Trần Thị Thanh Vân

Trần Thị Thanh Vân (sinh năm 1980) là nữ giáo sư, tiến sĩ vật lý Việt Nam. Bà là nữ giáo sư trẻ nhất trong đợt phong Giáo sư năm 2025. 

== Xuất thân và học vấn ==
Trần Thị Thanh Vân sinh ngày 15 tháng 06 năm 1980, quê tại huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định (nay là tỉnh Gia Lai). 

Năm 2002, Trần Thị Thanh Vân tốt nghiệp đại học ngành Vật lý, chuyên ngành Vật lý ứng dụng tại trường Trường Đại học Khoa học Tự nhiên TP Hồ Chí Minh. Từ năm 2002 đến 2005, Trần Thị Thanh Vân làm trợ giảng tại Khoa Vật lý của Trường. Năm 2006, bà tốt nghiệp Thạc sĩ chuyên ngành Vật lý quang học cũng tại trường này, rồi làm giảng viên của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên TP Hồ Chí Minh (Khoa Khoa học và Công nghệ vật liệu).

Năm 2011, bà hoàn thành luận án tiến sĩ ngành Quang học - Laser, Vật lý - Hóa học, Khí quyển; chuyên ngành Quang học - Laser, Vật lý - Hóa học, Khí quyển tại trường Đại học Khoa học và Công nghệ Lille 1, Cộng hòa Pháp.

Bà giữ chức Phó Trưởng khoa Khoa học và Công nghệ vật liệu của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên TP Hồ Chí Minh trong các năm 2017–2018, rồi được bổ nhiệm là Trưởng khoa từ năm 2018 đến nay.

Năm 2018, Trần Thị Thanh Vân được công nhận chức danh Phó Giáo sư ngành Vật lý. Năm 2025, ở tuổi 45, bà là một trong tám phụ nữ được Hội đồng Giáo sư Nhà nước công nhận chức danh Giáo sư và là nữ giáo sư trẻ nhất đợt này.

== Sự nghiệp ==
Hướng nghiên cứu chính của Trần Thị Thanh Vân là: Vật liệu phát quang pha tạp đất hiếm, ứng dụng trong quang điện tử; Vật liệu y sinh, ứng dụng trong nha khoa; Vật liệu nano chức năng và lĩnh vực năng lượng.

Bà là tác giả của 2 sách chuyên khảo về vật liệu phát quang pha tạp đất hiếm và vật liệu nano chức năng, đóng góp đáng kể cho lĩnh vực vật liệu học tại Việt Nam.

Sau khi được công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh Phó Giáo sư, bà đã công bố được 38 bài báo trên các tạp chí quốc tế, trong đó có 13 bài là tác giả chính. Đến nay, bà đã có tổng cộng 81 bài báo khoa học, trong đó có 45 bài trên các tạp chí khoa học quốc tế, trong đó có 18 bài là tác giả chính. Bà cũng đã chủ trì 6 đề tài nghiên cứu từ cấp cơ sở đến cấp bộ; đã hướng dẫn 1 nghiên cứu sinh bảo vệ thành công luận án tiến sĩ.

Bà còn tham gia phản biện các bài báo thuộc tạp chí quốc tế có uy tín như: Journal of Alloys and Compounds, Journal of Luminescence, Optical Materials…

Ngoài hoạt động chuyên môn, Trần Thị Thanh Vân còn là thành viên Hội đồng Khoa học của một số cơ quan, đơn vị của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.

== Công trình khoa học chính ==
=== Sách ===
- "Vật liệu nano chức năng - Tập 1 Quang tử - Quang xúc tác" (đồng tác giả), Nhà xuất bản Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, 2017
- "Vật liệu phát quang pha tạp đất hiếm" (chủ biên), Nhà xuất bản Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh, 2024

=== Bài báo khoa học ===
- Remarkable enhancement of Er3+ emission at 1.54 mm in Er/Yb co-doped SiO2-SnO2 glass-ceramics, "Journal of Alloys and Compounds", 757, 489- 495, 2018.
- Luminescent Ink Based on Upconversion of NaYF4:Er,Yb@MA Nanoparticles: Environmental Friendly Synthesis and Structural and Spectroscopic Assessment, "Molecules", 26 1041 (10 pages), 2021.
- Development of gold nanoparticles/py ramidal silicon surface enhancement Raman substrates for pesticide residue detection, "The 4th International Workshop on Advanced Materials and Devices IWAMD 2023", 83-87.
- Intense green up-conversion in core-shell structured NaYF4:Er,Yb @SiO2 microparticles for anticounterfeiting printing, "Ceramics International", 14 035011 (10 pages). 2023.
- Controllable structural and optical properties of NaYF4:Tm, Yb microparticles by Yb3+ doping for anticounterfeiting, "RSC Advances", 13, 28, 19317-19324, 2023.
- A visible-light photodetector based on heterojunctions between CuO nanoparticles and ZnO nanorods, "Beilstein Journal of Nanotechnology", Vol. 14, 1018–1027, 2023.
- SERS behaviors of multishape silver nanoparticles on Si substrate – An insight from both experimental and theoretical approaches, "Colloids and Surfaces A: Physicochemical and Engineering Aspects", Vol. 684, 133091, 2024.
- Up-conversion luminescence in Er and Tm activated NaYF4 microparticles, "Optical Materials", 149 115099, 2024.
- Development of Co−N−C -Deposited Nickel Foam for Energy-Saving Hydrogen Production via Electrocatalytic Conversion of Glycerol, "Energy Fuels", Vol. 39, Issue 8, 3882-3890, 2025.
- Enhanced response of an infrared photodetector based on hybridization between reduced graphene oxide and upconversion microparticles, "RSC Advances", 15 2727- 2736, 2025.

Nguồn: