hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Prima donna

Prima donna (tiếng Ý) nghĩa là nữ ca sĩ chính của một nhà hát opera. Nữ ca sĩ này thường hát vai chính trong vở diễn, thường xuyên xuất hiện trong các chương trình của nhà hát và thường là giọng nữ cao (soprano).

Đôi khi, phía sau hậu trường, những nữ ca sĩ này thường khó tính, và đòi hỏi nhiều từ bạn diễn trong nhà hát, nhạc công, người phụ trách trang phục, trang điểm, phông màn, người dàn dựng và những người khác trong nhà hát, nhưng không ai phàn nàn vì các nữ ca sĩ này thường hát rất hay và thu hút rất nhiều khán giả cho nhà hát. Từ những sự việc này mà từ ""prima donna"" được dùng phổ thông trong giới nghệ sĩ (đặc biệt là ca sĩ) để chỉ những người phụ nữ khó tính,kiêu căng, hay đòi hỏi (đặc biệt là về tiền lương), tự thổi phồng chính mình, tài năng và sự quan trọng của họ nhưng nếu tập thể không có họ thì không làm được gì.

Ngày nay, từ "prima donna" không chỉ được dùng trong lĩnh vực opera mà dùng khắp nơi để chỉ những người phụ nữ có tài năng xuất chúng nhưng khó tính, thiếu kỉ luật, kiêu căng, nóng nảy, khó làm việc theo lời chỉ dẫn hay trong một tập thể, và mặc dù khó khăn như vậy nhưng tập thể vẫn phải cần tới những người này vì không có họ thì không xong việc.
Forcipiger

Forcipiger là một chi cá biển thuộc họ Cá bướm. Các loài trong chi này sinh sống trên rạn san hô ở các vùng biển nhiệt đới thuộc Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. "F. flavissimus" là loài được biết đến nhiều nhất của chi, và là loài có phạm vi phân bố rộng nhất trong họ Cá bướm.

== Từ nguyên ==
Từ "forcipiger" được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: "forceps" ("cái nhíp") và hậu tố "iger" ("mang theo"), hàm ý đề cập đến phần mõm rất dài và mảnh, với phần hàm giống như cái nhíp gắp của các loài trong chi này.

== Các loài ==
Có 3 loài được công nhận là hợp lệ trong chi này:

- "Forcipiger flavissimus"
- "Forcipiger longirostris"
- "Forcipiger wanai"

Hai danh pháp "F. inornatus" và "F. cyrano" được Randall mô tả dựa trên kiểu hình "đen" của "F. longirostris".

== Hình thái chung ==
Cả ba loài "Forcipiger" đều có phần mõm rất dài, dài hơn hẳn so với những loài cá bướm của các chi khác. Mõm của "F. flavissimus" lại ngắn hơn đáng kể so với hai loài còn lại. 

Về màu sắc, đầu của cả 3 loài này đều có màu đen ở nửa trên, trắng xám ở nửa dưới và phần ngực; ngoài ra đều có một đốm đen ở cuối vây hậu môn; vây lưng và vây hậu môn có viền màu xanh lam. Có sự khác biệt về kiểu hình giữa 3 loài: 

- Ngực của "F. wanai" và "F. longirostris" có nhiều chấm đen li ti (không có ở "F. flavissimus").
- Thân của "F. flavissimus" và "F. longirostris" có màu vàng tươi, còn thân của "F. wanai" lại có màu vàng nâu sẫm.

Cả ba loài này đều có thể xuất hiện kiểu hình màu nâu đen bao phủ khắp cơ thể do hắc tố được sản sinh quá mức, nếu lượng hắc tố không sản sinh đủ, chúng sẽ xuất hiện kiểu hình bạch thể. Tuy nhiên, những cá thể này lại không duy trì màu nâu đen trong điều kiện nuôi nhốt mà sẽ trở lại màu vàng trong vài ngày đến vài tuần.

== Sinh thái học ==
Tthức ăn của "Forcipiger" chủ yếu là các loài động vật giáp xác nhỏ.
Mái xanh

Mái xanh là mái của một công trình được bao phủ một phần hoặc toàn bộ bởi thực vật và môi trường phát triển của lớp thực vật đó. Mái xanh được trồng trên lớp màng chống thấm, ngoài ra cũng có thể bao gồm các lớp bổ sung khác như lớp ngăn rễ xâm thực, lớp thoát nước và hệ thống tưới tiêu. (Việc dùng từ "xanh" liên quan đến xu hướng phát triển của môi trường và không đề cập đến mái chỉ đơn thuần là màu xanh như lợp ngói xanh hay phủ tấm lợp màu xanh)

Những mái nhà có nhiều cây trồng trong chậu tạo thành khu vườn trên cao, nói chung không được coi là mái xanh thực sự, mặc dù đây là vấn đề đang được tranh luận. Hồ trên mái là một hình thức mái xanh được sử dụng để xử lý nước thải sinh hoạt.

Mái xanh còn được gọi là "mái sống", mái xanh phục vụ cho những mục đích khác nhau tùy theo công trình, chẳng hạn như hấp thụ nước mưa, tạo sự cách nhiệt, tạo ra một môi trường sống cho động vật hoang dã, góp phần làm giảm nhiệt độ không khí đô thị và chống hiệu ứng đảo nhiệt đô thị. Có hai loại mái xanh: một loại là mái tăng cường, dày hơn và có thể gồm nhiều loại thực vật hơn, nhưng nặng hơn và đòi hỏi bảo dưỡng nhiều hơn; thứ hai là mái bao phủ, được phủ lên một lớp mỏng thực vật và nhẹ hơn so với mái tăng cường.

==Xem thêm==
- Mái phản xạ

==Tham khảo==
- Miller-Klein, Jan. Gardening for Butterflies, Bees and other beneficial insects ISBN 978-0-9555288-0-4 has large section on green and brown roofs and brownfields, including how to make your own, with contributions from several UK practitioners.
- Scholz-Barth, Katrin. "Harvesting $ from Green Roofs: Green Roofs Present a Unique Business Opportunity with Tangible Benefits for Developers." "Urban land" 64.6 (2005): 83-7.
- Roland Appl, Reimer Meier, Wolfgang Ansel: "Green Roofs - Bringing Nature Back to Town". Publisher: International Green Roof Association IGRA, ISBN 978-3-9812978-1-2, http://www.greenroofworld.com/bestellform/bestellformular.php?lang=EN
Leptophryne cruentata

Cóc chảy máu cũng gọi là Leptophryne cruentata (tên tiếng Anh: "cóc lửa") là một loài cóc đặc hữu của Indonesia. Loài này được liệt kê vào danh mục các loài bị đe dọa do số lượng quần thể giảm nghiêm trọng một phần do vụ phun trào của núi Galunggung vào năm 1982.

==Tham khảo==
- dữ liệu sử dụng
IUCN
Matsunaga Futoshi

Tội ác của Futoshi rất dã man mà thông tin đại chúng nhất không sẵn sàng báo cáo chi tiết. Thời báo Nhật Bản báo cáo rằng các công tố viên cho biết "[vụ này] là không có so sánh trong lịch sử hình sự của nước ta". Tuy nhiên, một số nhà văn, bao gồm Saki Ryuzo, đã công bố chi tiết của các tội ác do Futoshi gây ra.

Futoshi Matsunaga sinh ra tại Kokura Kita-ku, Kitakyūshū, Fukuoka, Nhật Bản và lớn lên ở Yanagawa, Fukuoka, Nhật Bản. Ông thường xuyên đạt điểm tốt ở trường và có một tính cách đầy hấp dẫn, nhưng lại vi phạm các vấn đề về kỉ luật. Cuối cùng ông được chuyển đến một trường trung học vì mối quan hệ với một cô gái trung học cơ sở. Ông kết hôn ở tuổi 19, và có một con trai.
Thể dục nhịp điệu

Thể dục nhịp điệu là môn thể dục vận động các động tác theo nhạc một cách nhịp nhàng và uyển chuyển. Tác dụng của thể dục nhịp điệu giúp cơ thể phát triển khỏe mạnh, trí lực tinh thông, làm việc hiệu quả. Khả năng dẻo dai và bền sức cũng được khơi thông khi tập thể dục nhịp điệu thường xuyên. Thể dục nhịp điệu mầm non dành cho các bé trường mầm non, học tập tại trường, nâng cao khả năng múa hát và vận động, khả năng nghe nhạc nhịp nhàng, đẩy lùi được căng bệnh béo phì, lười vận động, tự kỷ.
Hưng Trạch

Hưng Trạch là một xã cũ thuộc huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, Việt Nam.

