hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
1737

Năm 1737 (số La Mã: MDCCXXXVII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Ba trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Bảy của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

==Sinh==
English to Vietnamese translation
- 12 tháng 1 - John Hancock, nhà cách mạng Mỹ (mất 1793)
- 29 tháng 1 - Thomas Paine, người Anh (mất 1809)
- 27 tháng tư - Edward Gibbon, sử gia Anh (mất 1794)
- 2 tháng 5 - William Petty, Bá tước thứ hai của Shelburne, Thủ tướng Vương quốc Anh (mất 1805)
- 20 tháng 6 - Tokugawa Ieharu, shogun Nhật Bản (mất 1786)
- Ngày 05 tháng 8 - Johann Friedrich Struensee, bác sĩ hoàng gia Đan Mạch (mất 1772)
- 29 tháng 8 - John Hunter, thống đốc thứ hai của New South Wales (mất 1821)
- 09 tháng 9 - Luigi Galvani, bác sĩ và nhà vật lý học Ý (mất 1798)
- Ngày 14 tháng 9 - Michael Haydn, nhà soạn nhạc người Áo (mất 1806)
- 15 tháng 9 - Miklós Küzmics, Hungary Sloven nhà văn, linh mục Công giáo (mất 1804)
- Ngày 19 tháng 9 - Charles Carroll của Carrollton, chỉ Công giáo La Mã người ký của Tuyên ngôn Độc lập Mỹ (mất 1832)
- Ngày 26 tháng 12 - Prince Josias của Coburg, Áo (mất 1815)
- Không rõ ngày - Frances Abington, nữ diễn viên người Anh (mất 1815)
== Mất ==
• 20 tháng 11 - Caroline xứ Ansbach, Vương hậu Vương quốc Anh qua đời
1738

Năm 1738 (số La Mã: MDCCXXXVIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào Chủ Nhật của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

== Mất ==
Nguyễn Trù
1739

Năm 1739 (số La Mã: MDCCXXXIX) là một năm thường bắt đầu vào thứ năm trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ hai của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

== Mất ==
- 23 tháng 7 – Nguyễn Phúc Điền, tước phong Dận Quốc công, công tử con chúa Nguyễn Phúc Chu (m. 1700).
1740

Năm 1740 (số La Mã: MDCCXL) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ Sáu trong lịch Gregory (hoặc một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ ba của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

==Sự kiện==
=== Tháng 1 ===
- Lê Duy Mật xuất quân đánh Phúc Lộc và Tiên Phong
==Sinh==
- 4 tháng 2 - Carl Michael Bellman, nhà thơ, nhà soạn nhạc Thụy Điển (mất 1795)
- 16 tháng 2 - Giambattista Bodoni, nhà xuất bản và khắc Ý (mất 1813)
- Tháng 2 - Johann van Beethoven, nhạc sĩ người Đức và người cha của Ludwig van Beethoven (mất 1792)
- 7 tháng 5 - Nikolai Arkharov, cảnh sát trưởng Nga (mất 1814)
- 2 tháng 6 - Marquis de Sade, người Pháp (mất 1814)
- 6 Tháng 6 - Victor Di Lạc, quý tộc Pháp (mất 1796)
- 14 tháng 8 - Đức Giáo hoàng Pius VII (mất 1823)
- 23 tháng tám - Hoàng đế Ivan VI của Nga (mất 1764)
- 29 Tháng 9 - hoàng Go-Sakuramachi của Nhật Bản (mất 1813)
- 29 tháng 10 - James Boswell, người Scotland (mất 1795)
- Ngày chưa biết
- Juan Andrés, dòng Tên Tây Ban Nha (mất 1817)
- Johann Jacob Schweppe, nhà phát minh và sáng lập Công ty Schweppes (mất 1821)
1741

Năm 1741 (số La Mã: DCCXLI) là một năm thường bắt đầu vào ngày Chủ nhật trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ năm của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

==Sinh==
- 14 tháng 1 - Benedict Arnold, tướng thời kỳ cách mạng Hoa Kỳ (mất 1801)
- 27 Tháng 1 - Hester Thrale, chuyên gia tiếng Wales (mất 1821)
- 13 tháng ba - Joseph II, Hoàng đế La Mã Thần thánh (mất 1790)
- 17 tháng 3 - William Withering, bác sĩ người Anh (mất 1799)
- 23 tháng 3 - Ngũ A Ca Vĩnh Kì của Càn Long Đế (mất 1766)
- 14 tháng 4 - Thiên hoàng Momozono, Thiên hoàng thứ 116 (mất 1762)
- 23 tháng năm - Andrea Luchesi, nhà soạn nhạc người Ý (mất 1801)
- 22 Tháng 9 - Peter Simon Pallas, nhà động vật học Đức (mất 1811)
- 4 tháng 10 - Edmond Malone, học giả Ailen (mất 1812)
- 18 tháng 10 - Pierre Choderlos de Laclos, tác gia Pháp (mất 1803)
- Không rõ ngày - Ali Pasha, người Albania (mất 1822)
Entamoeba histolytica

Trùng kiết lị "(Entamoeba histolytica)" giống trùng biến hình, chỉ khác là chân giả rất ngắn và sinh sản nhanh hơn.Khi mắc bệnh kiết lị, mỗi bệnh nhân trung bình thải ra tới 300 triệu bào xác trùng kiết lị mỗi ngày.Ở môi trường tự nhiên, bào xác có thể tồn tại được 9 tháng, nó cũng có thể bám vào cơ thể con ruồi hoặc con nhặng để truyền qua thức ăn gây bệnh cho nhiều người. Đến đường ruột, trùng kiết lị chui ra khỏi bào xác, gây ra các vết loét ở niêm mạc ruột rồi nuốt hồng cầu ở đó để tiêu hóa chúng và sinh sản rất nhanh. Bệnh nhân đau bụng, đi ngoài, phân có lẫn máu và chất nhầy như nước mũi. Đó là triệu chứng bệnh kiết lị. Trùng kiết lị rất có hại cho con người.

Chúng ký sinh ở thành ruột con người và hủy hoại hồng cầu gây bệnh nguy hiểm cho con người.

Triệu chứng của bệnh, đó là:

1. Bệnh lị a-mip ruột thường gặp nhất, xảy ra do trùng kiết lị vào ruột vào nuốt hồng cầu ở đó. Bệnh nhân đau bụng âm ỉ, mơ hồ, tiêu chảy phân lỏng một vài lần rồi chuyển sang hội chứng lỵ (đau quặn bụng, mót rặn, tiêu phân đàm máu) số lần đi tiêu 5-15 lần, thường là không sốt hoặc đôi khi sốt nhẹ. Nếu điều trị không đúng, bệnh dễ tái phát và gây apxe gan
2. Bệnh lị a-mip gan biểu hiện ở dạng viêm gan, dẫn đến gan hóa mủ. Dấu hiệu của bệnh là đau hạ sườn phải lan lên vai, sốt cao, rung gan (+) ấn kẻ sườn (+). Gan hóa mủ có thể gây tràn mủ màng phổi và gây áp-xe phổi.

==Từ nguyên==
Entamoeba Histolytica được đặt tên tiếng Latinh khi Fritz Schaudinn mô tả nó. Vào năm 1903, tuy rằng bản chất bệnh lý của sinh vật này đã được báo cáo từ năm 1875 bởi Lösch
- Ent nói đến môi trường đường ruột mà sinh vật này được tìm thấy.
- amoeba dùng để chỉ trùng biến hình.
- histolytica dùng để chỉ việc phá hủy mô của sinh vật này.

==Hình thể==
1. Thể hoạt động ăn hồng cầu (etamoeba histolytica histolytica): Kích thước 20-40 micromet. Ngoại bào chất có chân giả. Nhân tròn 4-7 micromet hat nhiễm sắc bám ở màng nhân, nhân thể ở giữa. Chuyển động khá nhanh
2. Thể hoạt động không ăn hồng cầu (etamoeba histolytica minuta): Kích thước 10-20 micromet. Chuyển động chậm
3. Thể bào nang (etamoeba histolytica cyst): Hình tròn 10-17 micromet, tế bào chất lấm tấm hạt mịn, có không bào, có từ 1-4 nhân, có cấu trúc nhân như thể hoạt động
4. Không có một hình dạng nhất định nào như trùng biến hình

== Thời gian tồn tại của trùng kiết lỵ ==
Thể bào nang của trùng kiết lỵ tồn tại lâu hơn ngoài môi trường, là thể lây nhiễm. Các thể hoạt động có sức sống kém khi rời khỏi cơ thể, chết sau khoảng 2 giờ.

Trong phân bệnh nhân mắc bệnh lỵ do Amip ký sinh (E.histolytica) có thể tìm được cả 3 thể.

Chú ý: Lỵ có thể do amip hoặc trực khuẩn (vi khuẩn Shigella).
1742

Năm 1742 (số La Mã: MDCCXLII) là một năm thường bắt đầu vào thứ hai (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ sáu của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).
1743

Năm 1743 (số La Mã: MDCCXLIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Ba (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Bảy của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

==Sinh==
Nguyễn Nhạc - vị hoàng đế sáng lập Nhà Tây Sơn
1744

Năm 1744 (số La Mã: MDCCXLIV) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ tư (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Gregory (hoặc một năm nhuận bắt đầu vào Chủ Nhật của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

==Sinh==
- 1 tháng 8 - Jean-Baptiste Lamarck, nhà tự nhiên học người Pháp (mất 1829)
- 25 tháng 8 - Johann Gottfried von Herder, nhà thơ, nhà triết học người Đức (mất 1803)
1745

Năm 1745 (số La Mã: MDCCXLV) là một năm thường bắt đầu vào thứ Sáu trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ ba của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

== Sự kiện ==
- Ngày Giáng sinh: Cuộc Chiến tranh Silesia lần thứ hai kết thúc: nhà vua nước Phổ Friedrich II Đại Đế toàn thắng.

== Sinh ==
- 2 tháng 2 - Hannah, nhà tôn giáo, nhà văn lãng mạn và nhà từ thiện Anh (m.1833)
- 18 tháng 2 - Alessandro Volta, nhà vật lý học Ý (m.1827)
- 20 tháng 2 - Henry James Pye, nhà thơ người Anh (m.1813)
- 4 Tháng 3 - Charles Dibdin, nhà soạn nhạc người Anh (m.1814)
- 4 Tháng 3 - Kazimierz Pulaski, Chiến tranh Cách mạng Mỹ (m.1779)
- 10 tháng 3 - John Gunby, Maryland người lính trong Chiến tranh Cách mạng Mỹ (m.1807)
- 6 tháng 4 - Thomas Peters, người Hà Lan (m.1857)
- 13 tháng 7 - Robert Calder, sĩ quan hải quân người Anh, (m.1818)
- 20 tháng 8 - Francis Asbury, American Methodist giám mục (m.1816)
- 16 tháng 9 - Mikhail Illarionovich Kutuzov, người Nga (m.1813)
- 23 tháng 11 - John Treadwell, Thống đốc Connecticut thứ 4 (m.1823)
- 15 tháng 12 - Johann Gottfried Koehler, nhà thiên văn học Đức (m.1801)

===Không rõ ngày===
- Danwon, họa sĩ Hàn Quốc (m.1806)
- Hồng Hy Quan, người đã phát triển môn võ Hổ hình quyền

== Mất ==
25 tháng 2: Tuệ Hiền Hoàng Quý phi Cao Giai thị
1746

Năm 1746 (số La Mã: MDCCXLVI) là một năm thường bắt đầu vào thứ bảy trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

==Sinh==
- Ngô Thì Nhậm, danh sĩ, nhà văn đời Hậu Lê và Tây Sơn.
1747

Năm 1747 (số La Mã: MDCCXLVII) là một năm thường bắt đầu vào ngày Chủ nhật trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ năm của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).
1748

Năm 1748 (số La Mã: MDCCXLVIII) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ hai trong lịch Gregory (hoặc một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ sáu của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

==Mất==
Hiếu Hiền Thuần Hoàng Hậu-nguyên phối Thanh Cao Tông Càn Long Hoàng Đế qua đời
1749

Năm 1749 (số La Mã: MDCCXLIX) là một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào Chủ Nhật của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).
1750

Năm 1750 (số La Mã: MDCCL) là một năm thường bắt đầu vào thứ năm trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ hai [1] của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

==Sinh==
- 1 tháng 1 - Frederick Muhlenberg, chủ tịch đầu tiên của Hạ viện Hoa Kỳ (mất 1801)
- Tháng 4 - Joanna Southcott, người Anh (mất 1814)
- 17 tháng 4 - François de Neufchâteau, chính khách Pháp (mất 1828)
- 2 tháng 5 - John André, sĩ quan quân đội Anh của Cách mạng Hoa Kỳ (mất 1780)
- 31 tháng 5 - Karl August von Hardenberg, chính trị gia Phổ (mất 1822)
- 9 tháng 7 - Louise Marie Thérèse d'Orléans Bathilde, (mất 1822)
- 18 tháng 8 - Antonio Salieri, nhà soạn nhạc người Ý (mất 1825)
- 26 tháng 8 - Công chúa Marie Zéphyrine của Pháp, em gái của Louis XVI (mất 1755)
- 26 tháng 9 - Cuthbert Collingwood, 1st Baron Collingwood, đô đốc người Anh (mất 1810)
- 7 tháng 11 - Friedrich Leopold zu Stolberg-Stolberg, nhà thơ Đức (mất 1819)
- 10 tháng 12 - Tipu Sultan, Sultan của Mysore (mất 1799)
- 23 tháng 12 - Frederick Augustus I của Saxony (mất 1827)
- ""Không rõ ngày - Adwaita
1751

Năm 1751 (số La Mã: MDCCLI) là một năm thường bắt đầu vào thứ Sáu trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ ba của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).
1752

Năm 1752 (số La Mã: MDCCLII) là một năm nhuận bắt đầu vào thứ Bảy trong lịch Gregory, và một năm nhuận bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Julius chậm hơn 11 ngày
1753

Năm 1753 (số La Mã: MDCCLIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ hai trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ sáu của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

==Sinh==
- 12 tháng 2 - François-Paul Brueys D'Aigalliers, đô đốc người Pháp (mất 1798)
- 20 tháng 2 - Louis Alexandre Berthier, người Pháp (mất 1815)
- 08 tháng 3 - William Roscoe, nhà văn người Anh (mất 1831)
- 09 tháng 3 - Jean-Baptiste Kleber, người Pháp (mất 1800)
- 13 tháng 3 - Louise Marie de Bourbon Adélaïde, vợ của Philippe Églitité (mất 1821)
- 26 tháng 3 - Benjamin Thompson, nhà vật lý, nhà phát minh (mất 1814)
- 3 tháng 4 - Simon Willard, người Mỹ (mất 1848)
- 08 tháng 5 - Miguel Hidalgo y Costilla, linh mục Công giáo và cách mạng Mexico (mất 1811)
- 13 tháng 5 - Lazare Carnot Nicholas Marguerite, chính trị gia, và nhà toán học Pháp (mất 1823)
- 09 tháng 7 - Waldegrave William, bá tước thứ nhất của Radstock, Thống đốc Newfoundland (mất 1825)
- 10 tháng 8 - Edmund Randolph, chính trị gia người Mỹ (mất 1813)
- 12 tháng 8 - Thomas Bewick, nhà điêu khắc người Anh (mất 1828)
- 10 tháng 9 - John Soane, kiến trúc sư người Anh (mất 1837)
- 6 tháng 11 - Jean-Baptiste Bréval, nhà soạn nhạc Pháp (mất 1823)
- 3 Tháng 12 - Samuel Crompton, nhà phát minh người Anh (mất 1827)
- Ngày chưa biết""
- Phúc Khang An, Tổng đốc Lưỡng Quảng
- Phillis Wheatley, nhà thơ (mất 1784)
- Francesc Antoni de la Dueña y Cisneros, giám mục Tây Ban Nha (mất 1821)
- Quang Trung là vị vua thứ 2 của triều đại Tây Sơn của Việt Nam (mất 1792)
1754

Năm 1754 (số La Mã: MDCCLIV) là một năm thường bắt đầu vào thứ Ba trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Bảy của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

== Sự kiện ==
- Thời kỳ Khai sáng: Nhà vua nước Phổ Friedrich II Đại Đế mở rộng cải cách luật pháp.
1755

Năm 1755 (số La Mã: MDCCLV) là một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào Chủ Nhật của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

