Niên biểu lịch sử Việt Nam

Niên biểu lịch sử Việt Nam là hệ thống các sự kiện lịch sử Việt Nam nổi bật theo thời gian từ các thời tiền sử, huyền sử, cổ đại, trung đại, cận đại cho tới lịch sử hiện đại ngày nay.

== Thời tiền sử ==
===Thời đại đồ đá cũ===
25.000 TCN–7.000 TCN: Văn hóa Soi Nhụ

23.000 TCN: Văn hóa Ngườm

23.000 TCN–1.000 TCN: Văn hóa Tràng An

20.000 TCN–12.000 TCN: Văn hóa Sơn Vi

=== Thời đại đồ đá mới ===
12.000 TCN–10.000 TCN: Văn hóa Hòa Bình

10.000 TCN–8.000 TCN: Văn hóa Bắc Sơn

8.000 TCN–6.000 TCN: Văn hóa Quỳnh Văn

7.000 TCN–5.000 TCN: Văn hóa Cái Bèo

6.000 TCN–5.000 TCN: Văn hóa Đa Bút

=== Thời đại đồ đồng đá ===
3.000 TCN–1.500 TCN: Văn hóa Hạ Long

2.000 TCN–1.500 TCN Văn hóa Phùng Nguyên

2.000 TCN–1.000 TCN Văn hóa Tiền Sa Huỳnh

=== Thời đại đồ đồng ===
1.500 TCN–1.000 TCN: Văn hóa Đồng Đậu

1.000 TCN–600 TCN: Văn hóa Gò Mun

=== Thời đại đồ sắt ===
1.000 TCN–200: Văn hóa Sa Huỳnh

1.000 TCN–0: Văn hóa Đồng Nai

700 TCN–100: Văn hóa Đông Sơn

1–630: Văn hóa Óc Eo

== Thời sơ sử ==
Thế kỉ VII TCN: Vua Hùng thành lập quốc gia Văn Lang

207 TCN: An Dương Vương thôn tính Văn Lang, thành lập quốc gia Âu Lạc

218 TCN - 207 TCN: Chiến tranh Tần-Việt

== Thời Bắc thuộc ==
=== Thuộc Nam Việt ===
179 TCN: Triệu Đà xâm lược nước Âu Lạc, sáp nhập vào quốc gia Nam Việt

111 TCN: Chiến tranh Hán-Nam Việt

=== Thuộc Hán ===
111 TCN: Nhà Hán thôn tính Nam Việt

40: Khởi nghĩa Hai Bà Trưng, Trưng Trắc thành lập quốc gia Lĩnh Nam, kinh đô đặt tại Mê Linh

42 - 43: Chiến tranh Lĩnh Nam - Đông Hán

43: Đông Hán thôn tính Lĩnh Nam

156–160: Khởi nghĩa Chu Đạt

178–181: Khởi nghĩa Lương Long

192: Khu Liên khởi nghĩa, tách quận Nhật Nam thành lập quốc gia Lâm Ấp

=== Thuộc Đông Ngô ===
229

246 - 248: Khởi nghĩa Bà Triệu

=== Thuộc Tấn ===
280: Chiến tranh Tấn – Ngô

=== Thuộc Lưu Tống ===
420: Lưu Dụ ép Tấn Cung Đế nhường ngôi, lập ra nhà Lưu Tống

436: Thứ sử Giao Châu Đàn Hòa Chi đánh Lâm Ấp, cướp châu báu rút về

468 - 485: khởi nghĩa Lý Trường Nhân

=== Thuộc Nam Tề ===
479: Tiêu Đạo Thành phế Lưu Chuẩn tự làm vua, thành lập nhà Nam Tề

=== Thuộc Lương ===
502 Tiêu Diễn phế truất Tiêu Bảo Dung, thành lập nhà Lương

542: Khởi nghĩa Lý Bí

544: Lý Bí thành lập quốc gia Vạn Xuân

=== Thuộc Tùy ===
602: Chiến tranh Tùy–Vạn Xuân

=== Thuộc Đường ===
618

687: Khởi nghĩa Lý Tự Tiên

713-723: Khởi nghĩa Mai Hắc Đế

776-791: Khởi nghĩa Phùng Hưng

== Thời phong kiến độc lập ==
=== Tự chủ ===
905: Khúc Thừa Dụ xây dựng chính quyền tự chủ

938: Trận Bạch Đằng, Ngô Quyền đánh bại quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng

=== Nhà Ngô ===
939: Ngô Quyền xưng vương, kinh đô Cổ Loa

944 - 968: Loạn 12 sứ quân

=== Nhà Đinh ===
968: Đinh Bộ Lĩnh xưng đế, thành lập quốc gia Đại Cồ Việt, kinh đô Hoa Lư

970: Đinh Bộ Lĩnh cho đúc Thái Bình hưng bảo, đồng tiền đầu tiên của Việt Nam

979: Đinh Bộ Lĩnh cùng con trai bị sát hại

=== Nhà Tiền Lê ===
980: Lê Hoàn lên ngôi vua, thành lập nhà Tiền Lê

981

=== Nhà Lý ===
1009

1010: Lý Công Uẩn dời đô về Thăng Long

1054: Lý Thánh Tông lên ngôi, đổi tên nước từ Đại Cồ Việt thành Đại Việt

1069: Chiến tranh Việt-Chiêm, Đại Việt chiếm được 3 châu của Chiêm Thành

1075–1077: Chiến tranh Tống-Việt

1077

=== Nhà Trần ===
1226

1258: Chiến tranh Nguyên Mông–Đại Việt lần 1

1282: Hội nghị Bình Than, triệu họp vương hầu, trăm quan

1284: Hội nghị Diên Hồng, triệu họp bô lão cả nước

1285: Chiến tranh Nguyên Mông-Đại Việt lần 2

1287–1288: Chiến tranh Nguyên Mông–Đại Việt lần 3

1396: Phát hành tiền giấy Thông bảo hội sao theo chủ trương của Hồ Quý Ly, đây là tiền giấy đầu tiên của Việt Nam

