hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
USS Charger (CVE-30)

USS "Charger" (AVG-4/AVG-30/ACV-30/CVE-30) là một tàu sân bay hộ tống thuộc lớp "Avenger" của Hải quân Hoa Kỳ. Được cải biến từ một tàu buôn, nó đã hoạt động trong Chiến tranh Thế giới thứ hai chủ yếu trong vai trò huấn luyện, và ngừng hoạt động năm 1946. Nó được bán ra để phục vụ dân sự như là chiếc MV "Fairsea", hoạt động chở người nhập cư giữa Châu Âu và Australia cho đến khi bị bán để tháo dỡ vào năm 1969.

== Thiết kế và chế tạo ==
Vạch kế hoạch như là chiếc thứ ba trong số bốn chiếc của lớp tàu biển kết hợp chở khách và hàng hóa cho hãng Moore-McCormack, nó được đặt lườn vào ngày 19 tháng 1 năm 1940 bởi hãng Sun Shipbuilding and Drydock Co. ở Chester, Pennsylvania; con tàu được hạ thủy như là chiếc Rio de la Plata vào ngày 1 tháng 3 năm 1941, được đỡ đầu bởi bà Felipe A. Espil. Vào ngày 20 tháng 5 năm 1941, Ủy ban Hàng hải Hoa Kỳ trưng dụng cả bốn chiếc tàu hành khách-hàng hóa chưa hoàn tất để sử dụng trong quân sự.

== Lịch sử hoạt động ==
"Rio de la Plata" được chuẩn bị để phục vụ cho hải quân bởi xưởng tàu Newport News Shipbuilding and Drydock Co. tại Newport News, Virginia. Dự định để chuyển cho Anh Quốc trong chương trình Cho thuê-Cho mượn, con tàu được nhập biên chế cùng Hải quân Hoàng gia Anh vào ngày 2 tháng 10 năm 1941 như là chiếc HMS "Charger" (D27) dưới quyền chỉ huy của Đại tá Hải quân Anh George Abel-Smith. Tuy nhiên, việc chuyển giao bị hủy bỏ và con tàu trở lại quyền kiểm soát của Hoa Kỳ vào ngày 4 tháng 10. Nó được xếp lớp AVG-30 vào ngày 24 tháng 1 năm 1942 và nhập biên chế như là chiếc USS "Charger" vào ngày 3 tháng 3 năm 1942 dưới quyền chỉ huy của Đại tá Hải quân Hoa Kỳ T. L. Sprague, và được phân về Hạm đội Đại Tây Dương. Được Hải quân Hoa Kỳ liệt kê như là chiếc duy nhất trong lớp, nó thực ra là tàu chị em với cùng lịch sử cải biến với những chiếc , và được chuyển giao cho Anh Quốc.

Khu vực hoạt động của "Charger" trong suốt chiến tranh là tại vịnh Chesapeake, với nhiệm vụ căn bản là huấn luyện phi công và thủy thủ đoàn tàu sân bay trong các hoạt động không lực. Nhân sự được nó huấn luyện đã đóng vai trò quan trọng trong cuộc chiến với tàu ngầm đối phương do các đội tàu sân bay hộ tống tiến hành. Được xếp lớp ACV-30 vào ngày 20 tháng 8 năm 1942, rồi thành CVE-30 vào ngày 15 tháng 7 năm 1943, nó từng rời khu vực vịnh Chesapeake trong hai chuyến vận chuyển máy bay: một chuyến đến Bermuda vào tháng 10 năm 1942 và một chuyến đến vịnh Guantánamo, Cuba vào tháng 9 năm 1945.

"Charger" được cho xuất biên chế tại New York vào ngày 15 tháng 3 năm 1946, và được bán để hoạt động dân sự vào ngày 30 tháng 1 năm 1947 cho tập đoàn Vlasov như là chiếc MV "Fairsea". Những nâng cấp tiện nghi sau đó cho phép nó phục vụ lâu dài, chủ yếu như tàu chở người di dân Châu Âu và Australia. Con tàu bị tai nạn cháy phòng động cơ trong một chặng đường giữa Tahiti và Panama vào ngày 29 tháng 1 năm 1969. Do không có phụ tùng để sửa chữa, nó bị bán để tháo dỡ tại Ý vào năm 1969.

== Tham khảo ==
- Bài này có các trích dẫn từ nguồn thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/c6/charger.htm

== Liên kết ngoài ==
- Bộ sưu tập hình ảnh của USS Charger tại NavSource Naval History
Sunbather (album)

Sunbather là album phòng thu thứ hai của ban nhạc Mỹ Deafheaven. Album được thu âm vào tháng 1 năm 2013 và phát hành 11 tháng 6 năm 2013 bởi Deathwish Inc. Album nhận được phản hồi cực kỳ tích cực bởi các nhà phê bình. Album được phát hành dưới sự cho phép của Creative Commons (BY-NC-SA). Bìa đĩa "Sunbather" được thiết kế bởi Nick Steinhardt của Touché Amoré, người cũng thiết kế album bìa cho đầu tay 2011 "Roads to Judah".

== Tiếp nhận ==
=== Tiếp nhận phê bình ===
"Sunbather" nhận được đánh giá cực kỳ tích cực bởi các nhà phê bình. Metacritic, trên thang điểm 100, album nhận được điểm trung bình 92, dựa trên 18 bài đánh giá.

Trên Pitchfork, Brandon Stosuy chọn "Sunbather" là "Album mới hay nhất" và ghi rằng: "Với "Sunbather", Deafheaven đã làm nên một trong những album hay nhất năm, gây ấn tượng bởi tỉ lệ của nó, cùng một cách với "The Seer" của Swans làm năm ngoái [2012]. Giống kiệt tác của M. Gira, nó có khả năng chiếm được sự chú ý của những người không thường nghe thứ âm nhạc nặng [heavy music]."

=== Vinh danh ===
"—" biểu thị cho các danh sách không xếp theo theo thứ tự.

==Thành tích thương mại==
Album đạt vị trí #130 trên "Billboard" 200 và #10 trên Hard Rock Albums với 3,720 bản bán được trong tuần đầu tại Mỹ. Album bán được hơn 30,000 bản tại Mỹ tính đến 2014.
== Danh sách bài hát ==
Tất cả nhạc phẩm được sáng tác và soạn bởi Deafheaven.

1. "Dream House" – 9:15
2. "Irresistible" – 3:13
3. "Sunbather" – 10:17
4. "Please Remember" – 6:26
5. "Vertigo" – 14:37
6. "Windows" – 4:43
7. "The Pecan Tree" – 11:27

===Bài hát tặng kèm trên toàn cầu===
1. <li value="8">"Punk Rock / Cody" – 10:37

== Thành phần tham gia ==
"Sunbather" personnel adapted from liner notes.

- Deafheaven
- George Clarke – hát, piano
- Kerry McCoy – guitar, bass guitar
- Daniel Tracy – trống

- Nghệ sĩ khác
- Stéphane "Neige" Paut – nói trong "Please Remember"

- Sản xuất và thu âm
- Deafheaven – thu âm
- Jack Shirley – sản xuất, thu âm, chỉnh sửa, phối khí, điều khiển

- Ảnh bìa
- Ryan Aylsworth – ảnh
- Sara Mohr – vẽ mẫu
- Nick Steinhardt – chỉ đạo bìa, thiết kế
Architecture 101

Architecture 101 () là phim điện ảnh thuộc thể loại tình cảm lãng mạn năm 2012 được đạo diễn và viết kịch bản bởi Lee Yong-joo. Bộ phim kể về câu chuyện của hai học sinh tình cờ gặp nhau trong một lớp các học giả thiệu về kiến trúc và đã yêu nhau. Mười năm sau, cô gái tìm lại mối tình đầu của mình và nhờ tới sự giúp đỡ của anh để xây dựng ngôi nhà mơ ước của cô.

== Diễn viên==
- Uhm Tae Woong vai Lee Seung-min ở hiện tại
- Han Ga In vai Yang Seo-yeon ở hiện tại
- Lee Je Hoon vai Lee Seung-min ở quá khứ
- Bae Suzy vai Yang Seo-yeon ở quá khứ
- Yoo Yeon-seok vai Jae-wook, đàn anh của Seo-yeon và tình địch của Seung-min
- Jo Jung-suk vai Nab-ddeuk, bạn thân của Seung-min
- Ko Joon-heeas vai Eun-chae, vị hôn thê của Seung-min
- Kim Dong-joo vai mẹ của Seung-min
- Lee Seung-ho vai cha của Seo-yeon
- Kim Eui-sung vai Giáo sư Kang
- Park Soo-young vai kiến trúc sư Koo
- Park Jin-woo vai người lái taxi
Phí Thi

Phí Thi (費詩) là quan nhà Thục Hán thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông từng phục vụ dưới thời Lưu Chương tới thời Lưu Thiện.

==Sự nghiệp==
Phí Thi có tên tự là Công Cử (公舉), người huyện Nam An, quận Kiện Vi (thuộc Ích châu). Thời Lưu Chương cầm quyền ở Ích châu, ông được dùng làm Huyện lệnh huyện Miên Trúc. Năm 214, Lưu Bị tiến đánh Miên Trúc, Phí Thi sớm ra hàng.

Lưu Bị chiếm được Thành Đô, lĩnh chức Ích châu mục, dùng Phí Thi làm Đốc quân Tòng sự, rồi đổi ra ngoài làm Thái thú Tường Kha, sau đó trở về lại Ích châu được làm Tiền bộ Tư mã.

Năm 219, Lưu Bị xưng làm Hán Trung Vương, phái ông đến Kinh châu phong Quan Vũ làm Tiền tướng quân. Quan Vũ nghe tin Hoàng Trung được thăng làm Hậu tướng quân, bèn nổi giận vì phải cùng đứng ngang hàng với Hoàng Trung và nhất quyết không nhận thụ phong.

Phí Thi nói với Quan Vũ rằng: 

Quan Vũ tỉnh ngộ ra, vội vàng cúi nhận ấn thụ.

Sau này các quan bàn muốn tôn Lưu Bị lên ngôi hoàng đế, Phí Thi tỏ ý can ngăn không nên. Lưu Bị tức giận, mới giáng chức ông xuống làm Tòng sự quận Vĩnh Xương, sau đó vẫn lên ngôi hoàng đế.

Năm 225, ông theo Gia Cát Lượng đánh Nam Trung, khi về đến huyện Hán Dương, hàng tướng Lý Hồng (từ bên Nguỵ) đến gặp Gia Cát Lượng cho biết tướng Mạnh Đạt (vốn ở Thục sang hàng Ngụy) lại muốn trở về theo Thục. Phí Thi can Gia Cát Lượng rằng: 

Gia Cát Lượng không nghe, vẫn tiếp nhận Mạnh Đạt quay về để cùng giáp công đánh Ngụy. Nhưng Nguỵ Minh Đế Tào Duệ đã sai Tư Mã Ý nhanh chóng đến Tân Thành chém được Mạnh Đạt. Gia Cát Lượng cũng vì Mạnh Đạt không thành tâm nên không đến cứu trợ.

Năm 234, Gia Cát Lượng mất, Tưởng Uyển nắm việc chính sự. Phí Thi được phong làm Gián Nghị đại phu. Sau này Phí Thi mất tại nhà, không rõ năm nào. Ông hoạt động trong khoảng thời gian trên 20 năm.

==Xem thêm==
- Gia Cát Lượng
- Mạnh Đạt

==Tham khảo==
- "Trần Thọ, Tam Quốc chí, Bùi Tùng Chi chú, các thiên":
- Hoắc Vương Hướng Trương Dương Phí truyện
Nhóm đảo Antipodes

Nhóm đảo Antipodes (từ tiếng Hy Lạp "αντίποδες" - "antipodes")) là đảo núi lửa khắc nghiệt nằm tại vùng biển gần Nam Cực - và là một phần của lãnh thổ New Zealand. Chúng nằm cách 860 km (534 dặm) về phía đông nam của đảo Stewart / Rakiura.

Nhóm đảo này bao gồm một đảo chính là đảo Antipodes có diện tích , đảo Bollons ở phía bắc cùng nhiều đảo nhỏ và khối đá tàn dư nằm gần đó.

Về mặt sinh thái, nhóm đảo này là một phần của vùng sinh thái Đài nguyên Nam Đại Dương Nhóm đảo Antipodes. Nhóm đảo cũng là một phần của di sản thế giới được UNESCO công nhận cùng với nhiều đảo gần Nam Cực khác của New Zealand. Đây là một khu bảo tồn thiên nhiên và được quản lý nghiêm ngặt nên hoạt động du lịch tại đây gần như là không được phép.

==Đọc thêm==
"Wise's New Zealand Guide" (4th ed.) (1969). Dunedin: H. Wise & Co. (N.Z.) Ltd.
- "NGA-IWI-O-AOTEA". No. 59 (June 1967). "Te Ao Hou - The Maori Magazine", pp. 43.
- Godley, E.J. "The Botany of Antipodes Island". New Zealand Journal of Botany, 1989, Vol. 27: 531-563
- Entwisle, Peter (2005). "Taka, A Vignette Life of William Tucker 1784–1817". Dunedin: Port Daniel Press. ISBN 0-473-10098-3.
- Taylor, Rowley, (2006) "Straight Through from London, the Antipodes and Bounty Islands, New Zealand". Christchurch: Heritage Expeditions New Zealand Ltd. ISBN 0-473-10650-7.
- 2000: The beetle (Coleoptera) fauna of the Antipodes Islands, with comments on the impact of mice; and an annotated checklist of the insect and arachnid fauna. "Journal of the Royal Society of New Zealand", 30: 169-195. ISSN: 0303-6758 PDF
- Warham, J.; Johns, P.M. 1975: The University of Canterbury Antipodes Island Expedition 1969. "Journal of the Royal Society of New Zealand", 5(2): 103-131. ISSN: 0303-6758 Google books

==Liên kết ngoài==
- Antipodes Islands at the Department of Conservation
- Million Dollar Mouse campaign
Louis Leakey

Louis Seymour Bazett Leakey (1903-1972) là nhà khảo cổ học người Anh. Ông cùng người vợ Mary khám phá ra hóa thạch của Homo habilis ở Olduvai Gorge, Tanzania trong các năm 1961-1964. Họ đã cùng nhau ghi tên mình vào lịch sử. Cùng làm việc với nhau khi trong các đoàn thám hiểm hay khai quật, đứng tên chung khi công bố các công trình nghiên cứu về loài người, và đã chứng minh giả thuyết: con người tiến hóa ở châu Phi.

== Cuộc đời và sự nghiệp ==
Sinh ra từ gia đình truyền giáo Anh ở Đông Phi, cậu bé Leakey đã trải qua tuổi trẻ của mình với người Kikuyu của Kenya. Cậu bé sinh ra được bao bọc, nuôi nấng bởi dân làng thuộc vùng đất xa lạ này. Vì thế, dù bố mẹ là người Anh chính gốc, nhưng cậu vẫn hay nhận mình có dòng máu Kikuyu. Năm lên 11 tuổi, cậu được tham gia vào các nghi lễ huyền bí và ban sơ của bộ lạc, và còn được vào hội Makanda. Bố mẹ thu xếp cho cho cậu và hai chị, một em trai học gia sư, dù vậy phần lớn thời thiếu niên, Leakey không qua trường lớp nào. Cậu học tiếng Kikuyu, học bắn tên, săn bắt. Về sau, Louis tự nhận mọi ý kiến sáng suốt đột xuất trên nẻo đường khoa học xuất phát từ nên giáo dục ban sơ này.

=== Khám phá châu Phi cổ đại ===
Moị thứ bắt đầu từ cuốn truyện thiếu nhi người anh họ đưa dịp Giáng sinh. Đó là cuốn "Những ngày tiền sử" kể lại cuộc phiêu lưu của một anh chàng trẻ trong thời kì Đồ Đá. Cuốn truyện có minh họa về những người đàn ông tiền sử và công cụ họ chế tạo ra. Được cuốn truyện truyền cảm hứng, Louis bắt đầu sưu tầm mỗi lần một ít các mảnh đá đen được mài nhẵn ở mương rãnh bị xói mòn gần nhà. Mặc dù bị cha mẹ và chị trêu chọc về sở thích ngớ ngẩn của mình, Louis không bao giờ thôi nhặt mấy mảnh đá ấy.

Cậu mang khoe bộ sưu tập của mình cho nhà khoa học duy nhất cậu biết là Arthur Loveridge, người phụ trách một Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên ở Nairobi, gần nơi họ ở. Sau khi xem xét kĩ càng, Loveridge nói với cậu rằng: có một số "chắc chắn là công cụ thời Đồ Đá" và giải thích với cậu rằng thời Đồ Đá châu Phi vẫn đang là một bí ẩn. Những lời kể của Loveridge đã làm cậu bé mất ăn mất ngủ. Thế giới của cậu sẽ thay đổi hoàn toàn. Từ đấy trở đi, những cuộc tìm kiếm sẽ theo cậu đến suốt đời. Khi chỉ 13 tuổi, cậu đã viết:Tôi đã khắc sâu vào tâm trí mình rằng tôi quyết sẽ đi tìm cho đến tận khi chúng ta hiểu rõ về thời Đồ Đá châu Phi

Ngoài ra, ông còn phối hợp với Paul Arnold Casey Jr. để nhân giống loài mèo vân hoa California. Bức xúc trước nạn săn trộm loài báo đốm, nhất là sau khi nhìn thấy hình chụp những con báo bị săn trộm, Leakey đã đề nghị Casey nhân giống một nòi mèo có hình dạng giống như báo đốm, như vậy khi con người trở nên yêu thích loài mèo đốm này thì họ sẽ phát sinh tình cảm với loài báo đốm có diện mạo na ná như vậy. Thế là mèo vân hoa California ra đời.. Leakey còn khuyến khích Dian Fossey trong thời gian bà nghiên cứu ở núi rừng Rwanda.
Avril Lavigne (album)

Avril Lavigne là album phòng thu thứ năm cùng tên của ca sĩ-nhạc sĩ người Canada Avril Lavigne, phát hành ngày 1 tháng 11 năm 2013 bởi Sony Music Entertainment (Toàn cầu) và Epic Records (Mỹ). Album đã được lên kế hoạch sản xuất chỉ sau một thời gian ngắn phát hành album gần nhất, "Goodbye Lullaby" (2011). Lavigne đã hợp tác với nhiều nhà sản xuất bao gồm Martin Johnson của Boys Like Girls, Peter Svensson, David Hodges, Matt Squire và Chad Kroeger của Nickelback. Trên cả hai khía cạnh âm nhạc và nội dung bài hát, album đại diện cho một sự khởi đầu mới so với các sản phẩm trước đây của cô, trong đó mang nhiều âm thanh pop hơn và lạc quan hơn. Đây là một album mang đậm phong cách pop rock, "Avril Lavigne" cũng kết hợp với nhiều thể loại khác nhau như nhạc điện tử và punk rock. Album này có sự tham gia hợp tác từ chồng của Avril Lavigne là Chad Kroeger và ca sĩ người Mỹ Marilyn Manson.

Album đa phần nhận được những đánh giá tích cực từ giới phê bình, ca ngợi sự vô tư, rung cảm của nó, cũng như gọi đây là một trong những album hay nhất của nữ ca sĩ. Tuy nhiên, một số khác lại chỉ trích thái độ "nổi loạn" trong một số bài hát, gọi đó là gượng ép và không tự nhiên. Avril Lavigne ra mắt ở vị trí thứ 5 trên bảng xếp hạng Billboard 200 khi bán được 44.000 bản trong tuần đầu tiên phát hành. Đây là album thứ năm liên tiếp của cô xuất hiện trên top 5 của bảng xếp hạng này, nhưng cũng là sản phẩm có doanh số tuần đầu thấp nhất trong sự nghiệp của Lavigne. Nó cũng đạt vị trí thứ 2 tại Nhật Bản ngay khi ra mắt, bán được 47.873 bản, cũng là nơi có doanh số tuần đầu cao nhất của album. Trên thế giới, album có sức lan tỏa vừa phải trên các bảng xếp hạng khi lọt vào top 10 ở hơn 12 quốc gia, trong khi đạt vị trí số một tại Trung Quốc và Đài Loan.

Ba đĩa đơn đã được phát hành từ album trên toàn thế giới. Đĩa đơn đầu tiên, "Here's to Never Growing Up", đã lọt vào top 20 bảng xếp hạng đĩa đơn ở Úc, Canada, Vương quốc Anh và Mỹ. Đĩa đơn thứ hai, "Rock n Roll", lại đạt được thành công khiêm tốn hơn, trong khi đĩa đơn thứ ba, "Let Me Go" thu được thành công đáng kể tại Canada. Lavigne cũng phát hành một video gây tranh cãi để quảng bá cho đĩa đơn chỉ phát hành tại Nhật Bản "Hello Kitty". Để quảng bá cho album, Lavigne đã bắt tay vào thực hiện tour diễn thứ năm trong sự nghiệp của cô, Avril Lavigne On Tour.

==Danh sách bài hát==
- Lưu ý
- nghĩa là tham gia sản xuất
- nghĩa là tham gia sản xuất giọng hát
Gamevil

Gamevil Inc. (주)게임빌) là công ty phát triển game di động có trụ sở tại Seoul, Hàn Quốc, và Torrance, California. Tính đến tháng 7 năm 2012, vốn hóa thị trường của công ty là khoảng 400 triệu đô la Mỹ.

Ngày 4 tháng 10 năm 2013, Gamevil đã mua lại 21,37% cổ phần của Com2uS với giá 65 triệu đô la Mỹ.

== Gamevil USA, Inc. ==
Gamevil Inc. mở rộng thị trường sang Hoa Kỳ vào tháng 2 năm 2006 bằng việc mở văn phòng tại El Segundo, California (tên Gamevil USA, Inc.). Công ty đã phát hành trò chơi thông qua Amp'd Mobile, Apple App Store, AT&T Wireless, BlackBerry App World, Boost Mobile, Cellular South, Cricket Communications, Android Market, Google Play, Helio, MetroPCS, Midwest Wireless, Nintendo DSi Shop, nTelos, Sprint Nextel, T-Mobile USA, Windows Marketplace for Mobile, Verizon Wireless và Zeebo. Tháng 8 năm 2007, Gamevil USA, Inc. đã chuyển đến văn phòng mới tại Torrance, California.
== Trò chơi ==
=== U.S.A. ===
- "Aces of the Luftwaffe" (2009) phát triển bởi HandyGames
- "Art of War" (2007) phát triển bởi Gear Games
- "Baseball Superstars 2007" (2007)
- "Baseball Superstars 2008" (2008)
- "Baseball Superstars 2009" (2008)
- "Baseball Superstars 2010" (2009)
- "Baseball Superstars 2011" (2010)
- "Baseball Superstars 2" (2011)
- "Soccer Superstar 2011 (2010)
- "Soccer Superstar 2" (2011)
- "Big Trouble On Little Earth" (2007)
- "Boom It Up!" (2009)
- "Bridge Bloxx" (2008) phát triển bởi HandyGames
- "Bulldozer Inc." (2007) phát triển bởi HandyGames
- "Cartoon Wars (app)" (Spring 2009)
- "Cartoon Wars: Gunner" (Fall 2009)
- "Cartoon Wars 2" (2010)
- "Dark Avenger" (2013)
- "Destinia" (2011)
- "Game Pack for Her" (2008) phát triển bởi Com2Us
- "Golf Superstars 2008" (2008)
- "" (2008) phát triển bởi Handy Games
- "" (2007)
- "" (2009)
- "" (2010)
- "ILLUSIA" (2010)
- "Left Brain Bytes" (2008)
- "Mini-Lovey" (2006)
- "My Monster Pet" (2008)
- "Monster Warlord" (2012)
- "NOM" (2006)
- "" (2008)
- "" (2010)
- "Skipping Stone IQ" (2007)
- "" (2007)
- "Soccer Superstars" (2010)
- "Super Action Hero" (2008) phát triển bởi Com2Us
- "Super Boom Boom" (2007)
- "" (2007)
- "Omega Squadron 3D" (2007)
- "" (2006)
- "ROCKin' Stone" (2007)
- "Skipping Stone" (2005)
- "The Egyptians" (2008)
- "The Shroud" (2008) phát triển bởi Your World Games
- "Tower Defense" (2008) phát triển bởi Com2Us
- "Traffic Mayhem" (2006)
- "ZENONIA" (2009)
- "ZENONIA 2" (2010)
- "ZENONIA 3" (2011)
- "Air Penguin" (2011) phát triển bởi Enterfly
- "Soccer Superstars 2011" (2011)
- "Toy Shot" (2011)
- "Kami Retro" (2011)
- "ADVENA" (2011)
- "AREL WARS" (2011)
- "DESTINIA" (2011)
- "ZENONIA 4" (2011)
- "ZENONIA 5" (2012)
- "Darkness Reborn (2014)
==Liên kết ngoài ==
- Gamevil
- Why did Gamevil acquire Com2us
- Spirit Stones Gamevil Wiki
Eugène Dubois