==Sinh==
- 11 tháng 1 - Alexander Hamilton, nhà chính trị Mỹ (mất 1804)
- 25 tháng 1 - Paolo Mascagni, nhà giải phẫu (mất 1815)
- 11 tháng 2 - Albert Christoph qua đời, nhà soạn nhạc người Đức (mất 1822)
- 3 tháng 4 - Simon Kenton, (mất 1836)
- 16 tháng 4 - Elisabeth-Louise Vigée-Le Brun, họa sĩ người Pháp (mất 1842)
- 21 tháng 5 - Alfred Moore, thẩm phán người Mỹ (mất 1810)
- 06 tháng 6 - Nathan Hale, thuyền trưởng người Mỹ Chiến tranh cách mạng, nhà văn, nhà yêu nước (mất 1776)
- 30 tháng 6 - Paul François Jean Nicolas Barras, chính trị gia Pháp (mất 1829)
- 09 tháng 9 - Benjamin Bourne, chính trị gia người Mỹ (mất 1808)
- 24 tháng 9 - John Marshall, luật gia người Mỹ (mất 1835)
- 2 tháng 11 - Maria Antonia, Nữ Đại vương công Áo và Vương hậu nước Pháp (mất 1793)
- 12 tháng 11 - Gerhard von Scharnhorst, người Phổ (mất 1813)
- 17 tháng 11 - XVIII của Pháp Louis
- 17 tháng 11 - Charles Manners-Sutton, Đức Tổng Giám mục của Canterbury (mất 1828)
- không rõ - Vũ Văn Nhậm, tướng lĩnh nhà Tây Sơn (mất 1788)
1756

Năm 1756 (số La Mã: MDCCLVI) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ năm trong lịch Gregory (hoặc một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ hai của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

== Sự kiện ==
- 1 tháng 10 - Chiến tranh Bảy năm: Quân đội Phổ dưới sự thống lĩnh của Friedrich Đại đế đánh bại quân Áo do Maximilian Ulysses chỉ huy trong trận Trận Lobositz.

==Sinh==
- 27 tháng 1 – Wolfgang Amadeus Mozart, nhà soạn nhạc nổi tiếng và có nhiều ảnh hưởng nhất trong thể loại nhạc cổ điển châu Âu (m. 1791).
- 26 tháng 12 – Bernard Germain de Lacépède, nhà tự nhiên học người Pháp (m. 1825).
1757

Năm 1757 (số La Mã: MDCCLVII) là một năm thường bắt đầu vào thứ bảy trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

==Sự kiện==
- 5 tháng 11: Nhà vua Friedrich II Đại Đế thân chinh thống lĩnh Quân đội Phổ đập tan tác liên quân Áo - Pháp trong trận Roßbach.
- 5 tháng 12: Một tháng sau chiến thắng tại Roßbach, nhà vua Friedrich II Đại Đế lại đại phá quân Áo trong trận Leuthen.
- Vua Chân Lạp nhường cho chúa Nguyễn, chúa Nguyễn giao cho Nguyễn Cư Trinh vào và thành lập đạo Châu Đốc cùng với đạo Tân Châu và đạo Đông Khẩu (Sa Đéc).
1758

Năm 1758 (số La Mã: MDCCLVIII) là một năm thường bắt đầu vào ngày Chủ nhật trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ năm của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).
1759

Năm 1759 (số La Mã: MDCCLIX) là một năm thường bắt đầu vào thứ hai trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ sáu của lịch Julius chậm hơn 11 ngày). Tại Anh, năm nay đã được biết đến như là mirabilis Annus vì chiến thắng của Anh trong cuộc Chiến tranh Bảy năm.

Trong lịch sử Việt Nam thì năm 1759 là năm Kỷ Mão triều vua Lê Hiển Tông niên hiệu Cảnh Hưng.

==Sinh==
- 25 tháng 1 – Robert Burns, nhà thơ người Scotland (mất 1796)
- 15 tháng 2 – Friedrich Wolf Tháng Tám, nhà nôn ngữ học và nhà khảo cổ học Đức (mất 1824)
- 22 tháng 2 – Claude Lecourbe, người Pháp (mất 1815)
- 27 tháng 4 – Mary Wollstonecraft, (mất 1797)
- 20 tháng 5 – William Thornton, kiến trúc sư người Mỹ (mất 1828)
- 28 tháng 5 – William Pitt Trẻ, chính khách và Thủ tướng Chính phủ của Vương quốc Anh (mất 1806)
- 21 tháng 6 – Alexander J. Dallas, người Mỹ (mất 1817)
- 24 tháng 8 – William Wilberforce, người Anh (mất 1833)
- Ngày 19 tháng 9 – William Kirby, nhà côn trùng học (mất 1850)
- 25 tháng 10 – Sophie Marie Dorothea của Württemberg, hoàng hậu của Paul I của Nga (mất 1828)
- 25 tháng 10 – Wyndham William Grenville, nam tước thứ nhất của Grenville, Thủ tướng Vương quốc Anh (mất 1834)
- 26 tháng 10 – Georges Danton, lãnh đạo cách mạng Pháp (mất 1794)
- 10 tháng 11 – Friedrich Schiller, nhà văn người Đức (mất 1805)
- 23 tháng 11 – Felipe Neri Enrique, nhà lập pháp Texas (mất 1820)
- Nguyễn Đức Xuyên, võ quan nhà Nguyễn (mất 1824)
1760

Năm 1760 (số La Mã: MDCCLX) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ Ba trong lịch Gregory (hoặc một năm nhuận bắt đầu vào thứ Bảy của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

==Sự kiện==
- 15 tháng 8: Nhà vua nước Phổ Friedrich II Đại Đế đánh tan tác quân Áo trong trận đánh tại Liegnitz (Silesia).
1761

Năm 1761 (số La Mã: MDCCLXI) là một năm thường bắt đầu vào thứ năm trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ hai của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).
1762

Năm 1762 (số La Mã: MDCCLXII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Sáu trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ ba của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

==Sinh==
- 29 tháng 4 - Jean-Baptiste Jourdan, người Pháp (mất 1833)
- 19 tháng 5 - Johann Gottlieb Fichte, nhà triết học Đức (mất 1814)
- 12 tháng 8 - King George IV của Vương quốc Anh (mất 1830)
- 11 tháng 9 - Joanna Baillie, nhà văn người Scotland (mất 1851)
- 23 tháng 10 - Samuel Morey, nhà phát minh người Mỹ (mất 1843)
- 30 tháng 10 - André Chénier, nhà văn người Pháp (mất 1794)
- 1 tháng 11 - Spencer Perceval, Thủ tướng Vương quốc Anh (mất 1812)
==Mất==
- 5 tháng 1 - Elizabeth của Nga (sinh 1709)
- 11 tháng 1 - Louis-François Roubiliac, nhà điêu khắc người Pháp (sinh 1695)
- 11 tháng 2 - Johann Tobias Krebs, nhà soạn nhạc Đức (sinh 1690)
- 12 tháng 2 - Laurent Belissen, nhà soạn nhạc Pháp (sinh 1693)
- 20 tháng 2 - Tobias Mayer, nhà thiên văn học Đức (sinh 1723)
- 21 tháng 3 - Nicolas Louis de Lacaille, nhà thiên văn học Pháp (sinh 1713)
- 26 tháng 5 - Alexander Gottlieb Baumgarten, nhà triết học Đức (sinh 1714)
- 17 tháng 6 - Prosper Jolyot de Crébillon, nhà văn người Pháp (sinh 1674)
- 19 tháng 6 - Johann Ernst Eberlin, nhà soạn nhạc Đức (sinh 1702)
- 13 tháng 7 - James Bradley, Nhà thiên văn Hoàng gia Anh (sinh 1693)
- 28 tháng 7 - George Dodington, 1st Baron Melcombe, nhà chính trị Anh (sinh 1691)
- 21 tháng 8 - Lady Mary Wortley Montagu, nhà văn người Anh (sinh 1689)
- 31 tháng 8 - Nhật hoàng Momozono của Nhật Bản (sinh 1741)
- 17 tháng 9 - Francesco Geminiani, nhà soạn nhạc Ý (sinh 1687)
- 6 Tháng 10 - Francesco MANFREDINI, nhà soạn nhạc Ý (sinh 1684)
1763

Năm 1763 (số La Mã: MDCCLXIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ bảy trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

==Sự kiện==
- 15 tháng 2: Hiệp định Hubertusburg kết thúc cuộc Chiến tranh Bảy năm ở châu Âu. Nhà vua nước Phổ Friedrich II Đại Đế giữ được nước.

