Tư Mắt

Tư Mắt, giới giang hồ gọi là Tư Đại Ca (1885-1930) tên thật là Nguyễn Văn Trước trước là trùm du đãng vùng Sài Gòn – Chợ Lớn, kế đến là người chỉ huy cuộc phá Khám Lớn Sài Gòn năm 1916 để giải cứu Phan Xích Long, và gần cuối đời ông nhập môn vào đạo Cao Đài được phong là "Chưởng Nghiêm Pháp Quân", một chức sắc cấp cao của đạo Cao Đài.

==Một số thông tin==
Tư Mắt, chưa rõ năm sinh, cha mẹ và gốc tích của ông. 
Các tài liệu trích dẫn ngay sau đây, chỉ cho biết một phần đời, sau khi ông đã trưởng thành.

Học giả Vương Hồng Sển thuật lại:

Bài viết "Đạo Cao Đài với phong trào Minh Tân & Đông Du" của tác giả Trần Văn Rạng, cho biết thêm chi tiết, đại để như sau:
Nguyễn Phát Trước, tục gọi "Bếp Trước", bỏ làm bồi cho nhà hàng Pháp, ra ngoài tụ tập các bọn du côn làm trùm du đãng, đi quấy phá các thương hiệu Pháp kiều và dân Tây, tức người Việt có quốc tịch Pháp.

Sau, Nguyễn Phát Trước vì ngưỡng mộ ông Lê Văn Trung nên tự nguyện làm bảo vệ cho ông. Phát Trước đề nghị với ông Trung cho ông ám sát De la Chevrotière, thượng nghị sĩ Pháp, nhưng bị ông Trung cản ngăn: "Mục đích của chúng ta là đuổi hết Tây ra khỏi đất nước, chứ không phải giết một thằng Tây. Người có mưu sự lớn thì không làm việc nhỏ."

Năm 1913, dân Nam Kỳ xôn xao về vụ chính quyền bảo hộ bắt được Phan Xích Long giam ở Khám Lớn Sài Gòn. Nghe tin, Nguyễn Phát Trước đề nghị ông Trung lên làm Minh chủ để đi phá khám cứu Phan Xích Long. Ông Trung nói nhỏ với Trước "Minh chủ chính là Kỳ Ngoại hầu Cường Để, chỉ nên gọi ông là "Anh Cả". Hãy cho đàn em khoa trương: "Phan Phát Sanh (tức Phan Xích Long) là vua, Nguyễn Phát Trước là tướng"; và hãy tổ chức anh em lại, gạt bỏ những đứa du côn cướp giật, lập một "hội kín", mở rộng địa bàn hoạt động ra các tỉnh quanh Sài Gòn - Chợ Lớn, nhằm thu hút giới nông dân và coi họ là thành phần nồng cốt...

Sau đó, ông Trung còn khuyên Phát Trước nên nhận biệt danh "Tư Mắt" mà anh em trong nhóm đã tôn vinh, với lời giải thích: "Mỗi người chỉ có hai con mắt mà Trước có tới bốn mắt, ám chỉ người sáng dạ, lẹ tay nhanh chân chạy thoát mọi cuộc bố ráp của lính Tây."
Nguyễn Phát Trước nghe lời ông Trung xây dựng "hội kín" trong gần ba năm. Đến tối ngày 14 tháng 2 năm 1916, các tổ chức hội kín ở các tỉnh quanh Sài Gòn là Gia Định, Chợ Lớn, Thủ Dầu Một, Biên Hòa...bí mật kéo về ẩn mình trong thành phố. Vào canh tư ngày 15 tháng 2, khoảng 300 người đi thuyền đến chợ Cầu Ông Lãnh rồi kéo đến cột cờ Thủ Ngữ, giương cờ đề ba chữ lớn Phan Xích Long. Tất cả đều đem theo giáo mác và vận đồng phục giống nhau: quần trắng, áo đen, khăn trắng quấn cổ. Đoàn người chia thành ba nhóm, tiến theo ba ngã, hẹn tập trung tại Khám Lớn Sài Gòn.

Tác giả Trần Văn Rạng kể:

Sau đó, Tư Mắt bị bắt. Theo Vương Hồng Sển, thì ông bị tòa "kêu án lấy chừng" và rồi đến lúc "hết hồi vinh quang...Tư Mắt ăn năn vào chùa tu..."

Nói đến quãng đời sau này của Tư Mắt, có hai bài viết, tuy so lại vẫn có ít nhiều dị biệt, trích:

Trong "Cao Đài từ điển" của tác giả Đức Nguyên:

Và trong một bài viết trên Website của đạo Cao Đài...:

==Nhận xét==
Nhà văn Sơn Nam ở gần nhà Tư Mắt trên Phú Thọ (Chợ Lớn) có nhận định như sau: 
Còn học giả Vương Hồng Sển thì liệt Tư Mắt và Thầy Sáu Ng. vào hạng "người khác lạ hơn thường" hay "người bất đắc chí trổ sanh nghề lạ".