hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Vườn quốc gia Ben Boyd

Vườn quốc gia Ben Boyd là một vườn quốc gia ở bang New South Wales, Úc, cách thành phố Sydney 382 km về phía nam.

Vườn quốc gia này được đặt theo tên người có sáng kiến lập các việc kinh doanh mới Ben Boyd, một người có nhiều quyền lợi ở vùng Bờ biển phía nam bang New South Wales, trong đó có việc săn bắt cá voi, lập nông trại.

Ông ta đã thuê người xây dựng một tháp quan sát bằng sa thạch ở lối vào cảng Eden để báo cho thủy thủ đoàn trên các tàu săn bắt cá voi biết, khi con mồi của họ tới. 

Vườn quốc gia này được lập năm 1971. Ban đầu có diện tích 8900 ha, nó đã được mở rộng thành 9455 ha.

Boyd đã cho xây một tháp canh sa thạch nhìn ra lối vào cảng vịnh Twofold để cảnh báo các thủy thủ săn cá voi không được đến gần con mồi. Tháp này chưa bao giờ hoàn thành.

Có hai loài cây chủ yếu ở vườn quốc gia này gồm ("Eucalyptus sieberi") và ("Corymbia gummifera"). Cũng có một số khu vực rừng mưa nhiệt đới với các loài như ("Synoum glandulosum") và ("Notelaea venosa").

212 loài chim được ghi nhận ở vườn quốc gia này, đây là nơi trú ẩn của loài chim Eastern Ground Parrot và loài Eastern Bristlebird có nguy cơ tuyệt chủng. Little Tern sinh sống ở các đụn cát và các bãi biển và bị xe 4 bánh đe dọa. Năm mươi loài động vật có vú được ghi nhận.
Tại đây cũng có cáo, mèo, thỏ. Cây bụi ("Chrysanthemoides monilifera") ở phía bắc sông Pambula.
Nakhchivan (thành phố)

Thành phố Nakhchivan (; cũng viết Nachitschewan, Nakhchyvan, Nakhicevan, Nakhichevan’, và Nakhjavan) là thủ đô của Cộng hòa tự trị Nakhchivan thuộc Azerbaijan, cách Baku 450 km về phía tây. Đô thị Nakhchivan gồm thành phố Nakhchivan và các làng Başbaşı, Qarağalıq, và Daşduz.

Thành phố này đã là một trung tâm thương mại cổ và các nhà sử học cho rằng thời gian thành lập là vào thế kỷ 16 trước Công nguyên.

== Khí hậu ==
Nakhchivan có lục địa khí hậu bán khô cằn (Köppen BSk) với mùa đông ngắn nhưng lạnh, có tuyết và mùa hè dài, khô, rất nóng.

== Thành phố kết nghĩa ==
- Batumi, Gruzia
- Brest, Belarus

== Xem thêm ==
- Hãn quốc Nakhchivan

== Liên kết ngoài ==
- Nakhchivan Guide
- World Gazetteer: Azerbaijan – World-Gazetteer.com
Gerbamont

Gerbamont là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 9,69 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 310 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 436 m trên mực nước biển.
Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Gerbamontois.

==Liên kết ngoài==
- Gerbamont trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Grandrupt-de-Bains

Grandrupt-de-Bains là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 4,6 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 90 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 442 m trên mực nước biển.

==Liên kết ngoài==
- Grandrupt-de-Bains trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Grandvillers

Grandvillers là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est và thuộc Cộng đồng các xã l'Arentèle-Durbion-Padozel. Grandvillers có diện tích 17,46 km2, dân số năm 1999 là 712 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 364 m trên mực nước biển.
Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Grandvillois.

==Liên kết ngoài==
- Site de Grandvillers
- Grandvillers trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Granges-sur-Vologne

Granges-sur-Vologne là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 29,64 km², dân số năm 1999 là 2449 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 499 m trên mực nước biển.
Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Gringeauds.

==Liên kết ngoài==
- Site de la commune
- Syndicat d'initiatives
- Granges-sur-Vologne trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Greux

Greux là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 8,04 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 144 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 272 m trên mực nước biển.

== Liên kết ngoài ==
- Greux trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Grignoncourt

Grignoncourt là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 5,41 km², dân số năm 1999 là 38 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 286 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là "Grignoncourtois".

==Liên kết ngoài==
- Grignoncourt trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Gruey-lès-Surance

Gruey-lès-Surance là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 27,1 km², dân số năm 1999 là 226 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 422 m trên mực nước biển.

== Liên kết ngoài ==
- Gruey-lès-Surance trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Gugnécourt

Gugnécourt là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 5,11 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 145 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 342 m trên mực nước biển.

== Liên kết ngoài ==
- Gugnécourt trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Gugney-aux-Aulx

Gugney-aux-Aulx là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 8,67 km², dân số năm 1999 là 133 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 315 m trên mực nước biển.

== Liên kết ngoài ==
- Gugney-aux-Aulx trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Hadigny-les-Verrières

Hadigny-les-Verrières là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 13,74 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 350 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 325 m trên mực nước biển.

== Liên kết ngoài ==
- Site municipal
- Hadigny-les-Verrières trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Hadol

Hadol là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 49,05 kilômét vuông, dân số năm 2008 là 2314 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 500 m trên mực nước biển.
Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Hadolais.

== Liên kết ngoài ==
- Site officiel
- Hadol trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Hagécourt

Hagécourt là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 7,6 km², dân số năm 1999 là 150 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 285 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Hagécurtiens.

== Liên kết ngoài ==
- Hagécourt trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Hagnéville-et-Roncourt

Hagnéville-et-Roncourt là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 8,55 km², dân số năm 1999 là 89 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 340–487 m trên mực nước biển.

== Liên kết ngoài ==
- Hagnéville-et-Roncourt trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Haillainville

Haillainville là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 12,26 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 172 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 324 m trên mực nước biển.

== Liên kết ngoài ==
- Haillainville trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Harchéchamp

Harchéchamp là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 7,41 km², dân số năm 1999 là 110 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 310 m trên mực nước biển.

== Liên kết ngoài ==
- Harchéchamp trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Hardancourt

Hardancourt là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 3,33 km², dân số năm 1999 là 36 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 269–332 m trên mực nước biển.

== Liên kết ngoài ==
- Hardancourt trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Houécourt

Houécourt là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 9,91 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 386 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 320 m trên mực nước biển.

== Liên kết ngoài ==
- Houécourt trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Houéville

Houéville là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 3,21 km², dân số năm 1999 là 47 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 310 m trên mực nước biển.
Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Houévillois.

== Liên kết ngoài ==
- Houéville trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Housseras

Housseras là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 19,61 km², dân số năm 1999 là 456 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 352 m trên mực nước biển.
Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Housserassiens.

== Liên kết ngoài ==
- Housseras trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Harmonville

Harmonville là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 15,13 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 185 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 313 m trên mực nước biển.

