U-161 (tàu ngầm Đức) (1941)

"U-161" là một tàu ngầm tấn công thuộc phân lớp Type IXC được Hải quân Đức Quốc Xã chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nhập biên chế năm 1941, nó đã thực hiện được sáu chuyến tuần tra, đánh chìm 12 tàu buôn và một tàu chiến với tổng tải trọng và 1.130 tấn, gây tổn thất toàn bộ cho một tàu buôn , đồng thời gây hư hại cho năm tàu buôn và một tàu chiến với tổng tải trọng và 5.450 tấn. Trong chuyến tuần tra cuối cùng, "U-161" bị một thủy phi cơ PBM Mariner của Hải quân Hoa Kỳ thả mìn sâu đánh chìm trong Nam Đại Tây Dương ngoài khơi Salvador, Bahia vào ngày 27 tháng 9, 1943.

== Thiết kế và chế tạo ==
=== Thiết kế ===
Thiết kế của tàu ngầm Type IXC có kích thước hơi nhỉnh hơn so với phân lớp Type IXB dẫn trước. Chúng có trọng lượng choán nước khi nổi và khi lặn. Con tàu có chiều dài chung , lớp vỏ trong chịu áp lực dài , mạn tàu rộng , chiều cao và mớn nước .

Chúng trang bị hai động cơ diesel MAN M 9 V 40/46 siêu tăng áp 9-xy lanh 4 thì, tổng công suất , dẫn động hai trục chân vịt đường kính , cho phép đạt tốc độ tối đa , và tầm hoạt động tối đa khi đi tốc độ đường trường . Khi đi ngầm dưới nước, chúng sử dụng hai động cơ/máy phát điện Siemens-Schuckert 2 GU 345/34 tổng công suất . Tốc độ tối đa khi lặn là , và tầm hoạt động ở tốc độ . Con tàu có khả năng lặn sâu đến .

Vũ khí trang bị có sáu ống phóng ngư lôi , bao gồm bốn ống trước mũi và hai ống phía đuôi, và mang theo tổng cộng 22 quả ngư lôi . Tàu ngầm Type IX trang bị một hải pháo SK C/32 với 110 quả đạn, một pháo phòng không SK C/30 và hai pháo phòng không C/30. Thủy thủ đoàn bao gồm 4 sĩ quan và 44 thủy thủ.

=== Chế tạo ===
"U-161" được đặt hàng vào ngày 25 tháng 9, 1939, và được đặt lườn tại xưởng tàu Seebeck của hãng DeSchiMAG ở Bremerhaven vào ngày 23 tháng 3, 1940. Nó được hạ thủy vào ngày 1 tháng 3, 1941, và nhập biên chế cùng Hải quân Đức Quốc Xã vào ngày 8 tháng 7, 1941 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Đại úy Hải quân Hans-Ludwig Witt. 

== Lịch sử hoạt động ==
=== 1942 ===
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy và huấn luyện trong thành phần Chi hạm đội U-boat 4, "U-161" được điều sang Chi hạm đội U-boat 10 từ ngày 1 tháng 1, 1942 để hoạt động trên tuyến đầu cho đến khi bị mất. 

==== Chuyến tuần tra thứ nhất ====
"U-161" xuất phát từ cảng Kiel, Đức đây vào ngày 3 tháng 1, 1942 cho chuyến tuần tra đầu tiên trong chiến tranh. Nó tiến ra Bắc Hải, rồi băng qua khe GI-UK giữa các quần đảo Shetland và Faroe để vòng qua quần đảo Anh, và hoạt động trong vùng biển Bắc Đại Tây Dương về phía Tây Ireland (Khu vực Tiếp cận phía Tây). Chiếc U-boat không đánh chìm được mục tiêu nào, nên đã kết thúc chuyến tuần tra tại cảng Lorient bên bờ Đại Tây Dương của Pháp đã bị Đức chiếm đóng vào ngày 3 tháng 5.
==== Chuyến tuần tra thứ hai ====
"U-161" khởi hành từ cảng Lorient vào ngày 21 tháng 1 cho chuyến tuần tra thứ hai, và đã băng qua suốt Đại Tây Dương để hoạt động ngoài khơi bờ biển Đông Bắc của lục địa Nam Mỹ trong khuôn khổ Chiến dịch Paukenschlag (tiếng Anh: Chiến dịch Drumbeat).

Vào ngày 19 tháng 2, nó phóng một loạt hai quả ngư lôi tấn công cảng Port of Spain, Trinidad lúc 05 giờ 32 phút, đánh chìm các tàu chở dầu Anh và tàu buôn Hoa Kỳ "Mokihana" ở vùng nước nông, nhưng cả hai được trục vớt và sửa chữa sau đó. Đến ngày 21 tháng 2, nó tấn công và đánh chìm chiếc tàu chở dầu Anh "Circe Shell" , vốn bị tách rời khỏi Đoàn tàu ON-60, ở vị trí khoảng về phía Tây Bắc Port of Spain. Hai ngày sau đó 23 tháng 2, nó tiếp tục đánh chìm chiếc tàu buôn Hoa Kỳ ở vị trí khoảng về phía Tây Martinique. 

Đến ngày 7 tháng 3, chiếc tàu xưởng săn cá voi Nam Phi bị đánh chìm do trúng ngư lôi ở vị trí khoảng về phía Tây eo biển Saint Vincent giữa các đảo Saint Lucia và Saint Vincent. Vào sáng ngày 10 tháng 3, "U-161" phóng ngư lôi tấn công cảng Castries, Saint Lucia, đánh chìm chiếc tàu biển chở hành khách Canada và tàu buôn Anh "Umtata" ở vùng nước nông, nhưng cả hai được trục vớt và sửa chữa sau đó. Đến ngày 14 tháng 3, tàu buôn Canada "Sarniadoc" bị đánh chìm ở vị trí khoảng về phía Tây Guadeloupe. Sang ngày hôm sau 15 tháng 3, tàu tiếp liệu hải đăng của lực lượng Tuần duyên Hoa Kỳ bị đánh chìm bằng hải pháo ở vị trí khoảng về phía Nam Port-au-Prince, Haiti. Chiếc U-boat kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về Lorient vào ngày 2 tháng 4.

==== Chuyến tuần tra thứ ba ====
Trong chuyến tuần tra tiếp theo, kéo dài từ ngày 28 tháng 4 đến ngày 7 tháng 8, "U-161" lại hướng xuống phía Tây Nam để hoạt động dọc bờ biển Đông Bắc lục địa Nam Mỹ trước khi tiến vào vùng biển Caribe. Tại đây vào ngày 16 tháng 6, nó đánh chìm thuyền buồm Cộng hòa Dominica "Nueva Altagracia" bằng hải pháo ở vị trí về phía Bắc Curaçao. Sang ngày 3 tháng 7, nó tiếp tục phóng ngư lôi tấn công cảng Limón, Costa Rica và đã gây tổn thất toàn bộ cho chiếc tàu buôn Panama "San Pablo" . Trong chặng quay trở về ở vùng biển phía Đông Florida vào ngày 16 tháng 7, chiếc tàu ngầm đã tấn công Đoàn tàu AS-4, đánh chìm chiếc tàu buôn Hoa Kỳ ở vị trí khoảng về phía Bắc Saint Thomas, quần đảo Virgin. 

==== Chuyến tuần tra thứ tư ====
"U-161" xuất phát từ cảng Lorient vào ngày 19 tháng 9 cho chuyến tuần tra thứ tư, và hướng xuống phía Nam để hoạt động dọc theo bờ biển Tây Phi cho đến tận ngoài khơi Congo trước khi băng sang Nam Mỹ.

