hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
15 tháng 8

Ngày 15 tháng 8 là ngày thứ 227 (228 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 138 ngày trong năm.
== Sự kiện ==
- 398 – Vài tháng sau khi soán Hậu Yên của họ Mộ Dung, Lan Hãn bị con rể là Mộ Dung Thịnh sát hại, Hậu Yên được phục hồi.
- 636 – Chiến tranh Ả Rập–Đông La Mã: Hai đế quốc Đông La Mã và Rashidun bắt đầu giao chiến gần sông Yarmouk, trận chiến kết thúc với kết quả Rashidun sáp nhập Cận Đông.
- 1248 – Viên đá đầu tiên của Nhà thờ chính tòa Köln được đặt, việc xây dựng hoàn thành vào năm 1880.
- 1760 – Chiến tranh Bảy năm: Quân đội Phổ dưới quyền Friedrich II đánh bại một đạo quân Áo trong trận Liegnitz.
- 1914 – Kênh đào Panama bắt đầu cho phép tàu thuyền qua lại, rút ngắn hải trình giữa Đại Tây Dương và Thái Bình Dương thông qua eo đất Panama.
- 1945 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Thiên hoàng Nhật Bản Hirohito tuyên bố đầu hàng Đồng Minh.
- 1947 – Ấn Độ giành lại độc lập từ Đế quốc Anh.
- 1960 – Cộng hòa Congo tuyên bố độc lập khỏi Đế quốc Pháp.
- 1991 – Kaysone Phomvihane thôi chức Thủ tướng và bắt đầu nhiệm kỳ Chủ tịch nước thứ ba của Lào, ông giữ chức vụ này cho đến khi mất.
- 2021 – Cộng hòa Hồi giáo Afghanistan sụp đổ, Afghanistan hiện được quản lý bởi Tiểu vương quốc Hồi giáo Afghanistan do Taliban kiểm soát.

== Sinh ==
- 1557 - Thánh mẫu Liễu Hạnh (m. 1577).
- 1769 – Napoléon Bonaparte, hoàng đế Pháp (m. 1821).
- 1915 – Phạm Văn Sơn, sử gia Việt Nam (m. 1978).
- 1954 – Abdul Rashid Dostum, tướng lĩnh người Afghanistan
- 1957 – Lương Cường, Đại tướng Quân đội nhân dân Việt Nam, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam.
- 1958 – Chí Tài, nghệ sĩ, diễn viên hài người Việt Nam (m. 2020).
- 1981 – Song Ji Hyo, diễn viên, người mẫu, người dẫn chương trình người Hàn Quốc
- 1982 – Cao Vân Tường, nam diễn viên Trung Quốc
- 1985 - Nhật Kim Anh, nữ ca sĩ, diễn viên người Việt Nam
- 1989 – Joe Jonas, ca sĩ, diễn viên, thành viên ban nhạc Jonas Brothers
- 2000 - Lương Thùy Linh, Hoa Hậu Thế giới Việt Nam 2019

== Mất ==
- 756 – Dương Quý phi, phi tần thời nhà Đường
- 932 – Mã Hy Thanh, quân chủ nước Sở, tức ngày Tân Mão (15) tháng 7 năm Nhâm Thìn (s. 899)
- 700 – Địch Nhân Kiệt, tể tướng nhà Đường
- 1863 – Nguyễn Phúc Hồng Tiệp, tước phong Mỹ Lộc Quận công, hoàng tử con vua Thiệu Trị nhà Nguyễn (s. 1840).
- 1990 – Viktor Tsoi, ca sĩ nhạc rock Liên Xô
- 2018 – Sakura Momoko, nữ mangaka, tác giả của loạt truyện tranh "Nhóc Maruko"

== Những ngày lễ và kỷ niệm ==
- Lễ Đức Mẹ Lên Trời theo đức tin của một số nhánh Kitô giáo.
- Ngày độc lập (Ấn Độ).
16 tháng 8

Ngày 16 tháng 8 là ngày thứ 228 (229 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 137 ngày trong năm.
== Sự kiện ==
- 873 – Hoàng thái tử Lý Huân trở thành hoàng đế triều Đường, tức Đường Hy Tông, đế quốc hầu như tan rã trong thời gian ông trị vì.
- 1762 – Trong Chiến tranh Bảy năm, quân Phổ giành chiến thắng trước quân Áo trong trận Reichenbach.
- 1930 – Đại hội thể thao Đế quốc Anh lần đầu tiên được khai mạc tại Hamilton, Ontario, Canada.
- 1945 – Quốc dân đại hội đầu tiên do Đảng Cộng sản Việt Nam tổ chức họp tại Chiến khu Tân Trào thông qua 10 chính sách lớn của Việt Minh, chủ trương tổng khởi nghĩa, quy định Quốc kỳ, Quốc ca Việt Nam.
- 1945 – Hoàng đế Mãn Châu Quốc Phổ Nghi bị Quân đội Liên Xô bắt trong lúc ông chuẩn bị chạy trốn sang Nhật Bản.
- 1964 – Nguyễn Khánh ban hành "Hiến chương Vũng Tàu", theo đó ông là Chủ tịch Hội đồng Quân nhân Cách mạng, kiêm Quốc trưởng, kiêm Thủ tướng của Việt Nam Cộng hòa.

== Sinh ==
- 1563 – Chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên của Đàng Trong, sau được nhà Nguyễn truy tôn miếu hiệu là Hy Tông Hiếu Văn hoàng đế.
- 1922 – Michał Goleniewski, trung tá tình báo Cộng hòa Nhân dân Ba Lan, đào tẩu sang Hoa Kỳ (m. 1993)
- 1935 – Nhà văn Duyên Anh, tác giả nhiều truyện thiếu nhi, cùng những bài báo trên các báo chí thịnh hành của Việt Nam Cộng hòa (m. 1997)
- 1958 – Madonna, nữ ca sĩ Mỹ được mệnh danh là "Nữ hoàng nhạc pop"
- 1982 – Cam Gigandet, diễn viên người Mỹ
- 1989 – Moussa Sissoko, cầu thủ bóng đá người Pháp

== Mất ==
- 1863 – Nguyễn Phúc Bính, tước phong Định Viễn Quận vương, hoàng tử con vua Gia Long (s. 1797).
- 1948 – Babe Ruth (s. 1895)
- 1949 – Margaret Mitchell, nhà văn Mỹ, tác giả "Cuốn theo chiều gió" (s. 1900)
- 1977 – Elvis Presley, ca sĩ nhạc rock'n'roll người Mỹ (s. 1935)
- 2018 – Aretha Franklin, ca sĩ Mỹ (s. 1942)

== Những ngày lễ và kỷ niệm ==
- Lễ kính trong Kitô giáo
- István I của Hungary: thánh hiệu Thánh Stêphanô người Hungary
17 tháng 8

Ngày 17 tháng 8 là ngày thứ 229 (230 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 136 ngày trong năm.
== Sự kiện ==
- 1798 – Đức Mẹ Maria được các tín hữu Công giáo Việt Nam tin rằng hiện ra tại Quảng Trị, sự kiện được gọi là Đức Mẹ La Vang.
- 1870 – Trong Chiến tranh Pháp–Phổ, quân đội Phổ cùng đồng minh bắt đầu cuộc vây hãm pháo đài Toul của Pháp.
- 1914 – Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, quân Nga bị quân Đức đẩy lui trong Trận Stallupönen.
- 1945 – Tiểu thuyết "Trại súc vật" của George Orwell được xuất bản lần đầu tiên, tác phẩm có nội dung chỉ trích Liên Xô dưới thời Stalin.
- 1998 – Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton thú nhận rằng ông có một "quan hệ thân thể không phù hợp" với thực tập sinh Nhà Trắng Monica Lewinsky, và "lừa dối nhân dân" về mối quan hệ.
- 2001 – Giám mục Giuse Vũ Duy Thống được tấn phong tại Nhà thờ chính tòa Đức Bà Sài Gòn.
- 2007 – Chính phủ Việt Nam cấp đăng ký hoạt động tôn giáo cho giáo hội Minh Sư Đạo.
- 2015 – Một quả bom phát nổ trong Đền Erawan tại Bangkok, Thái Lan, giết chết 20 người và làm bị thương 125 người.