Marie Eugène François Thomas Dubois (1858-1940) là nhà cổ sinh vật học và nhà địa chất học người Hà Lan. 
== Phát hiện người Java ==
Eugène Dubois, người bị thu hút bởi thuyết tiến hóa của Charles Darwin, đặc biệt là về con người, quyết định tới châu Á, nơi mà khi đó được coi là cái nôi của loài người, để tìm kiếm tổ tiên loài người vào năm 1886.

Năm 1891, đội của ông đã phát hiện ra một hóa thạch người trên đảo Java, Đông Ấn thuộc Hà Lan (nay là Indonesia) và ông miêu tả loài này là "Pithecanthropus erectus" (từ tiếng Hy Lạp πίθηκος, pithecos = "vượn", và ἄνθρωπος, anthropos = "người"), cụ thể hơn là "một loài trung gian giữa người và khỉ không đuôi", dựa trên một xương chỏm (nắp hộp sọ) và một xương đùi giống như của H. sapiens tìm thấy trên bờ sông Solo ở Trinil, Đông Java. Loài này hiện nay được coi là phân loài H. erectus erectus của H. erectus. Phát hiện này được biết đến như là người Java.
Đảo Campbell

Đảo Campbell có thể là:

- Đảo Campbell thuộc Eo biển Torres, Queensland, Australia
- Đảo Campbell (British Columbia), Canada
- Đảo Campbell, New Zealand
- Đảo Campbell, Bắc Carolina, Hoa Kỳ
- Đảo Campbell, New York , Hoa Kỳ
Phương diện quân Đông Nam (định hướng)

Phương diện quân Đông Nam (tiếng Nga: "Юго-Восточный фронт") là phiên hiệu của một số tổ chức biên chế quân sự của Nga và Hồng quân Liên Xô. Tùy theo giai đoạn lịch sử, có thể dùng để chỉ:

- Phương diện quân Đông Nam (Nội chiến Nga)
- Phương diện quân Đông Nam
Phương diện quân Tây Nam (định hướng)

Phương diện quân Tây Nam là phiên hiệu của một số tổ chức biên chế quân sự của Nga và Hồng quân Liên Xô. Tùy theo giai đoạn lịch sử, có thể dùng để chỉ:

- Phương diện quân Tây Nam (Đế quốc Nga)
- Phương diện quân Tây Nam (Nội chiến Nga)
- Phương diện quân Tây Nam
- Mặt trận phòng không Tây Nam
Mặt trận Các tập đoàn quân dự bị

Mặt trận Các tập đoàn quân dự bị (tiếng Nga: "Фронт резервных армий") là một tổ chức tác chiến chiến lược của Hồng quân Liên Xô vào đầu Thế chiến thứ hai.

==Hình thành==
Mặt trận được thành lập ngày 14 tháng 7 năm 1941 ở phía Tây hướng chiến lược Moskva theo chỉ thị của Stavka. Biên chế của Mặt trận gồm 6 tập đoàn quân dự bị của Đại bản doanh là 29, 30, 24, 28; riêng các tập đoàn quân 31 và 32 vẫn do Đại bản doanh điều động trực tiếp. Nhiệm vụ của mặt trận là tổ chức phòng thủ trên các tuyến Staraya Russa - Ostashkov - Bely - Istomin - Yelnya - Bryansk (chiều dài tuyến khoảng 750 km).

Các hướng chính trên tuyến phòng thủ của mặt trận được chú trọng là Kalinin, Vyazma và Tula. Ngày 20 tháng 7 năm 1941, 14 sư đoàn từ thê đội 1 của mặt trận đã được phân bổ cho các cuộc phản công ở khu vực Smolensk.

Ngày 25 tháng 7 năm 1941, Mặt trận Các tập đoàn quân dự bị được giải thể, các tập đoàn quân trong biên chế được chuyển sang cho các Phương diện quân Tây và Dự bị.

- Lãnh đạo phương diện quân:
- Tư lệnh: Trung tướng Ivan Bogdanov
- Ủy viên Hội đồng quân sự: Ủy viên An ninh nhà nước bậc 3 Sergey Kruglov
- Tham mưu trưởng: Thiếu tướng Pyotr Lyapin

==Tham khảo==
- Фронт резервных армий // Великая Отечественная война, 1941-1945: энциклопедия / под ред. М. М. Козлова. - М.: Советская энциклопедия, 1985. - С. 763. - 500 000 экз.
- Фронт резервных армий.
Danh sách bản giao hưởng của Wolfgang Amadeus Mozart

Dưới đây là danh sách các bản giao hưởng của nhà soạn nhạc thiên tài người Áo Wolfgang Amadeus Mozart:
Áo khoác

Áo khoác là loại áo mặc bên ngoài, được sử dụng bởi cả nam và nữ, nhằm mục đích giữ ấm hoặc tạo tính thời trang. Áo khoác thường có thiết kế với tay áo dài và phần thân áo dài hơn các loại áo thông thường. Tùy từng loại áo khoác mà các nhà thiết kế sẽ sử dụng khuy áo, dây kéo phéc-mơ-tuya, dây đai lưng, đóng bằng nút bấm, dây kéo...hoặc sự kết hợp của một số loại trên.

==Chất liệu==
Tùy thuộc các loại, dạng áo khoác khác nhau mà nhà sản xuất cho ra đời các mẫu, kiểu dáng, màu sắc phù hợp. Chất liệu có thể là: len, sợi bông, vải nỉ.

==Các loại áo khoác thông dụng==
Qua thời gian, có rất nhiều loại áo khoác khác nhau đã được thiết kế. Người dùng thông thường quen gọi chung là "áo khoác", mặc dù mỗi kiểu áo trong số này thường có tên gọi riêng.

Áo khoác có thể chia thành hai loại: là "áo khoác" nhẹ và "áo khoác" nặng. Các mẫu áo khoác nhẹ có tác dụng cản gió và chống nước, các mẫu áo khoác nặng còn có tác dụng làm ấm.

===Các mẫu áo khoác nhẹ===
Một vài loại áo khoác nhẹ phổ biến trên thế giới:
Manchester United F.C. mùa bóng 1915–16

‘’’Mùa giải 1915-1916’’’ sẽ là mùa giải thứ 24 của Manchester United ở Liên đoàn bóng đá và thứ chín trong giải hạng nhất.

Với sự khởi đầu của Chiến tranh thế giới thứ nhất, tất cả các hoạt động bóng đá ở Liên đoàn bóng đá đã bị hủy bỏ. Tại nơi đó hình thành những cuộc chiến Liên đoàn, dựa trên dòng địa lý chứ không phải dựa trên vị trí giải đấu trước đó. Manchester United đã tranh giải Bộ phận Lancashire trong giải đấu chính và Khu phía Nam của Bộ phận Lancashire trong giải đấu phụ. Tuy nhiên, không ai trong số này được coi là cuộc thi bóng đá, và do đó hồ sơ của họ không được công nhận bởi Liên đoàn bóng đá.
Manchester United F.C. mùa bóng 1916–17

Mùa giải 1916-17 là mùa giải thứ hai của Manchester United trong cuộc thi không có sự cạnh tranh trong Liên đoàn.

Cùng với liên tục xảy ra Chiến tranh thế giới lần thứ nhất, một lần nữa Manchester United đã tham gia cuộc thi nhưng không có sự cạnh tranh trong Liên đoàn bóng đá. Trong giải đấu chính, Đội bóng đã tranh giải Bộ phận Lancashire, mà đã được mở rộng đến 16 đội để cung cấp cho một mùa giải với 30 trận đấu hoàn chỉnh hơn. Trong giải đấu phụ, Đội bóng nằm ở Nhóm D với chỉ có 4 đội tham gia Bộ phận Lancashire, giảm xuống còn 4 Đội để dành thời gian cho giải đấu chính. Tuy nhiên, không ai trong số này được coi là cuộc thi bóng đá, và do đó hồ sơ của họ không được công nhận bởi Liên đoàn bóng đá.

Ngày 8 tháng 8 năm 1916 trong cuộc chiến ở Pháp trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, cựu cầu thủ của United Oscar Linkson đã mất tích bí ẩn trong cuộc chiến để chiếm lấy trạm Guillemont trong trận đánh Somme. Cơ thể của ông đã không bao giờ tìm thấy và ông đã được ghi nhận là mất tích do đã chết..

Ngày 3 tháng 5 năm 1917, Một cựu cầu thủ của United khác là Sandy Turnbull hy sinh tại Pháp. Turnbull đã hy sinh tại Arras trong khi phục vụ như là một Hạ sĩ nhứt trong Tiểu đoàn VIII của Trung đoàn Surrey của quân đội Anh. Cơ thể của ông không bao giờ được tìm thấy và ông được tưởng nhớ về kỷ niệm Arras.
Danh sách sân bay bận rộn nhất México

Dưới đây là Danh sách các sân bay bận rộn nhất México theo Ban Thư ký Giao thông Vận tải México. Sân bay bận rộn nhất quốc gia này là Sân bay quốc tế Thành phố México hay còn gọi là "Sân bay quốc tế Benito Juárez" nằm ở Thành phố México. Trong top 10 các sân bay bận rộn nhất México còn bao gồm các sân bay quốc tế tại các khu nghỉ mát nổi tiếng của Cancún, Los Cabos, Puerto Vallarta, cùng các sân bay của các đô thị lớn là Guadalajara và Monterrey.
==Danh sách==
===Các sân bay bận rộn nhất México về lưu thông hàng hóa===
Dưới đây là danh sách 10 sân bay bận rộn nhất Mexico về lưu thông hàng hóa
==Xem thêm==
- Danh sách sân bay tại Mexico

==Liên kết ngoài==
- Danh sách sân bay Mexico:
- Aircraft Charter
Cổ lọ (áo)

Áo cổ lọ (tiếng Anh: "polo neck", "roll-neck" (UK) hay "turtleneck") là một loại áo, thường là áo len hoặc áo thun với kiểu cổ áo kín cao, có thể kéo lên hoặc sắn lại để che cổ người mặc. Áo cổ lọ được nhiều người mặc ở những vùng có khí hậu lạnh.
Danh sách vở opera của Mozart

Dưới đây là danh sách các vở opera được sáng tác bởi nhà soạn nhạc thiên tài người Áo Wolfgang Amadeus Mozart.
Danh sách sân bay tấp nập nhất Trung Quốc

Các sân bay bận rộn nhất Trung Quốc là một danh sách một loạt xếp hạng của 100 sân bay bận rộn nhất ở Trung Quốc theo tổng số lượt khách, trong đó có số liệu thống kê cho tổng số chuyến bay và tổng lượng hàng hóa lưu thông, sau khi đăng ký chính thức hàng năm kể từ năm 2000. Các dữ liệu dưới đây được cung cấp bởi Cục Hàng không dân dụng Trung Quốc (CAAC) và những thống kê này không bao gồm các kết quả cho các đặc khu hành chính là Hồng Kông và Ma Cao, và cũng không bao gồm các sân bay tại đảo Đài Loan. Tại Hồng Kông và Ma Cao được sự điều hành của cơ quan hàng không dân dụng tương ứng lần lượt là Cục Hàng không Dân dụng Hong Kong và Cơ quan Hàng không Dân dụng Ma Cao.

Danh sách được trình bày theo thứ tự thời gian, bắt đầu từ năm gần đây nhất. Tổng số lượt khách được tính bao gồm cả khách tới, khách khởi hành hoặc quá cảnh ở sân bay. Tổng số chuyến bay được tính bằng số lần máy bay cất cánh bao gồm các chuyến bay của bất kỳ loại máy bay nào trong lịch trình hoặc điều lệ điều khiển bay. Tổng lượng hàng hóa lưu thông tính bằng tấn và bao gồm tất cả các hàng hóa lưu động và thư chuyển phát đến hoặc rời khỏi sân bay.

==2015==
Danh sách 50 sân bay bận rộn nhất Trung Quốc theo CAAC.
==2014==
100 sân bay bận rộn nhất Trung Quốc theo lượng khách. theo CAAC.
==Năm 2013==
Danh sách 100 sân bay bận rộn nhất Trung Quốc về lưu lượng hành khách, theo báo cáo của CAAC:
Hoàng Cương (xã)

Hoàng Cương là một xã thuộc huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ, Việt Nam.

==Địa lý==
Xã Hoàng Cương nằm ở phía tây nam huyện Thanh Ba, có vị trí địa lý:
- Phía đông giáp xã Chí Tiên và xã Ninh Dân
- Phía tây giáp xã Mạn Lạn
- Phía nam giáp huyện Cẩm Khê
- Phía bắc thị trấn Thanh Ba và xã Đồng Xuân.

Xã Hoàng Cương có diện tích 16,04 km², dân số năm 2018 là 8.187 người, mật độ dân số đạt 511 người/km².

==Lịch sử==
Địa bàn xã Hoàng Cương trước đây vốn là ba xã: Hoàng Cương, Thanh Xá, Yên Nội.

Trước khi sáp nhập, xã Hoàng Cương có diện tích 3,69 km², dân số là 3.228 người, mật độ dân số đạt 875 người/km². Xã Thanh Xá có diện tích 6,07 km², dân số là 2.184 người, mật độ dân số đạt 360 người/km². Xã Yên Nội có diện tích 6,28 km², dân số là 2.775 người, mật độ dân số đạt 442 người/km².

Ngày 17 tháng 12 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết 828/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Phú Thọ (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của hai xã Thanh Xá và Yên Nội vào xã Hoàng Cương.

== Văn hóa ==
- Đền Thông (với các lễ mồng 2 tháng Giêng bày cỗ cầu chay, rằm tháng Ba làm lễ cầu mặn, mồng 10 tháng Tám lễ cầu Thần nông)
- Miếu Bà chúa Ao Giang
- Làng Ngang
- Giếng Cả
- Bãi bông
- Cội Thị.
Cúp bóng đá trong nhà châu Á

Cúp bóng đá trong nhà châu Á () là giải bóng đá trong nhà giữa các đội tuyển bóng đá trong nhà các quốc gia châu Á do Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) tổ chức hai năm một lần. Giải lần đầu tiên diễn ra tại Malaysia năm 1999 với 9 đội tuyển và nhà vô địch đầu tiên là Iran. Tính đến nay, chỉ duy nhất Iran và Nhật Bản đã từng vô địch giải đấu, lần lượt là 13 lần và 4 lần. Kể từ 2021, giải đấu được đổi tên tiếng Anh từ "AFC Futsal Championship" thành "AFC Futsal Asian Cup", tương tự như một loạt giải đấu cấp đội tuyển quốc gia khác của AFC cũng được đổi tên sau năm 2020.