Vào ngày 23 tháng 10, nó phóng ngư lôi tấn công và gây hư hại nặng cho chiếc tàu tuần dương hạng nhẹ (5.450 tấn) của Hải quân Hoàng gia Anh ở vị trí khoảng ngoài khơi Châu Phi Xích Đạo thuộc Pháp. Đến ngày 8 tháng 11, nó đã tấn công Đoàn tàu ST-40, đánh chìm chiếc tàu buôn Hoa Kỳ , đồng thời gây hư hại cho chiếc tàu buôn Anh "Benalder" tại cùng vị trí khoảng về phía Tây Nam Takoradi, Ghana. Vào ngày 29 tháng 11, chiếc U-boat lại đánh chìm chiếc tàu buôn Hà Lan "Tjileboet" , vốn bị phân tán khỏi Đoàn tàu ON-145, trong vùng biển Nam Đại Tây Dương giữa Nam Mỹ và Tây Phi. Sau đó vào ngày 12 tháng 12, nó đánh chìm chiếc tàu buôn Anh "Ripley" ở vị trí về phía Tây Nam đá São Paulo. 

"U-161" kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về căn cứ Lorient vào ngày 9 tháng 1, 1943.

=== 1943 ===
==== Chuyến tuần tra thứ năm ====
Chuyến tuần tra tiếp theo của "U-161" diễn ra từ ngày 13 tháng 3 đến ngày 7 tháng 6, khi nó hoạt động ngoài khơi vùng bờ Đông Hoa Kỳ. Chiếc tàu ngầm chỉ đánh chìm được chiếc thuyền buồm Canada "Angelus" bằng hải pháo ở vị trí về phía Bắc Bermuda vào ngày 19 tháng 5.

==== Chuyến tuần tra thứ sáu – Bị mất ====
"U-161" khởi hành từ cảng Lorient vào ngày 8 tháng 8 cho chuyến tuần tra thứ sáu, cũng là chuyến cuối cùng, và đã hướng xuống khu vực Nam Đại Tây Dương cho một nhiệm vụ đặc biệt. 

Nó đã gặp gỡ tàu ngầm Nhật Bản "I-8", vốn đang làm nhiệm vụ Yanagi, tại vị trí về phía Nam quần đảo Azores vào ngày 20 tháng 8. Một trung úy và hai hạ sĩ quan Đức đã chuyển sang "I-8" để lắp đặt một ăn-ten dò radar, có thể là FuMB 1 Metox 600A hoặc FuMB 9 Wanze, trên cầu tàu, khiến "I-8" trở thành tàu ngầm Nhật Bản đầu tiên có loại thiết bị này. Ba thành viên Đức tiếp tục ở lại trên "I-8" khi hai con tàu chia tay, nhằm dẫn đường cho "I-8" đi vào cảng Brest Pháp, đến nơi vào ngày 31 tháng 8. 

"U-161" tiếp tục chuyến tuần tra khi hoạt động dọc bờ biển phía Đông của Brazil. Tại đây vào ngày 20 tháng 9, nó phóng ngư lôi đánh chìm chiếc tàu buôn Anh "St. Usk" ở vị trí khoảng về phía Bắc Martim Vaz. Đến ngày 26 tháng 9, chiếc tàu ngầm tiếp tục đánh chìm chiếc tàu buôn Brazil "Itapagé" ở vị trí khoảng về phía Nam Maceió, Alagoas. 

Sang ngày hôm sau 27 tháng 9, ở vị trí ngoài khơi Salvador, Bahia, "U-161" bị một thủy phi cơ PBM Mariner thuộc Liên đội VP-74 Hải quân Hoa Kỳ thả mìn sâu đánh chìm trong Nam Đại Tây Dương, tại tọa độ . Ngoại trừ ba thành viên của "U-161" đã chuyển sang "I-8" trước đó, toàn bộ 53 người còn lại trên tàu đều đã tử trận.

=== Tóm tắt chiến công ===
"U-161" đã đánh chìm được 12 tàu buôn và một tàu chiến với tổng tải trọng và 1.130 tấn, gây tổn thất toàn bộ cho một tàu buôn , đồng thời gây hư hại cho năm tàu buôn và một tàu chiến với tổng tải trọng và 5.450 tấn:
== Xem thêm ==
- Trận Đại Tây Dương (1939-1945)