==Mất==
- 11 tháng 7 – Peter Forsskål, nhà tự nhiên học, Đông phương học người Thụy Điển (s. 1732).
1764

Năm 1764 (số La Mã: MDCCLXIV) là một năm nhuận bắt đầu vào Chủ Nhật trong lịch Gregory (hoặc một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ năm của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

==Sự kiện==
James Hargreaves sáng chế ra máy kéo sợi và lấy tên con gái mình đặt cho máy, gọi là máy kéo sợi Jenny.

==Mất==
- Christian Goldbach - Nhà toán học Đức.
1765

Năm 1765 (số La Mã: MDCCLXV) là một năm thường bắt đầu vào thứ Ba trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Bảy của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

==Sự kiện==
9 tháng 5 Lệnh quý phi được sắc phong làm Lệnh Hoàng quý phi quản lý lục cung

==Sinh==
- 11 tháng 1 - Antoine Alexandre Barbier, nhà thư viện Pháp (mất 1825)
- 01 tháng 2 - Charles Hatchett, nhà hóa học người Anh (mất 1847)
- 7 tháng 3 - Nicéphore Niépce, nhà phát minh người Pháp (mất 1833)
- 27 tháng 3 - Franz Xaver von Baader, nhà triết học và thần học người Đức (mất 1841)
- 01 tháng 4 - Luigi Schiavonetti, người Ý khắc (mất 1810)
- 6 tháng 4 - Duke Charles Felix của Savoy (mất 1831)
- 26 tháng 4 - Emma, Lady Hamilton, tiếng Anh tình nhân của Horatio Nelson (mất 1815)
- 15 tháng 6 - Henry Thomas Colebrooke, người Anh (mất 1831)
- 14 tháng 7-Abigail Adams Smith, con gái đầu của Abigail Adams và John Adams (mất 1813)
- 26 tháng 7 - Jean-Baptiste Drouet, Bá tước d'Erlon, Pháp soái (mất 1844)
- 21 tháng 8 - King William IV của Vương quốc Anh (mất 1837)
- 18 tháng 9 - Đức Giáo hoàng Gregory XVI (mất 1837)
- 08 tháng 10 - Harman Blennerhassett, luật sư người Mỹ gốc Ireland (mất 1831)
- 17 tháng 10 - Henri Jacques Guillaume Clarke, chính trị gia Pháp (mất 1818)
- 24 tháng 10 - James Mackintosh, người Scotland (mất 1832)
- 14 tháng 11 - Robert Fulton, nhà phát minh người Mỹ (mất 1815)
- 17 tháng 11 - Étienne-Jacques-Joseph-Alexandre MacDonald, người Pháp (mất 1840)
- 20 tháng 11 - Sir Thomas Fremantle, chính trị gia người Anh (mất 1819)
- 08 tháng 12 - Eli Whitney, nhà phát minh người Mỹ (mất 1825)
- Ngày chưa biết""
- Pyotr Bagration, tướng Nga (mất 1812)
- Mary Bryant,
- James Smithson, nhà khoáng vật học và nhà hóa học người Anh (mất 1829)
- Trịnh Hoài Đức, quan nhà Nguyễn, nhà văn, nhà thơ, sử gia người Việt gốc Phúc Kiến (mất 1825)

==Mất==
• 15/4 - nhà văn, nhà bác học người Nga Mikhail Vasilyevich Lomonosov.

• 18/8 - Franz I của Thánh chế La Mã.

• Không rõ - Chúa Nguyễn, Nguyễn Phúc Khoát.
1766

Năm 1766 (số La Mã: MDCCLXVI) là một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào Chủ Nhật của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

==Sinh==
- 3 tháng 1: Nguyễn Du, nhà thơ Việt Nam
- 6 tháng 9: John Dalton, nhà vật lý, hoá học người Anh (m. 1844)

==Mất==
- 14 tháng 7: Kế Hoàng Hậu Ô Lạp Na Lạp thị: là một phi tần rất được sủng ái của Càn Long. Nhưng sau chuyến du hành Nam tuần, bà lại bị thất sủng một cách đột ngột. Đây được coi là một bí ẩn lớn trong lịch sử Đại Thanh.
1767

Năm 1767 (số La Mã: MDCCLXVII) là một năm thường bắt đầu vào thứ năm trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ hai của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).
1768

Năm 1768 (số La Mã: MDCCLXVIII) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày Thứ Sáu trong lịch Gregory (hoặc là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ ba của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

==Sinh==
- 07 tháng 1 - Joseph Bonaparte, vua của Napoli và Tây Ban Nha (mất 1844)
- 28 tháng 1 - Frederik VI của Đan Mạch (mất 1839)
- 12 tháng 2 - Franz II, Hoàng đế La Mã Thần thánh (mất 1835)
- 13 tháng 2 - Édouard Adolphe Casimir Joseph Mortier, Pháp soái (mất 1835)
- 21 tháng 3 - Jean Baptiste Joseph Fourier, nhà toán học và vật lý học Pháp (mất 1830)
- 22 tháng ba - Melesina rãnh, Ailen sinh ra nhà văn, nhà xa hội (mất 1827)
- 03 tháng 5 - Charles Tennant, nhà hóa học và nhà công nghiệp người Scotland (mất 1838)
- 17 tháng 5 - Caroline xứ Braunschweig-Wolfenbüttel, vương hậu của George IV của Vương quốc Anh (mất 1821)
- 17 tháng 5 - Henry Paget, 1 Hán của Anglesey, người Anh (mất 1854)
- 20 tháng 5 - Dolley Madison, Đệ Nhất Phu nhân Hoa Kỳ (mất 1849)
- 09 tháng 6 - Samuel Slater, nhà tư bản công nghiệp người Mỹ (mất 1835)
- 27 tháng 7 - Charlotte Corday. Pháp murderess của Jean-Paul Marat (mất 1793)
- 6 Tháng 8 - Jean-Baptiste Bessières, Pháp soái (mất 1813)
- 04 tháng 9 - François-René de Chateaubriand, nhà văn người Pháp và ngoại giao (mất 1848)
- 23 tháng 9 - William Wallace, nhà toán học người Scotland (mất 1843)
- 2 tháng 10 - William Carr Beresford, 1 Viscount Beresford, chính trị gia Anh (mất 1854)
- 3 tháng 11 - Karađorđe Petrović, lãnh đạo Serbia khởi nghĩa Serbia lần đầu chống lại Đế quốc Ottoman, và người sáng lập của Nhà Karađorđević của Serbia (mất 1817)
- 18 tháng 11 - Zacharias Werner, nhà tôn giáo nhà thơ Đức (mất 1823)
- 18 tháng 11 - José Ruiz de Marchena Cueto, nhà văn người Tây Ban Nha (mất 1821)
- 21 tháng 11 - Friedrich Schleiermacher, nhà thần học Đức (mất 1834)
1782

Năm 1782 (số La Mã: MDCCLXXXII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Ba trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Bảy của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

==Sự kiện==
=== Tháng 2 ===
- Nguyễn Huệ đem thủy quân nam hạ, phá tan quân Nguyễn trong trận Ngã Bảy, giết cai cơ Mạc Huè, Nguyễn Ánh dẫn tàn quân trốn chạy về Hậu Giang.

=== Tháng 9 ===
- Tĩnh Đô vương Trịnh Sâm mất, Đặng Thị Huệ cùng Hoàng Đình Bảo lập Trịnh Cán lên nối nghiệp chúa tức Điện Đô Vương.

=== Tháng 10 ===
- Bọn Dự Vũ xúi quân Tam Phủ truất ngôi chúa của Trịnh Cán lập Trịnh Khải lên thay tức là Đoan Nam Vương

==Sinh==
- Nguyễn Phúc Ngọc Châu, phong hiệu Bình Thái Công chúa, công chúa con vua Gia Long nhà Nguyễn (m. 1847)
- Nguyễn Phúc Hy, tước phong Thuận An công, hoàng tử con vua Gia Long (m. 1801)

==Mất==
- Tĩnh Đô vương Trịnh Sâm - chúa Trịnh ở Đàng Ngoài nước Đại Việt (s. 1739)
- Điện Đô vương Trịnh Cán - chúa Trịnh ở Đàng Ngoài nước Đại Việt (s. 1777)
1783

Năm 1783 (số La Mã: MDCCLXXXIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào Chủ Nhật của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

==Sự kiện==
=== Tháng 2 ===
- Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ lần thứ tư tiến công Gia Định, phá tan quân Nguyễn, Nguyễn Ánh chạy trốn về Đồng Tuyên.

