Lê Trung Khoa

Lê Trung Khoa (sinh ngày 23 tháng 9 năm 1971) là một nhà báo người Đức gốc Việt. Ông là người sáng lập và tổng biên tập của trang báo hải ngoại tiếng Việt "Thời báo" (hay còn gọi là "thoibao.de"), thường xuyên đưa tin về tham nhũng, tranh chấp nội bộ trong Đảng Cộng sản Việt Nam và các tập đoàn kinh tế lớn như Vingroup. Đây là một trong những tờ báo tiếng Việt được đọc nhiều nhất tại Châu Âu, bản thân Khoa cũng được nhận định là một trong những nhà báo Việt Nam quan trọng nhất ở Đức. Lượt xem của trang "Thời báo" tăng lên nhanh chóng kể từ khi chính quyền Trump đóng cửa Đài Tiếng nói Hoa Kỳ và Đài Á Châu Tự Do tại Hoa Kỳ. 

Khoa là một trong những người đầu tiên đưa tin về vụ Trịnh Xuân Thanh trở về Việt Nam, trong đó ông phản bác thông báo từ Bộ Công an khi cơ quan này cho rằng cựu quan chức dầu khí đã tự đầu thú. Sau khi "Thời báo" đăng tải các thông tin về sự kiện Thanh bị mật vụ Việt Nam bắt cóc từ Berlin đưa về Hà Nội, cảnh sát Đức đã phải bảo vệ Khoa kể từ tháng 8 năm 2018. Các hoạt động tường thuật này đã khiến ông bị đe dọa và trang thông tin của ông bị kiểm duyệt ở Việt Nam bằng nhiều hình thức khác nhau. Quá trình viết bài về Vingroup cũng đã khiến Khoa bị tập đoàn này khởi kiện. Vào ngày 17 tháng 11 năm 2025, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an ra quyết định khởi tố bị can và lệnh bắt bị can để tạm giam đối với ông về tội "Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam" quy định tại Điều 117 Bộ luật Hình sự.

== Sự nghiệp ==
=== Những năm đầu ===
Lê Trung Khoa sinh ngày 23 tháng 9 năm 1971 tại tỉnh Thanh Hóa, ông cùng gia đình định cư ở Thüringen, Đức từ những năm 1990. Ông bắt đầu học thiết kế truyền thông tại Đại học Bauhaus, bang Weimar từ năm 1993. Sau khi hoàn thành chương trình học, Khoa chuyển đến Berlin và thành lập công ty về hệ thống máy tính tiền. Ông ra mắt trang "Thời báo" từ khoảng năm 2007, với kinh nghiệm từ dự án số hóa những chương trình phát thanh analog để đưa chúng lên mạng Internet của trường đại học Bauhaus. Ban đầu, trang web hoạt động dưới dạng báo in, đây là nơi tóm tắt tin tức từ truyền thông Đức cho truyền thông nhà nước Việt Nam và cho các cư dân người Việt tại khu vực Erfurt, Leipzig. Do chi phí in ấn cao nên về sau tờ báo đã chuyển sang hình thức trực tuyến. Khoa xem đây là một nhịp cầu đối thoại giữa hai nước.

"Thời báo" cũng là nơi Khoa đăng tải tin tức từ báo chí Việt Nam. Tháng 11 năm 2014, trang web đã hợp tác với "VietNamNet" để trao đổi thông tin. Trong thỏa thuận, "VietNamNet" sẽ chuyển giao nội dung cho "thoibao.de" và "thoibao.de" đáp ứng lại bằng cách cung cấp tình hình kinh tế, văn hóa, xã hội và các nội dung theo yêu cầu từ "VietNamNet". Tờ "Die Zeit" cho rằng những điều kiện từ phía "VietNamNet" chính là cách để chính quyền Đức nhìn nhận Việt Nam và người Việt. Cho đến năm 2016, Khoa được xem là người "trung thành với lề chính", nếu đại sứ quán Việt Nam gọi điện để yêu cầu sửa một bài viết thì ông sẽ đáp ứng. Tờ "Deutsche Welle" cho rằng ban đầu ông chủ yếu đăng tin tích cực về chính phủ Hà Nội.