1397: Hồ Quý Ly ép Trần Thuận Tông dời đô về Tây Đô

=== Nhà Hồ ===
1400

1400–1407: Chiến tranh Việt-Chiêm

1406–1407: Chiến tranh Đại Ngu–Đại Minh

=== Thuộc Minh ===
1407: Nhà Minh thôn tính Đại Ngu, đặt làm quận Giao Chỉ, trung tâm hành chính là Đông Quan

1413: Nhà Hậu Trần bị nhà Minh đánh bại

1418–1427: Khởi nghĩa Lam Sơn

=== Nhà Lê sơ ===
1428

1442: Vụ án Lệ Chi viên

1459–1460: Chính biến Thiên Hưng, Lê Thánh Tông lên ngôi

1471: Chiến tranh Việt–Chiêm, miền bắc Chiêm Thành sáp nhập vào Đại Việt

1478–1480: Chiến tranh Đại Việt–Lan Xang

1483: Biên soạn Luật Hồng Đức

1511–1512: Khởi nghĩa Trần Tuân

1516–1521: Khởi nghĩa Trần Cảo

1516-1526: Khủng hoảng cuối nhà Lê sơ và nội chiến

=== Nhà Mạc ===
1527: Mạc Đăng Dung ép Lê Cung Hoàng nhường ngôi, lập lên nhà Mạc

1533: Nguyễn Kim lập Lê Ninh làm vua, tái lập nhà Lê, đóng đô tại Vạn Lại

1533–1677: Chiến tranh Lê–Mạc

=== Nhà Lê trung hưng ===
1592: Nhà Lê trung hưng đánh bại nhà Mạc, lên nắm quyền điều hành đất nước

1597: Lê Thế Tông dời đô về Đông Kinh

1558: Nguyễn Hoàng vào trấn thủ Thuận Hóa

1627–1672: Trịnh – Nguyễn phân tranh

1683: Nhà Lê trung hưng đánh bại hoàn toàn nhà Mạc

1771: Khởi nghĩa Tây Sơn

1774–1775: Chiến tranh Bình Nam

1777: Nguyễn Ánh xưng vương

1778: Nguyễn Nhạc xưng Hoàng đế, đặt niên hiệu Thái Đức, lập lên nhà Tây Sơn, đặt kinh đô tại Quy Nhơn
1785

=== Nhà Tây Sơn ===
1788 Nguyễn Nhạc từ bỏ đế hiệu, chỉ xưng Tây Sơn vương

1789: Trận Ngọc Hồi – Đống Đa, đẩy lui quân xâm lược nhà Thanh, nhà Hậu Lê sụp đổ

1792

=== Nhà Nguyễn ===
1802: Nguyễn Ánh đánh bại nhà Tây Sơn, lên ngôi vua, đặt niên hiệu là Gia Long, lập lên nhà Nguyễn, đặt kinh đô tại Phú Xuân

1803–1855: Nổi dậy Đá Vách

1804: Nguyễn Ánh đổi tên nước thành Việt Nam

1821–1827: Khởi nghĩa Phan Bá Vành

1833–1834: Chiến tranh Việt–Xiêm

1836: Việt Nam thôn tính Chân Lạp, đặt làm Trấn Tây Thành

1839

1841: Rút quân khỏi Trấn Tây Thành, Xiêm đặt Ang Duong lên ngôi, tái lập Chân Lạp

1858–1884: Chiến tranh Pháp-Đại Nam

1861–1865: Bạo loạn ven biển

1866: Chính biến chày vôi

1867: Nhà Nguyễn cắt Nam Kỳ lục tỉnh nhượng cho Pháp

=== Pháp thuộc ===
1884

1885–1895: Phong trào Cần Vương

1887

1893

1898

1902: Liên bang Đông Dương dời thủ đô về Hà Nội

1906–1908: Phong trào Duy Tân

1908: Phong trào chống sưu thuế Trung Kỳ

1914–1918: Khoảng 100.000 người Việt bị ép sang châu Âu chiến đấu cho Pháp trong Chiến tranh thế giới thứ nhất

1917: Khởi nghĩa Thái Nguyên

1919

1930

1930–1931: Phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh

1939: Khoảng 20.000 thanh niên Việt Nam bị cưỡng bức phục vụ Pháp trong chiến tranh thế giới thứ hai

1940

1944

1945

== Thời hiện đại ==
=== Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ===
1945

1946

1947

1949

1950

1954 

1955: Ngô Đình Diệm phế truất Bảo Đại, lên làm Tổng thống, lập nên Việt Nam Cộng hòa

1959–1960: Phong trào Đồng khởi

1960

1961

1961–1965: Kế hoạch Chiến tranh đặc biệt

1963: Đảo chính lật đổ chính quyền Ngô Đình Diệm

1965
1965–1968 Kế hoạch Chiến tranh cục bộ của Mỹ

1968–1973: Kế hoạch Việt Nam hóa chiến tranh của Mỹ

1969

1972

1973
1974

1975

=== Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ===
1976

1977

1975–1979: Chiến tranh biên giới Tây Nam

1979: Chiến tranh biên giới phía Bắc

1981-1988: Kế hoạch CM-12

1986

1988

1991

1995

1998

2007

2013

2014: Vụ hạ giàn khoan Hải Dương 981

2020–2023: Đại dịch COVID-19