Sechium

Sechium là danh pháp khoa học của một chi thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae.

==Lịch sử phân loại==
Năm 1756, Patrick Browne mô tả chi Sechium với loài ghi nhận tại Jamaica có tên gọi tiếng Anh "the chocho vine", nhưng không đặt tên gọi khoa học cho loài này.

Năm 1760, Nikolaus Joseph von Jacquin mô tả loài "Sicyos edulis". Năm 1780, ông đổi tên khoa học cho loài này thành "Chayota edulis".

Năm 1800, Olof Swartz mô tả loài "Sechium edule", trên cơ sở mô tả "Sechium" trong tập 2 sách "Genera Plantarum" do Johann Christian Daniel von Schreber biên tập và dẫn chiếu tới mô tả "Sechium" của Browne, in năm 1791, và loài "Sicyos edulis" / "Chayota edulis" của Jacquin.

Năm 1978, Charles Jeffrey đề xuất mở rộng chi "Sechium" để gộp các loài của các chi "Frantzia" / "Polakowskia" (= "Frantzia" sect. "Polakowskia"), và chia "Sechium" nghĩa rộng thành 2 tổ "Sechium" và "Frantzia" với 7 loài (trong ngoặc là danh pháp gốc) đã biết khi đó như sau:
- Tổ "Sechium":
- "Sechium compositum" (= "Microsechium compositum")
- "Sechium edule" (= "Sicyos edulis")
- "Sechium hintonii" (= "Microsechium hintonii")
- "Sechium tacaco" (= "Polakowskia tacaco")
- "Sechium talamancense" (= "Frantzia talamancensis")
- Tổ "Frantzia":
- "Sechium pittieri" (= "Frantzia pittieri")
- "Sechium villosum" (= "Frantzia villosa")

Năm 1986, Newstrom L. E. đề xuất chia "Sechium" nghĩa rộng với 9 loài đã biết khi đó như sau:
- Không chia tổ:
- "Sechium compositum" (= "Microsechium compositum")
- "Sechium edule" (= "Sicyos edulis")
- "Sechium hintonii" (= "Microsechium hintonii")
- Tổ "Polakowskia":
- "Polakowskia tacaco"
- "Polakowskia talamancense" (= "Frantzia talamancensis")
- Tổ "Frantzia":
- "Frantzia pittieri"
- "Frantzia villosa"
- "Frantzia venosa"
- "Frantzia panamensis"

Cho tới cuối thế kỷ 20 nói chung người ta ghi nhận "Sechium" nghĩa rộng với 2 tổ và 10-11 loài như sau:
- Tổ "Sechium":
- "Sechium compositum" (= "Microsechium compositum")
- "Sechium chinantlense" (= "Sechium chinantlense")
- "Sechium edule" (= "Sicyos edulis")
- "Sechium hintonii" (= "Microsechium hintonii")
- "Sechium tacaco" (= "Polakowskia tacaco" = "Frantzia tacaco")
- "Sechium talamancense" (= "Frantzia talamancensis")
- Tổ "Frantzia":
- "Sechium panamense" (= "Frantzia panamensis")
- "Sechium pittieri" (= "Frantzia pittieri")
- "Sechium venosum" (= "Frantzia venosa")
- "Sechium villosum" (= "Frantzia villosa")
- "Sechium" sp.

Năm 1999, Rafael Lira Saade và Michael Nee bổ sung thêm "Sechium mexicanum".
Các nghiên cứu di truyền phân tử đầu thế kỷ 21, như Sebastian "et al." (2012) cho thấy "Sechium" nghĩa rộng là đa ngành, với các loài ban đầu được xếp trong các chi "Frantzia" và "Polakowskia" dường như không có quan hệ họ hàng gần với phần còn lại của "Sechium" nghĩa rộng cũng như với "Sicyos" nghĩa rộng; cụ thể thì 6 loài từng được liệt kê trong "Frantzia" tạo thành một nhánh có quan hệ họ hàng gần với "Echinopepon" spp., trong khi "S. compositum", "S. chinantlense", "S. edule" và "S. hintonii" dường như tạo thành một nhánh có quan hệ họ hàng gần với "Sicyos chiriquensis" (độ hỗ trợ quan hệ họ hàng gần giữa "S. chinantlense" và "S. edule" ở mức 77%), trong khi "S. mexicanum" lồng sâu trong "Sicyos" nhưng không có quan hệ họ hàng gần với nhóm chứa 4 loài "Sechium" nghĩa hẹp nói trên.

Để giải quyết tình trạng đa ngành của "Sicyos" nghĩa hẹp thì một giải pháp phù hợp là mở rộng nó để chứa các chi nhỏ lồng sâu trong nó (như "Anomalosicyos", "Cladocarpa", "Costarica", "Microsechium", "Parasicyos", "Pterosicyos", "Sarx", "Sechiopsis", "Sechium", "Sicyocarya", "Sicyocaulis", "Sicyosperma" và "Skottsbergiliana"). Do loài điển hình của "Sechium" là "Sechium edule" lồng trong "Sicyos" nên việc hợp nhất này sẽ làm cho "Sechium" chỉ được coi là đồng nghĩa muộn của "Sicyos", nhưng cũng làm cho việc phục hồi chi "Frantzia" trở thành có ý nghĩa.

==Tình trạng hiện tại==
Hiện tại, ghi nhận của The Plants of the World Online về các danh pháp loài trong "Sechium" như sau:
- Được coi là đồng nghĩa:
- "Sechium compositum" = "Microsechium compositum". Có thể sẽ gộp trong "Sicyos" nghĩa rộng.
- "Sechium edule" = "Sicyos edulis".
- "Sechium hintonii" = "Microsechium hintonii". Có thể sẽ gộp trong "Sicyos" nghĩa rộng.
- Không đặt vào đâu, với 6 loài cuối có thể đặt trong chi "Frantzia" được phục hồi:
- "Sechium chinantlense". Có thể sẽ gộp trong "Sicyos" nghĩa rộng.
- "Sechium mexicanum". Có thể sẽ gộp trong "Sicyos" nghĩa rộng.
- "Sechium tacaco". Có thể sẽ đưa lại vào "Frantzia" được phục hồi.
- "Sechium talamancense". Có thể sẽ đưa lại vào "Frantzia" được phục hồi.
- "Sechium panamense". Có thể sẽ đưa lại vào "Frantzia" được phục hồi.
- "Sechium pittieri". Có thể sẽ đưa lại vào "Frantzia" được phục hồi.
- "Sechium venosum". Có thể sẽ đưa lại vào "Frantzia" được phục hồi.
- "Sechium villosum". Có thể sẽ đưa lại vào "Frantzia" được phục hồi.

===Từng xếp trong chi===
- "Sechium amazonicum" = "Cayaponia amazonica"
- "Sechium palmatum" = "Microsechium palmatum"
- "Sechium peruvianum" = "Cayaponia peruviana"