==Kết quả==
Màu xanh dương hiển thị là vòng loại FIFA Futsal World Cup

==Bảng xếp hạng chung==
Tính đến năm 2024
==Các quốc gia tham dự==
- Kết quả toàn diện đội tuyển theo giải đấu
- Chú thích

- – Vô địch
- – Á quân
- – Hạng ba
- – Hạng tư
- – Bán kết
- QF – Tứ kết
- R2 – Vòng 2
- R1 – Vòng 1
- q – Vượt qua vòng loại cho giải đấu sắp tới
- ••   – Vượt qua vòng loại nhưng rút lui
- •   – Không vượt qua vòng loại
- ×   – Không tham dự
- ×   – Rút lui / Bị cấm / Không gia nhập bởi FIFA
- – Được xác định
- – Chủ nhà

==Vòng loại giải vô địch bóng đá trong nhà thế giới==
- Chú thích
- 1st – Vô địch
- 2nd – Á quân
- 3rd – Hạng ba
- 4th – Hạng tư
- QF – Tứ kết
- R2 – Vòng 2 (1989–2008, vòng bảng thứ 2, tốp 8; 2012–đến nay: vòng đấu loại trực tiếp vòng 16 đội)
- R1 – Vòng 1
- – Chủ nhà
- Q – Vượt qua vòng loại cho giải đấu sắp tới

== Lần đầu tham dự ==
Dưới đây là thống kê giải đầu tiên mà các đội tuyển giành quyền vào chơi một vòng chung kết Futsal Asian Cup.

==Xem thêm==
- Giải vô địch bóng đá trong nhà các câu lạc bộ châu Á
- Cúp bóng đá trong nhà nữ châu Á

==Liên kết ngoài==
- Cúp bóng đá trong nhà châu Á
- RSSSF – Giải vô địch bóng đá trong nhà châu Á
Sân bay quốc tế Tân Kiều Hợp Phì

Sân bay quốc tế Tân Kiều Hợp Phì () là sân bay chính phục vụ hoạt động hàng không tại thành phố Hợp Phì, thủ phủ của tỉnh An Huy, Trung Quốc. Nó nằm tại thành phố cấp huyện Phì Tây, cách trung tâm thành phố Hợp Phì khoảng 31,8 km. Sân bay này được xây dựng vào tháng 12 năm 2008 với tổng số vốn đầu tư là 3,728 tỷ nhân dân tệ. Nó được khánh thành vào ngày 30 tháng 5 năm 2013 nhằm thay thế cho sân bay cũ của thành phố là Sân bay quốc tế Lạc Cương Hợp Phì.

==Trang bị==
Giai đoạn đầu xây dựng, sân bay bao gồm một đường băng dài 3.400 mét, rộng 45 mét (lớp 4E), và một nhà chờ bay rộng 108.500 mét vuông nhằm đáp ứng nhu cầu cho một lượng khách dự kiến hàng năm là 11 triệu người và 150.000 tấn hàng hóa vào năm 2020. Giai đoạn hai đang được lên kế hoạch để đáp ứng cho khoảng 42 triệu hành khách và 580.000 tấn hàng hóa vào năm 2040.
Sân bay Du Dương Du Lâm

Sân bay Du Dương Du Lâm () là một sân bay dân dụng tại thành phố Du Lâm, tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc. Nó được mở cửa vào tháng 5 năm 2008, thay thế cũ sân bay Tây Sa Du Lâm. Sân bay này nằm cách khu vực đô thị của Du Lâm khoảng 15,5 km. Công việc xây dựng sân bay này bắt đầu vào năm 2005 và nó được phân loại như là một sân bay dân dụng 4C.

==Xem thêm==
- Danh sách các sân bay bận rộn nhất Trung Quốc
Thứ Sáu Đen

Thứ Sáu Đen có thể là 
- Thứ Sáu Đen (mua sắm)
- Thứ sáu đen tối trong Cách mạng Hồi Giáo Iran năm 1978
- Thứ Sáu Đen trên thị trường chứng khoán
Mã IP

Mã IP, Nhãn Bảo vệ Quốc tế (International Protection Marking), Tiêu chuẩn IEC 60529 dùng để phân loại và xếp hạng mức độ bảo vệ của lớp vỏ bảo vệ hoặc tủ điện. Ủy ban Kỹ thuật điện Quốc tế là cơ quan ban hành tiêu chuẩn này.

Tiêu chuẩn được tạo ra nhằm cung cấp cho người sử dụng thông tin rõ ràng hơn thay vì những thuật ngữ quảng cáo mơ hồ như "chống nước". Các ký số chỉ ra các tiêu chuẩn mà sản phẩm đạt được (chi tiết tại bảng ở dưới). Nếu có một tiêu chí bảo vệ nào đó không đạt được, ký số sẽ được thay bằng ký tự "X".

Lấy ví dụ một ổ cắm điện được xếp loại IP22 có thể bảo vệ việc đưa ngón tay vào và sẽ không bị hư hỏng hoặc mất an toàn trong thử nghiệm khi đặt thẳng đứng hoặc gần thẳng đứng dưới dòng nước nhỏ giọt. Một ví dụ khác là điện thoại Sony Xperia Z Ultra, một trong những điện thoại di động đầu tiên được xếp hạng IP; nó được xếp hạng IP58 và được quảng cáo là "chống bụi" và có thể "nhúng dưới nước ở độ sâu 1,5~m trong vòng tối đa 30 phút", và Đồng hồ vạn năng Fluke 27 II & 28 II, được xếp hạng IP67, cũng có khả năng chống nước và bụi cao. Thông thường, IP22 hoặc 2X là yêu cầu tối thiểu khi thiết kế các linh kiện điện trong nhà.

==Chi tiết mã==
===Bảo vệ khỏi vật rắn===
Ký số đầu tiên chỉ thị mức độ bảo vệ của vỏ bọc khỏi sự thâm nhập vào các bộ phận dễ gây nguy hiểm (như, chất dẫn điện, bộ phận chuyển động) và sự thâm nhập của các vật thể rắn bên ngoài.

===Bảo vệ khỏi chất lỏng===
Ký số thứ hai chỉ thị mức độ bảo vệ của vỏ bọc khỏi sự thâm nhập nguy hiểm của nước.

===Các ký tự khác===
Tiêu chuẩn còn định nghĩa các ký tự gắn thêm vào để phân loại mức độ bảo vệ khỏi sự tiếp xúc của người vào các bộ phận nguy hiểm:
Các ký tự khác có thể được gắn thêm vào để cung cấp thông tin bổ sung liên quan đến việc bảo vệ thiết bị:
===Chống tác động cơ học===
Một ký số bổ sung đôi khi được sử dụng để chỉ ra khả năng chống tác động cơ học của thiết bị. Sự tác động cơ học này được xác định bằng năng lượng đủ để đạt được khả năng chống, được đo bằng joule (J). Mã này đã được thay thế bằng 'mã IK' riêng biệt trong EN 62262.

Mặc dù tiêu chuẩn này đã được bỏ ra khỏi phiên bản 3 của IEC 60529 trở về sau, và không hiện diện trong bản tiếng Anh, các bảng miêu tả kỹ thuật của các vỏ bọc cũ đôi khi vẫn sử dụng ký số IP tùy chọn thứ ba này để biểu hiện khả năng chịu tác động. Các sản phẩm mới hơn sẽ sử dụng xếp hạng IK. Tuy nhiên không có sự chuyển đổi tương đương từ tiêu chuẩn cũ sang tiêu chuẩn mới.

== Liên kết ngoài ==
- IEC 60529:1989+AMD1:1999+AMD2:2013 CSV Consolidated version
Alamut (tiểu thuyết)

Alamut là tiểu thuyết của tác giả người Slovenia, Vladimir Bartol, xuất bản lần đầu vào năm 1938, nội dung xoay quanh cuộc đời của Hássan-i Sabbah, vị thống lãnh vùng phía Bắc Nam Tư nửa cuối thế kỷ 11, đầu thế kỷ 12. Tên tiểu thuyết được đặt dựa trên tên khu rừng mà nhóm Hashshashin cai quản.

Bartol lấy ý tưởng cho cuốn tiểu thuyết của mình vào đầu những năm 1930, khi ông còn ở Paris, nơi ông gặp nhà phê bình văn học người Slovak, Josip Vidmar, ông này đã giới thiệu cho Bartol về cuộc đời của Hássan-i Sabbah. Câu truyện cũng được lấy cảm hứng từ sự kiện ám sát vua Yugoslavia Alexander đệ nhất, do nhóm chủ nghĩa dân tộc cực đoan người Croatia và Bulgari thực hiện.

