hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Hydrocarbon

Hydrocarbon là các hợp chất hữu cơ mà phân tử chỉ gồm carbon và hydro. Chúng lại được chia thành hydrocarbon no, hydrocarbon không no, cycloalkan và hydrocarbon thơm.

== Hydrocarbon no ==
Hydrocarbon no là các Hydrocarbon mà các nguyên tử Carbon trong phân tử của nó liên kết với nhau bằng liên kết đơn. Còn những hóa trị còn lại được bão hòa bởi các nguyên tử hydrogen. Hydrocarbon no bao gồm hai loại: loại thứ nhất là "alkan ("hay còn gọi là "paraffin)" có công thức tổng quát là CH (n≥1) và loại thứ hai là "cycloalkan" với công thức tổng quát CH (n≥3).
===Alkan===
Các đồng đẳng của methane có công thức tổng quát CH(CH) ví dụ CH (ethane), CH (propane), CH (butane)...

====Tính chất vật lý====
===== Ở điều kiện thường=====
-Từ 1C đến 4C: thể khí

-Từ 5C-17C: thể lỏng;

-Từ 18C trở lên: thể rắn.
- Nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi tăng dần theo chiều tăng của phân tử khối (tức càng nhiều C sẽ có nhiệt độ sôi và nóng chảy càng cao).
- Khi số nguyên tử carbon tăng thì phân tử khối tăng nên nhiệt độ sôi tăng. Mạch carbon càng phân nhánh thì bề mặt tiếp xúc càng giảm nên lực hút giữa các phân tử giảm nên nhiệt đội sôi càng giảm do làm gia tăng cấu trúc cầu.
- Vì không có liên kết hydrogen với nước nên tất cả Hydrocarbon no đều không tan trong nước nhưng tan nhiều trong dung môi hữu cơ.

==== Tính chất hóa học====
- Phản ứng cháy: CH + 2O → CO + 2HO
Tổng quát: CH + (3n+1)/2 O → n CO + (n+1)HO
- Phản ứng thế halogen:

- Phản ứng nhiệt phân: tùy theo điều kiện mà cho sản phẩm khác nhau
- Ngoài các tính chất trên, các hợp chất thuộc dãy đồng đẳng alkane còn có phản ứng cracking

====Phương pháp điều chế====
- Hydro hóa alcohol hoặc alkyn:
Ví dụ: CH + H ---> CH

== Hydrocarbon không no ==
Hydrocarbon không no là các Hydrocarbon có các liên kết bội (liên kết đôi hoặc liên kết ba) giữa các nguyên tử carbon. Tùy thuộc vào loại liên kết bội mà các Hydrocarbon không no được chia thành các loại sau:

=== Tính chất vật lý ===
- Chất khí từ 1 → 4C: khí không màu, không mùi.
- Chất lỏng từ 5 → 17C
- Từ 18C trở lên: chất rắn.

=== Tính chất hóa học ===
Ở điều kiện bình thường, các hydrocarbon ánh sáng và nhiệt độ phản ứng thế với halogen. Phản ứng thế tuân theo quy tắc Markovnikov, theo đó hydro bậc cao hơn sẽ dễ bị thế hơn.

1. Phản ứng oxy hóa hoàn toàn:
phản ứng trên còn được gọi là phản ứng cháy (oxy hóa hoàn toàn);

1. Phản ứng oxy hóa không hoàn toàn:
Phản ứng trên còn được gọi là phản ứng tách hydro hay phản ứng dehydro hóa.

=== Phương pháp điều chế ===
"a) Khai thác từ dầu mỏ (khí đồng hành), khí tự nhiên qua các phương pháp cracking và chưng cất phân đoạn."

"b) Phương pháp tăng mạch Carbon"

CHOH ---> CH + HO

CH ---> CH +H

CH -(nhị hợp)--> CH

C2H2-(tam hợp)-->C6H6 (điều kiện)

CH -(+ Hydrogen)---> CH

== Cycloparaffin ==
Cycloparaffin là các hydrocarbon mà phân tử của nó gồm mạch các nguyên tử carbon khép kín thành vòng.

Cycloparaffin còn được gọi là polymethylene với công thức chung là CH.

== Hydrocarbon thơm ==
Hydrocarbon thơm là các hydrocarbon mà phân tử của chúng có các nhân benzen - CH. Một số hydrocarbon thơm khác có cấu trúc phức tạp hơn với một số nhân benzen được ngưng tụ như naphthalene-CH, anthracene-CH
Phản ứng trùng ngưng

Phản ứng trùng ngưng là quá trình tổng hợp polymer dựa vào phản ứng của các monomer có chứa những nhóm chất, tạo thành những liên kết mới trong mạch polymer và đồng thời sinh ra hợp chất phụ như nước, HCl...

VD: nNH – [CH]5COOH ---> (–NH – [CH]5CO–)n + nHO

== Phân loại ==
=== Trùng ngưng đồng thể và dị thể ===
- Trùng ngưng đồng thể: khi trùng ngưng chỉ có một loại monomer tham gia phản ứng.
- Trùng ngưng dị thể: khi trùng ngưng có từ hai loại monomer trở lên.

=== Trùng ngưng hai chiều và trùng ngưng ba chiều ===
- Trùng ngưng hai chiều là một dạng polymer mạch thẳng hay là phân nhánh.
- Trùng ngưng ba chiều là khả năng tạo thành một dạng mạch không gian. Khi một trong những monomer tham gia phản ứng có tới ba nhóm chức.
== Xem thêm ==
- Phản ứng trùng hợp
GDP (định hướng)

GDP là từ viết tắt trong tiếng Anh để chỉ:
- "Trong kinh tế học" là cách viết tắt của "gross domestic product", dịch sang tiếng Việt là Tổng sản phẩm nội địa.
- "Trong thần kinh học" là viết tắt của "giant depolarizing potentials", dịch sang tiếng Việt là Điện thế khử cực khổng lồ.
- "Trong hóa sinh" là viết tắt của guanosine diphosphate. Đây là một phức chất của một loại nucleotide mang hai gốc phosphate. Chất này ngoài chức năng là viên gạch để xây dựng phân tử DNA còn là chất truyền tin thứ cấp ("secondary messenger").

Trong tiếng Việt thì GDP thường được sử dụng theo nghĩa đầu tiên trong các tài liệu, sách vở và báo chí.
Tiệp

Tiệp có thể chỉ đến:

- Tiệp Khắc, cựu quốc gia từ 1918 đến 1939 và từ 1945 đến 1992
- Cộng hòa Séc ngay nay
Tập tính học

Tập tính học nghiên cứu các hành vi của động vật (đặc biệt trong xã hội của loài vật như ở khỉ và chó sói, do đó đôi khi bộ môn này được coi là một nhánh của động vật học ("zoology"). Các nhà tập tính học nghiên cứu chủ yếu quá trình tiến hóa của hành vi và kiến thức về tập tính học tuân theo thuyết chọn lọc tự nhiên ("natural selection"). Một trong những người đặt nền móng cho tập tính học hiện đại là nhà tập tính học Charles Darwin với cuốn sách mang tựa đề "The expression of the emotions in animals and men" ("Sự bộc lộ cảm xúc ở động vật và người").
Việt

