hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Jefferson Davis

Jefferson Finis Davis (3 tháng 6 năm 1808 – 6 tháng 12 năm 1889) là chính khách Hoa Kỳ với cương vị tổng thống của chính phủ Liên minh miền Nam trong thời kỳ Nội chiến Hoa Kỳ (1861 – 1865).

==Sự nghiệp ==
Trong suốt thời gian tại nhiệm, ông không tìm ra giải pháp chính trị hoặc quân sự để chống lại lực lượng hùng hậu của Liên bang miền Bắc. Mặc dù ông biết không thể chống chọi, Davis vẫn cố chấp tiếp tục đòi tự trị cho 11 tiểu bang miền Nam và kéo dài cuộc nội chiến, tàn phá xứ sở suốt 5 năm. Đối với dân Mỹ miền Nam thời bấy giờ, tướng Robert E. Lee được nêu tên và tôn sùng nhiều hơn Jefferson Davis.

Jefferson Davis bị bắt năm 1865 nhưng không bị xử tội phản quốc, chỉ bị tước bỏ quyền hành chính (cho đến năm 1978, 90 năm sau khi ông mất, chính phủ Hoa Kỳ mới bỏ điều lệ này).

Davis tốt nghiệp Trường Võ bị West Point, ông từng tự hào là giỏi chiến thuật chiến lược với kinh nghiệm trong chức vụ đại tá quân tình nguyện thời Chiến tranh Hoa Kỳ-Mexico. Ông cũng từng nhận chức vụ Bộ trưởng Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ dưới thời tổng thống Franklin Pierce.

==Liên kết ngoài==
- The Papers of Jefferson Davis at Rice University
- Capture of Jefferson Davis
- Jefferson Davis' final resting place
Cóc tía

Cóc tía (tên khoa học: Bombina maxima) là một loài cóc thuộc họ Bombinatoridae. Nó là động vật có bản địa Trung Quốc. Cóc tía sống ở các đầm lầy nước ngọt, ao hồ, sông suối và kênh, vùng đất ẩm. Cóc tía ăn các loại côn trùng và loài không xương sống. Đây là loài đặc hữu của Tứ Xuyên, Vân Nam và Quý Châu ở Trung Quốc.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là đầm nước, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, suối nước ngọt, đất canh tác, kênh đào và mương rãnh.

==Đặc điểm sinh học==
===Hình dáng===
- Lỗ mắt hình tam giác, không có màng nhĩ

===Sinh thái===
- Sống ẩn dưới các tảng đá lớn, đám lá rụng ở các hốc, khe đất ven bờ nước lặng có nhiều cây cỏ mục rữa tại các vùng núi cao trên 2000 m
- Thức ăn: sâu bọ
- Sinh sản: cóc tía giao phối trong tư thế ôm ngang hông phía trên bắp đùi.

==Phân bố==
- Khi hiểu theo nghĩa hẹp, với sự chia tách "Bombina fortinuptialis" và "Bombina microdeladigitora" thành các loài độc lập, thì nó là loài đặc hữu của Trung Quốc, đặc biệt là ở phía nam. Còn khi hiểu theo nghĩa rộng (bao gồm cả hai loài nói trên) thì nó cũng có ở Việt Nam, được quan sát thấy ở Lào Cai (Sa Pa) ("Bombina microdeladigitora" nếu coi là một loài thì loài này có ở Việt Nam). Tuy nhiên, hiện nay các tác giả về phân loại động vật tại Việt Nam hiểu "Bombina maxima" theo nghĩa rộng.

== Thành ngữ ==
- "Gan cóc tía"

== Nguồn tham khảo ==
- Shunqing L., Datong Y. & Ohler A. 2004. Bombina maxima. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.
Cóc tổ ong

Cóc tổ ong, còn gọi là Cóc Surinam, tên khoa học Pipa, là một chi của ếch nhái trong họ Cóc không lưỡi Pipidae, thuộc bộ Anura. Chi này có 7 loài và 14% bị đe dọa hoặc tuyệt chủng.

Cóc tổ ong là loài vật bản địa Nam Mỹ, chỉ sống ở dưới nước. Bề ngoài chúng giống như một chiếc lá, có hình gần như dẹt và có da lưng giống như tổ ong. Cóc tổ ong có kích thước gần đến 20 cm nhưng kích thước 10 – 13 cm thì điển hình hơn.

Cóc tổ ong có cách sinh sản đáng chú ý. Cóc tổ ong ở Nam Mỹ trên lưng có những lỗ nhỏ như những lỗ tổ ong. Khi đẻ trứng cóc cái phết lên lưng trứng đã được thụ tinh. Trứng sẽ lọt vào các lỗ tổ ong. Ở đây trứng phát triển thành nòng nọc
==Các loài==
Chi này có các loài sau:
- "Pipa arrabali"
- "Pipa aspera"
- "Pipa carvalhoi"
- "Pipa myersi"
- "Pipa parva"
- "Pipa pipa"
- "Pipa snethlageae"
- "Incertae sedis":
- "Pipa verrucosa"
== Tham khảo==
- Laurenti, 1768: "Specimen medicum, exhibens synopsin reptilium emendatam cum experimentis circa venena et antidota reptilium austriacorum" Vienna Joan Thomae (texte intégral).
- YouTube footage of Surinam toads emerging
Tân Hebrides

Tân Hebrides (tiếng Anh: New Hebrides, tiếng Pháp: Nouvelles-Hébrides) là tên thuộc địa của một quần đảo ở Nam Thái Bình Dương mà hiện nay là nước Vanuatu. Tân Hebrides bị đô hộ bởi cả Vương quốc Anh và Pháp vào thế kỷ thứ 18, một thời gian ngắn sau khi Thuyền trưởng James Cook đặt chân lên đảo. Hai quốc gia này sau đó đã ký một thỏa thuận biến quần đảo thành một lãnh thổ công quản tồn tại từ năm 1906 đến năm 1980, khi Tân Hebrides giành được độc lập và đổi thành tên gọi Vanuatu.

Tân Hebrides bị chia thành hai cộng đồng riêng biệt — một nhóm nói tiếng Anh và nhóm kia nói tiếng Pháp. Sự phân chia này thậm chí vẫn diễn ra sau khi giành được độc lập, với những trường học hoặc dạy tiếng Anh hoặc dạy tiếng Pháp và sự phân chia giữa các đảng phái chính trị thành hai bên: một bên cổ vũ việc sử dụng tiếng Anh, bên còn lại cổ vũ việc sử dụng tiếng Pháp.