== Lịch sử ==
Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1680/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Trị năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Hưng Trạch, xã Cự Nẫm, xã Vạn Trạch, xã Phú Định thành xã mới có tên gọi là xã Bố Trạch.
==Địa lý==
Xã Hưng Trạch có vị trí địa lý:
- Phía đông bắc giáp các xã Cự Nẫm
- Phía bắc giáp xã Liên Trạch
- Phía tây bắc giáp xã Phúc Trạch
- Phía tây nam giáp thị trấn Phong Nha
- Phía nam giáp xã Tân Trạch
- Phía đông nam giáp xã Phú Định.

Xã Hưng Trạch có diện tích 95,15 km², dân số năm 2019 là 11.464 người, mật độ dân số đạt 121 người/km².

Phía bắc Hưng Trạch có con sông Son (nhánh của sông Gianh) từ hướng Tây (động Phong Nha xã Sơn Trạch) chảy qua. Đường Hồ Chí Minh cũng chạy qua phần bắc của xã.

==Hành chính==
Xã Hưng Trạch được chia thành 5 thôn: Bồng Lai, Cổ Giang, Khương Hà, Thanh Bình, Thanh Hưng.
Đoàn Diên Khánh

Đoàn Diên Khánh là một nhân vật Hư cấu trong Tiểu thuyết Thiên long bát bộ của nhà văn Kim Dung. Y vốn có thân phận là thái tử của nước Đại Lý, nhưng do biến loạn mà thân thể tàn phế, lưu lạc giang hồ. Y nổi danh võ công thượng thừa, nội công thâm hậu, cùng với thủ đoạn tàn nhẫn, ác độc đến mức được người trong giang hồ phong làm Ác Quán Mãn Doanh (Thiên hạ Đệ nhất Ác nhân - Kẻ độc ác nhất trong thiên hạ), đứng đầu Tứ Đại Ác Nhân.

==Trong tiểu thuyết==
Đoàn Diên Khánh nguyên là Thái tử Đại Lý, con của Thượng Đức đế Đoàn Liêm Nghĩa. Y có vai vế anh em con chú bác với các Hoàng đế Đại Lý sau này như Thượng Minh đế Đoàn Thọ Huy, Bảo Định đế Đoàn Chính Minh, cũng như Trấn Nam vương Đoàn Chính Thuần. Chú ruột là Khô Vinh Đại sư, trưởng lão tại Thiên Long tự, trưởng bối và là người giữ bí kíp Lục mạch thần kiếm của Đoàn thị.

Do bạo loạn của Dương Nghĩa Trinh, Thượng Đức đế Đoàn Liêm Nghĩa bị giết hại, bản thân Đoàn Diên Khánh bị loạn quân truy sát, tuy thoát được, nhưng thân thể cũng bị tàn phế. Hai chân y bị đánh gãy, trên người có vô số vết thương, cổ họng bị cắt không còn nói được. Vì thương thế quá nặng, lưu lạc ẩn tung, nên khi các trung thần Đại Lý tập hợp đánh bại Dương Nghĩa Trinh, cho rằng Đoàn Diên Khánh đã chết, nên đã tôn phò người anh họ của y là Đoàn Thọ Huy lên ngôi, gọi là Thượng Minh đế.

Sau cùng, ông bị Mộ Dung Phục giết chết khi giải cứu Đoàn Dự
== Phim ảnh ==
- Phim truyền hình Thiên long bát bộ năm 1997: Lý Hồng Kiệt đóng
- Thiên long bát bộ (phim truyền hình 2003): Kế Xuân Hoa
Cốt lết

Sườn hay cốt lết (phiên âm từ tiếng Pháp "côtelette") là phần thịt được cắt vuông góc với xương sống của con lợn và thường là xương sườn hoặc một phần của đốt sống. Sườn heo không được chế biến và nạc hơn các loại thịt khác. Sườn thường được phục vụ riêng lẻ, hoặc có thể ăn kèm với sốt táo, rau và các gia vị khác. Thịt heo là một trong những loại thịt được tiêu thụ phổ biến nhất trên thế giới. Tại Hoa Kỳ, sườn heo là loại thịt được tiêu thụ phổ biến nhất từ thăn heo và chiếm 10% tổng lượng thịt heo tiêu thụ. 

Tại Việt Nam, cốt lết được sử dụng rộng rãi trong ẩm thực Nam Bộ để làm món sườn nướng, thường ăn kèm với cơm tấm, hay món chả chìa vốn phổ biến ở Hải Phòng và Quảng Nam.
Thạch Sanh (định hướng)

Thạch Sanh có thể là:

- "Thạch Sanh", tên một câu truyện cổ tích thần kỳ Việt Nam
- "Thạch Sanh", tên một truyện thơ Nôm Việt Nam
- Thạch Sanh, tên một nhân vật trong văn hóa Việt Nam, người anh em kết nghĩa với Lý Thông
- "Thạch Sanh - Lý Thông", phim hoạt hình dành cho thiếu nhi
Châu Phong (định hướng)

Châu Phong có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau:

- Xã Châu Phong thuộc tỉnh An Giang

- Địa danh cũ
- Xã Châu Phong, thị xã Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh
- Xã Châu Phong, huyện Quỳ Châu, tỉnh Nghệ An
Việt Nam Thương tín

Việt Nam Thương tín có thể là:
- Ngân hàng Việt Nam Thương tín
- con tàu "Việt Nam Thương tín"
Bầu cử liên bang Canada 2011

Bầu cử liên bang Canada năm 2011 là cuộc bầu cử dự kiến tổ chức ngày 02 tháng 5 năm 2011. Sau khi thành viên của Nghị viện Canada do Đảng Tự do Canada chủ xướng bỏ phiếu bất tín nhiệm ngày 25 tháng 3 năm 2011 với kết quả rằng chính phủ thiểu số của Đảng Bảo thủ Canada không đạt tín nhiệm của Nghị viện, Thủ tướng Stephen Harper đã kiến nghị Toàn quyền Canada David Johnston ra chỉ thị bầu cử, chỉ thị này đã được ban hành vào ngày 26 tháng 3 năm 2011.

== Bối cảnh==
Cuộc bầu cử liên bang năm 2008 dẫn đến một chính phủ Bảo thủ thiểu số thứ hai liên tiếp. Việc đầu tiên, được bầu trong cuộc bầu cử liên bang năm 2006, kéo dài gần ba năm và trở thành thiểu số nghị viện tồn tại lâu nhất trong lịch sử Canada.
Phúc Trạch, Bố Trạch

Phúc Trạch là một xã thuộc huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, Việt Nam.

==Địa lý==
Phúc Trạch có vị trí địa lý:
- Phía bắc giáp xã Lâm Trạch
- Phía tây bắc giáp xã Xuân Trạch
- Phía tây nam giáp xã Thượng Trạch
- Phía nam giáp thị trấn Phong Nha
- Phía đông nam giáp xã Hưng Trạch
- Phía đông bắc giáp xã Liên Trạch.

Xã Phúc Trạch có diện tích 60,22 km², dân số năm 2019 là 12.476 người, mật độ dân số đạt 207 người/km².

==Hành chính==
Xã Phúc Trạch được chia thành các thôn: Phúc Khê, Thanh Sen, Chày Lập, 4 thôn Phúc đồng
Phong Nha

Phong Nha là một xã thuộc tỉnh Quảng Trị, Việt Nam.

==Địa lý==
Phong Nha là một xã miền núi, đầu nguồn của sông Son (phụ lưu của sông Gianh, chảy ra từ động Phong Nha).

