Trịnh Đình Dũng

Trịnh Đình Dũng (sinh ngày 25 tháng 8 năm 1956) là một chính trị gia người Việt Nam. Ông nguyên là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X, XI, XII, Phó Thủ tướng Chính phủ Việt Nam (2016–2021). Ông cũng từng là Bộ trưởng Bộ Xây dựng (2011–2016), Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Phúc (2004–2010).

Trịnh Đình Dũng trưởng thành từ ngành xây dựng, có học vị Thạc sĩ Kinh tế và trình độ Cao cấp Lý luận Chính trị. Ông trải qua nhiều cương vị lãnh đạo từ địa phương đến trung ương, có đóng góp trong các lĩnh vực quy hoạch xây dựng đô thị, phát triển công nghiệp, nông nghiệp - nông thôn mới, và an ninh năng lượng quốc gia.

Tỉnh Vĩnh Phúc trong thời kỳ Trịnh Đình Dũng làm lãnh đạo đã từ một tỉnh thuần nông trở thành trung tâm công nghiệp phát triển, đồng thời ông là người khởi xướng Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia và nhiều chính sách thúc đẩy năng lượng tái tạo trong giai đoạn giữ trọng trách tại Chính phủ.

== Học vấn ==
Trịnh Đình Dũng sinh ngày 25 tháng 8 năm 1956 tại xã Tiền Phong, huyện Mê Linh, nay thuộc thành phố Hà Nội. Từ năm 1973 đến tháng 10 năm 1978, ông theo học tại Trường Đại học Xây dựng Hà Nội và tốt nghiệp với bằng kỹ sư xây dựng. Sau khi tốt nghiệp đại học, ông tiếp tục học cao học chuyên ngành quản lý kinh tế tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh và đạt học vị Thạc sĩ kinh tế. Trong thời gian công tác tại địa phương, ông học cử nhân chính trị, tham gia các lớp đào tạo tiếng Nga và bồi dưỡng về quản lý do Bộ Xây dựng tổ chức. Ông có trình độ lý luận chính trị cao cấp - điều kiện cần để đảm nhiệm các chức vụ lãnh đạo trong hệ thống chính trị Việt Nam.

== Sự nghiệp ==
=== Giai đoạn đầu (1978 - 1996) ===
Sau khi tốt nghiệp Đại học Xây dựng Hà Nội năm 1978, Trịnh Đình Dũng bắt đầu công tác tại Xí nghiệp Khảo sát Thiết kế Xây dựng tỉnh Vĩnh Phú. Năm 22 tuổi, ông được bổ nhiệm làm Tổ trưởng bộ môn thiết kế, sau đó là Xưởng phó, Xưởng trưởng Xưởng Thiết kế công trình. Trong thời gian này, ông cũng tham gia công tác Đoàn và Công đoàn ngành xây dựng tỉnh. Ông gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam ngày 7 tháng 8 năm 1984, trở thành Đảng viên chính thức vào ngày 7 tháng 8 năm 1985.

Từ năm 1988 đến 1992, ông chuyển sang công tác tại Sở Xây dựng tỉnh Vĩnh Phú, lần lượt giữ các chức vụ Phó Trưởng phòng, Trưởng phòng Tổ chức - Lao động. Tháng 10 năm 1992, Trịnh Đình Dũng được bổ nhiệm làm Phó Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Vĩnh Phú. Trong giai đoạn này, ông theo học cử nhân chính trị tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, theo học các lớp bồi dưỡng về chính trị và quản lý do Bộ Xây dựng tổ chức, đồng thời học tiếng Nga tại Trường Đại học Ngoại ngữ Hà Nội.

