R-37

Vympel R-37 (НПО Вымпел) (tên ký hiệu của NATO: AA-13 Axehead) là tên lửa không đối không tầm xa của Nga. Tên lửa và các biến thể còn có định danh K-37, "izdeliye" 610 và RVV-BD (Ракета Воздух-Воздух Большой Дальности (Raketa Vozduh-Vozduh Bolshoy Dalnosti), "tên lửa không-đối-không tầm rất xa"), NATO dùng mật danh “Axehead” và “Andi”.R-37 được phát triển từ R-33.

Nó được thiết kế để tìm diệt các máy bay tiếp dầu, AWACS và các máy bay C4ISTAR, đồng thời giữ máy bay mang tên lửa ngoài tầm can thiệp của tiêm kích hộ tống mục tiêu.

Tháng 4/1994, 1 chiếc MiG-31 đã thử nghiệm thành công tên lửa R-37, đánh trúng mục tiêu ở cự ly tới 300 km, kỷ lục thế giới ở thời điểm đó

Theo Janes, có hai biến thể: R-37 và R-37M; bản R-37M được thiết kế bổ sung tầng đẩy rời để tăng tầm bắn lên đến "300–400 km" (160–220 nm). Năm 2023, Rosoboronexport giới thiệu bản xuất khẩu của R-37M mang định danh RVV-BD. Nó có tầm bắn lên đến và trần bay với đầu đạn nặng . Tên lửa tương thích với Sukhoi Su-57, Sukhoi Su-30, Sukhoi Su-35, Mikoyan MiG-31BM và Mikoyan MiG-35.

==Thiết kế==
R-37 được phát triển từ R-33. Để tương thích với các máy bay không có radar tinh vi như MiG-31, đầu tự dẫn bán chủ động được thay bằng biến thể tự dẫn radar chủ động Agat 9B-1388. Tương tự, cánh lái đuôi gập cho phép treo bán âm trên những máy bay nhỏ hơn MiG-31.

Gờ tăng lực ở thân giữa giúp tăng lực nâng, từ đó mở rộng tầm bắn.Theo "Defence Today", tầm bắn của tên lửa phụ thuộc quỹ đạo, khoảng với phát bắn trực tiếp tới với quỹ đạo bay hành trình.

Định danh R-37M được dùng cho biến thể hiện đại hóa, còn gọi là RVV-BD (Raketa Vozduh-Vozduh Bolshoy Dalnosty, hay “tên lửa không-đối-không tầm xa”). R-37M có tầm bắn 200 km, và có thể khả năng bay ở tốc độ siêu vượt âm (~Mach 5). Dự kiến được trang bị cho phiên bản đánh chặn nâng cấp MiG-31BM, các máy bay tiêm kích đa năng Su-35S và Su-57.

Một biến thể khách, thiết kế để mang trong khoang vũ khí của Su-57, mang định danh "Izdeliye 810", có cánh đuôi gập, gờ tăng tốc ngắn hơn, đầu tự dẫn cùng động cơ được nâng cấp.

Tên lửa có thể tấn công mục tiêu ở độ cao , dẫn đường bán chủ động hoặc chủ động thông qua hệ thống Agat 9B-1388.

==Lịch sử==
Tên lửa này được thiết kế từ đầu thập niên 1980 và bay thử lần đầu năm vào 1989. Việc thử nghiệm R-37 tiếp diễn suốt những năm 1990, và đến 1994 một quả đạn thử đã bắn hạ mục tiêu ở cự ly . Tuy nhiên, chương trình dường như bị hủy khoảng năm 1998 do vấn đề chi phí. Công việc phát triển có vẻ khởi động lại vào cuối 2006, trong khuôn khổ chương trình MiG-31BM nhằm nâng cáp mẫu Foxhound với radar mới và năng lực tấn công mặt đất. 

Đến 2018, R-37M đã hoàn tất thử nghiệm thẩm định tác chiến.. Các bản tin của Zvezda TV ghi nhận Su-35 mang R-37 như một phần tải vũ khí không chiến: hai tên lửa R-73 ở pylon giữa cánh, hai tên lửa R-77 dưới cụm động cơ, và hai tên lửa R-37 ở giá treo giữa hai động cơ; ngoài ra còn có thể mang thêm tên lửa chống bức xạ Kh-31.

Cơ quan Tình báo Quốc phòng Hoa Kỳ (DIA) trong báo cáo năm 2025 tiết lộ Nga đang triển khai tên lửa không đối không mang đầu đạn hạt nhân. Dù báo cáo không nêu cụ thể loại nào, giới phân tích cho rằng nhiều khả năng đó là biến thể có khả năng hạt nhân của R-37M.

== Các nước sử dụng ==
- Lực lượng Hàng không vũ trụ Nga: Sử dụng bởi MiG-31, Su-35 và Su-57.

=== Khách hàng tiềm năng ===
- Không quân Ấn Độ: Nga đã đề xuất tích hợp R-37M lên Su-30MKI của Không quân Ấn Độ (IAF), kèm khả năng sản xuất theo giấy phép tại Ấn Độ.

==Xem thêm==
- AIM-54 Phoenix
- AIM-152 AAAM
- Novator KS-172
- Meteor
==Liên kết==
- www.airwar.ru