Trương Tửu

Trương Tửu (1913 - 1999) là nhà giáo, nhà văn, nhà nghiên cứu văn học Việt Nam. Các bút danh khác: Nguyễn Bách Khoa, Mai Viên, T.T...

==Tiểu sử==
Trương Tửu sinh ngày 18 tháng 10 năm 1913, trong một gia đình trung lưu ở ngoại ô Gia Lâm (Hà Nội). Mẹ mất sớm, cha là một nhà nho thủ cựu, nghiêm khắc, nhưng ông để Trương Tửu muốn làm gì thì làm.

Thời trai trẻ, ông học hết năm thứ nhất bậc trung học, rồi học trường Kỹ nghệ thực hành ở Hải Phòng (nghề thợ tiện, cùng trường lớp với Lê Văn Siêu). Thời gian này ông ngã theo xu hướng Đệ Tứ Quốc tế.

Nhưng chỉ được một năm rưỡi thì bị đuổi học (Năm 1927), vì tham gia bãi khoá ở Hà Nội để đòi thực dân Pháp thả tác giả bài thơ "Chiêu hồn nước" Phạm Tất Đắc. Bị buộc rời trường, ông tự học chương trình Tú tài Pháp Việt.
Từ năm 1941 đến 1946, Trương Tửu làm Giám đốc Văn chương (tương tự Tổng biên tập) Nhà xuất bản Hàn Thuyên. Thời kháng chiến chống Pháp, ông là ủy viên Hội Văn hóa Việt Nam, chi hội phó Chi hội Văn hóa Thanh Hóa, tham gia bí thư đoàn liên đoàn Văn nghệ kháng chiến liên khu IV, dạy trường Thiếu sinh quân, trường Dự bị đại học...

Sau hiệp định Genève 1954, ông hồi cư về Hà Nội, dạy Trường đại học Sư phạm, Đại học Văn khoa Hà Nội.
Năm 1957, ông được phong chức danh Giáo sư, cùng đợt với Đào Duy Anh, Đặng Thai Mai, Trần Văn Giàu, Nguyễn Mạnh Tường...

Đầu năm 1958, bị buộc thôi việc vì dính líu đến vụ Nhân văn giai phẩm. Sau đó, ông chuyển sang nghiên cứu y học và sống bằng nghề Đông y.

Trương Tửu mất vào ngày 16 tháng 11 năm 1999, tại Hà Nội, thọ 86 tuổi.

==Tác phẩm==
- Trước 1945:
"Truyện ngắn, tiểu thuyết":

- Sau 1945:
Đại quan về 40 năm văn học Việt Nam hiện đại 1905-1945 (1948), Phương pháp phê bình văn học (1948), Văn nghệ bình dân Việt Nam (1952), Truyện Kiều và thời đại Nguyễn Du (1956), Chỉnh huấn là gì? (1956), Chống văn hóa nô dịch (1956), Mấy vấn đề văn học sử Việt Nam(1958)...

==Nhận xét==
Cùng thời, nhà thơ [[Nguyễn Vỹ]], bạn thân thiết của Trương Tửu, nhận xét:

Nguyễn Vỹ trong "Văn thi sĩ tiền chiến", còn cho biết: "Ngoài thú đam mê đọc sách, viết văn... Trương Tửu không có một thú giải trí nào, không thích đánh cờ, không thích du lịch, không ưa xem phong cảnh. Anh cũng không uống rượu lu bù, say túy lúy như kiểu Nguyễn Khắc Hiếu ([[Tản Đà]])"
"Trương Tửu có thương một cô thợ may, sau cưới làm vợ. Nhưng Tửu không có tình yêu tha thiết: ái tình của anh cũng là một hình thức của lý luận, một bài toán mà anh tìm giải đáp, thế thôi..."

Nhà văn [[Vũ Ngọc Phan]] nói thêm:

Sau này, nhà nghiên cứu Văn Tâm trong "Từ điển Văn học", bộ mới, cũng có những đánh giá tương tự:

Năm [[2007]], trong buổi "Gặp mặt để tưởng nhớ Nhà văn - Giáo sư Trương Tửu", nói về lối phê bình khoa học của Trương Tửu, nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên phát biểu:

Đoàn Minh Tân, một cựu học trò của cố Giáo sư Trương Tửu, tâm sự:

PGS.TS Trần Ngọc Vương cho biết ý kiến: 

Trong chiến dịch [[Nhân văn giai phẩm]], Giáo sư [[Nguyễn Lân]] viết:

Về sau, tức khi chiến dịch ấy đã qua đi, vấn đề tìm hiểu và đánh giá về ông lại được nêu ra:

==Liên kết ngoài==
- Lật lại hồ sơ Trương Tửu Truy cập ngày 1 tháng 12 năm 2008.

[[Thể loại:Người Hà Nội]]
[[Thể loại:Phong trào Nhân Văn – Giai Phẩm]]
[[Thể loại:Nhà giáo Việt Nam]]
[[Thể loại:Nhà nghiên cứu văn học Việt Nam]]
[[Thể loại:Nhà văn Việt Nam]]