hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
11 tháng 9

Ngày 11 tháng 9 là ngày thứ 254 (255 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 111 ngày trong năm.

== Sự kiện ==
- 1708 – Karl XII của Thụy Điển dừng cuộc hành quân đi chinh phục Moskva bên ngoài Smolensk, đánh dấu điểm bước ngoặt trong Đại chiến Bắc Âu.
- 1709 – Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha: Liên quân Anh – Áo – Hà Lan – Phổ giành thắng lợi trước quân Pháp trong trận Malplaquet.
- 1792 – Cách mạng Pháp: Viên kim cương Hope cùng những châu báu vương thất Pháp khác bị đánh cắp trong tình hình hỗn loạn.
- 1941 – Lầu Năm Góc được khởi công xây dựng, và trở thành trụ sở của Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ.
- 1961 – Văn phòng đầu tiên của Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên được mở cửa tại Thụy Sĩ.
- 1973 – Augusto Pinochet lãnh đạo một cuộc đảo chính tại Chile nhằm lật đổ tổng thống dân chủ Salvador Allende do nhân dân bầu ra.
- 2001 – Các phần tử Al-Qaeda thực hiện các vụ tiến công tự sát nhằm vào các mục tiêu tại khu vực thành phố New York và thủ đô Washington, D.C. tại Hoa Kỳ.
- 2007 – Nga thử nghiệm Cha của các loại bom, loại vũ khí thông thường mạnh nhất tính đến thời điểm đó.
- 2022 – Charles III đăng quang Quốc vương Anh Quốc.

== Sinh ==
- 1833 – Nguyễn Phúc Hồng Y, tước phong Thụy Thái vương, hoàng tử con vua Thiệu Trị nhà Nguyễn, cha của vua Dục Đức (mất 1877).
- 1940 – Nông Đức Mạnh, nguyên Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam.
- 1945 – Franz Beckenbauer, cựu cầu thủ, huấn luyện viên bóng đá người Đức, hậu vệ của FC Bayern München (mất 2024).
- 1973 – Tô Hữu Bằng, diễn viên, ca sĩ người Đài Loan, thành viên của ban nhạc Tiểu Hổ Đội.
- 1985 – Mạnh Trường, diễn viên, người mẫu người Việt Nam.
- 1986 – Thanh Trúc, nữ ca sĩ kiêm diễn viên người Việt Nam.

== Mất ==
- 1541 – Mạc Thái Tổ, Hoàng đế sáng lập ra nhà Mạc (sinh 1483).
- 1860 – Nguyễn Phúc Phổ, tước phong Điện Bàn công, hoàng tử con vua Gia Long (sinh 1799).
- 1973 – Salvador Allende, tổng thống Chile, bị giết trong cuộc đảo chính do Augusto Pinochet cầm đầu (sinh 1908).
- 2003 – Anna Lindh, Bộ trưởng Ngoại giao Thụy Điển, bị ám sát tại một khu phố ở Stockholm (sinh 1957).
- 2021 – Phùng Quang Thanh, nguyên Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam (sinh 1949).
12 tháng 9

Ngày 12 tháng 9 là ngày thứ 255 (256 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 110 ngày trong năm.

== Sự kiện ==
- 1683 – Liên quân Thần thánh gồm Ba Lan – La Mã Thần thánh và đồng minh giành thắng lợi quyết định trước đế quốc Ottoman trong trận Viên.
- 1784 – Thuyền buôn trà Scarborough của Công ty Đông Ấn Anh bị đắm tại một bãi đá trên biển Đông, bãi đá sau đó được đặt theo tên thuyền.
- 1890 – Harare được những người định cư thành lập, nay là thủ đô của Zimbabwe.
- 1942 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Mở màn trận chiến đồi Edson trên đảo Guadalcanal giữa quân Đồng Minh và quân Nhật Bản.
- 1959 – Liên Xô phóng tàu vũ trụ Luna 2 lên Mặt Trăng từ sân bay vũ trụ Baykonur, Kazakhstan.
- 1962 – Tổng thống Mỹ John F. Kennedy phát biểu bài diễn văn "We choose to go to the Moon" tại Đại học Rice.
- 1982 – Một tuần trước kỷ niệm sinh nhật thứ 65 của mình, võ sĩ người Mexico El Santo thi đấu trận cuối cùng trong sự nghiệp.
- 1990 – Tây Đức, Đông Đức, Pháp, Liên Xô, Vương quốc Liên hiệp Anh và Hoa Kỳ ký kết Hiệp ước 2 + 4 tại Moskva, mở đường cho tái thống nhất nước Đức.
- 2005 – Hong Kong Disneyland được mở cửa tại đảo Đại Nhĩ Sơn, Hồng Kông.
- 2013 – Tàu không gian Voyager 1 chính thức ra khỏi Hệ Mặt Trời sau 35 năm kể từ ngày phóng lên vũ trụ.
- 2023 – Vụ cháy chung cư mini ở Khương Hạ 2023 khiến 56 người tử vong.

== Sinh ==
- 1826 – Nguyễn Phúc Trinh Thận, phong hiệu Lại Đức Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (mất 1904).
- 1921 – Lưu Hữu Phước, một trong những nhạc sĩ tiên phong của tân nhạc Việt Nam (mất 1989).
- 1956 – Trương Quốc Vinh, ca sĩ, diễn viên, đạo diễn người Hồng Kông (mất 2003).
- 1969 – Minh Thuận, ca sĩ, diễn viên người Việt Nam (mất 2016).
- 1986 –
- Emmy Rossum, ca sĩ và nhạc sĩ người Mỹ.
- Dương Mịch, diễn viên người mẫu người Trung Quốc.
- 1989 – Độ Mixi, streamer, YouTuber người Việt Nam.
- 1994 – Kim Namjoon (nghệ danh: Rap Monster, sau này đổi thành RM), rapper, nhà sản xuất nhạc người Hàn Quốc, là thành viên nhóm nhạc BTS.
- 2005 – Nishimura Riki (nghệ danh: Niki), nhạc sĩ, vũ công người Nhật Bản, thành viên của nhóm nhạc ENHYPEN.

== Mất ==
- 984 – Phạm Cự Lạng, danh tướng đời Đinh Tiên Hoàng (sinh 944).
- 1851 – Nguyễn Thị Bảo, phong hiệu Tứ giai Thục tần, phi tần của vua Minh Mạng (sinh 1801).
- 1989 – Vũ Khắc Khoan, nhà viết kịch người Việt Nam (sinh 1917).
- 2010 – Huỳnh Thới Tây, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (sinh 1932).
- 2017 – Thanh Tùng, nhà thơ người Việt Nam, tác giả bài thơ Thời hoa đỏ (1972) được Phú Quang phổ nhạc thành bài hát cùng tên (sinh 1935).
14 tháng 9

Ngày 14 tháng 9 là ngày thứ 257 (258 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 108 ngày trong năm.

== Sự kiện ==
- 81 – Domitianus trở thành hoàng đế của Đế quốc La Mã khi anh trai là Titus từ trần.
- 786 – Harun Al-Rashid của nhà Abbasid trở thành khalip khi anh al-Hadi chết.
- 932 – Trấn Nam tiết độ sứ Mã Hy Phạm tập vị cai quản nước Sở, tức ngày Tân Dậu (12) tháng 8 năm Nhâm Thìn.
- 1752 – Sau khi Anh Quốc chấp thuận sử dụng lịch Gregory và bỏ lịch Julius. Vì vậy, trước thứ Năm ngày 14 tháng 9 năm 1752 là thứ Tư ngày 2 tháng 9 năm 1752 với 11 ngày bị bỏ qua.
- 1752 – Sau khi Anh Quốc chấp thuận sử dụng lịch Gregory. Vì vậy, sau thứ Tư ngày 2 tháng 9 năm 1752 là thứ Năm ngày 14 tháng 9 năm 1752 với 11 ngày bị bỏ qua.
- 1812 – Pháp xâm lăng Nga: Sau trận Borodino bảy ngày trước, Napoleon và quân đội "Grande Armée" chiếm Moskva, nhưng thành phố đã bị cháy và bỏ hoang.
- 1867 – Tác phẩm "Tư bản" của Karl Marx được xuất bản tại Anh Quốc.
- 1901 – Theodore Roosevelt, trở thành Tổng thống thứ 26 của Hoa Kỳ, sau khi Tổng thống thứ 25 của Hoa Kỳ – William McKinley bị ám sát.
- 1946 – Marius Moutet và Hồ Chí Minh ký kết Tạm ước Việt – Pháp, một thành quả của Hội nghị Fontainebleau tại Seine-et-Marne, Pháp.
- 1960 – Tại một hội nghị ở Bagdad, các chính quyền Iran, Iraq, Kuwait, Ả Rập Xê Út, và Venezuela thành lập Tổ chức các nước xuất khẩu dầu lửa (OPEC) để thống nhất và phối hợp các chính sách dầu lửa.
- 2000 – Microsoft phát hành Windows Me, hệ điều hành cuối cùng trong dòng Windows 9x.
- 2015 – Các sóng hấp dẫn được quan sát lần đầu tiên bởi Đài quan trắc LIGO tại Mỹ, có hình dạng sóng khớp với dự đoán của thuyết tương đối rộng.