==Lịch sử==
Địa bàn xã Phong Nha ban đầu bao gồm 4 làng cổ được hình thành vào khoảng thế kỷ XIV–XVI là: Cù Lạc, Phong Nha, Gia Tịnh, Xuân Sơn. Đến thời nhà Nguyễn, các làng này lần lượt được gọi là xã Cù Lạc, phường Phong Nha, trang Gia Tịnh và trang Xuân Sơn thuộc tổng Cao Lao, huyện Bố Trạch, phủ Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình.

Sau Cách mạng Tháng Tám, các làng nói trên thuộc xã Sơn Trạch, huyện Bố Trạch. Tháng 6 năm 1955, xã Sơn Trạch được chia thành bốn xã: Sơn Trạch, Liên Trạch, Hưng Trạch, Cự Nẫm.

Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 862/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Quảng Bình (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020). Theo đó, thành lập thị trấn Phong Nha trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của xã Sơn Trạch.

Ngày 01 tháng 07 năm 2025, theo nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Trị (mới) năm 2025, xã Phong Nha được thành lập trên cơ sở sáp nhập xã Lâm Trạch, xã Xuân Trạch, xã Phúc Trạch và thị trấn Phong Nha.

==Du lịch==
Hiện nay xã Phong Nha là nơi đặt các cơ sở dịch vụ du lịch của vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng. Các địa điểm đang được khai thác du lịch là: Động Phong Nha, Động Tiên Sơn, Suối nước Moọc, Sông Chày – Hang Tối.

===Di tích===
Bên bờ sông Son tại xã Phong Nha có di tích lịch sử Bến phà Xuân Sơn. Vào những năm 1960 trong chiến tranh Việt Nam, bến phà làm nhiệm vụ đưa người, xe sang sông nhằm chi viện cho chiến trường miền Nam, chủ yếu hoạt động về ban đêm. Ban ngày, để tránh máy bay Mỹ, những chiếc phà, ca nô và cầu phao lại được tháo ra cất giấu trong động Phong Nha. Do nằm ở vị trí quan trọng trên tuyến vận tải tiếp tế, chi viện cho miền Nam, bến phà Xuân Sơn bị đánh phá khốc liệt.

Bến phà Xuân Sơn được xếp hạng di tích lịch sử quốc gia năm 1986. Ngày 9 tháng 12 năm 2013, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 2383/QĐ-TTg xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt đối với bến phà Xuân Sơn thuộc hệ thống di tích đường Trường Sơn – đường Hồ Chí Minh ở Quảng Bình.

==Xem thêm==
- Danh sách thị trấn tại Việt Nam
Cự Nẫm

Cự Nẫm là một xã cũ thuộc huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, Việt Nam.

== Lịch sử ==
Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1680/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Trị năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Hưng Trạch, xã Cự Nẫm, xã Vạn Trạch, xã Phú Định thành xã mới có tên gọi là xã Bố Trạch.

==Địa lý==
Xã Cự Nẫm nằm ở phía bắc huyện Bố Trạch, có vị trí địa lý:
- Phía đông bắc giáp xã Hạ Trạch
- Phía tây bắc giáp xã Liên Trạch
- Phía tây giáp xã Hưng Trạch
- Phía nam giáp xã Phú Định
- Phía đông nam giáp xã Vạn Trạch
- Phía đông giáp xã Sơn Lộc.

Xã Cự Nẫm có diện tích 32,82 km², dân số năm 2019 là 6.770 người, mật độ dân số đạt 206 người/km².

==Hành chính==
Xã Cự Nẫm được chia thành 13 thôn: Nam Nẫm, Đông Nẫm, Bắc Nẫm, Tân Nẫm, Trung Nẫm, Tây Nẫm, Sen Nẫm, Hà Môn, Trung Sơn, Đông Sơn, Hòa Sơn, Nguyên Sơn, Mỹ Sơn.
Việt Nam Thương tín (tàu)

Con tàu Việt Nam Thương tín là một con tàu vận tải hàng hải được biết đến vì chuyến hải hành vượt biển ngày 30 Tháng Tư, 1975 từ Sài Gòn, Việt Nam sang đến Guam, chở hơn 650 người Việt tỵ nạn. Song khi cặp bến con tàu này lại dùng để đưa gần 1600 người Việt hồi hương, trở về Việt Nam dưới chính thể mới của Cộng hòa Miền Nam Việt Nam.

==Lịch sử con tàu==
"Việt Nam Thương tín" được đóng năm 1956 do xưởng đóng tàu của Ý hạ thủy với tên "Pietro Canale" trọng tải 6.505 tấn. Năm 1962 hãng Nouvelle Compagnie Havraise Peninsulaire của Pháp mua lại và đổi tên tàu thành "Ville de Diego-Suarez 2". Được ba năm thì tàu sang tên cho Panamá, đặt là "Sonia". Năm 1968 hãng Việt Nam Hàng hải Thương thuyền của Việt Nam Cộng hoà mua lại dùng làm tàu vận tải và lấy tên "Việt Nam Thương tín I".

==Năm 1975==
===Mật vụ chở vàng===
Khi Sài Gòn thất thủ con tàu nằm ở bến Bạch Đằng với mật vụ của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Dương Văn Minh giao cho để dùng chở số vàng dự trữ ở Ngân hàng Quốc gia Việt Nam rời Việt Nam. Thống đốc Ngân hàng là Lê Quang Uyển không chấp thuận nên con tàu rời bến chỉ chở người chạy loạn khoảng hơn 650 người tìm đường ra biển.

===Trúng pháo===
Khi tàu qua khu rừng Sát trên sông Lòng Tàu gần 12 giờ trưa thì bị trúng 3 trái pháo. Nhà văn Chu Tử và một cháu bé không may bị tử thương phải thủy táng ở cửa sông. Ba ngày sau con tàu tiến vào vịnh Subic, Philippines, được sửa chữa và chỉ dẫn đến Guam.

===Tới Guam===
Tháng Chín, 1975 tàu cặp bến Apra, đảo Guam lãnh thổ của Mỹ. Trong khi đó ở đảo có khoảng 1600 người tuy đã rời Việt Nam nhưng nay nhất quyết trở về Việt Nam. Ngoài ra có khoảng 100 người khác sang đến Bắc Mỹ cũng xin hồi hương. Chính phủ Mỹ cho họ tự quyết định và chuyển họ về Guam. Ngày 16 tháng 10, tàu "Việt Nam Thương tín" rời Guam, trực chỉ Việt Nam với 1546 người tự nguyện hồi hương trong số đó có nhạc sĩ Trường Sa. Chỉ huy con tàu là Trung Tá Hải Quân, Trần Đình Trụ .

===Về lại Việt Nam===
Ngày 27 tháng 10 con tàu cặp bến Vũng Tàu nhưng bị điều ra Nha Trang; tất cả bị bắt giam ở trại Đồng Tre, tỉnh Phú Khánh.

Về con tàu thì tên "Việt Nam Thương tín" bị bỏ; tàu đổi tên thành "Vũng Tàu" đến năm 1986 thì tàu bị phế thải.

Năm 2007 chính phủ Mỹ cho phép ai thuộc Quân lực Việt Nam Cộng hòa cũ theo tàu "Việt Nam Thương tín" về Việt Nam và bị hơn 3 năm tù cải tạo có thể nộp đơn xin tỵ nạn diện HO.

==Liên kết==
Ở trang mạng này có nhiều hình ảnh và bài viết về con tàu.
Acanthopoma annectens

Acanthopoma annectens là một loài cá da trơn trong họ Trichomycteridae, và là loài duy nhất của chi Acanthopoma. Loài cá này có kích thước khoảng 12 cm và có nguồn gốc từ thượng và trung lưu sông Amazon. Đây là loài ký sinh, tấn công như một con đỉa và để lại vết thương cho nạn nhân.
Ammoglanis

Ammoglanis là một chi cá da trơn trong họ Trichomycteridae. Nó gồm 3 loài: "A. amapaensis" , "A. diaphanus" và "A. pulex" .
==Phân bố==
"A. amapaensis" xuất phát từ nhiều sông nhánh của sông Amazon, Jari, Amapari, và sông Araguari. "A. diaphanus" xuất phát từ một con suối nhánh của sông Javaés của lưu vực sông Araguaia ở Tocantins, Brasil. "A. pulex" có nguồn gốc từ Paria Grande River, the Pamoni River, and Caño Garrapata of Venezuela.

==Mô tả==
"Ammoglanis" có kích thước khoảng 1,5-1,9 cm. "A. pulex" is among the smallest known vertebrates.
Apomatoceros alleni

Apomatoceros alleni là một loài cá da trơn trong họ Trichomycteridae, and tloài duy nhất trong chi Apomatoceros. Con trưởng thành dài khoảng 14.6 centimetres (5.7 in) SL and có nguồn gốc từ Amazon River.
Eremophilus mutisii

Eremophilus mutisii là một loài cá da trơn trong họ Trichomycteridae, và là loài duy nhất trong chi Eremophilus. Con trưởng thành dài khoảng 30 centimetres (12 in) and có nguồn gốc từ Bogotá River basin. It has probably been introduced to Ubaté, Chinquinquirá, and Tundama valleys, Colombia.
Đây là loài cá thực phẩm ngon. Đây là loài cá thực phẩm duy nhất có thể sống sót qua canh tranh từ loài cá trout và cá chép du nhập vào khu vực.
Bullockia maldonadoi

Bullockia maldonadoi là một loài cá da trơn trong họ Trichomycteridae, và loài duy nhất trong chi Bullockia. Con trưởng thành dài khoảng 7 centimetres (2.8 in) and có nguồn gốc từ Chile.
Megalocentor echthrus

Megalocentor echthrus là một loài cá da trơn trong họ Trichomycteridae, và loài duy nhất trong chi Megalocentor. Con trưởng thành dài khoảng 8.8 centimetres (3.5 in) SL and có nguồn gốc từ Amazon và Orinoco basins.
Malacoglanis gelatinosus

Malacoglanis gelatinosus là một loài cá da trơn trong họ Trichomycteridae, and loài duy nhất trong chi Malacoglanis. Con trưởng thành dài khoảng 2.0 centimetres (.79 in) SL. It originates Caquetá River basin of Colombia. "Stauroglanis" is the sister group to a monophyletic group formed by "Malacoglanis" and "Sarcoglanis".
Miuroglanis platycephalus

Miuroglanis platycephalus là một loài cá da trơn trong họ Trichomycteridae, và loài duy nhất trong chi Miuroglanis. This fish có nguồn gốc từ Solimões River basin.
Glanapteryginae

Glanapteryginae là một phân họ cá da trơn của họ Trichomycteridae. Phân họ này có 4 chi, "Glanapteryx", "Listrura", "Pygidianops", và "Typhlobelus".
Trichomycterus guaraquessaba

Trichomycterus guaraquessaba là một loài cá da trơn thuộc họ Trichomycteridae. Hiện nay loài này chỉ được biết đến từ Rio Bracinho, một sông nhỏ bị cô lập ở bang Paraná, Brazil.

Đây là một cá có chiều dài tiêu chuẩn khoảng 90 mm.

==Tham khảo==
- A new species of "Trichomycterus" (Siluriformes: Trichomycteridae) from phía nam Brazil and redescription of "T. iheringi" (Eigenmann) W. B. WOSIACKI
Trichomycterus iheringi

Trichomycterus iheringi là một loài cá da trơn thuộc họ Trichomycteridae. Phạm vi phân bô giới hạn trong một khu vực nhỏ của bờ biển Brazil ở các bang São Paulo và tiểu bang Paraná, tập trung vào Santos.

Loài này có chiều dài tiêu chuẩn khoảng 140 mm.

==Tham khảo==
- A new species of "Trichomycterus" (Siluriformes: Trichomycteridae) from phía nam Brazil and redescription of "T. iheringi" (Eigenmann) W. B. WOSIACKI
Trichomycterus trefauti

Trichomycterus trefauti là một loài cá da trơn. Nó là hiện nay chỉ được biết đến từ các lưu vực phía trên của sông São Francisco ở tiểu bang Minas Gerais, Brazil.

Đây là một, cá da trơn hình trụ nhỏ (35–55 mm chiều dài tiêu chuẩn). Các đặc điểm đáng chú ý khác bao gồm đôi mắt nằm xa nhau, râu rất dài.

==Tham khảo==
- New species of the catfish genus "Trichomycterus" (Siluriformes, Trichomycteridae) from the headwaters of the rio São Francisco basin, Brazil W.B. WOSIACKI
Tridens melanops

Tridens melanops là một loài cá da trơn trong họ Trichomycteridae, and loài duy nhất trong chi Tridens. This fish có nguồn gốc từ Amazon River basin in Brasil.
Stenolicmus sarmientoi

Stenolicmus sarmientoi là một loài cá da trơn trong họ Trichomycteridae, và loài duy nhất trong chi Stenolicmus. This fish có nguồn gốc từ upper Apere River basin of Bolivia.
Rhizosomichthys totae

Rhizosomichthys totae là một loài cá da trơn (Siluriformes) của họ Trichomycteridae, và loài duy nhất của chi Rhizosomichthys cá này dài khoảng 13,8 cm (5,4 in) và bắt nguồn. từ lưu vực hồ Tota. Nó được liệt kê như là một loài đã tuyệt chủng của Sách đỏ IUCN.
Haemomaster venezuelae

Haemomaster venezuelae là một loài cá da trơn trong họ Trichomycteridae, và loài duy nhất trong chi Haemomaster. Con trưởng thành dài khoảng 6.6 centimetres (2.6 in) SL and có nguồn gốc từ Amazon và Orinoco River basins.<ref name=fishbase>
Pseudostegophilus

Pseudostegophilus là một chi cá da trơn thuộc họ Trichomycteridae. Nó gồm hai loài, "Pseudostegophilus haemomyzon" và "Pseudostegophilus nemurus". "P. haemomyzon" xuất phát từ lưu vực sôn Orinoco ở Venezuela còn "P. nemurus" được tìm thấy ở lưu vực sông Amazon ở Brasil và Peru. "P. haemomyzon" có kích thước khoảng 5,7 centimet (2.2 in). "P. nemurus" grows to about 15.0 cm (5.9 in) TL.
Hatcheria macraei

Hatcheria macraei là một loài cá da trơn trong họ Trichomycteridae, and loài duy nhất trong chi Hatcheria. Con trưởng thành dài khoảng 20.8 centimetres (8.2 in) and có nguồn gốc từ cis-Andean rivers of Argentina, between 29º and 45º30'S.
Pareiodon microps

Pareiodon microps là một loài cá da trơn trong họ Trichomycteridae, và là loài duy nhất trong chi Pareiodon. Nó có nguồn gốc từ lưu vực sông Amazon.
Glanapteryx

Glanapteryx là một chi cá da trơn trong họ Trichomycteridae. Chi này bao gồm hai loài, G. anguilla và G. niobium.

"Glanapteryx" là chi chỉ có một loài. "Glanapteryx" đã được đề nghị phân loại là nhóm chị em của một clade gồm "Pygidianops" và "Typhlobelus", với nhóm chị em "Listrura" của 3 clade này.

"G. anguilla" xuất phát từ lưu vực sông Negro và Orinoco ở Brasil và Venezuela, có kích thước khoảng 6,1 cm. "G. niobium" reaches about 5.5 cm (2.2 in). Loài cá này thiếu anal fin.

"Glanapteryx anguilla" đã được tìm thấy ở các suối trong rừng nhỏ với bãi cát có lá rụng bao phủ.
Pygidianops

Pygidianops là một chi cá da trơn trong họ Trichomycteridae. 
==Các loài và phân bố==
Chi này có 3 loài:
- "Pygidianops cuao"<br>
- "Pygidianops eigenmanni"<br>
- "Pygidianops magoi"<br>

Loài "P. eigenmanni" phân bố ở lưu vực Rio Negro ở Brasil. "P. cuao" chỉ hiện diện ở lưu vực sông Cuao. "P. magoi" chỉ có ở hạ lưu Orinoco giữa Ciudad Bolívar và Barrancas ở Venezuela.
Sarcoglanidinae

Sarcoglanidinae là một phân họ cá da trơn thuộc họ Trichomycteridae. Nó bao gồm 6 chi, "Ammoglanis", "Malacoglanis", "Microcambeva", "Sarcoglanis", "Stauroglanis", and "Stenolicmus".