=== 2017–2025: Phản bác thông tin và bị kiểm duyệt ===
Tháng 7 năm 2017, truyền thông Việt Nam thông báo Thủ tướng Đức Angela Merkel sẽ tiếp Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc tại hội nghị thượng đỉnh G20 ở Hamburg. Tuy nhiên, Khoa đã đăng một bài viết trên "Thời báo" nhằm phản bác lại thông tin này, lấy dẫn chứng từ lịch làm việc của Merkel để khẳng định rằng bà sẽ "tiếp bên lề" ông Phúc tại một khách sạn do chính phủ Đức thuê, ngoài ra đây cũng chính là nơi lãnh đạo chính phủ Đức đón tiếp các đại biểu G20 khác. Khoa sau đó nhận được một cuộc gọi từ nhân viên của Đại sứ quán Việt Nam yêu cầu xóa bài viết nhưng ông đã từ chối, cho rằng một cuộc gặp ngoài lề là một sự kiện hoàn toàn riêng biệt. Sau khi lời yêu cầu không được đáp ứng, đại sứ quán được cho là đã rút lại thư mời Khoa đến khách sạn Ritz-Carlton, nơi dự kiến sẽ diễn ra bài phát biểu của ông Phúc, đồng thời rút lại thư mời ông tham dự diễn đàn doanh nghiệp Đức-Việt do chính phủ Việt Nam tổ chức tại trung tâm thương mại Đồng Xuân, nơi ông đặt trụ sở văn phòng.

Tháng 8 năm 2017, Khoa là một trong những người đầu tiên đưa tin về vụ Trịnh Xuân Thanh trở về Việt Nam. Trên "Thời báo", ông đã bác bỏ quan điểm từ truyền thông nhà nước rằng Thanh đã tự về Việt Nam để ra đầu thú. Khoa đã liên lạc với luật sư của Thanh và đăng tải nội dung này lên trang web của mình. Trong quá trình điều tra tại Berlin, ông phát hiện ra chi tiết bên trong chiếc xe được cho là để bắt cóc Thanh có nhiều vết máu và hai liều thuốc gây mê. Chỉ riêng tháng 8, trang báo của ông đã nhận được khoảng 1,5 triệu lượt truy cập, với 80% trong số đó là từ Việt Nam. Ngoài "Thời báo", ông còn đưa tin về vụ việc này trên BBC News Tiếng Việt. 

Quá trình đưa tin về sự kiện trên đã khiến "Thời báo" bị chặn tại Việt Nam, trong khi các công ty thuê quảng cáo trên "Thời báo" như Vietnam Airlines đã ngừng hợp tác. "VietNamNet" cũng tuyên bố chấm dứt hoạt động với Khoa với cáo buộc "Thời báo" đã đăng tải "nhiều thông tin không chính xác, thiếu kiểm chứng". Lượt truy cập trang web của ông từ Việt Nam cũng đã giảm mạnh kể từ vụ việc này. Tờ "Die Zeit" cho rằng trang web chỉ có thể truy cập được bằng các biện pháp kỹ thuật. Bản thân ông cũng bị truyền thông Việt Nam cáo buộc là "kẻ phản bội", "kẻ xuyên tạc" và "kẻ bôi nhọ". Ngoài ra, công an cũng từng xuất hiện tại ngôi nhà mà ông cho người thân thuê tại Hà Nội để hỏi về nơi ông sinh sống.

Khoảng cuối tháng 6 đến đầu tháng 7 năm 2018, văn phòng Cảnh sát Hình sự (LKA) bang Berlin đã nhận được một bức thư nặc danh với nội dung sẽ "ám sát" Khoa bằng một vụ tai nạn hoặc đầu độc. Ông đã được cảnh sát Đức mời làm việc trong khoảng một giờ vì những nội dung này. Kể từ đó, cảnh sát đã phải bảo vệ ông từ tháng 8 năm 2018. Tuy cảm thấy an toàn nhưng Khoa thường xuyên phải cân nhắc trước quyết định tham dự các sự kiện do ông phải thông báo với cảnh sát để đề phòng sự cố. Khoa cho biết ông "không còn có thể tự do di chuyển, gặp gỡ bạn bè hoặc tham dự các sự kiện công cộng". Một trong những biện pháp bảo vệ là việc cảnh sát Đức đỗ xe trước văn phòng và nhà riêng của Khoa.