Dưới chế độ công quản, Tân Hebrides điều hành dưới hai hệ thống luật khác nhau. Công dân Pháp ở đảo theo luật Pháp, còn công dân Anh theo luật Anh. Mọi cư dân trên đảo có thể chọn theo luật Pháp hoặc luật Anh theo mong muốn, hoặc cũng có thể là công dân của Pháp hoặc Anh. Cả hai nước đều được đại diện bởi một Ủy viên hội đồng vùng, tương tự như một Toàn quyền thuộc địa. Vì thế, chế độ này bị chỉ trích, đặc biệt là bởi phía Anh.

== Xem thêm ==
- Lịch sử Vanuatu
George Clinton

George Clinton có thể là một trong những người sau đây:

- George Clinton (chính khách Anh) (khoảng 1686–1761), Thống đốc New York dười thời thuộc địa Anh
- George Clinton (Phó tổng thống) (1739–1812), Phó tổng thống Hoa Kỳ thứ 4
- George Clinton (nghị sĩ) (1771–1809), con của Phó tổng thống George Clinton
- George Clinton (nhạc sĩ) (sinh 1941), một nhạc sĩ nhạc funk người Mỹ
- George S. Clinton (sinh 1947), một nhạc sĩ người Mỹ viết nhạc cho phim
Dứa thơm

Dứa thơm hay còn gọi là lá dứa, lá nếp (phân biệt với thơm (cây cho quả giả ăn được, có nhiều mắt)) (danh pháp khoa học: Pandanus amaryllifolius) là loài thực vật thân thảo miền nhiệt đới dùng làm gia vị trong ẩm thực Đông nam Á như Việt Nam, Thái Lan, Mã Lai Á, Nam Dương và Philippines, nhất là trong những món quà ngọt tráng miệng.

Lá cây dứa thơm hình dài, hẹp và thẳng như lưỡi gươm tụm lại ở gốc như nan quạt. Lá dứa được dùng ở dạng tươi hoặc đông lạnh. Mùi thơm đặc trưng của nó là do hợp chất thơm 2-Acetyl-1-pyrroline, có thể được ướp thơm cho các loại lúa gạo và lúa mì trong ẩm thực.
Toàn ảnh điện tử

Toàn ảnh điện tử hay Toàn ký điện tử là một kỹ thuật phân tích cấu trúc điện từ của vật rắn, được phát triển từ kính hiển vi điện tử truyền qua, dựa trên nguyên tắc ghi lại ảnh toàn ký của chùm điện từ tán xạ qua vật rắn, với chùm điện tử gốc ban đầu.
==Nguyên lý của toàn ảnh điện tử==
Toàn ảnh điện tử hoàn toàn tương tự với phép toàn ảnh quang học (được phát minh bởi Dennis Gabor), chỉ có điều sóng được sử dụng ở đây là sóng điện tử và sự tán xạ của sóng điện tử được ghi lại là do sự tán xạ trên trường điện từ của mẫu vật. Để thực hiện phép toàn ảnh điện tử, người ta ghi lại sự giao thoa của 2 chùm điện tử kết hợp được phát ra từ cùng một nguồn (được chia thành hai nhờ bộ lăng kính tách chùm tia). Để tạo ảnh giao thoa chất lượng cao, điện tử được dùng phải là sóng điện tử được phát ra từ các súng phát xạ trường (có độ đơn sắc rất cao).

Khi một chùm điện tử chiếu qua mẫu vật, sóng điện tử bị lệch pha do sự tán xạ với từ trường và trường tĩnh điện của mẫu vật. Và sự dịch pha được cho bởi công thức:

formula_1

số hạng đầu tiên là thành phần tán xạ trên trường tĩnh điện, số hạng thứ hai là tán xạ trên từ trường. Công thức có thể viết gọn lại thành:

formula_2

với formula_3 lần lượt là trường tĩnh điện nội trung bình, độ dày của mẫu vật, formula_4 là bước sóng và thế tăng tốc của điện tử; formula_5 là thế véctơ sinh ra do từ trường của mẫu vật. 

Ảnh toàn ảnh ghi lại trên màn ảnh là hình ảnh giao thoa của chùm tia điện tử ban đầu và chùm tia điện tử (đã bị lệch pha) sau khi truyền qua vật. Cường độ của ảnh phân bố được cho bởi công thức:

formula_6

với formula_7 là biên độ sóng điện tử và góc chồng chập 2 chùm tia.

==Lịch sử phát triển, ưu điểm và hạn chế==
Toàn ảnh điện tử được phát triển từ nguyên lý toàn ký của Dennis Garbor bởi nhóm nghiên cứu của Gottfried Möllenstedt, Heiner Düker, và Herbert Wahl ở Trường Đại học Tübingen, Đức vào giữa những thập niên 1950 và tiếp tục được phát triển mạnh kể từ thập niên 1970 với sự ra đời của súng phát xạ điện tử phát xạ trường.

Ngày nay, toàn ảnh điện tử đã trở thành một kỹ thuật được phát triển mạnh, cho phép nghiên cứu cấu trúc từ của các màng mỏng (giống như các kỹ thuật khác của TEM như hiển vi Lorentz...). Điểm mạnh của toàn ảnh điện tử là có khả năng cho độ phân giải không gian rất cao (có thể đạt tới cấp độ dưới 1 nm) và rất nhạy với sự thay đổi của trường điện từ trong mẫu vật do vậy có khả năng tạo độ phân giải thời gian rất tốt.

Điểm kém là quá trình cài đặt phức tạp và đòi hỏi chùm điện tử có tính kết hợp cao, có nghĩa là nó đòi hỏi những nguồn phát điện tử phát xạ trường với chất lượng rất cao (điều này ảnh hưởng nhiều đến giá thành và tính chất hoạt động).

==Xem thêm==
- Toàn ký
- Kính hiển vi điện tử truyền qua
- Kính hiển vi Lorentz
Quả đại

Trong thực vật học, quả đại là một dạng quả khô, được tạo thành từ một lá noãn một ô và khi chín nứt ra theo đường hàn mép lá noãn thành một kẽ nứt dọc để giải phóng hạt.