Câu châm ngôn xuyên suốt cuốn tiểu thuyết là: "Nothing is an absolute reality, all is permitted", tạm dịch: "Không có thực tại tuyệt đối, tất cả chỉ là sự thừa nhận".

Cuốn sách là một trong những nguồn cảm hứng để tạo nên sê-ri game Assasin's Creed.

== Liên kết ngoài ==
- Google Books page
Sói Á Âu

Sói Á Âu ("Canis lupus lupus"), cũng gọi là sói thông thường hoặc sói rừng Trung Nga, là một phân loài của sói xám đặc hữu ở châu Âu và rừng và thảo nguyên của Liên Xô cũ. Chúng đã từng phổ biến rộng rãi khắp châu Âu trước thời Trung Cổ. Ngoài một bản ghi cổ sinh vật học và di truyền học rộng lớn, các ngôn ngữ Ấn-Âu thường có một vài từ cho sói, do đó chứng thực sự phong phú và ý nghĩa văn hóa của loài động vật này. Phân loài này đã được coi trọng cao trong các nền văn hóa Baltic, Celtic, Slavic, Thổ Nhĩ Kỳ, Hy Lạp cổ đại, La Mã cổ đại và Thracia, trong khi có danh tiếng thương ghét lẫn lộ trong các nền văn hóa sớm của Đức.

Đây là loài sói xám Cựu Thế giới lớn nhất, cân nặng trung bình 39 kg ở châu Âu; tuy nhiên, những cá thể đặc biệt lớn đã cân nặng giữa 69–79 kg, mặc dù điều này thay đổi theo vùng. Lông của chúng tương đối ngắn và thô, và thường có màu vàng nâu, với màu trắng trên cổ họng chỉ kéo dài đến má. chứng nhiễm hắc tố, chức hắc tố và chứng màu đỏ đặc biệt ở phân loài sói xám này rất hiếm, và chủ yếu là kết quả của lai chó sói. Tiếng hú của con sói Á Âu được kéo dài hơn nhiều và du dương hơn so với phân loài sói xám Bắc Mỹ, có tiếng hú to hơn và có trọng tâm mạnh hơn về âm tiết đầu tiên. Tuy nhiên, cả hai đều có thể hiểu lẫn nhau, như những con sói Bắc Mỹ đã được ghi lại để đáp ứng với tiếng hú kiểu châu Âu do các nhà sinh vật học tạo ra.

Nhiều quần thể chó sói châu Âu buộc phải sống chủ yếu bằng gia súc và rác thải ở những khu vực có hoạt động dày đặc của con người, mặc dù trong tự nhiên, động vật móng guốc như nai sừng tấm, hươu đỏ, hoẵng châu Âu và lợn rừng vẫn là nguồn thực phẩm quan trọng nhất cho sói ở Nga và các khu vực miền núi Đông Âu. Các loài mồi khác bao gồm tuần lộc, cừu Argali, mouflon, bò bison châu Âu, saiga, capra, sơn dương Chamois, dê hoang dã, hươu hoang và hươu xạ.
Sói đài nguyên

Sói đài nguyên hay sói Turukhan ("Canis lupus albus") là một phân loài của sói xám.
Loài sói này sinh sống ở đài nguyên Á-Âu và vùng lãnh nguyên rừng từ Phần Lan đến Bán đảo Kamchatka. Phân loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1792 bởi Robert Kerr, đã mô tả là nó sống gần sông Enisei, và có một tấm da có giá trị cao.

Sói đài nguyên to, với những con đực trưởng thành dài 118–137 cm (46,5–54 in), và con cái dài 112–136 cm (44–53,5 in). Mặc dù được mô tả là to hơn sói Á Âu ("C. l. lupus"), điều này không đúng vì đã thu được những cá thể sói Á Âu to hơn. Trọng lượng trung bình của sói đài nguyên là 40–49 kg (88–108 lb) (đực) và 36,6–41 kg (81–90 lb) (cái). Con sói đài nguyên nặng nhất đã được biết đến là một cá thể đực già nặng 52 kg (115 lb) trong số 500 con sói bị bắt tại bán đảo Taymyr ở phía bắc sông Dudypta và ở Bán đảo Kanin trong thời gian 1951-1961. Lông loài sói đài nguyên rất dài, dày, và thường có màu sáng và xám. Lớp lông dưới có màu xám chì và lớp lông trên có màu xám đỏ.
Sói Ả rập

Sói Ả Rập ("Canis lupus arabs") là một phân loài của sói xám. Sói Ả Rập nhỏ và có màu xám nhạt. Nó sống ở một số khu vực nhỏ ở miền nam Israel, phía nam và phía tây Iraq, Oman, Yemen, Jordan, Ả Rập Xê Út và có lẽ ở một số phần ở phía nam bán đảo Sinai ở Ai Cập.

Sói Ả Rập chủ yếu ăn các động vật móng guốc nhỏ, nhưng cũng ăn những loài động vật nhỏ như cá, ốc, khỉ đầu chó con, động vật gặm nhấm và thỏ. Chúng cũng ăn những vật nuôi nhỏ như cừu và dê. Vì thế, chũng bị tấn công bởi nông dân, hoặc bị đầu độc.

Sau lệnh cấm săn bắn ở Oman, quần thể sói ở đó đã tăng. Tại Israel, ước tính tổng quần thể sói khoảng 150 cá thể.
Sói Newfoundland

Sói Newfoundland (Danh pháp khoa học: "Canis lupus beothucus") là một phân loài tuyệt chủng của sói xám có nguồn gốc từ Newfoundland. Nó được mô tả như là một con sói có kích thước trung bình, có có đầu màu xám với một lớp da trắng, mặc dù những người melan cũng xuất hiện. So với những người họ hàng đại lục, nó mang một sự khác biệt nổi bật về góc độ phụ kiện bên trong của nó cho phép phân biệt giữa các phân loài. Mẫu vật cuối cùng được cho là đã bị giết vào năm 1911. Phân loài sói này được công nhận là phân loài Canis lupus trong cơ quan phân loại loài động vật có vú của thế giới (2005).
Sói đen Florida

Sói đen Florida ("Canis lupus floridanus"), hay còn gọi là sói đen hoặc sói Florida là một phân loài tuyệt chủng của sói xám đã từng sống ở Florida. Phân loài này đã bị tuyệt chủng vào năm 1908 do sự lấn át môi trường sống và săn bắn Phân loài sói này được công nhận là một phân loài của sói xám trong cơ quan phân loại loài động vật có vú của thế giới (2005).

Tại một vài thời điểm, một số nhà khoa học đã đề xuất rằng sói đen Florida là một phân loài của sói đỏ Bắc Mỹ (loài sói đỏ Bắc Mỹ chủ yếu sống ở Texas) và sói Florida có màu đen do một biến thể của sói đỏ. Một loài sói có lông đỏ (sói đỏ Florida) cũng đã từng cư trú tại Florida, loài này tuyệt chủng vào năm 1921. Một tác giả tin rằng cả hai loài sói, thay vì là phân loài của sói đỏ Bắc Mỹ, thực sự là hai loại sói đồng cỏ, dẫn đến sự thay đổi danh pháp ba phần thành "Canis niger niger".
Sói núi Cascade

Sói núi Cascade (" Canis lupus fuscus ") là một phân loài tuyệt chủng của sói xám đã từng được tìm thấy ở British Columbia, Oregon, và Washington. Phân loài này đã tuyệt chủng vào năm 1940. Ban đầu nó được xác định là một loài riêng biệt của Richardson vào năm 1839 và từ những con sói khác trong khu vực bởi Edward Goldman vào năm 1945. Phân loài sói này được công nhận là phân loài "Canis lupus" trong cơ quan phân loại loài động vật có vú của thế giới (2005) ("Mammal Species of the World (2005)".) Nó được mô tả là một con sói màu quế có kích thước 165 cm và nặng 36–49 kg.
Sói vịnh Hudson

Sói vịnh Hudson ("Canis lupus hudsonicus", Cabrera 1907) là một phân loài của loài sói xám. Phân loài Canis lupus hudsonicus là loài bản địa ở phía bắc Keewatin, bao gồm cả bờ biển phía tây bắc vịnh Hudson ở Canada. Nó được phân loại lần đầu tiên như một phân loài riêng biệt vào năm 1941 bởi Edward Goldman, người đã mô tả nó là một phân loài có kích thước trung bình, màu trắng tương tự như sói Bắc Cực (C. l. arctos), nhưng với một hộp sọ phẳng hơn. Con sói này đã chính thức được công nhận là phân loài Canis lupus trong Tài liệu phân loại loài động vật có vú của thế giới năm 2005.
Sói Greenland

Sói Greenland (Canis lupus orion) là một phân loài của sói xám sống ở Greenland. Hơn 90% phạm vi sống của sói Greenland nằm trong Vườn quốc gia Đông Bắc Greenland, ước tính số lượng chó sói ở đó vào năm 1998 là 55 cá thể do thiếu con mồi.