=== Giám đốc Sở Xây dựng Vĩnh Phúc (1997 - 1999) ===
Đầu năm 1997, sau khi tỉnh Vĩnh Phúc được tái lập, ông trở thành Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Vĩnh Phúc, đồng thời là Uỷ viên Tỉnh uỷ, Bí thư Ban cán sự Đảng, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư tỉnh Vĩnh Phúc, tham gia các hội đồng kiến trúc - quy hoạch của tỉnh. Từ năm 1997 đến năm 2000 ông học lớp cao học quản lý kinh tế tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh. Trên cương vị Giám đốc Sở Xây dựng giai đoạn đầu tái lập tỉnh, Trịnh Đình Dũng cùng tập thể lãnh đạo đã xây dựng những bản quy hoạch đô thị đầu tiên, cải thiện hệ thống giao thông, cấp thoát nước, và chuẩn bị cơ sở hạ tầng cho các khu công nghiệp làm nền tảng thu hút đầu tư vào Vĩnh Phúc những năm sau đó.

=== Phó Chủ tịch và Chủ tịch UBND tỉnh, Phó Bí thư Tỉnh uỷ Vĩnh Phúc (1999 - 2004) ===
Tháng 12 năm 1999, Trịnh Đình Dũng được bổ nhiệm chức Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc. Ngày 9 tháng 5 năm 2001, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc đã họp và đưa ra quyết định bầu Trịnh Đình Dũng làm Phó Bí thư Tỉnh ủy. Ngày 11 tháng 10 năm 2001, tại kỳ họp thứ bảy (kỳ họp bất thường) của HĐND tỉnh Vĩnh Phúc khóa XIII, Trịnh Đình Dũng được bầu làm Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc.

Trịnh Đình Dũng và tập thể lãnh đạo khi đó đã xác định định hướng: coi công nghiệp là nền tảng để tạo ra tăng trưởng kinh tế nhanh, tạo nhiều việc làm để giảm nông dân, và tăng thu ngân sách; từ đó dùng nguồn lực có được để đầu tư trở lại cho nông nghiệp, nông thôn và nâng cao đời sống nông dân. Nhiệm vụ đặt ra khi đó là đưa Vĩnh Phúc gia nhập “câu lạc bộ 1.000 tỷ” – nhóm các tỉnh có thu ngân sách từ 1.000 tỷ đồng trở lên. Dưới sự chỉ đạo của ông và tập thể lãnh đạo, Vĩnh Phúc đã:

- Chuyển dịch cơ cấu kinh tế mạnh mẽ theo hướng công nghiệp – dịch vụ, giảm tỷ trọng nông nghiệp.

- Thu hút đầu tư mạnh mẽ, cải thiện hạ tầng giao thông, phát triển khu công nghiệp.

- Đến năm 2005, công nghiệp – xây dựng chiếm 52,2%, nông nghiệp chỉ còn 21,2%; GDP bình quân đầu người đạt 515 USD.

=== Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch HĐND tỉnh Vĩnh Phúc ===
Tháng 6 năm 2004, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc bầu Trịnh Đình Dũng, khi đó là Phó Bí thư Tỉnh ủy kiêm Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh, giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Phúc thay ông Chu Văn Rỵ nghỉ hưu. Sau đó, tại Đại hội Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lần thứ XIV (2005), ông tiếp tục được bầu giữ cương vị Bí thư Tỉnh ủy nhiệm kỳ 2005–2010, đồng thời là Chủ tịch Hội đồng Nhân dân tỉnh.

Chiến lược của Trịnh Đình Dũng và tập thể lãnh đạo khi đó là: phát triển toàn diện, bền vững trên ba trụ cột: công nghiệp – dịch vụ – nông nghiệp, trong đó công nghiệp được coi là nền tảng, dịch vụ là mũi nhọn, và nông nghiệp, nông thôn là đối tượng được đầu tư trở lại.