Việt, trong tiếng Việt cổ (nhóm ngôn ngữ Việt - Mường, hệ Nam Đảo), chỉ công cụ lao động thời tiền sử là Rìu.
- Việt (越, bính âm: "yuè") là một từ gốc Hán-Việt có nghĩa là "vượt qua". Trong tiếng Việt hiện đại, nó có thể chỉ đến:
- Đại Cồ Việt: quốc hiệu Việt Nam thời nhà Đinh và nhà Tiền Lê
- Đại Việt: quốc hiệu Việt Nam thời nhà Lý, nhà Trần, nhà Hậu Lê, nhà Mạc và nhà Nguyễn Tây Sơn
- Nước Việt Nam hiện đại gồm: Quốc gia Việt Nam, Việt Nam Dân chủ cộng hòa, Việt Nam cộng hòa, Cộng hòa Miền Nam Việt Nam và Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam
- Việt Nam: quốc hiệu thời vua Gia Long nhà Nguyễn
- Người Việt: thành phần dân tộc chính của nước này.
- Tiếng Việt: ngôn ngữ mẹ đẻ của dân tộc này.
- Chỉ đến người Việt hay tiếng Việt.
- Bách Việt: các tộc Việt khác theo truyền thuyết ở miền nam Trung Quốc.
- Nam Việt: một quốc gia trong lịch sử ở miền Nam Trung Quốc và miền Bắc Việt Nam.
- Việt (nước): một nước chư hầu tồn tại từ thời nhà Hạ qua nhà Thương và Tây Chu đến thời Xuân Thu Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc, nay thuộc tỉnh Triết Giang, Trung Quốc.
- Đông Việt: một quốc gia cũng do hậu duệ của nước Việt thành lập, tồn tại từ thời Chiến Quốc đến giữa thời Tây Hán
- Mân Việt: một quốc gia do hậu duệ nước Việt thành lập khi bị Sở Uy Vương đánh bại, lui về sông Mân, tồn tại cho đến khi bị nhà Tần tiêu diệt, sau đó phục quốc tiếp tục duy trì sang đời Hán Vũ Đế mới bị thôn tính hoàn toàn
- Nước Ngô Việt vào thời Ngũ Đại Thập Quốc, nay thuộc tỉnh Triết Giang, Trung Quốc.
- Việt Hán: chính quyền do Lưu Nghiễm thành lập thời Ngũ đại thập quốc, ban đầu đặt quốc hiệu là Việt, sau đó mới đổi là Hán, sử thường gọi là Nam Hán để phân biệt với Bắc Hán cùng thời
- Việt Vương: tước phong của Chu Chiêm Dung đời nhà Minh
- Họ Việt, họ người Á Đông.
- Việt (PT: 粵; GT: 粤; bính âm: "yuè") có thể là:
- Tên gọi tắt của tỉnh Quảng Đông ngày nay.
-  Từ đó, có tên gọi Việt ngữ để chỉ tiếng Trung Quốc nói ở Quảng Đông (cùng với Quảng Tây, Hải Nam, Hồng Kông, và Ma Cao), "Việt thái" chỉ ẩm thực Quảng Đông, "Việt kịch" chỉ nhạc kịch Quảng Đông.
- Việt, (Bính âm: yuè; Phồn thể: 鉞; Giản thể: 钺: Cái búa, một loại binh khí cổ trong Thập bát ban binh khí
Kinh

Kinh có nhiều nghĩa, phụ thuộc vào vị trí của nó trong câu văn hoàn chỉnh:

- Quyển sách thiêng liêng của các tôn giáo như Kinh điển Phật giáo, Kinh Thánh...
- Văn bản (thường được quy ước sẵn) dùng để đọc khi cầu nguyện.
- Sách của các triết gia Trung Hoa cổ đại.
- Khái niệm kinh trong Đông y.
- Người Kinh: dân tộc chính của nước Việt Nam.
- Họ Kinh: họ người Á Đông.
- Kinh nguyệt: hiện tượng thời kỳ có khả năng sinh nở của phụ nữ ("y học", "sinh học").
- Phương ngữ Nam bộ, chỉ con kênh.
Quận Cam, California

Quận Cam hay Quận Orange () là một quận (hạt) ở miền nam tiểu bang California, Hoa Kỳ. Với dân số 3.010.232 theo Thống kê Dân số 2010 của Mỹ, Quận Cam là quận đông dân thứ nhì tại tiểu bang này và thứ ba toàn quốc.

== Địa lý ==
Theo Điều tra Dân số 2010 của Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ, Quận Cam có tổng diện tích 2.460 km² trong đó đất liền là 2.050 km² mặt nước chiếm 410 km² (16,6% tổng diện tích). Quận giáp Thái Bình Dương về phía tây, Quận Los Angeles về phía bắc, Quận San Bernardino về phía đông bắc, Quận Riverside về phía đông và Quận San Diego về phía nam. Điểm cao nhất của Quận là (1.734 m) cách phía đông Santa Ana khoảng 32 km. Gần Santiago Peak là chỉ thấp hơn 60 m, đỉnh của nó được biết với cái tên Saddleback có thể thấy được từ hầu hết mọi nơi trong Quận.

=== Danh lam thắng cảnh ===
Thời tiết ấm áp và các bãi biển quanh năm tại khu vực này thu hút hàng triệu du khách hàng năm.

Huntington Beach là một điểm nóng để tắm nắng và lướt sóng. Nhiều cuộc thi lướt sóng ("surfing") được tổ chức tại thành phố này hàng năm. Một số công viên giải trí nổi tiếng trên thế giới có tại quận này, như Disneyland và Disney's California Adventure tại Anaheim và Knott's Berry Farm tại Buena Park. Trường Đại học California tại Irvine và nơi sinh trưởng của cố Tổng thống Richard Nixon cũng ở trong quận này. Khu vực Little Saigon (Tiểu Sài Gòn) trong quận này cũng đáng được chú ý, vì đây là nơi cư ngụ của số người Việt đông đảo nhất ngoài lãnh thổ Việt Nam.

== Dân số ==
Theo thống kê, quận này có 3.010.232 người, 935.287 hộ và 667.794 gia đình. Mật độ dân số là 1.392 người/km². Có 969.484 đơn vị nhà cửa. Các dân tộc trong quận này gồm có 64,81% người da trắng, 1,67% người Mỹ gốc Phi, 0,70% người da đỏ, 13,59% người Mỹ gốc Á, 0,31% người gốc các đảo Thái Bình Dương, 14,80% các dân tộc khác, và 4,12% lai nhiều hơn một chủng tộc. 30,76% dân số là người Hispanic.

Vào năm 2007, có khoảng 135.000 người gốc Việt trong số 3 triệu dân trong quận, và có 10 người Việt được bầu vào các cơ quan chính quyền địa phương như Hội đồng thành phố, Ban lãnh đạo nhà trường và Hội đồng quận. Cuối năm 2014, lần đầu tiên cả ba thành phố nằm cận kề nhau ở Quận Cam, nơi có đông người Việt sinh sống, đều có thị trưởng là người gốc Việt Nam: Tạ Đức Trí thị trưởng của thành phố Westminster, Michael Võ thị trưởng ở thành phố Fountain Valley và Bảo Nguyễn, thị trưởng thành phố Garden Grove.

== Liên kết ngoài ==
- Trang web chính thức của quận Cam
- Tài liệu cử tri (tiếng Việt)
Tháng 9 năm 2004

2004: Tháng 1 - tháng 2 - tháng 3 - tháng 4 - tháng 5 - tháng 6 - tháng 7 - tháng 8 - tháng 9 - tháng 10 - tháng 11 - tháng 12

==Thứ bảy, ngày 25 tháng 9 năm 2004==
- Mùa bão ở Đại Tây Dương (2004): Bão Jeanne mạnh lên khi tràn qua quần đảo Bahama phía bắc. Nó sẽ tiến vào đất gần Fort Pierce, Florida tối nay hay sáng chủ nhật. Khoảng ba triệu người bắt buộc phải rời bỏ nhà do nguy hiểm ở Florida. (Reuters)
- Xe ủi đất của Israel ủi xuống nhà trong trại tỵ nạn Khan Yunis tại dải Gaza, một ngày sau vữa ném ra từ trại đó giết một người chiếm đóng. Người phát ngôn của Liên Hợp Quốc thông báo là hơn 200 người Palestines mất chỗ ở. (BBC)
- Xung đột Iraq:
- Oanh tạc của Mỹ tại thành phố Falluja ở Iraq phá hủy vài ngôi nhà. Quân đội Mỹ thông báo là không có dân thường trong khu vực này, tuy nhiên phát ngôn viên của bệnh viện nói là có ít nhất tám dân thường bị giết, và truyền hình TV chiếu cảnh người sống sót được kéo ra khỏi một ngôi nhà bị tàn phá. (BBC)
- Richard Armitage, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Mỹ, phát biểu chắc chắn sẽ có bầu cử vào tháng 1 tại tất cả các khu vực của Iraq, điều này phủ nhận phát biểu trước đó của Donald Rumsfeld là bầu cử có thể chỉ sẽ tiến hành được tại những khu vực bảo đảm an ninh. (BBC)

