Đội tuyển bóng đá quốc gia Đông Timor

Đội tuyển bóng đá quốc gia Đông Timor () đại diện cho Đông Timor trong bóng đá nam cấp độ quốc tế. Đội được tổ chức bởi Liên đoàn bóng đá Đông Timor ("Federação de Futebol de Timor-Leste – FFTL"), trực thuộc Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) và Liên đoàn Bóng đá Đông Nam Á (AFF). Họ chính thức trở thành thành viên của FIFA vào ngày 12 tháng 9 năm 2005. Trang phục thi đấu truyền thống của đội chủ yếu có màu đỏ nhạt, thường kết hợp với quần đen và đôi khi được điểm thêm chi tiết màu vàng. Đông Timor thường được gọi thân mật là “Lafaek”, hay “Những chú Cá sấu”, một loài vật mang tính biểu tượng đối với quốc gia này.

Đông Timor có trận ra mắt quốc tế tại vòng sơ loại Cúp bóng đá châu Á 2004 vào tháng 3 năm 2003, khi họ để thua Sri Lanka 3–2 và Đài Bắc Trung Hoa 3–0. Chiến thắng quốc tế đầu tiên của Đông Timor diễn ra vào ngày 5 tháng 10 năm 2012 trước Campuchia với tỉ số 5–1.

== Lịch sử ==
=== Thời kì đầu (2003–2017) ===
Bóng đá được du nhập vào Đông Timor trong thời kỳ thuộc địa Bồ Đào Nha, khi người dân địa phương cũng như các quan chức Bồ Đào Nha chơi bóng đá nghiệp dư. Sau khi Bồ Đào Nha chấm dứt ách cai trị thuộc địa, Indonesia tiến hành xâm lược và chiếm đóng hòn đảo, dẫn đến một cuộc kháng chiến lâu dài chống lại lực lượng do Jakarta lãnh đạo. Đông Timor cuối cùng giành được độc lập khỏi Indonesia vào năm 2002.

Liên đoàn Bóng đá Đông Timor được chấp nhận là thành viên liên kết của AFC tại Đại hội AFC lần thứ 20 vào năm 2002. Trận đấu quốc tế đầu tiên của họ diễn ra vào tháng 3 năm 2003 trong khuôn khổ vòng loại Cúp bóng đá châu Á 2004 tổ chức tại Trung Quốc. Với bối cảnh lịch sử đặc biệt, không bất ngờ khi họ sớm dừng bước sau các thất bại trước Sri Lanka và Đài Bắc Trung Hoa. Sau đó, họ lần đầu tiên tham dự giải đấu khu vực khi góp mặt ở AFF Cup 2004 với tư cách khách mời. Đông Timor xếp cuối bảng, phản ánh thực tế rằng họ vẫn còn phải nỗ lực rất nhiều mới mong đủ sức cạnh tranh ở sân chơi khu vực.

Họ tiếp tục thất bại tại vòng loại AFF Cup 2007, với bốn trận thua đậm, bao gồm thất bại 0–7 trước Philippines. Năm sau, tại vòng loại AFF Cup 2008, Đông Timor bất ngờ cầm hòa Campuchia – một kết quả được truyền thông quốc tế đưa tin.

==== Chiến thắng đầu tiên ====
Tại vòng loại AFF Cup 2012, liên đoàn FFTL đã triệu tập các cầu thủ thi đấu ở nước ngoài (Brasil, Bồ Đào Nha, Úc và các quốc gia khác) để tăng cường sức mạnh, tương tự như cách họ từng làm tại SEA Games 2011.