Dưới sự lãnh đạo của Trịnh Đình Dũng, Vĩnh Phúc trở thành một trong những tỉnh có tốc độ tăng trưởng cao nhất cả nước:

- GDP tăng bình quân 17,4%/năm, cao gấp gần 2 lần mức trung bình quốc gia.
- Cơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh: công nghiệp – xây dựng chiếm hơn 56%, nông – lâm – thủy sản giảm còn 13,7%.
- Thu ngân sách nhà nước tăng bình quân 31,8%/năm, vượt xa kế hoạch và gấp 4,3 lần giai đoạn 2001–2005.

Đến năm 2010, GDP bình quân đầu người đạt khoảng 1.630 USD, gấp 6,8 lần so với năm 2001 và cao hơn mức trung bình cả nước 34%. Vĩnh Phúc cũng nằm trong nhóm 5 tỉnh có nguồn thu nội địa cao nhất Việt Nam.

Một số chính sách tiêu biểu thời điểm đó:

- Chính sách “cấp đất dịch vụ cho người dân mất đất canh tác”, được áp dụng lần đầu tiên tại Việt Nam vào năm 2005.
- Miễn thủy lợi phí cho nông dân – là tỉnh đầu tiên trong cả nước thực hiện chính sách này.
- Hỗ trợ một phần lương cho giáo viên mầm non, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục cơ sở.
- Tăng đầu tư vào y tế, phúc lợi xã hội, và các chương trình giảm nghèo.

Trịnh Đình Dũng chú trọng công tác quy hoạch, coi đó là nền tảng cho phát triển bền vững.

- Nhiều khu công nghiệp lớn được quy hoạch và đi vào hoạt động trong giai đoạn này, như Khai Quang, Bình Xuyên, Bá Thiện, Tam Dương.
- Các dự án hạ tầng then chốt như đường Nội Bài – Vĩnh Yên, Quốc lộ 2B, hệ thống cấp nước và giao thông liên huyện được đầu tư đồng bộ.

- Các đô thị mới như Vĩnh Yên, Phúc Yên được mở rộng, trở thành hạt nhân phát triển vùng trung tâm.

Trong công tác tổ chức, Trịnh Đình Dũng nhấn mạnh việc:

- Tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu.
- Cải cách thủ tục đầu tư, đất đai để tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp.

- Xây dựng đội ngũ cán bộ “gần dân, trọng dân, lắng nghe dân”, và kiên quyết chống các biểu hiện tiêu cực, tham nhũng, quan liêu.

=== Bộ trưởng Bộ Xây dựng (2011 - 2016) ===
Tháng 8 năm 2011, tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XIII, Trịnh Đình Dũng được phê chuẩn bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Xây dựng. Trước đó, từ tháng 5 năm 2010, ông đã giữ chức Thứ trưởng Bộ Xây dựng.

Trong giai đoạn làm Bộ trưởng, Trịnh Đình Dũng thực hiện nhiều chính sách cải cách trong các lĩnh vực nhà ở, quy hoạch đô thị và thể chế pháp luật về xây dựng.
==== Định hướng chiến lược: Phát triển nhà ở xã hội ====
Ngay sau khi nhậm chức, ông xác định ba ưu tiên chính:

1. Phát triển nhà ở – đặc biệt là nhà ở xã hội cho người nghèo và người thu nhập thấp.
2. Hoàn thiện hệ thống pháp luật về xây dựng.
3. Tăng cường quản lý và chỉnh trang đô thị.

Ông đã chủ trì xây dựng Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia đến năm 2020, tầm nhìn 2030, văn kiện đầu tiên tại Việt Nam xác định “quyền có chỗ ở là quyền cơ bản của người dân”. Chiến lược này đề ra các mục tiêu tăng diện tích nhà ở bình quân, phát triển nhà ở xã hội, và khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia vào lĩnh vực bất động sản.

Chiến lược đã được Thủ tướng Chính phủ ban hành vào cuối năm 2011 theo Quyết định số 2127/QĐ-TTg ngày 30/11/2011.