==Thứ tư, ngày 22 tháng 9 năm 2004==
- Chuyên gia và quan chức của Interpol cũng như đại diện của 19 quốc gia gặp nhau vào thứ ba ở Burkina Faso để thảo luận chiến lược chống khủng bố và tội ác ở Châu Phi. Những nước tham dự có Pháp, Hoa Kỳ, Anh, Maroc, Algérie, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ, Sénégal, Burkina Faso, Tchad, Sudan, Côte d'Ivoire, Lesotho, Zimbabwe, Campuchia, Bénin, Burundi, Togo và Mauritanie. (Independent Online)
- Brasil, Đức, Ấn Độ và Nhật Bản thông báo trong bản tuyên bố chung là họ thỏa thuận với nhau để sửa đổi cơ cấu Liên Hợp Quốc, nhằm giữ một ghế thường trực trong Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc cho ít nhất là một trong bốn nước đó. (ABC News)
- Mùa bão Đại Tây Dương: Những phần còn lại của cơn bão Ivan, sau khi tràn qua Vịnh Mexico, đã trở thành xoáy tụ nhiệt đới ("tropical depression"); cơn bão đã đi vào khu vực giữa hai bang Texas-Louisiana vào tối thứ sáu 24 tháng 9. (NHC/NOAA)
- Quân đội Mỹ bãi bỏ việc buộc tội gián điệp cho phi công Mỹ gốc Syria Ahmad al Halabi sau khi ông này nhận bốn tội nhỏ hơn. Quan toà bác chứng cứ của bên nguyên do việc sử dụng chứng pháp lý sai và không sửa lỗi dịch nhầm văn kiện quan trọng. (Reuters)

==Sự kiện tháng qua==
2004: Tháng 1 – tháng 2 – tháng 3
Tế bào nhiên liệu kiềm

Tế bào nhiên liệu kiềm (tiếng Anh: alkaline fuel cell) là loại tế bào nhiên liệu lâu đời nhất nếu không kể đến mô hình thực nghiệm của Grove. Tế bào nhiên liệu kiềm đã và vẫn đang được sử dụng trong ngành du hành vũ trụ và tàu ngầm. Đây là loại tế bào nhiên liệu duy nhất cần oxy và hiđrô thật tinh khiết để chuyển hóa năng lượng vì chỉ cần một lượng nhỏ các chất bẩn là đã có thể làm hỏng các tế bào. Kiềm kali được sử dụng làm chất điện phân. Tế bào nhiên liệu kiềm ít có khả năng được sử dụng thông thường vì các yêu cầu về độ tinh khiết của khí làm tăng giá thành của hệ thống lên rất cao. Tuổi thọ của tế bào nhiên liệu kiềm cũng bị hạn chế bởi việc thất thoát điện thế từ 15 mV đến 50 mV sau mỗi 1.000 giờ sử dụng. Tế bào nhiên liệu kiềm đã được sử dụng trong các chương trình Apollo, trong Skylab và các tàu con thoi.
AFC

AFC là một từ chữ đầu có thể đứng cho:

- American Football Conference, Liên đoàn bóng bầu dục Mỹ của Hoa Kỳ
- Liên đoàn bóng đá châu Á (tiếng Anh: "Asian Football Confederation")
- Arsenal F.C., câu lạc bộ bóng đá Anh
- Tế bào nhiên liệu kiềm (tiếng Anh: "alkaline fuel cell"), một loại tế bào nhiên liệu lâu đời nhất nếu không kể đến mô hình thực nghiệm của Grove
- AFC (bánh): Tên một nhãn hiệu bánh của Kinh Đô
Hybridization probe

Trong sinh học phân tử, hybridization probe (HP, còn có tên gọi khác là đoạn dò) là một sợi acid nucleic (hoặc acid ribonucleic) có trình tự xác định và được đánh dấu bằng các phương pháp khác nhau dùng để nhận diện các đoạn nucleic acid khác có trình tự bổ sung với nó. Quá trình này dựa trên nguyên tắc biến tính và hồi tính của phân tử DNA, được gọi là lai phân tử DNA. Các phương pháp cổ điển có sử dụng probe là Northern Blot (nhận diện bản RNA phiên mã), Southern Blot (nhận diện các phiên bản của gene). Công nghệ DNA chip và cDNA micro-arrays được thiết kế cùng trên nguyên tắc sử dụng các hybridization probe của các phương pháp lai phân tử nhưng cho phép nghiên cứu đồng loạt hàng nghìn gene khác nhau.

== Đặc tính của hybridization probe ==
Về mặt bản chất, hybridization probe là một sợi đơn oligonucleotide (có chiều dài từ 30 đến 100 nucleotide) nên có khả năng tạo liên kết hydro với những đoạn DNA có trình tự bổ sung với HP. Tính đặc trưng của HP phụ thuộc vào trình tự nucleotide của nó, thông thường được kiểm tra bằng cách BLAST trình tự này trên genebank. Nhiệt độ biến tính (Tm) của HP phụ thuộc số lượng và thành phần purin và pyrimidine của HP từ đó quyết định nhiệt độ lai thích hợp trong các thí nghiệm lai phân tử.

== Cách thiết kế hybridization probe ==
Hybridization probe có thể được thiết kế dựa trên những trình tự có sẵn tuỳ vào mục đích của từng thí nghiệm và các thông tin đã có.
- Dựa trên trình tự genome của đối tượng nghiên cứu để nhận diện các bản sao của gene hoặc sản phẩm RNA của gene
- Dựa trên trình tự genome của các sinh vật có quan hệ gần gũi với đối tượng nghiên cứu nhằm tìm kiếm gene chức năng được bảo tồn qua tiến hoá
- Dựa trên trình tự amino acid của protein là sản phẩm của gene. Từ đó tìm kiếm trình tự trọn vẹn của gene mã hoá cho protein đó trên genome

Trong quá trình thiết kế cần bảo đảm 1) tính đặc trưng của HP, 2) không có hiện tượng lai chéo các HP hoặc tạo cấu trúc không gian nội tại trong HP, 3) giá trị nhiệt biến tính (Tm) phải phù hợp khi thực hiện phép lai nhiều HP một lúc.

== Các phương pháp đánh dấu hybridization probe ==
Tuỳ mục đích nghiên cứu mà người ta có thể lựa chọn đánh dấu HP bằng đồng vị phóng xạ (thường là 32P, 33P) hoặc chất huỳnh quang.

==Tham khảo==
=== Sách ===
1. Lander, E. S., Array of hope, Nature Genetics, 21:3–4, 1999.
2. Lockhart, D.J., Dong, H., Byrne, M.C., Follettie, M.T., Gallo, M.V., Chee, M.S., Mittmann, M., Wang, C., Kobayashi, M., Horton, H., and Brown, E.L., Expression monitoring by hybridization to high-density oligonucleotide arrays, Nature Biotechnology, 14:1675–1680, 1996.
3. Mitsuhashi, M., Cooper, A., Ogura, M., Shinagawa, T., Yano, K., and Hosokawa, T., Oligonucleotide probe design - a new approach, Nature, 367:759–761, 1994.
Ngũ hành

Trong triết học cổ Trung Hoa, Ngũ hành () là một sơ đồ khái niệm gồm năm nguyên tố được sử dụng trong nhiều lĩnh vực nghiên cứu truyền thống của Trung Quốc để giải thích một loạt các hiện tượng, bao gồm cả các chu kỳ vũ trụ, sự tương tác giữa các cơ quan nội tạng, sự kế thừa của các chế độ chính trị và tính chất của thuốc thảo dược.

Năm nguyên tố cơ bản và luôn trải qua năm trạng thái là Hỏa (火), Thủy (水), Mộc (木), Kim (金), Thổ (土). Ngũ hành không chỉ vật chất mà là cách quy ước để xét mối tương tác và quan hệ của vạn vật trong mối tương quan hài hòa, thống nhất.

==Chu kỳ==
===Thúc đẩy lẫn nhau===
Chu kỳ sinh sản ( "xiāngshēng") là:
- Mộc nuôi Hỏa
- Hỏa sinh ra Thổ (tro, dung nham)
- Thổ sinh ra Kim (các quá trình địa chất sinh ra khoáng chất)
- Kim loại thu thập Thủy (ví dụ, hơi nước ngưng tụ trên kim loại)
- Thủy nuôi dưỡng Mộc (Hoa nước, thực vật và các thay đổi khác trong rừng)

===Điều tiết lẫn nhau===
Chu kỳ phá hoại ( "xiāngkè") là:
- Mộc nắm giữ (hoặc ổn định) Thổ (rễ cây có thể ngăn chặn xói mòn đất)
- Thổ chứa (hoặc chỉ đạo) Thủy (đập hoặc bờ sông)
- Thủy làm ẩm (hoặc điều chỉnh) Hỏa
- Hỏa làm tan chảy (hoặc tinh chế hoặc định hình) Kim
- Kim loại cắt (hoặc khắc) Mộc

== Đọc thêm ==
- Feng Youlan (Yu-lan Fung), "A History of Chinese Philosophy", volume 2, p. 13.
- Joseph Needham, "Science and Civilization in China", volume 2, pp. 262–23.

==Liên kết ngoài==
- Wuxing (Wu-hsing). "The Internet Encyclopedia of Philosophy", .
Phần mềm doanh nghiệp

Phần mềm quản lý doanh nghiệp bao gồm tất cả các phần mềm thuộc về quản trị kinh doanh mà một doanh nghiệp sử dụng để hoàn tất việc kinh doanh của họ, giúp họ tăng hoặc đo năng suất trong kinh doanh, sản xuất. Các phần mềm doanh nghiệp miêu tả thế giới thật của doanh nghiệp qua các mô hình dữ liệu. Chúng phục vụ cho các nhân viên của một doanh nghiệp trong thông tin, quản lý, tổ chức và kế hoạch.

==Các dạng phần mềm==
- Hoạch định tài nguyên doanh nghiệp
- Kinh doanh thông minh
- Phần mềm kế toán
- Hệ thống quản lý nguồn nhân lực
- Quản lý công nghệ thông tin
- Quản lý nội dung doanh nghiệp
- Quản lý quan hệ khách hàng
- Tích hợp ứng dụng doanh nghiệp

==Xem thêm==
- SAP Business One
- Oracle E-Business Suite

== Liên kết ngoài ==
- (for SAP)
- (for Oracle)
- (for Dynamic)
- (for Bravo)
Tích hợp ứng dụng doanh nghiệp

Tích hợp ứng dụng doanh nghiệp (tiếng Anh: "enterprise application integration – EAI") kết nối các chức năng kinh doanh của một doanh nghiệp, thường bị phân tán trên các hệ ("platform") khác nhau, nhằm hợp nhất các chu trình doanh nghiệp.

==Định nghĩa==
Tích hợp ứng dụng doanh nghiệp bao gồm các kế hoạch, phương pháp và phần mềm để tích hợp các hệ thống ứng dụng độc lập và không đồng nhất, nếu cần thiết bao gồm cả các hệ thống ứng dụng bên ngoài, theo chu trình kinh doanh của doanh nghiệp.

Ngược với các kỹ thuật tích hợp khác như tích hợp chức năng hoặc tích hợp dữ liệu, việc cài đặt từng chức năng riêng lẻ trong kinh doanh không bị thay đổi trong phương án tích hợp ứng dụng doanh nghiệp. Tất cả các giao diện được trừu tượng hóa thông qua các bộ tiếp hợp ("adapter").

Trên buýt doanh nghiệp ("business bus"), còn được gọi là nền tích hợp ("integration platform"), các dữ liệu được đưa đến từng chức năng một và chuyển tiếp kết quả đi theo đúng thứ tự được đặt ra.

Khác với các phần mềm trung gian ("middleware") cổ điển, tích hơp ứng dụng kinh doanh có khả năng miêu tả một cách hợp lý chu trình kinh doanh. Nhiều sản phẩm phần mềm trung gian ngày nay cũng có một bộ máy cho chu trình kinh doanh ("business process engine"), dùng để miêu tả một cách hợp lý việc kinh doanh như buýt doanh nghiệp.

==Phân loại==
Trong thực tế người ta chia ra các tích hợp ứng dụng doanh nghiệp ra thành:
- Application to application integration (A2A): Tích hợp ở cấp hệ thống.
- Person to system integration: một giao diện người dùng đồ họa ("graphical user interface – GUI") chung cho nhiều ứng dụng.
- Business to business integration (B2B): Tích hợp ứng dụng ra ngoài ranh giới của doanh nghiệp.

==Các hãng sản xuất==
- BEA: WebLogic, WebLogic Integration
- IBM: Crossworlds, WebSphere
- Mercator: Ascential Enterprise Integration Platform
- Microsoft: BizTalk, Host Integration Server
- SAP: Netweaver
- TIBCO: BusinessWorks
- SS4U.ERP: Oracle Technology

==DSL Các dự án==
- Guaraná DSL

==Các dự án mã nguồn mở==
- OpenAdaptor
- OpenSyncro
- xBus

==Đọc thêm==
- Hoạch định tài nguyên doanh nghiệp

==Liên kết ngoài==
- Intuitive ERP Corp.
Tầng bình lưu

Tầng bình lưu hay tầng tĩnh khí là một lớp của bầu khí quyển trên Trái Đất và một số hành tinh.

Tầng bình lưu nằm ngay phía trên tầng đối lưu và ở phía dưới của tầng trung lưu. Ranh giới trên cùng của tầng này gọi là ranh giới bình lưu.

== Trên Trái Đất ==
Tại vùng xích đạo, tầng khí quyển này nằm ở độ cao vào khoảng từ 16 km đến 52 km trên mực nước biển, trong khi đó tại hai cực nó bắt đầu ở độ cao khoảng 8 km vì độ cao rất thấp của vùng ranh giới đối lưu (do nhiệt độ của tầng đối lưu tại gần cực là thấp hơn so với ở vùng xích đạo).

Tầng khí quyển này có tên là "bình lưu" vì đây là tầng khí quyển có ít các dòng đối lưu xoáy mạnh. Các máy bay dân dụng thường chọn bay ở độ cao nằm gần ranh giới giữa tầng này và tầng đối lưu để giảm thiểu nguy cơ tai nạn do diễn biến đối lưu bất thường của khí quyển.

Trong phạm vi tầng này nhiệt độ tăng theo độ cao. Ở trên cùng của tầng bình lưu nhiệt độ có thể đạt tới 270°K (-3°C). Lên trên ranh giới bình lưu, nhiệt độ lại giảm theo độ cao.

Tầng bình lưu là khu vực của các tương tác với cường độ cao của các quá trình hóa học, động lực học và bức xạ. Trong đó sự pha trộn của các thành phần khí quyển diễn ra theo chiều ngang diễn ra mạnh hơn theo chiều đứng. Tầng bình lưu ấm hơn phần trên của tầng đối lưu, chủ yếu là do tầng ôzôn trong tầng bình lưu hấp thụ bức xạ cực tím của Mặt Trời.

Một đặc trưng thú vị của sự lưu thông trong tầng bình lưu là sự dao động hai năm một lần (QBO) tại các vĩ độ nhiệt đới, được sinh ra do sự đối lưu nhiệt ở tầng đối lưu. QBO sinh ra sự lưu thông thứ cấp rất quan trọng trong việc dịch chuyển các thành phần của tầng bình lưu như ôzôn hay hơi nước.

Trong mùa đông của bán cầu bắc, sự ấm lên đột ngột của tầng bình lưu thông thường có thể quan sát thấy được gây ra do sự hấp thụ của sóng Rossby trong tầng bình lưu.

== Trên Sao Hỏa ==
Tầng bình lưu trên Sao Hỏa thường nằm trong khoảng độ cao từ 70 km đến 140 km.

Nhiệt độ phía dưới tầng bình lưu giảm theo độ cao. Khi đến tầng bình lưu, nhiệt độ dao động trong khoảng từ 120°K đến 130°K (tức là khoảng -153°C đến -143 °C). Lên trên ranh giới bình lưu, nhiệt độ lại tăng theo độ cao.

Trong tầng này và các tầng cao hơn của Sao Hoả, không tồn tại mây và bụi.

== Xem thêm ==
- Léon Teisserenc de Bort (người phát hiện ra tầng bình lưu)
- Rìa Karman (Rìa không gian)
Tăng áp (định hướng)

Trong y học, tăng áp hay tăng áp lực có thể là:
- Tăng áp lực mạch máu
- Tăng áp lực khác
Nhà vật lý

Một nhà vật lý hay vật lý gia là một nhà khoa học chuyên sâu vào lĩnh vực vật lý. Các nhà vật lý làm việc tại các trường Đại học với các chức vụ như giáo sư, giảng viên, nhà nghiên cứu, hoặc trong các phòng thí nghiệm. Các nhà vật lý chuyên nghiệp thường phải có bằng tiến sĩ. Một số nhà vật lý cũng sử dụng kiến thức của họ để làm việc trong các lĩnh vực khác như tin học hoặc tài chính. Thông thường, các nhà vật lý đều sử dụng kiến thức chuyên sâu hoặc có tham gia nghiên cứu về toán học.