Kiểu quả này có trong các loài thực vật trong các họ với các lá noãn cô lập, chủ yếu là các họ như họ Mao lương (Ranunculaceae), ví dụ các loài lâu đẩu ("Aquilegia" spp.), lê lư ("Helleborus" spp.), phi yến ("Consolida" spp.) và thúy tước ("Delphinium" spp.) hay họ Mộc lan (Magnoliaceae) như mộc lan ("Magnolia" spp.), họ Hồi (Illiciaceae) như đại hồi ("Illicium verum") hay họ Mẫu đơn (Paeoniaceae) như mẫu đơn ("Paeonia" spp.).

Đường nứt ra ở đây là đường nứt duy nhất theo chiều dọc đường nối hai mép lá noãn và tạo thành 2 mảnh vỏ, mở ra để chia thực giá noãn làm hai phần. Các hạt có thể tìm thấy trong mỗi mảnh vỏ. Dễ dàng nhận thấy rằng lá noãn duy nhất của quả đại trên thực tế là một lá bị biến đổi và mang hạt (lá bào tử).

Tồn tại dạng trung gian, là kết quả từ sự tái kết hợp một phần nhất định của một vài lá noãn. Nó là trạng thái chuyển tiếp với quả nang cắt vách (như ở "Nigella damascena").
Cảng thị Thanh Hà – Bao Vinh

Cảng thị Thanh Hà – Bao Vinh là một thương cảng cổ sầm uất của Đàng Trong. Cùng với Hội An, nó là cửa ngõ ngoại thương lớn nhất Đàng Trong của các chúa Nguyễn. Cảng Thanh Hà ra đời trên phần đất thuộc hai làng cổ Minh Hương (nay là thôn Minh Thanh) và làng Địa Linh đều thuộc phường Hương Vinh, quận Phú Xuân, thành phố Huế, nằm cách trung tâm thành phố Huế khoảng 5 km về phía Đông Bắc, nằm trên bờ sông Hương, vào giữa thế kỷ 17 cho đến đầu thế kỷ 19.

== Lịch sử phát triển ==
Nó hình thành ngay sau khi chúa Nguyễn Phúc Lan dời phủ chúa từ Phúc An vào Kim Long, lúc mà sự nghiệp của các chúa Nguyễn ở Đàng Trong bắt đầu thời thịnh trị. Làng Minh Hương được hình thành từ thế kỷ 16 bởi những người Việt, đến đầu thế kỷ 17, chúa Nguyễn cho các thương nhân đầu tiên của người Hoa đến định cư, lập phố buôn bán. Dân dần hình thành nên phố chợ và cảng thị bên bờ sông Hương, mang tên Thanh Hà.

=== Phố cảng Thanh Hà ===
Cảng thị Thanh Hà, vào giữa thế kỷ 17 ""là nơi thuyền mảnh lớn của Trung Quốc, những con tàu của Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha hay của Pháp đã bỏ neo"" (theo Morineau - BAVH). Còn theo lời mô tả của Quốc sử quán triều Nguyễn thì cảng Thanh Hà là nơi ""phố xá liên lạc thuở xưa là chợ có tiếng đô hội"". Người đương thời gọi nó là "Đại Minh khách phố".
Gần đây, các nhà khảo cổ thuộc khoa Lịch sử trường Đại học Khoa học-Đại học Huế đã tìm thấy ở độ sâu 0 – 50 m nhiều mảnh gốm sứ và tiền cổ nhà Thanh có các niên hiệu Khang Hy (1662 - 1723), Ung Chính (1723 - 1736), Càn Long (1736 - 1796).

=== Phố cảng Bao Vinh ===
Phố cổ Bao Vinh là địa điểm thứ hai của chuỗi cảng thị Thanh Hà – Bao Vinh, là giai đoạn phát triển cuối cùng của chuỗi cảng thị này. Nó hình thành khi mà cảng thị Thanh Hà đã bị bồi lắng, nằm lùi sâu đất liền và lụi tàn.

==Xem thêm==
- Khu phố cổ Hà Nội
- Phố Hiến
- Phố cổ Hội An
- Phố cổ Thành Nam
- Phố cổ Đồng Văn
- Phố cổ Gia Hội

== Tham khảo ==
- Chợ xưa Bao Vinh, cảng cũ Thanh Hà
- Phố cảng Thanh Hà- Bao Vinh, trung tâm thương mại Phú Xuân-Huế thế kỷ 17-18-19
- Cảng cổ Thanh Hà - những giá trị lịch sử văn hoá cần được khảo cổ học khám phá
Joseph Johnston

Joseph Eggleston Johnston (3 tháng 2 năm 1807 – 21 tháng 3 năm 1891) là một sĩ quan quân đội Hoa Kỳ và là đại tướng già tuổi nhất trong quân đội Liên minh miền Nam thời Nội chiến Hoa Kỳ. Do căng thẳng giữa ông và tổng thống liên minh Jefferson Davis, Johnston không thể hiện được tài năng quân sự của mình. Ông cũng thường bị xem là tướng thiếu táo bạo do đó ông không làm được nhiều chiến công.
Carlos Alberto

Carlos Alberto là một cái tên thông dụng trong tiếng Bồ Đào Nha (trong tiếng Anh tương ứng là Charles Albert, còn trong tiếng Ý là Carlo Alberto).

Đây có thể là tên của một số cầu thủ và huấn luyện viên môn bóng đá:

- Carlos Alberto Torres (1944–2016), cầu thủ bóng đá nổi tiếng người Brasil, vô địch World Cup 1970
- Carlos Alberto de Almeida Junior (sinh 1980), tiền vệ bóng đá người Brasil, đang đá cho câu lạc bộ FC Aarau
- Carlos Alberto Gomes de Jesus (sinh 1984), tiền vệ người Brasil, đang đá cho câu lạc bộ SV Werder Bremen
- Carlos Alberto Alves Garcia (sinh 1982), tiền vệ cánh người Bồ Đào Nha, đá cho Basel, có biệt danh Carlitos
- Carlos Alberto Tévez (sinh 1984), tiền đạo người Argentina, khoác áo Manchester United, biệt danh Carlitos
- Carlos Alberto de Oliveira (sinh 1978), tiền vệ người Brasil, đá cho Corinthians
- Carlos Alberto Parreira (sinh 1943), huấn luyện viên người Brasil
Kagaya Yutaka

Kagaya Yukata, hay còn được biết đến với cái tên , sinh năm 1968 tại Saitama, phía Bắc Tokyo; là một họa sĩ nổi tiếng với trong lĩnh vực vẽ tranh kĩ thuật số.