=== Tháng 8 ===
- Quân Tây Sơn truy kích, Nguyễn Ánh trốn ra đảo Côn Lôn.
==Sinh==
- Cảnh Thịnh Đế Nguyễn Quang Toản.
1785

Năm 1785 (số La Mã: MDCCLXXXV) là một năm thường bắt đầu vào thứ bảy trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

==Sự kiện==
=== Tháng 1 ===
- Ngày 19 và 20: trận Rạch Gầm - Xoài Mút, quân Tây Sơn đại phá quân Xiêm La.
- Nhà vua nước Phổ Friedrich II Đại Đế thiết lập "Liên minh các Vương hầu", bảo vệ các Vương hầu người Đức chống lại những âm mưu thôn tính của Đế quốc Áo.

=== Tháng 3 ===
- Bị Tây Sơn truy đuối, Nguyễn Ánh trốn sang Xiêm.
==Sinh==
- Lâm Tắc Từ, tướng nhà Thanh, vị quan đã ra lệnh đốt thuốc phiện của người Anh
1786

Năm 1786 (số La Mã: MDCCLXXXVI) là một năm thường bắt đầu vào ngày Chủ nhật trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ năm của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

==Sự kiện==
=== Tháng 3 ===
- Đàng Ngoài xảy ra nạn đói lớn, Trịnh Khải ra lệnh cho nhà giàu phải góp tiền phát chẩn cho nạn dân.

=== Tháng 4 ===
- Phạm Ngô Cầu sai sứ giả Nguyễn Phú phân định biên giới với Tây Sơn.

=== Tháng 5 ===
- Ngày 25: quân Tây Sơn tấn công đèo Hải Vân.

=== Tháng 6 ===
- Ngày 16: quân Tây Sơn đánh chiếm Phú Xuân.
- Ngày 21: quân Tây Sơn chiếm lũy Thầy.

=== Tháng 7 ===
- Nguyễn Huệ và Nguyễn Hữu Chỉnh ra bắc diệt chúa Trịnh Khải.
- Trịnh Khải bại trận bị bắt tự sát mà chết.
- Vua Thái Đức Nguyễn Nhạc ra bắc.
- Lê Duy Khiêm lên ngôi vua niên hiệu Chiêu Thống (vua thứ 16 nhà Lê Trung Hưng).

=== Tháng 8 ===
- Tây Sơn rút quân về miền Nam.
- Bọn Hoàng Phùng Cơ, Đinh Tích Nhưõng khởi binh khôi phục họ Trịnh.

=== Tháng 9 ===
- Trịnh Bồng được phong làm Nguyên soái, Tổng quốc chính Án Đô Vương.

=== Tháng 11 ===
- Trịnh Bồng và Dương Trọng Tế đem quân vây cung vua đòi phế Lê Chiêu Thống để lập vua khác nhưng thất bại.
=== Tháng 12 ===
- Nguyễn Hữu Chỉnh ra Hà Bắc đánh dẹp Trịnh Bồng phò tá Lê Chiêu Thống.

==Sinh==
- 8 tháng 1 - Nicholas Biddle, Chủ tịch Ngân hàng thứ hai của Hoa Kỳ (mất 1844)
- 12 tháng 1 - Sir Robert Inglis, Bt, chính trị gia Anh(mất 1855)
- 23 tháng 1 - Auguste de Montferrand, kiến trúc sư người Pháp (mất 1858)
- 16 tháng 2 - Maria Pavlovna của Nga, nữ công tước của Saxe-Weimar Eisenach (mất 1859)
- 24 tháng 2 - Martin W. Bates, Thượng nghị sĩ từ Delaware (mất 1869)
- 24 tháng 2 - Wilhelm Grimm, nhà ngôn ngữ học và nghệ thuật dân gian Đức (mất 1859)
- 22 tháng 3 - Joachim Lelewel, nhà sử học Ba Lan (mất 1861)
- 14 tháng 5 – Susan Euphemia Beckford, Công tước phu nhân xứ Hamilton
- 13 tháng 6 - Winfield Scott, tướng Mỹ (mất 1866)
- 17 tháng 8 - David "Davy" Crockett, người Mỹ (mất 1836)
- 25 tháng 8 - Ludwig I của Bayern (mất 1868)
- 10 tháng 9 - William Mason, chính trị gia người Mỹ (mất 1860)
- 11 tháng 9 - Friedrich Kuhlau, nhà soạn nhạc người Đức (mất 1832)
- 18 tháng 9 - VIII Christian của Đan Mạch (mất 1848)
- 24 tháng 9 - Charles Bianconi, doanh nhân Ý-Ailen (mất 1875)
- 29 tháng 9 - Guadalupe Victoria, tổng thống Mexico (mất 1843)
- 18 tháng 11
- 12 tháng 12 - William L. Marcy, người Mỹ (mất 1857)
- Không rõ ngày tháng sinh
- Jean-François Barrière, sử gia người Pháp
- Kim Jeonghui, người Hàn Quốc (mất 1856)
- Alexander Bryan Johnson, nhà triết học người Mỹ (mất 1867)

==Mất==
- Lê Hiển Tông, Vua nước Đại Việt (sinh 1717), năm Cảnh Hưng 46 (Ất Tỵ).
- Đoan Nam vương Trịnh Tông, Chúa Trịnh ở Đàng Ngoài (sinh 1763)
- Friedrich II của Phổ - Tuyển hầu xứ Brandenburg (sinh ngày [2 1712)
1792

Năm 1792 (số La Mã: MDCCXCII) là một năm nhuận bắt đầu vào Chủ Nhật trong lịch Gregory (hoặc một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ năm của lịch Julian chậm hơn 11 ngày).

==Sự kiện==
=== Tháng 8 ===
- 9 tháng 8: Gia Nghĩa Mai Sơn tại Đài Loan xảy ra động đất.
- 10 tháng 8: đại cách mạng Pháp.

=== Tháng 9 ===
- 16 tháng 9: Vua Quang Trung mất, thái tử Quang Toản kế vị tức vua Cảnh Thịnh.
- 22 tháng 9: Pháp thành lập đệ Nhất cộng hòa.
==Sinh==
- 12 tháng 1 – Johann Arfvedson, nhà hóa học Thụy Điển (mất 1841)
- 10 tháng 2 – Captain Frederick Marryat, người Anh (mất 1848)
- 15 tháng 2 – Floride Calhoun, người Hoa Kỳ (mất 1866)
- 28 tháng 2 – Karl Ernst von Baer, nhà khoa học người Estonia (mất 1876)
- 29 tháng 2 – Gioacchino Rossini, nhà soạn nhạc người Ý (mất 1868)
- 3 tháng 3 – Johann Ludwig Karl Gieseler, nhà sử học người Đức (mất 1854)
- 4 tháng 3 – Samuel Slocum, nhà phát minh người Mỹ (mất 1861)
- 7 tháng 3 – John Herschel, nhà toán học và thiên văn người Anh (mất 1871)
- 1 tháng 4 – Karl Gottlob Zumpt, học giả người Đức (mất 1894)
- 23 tháng 4 – John Thomas Romney Robinson, nhà thiên văn học và vật lý (mất 1882)
- 25 tháng 4 – John Keble, nhà thơ người Anh (mất 1866)
- 13 tháng 5 – Giáo hoàng Piô IX (mất 1878)
- 15 tháng 5 – James Mayer Rothschild, người Đức (mất 1868)
- 17 tháng 5 – Anne Isabella Milbanke, vợ của George Gordon Byron, 6 Nam tước Byron
- 18 tháng 5 – Margaret Ann Neve, (mất 1903)
- 21 tháng 5 – Gaspard-Gustave Coriolis, kỹ sư và nhà khoa học Pháp (mất 1843)
- 15 tháng 6 – John Pascoe Fawkner, người tiên phong và nhà xuất bản tờ báo ở Melbourne, Victoria, Úc (mất 1869)
- 16 tháng 6 – John Linnell, họa sĩ người Anh (mất 1882)
- 4 tháng 8 – Percy Bysshe Shelley, nhà thơ người Anh (mất 1822)
- 17 tháng 10 – John Bowring, học giả, Thống đốc Hồng Kông thứ tư (mất 1872)
- 1 tháng 12 – Nikolai Ivanovich Lobachevsky, nhà toán học người Nga (mất 1856)
- Không rõ – Ngô Thị Chính, phong hiệu Nhất giai Hiền phi, phi tần của vua Minh Mạng (m. 1843)