== Sinh ==
- 1503 – Trịnh Kiểm, nhà chính trị, quân sự người Việt Nam thời Nam – Bắc triều, khi còn sống là Thái quốc công, nhưng đời sau xem ông là chúa Trịnh đầu tiên trong lịch sử Việt Nam (mất 1570).
- 1934 – Ngọc Sơn, nhạc sĩ nhạc vàng người Việt Nam.
- 2000 – Han Jisung, ca sĩ, nhạc sĩ, rapper, vũ công, người mẫu người Hàn Quốc, thành viên nhóm nhạc nam Stray Kids.

== Mất ==
- 1852 – Arthur Wellesley, quý tộc, quân nhân người Ireland gốc Anh trong Quân đội Anh, Thủ tướng Anh Quốc (sinh 1769).
- 1901 – William McKinley, chính trị gia, luật sư, Tổng thống thứ 25 của Hoa Kỳ, ông mất sau khi bị ám sát (sinh 1843).
- 1963 – Nam Phương Hoàng Hậu, hoàng hậu của Hoàng đế Bảo Đại thuộc triều đại nhà Nguyễn (sinh 1913).
- 1996 – Nguyễn Đức Khánh, quân nhân, Chuẩn tướng Không lực Việt Nam Cộng hòa (sinh 1932).
- 2013 – Phan Hòa Hiệp, quân nhân, Chuẩn tướng Việt Nam Cộng hòa (sinh 1927).
15 tháng 9

Ngày 15 tháng 9 là ngày thứ 258 (259 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 107 ngày trong năm.

== Sự kiện ==
- 1457 – Trận Bornholm thứ nhất, hạm đội 3 tàu Gdańsk đánh tan đoàn 16 tàu của Đan Mạch – Livonia trong Chiến tranh Mười ba năm (1454–1466).
- 1835 – Trong chuyến thứ hai trên tàu HMS "Beagle", Charles Darwin tới Quần đảo Galápagos, ở đấy ông phát triển học thuyết tiến hóa.
- 1894 – Chiến tranh Nhật–Thanh: Quân Nhật Bản giành chiến thắng trước quân Thanh trong trận Bình Nhưỡng diễn ra trên lãnh thổ Triều Tiên.
- 1916 – Xe tăng, "vũ khí bí mật" của Quân đội Anh trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, được sử dụng trong trận chiến lần đầu tiên tại Trận Somme (1916) ở Somme, Picardy, Pháp, cho phép phe Đồng minh thắng chiến .
- 1935 – Đức Quốc xã ban hành Bộ luật Nürnberg, luật này hủy bỏ quyền công dân của những người Đức gốc Do Thái, và đổi quốc kỳ mới có chữ Vạn.
- 1945 – Thông tấn xã Việt Nam được thành lập dưới tên Việt Nam Thông tấn xã.
- 1946 – Cộng hòa Nhân dân Bulgaria tuyên bố hình thành sau cuộc trưng cầu dân ý với kết quả phế bỏ chế độ quân chủ .
- 1950 – Bắt đầu trận đánh Inchon ở Triều Tiên .
- 1954 – Cảnh váy mang tính biểu tượng của Marilyn Monroe được quay trong quá trình quay phim "The Seven Year Itch".
- 1956 – Số đầu tiên Tạp chí "Nhân Văn" ra mắt độc giả ở Hà Nội. Tạp chí này sau bị chính quyền lên án và các tác giả đóng góp bài vở đều bị truy tố là "chống phá cách mạng" .
- 2008 – Khủng hoảng tài chính Hoa Kỳ năm 2007–2009: Tập đoàn dịch vụ tài chính Lehman Brothers nộp đơn phá sản. Đây là vụ phá sản lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.

== Sinh ==
- 1890 – Agatha Christie, nhà văn trinh thám người Anh (mất 1976).
- 1900 – Nguyễn An Ninh, nhà văn, nhà báo, nhà hoạt động cách mạng Việt Nam (mất 1943).
- 1948 – Thanh Tùng, nhạc sĩ người Việt Nam.
- 2000 – Felix Lee, ca sĩ, nhạc sĩ, rapper, vũ công, người mẫu, MC người Úc gốc Hàn Quốc, thành viên của Stray Kids.

== Mất ==
- 1974 – Bùi Quý Cảo, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (sinh 1923).

== Những ngày lễ và kỷ niệm ==
- Ngày Quốc tế Dân chủ ("International Day of Democracy") theo LHQ.
16 tháng 9

Ngày 16 tháng 9 là ngày thứ 259 (260 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 106 ngày trong năm.

== Sự kiện ==
- 1908 – Hãng sản xuất ô tô General Motors được thành lập.
- 1941 – Vua Reza Pahlavi của Iran bị bắt phải từ ngôi để cho con Mohammad Reza Pahlavi lên ngôi.
- 1950 – Chiến tranh Đông Dương: Tướng Hoàng Văn Thái chỉ huy hai trung đoàn Việt Minh tiến công quân Pháp ở Đông Khê, mở màn Chiến dịch Biên giới.
- 1963 – Malaya, Singapore, Bắc Borneo (Sabah ngày nay), và Sarawak hợp nhất thành Malaysia.
- 1972 – Chiến tranh Việt Nam: Các chiến sĩ giải phóng cuối cùng rút khỏi thành cổ Quảng Trị, kết thúc trận chiến ác liệt tại đây.
- 1975 – Nguyên mẫu máy bay tiêm kích đánh chặn MiG-31 của Liên Xô tiến hành chuyến bay thử nghiệm đầu tiên.
- 1987 – Nghị định thư Montreal được ký kết nhằm bảo vệ lớp ozon khỏi bị suy giảm.
- 1992 – Bảng Anh bị loại ra khỏi Cơ chế tỷ giá hối đoái châu Âu trong ngày Thứ Tư Đen và bị mất giá.
- 2007 – 89 người thiệt mạng trong một tai nạn của hãng One-Two-GO Airlines tại Thái Lan.

== Sinh ==
- 1782 – Đạo Quang, Hoàng đế thứ 8 của triều đại nhà Thanh (mất 1850).
- 1909 – Nguyễn Mạnh Tường, luật sư, nhà giáo dục, nhà nghiên cứu văn học người Việt Nam (mất 1997).
- 1923 – Đoàn Văn Quảng, quân nhân, nguyên là một tướng lĩnh Nhảy dù, Thiếu tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (mất 1984).
- 1929 – Nguyễn Duy Hinh, quân nhân, nguyên là một tướng lĩnh Kỵ Binh, Thiếu tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa.
- 1923 – Lý Quang Diệu, chính trị gia người Singapore, Thủ tướng đầu tiên của nước Cộng hòa Singapore (mất 2015).
- 1979 – Flo Rida, rapper, ca sĩ người Mỹ.
- 1981 – Phạm Băng Băng, nữ diễn viên, ca sĩ, người mẫu, nhà sản xuất phim người Trung Quốc.
- 1985 – Nam Cường, ca sĩ và diễn viên người Việt Nam, cựu thành viên nhóm nhạc Yoband!.
- 1989 – Vương Anh Tú, ca sĩ, nhạc sĩ kiêm nhà sản xuất âm nhạc người Việt Nam.
- 1992 – Nick Jonas, ca sĩ, nhà soạn nhạc, diễn viên người Mỹ, thành viên ban nhạc Jonas Brothers.

== Mất ==
- 1792 – Nguyễn Huệ, nhà chính trị và quân sự người Việt Nam, vị hoàng đế thứ hai của nhà Tây Sơn (sinh 1753).
- 1820 – Nguyễn Du, nhà thơ, nhà văn hóa lớn thời Lê mạt Nguyễn sơ, đại thi hào dân tộc Việt Nam, Danh nhân văn hóa thế giới (sinh 1766).
- 1942 – Nguyễn Phúc Dĩ Ngu, phong hiệu Ngọc Lâm Công chúa, công chúa con vua Đồng Khánh (sinh 1885).
- 1963 – Nam Phương Hoàng hậu, hoàng hậu của Hoàng đế Bảo Đại, hoàng hậu cuối cùng của triều Nguyễn và chế độ quân chủ trong lịch sử Việt Nam (sinh 1914).

== Những ngày lễ và kỷ niệm ==
- Ngày Quốc tế Bảo vệ Tầng Ozone.
17 tháng 9

Ngày 17 tháng 9 là ngày thứ 260 (261 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 105 ngày trong năm.

