng đắn của mình, trong đó việc ngoại tình với anh trai cùng mẹ khác cha của Quốc vương Richard II của Anh là John Holland, Công tước thứ 1 xứ Exeter, người mà Pugh gọi là "bạo lực và vô luật pháp". Theo biên niên sử Thomas Walsingham ghi nhận, lối sống buông thả của Isabel đã khiến cho danh tiếng của mình bị tổn hại. Theo Pugh, khả năng John Holland là cha của đứa con trai yêu thích của Isabel là Richard xứ Conisburgh, Bá tước thứ 3 xứ Cambridge là "không thể làm ngơ".

Trong di chúc của mình, Isabel chỉ định Quốc vương Richard II là người thừa kế và yêu cầu Richard ban cho người con trai út của mình là Richard xứ Conisburgh một khoản trợ cấp hàng năm trị giá 500 đồng mark, điều mà nhà vua đã làm theo. Tuy nhiên, sự trông đợi về một khoản trợ cấp lớn hơn khi Richard xứ Conisburgh trưởng thành đã không xảy ra Quốc vương Richard II đã bị phế truất vào năm 1399, và theo Harriss thì người con trai út của Isabel "không nhận được ân huệ nào từ vị Quốc vương mới là Henry IV của Anh".

Isabel qua đời ngày 23 tháng 12 năm 1392 khi được khoảng 37 tuổi và được chôn cất vào ngày 14 tháng 1 năm 1393 tại tu viện của Dòng Đa Minh ở Kings Langley. Sau cái chết của Isabel, Edmund xứ Langley tái hôn với Joan Holland, chị gái và là đồng thừa kế của Edmund Holland, Bá tước thứ 4 xứ Kent.

Isabella được phong làm Quý cô Garter vào năm 1379.

== Hậu duệ ==
Trong cuộc hôn nhân, Isabel của Castilla và Edmund xứ Langley có ba người con với nhau:

- Edward của Norwich, Công tước thứ 2 xứ York (1373 – 25 tháng 10 năm 1415), từng kết hôn với Beatriz của Bồ Đào Nha nhưng cuộc hôn nhân đã bị tiêu hủy, sau đó kết hôn lần thứ hai với Philippa Mohun, con gái thứ ba của John Mohun, Lãnh chúa Mohun thứ 2 và Joan Burghersh (con gái của Bartholomew de Burghersh, Nam tước Burghersh thứ 3). Edward đã phục vụ trong nhiều cơ quan hành chính và các chiến dịch quân sự dưới triều đại của Richard II, Henry IV và Henry V của Anh, và bị giết trong Trận Agincourt vào ngày 25 tháng 10 năm 1415.
- Constance của York (1374 – 28 tháng 11 năm 1416), kết hôn với Thomas le Despenser, Bá tước thứ 1 xứ Gloucester, con trai thứ ba của Edward le Despenser và Elizabeth Burghersh, hai người có với nhau một con trai, Richard, và hai con gái, Elizabeth và Isabel. Constance đã tham gia vào một âm mưu bắt cóc Edmund Mortimer, Bá tước thứ 5 xứ March vào tháng 2 năm 1405 và làm liên lụy đến anh trai Edward. Sau cái chết của chồng, Constance được hứa hôn hoặc trở thành tình nhân của Edmund Holland, Bá tước thứ 4 xứ Kent và có một con gái với Edmund là Eleanor Holland, người đã kết hôn với James Tuchet, Nam tước Audley thứ 5.
- Richard của Conisburgh, Bá tước thứ 3 xứ Cambridge (1385 – 5 tháng 8 năm 1415), kết hôn với Anne de Mortimer và bị chém đầu vào ngày 5 tháng 8 năm 1415 vì vai trò trong Âm mưu Southampton.

== Tham khảo ==
- , 9781446449110.
- : Dictionary of National Biography, 1885–1900, Volume 45

== Liên kết ngoài ==
- Đối với những ngôi mộ của Edmund of Langley và Isabella of Castile, xem 'Friaries: King's Langleypriy', A History of the County of Hertford: Volume 4 (1971), pp. 446–451. Ngày truy cập: 21 tháng 10 năm 2012

== Đọc thêm ==
- Reston, James, "Dogs of God", New York: Doubleday, 2005.