Phong cách của Kagaya rất dễ nhận ra với những bức tranh được chăm chút công phu tỉ mỉ đến từng chi tiết và màu sắc lộng lẫy tuyệt vời. Tuổi thơ của ông luôn gắn liền với bầu trời đầy sao. Đó cũng chính là cảm hứng bất tận cho những sáng tác của ông và ông chưa bao giờ ngừng vẽ về chúng. Chủ đề yêu thích của Kagaya trong các sáng tác luôn là những vì sao và những vùng đất thần thoại. Kagaya cũng rất thích màu xanh, và sử dụng nó rất thường xuyên.

Kagaya nổi tiếng ở Bắc Mỹ hơn là Nhật Bản, lý do chủ yếu là vì những tác phẩm của ông mang phong cách phương Tây. Ông chỉ sử dụng các phụ nữ phương Tây làm người mẫu vì họ cao hơn phụ nữ Nhật Bản.

Kagaya cùng với nhà thơ, nhà viết truyện Kenji Miyazawa đã cho phát hành một DVD "Chuyến tàu Ngân Hà" vào 23 tháng 2 năm 2007. Câu truyện kể về một cậu bé nằm mơ đi trên một chuyến tàu khám phá dải Ngân Hà. Người dẫn truyện là Kuwashima Houko, một seiyu nổi tiếng Nhật Bản.

Bốn siêu phẩm nổi tiếng của ông là: "Khám phá thiên đường" (Celestial Exploring), "Chuyến tàu Ngân Hà" (Fantasy Railroad in the Stars), "Cung Hoàng đạo" (the Zodiac), và "Chuyện những vì sao" (Starry tales).

== Liên kết ngoài ==
- Home Page
- KAGAYA Studio Inc.
Ambrose Powell Hill

Ambrose Powell Hill (9 tháng 11 năm 1825 – 2 tháng 4 năm 1865), là một tướng quân đội Liên minh miền Nam trong thời Nội chiến Hoa Kỳ. Ông cầm toán quân khinh kỵ và là sĩ quan xuất sắc của tướng chỉ huy Stonewall Jackson. Sau đó ông theo Binh đoàn Bắc Virginia của tướng Robert E. Lee. A.P. Hill bị bắn chết trong Cuộc vây hãm Petersburg, vài ngày trước khi cuộc nội chiến kết thúc.
Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Moldavia

Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết Moldavia (tiếng Moldova Slavơ / tiếng România: Република Советикэ Сочиалистэ Молдовеняскэ / Republica Sovietică Socialistă Moldovenească, tiếng Nga: Молда́вская Сове́тская Социалисти́ческая Респу́блика) là một trong mười lăm nước cộng hòa lập hiến của Liên Xô. Nó tồn tại từ năm 1940 đến 1941 và từ 1945 đến 1991.

== Lịch sử ==
Trước đó, ngày 12 tháng 10 năm 1924, Liên Xô đã thành lập Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa tự trị Moldavia của Ukraina Xô viết giữa sông Dnister và Prut, cho quyền rộng để các dân tộc thiểu số România.

Với Hiệp ước Molotov-Ribbentrop giữa Liên Xô và Đức Quốc Xã, các vùng lãnh thổ của România ở phía đông sông Prut bị bỏ lại dưới quyền lực của Liên Xô. Vào ngày 2 tháng 8 năm 1940, thành lập Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết Moldavia giữa sông Dniester và Prut, tách từ Ukraina Xô viết trong Liên Xô.

România đã liên minh với Đức Quốc xã vào mùa hè năm 1941 và tham gia vào cuộc xâm lược Liên Xô, được gọi là Chiến dịch Barbarossa, sáp nhập Moldova. Vào cuối Chiến tranh thế giới thứ hai, năm 1945, Liên Xô đã phục hồi Moldova và tổ chức lại Moldova Xô viết.

Tên chính thức của Moldova đã được đổi thành Cộng hòa Moldova vào ngày 23 tháng 5 năm năm 1991, và trở thành độc lập sau khi cuộc đảo chính đã cố gắng ở Liên Xô, vào ngày 27 tháng 8 năm 1991. Sau khi ý định ban đầu để thống nhất với Romania, anh đột phá ra cuộc nội chiến trong khu vực của Transnistria trong năm 1992, nơi có là một thiểu số lớn của Nga.

==Thành phần dân cư==
Sắc tộc (ước tính năm 1989):
- Người Moldova: 64.5%
- Người Ukraina: 13.8%
- Người Nga: 13%
- Người Bulgaria: 2%
- Do Thái: 1.5%
- Gagauz và dân tộc khác: 5.2%

== Kinh tế ==
Mặc dù đây là nước cộng hòa đông dân nhất của Liên Xô, nền kinh tế của Moldova Xô viết chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là sản xuất trái cây. Khu vực duy nhất ở Moldova có sự hiện diện đáng chú ý của ngành công nghiệp là Transnistria , năm 1990 chiếm 40% GDP của Moldova và 90% sản lượng điện.

==Liên kết ngoài==
- THE NEW CONSTITUTION OF THE MOLDAVIAN SOVIET SOCIALIST REPUBLIC by George Cioranescu and R. Flers
Ambrose Burnside

Ambrose Everett Burnside (23 tháng 3 năm 1824 – 13 tháng 9 năm 1881) là một giám đốc xe lửa, nhà sáng tạo, nhà kỹ nghệ và chính trị gia, thiếu tướng Lục quân Hoa Kỳ.

khách Hoa Kỳ. Ông cũng là tướng quân đội Liên bang miền Bắc trong thời Nội chiến Hoa Kỳ. Ông có hàm râu quai nón đặc biệt và sau này thuật ngữ tiếng Anh lấy tên của ông đặt ra từ "sideburn" dùng để chỉ hàm râu nối liền với tóc hai bên (tóc mai).
George Brinton McClellan

George Brinton McClellan (3 tháng 12 năm 1826 – 29 tháng 10 năm 1885) là Thiếu tướng Liên bang miền Bắc trong Nội chiến Hoa Kỳ, nổi tiếng vì ông thành lập và chỉ huy Binh đoàn Potomac. Ông cũng từng là chỉ huy trưởng Quân đội Hoa Kỳ, và là ứng cử viên tổng thống của Đảng Dân chủ đối lập với Abraham Lincoln.

Trong những ngày tháng đầu của Nội chiến Hoa Kỳ, McClellan giữ vai trò quan trọng trong việc chỉnh đốn và huấn luyện quân đội miền Bắc. Tuy ông rất kỹ lưỡng về đội ngũ và chiến lược, McClellan thường thiếu tự tin khi gặp phải những đối phương quá hung bạo hay dụng binh quá nhanh trên chiến địa. Ông lúc nào cũng đánh giá quá cao lực lượng địch quân, không thích dùng quân số lớn và thường hay để phần lớn các đơn vị của mình trong thế thụ động tại các cứ điểm quan trọng.

Năm 1862 McClellan mở chiến dịch Bán đảo nhưng thất bại mặc dù lực lượng quân miền Bắc nhiều hơn đối phương gấp bội. Ông bị tướng Liên minh miền Nam Robert E. Lee đẩy lui và bỏ lỡ cơ hội chiếm thủ phủ Richmond của miền Nam. Trong trận Antietam McClellan sau đó đẩy lui được tướng Lee nhưng thiệt hại nặng nề. Một lần nữa ông lại do dự và tạo cơ hội cho Lee rút được tàn quân rút về Virginia chỉnh đốn hàng ngũ. Những sai lầm chiến lược này khiến tổng thống Abraham Lincoln mất tin tưởng vào McClellan và sau đó McClellan bị chuyển ngạch. Abraham Lincoln có nói rằng "Nếu tướng McClellan không muốn sử dụng quân đội, tôi muốn mượn xài một thời gian". Tuy nhên, McClellan vẫn được binh sĩ trong Binh đoàn Potomac hâm mộ vì họ cho rằng ông coi trọng vấn đề tình thần và an toàn của họ.

Sau khi bị chuyển ngạch, McClellan đại diện cho Đảng Dân chủ ra ứng cử tổng thống năm 1864 nhưng thua và Abraham Lincoln đắc cử tổng thống lần thứ nhì. Từ năm 1878 đến năm 1881 McClellan làm Thống đốc New Jersey. Sau đó ông viết hồi ký bào chữa những hiểu lầm về ông trong Nội chiến Hoa Kỳ.

Nhiều sử gia liệt McClellan là tướng kém tài trên chiến trường. Một số khác thì cho rằng ông có tài nhưng bị nhóm phò Lincoln gièm pha và đổ tội cho ông là người làm Liên bang miền Bắc thua những ngày tháng đầu của cuộc nội chiến. Khi được hỏi ông đánh giá McClellan là người thế nào, tướng miền Bắc Ulysses S. Grant trả lời: "McClellan đối với tôi là một bí ẩn của cuộc chiến"."

== Liên kết ngoài ==
- International Shaw Society, includes a chronology of Shaw's works
- The Shaw Society, UK, established in 1941
- Shaw Chicago Theater A theater dedicated to the works of Shaw & his contemporaries.
- "The Nobel Prize Biography on Shaw", From Nobel Lectures, Literature 1901-1967, Editor Horst Frenz, Elsevier Publishing Company, Amsterdam, (1969).
- Dan H. Laurence/Shaw Collection in the University of Guelph Library, Archival and Special Collections, holds more than 3,000 items related to his writings and career
- The Bernard Shaw Society, New York
Carlos Alberto Torres

Carlos Alberto Torres (17 tháng 7 năm 1944 – 25 tháng 10 năm 2016 đều tại Rio de Janeiro) là cố cầu thủ và huấn luyện viên bóng đá người Brasil, thường chơi ở vị trí hậu vệ. Ông là đội trưởng đội tuyển quốc gia Brasil giành chiến thắng tại World Cup 1970.

== Sự nghiệp cầu thủ ==
Carlos Alberto khoác áo Fluminense khi 19 tuổi. Năm 1966, ông chuyển tới câu lạc bộ Santos và trở thành đồng đội của Pelé. Năm 1974, ông trở lại Fluminense và giúp câu lạc bộ giành được 2 chức vô địch Campeonato Carioca liên tiếp. Năm 1977, ông chuyển tới đội bóng kình địch của Fluminense là Flamengo trước khi chuyển sang New York Cosmos. Tại đây ông tái ngộ cùng Pelé và giúp Cosmos đoạt được 2 chức vô địch Giải bóng đá nhà nghề Mỹ (NASL) liên tiếp trong 2 năm 1977 và 1978. Sau một năm chuyển tới chơi cho California Surf, ông quay về Cosmos năm 1982 và có được danh hiệu vô địch Mỹ lần thứ ba. Trận đấu giã từ sự nghiệp của ông vào ngày 28 tháng 9 năm 1982, là trận đấu biểu diễn giữa Cosmos và câu lạc bộ cũ của Carlos Alberto, Flamengo.

Trong 53 lần khoác áo đội tuyển Brasil, ông ghi được 8 bàn.

== Sự nghiệp huấn luyện viên ==
Carlos Alberto bắt đầu làm huấn luyện viên từ năm 1983 với việc dẫn dắt Flamengo. Ông cũng huấn luyện các câu lạc bộ khác như Corinthians năm 1985 và 1986; Náutico năm 1986 và 1987; Botafogo năm 1993, 1994, 1997, 1998, 2002 và 2003; Fluminense năm 1994 và 1995; và Paysandu năm 2005. Ông cũng từng dẫn dắt các đội tuyển quốc gia của Nigeria và Oman. Tháng 2 năm 2004 ông được bổ nhiệm làm huấn luyện viên đội tuyển Azerbaijan, tuy nhiên đã từ chức vào tháng 6 năm 2005 sau trận thua Ba Lan, trong trận đấu đó ông tấn công trọng tài bàn và tuyên bố trên sân với cáo buộc rằng trọng tài đã nhận hối lộ.

== Qua đời ==
Alberto qua đời tại Rio de Janeiro ngày 25 tháng 10 năm 2016 sau một cơn đau tim bất ngờ. Trước khi mất, ông làm bình luận viên thể thao tại kênh SporTV của Brasil, còn bình luận trực tiếp tại trường quay chỉ hai ngày trước đó. Ông mất đúng một tháng sau khi người anh em sinh đôi qua đời.

== Vinh danh ==
Năm 1998, Carlos Alberto có tên trong "Đội hình thế kỉ 20" của bóng đá thế giới, qua cuộc bầu chọn của các nhà báo thể thao quốc tế do MasterCard tổ chức. Ông được Pelé đưa vào danh sách 125 cầu thủ còn sống xuất sắc nhất vào tháng 3 năm 2004. Với những đóng góp của ông cho giải bóng đá nhà nghề Mỹ, ông được đưa vào "Nhà lưu niệm bóng đá quốc gia" của Mỹ vào năm 2003.

Bàn thắng của Carlos Alberto trong trận gặp đội tuyển Ý tại trận chung kết World Cup 1970 được đánh giá là một trong những bàn thắng đẹp nhất trong lịch sử World Cup.

== Liên kết ngoài ==
- Sambafoot
- nasljerseys.com nasljersey.com
Curtis (album của 50 Cent)

Curtis là album phòng thu thứ ba của rapper người Mỹ 50 Cent. Album được phát hành ngày 11 tháng 9 năm 2007 tại Hoa Kỳ bởi Aftermath Entertainment và Interscope Records. Album được sản xuất bởi Dr Dre, Eminem, và Timbaland, và những người khác. Tác giả âm nhạc đã ghi nhận rằng 50 Cent phân chia giữa bài hát "cứng" và bài hát "mềm" trong album.

Website bán hàng trực tuyến Amazon nhận định: với album "Curtis", 50 Cent rất xứng với danh hiệu rapper xuất sắc nhất.
Trân Châu Cảng (định hướng)

Trân Châu Cảng có thể chỉ đến:

- Trân Châu Cảng (tiếng Anh: "Pearl Harbor"), hải cảng trên đảo O'ahu, thuộc Quần đảo Hawaii, phía tây thành phố Honolulu
- Trận Trân Châu Cảng, một trận đánh xảy ra thời Chiến tranh thế giới thứ hai, trong trận này quân đội Đế quốc Nhật Bản đã bất ngờ tấn công vào cảng quân sự của Hoa Kỳ đóng tại Trân Châu Cảng vào ngày Chủ Nhật, 7 tháng 12 năm 1941
- Trân Châu Cảng (phim 1970), tên tiếng Việt của phim "Tora! Tora! Tora!", một phim do Mỹ và Nhật hợp tác sản xuất năm 1970 về Trận Trân Châu Cảng
- Trân Châu Cảng (phim 2001) ("Pearl Habor")

==Xem thêm==
- Pearl Harbor (định hướng)
Quả nang

Trong thực vật học, quả nang là một loại quả đơn khô, sinh ra ở nhiều loài thực vật có hoa. Quả nang nói chung là một cấu trúc có thể nứt ra được, bao gồm hai hay nhiều lá noãn, khi chín sẽ nứt ra (mở ra) để giải phóng các hạt trong đó. Sách "Sinh học" lớp 6 gọi loại quả này là quả khô nẻ. Theo phân loại trong sách này, quả khô nẻ (tức quả nang) cùng với quả khô không nẻ (tức quả kiên) hợp thành loại quả khô. Quả nang trong tiếng Anh là "capsule".

Có 4-7 kiểu mở ra của quả nang, tùy theo cách thức tiếp cận. Chúng lần lượt là mở vách, mở ngăn, mở lỗ, mở nắp, mở răng, mở hủy vách và mở hủy thực giá noãn. Các lá noãn tách rời của quả nang thật sự lúc ban đầu hợp nhất cùng nhau để tạo ra nhụy hoa hay bộ nhụy.

Ở một số dạng quả nang, đường mở ra theo kiểu mở vách, nghĩa là mở dọc theo vách ngăn các lá noãn, như ở chi "Yucca", "Digitalis".

Trong kiểu thứ hai (mở ngăn), đường mở dọc theo các ngăn lá noãn, như ở các loài diên vĩ ("Iris" spp.) hay uất kim hương ("Tulipa" spp.).

Trong kiểu thứ ba (mở lỗ) thì các hạt được giải phóng qua các lỗ hổng hay khe hở tạo thành ở đầu quả nang. Các loài anh túc trong chi "Papaver", như "P. somniferum", mở ra theo các lỗ nhỏ gần đỉnh đầu của quả nang. Khi quả nang đung đưa trong gió thì các hạt được giải phóng như người ta rắc tiêu từ lọ gia vị.

Ở loài dẻ Brasil ("Bertholletia excelsa") hay một số loài rau sam ("Portulaca" spp.), một nắp trên quả nang mở ra. Kiểu mở này là mở nắp. Quả như thế còn gọi là quả hộp.

Trong kiểu mở răng, quả mở ra tại đỉnh lá noãn và tạo thành một chỏm lởm khởm răng cưa ở phần đỉnh của quả.

Mở hủy vách, nghĩa là mở theo vách ngăn trong các mặt phẳng song song với trục trung tâm của quả, nhưng các bộ phận bên trong vẫn gắn với trụ của trục này, như ở "Cedrela tubiflora".
Mở hủy thực giá noãn, nghĩa là mở theo hai đường nứt song song gần thực giá noãn.

Cần lưu ý rằng một số loại quả nang không mở ra. Các lá noãn của chúng không tách rời và giải phóng hạt. Hai ví dụ về loại quả nang không mở ra là cây bao báp ("Adansonia digitata") và 2 loài dành dành ở Nam Phi ("Gardenia thunbergii" và "G. volkensii"). Các quả nang của hai loài dành dành này bị động vật ăn và hạt được phát tán thông qua phân của chúng.

Ví dụ về các loài tạo quả nang là anh túc, loa kèn, lan, liễu và bông.

==Nhầm lẫn với quả kiên==
Quả nang đôi khi bị nhận nhầm là quả kiên, như trong ví dụ về dẻ Brasil hay kẹn ("Aesculus" spp.). Quả nang không phải là quả kiên do nó giải phóng các hạt và các mảnh vỡ thành từng mảnh ra ngoài. Ngược lại, quả kiên không giải phóng các hạt do nó là bầu nhụy phức chứa cả quả lẫn một hạt của nó. Quả kiên cũng không nứt ra.

== Xem thêm ==
- Quả hạch (định hướng)
- Quả cánh
- Quả giả
- Quả hạch
- Quả bế
- Quả thóc
- Quả đậu

== Liên kết ngoài ==
- CẤU TẠO HÌNH THÁI QUẢ Ở THỰC VẬT
Quả cánh

Quả cánh hay quả đực là một loại quả trong đó cánh phẳng là các mô mỏng như giấy, dạng sợi phát triển lên từ thành bầu nhụy. Quả cánh là một loại "quả đơn khô" và "không nứt" (không mở ra dọc theo đường ráp nối). Hình dạng của quả cánh tạo thuận lợi cho gió đưa hạt đi xa từ vị trí của cây mẹ.

- Hạt có thể ở phần tâm của cánh, như ở các loài du ("Ulmus" spp.) hay "Ptelea trifoliata".
- Hạt có thể ở một bên, với cánh mở rộng về phía bên kia, điều này làm cho nó bay theo đường xoắn ốc khi rơi, như ở các loài phong ("Acer" spp.) hay tần bì ("Fraxinus" spp.).

==Xem thêm==
- "Spinning Flight: Dynamics of Frisbees, Boomerangs, Samaras and Skipping Stones", Ralph Lorenz, Copernicus New York, 9-2006 ISBN 0-387-30779-6
Henry Wager Halleck

Henry Wager Halleck (6 tháng 1 năm 1815 – 9 tháng 1 năm 1872) là học giả, luật sư và Thiếu tướng quân đội Hoa Kỳ. Ông nổi tiếng rành nghiên cứu quân sự, thường bị đồng liêu chế nhạo là "Óc Già" vì ông chỉ chú trọng vào việc hành chính chính trị. Ông chăm chú chỉnh đốn hàng ngũ phòng thủ, câu nệ hình thức, và thường không dám tiến quân nhanh hay làm gì táo bạo. Trong vài tháng đầu của Nội chiến Hoa Kỳ, Halleck chỉ huy tại Mặt trận miền Tây và lãnh chức vụ tổng chỉ huy quân đội Hoa Kỳ. Khi thuộc cấp cũ của ông là Ulysses S. Grant đạt nhiều chiến công, ông "bị mời" lên làm tham mưu trưởng quân đội ở thủ đô năm 1864 và quyền chỉ huy quân sự về tay tướng Grant. Lúc làm tham mưu ở Washington, D.C. Halleck cũng chẳng có sáng kiến quân sự gì đặc sắc, tổng thống Hoa Kỳ Abraham Lincoln thường xem ông là ""chẳng khá gì hơn tùy viên văn phòng.""
Kempo tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007

Kempo tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007 là nội dung thi đấu biểu diễn. Các huy chương của môn thi đấu này không tính vào bảng tổng sắp huy chương. Kempo diễn ra trong ngày 15 tháng 12 năm 2007 với 10 nội dung thi đấu.

==Liên kết ngoài==
- Kết quả môn kempo tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007
Pearl Harbor (định hướng)

Pearl Harbor ("Cảng ngọc trai" hay "Trân Châu Cảng") có thể chỉ đến:

- Pearl Harbor, hải cảng trên đảo O'ahu, thuộc Quần đảo Hawaii.
- Trận Pearl Harbor, một trận đánh xảy ra trong Chiến tranh thế giới thứ hai khi quân đội Đế quốc Nhật Bản đã bất ngờ tấn công vào cảng quân sự Pearl Harbor của Hoa Kỳ vào ngày 7 tháng 12 năm 1941
- Phim "Pearl Habor" năm 2001, đạo diễn: Michael Bay, nhà sản xuất: Michael Bay, Jerry Bruckheimer (tên tiếng Việt: "Trân Châu Cảng")
- Tiểu thuyết "Pearl Habor" của nhà văn Randall Wallace, viết cho phim trên
- Tàu chiến USS Pearl Harbor (LSD-52) của Hoa Kỳ
- Pearl Harbour, New Zealand, một vịnh nhỏ tại Đảo Nam của New Zealand
- Ban nhạc Pearl Harbour and the Explosions
- Tiểu thuyết giả tưởng "Pearl Harbor" của Newt Gingrich và William R. Forstchen

== Xem thêm ==
- Trân Châu Cảng (định hướng)
Henri III của Pháp

Henri III (1551-1589) là vua của Ba Lan (1573-1574) và vua của Pháp (1574-1589). Ông là vị vua cuối cùng của nhà Valois của Pháp.

Henri III sinh ngày 19 tháng 9 năm 1551 tại Fontainebleau, là con trai thứ tư của vua Henri II của Pháp và hoàng hậu Catherine de Médicis, được đặt tên là Alexandre-Édouard và tước hiệu Quận công của Angoulême. Năm 1560, khi anh trai của ông là vua Charles IX của Pháp lên ngôi, ông trở thành Quận công của Orléans. Ngày 8 tháng 2 năm 1566, ông trở thành Quận công của Anjou.

Ngày 11 tháng 5 năm 1573, ông được phong làm vua của Ba Lan với tên "Henryk Walezy" ("Henri de Valois" trong tiếng Ba Lan). Ông trị vì Ba Lan từ 24 tháng 1 đến 18 tháng 6 năm 1574. Ngày 30 tháng 5 năm 1574, sau cái chết của người anh là vua Charles IX, ông rời Ba Lan về Pháp để tranh ngôi vua. Ông lên ngôi vua Pháp ngày 13 tháng 2 năm 1575 lấy hiệu Henri III. Ngày 15 tháng 2, ông cưới Louise de Lorraine làm hoàng hậu.

Lên ngôi vua Pháp, Henri thừa kế một vương quốc bị phân chia mà quyền lực của nhà vua chỉ được thừa nhận phần nào. Triều đại của ông được đánh dấu bởi các vấn đề nghiêm trọng về tôn giáo, chính trị, và kinh tế. Bốn cuộc chiến tôn giáo đã xảy ra trong thời gian ông ở ngôi. Henri III phải đối mặt với các đảng phái tôn giáo và chính trị được hỗ trợ bởi các thế lực nước ngoài. Ông qua đời tại Saint-Cloud ngày 2 tháng 8 năm 1589 khi bị tu sĩ Jacques Clement ám sát.
James B. McPherson

James Birdseye McPherson (14 tháng 11 năm 1828 – 22 tháng 7 năm 1864) là một Thiếu tướng của quân Liên bang miền Bắc trong thời Nội chiến Hoa Kỳ. Trong trận Atlanta (1864), ông bị quân Liên minh miền Nam bắn chết. Ông là viên chức cao cấp nhất bị tử trận trong cuộc nội chiến.

==Tham khảo==
- Eicher, John H., and Eicher, David J., "Civil War High Commands", Stanford University Press, 2001, ISBN 0-8047-3641-3.
- Warner, Ezra J., "Generals in Blue: Lives of the Union Commanders", Louisiana State University Press, 1964, ISBN 0-8071-0822-7.
- Woodworth, Steven E., ed., "Grant's Lieutenants: From Cairo to Vicksburg", University Press of Kansas, 2001, ISBN 0-7006-1127-4.
- Northern Georgia - James B. McPherson
- James McPherson Biography

== Sách đọc thêm ==
- Gingrich, Newt, and Forstchen, William R., "", Thomas Dunne Books, 2005, ISBN 0-312-34298-5. This alternate history novel includes McPherson as a major character.

