Lòng Chúa Thương Xót

Lòng Chúa Thương Xót là một thực hành tôn kính trong Giáo hội Công giáo, lấy đối tượng là lòng thương xót của Thiên Chúa trong mối liên hệ chặt chẽ với những lần Chúa Giêsu hiện ra với Sơ Faustyna Kowalska 

Việc tôn kính Lòng Chúa Thương Xót bao gồm nhiều thực hành khác nhau như Chúa nhật Lòng Chúa Thương Xót, chuỗi kinh Lòng Chúa Thương Xót hay ảnh tượng Lòng Chúa Thương Xót. Theo Sơ Faustyna, Lòng Chúa Thương Xót là "lòng trắc ẩn yêu thương" mà Thiên Chúa dành cho tất cả moi người, cách riêng là cho các tội nhân. Theo như các chứng từ của Sơ Faustyna thì trong một vài cuộc thị kiến, Chúa Giêsu đã đích thân mời gọi con người tôn kính lòng thương xót Chúa cũng như thực hiện các hình thức sùng kính đã được liệt kê trên đây.

Sơ Faustyna Kowalska được Tòa Thánh phong tước hiệu "Thư ký của Lòng Chúa Thương Xót" vào dịp Năm Thánh 2000.

== Sùng kính ==
Theo lời kể trong nhật ký của Sơ Faustyna, vào tháng 2 năm 1931 tại thành phố Płock nước Ba Lan, Chúa Giêsu đã hiện ra với bà và truyền cho bà làm phổ biến lòng sùng kính đối với lòng thương xót Chúa. Cuốn nhật ký được bà thực hiện từ năm 1934 đến năm 1938 cũng mô tả nhiều lần thị kiến khác, về sau được xuất bản thành sách vào năm 1981 với tựa đề (tựa đề tiếng Việt: Nhật ký Lòng Thương Xót Chúa nơi linh hồn tôi). Hai đề tài chính yếu của việc sùng kính Lòng Thương Xót Chúa đó là tín thác vào lòng lành vô cùng của Chúa Kitô và sống khoan dung với tha nhân, hầu trở nên cho họ cầu nối của tình yêu Thiên Chúa.

Cốt lõi của Lòng Chúa Thương Xót được thể hiện qua tình yêu lân tuất của Thiên Chúa cùng ước muốn để tình yêu ấy tuôn chảy qua chính con tim mình để đến với những ai cần nhờ lòng Chúa thương xót hơn. Trong Thánh lễ cung hiến Đền Thánh Lòng Chúa Thương Xót ở Kraków, Giáo tông Gioan Phaolô II đã nhắc lại điều cốt lõi trên mà rằng: "Ngoài lòng thương xót của Thiên Chúa ra, nhân loại không còn một nguồn hy vọng nào khác." Có 7 hình thức sùng kính Lòng Chúa Thương Xót, đó là:

1. Ảnh tượng Lòng Chúa Thương Xót với phụ đề "Lạy Chúa Giêsu, con tín thác nơi Ngài";
2. Cử hành Lễ Chúa nhật Lòng Chúa Thương Xót;
3. Lần chuỗi Lòng Chúa Thương Xót;
4. Cử hành tuần cửu nhật kính Lòng Chúa Thương Xót;
5. Giờ cao điểm của Lòng Chúa Thương Xót vào lúc 3 giờ chiều;
6. Lan tỏa lòng thương xót qua lời nói, việc làm hoặc lời cầu nguyện;
7. Lan tỏa các việc bác ái phần hồn và phần xác tới toàn thể nhân loại để chuẩn bị cho ngày Đức Giêsu Kitô trở lại.
Những lời cầu nguyện dùng để đọc chuỗi kinh Lòng Chúa Thương Xót trình bày ba đề tài chính yếu của việc sùng kính Lòng Thương Xót Chúa, đó là: thỉnh cầu và tiếp nhận lòng thương xót Chúa; tin tưởng, phó thác vào trái tim lân tuất Chúa Kitô; sống yêu thương và khoan dung với tha nhân, hầu trở nên cho họ cầu nối của tình yêu Thiên Chúa.

Hai đề tài đầu tiên có liên quan đến câu phụ đề của Ảnh tượng Lòng Chúa Thương Xót: ""Lạy Chúa Giêsu, con tín thác nơi Ngài"" cùng câu nói sau đây, được Sơ Faustyna tiết lộ vào ngày 28 tháng 4 năm 1935 và cho là lời của Chúa Giêsu: "Bất kỳ linh hồn nào tin tưởng và phó thác vào lòng thương xót của Ta thì sẽ được xót thương".