== Sự kiện ==
- 1224 – Sau cái chết của Tống Ninh Tông, Hữu thừa tướng Sử Di Viễn làm giả di chiếu, đưa Triệu Quân lên ngôi hoàng đế, tức Tống Lý Tông.
- 1630 – Thành phố Boston được thành lập.
- 1787 – Văn bản Hiến pháp Hoa Kỳ được hoàn thành tại Hội nghị Hiến pháp ở Philadelphia, Pennsylvania.
- 1809 – Hiệp định Fredrikshamn kết thúc chiến tranh giữa Thụy Điển và Nga, Phần Lan tách khỏi Thụy Điển để trở thành một đại công quốc thuộc Nga.
- 1894 – Chiến tranh Thanh – Nhật: Hải quân Đế quốc Nhật Bản thắng Quân Bắc Dương của Trung Quốc nhà Thanh trong Trận sông Áp Lục ở cửa sông Áp Lục trong vịnh Triều Tiên.
- 1916 – Chiến tranh thế giới thứ nhất: Nam tước Đỏ, phi công ách của Không quân Đức, thắng trận máy bay đầu tiên gần Cambrai, Pháp.
- 1939 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Liên Xô xâm chiếm Ba Lan từ phía đông, 16 ngày sau khi Đức Quốc xã tấn công nước đó từ phía tây.
- 1944 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Phe Đồng Minh phát động Chiến dịch Market Garden, chiến dịch đổ bộ hàng không lớn nhất thời bấy giờ.
- 1983 – Vanessa Williams trở thành Miss America người Mỹ gốc Phi đầu tiên.
- 1976 – NASA hoàn tất tàu con thoi đầu tiên mang tên "Enterprise". Con tàu này ra mắt công chúng ở Palmdale, California.

== Sinh ==
- 1657 – Sofia Alekseyevna, quan nhiếp chính của Nga (mất 1704).
- 1919 – Louis Phạm Văn Nẫm, Giám mục Công giáo người Việt Nam, Giám mục phụ tá Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh (mất 2001).
- 1926 – Ngô Viết Thụ, kiến trúc sư người Việt Nam, tác giả nhiều công trình như Dinh Độc Lập, Nhà thờ Phủ Cam, Chợ Đà Lạt, Trường Đại học Nông nghiệp Sài Gòn, Trường Đại học Sư phạm Huế, Trường Đại học Y khoa Sài Gòn (mất 2000).
- 1969 – Tito Vilanova, huấn luyện viên bóng đá người Tây Ban Nha.
- 1991 – Song Luân, ca sĩ, diễn viên người Việt Nam.
- 1993 – Manuel Tom Bihr, cầu thủ bóng đá người Thái Lan gốc Đức.

== Mất ==
- 1609 – Jehuda Löw ben Becalel, học giả Talmud, nhà thần bí học, toán học, thiên văn học và triết gia người Do Thái, rabbi Do Thái giáo thành Praha (sinh 1512~1526).
- 1944 – Dương Thị Thục, tôn hiệu Khôn Nghi Xương Đức Thái hoàng thái hậu, thứ thất của vua Đồng Khánh, một trong hai Thái hoàng thái hậu cuối cùng của nhà Nguyễn và lịch sử Việt Nam (sinh 1868).
- 1986 – Hùng Lân, nhạc sĩ người Việt (sinh 1922).
19 tháng 9

Ngày 19 tháng 9 là ngày thứ 262 (263 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 103 ngày trong năm.

== Sự kiện ==
- 1356 – Chiến tranh Trăm Năm: Quân Anh đánh bại quân Pháp và bắt giữ quốc vương Jean II của Pháp trong trận Poitiers.
- 1442 – Đại thần Nguyễn Trãi của nhà Hậu Lê và gia quyến bị tru di tam tộc do bị khép vào âm mưu thí nghịch trong vụ án Lệ Chi Viên.
- 1885 – Tại tòa Khâm sứ Pháp tại Trung Kỳ, Nguyễn Phúc Ưng Kỷ làm lễ thụ phong, được tôn làm hoàng đế thứ 9 của triều Nguyễn, đặt niên hiệu là Đồng Khánh.
- 1893 – Thống đốc New Zealand tán thành Đạo luật Tuyển cử, trao cho toàn thể phụ nữ tại New Zealand quyền bỏ phiếu.
- 1940 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Điệp viên Ba Lan Witold Pilecki tình nguyện để bị bắt giữ và bị đưa đến Auschwitz để thu thập và tuồn thông tin cho phong trào kháng chiến.
- 1941 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Trận Kiev, quân Đức tiến vào Kiev, Ukraina sau khi quân Liên Xô rút khỏi thành phố, đây là một thảm hoạ quân sự của Liên Xô
- 1944 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Phần Lan và Liên Xô ký đình chiến, kết thúc Chiến tranh Tiếp diễn.
- 1952 – Hoa Kỳ quyết định sẽ thẩm vấn Charlie Chaplin nếu ông trở lại nước này sau khi thăm Anh Quốc vì ông là đảng viên Đảng Cộng sản.
- 1973 – Quốc vương Carl XVI Gustaf của Thụy Điển tiến hành lễ đăng quang tại Stockholm.
- 1983 – Saint Kitts và Nevis giành độc lập khỏi Vương quốc Anh.
- 1991 – Người băng Ötzi, một xác ướp tự nhiên được bảo quản rất tốt của một người đàn ông từ khoảng năm 3300 TCN, được khám phá bởi hai người Đức đi du lịch.
- 2006 – Quân đội Hoàng gia Thái Lan đảo chính chính phủ được bầu của Thủ tướng Thaksin Shinawatra trong lúc ông ở Thành phố New York vì hội họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc.

== Sinh ==
- 1900 – Nguyễn Phúc Vĩnh San, tức vua Duy Tân, hoàng đế thứ 11 của nhà Nguyễn (mất 1945).
- 1916 – Giáo sư Vũ Khiêu, là một học giả nghiên cứu về văn hóa Việt Nam.
- 1919 – Hòa thượng Thích Huyền Quang, lãnh đạo Phật giáo Việt Nam, vị tăng thống thứ tư của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất (mất 2008).
- 1985 – Song Jong Ki, diễn viên nổi tiếng Hàn Quốc.
- 1986 – Nguyễn Hải Yến, nữ ca sĩ người Việt Nam.

== Mất ==
- 1777 – Tân Chính vương Nguyễn Phúc Dương, một trong những chúa Nguyễn cuối cùng của Đàng Trong.
- 1843 – Gaspard-Gustave de Coriolis, nhà toán học và nhà vật lý người Pháp.
- 1881 – James A. Garfield, Tổng thống Hoa Kỳ (sinh 1831).
- 1885 – Nguyễn Phúc Gia Trinh, phong hiệu Mậu Hòa Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (sinh 1823).
- 1969 – Nguyễn Thế Truyền, nhà báo và nhà cách mạng Việt Nam (sinh 1898).
- 2001 – Nguyễn Tôn Hoàn, lãnh tụ Đảng Đại Việt, phó thủ tướng Việt Nam Cộng hòa (sinh 1917).
- 2020 – Phó Đức Phương, nhạc sĩ (sinh 1944).
20 tháng 9

Ngày 20 tháng 9 là ngày thứ 263 (264 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 102 ngày trong năm.

== Sự kiện ==
- 471 – Hiến Văn Đế Thác Bạt Hoằng nhượng lại hoàng vị Bắc Ngụy cho Thái tử Hoành mới 4 tuổi, còn bản thân trở thành Thái thượng hoàng.
- 1854 – Chiến tranh Krym Liên quân Anh–Pháp giành thắng lợi quyết định trước quân Nga trong trận Alma.
- 1891 – Xe hơi đầu tiên chạy bằng xăng được trình bày tại Springfield, Massachusetts, Hoa Kỳ.
- 1944 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Trong Chiến dịch Ý, Lực lượng Anh Quốc và Ấn Độ đẩy lui quân Đức khỏi nước cộng hoà trung lập San Marino.
- 1946 – Liên hoan phim Cannes đầu tiên khai mạc. Năm này 11 điện ảnh đoạt Cành cọ vàng, hồi đó được gọi "Giải thưởng lớn".
- 1954 – Chương trình FORTRAN đầu tiên được chạy.
- 1977 – Việt Nam và Djibouti được chính thức công nhận là hội viên thứ 149 và 150 của Liên Hợp Quốc.
- 2001 – Trong diễn văn trước phiên họp chung của Quốc hội Hoa Kỳ và công chúng Mỹ, Tổng thống George W. Bush tuyến bố "Chiến tranh chống khủng bố".

== Sinh ==
- 1836 – Nguyễn Phúc Miên Chí, tước phong Vĩnh Lộc Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1888)
- 1915 – Nguyễn Văn Hinh, tướng lĩnh người Việt Nam (m. 2004)
- 1941 – Slobodan Milošević, cựu Tổng thống Nam Tư (m. 2006)
- 1946 – Đặng Quang Vinh, diễn viên, nhà sản xuất và đạo diễn người Hồng Kông (m. 2011)
- 1964 – Trương Mạn Ngọc, diễn viên người Hồng Kông
- 1982 – Hồ Ca, diễn viên người Trung Quốc
- 1986 – Hồ Quang Hiếu, ca sĩ nhạc trẻ Việt Nam
- 1990 – Phillip Phillips, quán quân chương trình "American Idol" mùa thứ 11
- 1994 – Mohamadou Sumareh, cầu thủ bóng đá người Malaysia gốc Gambia

== Mất ==
- 2006 – Phạm Xuân Ẩn, điệp viên, nhà báo, tình báo người Việt Nam
21 tháng 9

Ngày 21 tháng 9 là ngày thứ 264 (265 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 101 ngày trong năm.