==Mất==
- 29 tháng 7 âm lịch (16 tháng 9 dương lịch) – Vua Quang Trung nhà Tây Sơn (Đại Việt)

==Xây Dựng==
- 13 tháng 10 – Tổng thống Washington đặt viên đá đầu tiên xây dựng nhà Trắng (White House)
1793

Năm 1793 (số La Mã: MDCCXCIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Ba trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Bảy của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

==Sinh==
- 3 tháng 1 – Lucretia Mott, nhà hoạt động quyền phụ nữ Mỹ và chế độ nô lệ (mất 1880)
- 14 tháng 1 – John C. Clark, chính trị gia người Mỹ (mất 1852)
- 2 tháng 3 – Sam Houston, Tổng thống Cộng hòa Texas (mất 1863)
- 3 tháng 3 – William Charles Macready, Diễn viên người Anh (mất 1873)
- 4 tháng 3 – Karl Lachmann, nhà ngôn ngư học Đức (mất 1851)
- 6 tháng 3 – William Dick, người sáng lập Edinburgh College (mất 1866)
- 19 tháng 4 – Thiên hoàng Ferdinand I của Áo (mất 1875)
- 1 tháng 6 – Augustus Earle, nghệ sĩ (mất 1838)
- 6 tháng 6 – Edward C. Delevan, người Mỹ (mất 1871)
- 25 tháng 9 – Felicia Hemans, nhà thơ người Anh (mất 1835)
- 3 tháng 11 – Stephen F. Austin, người Mỹ (mất 1836)

==Mất==
- 26 tháng 1 – Francesco Guardi, họa sĩ người Ý (sinh 1712)
- 21 tháng 1 – Vua Louis XVI của Pháp (thực hiện) (sinh 1754)
- 1 tháng 2 – William Wildman Shute Barrington, chính khách Anh (sinh 1717)
- 6 tháng 2 – Carlo Goldoni, nhà soạn kịch người Ý (sinh 1707)
- 2 tháng 3 – Carl Gustaf Pilo, nghệ sĩ Thụy Điển
- 4 tháng 3 – Jean Louis Marie de Bourbon, duc de Penthièvre, đô đốc người Pháp (sinh 1725)
- 20 tháng 3 – William Murray, 1 Earl của Mansfield, thẩm phán và chính trị gia người Scotland (sinh 1705)
- 26 tháng 3 – John Mudge, tiếng Anh bác sĩ, nhà phát minh (sinh 1721)
- 15 tháng 4 – Ignacije Szentmartony, Croatia truyền giáo Dòng Tên và Địa lý (sinh 1718)
- 29 tháng 4
- Yechezkel Landau, người Ba Lan (sinh 1713)
- John Michell, nhà khoa học Anh (sinh 1724)
- 3 tháng 5 – Martin Gerbert, nhà thần học và sử gia Đức (sinh 1720)
- 7 tháng 5 – Pietro Nardini, nhà soạn nhạc Ý (sinh 1722)
- 18 tháng 5 – Timur Shah Durrani, người cai trị của Đế quốc Durrani (sinh 1748)
- 20 tháng 5 – Charles Bonnet, nhà tự nhiên học Thụy Sĩ (sinh 1720)
- 16 tháng 10 âm lịch – Lê Chiêu Thống, vị vua cuối cùng nhà Hậu Lê của nước Đại Việt (tại Bắc Kinh, Trung Quốc) (sinh 1765)
- 17 tháng 7 – Charlotte Corday, kẻ ám sát Jean-Paul Marat (sinh 1768)
- 13 tháng 7 – Jean-Paul Marat, nhà chính trị người Pháp (sinh 1743)
- Vương hậu Maria Antonia, Vương hậu của vua Louis XVI (sinh 1755)
- Nguyễn Nhạc, vị hoàng đế sáng lập nhà Tây Sơn (sinh 1743)
1795

1795 (số La Mã: MDCCXCV) là một năm thường bắt đầu vào thứ năm trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ hai của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

== Sự kiện ==
- 14 tháng 1 – Trường Đại học North Carolina (đổi tên thành Trường Đại học North Carolina tại Chapel Hill vào năm 1963) mở cửa nhận sinh viên, trở thành trường đại học tiểu bang đầu tiên ở Hoa Kỳ.
- 16 tháng 1 – Pháp chiếm Utrecht, Hà Lan.
- 17 tháng 1 – Cách mạng xảy ra tại Amsterdam.
- 19 tháng 1 – Cộng hòa Batavia được công bố.
- 20 tháng 1 – quân Pháp vào Amsterdam.
- 5 tháng 4 – Hòa ước Basel được ký kết giữa Pháp và Phổ.
- 7 tháng 4 – Pháp thông qua việc chọn mét là đơn vị chiều dài.
- 3 tháng 9 – Lệnh Ý Hoàng quý phi được truy phong là Hiếu Nghi Thuần Hoàng hậu
- 3 tháng 9 – Vĩnh Diễm lên ngôi Hoàng thái tử

== Sinh ==
- 18 tháng 1 – Anna Pavlovna của Nga, Hoàng hậu Hà Lan (mất 1865)
- 3 tháng 2 – Antonio José de Sucre, lãnh đạo cách mạng Venezuela (mất 1830)
- 18 tháng 2 – George Peabody, doanh nhân và nhà từ thiện Mỹ (mất 1869)
- 19 tháng 5 – Johns Hopkins, doanh nhân và nhà từ thiện Mỹ (mất 1873)
- 23 tháng 5 – Charles Barry, kiến trúc sư người Anh (mất 1860)
- 19 tháng 6 – James Braid, bác sĩ phẫu thuật người Scotland (mất 1860)
- 1 tháng 9 – James Gordon Bennett, nhà xuất bản báo chí người Mỹ (mất 1892)
- 6 tháng 9 – Baraguey Achille d'Hilliers, Thống chế Pháp (mất 1878)
- 16 tháng 9 – Saverio Mercadante, nhà soạn nhạc người Ý (mất 1870)
- 18 tháng 9 – Kondraty Ryleyev, nhà thơ người Nga.
- 15 tháng 10 – Vua Friedrich Wilhelm IV của Phổ (mất 1861)
- 16 tháng 10 – William Buell Sprague, mục sư và tác gia người Mỹ (mất 1876)
- 31 tháng 10 – John Keats, nhà thơ người Anh (mất 1821)
- 2 tháng 11 – James Knox Polk, Tổng thống Hoa Kỳ thứ 11 (mất 1849)
- 12 tháng 11 – Thaddeus William Harris, nhà tự nhiên học người Mỹ (mất 1856)
- 4 tháng 12 – Thomas Carlyle, nhà văn, nhà sử học người Scotland (mất 1881)
- 10 tháng 12 – Matthias W. Baldwin, nhà sản xuất đầu máy Mỹ (mất 1866)
- Không rõ – Hồ Thị Tùy, phong hiệu Ngũ giai An tần, phi tần của vua Minh Mạng (m. 1839)

== Mất ==
- Đại tư mã Ngô Văn Sở nhà Tây Sơn (Việt Nam)
- Thái sư Bùi Đắc Tuyên nhà Tây Sơn (Việt Nam)
Alexandria, Virginia

Alexandria là một thành phố nhỏ ở tiểu bang Virginia, Hoa Kỳ. Thành phố này nằm trong Vùng đô thị Washington. Theo điều tra dân số năm 2020, thành phố có tổng dân số 159.467 người.
Nằm dọc theo bờ Tây của sông Potomac, Alexandria có cự ly khoảng 6 dặm (9,6 km) về phía nam trung tâm thành phố Washington, DC.