== Liên kết ngoài ==
- Harmonville trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Harol

Harol là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 27,34 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 502 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 400 m trên mực nước biển.
Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Harolais.

== Liên kết ngoài ==
- Le Lycée professionnel rural privé "La Providence"
- Harol trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Harsault

Harsault là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 10,85 km², dân số năm 1999 là 401 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 380 m trên mực nước biển.

== Liên kết ngoài ==
- Harsault trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Hautmougey

Hautmougey là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 7,87 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 134 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 332 m trên mực nước biển.
== Liên kết ngoài ==
- Hautmougey trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
La Haye, Vosges

La Haye là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 7,34 km², dân số năm 1999 là 118 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 350 m trên mực nước biển.

== Liên kết ngoài ==
- La Haye trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Dolaincourt

Dolaincourt là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 2,6 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 68 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 319–455 m trên mực nước biển.

==Liên kết ngoài==
- Dolaincourt trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Dombasle-devant-Darney

Dombasle-devant-Darney là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 8,73 km², dân số năm 1999 là 90 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 320 m trên mực nước biển.

==Liên kết ngoài==
- Dombasle-devant-Darney trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Dombasle-en-Xaintois

Dombasle-en-Xaintois là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 4,72 km², dân số năm 1999 là 119 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 341 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Dombaslois.

==Liên kết ngoài==
- Dombasle-en-Xaintois trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Lễ hội cầu mưa (người Xtiêng)

Lễ hội cầu mưa (người Xtiêng) là một lễ hội của người đồng bào dân tộc Xtiêng. Là lễ hội rất quan trọng, do đó công việc chuẩn bị phải chu đáo

== Thời gian ==
Vào cứ mùa khô, đầu mùa mưa. Các vị Già làng và trưởng làng quy định thời gian hành lễ, sau đó họp cả bon để phân công công việc.

== Tổ chức ==
Tổ chức theo từng bon (Wăng). Trai tráng và một số nghệ nhân làm cột cây nêu và những công việc nặng nhọc khác. Phụ nữ chuẩn bị củi, nước, gạo nếp, ống nứa để nấu cơm lam, một ché rượu cần để cúng lễ.

Trâu buộc chặt vào cây nêu, mọi người đứng thành vòng tròn chứng kiến nghi lễ. Đến giờ, cả làng tập trung đầy đủ, Già làng (Bu Kuông) tuyên bố lý do buổi lễ

1 đến 3 người đàn ông ở độ tuổi trung niên cầm lao hoặc chà gạc để giết trâu, Già làng lấy máu bôi lên cột cây nêu, dùng gạo trắng và muối rải lên mình trâu. Sau đó ngồi bên ché rượu cần để cúng các vị thần lúa, thần mưa, thần rừng, cầu cho mưa thuận gió hòa để dân làng có một mùa vụ năm mới bội thu, cầu cho vạn vật sinh sôi nảy nở.

== Kết thúc ==
Mọi người xẻ trâu lấy thịt nướng, uống rượu cần, biểu diễn cồng chiêng, những điệu múa cùng các nghệ nhân và nam nữ. Già làng giáo huấn về luật tục và xướng sử thi cho đến sáng hôm sau.
Saint-Benoît-la-Chipotte

Saint-Benoît-la-Chipotte là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 20,77 km², dân số năm 2007 là 407 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 340 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Bénédictains.

==Liên kết ngoài==
- Saint-Benoît-la-Chipotte trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Saint-Baslemont

Saint-Baslemont là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 12,71 km², dân số năm 1999 là 79 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 293–457 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Saint-Baslemontais.

==Liên kết ngoài==
- Saint-Baslemont trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Trĩ

Trĩ có thể chỉ:
- Tên một thứ bệnh: Trĩ (bệnh)
- Tên phổ thông chỉ một số loài chim thuộc họ Trĩ ("Phasianidae"), như trĩ sao, trĩ đỏ...
Saint-Amé

Saint-Amé là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 8,07 km², dân số năm 1999 là 2012 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 399 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Stamésiens.

==Nhân vật nổi tiếng==
- Julien Absalon, champion cycliste, est domicilié à Saint-Amé.

==Liên kết ngoài==
- Site sur les orgues de la région: Page sur l' orgue de Saint Amé
- Saint-Amé trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Rancourt, Vosges

Rancourt là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 5,57 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 57 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 356 m trên mực nước biển.

==Liên kết ngoài==
- Rancourt trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Ruppes

Ruppes là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích kilômét vuông, dân số năm 1999 là 131 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 298 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Ruppins.

==Liên kết ngoài==
- Ruppes trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Basilosauridae

Basilosauridae là một họ cá voi đã tuyệt chủng. Các loài trong chi này sinh sống trong các biển nhiệt đới vào Hậu Eocen, khoảng 35 tới 41 triệu năm trước. Các loài trong phân họ Basilosaurinae có cơ thể rất dài, tới 18 m (60 ft), trông tương tự như cơ thể rắn. Chúng có thùy đuôi như ở cá voi ngày nay, nhưng có lẽ chúng bơi bằng cách sử dụng các chuyển động ngoằn ngoèo của cơ thể. Người ta vẫn chưa rõ thùy đuôi có phải là cơ quan đẩy chính hay không. Những thứ hóa thạch trong dạ dày của một con "Basilosaurus" chỉ ra rằng nó ăn cá, bao gồm cả cá mập. Các loài trong phân họ Dorudontinae có thân hình với tỷ lệ giống như ở cá heo hơn. Chúng có lẽ bơi bằng thùy đuôi. Basilosaurinae và Dorudontinae có các chi sau hoàn hảo, bao gồm cả đầu gối có thể cơ động và vài ngón chân. Tuy nhiên, những chi này là nhỏ xíu, nhỏ đến mức chúng không thể là có vai trò quan trọng trong việc tạo ra lực đẩy trong nước.

==Phân loại==
- Họ Basilosauridae
- Phân họ Basilosaurinae
-  Chi "Basilosaurus"
-  Chi "Basiloterus"
- Phân họ Dorudontinae
-  Chi "Ancalecetus"
-  Chi "Chrysocetus"
-  Chi "Cynthiacetus"
-  Chi "Dorudon"
-  Chi "Zygorhiza"
- Phân họ Kekenodontinae
-  Chi "Kekenodon"
-  Chi "Phococetus"

==Xem thêm==
- Tiến hóa của cá voi

==Liên kết ngoài==
- Basilosaurids and Dorudontids trên website của Dr. Thewissen.
- Basilosauridae tại www.palaeos.com
Rupt-sur-Moselle

Rupt-sur-Moselle là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 45,55 km², dân số năm 1999 là 3637 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 424 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Ruppéens.

==Liên kết ngoài==
- Trang mạng chính thức của Rupt sur Moselle
- Rupt-sur-Moselle trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Regney

Regney là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 3,9 km², dân số năm 1999 là 71 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 340 m trên mực nước biển.