== Sự kiện ==
- 106 – Sau khi Hán Thương Đế qua đời khi chưa đầy 1 tuổi, anh họ là Lưu Hỗ kế vị hoàng đế triều Hán, tức Hán An Đế.
- 454 – Hoàng đế La Mã Valentinianus III tiến hành ám sát danh tướng Aetius tại Ravenna.
- 1820 – Đế quốc Maratha diệt vong sau khi chiến bại trước Anh Quốc, Công ty Đông Ấn Anh tiếp tục củng cố địa vị tại Ấn Độ.
- 1898 – Từ Hi Thái hậu phát động chính biến đồng thời đảm nhiệm nhiếp chính, cấm túc Quang Tự Đế và tìm bắt người thuộc phái cải cách, Mậu Tuất biến pháp kết thúc.
- 1942 – Nguyên mẫu B–29 Superfortress, máy bay ném bom hạng nặng và một trong những máy bay lớn nhất trong Chiến tranh thế giới thứ hai, cất cánh lần đầu tiên.
- 1946 – Thành lập Đảng Dân chủ Xã hội Việt Nam.
- 1979 – Sau khi Hoàng đế Jean–Bédel Bokassa bị lật đổ, Đế quốc Trung Phi chính thức bị giải thể.
- 1993 – Tổng thống Nga Boris Yeltsin đã gây ra một cuộc khủng hoảng hiến pháp khi ông đình chỉ quốc hội và bãi bỏ hiến pháp.

== Sinh ==
- 1835 – Nguyễn Phúc Miên Thích, tước phong Hậu Lộc Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (mất 1882).
- 1896 – Walter Breuning, công nhân đường sắt người Mỹ và là người đàn ông sống thọ nhất nước Mỹ từ trước đến nay (mất 2011).
- 1930 – Ngọc Cẩm vợ của nhạc sĩ Nguyễn Hữu Thiết và là mẹ của ca sĩ Hồng Hạnh (mất 2020).
- 1947 – Stephen King, nhà văn người Mỹ loại kinh dị/giả tưởng.
- 1954 – Abe Shinzō, Thủ tướng thứ 57 của Nhật Bản (mất 2022).
- 1967 – Suman Pokhrel, nhà thơ, nhà viết kịch, dịch giả và nghệ sĩ.
- 1981 – Nicole Richie, diễn viên, ca sĩ và người giao thiệp rộng Mỹ.
- 1992 – Chen thành viên nhóm nhạc Hàn Quốc, EXO.
- 1994 – Châu Vũ Đồng, nữ diễn viên người Trung Quốc.
- 1999 – Vương Tuấn Khải, trưởng nhóm nhạc TFBOYS, ca sĩ, diễn viên người Trung Quốc.

== Mất ==
- 1832 – Sir Walter Scott, tiểu thuyết gia và thi hoàn người Scotland (sinh 1771).
- 2005 – Lê Quang Lưỡng, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (sinh 1932).
- 2018 – Trần Đại Quang – Chủ tịch nước Việt Nam (sinh 1956).

== Những ngày lễ và kỷ niệm ==
- Ngày Quốc tế Hòa bình ("International Day of Peace") (trước đây là ngày khai mạc Đại hội đồng LHQ).
22 tháng 9

Ngày 22 tháng 9 là ngày thứ 265 (266 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 100 ngày trong năm.

== Sự kiện ==
- 189 – Hoạn quan phục kích sát hại Hà Tiến, kết thúc thời kỳ ngoại thích chuyên quyền của triều Đông Hán.
- 904 – Sau khi đoạt quyền kiểm soát triều đình trên thực tế, Chu Toàn Trung phái người sát hại Đường Chiêu Tông.
- 1630 – Tướng lĩnh kháng Thanh của triều Minh là Viên Sùng Hoán bị Sùng Trinh hoàng đế xử tử lăng trì tại Bắc Kinh.
- 1792 – Lịch cộng hòa của Đệ nhất Cộng hòa Pháp bắt đầu theo cách đón trước với "Kỷ nguyên Tự do".
- 1862 – Tổng thống Hoa Kỳ Abraham Lincoln phát hành Tuyên ngôn giải phóng nô lệ, tuyên bố quyền tự do của tất cả nô lệ ở phần lớn lãnh thổ thuộc Liên minh miền Nam, bắt đầu từ năm sau.
- 1965 – Chiến tranh Ấn Độ-Pakistan 1965 kết thúc sau khi Liên Hợp Quốc kêu gọi về một thỏa thuận ngừng bắn.
- 1980 – Iraq xâm chiếm Iran, khởi đầu Chiến tranh Iran-Iraq kéo dài trong tám năm.
- 1985 – Năm quốc gia: Hoa Kỳ, Nhật Bản, Tây Đức, Anh và Pháp ký kết Thỏa ước Plaza tại thành phố New York, giảm giá đồng Đô la Mỹ so với Yên Nhật và đồng Mác Đức.

== Sinh ==
- 1829 – Tự Đức, vua nhà Nguyễn của Việt Nam (m. 1883)
- 1842 – Henri Émile Sauvage, nhà cổ sinh vật học người Pháp (m. 1917)
- 1863 – Alexandre Yersin, học trò Pasteur, nhà khoa học
- 1912 – Hàn Mặc Tử, nhà thơ Việt Nam. (m. 1940)
- 1942 – David Stern (m. 2020)
- 1977 – Thu Minh, nữ ca sĩ Việt Nam
- 1984 – Thiago Silva, cầu thủ bóng đá người Brasil
- 1985 – Cao Thái Sơn, nam ca sĩ Việt Nam
- 1987 – Tom Felton, nam diễn viên, ca sĩ người Anh
- 1989 – Kim Hyo-yeon, ca sĩ ban nhạc Girls' Generation, Hàn Quốc
- 1994 – Park Jin-young (sinh 1994), ca sĩ nhóm nhạc GOT7
- 1995 – Im Na-yeon, thành viên nhóm nhạc Twice (nhóm nhạc) người Hàn Quốc
- 1999 – Kim Yoo-jung, nữ diễn viên Hàn Quốc
- 1999 – Kim Yo-han, ca sĩ nhóm X
- 2000 – Kim Seungmin, thành viên nhóm nhạc nam Stray Kids người Hàn Quốc

== Mất ==
- 1864 – Nguyễn Phúc Miên Thể, tước phong Tây Ninh Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1829)
- 1913 – Tôn Thất Thuyết, danh tướng Việt Nam (s. 1839)
23 tháng 9

Ngày 23 tháng 9 là ngày thứ 266 (267 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Tính đến hôm nay, còn 99 ngày trong năm.

23 tháng 9 là ngày Thu phân ở Bắc Bán cầu: ngày giữa mùa thu ở các nước nhiệt đới, ngày bắt đầu mùa thu ở các nước ôn đới. Còn ở Nam Bán cầu, đây là ngày Xuân phân.

== Sự kiện ==
- 1846 – Dùng các dự đoán của nhà toán học Urbain Le Verrier, nhà thiên văn học Johann Gottfried Galle phát hiện ra sao Hải Vương.
- 1875 – Billy the Kid bị cảnh sát bắt lần đầu tiên với tội ăn cắp, bắt đầu sự nghiệp tay súng ngoài vòng pháp luật nổi tiếng ở vùng biên cương Hoa Kỳ.
- 1889 – Yamauchi Fusajirō sáng lập Nintendo ở Kyoto, Nhật Bản, để sản xuất và bán lá bài hanafuda.
- 1945 – Quân Pháp khai hỏa nhằm chiếm quyền kiểm soát Sài Gòn với sự giúp đỡ của quân Anh, Nam Bộ kháng chiến bùng nổ.
- 1954 - Câu lạc bộ bóng đá Thể Công được thành lập
- 2002 – Phiên bản công cộng đầu tiên của trình duyệt web Mozilla Firefox ("Phoenix 0.1") được phát hành.
- 2008 – Phiên bản di động đầu tiên của Hệ điều thành Android (hệ điều hành) được phát hành.