Đề tài thứ ba được gợi hứng từ lệnh truyền của Chúa Giêsu mà Sơ Faustyna đã nhận lấy và ghi vào nhật ký: "Con hãy thay các tội nhân kêu cầu lòng thương xót của Ta" (Sổ tay, mục 186–187). Câu nói trên được tiếp nối bởi lời kinh sau: "Kính lạy Máu và Nước đã tuôn trào từ Thánh Tâm Chúa Giêsu, như thác nguồn Thương Xót chúng con: con tín thác vào Chúa", và Sơ Faustyna cũng khuyến nghị đọc lời kinh này trong Giờ cao điểm của Lòng Chúa Thương Xót. Trong nhật ký, bà kể lại lời Chúa Giêsu nói với mình: "Ta đề nghị con sốt sắng làm các , vốn phát xuất từ tình yêu con dành cho Ta”. Bà cũng cho biết rằng Chúa Giêsu đã chỉ ra ba cách để sống lòng thương xót với người thân cận: thứ nhất là bằng việc làm, thứ hai là bằng lời nói, và thứ ba là bằng việc cầu nguyện. Nhật ký của Sơ Faustyna có ghi chép một bài kinh cầu Lòng Chúa Thương Xót (Nhật ký, số 949).

Theo nhãn quan của Lòng Chúa Thương Xót, lòng khoan dung là nhân tố mấu chốt trong chương trình cứu độ của Thiên Chúa và chính vì lòng khoan dung mà Thiên Chúa đã ban con một của Ngài xuống trần gian để cứu chuộc nhân loại, vốn phải gánh tội do sự sa ngã của Adam. Lời nguyện nhập lễ trong Thánh lễ Chúa nhật Lòng Chúa Thương Xót có nhắc tới nhân tố trên và khởi đầu như sau: "Lạy Thiên Chúa từ bi nhân hậu, chúng con không còn tìm Chúa Giêsu nơi những kẻ chết nữa, vì Ngài đã sống lại và đã trở nên Chúa tể sự sống".

Vào năm 1959, Tòa Thánh ra lệnh cấm phổ biến ảnh tượng cũng như việc sùng kính Lòng Chúa Thương Xót vì nhiều lý do khác nhau. Một số giám mục Ba Lan đã đưa ra nghi vấn về những thị kiến của Sơ Faustyna và tỏ ra khó chịu trước việc ảnh tượng Lòng Chúa Thương Xót có nét tương đồng với quốc kỳ Ba Lan, vốn mang hai màu đỏ và trắng. Một số linh mục Ba Lan còn cắt nghĩa rằng hai chùm sáng phát ra từ ngực Chúa Giêsu tượng trưng cho quốc kỳ Ba Lan. Đến ngày 15 tháng 4 năm 1978, lệnh cấm việc sùng kính Lòng Chúa Thương Xót đã được dỡ bỏ nhờ sự thúc bách của Hồng y Ba Lan Karol Wojtyła, người vốn rất quan tâm đến Sơ Faustyna. Tuy vậy, hiện nay vẫn còn một số tín hữu Công giáo duy truyền thống chủ trương bác bỏ và phê phán việc sùng kính Lòng Chúa Thương Xót, cho rằng lòng sùng kính này là không chính thống, mang tính lạc giáo và là một sản phẩm của chủ nghĩa hiện đại.

Vào năm 1987, nhà làm phim người Mỹ Hermann D. Tauchert đã đồng biên kịch, sản xuất và đạo diễn bộ phim "" (), lấy bối cảnh cuộc đời thánh nữ Faustyna.

== Linh ảnh ==
Theo mô tả của ảnh tượng Lòng Chúa Thương Xót, Chúa Giêsu đứng thẳng, một tay ban phép lành, một tay chỉ vào vết thương bên ngực. Từ nơi ngực Ngài phóng ra hai chùm sáng màu đỏ và màu trắng. Theo cách giải thích được Sơ Faustyna cho là của Chúa Giêsu, thì "hai chùm sáng tượng trưng cho máu và nước", ám chỉ "máu và nước" trong Phúc Âm Gioan (Gioan 19:34). Hình ảnh này cũng được nhắc đến trong phần lời nguyện tùy chọn của chuỗi kinh Lòng Chúa Thương Xót. Phía dưới ảnh tượng thường đề dòng chữ "Lạy Chúa Giêsu, con tín thác nơi Ngài" ().

Bức họa Lòng Chúa Thương Xót đầu tiên được họa sĩ Eugeniusz Kazimirowski thực hiện vào năm 1934 tại thành phố Wilno nước Ba Lan, dưới sự chỉ dẫn của Sơ Faustyna. Tuy nhiên, trong cuốn nhật ký, Sơ Faustyna kể lại rằng bà đã bật khóc khi thấy bức họa không lột tả được vẻ đẹp của Chúa Giêsu trong thị kiến. Thấy vậy, Chúa Giêsu đã an ủi Sơ Faustyna rằng: "Cái vĩ đại của bức họa không nằm ở vẻ đẹp của màu sắc hay nét cọ, nhưng ở ân điển Ta ban." Bức họa do họa sĩ Kazimirowski thực hiện được sử dụng rộng khắp vào thời kỳ đầu của phong trào tôn kính Lòng Chúa Thương Xót và cho đến nay vẫn còn được lưu hành, nhưng bức họa Lòng Chúa Thương Xót của họa sĩ Adolf Hyła lại là phiên bản được sao chép và sử dụng nhiều hơn cả. Họa sĩ Hyła đã vẽ ảnh tượng Lòng Chúa Thương Xót vào năm 1952 để tỏ lòng cảm tạ Thiên Chúa vì đã cho ông sống sót qua Chiến tranh thế giới thứ hai.

Sau khi Giáo tông Gioan Phaolô II thiết lập Lễ Chúa nhật Lòng Chúa Thương Xót trên khắp Giáo hội hoàn vũ, những họa sĩ Công giáo của thế hệ mới đã cho ra đời nhiều phiên bản tân thời của bức họa.

== Lễ kính ==
Lễ Chúa nhật Lòng Chúa Thương Xót được Giáo tông Gioan Phaolô II thiết lập nhằm vào ngày Chúa nhật đầu tiên sau Lễ Phục sinh hằng năm. Vào ngày này, các giáo dân có thể hưởng ơn toàn xá theo những điều kiện nhất định.

Trong nhật ký của mình, Sơ Faustyna tuyên bố rằng Chúa Giêsu đã đoan hứa sẽ tha thứ hết thảy tội lỗi và phần phạt cho những ai tham dự Thánh lễ, rước lễ và xưng tội trong ngày Chúa nhật Lòng Chúa Thương Xót.

== Chuỗi kinh ==
Theo nhật ký của Sơ Faustyna, chính Chúa Giêsu đã tiết lộ cho bà các lời cầu nguyện và cấu trúc của Chuỗi kinh Lòng Chúa Thương Xót vào ngày 14 tháng 9 năm 1935, khi bà bước vào một nhà nguyện ở thành phố Wilno. Trước đó một ngày, trong một thị kiến, bà đã thấy một thiên thần chực chờ thi hành cơn thịnh nộ của Thiên Chúa và được Chúa Ba Ngôi cho thấy sức mạnh của những lời kinh hợp thành Chuỗi kinh Lòng Thương Xót (Nhật ký, Số 474–475).

Theo nhật ký của Sơ Faustyna, Chúa Giêsu đã hứa rằng bất cứ ai siêng năng lần chuỗi Lòng Chúa Thương Xót sẽ nhận được đầy tràn lòng thương xót trong suốt cuộc đời mình và nhất là trong giờ lâm tử. Thêm vào đó, Ngài cũng hứa ban ơn chết lành cho những ai đang hấp hối khi có người lần chuỗi Lòng Chúa Thương Xót bên cạnh giường bệnh của họ. Sơ Faustyna cũng tiết lộ rằng Chúa Giêsu sẵn sàng ban bất cứ ơn gì cho những ai đọc Chuỗi kinh này, với điều kiện là ơn ấy phù hợp với thánh ý của Ngài.

Người đọc Chuỗi kinh Lòng Chúa Thương Xót sẽ đếm kinh bằng một tràng hạt Mân Côi và phải cầu nguyện bằng những lời kinh mà Chúa Giêsu đích thân chỉ dạy, đặc biệt không được thay đổi câu từ trong lời kinh và cấu trúc của Chuỗi kinh. Tuy sử dụng tràng hạt Mân Côi, người đọc Chuỗi kinh Lòng Chúa Thương Xót không được phép áp dụng cách suy niệm của Kinh Mân Côi (suy niệm khi đọc kinh Kính Mừng) vì sẽ làm lệch đi công thức đọc Chuỗi kinh mà Chúa Giêsu hướng dẫn; thay vào đó, phần suy niệm nên được xướng lên trước khi bắt đầu lời nguyện "Lạy Cha Hằng Hữu".