==Liên kết ngoài==
- Regney trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Regnévelle

Regnévelle là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 8,62 kilômét vuông, dân số năm 2005 là 169 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 254–366 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Regnévellois.

==Liên kết ngoài==
- Regnévelle trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Rebeuville

Rebeuville là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 8,72 km², dân số năm 1999 là 264 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 290 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Rebeuvillois.

== Liên kết ngoài ==
- Rebeuville trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Raves

Raves là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 4,02 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 336 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 430 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Ravois.
==Liên kết ngoài==
- Raves trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Rapey

Rapey là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 3,03 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 18 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 365 m trên mực nước biển.
==Liên kết ngoài==
- Rapey trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Raon-sur-Plaine

Raon-sur-Plaine là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 3,54 km², dân số năm 1999 là 143 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 430 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Raonnais.

==Liên kết ngoài==
- Raon-sur-Plaine en Principauté de Salm
- Les deux Raon et leurs forêts
- Raon-sur-Plaine trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Thiên Đức

Thiên Đức là 1 phủ thời Nhà Lý.

== Lịch sử ==
Từ thời Đinh về trước gọi là châu Cổ Lãm đến triều vua Lê Đại Hành cho đến năm 995 vẫn còn gọi tên ấy, sau đó đổi gọi là Cổ Pháp. Năm 1009 Lý Thái Tổ lên ngôi đổi thành phủ Thiên Đức. Vùng đất này nay là đất huyện Tiên Sơn, tỉnh Bắc Ninh.
Raon-l'Étape

Raon-l'Étape là một xã nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 23,71 kilômét vuông, dân số năm 2005 là 6708 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 291 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Raonnais.

==Liên kết ngoài==
- Le site municipal officiel
- Le site non-officiel de Raon-l'Étape
- Le site du collège Louis Pasteur de Raon-l'Étape
- Le site du Club Vosgien de Raon-l'Étape et de la Porte des Vosges
- Raon-l'Étape trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Prey, Vosges

Prey là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 2,13 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 89 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 470 m trên mực nước biển.

==Liên kết ngoài==
- Prey trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Provenchères-lès-Darney

Provenchères-lès-Darney là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 9,07 km², dân số năm 1999 là 150 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 369 m trên mực nước biển.

==Liên kết ngoài==
- Provenchères-lès-Darney trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Provenchères-sur-Fave

Provenchères-sur-Fave là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 7,27 km², dân số năm 1999 là 755 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 402 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Provenchérois.

==Liên kết ngoài==
- Provenchères en 1867
- Provenchères-sur-Fave trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Le Puid

Le Puid là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 5,41 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 90 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 560 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là piedestains.

==Liên kết ngoài==
- Le Puid trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Nomexy

Nomexy là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 7,95 km², dân số năm 1999 là 2283 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 289 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Nomexéens.
==Liên kết ngoài==
- Le Moulin de Nomexy
- Nomexy trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Nompatelize

Nompatelize là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 6,91 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 522 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 372 m trên mực nước biển.

==Liên kết ngoài==
- L'orgue de Nompatelize et le facteur d'orgue Jeanpierre
- Nompatelize trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Pakicetidae

Pakicetidae là danh pháp khoa học để chỉ một họ chứa các loài động vật đã tuyệt chủng, dạng chuyển tiếp từ thú sống trên đất liền sang các dạng cá voi tiền sử. Trong khi các dạng cá voi ngày nay là các động vật sinh sống dưới nước thì các dạng động vật của họ này vẫn sinh sống chủ yếu trên đất liền. Do các hóa thạch của chúng được tìm thấy gần các vùng nước, người ta giả định rằng chúng sống một phần thời gian trong nước, do cấu trúc xương của chúng đặc chắc hơn và làm giảm sức nổi hay hốc mắt của chúng nằm ở vị trí cao trên hộp sọ.

==Đặc điểm==
Các chi đã biết trong họ Pakicetidae bao gồm chi "Pakicetus" kích thước cỡ con sói, "Nalacetus", "Ichthyolestes" kích thước cỡ con cáo. "Pakicetus" lần đầu tiên được Philip Gingerich, Neil Wells, Donald Russell và S. M. Ibrahim Shah phát hiện năm 1983, và cả ba loài được biết đến chỉ từ một số ít di chỉ tại Pakistan, vì thế mà có tên của chi đầu tiên và của họ này. Khu vực này vào khoảng thời gian đó, khoảng 53 triệu năm trước, được coi là vùng duyên hải của biển Tethys.

Các loài trong họ Pakicetidae là động vật ăn thịt sống trên đất liền, nhưng được cho là các tổ tiên của cá voi hiện đại do ba đặc trưng sau đây là duy nhất chỉ có ở các dạng cá voi: các điểm đặc biệt trong định vị các xương tai bên trong hộp sọ, sự gập nếp trong xương của tai giữa, sự sắp xếp của các chỏm răng của các răng hàm. Các loài trong họ này có 4 chân giống như của động vật có vú điển hình.

Học thuyết hiện tại cho rằng cá voi hiện đại đã tiến hóa từ các dạng cá voi cổ đại như "Basilosauridae", mà họ này đến lượt mình lại tiến hóa từ những sinh vật tương tự như họ "Ambulocetidae" sinh sống kiểu lưỡng cư, và họ này lại tiến hóa từ những sinh vật tương tự như Pakicetidae sinh sống trên đất liền.

==Hệ thống hóa==
Ngoài các hóa thạch của chi "Himalayacetus" ở tình trạng bảo tồn không tốt thì các hóa thạch của Pakicetidae là các dấu tích cổ nhất đã biết của cá voi. Các nhóm nổi lên sau này như "Ambulocetidae", "Rodhocetus" hay "Remingtonocetidae" có thể đã có những điều chỉnh lớn đáng kể để thích nghi với cuộc sống dưới nước.

==Tầm quan trọng==
Sự phát hiện ra Pakicetidae đã góp phần vào việc làm cho sự tìm hiểu các mối quan hệ phát sinh loài của cá voi trở nên rõ ràng hơn. Trước đây đôi khi người ta cho rằng bộ Cá voi ("Cetacea") có nguồn gốc từ nhóm Mesonychia. Thay vì thế, hiện tại người ta đã biết rằng các dạng cá voi tiền sử vẫn có mắt cá chân với biểu hiện bề mặt là móng chẻ đôi. Đặc điểm này chỉ có ở động vật guốc chẵn, vì thế, mối quan hệ gần gũi của hai đơn vị phân loại này về mặt hình thái học là đáng kể. Các nghiên cứu di truyền học phân tử cũng chỉ ra mối quan hệ gần gũi này, và theo như học thuyết phổ biến nhất ngày nay thì động vật guốc chẵn và cá voi được gộp lại trong một bộ có danh pháp khoa học là Cetartiodactyla, với một số dạng động vật guốc chẵn như hà mã có thể có quan hệ họ hàng gần gũi nhất với cá voi.

