hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Miles Messenger

Miles M.38 Messenger là một loại máy bay tư nhân và liên lạc 4 chỗ của Anh, do hãng Miles Aircraft chế tạo.

==Biến thể==
- Messenger 1
- Messenger 2A
- Messenger 2B
- Messenger 2C
- Messenger 3
- Messenger 4
- Messenger 4A
- Messenger 4B
- Messenger 5
- M.38A Mariner
- Handley Page HP.93

==Quốc gia sử dụng==
- Không quân Hoàng gia
- Boston Air Transport
- Patrick-Duval Aviation
- Tyne Taxis Ltd
- Ulster Aviation

==Tham khảo==
===Tài liệu===
- Amos, Peter. and Brown, Don Lambert. "Miles Aircraft Since 1925, Volume 1". London: Putnam Aeronautical, 2000. ISBN 0-85177-787-2.
- Brown, Don Lambert. "Miles Aircraft Since 1925". London: Putnam & Company Ltd., 1970. ISBN 0-370-00127-3.
- Jackson, A.J. "British Civil Aircraft since 1919". London: Putnam & Company Ltd., 1974. ISBN 0-370-10014-X.
- Mondey, David. "The Hamlyn Concise guide to British Aircraft of World War II". London: Chancellor press, 2002. ISBN 1-85152-668-4.
- Simpson, Rod, "General Aviation Handbook". Midland Publishing. 2005. ISBN 1-85780-222-5
Miles Whitney Straight

Miles M.11 Whitney Straight là một loại máy bay thông dụng 2 chỗ của Anh trong thập niên 1930.

==Quốc gia sử dụng==
- Mount Cook Airline
- Không quân Hoàng gia New Zealand
- Không quân Hoàng gia
- Hải quân Hoàng gia
- Không quân Hải quân Hoàng gia

==Tài liệu==
- Brown, Don Lambert. "Miles Aircraft Since 1925". Putnam, 1970. ISBN 0-370-00127-3.
- Jackson, A.J. "British Civil Aircraft 1919–1972: Volume III". Putnam, 1988. ISBN 0-85177-818-6.
- Mondey, David. "The Hamlyn Concise Guide to British Aircraft of World War II". Chancellor Press, 2002. ISBN 1-85152-668-4.
Mitsubishi K3M

==Biến thể==
- Mitsubishi K3M1
- Mitsubishi K3M2 "(Máy bay huấn luyện kíp lái Hải quân Nhật Bản Kiểu 90)"
- Mitsubishi K3M3 "(Máy bay huấn luyện kíp lái Hải quân Nhật Bản Kiểu 90)"
- Mitsubishi K3M3-L
- Ki-7
- Mitsubishi MS-1

==Quốc gia sử dụng==
===Quân sự===
- Không quân Hải quân Đế quốc Nhật Bản

==Tham khảo==
- Ghi chú

- Tài liệu
==Liên kết ngoài==
- Combined Fleet.com site
Chaetodon lineolatus

Chaetodon lineolatus là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi "Rabdophorus") trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1831.

== Từ nguyên ==
Tính từ định danh "lineolatus" trong tiếng Latinh có nghĩa là "có sọc dọc", hàm ý đề cập đến các đường sọc đen trên cơ thể của loài cá này.

== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==
"C. lineolatus" được phân bố trên khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Từ Biển Đỏ dọc theo bờ biển Đông Phi, phạm vi của loài cá này trải dài về phía đông đến quần đảo Hawaii (Hoa Kỳ), quần đảo Marquises (Polynésie thuộc Pháp) và đảo Ducie (quần đảo Pitcairn), ngược lên phía bắc đến vùng biển phía nam Nhật Bản, xa về phía nam đến đảo Lord Howe (Úc) và quần đảo Gambier.

Ở Việt Nam, "C. lineolatus" được ghi nhận tại vịnh Hạ Long (Quảng Ninh); cồn Cỏ (Quảng Trị); cù lao Chàm (Quảng Nam), đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) và quần đảo Hoàng Sa; Phú Yên; Ninh Thuận; vịnh Vân Phong và vịnh Nha Trang (Khánh Hòa); cù lao Câu (Bình Thuận) và Côn Đảo.

"C. lineolatus" sinh sống tập trung ở những khu vực mà san hô phát triển phong phú trên các rạn viền bờ hay trong đầm phá, độ sâu có thể lên đến 171 m.

== Mô tả ==
"C. lineolatus" có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 30 cm. Cơ thể có màu trắng với những đường sọc dọc mảnh, màu đen ở bên thân. Vùng thân sau ở góc trên cùng vây đuôi, vây lưng và vây hậu môn có màu vàng tươi. Vây ngực trong suốt. Một vệt đen dọc theo phần sau của lưng, kéo dài qua cuống đuôi đến gốc các tia vây hậu môn phía cuối. Đầu có một dải đen kéo dài qua mắt. Rìa sau vây đuôi có màu đen.

Số gai ở vây lưng: 12; Số tia vây ở vây lưng: 24–27; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 20–22; Số tia vây ở vây ngực: 15–17; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 26–33.

== Sinh thái học ==
"C. lineolatus" là loài ăn tạp, chủ yếu là các loài thủy sinh không xương sống (như nghêu, giun biển "Spirobranchus" hay các loài thân mềm của bộ Zoantharia) và tảo. Tuy "C. lineolatus" cũng ăn cả san hô nhưng chúng không hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn thức ăn này.

"C. lineolatus" thường được nhìn thấy là sống theo cặp, nhưng cũng có thể sống đơn độc và có khi hợp thành đàn.

== Phân loại học ==
"C. lineolatus" là loài chị em gần nhất với "Chaetodon oxycephalus", và cả hai hợp thành nhóm chị em với "Chaetodon ulietensis", "Chaetodon falcula" và "Chaetodon semilarvatus" dựa trên kết quả phân tích phát sinh chủng loại phân tử.""

Ngoại trừ "C. semilarvatus" là có kiểu hình khác biệt hoàn toàn, "C. ulietensis" và "C. falcula" có thể dễ dàng phân biệt với hai loài chị em còn lại nhờ vào hai vệt xám đen ở thân trên. "C. lineolatus" và "C. oxycephalus" rất khó phân biệt nếu chỉ nhìn thoáng qua: dải đen băng qua mắt của "C. oxycephalus" bị đứt đoạn tạo thành một đốm đen riêng biệt ngay trên trán, còn dải đen của "C. lineolatus" liên tục và có một đốm xám giữa trán.

== Lai tạp ==
Những cá thể mang kiểu màu trung gian giữa "C. lineolatus" với ba loài "Chaetodon auriga", "C. oxycephalus" và "C. semilarvatus" đã được bắt gặp trong tự nhiên.

== Thương mại ==
"C. lineolatus" là một loài thường được xuất khẩu trong ngành thương mại cá cảnh.
Noorduyn Norseman

Noorduyn Norseman là một loại máy bay bụi rậm một động cơ của Canada, được thiết kế để hoạt động tại các địa hình không bằng phẳng.

==Quốc gia sử dụng==
===Dân sự===
- Aviación del Litoral Fluvial Argentino
- Austin Airways

- Bearskin Airlines
- Buffalo Airways
- Canadian Airways & Western Canada Airways
- Canadian Pacific Airlines
- Central Northern Airways
- Imperial Oil
- Ontario Provincial Air Service
- Royal Canadian Mounted Police
- Saskatchewan Air Ambulance
- Saskatchewan Government Airways
- Starratt Airways
- Fjellfly
- Norving
- Widerøes Flyveselskap

===Quân sự===
- Không quân Hoàng gia Australia
- Không quân Hoàng gia Canada
- Cục giám sát hàng không
- Không quân Cuba
- Không quân Tiệp Khắc
- Không quân Honduras
- Không quân Israel
- Không quân Lục quân Đông Ấn Hoàng gia Hà Lan
- Không quân Hoàng gia Na Uy
- Không quân Paraguay
- Không quân Thụy Điển
- Không quân Hoàng gia
- Không quân Lục quân Hoa Kỳ
- Không quân Hoa Kỳ
- Hải quân Hoa Kỳ

==Tham khảo==
- Ghi chú

- Tài liệu

- Grant, Robert S. "Noorduyn Norseman: Red Lake, Ontario, Canada, Norseman Capital of the World". Red Lake, Ontario: Norseman Floatplane Festival, 2007. (booklet)
- Mathisrud, Nils. "Norwegian Wings #1: Noorduyn Norseman Mk. IV & Mk. VI". Oslo: FlyGloster Publishing, 2007. ISBN 978-82-92822-00-5.
- Milberry, Larry. "Aviation in Canada". Toronto: McGraw-Hill Ryerson, 1979. ISBN 0-07-082778-8.
- Munson, Kenneth. "Bombers, Patrol and Transport Aircraft 1939-1945". London: Blandford Press, 1969. ISBN 0-7537-0919-8.

