Cừu Najdi

Cừu Najdi hoặc còn gọi là cừu Nejdi là một giống cừu bản địa của loài cừu nhà có nguồn gốc từ khu vực Najd của bán đảo Ả Rập khô hạn. Mặc dù nó chủ yếu được nuôi ở Ả-rập Xê-út, cừu Nadji cũng có mặt tại Kuwait, Jordan, Oman và Iraq do khả năng thích nghi của nó. Đây là một giống cừu kiêm dụng, có thể nuôi lấy thịt cừu, sữa cừu, nuôi lấy lông cừu và đặc biệt có thể dùng để triển lãm chăn nuôi.
==Đặc điểm==
Các con cừu Najdi có một sự xuất hiện thật đặc biệt mà thậm chí đã được tổ chức tại Ảrập về "cuộc thi sắc đẹp cừu" đánh gia cao không giống như các chương trình chăn nuôi và kinh doanh ở phương Tây. Chúng là một giống cừu có chiều cao, trung bình 76–86 cm (30-34 inch) trong chiều cao tính tới vai. Chúng có cái mũi đối mặt với tai rủ xuống. Cừu thường là khuyết sừng và một số con đực của giống này cũng khuyết sừng. Giống cừu này nói chung là có tổng thể màu đen với khuôn mặt trắng và màu trắng ở chân và đuôi.

Các sợi len thu được trên cừu Najdi cừu cái có thể bán với 20,000-30,000 riyal Saudi (quy thành tiền Đô Mỹ 5,300-8,000 $), trong khi cừu đực có thể đực giống nhiều con cháu hơn có thể lấy hàng trăm ngàn. Cừu Najdi được đánh giá cao cho sự thích nghi với cuộc sống trong điều kiện sa mạc, mặc dù nó ít chịu hạn tốt hơn một số giống như cừu Awassi. Mặc dù thịt của nó có thể được tiêu thụ tại địa phương, nó là đặc biệt có giá trị đối với sữa cừu với những sợi len dài, thẳng.

Trán chúng phẳng, xương mũi lồi ra, chúng có hố nước mắt, mõm của chúng mỏng, môi hoạt động, răng cửa sắc, nhờ đó chúng có thể gặm được cỏ mọc thấp và bứt được những lá thân cây mềm mại, hợp khẩu vị trên cao để ăn. Chúng có thói quen đi kiếm ăn theo bầy đàn, tạo thành nhóm lớn trên đồng cỏ. Trong da chúng có nhiều tuyến mồ hôi và tuyến mỡ hơn dê. Bởi thế chúng bài tiết mồ hôi nhiều hơn và các cơ quan hô hấp tham gia tích cực hơn vào quá trình điều tiết nhiệt. Mô mỡ dưới da của chúng phát triển tốt hơn dê và ngược lại ở các cơ bên trong của chúng có ít tích lũy mỡ hơn dê. Chính vì vậy, thịt chúng nhiều nạc hơn thịt dê.

==Chăn nuôi==
Chúng có tính bầy đàn cao nên dễ quản lý, chúng thường đi kiếm ăn theo đàn nên việc chăm sóc và quản lý rất thuận lợi. Chúng cũng là loài dễ nuôi, mau lớn, ít tốn công chăm sóc. So với chăn nuôi bò thì chúng là vật nuôi dễ tính hơn, thức ăn của chúng rất đa dạng, thức ăn của chúng là những loại không cạnh tranh với lương thực của người. Chúng là động vật có vú ăn rất nhiều cỏ.

Hầu hết chúng gặm cỏ và ăn các loại cỏ khô khác, tránh các phần thực vật có gỗ nhiều. Chúng có chế độ hoạt động ban ngày, ăn từ sáng đến tối, thỉnh thoảng dừng lại để nghỉ ngơi và nhai lại. Đồng cỏ lý tưởng cho chúng như cỏ và cây họ Đậu. Khác với thức ăn gia súc, thức ăn chính của chúng trong mùa đông là cỏ khô.

Chúng là loài ăn tạp, có thể ăn được nhiều loại thức ăn bao gồm thức ăn thô xanh các loại như: rơm cỏ tươi, khô, rau, củ quả bầu bí các loại, phế phụ phẩm công nông nghiệp và các loại thức ăn tinh bổ sung như cám gạo ngũ cốc. Mỗi ngày chúng có thể ăn được một lượng thức ăn 15-20% thể trọng. Chúng cần một lượng thức ăn tính theo vật chất khô bằng 3,5% thể trọng. Với nhu cầu 65% vật chất khô từ thức ăn thô xanh (0,91 kg) và 35% vật chất khô từ thức ăn tinh (0,49 kg). Khi cho chúng ăn loại thức ăn thô xanh chứa 20% vật chất khô và thức ăn tinh chứa 90% vật chất khô.

Nguồn nước uống là nhu cầu cơ bản của chúng. Lượng nước cần cho chúng biến động theo mùa và loại và chất lượng thực phẩm mà chúng tiêu thụ. Khi chúng ăn nhiều trong các tháng đầu tiên và có mưa (kể cả sương, khi chúng ăn vào sáng sớm), chúng cần ít nước hơn. Khi chúng ăn nhiều cỏ khô thì chúng cần nhiều nước. Chúng cũng cần uống nước sạch, và có thể không uống nếu nước có tảo hoặc chất cặn. Trong một số khẩu phần ăn của chúng cũng bao gồm các khoáng chất, hoặc trộn với lượng ít.

==Chăm sóc==
Sau khi cho phối giống 16-17 ngày mà không có biểu hiện động dục lại là có thể cừu đã có chửa, Căn cứ vào ngày phối giống để chuẩn bị đỡ đẻ cho cừu (thời gian mang thai của cừu 146-150 ngày) nhằm hạn chế cừu sơ sinh bị chết; Có thể bồi dưỡng thêm thức ăn tinh và rau cỏ non cho cừu có chửa nhưng tuyệt đối tránh thức ăn hôi mốc; Khi có dấu hiệu sắp đẻ (bầu vú căng, xuống sữa, sụt mông, âm hộ sưng to, dịch nhờn chảy ra, cào bới sàn…) nên nhốt ở chuồng riêng có lót ổ rơm và chăn dắt gần, tránh đồi dốc.

Thông thường cừu mẹ nằm đẻ nhưng cũng có trường hợp đứng đẻ, tốt nhất nên chuẩn bị đỡ đẻ cho cừu; Sau khi đẻ cừu mẹ tự liếm cho con. Tuy nhiên, vẫn phải lấy khăn sạch lau khô cho cừu con, nhất là ở miệng và mũi cho cừu con dễ thở. Lấy chỉ sạch buộc cuống rốn (cách rốn 4–5 cm), cắt cuống rốn cho cừu con và dùng cồn Iod để sát trùng; Giúp cừu con sơ sinh đứng dậy bú sữa đầu càng sớm càng tốt (vì trong sữa đầu có nhiều kháng thể tự nhiên); Đẻ xong cho cừu mẹ uống nước thoải mái (có pha đường 1% hoặc muối 0.5%).

Cừu con trong 10 ngày đầu sau khi đẻ cừu con bú sữa mẹ tự do; Từ 11-21 ngày tuổi cừu con bú mẹ 3 lần/ngày, nên tập cho cừu con ăn thêm thức ăn tinh và cỏ non, ngon; 80-90 ngày tuổi có thể cai sữa. Giai đoạn này phải có cỏ tươi non, ngon cho cừu con để kích thích bộ máy tiêu hóa phát triển (đặc biệt là dạ cỏ) và bù đắp lượng dinh dưỡng thiếu hụt do sữa mẹ cung cấp không đủ; Cừu sinh trưởng và phát triển nhanh, mạnh ở giai đoạn này.

==Tham khảo==
- "Breed Data Sheet". dad.fao.org. FAO Domestic Animal Diversity system (DAD-IS).
- "Breeders hold first pageant for Saudi-bred sheep". MSNBC (Associated Press). Oct. 31, 2008. Check date values in: |date= (help)
- Alamer, Mohammed; Adel Al-Hozab (2004). "Effect of water deprivation and season on feed intake, body weight and thermoregulation in Awassi and Najdi sheep breeds in Saudi Arabia". Journal of arid environments 59: 71–84.
- Lancaster, William; Fidelity Lancaster (1999). People, land and water in the Arab Middle East. Taylor & Francis. ISBN 978-90-5702-322-4.
==Liên kết ngoài==
- Control of ovine brucellosis in najdi sheep in saudi Arabia (1983)
- Copper status of Najdi sheep in eastern Saudi Arabia under penned and grazing conditions (1992)