== Sinh ==
- 1215- Hốt Tất Liệt,cháu nội của Thành Cát Tư Hãn, người lập nên nhà Nguyên ở Trung Quốc
- 1451 – Francesco Di Giorgio di Martino, kiến trúc sư và nhà điêu khắc người Italia (s. 1439)
- 1927 - Nguyễn Khoa Nam, Thiếu tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (m. 1975)
- 1989 - Phương Oanh, nữ diễn viên, người mẫu, ca sĩ người Việt Nam
- 1994 – Bạch Lộc, diễn viên,người mẫu Trung Quốc
- 1999 - Tống Vũ Kỳ, ca sĩ thần tượng người Trung Quốc hiện đang hoạt động tại Hàn Quốc, thành viên nhóm nhạc (G)I-DLE

== Mất ==
- 1996 - Fujiko F. Fujio (Hiroshi Fujimoto) một tác giả tranh truyện Nhật Bản, cũng là người sáng tác các tập truyện Doraemon.
- 2001 - Nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ
24 tháng 9

Ngày 24 tháng 9 là ngày thứ 267 (268 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 98 ngày trong năm.

== Sự kiện ==
- 1841 – Quốc vương Brunei nhượng lại Sarawak cho nhà thám hiểm người Anh James Brooke.
- 1853 – Đô đốc Despointes chính thức nắm quyền chiếm hữu Nouvelle-Calédonie nhân danh Đế chế Pháp.
- 1877 – Chiến tranh Tây Nam: Lục quân đế quốc của Nhật Bản giành được thắng lợi quyết định trước phiến quân Satsuma trong trận Shiroyama.
- 1903 – Alfred Deakin trở thành Thủ tướng thứ hai của Úc, sau khi Edmund Barton từ chức để tham gia vào Tối cao Pháp viện Úc.
- 1946 – Cathay Pacific được thành lập tại Hồng Kông, hiện là một trong những hãng hàng không lớn nhất thế giới.
- 1948 – Công ty Motor Honda được thành lập tại Tokyo, Nhật Bản.
- 1957 – Camp Nou được khánh thành tại Barcelona, Tây Ban Nha, đây là sân vận động lớn nhất tại châu Âu.
- 1993 – Chế độ quân chủ được phục hồi tại Campuchia khi Hiến pháp mới có hiệu lực, Norodom Sihanouk lần thứ hai trở thành quốc vương.
- 1997 – Trần Đức Lương bắt đầu đảm nhiệm chức vụ Chủ tịch nước Việt Nam.
- 2015 – Một vụ giẫm đạp trong lễ hành hương Hajj tại Mecca, Ả Rập Saudi, khiến cho ít nhất 2.200 người thiệt mạng và làm bị thương hơn 900 người khác.

== Sinh ==
- 15 – Vitellius, hoàng đế La Mã (m. 69)
- 1301 – Ralph Stafford, Bá tước thứ nhất của Stafford, lính Anh (m. 1372)
- 1501 – Gerolamo Cardano, nhà toán học Ý (m. 1576)
- 1534 – Guru Ram Das, Sikh Guru thứ tư (m. 1581)
- 1564 – William Adams, nhà hàng hải và samurai người Anh (m. 1620)
- 1583 – Albrecht von Wallenstein, tướng Áo (m. 1634)
- 1625 – Johan de Witt, nhà chính trị Hà Lan (m. 1672)
- 1705 – Leopold Josef Graf Daun, đại nguyên soái Áo (m. 1766)
- 1717 – Horace Walpole, người viết tiểu thuyết và nhà chính trị Anh (m. 1797)
- 1724 – Arthur Guinness, người ủ rượu bia Ireland (m. 1803)
- 1859 – Nguyễn Phúc Miên Thủ, tước phong Hàm Thuận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1859)
- 1905 – Howard Hughes (m. 1976)
- 1920 – Trần Văn Chơn, Thiếu tướng, Đề đốc Hải Quân Quân lực Việt Nam Cộng hòa (m. 2019)
- 1947 – Phượng Vũ, ca sĩ, nhạc sĩ người Việt Nam (m. 2021)
- 1961 – Fiona Corke, diễn viên Australia
- 1980 – John Arne Riise tên đầy đủ là John Arne Semundseth Riise là một cựu cầu thủ bóng đá người Na Uy chơi ở vị trí hậu vệ cánh trái.
- 1992 - Đình Tú, diễn viên người Việt Nam
- 2002 - Kim Ga-eul, thành viên nhóm IVE
25 tháng 9

Ngày 25 tháng 9 là ngày thứ 268 (269 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 97 ngày trong năm.

== Sự kiện ==
- 275 – Tacitus được Viện nguyên lão chọn làm hoàng đế mới của La Mã.
- 1066 – Quân đội Anh giành chiến thắng quyết định trước quân đội Na Uy trong trận Stamford Bridge.
- 1924 – Tháp Lôi Phong tại Hàng Châu, Trung Quốc bị sụp đổ, tháp được phục dựng vào năm 1999.
- 1513 – Nhà thám hiểm Vasco Núñez de Balboa đứng trên đỉnh núi ở Darién, Panama, trở thành người châu Âu đầu tiên nhìn thấy Thái Bình Dương từ bên Tân Thế giới; vài ngày sau, ông đặt tên nó là "Mar del Sur", tức là "Nam Dương".
- 1944 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Quân đội Đồng Minh thất bại chiến lược trước quân đội Đức trong Chiến dịch Market Garden.
- 1949 – Nhà lãnh đạo lực lượng Quốc Dân đảng tại Tân Cương là Đào Trĩ Nhạc gửi điện đầu hàng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc.
- 1951 – Chiến tranh Đông Dương: Lực lượng Việt Minh vượt sông Hồng tiến vào khu vực Tây Bắc, mở đầu Chiến dịch Lý Thường Kiệt.
- 1964 – Mặt trận Giải phóng Mozambique bắt đầu tiến hành chiến tranh du kích nhằm giành độc lập từ Bồ Đào Nha.
- 1969 – Hiến chương thành lập Tổ chức Hội nghị Hồi giáo được ký kết tại Rabat, Maroc.

== Sinh ==
- 1198 – Kim Ai Tông Hoàn Nhan Thủ Lễ (m. 1234)
- 1711 – Càn Long, Hoàng đế nhà Thanh (m. 1799)
- 1823 – Nguyễn Phúc Gia Trinh, phong hiệu Mậu Hòa Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (m. 1885)
- 1866 – Thomas Hunt Morgan, nhà sinh học Mỹ, giải Nobel Sinh lý và Y khoa năm 1933
- 1881 – Lỗ Tấn, nhà văn Trung Quốc
- 1897 – William Faulkner, tiểu thuyết gia người Mỹ
- 1906 – Dmitry Dmitrievich Shostakovich, nghệ sĩ dương cầm và nhà soạn nhạc người Nga (m. 1975)
- 1929 – Barbara Walters, tác giả người Mỹ và nhân vật truyền hình
- 1930 – Shel Silverstein, nhà thơ người Mỹ, ca sĩ, nhạc sĩ, họa sĩ truyện tranh...
- 1932 – Glenn Gould, nghệ sĩ piano người Canada (m. 1982)
- 1944 – Michael Douglas, nam diễn viên điện ảnh, nhà sản xuất phim Hoa Kỳ
- 1952 – Christopher Reeve, diễn viên người Mỹ, đạo diễn, nhà sản xuất, nhà biên kịch, nhà hoạt động chính trị
- 1961 – Heather Locklear, diễn viên người Mỹ
- 1968 – Will Smith, diễn viên và ca sĩ người Mỹ
- 1969 – Catherine Zeta–Jones, diễn viên người Wales
- 1982 – Hyun Bin, nam diễn viên người Hàn Quốc

== Mất ==
- 1914 – Theodore Nicholas Gill, nhà động vật học người Mỹ (s. 1837).
- 1984 – Đặng Thai Mai, giáo sư, nhà giáo, nhà phê bình văn học Việt Nam, nguyên là Bộ trưởng Bộ Giáo dục, và Viện trưởng đầu tiên Viện Văn Học Việt Nam. (s. 1902)
- 1969 – Chuon Nath, Giáo sư, Đại văn hào, Thiên tài ngôn ngữ học, Quyền trưởng Bộ Giáo dục, Viện chủ chùa Ounalom, Tăng hoàng Campuchia.
26 tháng 9

Ngày 26 tháng 9 là ngày thứ 269 (270 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 96 ngày trong năm.

