Nội chiến Syria

Nội chiến Syria là một cuộc nội chiến đang diễn ra ở Syria bắt nguồn từ Cách mạng Syria vào tháng 3 năm 2011 khi hàng loạt các cuộc biểu tình phản đối Bashar al-Assad nổ ra như một phần của Mùa xuân Ả Rập. Sự đàn áp vũ lực của chế độ Assad châm ngòi cuộc nội chiến, đạt tới đỉnh điểm là sự sụp đổ của chế độ Assad vào tháng 12 năm 2024. Từ ngày 12 tháng 3 năm 2025, các lực lượng cách mạng hợp nhất thành Chính phủ chuyển tiếp Syria.

Khoảng 2,6 triệu người Syria đã rời bỏ nước mình và khoảng 4 triệu người đã phải rời bỏ nơi cư trú của mình. Theo các tường thuật của UNICEF trong số những người tỵ nạn có tới 1 triệu trẻ em. Cuộc khủng hoàng người di cư Syria đã tạo ra một cuộc khủng hoảng nhân đạo mới tại châu Âu. Nghiêm trọng hơn, các tổ chức khủng bố lợi dụng trà trộn vào dòng người di cư để tới khủng bố Châu Âu. Những nguy cơ về an ninh đe dọa làm vỡ kế hoạch nhất thể hóa Châu Âu khi khiến nhiều đảng dân tộc cực đoan, thậm chí phát-xít có tiếng nói lớn hơn trong chính quyền, một số quốc gia như Anh còn có kế hoạch rời khỏi Liên minh châu Âu. Hiện tại, Anh đã và đang gặp phải một số vấn đề chính trị về việc liệu có rời khỏi Liên minh châu Âu sau cuộc trưng cầu dân ý mà đa số người dân đồng ý rời khỏi vào tháng 6 năm 2016.

== Bối cảnh ==
=== Bối cảnh chính trị ===
Nội chiến là hậu quả của Mùa xuân Ả Rập để lại và là 1 cuộc xung đột trong 1 phần của các cuộc xung đột trong Mùa đông Ả Rập. Nội chiến cũng là hậu quả do các nổi loạn và biểu tình trong đất nước, kèm thêm sự chia rẽ về tôn giáo và sắc tộc tại Syria (Theo thống kê trên Syria thì có: người Syria chiếm 50%, Alawite 15%, Kurd 10%, Levantine 10%, 15% khác (bao gồm Druze, Ismaili, Imami, Assyrian, Turkmen, Armenia) - Tôn giáo: Hồi giáo 87% (chính thức; bao gồm Sunni 74% và Alawi, Ismaili, và Shia 13%), Cơ đốc giáo 10% (chủ yếu của các nhà thờ Cơ đốc giáo phương Đông - có thể nhỏ hơn do người theo đạo Cơ đốc chạy trốn khỏi đất nước), Druze 3% và Do Thái (số ít còn lại ở Damascus và Aleppo).

=== Nền kinh tế xã hội ===
Sự bất bình đẳng trong việc buôn bán tăng khi các chính sách thị trường tự do được Hafez al-Assad khởi xướng trong những năm cuối nhiệm kỳ của ông và sự bất bình đẳng bắt đầu gia tăng nhanh chóng khi mà Bashar al-Assad lên nắm quyền. Chính sách có trọng tâm là lĩnh vực dịch vụ, các chính sách này đã mang lại lợi ích cho một bộ phận thiểu số dân số của Syria, chủ yếu là những người có quan hệ với chính phủ và các thành viên của tầng lớp thương nhân Sunni ở Damascus và Aleppo. 

Năm 2010, GDP bình quân đầu người danh nghĩa của Syria chỉ là 2.834 đô la Mỹ, tương đương với các nước đang hoặc kém phát triển châu Phi cận Sahara như Nigeria và thấp hơn nhiều so với các nước láng giềng như Liban, với tốc độ tăng trưởng hàng năm là 3,39%, thấp hơn hầu hết các nước đang phát triển khác.

Syria cũng phải đối mặt với tỷ lệ thất nghiệp ở thanh niên đặc biệt cao. Khi bắt đầu chiến tranh, sự bất mãn chống lại chính phủ diễn ra một cách mạnh mẽ nhất ở các khu vực nghèo nàn của Syria, chủ yếu là ở những người theo Hồi giáo Sunni bảo thủ. Những thành phố này bao gồm nhiều người nghèo, chẳng hạn như Dara'a và Homs bao gồm các quận nghèo hơn của các thành phố lớn.

=== Hạn hán ===
Điều này trùng hợp với khi mà đợt hạn hán khốc liệt nhất từng được ghi nhận ở Syria, kéo dài từ năm 2006 đến năm 2011 và dẫn đến mất mùa và thiếu hụt số lượng nông sản trên diện rộng, đẩy giá lương thực tăng cao và sự di cư ồ ạt của các gia đình nông dân đến các trung tâm thành thị, gây sức ép nặng nề lên các thành thị. Cuộc di cư này đã làm căng thẳng và sức nặng lên cơ sở hạ tầng vốn đã bị gánh nặng đè lên bởi dòng chảy chạy nạn của khoảng 1,5 triệu người tị nạn từ Chiến tranh Iraq. Cuộc hạn hán có thể liên quan đến sự nóng lên toàn cầu do mà là kết quả do con người gây ra. Việc cung cấp đủ nước tiếp tục là một vấn đề trong cuộc nội chiến đang diễn ra và nó thường là mục tiêu của các hành động quân sự.

=== Quyền con người ===
Các tổ chức nhân quyền quốc tế từ lâu đã lên án tình hình nhân quyền tại Syria. Trước các cuộc biểu tình, quyền tự do ngôn luận, tự do hội họp và tự do lâp hội bị hạn chế nghiêm trọng. Từ năm 1963 đến 2011, chính phủ duy trì tình trạng khẩn cấp và cấm tụ họp công cộng quá năm người. Các lực lượng an ninh có toàn quyền bắt, tạm giam. Mặc dù Mùa xuân Damascus vào năm 2000 tạo ra hy vọng rằng Bashar al-Assad sẽ dân chủ hóa Syria, al-Assad không thực hiện bất cứ cải cách nào. Năm 2010, chính phủ cấm phụ nữ mặc trang phục Hồi giáo (ví dụ như niqāb) tại các trường đại học và hơn một nghìn giáo viên tiểu học mặc niqab bị chuyển công tác sang làm việc hành chính. Năm 2010, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền đánh giá rằng Assad không thực sự cải thiện tình hình nhân quyền tại Syria kể từ khi lên nắm quyền.

== Diễn biến ==
=== Biểu tình, nội loạn, nổi dậy vũ trang (2011–2012) ===
Tháng 3 năm 2011, sự bất mãn quần chúng đối với chính phủ Ba'ath của Tổng thống Bashar al-Assad châm ngòi các cuộc biểu tình đòi dân chủ hóa trên khắp Syria, một phần của Mùa xuân Ả Rập tại Trung Đông và Bắc Phi. Assad ra lệnh các lực lượng an ninh đàn áp dã man những cuộc biểu tình, làm cho hàng nghìn người thiệt mạng, bị bắt giữ, hầu hết là thường dân. Cuộc cách mạng Syria biến thành một cuộc nổi dậy với sự hình thành của các lực lượng dân quân kháng chiến trên cả nước, sau cùng phát triển thành một cuộc nội chiến toàn diện vào năm 2012.

=== Đỉnh điểm bạo lực, nước ngoài can thiệp (2012–2020) ===
Tình trạng bạo lực đạt đỉnh điểm trong giai đoạn 2012–2017 khi phiến quân và chính phủ tiến hành nhiều chiến dịch quân sự và bạo lực giáo phái, Hồi giáo chủ nghĩa gia tăng. Các tổ chức quốc tế cáo buộc tất cả các bên — chính phủ Assad, Nhà nước Hồi giáo, các nhóm đối lập, Iran, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và liên quân Hoa Kỳ — vi phạm nhân quyền nghiêm trọng và thực hiện các cuộc thảm sát. Cuộc nội chiến gây ra , hàng triệu người buộc phải tháo chạy đến Thổ Nhĩ Kỳ, Liban và Jordan; một số lượng lớn người tị nạn đến những nước ngoài Trung Đông, đặc biệt là Đức, chấp nhận hơn nửa triệu người Syria từ năm 2011. Nhiều nỗ lực đàm phán hòa bình đã được tiến hành từ năm 2011, bao gồm do Liên Hợp Quốc chủ trì, nhưng chiến sự tiếp diễn.
- Ngày 11/1/2013, các nhóm Hồi giáo, bao gồm cả Mặt trận al-Nusra, đã giành toàn quyền kiểm soát căn cứ không quân Taftanaz ở tỉnh Idlib, sau nhiều tuần giao tranh. Căn cứ không quân thường được quân đội Syria sử dụng để thực hiện các cuộc không kích bằng trực thăng và chuyển hàng tiếp tế. Phiến quân tuyên bố đã chiếm được trực thăng, xe tăng và nhiều bệ phóng tên lửa, trước khi buộc phải rút lui trước một cuộc phản công của chính phủ Ba'athist. Lãnh đạo của Mặt trận al-Nusra cho biết số lượng vũ khí mà họ lấy được là vô cùng lớn.
- Ngày 14/2/2013, các chiến binh từ Mặt trận al-Nusra đã giành quyền kiểm soát Shadadeh, một thị trấn ở Tỉnh trưởng Al-Hasakah gần biên giới Iraq.
- Ngày 20/2/2013, một quả bom ô tô đã phát nổ ở Damascus gần trụ sở Chi nhánh Khu vực Ba'ath Syria, giết chết ít nhất 53 người và hơn 235 người bị thương. Không nhóm nào nhận trách nhiệm.
- Ngày 20/2/2013, FSA đưa ra tối hậu thư yêu cầu trong 48 giờ các nhóm phiến quân phải ngừng bắn.
- Ngày 21/2/2013, FSA ở Quasar bắt đầu pháo kích vào các vị trí của Hezbollah ở Lebanon. Trước đó, Hezbollah đã pháo kích vào các ngôi làng gần Quasar từ bên trong Lebanon.
- Ngày 2/3/2013, các cuộc đụng độ dữ dội giữa phiến quân và Quân đội Syria đã nổ ra ở thành phố Raqqa, với nhiều người được cho là đã thiệt mạng ở cả hai bên. Cùng ngày, quân đội Syria giành lại một số ngôi làng gần Aleppo.
- Ngày 3/3/2013, phiến quân đã tràn vào nhà tù trung tâm của Raqqa, cho phép chúng giải thoát hàng trăm tù nhân, theo SOHR.
- 24 tháng 11 năm 2015 Nga bắt đầu các hoạt động quân sự trên bộ tai Syria để trợ giúp chính quyền Assad chống lại nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) trong khi Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi 1 máy bay Su-24 của Nga khiến 1 phi công thiệt mạng, một sĩ quan cứu hộ bị phiến quân giết hại
- 26 tháng 11 năm 2015, Nga bắt đầu triển khai tên lửa phòng không S-400 khiến máy bay Thổ Nhĩ Kỳ không còn xâm phạm không phận Syria
- 15 tháng 3 năm 2016, Nga bắt đầu rút một phần lực lượng khỏi Syria
- 17 tháng 3, Tổng thống Nga Putin tuyên bố Nga chỉ cần vài giờ để tái triển khai lực lượng ở Syria
- 27 tháng 3 năm 2016, Quân đội Chính phủ Syria, Lực lượng vũ trang địa phương và các đơn vị tình nguyện, được sự yểm trợ của Không quân Nga, đã giải phóng hoàn toàn thành phố cổ Palmyra trên trung tâm của sa mạc Syria khỏi tay nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo
- Tháng 5/2016, lần đầu tiên Mỹ thừa nhận triển khai lực lượng mặt đất thường trực trên chiến trường Syria và trực tiếp tham gia chiến đấu.
- Ngày 6/11/2016, liên minh quân sự do Mỹ dẫn đầu mở màn chiến dịch Raqqa, tấn công vào thành phố được coi là thủ đô của IS.
- Vào giữa tháng 12, ISIL tung ra một cuộc tấn công vào Palmyra,cuối cùng kiểm soát hoàn toàn thành phố khi quân đội Syria rút lui. ISIL bắt đầu tiến về phía tây từ Palmyra đến Căn cứ Không quân Quân sự Tiyas (còn gọi là căn cứ không quân Al-Taifor và T4) sau khi chiếm được thành phố.Các cuộc đụng độ tiếp tục quanh căn cứ không quân cho đến cuối tháng 12, khi cuộc tấn công của ISIL đã bị đẩy lùi.
Vào đầu tháng 1 năm 2017, ISIL đã rút lui khỏi các khu vực xung quanh sân bay.
- Vào ngày 2 tháng 3 năm 2017, quân đội Syria đã thành công trong việc thu hồi lại thành phố Palmyra sau khi Nhà nước HồI giáo ISIL rút khỏi thành phố.
- Ngày 6/4/2017, Mỹ bắn 59 tên lửa nhắm vào các vị trí của quân đội chính phủ Syria. Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đây là đòn đáp trả vụ tấn công vũ khí hóa học tại Khan Saykhun mà Washington cáo buộc do lực lượng của Tổng thống Assad tiến hành. Đây là lần đầu tiên quân đội Mỹ trực tiếp tấn công lực lượng chính phủ Syria.
- Ngày 11/4/2017 Tổng thống Nga Vladimir Putin nói Moscow biết được những âm mưu làm giả hiện trường tấn công vũ khí hoá học để dẫn dụ Mỹ tiếp tục tiến hành không kích Syria. “Tôi đã nói với ông Mattarella rằng cuộc tấn công khiến tôi ngay lập tức nhớ tới năm 2003, khi đại diện Mỹ một mực khẳng định ở Hội đồng Bảo an rằng họ có thông tin về vũ khí hủy diệt hàng loạt ở Iraq. Một chiến dịch quân sự hùng hậu được phát động ngay sau đó và hậu quả là một đất nước bị tàn phá. Chủ nghĩa khủng bố cũng từ đó gia tăng, điển hình là sự ra đời của phiến quân IS”, đài "RT" dẫn lời ông Putin.
- Ngày 13/4/2017, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ cho biết một cuộc không kích nhầm ở miền bắc Syria hôm 10/4 đã giết chết 18 binh sĩ của lực lượng đồng minh.
- Cùng ngày quân đội Syria cáo buộc cuộc không kích trước đó của Mỹ và đồng minh nhằm vào IS đã làm rò rỉ một nguồn khí gas, gây phán tán chất độc khiến hàng trăm người thiệt mạng."Ấn tượng của chúng tôi là Mỹ 'liên kết' với những kẻ khủng bố", Tổng thống Assad nói với AFP trong cuộc phỏng vấn độc quyền. Ông cũng khẳng định vụ tấn công hóa học tại Syria hôm 4/4 là "bịa đặt 100%".
- Ngày 20/4/2017 một quan chức quân sự cấp cao Israel nói với AP rằng cộng đồng tình báo nước này khẳng định các lãnh đạo quân đội Syria đã ra lệnh vụ tấn công ngày 4/4. Thậm chí, vị này nói tình báo Israel ước tính ông Syria vẫn sở hữu vũ khí hạt nhân với khối lượng từ “một đến ba tấn”.
- Ngày 19/6/2017, tiêm kích F/A-18E/F Super Hornet của Mỹ bắn hạ cường kích Su-22 của quân đội chính phủ Syria.
- Ngày 23/6/2017 Nga cho hay hai tàu chiến Admiral Essen và Admiral Grigorovich cùng tàu ngầm Krasnodar của Nga ở khu vực phía đông Địa Trung Hải đã phóng 6 quả tên lửa Kalibr vào các trung tâm chỉ huy và kho chứa vũ khí của Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) ở tỉnh Hama, Syria.
- Ngày 23/08/2017, cuộc không kích của Nga nhằm vào Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng ở Syria đã phá hủy khoảng 20 phương tiện trang bị vũ khí cỡ lớn và đạn pháo, tiêu diệt hơn 200 phiến quân.
- Ngày 28/9/2017, các chiến binh IS đã mở cuộc tấn công vào lực lượng quân đội và dân quân ủng hộ chính phủ Syria khiến 58 người thiệt mạng.
- Ngày 7/10/2017,2 tàu ngầm Kilo của Nga ở Địa Trung Hải phóng 10 tên lửa hành trình Kalibr phá hủy nhiều mục tiêu quan trọng của IS ở tỉnh Deir ez-Zor, Syria.
- Ngày 31/12/2017,Ít nhất 7 máy bay chiến đấu của Nga bị phá hủy trong cuộc tấn công bằng cối của phiến quân vào căn cứ không quân Hmeymim ở Syria.Cụ thể gồm 4 cường kích Su-24, 2 tiêm kích Su-35S và một máy bay vận tải An-72. Một kho đạn bị phá hủy và 10 binh sĩ bị thương.