==Liên kết ngoài==
- Official Noorduyn Norseman web site(dead link)
- Unofficial Noorduyn Norseman web site
- Individual histories of every Norseman built
Northrop Delta

Northrop Delta là một loại máy bay chở khách của Mỹ trong thập niên 1930.

==Biến thể==
- Delta 1A
- Delta 1B
- Delta 1C
- Delta 1D
- Delta 1E
- Delta I
- Delta II
- Delta III

==Quốc gia sử dụng==
- Không quân Hoàng gia Australia
- Không quân Hoàng gia Canada
- Cộng hòa Tây Ban Nha
- Không quân Cộng hòa Tây Ban Nha
- Bảo vệ Bờ biển Hoa Kỳ

==Dân sự==
- Civil Aviation Authority of Australia
- Aerovias Centrales SA (a Pan-Am Subsidiary)
- AB Aerotransport (now part of SAS)
- Trans World Airlines (hay TWA)
- Ellsworth Antarctic Flight
- Honeywell (executive aircraft)
- Richfield (executive aircraft)

==Tham khảo==
- "The Latest Northrops: The "Victoria" and "Delta" Models". "Flight", ngày 8 tháng 2 năm 1934. pp. 123–124.
- Francillon, René J. "McDonnell Douglas Aircraft since 1920". London:Putnam, 1979. ISBN 0-370-00050-1.
- Green, William. "War Planes of The Second World War:Volume Seven - Bombers and Reconnaissance Aircraft". London:Macdonald, 1967.

==Liên kết ngoài==
- canadianwings.com
- Northrop Delta VH-ADR
Moskalyev SAM-5

Moskalyev SAM-5 là một loại máy bay vận tải và cứu thương của Liên Xô trong thập niên 1930. Nó được thiết kế bởi Aleksandr Moskalyev.
Percival Gull

Percival Gull là một loại máy bay thông dụng của Anh, bay lần đầu vào năm 1932. Nó được sử dụng làm máy bay vận tải, máy bay đua và bay tầm xa. Nó được phát triển thành Vega Gull và Proctor.

==Quốc gia sử dụng==
- Không quân Nam Phi
- Không quân Tây Ban Nha

==Xem thêm==
Percival Mew Gull

==Tham khảo==
- Ghi chú
- Tài liệu

- Ellison, Norman H. "Percivals Aircraft" (The Archive Photographs Series). Charleston, SC: Chalford Publishing Company, 1997. ISBN 0-7524-0774-0.
- Grey, C.G. "Jane's All the World's Aircraft 1938." London: David & Charles, 1972, ISBN 0-7153-5734-4.
- Jackson, A.J. "British Civil Aircraft Since 1919, Volume 3". London: Putnam, 1974. ISBN 0-370-10014-X.
- Jackson, A.J. "British Civil Aircraft 1919-59, Volume 2". London: Putnam. 1960.
- Harwood, I. "Gull Genesis". "Aeroplane Monthly," Vol. 20, No. 6, June 1994.
- Lewis, Peter. "British Racing and Record-Breaking Aircraft." London: Putnam 1970. ISBN 0-370-00067-6.
- Moss, Peter W. "Impressments Log. (Vol. I–IV)". Tonbridge, Kent, UK: Air Britain (Historians) Ltd., 1962.
- Percival, Robert. "A Portrait of Percival". "Aeroplane Monthly," Vol. 12, No. 9, September 1984.
- Silvester, John. "Percival Aircraft 1933-1954 (Part 1)". "Aeroplane Monthly," Vol. 11, No. 1, January 1983.
==Liên kết ngoài==
- Percival aircraft
- Aircraft Limited
Percival Proctor

Percival Proctor là một loại máy bay huấn luyện và liện lạc trong Chiến tranh thế giới II/

==Biến thể==
- P.28 Proctor I
- P.28 Proctor IA
- P.29 Proctor
- P.30 Proctor II
- P.34 Proctor III
- P.31 Proctor IV
- Proctor 5
- Proctor 6

==Quốc gia sử dụng==
===Dân sự===
Nhiều quốc gia sử dụng.
===Quân sự===
- Không quân Hoàng gia Australia
- Không quân Bỉ
- Không quân Hoàng gia Canada
- Không quân Tiệp Khắc
- Không quân Hoàng gia Đan Mạch (RDAF)
- Armée de l'Air
- Không quân Italy
- Không quân Hoàng gia Jordan
- Không quân Liban
- Không quân Hoàng gia Hà Lan
- Không quân Ba Lan ở Anh
- Lục quân Syria
- Không quân Hoàng gia
- Không quân Hải quân Hoàng gia
- Không quân Lục quân Hoa Kỳ

==Tham khảo==
===Tài liệu===
- Ellison, Norman H. "Percivals Aircraft" (The Archive Photographs Series). Chalford, Stroud, UK: Chalford Publishing Company, 1997. ISBN 0-7524-0774-0.
- Gearing, David. W. "On the Wings of a Gull - Percival and Hunting Aircraft". Stapleford, UK:Air-Britain (Historians), 2012, ISBN 978-0-85130-448-9
- Percival, Robert. "A Portrait of Percival." "Aeroplane Monthly", Vol. 12, No. 9, September 1984.
- Scholefield, R.A. "Manchester's Early Airfields", an extended chapter in "Moving Manchester". Stockport, Cheshire, UK: Lancashire & Cheshire Antiquarian Society, 2004. ISSN 0950-4699.
- Silvester, John. "Percival Aircraft 1933–1954 (Parts 1–4)." "Aeroplane Monthly", Vol. 11, No. 1-4, January–April 1983.

==Liên kết ngoài==
- New Zealand Civil Aviation Authority aircraft register
Percival Vega Gull

Percival Vega Gull là một loại máy bay 4 chỗ của Anh trong thập niên 1930, do hãng Percival Aircraft Limited chế tạo.

==Biến thể==
- Type K.1 Vega Gull:

==Quốc gia sử dụng==
===Dân sự===
Được sử dụng ở nhiều nước.

===Quân sự===
- Không quân Argentina
- Không quân Hoàng gia Australia
- Không quân Bỉ
- Luftwaffe
- Không quân Hoàng gia Iraq
- Kenya Auxiliary Air Unit
- Không quân Hoàng gia New Zealand
- Không quân Hoàng gia
- Hải quân Hoàng gia

==Tham khảo==
- Ghi chú
- Tài liệu

- Ellison, Norman H. "Percivals Aircraft" (The Archive Photographs Series). Chalford, Stroud, UK: Chalford Publishing Company, 1997. ISBN 0-7524-0774-0.
- Gearing, David. W. "On the Wings of a Gull - Percival and Hunting Aircraft". Stapleford, UK:Air-Britain (Historians), 2012, ISBN 978-0-85130-448-9
- Grey, C.G. "Jane's All the World's Aircraft 1938". London: David & Charles, 1972. ISBN 0-7153-5734-4.
- Jackson, A.J. "British Civil Aircraft 1919–1972, Volume III". London: Putnam, 1988. ISBN 0-85177-818-6.
- Lewis, Peter. "British Racing and Record-Breaking Aircraft". London: Putnam, 1970, ISBN 0-370-00067-6.
- Percival, Robert. "A Portrait of Percival." "Aeroplane Monthly", Vol. 12, No. 9, September 1984.
- Silvester, John. "Percival Aircraft 1933-1954 (Parts 1-4)." "Aeroplane Monthly", Vol. 11, No. 1–4, January–April 1983.
==Liên kết ngoài==
- British Aircraft Directory
- "Plane Fits into Garage When Wings Are Folded" "Popular Mechanics", April 1936
Chaetodon falcula

Chaetodon falcula là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi "Rabdophorus") trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1795.

== Từ nguyên ==
Danh từ định danh "falcula" trong tiếng Latinh có nghĩa là "lưỡi liềm nhỏ", hàm ý đề cập đến hai vệt đen hình nêm ở thân trên mà trong tranh minh họa của mình, Bloch đã vẽ chúng có hình dạng giống như lưỡi liềm.

== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==
Từ Kenya dọc theo bờ biển Đông Phi đến Nam Phi, "C. falcula" được phân bố trải dài về phía đông, băng qua mũi nam Ấn Độ và hầu hết các đảo quốc trên Ấn Độ Dương đến bờ tây Thái Lan và đảo Java (Indonesia).

"C. falcula" sống tập trung ở những khu vực mà san hô phát triển phong phú trên các rạn viền bờ hay trong đầm phá, độ sâu đến ít nhất là 15 m.

== Mô tả ==
"C. falcula" có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 20 cm. Loài này có màu trắng, được bao quanh bởi màu vàng dọc theo phần lưng, một phần thân trên và thân sau. Màu vàng lan rộng sang toàn bộ vây lưng, vây hậu môn cũng như vây đuôi, và trên các vây này thường có các vệt sọc đỏ. Hai bên thân với những đường sọc dọc mảnh, màu đen. Đầu có một dải đen băng dọc qua mắt. Một vạch đen trên cuống đuôi. Vây ngực trong suốt. Vây bụng trắng muốt.

Số gai ở vây lưng: 12–13; Số tia vây ở vây lưng: 23–25; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 20–21; Số tia vây ở vây ngực: 15–16; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

== Phân loại học ==
"C. falcula" là loài chị em gần nhất với "Chaetodon ulietensis", và cả hai hợp thành nhóm chị em xa hơn với "Chaetodon lineolatus", "Chaetodon oxycephalus" và "Chaetodon semilarvatus" dựa trên kết quả phân tích phát sinh chủng loại phân tử ("C. semilarvatus" là họ hàng xa của cả bốn loài còn lại).

Nhìn chung, tất cả các loài này đều có những sọc dọc trên cơ thể, trừ "C. semilarvatus" màu vàng, bốn loài còn lại có thân màu trắng, thân sau màu vàng. "C. falcula" và "C. ulietensis" có thể dễ dàng phân biệt với các chị em còn lại nhờ vào hai vệt xám đen ở thân trên, nhưng "C. ulietensis" không có màu vàng ở lưng như "C. falcula", và vệt đen của "C. ulietensis" nhạt và nhỏ hơn "C. falcula".

== Sinh thái học ==
Thức ăn của "C. falcula" là các loài thủy sinh không xương sống. Tuy cũng ăn san hô nhưng đây không phải là thức ăn chủ yếu của chúng.

"C. falcula" thường kết đôi với nhau nhưng cũng có thể hợp thành đàn nhỏ lên đến 20 cá thể. Ngoài ra, "C. falcula" có thể bắt cặp khác loài với "C. ulietensis".

== Thương mại ==
"C. falcula" được thu thập trong các hoạt động thương mại cá cảnh. Loài này thường được xuất khẩu từ Sri Lanka.
Chaetodon meyeri

Chaetodon meyeri là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi "Citharoedus") trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1801.

== Từ nguyên ==
Từ định danh "meyeri" không được các tác giả chỉ rõ, nhưng mẫu định danh của loài cá này được lưu giữ tại Bảo tàng Meyer tại Leiden (Hà Lan); Meyer ở đây có thể là Johan Frederik Meijer, một nhân viên kế toán tại đảo Ambon (Indonesia, nơi mẫu định danh được thu thập), là người quản lý một phòng lịch sử tự nhiên nhỏ ở Hà Lan vào những năm 1700.

== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==
"C. meyeri" có phạm vi trải rộng khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Từ bờ biển Đông Phi, "C. meyeri" được phân bố trải dài về phía đông đến quần đảo Line, ngược lên phía bắc đến quần đảo Ryukyu (Nhật Bản), xa về phía nam đến rạn san hô Great Barrier (Úc), Nouvelle-Calédonie và Tonga; những cá thể lang thang đã theo hải lưu mà đến được quần đảo Galápagos (Chile) và quần đảo Revillagigedo (México).

"C. meyeri" sống tập trung ở những khu vực mà san hô phát triển phong phú trên các rạn viền bờ hay trong các đầm phá nước trong, được tìm thấy ở độ sâu khoảng 2–30 m.

== Mô tả ==
"C. meyeri" có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 20 cm. Loài này có màu trắng (có thể phớt xanh lam) với các sọc chéo màu đen uốn cong về phía sau. Có một dải sọc đen viền vàng từ đỉnh đầu băng dọc qua mắt, và một dải tương tự bao quanh mõm. Trên nắp mang có một dải đen rất dày nối với một sọc dài dưới bụng, dọc theo gốc vây hậu môn. Bụng ánh màu vàng tươi. Vây bụng màu vàng. Vây ngực có màu vàng, trong mờ. Vây hậu môn và vây lưng có màu vàng với các dải sọc đen nằm gần rìa; vây hậu môn có thêm một dải nâu ở giữa vây, còn vây lưng có một hàng chấm đỏ giữa vây. Vây đuôi màu vàng, trong suốt ở rìa sau, có hai dải đen xen kẽ với hai hàng chấm đỏ. Vùng lưng trước thường có nhiều chấm màu đỏ cam.

Số gai ở vây lưng: 12; Số tia vây ở vây lưng: 23–24; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 18–20; Số tia vây ở vây ngực: 16; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 47–55.

== Sinh thái học ==
"C. meyeri" là loài ăn san hô chuyên biệt. Cá trưởng thành thường kết đôi với nhau và sống chung trong một lãnh thổ, cá con thường sống đơn độc gần các cụm san hô cành.

== Lai tạp ==
Những cá thể mang kiểu màu trung gian giữa "C. meyeri" với hai loài chị em trong phân chi "Citharoedus" là "Chaetodon ornatissimus" và "Chaetodon reticulatus" đã được bắt gặp trong tự nhiên.

== Thương mại ==
"C. meyeri" hầu như không được xuất khẩu trong các hoạt động kinh doanh cá cảnh. Do chế độ ăn đặc biệt nên chúng thường chết đói trong điều kiện nuôi nhốt.
Cáo Blanford

Cáo Blanford hay cáo Afgan ("Vulpes cana"), là một loài cáo nhỏ được tìm thấy ở một số khu vực Trung Đông.

==Phân bố và môi trường sống==
Cáo Blanford sinh sống ở bán khô hạn khu vực, thảo nguyên và núi của Afghanistan, Ai Cập (Sinai), Turkestan, về phía đông bắc Iran, Tây Nam Pakistan, Bờ Tây và Israel. Nó cũng có thể sống khắp xứ Ả Rập (Oman, Yemen và Jordan), là một trong những đã bị mắc bẫy ở Dhofar, Ô-man vào năm 1984. Khảo sát bẫy camera gần đây đã xác nhận sự hiện diện của các loài trong một số nơi ở vùng núi Nam Sinai, Ai Cập và dãy núi của Ras Al Khaima, UAE, và trong Ả Rập Saudi.
Cáo Blanford có khả năng leo lên những tảng đá và nhảy được mô tả là "đáng kinh ngạc", nhảy lên gờ đã 3 mét ở trên chúng dễ dàng và là một trong các cách di chuyển thường xuyên của chúng, chúng cũng leo thẳng đứng, những vách đá đổ nát thông qua một loạt đợt nhảy lên. Loài cáo này sử dụng móng vuốt, sắc và cong và gan bàn chân trần để tạo lực kéo trên những gờ hẹp và dài, cái đuôi xù làm đối trọng.
Fungiidae

Fungiidae hay "san hô nấm" là một họ san hô thuộc bộ San hô cứng (Scleractinia). Họ này bao gồm mười ba chi còn tồn tại. Các loài thuộc họ này không có tầm quan trọng về mặt thương mại nhưng con người khai thác chúng để đưa vào hồ cá cảnh.

==Đặc điểm==
Nhìn chung họ Fungiidae gồm các động vật đơn độc có khả năng vận động ở vùng đáy biển. Loại san hô này thường trông có vẻ như bị tẩy trắng (bạc màu) hay đã chết. Ở đa số các chi, một polyp vươn ra khỏi bộ xương san hô để kiếm ăn vào ban đêm. Đa số các loài hoàn toàn rời khỏi vào chất nền vào tuổi trưởng thành. Một số không di động được và sống thành tập đoàn. Họ san hô này có khả năng thay đổi giới tính.

==Các chi==
- "Ctenactis"
- "Cantharellus"
- "Cycloseris"
- "Diaseris"
- "Fungia"
- "Halomitra"
- "Heliofungia
- "Herpolita"
- "Lithophyllon"
- "Podabacia"
- "Polyphyllia"
- "Sandalolitha"
- "Zoopilus"

===Các loài nổi bật===
- "Heliofungia actiniformis" có thể dễ bị nhầm là actiniaria do người ta vẫn có thể nhìn thấy các xúc tu của chúng vào ban ngày.
- Một số loài trong chi "Fungia" hội sinh với cá "Siokunichthys nigrolineatus" thuộc Họ Cá chìa vôi.
- Vài loài có hình dáng thon dài và trông giống với hải sâm (Stichopodidae).
- Vài loài ("Fungia scruposa") còn ăn cả sứa.

==Liên kết ngoài==
- AIMS CoralSearch - "Heliofungia actiniformis"
- Stony Corals Image Gallery
- Fungia scruposa eating a jelly fish (BBC News)
Crespi d'Adda

Crespi d'Adda là một làng lịch sử ở Capriate San Gervasio, Lombardy, miền Bắc Ý. Đây là một khu định cư lịch sử và là ví dụ nổi bật về một thị trấn công sở thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20 được xây dựng ở châu Âu và Bắc Mỹ bởi các nhà công nghiệp nhằm đáp ứng các nhu cầu của người lao động. Địa điểm này vẫn còn nguyên vẹn và được sử dụng một phần cho các mục đích công nghiệp, mặc dù điều kiện kinh tế và xã hội thay đổi đang đe dọa đến sự tồn tại của nó. Năm 1995, nó được UNESCO liệt kê vào danh sách Di sản thế giới.
==Lịch sử==
Năm 1869, Cristoforo Benigno Crespi, một người sản xuất dệt may đến từ Busto Arsizio đã mua một thung lũng dài 1 km giữa hai con sông Brembo và Adda, phía nam của Capriate, với ý định xây dựng một nhà máy sợi bông bên bờ sông Adda. Ông đã giới thiệu các quy trình kéo sợi, dệt, hiện đại và hoàn thiện nhất trong số các nhà máy sợi của mình. Sau đó, một nhà máy thủy điện ở Trezzo sull'Adda trên sông Adda được xây dựng chỉ cách đó vài km vào năm 1906 nhằm phục vụ cho công việc sản xuất sợi bông. Khu định cư được xây dựng năm 1878 bên cạnh nhà máy sợi, và được cung cấp các dịch vụ xã hội như phòng khám sức khỏe, trường học, nhà hát, nghĩa trang, nhà nguyện và nhà thờ.

Cả ngôi làng và nhà máy được chiếu sáng bởi hệ thống đèn điện khiến nó trở thành làng đầu tiên tại Ý có ánh sáng công cộng hiện đại. Nhà ở của công nhân lấy cảm hứng từ nước Anh nằm dọc theo những con đường song song với nhà máy về phía đông. Một con đường rợp bóng cây ngăn cách khu sản xuất với khu dân cư. Ngoài nhà máy sợi ban đầu là tác phẩm của kiến trúc sư Angelo Colla thì toàn bộ ngôi làng được kiến trúc sư Ernesto Pirovano thiết kế. Trong khoảng 50 năm, dưới sự giúp sức của kỹ sư Pietro Brunati, Pirovano điều hành việc xây dựng ngôi làng.

Năm 1889, con trai của Cristoforo là Silvio Benigno Crespi bắt đầu làm việc trong nhà máy với tư cách là giám đốc, sau khi dành thời gian ở Oldham, Anh. Các ngôi nhà với sân vườn được thiết kế và áp dụng vào năm 1892 để tạo ra sự hài hòa và tránh xung đột công nghiệp

Đến năm 1929, cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới và chính sách tài khóa của Phát xít Ý dẫn đến việc gia đình Crespi buộc phải bán đi toàn bộ các nhà máy sợi cho STI, một doanh nghiệp dệt may của Ý. Sau đó, nơi đây thuộc sở hữu lần lượt của các công ty Rossarl e Varzi vào năm 1970, sau đó là Legler đã bán đi hầu hết các ngôi nhà. Cuối cùng nó nằm trong tay tập đoàn công nghiệp Polli nhưng số người lao động đã giảm hẳn xuống chỉ còn khoảng 600 người so với 3.200 trong thời kỳ hoàng kim.

Năm 2004, các nhà máy ở đây đã ngưng sản xuất.

== Xem thêm ==
- Mô hình làng
- New Lanark
- Các nhà máy ở thung lũng Derwent
Chung Il-kwon

Chung Il-kwon (tiếng Triều Tiên: 정일권; hanja:丁一權, 21 tháng 11 năm 1917 – 17 tháng 1 năm 1994) là một Tướng lĩnh, nhà Chính trị Hàn Quốc, Đại sứ, và là một vị tướng trong Chiến tranh Triều Tiên. Bút danh của ông là Chungsa.

Chung Il-kwon giữ chức Bộ trưởng Ngoại giao cho Hàn Quốc từ năm 1963 đến 1964, và là Thủ tướng Chính phủ Hàn Quốc từ năm 1964 đến 1970. Là đại sứ Hàn Quốc - Hoa Kỳ trong giai đoạn 1960 - 1961 và 1963 - 1964. Ông là một trong những người bạn thân thiết nhất của tổng thống Hàn Quốc Park Chung-hee.

== Cuộc đời ==
Chung sinh ra ở Ussuriysk thuộc Primorsky Krai, Nga, nơi cha ông làm thông dịch viên cho Quân đội Đế quốc Nga. Sau cuộc Cách mạng Bolshevik năm 1917, cha ông chuyển cả gia đình về quê hương của ông là huyện Kyongwon, tỉnh Bắc Hamgyong. Tuy nhiên, vào năm 1930, gia đình chuyển đến nơi mà ngày nay là Quận tự trị Triều Tiên Yanbian ở Mãn Châu, nơi Chung lớn lên trong hoàn cảnh nghèo khó cùng cực. Bởi vì ông lớn lên ở Hàn Quốc khi đất nước vẫn còn bị Nhật Bản chiếm đóng, ông được đặt tên là Ikken Nakashima.

Chung Il-kwon tốt nghiệp Học viện Quân sự Tokyo năm 1940, sau đó gia nhập Quân đội Hoàng gia Nhật Bản và chiến đấu tại Trung Quốc. Kể từ khi quân đội Nhật đầu hàng, ông hợp tác với Quân đội Quốc gia Trung Quốc.

Ông điều hành Quân đội Hàn Quốc trong phần lớn các cuộc chiến tranh Triều Tiên, bao gồm cả trận đánh của Liên hợp quốc là trận Nhân Xuyên vào năm 1950. Sau khi nghỉ hưu năm 1957, ông làm Thủ tướng Hàn Quốc và giữ trách nhiệm làm đại sứ cho Hoa Kỳ và Pháp.

== Xem thêm ==
- Chiến tranh Triều Tiên
- Paik Sun-yup
- Park Chung-hee
- Chang Myon
- Kim Jong-pil

== Liên kết ngoài ==
- Chung Il-kwon
- Chung Il-kwon
- Danh sách Thủ tướng Hàn Quốc
- Chung Il-kwon
- 역대 주미 대사관 대사
Cáo Rüppell

Cáo Rüppell (danh pháp hai phần: "Vulpes rueppellii") là một loài động vật thuộc chi Cáo họ Chó. Nó sống ở Bắc Phi, Trung Đông và tây nam Á.
Nhà thờ gỗ ở Maramureş

Nhà thờ gỗ ở Maramureş là quần thể nhà thờ bằng gỗ nằm ở vùng Maramureș, phía bắc Transylvania. Quần thể này bao gồm gần 100 nhà thờ chủ yếu là nhà thờ Chính thống và số ít Nhà thờ Công giáo Hy Lạp Rumani với các giải pháp kiến trúc khác nhau từ các thời kỳ và tại khu vực khác nhau. Chúng là những công trình bằng gỗ cao với các tháp chuông cao, mỏng đặc trưng nằm ở cuối phía tây của nhà thờ. Chúng là một biểu hiện cảnh quan văn hóa địa phương đặc biệt của khu vực miền núi phía bắc Rumani.

Maramureș là một trong những khu vực nổi tiếng nhất của Rumani, với truyền thống tự trị từ thời Trung Cổ, nhưng vẫn không được ghé thăm nhiều. Những ngôi làng và nhà thờ bằng gỗ được bảo tồn tốt, lối sống truyền thống và những bộ váy sặc sỡ của địa phương vẫn còn được sử dụng khiến Maramureș như là một bảo tàng sống ở châu Âu.

Các nhà thờ bằng gỗ của khu vực được xây dựng bắt đầu từ thế kỷ 17 cho đến thế kỷ 19. Một số trong đó được dựng lên trên vị trí của nhà thờ cũ. Chúng là biện pháp để đối phó với việc cấm xây dựng các nhà thờ Chính thống giáo bằng đá của chính quyền Công giáo Áo-Hung. Các nhà thờ được làm từ những khúc gỗ dày, một số khá nhỏ và có mặt bên tối trong một vài trường hợp nhưng chúng đều là những công trình ấn tượng. Những cảnh Kinh Thánh khá "ngây thơ" chủ yếu là tác phẩm của các họa sĩ địa phương. Các tính năng đặc trưng nhất là tháp chuông cao phía trên lối vào và mái nhà lớn khiến phần thân chính của nhà thờ có vẻ như lùn hơn.

Trong số gần 100 nhà thờ còn tồn tại thì 8 trong số đó đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 1999 vì kiến trúc tôn giáo đặc biệt và truyền thống xây dựng nhà thờ gỗ ở Maramureş. Đó là các nhà thờ Bârsana, Budești Josani, Desești, Ieud, Plopiș, Poienile Izei, Rogoz và Șurdești.
Rebelution (album của Pitbull)

Rebelution là album phòng thu thứ tư của nam ca sĩ nhạc rap Pitbull, phát hành vào ngày 28 tháng 8 năm 2009. Album có sự góp giọng của nhiều ca sĩ, bao gồm Akon, B.o.B, Ke$ha, Avery Storm, Nayer, Lil Jon, The New Royales, Bass III Euro và Slim từ ban nhạc 112.

==Đĩa đơn==
- Đĩa đơn đầu tiên của album là "Krazy", được sản xuất và góp giọng bởi Lil Jon. Ca khúc đã đạt được vị trí #30 trên bảng xếp hạng "Billboard" Hot 100 của Mỹ. "Krazy" có sử dụng một đoạn nhạc mẫu từ ca khúc "Cream" của Federico Franchi.
- Đĩa đơn thứ hai được phát hành là "I Know You Want Me (Calle Ocho)", ca khúc đã đạt được vị trí á quân trên bảng xếp hạng "Billboard" Hot 100. "I Know You Want Me (Calle Ocho)" là một ca khúc được phối lại từ ca khúc "75, Brazil Street" của Nicola Fasano Vs Pat Rich.
- Đĩa đơn thứ ba từ album là "Hotel Room Service", lọt vào bảng xếp hạng "Billboard" Hot 100 tại vị trí #8.
- Đĩa đơn thứ tư là "Shut It Down", hợp tác với Akon. Đĩa đơn được phát hành vào ngày 2 tháng 11 năm 2009, cùng với một video âm nhạc. Ca khúc này đạt vị trí #42 trên bảng xếp hạng "Billboard" Hot 100.
- Đĩa đơn thứ năm được phát hành là "Can't Stop Me Now", hợp tác với The New Royales. Ca khúc được phát hành vào ngày 14 tháng 6 năm 2010 cùng với một video âm nhạc.

==Xem thêm==
- "Rebelution Tour" - Tour diễn quảng bá cho album "Rebelution"
Cát Vinh

Cát Vinh (, ? – 528) thủ lĩnh khởi nghĩa nông dân Hà Bắc, là lực lượng lớn mạnh nhất trong phong trào Lục Trấn khởi nghĩa phản kháng nhà Bắc Ngụy.

==Nguồn gốc dân tộc==
Ban đầu Cát Vinh là Trấn tướng của trấn Hoài Sóc. Theo phép của nhà Bắc Ngụy, Trấn tướng đều lấy quý tộc Tiên Ti đảm nhiệm, từ đó suy đoán ông cũng là người Tiên Ti.

==Quá trình khởi nghĩa==
Tháng giêng năm Hiếu Xương thứ 2 (526), nguyên Hoài Sóc trấn binh Tiên Vu Tu Lễ tại thành Tả Nhân, Định Châu lãnh đạo khởi nghĩa. Hoài Sóc trấn tướng Cát Vinh tham gia khởi nghĩa.

Tháng 8, Nguyên Hồng Nghiệp làm phản, giết Tiên Vu Tu Lễ, xin hàng triều đình. Cát Vinh giết Nguyên Hồng Nghiệp tự lập, tiếp tục lãnh đạo nghĩa quân.

Tháng 9, ông nhắm đến Doanh Châu ở phía bắc, tại Bác Dã Bạch Ngưu La đánh bại quan quân, chém chết Chương Vũ vương Nguyên Dung. Ông tự xưng thiên tử, đặt quốc hiệu là Tề. Sau đó thừa thắng tiến quân, đổi niên hiệu là Quảng An. Không lâu sau, nghĩa quân bắt chém Quảng Dương vương, Phiếu kỵ đại tướng quân Nguyên Uyên, giết thống soái tối cao của quan quân là Nguyên Sâm.

Tháng giêng năm sau, nghĩa quân đánh hạ Ân Châu, giết thứ sử Thôi Giai, tiến vây Ký Châu. Tháng 11, hạ được Ký Châu, bắt thứ sử Nguyên Phu. Triều đình lấy Đô đốc Nguyên Tử Ung làm Ký Châu thứ sử, soái quân thảo phạt Cát Vinh.

Tháng 12, Cát Vinh soái 10 vạn nghĩa quân tại nhánh sông Chương, đông bắc Dương Bình, đánh bại quan quân, giết chết tướng Ngụy là bọn Nguyên Tử Ung, Bùi Diễn. Nghĩa quân chiếm cứ vài châu huyện của Hà Bắc, lực lượng lên đến mấy chục vạn người.

Trong quá trình khởi nghĩa, Cát Vinh xem thường dân chúng người Hán, đánh đập giới cường hào địa chủ, vào tháng 2 năm Vũ Thái đầu tiên (528), lại bắt giết một thủ lĩnh của một cánh nghĩa quân khác là Đỗ Lạc Chu, thu lấy lực lượng của ông ta, khiến cho nội bộ phong trào bị chia rẽ.

Tháng 3, nghĩa quân hạ được Thương Châu, bắt thứ sử Tiết Khánh Chi.

Tháng 8, Cát Vinh đưa quân vây Nghiệp Thành, xưng có trăm vạn, ruổi qua Cấp Quận.

Tháng 9, Trụ quốc đại tướng quân Nhĩ Chu Vinh soái 7000 (có thuyết là 7 vạn) tinh kị tấn công nghĩa quân ở Phũ Khẩu thuộc Tương Châu. Cát Vinh cậy đông khinh địch, bày trận phân tán, bị Nhĩ Chu Vinh dùng kỳ binh đánh bại, bị bắt sống, đưa về Lạc Dương chém đầu. Khởi nghĩa thất bại.

==Tham khảo==
- Ngụy thư
- Bắc sử
- Tư trị thông giám

==Xem thêm==
- Trần Dần Khác, "Ngụy Tấn Nam Bắc triều sử giảng diễn lục" (Vạn Thằng Nam chỉnh lý) Hoàng Sơn thư xã, 2000
- Đỗ Sĩ Đạc, "Bắc Ngụy sử", Nhà xuất bản Sơn Tây Cao Hiệu Liên Hiệp, 1992
- Trâu Kỷ Vạn, "Trung Quốc thông sử: Ngụy Tấn Nam Bắc triều sử", Nhà xuất bản Cửu Châu, 2009
Cáo lông nhạt

Cáo lông nhạt, tên khoa học Vulpes pallida, là một loài động vật có vú trong chi Cáo, họ Chó, bộ Ăn thịt. Chúng được Cretzschmar mô tả năm 1826.

Đây là một loài cáo được tìm thấy ở dải Sahel châu Phi từ Sénégal ở phía tây đến Sudan ở phía đông. Đây là một trong những nghiên cứu của tất cả các loài chó, một phần do nơi sống xa xôi hẻo lánh của nó và màu lông lẫn với màu cát sa mạc của nó.

Chúng có thân dài và chân khá ngắn và mõm hẹp. Nó cân nặng từ 4-6 pound. Tai lớn so với các loài cáo khác nhưng có đặc trưng của loài cáo ở sa mạc. Lông nói chung là một màu cát nhạt chuyển sang màu trắng về phía bụng. Đuôi rậm lông màu nâu đỏ và màu đen ở đầu.

Chúng thường sống ở sa mạc đá và bán sa mạc mặc dù thỉnh thoảng đi vào phía nam vào thảo nguyên. Nó sống trong các nhóm gia đình nhỏ với cha mẹ và các con cáo con. Trong ngày chúng nghỉ ngơi trong hang có thể dài lên đến 15 mét dài và xuống đến 2 mét xuống đất, hoàng hôn xuống chúng ra ngoài kiếm thức ăn bao gồm thực vật và quả mọng cũng như động vật gặm nhấm, bò sát và côn trùng. Nó có khả năng giữ nước từ thức ăn của nó, và có gần như nhịn uống hoàn toàn.

==Phân loài==
Có năm phân loài được công nhận:
- "Vulpes pallida pallida"
- "Vulpes pallida cyrenaica"
- "Vulpes pallida edwardsi"
- "Vulpes pallida harterti"
- "Vulpes pallida oertzeni"

==Tham khảo==
- Walker's Mammals of the World, Fifth Edition,volume 1, Johns Hopkins University Press
Red (bài hát của Taylor Swift)

"Red" là một bài hát của nữ ca sĩ-nhạc sĩ người Mỹ Taylor Swift. Bài hát được phát hành vào ngày 2 tháng 10 năm 2012 bởi hãng thu âm Big Machine dưới dạng tải kỹ thuật số. Đây là một trong những đĩa đơn quảng bá cho album phòng thu thứ tư của Swift, "Red" (2012). Bài hát đạt vị trí #6 trên bảng xếp hạng "Billboard" Hot 100 của Mỹ và #2 trên bảng xếp hạng Hot Country Songs. Ngoài ra, bài hát còn lọt vào tốp 5 tại Canada và được xếp hạng tại Úc, Pháp, Ireland, New Zealand, Tây Ban Nha và Liên hiệp Anh.

== Đánh giá chuyên môn ==
Bài hát được đánh giá tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, hầu hết ca ngợi phần ca từ mạnh mẽ do Swift sáng tác, tuy nhiên họ lại chỉ trích về việc Swift sử dụng autotune (dụng cụ trợ âm) trong một phần của bài hát và không chấp nhận việc Swift sử dụng quá nhiều thể loại nhạc trong một ca khúc.

== Biểu diễn trực tiếp ==
Taylor Swift biểu diễn bài hát trực tiếp lần đầu tiên trên BBC Radio Teen Awards vào ngày 7 tháng 10 năm 2012, được tổ chức tại Wembley Arena, London.

=="Red (Taylor's Version)"==
Swift thu âm lại bài hát cho album tái thu âm của cô, "Red (Taylor's Version)", được Republic Records phát hành vào ngày 12 tháng 11 năm 2021.
Piper J-4

Piper J-4 Cub Coupe là một phiên bản hai chỗ của Piper J-3, được hãng Piper Aircraft chế tạo giai đoạn 1938-1942. Đây là kiểu đầu tiên của Piper có kiểu ghế ngồi cạnh nhau.

==Biến thể==
- J-4:
- J-4A:
- J-4B:
- J-4E:
- J-4F:
Porterfield 35

Porterfield Model 35 Flyabout là một loại máy bay thông dụng 2 chỗ của Mỹ, do hãng Porterfield Aircraft Corporation ở Kansas City chế tạo.

==Biến thể==
- 35
- 35-70 Flyabout
- 35-V
- 35-W
- Porterfield 75-C
- Porterfield 90 (De Luxe Sport)

==Quốc gia sử dụng==
- Không quân Hoàng gia New Zealand

==Tham khảo==
- The Illustrated Encyclopedia of Aircraft (Part Work 1982-1985), 1985, Orbis Publishing, Page 2760
Potez 29

Potez 29 là một loại máy bay chở khách hai tầng cánh của Pháp trong thập niên 1920, do Avions Henry Potez thiết kế chế tạo. Dù thiết kế là máy bay dân dụng, nhưng một số lượng lớn vẫn được Không quân Pháp sử dụng.

==Biến thể==
- Potez 29
- Potez 29/2
- Potez 29/4

==Quốc gia sử dụng==
===Dân sự===
- CIDNA
- LARES
- Aeroput

===Quân sự===
- Không quân Pháp
- Không quân Pháp Tự do
- Không quân Hoàng gia
Potez 56

Potez 56 là một loại máy bay vận tải của Pháp trong thập niên 1930, do hãng Potez chế tạo. Nó còn được quân đội dùng làm máy bay liên lạc và huấn luyện.

==Quốc gia sử dụng==
- Không quân Pháp
- Hải quân Pháp

- Cộng hòa Tây Ban Nha
- Không quân Cộng hòa Tây Ban Nha

==Biến thể==
- Potez 56
- Potez 560
- Potez 561
- Potez 565
- Potez 566
- Potez 567
- Potez 568
Potez 58

Potez 58 là dòng máy bay thông dụng và du lịch hạng nhẹ của Pháp, phát triển vào giữa thập niên 1930.

==Biến thể==
- Potez 58
- Potez 580
- Potez 582
- Potez 584
- Potez 585
- Potez 586

==Quốc gia sử dụng==
- Không quân Pháp
- Cộng hòa Tây Ban Nha
- Không quân Cộng hòa Tây Ban Nha

==Tham khảo==
- Potez 58 series at Aviatsya (in Russian)
- Potez at Aviafrance

==Liên kết ngoài==
- Photo at Ugolok Neba page
Rearwin Sportster

Rearwin Sportster là một loại máy bay thông dụng hai chỗ của Hoa Kỳ trong thập niên 1930, do hãng Rearwin Aircraft & Engines thiết kế chế tạo.

==Biến thể==
- Sportster 7000
- Sportster 8500
- Sportster 9000-L
- Sportster 9000-KR
- Sportster 9000-W

==Quốc gia sử dụng==
===Quân sự===
- Không quân Hoàng gia New Zealand
SAIMAN 202

SAIMAN 202 là một loại máy bay hai chỗ của Ý trong thập niên 1930, do Società Industrie Meccaniche Aeronautiche Naval (SAIMAN) thiết kế chế tạo.

== Biến thể ==
- SAIMAN 202
- SAIMAN 202bis
- SAIMAN 202/I
- SAIMAN 202 RL
- SAIMAN 202/M
- SAIMAN 204 R

== Quốc gia sử dụng ==
- Không quân Nhà nước Độc lập Croatia
- Không quân đồng minh tham chiến Italy
- Regia Aeronautica
Shcherbakov Shche-2

Shcherbakov Shche-2 (), còn gọi là TS-1 và biệt danh là "Pike", là một loại máy bay thông dụng hai động cơ của Liên Xô, do Alexei Shcherbakov thiết kế, OKB-47 chế tạo.

==Quốc gia sử dụng==
===Dân sự===
- Aeroflot

===Quân sự===
- Không quân Ba Lan
- Không quân Xô viết
- Không quân SFR Nam Tư

==Tham khảo==
- Ghi chú

- Tài liệu

- Dexter, Keith. "The Numbered Factories and Other Establishments of the Soviet Defence Industry, 1928 to 1967: a Guide," Part II. "Research & Design Establishments: Version 1.0." University of Warwick, Department of Economics, July 2000. PDF link.
- Donald, David, ed. "The Complete Encyclopedia of World Aircraft". London: Orbis, 1997. ISBN 0-7607-0592-5.
Spartan Executive

Spartan 7W Executive là loại máy bay nổi tiếng nhất của hãng Spartan Aircraft Company cuối thập niên 1930 đầu thập niên 1940. Nó được thiết kế dành cho những người giàu.