==Nơi sinh sống==
Tất cả chi trừ "Microcambeva" đặc hữu sông Amazon; "Microcambeva" được biết đến từ phía đông nam Brasil. Dù chúng hiếm có ở bộ sưu tập bảo tàng, người ta cho rằng sarcoglanidines hiện diện khắp lưu vực Amazon cũng như lưu vực Orinoco.

Sarcoglanidines thường sinh sống ở bờ cát của sông và suối. Chúng sống ở cát và ăn minute arthropods.
Aethioprocris

Aethioprocris là một chi bướm đêm thuộc họ Zygaenidae.

==Các loài==
Chi Aethioprocris có các loài sau:
- "Aethioprocris congoensis"
- "Aethioprocris togoensis"

==Tham khảo==
- Aethioprocris at AfroMoths
Aethioprocris congoensis

Aethioprocris congoensis là một loài bướm đêm trong họ Zygaenidae. Loài bướm đêm này phân bố ở Cộng hòa Dân chủ Congo.
Aethioprocris togoensis

Aethioprocris togoensis là một loài bướm đêm trong họ Zygaenidae. Loài bướm đêm này phân bố ở Togo.
Moussa Koussa

Moussa Muhammad Koussa (; sinh năm 1949?) là một nhân vật chính trị và nhà ngoại giao Libya, người đã giữ chức ngoại trưởng Libya từ tháng 3 năm 2009, đến cuộc chiến tranh dân sự Libya năm 2011, khi ông từ chức khỏi chế độ Gaddafi vào ngày 30 tháng 3 năm 2011.
Koussa trước đây là người đứng đầu cơ quan tình báo Libya giai đoạn 1994-2009, và được coi là một trong số các nhân vật quyền lực nhất của quốc gia này. Ông đã đến Anh Quốc vào ngày 30 tháng 3 năm 2011, và sau đó Văn phòng Thịnh vượng chung và Đối ngoại phát hành một tuyên bố chính thức nói rằng Koussa không còn muốn đại diện cho chính phủ Libya và có ý định từ chức.
Ông đã học Đại học bang Michigan tại East Lansing, tốt nghiệp cử nhân ngành khoa học xã hội học năm 1978.
Mindoro

Mindoro là hòn đảo lớn thứ bảy của Philippines. Hòn đảo được xếp vào khu vực Luzon. Hòn đảo bao gồm hai tỉnh là Occidental Mindoro ("Mindoro Tây") và Oriental Mindoro ("Mindoro Đông"). Tổng diện tích của đảo là 10.572 km² và tổng dân số là 1.062.000 người, mật độ 100,5 người /km². Điểm cao nhất của đảo là Núi Halcon cao 2.582 m. Tên gọi của đảo bát nguồn từ tiếng Tây Ban Nha "Mina de Oro", có nghĩa là "mỏ vàng".

==Lịch sử==
Xưa kia, hòn đảo được gọi là Ma-i. Đảo chính thức được gọi là Mait và được các thương nhân người Hoa biến đến trước khi người Tây Ban Nha xuất hiện. Được đề cập đến biên niên sử của Trung Quốc vào năm 775 CN và chi tiết hơn vào năm 1225. Đây là điểm thả neo chính của lộ trình thương mại Đông Nam Á thời kỳ tiền Philippines, các nhà buôn Ả Rập và Ấn Độ đã buôn bán với những người bản địa. Năm 1570, người Tây Ban Nha bắt đầu đô hộ hòn đảo và đặt tên đảo là "Mina de Oro" (mỏ vàng) sau khi họ tìm được một số kim lọa quý và thực tế là chưa từng tìm thấy vàng trên đảo.

Người dân bản địa Mindoro được người Tây Ban Nha gọi là Manguianes. Tuy nhiên những người bản địa tự coi mình thuộc về một sắc tộc hay thị tộc, Có 7 dân tộc hay thị tộc trên đảo và họ sinh sống, nói những thứ ngôn ngữ khác nhau. Người dân bản địa trên đảo vốn không có các chiến binh, họ sống hòa bình và nhút nhát nhưng là những người bạn tốt.

==Nhân khẩu==
Người dân trên đảo hiện nay chủ yếu là dân nhập cư đến từ các khu vực trên đảo Luzon, người Manguianes bản địa hiện chỉ có khoảng 80.000 người, chủ yếu sống ở những khu vực hẻo lánh. Ngôn ngữ chính của người dân trên đảo là tiếng Tagalog, ngoài ra một số ngôn ngữ khác của Philippines cũng được sử dụng. Hầu hết cư dân đều theo đạo Công giáo La Mã, người Manguianes theo thuyết vật linh

==Liên kết ngoài==
- Website tỉnh Oriental Mindoro
- Website tỉnh Occidental Mindoro
- Cộng đồng trực tuyến Mindoro
Panay

Panay là một hòn đảo rộng 12.011 km² của Philippines, đảo thuộc khu vực Visayas. Về hành chính, hòn đảo được chia thành bốn tỉnh: Aklan, Antique, Capiz, Iloilo. Phía tây bắc của Panay là đảo Mindoro và phía đông nam là đảo Negros. Giữa Negros và Panay là hòn đảo Guimaras, một tỉnh đảo của Philippines. Phía bắc Panay là biển Sibuyan và tỉnh đảo Romnlon, phía tây nam là biển Sulu và vịnh Panay.

Khi người Tây Ban Nha đến Panay từ Cebu năm 1569, họ phát hiện ra những cư dân với những hình xăm, sau đó họ gọi đảo là Isla de los Pintados. Tên của đảo hiện nay vẫn chưa xác định chắc chắn về nguồn gốc. Cái tên này được cho là lấy từ tên của điểm định cư sớm nhất của người Tây Ban Nha ở Philippines, thị trấn Pan-ay ở tỉnh Capiz và cũng có ý kiến cho rằng bứt nguồn từ tiếng của các cư dân bản địa hay của những người định cư Mã Lai vào thế kỷ 12. Dân số trên đảo tổng cộng là 3.973.877 (2007), mật độ 330,85 người/km².

==Liên kết ngoài==
- Khám phá Panay
- Website tỉnh Aklan
- Website tỉnh Antique
- Website tỉnh Capiz
- Website tỉnh Iloilo
Negros

Negros là hòn đảo lớn thứ tư của Philippines, với diện tích lên tới 13.328 km². Hòn đảo bao gồm hai tỉnh là Negros Occidental ("Negros Tây") và Negros Oriental ("Negros Đông"). Tổng dân số của cả hòn đảo là 3.700.000 theo số liệu thống kê năm 2000, mật độ dân số là 283 người/km²

Vì yếu tố hành chính cũng như văn hóa, hai tỉnh trên đảo được xếp thuộc hai vùng khác nhau, Negros Oriental thuộc vùng Trung Visayas còn Negros Occidental thuộc vùng Tây Visayas. Ranh giới giữa hai tỉnh là một dãy núi ở trung tâm của đảo. Tương ứng với đó, tỉnh phía tây (Negros Occidental) nói tiếng Ilongo hay có thể gọi là tiếng Hiligaynon, tỉnh phía đông (Negros Oriental) nói tiếng Cebuano, một ngôn ngữ lớn thứ hai tại Philippines với hơn 20 triệu người sử dụng. Hai ngôn ngữ chính thức của Philippines là tiếng Tagalog và tiếng Anh cũng được đa số người dân thông hiểu. Người dân trên đảo được gọi là "Negrenses"

Negros dược biết đến là nơi sản xuất đường chủ yếu của Phgilippines. Các cánh đồng trồng mía trải dài ra khắp hòn đảo. Các thành phố chính trên đảo là Bacolod ở Negros Occidental, và Dumagueta ở Negros Oriental. Núi lửa Kanlaon ở phía bắc của hòn đảo là một trong những núi lửa hoạt động mạnh nhất tại Philippines, Ngọn núi lửa này cũng là điểm cao nhất của hòn đảo cũng như toàn vùng Visayas.

