Forrestal (lớp tàu sân bay)

Lớp tàu sân bay "Forrestal" là một lớp bao gồm bốn chiếc tàu sân bay được thiết kế và chế tạo cho Hải quân Hoa Kỳ vào thập niên 1950. Đây là lớp đầu tiên còn được gọi là những siêu hàng không mẫu hạm, kết hợp tải trọng lớn, thang nâng bên mép sàn đáp và sàn đáp chéo góc. Chiếc đầu tiên trong lớp được đưa ra hoạt động vào năm 1955, và chiếc cuối cùng được cho ngừng hoạt động là vào năm 1998.

== Thiết kế ==
Lớp "Forrestal" là lớp siêu hàng không mẫu hạm đầu tiên được hoàn tất bởi Hải quân Mỹ, một tên gọi do tải trọng cực lớn (25% lớn hơn so với lớp "Midway" thuộc thế hệ sau Thế Chiến II), một sàn đáp chéo góc hoàn toàn tích hợp ("Forrestal" và "Saratoga" được đặt lườn với sàn cất-hạ cánh trên trục dọc, nhưng được cải biến thành sàn chéo góc đang khi chế tạo; "Ranger" và "Independence" được đặt lườn với sàn chéo góc ngay từ đầu và có rất nhiều cải tiến nhỏ so với hai chiếc dẫn đầu), một đảo cấu trúc thượng tầng rất lớn, nhưng quan trọng nhất là thành phần không lực phối thuộc được tăng đáng kể, lên đến 80–100 máy bay chiến đấu phản lực (so với 65–75 chiếc của lớp "Midway" và ít hơn 50 chiếc trên lớp "Essex"). So với lớp "Midway", lớp "Forrestal" dài hơn và mạn thuyền rộng hơn gần , đưa đến một nền tảng rất ổn định và thoải mái dành cho các hoạt động không lực ngay cả khi thời tiết rất xấu. Khi được đưa vào hoạt động, lớp "Forrestal" có hầm chứa máy bay rộng rãi nhất và sàn cất-hạ cánh lớn nhất đối với mọi tàu sân bay từng được chế tạo. Do có kích cỡ lườn tàu rất lớn, sàn cất-hạ cánh bọc thép được tích hợp (cấu trúc các tàu sân bay của Hoa Kỳ trước đây thiết kế sàn cất-hạ cánh như một phần của cấu trúc thượng tầng). Đây là một thiết kế cấu trúc hầu như tương tự như được sử dụng trên các tàu sân bay "bọc thép" của Anh trong Thế Chiến II như là lớp "Illustrious", đòi hỏi một tàu sân bay với kích thước thật lớn, vì phải mang theo một sàn tàu cứng chắc ở mức sàn đáp tạo ra một lườn tàu chắc chắn và nhẹ hơn. Những chiếc thuộc lớp "Midway" ngập rất thấp trong nước và trở thành những tàu đi biển kém trong quá trình hoạt động kéo dài; chúng bị ướt nước phía trước và có đặc tính hàng không kém. Lườn tàu sâu hơn của những chiếc thuộc lớp "Forrestal" cho phép chúng có phần nổi cao hơn và đi biển tốt hơn. Giống như những chiếc thuộc lớp "Midway" dẫn trước, lớp "Forrestal" được thiết kế với một sàn đáp bọc thép.
Lớp "Forrestal" là những kiểu mẫu đầu tiên của siêu hàng không mẫu hạm, nên chưa phải là một thiết kế hoàn hảo; đặc biệt là các thang nâng được bố trí rất kém cho chức năng vận chuyển máy bay. Thang nâng bên mạn trái, di tích của thiết kế sàn cất-hạ cánh theo trục dọc nguyên thủy, hầu như hoàn toàn vô dụng, vì nó được bố trí ở phía trước của sàn đáp chéo góc, ngay trên đường băng hạ cánh cũng như đường băng cất cánh từ các máy phóng số 3 và số 4. Lớp "Kitty Hawk" tiếp theo đã chuyển vị trí thang nâng bên mạn phải ra phía sau sàn đáp chéo góc, đồng thời hoán đổi vị trí đảo cấu trúc thượng tầng và thang nâng mạn phải thứ hai, cải thiện đáng kể việc vận chuyển máy bay. Các khẩu pháo bố trí trên các bệ nhô bên mạn tàu bị ảnh hưởng bởi góc bắn phức tạp và tầm bắn hạn chế, thường xuyên bị ướt nước, và các vị trí trước mũi và sau đuôi hầu như vô dụng. Chúng được tháo dỡ chỉ sau vài năm phục vụ và được thay thế bằng tên lửa đất-đối-không và hệ thống vũ khí tầm gần (CIWS: Close-In Weapon System). Các khẩu pháo phía sau của "Forrestal" tồn tại cho đến khi xảy ra vụ hỏa hoạn vào năm 1967, chúng được tháo dỡ và sau cùng được thay thế bằng tên lửa vào giữa những năm 1970.

Thiết kế nguyên thủy của những chiếc trong lớp "Forrestal" dự định có một đảo cấu trúc thượng tầng rất nhỏ, thu gọn lại được. Thiết kế này có nhiều vấn đề: cơ cấu nâng và hạ đảo cấu trúc thượng tầng chưa bao giờ hoàn thiện trước khi sàn đáp chéo góc được bổ sung vào thiết kế; và việc ám khói sàn tàu là một vấn đề nghiêm trọng do không được thông gió thích đáng. Việc tái thiết kế với sàn đáp chéo góc cho phép có một đảo cấu trúc thượng tầng rất lớn, lớn hơn nhiều so với các tàu sân bay trước đó, cho phép có được độ linh hoạt và kiểm soát hoạt động không lực xuất sắc.

Vào cuối những năm 1990, Hoa Kỳ dự định chuyển giao một tàu sân bay lớp "Forrestal" cho Brazil, nhưng đề nghị bị từ chối do chi phí vận hành đắt đỏ. Thay vào đó, Brazil nhận từ Pháp chiếc tàu sân bay "Foch" (R99) và đổi tên thành "São Paulo" (A12).

Cả bốn chiếc trong lớp "Forrestal" đều đã được cho rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân. Cho dù "Ranger" từng được giữ lại trong danh sách chờ đợi để được trao tặng như một tàu bảo tàng, đến tháng 7, 2017 nó cùng hai chiếc khác đã bị tháo dỡ, và chiếc thứ tư đang được tháo dỡ tại Brownsville, Texas.

== Tham khảo ==
- Bài này có các trích dẫn từ nguồn Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng.