U-130 (tàu ngầm Đức) (1941)

"U-130" là một tàu ngầm tấn công thuộc phân lớp Type IXC được Hải quân Đức Quốc Xã chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nhập biên chế năm 1941, nó đã thực hiện được sáu chuyến tuần tra, đánh chìm được 21 tàu buôn với tổng tải trọng cùng ba tàu chiến phụ trợ tổng tải trọng , đồng thời gây hư hại cho một tàu buôn tải trọng . Trong chuyến tuần tra cuối cùng, "U-130" bị tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ thả mìn sâu đánh chìm về phía Tây quần đảo Azores vào ngày 12 tháng 3, 1943.

== Thiết kế và chế tạo ==
=== Thiết kế ===
Thiết kế của tàu ngầm Type IXC có kích thước hơi nhỉnh hơn so với phân lớp Type IXB dẫn trước. Chúng có trọng lượng choán nước khi nổi và khi lặn. Con tàu có chiều dài chung , lớp vỏ trong chịu áp lực dài , mạn tàu rộng , chiều cao và mớn nước .

Chúng trang bị hai động cơ diesel MAN M 9 V 40/46 siêu tăng áp 9-xy lanh 4 thì, tổng công suất , dẫn động hai trục chân vịt đường kính , cho phép đạt tốc độ tối đa , và tầm hoạt động tối đa khi đi tốc độ đường trường . Khi đi ngầm dưới nước, chúng sử dụng hai động cơ/máy phát điện Siemens-Schuckert 2 GU 345/34 tổng công suất . Tốc độ tối đa khi lặn là , và tầm hoạt động ở tốc độ . Con tàu có khả năng lặn sâu đến .

Vũ khí trang bị có sáu ống phóng ngư lôi , bao gồm bốn ống trước mũi và hai ống phía đuôi, và mang theo tổng cộng 22 quả ngư lôi . Tàu ngầm Type IX trang bị một hải pháo SK C/32 với 110 quả đạn, một pháo phòng không SK C/30 và hai pháo phòng không C/30. Thủy thủ đoàn bao gồm 4 sĩ quan và 44 thủy thủ.

=== Chế tạo ===
"U-130" được đặt hàng vào ngày 7 tháng 8, 1939, và được đặt lườn tại xưởng tàu AG Weser của hãng DeSchiMAG ở Bremen vào ngày 20 tháng 8, 1940. Nó được hạ thủy vào ngày 14 tháng 3, 1941, và nhập biên chế cùng Hải quân Đức Quốc Xã vào ngày 11 tháng 6, 1941 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân Ernst Kals. 

== Lịch sử hoạt động ==
=== 1941 ===
"U-130" tiến hành chạy thử máy và huấn luyện trong thành phần Chi hạm đội U-boat 4 cho đến ngày 1 tháng 9, 1941, khi nó được điều sang Chi hạm đội U-boat 2 để tiếp tục huấn luyện, và ở lại cùng đơn vị này khi được đưa ra hoạt động trên tuyến đầu cho đến khi bị mất.

==== Chuyến tuần tra thứ nhất ====
"U-130" xuất phát từ cảng Kiel, Đức vào ngày 1 tháng 12, 1941 cho chuyến tuần tra đầu tiên trong chiến tranh. Nó tiến ra Bắc Hải, rồi băng qua khe GI-UK giữa các quần đảo Shetland và Faroe để vòng qua quần đảo Anh, và hoạt động tại vùng biển Bắc Đại Tây Dương về phía Tây Ireland (Khu vực Tiếp cận phía Tây). Ở vị trí về phía Tây Rockall vào ngày 10 tháng 12, nó đã phóng ngư lôi tấn công Đoàn tàu SC-57, lần lượt đánh chìm các tàu buôn Anh "Kirnwood" và "Kurdistan" ; cùng với tàu buôn Ai Cập "Star of Luxor" . "U-130" kết thúc chuyến tuần tra tại cảng Lorient bên bờ Đại Tây Dương của Pháp đã bị Đức chiếm đóng vào ngày 16 tháng 12. Lorient trở thành căn cứ hoạt động chính của chiếc tàu ngầm cho đến khi nó bị mất.