==Vinh danh và giải thưởng==
Vinh dự cao nhất của các nhà vật lý là Giải Nobel Vật lý, được trao kể từ năm 1901 bởi Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển.

== Xem thêm ==
- Danh sách nhà vật lý
- Giải thưởng Nobel về vật lý

==Liên kết ngoài==
- Thống kê việc làm và giáo dục trên Viện Vật lý Mỹ
- Occupational Outlook Handbook
- Các nhà vật lý và thiên văn học; Thống kê của Phòng Lao động Hoa Kỳ
SIDA

SIDA có thể là:
- Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS), viết tắt theo tiếng Pháp Syndrome d'immunodéficience acquise
- Từ viết tắt của Swedish International Development Cooperation Agency theo tiếng Anh (tiếng Việt tạm dịch là: Tổ chức hợp tác phát triển quốc tế Thụy Điển)
- Quần áo Sida, loại quần áo được gọi tên theo tổ chức Thụy Điển
- Sida, một chi trong họ cây ra hoa, Malvaceae (họ bông)
- Sida (huyện), huyện của tỉnh Nakhon Ratchasima, Thái Lan
Thể tích

Thể tích của một vật là lượng không gian mà vật ấy chiếm. Thể tích có đơn vị đo là lập phương của khoảng cách (khoảng cách mũ 3). Trong Hệ đo lường quốc tế, do đơn vị đo của khoảng cách là mét, đơn vị đo của thể tích là mét khối, ký hiệu là m³

==Đơn vị thể tích==
Bất kỳ đơn vị độ dài nào cũng có đơn vị thể tích tương ứng: thể tích của khối lập phương có các cạnh có chiều dài nhất định. Ví dụ, một xen-ti-mét khối (cm³) là thể tích của khối lập phương có cạnh là một xentimét (1 cm).

Trong Hệ đo lường quốc tế (SI), đơn vị tiêu chuẩn của thể tích là mét khối (m³). Hệ mét cũng bao gồm đơn vị lít (litre) (kí hiệu: L) như một đơn vị của thể tích, trong đó một lít là thể tích của khối lập phương 1 dm. Như vậy :

vậy
Một lượng nhỏ chất lỏng thường được đo bằng đơn vị mililít (ml) (Tiếng Anh: mililitre)
Cũng như vậy, một lượng lớn chất lỏng thường được đo bằng đơn vị mêgalít (Tiếng Anh: megalitre)

Nhiều đơn vị thể tích truyền thống khác cũng được sử dụng, bao gồm inch khối, foot khối, yard khối, dặm khối, muỗng cà phê, thìa canh, ounce chất lỏng, dram chất lỏng, gill , pint, quart , gallon, minim, barrel, coóc, peck, giạ, hogshead, mẫu-feet và bảng feet. Đây là tất cả các đơn vị của khối lượng.

== Một số công thức tính ==
Bảng dưới đây liệt kê một số công thức tính thể tích của một số hình đơn giản.

=== Tỉ số của một hình nón, hình cầu và hình trụ có cùng bán kính và chiều cao ===
Các công thức trên có thể được sử dụng để chứng minh rằng thể tích của một hình nón, hình cầu và hình trụ có cùng bán kính và chiều cao theo tỷ lệ 1 : 2 : 3 như sau.

Gọi bán kính là "r" và chiều cao là "h" (là 2"r" cho hình cầu), khi đó thể tích của khối nón là

thể tích của quả cầu là

trong khi thể tích của hình trụ là

Archimedes đã phát hiện ra tỷ lệ 2 : 3 của thể tích khối cầu và khối trụ.

== Đơn vị đo thể tích trong cuộc sống ==
Trong cuộc sống hàng ngày tại Việt Nam và phần lớn các quốc gia sử dụng các đơn vị đo lường của hệ đo lường quốc tế (SI) thì đơn vị đo thể tích (cũng như dung tích) thường được sử dụng là lít (1000 lít = 1 m³) hay lít (viết tắt "l") (1"l" = 1000 cm³) do đơn vị mét khối là tương đối lớn, không phù hợp lắm cho nhiều tính toán trong các hoạt động hàng ngày.

== Quan hệ giữa thể tích và khối lượng ==
Thể tích của một vật đặc và đồng nhất (về cấu tạo) với một hình dạng bất kỳ được tính theo công thức sau:

Trong đó:
- "m" là khối lượng của vật.
- "D" là khối lượng riêng của chất tạo ra vật đó.
Tân Bình (phủ cũ Gia Định)

Tân Bình là tên một phủ thuộc tỉnh Gia Định ở miền Nam Việt Nam trước đây. Địa danh này tồn tại đến đầu thời Pháp thuộc thì bị chính quyền thực dân Pháp bãi bỏ. Vùng đất phủ Tân Bình trước khi giải thể gần tương ứng với địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay.

==Lịch sử==
Theo sách "Gia Định thành thông chí" của Trịnh Hoài Đức, vào năm Mậu Dần (1698), chúa Nguyễn Phúc Chu cử Thống suất Nguyễn Hữu Cảnh vào Nam kinh lý. Nguyễn Hữu Cảnh lấy đất Nông Nại đặt làm phủ Gia Định, lập đất Đồng Nai làm huyện Phước Long, lập ra dinh Trấn Biên, lập xứ Sài Côn làm huyện Tân Bình, lập dinh Phiên Trấn. Tân Bình khi đó là huyện duy nhất của dinh Phiên Trấn, phủ Gia Định, có địa giới rất rộng, nằm từ hữu ngạn sông Sài Gòn đến tả ngạn sông Vàm Cỏ với diện tích khoảng 11.000 km², tức trên 1/5 diện tích toàn Nam bộ (63.058 km²).

Năm 1808, dưới thời vua Gia Long, huyện Tân Bình được nâng lên thành phủ Tân Bình, bốn tổng trực thuộc lúc bấy giờ là: Bình Dương, Tân Long, Thuận An, Phước Lộc đều được đổi thành huyện.

Từ năm Minh Mạng thứ 13 (1832), phủ Tân Bình trở thành vùng đất của tỉnh Gia Định. Về sau, do tách đất để lập thêm các phủ Tân An (1832) và Tây Ninh (1836) nên diện tích phủ Tân Bình chỉ còn lại khoảng 1.280 km², gồm 2 huyện: Bình Dương và Tân Long.

Năm 1841, tách một phần huyện Bình Dương để lập ra huyện Bình Long (lỵ sở đặt tại Hóc Môn). Phủ Tân Bình lúc này bao gồm 3 huyện với 18 tổng, 365 thôn (hoặc các đơn vị hành chính cơ sở khác tương đương như: ấp, bang, điếm, giáp, hộ, lân, nậu, phường, sóc, thủ, thuộc, xã) trực thuộc:
- Huyện Bình Dương có sáu tổng với 123 thôn (hoặc các đơn vị hành chính cơ sở khác tương đương):
- Tổng Bình Trị Thượng có 27 thôn
- Tổng Bình Trị Trung có 21 thôn
- Tổng Bình Trị Hạ có 26 thôn
- Tổng Dương Hòa Thượng có 20 thôn
- Tổng Dương Hòa Trung có 21 thôn
- Tổng Dương Hòa Hạ có 08 thôn
- Huyện Bình Long có sáu tổng với 85 thôn (hoặc các đơn vị hành chính cơ sở khác tương đương):
- Tổng Bình Thạnh Thượng có 16 thôn
- Tổng Bình Thạnh Trung có 11 thôn
- Tổng Bình Thạnh Hạ có 12 thôn
- Tổng Cầu An Hạ có 12 thôn
- Tổng Long Tuy Thượng có 20 thôn
- Tổng Long Tuy Trung có 14 thôn
- Huyện Tân Long có sáu tổng với 157 thôn (hoặc các đơn vị hành chính cơ sở khác tương đương):
- Tổng Tân Phong Thượng có 29 thôn
- Tổng Tân Phong Trung có 31 thôn
- Tổng Tân Phong Hạ có 21 thôn
- Tổng Long Hưng Thượng có 22 thôn
- Tổng Long Hưng Trung có 19 thôn
- Tổng Long Hưng Hạ có 08 thôn

Sau khi chiếm được toàn bộ Nam Kỳ vào năm 1867, chính quyền thực dân Pháp bãi bỏ các đơn vị hành chính phủ, huyện, phân chia lại toàn bộ cõi Nam Kỳ. Các hạt thanh tra về sau cũng được đổi thành hạt tham biện ("arrondissement"), do các Chánh tham biện ("administrateur") người Pháp đứng đầu. Tuy vậy, chính quyền thực dân Pháp vẫn giữ lại cơ cấu hành chính cấp thấp như tổng, xã thôn. Như vậy, phủ Tân Bình cùng các huyện trực thuộc đã bị bãi bỏ hoàn toàn.