Năm 2018, hộ chiếu Việt Nam của ông hết hạn. Vì lo sợ cho sự an toàn của mình nếu vào đại sứ quán Việt Nam để gia hạn hộ chiếu, trích dẫn vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi tại lãnh sự quán Ả Rập Xê Út ở Istanbul, nên ông quyết định không gia hạn hộ chiếu của mình. Thay vào đó, Khoa đã nộp đơn xin nhập quốc tịch Đức vào khoảng năm 2019. Theo Đài Á Châu Tự do, Khoa đã có quốc tịch Đức kể từ tháng 9 năm 2024; tuy nhiên, ông vẫn giữ quốc tịch Việt Nam.

=== 2025–nay: Tranh chấp pháp lý với Vingroup và bị khởi tố ===
Tháng 9 năm 2025, ông nhận được đơn kiện của tập đoàn Vingroup và chủ tịch tập đoàn Phạm Nhật Vượng ở Việt Nam từ luật sư đại diện pháp lý cho hai pháp nhân trên. Vụ kiện diễn ra trong bối cảnh Vingroup tuyên bố kiện 68 cá nhân và tổ chức trong và ngoài Việt Nam vì "hành vi xuyên tạc, thông tin sai sự thật" về Vingroup, chủ tịch tập đoàn Phạm Nhật Vượng và một số lãnh đạo cao cấp khác của tập đoàn trên các nền tảng mạng xã hội vào ngày 9 tháng 9. Trước sự việc này, Khoa tuyên bố "sẽ chống lại tất cả các cáo buộc", đồng thời cho rằng "vụ kiện mang tính chất chính trị" nhằm vào ông trong tư cách người điều hành "Thời báo" "nhằm bịt miệng truyền thông tự do". Luật sư đại diện của Khoa, Raphael Thomas, coi những lời cảnh báo này là một "nỗ lực vô vọng" nhằm đe dọa ông và ngăn chặn việc đưa tin chỉ trích Vingroup và Phạm Nhật Vượng. Tờ báo "Netzpolitik.org" nhận định rằng các lá thư yêu cầu chấm dứt hoạt động của "Thời báo" có vẻ thô sơ, và khả năng thành công của vụ kiện chống lại "Thời báo" là không cao. 

Ông cũng cho biết rằng trong những năm qua, một số người nổi tiếng trên mạng xã hội với, tự xưng là trung gian của tập đoàn, đã đề nghị ông nhận tiền từ họ. Theo ông, mục đích của họ là để ông ngừng đăng tin và xóa các bài viết về VinFast, Vingroup và Phạm Nhật Vượng. Đổi lại, họ sẽ chi trả một khoản tiền lớn thông qua một "hợp đồng truyền thông" để đảm bảo sự cam kết này. Ông đã từ chối mọi yêu cầu kể trên và đã báo cáo một trong những lời đề nghị này cho văn phòng Cảnh sát Berlin.

Ngày 4 tháng 11 năm 2025, tòa án Berlin mở phiên tòa xét xử vụ Vinfast và Phạm Nhật Vượng kiện Lê Trung Khoa. Phán quyết của tòa đã bác bỏ phần lớn các cáo buộc về hành vi phỉ báng từ nguyên đơn là Vinfast và Vượng, xem đây là những phát biểu bày tỏ ý kiến. Tòa án chỉ yêu cầu Khoa không được đưa tin về các cáo buộc đưa hối lộ của Vinfast do không có đủ bằng chứng. Tòa còn nhấn mạnh rằng nội dung của "Thời báo" được bảo vệ theo quyền tự do báo chí trong hiến pháp Đức. Đồng thời, nguyên đơn phải chịu gần 88% chi phí pháp lý từ vụ kiện, còn Khoa chỉ phải chịu chi phí pháp lý. Ngoài ra, nguyên đơn cũng phải trả chi phí luật sư của Khoa, cùng với thù lao của luật sư đại diện cho chính họ.

Sau phiên tòa, luật sư Yannick Hoppe – đại diện của Vingroup – cho biết thân chủ của mình không đồng ý với một phần phán quyết và sẽ kháng cáo. Vingroup cũng cho biết sẽ tiếp tục các vụ kiện khác và sẽ "theo đuổi đến cùng" nhằm buộc Khoa chấm dứt mọi hành vi, phát ngôn mà họ cho là "vu khống, bịa đặt" về Vingroup, VinFast và Vượng, đồng thời buộc Khoa chịu trách nhiệm pháp lý về các vi phạm của mình. Ở chiều ngược lại, luật sư Raphael Thomas – đại diện của Khoa – cho biết rằng đây là "chiến thắng đầu tiên trong cuộc chiến chống lại làn sóng kiện tụng do Việt Nam dàn dựng nhằm chống lại "Thời báo"". Khoa cho rằng ông "hài lòng" với phán quyết của tòa và coi đây là "một phán quyết rất công bằng và văn minh đối với tôi". Khoa cũng tuyên bố sẽ tiếp tục đưa tin sâu rộng về Vượng và công ty VinFast "cùng các chứng cứ có thể kiểm chứng để người dân Việt Nam trong và ngoài nước cũng như quốc tế biết rõ hơn về họ".