== Sự kiện ==
- 904 – Sau khi ám sát Đường Chiêu Tông, Chu Toàn Trung đưa hoàng tử Lý Tộ lên ngôi, tức Đường Ai Đế- hoàng đế cuối cùng của triều Đường.
- 1687 – Đền Parthenon tại Athena bị phá hủy một phần trong một xung đột vũ trang giữa Venezia và Ottoman.
- 1580 – Francis Drake trở về Plymouth, Anh, sau khi chạy vòng quanh Trái Đất trên tàu "Golden Hind".
- 1907 – Newfoundland và New Zealand trở thành quốc gia tự trị của Đế quốc Anh.
- 1957 – "West Side Story", nhạc kịch phỏng theo "Romeo và Juliet" của Shakespeare, trình diễn lần đầu tiên tại sân khấu Broadway, New York, Hoa Kỳ.
- 1958 – Bão Ida đổ bộ vào khu vực đông nam của đảo Honshu, Nhật Bản, gây lũ lụt lớn tại khu vực Kanto, khiến 1.269 người thiệt mạng.
- 1969 – Album phòng thu cuối cùng của ban nhạc The Beatles là "Abbey Road" được phát hành tại Anh.
- 1983 – Trung tá Xô Viết Stanislav Yevgrafovich Petrov tránh được chiến tranh nguyên tử khắp thế giới bằng cách chứng nhận báo động giả mặc dù hệ thống báo trước cho rằng Hoa Kỳ đang tấn công.
- 2002 – Phà quốc doanh MV "Le Joola" của Senegal bị lật úp ngoài khơi bờ biển Gambia, khiến ít nhất 1.863 người thiệt mạng
- 2007 – Nhịp dẫn cầu Cần Thơ sập làm 54 người chết, 180 người bị thương

== Sinh ==
- 1181 – Phanxicô thành Assisi, tu sĩ Công giáo Rôma sáng lập ra Dòng Anh Em Hèn Mọn (m. 1226)
- 1927 – Huỳnh Văn Cao, Thiếu tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (m. 2013)
- 1944 – Anne Robinson ("Weakest Link")
- 1948
- Ngô Thụy Miên, nhạc sĩ Việt Nam
- Olivia Newton-John, nữ ca sĩ, diễn viên Anh-Australia-Mỹ (m. 2022)
- 1975 - Hoàng Châu, ca sĩ người Việt Nam
- 1976 - Michael Ballack,cầu thủ bóng đá Đức
- 1979 – Vân Quang Long, ca sĩ người Việt Nam (m. 2020)
- 1980 - Hàn Thái Tú, nam ca sĩ Việt Nam
- 1981 – Serena Williams, ngôi sao quần vợt Mỹ
- 1983 – Ricardo Quaresma, cầu thủ bóng đá Bồ Đào Nha

== Mất ==
- 2000 – Robert Hải, nam diễn viên điện ảnh Việt Nam (s. 1940)
- 2005 – Lê Văn Thân, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1932)
- 2019 – Jacques Chirac, cựu tổng thống Pháp (s. 1932)
- 2022 – Trần Đình Thọ, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1933)
29 tháng 9

Ngày 29 tháng 9 là ngày thứ 272 (273 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 93 ngày trong năm.

== Sự kiện ==
- 522 TCN – Darius I giết pháp sư tiếm vị Gaumâta, củng cố vị thế quân chủ của Đế quốc Achaemenes Ba Tư.
- 440 – Bắt đầu triều đại của Giáo hoàng Lêô I, một trong những vị giáo hoàng có ảnh hưởng lớn trong lịch sử của Giáo hội Công giáo Rôma.
- 1227 – Frederick II, Hoàng đế La Mã Thần thánh, bị Giáo hoàng Grêgôriô IX loại trừ vì thất bại trong tham gia vào các cuộc Thập tự chinh.
- 1578 – Tegucigalpa, thành phố thủ đô của Honduras, bị người Tây Ban Nha tuyên bố chủ quyền.
- 1717 – Một trận động đất tấn công Antigua Guatemala, phá hủy phần lớn kiến trúc của thành phố.
- 1774 – Tác phẩm "Nỗi đau của chàng Werther" được phát hành khiến tác gia Johann Wolfgang von Goethe "(hình)" có được danh tiếng quốc tế.
- 1789 – Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ lần đầu tiên thành lập một đội quân chính quy với quân số vài trăm người.
- 1887 – Câu lạc bộ thể thao Đức Hamburger SV được thành lập với việc sáp nhập "Der Hohenfelder Sportclub" và "Wandsbek-Marienthaler Sportclub".
- 1911 – Ý tuyên chiến với Đế quốc Ottoman.
- 1918 – Chiến tranh thế giới thứ nhất: Bulgaria ký Hiệp định đình chiến Salonica.
- 1940 – Hai chiếc máy bay loại Avro Anson của Không quân Hoàng gia Úc va chạm trên không phận Brocklesby, New South Wales, sau đó chúng bị mắc vào nhau song đều tiếp đất an toàn.
- 1954 – 12 quốc gia ký hiệp định thành lập Tổ chức Nghiên cứu Nguyên tử châu Âu (CERN), phòng thí nghiệm vật lý hạt lớn nhất thế giới hiện nay.
- 1957 – Thảm họa Kyshtym là tai nạn hạt nhân tồi tệ thứ ba từng được ghi nhận.
- 1971 – Oman tham gia Liên đoàn Ả Rập.
- 1972 – Trung Quốc và Nhật Bản ký kết tuyên bố chung, bình thường hóa bang giao giữa hai bên.
- 1979 – Nhà độc tài Francisco Macias của Guinea Xích đạo bị bắn bởi những người lính từ Tây Sahara.
- 1988 – NASA phóng tàu STS-26, nhiệm vụ đầu tiên kể từ thảm họa "Challenger".
- 1990 – Hoàn thành việc xây dựng Nhà thờ chính tòa Quốc gia Washington.
- 1992 – Tổng thống Brazil Fernando Collor de Mello bị luận tội.
- 2009 – Một trận động đất có cường độ 8,1 M xảy ra dưới đáy biển ở khu vực quần đảo Samoa, gây ra sóng thần khiến hơn 100 người thiệt mạng.

== Sinh ==
- 1758: Horatio Nelson - Đô đốc Anh Quốc (m. năm 1805)
- 1899: László Bíró - Nhà phát minh bút bi (m. năm 1985)
- 1931 - Lê Văn Tư, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa
- 1976: Andriy Mykolayovych Shevchenko - Cầu thủ bóng đá Ukraina
- 1984: Per Mertesacker - Cầu thủ bóng đá Đức
- 1985: Dani Pedrosa - Tay đua MotoGP đội đua Repsol Honda quốc tịch Tây Ban Nha
- 1961: Julia Gillard - Thủ tướng thứ 27 của Úc
- 1992: Châu Thâm - Ca sĩ người Trung Quốc
- 1993: Lee Hongbin - Thành viên nhóm VIXX (빅스)
- 1996: Đỗ Duy Mạnh - cầu thủ bóng đá Việt Nam
- 1999: Choi Yena - thành viên nhóm nhạc nữ IZ*ONE

== Mất ==
- 1945 – Bùi Quang Chiêu, nhà chính trị Nam Kỳ bị Việt Minh ám sát (s. 1872)
- 1951 – Nguyễn Bình, trung tướng và tư lệnh Nam Bộ Việt Nam (s. 1906)
- 1973 – W. H. Auden, nhà thơ Hoa Kỳ gốc Anh (s. 1907)
- 2001 – Nguyễn Văn Thiệu, Tổng thống Việt Nam Cộng hòa
- 2020
- Mac Davis, ca sĩ Mỹ (s. 1942)
- Helen Reddy, ca sĩ Úc-Mỹ (s. 1941)
30 tháng 9

Ngày 30 tháng 9 là ngày thứ 273 (274 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 92 ngày trong năm.

== Sự kiện ==
- 1164 - Bang giao Lý-Tống: Nhân đoàn sứ thần nhà Lý do Doãn Tử Tư dẫn đầu sang kinh đô Lâm An, vua Trung Hoa lần đầu công nhận Việt Nam là một quốc gia, gọi là An Nam Quốc. Theo các nguồn Việt sử lược và Tống sử, mùa xuân năm 1174 nhà Tống mới phong hiệu An Nam cho Đại Việt.
- 1520 – Suleiman I đăng quang Sultan của Ottoman, đế quốc đạt đỉnh cao về quân sự, chính trị và kinh tế trong thời gian ông trị vì.
- 1745 – Chiến tranh Kế vị Áo: Quân Phổ giành chiến thắng trước quân Áo-Sachsen trong trận Soor.
- 1935 – Đập Hoover, nằm trên biên giới giữa hai bang Arizona và Nevada của Hoa Kỳ, được khánh thành.
- 1938 – Anh, Đức, Pháp, Ý ký kết Hiệp ước München, cho phép Đức chiếm đóng vùng Sudety của Tiệp Khắc.
- 1968 - Kết thúc cuộc tấn công đợt 3(17-8 đến 30-9) của Sự kiện Tết Mậu Thân hay còn gọi là Tổng công kích và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 tại Việt Nam
- 2005 – Nhật báo Đan Mạch "Jyllands-Posten" xuất bản một số biếm họa về Muhammad, gây ra nhiều kháng nghị từ thế giới Hồi giáo.
- 2009 – Một trận động đất xảy ra ở ngoài khơi đảo Sumatra của Indonesia, khiến 1.115 người thiệt mạng.
- 2022 - Nga sáp nhập 4 tỉnh Luhansk, Donetsk, Zaporizhzhia và Kherson trong bối cảnh xung đột Nga-Ukraina

