Khoáng vật silicat

Khoáng vật silicat là lớp khoáng vật lớn nhất và quan trọng nhất trong các lớp khoáng vật tạo đá, chiếm khoảng 90% vỏ Trái Đất. Đặc trưng của lớp khoáng vật này là cấu trúc của gốc silicat. Các khoáng vật silicat đều chứa silic và oxy.

==Silicat đảo==
Silicat đảo ("nesosilicate", hay "orthosilicate"), gồm các tứ diện [SiO] liên kết với nhau qua các cation kẽ hở.
- Nhóm Phenacit
- Phenacit - BeSiO
- Willemit - ZnSiO
- Nhóm Olivin
- Forsterit - MgSiO
- Fayalit - FeSiO
- Nhóm Granat
- Pyrop - MgAl(SiO)
- Almandin - FeAl(SiO)
- Spessartin - MnAl(SiO)
- Grossular - CaAl(SiO)
- Andradit - CaFe(SiO)
- Uvarovit - CaCr(SiO)
- Hydrogrossular - CaAlSiO(SiO)(OH)
- Nhóm Zircon
- Zircon - ZrSiO
- Thorit - (Th,U)SiO

- Nhóm AlSiO
- Andalusit - AlSiO
- Kyanit - AlSiO
- Sillimanit - AlSiO
- Dumortierit - AlBO(SiO)(O,OH)
- Topaz - AlSiO(F,OH)
- Staurolit - FeAl(SiO)(O,OH)
- Nhóm Humit - (Mg,Fe)(SiO)(F,OH)
- Norbergit - Mg(SiO)(F,OH)
- Chondrodit - Mg(SiO)(F,OH)
- Humit - Mg(SiO)(F,OH)
- Clinohumit - Mg(SiO)(F,OH)
- Datolit - CaBSiO(OH)
- Titanit - CaTiSiO
- Chloritoit - (Fe,Mg,Mn)AlSiO(OH)

==Silicat đảo kép==
Silicat đảo kép ("sorosilicate") có hai nhóm tứ diện (SiO) (tỉ lệ 2:7).
- Hemimorphit (calamin) - Zn(SiO)(OH)·HO
- Lawsonit - CaAl(SiO)(OH)·HO
- Ilvait - CaFeFeO(SiO)(OH)
- Nhóm epidot (có cả hai gốc (SiO) và (SiO))
- Epidot - Ca(Al,Fe)O(SiO)(SiO)(OH)
- Zoisit - CaAlO(SiO)(SiO)(OH)
- Clinozoisit - CaAlO(SiO)(SiO)(OH)
- Tanzanit - CaAlO(SiO)(SiO)(OH)
- Allanit - Ca(Ce,La,Y,Ca)Al(Fe,Fe)O(SiO)(SiO)(OH)
- Vesuvianit (idocrase) - Ca(Mg,Fe)Al(SiO)(SiO)(OH)

==Silicat vòng==
Silicat vòng ("cyclosilicate" hoặc "ring silicate"), gồm các tứ diện (SiO) (tỉ lệ 1:3) liên kết với nhau bởi theo. Các vòng bao gồm 3-tứ diện (SiO), 4-tứ diện (SiO) và 6-tứ diện (SiO).
- Vòng 3-tứ diện
- Benitoit - BaTi(SiO)
- Vòng 4-tứ diện
- Axinit - (Ca,Fe,Mn)Al(BO)(SiO)(OH)
- Vòng 6-tứ diện
- Beryl/Emerald - BeAl(SiO)
- Cordierit - (Mg,Fe)Al(SiAlO)
- Tourmalin - (Na,Ca)(Al,Li,Mg)(Al,Fe,Mn)(SiO)(BO)(OH)

==Silicat mạch==
Silicat mạch ("inosilicate"), hoặc silicat dải, bao gồm các tứ diện silicat cài vào nhau thành mạch, các tứ diện có thể là SiO (tỉ lệ 1:3) đối với mạch đơn hoặc tứ diện SiO (tỉ lệ 4:11) đối với mạch đôi.