== Xem thêm ==
- Tiến hóa của cá voi

== Liên kết ngoài ==
- THông tin tại palaeos.com
- Thông tin tại The Thewissen Lab
Himalayacetus

Himalayacetus là một chi tuyệt chủng thuộc một nhóm gọi là Archaeoceti (cá voi cổ). "Himalayacetus" có lẽ vẫn có 4 chân và có thể vẫn đi lại trên đất liền. Tuy nhiên, nó có thể săn bắt con mồi tại các vùng nước nông tương tự như cá sấu ngày nay. Các hóa thạch của sinh vật này được tìm thấy tại khu vực dãy núi Himalayas, vì thế mà có danh pháp này. "Himalayacetus" sinh sống trong khu vực bờ biển của biển Tethys cổ đại trước khi mảng Ấn Độ va chạm với mảng Cimmeria.
Mảng Cimmeria

Mảng Cimmeria là một mảng kiến tạo cổ đại bao gồm các phần ngày nay thuộc Anatolia (Tiểu Á), Iran, Afghanistan, Tây Tạng, Đông Dương và Malaya. Mảng Cimmeria trước đây là một phần của siêu lục địa cổ đại Pangaea. Pangaea có hình dạng giống như một chữ "C" khổng lồ, quay mặt về phía đông và bên trong chữ "C" này là đại dương Paleo-Tethys. Hai tiểu lục địa, ngày nay là các phần thuộc Trung Quốc, nằm ở phần mở rộng về phía đông của đại dương Paleo-Tethys. Khoảng 300 Ma (triệu năm trước), một đường rạn nứt đã bắt đầu mở từ phía đông, tách một vòng cung dài và mỏng ra khỏi phần bên trong của nhánh phía nam của siêu lục địa Pangea này, khi đó bao gồm các khu vực ngày nay là Australia, châu Nam Cực, Ấn Độ và châu Phi cùng Arabia. Tiểu lục địa mới được gọi là Cimmeria. Phía sau tiểu lục địa mới này thì đường rạn nứt tạo thành một đại dương mới, gọi là đại dương Tethys. Khi biển Tethys mở rộng ra, nó ép Cimmeria và đáy của đại dương Paleo-Tethys về phía bắc về hướng Laurasia, nhánh phía bắc của Pangaea.
Khi nó di chuyển về phía bắc, đáy của đại dương Paleo-Tethys bị chìm lún xuống dưới Laurasia và lục địa Cimmeria cuối cùng đã va chạm với Laurasia, bắt đầu từ rìa phía tây vào khoảng 220 Ma, và đại dương Paleo-Tethys bắt đầu biến mất, khép lại từ phía tây sang phía đông. Sự va chạm của hai lục địa làm nổi lên các dãy núi dọc theo đường ráp nối, gọi là kiến tạo sơn Cimmeria. Ở rìa phía đông của nó, Cimmeria va chạm với các tiểu lục địa Trung Hoa vào khoảng 200 Ma, và kiến tạo sơn Cimmeria đã mở rộng dọc theo toàn bộ ranh giới phía bắc của mảng kiến tạo này. Phần lớn dấu tích sót lại của đại dương Paleo-Tethys đã biến mất vào khoảng 150 Ma. Núi được tạo ra nhiều hơn khi rìa phía bắc của các mảng Trung Hoa va chạm với phần phía đông của Laurasia. Sau khi nó va chạm với Laurasia vào khoảng 200 Ma (Tiền Jura) thì rãnh Tethys được hình thành ở phía nam Cimmeria, làm ẩn chìm biển Tethys và tạo thành các vòng cung đảo cùng các dãy núi mới trong khu vực.
Đường rạn nứt Tethys cuối cùng trải rộng theo hướng tây để tách đôi Pangaea và Đại Tây Dương đang mở rộng khi đó đã tách siêu lục địa phía bắc là Laurasia ra khỏi siêu lục địa phía nam là Gondwana. Khoảng 150 Ma, Gondwana cũng bắt đầu rạn nứt và tách xa các phần khỏi nhau. Các lục địa Ấn Độ và châu Phi-Arabia bắt đầu trôi dạt về phía bắc, hướng về phía Laurasia, với Cimmeria khi đó tạo thành vùng bờ biển phía nam. châu Phi-Arabia và Ấn Độ cuối cùng cũng va chạm với châu Á vào khoảng 30 Ma, tái hợp nhất Cimmeria với các cựu hàng xóm Gondwana của nó, làm oằn và gây uốn nếp cựu lục địa Cimmeria để hình thành nên các dãy núi như Alps, Kavkaz, Zagros, Hindu Kush và Himalaya hay còn gọi là kiến tạo sơn Alps.

==Xem thêm==
- Địa chất Himalaya

== Liên kết ngoài ==
- Website của Dự án PALEOMAP
- Cổ địa cầu Hậu Permi chỉ ra sự mở rộng của biển Tethys, sự khép lại của đại dương Paleo-Tethys và chuyển động của mảng Cimmeria
- Cổ địa cầu Jura sớm chỉ ra vùng biển hẹp còn lại của đại dương Paleo-Tethys và sự khởi đầu của kiến tạo sơn Cimmeria
Kiến tạo sơn Cimmeria

Kiến tạo sơn Cimmeria là một kiến tạo sơn đã tạo ra các dãy núi hiện nay nằm ở Trung Á. Người ta cho rằng kiến tạo sơn này đã bắt đầu khoảng 200 - 150 triệu năm trước (Ma), với phần lớn thời gian thuộc về kỷ Jura, khi lục địa mảng Cimmeria va chạm với bờ biển phía nam của các lục địa Kazakhstania, Hoa Bắc và Hoa Nam, khép lại đại dương Paleo-Tethys cổ đại nằm giữa chúng. Mảng kiến tạo Cimmeria bao gồm các phần ngày nay thuộc Thổ Nhĩ Kỳ, Iran, Tây Tạng và phần phía tây của Đông Nam Á. Phần lớn ranh giới phía bắc của mảng đã hình thành nên các dãy núi từng cao như dãy núi Himalaya ngày nay. Kiến tạo sơn này vẫn còn tiếp diễn cho tới tận khoảng thời gian thuộc Phấn trắng và Tiền Tân sinh.

==Xem thêm==
- Kiến tạo sơn Hercynia - một kiến tạo sơn diễn ra trước kiến tạo sơn Cimmeria.
- Kiến tạo sơn Alps - một kiến tạo sơn diễn ra sau kiến tạo sơn Cimmeria.
Kazakhstania

Kazakhstania hay còn gọi là Khối Kazakhstan là một khu vực lục địa nhỏ nằm bên trong của châu Á ngày nay. Nó bao gồm các khu vực ở phía bắc và đông biển Aral, phía nam của nền cổ Siberia và phía tây của dãy núi Altai và hồ Balkhash. Về mặt chính trị, nó bao gồm phần lớn Kazakhstan và có tổng diện tích khoảng 1,3 triệu km². Bồn địa Junggar (Chuẩn Cát Nhĩ) ở Tân Cương, Trung Quốc cũng là một phần của Kazahstania, mặc dù đôi khi được nói tới như là Khối Junggar.