=== 1942 ===
==== Chuyến tuần tra thứ hai ====
"U-130" khởi hành từ Lorient vào ngày 27 tháng 12, 1941 cho chuyến tuần tra thứ hai, và đã băng qua suốt Đại Tây Dương để hoạt động ngoài khơi Newfoundland, Canada và dọc theo vùng bờ Đông Hoa Kỳ trong khuôn khổ Chiến dịch Paukenschlag (tiếng Anh: Chiến dịch Drumbeat). Trong lúc đang di chuyển trên mặt nước trong eo biển Cabot giữa Nova Scotia và Newfoundland vào ngày 12 tháng 1, 1942, nó bị một máy bay Canada không rõ nhận dạng thả hai quả mìn sâu tấn công, nhưng chiếc tàu ngầm thoát được mà không bị hư hại. Sang ngày hôm sau 13 tháng 1, nó lần lượt phóng ngư lôi đánh chìm chiếc tàu buôn Na Uy "Frisco" lúc 01 giờ 16 phút ở vị trí ngoài khơi Nova Scotia; và tàu buôn Panama "Friar Rock" lúc 09 giờ 48 phút ở vị trí khoảng về phía Tây Nam mũi Race, Newfoundland. 

Vào ngày 18 tháng 1, sau khi tấn công một tàu buôn bất thành lúc 01 giờ 20 phút, "U-130" bất ngờ bị hai tàu khu trục Canada tấn công ngoài khơi Nova Scotia, một chiếc suýt húc trúng chiếc tàu ngầm khi đi sượt qua chỉ cách đuôi tàu . Khi "U-130" lặn khẩn cấp để ẩn nấp, van hút khí cho động cơ diesel đã bị kẹt do đóng băng, khiến con tàu bị ngập khoảng 8 tấn nước và chìm đến tận đáy biển ở độ sâu . May mắn là đối phương đã không tiếp tục thả mìn sâu tấn công, có thể do thiết bị của chính họ cũng trục trặc do thời tiết băng giá. Sau khi đối phương bỏ đi, chiếc U-boat bơm nước ra và nổi trở lại được.

Di chuyển xuống phía Nam đến vùng nước ấm hơn, vào ngày 21 tháng 1, "U-130" tấn công và đánh chìm chiếc tàu chở dầu Na Uy "Alexander Høegh" ở vị trí về phía Nam Shelburne, Nova Scotia. Đến ngày 25 tháng 1, nó lại đánh chìm chiếc tàu chở dầu Na Uy "Varanger" ở vị trí khoảng về phía Đông Nam Atlantic City, New Jersey. Chỉ hai ngày sau đó 27 tháng 1, nó tấn công và đánh chìm tàu chở dầu Hoa Kỳ "Francis E. Powell" ở vị trí ngoài khơi bờ biển Maryland; và có thể đã gây hư hại cho chiếc tàu chở dầu Hoa Kỳ "Halo" cùng ngày hôm đó. Chiếc tàu ngầm kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về căn cứ Lorient vào ngày 25 tháng 2.

==== Chuyến tuần tra thứ ba ====
Chuyến tuần tra thứ ba của "U-130" kéo dài từ ngày 24 tháng 3 đến ngày 6 tháng 6, khi nó tiếp tục tham gia Chiến dịch Paukenschlag và hoạt động trong Đại Tây Dương về phía Đông Nam Hoa Kỳ. Chỉ trong ngày 11 tháng 4, nó lần lượt dùng ngư lôi và hải pháo đánh chìm chiếc tàu buôn Na Uy "Grenanger" lúc 18 giờ 55 phút; và tàu chở dầu Hoa Kỳ "Esso Boston" lúc 19 giờ 21 phút ở vị trí khoảng về phía Đông Bắc Saint-Martin. Đến ngày 19 tháng 4, chiếc tàu ngầm dùng hải pháo bắn phá các cơ sở dầu mỏ tại Curaçao trước khi lên đường quay trở về căn cứ Lorient.

==== Chuyến tuần tra thứ tư ====
"U-130" khởi hành từ Lorient vào ngày 4 tháng 7 cho chuyến tuần tra thứ tư, và hướng xuống phía Nam để hoạt động trong Nam Đại Tây Dương dọc bờ biển Tây Phi cho đến tận ngoài khơi Monrovia, Liberia. Vào ngày 25 tháng 7, nó phóng ngư lôi tấn công và đánh chìm chiếc tàu chở dầu Na Uy "Tankexpress" ở vị trí về phía Nam quần đảo Cabo Verde. Hai ngày sau đó 27 tháng 7, nó lại đánh chìm chiếc tàu buôn Anh "Elmwood" ở vị trí về phía Đông Bắc đá São Paulo. Đến ngày 30 tháng 7, nó tiếp tục đánh chìm chiếc tàu buôn Anh "Danmark" ở vị trí về phía Nam quần đảo Cabo Verde. 

Vào ngày 9 tháng 8, "U-130" phóng ngư lôi đánh chìm chiếc tàu chở dầu Na Uy "Malmanger" , vốn bị phân tán khỏi Đoàn tàu E-5, ở vị trí khoảng về phía Tây Sierra Leone. Hai ngày sau đó 11 tháng 8, nó lại đánh chìm chiếc tàu chở dầu Na Uy "Mirlo" , vốn bị phân tán khỏi Đoàn tàu E-6, ở vị trí khoảng về phía Tây Freetown. Đến ngày 25 tháng 8, chiếc tàu buôn Anh "Viking Star" bị đánh chìm ở vị trí khoảng về phía Tây Nam Freetown. Sang ngày hôm sau 26 tháng 8, đến lượt chiốc tàu buôn Anh "Beechwood" bị đánh chìm ở vị trí về phía Nam Monrovia. Chiếc U-boat quay trở về cảng Lorient vào ngày 12 tháng 9.

==== Chuyến tuần tra thứ năm ====
"U-130" xuất phát từ Lorient vào ngày 29 tháng 10 cho chuyến tuần tra thứ năm, và hướng xuống phía Nam để hoạt động ở lối ra vào phía Tây của eo biển Gibraltar, như một nỗ lực ngăn chặn lực lượng Đồng Minh tham gia Chiến dịch Torch. Ở vị trí ngoài khơi Maroc vào ngày 12 tháng 11, nó phóng ngư lôi tấn công nơi neo đậu Fedhala của Đoàn tàu UGF-1, đánh chìm các tàu chuyển quân , , và của Hải quân Hoa Kỳ. "U-130" kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về căn cứ Lorient vào ngày 30 tháng 12.

=== 1943 ===
==== Chuyến tuần tra thứ sáu – Bị mất ====
"U-130" khởi hành từ cảng Lorient vào ngày 28 tháng 3, 1943 cho chuyến tuần tra thứ sáu, cũng là chuyến cuối cùng, và đã di chuyển theo hướng Tây Nam để hoạt động tại khu vực giữa Đại Tây Dương. Tại đây vào ngày 5 tháng 3, nó đã phóng ngư lôi tấn công Đoàn tàu XK-2 và lần lượt đánh chìm các tàu buôn Anh , "Fidra" , "Ger-y-Bryn" , và "Trefusis" ,

Đến ngày 12 tháng 3, "U-130" bị tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ thả mìn sâu đánh chìm về phía Tây quần đảo Azores, tại tọa độ . Toàn bộ 53 thành viên thủy thủ đoàn của "U-130" đều đã tử trận.

Trước đây có nguồn cho rằng chiếc U-boat bị đánh chìm bởi mìn sâu thả từ tàu khu trục Hoa Kỳ cùng vào ngày 12 tháng 3 ở vị trí về phía Tây quần đảo Azores, tại tọa độ . Cuộc tấn công này thật ra nhắm vào tàu ngầm "U-515" nhưng không gây thiệt hại nào.

=== "Bầy sói" tham gia ===
"U-130" từng tham gia ba bầy sói:
- Schlagetot (9 – 21 tháng 11, 1942)
- Westwall (21 tháng 11 – 16 tháng 12, 1942)
- Unverzagt (12 tháng 3, 1943)

=== Tóm tắt chiến công ===
"U-130" đã đánh chìm được 21 tàu buôn với tổng tải trọng cùng ba tàu chiến phụ trợ tổng tải trọng , đồng thời gây hư hại cho một tàu buôn tải trọng :
== Xem thêm ==
- Trận Đại Tây Dương (1939-1945)