U-1105 (tàu ngầm Đức)

U-1105 là một tàu ngầm tấn công thuộc phân lớp Type VIIC/41 được Hải quân Đức Quốc Xã chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nhập biên chế năm 1944, nó chỉ thực hiện được một chuyến tuần tra duy nhất và gây tổn thất toàn bộ cho một tàu chiến tải trọng 1.300 tấn. "U-1105" sống sót qua Thế Chiến II, đầu hàng lực lượng Đồng Minh tại Loch Eriboll, Scotland vào ngày 10 tháng 5, 1945. Nó được Hải quân Anh sử dụng như là chiếc N-16 (biệt danh Black Panther) cho đến tháng 2, 1946, rồi chuyển cho Hải quân Hoa Kỳ và hoạt động dưới tên gọi ban đầu U-1105 cho đến khi bị đánh đắm ngoài khơi Maryland vào tháng 9, 1949. Địa điểm xác tàu đắm ngày nay được công nhận là một Di tích Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ. 

== Thiết kế và chế tạo ==
=== Thiết kế ===
Phân lớp VIIC/41 của Tàu ngầm Type VII là một phiên bản VIIC được cải tiến nhẹ có trọng ượng chung nhẹ hơn. Chúng có trọng lượng choán nước khi nổi và khi lặn). Con tàu có chiều dài chung , lớp vỏ trong chịu áp lực dài , mạn tàu rộng , chiều cao và mớn nước .

Chúng trang bị hai động cơ diesel Germaniawerft F46 siêu tăng áp 6-xy lanh 4 thì, tổng công suất , dẫn động hai trục chân vịt đường kính , cho phép đạt tốc độ tối đa , và tầm hoạt động tối đa khi đi tốc độ đường trường . Khi đi ngầm dưới nước, chúng sử dụng hai động cơ/máy phát điện Garbe, Lahmeyer & Co. RP 137/c tổng công suất . Tốc độ tối đa khi lặn là , và tầm hoạt động ở tốc độ . Với lườn áp lực chắn chắn hơn, phân lớp VIIC/41 có khả năng lặn sâu đến .

Vũ khí trang bị có năm ống phóng ngư lôi , bao gồm bốn ống trước mũi và một ống phía đuôi, và mang theo tổng cộng 14 quả ngư lôi, hoặc tối đa 22 quả thủy lôi TMA, hoặc 33 quả TMB. Tàu ngầm Type VIIC bố trí một hải pháo 8,8 cm SK C/35, một pháo phòng không Flak M42 cùng hai pháo phòng không trên boong tàu. Thủy thủ đoàn bao gồm 4 sĩ quan và 40-56 thủy thủ.

"U-1105" nằm trong số khoảng 10 tàu U-boat được trang bị một loại ngói cách âm do Hải quân Đức phát triển để làm giảm tín hiệu âm thanh tàu ngầm, nhằm đối phó với kỹ thuật dò âm sonar của lực lượng Đồng Minh. Chương trình phát triển này mang tên mã "Alberich" theo tên nhân vật phù thủy lùn trong thần thoại Đức.

=== Chế tạo ===
"U-1105" được đặt hàng vào ngày 14 tháng 10, 1941, và được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Nordseewerke ở Emden vào ngày 6 tháng 7, 1943. Nó được hạ thủy vào ngày 20 tháng 4, 1944, và nhập biên chế cùng Hải quân Đức Quốc Xã vào ngày 3 tháng 6, 1944 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Trung úy Hải quân Hans-Joachim Schwarz.

== Lịch sử hoạt động ==
=== "U-1105" (Đức) ===
Sau khi hoàn tất việc huấn luyện trong thành phần Chi hạm đội U-boat 8 tại khu vực biển Baltic và hoàn thiện con tàu tại Wilhelmshaven, "U-1105" được điều sang Chi hạm đội U-boat 5 từ ngày 16 tháng 2, 1945 để hoạt động trên tuyến đầu cho đến khi xung đột kết thúc. 

Vào đầu tháng 4, 1945, "U-1105" di chuyển từ cảng Kiel, Đức lần lượt đến các cảng Horten và Marvika (phụ cận Kristiansand) cùng thuộc Na Uy, rồi khởi hành từ Marvika vào ngày 12 tháng 4 cho chuyến tuần tra duy nhất trong chiến tranh. Nó đã tiến ra Bắc Hải, rồi băng qua khe GI-UK giữa các quần đảo Shetland và Faroe để vòng qua quần đảo Anh và hoạt động trong Bắc Đại Tây Dương về phía Tây Nam Ireland.

"U-1105" từng lẫn tránh được một tàu khu trục Đồng Minh đang tuần tra, rồi đến ngày 27 tháng 4 đã đụng độ với ba tàu chiến thuộc Đội hộ tống 21 Hải quân Hoàng gia Anh ở vị trí cách về phía Tây County, Ireland. Nó phóng hai quả ngư lôi tấn công từ khoảng cách , và đều đánh trúng tàu frigate Anh . "Redmill" bị hư hại nặng nhưng tiếp tục nổi, và được tàu chị em kéo quay trở về cảng Lisahally, Bắc Ireland, và là một tổn thất toàn bộ.

Sau khi phóng ngư lôi, "U-1105" lặn xuống đến độ sâu để ẩn nấp, và sau đó phải chìm đến tận đáy biển sâu trong suốt 31 giờ để né tránh sự truy lùng của tàu chiến Đồng Minh, và cuối cùng đã chạy thoát. Vào ngày 4 tháng 5, nó nhận được mệnh lệnh cuối cùng từ Đô đốc Karl Dönitz cho biết chiến tranh đã kết thúc, nên đã đầu hàng chính với Đội hộ tống 21, trước khi được một thủy phi cơ Short Sunderland thuộc Liên đội 201 Không quân Hoàng gia Anh áp giải đến căn cứ Đồng Minh tại Loch Eriboll, Scotland, nơi "U-1105" chính thức đầu hàng lực lượng Đồng Minh vào ngày 10 tháng 5, 1945.

=== "N-16" ===
Tiếp tục vận hành với thủy thủ đoàn là các tù binh chiến tranh Đức, chiếc tàu ngầm hoạt động cùng Hải quân Hoàng gia Anh như là chiếc N-16. Nó cùng các tàu ngầm U-boat khác đã đầu hàng được các tàu frigate và máy bay áp tải đến Lochalsh ngang qua North Minch , rồi đi đến Lisahally, Bắc Ireland. Với một thủy thủ đoàn bảo trì người Anh, con tàu ở lại Lisahally trong nhiều tháng trước khi được chuyển cho Hoa Kỳ như chiến lợi phẩm để nghiên cứu công nghệ.

=== "U-1105" (Hoa Kỳ) ===
Dưới tên gọi ban đầu U-1105, chiếc tàu ngầm đi đến Portsmouth, New Hampshire vào năm 1946. Tại đây nó được các Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Hải quân tại Washington, D.C., và Phòng thí nghiệm Âm học trực thuộc Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) tại Cambridge, Massachusetts, thực hiện các nghiên cứu lớp vỏ bọc cách âm cao su độc đáo. Sau khi hoàn tất, nó được kéo đến đảo Solomons, Maryland để tiếp tục tham gia thử nghiệm chất nổ.

Các tàu kéo và đã kéo chiếc tàu ngầm đến vịnh Chesapeake, nơi nó tạm thời bị đánh chìm để thử nghiệm trục vớt và lai dắt nhiều lần từ tháng 8, 1946 cho đến năm 1949. Cuối cùng nó bị đánh chìm vĩnh viễn bằng mìn sâu ngoài khơi Piney Point, Maryland vào ngày 19 tháng 9, 1949. Xác tàu đắm nằm ở độ sâu , tại tọa độ . 

Xác tàu đắm của "U-1105" được tìm thấy vào năm 1985. Nơi đây được công nhận là một Di tích Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ từ năm 2001.

=== Tóm tắt chiến công ===
"U-1105" đã đánh chìm được tám tàu buôn tổng tải trọng và hai tàu chiến tổng tải trọng 22.947 tấn, đồng thời gây hư hại cho ba tàu buôn khác:
== Xem thêm ==
- Trận Đại Tây Dương (1939-1945)