Giải bóng đá vô địch quốc gia Argentina

Giải bóng đá vô địch quốc gia Argentina (Primera División, ), được biết đến chính thức là Liga Profesional de Fútbol, hoặc Torneo Sur Finanzas vì lý do tài trợ, là một giải bóng đá chuyên nghiệp ở Argentina, do Hiệp hội bóng đá Argentina (AFA) tổ chức.

Primera División là giải bóng đá hàng đầu của đất nước và là giải đấu cao nhất của hệ thống giải bóng đá Argentina. Giải đấu này hoạt động theo hệ thống thăng hạng và xuống hạng với Primera Nacional (Giải hạng nhì), với các đội xếp hạng thấp nhất vào cuối mùa giải sẽ xuống hạng.

Với giải vô địch đầu tiên được tổ chức vào năm 1891, Argentina trở thành quốc gia đầu tiên bên ngoài Vương quốc Anh (nơi Giải bóng đá ra mắt vào năm 1888 và các Giải bóng đá Scotland và Ireland vào năm 1890) thành lập một giải bóng đá. Trong những năm đầu, chỉ có các đội từ Buenos Aires, Đại Buenos Aires, La Plata và Rosario được liên kết với hiệp hội quốc gia. Các đội từ các thành phố khác sẽ tham gia vào những năm sau đó.

Primera División trở thành giải đấu chuyên nghiệp vào năm 1931 khi 18 câu lạc bộ tách khỏi các giải đấu nghiệp dư để thành lập một giải đấu chuyên nghiệp. Kể từ đó, mùa giải đã được tổ chức hàng năm theo bốn thể thức và lịch thi đấu khác nhau.

Giải vô địch Argentina được xếp hạng là một trong mười giải đấu mạnh nhất thế giới trong năm dương lịch 2015 bởi Liên đoàn Lịch sử và Thống kê bóng đá quốc tế (IFFHS). Argentina xếp thứ 4 sau La Liga (Tây Ban Nha), Serie A (Ý) và Bundesliga (Đức), nhưng kể từ đó đã tụt xuống vị trí thứ 19 trong danh sách năm 2021.

== Thể thức ==
Mùa giải 2024 sẽ có sự tham gia của 28 đội, bao gồm 26 đội từ mùa giải trước cộng với 2 đội thăng hạng từ Primera Nacional 2023. Mùa giải bắt đầu vào ngày 12 tháng 5 và kết thúc vào ngày 15 tháng 12.

Các đội tham gia thi đấu vòng tròn tính điểm với tổng cộng 27 vòng. Đội có nhiều điểm nhất vào cuối mùa giải sẽ lên ngôi vô địch. Việc xuống hạng sẽ dựa trên hệ thống tính trung bình. Vào cuối mùa giải, hai đội có điểm trung bình ba năm tệ nhất sẽ xuống hạng, trong khi đội vô địch và á quân của giải "Primera Nacional" sẽ được thăng hạng lên Primera División.

Nhà vô địch Primera División sẽ giành được một suất thi đấu trong trận Trofeo de Campeones de la Liga Profesional với đội thắng Copa de la Liga Profesional.

Tính đến năm 2022, năm câu lạc bộ từ Argentina đủ điều kiện tham gia Copa Libertadores. Nhà vô địch Primera División tự động đủ điều kiện tham gia giải đấu. Bốn đội khác có thứ hạng cao nhất trên bảng xếp hạng vào cuối giải đấu (thứ 2 đến thứ 5) cũng đủ điều kiện tham gia Cúp.

Đối với Copa Sudamericana, có sáu đội đủ điều kiện tham gia. Các câu lạc bộ xếp thứ 6 đến 11 trên bảng xếp hạng vào cuối giải đấu sẽ giành được một suất tham dự cúp.

== Các nhà vô địch ==
Sau đây là danh sách bao gồm tất cả các nhà vô địch Primera División kể từ lần đầu tiên được tổ chức vào năm 1891. Lần đầu tiên kể từ năm 1892, không có giải vô địch nào được tổ chức vào năm 2020 sau khi lịch trình của mùa giải thường xuyên bị trì hoãn nhiều lần vì đại dịch COVID-19. Khi Chính phủ quốc gia cho phép các giải đấu bóng đá trở lại vào tháng 10, AFA đã tổ chức Copa de la Liga Profesional 2020, một cúp quốc gia được hình thành như một cuộc thi dự phòng.
- Trong ngoặc là số danh hiệu.
- Khóa:
- Ghi chú
== Thống kê ==
=== Câu lạc bộ ===
Danh sách bao gồm tất cả các danh hiệu mà mỗi câu lạc bộ giành được kể từ chức vô địch Primera División đầu tiên được tổ chức vào năm 1891. Các câu lạc bộ "in nghiêng" hiện không còn tồn tại hoặc đã không còn liên kết với Hiệp hội bóng đá Argentina (AFA).

