Họ Cá bống biển

Họ Cá bống biển là một họ cá với danh pháp khoa học Cottidae theo truyền thống được xếp trong liên họ Cottoidea của phân bộ Cottoidei trong bộ Cá mù làn (Scorpaeniformes). Tuy nhiên, gần đây người ta coi nó thuộc cận bộ Cottales trong phân bộ Cottoidei của bộ Perciformes.

==Phân loại==
Theo định nghĩa cũ thì họ này chứa khoảng 257-275 loài trong 62-70 chi, chủ yếu là cá biển và được tìm thấy trong các vùng nước nông duyên hải tại các khu vực phương bắc và cận Bắc cực.

Các đại diện nước ngọt của họ này khá ít ỏi và bao gồm cá bống đầu thìa ("Cottus ricei") ở Bắc Mỹ, cá bống đầu bò núi cao ("Cottus poecilopus"), cá bống đầu bò ("Cottus gobio") và cá bống bốn sừng ("Myoxocephalus quadricornis"). Loài cuối cùng này cũng được tìm thấy trong vùng nước lợ như Baltic.

Phần lớn các loài trong họ Cá bống biển là cá nhỏ, dài dưới 10 cm (4 inch), mặc dù một số loài, như cabezon, to lớn hơn, dài tới 72 cm (28 inch).

Một số nghiên cứu phát sinh chủng loài gần đây cho thấy theo định nghĩa truyền thống thì họ này là đa ngành trong tương quan với các họ Agonidae, Psychrolutidae, Abyssocottidae, Comephoridae và Cottocomephoridae. Để làm cho các họ trở thành đơn ngành người ta đã sáp nhập Abyssocottidae, Comephoridae và Cottocomephoridae vào Cottidae, tách các chi "Jordania" và "Paricelinus" thành họ độc lập là Jordaniidae, chuyển gần như toàn bộ các chi/loài cá biển của Cottidae sang Psychrolutidae (trừ "Hemilepidotus", "Jordania", "Leptocottus", "Paricelinus", "Scorpaenichthys" và "Trachidermus"). Theo định nghĩa mới này thì Cottidae chứa 16-19 chi với 106-107 loài đã biết.

== Các chi ==
- "Cottus" : 68 loài cá bống nước ngọt, cá bống Miller. Có thể sẽ chia ra thành các chi "Cephalocottus", "Cottopsis", "Cottus" "sensu stricto" và "Uranidea".
- "Leptocottus" : 1 loài cá bống sừng hươu Thái Bình Dương ("Leptocottus armatus").
- "Mesocottus" : 1 loài ("Mesocottus haitej").
- "Trachidermus" : 1 loài cá bống da nhám ("Trachidermus fasciatus").
===Chuyển từ các họ khác sang===
- Từ Abyssocottidae: 7 chi, 24 loài.
- "Abyssocottus" : 3 loài.
- "Asprocottus" : 8 loài.
- "Cottinella" : 1 loài ("Cottinella boulengeri").
- "Cyphocottus" : 2 loài.
- "Limnocottus" : 4 loài.
- "Neocottus" : 2 loài.
- "Procottus" : 4 loài.
- Từ Comephoridae: 1 chi, 2 loài.
- "Comephorus" : 2 loài.
- Từ Cottocomephoridae: 4 chi, 9 loài.
- "Batrachocottus" : 4 loài.
- "Cottocomephorus" : 3 loài.
- "Leocottus" : 1 loài ("Leocottus kesslerii").
- "Paracottus" : 1 loài ("Paracottus knerii").

==Chuyển đi==
===Sang Psychrolutidae===
- "Alcichthys" : 1 loài ("Alcichthys elongatus").
- "Andriashevicottus" : 1 loài ("Andriashevicottus megacephalus").
- "Antipodocottus" : 4 loài.
- "Archistes" : 2 loài.
- "Argyrocottus" : 1 loài ("Argyrocottus zanderi").
- "Artediellichthys" : 1 loài ("Artediellichthys nigripinnis").
- "Artediellina" : 1 loài ("Artediellina antilope").
- "Artedielloides" : 1 loài ("Artedielloides auriculatus").
- "Artediellus" : 15 loài cá bống tai móc.
- "Artedius" : 5 loài.
- "Ascelichthys" : 1 loài ("Ascelichthys rhodorus").
- "Asemichthys" : 1 loài ("Asemichthys taylori").
- "Astrocottus" : 4 loài.
- "Atopocottus" : 1 loài ("Atopocottus tribranchius").
- "Bero" : 1 loài ("Bero elegans").
- "Bolinia" : 1 loài ("Bolinia euryptera").
- "Chitonotus" : 1 loài ("Chitonotus pugetensis").
- "Clinocottus" : 5 loài cá bống mũi nhọn.
- "Cottiusculus" : 3 loài.
- "Daruma" : 1 loài ("Daruma sagamia").
- "Enophrys" : 4 loài cá bống đá.
- "Furcina" : 2 loài.
- "Gymnocanthus" : 7 loài.
- "Icelinus" : 11 loài.
- "Icelus" : 17 loài.
- "Leiocottus" : 1 loài ("Leiocottus hirundo").
- "Lepidobero" : 1 loài ("Lepidobero sinensis").
- "Megalocottus" : 2 loài.
- "Micrenophrys" : 1 loài ("Micrenophrys lilljeborgii").
- "Microcottus" : 2 loài.
- "Myoxocephalus" : 16 loài cá bống lớn, cá bống bốn sừng, cá bống sừng ngắn.
- "Ocynectes" : 2 loài.
- "Oligocottus" : 4 loài cá bống vũng thủy triều, cá bống yên ngựa, cá bống hồng, cá bống mượt.
- "Orthonopias" : 1 loài cá bống mũi tù ("Orthonopias triacis").
- "Phallocottus" : 1 loài cá bống không gai ("Phallocottus obtusus").
- "Phasmatocottus" : 1 loài ("Phasmatocottus ctenopterygius").
- "Porocottus" : 9 loài cá bống tua.
- "Pseudoblennius" : 6 loài.
- "Radulinopsis" : 2 loài.
- "Radulinus" : 3 loài.
- "Rastrinus" (đồng nghĩa: "Stlegicottus" ): 1 loài ("Rastrinus scutiger").
- "Ricuzenius" : 2 loài.
- "Ruscarius" : 2 loài.
- "Sigmistes" : 2 loài.
- "Stelgistrum" : 3 loài.
- "Stlengis" : 3 loài.
- "Synchirus" : 1 loài ("Synchirus gilli").
- "Taurocottus" : 1 loài ("Taurocottus bergii").
- "Taurulus" : 1 loài cá bống đầu bò gai dài ("Taurulus bubalis").
- "Thyriscus" : 1 loài ("Thyriscus anoplus").
- "Trichocottus" : 1 loài cá bống đầu lông ("Trichocottus brashnikovi").
- "Triglops" : 10 loài.
- "Vellitor" : 2 loài.
- "Zesticelus" : 3 loài.
===Sang Scorpaenichthyidae===
- "Scorpaenichthys" : 1 loài cá bống Cabezon ("Scorpaenichthys marmoratus").
===Sang Jordaniidae===
- "Jordania" : 1 loài ("Jordania zonope").
- "Paricelinus" : 1 loài cá bống lưng gai ("Paricelinus hopliticus").
===Sang Agonidae===
- "Hemilepidotus" (đồng nghĩa: "Melletes" ): 6 loài.