==== Cải cách pháp luật và quản lý ngành xây dựng ====
Dưới sự chỉ đạo của ông, Bộ Xây dựng đã tham mưu và trình Quốc hội thông qua ba đạo luật quan trọng năm 2014:

- Luật Xây dựng (sửa đổi)
- Luật Nhà ở (sửa đổi)
- Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi)

Ông đặc biệt nhấn mạnh việc đổi mới quản lý đầu tư xây dựng theo hướng:

- Phân biệt phương thức quản lý theo từng nguồn vốn (công, tư, xã hội hóa).
- Kiểm soát chặt chẽ vốn ngân sách nhà nước để hạn chế thất thoát.
- Chấm dứt tình trạng “ban quản lý dự án theo mùa” và yêu cầu hình thành các ban quản lý chuyên nghiệp.

Ông cũng yêu cầu giảm thủ tục hành chính, minh bạch hóa các quy định, đồng thời giữ nguyên cơ chế “tiền kiểm” nhằm ngăn chặn lãng phí, sai phạm trong đầu tư xây dựng.

==== Ứng phó khủng hoảng bất động sản (2011–2013) ====
Giai đoạn ông làm Bộ trưởng trùng với khủng hoảng thị trường bất động sản tại Việt Nam. Từ năm 2011 đến 2013, thị trường gần như đóng băng, lượng hàng tồn kho cao, ảnh hưởng ổn định kinh tế vĩ mô.

Để ứng phó, ông đã phối hợp với các bộ ngành đề xuất:

- Gói tín dụng 30.000 tỷ đồng hỗ trợ vay mua nhà ở xã hội.
- Ban hành Nghị quyết 02/NQ-CP (2013) với các chính sách giãn thuế, giảm lãi suất, cho phép chuyển đổi dự án nhà ở thương mại sang nhà ở xã hội.
- Cơ cấu lại thị trường bất động sản, khuyến khích phát triển căn hộ nhỏ, giá rẻ, sát nhu cầu thực tế.

Kết quả là đến cuối năm 2013, lượng tồn kho bất động sản giảm gần 25%, giá nhà đất giảm từ 10–30%, thậm chí có nơi giảm tới 50%, kéo mặt bằng giá về mức hợp lý và tạo điều kiện phục hồi thị trường.

==== Tư duy mới trong điều hành và truyền thông ====
Trịnh Đình Dũng là người đầu tiên thành lập một Phòng truyền thông – báo chí trực thuộc Bộ Xây dựng. Ông chủ trương đưa tiếng nói của dư luận, báo chí và người dân trở thành một phần trong quản lý chính sách. Nhiều chuyên gia đánh giá ông là người có tư duy cải cách mạnh mẽ, gắn bó thực tiễn.

=== Phó Thủ tướng Chính phủ (2016 - 2021) ===
Ngày 9 tháng 4 năm 2016, tại kỳ họp thứ 11 của Quốc hội khóa XIII, Trịnh Đình Dũng được Quốc hội phê chuẩn và Chủ tịch nước bổ nhiệm giữ chức Phó Thủ tướng Chính phủ. Sau đó, ông tiếp tục được Quốc hội khóa XIV phê chuẩn tái bổ nhiệm vào tháng 7 năm 2016.Trên cương vị Phó Thủ tướng, ông được phân công phụ trách một loạt lĩnh vực kinh tế – kỹ thuật như: công nghiệp, xây dựng, năng lượng, nông nghiệp, giao thông vận tải, tài nguyên – môi trường, và đầu tư nước ngoài (FDI). Ông cũng là Trưởng ban chỉ đạo nhiều chương trình quốc gia lớn liên quan đến hạ tầng, năng lượng và phát triển vùng.