===Silicat mạch đơn===
- Nhóm Pyroxen
- Enstatit - phụ nhóm orthoferrosilite
-  Enstatit - MgSiO
-  Ferrosilit - FeSiO
- Pigeonit - Ca(Mg,Fe)SiO
- Diopsid - phụ nhóm hedenbergite
-  Diopsid - CaMgSiO
-  Hedenbergit - CaFeSiO
-  Augit - (Ca,Na)(Mg,Fe,Al)(Si,Al)O
- Phụ nhóm pyroxen natri
-  Jadeit - NaAlSiO
-  Aegirin (Acmit) - NaFeSiO
- Spodumen - LiAlSiO
- Nhóm Pyroxenoit
- Wollastonit - CaSiO
- Rhodonit - MnSiO
- Pectolit - NaCa(SiO)(OH)

===Silicat mạch đôi===
- Nhóm Amphibol
- Anthophyllit - (Mg,Fe)SiO(OH)
- Phụ nhóm Cumingtonit
-  Cummingtonit - FeMgSiO(OH)
-  Grunerit - FeSiO(OH)
- Phụ nhóm Tremolit
-  Tremolit - CaMgSiO(OH)
-  Actinolit - Ca(Mg,Fe)SiO(OH)
- Hornblend - (Ca,Na)(Mg,Fe,Al)Si(Al,Si)O(OH)
- Phụ nhóm amphibol natri
-  Glaucophan - NaMgAlSiO(OH)
-  Riebeckit (asbestos) - NaFeFeSiO(OH)
-  Arfvedsonit - Na(Fe,Mg)FeSiO(OH)

==Silicat lớp==
Silicat lớp ("phyllosilicate" hoặc "sheet silicate") (tiếng Hy Lạp φύλλον "phyllon", gồm nhiều tấm (lớp) tứ diện silicat SiO nối với nhau (tỉ lệ 2:5).

- Nhóm serpentin
- Antigorit - MgSiO(OH)
- Chrysotil - MgSiO(OH)
- Lizardit - MgSiO(OH)
- Nhóm khoáng vật sét
- Kaolinit - AlSiO(OH)
- Illit - (K,HO)(Al,Mg,Fe)(Si,Al)O[(OH),(HO)]
- Smectit -
- Montmorillonit - (Na,Ca)(Al,Mg)(SiO)(OH)·"n"HO
- Vermiculit - (MgFe,Al)(Al,Si)O(OH)·4HO
- Talc - MgSiO(OH)
- Palygorskit - (Mg,Al)SiO(OH)·4(HO)
- Pyrophyllit - AlSiO(OH)
- Nhóm mica
- Biotit - K(Mg,Fe)(AlSiO)(OH)
- Muscovit - KAl(AlSiO)(OH)
- Phlogopit - KMgSiO(OH)
- Lepidolit - K(Li,Al)(AlSiO)(OH)
- Margarit - CaAl(AlSiO)(OH)
- Glauconit - (K,Na)(Al,Mg,Fe)(Si,Al)O(OH)
- Nhóm clorit
- Clorit - (Mg,Fe)(Si,Al)O(OH)•(Mg,Fe)(OH)

==Silicat khung==
Silicat khung ("tectosilicate "hoặc "framework silicate"), gồm khung tứ diện silicat SiO (tỉ lệ 1:2) trong không gian ba chiều. Nhóm này chiếm gần 75% trong vỏ Trái Đất. Silicat khung đều là nhôm silicat trừ nhóm thạch anh.

- Nhóm thạch anh
- Thạch anh - SiO
- Tridymit - SiO
- Cristobalit - SiO
- Nhóm fenspat
- Alkali-fenspat
-  Fenspat kali
-   Microclin - KAlSiO
-   Orthocla - KAlSiO
-   Sanidin - KAlSiO
-  Anorthocla - (Na,K)AlSiO
-  Albit - NaAlSiO
- Plagiocla fenspat
-  Anbit - NaAlSiO
-  Oligocla - (Na,Ca)(Si,Al)O (Na:Ca 4:1)
-  Andesin - (Na,Ca)(Si,Al)O (Na:Ca 3:2)
-  Labradorit - (Na,Ca)(Si,Al)O (Na:Ca 2:3)
-  Bytownit - (Na,Ca)(Si,Al)O (Na:Ca 1:4)
-  Anorthit - CaAlSiO
- Nhóm fenspathoit
- Nosean - NaAlSiO(SO)
- Cancrinit - NaCa(CO,AlSiO).2HO
- Leucit - KAlSiO
- Nephelin - (Na,K)AlSiO
- Sodalit - Na(AlSiO)Cl
-  Hauyn - (Na,Ca)AlSi(O,S)24(SO,Cl)
- Lazurit - (Na,Ca)(AlSiO)(SO,S,Cl)
- Petalit - LiAlSiO
- Scapolit group
- Marialit - Na(AlSiO)(Cl,CO,SO)
- Meionit - Ca(AlSiO)(ClCO,SO)
- Analcim - NaAlSiO•HO
- Nhóm zeolit
- Natrolit - NaAlSiO•2HO
- Chabazit - CaAlSiO•6HO
- Heulandit - CaAlSiO•6HO
- Stilbit - NaCaAlSiO•17HO

==Liên kết ngoài==
- Mineral.galleries
- Minerals.net
- Mindat.org, mineral database
- Webmineral.com