==Liên kết ngoài==
- Website tỉnh Negros Oriental
- Website tỉnh Negros Occidental
Samar

Đảo Samar là một hòn đảo của Philippines. Hòn đảo được chia thành ba tỉnh Tỉnh Samar, Tỉnh Bắc Samar và Tỉnh Đông Samar. Ba tỉnh này cùng với các hòn đảo lân cận Leyte và Biliran tạo thành vùng Đông Visayas. Đây là một trong những hòn đảo lớn nhất Philippines, chỉ sau hai hòn đảo chính là Luzon và Mindanao.

Samar là hòn đảo cực động của Visayas. Đảo chỉ cách đảo Leyte bởi Eo biển San Juanico, nơi hẹp nhất của eo biển này chỉ có 2 kilômét và đã có một chiếc cầu bắc qua eo biển này. Samar ở phía đông nam của Bán đảo Bicol ở Luzon, được ngăn cách bởi Eo biển San Bernandino. Phía nam của Samar la vịnh Leyte, là nơi đã diễn ra Trận Leyte trong Chiến tranh thế giới thứ 2. Phía đông của hòn đảo là Biển Philippines hay Thái Bình Dương.

==Liên kết ngoài==
- Website tỉnh Bắc Samar
- Website tỉnh Đông Samar
- Tin tức Samar
Leyte (đảo)

Đảo Leyte là một hòn đảo thuộc khu vực Visayas của Philippines. Hòn đảo bao gồm hai tỉnh là Tỉnh Leyte và Tỉnh Nam Leyte.

==Địa lý==
Hòn đảo Leyte có chiều dài từ bắc xuống nam là 180 km và chiều rộng từ đông sang tây là 65 km, diện tích toàn đảo là 7.368 km². Ở phía bắc, đảo giáp với Samar qua Eo biển San Juanico, một eo biển hẹp có nơi chỉ rộng khoảng 2 km. Ngoài ra, phía bắc của Leyte là tỉnh đảo mới chia tách Biliran, hai chiếc cầu vượt biển kết nối Leyte với hai hòn đảo này. Về phía nam, Leyte cách đảo Mindanao qua Eo biển Surigao. Phía tây là hai đảo Cebu và Bohol

Địa hình đảo Leyte chủ yếu là rừng núi, nhưng Thung lũng Leyte ở phía đông bắc có thể canh tác được. Thành phố chính của đảo là Tacloban. Tổng dân số của đảo là 1.950.000. Có tới hai ngôn ngữ được sử dụng trên đảo. Tiếng Cebuano được dùng ở phía nam và tây trong khi khu vực phía bắc và đông sử dụng tiếng Waray-Waray.

Leyte được biết đến nhiều bởi những hành động quân sự trong Chiến tranh thế giới thứ 2. Ngày 20/10/1944, Toàn quyền đã trở lại hòn đảo. Tuy nhiên, người Nhật vẫn chưa chịu từ bỏ dễ dàng, được chứng tỏ qua Trận chiến vịnh Leyte diễn ra trong 4 ngày và được coi là trận Hải chiến lớn nhất trong lịch sử.

==Liên kết ngoài==
- Website tỉnh Leyte
- Wbsite tỉnh Nam Leyte
Sông Đà Đà

Sông Đà Đà (tiếng Trung: 沱沱河, Đà Đà hà), còn gọi là sông Thác Thác (托托河, Thác Thác hà), được coi là nơi phát nguyên của sông Trường Giang (Dương Tử). Con sông này bắt nguồn từ phía tây nam ngọn núi chính của dãy núi Đường Cổ Lạp là núi tuyết Cách Lạp Đan Đông dưới dạng một con sông băng gọi là sông băng Khương Căn Địch Như ở độ cao khoảng 5.500 m trở lên. Tại khu vực phụ cận với độ cao trên 6.000 m có trên 20 ngọn núi tuyết, với độ cao của đường băng tuyết vĩnh cửu đạt 5.800 m.

Từ sông băng Khương Căn Địch Như, sông Đà Đà chảy theo hướng bắc, thu thập nước tan ra từ các sông băng hay suối băng nhỏ, tại khu vực thượng lưu hình thành các thung lũng sâu, có nơi độ sâu lên tới 20 m. Tại khu vực ven hồ Hồ Lô nó chuyển hướng dòng chảy sang phía đông, đoạn này dài khoảng 130 km, với điểm kết thúc có bề rộng khoảng 20 m và độ sâu là khoảng 3 m. Tại nơi mà đường cao tốc Thanh Tạng cắt qua sông Đà Đà có một chiếc cầu, được coi là cầu đầu tiên trên sông Trường Giang. Cách nơi phát nguyên khoảng 375 km thì sông Đà Đà rộng 30 m, và từ đây trở đi nó được gọi là sông Thông Thiên.
Ilocos (vùng)

Vùng Ilocos là một vùng của Philippines. Vùng nằm ở phần tây bắc của đảo Luzon. Vùng giáp với Vùng Hành chính Cordillera và Thung lũng Cagayan ở phía đông, giáp với Vùng Trung Luzon ở phía nam và giáp với Biển Đông ở phía tây. Vùng Ilocos chỉ bao gồm bốn tỉnh là Ilocos Norte, Ilocos Sur, La Union và Pangasinan. Trong đó, tỉnh cực nam là Pangasinan chiếm 58% dân cư, 425 diện tích và 61% kinh tế của cả vùng.
==Địa lý==
Vùng Ilocos nằm trên các đồng bằng ven biển nhỏ hẹp giữa Dãy núi Trung tâm và Biển Đông. Vùng cũng bao gồm phần phía bắc của đồng bằng Trung Luzon. Vịnh Lingayen là một địa điểm nổi tiếng trong vùng, bao gồm nhiều hòn đảo lớn nhỏ. Sông Agno là một con sông lớn của vùng.
==Nhân khẩu==
Tổng dân số của vùng là 4.545.906 (2007). Người Ilocano chiếm 666% dân số toàn vùng, người Pangasinan chiếm 27%, người Tagalog chỉ chiếm 3%. Người Ilocanos không phải là những cư dân bản địa ở tỉnh Pangasinan, họ chỉ bắt đầu nhập cư vào tỉnh này từ thế kỷ XIX. Pangasinan vốn thuộc vùng Trung Luzon nhưng đã sáp nhập vào Ilocos từ năm 1972. Cư dân trong vùng chủ yếu là tín đồ Công giáo La Mã, còn lại chủ yếu theo các giáo phái Tin Lành.
==Lịch sử==
Vùng Ilocos từng có người Negritos định cư trước khi họ bị đẩy lui bởi những lán sóng nhập cư liên tục của người Mã Lai thông qua đường biển. Về sau nhưng người nhập cư này phân hóa thành người Tingguian trong khu vực nội địa, người Ilocano ở phía bắc và người Pangasinense ở phía nam của vùng. Theo thống kê dân số thì có đến 1/3 cư dân trong vùng không phải là người Ilocano và việc đặt tên vùng là Ilocos đã dẫn đến hiểu lẩm là tất cả cư dân trong vùng đều là người Ilocano.

Người Tây Ban Nha xâm chiếm khu vực vào thế kỷ XVI và lập nên những hội truyền giáo Ki-tô cũng như chính quyền địa phương để kiểm soát nhân dân địa phương và cải đạo cho họ sang Thiên Chúa giáo.

Năm 1945, liên quân giữa Hoa Kỳ và Thịnh vượng chung Philippines cùng với du kích người Ilocano và người Pangasinese đã giải phóng vùng khỏi sự chiếm đóng của Nhật Bản. Trước khi thành lập Vùng Hành chính Cordillera, Vùng còn bao gồm cả các tỉnh là Abra, Mountain Province và Benguet.

==Hành chính==
Vùng Ilocos gồm có 4 tỉnh và 9 thành phố
=== Thành phố hợp thành ===
- Alaminos, Pangasinan
- Batac, Ilocos Norte
- Candon, Ilocos Sur
- Laoag, Ilocos Norte
- San Carlos (thành phố), Pangasinan
- San Fernando City, La Union
- Urdaneta, Pangasinan
- Vigan, Ilocos Sur

=== Thành phố độc lập ===
- Dagupan¹, Pangasinan

¹Dagupan là một thành phố độc lập, nằm ngoài phạm vị hành chính của tỉnh Pangasinan.

==Liên kết ngoài==
- Executive Order No. 561: FORMATION OF THE "SUPER" REGIONS AND MANDATE OF THE SUPERREGIONAL DEVELOPMENT CHAMPIONS
- North Luzon Super Region: Potentials
- North Luzon Super Region: Projects
- Ilocano: Ti Pagsasao ti Amianan
- Ilocos Region at WN
- NAKEM Centennial Conference
Vùng hành chính Cordillera

Vùng hành chính Cordillera (CAR) là một vùng của Philippines. Vùng gồm có 6 tỉnh là Abra, Apayao, Benguet, Ifugao, Kalinga, và Mountain Province. Trung tâm của vùng là Thành phố Baguio. Vùng hành chính Cordillera bao gồm hầu hết khu vực Dãy núi Trung tâm Luzon, một dãy núi lớn nhất ở Philippines. Đây là vùng duy nhất không giáp biển của Philippines. Đây cũng là nơi sinh sống của nhiều bộ tộc bản địa. Dân số toàn vùng là 1.520.743 người. Các thứ tiếng được sử dụng lần lượt là tiếng Ilokano, tiếng Ibaloi, tiếng Kankanaey, tiếng Kalinga, tiếng Ifugao, tiếng Pangasinan.

==Hành chính==
Vùng hành chính Cordillera gồm sáu tỉnh và một thành phố Quốc gia là Baguio. Diện tích của vùng là 19,294.

==Kinh tế==
Cordillera có nhiều tài nguyên khoáng sản, trong đó có nhiều quặng kim loại như vàng, đồng, bạc, kẽm, và một số khoáng sản phi kim như cát, sỏi hay lưu huỳnh. Các mỏ khoáng sản được tìm thấy ở tất cả các tỉnh nhưng tập trung nhiều ở Benguet. Thành phố Baguio và La Trinidad ở Benguet được coi là các trung tâm kinh tế của vùng.

==Liên kết ngoài==
- Cordillera Online - Showcasing the Cordillera Administrative Region
- Baguiophoria! - Cordillera and Baguio City Community Portal
- Executive Order No. 561: Formation of the "super" regions and mandate of the superregional development champions
- North Luzon Super Region: Potentials
- North Luzon Super Region: Projects
- Ilocano: Ti Pagsasao ti Amianan
- Ilocano Wikipedia
- Cordillera Administrative Region
- Travel information in CAR, Tourist Attractions, Things to do
- Art of the Cordilleras
- Cordillera Gateway
Thung lũng Cagayan

Thung lũng Cagayan là một vùng của Philippines. Vùng bao gồm 5 tỉnh là Batanes, Cagayan, Isabela, Nueva Vizcaya và Quirino. Tỉnh có ba thành phố là trung tâm Vùng Tuguegarao, trung tâm thương mại Santiago và Cauayan. Vùng hầu như nằm trên một thung lũng lớn ơt phía đông bắc Luzon, giữa dãy núi Cordillera ("Cordillera có nghĩa là dãy núi") và dãy núi Sierra Madre. Sông Cagayan là con sông lớn nhất của Philippines, sông này chảy từ khu vực trung tâm của vùng đến phía bắcvà chảy vào Eo biển Luzon. Các nhóm đảo cực bắc Philippines là Batanes và Babuyan cũng thuộc vùng này. Tổng dân số của vùng là 3.051.487 người và diện tích vùng là 31,159

==Hành chính==
Vùng gồm 5 tỉnh và 3 thành phố
===Thành phố hợp thành===
- Cauayan, Isabela
- Tuguegarao, Cagayan

Santiago là một thành phố độc lập, được tính gộp vào tỉnh Isabela.</small>

==Liên kết ngoài==
- Executive Order No. 561: FORMATION OF THE "SUPER" REGIONS AND MANDATE OF THE SUPERREGIONAL DEVELOPMENT CHAMPIONS
- North Luzon Super Region: Potentials
- North Luzon Super Region: Projects
- Ilocano: Ti Pagsasao ti Amianan
- Ilocano Wikipedia
- NAKEM Centennial Conference
Kabugao, Apayao

Kabugao Kabugao là một đô thị ở tỉnh Apayao, Philippines. Đây là tỉnh lỵ tỉnh Apayao. Theo điều tra dân số gần nhất, đô thị này có dân số 14.529 người với 2.501 hộ.

== Các đơn vị hành chính ==
Kabugao được chia thành 21 barangay.

== Liên kết ngoài ==
- Philippine Standard Geographic Code
- 1995 Philippine Census Information
- 2000 Philippine Census Information
- 2007 Philippine Census Information
Mười hai tông đồ Cao Đài

Mười hai tông đồ Cao Đài hay mười hai đệ tử đầu tiên của Đức Cao Đài là một nhóm người được xem là những tín đồ đầu tiên của đạo Cao Đài. Tên các tín đồ này được lưu truyền qua bài thơ được xem là cơ giáng của Cao Đài vào ngày 21 tháng 2 năm 1926. (mùng 9 tháng Giêng Bính Dần- ngày Vía Trời theo dân gian Việt Nam- mà Đạo Cao Đài gọi là ngày Vía Đức Chí Tôn, Đức Ngọc Hoàng Thượng Đế) Hầu hết các tín đồ đều là những người đóng vai trò rất quan trọng trong việc hình thành và phát triển tổ chức Hội Thánh Cao Đài.

==Xưng danh của các tín đồ đầu tiên==
Bài thơ giáng như sau:

Các tín đồ đấy bao gồm:
1. Ngô Văn Chiêu dự phong Giáo Tông.
2. Vương Quang Kỳ Thiên phong Thượng Giáo sư.
3. Lê Văn Trung Thiên phong Thượng Đầu Sư.
4. Ngyễn Văn Hoài.
5. Đoàn Văn Bản
6. Võ Văn Sang
7. Cao Hoài Sang Thiên phong Thượng Sanh HTĐ.
8. Lý Trọng Quý
9. Lê Văn Giảng
10. Nguyễn Trung Hậu Thiên phong Bảo Pháp HTĐ.
11. Trương Hữu Đức Thiên phong Hiến pháp HTĐ.
12. Phạm Công Tắc Thiên phong Hộ pháp chưởng quản HTĐ.
13. Cao Quỳnh Cư Thiên phong Thượng Phẩm HTĐ.
Trong bài thơ nêu tên 13 tín đồ, trong đó có tên của 2 ông Võ Văn Sang và Cao Hoài Sang cùng giáng 1 chữ. Ngoài ra còn có tên Hườn, Minh, Mẫn là ba nhân sĩ trí thức tham dự buổi cầu cơ.
Ếch cây bụng trắng

Ếch cây bụng trắng (tên khoa học Ranoidea caerulea) là một loài ếch cây bản địa Úc và New Guinea, là loài du nhập ở New Zealand và Hoa Kỳ. Loài này thuộc chi "Litoria". Sinh lý học của nó giống vài loài cùng chi, đặc biệt là "Litoria splendida" và ếch cây khổng lồ ("Litoria infrafrenata"). Loài này có các tên gọi khác, như ếch cây Úc hay ếch cây trắng.

Ếch cây bụng trắng lớn hơn phần lớn loài ếch khác ở Úc, có chiều dài 10 cm (4 in). Tuổi thọ trung bình của loài này trong điều kiện nhốt là 16 năm. Loài này dễ dàng sống trong môi trường gần con người. Chúng đôi khi được tìm thấy trên cửa sổ hay trong nhà, ăn côn trùng bị ánh đèn thu hút. Ếch cây bụng trắng kêu hét để đe dọa kẻ thù, và rít lên khi bị chạm vào.