==Xem thêm==
- Gia Định
- Lịch sử Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh
- Lịch sử hành chính Thành phố Hồ Chí Minh
SAP

Công ty Cổ phần SAP (tiếng Đức: "SAP Aktiengesellschaft", thường được viết tắt là SAP AG) là công ty phần mềm lớn nhất châu Âu, có trụ sở chính tại Walldorf, (Đức).

== Tiểu sử ==
- 1972: năm nhân viên của IBM (Claus Wellenreuther, Hans-Werner Hector, Klaus Tschira, Dietmar Hopp và Hasso Plattner) thành lập công ty SAP - Systemanalyse und Programmentwicklung (Phân tích hệ thống và phát triển phần mềm) - đặt trụ sở chính tại Weinheim và văn phòng ở Mannheim.
- 1973: sản phẩm kế toán đầu tiên ra đời: System RF, sau này được đổi tên thành R/1
- 1976: thành lập công ty SAP GmbH (GmbH: công ty trách nhiệm hữu hạn) chuyên về tiêu thụ và cố vấn. Năm năm sau, công ty Systemanalyse und Programmentwicklung được giải thể, các quyền hạn được chuyển sang SAP GbmH.
- 1977: trụ sở chính được chuyển từ Weinheim về Walldorf.
- 1979: sản phẩm R/2 ra đời.
- 1988: công ty được chuyển thể thành công ty cổ phần. Vốn điều lệ được nâng lên trong hai bước từ 5 triệu Mark Đức thành 60 triệu Mark Đức. Vào tháng 10 cổ phần được niêm yết trên thị trường chứng khoán.
- 1990: phát hành cổ phần ưu đãi nâng vốn điều lệ lên 85 triệu Mark Đức.
- 1991: giới thiệu sản phẩm R/3 tại hội chợ CeBIT ở Hannover, Đức.
- 1999: giới thiệu sản phẩm mySAP.com.
- 2003: Hasso Plattner, người thành lập SAP cuối cùng còn lại trong hội đồng quản trị, rút lui khỏi hội đồng quản trị.
- 2004: phiên bản đầu tiên của SAP NetWeaver04 có mặt trên thị trường.

== Các sản phẩm ==
- mySAP ERP: phần mềm hoạch định tài nguyên doanh nghiệp.
- mySAP Business Suite: bao gồm các phần mềm dùng trong doanh nghiệp như hoạch định tài nguyên doanh nghiệp (ERP), quản lý quan hệ khách hàng (tiếng Anh: "Customer Relationship Management" - CRM), quản lý quan hệ người cung cấp (tiếng Anh: "Supplier Relationship Management" - SRM), quản lý dây chuyền cung cấp (tiếng Anh: "Supply Chain Management" – SCM).
- SAP NetWeaver: phần mềm tích hợp ứng dụng doanh nghiệp.
- Các giải pháp cho doanh nghiệp vừa và nhỏ: SAP Business One, mySAP All-in-One.

== Liên kết ngoài ==
- Trang chính của SAP
Lập xuân

Tiết Lập xuân (tiếng Hán: 立春; bính âm: ‘‘lìchūn’’) là một khái niệm trong công tác lập lịch của các nước phương Đông chịu ảnh hưởng của nền văn hóa Trung Hoa cổ đại. Nó là một trong số hai mươi tư tiết khí của các lịch Trung Quốc, Việt Nam, Nhật Bản, Triều Tiên.

Vì lịch của người Trung Quốc, cũng như Việt Nam cổ đại, bị nhiều người lầm tưởng là âm lịch thuần túy nên rất nhiều người cho rằng nó được tính theo chu kỳ của Mặt Trăng quay xung quanh Trái Đất. Trên thực tế lịch Trung Quốc cổ đại là một loại âm dương lịch nên nếu giải thích theo thuật ngữ của lịch hiện đại ngày nay (lịch Gregory) thì nó được tính theo vị trí của Trái Đất trong chu kỳ chuyển động trên quỹ đạo của mình xung quanh Mặt Trời. Nếu tính điểm xuân phân là gốc (kinh độ Mặt Trời bằng 0°) thì vị trí của điểm lập xuân là kinh độ Mặt Trời bằng 315°. Do vậy ngày bắt đầu tiết Lập xuân được tính theo dương lịch hiện đại và nó thông thường rơi vào ngày 4 hoặc 5 tháng 2 dương lịch (Bắc bán cầu) và 7 hoặc 8 tháng 8 (Nam bán cầu) tùy theo từng năm.

Theo quy ước, tiết lập xuân là khoảng thời gian bắt đầu từ khoảng ngày 4 hay 5 tháng 2 khi kết thúc tiết đại hàn và kết thúc vào khoảng ngày 18 hay 19 tháng 2 trong lịch Gregory theo các múi giờ Đông Á khi tiết vũ thủy bắt đầu.

Ngày lập xuân được coi là ngày bắt đầu mùa xuân ở Việt Nam, Trung Quốc và một số nước khác gần khu vực xích đạo ở Bắc Bán cầu Trái Đất. Đối với các nước ở cao hơn về phía bắc thì ngày bắt đầu của mùa xuân là ngày diễn ra điểm xuân phân tính theo lịch Gregory. Thời điểm này ở Nam bán cầu Trái Đất là đầu mùa thu.

Xét về mặt thời tiết, khí hậu thì từ thời điểm này trở đi ở miền bắc Việt Nam-tính từ đèo Hải Vân trở ra, do ảnh hưởng giao thời của hai luồng gió giao mùa là gió đông-bắc và gió đông-nam, bắt đầu có mưa nhỏ kéo dài còn gọi là mưa phùn làm độ ẩm của không khí và đất lên cao gây ra hiện tượng nồm (hiện tượng làm hơi nước ngưng tụ lại trên bề mặt các đồ vật tiếp giáp gần với mặt đất cũng như nhà cửa). Trong nông nghiệp thì hiện tượng này mang lại một số lợi ích do cây trồng bắt đầu có đủ lượng nước cần thiết để phát triển. Tuy nhiên trong đời sống hàng ngày thì thời tiết như vậy gây ra nhiều khó khăn như các loại bệnh tật đối với người và gia cầm, gia súc cũng như cây trồng, do các loại vi khuẩn có điều kiện thuận lợi để phát triển do độ ẩm cao và nhiệt độ môi trường thích hợp.

== Từ nguyên ==
Chữ Hán: 立春; "lập" (立) ngoài nghĩa là "đứng" còn mang nghĩa là "bắt đầu" như "thành lập", "tạo lập."

== Xem thêm ==
- Lịch Trung Quốc
- Tiết khí
Không điểm của hàm số

Nghiệm số (còn gọi tắt là nghiệm) của một phương trình:

là các giá trị của "x", "x"... mà ở đó giá trị của hàm số "f" bằng 0. Có những phương trình mà nghiệm số thực không tồn tại.

Việc tìm ra các nghiệm số của phương trình gọi là giải phương trình. Nghiệm số, nếu tồn tại, có thể tìm thấy bằng biến đổi toán học và biểu diễn bằng các hàm toán học cơ bản hoặc tìm thấy dưới dạng số bằng phương pháp số, ngay cả khi không thể biểu diễn bằng hàm toán học cơ bản.

Ngày nay máy tính có thể giúp tìm ra khá hiệu quả nghiệm số dưới dạng số bằng các phương pháp số tối ưu hoá cho máy tính hay dưới dạng biểu diễn toán học bằng biến đổi toán học tự động trên hệ thống đại số máy tính.