==== Điều hành các dự án hạ tầng trọng điểm ====
===== Đường cao tốc Bắc – Nam =====
Trịnh Đình Dũng là người đề xuất và trực tiếp chỉ đạo dự án cao tốc Bắc – Nam, coi đây là trục chính phát triển của nền kinh tế Việt Nam. Ngay từ đầu nhiệm kỳ, ông đã chủ trì nhiều cuộc họp với các bộ, ngành và địa phương, ban hành Kết luận 314/TB-VPCP để phân công trách nhiệm và tháo gỡ vướng mắc. Ông trực tiếp kiểm tra thực địa các đoạn tuyến như Cao Bồ – Mai Sơn, Vĩnh Hảo – Phan Thiết và đôn đốc tiến độ, đặc biệt trong giải phóng mặt bằng. Dự án được triển khai đúng tiến độ, tạo ra sự thay đổi trong kết nối hạ tầng quốc gia.

===== Cảng hàng không quốc tế Long Thành =====
Trịnh Đình Dũng có đóng góp trong quá trình phê duyệt và triển khai giai đoạn 1 của dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Từ năm 2016, ông nhiều lần chủ trì các cuộc họp liên ngành, trực tiếp chỉ đạo Bộ Giao thông Vận tải, Ủy ban Nhân dân tỉnh Đồng Nai và Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) phối hợp triển khai. Ông yêu cầu tách dự án giải phóng mặt bằng ra riêng để đảm bảo tiến độ. Ngày 11 tháng 11 năm 2020, ông ký quyết định phê duyệt đầu tư giai đoạn 1 với một đường băng và một nhà ga công suất 25 triệu hành khách/năm. Dự án chính thức khởi công vào đầu năm 2021 như kế hoạch đề ra.

==== Chiến lược phát triển năng lượng ====
Trên cương vị Phó Thủ tướng, ông chỉ đạo quá trình xây dựng Quy hoạch điện VIII, với quan điểm không chỉ định từng dự án mà xây dựng quy hoạch mở, linh hoạt, tạo điều kiện thu hút tư nhân đầu tư vào điện tái tạo. Ông phê duyệt Đề án tái cơ cấu ngành điện giai đoạn 2016–2020, định hướng đến 2025, với mục tiêu phát triển thị trường điện cạnh tranh, giảm dần phụ thuộc vào nhiệt điện than, tăng đầu tư vào điện gió, điện mặt trời và điện khí LNG. Ông cảnh báo việc phát triển quá nóng sẽ gây quá tải hạ tầng truyền tải và rủi ro tài chính, từ đó yêu cầu phát triển năng lượng phải gắn với quy hoạch và kiểm soát hạ tầng lưới điện.

==== Phát triển công nghiệp, đặc biệt công nghiệp hỗ trợ và ô tô ====
Trịnh Đình Dũng là người đề xuất tập trung vào công nghiệp hỗ trợ. Ông chủ trương không phát triển tràn lan, mà lựa chọn các doanh nghiệp đầu tàu, có sức kéo toàn ngành.

Trong lĩnh vực công nghiệp ô tô, ông nhiều lần nhấn mạnh khát vọng “ô tô Việt Nam” và đề nghị các chính sách thuế, tín dụng, đất đai hỗ trợ sản xuất trong nước. Ông kiên trì bảo vệ Nghị định 116/2017 về điều kiện sản xuất, kinh doanh ô tô – văn bản gây tranh cãi lúc ban đầu nhưng được đánh giá là đặt nền móng cho ngành công nghiệp ô tô nội địa.

==== Chính sách nông nghiệp, nông thôn và ứng phó thiên tai ====
Trịnh Đình Dũng là người thúc đẩy lồng ghép mục tiêu xây dựng nông thôn mới với phát triển kinh tế nông thôn, hiện đại hóa nông nghiệp và bảo vệ môi trường.

Đáng chú ý, ông cũng là nhà lãnh đạo đã dành nhiều tâm sức đưa ra những biện pháp cụ thể để Việt Nam vượt qua “Thẻ vàng” của Ủy ban Châu âu EC về cảnh báo thủy sản Việt Nam.