- Ngày 24/2/2018 theo BBC, Hội đồng Bảo an đã thông qua một nghị quyết yêu cầu tất cả các lực lượng tại Syria ngừng bắn kéo dài 30 ngày áp dụng trên toàn Syria, bao gồm cả ở Đông Ghouta, tâm điểm các cuộc tấn công trong tuần qua. Tuy nhiên, các nhóm chiến binh IS, tổ chức al-Qaeda, Mặt trận al-Nursa và các chân rết của chúng không phải là đối tượng được hưởng lệnh ngừng bắn. Lệnh ngừng bắn nhằm mở đường cho các hoạt động cứu trợ nhân đạo sẽ được thực thi ngay và không bị trì hoãn.
- Ngày 22/4/2018 trong một báo cáo mật, một ủy ban của Liên Hợp Quốc đã kết luận rằng Triều Tiên đang cố che đậy hoạt động giúp đỡ của nước này với cơ quan trực thuộc chính phủ Syria chịu trách nhiệm sản xuất vũ khí hóa học và tên lửa tiên tiến. Trong khi Triều Tiên đã bị Mỹ xiết chặt cấm vận đến mức tối đa.
- Ngày 8/4/2018, một vụ tấn công được cho là sử dụng vũ khí hóa học xảy ra tại Đông Ghouta, ngoại ô thủ đô Damascus của Syria, khiến 42 người thiệt mạng. Mỹ và phương Tây cáo buộc lực lượng chính phủ Syria đứng sau vụ tấn công vào khu vực nằm dưới sự kiểm soát của lực lượng nổi dậy do Mỹ hậu thuẫn.