Giống như phần còn lại của miền bắc Virginia, cũng như trung tâm Maryland, Alexandria đã được thành lập nhờ vị trí gần thủ đô của quốc gia. Phần lớn dân cư là các chuyên gia làm việc trong các dịch vụ dân sự liên bang, quân đội Hoa Kỳ, hoặc các công ty tư nhân có hợp đồng cung cấp dịch vụ cho chính phủ liên bang. Một trong những đơn vị sử dụng lao động lớn nhất của Alexandria là Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ. Một đơn vị khác là Viện phân tích quốc phòng. Năm 2005, Văn phòng Bằng sáng chế và Thương hiệu Hoa Kỳ chuyển đến Alexandria và năm 2017, trụ sở của Quỹ Khoa học Quốc gia cũng vậy.

Trung tâm lịch sử của Alexandria được gọi là Phố cổ. Với sự tập trung của các cửa hàng, nhà hàng, cửa hàng đồ cổ và nhà hát, đây là một điểm thu hút lớn đối với tất cả những người sống ở Alexandria cũng như du khách. Giống như Old Town, nhiều khu phố Alexandria nhỏ gọn và có thể đi bộ. Đây là thành phố độc lập có thu nhập cao nhất và lớn thứ 7 ở Virginia.

Một phần lớn của Quận Fairfax liền kề, chủ yếu ở phía nam nhưng cũng ở phía tây thành phố, được đặt tên là "Alexandria", nhưng nó thuộc thẩm quyền của Quận Fairfax và tách biệt với thành phố; thành phố đôi khi được gọi là Thành phố Alexandria để tránh nhầm lẫn (xem đoạn "Vùng lân cận" bên dưới). Năm 1920, Đại hội đồng Virginia đã bỏ phiếu kết hợp những gì từng là Hạt Alexandria làm quận hạt Arlington để giảm thiểu nhầm lẫn.
1609

Năm 1609 (số La Mã: MDCIX) là một năm thường bắt đầu vào thứ năm trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào Chủ Nhật của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
==Sinh==
- Henrietta Maria
==Mất==
- 17 tháng 9 - Jehuda Löw ben Becalel, rabbi Do Thái giáo thành Praha (s.1512~1526)
1610

Năm 1610 (số La Mã: MDCX) là một năm thường bắt đầu vào thứ Sáu trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ hai [1] của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
== Sự kiện ==
Ngày 7 Tháng 1 
G. Galilei khám phá ra hành tinh Calisto

==Sinh==
- 13 tháng 1 - Anna Maria Maria Anna của Áo, Electress của Bayern (mất 1665)
- 1 tháng 3 - John Pell, toán học người Anh (mất 1685)
- 4 tháng 3 - William Dobson, tiếng Anh ve chân dung và họa sĩ (mất 1646)
- 1 tháng 4 - Charles de Saint-Évremond, người lính, nhà văn người Pháp (mất 1703)
- 22 tháng 4 - Đức Giáo hoàng Alexander VIII (mất 1691)
- 23 tháng 4 - Lettice Boyle, người Anh (mất 1657)
- 18 tháng 5 - Stefano della Bella, người Ý (mất 1664)
- 14 tháng 7 - Ferdinando II de 'Medici, Đại Công tước của Tuscany (mất 1670)
- 6 tháng 10 - Charles de Sainte, Maure, duc de Montausier, quân nhân Pháp (mất 1690)
- 19 tháng 10 - James Butler, 1 Công tước xứ Ormonde, người lính Anh (mất 1688)
- 9 tháng 12 - Baldassare Ferri, người Ý (mất 1680)
- 10 tháng 12 - Adriaen van Ostade, họa sĩ Hà Lan (mất 1685)
- 12 tháng 12 - Saint Vasilije (mất 1671)
- 15 tháng 12 - David Teniers Trẻ, nghệ sĩ Flemish (mất 1690)
- 18 tháng 12 - Charles du Fresne, sieur du Cange, nhà ngôn ngữ học (mất 1688)
- Ngày chưa biết""
- Dirck Rembrantsz van Nierop, nhà thiên văn và bản đồ Hà Lan (mất 4 tháng 11 năm 1682)
- Reinhold Curicke, luật gia và sử gia của Danzig (mất 1667)
- Richard Deane, người lính, thủy thủ (mất 1653)
- William Dobson, họa sĩ Anh (mất 1646)
- Huang Zongxi, nhà lý luận chính trị Trung Quốc (mất 1695)
- Jean de Labadie, người Pháp (mất 1674)
- Li Yu, nhà văn người Trung Quốc (mất 1680)
- Louis Maimbourg, sử học Dòng Tên Pháp (mất 1686)
- François-Eudes de Mézeray, sử gia người Pháp (mất 1683)
- Pierre Mignard, họa sĩ người Pháp (mất 1695)
- Philip Sherman, người sáng lập Rhode Island (mất 1687)
- Antonio de Solis y Ribadeneyra, nhà viết kịch Tây Ban Nha (mất 1686)
- Ngao Bái, Mãn Châu đệ nhất dũng sĩ dưới thời vua Thuận Trị và Khang Khi
Giăm bông

Giăm bông (bắt nguồn từ từ tiếng Pháp "jambon" /ʒɑ̃bɔ̃/), còn được viết là dăm bông, còn gọi là thịt nguội là một món ăn làm từ đùi heo có nguồn gốc từ các nước châu Âu. Khi chưa có tủ lạnh và tủ đông để bảo quản thịt lâu ngày, người dân đã ướp muối các đùi heo và phơi khô (giăm bông khô hoặc còn gọi là giăm bông sống), hoặc ướp muối và luộc trong nước dùng (giăm bông tươi hoặc giăm bông chín). Đây là một trong những món ăn phổ biến, tuy nhiên có những cảnh báo về nguy cơ ung thư khi ăn quá nhiều thịt nguội.

==Phân loại==
Thuật ngữ ""ham"" hay "thịt nguội" được dùng để gọi các sản phẩm thịt làm sẵn, thường được ăn lạnh và thường làm từ chân lợn. Tùy thuộc vào cách thức, chúng được ướp muối, luộc, rang, phơi khô hoặc hun khói. 
- "Giăm bông hun khói" xuất phát từ những vùng lạnh và ẩm, mà cả thịt ướp muối cũng có thể bị mốc vì độ ẩm. Những sản phẩm được biết tới nhiều là Westfälischer Schinken, Holsteiner Katenschinken, Ammerländer Schinken và Schwarzwälder Schinken, mà được hun khói bằng gỗ cây thông.
- "Giăm bông treo khô" thường được sản xuất ở các nước Nam Âu như Pháp, Tây Ban Nha và Ý, nơi khí hậu cho phép thịt được khô đi dần dần. Nổi tiếng là Prosciutto di Parma của Ý, được xát muối và treo khô trên hơn 1 năm. Cũng từ vùng này là loại giăm bông hiếm và đắt hơn, Culatello-giăm bông.
- "Giăm bông nấu" ban đầu được chích nước muối có pha với gia vị. Lượng nước chích bằng khoảng 20% lượng thịt. Sau đó thịt được trụng nưới sôi rồi hun khói hoặc hun khói trước khi trụng. Do lượng nước cao giăm bông chín phải để ở chỗ lạnh và chỉ giữ được vài ngày. Một loại nổi tiếng là "Prager Schinken" (Pražská šunka) của vùng Bohemia, nó được kho hoặc được bọc trong bột bánh mì bỏ lò cũng được dùng trong các món ăn nóng.
- "Giăm bông sống" ướp mối được xát muối rồi sau đó treo lên phơi khô hay hun khói để giữ được lâu.
- Giăm bông Serrano của Tây Ban Nha cũng được chế biến tương tự nhưng thường thì được trộn nhiều gia vị hơn. Một đặc sản khác của nước này là Jamón Ibérico Bellota, còn được gọi là Pata-Negra-giăm bông, xuất phát từ thịt của heo đen nhà, nhưng thả ra sống hoang ăn hạt dẻ (bellota) trong các rừng hạt dẻ. ba loại giăm bông treo khô khác được ưa thích là San-Daniele-giăm bông của Ý, Bayonne-giăm bông (Jambon de Bayonne) từ vùng ở nước Pháp của Baskenland và Aoste-giăm bông (Jambon de Bosses) của Pháp ở vùng Savoyer Alpen. Cũng nổi tiếng là "Presunto de Chaves" từ Chaves ở Bồ Đào Nha. Giăm bông treo khô thường được cắt rất mỏng vì nó dai hơn.