==Biến thể==
- Spartan 7X Executive
- Spartan 7W-P Executive
- Spartan 7W Executive
- Spartan 7W-F
- Spartan UC-71-SP
- Spartan 8W Zeus
- Spartan 12W Executive

==Quốc gia sử dụng==
===Quân sự===
- Không quân Hoàng gia Canada
- Không quân Cộng hòa Trung Hoa
- Không quân Cộng hòa Tây Ban Nha
- Không quân Hoàng gia
- Quân đoàn Không quân Lục quân Hoa Kỳ/Không quân Lục quân Hoa Kỳ

== Tham khảo ==
- FAA Type Certificate Data Sheet TC628

==Liên kết ngoài==
- The Executive on Aerofiles
Putilov Stal-3

Stal-3 ("Stal" – thép) là một loại máy bay vận tải, được thiết kế chế tạo ở Liên Xô từ năm 1933.

==Quốc gia sử dụng==
- Không quân Nhân dân Mông Cổ
- Aeroflot
- Không quân Xô viết

==Tham khảo==
- Gunston, Bill. "The Osprey Encyclopaedia of Russian Aircraft 1875 – 1995". London, Osprey. 1995. ISBN 1-85532-405-9
Stinson Reliant

Stinson Reliant là một loại máy bay thông dụng do Stinson Aircraft Division thuộc Aviation Manufacturing Corporation ở Wayne, Michigan chế tạo.

==Biến thể==
SR-10 Reliant có các phiên bản trên đất liền, thủy phi cơ và hoạt động ở vùng cực:

- Cứu thương (2 cáng)
- Chở hàng/Cứu thương
- Kéo bia bay
- Chữa cháy
- Chụp ảnh

===Biến thể dân sự===
- SR Reliant:
- SR-1:
- SR-2:
- SR-3:
- SR-4:
- SR-5:
- SR-5A:
- SR-5B:
- SR-5C:
- SR-5E:
- SR-5F:
- SR-6:
- SR-6A:
- SR-6B:
- SR-7:
- SR-7B:
- SR-7C:
- SR-8A:
- SR-8B:
- SR-8C:
- SR-8D:
- SR-8DM:
- SR-8E:
- SR-8DE:
- SR-9:
- SR-9A:
- SR-9B:
- SR-9C:
- SR-9D:
- SR-9E:
- SR-9F:
- SR-10:
- SR-10B:
- SR-10C:
- SR-10D:
- SR-10E:
- SR-10F:
- SR-10G:
- SR-10J:
- SR-10K:

===Biến thể quân sự===
- AT-19
- AT-19A
- AT-19B
- AT-19C
- UC-81:
- UC-81A
- UC-81B
- UC-81C
- XC-81D
- UC-81E
- UC-81F
- UC-81G
- UC-81H
- UC-81J
- UC-81K
- UC-81L
- UC-81M
- UC-81N
- L-12
- L-12A
- RQ-1
- XR3Q-1
- Reliant I

==Quốc gia sử dụng==
===Quân sự===
- Hải quân Argentina
- Không quân Hoàng gia Australia
- Quân đoàn Không quân Lục quân Philippine
- Không quân Hoàng gia
- Không quân Hải quân Hoàng gia
- Không quân Lục quân Hoa Kỳ
- Bảo vệ Bờ biển Hoa Kỳ
- Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ
- Hải quân Hoa Kỳ
- Tuần tra Hàng không Dân sự

===Dân sự===
- Aerolloyd Iguassu
- Aerovias Minas Gerais
- NAB – Navegação Aérea Brasileira
- Grupo TACA
- Aerovías de México
- Widerøe
- Líneas Aéreas de Transporte Nacional (LATN)
- Northwest Airways

==Liên kết ngoài==
- National Air and Space Museum, Smithsonian Institution
- Không quân Hải quân Hoàng gia Archive
- Alberta Aviation Museum
- (1944) T.O. No. 01-50KA-1 Pilot's Flight Operating Instructions for Army Model AT-19 Airplanes, British Model Reliant
Stinson Voyager

Stinson Voyager là một loại máy bay thông dụng hạng nhẹ của Hoa Kỳ trong thập niên 1940, do hãng Stinson Aircraft Company chế tạo.

==Biến thể==
- Model 105
- Model 10
- Model 10A
- Model 10B
- YO-54
- AT-19A
- AT-19B
- L-9A
- L-9B

==Quốc gia sử dụng==
- Không quân Hoàng gia Canada
- Không quân Lục quân Hoa Kỳ

==Tham khảo==
- Ghi chú
- Tài liệu

- Andrade, John. "U.S.Military Aircraft Designations and Serials since 1909". Leicester, UK: Midland Counties Publications, 1979. ISBN 0-904597-22-9.
- "The Illustrated Encyclopedia of Aircraft (Part Work 1982-1985). London: Orbis Publishing, 1985.
- Simpson, R.W. "Airlife's General Aviation". Shrewsbory, Shrops, UK: Airlife Publishing, 1991. ISBN 1-85310-194-X.
- Wegg, John. "General Dynamic Aircraft and their Predecessors". London: Putnam, 1990. ISBN 0-85177-833-X.
Tugan Gannet

Tugan LJW7 Gannet, sau này còn gọi là Wackett Gannet theo tên nhà thiết kế Lawrence Wackett, là một loại máy bay chở khách loại nhỏ, do hãng Tugan Aircraft chế tạo ở Australia vào thập niên 1930. Đây là loại máy bay đầu tiên do Australia thiết kế được đưa vào sản xuất hàng loạt.

==Quốc gia sử dụng==
- Ansett Airways
- Butler Air Transport
- Không quân Hoàng gia Australia
- Western and Southern Provincial Airlines
Tupolev ANT-35

Tupolev ANT-35 là một loại máy bay vận tải hạng nhẹ hai động cơ của Liên Xô trong thập niên 1930, nó được trang bị cho Aeroflot vào năm 1937 với tên gọi Tupolev PS-35.

==Biến thể==
- ANT-35
- ANT-35bis

==Quốc gia sử dụng==
- Aeroflot
Waco C-72

C-72 là tên định danh dành một loại máy bay hai tầng cánh do hãng Waco chế tạo cho Không quân Lục quân Hoa Kỳ vào năm 1942.

==Biến thể==
- UC-72
- UC-72A
- UC-72B
- UC-72C
- UC-72D
- UC-72E
- UC-72F
- UC-72G
- UC-72H
- UC-72J
- UC-72K
- UC-72L
- UC-72M
- UC-72N
- UC-72P
- UC-72Q

==Tham khảo==
- Nguồn
Aeronca L-3

Aeronca L-3 là một nhóm các dòng máy bay liên lạc và thám sát, được Quân đoàn Không quân Lục quân Hoa Kỳ sử dụng trong Chiến tranh thế giới II. Seri L-3 được chuyển thể từ các kiểu Tandem Trainer và Chief của Aeronca trước chiến tranh.

==Biến thể==
Định danh O-58 thay cho định danh L-3 vào tháng 4 năm 1942
- YO-58
- O-58 / L-3
- O-58A / L-3A
- O-58B / L-3B
- O-58C / L-3C
- L-3D — Aeronca 65TF Defender
- L-3E — Aeronca 65TC Defender
- L-3F — Aeronca 65CA Defender
- L-3G — Aeronca 65L Super Chief
- L-3H — Aeronca 65TL Defender
- L-3J — Aeronca 65TC Defender
- JR-1
- TG-5
- TG-33
- LNR

==Quốc gia sử dụng==
- Không quân Lục quân Hoa Kỳ
- Hải quân Hoa Kỳ

==Liên kết ngoài==
- L-3 page at the Bảo tàng Quốc gia Không quân Hoa Kỳ
- L-3 page at Warbird Alley
- L-3 page at Museo Nacional Aeronáutico y del Espacio de Chile
CAP-4

CAP-4 Paulistinha là một loại máy bay huấn luyện dân sự và quân sự, chế tạo ở Brasil trong thập niên 1930 và 1940.

== Biến thể ==
- EAY-201
- CAP-4
- CAP-4B
- CAP-4C
- P-56 Agricola
- Paulistinha 56-C
- Paulistinha 56-D

== Quốc gia sử dụng ==
- Hải quân Brasil
- Không quân quân đội Paraguay
- Paraguayan Aeroclub

== Tham khảo ==
- Aeroclube de Joinville website

== Liên kết ngoài ==
- Brazilian Naval Air Arm - CAP Paulistinha
Sở Điệu vương

Sở Điệu Vương (chữ Hán: 楚悼王, trị vì 401 TCN - 381 TCN), hay Sở Điệu Chiết vương (楚悼折王), tên thật là Hùng Nghi (熊疑), hay Mị Nghi (羋疑), là vị vua thứ 36 của nước Sở - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Hùng Nghi là con của Sở Thanh vương, vua thứ 35 của nước Sở. Năm 402 TCN, vua cha Sở Thanh vương bị cường đạo giết chết, Sở Điệu vương cùng kì huynh Vương tử Định tranh đoạt vương vị,Điệu vương giành chiến thắng.Vương tử Định trốn đến nước Ngụy cầu cứu tam Tấn.

== Sự nghiệp ==
Năm 400 TCN, liên quân ba nước Tam Tấn là Hàn, Ngụy, Triệu tấn công nước Sở, tiến đến Tang Khâu, đánh bại quân Sở, tiến đến Thặng Khâu mới rút lui.

Năm 398 TCN, Sở Điệu vương cử quân đánh nước Trịnh, tiến đến thủ phủ của Trịnh là Tân Trịnh. Cùng năm, ông tấn công biên giới nhà Chu.

Năm 393 TCN, ông lại đánh Hàn, chiếm đất Phụ Thử. Hai năm sau, quân 3 nước Tam Tấn lại tấn công Sở, quân Sở bại trận ở Du Quan. Sở Điệu vương bèn mang của biếu nước Tần để kết liên minh chống Tam Tấn.

Đến năm 391 TCN, Sở lại giao chiến với Tam Tấn ở Đại Lương và Du Quan, bị Tam Tấn đánh bại.

Năm 387 TCN, đại tướng Ngô Khởi nước Ngụy bị Ngụy Vũ hầu nghi ngờ, phải chạy sang Sở, được bổ làm Thái thú Uyển quận. Sau đó Sở Điệu vương lại phong Ngô Khởi làm Lệnh doãn (tướng quốc), nắm giữ quốc chính. Ngô Khởi đề ra pháp luật, tiến hành một số cải cách như giảm tước lộc và quyền lực của các đại thần, bỏ không chu cấp cho những người họ nhà vua đã xa quá năm đời, hậu đãi binh lính, bãi bọn vô năng, phế bọn vô dụng, trị bách quan, thân vạn dân, thực phủ khố, tăng cường huấn luyện quân đội, cấm dân du, tướng tam quân, sử sĩ tốt lạc tử, địch quốc bất cảm mưu làm cho quân mạnh, về phía bắc củng cố lại hai đất Trần và Sái, phía Tây hòa hoãn với nước Tần, phía nam bình định Bách Việt, làm nước Sở lại cường thịnh.

Sự lớn mạnh của nước Sở khiến chư hầu lo ngại, đồng thời các quý tộc nước Sở bị đụng chạm quyền lợi đều muốn hại Ngô Khởi, nhưng vì Sở Điệu vương trọng dụng nên không làm gì được.

Năm 381 TCN, Ngụy đánh Triệu, Ngô Khởi đem quân cứu Triệu, đóng ở Lâm Trung, đại thắng được quân Ngụy.

Cùng năm đó, Sở Điệu vương qua đời. Ông ở ngôi 21 năm. Ngô Khởi nghe tin đem quân về thì bị các đại thần và tông thất đánh. Ngô Khởi cùng đường chạy đến ôm thây Điệu vương mà khóc, quân nổi loạn giơ cung bắn chết Ngô Khởi, bắn cả vào thi thể của ông. Sau đó thái tử Hùng Tang lên ngôi, tức Sở Túc vương, Túc vương xét đến tội bắn vào thi thể Điệu vương, giết chết đến 70 nhà.

==Xem thêm==
- Sở Thanh vương
- Sở Túc vương
- Ngô Khởi
==Tham khảo==
- Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên:
- "Sở thế gia"
- "Tôn Tử, Ngô Khởi liệt truyện"
- Phương Thi Danh (2001), "Niên biểu lịch sử Trung Quốc", Nhà xuất bản Thế giới
Interstate Cadet

Interstate Cadet là một loại máy bay thông dụng hạng nhẹ của Hoa Kỳ. Khoảng 320 chiếc đã được hãng Interstate Aircraft and Engineering Corporation ở El Segundo, California chế tạo giai đoạn 1941-1942.

==Biến thể==
- S-1
- S-1A

- S-1A-65F
- S-1A-85F
- S-1A-90F
- S-1B1
- S-1B2 (Arctic Tern)
- XO-63 Grasshopper
- L-6A Grasshopper
- L-8A Cadet
Piper J-3 Cub

Piper J-3 Cub là một loại máy bay hạng nhỏ, đơn giản được hãng Piper Aircraft chế tạo giai đoạn 1937-1947.

== Biến thể ==
===Dân sự===
- J-3
- J3C-40
- J3C-50
- J3C-50S
- J3C-65
- J3C-65S
- J3F-50
- J3F-50S
- J3F-60
- J3F-60S
- J3F-65
- J3F-65S
- J3L
- J3L-S
- J3L-65
- J3L-65S

- J3P
- J-3R
- J-3X
- Cammandre 1

===Quân sự===
- YO-59
- O-59
- O-59A
- L-4
- L-4A
- L-4B
- L-4C
- L-4D
- L-4H
- L-4J
- UC-83A
- TG-8
- LNP

- NE-1
- NE-2

== Quốc gia sử dụng ==
=== Dân sự ===
Được sử dụng rộng rãi trong các trường huấn luyện bay cũng như thuộc sở hữu cá nhân.

=== Quân sự ===
- Quân đội Paraguay
- Không quân Hàn Quốc
- Không quân Hoàng gia
- Không quân Hoa Kỳ
- Lục quân Hoa Kỳ
- Không quân Lục quân Hoa Kỳ
- Hải quân Hoa Kỳ

==Liên kết ngoài==
- Fiddler's Green history of the J-3
- The New Piper Aircraft, Inc. - Heritage - Brief timeline of the history of Piper Aircraft Company, starting with the Piper Cub
- Sentimental Journey - Annual fly-in of Piper Cubs held in Lock Haven, Pennsylvania
- T.O. No. 01-140DA-1 Pilot's Flight Instructions L-4A and L-4B Airplanes (1943)
- 01-140DA-2 Erection and Maintenance Instructions for Airplanes Army Models L-4A, L-4B, L-4H, and L-4J British Model Piper Cub (1945)
RWD-13

RWD-13 là một loại máy bay du lịch của Ba Lan, do hãng RWD chế tạo từ năm 1935.

==Quốc gia sử dụng==
===Quân sự===
- Không quân Estonia
- Không quân Nhà nước Độc lập Croatia 1 chiếc từ Không quân Hoàng gia Nam Tư cũ.
- Luftwaffe
- Không quân Israel
- Không quân Hoàng gia Romania
- "Escadrila Albă"
- Không quân Thụy Điển
- Không quân Tây Ban Nha
- Không quân Hoàng gia Nam Tư

===Dân sự===
- "Aeroklub Polski"
- LOT Polish Airlines
- Vương quốc Yemen

==Tham khảo==
===Tài liệu===
- Glass, Andrzej: "Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939" ("Polish aviation constructions 1893-1939"), WKiŁ, Warsaw 1977, p. 313-318
- Andrzej Glass: "Samoloty RWD-13 w Rumunii"
- Maciej Stefanicki: "Samoloty RWD w Brazylii, Izraelu i USA"

==Liên kết ngoài==
- Photos and drawings of RWD-13 and RWD-13S at Ugolok Neba site
- Civil Aircraft Registar - Yugoslavija