Số nghiệm của 1 đa thức (khác đa thức không) không vượt quá bậc của nó. Khi nghiệm của đa thức f(x) là a, ta có: f(a)=0
Rượu (định hướng)

Rượu có thể có các nghĩa:

- Trong hóa học rượu là một hợp chất hữu cơ chứa nhóm -OH, đọc bài Rượu (hóa học).
- Rượu có thể là tên gọi của một nhóm các loại đồ uống có chứa cồn. Tùy thuộc vào nguyên liệu và cách sản xuất, rượu có những tên gọi khác nhau như:
- Rượu vang
- Rượu Brandy
- Rượu Cô nhắc là một loại rượu của Pháp, được chưng cất từ loại rượu nhẹ sản sinh trong tiến trình lên men nho.
- Rượu Rum
- Rượu Sâm panh chỉ tới các loại rượu vang được sản xuất tại khu vực Champagne của Pháp.
- Rượu Whisky được sản xuất từ ngũ cốc bằng cách lên men và chưng cất.
- Rượu Vodka
- Rượu mỏ quạ là loại rượu được ngâm từ trái cây mỏ quạ.
- Rượu nếp
- Rượu sim là một loại rượu đặc sản của Phú Quốc, Việt Nam.
- Rượu thuốc là rượu ngâm với hỗn hợp thuốc bắc.
- Rượu cần là những vò rượu cần trong nhà dài của người Ê Đê.
- Rượu Kim Sơn
- Rượu đế
- Rượu Bàu Đá
- Rượu Sake là một trong các loại rượu có nguồn gốc từ Nhật Bản.
- Rượu Gò Đen là một trong những loại rượu của Việt Nam.
Giây

Giây là đơn vị đo lường thời gian.

== Trong hệ đo lường quốc tế ==
Trong khoa đo lường, giây (viết tắt là s theo chuẩn quốc tế hoặc là gi trong tiếng Việt, còn có ký hiệu là ″) là đơn vị đo thời gian, một trong 7 đơn vị cơ bản trong hệ đo lường quốc tế (SI). Định nghĩa quen thuộc của giây vốn là khoảng thời gian bằng 1/60 của phút, hay 1/3600 của giờ. Định nghĩa chính xác gần đây nhất của Văn phòng Cân đo Quốc tế ("Bureau International des Poids et Mesures") vào năm 1998 là:
Trong vật lý người ta còn sử dụng các đơn vị nhỏ hơn như mili giây (một phần nghìn giây), micrô giây (một phần triệu giây), hay nano giây (một phần tỉ giây)

== Xem thêm ==
- Phút
- Giờ
- Hệ đo lường quốc tế

== Liên kết ngoài ==
- Bureau International des Poids et Mesures. "The International System of Units (SI), 7th ed." 1998. http://www1.bipm.org/en/si/si_brochure/. (tiếng Anh)
Phút

Trong khoa đo lường, một phút (viết tắt là min theo Hệ đo lường quốc tế (SI) hoặc là ph trong tiếng Việt, còn có ký hiệu là ') là một khoảng thời gian bằng 60 giây, hoặc bằng 1/60 giờ. Trong hệ đo lường quốc tế, phút là đơn vị đo được suy ra từ đơn vị cơ bản giây theo định nghĩa trên.

Trong toán học, phút còn là đơn vị đo góc, bằng 1/60 của độ và 60 lần giây.

== Xem thêm ==
- Giây
- Giờ
- Hệ đo lường quốc tế
Pari

Pari có thể đề cập đến:

- Paris
- "Pari" (truyện)
- Pari (chữ cái)
Ba Lê (định hướng)

Ba lê có thể là:
- Múa Ba Lê
- Cách gọi thủ đô Paris của Pháp theo âm Hán-Việt.
CeBIT

CeBIT là một trong những hội chợ lớn nhất thế giới về kỹ thuật thông tin, được tổ chức hằng năm vào tháng Ba tại Hannover, Đức. CeBIT là chữ đầu tự của "Centrum der Büro- und Informationstechnik" (Trung tâm của Kỹ thuật Thông tin và Kỹ thuật Văn phòng). Người tổ chức hội chợ là Công ty cổ phần Hội chợ Đức ("Deutsche Messe AG").

CeBIT phát triển từ phần triển lãm nằm trong khuôn khổ của Hội chợ Hannover được tổ chức hằng năm từ sau 1947. Bắt đầu từ năm 1970 phần triển lãm này được gọi là Trung tâm của Kỹ thuật Thông tin và Kỹ thuật Văn phòng ("Centrum der Büro- und Informationstechnik") sau đó là Trung tâm thế giới dành cho các Kỹ thuật Truyền thông, Thông tin và Văn phòng ("Welt-Centrum für Büro-, Informations- und Kommunikationstechnik").

Vào năm 1986 Hội chợ Hannover được chia ra thành Hội chợ công nghiệp Hannover và CeBIT độc lập, một phần cũng là kết quả của một sự phát triển liên tục cả về số lượng các hãng tham gia và về diện tích triển lãm. Ngày 12 tháng 3 năm 1986 CeBIT đầu tiên tách ra khỏi Hội chợ Hannover. Có 2.142 hãng các ngành kỹ thuật viễn thông, thông tin và văn phòng đã trưng bày các sản phẩm của họ trên 200.000 m² diện tích. Ngành viễn thông được đưa vào chương trình của CeBIT lần đầu tiên cũng vào năm này. Mặc dầu có một số chỉ trích về việc tách ra khỏi Hội chợ Hannover để trở thành CeBIT riêng biệt đầu tiên, khoảng 334.000 khách đã đến tham quan hội chợ. Từ đó CeBIT đã phát triển sôi nổi hơn Hội chợ công nghiệp về mặt số lượng khách tham quan. Vào năm 1996 và 1998 CeBIT home ở Hannover được tổ chức như một chi nhánh của CeBIT, chủ yếu trưng bày các trò chơi trên máy tính, trò chơi trên các máy chuyên dụng (tiếng Anh: "console"), các phần cứng dùng trong trò chơi điện tử và các sản phẩm của ngành điện tử tiêu khiển. Hội chợ này được tổ chức luân phiên với hội chợ IFA ở Berlin (Đức). Games Convention là hội chợ kế thừa của CeBIT home. Mục đích của CeBIT home là kéo các khách cá nhân ra khỏi CeBIT vì họ làm phiền các khách tham quan chuyên môn.

Từ năm 1999 Công ty cổ phần Hội chợ Đức ("Deutsche Messe AG") đã tổ chức thêm các triển lãm khác trên thế giới như CeBIT America ở Thành phố New York hay CeBIT Asia ở Thượng Hải.
Tiền tố SI

Trong hệ đo lường quốc tế, khi muốn viết một đơn vị đo lớn gấp 10 (với "x" nằm trong khoảng từ -33 đến 183) lần một đơn vị đo nào đó, có thể viết liền trước một trong các chữ trong danh sách dưới đây.
Ví dụ, nếu muốn viết đơn vị bằng 1000 mét, sử dụng chữ kilô để viết kilômét, hoặc dùng chữ viết tắt k để viết km.

== Trong tin học ==
Một số chữ viết liền trước được sử dụng theo nghĩa hơi khác với các đơn vị đo lượng thông tin ví dụ như byte hoặc bit trong tin học. Vì này, Ủy ban Điện Quốc tế (IEC) làm một bộ tiền tố nhị phân mới vào năm 1998, có tên theo âm tiết đầu tiên của tiền tố thập phân và "bi". Ký hiệu là ký hiệu thường cộng với chữ "i".

== Liên kết ngoài ==
- The International Bureau of Weights and Measures (BIPM)
- Bổ sung 4 tiền tố mới vào hệ đơn vị quốc tế
Yotta-

Yotta (ký hiệu Y) là tiền tố SI được viết liền trước một đơn vị đo lường quốc tế để chỉ bội số lớn gấp 10 hay 1.000.000.000.000.000.000.000.000 (1 triệu tỷ tỷ) lần của đơn vị này.

Tiền tố này được công nhận từ năm 1991. Theo tiếng Hy Lạp, Yotta có nghĩa là "tám", vì nó bằng 1000. Yotta là tiền tố cuối cùng và lớn nhất của hệ SI được công nhận, cho đến khi hai tiền tố mới ronna và quetta được công nhận vào năm 2022.

== Xem thêm ==
- Tiền tố SI

== Liên kết ngoài ==
- BIPM website
Zetta-

Zêta (viết tắt Z) là một tiền tố được viết liền trước một đơn vị đo lường quốc tế để chỉ bội số lớn gấp 10 hay 1.000.000.000.000.000.000.000 lần.