== Sinh ==
- 1441 – Lương Thế Vinh, Trạng nguyên, nhà toán học, Phật học, nhà thơ người Việt Nam (m. 1496).
- 1825 – Nguyễn Phúc Miên Mật, tước phong Quảng Ninh Quận vương, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1847).
- 1926 – Giang Trạch Dân, cựu Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc.
- 1943 – Robert De Niro, diễn viên người Mỹ.
- 1958 – Belinda Carlisle, ca sĩ Mỹ
- 1969 – Donnie Wahlberg, ca sĩ, diễn viên người Mỹ.
- 1970 – Tammy Townsend, diễn viên người Mỹ.
- 1977 – Thierry Henry, cầu thủ bóng đá người Pháp.
- 1982 – Mark Salling, ca sĩ, nhạc sĩ người Mỹ (m. 2018).
- 1984 - Lê Hiếu, ca sĩ người Việt Nam
- 1985 - Ngọc Lan, diễn viên người Việt Nam
- 1988 – Joyner Lucas, nghệ sĩ âm nhạc người Mỹ.
- 1991 –
- Austin Butler, diễn viên, ca sĩ người Mỹ.
- Tố My, nữ ca sĩ người Việt Nam
- 1992 – Paige, đô vật người Anh Quốc.
- 1994 – Taissa Farmiga, diễn viên người Mỹ.
- 2000 – Lil Pump, ca sĩ, người viết nhạc và nhà sản xuất đĩa nhạc người Mỹ.

== Mất ==
- 1681 - Thượng phụ Nikon, người cải cách Giáo hội Chính thống giáo Nga dẫn đến ly giáo (sinh 1605)
- 1848 – Jöns Jacob Berzelius, nhà bác học người Thụy Điển (s. 1779).
- 1863 – Nguyễn Phúc Miên Quân, tước phong Hòa Quốc công, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1828)
- 1875 – Nguyễn Phúc Miên Thân, tước phong Phù Cát Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1837)
- 1786 – Friedrich II Đại Đế, Vua nước Phổ (s. năm 1712)
- 2010 – Cư Hòa Vần (s. 1935) là một trí thức người đồng bào dân tộc H'Mông; nguyên là Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Việt Nam.
- 2013 – Tôma Nguyễn Văn Tân, giám mục Giáo phận Vĩnh Long và Giuse Hoàng Văn Tiệm, giám mục Giáo phận Bùi Chu cùng qua đời vì nhồi máu cơ tim

== Những ngày lễ và kỷ niệm ==
- Ngày quốc khánh Indonesia
18 tháng 8

Ngày 18 tháng 8 là ngày thứ 230 (231 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 135 ngày trong năm.
== Sự kiện ==
- 1868 – Bằng chứng đầu tiên của nguyên tố Heli được nhà thiên văn học Pierre Janssen thu thập trong một lần diễn ra nhật thực.
- 1870 – Chiến tranh Pháp–Phổ: Quân đội Phổ và Sachsen giành thắng lợi chiến lược trong Trận Gravelotte, trận chiến lớn và đẫm máu nhất trong toàn cuộc chiến.
- 1877 – Tại Đài thiên văn Hải quân Hoa Kỳ, nhà thiên văn học Asaph Hall phát hiện vệ tinh Phobos của sao Hỏa.
- 1920 – Tu chính án XIX Hiến pháp Hoa Kỳ về quyền đầu phiếu của phụ nữ chính thức có hiệu lực.
- 1945 – Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư kêu gọi đồng bào cả nước đứng lên Tổng khởi nghĩa.
- 1965 – Chiến tranh Việt Nam: Chiến dịch Starlite bắt đầu khi Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ phá hủy một căn cứ của quân Giải phóng tại Vạn Tường, Quảng Ngãi, đây là trận chiến lớn trên bộ đầu tiên của Hoa Kỳ trong cuộc chiến.
- 2008 – Tổng thống Pakistan Pervez Musharraf tuyên bố từ chức nhằm tránh một cuộc luận tội trước Quốc hội.
- 2016 – Vụ nổ súng tại Yên Bái do nghi phạm Đỗ Cường Minh gây ra khiến 2 ông Phạm Duy Cường và Ngô Ngọc Tuấn tử vong.

== Sinh ==
- 1832 – Nguyễn Phúc Miên Tiệp, tước phong Duy Xuyên Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (mất 1871).
- 1932 – Luc Montagnier, nhà virus học người Pháp, đoạt Giải Nobel Sinh lý học hoặc Y học năm 2008 (mất 2022).
- 1933
- Just Fontaine, cầu thủ bóng đá Pháp.
- Roman Polanski, đạo diễn, nhà sản xuất, biên kịch và nam diễn viên điện ảnh người Pháp gốc Ba Lan.
- 1941 – Diệp Minh Tuyền, nhà thơ, nhạc sĩ Việt Nam (mất 1997).
- 1977 – Quách Thành Danh, ca sĩ người Việt Nam.
- 1981 – Ưng Hoàng Phúc, ca sĩ người Việt Nam.
- 1983 – Mika, ca sĩ người Anh.
- 1988 – G–Dragon, ca sĩ người Hàn Quốc, thành viên nhóm nhạc Big Bang.
- 1991 – Pjnboys, ca sĩ, rapper người Việt Nam.
- 1993 – Jung Eun-ji, ca sĩ người Hàn Quốc, thành viên nhóm nhạc Apink.
- 1997 – Renato Sanches, cầu thủ bóng đá Bồ Đào Nha.
- 1999 – JooE, ca sĩ người Hàn Quốc, thành viên nhóm nhạc Momoland.

== Mất ==
- 1228 – Thành Cát Tư Hãn sáng lập nên Nhà Nguyên.
- 1950 – Trần Nghi, tướng lĩnh người Trung Quốc (sinh 1883).
- 1850 – Honoré de Balzac, Đại văn hào Pháp.
- 1868 – Nguyễn Phúc Mão, tước phong Từ Sơn công, hoàng tử con vua Gia Long (sinh 1813).
- 1913 – Anton Wilhelm Karl von L’Estocq, tướng Phổ (sinh 1823).
- 1955 - Emmett Till - Cậu bé da đen Người Mỹ làm đẩy lên phong trào chống phân biệt chủng tộc.
- 2011 – Nhạc sĩ Hoàng Trang.
- 2016 – Bí thư Tỉnh ủy Yên Bái Phạm Duy Cường.
- 2016 – Chủ tịch HĐND tỉnh Yên Bái Ngô Ngọc Tuấn.
- 2016 – Chi Cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Yên Bái Đỗ Cường Minh.
19 tháng 8

Ngày 19 tháng 8 là ngày thứ 231 (232 trong năm nhuận) trong lịch Gregorius. Còn 134 ngày trong năm.
== Sự kiện ==
- 1856 – Chính phủ Hoa Kỳ cấp bằng phát minh cho Gail Borden khi ông thành công trong việc chế biến sữa đặc
- 1864 – Lãnh binh Huỳnh Công Tấn phản bội dẫn đường cho quân Pháp bất ngờ bao vây đánh úp bản doanh của nghĩa quân Trương Định.
- 1945
- Cách mạng tháng Tám thành công, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
- Chính quyền lâm thời của Việt Minh thành lập một lực lượng vũ trang có nhiệm vụ bảo vệ an ninh trật tự. Tuy nhiên, lực lượng này mang nhiều tên gọi khác nhau, như Sở Liêm phóng (ở Bắc Bộ), Sở trinh sát (ở Trung Bộ), Quốc gia Tự vệ Cuộc (ở Nam Bộ). 3 lực lượng này là tiền thân của Công an nhân dân Việt Nam.
- 1948 – Hội đồng Quốc phòng Tối cao đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập.
- 1954 – Ngày hạn cuối cùng di cư vào Nam
- 1966 – Trận Long Tân kết thúc
- 2004 – Ngày thành lập Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC
- 2005 – Ngày hội toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc
- 2010 – Ngô Bảo Châu nhận giải Fields

== Sinh ==
- 1883 – Coco Chanel, nhà tạo mẫu người Pháp (m. 1971)
- 1917 – Trần Văn Đôn, tướng lĩnh Quân đội Việt Nam Cộng hòa (mất 1998)
- 1923 – Trần Văn Minh, Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (mất 2009)
- 1935 – Phạm Văn Trà, Đại tướng Quân đội, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam.
- 1946 – Bill Clinton, tổng thống thứ 42 của Hoa Kỳ
- 1948 – Thi Văn Tám, chính khách và tướng lĩnh Công an Nhân dân Việt Nam; Thứ trưởng Bộ Công an (m. 2008)
- 1951 – John Deacon, tay bass của ban nhạc Queen, Anh Quốc
- 1853 – Aleksei Brusilov, tướng Nga trong Chiến tranh thế giới thứ nhất
- 1996
- Almoez Ali, cầu thủ bóng đá người Qatar-Sudan
- Yerin, nữ ca sĩ người Hàn Quốc,thành viên nhóm nhạc nữ GFriend
- 1998
- Umji, nữ ca sĩ người Hàn Quốc,thành viên nhóm nhạc nữ GFriend
- Sou, nam ca sĩ người Nhật Bản

== Mất ==
- 1720 – Trương Thị Thư, tôn hiệu Hiếu Ninh Hoàng hậu, cung tần của chúa Nguyễn Phúc Chú, mẹ của chúa Nguyễn Phúc Khoát (s. 1699).
- 1902 – Nguyễn Phúc Miên Bàng, tước phong An Xuyên vương, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1838)
- 2013 – Hoàng Cầm, Thượng tướng Quân đội nhân dân Việt Nam. (s. 30/4/1920)

== Những ngày lễ và kỷ niệm ==
- Cách mạng tháng Tám thành công.
- Ngày hội Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc.
- Ngày truyền thống của Công an Nhân dân Việt Nam.
- Ngày thành lập Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC.
20 tháng 8

Ngày 20 tháng 8 là ngày thứ 232 (233 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn lại 133 ngày trong năm.

== Sự kiện ==
- 14 sau công nguyên– Agrippa Postumus, cháu ngoại của cố Hoàng đế La Mã Augustus, bị các vệ binh của ông hành quyết trong hoàn cảnh bí ẩn khi đang sống lưu vong.
- 636 – Quân Rashidun đoạt lấy quyền kiểm soát Syria và Palestine từ Đông La Mã trong trận Yarmouk, đánh dấu làn sóng lớn đầu tiên trong các cuộc chinh phục Hồi giáo sau khi Muhammad qua đời.
- 917 – Trận Acheloos: Tsar Simeon I của Bulgaria đánh bại hoàn toàn một đội quân Byzantine.
- 1775 – Người Tây Ban Nha thành lập Presidio San Augustin del Tucson ở thị trấn mà sau này là Tucson, Arizona.
- 1852 – Tàu hơi nước "Atlantic" chìm trên hồ Lake Erie sau một vụ va chạm, khiến ít nhất 150 người thiệt mạng.
- 1858 – Charles Darwin lần đầu tiên công bố học thuyết Tiến hóa thông qua chọn lọc tự nhiên của ông, đồng thời với học thuyết tương tự của Alfred Russel Wallace.
- 1866 – Tổng thống Andrew Johnson chính thức tuyên bố kết thúc Nội chiến Hoa Kỳ.
- 1914 – Chiến tranh thế giới thứ nhất: Brussels bị chiếm đóng trong Cuộc xâm lược của Đức vào Bỉ.
- 1940 – Tại thành phố México, nhà cách mạng lưu vong người Nga Lev Trotsky trọng thương do bị Ramón Mercader tấn công, Trotsky qua đời vào ngày sau đó.
- 1949 – Hiến pháp mới mới của Hungary chính thức có hiệu lực, tên nước chuyển thành Cộng hòa Nhân dân Hungary.
- 1955 – Tưởng Giới Thạch cho bắt giữ Tham quân trưởng Tôn Lập Nhân với cáo buộc âm mưu tiến hành chính biến.
- 1968 – Quân đội khối Warszawa tiến vào Tiệp Khắc nhằm dập tắt cuộc cải tổ Mùa xuân Praha.
- 1977 – Trong Chương trình Voyager, NASA phóng tàu vũ trụ không người lái liên hành tinh Voyager 2 từ trạm không quân Mũi Canaveral, Florida.
- 2002 – Loại máy bay quân sự KAI T-50 Golden Eagle, do Hàn Quốc và Hoa Kỳ hợp tác thiết kế, có chuyến bay thử nghiệm thành công đầu tiên.
- 2008 – Một máy bay của Spanair bị rơi ngay sau khi cất cánh từ sân bay Barajas, khiến 154 người tử vong.

== Sinh ==
- 1809 – Nguyễn Phúc Quân, tước phong Quảng Uy công, hoàng tử con vua Gia Long (m. 1829).
- 1820 – Nguyễn Phúc Đoan Thuận, phong hiệu Định Mỹ Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (m. 1854)
- 1888 – Tôn Đức Thắng, chính khách, nhà cách mạng Việt Nam (m. 1980)
- 1896 – Hoàng Ngọc Phách, Nhà văn, nhà giáo, nhà văn học Việt Nam
- 1922 – Nguyễn Quyết là một nhà hoạt động cách mạng, nhà chính trị, Đại Tướng Quân Đội Nhân Dân, nguyên Phó Chủ Tịch Nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam
- 1933 – Nguyễn Bá Liên, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (m. 1969)
- 1992 – Demi Lovato, diễn viên, ca sĩ, vũ công, người mẫu
- 1978 - Doãn Hồng Hải, quân nhân trong Quân đội nhân dân Việt Nam
- 1990 - BB Trần, diễn viên hài người Việt Nam

== Mất ==
- 1864 – Trương Định, thủ lĩnh nghĩa quân Việt Nam chống Pháp giữa thế kỷ 19, tuẫn tiết (s. 1820).
- 1890 – Nguyễn Phúc Miên Trữ, tước phong Tuân Quốc công, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1820).
- 1975 – Hà Mai Anh, nhà giáo và dịch giả cuốn "Tâm hồn cao thượng" mất tại Hoa Kỳ (s. 1905).
- 2010 – Đặng Phong, nhà nghiên cứu lịch sử, nhà nghiên cứu kinh tế Việt Nam (s. 1939)
21 tháng 8

Ngày 21 tháng 8 là ngày thứ 233 (234 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 132 ngày trong năm.
== Sự kiện ==
- 1192 – Minamoto no Yoritomo trở thành Chinh Di đại tướng quân, khởi đầu chính quyền Mạc phủ- thế lực cai trị Nhật Bản trên thực tế cho đến năm 1867.
- 1810 – Thống chế Pháp Jean-Baptiste Bernadotte được lựa chọn làm thái tử mới của Thụy Điển.
- 1821 – Các thủy thủ trên tàu "Eliza Francis" của Anh Quốc trở thành những người Châu Âu đầu tiên trông thấy đảo Jarvis.
- 1911 – Một nhân viên người Ý của Bảo tàng Louvre đã trộm bức họa "Mona Lisa", bức tranh được trao trả về Louvre vào hai năm sau.
- 1959 – Tổng thống Dwight D. Eisenhower ký một lệnh hành chính tuyên bố Hawaii trở thành tiểu bang thứ 50 của Hoa Kỳ.

== Sinh ==
- 1986 – Stephan Schröck, cầu thủ bóng đá người Philippines-Đức
- 1986 – Usain Bolt, vận động viên chạy nước rút người Jamaica
- 1988 – Robert Lewandowski, cầu thủ bóng đá người Ba Lan
- 1994 – Đỗ Hoàng Anh, á hậu Việt Nam

== Mất ==
- 1973 - Hoàng Nguyên, nhạc sĩ người Việt Nam
- 1993 - Trần Hữu Dực, chính khách Việt Nam (s. 1910)
23 tháng 8

Ngày 23 tháng 8 là ngày thứ 235 (236 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 130 ngày trong năm.
== Sự kiện ==
- 476 – Sau khi phế truất hoàng đế La Mã Romulus Augustus, thủ lĩnh người Germain Odoacer được binh lính tôn là rex Italiae (Vua Ý).
- 634 – Omar bin Khattab kế vị khalip của Abu Bakar, ông là một trong các khalip hùng mạnh và có ảnh hưởng nhất.
- 1765 – Chiến tranh Xiêm–Miến bắt đầu khi hai vạn tinh binh Konbaung xuôi dòng sông Wang xâm chiếm Ayutthaya.
- 1866 – Chiến tranh Áo–Phổ kết thúc bằng Hòa ước Praha, theo đó Bang liên Đức tan rã, Áo bị mất vị thế trong các quốc gia Đức.
- 1939 – Liên Xô và Đức Quốc xã ký kết Hiệp ước không xâm lược lẫn nhau, trong đó bao gồm việc phân chia ảnh hưởng tại Đông Âu.
- 1944 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Quốc vương Romania Mihai I giải tán chính phủ thân Đức Quốc xã, Romania chuyển từ phe Trục sang phe Đồng Minh, bắt đầu cuộc khởi nghĩa tháng 8.
- 1958 – Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc bắt đầu pháo kích Kim Môn, khởi đầu Khủng hoảng eo biển Đài Loan lần 2.
- 1989 – Khoảng hai triệu người cùng nắm tay tạo thành một chuỗi qua Latvia, Litva và Estonia, biểu thị mong muốn độc lập khỏi Liên Xô.
- 2005 – Tổng thống Turkmenistan Saparmurat Niyazov ra lệnh cấm hát nhép tại các sự kiện văn hoá và cho rằng hát nhép sẽ "ảnh hưởng tiêu cực tới việc phát triển nghệ thuật âm nhạc và ca hát" tại quốc gia Trung Á.

== Sinh ==
- 1824 – Nguyễn Phúc Miên Liêu, tước phong Quỳ Châu Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1881).
- 1978 – Kobe Bryant (m. 2020).
- 1991 - GiGi Hương Giang, nữ ca sĩ người Việt Nam
- 1993 – Seo Hye-lin, thành viên nhóm nhạc nữ EXID, Hàn Quốc.
- 2000 – Trần Tiểu Vy, Hoa hậu Việt Nam 2018

== Mất ==
- 234 – Gia Cát Lượng, nhà quân sự cuối thời Đông Hán, đầu thời Tam Quốc (s. 181) qua đời vì bệnh tại Gò Ngũ Trượng
- 1363 – Trần Hữu Lượng, Hoàng đế Đại Hán bị quân của Chu Nguyên Chương (sau này là Minh Thái Tổ) giết chết ở hồ Bà Dương.
- 1750 – Trần Thị Xạ, cung tần của chúa Nguyễn Phúc Khoát (s. 1716).
- 1907 – Đào Tấn, nhà soạn tuồng, ông tổ hát bội Việt Nam (s. 1845).

== Những ngày lễ và kỷ niệm ==
- Ngày Âu Châu tưởng niệm các nạn nhân của chủ nghĩa Stalin và chủ nghĩa Quốc xã.
- Ngày Quốc kỳ tại Ucraina (từ năm 2004).
- Kỷ niệm Khởi nghĩa tháng 8 năm 1944 tại Romania.
24 tháng 8

Ngày 24 tháng 8 là ngày thứ 236 (237 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 129 ngày trong năm.
== Sự kiện ==
- 79 – Thành phố Pompeii bị phá hủy bởi núi lửa Vesuvius, ngọn núi lửa tầng nằm. Không một ai sống sót trong thảm họa này.
- 367 - Con trai của Hoàng đế La Mã Valentinian I là Gratian, 8 tuổi, được phong làm đồng Augustus.
- 394 - Bản khắc Esmet-Akhom được sáng tác.
- 410 - Vua Alaric I chỉ huy quân Visigoth bắt đầu cướp phá thành Roma.
- 1185 - Quân Norman cướp phá thành Thessaloniki.
- 1200 - Vua John của Anh (người kí Đại Hiến chương) cưới Isabelle I xứ Angoulême tại Thánh đường Angoulême.
- 1246 – Sau một vài năm Đại khả đôn Thoát Liệt Ca Na nhiếp chính, Quý Do đăng cơ đại hãn của đế quốc Mông Cổ.
- 1631 – Hoàng Thái Cực thân chinh dẫn quân Kim xuất phát đánh thành Đại Lăng Hà của quân Minh.
- 1572 – Đô đốc Gaspard de Coligny, lãnh tụ phe Kháng Cách, bị ám sát, khởi đầu cho vụ thảm sát Ngày lễ Thánh Barthélemy tại Pháp.
- 1814 – Chiến tranh Hoa Kỳ – Anh Quốc: Quân Anh tiến vào thủ đô Washington, D.C. của Hoa Kỳ và đốt cháy nhiều tòa nhà trong thành phố.
- 1942 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Khởi đầu trận chiến Đông Solomon, tàu sân bay Ryūjō của Nhật Bản bị đắm, tàu sân bay USS Enterprise của Hoa Kỳ bị hư hại nặng.
- 1991 – Sau cuộc đảo chính tháng Tám, Mikhail Gorbachev tuyên bố từ chức Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô.
- 1991 – Do hậu quả từ đảo chính tại Moskva, Quốc hội Ukraina thông qua đạo luật tuyên bố độc lập từ Liên Xô.
- 2006 – Hiệp hội Thiên văn Quốc tế (IAU) định nghĩa lại khái niệm hành tinh, sao Diêm Vương do vậy trở thành hành tinh lùn.

==Sinh==
- 1899 – Jorge Luis Borges, một nhà văn, nhà thơ và dịch giả nổi tiếng người Argentina (m. 1986).
- 1905 – Siaka Stevens, tổng thống Sierra Leone 1971–1985 (m. 1988).
- 1929 – Yasser Arafat, tổng thống Chính quyền Quốc gia Palestine (m. 2004).
- 1945 – Marsha P. Johnson, drag queen, nhà hoạt động vì phong trào giải phóng người đồng tính thế giới (m. 1992).
- 1984 - Phạm Quỳnh Anh, nữ ca sĩ người Việt Nam, thành viên cựu nhóm nhạc nữ Sắc Màu và H.A.T, vợ cũ của nhạc sĩ, đạo diễn phim Quang Huy
- 1988 – Rupert Grint, diễn viên Anh đóng Ron Weasley trong phim Harry Potter.
- 1990 – Phùng Vỹ Trung, nghệ sĩ Singapore (m. 2019).
- 1997 – Alan Walker, nghệ sĩ Anh.

== Mất ==
- 1117 – Nguyên phi Ỷ Lan, Hoàng thái hậu triều Lý (s. 1044)
- 1617 – Thánh Rôsa thành Lima (s. 1586)
- 1863 – Sơn Tĩnh Quận công Nguyễn Phúc Miên Lương, hoàng tử con vua Minh Mạng nhà Nguyễn (s. 1826)
- 2004 – Tạ Tỵ, họa sĩ Việt Nam (s. 1921)
26 tháng 8

Ngày 26 tháng 8 là ngày thứ 238 (239 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 127 ngày trong năm.
== Sự kiện ==
- 683 - Trận al-Harrah giữa quân đội Umayyad do Muslim ibn Ugba chỉ huy và quân nổi loạn trấn thủ thành Medina chấm dứt, quân Umayyad tàn sát 11 ngàn người trong thành.
- 1071 – Quân Thổ Seljuk dưới quyền lãnh đạo của Alp Arslan bắt giữ Hoàng đế Byzantine trong Trận Manzikert.
- 1278 - Các vua Ladislaus IV của Hungary và Rudolf I của Đức đánh bại vua Ottokar II của Bohemia trong Trận Marchfeld gần Dürnkrut, Ganserndorf.
- 1303 - Vương quốc Hồi giáo Delhi chiếm Pháo đài Chittor.
- 1346 – Chiến tranh Trăm Năm: Quốc vương Edward III chỉ huy quân Anh giành chiến thắng trước quân Pháp trong trận Crécy.
- 1444 - Trận St. Jakob an der Birs: Quân Armagnacs của Dauphin Louis (Pháp) đánh bại quân Liên bang Thụy Sĩ gần Basel. Trận này quân Liên bang chiếm áp đảo quân số. Dauphin Louis sau này trở thành Vua Louis XI.
- 1542 - Một năm rưỡi kể từ khi xuất phát tại Guayaquil bên bờ Thái Bình Dương, conquistador Francisco de Orellana hoàn thành chuyến đi băng qua Nam Mỹ xuôi dòng Amazon khi tiếp cận được hạ lưu sông đổ ra Đại Tây Dương.
- 1642 – Quân Tây Ban Nha đồn trú mở cửa thành San Salvador đầu hàng quân Hà Lan, kết thúc thời kỳ Tây Ban Nha thuộc địa hóa miền bắc đảo Đài Loan.
- 1648 - Sau chiến thắng tại Trận Lens, Hồng y Mazarin, Trưởng quan Pháp, bắt ngờ hạ lệnh bắt giữ lãnh đạo , kích động dân thành Paris nổi dậy và dựng chướng ngại chặn đường vào hôm sau.
- 1813 – Liên minh thứ sáu đánh bại quân Pháp do thống chế MacDonald chỉ huy trong trận Katzbach.
- 1914 – Chiến tranh thế giới thứ nhất: bắt đầu Trận sông Meuse giữa quân Pháp và quân Đức.
- 1978 – Albino Luciani được Mật nghị Hồng y bầu làm giáo hoàng thứ 263 của Giáo hội Công giáo Rôma, tức Giáo hoàng Gioan Phaolô I.
- 1980 – Ủy ban Thường vụ Đại hội đại biểu Nhân dân toàn quốc Trung Quốc quyết định thiết lập các đặc khu kinh tế Thâm Quyến, Chu Hải, Sán Đầu và Hạ Môn.
- 1999 – Chính quyền Liên bang Nga phát động Chiến tranh Chechnya lần thứ hai nhằm chống lại lực lượng ly khai ở vùng Kavkaz.
- 2008 – Nga công nhận Abkhazia và Nam Ossetia là những quốc gia độc lập.

== Sinh ==
- 1743 - Antoine Lavoisier, nhà hóa học Pháp (m. 1794)
- 1880 - Guillaume Apollinaire, nhà thơ Pháp gốc Ba Lan (m. 1918)
- 1901 - Trần Nghị, nhà chính trị và quân sự Trung Quốc (m. 1972)
- 1910 - Mẹ Teresa, nữ tu, nhà hoạt động nhân đạo người Albania, đoạt Giải Nobel Hòa bình năm 1979 (m. 1997)
- 1926 - Đàm Thị Loan, người kéo cờ ngày 2 tháng 9 năm 1945 tại quảng trường Ba Đình
- 1977 - Trần Thu Hà, ca sĩ nhạc nhẹ, được coi là một trong 4 diva của nhạc nhẹ Việt Nam
- 1980 – Macaulay Culkin, diễn viên Mỹ
- 1998 - Jeon So-yeon, ca sĩ Hàn Quốc, thành viên nhóm nhạc (G)I-DLE

== Mất ==
- 1992 - Nguyễn Thị Định, nữ tướng Việt Nam (s. 1920)
- 1994 - Nguyễn Văn Mạnh, Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1921)
- 2024 - Sven-Göran Eriksson , Huấn luyện viên bóng đá người Thụy Điển (s. 1948)

== Ngày lễ và kỷ niệm ==
- Thành lập thành phố Quảng Ngãi (trước là thị xã Quảng Ngãi), tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam.
28 tháng 8

Ngày 28 tháng 8 là ngày thứ 240 (241 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 125 ngày trong năm.
== Sự kiện ==
- 475 – Thượng tướng Flavius Orestes buộc Hoàng đế Tây La Mã Julius Nepos phải chạy khỏi thủ đô Ravenna.
- 1055 – Gia Luật Hồng Cơ trở thành hoàng đế thứ 8 của triều Liêu, tức Liêu Đạo Tông, chính trị quốc gia hủ bại và quốc thế dần suy lạc trong thời gian ông tại vị.
- 1789 – Trong lần đầu tiên sử dụng kính thiên văn lớn nhất thế giới đương thời, nhà thiên văn học William Herschel phát hiện ra vệ tinh Enceladus của sao Thổ.
- 1867 – Hoa Kỳ chiếm hữu rạn san hô vòng Midway, khi đó là khu vực vô chủ.
- 1898 – Caleb Bradham phát minh ra một loại đồ uống có ga mà sau đó được gọi là Pepsi–Cola.
- 1937 – Toyoda Kiichirō thành lập công ty ô tô độc lập mang tên Toyota.
- 1963 – Nhà hoạt động dân quyền Martin Luther King đọc bài phát biểu "Tôi có một giấc mơ" tại thủ đô Washington, D.C., Hoa Kỳ.
- 2020 – Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzō từ chức.

== Sinh ==
- 1525 – Nguyễn Hoàng, còn gọi là chúa Tiên, chúa Nguyễn đầu tiên (m. 1613).
- 1828 – Lev Nikolayevich Tolstoy, Đại văn hào Nga
- 1835 – Nguyễn Phúc Hòa Nhàn, phong hiệu Mỹ Duệ Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (m. 1912).
- 1938 – Paul Martin, Thủ tướng Canada
- 1977 - Hồng Ánh, nữ diễn viên người Việt Nam
- 1985 - Lê Phương, diễn viên người Việt Nam
- 1986 – Florence Welch, ca sĩ người Anh
- 1990 – Bojan Krkic, cầu thủ bóng đá người Tây Ban Nha
- 1999 – Hoàng tử Nikolai của Đan Mạch, hoàng tử của Đan Mạch

== Mất ==
- 430 – Thánh Augustinô thành Hippo, Giám mục, Tiến sĩ Hội thánh.
- 1832 – Lê Văn Duyệt, danh tướng và khai quốc công thần của nhà Nguyễn (s. 1764).
- 1941 – Hà Huy Tập, Tổng bí thư Đảng Cộng sản Đông Dương (1936–1938) (s. 1906).
- 1941 – Nguyễn Văn Cừ, Tổng bí thư Đảng Cộng sản Đông Dương (1938–1940) (s. 1912).
- 1941 – Nguyễn Thị Minh Khai, nhà cách mạng Việt Nam (s. 1910).
- 1987 – Hoàng Cơ Minh, Hải quân Phó Đề đốc, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa
- 2017 – Hata Tsutomu, cựu Thủ tướng Nhật Bản (s. 1935)
29 tháng 8

Ngày 29 tháng 8 là ngày thứ 241 (242 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 124 ngày trong năm.
== Sự kiện ==
- 939 – Nước Mân xảy ra binh biến, hoàng đế Vương Kế Bằng chạy khỏi kinh thành song sau đó bị bắt giữ và sát hại, Vương Diên Hy trở thành quân chủ, tức ngày Tân Tị (12) tháng 7 nhuận năm Kỉ Hợi.
- 1533 – Hoàng đế cuối cùng của đế chế Inca là Atahualpa bị quân Tây Ban Nha hành quyết.
- 1825 – Vương quốc Bồ Đào Nha và Đế quốc Brasil ký kết Hiệp định Rio de Janeiro, theo đó Bồ Đào Nha công nhận Brasil là một quốc gia độc lập.
- 1831 – Michael Faraday khám phá hiện tượng cảm ứng điện khi tiến hành thí nghiệm.
- 1842 – Đế quốc Anh và nhà Thanh ký kết Điều ước Nam Kinh, kết thúc Chiến tranh nha phiến lần thứ nhất, là hiệp ước bất bình đẳng đầu tiên của Trung Quốc.
- 1871 – Minh Trị Duy tân: Thiên hoàng Minh Trị ra chiếu phế phiên, lập huyện trên toàn quốc.
- 1910 – Nhật Bản và Đại Hàn đế quốc ký kết điều ước sáp nhập, chính thức bắt đầu sự cai trị của Nhật Bản đối với bán đảo Triều Tiên.
- 1944 – Khởi đầu Khởi nghĩa Dân tộc Slovak, tiếng Slovak: "Slovenské národné povstanie" (SNP) chống phát xít Đức, thất bại vào cuối tháng 10 cùng năm.
- 1949 – Liên Xô tiến hành thử nghiệm bom nguyên tử đầu tiên của mình tại Semipalatinsk, Kazakhstan.
- 1966 – The Beatles trình diễn trực tiếp buổi diễn thương mại cuối cùng của nhóm tại sân vận động Candlestick Park ở San Francisco, Mỹ.
- 1982 – Nguyên tố hóa học Meitneri được tổng hợp lần đầu tiên tại Viện nghiên cứu hạt ion nặng ở Darmstadt, Đức.
- 1991 – Sau cuộc đảo chính tháng 8, Xô viết tối cao đình chỉ toàn bộ hoạt động của Đảng Cộng sản Liên Xô.
- 1996 – Tuần duyên Hoa Kỳ tháo gỡ hải đăng trên Đảo Navassa. Một lực lượng đặc nhiệm liên hợp lãnh đạo bởi Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ chuyển đảo cho Bộ Nội vụ Hoa Kỳ.
- 2005 – Bão Katrina đổ bộ vào đất liền, tàn phá phần lớn duyên hải Vịnh Mexico của Hoa Kỳ từ Louisiana đến Florida.

== Sinh ==
- 1632 – John Locke, nhà triết học, nhà hoạt động chính trị người Anh (mất 1704).
- 1792 – Charles Grandison Finney, nhà thần học người Mỹ (mất 1875).
- 1915 – Ingrid Bergman, diễn viên Thụy Điển (mất 1982).
- 1927 – Đồng Văn Khuyên, Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (mất 2015).
- 1936 – John McCain, chính trị gia người Mỹ, thượng nghị sĩ Hoa Kỳ, ứng cử viên Cộng hòa trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2008 (mất 2018).
- 1958 – Michael Jackson, nam ca sĩ, nhạc sĩ, vũ công người Mỹ, được mệnh danh là "Ông hoàng nhạc pop" (mất 2009).
- 1980 – Tạ Đình Phong, nam ca sĩ, diễn viên người Hồng Kông.

== Mất ==
- 939 – Vương Kế Bằng, hoàng đế nước Mân, tức ngày Tân Tị (12) tháng 7 nhuận năm Kỉ Hợi (sinh ?).
- 1836 – Nguyễn Phúc Uyển Diễm, phong hiệu Lộc Thành Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (sinh 1815).
- 1904 – Murad V, sultan Đế quốc Ottoman (sinh 1840).
- 1982 – Ingrid Bergman, diễn viên Thụy Điển (sinh 1915).
- 1988 –
- Lưu Quang Vũ, nhà soạn kịch, nhà thơ và nhà văn hiện đại Việt Nam (sinh 1948).
- Xuân Quỳnh, nhà thơ Việt Nam (sinh 1942).
- 1996 – Fujiko F. Fujio, họa sĩ truyện tranh Nhật Bản, tác giả bộ truyện "Doraemon" (sinh 1933).
- 2003 – Nguyễn Xuân Oánh, chính khách, nhà kinh tế (sinh 1921).
30 tháng 8

Ngày 30 tháng 8 là ngày thứ 242 (243 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 123 ngày trong năm.
== Sự kiện ==
- 1363 – Bắt đầu trận hồ Bà Dương giữa quân Minh của Chu Nguyên Chương và quân Hán của Trần Hữu Lượng, đều là thế lực nổi dậy chống quân Nguyên.
- 1835 – Melbourne được thành lập.
- 1836 – Các doanh nhân bất động sản John Kirby Allen và Augustus Chapman Allen thành lập thành phố Houston.
- 1873 – Các nhà thám hiểm người Áo khám phá quần đảo Zemlya Frantsa-Iosifa trên vùng biển Bắc cực, đảo nay thuộc về Nga.
- 1914 – Chiến tranh Thế giới lần thứ nhất: Quân Đức dưới sự chỉ huy của nguyên soái Paul von Hindenburg đánh bại Tập đoàn quân số 2 Nga trong trận Tannenberg lừng lẫy của Mặt trận phía Đông.
- 1917 – Lính khố xanh người Việt tại Thái Nguyên thuộc Bắc Kỳ dưới quyền chỉ huy của Trịnh Văn Cấn bắt đầu tiến hành nổi dậy chống lại thực dân Pháp, sau đó làm chủ tỉnh lị.
- 1945 – Vua Bảo Đại thoái vị.
- 1974 – Một quả bom phát nổ tại trụ sở Mitsubishi Heavy Industries tại Tokyo, Nhật Bản khiến 8 người thiệt mạng và 378 người bị thương.
- 1984 – Trong Chương trình tàu con thoi, Tàu con thoi Discovery khởi hành chuyến đi đầu tiên của nó từ Trung tâm vũ trụ Kennedy, Florida.
- 1992 – Tay đua người Đức Michael Schumacher giành chiến thắng trong cuộc đua công thức 1 đầu tiên của ông tại giải Grand Prix Bỉ.

== Sinh ==
- 1748 – Jacques-Louis David, họa sĩ người Pháp (mất 1825).
- 1797 – Mary Shelley, nhà văn Anh (mất 1851).
- 1852 – Jacobus Henricus van 't Hoff, nhà hóa học hữu cơ và hóa học vật lý người Hà Lan, người đầu tiên đoạt giải Nobel Hoá học năm 1901 (mất 1911).
- 1860 – Isaac Ilyich Levitan, họa sĩ người Nga (mất 1900).
- 1871 – Ernest Rutherford, nhà vật lý người New Zealand, đoạt giải Nobel hóa học năm 1908 (mất 1937).
- 1884 – Theodor Svedberg, nhà hóa học người Thụy Điển, đoạt giải Nobel (mất 1971).
- 1930 – Warren Buffett, doanh nhân, nhà đầu tư, từ thiện người Mỹ, chủ tịch & CEO của công ty Berkshire Hathaway.
- 1972 –
- Pavel Nedved, cầu thủ bóng đá người Séc.
- Cameron Diaz, nữ diễn viên, nhà sản xuất, tác giả và người mẫu người Mỹ.
- 1979 – Dương Di, nữ diễn viên của hãng TVB, vị trí nhất tỷ sau khi Xa Thi Mạn rời khỏi..
- 1982 – Andy Roddick, cựu vận động viên quần vợt người Mỹ, từng là tay vợt số 1 thế giới.
- 1990 – Lưu Thị Diễm Hương, Hoa hậu Thế giới người Việt 2010.
- 1999 – Nguyễn Ngọc Huyền, nữ diễn viên, nhà thiết kế, người mẫu người Việt Nam.

== Mất ==
- 1483 – Vua Louis XI của Pháp (sinh 1423).
- 2022 – Mikhail Sergeyevich Gorbachyov, Tổng thống duy nhất của Liên bang Xô viết, Tổng bí thư cuối cùng của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô (sinh 1931).
31 tháng 8

Ngày 31 tháng 8 là ngày thứ 243 (244 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 122 ngày trong năm.
== Sự kiện ==
- 805 – Đường Thuận Tông bị hoạn quan ép buộc phải nhường ngôi cho Thái tử Lý Thuần, tức Đường Hiến Tông, kết thúc giai đoạn Duy Tân Vĩnh Trinh thời Đường.
- 1795 – Chiến tranh Liên minh thứ nhất: quân Anh chiếm được toàn bộ Trincomalee (Sri Lanka) từ tay quân Hà Lan, chiếm cứ hòn đảo cho đến năm 1948.
- 1918 – Chiến tranh thế giới thứ nhất: Trận Mont Saint-Quentin bắt đầu giữa quân Úc và quân Đức tại Picardie, Pháp.
- 1957 – Liên bang Malaya giành được độc lập từ Anh Quốc.
- 1858 – Tàu chiến của liên quân Pháp-Tây Ban Nha đã đến vịnh Đà Nẵng. Chuẩn bị mở màn mặt trận Đà Nẵng, cuộc kháng chiến chống Pháp xâm lược đầu tiên của quân dân ta.
- 1963 – Thuộc địa Bắc Borneo của Vương thất Anh được trao quyền tự trị, và tham gia hình thành Malaysia nửa tháng sau đó với tên gọi Sabah.
- 1965 – Aero Spacelines Super Guppy, một loại máy bay chở hàng của Hoa Kỳ có khoang rộng với kích thước lớn chuyên dùng để vận chuyển các hàng hóa quá khổ, thực hiện chuyến bay đầu tiên của mình.
- 1991 – Kyrgyzstan tuyên bố độc lập khỏi Liên Xô.
- 1996 – Chiến tranh Chechnya lần thứ nhất kết thúc với thắng lợi của Chechnya, quân Nga rút lui.
- 1997 – Vương phi Diana cùng tình nhân Dodi Fayed qua đời trong một vụ tai nạn giao thông ở Paris, Pháp.

== Sinh ==
- 1821 – Hermann von Helmholtz, nhà vật lý người Đức (mất 1894).
- 1828 – Nguyễn Phúc Miên Quân, tước phong Hòa Quốc công, hoàng tử con vua Minh Mạng (mất 1863).
- 1880 – Wilhelmina của Hà Lan, nữ vương Hà Lan (mất 1962).
- 1926 – Phạm Quốc Thuần, Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (mất 2023).
- 1949 – Richard Gere, diễn viên Mỹ.
- 1970 – Debbie Gibson, nữ ca sĩ, diễn viên người Mỹ.
- 2000 -- Dương Domic, nam ca sĩ, nhạc sĩ, rapper người Việt Nam.
- 2004 – Jang Won-young, cựu thành viên ban nhạc IZ*ONE, thành viên nhóm nhạc IVE.
- 2007 – Hatsune Miku chương trình tổng hợp giọng hát của Vocaloid.

== Mất ==
- 318 – Lưu Thông, hoàng đế nước Hán, tức ngày Quý Hợi (19) tháng 7 năm Mậu Dần (sinh ?).
- 1975 – Minh Kỳ, nhạc sĩ người Việt Nam (sinh 1930).
- 1997 – Diana, Vương phi xứ Wales (sinh 1961).
- 2011 – Văn An, nhạc sĩ người Việt Nam (sinh 1929).
1 tháng 9

Ngày 1 tháng 9 là ngày thứ 244 (245 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 121 ngày trong năm.

== Sự kiện ==
- 1449 – Sự biến Thổ Mộc bảo: Dã Tiên thái sư lãnh đạo quân Ngõa Lạt bộ Mông Cổ đại thắng quân Minh, bắt Minh Anh Tông làm tù binh.
- 1631 – Quân Kim dưới quyền chỉ huy của Hoàng Thái Cực hội quân dưới chân thành Đại Lăng Hà của Minh, bắt đầu bao vây thành.
- 1858 – Liên quân Pháp – Tây Ban Nha khai hỏa tấn công Đà Nẵng, khởi đầu nỗ lực xâm chiếm Việt Nam của Pháp.
- 1914 – Bồ câu viễn khách tuyệt chủng khi cá thể cuối cùng chết ở vườn động vật Cincinnati, Ohio, Hoa Kỳ.
- 1923 – Đại thảm họa động đất Kantō mạnh 7,9 độ Richter tại vùng Kantō của Nhật Bản làm hơn 100.000 người chết.
- 1939 – Đức Quốc xã bất ngờ tấn công Ba Lan, Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ tại Châu Âu.
- 1951 – Khối hiệp ước An ninh quân sự Úc – New Zealand – Hoa Kỳ (ANZUS) được thành lập tại San Francisco, Hoa Kỳ.
- 1952 – Tiểu thuyết "Ông già và biển cả" của Ernest Hemingway được xuất bản lần đầu tiên.
- 1969 – Muammar Gaddafi tiến hành đảo chính không đổ máu lật đổ Quốc vương Idris của Libya.
- 1980 – Chuyến Marathon Hy vọng (Marathon of Hope) của Terry Fox kết thúc gần vịnh Thunder, Ontario, Canada với 500 triệu đô la Canada được quyên góp cho nghiên cứu chữa trị ung thư.
- 1983 – Liên Xô bắn hạ chuyến bay 007 của Korean Air Lines gần đảo Sakhalin.
- 2022 – Vụ ám sát Phó Tổng thống Argentina Cristina Fernández de Kirchner bất thành, nghi phạm đã bị bắt giữ.

==Sinh==
- 1910 – Phaolô Nguyễn Văn Bình, giám mục Công giáo người Việt Nam, nguyên Tổng giám mục Tổng giáo phận Sài Gòn (mất 1995).
- 1913 – Trần Văn Tuyên, lãnh tụ Việt Nam Quốc dân Đảng, phó thủ tướng Việt Nam Cộng hòa (mất 1976).
- 1920 – Bùi Xuân Phái, họa sĩ Việt Nam (mất 1988).
- 1957 – Gloria Estefan, ca sĩ, diễn viên Cuba – Mỹ.
- 1962 – Ruud Gullit, huấn luyện viên, cựu cầu thủ bóng đá người Hà Lan.
- 1984 – Lương Bích Hữu, nữ ca sĩ người Việt Nam.
- 1989 – Lâm Vỹ Dạ, nữ diễn viên Việt Nam.
- 1991 – Thanh Sơn, diễn viên người Việt Nam.
- 1996 – Kiều My, diễn viên người Việt Nam.
- 1997 – Jeon Jungkook, ca sĩ, vũ công người Hàn Quốc, thành viên nhóm nhạc BTS.
- 2003 – An Yu-jin, cựu thành viên nhóm nhạc nữ IZ*ONE, trưởng nhóm nhạc nữ Hàn Quốc IVE.

== Mất ==
- 1895 – Nguyễn Phúc Miên Vãn, tước phong Cẩm Giang Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (sinh 1832).
- 1898 – Trương Vĩnh Ký, nhà báo và nhà ngôn ngữ học người Việt Nam (sinh 1837).
- 1914 – Martha, con bồ câu viễn khách cuối cùng trên thế giới, đã chết ở vườn thú Cincinnati, Cincinnati.
- 1970 – François Mauriac, nhà văn người Pháp (sinh 1885).

== Những ngày lễ và kỷ niệm ==
- Ngày Tri thức.
3 tháng 9

Ngày 3 tháng 9 là ngày thứ 246 (247 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 119 ngày trong năm.

== Sự kiện ==
- 590 – Bắt đầu triều đại của Giáo hoàng Grêgôriô I, vị giáo hoàng đầu tiên xuất thân từ đan sĩ.
- 863 – Quân Đông La Mã giành thắng lợi trước quân Melitene trong trận Lalakaon tại Tiểu Á.
- 1868 – Thiên hoàng Minh Trị sau khi dời đô từ Kyōto đã đổi tên thành Edo thành Tōkyō (Đông Kinh).
- 1189 – Richard I tiến hành nghi lễ đăng quang quốc vương của Anh tại Tu viện Westminster.
- 1783 – Hoa Kỳ và Anh Quốc ký kết Hiệp định Paris, chính thức chấm dứt Cách mạng Mỹ.
- 1901 – Bản thiết kế nguyên bản của Quốc kỳ Úc được treo lần đầu, trên nóc Tòa nhà Triển lãm Hoàng gia tại Melbourne.
- 1907 – Dưới sức ép của Thực dân Pháp, vua Thành Thái phê chuẩn chiếu thoái vị, sau đó ông bị đưa đi quản thúc tại Cap Saint Jacques.
- 1967 – Cuộc bầu cử Tổng thống và Thượng viện Việt Nam Cộng hòa.
- 1997 – Một chiếc máy bay Tupolev Tu-134 của Vietnam Airlines gặp tai nạn khi hạ cánh xuống sân bay quốc tế Phnôm Pênh, 64 người tử vong.

== Sinh ==
- 1837 – Nguyễn Phúc Hồng Truyền, tước phong Tuy Hòa Quận vương, hoàng tử con vua Thiệu Trị nhà Nguyễn (m. 1889)
- 1868 – Mary Parker Follett, nhân viên xã hội, nhà lý thuyết quản lý, chuyên gia tư vấn và nhà văn người Mỹ (mất 1933).
- 1869 – Fritz Pregl, nhà hóa học người Áo gốc Slovenia, đoạt giải Nobel Hoá học năm 1923 (mất 1930).
- 1928 – Dương Quang Trung, bác sĩ người Việt Nam (mất 2013).
- 1967 – Daron Acemoglu, nhà kinh tế học người Thổ Nhĩ Kỳ – Hoa Kỳ, đoạt giải Nobel Kinh tế năm 2024.
- 1967 – Gareth Southgate, cựu cầu thủ và huấn luyện viên bóng đá người Anh.
- 1971 – Lâm Nhật Tiến, ca sĩ người Mỹ gốc Việt.
- 1992 – Bảo Anh, nữ ca sĩ kiêm diễn viên người Việt Nam.
- 1996 – Joy (Park Soo Young), thành viên nhóm nhạc Red Velvet.
- 2002 – Iman Vellani, nữ diễn viên người Canada gốc Pakistan.
- 2112 – Doraemon, nhân vật hoạt hình nổi tiếng của Nhật Bản.

== Mất ==
- 1226 – Lý Huệ Tông, Hoàng đế thứ 8 của nhà Lý, Việt Nam (sinh 1194).
- 1300 – Trần Quốc Tuấn, danh nhân quân sự Việt Nam thời nhà Trần (sinh 1228).
- 1883 – Ivan Sergeyevich Turgenev, đại văn hào người Nga (sinh 1818).
- 1989 – Gaetano Scirea, hậu vệ bóng đá người Ý (sinh 1953).
- 2001 – Thuỳ Trang, diễn viên người Mỹ gốc Việt (sinh 1973).
- 2010 – Băng Sơn, nhà văn Việt Nam chuyên viết về Hà Nội (sinh 1932).

== Những ngày lễ và kỷ niệm ==
- Ngày Âm nhạc Việt Nam.
4 tháng 9

Ngày 4 tháng 9 là ngày thứ 247 (248 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 118 ngày trong năm.

== Sự kiện ==
- 476 – Hoàng đế Tây La Mã cuối cùng là Romulus Augustus bị tướng Odoacer phế truất.
- 626 – Sau sự biến Huyền Vũ môn, Lý Thế Dân lên ngôi hoàng đế triều Đường, tức Đường Thái Tông.
- 1774 – Nhà thám hiểm người Anh James Cook trở thành người châu Âu đầu tiên trông thấy New Caledonia.
- 1781 – Một nhóm gồm 44 người định cư Tây Ban Nha thành lập một thị trấn là tiền thân của thành phố Los Angeles.
- 1882 – Tại Thành phố New York (Hoa Kỳ), hệ thống phân phối điện đầu tiên trên thế giới được đưa vào sử dụng.
- 1904 – Chiến tranh Nga-Nhật: Kuropatkin ra lệnh cho quân Nga rút khỏi Liêu Dương về Phụng Thiên, kết thúc trận Liêu Dương.
- 1948 – Nữ hoàng Wilhelmina của Hà Lan thoái vị tròn 58 năm trị vì bà là quân chủ trong lịch sử trị vì lâu nhất của Hà Lan
- 1958 – Thủ tướng Quốc vụ viện Chu Ân Lai ra tuyên bố về hải phận của Trung Quốc, bao gồm cả Các quần đảo trên biển Đông.
- 1998 – Larry Page và Sergey Brin thành lập Google nhằm thúc đẩy công cụ tìm kiếm web mà họ phát triển từ khi còn là sinh viên Đại học Stanford.

== Sinh ==
- 1952 – Giuse Ngô Quang Kiệt, Tổng giám mục Tổng giáo phận Hà Nội (2005 – 2010) người Việt Nam.
- 1981 – Beyoncé Knowles, ca sĩ người Mỹ.
- 1991 – Phạm Thị Hương, Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2015.

== Mất ==
- 1907 – Edvard Grieg, nhà soạn nhạc, nhạc trưởng, nghệ sĩ piano người Na Uy (sinh 1843).
- 1965 – Albert Schweitzer, tiến sĩ, thầy thuốc, nhà triết học, thần học người Đức, đoạt giải Goethe năm 1928 và giải Nobel Hoà bình năm 1952 (sinh 1875).
- 2006 – Giacinto Facchetti, cựu cầu thủ bóng đá Ý, cố chủ tịch câu lạc bộ Inter Milan (sinh 1942).
5 tháng 9

Ngày 5 tháng 9 là ngày thứ 248 (249 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 117 ngày trong năm.