== Phân loại và tiến hóa ==
Năm 1935, nhà động vật học người Anh Reginald Pocock gán tên phân loài " Canis lupus orion " vào một mẫu vật từ Cape York, tây bắc Greenland. Ông cũng đặt tên là "Canis lupus arctos" (sói Bắc cực) vào một mẫu vật từ Đảo Melville ở [quần đảo Queen Elizabeth] gần đó, Canada. Cả hai phân loài sói được công nhận là phân loài riêng biệt của "Canis lupus" trong cơ quan phân loại " Động vật có vú của thế giới (2005)".

Phần còn lại của phân loài này lâu đời nhất vẫn còn ở Greenland có niên đại từ 7.600 năm trước, tuy nhiên chúng có thể đã ở đó sớm hơn bởi vì con mồi chính của chúng, loài bò sát, có niên đại từ 8.900 năm trước. Nowak đề xuất rằng trong Pleistocen muộn hai loại sói phát triển ở phía bắc không băng của băng hà Wisconsin, một trong khu đất Peary Land ở phía bắc của Greenland, một loại khác ở Alaska. Khi băng tan, những con sói đất Peary lan rộng khắp Greenland và quần đảo Queen Elizabeth. Những con sói Alaskan lan rộng để trở thành những con sói phía bắc được gọi là " Canis lupus arctos ". Những con sói khác từ phía nam của băng sẽ di chuyển về phía bắc để tương tác với những con sói phía bắc. Các tác giả khác không đồng ý rằng sói Greenland là một phân loài riêng biệt của Canis lupus vì nó gần với phạm vi của con sói Bắc Cực. Một tác giả đề xuất rằng con sói Greenland di cư từ Canada bằng cách băng qua băng biển đông lạnh giữa hai khu vực, và một tác giả khác đã ghi lại những con sói trên băng khi Nares Strait đóng băng.

Vào năm 2016, một nghiên cứu về ti thể trình tự DNA chỉ ra rằng những con sói Greenland thuộc về haplotype đã được tìm thấy trước đây trong số những con sói Bắc Mỹ khác, cho biết nguồn gốc của chúng từ Bắc Mỹ.

== Mô tả ==
Chó sói Greenland được mô tả là nhỏ đến trung bình nhưng rất nhẹ so với kích thước , tuy nhiên, kích thước đo này chỉ bắt nguồn từ năm mẫu vật đã bị bắt ở phía tây bắc Greenland trong mùa đông năm 1906 và có thể là kết quả của dinh dưỡng kém. Kích thước bầy trung bình của những con sói là 3,3; bầy gồm bốn con sói hoặc nhiều hơn là hiếm. Chúng bị đe doạ do mật độ đặc biệt thấp, kích thước bầy nhỏ hơn, sinh sản không thường xuyên và sản lượng con cái thấp hơn. Những con sói của Greenland và Ellesmere Island săn mồi trên bất kỳ loài dễ dàng có thể đạt được, với thỏ tạo thành một nguồn thực phẩm quan trọng. Con sói đã được ghi nhận về con dấu ở cả Greenland và Queen Elizabeth Islands, và có tài liệu chứng kiến mắt của những vụ giết bò xạ từ quần đảo Queen Elizabeth và từ Greenland, nơi hai con bò đực bị giết bởi một cặp sói.
Sói Ấn Độ

Sói Ấn Độ ("Canis lupus pallipes") là một phân loài của loài sói xám phân bố từ vùng Tây Nam Á đến vùng Tiểu lục địa Ấn Độ. Chúng có kích thước cỡ trung bình giữa sói Himalaya và sói Ả Rập và cũng không có bộ lông dày mùa đông như sói Himalaya do phân loài sống trong điều kiện ấm áp hơn. Trong phân loài này, "chó sói đồng bằng Ấn Độ" là cơ bản về mặt di truyền với tất cả các loài "Canis lupus" còn sinh tồn khác ngoài loài sói Himalaya cổ hơn, với việc cả hai đều được đề xuất như là các loài riêng biệt. Sói Ấn Độ sống trong những bầy nhỏ hơn và ít kêu rú hơn các phân loài khác của sói xám, và chúng khét tiếng là xảo quyệt

== Phân loại ==
Sói Ấn Độ được mô tả lần đầu tiên vào năm 1831 bởi nhà điểu học người Anh William Henry Sykes theo danh pháp hai phần là "Canis pallipes". Vào năm 1941, Reginald Pocock hạ bậc nó xuống thành "Canis lupus" theo danh pháp ba phần là "Canis lupus pallipes".
Sói đài nguyên Alaska

Sói đài nguyên Alaska ("Canis lupus tundrarum") là phân loài của sói xám sinh sống ở vùng đài nguyên ven biển Bắc Cực ở Alaska. Phân loài sói này ghi nhận danh pháp ba phần vào năm 1912 bởi Gerrit Smith Miller, người đã lưu ý rằng hộp sọ và răng của phân loài này gần giống sói Đại Bình nguyên, nhưng mõm và vòm miệng sói đài nguyên Alaska hẹp hơn. Loài sói này to, có màu trắng, gần giống với sói Yukon ("C. l. pambasileus"), nhưng có màu nhạt hơn. Phân loài sói này được công nhận là một phân loài của sói xám trong cơ quan phân loại loài động vật có vú của thế giới ("Mammal Species of the World (2005)").
Sói núi Rocky Nam

Sói núi Rocky nam ("Canis lupus youngi", Cabrera 1907) là một phân loài đã tuyệt chủng của sói xám đã từng phân bố ở đông nam Idaho, tây nam Wyoming, đông bắc Nevada, Utah, phía tây và trung tâm Colorado, tây bắc Arizona nhưng phía bắc của Grand Canyon và tây bắc New Mexico. Đó là một phân loài có kích thước trung bình, sáng màu gần giống với con sói Great Plains (C. l. Nubilus), mặc dù lớn hơn với nhiều lông màu đen ở phía sau. Phán lòi sói xám này đã bị tuyệt chủng vào năm 1940. Những con sói thuộc phân loài Canis lupus occidentalis đã được tái lập ở Idaho và Wyoming.gay
Sói Manitoba

Sói Manitoba (Canis lupus griseoalbus), còn được gọi là sói xám trắng, là một phân loài đã tuyệt chủng của sói xám sinh sống ở phía nam Lãnh thổ Tây Bắc, phía bắc Alberta, Saskatchewan và nam trung tâm Manitoba. Phân loài sói này được công nhận là phân loài "Canis lupus" trong cơ quan phân loại loài động vật có vú của thế giới (2005) ("Mammal Species of the World (2005)".).
==Lịch sử==
Vào đầu thế kỷ 19, John Richardson lần đầu tiên lập danh mục sói Manitoba và đặt tên nó là phân loại. Bản thân loài này được đánh giá cao về lông của nó và bị săn bắt tuyệt chủng trong tự nhiên vào đầu thế kỷ 20. Tuy nhiên, các mẫu vật được giữ và nuôi trong điều kiện nuôi nhốt và tái xuất hiện vào năm 1995 tại khu vực xung quanh Công viên Quốc gia Yellowstone. Điều này đã dẫn đến một sự phản đối kịch liệt trong khu vực và ở Colorado, vì loài này lớn hơn nhiều so với loài gỗ tự nhiên đối với khu vực và sự ăn thịt quá mức là mối quan tâm cao.