- Ngày 13/4/2018, liên quân Mỹ - Anh - Pháp ồ ạt không kích Syria bằng 105 tên lửa các loại. Washington tuyên bố cuộc tấn công nhắm vào các vị trí có liên quan tới vụ tấn công hóa học ở Đông Ghouta, gồm các cơ sở sản xuất và lưu trữ vũ khí hóa học. Phương Tây tuyên bố chiến dịch thành công khi phá hủy hoàn toàn các mục tiêu. Trong khi đó, Syria cho biết họ bắn hạ 13 trong tổng số 105 tên lửa của liên quân.
- Nga cáo buộc các tổ chức thân Mỹ dàn dựng giả các cuộc tấn công hoá học (4/2018-8/2018)
- Ngày 16/4/2018, đặc phái viên Nga tại OPCW Alexander Shulgin ra thông cáo tố Mũ Bảo hiểm Trắng dùng ngân quỹ của Mỹ để dàn dựng vụ tấn công vũ khí hóa học tại Đông Ghouta.
- Ngày 4/5/2018, theo đài CBS của Mỹ, Bộ Ngoại giao nước này đang xem xét việc ngừng cung cấp tài chính cho tổ chức Mũ Bảo hiểm Trắng. Theo giới chuyên gia, việc Mỹ xem xét lại việc cung cấp tài chính cho Mũ Bảo hiểm Trắng nảy sinh từ sau khi nhóm này tung ra một video về một vụ tấn công hóa học bị cáo buộc ở thị trấn Douma ngày 7/4, khiến liên quân Mỹ, Anh, Pháp không kích nhằm vào chính quyền Tổng thống Syria Assad.
- Sau đó, ngày 28/8/2018, Nga thông tin đến toàn thế giới cho biết "Tổ chức mũ bảo hiểm trắng" vận chuyển hai xe tải đã chở một lượng lớn chất độc hóa học từ ngôi làng Afs đến thành phố Saraqib để chuẩn bị dàn dựng một vụ tấn công hóa học rồi sau đó đỗ lỗi cho Chính phủ Syria đã dùng chất độc sát hại người dân. Niềm tin vào tổ chức này sụp đổ.