Ông trực tiếp chỉ đạo cập nhật kịch bản biến đổi khí hậu, xây dựng bản đồ sạt lở đất và bố trí lại dân cư ở vùng rủi ro cao. Ông nhiều lần trực tiếp xuyên tâm bão chỉ đạo phòng chống thiên tai tại miền Trung và Tây Nguyên. Trong trận bão số 9 năm 2020, ông yêu cầu sơ tán người dân khẩn cấp và trực tiếp chỉ đạo tại Sở chỉ huy tiền phương.

==== Về phát triển kinh tế biển ====
Trịnh Đình Dũng đã đưa ra những quan điểm mới trong quá trình trực tiếp chỉ đạo xây dựng Chiến lược Biển Việt Nam đến năm 2030 – tầm nhìn đến 2045. Trong đó quan điểm kinh tế biển là tổng thể, không chỉ bao gồm các hoạt động kinh tế trên biển, ven bờ. Phát triển ngành thủy sản Việt Nam- Đẩy mạnh nuôi biển; phải giảm số lượng tàu cá công suất nhỏ, đảm bảo khai thác cá một cách bền vững, có trách nhiệm. Song song với đó là yêu cầu phát triển các ngành kinh tế biển: logistics, du lịch, dịch vụ, phát triển chuỗi đô thị ven biển.

==== Đối ngoại, cải cách thể chế ====
Trên cương vị Phó Thủ tướng, ông cũng là người đại diện Chính phủ xử lý nhiều vấn đề đối ngoại quan trọng, như điều phối quan hệ Việt – Lào trong lĩnh vực xây dựng, công thương; tháo gỡ vướng mắc với các quốc gia như Nga và các nước châu Phi.

Trong đại dịch COVID-19, ông là người sớm cảnh báo về rủi ro suy giảm tăng trưởng, chỉ đạo rà soát quy hoạch bệnh viện dã chiến và trực tiếp liên hệ với doanh nghiệp để sản xuất máy thở trong nước.

=== Kết thúc nhiệm kỳ ===
Ngày 7 tháng 4 năm 2021, Quốc hội phê chuẩn miễn nhiệm chức vụ Phó Thủ tướng Chính phủ của ông Trịnh Đình Dũng. Tháng 11 năm 2021, ông được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhất.

==Đề nghị kỷ luật==
Chiều 19/1/2024, dẫn thông tin từ Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng cho hay ủy ban này đề nghị hai cơ quan hàng đầu của đảng là Bộ Chính trị và Ban Bí thư xem xét trách nhiệm, xử lý kỷ luật Ban cán sự đảng Bộ Công Thương các nhiệm kỳ 2016-2021, 2021-2026 và một số cá nhân.

Những quan chức bị đề nghị kỷ luật gồm ông Trần Tuấn Anh, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Kinh tế Trung ương, nguyên Bí thư Ban cán sự đảng, Bộ trưởng Bộ Công Thương; ông Trịnh Đình Dũng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ban cán sự đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; và ông Mai Tiến Dũng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ.

==Liên kết ngoài==
- Tóm tắt tiểu sử Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng Cổng thông tin điện tử Chính phủ Việt Nam
- Tân Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng: Những dấu ấn từ Bí thư đến Bộ trưởng Đình Chúc – báo Lao động 11:14 AM, 09 tháng 4 năm 2016
- Từ địa văn hóa Vĩnh Phúc đến tầm nhìn chính khách Nguyễn Tham Thiện Kế. Báo Xây dựng 19:51, 9 tháng 4 năm 2016
- TÓM TẮT TIỂU SỬ ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI KHOÁ XI TỈNH VĨNH PHÚC Trịnh Đình Dũng tỉnh Vĩnh Phúc
- Tóm tắt tiểu sử Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trịnh Đình Dũng Bộ Xây dựng 00:00 03 tháng 8 năm 2011
- Tiểu sử tóm tắt của Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng Chính phủ 4:14 PM, 09 tháng 4 năm 2016