Người ta tin rằng Kazakhstania ngày nay chủ yếu là sự cắt dán của các vòng cung đảo núi lửa Tiền Cổ sinh và một vài địa thể lục địa nhỏ. Các kiểu địa hình này đã kết nối lại cùng nhau trong kỷ Ordovic để tạo thành một lục địa cô lập vào thời gian đó. Trong kỷ Than đá và kỷ Permi, lục địa Siberia đã va chạm với Kazakhstania để tạo thành dãy núi Altai, sau đó lục địa Baltica cũng va chạm với khối này trong kiến tạo sơn Ural, tạo ra nền tảng cho phần lớn đại lục Á-Âu ngày nay.

Kazakhstania là tương đối phẳng: chỉ có ở phía đông gần Karaganda là địa hình vùng núi và các ngọn núi tại đó cũng chỉ nổi cao không quá 1.565 m (5.130 ft) trong khu vực dãy núi Tarbagatay. Mặc dù phần lớn lãnh thổ của Kazakhstania là khô cằn và trên thực tế không có nước chảy từ khu vực ra biển cả, nhưng ở đây có một lượng lớn trâu, bò, cừu và lạc đà hai bướu gặm cỏ trên các vùng đồng cỏ che phủ phần lớn khu vực này ngày nay. Kazakhstania là quá khô cằn để có thể có sự băng hà hóa lớn trong kỷ đệ Tứ. Kazakhstania chứa khoảng một phần tư trữ lượng đã được khẳng định về urani của thế giới và cũng là một trong số các nguồn hàng đầu thế giới về quặng chì, kẽm, antimon. Ở ranh giới phía nam, trong khu vực vùng trũng Turan là các trầm tích lớn chứa hơi đốt hình thành từ kết quả sự va chạm của nó với mảng Ấn Độ.

==Xem thêm==
- Danh sách các nền, khiên và nền cổ

==Liên kết ngoài==
- Bản đồ khối Kazakhstan và các khu vực xung quanh
- Cổ địa lý kỷ Ordovic - kỷ Permi của phần giữa của đại lục Á-Âu
Nền cổ Hoa Nam

Nền cổ Hoa Nam hay lục địa Hoa Nam, nền cổ Dương Tử là một lục địa hay nền cổ cổ đại, bao gồm Nam và Đông nam Trung Quốc (vì thế mà có tên gọi này), một phần Đông Dương và các phần khác của Đông Nam Á như Borneo và các đảo cận kề. Hoa Nam từng là một phần của nhiều siêu lục địa trong quá khứ; bao gồm Rodinia, Pannotia, Gondwana, Pangaea, Laurasia và Eurasia.

Khoảng 1 tỷ năm trước (Hậu Nguyên sinh), siêu lục địa Rodinia đã hình thành. Hoa Nam là một phần của siêu lục địa này. Khi đó nó có ranh giới với đại dương Mirovia ở phía bắc, lục địa Siberia ở phía đông, Australia ở phía tây và Laurentia ở phía nam. Khoảng 750 Ma, trong kỷ Cryogen, Rodinia rạn nứt ra và Hoa Nam trở thành lục địa cô lập.

Khoảng 100 triệu năm sau, các mảng đã tách rời này của Rodinia lại tổ hợp cùng nhau để tạo ra siêu lục địa Pannotia. Hoa Nam va chạm với Hoa Bắc và Đông Gondwana (chủ yếu là Australia). Khi Pannotia tách ra vào khoảng 550 Ma (trong kỷ Ediacara), Hoa Nam (và cả Hoa Bắc) trở thành một phần của Đông Gondwana và tồn tại cùng nó trong nhiều triệu năm. Sau đó, trong kỷ Silur (khoảng 125 triệu năm sau khi Pannotia tách ra), Hoa Nam và Hoa Bắc đã trôi dạt ra xa Gondwana và di chuyển ngang qua nền của đại dương Proto-Tethys cổ đại đang bị thu hẹp lại. Một đại dương mới đã hình thành tại phía nam của nó, gọi là đại dương Paleo-Tethys. Vào Hậu Than đá (khoảng 300 Ma), trong khi Hoa Bắc va chạm với Siberia và Kazakhstania, khép lại hoàn toàn đại dương Proto-Tethys thì Hoa Nam trở thành một lục địa độc lập. Trong phần lớn thời gian của kỷ Permi, Hoa Nam nằm trong các vĩ độ thuộc vùng nhiệt đới. Điều này được thể hiện bằng sự tồn tại của thạch tùng ("Lycopodiopsida") khổng lồ có từ kỷ Than đá tại đây trong khi phần lớn thạch tùng khổng lồ tại các khu vực khác đã biến mất. Khi đó Hoa nam là cô lập với siêu lục địa Pangaea mới hình thành. Cimmeria, một tiểu lục địa bao gồm các khu vực ngày nay là Tây Tạng, Iran, Thổ Nhĩ Kỳ và một phần của Đông Nam Á, đã trôi dạt khỏi Gondwana (giống như Hoa Bắc và Hoa Nam đã từng như vậy) và hướng về Laurasia. Đại dương Paleo-Tethys bắt đầu thu hẹp lại trong khi biển Tethys bắt đầu mở rộng ra. Trong Trung Trias (245-228 Ma), phần phía đông của Cimmeria va chạm với Hoa Nam, và chúng cùng nhau di chuyển về phía bắc, về hướng Laurasia. Trong Tiền Jura (200-175 Ma), Hoa Nam va chạm với Hoa Bắc, tạo thành Trung Quốc lục địa như ngày nay. Kể từ đó Hoa Bắc và Hoa Nam đã gắn liền với nhau cho tới nay. Phần lớn Hoa Nam trở thành các dãy núi do sự va chạm của tiểu lục địa Ấn Độ với vùng bờ biển phía nam của Cimmeria.

==Xem thêm==
- Pangaea
- Nền cổ Hoa Bắc
Teratai Prima

Teratai Prima là một chiến phà của Indonesia đã chìm Chủ Nhật ngày 11 tháng 1, 2009 vào khoảng 4:00 giờ địa phương (10 tháng 1, 21:00 giờ phối hợp quốc tế) tại Eo biển Makassar ngoài khơi Sulawesi Barat do bão kết hợp với Xoáy thuận nhiệt đới Charlotte. Những ngưới sống sót tường thuật rằng chiếc phà bị sóng 4m đánh.

==Tai nạn==
Có khoảng 250 hành khách và 17 thủy thủ đã có mặt trên chiếc phà khi phà bị lật vì sóng lớn trong một trận bão dữ dội ở Trung bộ Indonesia, cách bờ biển phía Tây của hòn đảo Sulawesi khoảng 50 km. Các viên chức sợ rằng hầu hết những người trên tàu đã bị chết đuối. Ngày 11 tháng 1, 22 người sống sót đã được các thuyền đánh cá cứu vớt khi họ đang trôi giạt trên ba chiếc bè cứu sinh, người thứ 23 được cứu ngày 12 tháng 1, nhưng số phận của những người khác vẫn chưa rõ ràng.