Độ lớn này được công nhận từ năm 1991, theo tiếng Pháp nghĩa là 7, vì nó bằng 1000.

== Xem thêm ==
- Tiền tố SI

== Liên kết ngoài ==
- BIPM website
Exa-

Exa (viết tắt E) là một tiền tố được viết liền trước một đơn vị đo lường quốc tế để chỉ bội số lớn gấp 10 hay 1 000 000 000 000 000 000 lần.

Độ lớn này được công nhận từ năm 1991, theo tiếng Hy Lạp nghĩa là 6, vì nó bằng 1000.

== Xem thêm ==
- Tiền tố SI

== Liên kết ngoài ==
- BIPM website
Peta-

Pêta (viết tắt P) là một tiền tố được viết liền trước một đơn vị đo lường quốc tế để chỉ bội số lớn gấp 10 hay 1.000.000.000.000.000 lần.

Độ lớn này được công nhận từ năm 1975, theo tiếng Hy Lạp nghĩa là 5, vì nó bằng 1000.

Trong tin học, ví dụ viết liền trước byte hoặc bit, độ lớn này còn mang nghĩa 2 = 1024 = 1 125 899 906 842 624.

== Xem thêm ==
- Tiền tố SI

== Liên kết ngoài ==
- BIPM website
Tera-

Tera (viết tắt T) là một tiền tố được viết liền trước một đơn vị đo lường quốc tế để chỉ bội số lớn gấp 10 hay 1.000.000.000.000 lần.

Độ lớn này được công nhận từ năm 1960, theo tiếng Hy Lạp nghĩa là con quỷ khổng lồ.

Trong tin học, ví dụ viết liền trước byte hoặc bit, độ lớn này còn mang nghĩa 2 = 1024 = 1.099.511.627.776.

== Xem thêm ==
- Tiền tố SI

== Liên kết ngoài ==
- BIPM website
Giga-

Giga (viết tắt G) là một tiền tố được viết liền trước một đơn vị đo lường quốc tế để chỉ bội số lớn gấp 10 hay 1.000.000.000 lần.

Độ lớn này được công nhận từ năm 1960, theo tiếng Hy Lạp nghĩa là khổng lồ.

Trong tin học, ví dụ viết liền trước byte hoặc bit, độ lớn này còn mang nghĩa 2 = 1024 = 1.073.741.824.

== Xem thêm ==
- Tiền tố SI

== Liên kết ngoài ==
- BIPM website
Mega-

Mega (viết tắt M) là một tiền tố được viết liền trước một đơn vị đo lường quốc tế để chỉ bội số lớn gấp 10 hay 1.000.000 lần.

Độ lớn này được công nhận từ năm 1960, theo tiếng Hy Lạp nghĩa là vĩ đại.

Trong tin học, ví dụ viết liền trước byte hoặc bit, độ lớn này còn mang nghĩa 2 = 1024 = 1.048.576.

Trong địa chất học, M là viết tắt của từ "Milion" có nghĩa là triệu năm về trước.

== Xem thêm ==
- Tiền tố SI

== Liên kết ngoài ==
- BIPM website
Kilo-

Kilo hay kilô (ký hiệu k) là một tiền tố được viết liền trước một đơn vị đo lường quốc tế để chỉ bội số lớn gấp 10 hay 1.000 lần.

Độ lớn này được công nhận từ năm 1795, theo tiếng Hy Lạp nghĩa là một nghìn.

Trong tin học, ví dụ viết liền trước byte hoặc bit, độ lớn này còn mang nghĩa 2 = 1.024.

Trong địa chất học, 1Ka được hiểu là 1.000 năm về trước.

== Xem thêm ==
- Tiền tố SI
- Kilômét

== Liên kết ngoài ==
- BIPM website
Hecto-

Hecto (viết tắt h) là một tiền tố được viết liền trước một đơn vị đo lường quốc tế để chỉ bội số lớn gấp 100 lần.

Độ lớn này được công nhận từ năm 1795, theo tiếng Hy Lạp nghĩa là một trăm.

== Xem thêm ==
- Tiền tố SI

== Liên kết ngoài ==
- BIPM website
Deca-

Deca (viết tắt da) là một tiền tố được viết liền trước một đơn vị đo lường quốc tế để chỉ bội số lớn gấp 10 lần.

Độ lớn này theo tiếng Hy Lạp nghĩa là mười.

== Xem thêm ==
- Tiền tố SI

== Liên kết ngoài ==
- BIPM website
Deci-

Deci (viết tắt d) là một tiền tố được viết liền trước một đơn vị đo lường quốc tế để chỉ ước số nhỏ hơn 10 lần.

Độ lớn này được công nhận từ năm 1795, theo tiếng Latin nghĩa là một phần mười.

== Xem thêm ==
- Tiền tố SI

== Liên kết ngoài ==
- BIPM website
Centi-

Centi (viết tắt c) là một tiền tố được viết liền trước một đơn vị đo lường quốc tế để chỉ ước số nhỏ hơn 100 lần.

Độ lớn này được công nhận từ năm 1795, theo tiếng Latin nghĩa là một trăm.

== Xem thêm ==
- Tiền tố SI

== Liên kết ngoài ==
- BIPM website
Mili-

Mili (viết tắt m) là một tiền tố được viết liền trước một đơn vị đo lường quốc tế để chỉ ước số nhỏ hơn 1.000 lần.
Độ lớn này được công bố vào năm 1973, và được công nhận từ năm 1795, theo tiếng Latin nghĩa là một phần nghìn.

== Xem thêm ==
- Tiền tố SI

== Liên kết ngoài ==
- BIPM website
Micro-

Micro (ký hiệu: "µ") là một tiền tố được viết liền trước một đơn vị đo lường quốc tế để chỉ ước số nhỏ hơn 1.000.000 lần hay 10.

Độ lớn này được công nhận từ năm 1960, theo tiếng Hy Lạp nghĩa là "nhỏ".

== Liên kết ngoài ==
- BIPM website
Nano-

Nano (viết tắt n) là một tiền tố được viết liền trước một đơn vị đo lường quốc tế để chỉ đơn vị nhỏ gấp 10 hay 1.000.000.000 lần.

Độ lớn này được công nhận từ năm 1960. Theo tiếng Hy Lạp, nano nghĩa là chú lùn.

== Xem thêm ==
- Tiền tố SI
- Công nghệ nano
- Khoa học nano
- Vật liệu nano

== Liên kết ngoài ==
- BIPM website
Pico-

Pico (viết tắt p) là một tiền tố được viết liền trước một đơn vị đo lường quốc tế để chỉ đơn vị nhỏ gấp 10 hay 1.000.000.000.000 lần.

Độ lớn này được công nhận từ năm 1960. Theo tiếng Ý, pico nghĩa là nhỏ.

== Xem thêm ==
- Tiền tố SI

== Liên kết ngoài ==
- BIPM website
Femto-

Femto( viết tắt f) là một tiền tố được viết liền trước một đơn vị đo lường quốc tế để chỉ đơn vị nhỏ gấp 10 hay 1.000.000.000.000.000 lần.

Độ lớn này được công nhận từ năm 1964. Theo tiếng Đan Mạch, femto nghĩa là 15.

== Xem thêm ==
- Tiền tố SI

== Liên kết ngoài ==
- BIPM website
Atto-

Atto (viết tắt a) là một tiền tố được viết liền trước một đơn vị đo lường quốc tế để chỉ đơn vị 10 hay .

Độ lớn này được công nhận từ năm 1964. Theo tiếng Đan Mạch, atto nghĩa là 18.

== Xem thêm ==
- Tiền tố SI
- Atto giây

== Liên kết ngoài ==
- BIPM website
Zepto-

Độ lớn này được công nhận từ năm 1991. Theo tiếng Pháp, Zepto nghĩa là 7, vì nó bằng 1/1000.

== Xem thêm ==
- Tiền tố SI

== Liên kết ngoài ==
- BIPM website
Yocto-

Yocto (viết tắt y) là một tiền tố được viết liền trước một đơn vị đo lường quốc tế để chỉ đơn vị nhỏ gấp 10 hay 1.000.000.000.000.000.000.000.000 (một triệu tỉ tỉ) lần.

Độ lớn này được công nhận từ năm 1991. Theo tiếng Hy Lạp, Yocto nghĩa là 8, vì nó bằng 1/1000.

== Xem thêm ==
- Tiền tố SI

== Liên kết ngoài ==
- BIPM website