Vào ngày 8 tháng 11, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an khởi tố vụ án "Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam". Đến ngày 17 tháng 11 năm 2025, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố bị can và lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Lê Trung Khoa và Đỗ Văn Ngà, đồng nghiệp của Khoa tại "Thời báo", về tội danh nêu trên. Trả lời "BBC News Tiếng Việt", Khoa nói rằng mặc dù ông đã lường trước được việc này, nhưng vẫn "có bất ngờ một chút" trước việc bị khởi tố. Ông cũng cho rằng sự việc này sẽ không ảnh hưởng đến trang "Thời báo" và công việc hàng ngày của mình, đồng thời kêu gọi chính phủ Việt Nam tôn trọng pháp luật và hiến pháp của nước này.

== Các vụ tấn công mạng ==
Trang "Thời báo" và tài khoản mạng xã hội của Khoa đã trở thành nạn nhân của các vụ tấn công mạng nhằm ngăn chặn khả năng truy cập và đăng tải thông tin chính chủ. Tháng 11 năm 2018, tài khoản Facebook và trang "Thời báo" của Khoa đã bị đưa vào làm quản trị viên của một trang vi phạm tiêu chuẩn cộng đồng Facebook mà không có sự đồng ý của ông. Cả hai trang này đều bị Facebook khóa, tuy nhiên phía Facebook sau đó đã liên lạc với Khoa vào ngày 22 tháng 11 để xin lỗi, đồng thời cam kết khắc phục lỗ hổng kỹ thuật này. Trang "Thời báo" cũng từng nhiều lần bị tấn công bằng hình thức từ chối dịch vụ phân tán.

Ngày 22 tháng 10 năm 2021, tin tặc đã truy cập vào Facebook của Khoa để đăng một bản cáo phó giả. Việc này khiến ông không thể đăng tải nội dung vào trang cá nhân của mình. Tài khoản của ông đã được khôi phục sau khi báo cáo với Facebook. Ngày 30 tháng 10, cũng với trang Facebook cá nhân này cùng với đài Tiếng nói Hoa Kỳ, đài Á Châu Tự Do và BBC News tiếng Việt đã bị đổi tên thành những khẩu hiệu thân chính phủ Việt Nam. Sự cố đã được giải quyết chỉ trong một ngày.

Không dừng lại ở đó, trang Facebook và YouTube của Khoa tiếp tục bị báo cáo vi phạm bản quyền, mặc dù ông thường khẳng định rằng những nội dung trên "Thời báo" đều là do ông và nhân viên bên mình tạo ra. Một số công ty chịu trách nhiệm cho các báo cáo này, theo "Die Tageszeitung" và "Netzpolitik.org" lần lượt là AJ Parkners, và Song Ngam Media. Vụ việc đã khiến một phần doanh thu từ quảng cáo của ông bị chuyển cho các công ty trên.

Vào năm 2023, Ân xá Quốc tế cho biết Khoa là một trong những mục tiêu của phần mềm gián điệp Predator do một liên minh bao gồm Intellexa và Cytrox phân bố. Các bằng chứng trong bản báo cáo của tổ chức này khẳng định rằng phần mềm đã được bán cho Bộ Công an Việt Nam thông qua một số công ty môi giới quốc tế và trong nước với hợp đồng trị giá hàng triệu euro. Trả lời BBC News Tiếng Việt, Khoa nói rằng ông không bấm vào liên kết chứa mã độc sau khi được chuyên gia bảo mật của tổ chức Phóng viên không biên giới và Ân xá Quốc tế thông báo đường link sẽ kết nối đến phần mềm gián điệp Predator.

== Vinh danh ==
Ông là thành viên của Hội nhà báo Đức và đã nhận giải Truyền thông của Hội Nhà báo Châu Âu vào năm 2022.