- Ghi chú
=== Ghi bàn nhiều nhất ===
Bảng xếp hạng bao gồm các giải đấu Primera División từ năm 1891 đến nay:
=== Kỷ lục ghi bàn ===
- Cầu thủ trẻ nhất từng trở thành cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất tại Primera của Argentina là Diego Maradona tại giải đấu Metropolitano năm 1978 ở tuổi 17.
- Héctor Scotta ghi được nhiều bàn thắng nhất trong một năm dương lịch, với 60 bàn thắng vào năm 1975.
- Arsenio Erico là cầu thủ duy nhất ghi được hơn 40 bàn thắng trong một giải đấu duy nhất, ông đã làm được điều này hai lần vào năm 1937 với 47 bàn thắng và năm 1938 với 43 bàn thắng.
- Juan Taverna là cầu thủ ghi được nhiều bàn thắng nhất trong một trận đấu duy nhất (7 bàn) khi câu lạc bộ của anh, Banfield, đánh bại Puerto Comercial của Bahía Blanca với tỷ số 13–1 tại sân vận động Florencio Sola vào ngày 6 tháng 10 năm 1974.
- José Luis Chilavert là thủ môn duy nhất ghi được 3 bàn thắng trong một trận đấu. Anh lập kỷ lục vào ngày 28 tháng 11 năm 1999, khi Vélez Sarsfield đánh bại Ferro Carril Oeste với tỷ số 6–1 tại sân vận động José Amalfitani trong mùa Apertura năm 1999. Đây không chỉ là kỷ lục của Argentina mà còn là kỷ lục thế giới đối với một thủ môn.
- Clelio Caucia của Vélez Sarsfield đã trở thành thủ môn đầu tiên ghi bàn trong bóng đá Argentina khi anh ghi bàn từ quả phạt đền vào lưới Quilmes vào ngày 24 tháng 6 năm 1924.
- Carlos Seppaquercia của Gimnasia y Esgrima LP đã lập kỷ lục về bàn thắng nhanh nhất trong một trận đấu, ghi bàn ở giây thứ 5 trước Huracán, vào ngày 18 tháng 3 năm 1979 tại sân vận động Juan Carmelo Zerillo. Trận đấu kết thúc với tỷ số hòa 1–1.
- Eduardo Maglioni ghi 3 bàn trong vòng 1 phút 51 giây khi chơi cho Independiente v Gimnasia y Esgrima LP tại sân vận động "La Doble Visera" trong giải đấu Metropolitano năm 1973 vào ngày 18 tháng 3 năm 1973.
- José Sanfilippo (1958–1961) và Diego Maradona (1978–1980) là những cầu thủ duy nhất đạt danh hiệu vua phá lưới trong bốn mùa giải liên tiếp.
- Pedro Pasculli (Nacional 1984) cùng Diego Latorre và Darío Scotto (cả hai ở Clausura 1992) đã trở thành những cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất với số bàn thắng ít nhất, họ chỉ cần ghi 9 bàn là giành được danh hiệu vua phá lưới.
- Carlos Bianchi giữ kỷ lục về thời gian dài nhất trong danh sách vua phá lưới, lần đầu tiên là Metropolitano 1971 và lần cuối là Nacional 1981, cách nhau 10 năm. Bianchi cũng giữ kỷ lục về khoảng cách dài nhất giữa các danh hiệu, ông đã đợi gần mười năm giữa danh hiệu Metropolitano năm 1971 và danh hiệu Nacional năm 1981.
- Martín Palermo giữ kỷ lục về số bàn thắng trong một mùa giải 19 trận. 20 bàn thắng của anh ấy trong Apertura năm 1998 cũng giúp anh ấy trở thành cầu thủ đầu tiên đạt trung bình hơn 1 bàn thắng mỗi trận kể từ Juan Gómez Voglino (người cũng là cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất mọi thời đại của Atlanta) vào năm 1973.
- Arsenio Erico người Paraguay và Enzo Francescoli người Uruguay là hai cầu thủ nước ngoài đã trở thành cầu thủ ghi bàn hàng đầu của Argentina trong nhiều lần nhất. Erico là cầu thủ ghi bàn hàng đầu ba lần liên tiếp (từ năm 1937 đến năm 1939), trong khi Francescoli là cầu thủ ghi bàn hàng đầu trong Metropolitano năm 1984, mùa giải 1985–86 và Apertura năm 1994.
- Rolando Zárate và Mauro Zárate là hai anh em duy nhất đều là cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất tại Giải bóng đá vô địch quốc gia Argentina (lần lượt là Clausura năm 2004 và Apertura năm 2006).
- Khi Lisandro López giành chức vô địch Apertura năm 2004, anh trở thành cầu thủ đầu tiên của Racing Club giành danh hiệu vua phá lưới sau 35 năm.
- Năm 2009, José Sand trở thành cầu thủ đầu tiên đạt danh hiệu vua phá lưới ở hai giải đấu liên tiếp kể từ Diego Maradona năm 1980.