- Ngày 17/9/2018, một máy bay Il-20 của Nga chở theo 15 người biến mất khỏi màn hình radar tại địa điểm gần căn cứ không quân Hmeymim ở Syria. Bộ Quốc phòng Nga cho biết hệ thống phòng không S-200 từ thời Liên Xô của Syria đã nhầm lẫn bắn rơi máy bay này trong lúc đối đầu với 4 chiến đấu cơ của Israel. Moscow khẳng định Israel đã cố tình dùng máy bay Nga làm lá chắn và quy trách nhiệm cho Israel trong vụ việc. Sau đó Nga đường đường chính chính đem hệ thống phòng thủ S300 đến triển khai ở Syria để củng cố hệ thống phòng thủ của nước này.
- Ngày 19/12/2018, Tổng thống Trump tuyên bố "đã đánh bại IS ở Syria" và cho biết tất cả quân đội Mỹ ở Syria "sẽ quay trở lại và họ sẽ quay trở lại ngay lập tức".
- Ngày 7/1/2019, tổng thống đã sửa đổi "ngay lập tức" thành "rời đi với tốc độ thích hợp trong khi đồng thời tiếp tục chiến đấu với IS".
Vào cuối thập niên 2020, ước tính 470.000–610.000 người đã thiệt mạng trong Nội chiến Syria, là xung đột tử vong cao thứ hai vào thế kỷ 21, sau Nội chiến Congo thứ hai.

=== Bế tắc, xung đột đóng băng (2020–2024) ===
Sau thỏa thuận đình chiến Idlib vào tháng 3 năm 2020, chiến sự tiền tuyến giữa chính phủ Syria và các nhóm đối lập hầu hết đã lắng xuống. Năm 2021, chính phủ Assad kiểm soát khoảng hai phần ba lãnh thổ của Syria và đang củng cố quyền lực. Tuy nhiên, các cuộc xung đột thường xuyên xảy ra giữa các phe phái ở phía tây bắc Syria và các cuộc biểu tình quy mô lớn nổ ra ở phía nam và lan rộng trên cả nước trước thực trạng độc tài và tình hình kinh tế. Các cuộc biểu tình năm 2023 có nhiều điểm tương đồng với các cuộc biểu tình năm 2011 trước nội chiến.

=== Chế độ Assad sụp đổ, chính phủ chuyển tiếp (2024 – hiện tại) ===
Ngày 27 tháng 11 năm 2024, một liên minh đối lập gọi là Bộ Tư lệnh tác chiến quân sự, do Hay'at Tahrir al-Sham lãnh đạo, tiến hành một chiến dịch tấn công Lục quân Syria và những lực lượng chính phủ khác tại các tỉnh Aleppo, Idlib, Hama và Homs. Sau đó, Phòng Tác chiến phía Nam, Các lực lượng Dân chủ Syria và Quân đội Syria Tự do tiến hành tấn công, chiếm lãnh thổ chính phủ Syria ở phía nam và phía đông. Ngày 29 tháng 11, các lực lượng phiến quân khi Lục quân Syria thất thủ trên cả nước. Ngày 7 tháng 12, các lực lượng phiến quân tiến vào Damascus. Bashar al-Assad rời khỏi thủ đô vào ngày 8 tháng 12. Lục quân Syria xác nhận Assad đã tháo chạy ra nước ngoài, dẫn tới chế độ Assad sụp đổ và chấm dứt hơn 60 năm cai trị của gia tộc Assad. Assad và gia đình đến Moskva và được cấp quy chế tị nạn.

== Phản ứng ==
Vào giai đoạn đầu của cuộc nội chiến, Liên đoàn Ả Rập, Liên minh châu Âu, Liên Hợp Quốc và nhiều nước phương Tây nhanh chóng lên án hành vi đàn áp biểu tình của chính phủ Syria và bày tỏ ủng hộ quyền tự do ngôn luận của người biểu tình. Ban đầu, nhiều nước Trung Đông ủng hộ Assad, nhưng chuyển sang thái độ cân bằng, chỉ trích cả hai bên khi số người thiệt mạng tăng cao. Liên đoàn Ả Rập và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo đình chỉ tư cách thành viên của Syria. Nga và Trung Quốc phủ quyết các nghị quyết Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc áp lệnh trừng phạt đối với Syria do phương Tây đề xuất vào năm 2011 và năm 2012.

== Xem thêm ==
- Nội chiến Yemen
- Thảm sát Houla
- Tấn công bằng hơi độc tại Ghouta 2013
- Quân đội Syria Tự do
- Can thiệp của Mỹ và đồng minh ở Syria
- Can thiệp quân sự của Nga vào nội chiến Syria

== Liên kết ngoài ==
- The Syrian Revolution 2011 الثورة السورية ضد بشار الاسد, Facebook
- Syria Unrest, live blog , "Al Jazeera English"
- Live updates on Syria’s uprising , "NOW Lebanon"
- Syria protests (2011), "The New York Times"
- Syria Comment
- Tính toán của Nga và Trung Quốc ở Syria