Tập đoàn quân 32 (Liên Xô)

Tập đoàn quân 32 là một đơn vị quân sự chiến lược cấp tập đoàn quân của Hồng quân Liên Xô, được thành lập hai lần trong thời gian Chiến tranh thế giới thứ hai. Sau chiến tranh,Tập đoàn quân bị giải tán và sau đó được cải tổ vào năm 1969 để bảo vệ biên giới Xô-Trung.

== Thành lập lần đầu tiên ==
Tập đoàn quân được thành lập vào ngày 16 tháng 7 năm 1941 tại Quân khu Moscow gần các thành phố Naro-Fominsk, Kubinka và khu định cư Dorokhovo. Đơn vị hình thành với bốn sư đoàn của Dân quân Matxcova, bao gồm các sư đoàn Dân quân Mátxcơva 2, 7, 8, 13. Ngoài ra, vào ngày 20 tháng 7 năm 1941, Sư đoàn Dân quân Nhân dân Matxcova 18 được biên chế cho Tập đoàn quân tại các vị trí phía tây Matxcơva. Quân số của sư đoàn 18 là 10.000 người.

Vào ngày 18 tháng 7, Tập đoàn quân được hợp nhất vào tuyến phòng thủ của Moscow và chiếm giữ các vị trí phòng thủ trong khu vực lân cận Karacharovo. Vào ngày 30 tháng 7, Tập đoàn quân được giao cho Phương diện quân Dự bị. Vào ngày 01 tháng 10, Tập đoàn quân đội bao gồm các Sư đoàn súng trường 2, 8, 29 và 140. Đơn vị cũng bao gồm Trung đoàn Pháo binh Quân đoàn 685, Trung đoàn Pháo Phòng không 533, Trung đoàn Pháo Phòng không 877, Tiểu đoàn Pháo binh Hải quân 200 và Tiểu đoàn Pháo phòng không 36.

Vào ngày 3 tháng 10, Tập đoàn quân đã tham gia tích cực vào trận chiến phòng thủ chống lại các lực lượng Đức đang tiến vào Vyazma như một phần của cánh phía bắc của Chiến dịch Typhoon. Vào ngày 5 tháng 10, Tập đoàn quân được điều động vào Phương diện quân Tây và hai ngày sau đó cùng với các Tập đoàn quân 16, 19, 20 và 24 bị các Tập đoàn quân 4, 9, Tập đoàn thiết giáp 3,4 của Đức bao vây. Tập đoàn quân 32 bị giải tán vào ngày 12 tháng 10 năm 1941. Các đơn vị trực thuộc thoát ra khỏi vòng vây và được chỉ định vào tập đoàn quân 16 và 19.

== Thành lập lần thứ hai ==
STAVKA ra lệnh cải tổ Tập đoàn quân vào ngày 2 tháng 3 năm 1942. Việc cải tổ hoàn thành vào ngày 10 tháng 3 năm 1942. Tập đoàn quân đội được thành lập từ các Nhóm Tác chiến Medvezhegorshaya và Maselskaya của Phương diện quân Karelian. Vào ngày 1 tháng 4 năm 1942, bao gồm:

Cho đến cuối tháng 5 năm 1944, Tập đoàn quân 32 bảo vệ biên giới tại Quận Medvezhyegorsky và từ ngày 21 tháng 7 đến ngày 9 tháng 8, Tập đoàn quân đã tham gia Cuộc tấn công Svir-Petrozavodsk, khi một phần đơn vị tiến đến biên giới, kết thúc ở vùng lân cận Longonvara. Khi Phần Lan bị loại khỏi cuộc chiến vào ngày 19 tháng 9 năm 1944, Tập đoàn quân được điều động để bảo vệ biên giới Phần Lan. Trong cuộc tấn công, Tập đoàn quân bao gồm:

Biên chế ngày 1 tháng 11 năm 1944:

== Thành lập lần thứ ba ==
Tập đoàn quân được cải tổ với bộ chỉ huy của Quân đoàn 1 vào năm 1969 khi Quân khu Trung Á được tái lập để bảo vệ biên giới Xô-Trung.

Thành phần:

== Danh sách chỉ huy ==
- Trung tướng Nikolai Klykov (tháng 7 - tháng 8 năm 1941)
- Thiếu tướng Ivan Fedyuninsky (Tháng 8-9 năm 1941)
- Thiếu tướng Sergei V. Vishnevskii (tháng 9 năm 1941 - tháng 10 năm 1941)
- Thiếu tướng Sergei Trofimenko (tháng 3 - tháng 6 năm 1942)
- Trung tướng Filipp Danilovich Gorelenko (tháng 6 năm 1942 - năm 1944)

== Tài liệu tham khảo ==
- V.I. Feskov, Golikov V.I., K.A. Kalashnikov, and S.A. Slugin, The Armed Forces of the USSR after World War II, from the Red Army to the Soviet (Part 1: Land Forces). (В.И. Слугин С.А. Вооруженные силы СССР после Второй Мировой войны: от Красной Армии к Советской (часть 1: Сухопутные войска)) Tomsk, 2013.
- Thirty-second Army / / Soviet Military Encyclopedia / ed. A. Grechko. - M.: Military Publishing (Voenizdat), 1976. - T. 8. - 690 p. - (In 8 m). - 105,000 copies.