== Sinh ==
- 1932 - Shintaro Ishihara, thống đốc thứ 33 của Tokyo (m. 2022)
- 1981 – Cecelia Ahern, Nữ nhà văn Ireland
- 1962 - Frank Rijkaard, cựu cầu thủ và huấn luyện viên bóng đá người Ý.
- 1982 – Lý Tiểu Lộ, nữ diễn viên Trung Quốc
- 1982 – Phương Anh, ca sĩ Việt Nam
- 1988 – Thu Quỳnh, diễn viên người Việt Nam
- 1989 – Bích Phương, ca sĩ người Việt Nam

== Mất ==
- 420 – Jerome, Người dịch (Kinh Thánh) (s. 347)
- 1863 – Nguyễn Phúc Trinh Đức, phong hiệu An Trang Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (s. 1818)
- 1885 – Nguyễn Thị Xuyên, phong hiệu Nhị giai Thục phi, phi tần của vua Thiệu Trị (s. 1808)
- 1897 – Thánh Têrêsa thành Lisieux, nữ tu Công giáo, Tiến sĩ Hội thánh.
- 1988 – Trường Chinh, Tổng Bí thư của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hội đồng Nhà nước của Việt Nam (s. 1907)
- 2021 - Vũ Khiêu, là một học giả nghiên cứu về văn hóa Việt Nam. (s. 1916)

== Ngày lễ và kỷ niệm ==
- Lễ thánh Kitô giáo:
- Thánh Grêgôriô Người khai sáng (Giáo hội Tông truyền Armenia)
- Thánh Hônôriô Canterbury, tu sĩ người Ý trong đoàn truyền giáo biệt phái đến xứ Anh năm 597, về sau trở thành Tổng giám mục Canterbury.
- Thánh Giêrônimô (Giáo hội Công giáo)
- Lễ thánh thuộc các giáo hội Đông chính giáo
- Ngày Độc lập tại Botswana, ngày Botswana tuyên bố độc lập từ Đế quốc Anh.
- Ngày Hồi phục tại Canada
- Ngày quốc tế phiên dịch
2 tháng 10

Ngày 2 tháng 10 là ngày thứ 275 (276 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 90 ngày trong năm.

== Sự kiện ==
- 945 – Quân Nam Đường chiếm được kinh thành Kiến châu của Mân, Hoàng đế Mân Vương Diên Chính đầu hàng.
- 1535 – Nhà thám hiểm người Pháp Jacques Cartier đi ngược dòng sông Saint-Laurent tới làng Hochelaga của người Iroquois, nay thuộc Montréal, Canada.
- 1627 – Chu Do Kiểm trở thành hoàng đế triều Minh, tức Sùng Trinh Đế, là hoàng đế thứ 17 và cuối cùng của Triều đại này.
- 1928 – Thánh Josemaría Escrivá thành lập Opus Dei, một tổ chức toàn cầu của người thế tục trong Giáo hội Công giáo Rôma.
- 1936 – Khánh thành tuyến đường sắt xuyên Đông Dương nối giữa Hà Nội và Sài Gòn, được người Pháp xây dựng từ năm 1898.
- 1941 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Quân đội Đức bắt đầu tiến hành một cuộc tiến công tổng lực nhằm vào thủ đô Moskva của Liên Xô.
- 1955 - ENIAC chấm dứt hoạt động.
- 1964 – Sử thi vũ đạo Âm nhạc "Đông phương hồng" công diễn tại Đại lễ đường Nhân dân Bắc Kinh, Trung Quốc.

== Sinh ==
- 1452 – Richard III của Anh, quốc vương Anh (m. 1485)
- 1810 – Nguyễn Phúc Cự, tước phong Thường Tín Quận vương, hoàng tử con vua Gia Long (m. 1849).
- 1835 – Nguyễn Phúc Hồng Hưu, tước phong Gia Hưng vương, hoàng tử con vua Thiệu Trị (m. 1885).
- 1847 – Paul von Hindenburg, thống chế và chính khách người Đức (m. 1934)
- 1851 – Ferdinand Foch, quân nhân, người hùng chiến tranh Pháp (m. 1929)
- 1869 – Mahatma Gandhi, anh hùng dân tộc Ấn Độ (m. 1948)
- 1882 – Boris Mikhailovich Shaposhnikov, chỉ huy cao cấp của Hồng quân được phong hàm Nguyên soái Liên Xô (m. 1945)
- 1883 – Karl von Terzaghi, kỹ sư xây dựng và địa chất người Áo
- 1917 – Christian de Duve, nhà tế bào học và nhà hóa sinh người Bỉ
- 1933 – John Gurdon, nhà sinh vật học Anh
- 1935 – Omar Sívori, cầu thủ bóng đá người Argentina (m. 2005)
- 1940 – Graham Greene, tiểu thuyết gia người Anh
- 1945 – Don McLean, nhạc sĩ Mỹ
- 1946 – Sonthi Boonyaratglin, tổng tư lệnh của Quân đội Hoàng gia Thái Lan kiêm người đứng đầu của Hội đồng Anh ninh Quốc gia, hội đồng quân đội thống trị vương quốc
- 1951
- Romina Power, nữ ca sĩ và diễn viên Mỹ
- Sting, ca sĩ kiêm diễn viên người Anh
- 1952 – Phêrô Nguyễn Văn Khảm, giám mục Công giáo người Việt Nam, Giám mục chính tòa Giáo phận Mỹ Tho
- 1962 – Jeff Bennett, Diễn viên lồng tiếng Mỹ được liệt kê vào trong số "các tên tuổi lồng tiếng hàng đầu"
- 1967 – Thomas Muster, cựu tay vợt số một thế giới người Áo
- 1970 – Maribel Verdú, Diễn viên người Tây Ban Nha
- 1971
- Tiffany Darwish, ca sĩ, dien viên Mỹ
- Đàm Vĩnh Hưng, nam ca sĩ người Việt Nam
- 1978 – Hamasaki Ayumi, nữ ca sĩ, nhạc sĩ và cũng là một Diễn viên người Nhật Bản
- 1992 – Vũ Cát Tường, nữ ca sĩ người Việt Nam
- 1992 – Alisson Becker, cầu thủ bóng đá người Brazil

== Mất ==
- 1496 – Lương Thế Vinh (s. 1441)
- 1849 – Nguyễn Phúc Miên Cung, tước phong Sơn Định Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1824).
- 1988 – Trần Duy Hưng, bác sĩ, chính khách Việt Nam (s. 1912)
- 2008 – Choi Jin Sil, Diễn viên nữ người Hàn Quốc (s. 1968)
- 2012 – Nguyễn Chí Thiện, nhà thơ người Việt Nam (s. 1939)

== Những ngày lễ và kỷ niệm ==
- Ấn Độ – Gandhi Jayanti (s. nhật Mahatma Gandhi, 1869)
3 tháng 10

Ngày 3 tháng 10 là ngày thứ 276 (277 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 89 ngày trong năm.

== Sự kiện ==
- 42 TCN – Trận Philippi: Tam hùng Marcus Antonius và Augustus đánh trận quyết định với Brutus và Cassius.
- 1820 – Hoàng tử Miên Ninh trở thành hoàng đế thứ tám của triều Thanh, tức Đạo Quang Đế.
- 1929 – Vương quốc của người Serb, Croat và Sloven đổi tên thành Vương quốc Nam Tư, "vùng đất của người Nam Slav".
- 1942 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Tên lửa V–2 của Đức được phóng thành công, là vật thể nhân tạo đầu tiên đi vào không gian.
- 1952 – Anh đã thử thành công bom nguyên tử (bom A) và trở thành nước thứ 3 có vũ khí hạt nhân trên thế giới.
- 1990 – Năm bang tái lập của Cộng hòa Dân chủ Đức chính thức sáp nhập vào Cộng hoà Liên bang Đức, Cộng hòa Dân chủ Đức chấm dứt tồn tại.
- 1993 – Quân đội Hoa Kỳ cố gắng bắt những người thuộc tổ chức của quân phiệt Somalia Mohamed Farrah Aidid tại trận Mogadishu.