Bộ trưởng Giao thông Vận tải Jusman Syafi'i Djamal nói viên thuyền trưởng - ở trong số những người đã được cứu sống - báo cáo rằng 150 người đã nhảy ra khỏi tàu trước khi chiếc tàu bị chìm, nhưng ông không biết số phận của họ ra sao. "Chúng tôi đã chuẩn bị một cuộc tìm kiếm và cấp cứu, nhưng sóng lớn cản trở việc tiến hành," ông Djamal nói.

Chiếc phà Teratai Prima trọng tải 700 tấn đã chìm trong lúc trên đường từ hải cảng Pare-Pare ở phía Tây nằm trên hòn đảo Sulawesi để tới Samarinda, thuộc Đông Kalimantan, nằm trên phần Borneo của Indonesia. Chiếc tàu, chở theo khoảng 18 tấn hàng hóa, trước khi chìm đã đánh điện nói rằng nó gặp một trận bão, theo lời ông Nurwahida, một viên chức hải cảng.

==Nguyên nhân==
Thuyền bè là hình thức chuyên chở chính ở Indonesia, một quần đảo với hơn 17.000 hòn đảo và một dân số hơn 250 triệu người. Những quy tắc an toàn không được thực thi một cách nghiêm chỉnh và tình trạng chuyên chở quá đông đã gây ra những tai nạn giết chết hàng trăm mạng người mỗi năm. Vào tháng 12 năm 2006, một chiếc phà đông nghẹt người đã vỡ và chìm trong vùng biển Java trong một trận bão dữ dội, giết chết hơn 400 người.
Trận tấn công đồn biên phòng Mohammad Ghat 2009

Vào Chủ Nhật, 11 tháng 1 năm 2009 quân đội Pakistan đã đẩy lui một cuộc tấn công của khoảng 600 phiến quân, phần lớn từ phía Afghanistan kéo qua, tại vùng Tây Bắc Pakistan. Phiến quân để lại chiến trường ít nhất 40 xác chết với một số lớn khác bị thương, theo một viên chức quân sự.

== Hoàn cảnh ==
Vùng rừng núi biên giới là khu vực hẻo lánh, vô luật pháp, và cũng là nơi được thành phần thân Taliban dùng làm bàn đạp tấn công vào lãnh thổ Afghanistan.

Pakistan đã bố trí hàng chục ngàn binh sĩ để canh phòng khu vực sinh sống của bộ tộc thiểu số, tuy nhiên các viên chức Tây phương và Afghanistan nói rằng điều này không ngăn cản được phiến quân. Một cuộc hành quân lớn săn lùng phiến quân tại Bajur ở về phía Bắc đã khiến cho phiến quân chạy dạt về Mohmand. Phiến quân thường xuyên tấn công thành phần bộ tộc thiểu số bị nghi ngờ là tiếp tay với nỗ lực bình định của chính phủ.

== Trận tấn công ==
Phiến quân khởi sự tấn công vào căn cứ biên phòng Mohammad Ghat của Pakistan, trong vùng Mohmand, nằm trong khu vực sát biên giới Afghanistan, vào lúc 2 giờ sáng với các loạt pháo kích bằng hỏa tiễn và súng cối, sau đó dùng súng cá nhân tấn công một tiền đồn ở gần căn cứ này. Có sáu binh sĩ chính phủ đã thiệt mạng và bảy người khác bị thương trong cuộc tấn công.

Đa số phiến quân tham dự trận đánh này đã từ lãnh thổ Afghanistan tiến sang và phối hợp với thành phần đồng minh ở Pakistan. Có ít nhất 40 phiến quân đã bị hạ sát. Phiến quân sau cùng đã bị đẩy lui, nhưng các cuộc giao tranh lẻ tẻ vẫn còn tiếp tục.

== Sự kiện liên quan ==
Cũng cùng ngày, thành phần tình nghi là Taliban đã bắt cóc năm người thuộc bộ tộc chống Taliban ở Bajur và cắt một tai của mỗi người, theo viên chức địa phương Israr Khan. Các thành viên bộ tộc cũng đã chặn đường tiếp vận cho quân đội NATO ở Chaman, nằm về phía Tây Nam Pakistan, bằng cách đốt vỏ xe và chặt cây cản đường. Họ cho hay làm như vậy để phản đối việc cảnh sát chống ma túy của Pakistan hạ sát một người thuộc bộ tộc. Phần lớn hàng hóa tiếp tế cho quân đội NATO ở Afghanistan đi ngang qua đèo Khyber nhưng vẫn có một số lượng nhỏ hơn đi qua ngả Chaman.
Mũi Guardafui

Mũi Guardafui (chữ Somali: "Gees Gardafuul", "Raas Caseyr" hoặc "Ras Asir", chữ Ả Rập: راس عسير, chữ Ý: "Capo Guardafui") là một mũi đất nằm ở bang Bari, Somalia - quốc gia Đông Bắc Phi. Mũi Guardafui nằm gần kề vịnh Aden, vùng nước nằm giữa mũi Hafun hoặc mũi Guardafui với đảo Socotra (Yemen) là eo biển Guardafui. Mũi đất này nằm ở 51°27'52" kinh đông, là đỉnh định lí của Sừng châu Phi. Do mũi Hafun ở gần đó nhô ra xa hơn về phía đông so với mũi Guardafui về phương diện địa lí, cho nên mũi Guardafui là điểm cực đông thứ hai của châu Phi.

Eo biển Guardafui nối liền vịnh Aden với biển Somalia, do đó có thể quan sát được thuyền tàu băng qua eo biển thông qua kính viễn vọng ở trên mũi đất.

== Lịch sử ==
Đầu thế kỉ I, mũi Guardafui và các thị trấn mậu dịch khác ở khu vực ven sát bờ biển phía bắc Somalia đã được ghi chép trong Hàng hải kí Biển Erythraea ().

"Guardafui" bắt nguồn từ sự miêu tả về mũi đất này của các thuỷ thủ vào cuối thời kì Trung Cổ: "Guarda" "fui" trong tiếng Ý cổ nghĩa là "chú ý" và "trốn thoát", đã miêu tả tính nguy hiểm của mũi Guardafui chĩa vào eo biển.

Đầu thế kỉ XIX, các thuỷ thủ Somalia không cho phép tàu nước ngoài đi vào bến cảng sát gần mũi Guardafui, đồng thời dùng tàu của mình tiến về Aden và Mukalla của Yemen nhằm tiến hành mậu dịch. Lúc đó bờ biển phía đông bắc của Somalia chủ yếu do Sultan quốc Majeerteen và Sultan quốc Hobyo () kiểm soát và quản lí.