== Sự kiện ==
- 917 – Tiết độ sứ Lưu Nham lên ngôi hoàng đế ở Phiên Ngung, đặt quốc hiệu là "Đại Việt", đoạn tuyệt quan hệ chư hầu với Hậu Lương.
- 1158 – Thiên hoàng Go-Shirakawa của Nhật Bản thoái vị, trở thành thượng hoàng và tiếp tục chính sách Viện chính.
- 1669 – Candia đầu hàng, kết thúc Chiến tranh Crete (1645–1669)
- 1907 – Nguyễn Phúc Vĩnh San trở thành hoàng đế thứ 11 của triều Nguyễn khi mới 7 tuổi, đặt niên hiệu là Duy Tân.
- 1914 – Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, bắt đầu Trận sông Marne lần thứ nhất giữa quân Đức và liên quân Anh–Pháp.
- 1944 – Bỉ, Hà Lan và Luxembourg tạo thành liên minh Benelux.
- 1945 –
- Bộ trưởng nội vụ Chính phủ Cách mạng lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Võ Nguyên Giáp ký sắc lệnh giải thể Đại Việt Quốc gia Xã hội Đảng và Đại Việt Quốc dân Đảng.
- Ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.
- 1962 – Thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Vương quốc Lào.
- 1972 – Bắt đầu thảm sát München: nhóm khủng bố Palestine Tháng Chín Đen tấn công và bắt giữ 11 vận động viên Israel đang tham gia Thế vận hội tại München.

== Sinh ==
- 1187 – Vua Louis VIII của Pháp (mất 1226).
- 1638 – Vua Louis XIV của Pháp (mất 1715).
- 1857 – Konstantin Tsiolkovsky, nhà khoa học và phát minh tên lửa người Nga (mất 1935).
- 1946 _ Freddie Mercury, ca sĩ nhạc rock ban nhạc Queen, Anh Quốc (mất 1991).
- 1977 - Thanh Thúy, nữ ca sĩ người Việt Nam.
- 1990 – Kim Yuna, nghệ sĩ trượt băng Hàn Quốc.
- 1993 - Patrick Bamford, cầu thủ bóng đá người Anh.
- 1994 - Kelvin Khánh, ca sĩ người Việt Nam.

== Mất ==
- 75 – Hán Minh Đế, Hoàng đế thứ 2 của nhà Đông Hán, Hoàng đế thứ 17 của triều đại nhà Hán (sinh 28).
- 1857 – Auguste Comte (sinh 1798).
- 1917 – Lương Ngọc Quyến, nhà cách mạng người Việt (sinh 1885).
- 1995 – Hoàng Thế Thiện, Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam (sinh 1922).
- 1997 – Mẹ Têrêsa, nữ tu và nhà truyền giáo Công giáo Rôma người Ấn Độ gốc Albania (sinh 1910).

== Những ngày lễ và kỷ niệm ==
- Việt Nam – Ngày khai trường (Ngày hội toàn dân đưa trẻ đến trường).
6 tháng 9

Ngày 6 tháng 9 là ngày thứ 249 (250 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 116 ngày trong năm.

== Sự kiện ==
- 394 – Hoàng đế La Mã Theodosius I đánh bại và giết người tiếm vị Eugenius trong trận sông Frigidus.
- 1930 – Tổng thống Argentina Hipólito Yrigoyen bị phế truất trong một cuộc đảo chính quân sự do tướng José Félix Uriburu tiến hành.
- 1968 – Swaziland, nay là Eswatini, trở thành một quốc gia độc lập từ Anh Quốc.
- 1976 – Phi công Viktor Belenko của Liên Xô đáp một chiếc MiG–25 xuống Hakodate thuộc Nhật Bản và yêu cầu được tị nạn, giúp phương Tây có thể nghiên cứu ưu nhược điểm của loại máy bay này.
- 1991 – Sau khi được đổi tên thành Leningrad từ năm 1924, thành phố lớn thứ hai của Nga được phục hồi tên gọi Sankt-Peterburg.

== Sinh ==
- 1766 – John Dalton, nhà hóa học, nhà vật lý người Anh (mất 1844).
- 1797 – Nguyễn Phúc Bính, tước phong Định Viễn Quận vương, hoàng tử con vua Gia Long (mất 1863).
- 1902 – Lê Hồng Phong, Tổng bí thư của Đảng Cộng sản Đông Dương từ 1935 đến 1936 (mất 1942).
- 1928 – Maki Fumihiko, kiến trúc sư và học giả Nhật Bản, người thiết kế Cung thể dục thể thao trung tâm Tokyo và Trung tâm hội nghị Makuhari Messe.
- 1954 – Carly Fiorina, cựu Giám đốc điều hành tập đoàn máy tính Hewlett-Packard (HP).
- 1957 – Y Moan, ca sĩ, nghệ sĩ nhân dân người Ê Đê (mất 2010).
- 1978 – Sawa Homare, cầu thủ bóng đá Nhật Bản.
- 1990 - Suni Hạ Linh, nữ ca sĩ, vũ công người Việt Nam.
- 1994 - Gin Tuấn Kiệt, ca sĩ, diễn viên người Việt Nam.

== Mất ==
- 1931 – Trần Phú, Tổng bí thư của Đảng Cộng sản Đông Dương từ 1930 đến 1931 (sinh 1904).
- 1942 – Lê Hồng Phong, Tổng bí thư của Đảng Cộng sản Đông Dương từ 1935 đến 1936 (sinh 1902).
- 1945 – Phạm Quỳnh, Thượng thư Triều Bảo Đại (sinh 1892).
- 1976 – Vũ Hoàng Chương, nhà thơ nổi tiếng của Việt Nam (sinh 1916).
- 1998 – Kurosawa Akira, nhà làm phim người Nhật (sinh 1910).
- 2018 – Burt Reynolds, diễn viên Mỹ (sinh 1936).
- 2022 – Thẩm Thúy Hằng, nữ minh tinh điện ảnh Việt Nam (sinh 1939).
7 tháng 9

Ngày 7 tháng 9 là ngày thứ 250 (251 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 115 ngày trong năm.

== Sự kiện ==
- 1191 – Cuộc thập tự chinh thứ ba: Quốc vương Anh Richard I đánh bại Sultan Ai Cập Saladin trong trận Arsuf.
- 1442 – Vụ án Lệ Chi viên: Lê Thái Tông mất tại Bắc Ninh, sau đó Nguyễn Trãi và gia đình bị án tru di tam tộc vì tội thí quân (4 tháng 8 năm Nhâm Tuất).
- 1689 – Đại biểu của Đại Thanh là Sách Ngạch Đồ và đại biểu của Nga là Golovin tại Nerchinsk ký kết điều ước phân định biên giới giữa hai bên.
- 1812 – Chiến tranh Pháp–Nga: Trận chiến đẫm máu nhất trong các cuộc chiến tranh của Napoléon diễn ra gần Moskva.
- 1893 – Genoa C.F.C. được thành lập bởi những người Anh với tên gọi "Genoa Cricket & Athletic Club", là câu lạc bộ bóng đá lâu đời nhất của Ý.
- 1901 – Phong trào Nghĩa Hòa Đoàn kết thúc.
- 1923 – Interpol được thành lập.
- 1936 – Cá thể chó sói Tasmania cuối cùng qua đời trong điều kiện nuôi nhốt ở vườn thú Hobart tại Úc.
- 1940 – Chiến tranh thế giới II: Không quân Đức thay đổi chiến thuật trong trận Không chiến tại Anh Quốc, bắt đầu oanh kích Luân Đôn và các thành thị của Anh trong hơn 50 đêm liên tiếp.
- 1945 – Đài Tiếng nói Việt Nam chính thức phát sóng chương trình phát thanh đầu tiên, trở thành cơ quan truyền thông đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
- 1970 – Ngày phát sóng chương trình truyền hình đầu tiên của Ban biên tập Vô tuyến Truyền hình, Đài Tiếng nói Việt Nam – tiền thân của Đài Truyền hình Việt Nam
- 1986 – Desmond Tutu trở thành người da đen đầu tiên lãnh đạo Giáo hội Anh giáo Nam Phi.

== Sinh ==
- 1801 – Nguyễn Thị Bảo, phong hiệu Tứ giai Thục tần, phi tần của vua Minh Mạng (mất 1851).
- 1940 – Đặng Vũ Chư, cựu chính khách, bộ trưởng Việt Nam.
- 1988 – Quỳnh Nga, nữ ca sĩ, diễn viên, MC người Việt Nam.
- 1993 - Đặng Thị Lệ Hằng , Á Hậu 2 cuộc thi Hoa Hậu Hoàn Vũ Việt Nam 2015.

== Mất ==
- 251 – Tư Mã Ý, quyền thần nhà Tào Ngụy (sinh 179).
- 1962 – Eiji Yoshikawa, tiểu thuyết gia người Nhật (sinh 1892).

== Những ngày lễ và kỷ niệm ==
- Ngày thành lập Đài Tiếng nói Việt Nam.
- Ngày thành lập Đài Truyền hình Việt Nam.