==Dinh dưỡng==
Ăn nhiều giăm bông (khô hoặc tươi) không tốt cho sức khỏe vì để giữ thịt heo được màu đỏ thì người ta bỏ chất kali nitrat (được ghi trên các sản phẩm với ký hiệu E252, và phân tử hóa chất là KNO, còn gọi là diêm tiêu), chất này nếu quá hàm lượng 2g/kg sẽ có nguy cơ trực tiếp dẫn đến ung thư.
1611

Năm 1611 (số La Mã: MDCXI) là một năm thường bắt đầu vào thứ bảy trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ ba của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
Năm 1611 là năm thành lập tỉnh Phú yên:

Năm 1578, Chúa Nguyễn Hoàng cử Phù nghĩa hầu Lương Văn Chánh đưa lưu dân (những người nghèo không sản nghiệp) vào vùng đất từ nam đèo Cù Mông đến đèo Cả khai hoang lập ấp, chính thức mở đầu sự nghiệp khai phá xứ Đàng Trong của các chúa Nguyễn trong công cuộc Nam tiến vĩ đại.

Năm Tân Hợi 1611, sau 33 năm xây dựng vùng đất mới, làng mạc hình thành, Chúa Nguyễn Hoàng ban chiếu thành lập phủ Phú Yên trực thuộc Thừa tuyên Quảng Nam, là đơn vị hành chính cấp tỉnh thứ 13 của Đại Việt.

Năm 1613, trước lúc băng hà, chúa Nguyễn Hoàng trối trăng lại cho người con thứ sáu là Chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên phải dựa vào vùng đất mới từ Hoành Sơn (đèo Ngang, Hà Tĩnh) đến Thạch Bi Sơn (núi Đá Bia, Phú Yên) để xây dựng cơ nghiệp muôn đời và tiếp tục mở rộng cương vực vào phía Nam.
1612

Năm 1612 (số La Mã: MDCXII) là một năm nhuận bắt đầu vào Chủ Nhật của lịch Gregory (hay một năm nhuận bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Julius chậm hơn 10 ngày).

== Mất ==
- Phùng Tiểu Thanh
1613

Năm 1613 (số La Mã: MDCXIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Ba trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ sáu của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
1614

Năm 1614 (số La Mã: MDCXIV) là một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Bảy của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).

==Mất==
- 21 tháng 8 - Nữ Bá tước Elizabeth Báthory
1615

Năm 1615 (số La Mã: MDCXV) là một năm thường bắt đầu vào thứ năm trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào Chủ Nhật của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
==Sự kiện==
- Hoàng đế Nỗ Nhĩ Cáp Xích thành lập Bát Kỳ
1616

Năm 1616 (số La Mã: MDCXVI) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ Sáu trong lịch Gregory (hoặc một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ hai của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
1617

Năm 1617 (số La Mã: MDCXVII) là một năm thường bắt đầu vào ngày Chủ nhật trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Julius chậm hơn 10 ngày).

==Mất==
- Pocahontas, cô gái da đỏ
1618

Năm 1618 (số La Mã: MDCXVIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ hai trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ năm của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
1619

Năm 1619 (số La Mã: MDCXIX) là một năm thường bắt đầu vào thứ Ba trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ sáu của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
==Sinh==
- Hosokawa Mitsunao
1620

Năm 1620 (số La Mã: MDCXX) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ tư trong lịch Gregory (hoặc một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ Bảy [1] của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
==Sự kiện==
- Chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên chấp nhận lời hỏi cưới con gái ông của quốc vương Chân Lạp là Chey Chetta II, gả con gái là công nữ Ngọc Vạn cho Chey Chetta II.
1621

Năm 1621 (số La Mã: MDCXXI) là một năm thường bắt đầu vào thứ Sáu trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ hai của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
==Sinh==
- Shirō Amakusa
Nụ hôn (Gustav Klimt)

Nụ hôn (tiếng Anh The Kiss, tên gốc tiếng Đức "Der Kuss") là bức tranh của danh họa Gustav Klimt, và có thể coi là tác phẩm nổi tiếng nhất của ông. Klimt bắt tay vào thực hiện bức tranh vào năm 1907, năm đỉnh cao trong 'thời kì hoàng kim' của Klimt. Tranh miêu tả một đôi nam nữ hôn nhau, được vẽ trong sắc vàng và nhiều hình khối, với phông nền màu đồng. Có thể coi "Nụ hôn" là lời khẳng định khéo léo của Klimt về tư tưởng tình dục và tự do tình dục.

Klimt có cảm hứng đặc biệt với các phụ nữ tóc đỏ, và do đó người ta không hề ngạc nhiên khi nhân vật nữ trong "Nụ hôn" có mái tóc màu đỏ. Một vài người cho rằng Klimt và nàng thơ Emilie Flöge của ông là hình mẫu cho cặp đôi trong tuyệt phẩm này. Một vài ý kiến khác lại cho rằng người phụ nữ trong tranh là một người mẫu có biệt danh 'Red Hilda', bởi có rất nhiều bằng chứng cho thấy bà cũng là người mẫu cho các tranh khác của Klimt như 'Woman with feather boa', 'Goldfish' và 'Danaë'. Bà đã kể lại với cháu trai rằng mình là người mẫu trong "Nụ hôn", tuy nhiên điều này cũng không có bằng cớ xác thực.

Hình ảnh của Gustav Klimt và bức tranh "Nụ hôn" đã được chọn để in lên đồng vàng 100 euro của bộ sưu tập tiền hội họa phát hành tháng 11 năm 2003. Mặt trước đồng xu là Klimt trong xưởng vẽ với 2 bức tranh chưa hoàn thành trên giá; mặt sau in hình cặp đôi trong "Nụ hôn" với dòng chữ "Der Kuss".

== Liên kết ngoài ==
- Gustav Klimt tại bảo tàng Österreichische Galerie Belvedere
- Der Kuss
Alice Wilson

Alice Evelyn Wilson, M.B.E., F.R.S.C. (26 tháng 8 năm 1881 – 15 tháng 4 năm 1964) là một nhà địa chất học và cổ sinh vật học Canada. Bà nghiên cứu về lĩnh vực đá và hóa thạch ở vùng Ottawa trong khoảng thời gian giữa năm 1913 và 1963.

Bà trở thành thành viên nữ đầu tiên của Hội Hoàng gia Canada vào năm 1937. Năm 1935, bà là thành viên của Order of the British Empire.

==Liên kết ngoài==
- Alice Wilson at The Canadian Encyclopedia
- Royal Society of Canada's biography
- Natural Resources Canada biography
Nguyễn Văn Hải

Nguyễn Văn Hải, hay Nguyễn Hải, là một tên người Việt rất phổ biến. Một số nhân vật nổi bật cùng mang tên này như:
- Nguyễn Hải (1925-?), Thiếu tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam, nguyên Tư lệnh Binh đoàn 15 (1985-1997).
- Nguyễn Hải (1933-2012), điêu khắc gia nổi tiếng của Việt Nam.
- Nguyễn Hải (sinh năm 1958), Nghệ sĩ Nhân dân, Đại tá Công an Nhân dân Việt Nam, phó trưởng Đoàn Kịch nói Công an nhân dân.
- Nguyễn Văn Hải, sinh năm 1946, Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 10.
- Nguyễn Văn Hải, sinh năm 1952, là một nhân vật bất đồng chính kiến Việt Nam, được biết nhiều với biệt danh blogger Điếu Cày.
- Nguyễn Văn Hải, sinh năm 1968, ca sĩ Việt Nam, được biết nhiều với nghệ danh Lý Hải.
- Nguyễn Văn Hải, kiểm sát viên cao cấp Việt Nam, Vụ trưởng Vụ thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra án ma túy (vụ 4), Viện kiểm sát nhân dân tối cao Việt Nam
Lý Hải (định hướng)

Lý Hải có thể là:

- Lý Hải nam ca sĩ nhạc trẻ người Việt Nam.
- Lý Hải, tên gọi khác của biển Caspi.
Kỹ nghệ

Kỹ nghệ trong tiếng Việt có thể đề cập đến:
- Công nghệ
- Kỹ thuật
- Kỹ năng
- Công nghiệp
- Kỹ nghệ (khảo cổ học), như trong "Kỹ nghệ Ngườm"