Do eo biển Guardafui thường hay phát sinh tai nạn trên biển, Chính phủ Anh Quốc kí kết thoả thuận với Osman Mohamoud - sultan của Sultan quốc Majeerteen, trong thoả thuận phía Anh sẽ giao nộp một khoản tiền trợ cấp mỗi năm, để bảo vệ thuyền viên Anh sống sót trong các vụ tai nạn trên biển sát gần mũi Guardafui, đồng thời ngăn chặn thuyền viên Anh bị cướp bóc. Tuy nhiên, hai bên cuối cùng không đạt được thoả thuận.

Năm 1894, Anh Quốc chính thức xác nhận chủ quyền của Ý về mũi Guardafui. Ngay sau đó, người Ý bắt đầu tiến hành nghiên cứu tường tận ở mũi Guardafui vào năm 1899, và lại nêu ra kế hoạch xây dựng tháp hải đăng ở mũi Guardafui vào năm 1904.

Mặc dù như vậy, nhưng toà tháp hải đăng đầu tiên của mũi Guardafui mới thực sự xây dựng vào tháng 4 năm 1924. Tháp hải đăng này đã sử dụng khung kim loại, cũng chỉ có các thiết bị đơn giản và tiện dụng. Cuối năm 1925, Somalia đã bùng phát hoạt động phản kháng quy mô lớn chống lại sự thống trị của Ý. Quân đội Ý đã ngăn chặn dân chúng của hoạt động phản kháng phá huỷ tháp hải đăng vào tháng 11 năm 1925 và tháng 1 năm 1926. Dù vậy, tháp hải đăng vẫn bị hư hại nhất định. Do đó phía Ý quyết định xây dựng một toà tháp hải đăng kiên cố hơn. Năm 1930, tháp hải đăng xây bằng đá đời mới, mang phong cách kiến trúc phát xít đã xây xong và đưa vào sử dụng cùng với một trạm vô tuyến điện. Tháp hải đăng này lấy tên của Francesco Crispi mà đặt tên.
Vịnh Oman

Vịnh Oman hoặc Biển Oman (tiếng Ba Tư: درياي عمان), hoặc Vịnh Makran (; latin hóa: khalīj ʿumān), (tiếng Urdu/tiếng Ba Tư: خليج مکران) là một vịnh biển nối Biển Ả Rập với Eo biển Hormuz, rồi chảy ra Vịnh Ba Tư. Vịnh này thường được coi là một nhánh của Vịnh Ba Tư, chứ không là nhánh của Biển Ả Rập.

Trên bờ phía bắc của vịnh này là Pakistan và Iran (Persia). Trên bờ phía nam là Oman ở phía đông, và Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất ở phía tây gần đó.

Các cảng chính trên bờ Vịnh này là Sohar, Muscat, Sur của Oman, và Jāsk,Chāhbahār của Iran.

Xem các tham khảo:
- "The Book of Duarte Barbosa" by Duarte Barbosa, Mansel Longworth Dames. 1989. p. 79. ISBN 81-206-0451-2
- "The Natural History of Pliny". by Pliny, Henry Thomas Riley, John Bostock. 1855. p. 117
- "The Countries and Tribes of the Persian Gulf" by Samuel Barrett Miles - 1966. p. 148
- "The Life & Strange Surprising Adventures of Robinson Crusoe of York, Mariner". by Daniel Defoe. 1895. p. 279
- "The Outline of History: Being a Plain History of Life and Mankind". by Herbert George Well. 1920. p. 379.
- "The New Schaff-Herzog Encyclopedia of Religious Knowledge" by Johann Jakob Herzog, Philip Schaff, Albert Hauck. 1910. p. 242

== Liên kết ngoài ==
- Omani Ministry of Foreign Affairs
- Map
Minh Hằng (định hướng)

Minh Hằng trong tiếng Việt có thể là một trong các nhân vật thuộc các lĩnh vực sau:
==Nghệ sĩ==
- Đỗ Minh Hằng, bà là Đại tá, nguyên Giám đốc Nhà hát Kịch Quân đội. Bà đã được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân năm 2015 (đợt 8).
- Nguyễn Minh Hằng (sinh năm 1961), bà là diễn viên hài, diễn viên kịch nói của Nhà hát Tuổi trẻ. Bà đã được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú năm 1997 (đợt 4).
- Lê Ngọc Minh Hằng (sinh năm 1987), cô là một ca sĩ, diễn viên người TP Hồ Chí Minh, người đã rất thành công với bộ phim truyền hình "Gọi giấc mơ về". Cô đã giành giải Mai vàng lần thứ 23 (năm 2017) ở hạng mục "Nữ diễn viên điện ảnh - truyền hình" nhờ vai diễn Hà My trong phim "Sắc đẹp ngàn cân" của đạo diễn James Ngô.
- Nguyễn Minh Hằng (sinh năm 1988), cô còn có nghệ danh MIN. Cô là một ca sĩ, vũ công, nhà sản xuất người Hà Nội. MIN bắt đầu được biết đến với tư cách là thành viên của nhóm nhảy St.319 (tiền thân của công ty giải trí St.319 Entertainment).
- Nghệ danh điện ảnh của nghệ sĩ chèo TLê hu Hằng (Hằng chèo)

==Giáo dục==
- PGS.TS Nguyễn Thị Minh Hằng (sinh năm 1970), bà là Trưởng Bộ môn Tâm lý học Lâm sàng thuộc Khoa Tâm lý học, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.

==Chính trị==
- Bùi Thị Minh Hằng (sinh năm 1964), tức blogger Bùi Hằng là một nhân vật bất đồng chính kiến tại Việt Nam. Bà đã từng nhiều lần bị chính quyền bắt và quản thúc với các tội danh như: gây rối trật tự công cộng, chống người thi hành công vụ... vì những lần tham gia biểu tình và bày tỏ quan điểm chính trị của mình.

==Xem thêm==
- Thanh Hằng
Sohar

Suhar (, cũng được viết là Soḥār) là thủ đô và thành phố lớn nhất của tỉnh Al Batinah Bắc của Oman. Đây là cố đô của đất nước và từng giữ vai trò là một thành phố cảng Hồi giáo quan trọng, Suhar cũng được giả định là nơi nhân vật hư cấu thủy thủ Sinbad sinh ra.

Theo thống kê 2010, dân số Suhar là 140.006, và là điểm dân cư đông thứ năm của Oman. Sự phát triển của Cảng Công nghiệp Sohar đang giúp đưa thành phố trở thành một trung tâm công nghiệp.

== Xem thêm ==
- Oman
- Muscat
- Dubai
- Doha

== Liên kết ngoài ==
- FallingRain Map - elevation = 4m

Government
- Omani Ministry of Foreign Affairs
Mirovia

Mirovia (từ tiếng Nga мировой, "mirovoy", nghĩa là "thế giới" hay "toàn cầu") là một đại dương cổ theo giả thuyết do con người tái lập lại. Nó có thể là đại dương toàn cầu, bao quanh siêu lục địa Rodinia trong đại Tân Nguyên sinh, khoảng 1 tỷ tới 750 triệu năm trước. Mirovia có thể là đồng nhất với, hay là đại dương sinh ra đại dương giả định Pan-Africa, nó xuất hiện sau khi Rodinia nứt vỡ ra. Đại dương Panthalassa (tiền-Thái Bình Dương) đã phát triển trong đại Tân Nguyên sinh do sự hút chìm của Mirovia.