Ếch cây bụng trắng là vật nuôi phổ biến thế giới. Chất nhờn trên da chúng có tính sát khuẩn và sát virus có thể có ích cho ngành dược.
==Phân loại==
Ếch cây bụng trắng thuộc về chi "Litoria", chi này gồm nhiều loài đặc hữu Australasia. Tên "ếch cây White" là để vinh danh John White, người mô tả loài này năm 1790. Ếch cây bụng trắng là loài ếch đầu tiên của Úc được mô tả khoa học, mẫu vật ếch cây bụng trắng được thu thập bởi Sir Joseph Banks, nhưng đã bị phá hủy vì lần đánh bom của Đức vào bảo tàng Hunteria trong Thế Chiến thứ II.
Loài này ban đầu được gọi là "ếch xanh dương" ("Rana caerulea") mặc dù nó màu lục. Mẫu vật White gửi tới Anh bị hư hại do chất bảo quản và chuyển màu xanh dương. Tên loài ("caerulea") trong tiếng Latin nghĩa là xanh dương vẫn được giữ lại. Loài này còn được gọi là "ếch cây xanh", nhưng tên này cũng được dùng để gọi các loài ếch cây khác, ví dụ "Hyla cinerea".
==Mô tả==
Ếch cây bụng trắng có thể dài 10 cm (4 in). Màu sắc phụ thuộc vào nhiệt độ và môi trường, từ nâu tới lục; mặt bụng màu trắng. Đôi khi. các chấm nhỏ, trắng xuất hiện trên lưng chúng. Ngón chân có các giác bám lớn, giúp chúng bám chắc khi leo trèo. Mặt màu vàng với con ngươi nằm ngang. Màng chân dài khoảng một phần ba chiều dài ngón,và mỗi ngón chân có  ¾  mang Màng nhĩ (một màng giống màng tai) có thể dễ dàng trông thấy.

Mặc dù có phổi, chúng lấy oxy qua da, và muốn dễ lấy oxy, da phải thật ẩm. Một bất lợi của đa ẩm là mầm bệnh có thể phát triển trên đó, làm tăng bệnh tật. Để giải quyết điều này, chúng tiết ra peptide để diệt mầm bệnh. Chất tiết của ếch cây bụng trắng bao gồm caerin, một nhóm peptide có thể sát khuẩn. Nó cũng có caerulin, caerulin tác dụng giống CCK-8, một hoóc môn tiêu hóa và ngăn trở cơn đói. Nhiều peptide từ chất tiết ếch cây bụng trắng tiêu diệt HIV mà không làm tổn hại tế bào T.

=== Nòng nọc ===
Chiều dài nòng nọc đao động từ 8.1 mm (mới nở) tới 44 mm. Nòng nọc ban đầu có đốm nâu, sắc tố tăng lên (từ xanh tới nâu) khi chúng lớn. Mặt bụng ban đầu tối màu rồi nhạt dần, khi trưởng thành có màu trắng. Trứng màu nâu, có đường kính khoảng 1.1–1.4 mm.

==Liên kết ngoài==
- Rainforest Australia - "Litoria caerulea"
- Introduction to Keeping White's Tree Frogs as pets
- White's Tree Frog feeding and care
Bufo gargarizans

Bufo gargarizans là một cóc loài đặc hữu khu vực Đông Á. Đây là loài cóc phổ biến tại Trung Quốc (đặc biệt là An Huy, Phúc Kiến, Cam Túc, Quý Châu, Hà Bắc, Hắc Long Giang, Hà Nam, Hồ Bắc, Hồ Nam, Nội Mông, Giang Tô, Giang Tây, Cát Lâm, Thanh Hải, Thiểm Tây, Sơn Đông, Sơn Tây, Tứ Xuyên, và Chiết Giang) và các khu vực Viễn Đông Nga (lên phía bắc đến thung lũng sông Amur và đảo Sakhalin, và phía đông đến Transbaikalia ở Xibia), nhưng tương đối hiếm gặp trên bán đảo Triều Tiên. Loài cóc này cũng được tìm thấy trên quần đảo Ryukyu ở miền nam Nhật Bản, mặc dù chúng đã bị tận diệt ở một số đảo trong những năm gần đây, có thể bao gồm Okinawa. Phụ loài Ryukyu, "Bufo gargarizans miyakonis", còn được gọi là cóc Miyako. 
Loài cóc này tránh rừng dày đặc, nhưng được tìm thấy trong hầu hết môi trường sống khác, bao gồm đồng cỏ, rừng mở, và các khu vực canh tác. Nó thích các khu vực ẩm ướt, và hiếm khi được tìm thấy ở độ cao hơn 800 mét. 
Loài cóc này có vai trò quan trọng trong Đông y. Chiết xuất độc tố từ loài này được gọi là nọc cóc hoặc Chan-su, từ lâu đã được sử dụng do trong Đông Y các thuộc tính y học của nó. Ngoài ra, da cóc sấy khô đã được mô tả là thuốc chữa bệnh phù thũng và các chứng bệnh khác. Gần đây, Tây Y cũng đã quan tâm đến loài cóc này. Năm 1998, một peptide kháng khuẩn được chiết xuất từ cóc, và cấp bằng sáng chế.

Các loài trước đây được phân loại như là Bufo bufo gargarizans, một phân loài của Bufo bufo, loài cóc thông thường.
Bufo bufo

Cóc thông thường ("Bufo bufo") hoặc cóc châu Âu là một loài lưỡng cư phổ biến rộng rãi khắp châu Âu, ngoại trừ Ireland và một số đảo Địa Trung Hải. Phạm vi của nó đông kéo dài đến Irkutsk ở Siberia và vùng phía nam của nó bao gồm các bộ phận của Tây Bắc châu Phi ở vùng núi phía Bắc của Maroc, Algérie, và Tunisia.

Loài cóc này thường đi săn mồi vào ban đêm, thường hoạt động trong thời tiết ẩm ướt. Chúng có vũ khí chống lại kẻ thù bằng cách tiết ra một chất độc gọi là bufagin. Điều này là đủ để ngăn chặn nhiều loài kẻ thù ngoại trừ rắn cỏ và hedgehog miễn dịch đối với chất độc này của cóc. Mặc dù con trưởng thành phần lớn thời gian ở trên mặt đất, con cái trưởng thành xuống ao và khu vực có nước khác để đẻ trứng. Chúng đẻ trứng vào mùa xuân. Con nòng nọc non giống con nòng nọc các loài cóc khác ngoại trừ việc chúng có đầu to hơn và tròn hơn đen hơn,lớn hơn và đuôi ngắn hơn.

==Liên kết ngoài==
- Information at Amphibians of Europe
- Information at BBC nature on the common toad
- Information at Astolinto form
Thuốc lá (thực vật)

Cây thuốc lá (danh pháp hai phần: Nicotiana tabacum) là cây thuộc họ Cà. Đây là loài được trồng phổ biến nhất của chi Thuốc lá, lá dùng để chế biến các sản phẩm thuốc lá. Cây cao từ 1 m đến 2 m. Cây thuốc lá được cho là có nguồn gốc từ các loài "Nicotiana" hoang dại, là dòng lai của các loài "Nicotiana sylvestris", "Nicotiana tomentosiformis", và có thể cả "Nicotiana otophora".

==Phân bố==
"N. tabacum" là loài bản địa của vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới châu Mỹ, nhưng hiện đã được trồng khắp thế giới.

==Sinh thái==
"N. tabacum" nhạy cảm với nhiệt độ, độ ẩm không khí và của đất, loại đất trồng. Điều kiện thích hợp cho cây sinh trưởng là 20 đến 30 °C, độ ẩm không khí từ 80 đến 85% đất không chứa quá nhiều nitơ.

==Hóa học thực vật==
Cây thuốc lá chứa các hợp chất:

Nicotine, Anabasine (một alkaloid tương tự nicotine nhưng có hoạt tính thấp hơn), Glucosides (tabacinine, tabacine), 2,3,6-Trimethyl-1,4-naphthoquinone, 2-Methylquinone, 2-Napthylamine, Propionic acid, Anatalline, Anthalin, Anethole, Acrolein, Anatabine, Cembrene, Choline, Nicotelline, Nicotianine, Pyrene.

==Tham khảo==
- Medicinal Plants of the world, By Ivan A. Ross
- Poisonous plants, Dr Julia Higa de Landoni Seccion Toxicologia
- Hospital de Clinicas "José de San Martin" Cordoba 2351, 1120 Capital, Argentina
- African Ethnobotany: Poisons and Drugs: Chemistry, Pharmacology, Toxicology by Hans Dieter Neuwinger*
- Growing Nicotiana species (Plot55.com)