== Giờ cao điểm Lòng Chúa Thương Xót ==
Giờ cao điểm Lòng Chúa Thương Xót là một thực hành tôn kính thường nhật đặt căn bản trên các trước tác của thánh Faustyna Kowalska Theo đó, Chúa Giêsu đã truyền cho bà cầu xin Lòng Thương Xót Chúa cùng suy ngắm cuộc thương khó của Ngài vào lúc 3 giờ chiều mỗi ngày. Theo cách diễn giải của Dòng Nữ Tu Đức Bà Nhân Từ, lời kinh được đọc trong Giờ cao điểm Lòng Thương Xót nên đáp ứng được ba điều kiện sau: (1) được đọc vào lúc 3 giờ chiều (giờ Chúa tắt thở trên thập giá), (2) người đọc cần hướng lời cầu nguyện lên Chúa Giêsu cách trực tiếp và (3) nhắc nhớ công nghiệp cứu độ mà Chúa Giêsu chuộc được bằng cuộc thương khó của Ngài, có như vậy thì người đọc mới có thể lãnh nhận được ơn ích thiêng liêng từ thực hành tôn kính này.

Vào ngày 10 tháng 10 năm 1937, Sơ Faustyna viết trong cuốn nhật ký của mình như sau:

Ít lâu sau, vào tháng 2 năm 1938, Chúa Kitô nói thêm về Giờ cao điểm cho Sơ Faustyna rằng:

Cũng trong đoạn nhật ký trên, Chúa Kitô đã nêu ra một ví dụ về việc thực hành tôn kính Lòng Chúa Thương Xót như sau:

Thời điểm 3 giờ chiều trùng khớp với thời điểm Chúa Giêsu trút hơi thở cuối cùng trên thập giá. Thời điểm này được gọi là "Giờ cao điểm Lòng Chúa Thương Xót" hay "Giờ cao điểm của Lòng Thương Xót vĩ đại".

== Dòng tu và tổ chức ==
Nhiều dòng tu và tổ chức Kitô giáo được lập ra để dồn nỗ lực cho Lòng Chúa Thương Xót:

- Học viện Lòng Chúa Thương Xót Gioan Phaolô II: học viện do Dòng Linh Mục Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội điều hành. Học viện đã đóng góp cách tích cực cho công cuộc quảng bá thông điệp Lòng Chúa Thương Xót
- Dòng Nữ Tu Đức Bà Nhân Từ: nơi thánh Faustyna tuyên khấn trọng thể với tư cách nữ tu
- Dòng Nữ Tu Chúa Giêsu Nhân Từ: dòng tu do chân phước Michał Sopoćko thiết lập theo lời đề nghị của Chúa Giêsu, được Nữ tu Kowalska ghi lại trong nhật ký của mình. Dòng tu đã góp phần quan trọng trong việc quảng bá việc sùng kính Lòng Chúa Thương Xót
- Đại hội Tông đồ Thế giới về lòng thương xót nhóm họp mỗi ba năm một lần tại nhiều thành phố lớn trên thế giới
- Một số đại hội tông đồ cấp lục địa về lòng thương xót khác cũng được tổ chức

== Xem thêm ==
- Đền Thánh Lòng Chúa Thương Xót, Vilnius
- Đền Thánh Lòng Chúa Thương Xót, Kraków
- Đền Thánh Lòng Chúa Thương Xót, Płock
- Lòng trắc ẩn
- Thánh Tâm Chúa Giêsu
- Đền tội trong Kitô giáo
- Cuộc đóng đinh Chúa Giêsu

== Đọc thêm ==
- "" của Sơ Faustyna Kowalska (2003) (phiên bản tiếng Anh trực tuyến)
- "Pope Benedict's Divine Mercy Mandate" của David Came (2009)
- "Explaining the Faith Series: Understanding Divine Mercy" của Linh mục Chris Alar (2021)

== Liên kết ngoài ==
- Đền Thánh Lòng Chúa thương Xót – Trang web chính thức. (bằng tiếng Anh)