Dưới sự dẫn dắt của HLV Emerson Alcântara, Đông Timor giành chiến thắng 5–1 trước Campuchia vào ngày 5 tháng 10 năm 2012, đây là trận thắng quốc tế đầu tiên trong lịch sử, với cú đúp của Murilo de Almeida, cùng các bàn thắng của Adelino Trindade và Alan Leandro. Bốn ngày sau, ngày 9 tháng 10 năm 2012, Đông Timor đánh bại Lào 3–1: Murilo de Almeida ghi bàn từ chấm phạt đền ở phút 43, Adelino Trindade nâng tỉ số bằng một cú đánh đầu đầu hiệp hai, và Alan Leandro ấn định kết quả ở phút 83. HLV Alcântara phát biểu sau chiến thắng thứ hai này: "“Đây là chiến thắng dành cho người dân Đông Timor. Họ đã phải chờ đợi rất lâu để được thấy đội tuyển giành chiến thắng trong giải đấu này, và giờ chúng tôi đã có hai trận thắng. Khoảng 70% dân số Đông Timor đang sống trong nghèo khó, vì vậy kết quả này vô cùng ý nghĩa: bóng đá mang đến niềm tin, sự tự hào và động lực để thay đổi cuộc sống.”" Tuy nhiên, khi buộc phải thắng ở trận cuối vòng bảng, Đông Timor đã thua Brunei 1–2, kết thúc ở vị trí thứ ba, kém 1 điểm so với đội nhì bảng Lào – qua đó lỡ cơ hội dự vòng bảng AFF Cup 2012. Tại vòng loại AFF Cup 2014, họ thắng Brunei 4–2, sau đó cầm hòa Myanmar 0–0 ngày 14 tháng 10 năm 2014, nhưng vẫn không thể vượt qua vòng loại.

==== Vòng loại World Cup 2018 – Vòng hai khu vực AFC ====
Tại vòng loại World Cup 2018, Đông Timor gặp Mông Cổ ở vòng một. Ngày 12 tháng 3 năm 2015, họ giành chiến thắng 4–1 trên sân nhà – chiến thắng quốc tế đầu tiên trước một đối thủ ngoài Đông Nam Á. Lượt về tại Ulaanbaatar, họ thắng 1–0, tổng tỉ số 5–2 và lọt vào vòng hai. Tuy nhiên, ngày 12 tháng 12 năm 2017, FIFA xử thắng 3–0 cả hai trận cho Mông Cổ vì Đông Timor sử dụng nhiều cầu thủ không hợp lệ. Dù vậy, do thời điểm quyết định đưa ra sau khi vòng hai đã kết thúc, Mông Cổ không được tái tham dự, và Đông Timor vẫn thi đấu vòng hai. Tại vòng hai, Đông Timor cùng bảng với Ả Rập Xê Út, UAE, Palestine và Malaysia. Ngày 11 tháng 6 năm 2015, Ramon Saro ghi bàn ở phút bù giờ 90+3 giúp Đông Timor cầm hòa Malaysia 1–1 tại sân Bukit Jalil, giành điểm số lịch sử đầu tiên. Ngày 8 tháng 10 năm 2015, trên sân nhà, Saro lại ghi bàn mở tỉ số trước Palestine, nhưng Ahmad Abu Nahyeh gỡ hòa phút cuối, ấn định kết quả 1–1. Tuy nhiên, Timor-Leste phải hủy kết quả năm trận do dùng cầu thủ không hợp lệ. Kể từ sau trận cuối gặp Ả Rập Xê Út ngày 17 tháng 11 năm 2015, họ không còn được phép thi đấu trên sân nhà ở Dili vì sân vận động quốc gia không đạt chuẩn FIFA. Họ kết thúc bảng đấu ở vị trí cuối cùng. Trong khuôn khổ vòng loại Asian Cup 2019, Đông Timor phải dùng sân Tan Sri Dato Haji Hassan Yunos tại Johor Bahru (Malaysia) làm sân nhà khi gặp Malaysia.

Năm 2016, tại Cúp bóng đá đoàn kết châu Á 2016 ở Kuching, họ hòa Nepal 0–0. Năm 2017, tham dự Giải quốc tế CTFA tại Đài Loan, Đông Timor đánh bại Philippines 1–0 nhờ bàn thắng duy nhất của Silveiro Garcia.

=== Hai kỳ AFF Cup liên tiếp (2018–2020) ===
Đông Timor sau đó đã giành quyền tham dự AFF Cup 2018 lần đầu tiên sau 14 năm khi vượt qua Brunei ở vòng loại với tổng tỉ số 3–2. Họ thi đấu trận “sân nhà” gặp Thái Lan tại sân Rajamangala ở Băng Cốc, trong khi trận sân nhà gặp Philippines được tổ chức tại sân Kuala Lumpur ở Malaysia do sân vận động quốc gia của Đông Timor chưa hoàn thiện hệ thống chiếu sáng. Đến AFF Cup 2020, Đông Timor được vào thẳng sau khi Brunei rút lui ở vòng play-off.

=== Ngôi sao trẻ nổi lên (2021–nay) ===
Trong trận lượt đi vòng play-off vòng loại Asian Cup 2027 ngày 5 tháng 9 năm 2024, João Pedro trở thành cầu thủ đầu tiên trong lịch sử Đông Timor lập hat-trick, góp công lớn trong chiến thắng 4–1 trước Mông Cổ khi thi đấu trên sân trung lập Kapten I Wayan Dipta ở Gianyar, Bali. Đến tháng 10 năm 2024, Đông Timor đối đầu Brunei – đội khi đó đang có chuỗi 5 trận thắng liên tiếp – tại vòng loại AFF Cup 2024. Chung cuộc, Đông Timor giành chiến thắng với tổng tỉ số 1–0 nhờ bàn thắng duy nhất của Gali Freitas, qua đó giành quyền góp mặt tại AFF Cup 2024, nơi họ sẽ thi đấu các trận tại sân Hàng Đẫy (Hà Nội).

==== ASEAN Cup 2024 ====
Tính đến ngày 28 tháng 12 năm 2024, màn trình diễn của Đông Timor tại ASEAN Cup 2024 khá tệ hại, khi họ để thua toàn bộ và sớm bị loại. Đội tuyển thi đấu 4 trận, mở màn bằng thất bại nặng nề nhất kể từ năm 2015 khi thua Thái Lan 0–10 vào ngày 8 tháng 12. Sau đó, họ đối đầu Malaysia ngày 11 tháng 12, mặc dù thi đấu đầy nỗ lực nhưng vẫn thua 2–3. Khó khăn tiếp diễn khi gặp Singapore vào ngày 14 tháng 12 với thất bại 0–3. Ở trận cuối vòng bảng gặp Campuchia ngày 17 tháng 12, Đông Timor bị hạ gục với tỉ số 1–2. Chung cuộc, Đông Timor kết thúc giải đấu với thành tích toàn thua cả 4 trận, chỉ ghi được 2 bàn nhưng để thủng lưới đến 18 bàn, hiệu số -16. Họ không giành nổi một chiến thắng nào và trở thành đội đầu tiên bị loại khỏi ASEAN Cup 2024.

Trong trận đấu vòng loại thứ ba Asian Cup 2027 ngày 10 tháng 6 năm 2025, João Pedro ghi bàn thắng duy nhất giúp Đông Timor đánh bại Maldives 1–0, đồng thời chính thức trở thành chân sút vĩ đại nhất lịch sử đội tuyển.

==Cầu thủ==
===Đội hình hiện tại===
23 cầu thủ sau đây đã được triệu tập cho trận đấu thuộc vòng loại Cúp bóng đá châu Á 2027.

- Ngày thi đấu: 10 tháng 6 năm 2025
- Đối thủ: Maldives
- "Số lần ra sân và bàn thắng được tính chính xác đến ngày 10 tháng 6, sau trận đấu với Maldives."

Chú thích:
- = Rút lui do chấn thương
- = Đội hình sơ bộ
- = Bỏ cuộc
- = Đã chia tay đội tuyển quốc gia

== Các cầu thủ nổi tiếng ==
- Alfredo Esteves (Minnesota Thunder)
- Estelio De Araujo
- Francisco Lam
- Antonio Ximenes
- Emilio Da Silva
- Nelson Silva
- Paulo Gali

== Thành tích đối đầu ==
"Tính đến ngày 20 tháng 3 năm 2025"

<section end="Record by opponent" />

== Liên kết ngoài ==
- Đội tuyển bóng đá quốc gia Đông Timor trên trang chủ của FIFA