Chứng cứ địa chất cho thấy trong khoảng thời gian giữa liên đại Nguyên sinh, tức kỷ Cryogen, khí hậu Trái Đất là cực kỳ lạnh và đây là thời kỳ băng hà mãnh liệt nhất trong lịch sử Trái Đất cho tới nay, mạnh tới mức Mirovia có thể đã bị đóng băng hoàn toàn tới độ sâu 2 km. Cụ thể xem thêm bài về giả thuyết Quả cầu tuyết Trái Đất.
Sur (Oman)

Sur () là thành phố thủ phủ của vùng Ash Sharqiyah, miền đông bắc Oman, trên bờ Vịnh Oman. Vị trí của thành phố này ở tọa độ địa lý khoảng , cách thủ đô Muscat khoảng 150 km về phía đông nam.

==Lịch sử==
Thế kỷ thứ 6, Sur là trung tâm buôn bán với các nước Đông Phi. Trong thế kỷ thứ 16, thành phố này dưới sự cai trị của Bồ Đào Nha, nhưng được imam (nhà lãnh đạo Hồi giáo) người Oman là Nasir ibn Murshid giải phóng. Sau đó thành phố trải qua một cuộc phục hưng kinh tế và là trung tâm buôn bán với Ấn Độ và các nước Đông Phi.

Tới giữa thế kỷ thứ 19, Vương quốc Anh cấm việc buôn bán nô lệ. Hơn nữa thành phố còn bị suy thoái do việc mở Kênh Suez, khiến cho thành phố mất việc buôn bán với Ấn Độ.

Ngày nay thành phố vẫn giữ được danh tiếng là thành phố chuyên đóng tàu buồm dhow, loại tàu buồm được sử dụng làm thương thuyền trong 2 thế kỷ trước.

Là một trong các thành phố nổi tiếng về đóng tàu gỗ trong vùng Vịnh, vị trí lịch sử này đã giúp cho thành phố tiến ra Vịnh Oman và Ấn Độ Dương. Nhiều tàu được đóng trong thành phố này đã tới các nước Trung quốc, Ấn Độ, Zanzibar, Iraq cùng nhiều nước khác.

Tháng 6 năm 2007, Sur bị trận bão lốc Gonu tàn phá.

==Liên kết ngoài==
- World66
- http://www.surcity.net
Binchō-tan (manga)

== Tóm tắt nội dung ==
Anime có tính chất giáo dục cao phù hợp mọi lứa tuổi, nội dung xoay quanh công việc hằng ngày của Binchotan và cuộc gặp gỡ với những người bạn mới. Binchotan trong tiếng Nhật có nghĩa là than.

== Nhân vật ==
=== Binchotan ===
Lồng tiếng: Ai Nonaka

Binchotan cũng là tên của anime, kể về một cô bé sống xa thị trấn trong một căn nhà nhỏ, giống như cái tên, Bincho thường đội 1/2 mành than trên đầu. Mỗi tình tiết là 1 ngày của Bincho làm việc để mua thức ăn và những thứ cần thiết.

Bincho thì mặc cảm vì mình mồ côi và cũng vì Bincho sống đơn độc một mình, Bincho từ chối bất cứ câu hỏi nào của chủ tiệm khi hỏi về mẹ cô. Bincho có thói quen chào hỏi và tạm biệt khi đi khỏi và bước vào nhà.

Đặc biệt Bincho có khả năng thay đổi kích thước của cơ thể. Bình thường Bincho ở trong hình dáng của một đứa trẻ nhưng trong một số trường hợp có thể thu nhỏ người lại như: để vừa với một chiếc giày hay cưỡi lên lưng một con vịt

Tài sản duy nhất của Bincho là bộ Kimono do bà Bincho may. Đó là bộ đồ duy nhất mà Bincho mặc trong các tập phim. Bincho rất cô độc.

=== Kunugi-tan ===
Lồng tiếng: Sakura Nogawa

Kunugi-tan là nhân vật xuất hiện nhiều nhất trong mỗi tập trước khi xuất hiện các nhân vật khác trong anime xuất hiện, Kunugi-tan giàu và sống với nhiều người hầu trong một căn nhà lớn.

Kunugi-tan cũng rất cô đơn mặc dù xoay quanh Kunugi-tan là nhiều người hầu cũng như những người có cùng tầng lớp với cô ấy ở trường.
Kunugi-tan chưa bao giờ được phép khám phá cuộc sống bên ngoài, bởi vì lệnh nghiêm khắc của cha Kunugi-tan.

Kunugi-tan thường ngây người nhìn vào khoảng không xa, như là sự mong mỏi một chút tự do.

Kunugi-tan rất thích Bincho và luôn cô gắng làm quen với cô ấy. Kunugi-tan rất sợ những con bọ mặc dù đôi khi một vài con bám vào áo đầm cô. Kunugi-tan cột hai mảnh than ở trên đầu.

=== Chiku-tan ===
Lồng tiếng: Mai Kadowaki

Chiku-tan rất nhiệt tình. Chiku-tan rất thích phát minh ra mọi thứ và giúp đỡ mọi người. Tóc của Chiku-tan cũng buộc một nửa miếng than tre và khi nó bắt đầu rung lên thì cũng là lúc Chiku-tan nảy ra ý tưởng khi thường gặp vấn đề. Nhười xem có thể thấy như Bincho Chiku-tan cũng sống xa thị trấn và trong một căn nhà cũ, nhưng họ sống cùng nhau với em gái Chiku-rin và ông nội. Chiku-tan rất sợ ma.
Chiku tan thường làm những công việc như Bincho, ngay sau khi họ gặp mặt họ nhanh chóng trở thành bạn của nhau, họ nuôi chó cùng với nhau.Họ của Chikutan Takesumi có nghĩa là than tre.

=== Các nhân vật khác ===
- Chiku-rin
Lồng tiếng: Misato Fukuen

- Aroe
Lồng tiếng: Momoko Saito

- Ren-tan
Lồng tiếng: Rina Sato

- Abemaki
Lồng tiếng: Rie Kugimiya

- Sudajii
Lồng tiếng: Tomomichi Nishimura 

- Ookushi
Lồng tiếng: Fumihiko Tachiki

- Pukashuu
Lồng tiếng: Miyu Matsuki

- Yukari-tan
Lồng tiếng: Mai Nakahara

- Yurio
Lồng tiếng: Seiko Fujiki

- Sotesuo
Cha Aroe

- Sachi
Con chó của Binchou

- Narrotor
Lồng tiếng: Kikuko Inoue