== Sinh ==
- 1744 – Bùi Huy Bích, danh sĩ Việt Nam (m. 1818)
- 1829 – Sigismund von Schlichting, tướng lĩnh quân đội Phổ (m. 1909)
- 1895 – Sergei Aleksandrovich Yesenin, nhà thơ Nga (m. 1925)
- 1897 – Louis Aragon, nhà văn Pháp (m. 1982)
- 1925 – Nguyễn Thành Thơ, nhà hoạt động chính trị Việt Nam (m. 2015)
- 1928 – Alvin Toffler, tác giả và nhà tương lai học người Mỹ
- 1935 – Armen Borisovich Dzhigarkhanyan, diễn viên Liên Xô người Nga gốc Armenia (m. 2020).
- 1936 – Lê Minh Hương, Thượng tướng Bộ trưởng Bộ Công an Việt Nam 1998–2002 (m. 2004)
- 1949 – Sam Rainsy, chính khách có nhiều bê bối của Campuchia
- 1970 – Vạn Ỷ Văn, diễn viên Trung Quốc
- 1971 – Kevin Scott Richardson, ca sĩ người Mỹ và cựu thành viên của nhóm nhạc Backstreet Boys
- 1978 – Claudio Pizarro, cầu thủ bóng đá Peru
- 1981 – Zlatan Ibrahimović, cầu thủ bóng đá Thụy Điển
- 1987 – Zuleyka Rivera Mendoza, hoa hậu Hoàn vũ 2006 người Puerto Rico
- 1993 – Anh Tú, nam diễn viên, ca sĩ người Việt Nam.
- 1997 – Bang Chan, trưởng nhóm, giọng ca, vũ công, rapper và producer của nhóm nhạc nam Stray Kids

== Mất ==
- 1226 – Phanxicô thành Assisi còn gọi là Thánh Phanxicô, là tu sĩ Công giáo Rôma và là nhà sáng lập dòng tu Dòng Anh em Hèn mọn (Order of Friars Minor) (s. 1181)
- 1849 – Nguyễn Phúc Nhàn Thận, phong hiệu Quỳnh Lâm Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (m. 1849)
- 1943 - Jurica Ribar, họa sĩ Nam Tư (sinh 1918)
- 1967 – Tạ Duy Hiển, nghệ sĩ xiếc Việt Nam (s. 1889)
- 2009 – Nakagawa Shōichi, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nhật Bản (s. 1953)

== Những ngày lễ và kỷ niệm ==
- Ngày Mean Girls
5 tháng 10

Ngày 5 tháng 10 là ngày thứ 278 (279 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 87 ngày trong năm.

== Sự kiện ==
- 1426 – Trận Tốt Động – Chúc Động, trận đánh giữa nghĩa quân Lam Sơn với quân Đại Minh đóng ở Đông Quan (thủ đô Hà Nội ngày nay)
- 1556 – Trận Panipat lần thứ hai, trận đánh giữa quân của nhà Sur và đế quốc Mogul do vua Akbar chỉ huy.
- 1847 – Hoàng tử Hồng Nhậm lên ngôi hoàng đế kế vị vua cha Thiệu Trị, tức vua Tự Đức.
- 1959 – Trung đoàn Tăng 202, trung đoàn tăng thiết giáp đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam được thành lập.
- 1969 – Phần 1 của chương trình truyền hình hài hước "Monty Python's Flying Circus" được trình chiếu lần đầu tiên trên BBC.

== Sinh ==
- 1703 – Jonathan Edwards, nhà thần học và nhà thuyết giáo người Mỹ (m. 1758)
- 1713 – Denis Diderot, nhà văn và nhà triết học người Pháp (m. 1784)
- 1795 – Nguyễn Phúc Đài, tước phong Kiến An vương, hoàng tử con vua Gia Long (m. 1849).
- 1828 – Nguyễn Phúc Miên Kháp, tước phong Tuy An Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1893)
- 1829 - Chester Alan Arthur (m. 1886), Tổng thống thứ 21 của Hoa Kỳ.
- 1831 – Otto von Derenthal, tướng lĩnh quân đội Đức (m. 1910)
- 1921 –
- Phạm Duy, nhạc sĩ, ca sĩ, nhà nghiên cứu nhạc của Việt Nam.
- Eduardo Alberto Duhalde Maldonado, cựu tổng thống Argentina.
- 1929 – Vũ Tú Nam, nhà văn Việt Nam
- 1930 – Anne Haddy, diễn viên Australia (m. 1999)
- 1961 – Vân Sơn, nghệ sĩ hài người Mỹ gốc Việt hoạt động ở hải ngoại.
- 1967 – Guy Pearce, dien viên Anh.
- 1976 – Song Seung-heon, diễn viên và người mẫu Hàn Quốc.
- 1978 –
- Tuấn Hưng, ca sĩ nhạc trẻ của Việt Nam.
- Trương Di Ninh, nữ vận động viên bóng bàn Trung Quốc. Từng xếp hạng 1 thế giới theo bảng xếp hạng hiện tại của ITTF.
- 1987 – Park So Yeon, nữ ca sĩ, MC, diễn viên và người mẫu người Hàn Quốc
- 1989 - Midu, nữ diễn viên, giảng viên, người mẫu kiêm doanh nhân người Việt Nam
- 1990 - Võ Kiều Vân, nữ ca sĩ người Việt Nam
- 1991 – Tiêu Chiến, ca sĩ, diễn viên người Trung Quốc
- 1993 – Chanathip Songkrasin, cầu thủ bóng đá người Thái Lan
- 1994 – Park Ju-hyun, diễn viên người Hàn Quốc

== Mất ==
- 1285 – Philippe III, vua Pháp (s. 1245)
- 1433 – Lê Lợi, vua sáng lập nhà Hậu Lê, lãnh tụ khởi nghĩa chống quân Minh, anh hùng dân tộc Việt Nam.
- 1887 – Đinh Công Tráng, lãnh tụ khởi nghĩa Ba Đình trong phong trào Cần vương chống Pháp ở cuối thế kỷ 19 tại Việt Nam (s. 1842).
- 1985 – Holbrook Working, giáo sư về kinh tế học và thống kê tại Viện Nghiên cứu Lương thực của Đại học Stanford.
- 2011 – Steve Jobs, cựu CEO của hãng Apple

== Những ngày lễ và kỷ niệm ==
- Việt Nam – Ngày truyền thống của Lực lượng Tăng – Thiết giáp Quân đội Nhân dân Việt Nam.
- Quốc tế – Ngày Nhà giáo thế giới.
6 tháng 10

Ngày 6 tháng 10 là ngày thứ 279 (280 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 86 ngày trong năm.

== Sự kiện ==
- 105 TCN – Người Cimbri và Teuton đánh bại quân đội Cộng hòa La Mã trong trận Arausio diễn ra trên lãnh thổ nay thuộc Pháp.
- 69 TCN – Trận Tigranocerta: Quân La Mã dưới quyền Lucullus đánh bại quân Armenia dưới quyền quốc vương Tigranes.
- 1142 – Tần Cối được Tống Cao Tông phong làm thái sư, ông là lãnh đạo của phái chủ hòa trong chiến tranh Tống-Kim.
- 1913 – Viên Thế Khải trở thành đại tổng thống đầu tiên của Trung Hoa Dân Quốc, đánh dấu 'Chính phủ Bắc Dương chính thức thành lập.
- 1939 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Cuộc tấn công Ba Lan của quân đội Đức kết thúc với việc đội quân Polesie đầu hàng.
- 1973 – Phối hợp với Syria, Ai Cập cho quân đội băng qua kênh đào Suez và tấn công tuyến Bar Lev của Israel, bắt đầu Chiến tranh Yom Kippur.
- 1976 – Thủ tướng Quốc vụ viện Trung Quốc Hoa Quốc Phong ra lệnh cho công an bắt giữ Tứ nhân bang cùng những người cộng tác.
- 1976 – Lực lượng vũ trang và cánh hữu Thái Lan tàn sát sinh viên tụ tập tại Đại học Thammasat để phản đối cựu độc tài Thanom Kittikachorn về nước.
- 1977 – Mẫu thử nghiệm của dòng Máy bay tiêm kích phản lực thế hệ thứ tư Mikoyan MiG-29 của Liên Xô tiến hành chuyến bay đầu tiên.
- 1981 – Tổng thống Ai Cập Anwar Al-Sadad bị ám sát trong một buổi lễ duyệt binh thường niên tại Cairo.

== Sinh ==
- 1292 – Chu Văn An, Nhà văn, nhà giáo thời Trần (m. 1370)
- 1887 – Phan Khôi, nhà báo, học giả Việt Nam (m. 1959)
- 1918 – Ngô Khánh Thụy, chính trị gia người Singapore (m. 2010)
- 1932 – Nguyễn Văn Toàn, Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (m. 2005)
- 1939 – Thẩm Thúy Hằng, nữ minh tinh điện ảnh Việt Nam (m. 2022)
- 1942 – Xuân Quỳnh, nữ thi sĩ Việt Nam (m. 1988)
- 1983 - Đan Lê, diễn viên và người dẫn chương trình Việt Nam
- 1986 - Vũ Mạnh Cường, người dẫn chương trình Việt Nam
- 1988 – Horikita Maki, diễn viên người Nhật
- 2001 – Honda Hitomi, nữ ca sĩ người Nhật, thành viên nhóm nhạc Hàn Quốc IZ*ONE và nhóm nhạc Nhật Bản AKB48
- 2002 - Nguyễn Thiện Nhân, người ca sĩ Việt Nam

== Mất ==
- 1825 – Bernard Germain de Lacépède, nhà tự nhiên học người Pháp (s. 1756).
- 1981 – Anwar Sadat, tổng thống Ai Cập, người có công sức tìm hòa bình với Do Thái, bị ám sát. Vụ bắn này được trực tiếp truyền hình.
- 1989 – Bette Davis, huyền thoại điện ảnh Mỹ.
- 2002 – Klaus xứ Amsberg, Vương tế Hà Lan. (s.1926)
- 2020 – Eddie Van Halen, ca sĩ Holland-Mỹ (Van Halen) (s. 1955)