== Liên kết ngoài ==
- Pictures of U.S. Treasury Notes featuring James B. McPherson, provided by the Federal Reserve Bank of San Francisco.
- Orders issued by General William T. Sherman to James B. McPherson on the day of McPherson's death, ngày 22 tháng 7 năm 1864. From the collection of the Georgia Archives .
Quả thóc

Trong thực vật học, quả thóc là một loại quả đơn khô — nghĩa là loại quả được tạo thành từ một lá noãn và không nứt (không mở ra khi chín) trông tương tự như quả bế nhưng khác ở chỗ là trong quả thóc thì vỏ quả hợp nhất với lớp áo hạt mỏng.

Quả thóc nói chung hay được gặp ở các loài trong họ Hòa thảo ("Poaceae" hay "Gramineae"), chẳng hạn như lúa mì, lúa, ngô.

Thuật ngữ ngũ cốc trong đời sống thông thường nói chung cũng được dùng để chỉ các loại hạt của các loài trong họ này, nhưng nó không hoàn toàn đồng nhất do một vài loại hạt khác cũng có thể dùng tên gọi đó mà không nằm trong họ Hòa thảo. Lưu ý rằng thành của quả và hạt hợp nhất chặt chẽ thành một khối duy nhất, và quả thóc là loại quả khô, trong cách dùng thông dụng không nhất thiết cần phải có sự tách rời về mặt kỹ thuật các thuật ngữ "quả" và "hạt" ở các loài cây có kiểu quả này. Ở nhiều loài cây trong họ Hòa thảo, cái gọi là "trấu" cần phải tách ra trước khi chế biến thành thức ăn trên thực tế là các lá bắc của hoa.

Ở lúa ("Oryza sativa"), bông con mang "hạt" thóc chứa một cặp lá bắc nhỏ và mảnh dẻ (gọi là "mày") ở phần đế của "hạt" và một cuống thóc. Cụm hoa bao gồm nhiều bông con, mỗi bông mang một "hạt" thóc. Cái gọi là "trấu" khi bóc tách ra khỏi gạo trong quá trình xay thóc là lá bắc lớn và lá bắc nhỏ, chúng hơi tách rời khỏi nhau. Hai lá bắc dai và cứng này bao bọc lấy hạt ngũ cốc hay quả thóc. Phôi (hay mầm) nằm ở phần trên của quả thóc. Phía dưới lớp vỏ quả bên ngoài màu ánh nâu và lớp áo hạt (gọi là "cám") là mô nội nhũ. Phần lớn vitamin B1 tập trung ở phôi mầm và cám, các phần bị loại bỏ đi gần hết khi người ta xát trắng và/hoặc đánh bóng gạo.

Gạo trắng đã đánh bóng đối với một số người là có hương vị thơm ngon hơn so với gạo lức (gạo chưa xát và đánh bóng). Hạt gạo sau khi xát và/hoặc đánh bóng trở thành mảnh dẻ hơn, với chỗ phôi mầm bị loại bỏ trở thành hơi nhọn đầu. Khi dùng gạo vào việc nấu ăn thì người ta chủ yếu sử dụng các mô nội nhũ giàu cacbohydrat nhưng vitamin B1 thì đã bị loại gần hết. Mặc dù khi xét về mặt giá trị dinh dưỡng thì gạo trắng là ít chất hơn so với gạo lức, nhưng gạo trắng vẫn được người châu Á ưa chuộng hơn.
==Xem thêm==
- Ngũ cốc
- Quả cánh
- Quả giả
- Quả hạch
- Quả nang
- Quả bế
- Quả đậu
Thuật toán CYK

CYK viết tắt của từ Cocke-Younger-Kasami, là một thuật toán dùng để xác định xem một xâu có được tạo ra (hay đoán nhận) bởi một văn phạm phi ngữ cảnh hay không (context-free grammar). Thuật toán này được sử dụng rất nhiều trong phân tích ngôn ngữ tự nhiên.

CYK là thuật toán bottom-up và chi phí là O(n³) trong trường hợp tồi nhất với n là độ dài xâu phân tích.

Giải thuật

Vào: Văn phạm G = (N, T, S, P) dạng chuẩn Chomsky, không chứa sản xuất trống, xâu vào w = a1a2... an € T+

Ra: Bảng phân tích T đối với w sao cho tij chứa A khi và chỉ khi

Thuật toán

Ví dụ:
Ngũ cốc

Ngũ cốc (tiếng Trung Quốc: , , "Wǔ Gǔ"): ban đầu, trong thời kỳ Trung Quốc cổ đại, là tên gọi chung để chỉ năm loại thực vật với hạt có thể ăn được, sau này là cụm từ hay được dùng để gọi chung cho các loại cây lương thực hay sản phẩm chính thu được từ chúng. Tuy nhiên, trong cách hiểu của các dân tộc chịu ảnh hưởng từ nền văn hóa Trung Hoa thì khái niệm về ngũ cốc không hoàn toàn giống nhau. Tại Trung Quốc, tồn tại 2 thuyết cơ bản hơi khác nhau một chút về ngũ cốc. Ngoài thuyết về ngũ cốc còn có các thuyết lục cốc, cửu cốc. Tuy nhiên, thuyết về ngũ cốc chiếm ưu thế, có thể là do nó có liên quan tới học thuyết về Ngũ Hành.
==Từ nguyên ==
Thuyết về ngũ cốc đã có mầm mống sơ khai trong Luận Ngữ, tuy nhiên trong Kinh Thi, Kinh Thư chỉ đề cập tới "bách cốc" (100 loài thực vật để ăn) mà không thấy nói gì tới "ngũ cốc". Thuật ngữ ngũ cốc chỉ xuất hiện trong các tác phẩm từ thời nhà Hán.

==Nội dung ==
Về nội dung của ngũ cốc, có hai thuyết. Một thuyết liệt kê ngũ cốc bao gồm "đạo" (稻 lúa-"Oryza" spp.), "thử" (黍 kê Proso-"Panicum miliaceum"), "tắc" (hay túc 粟, kê vàng hoặc ngô), "mạch" (麥 bao gồm đại mạch, tiểu mạch, hắc mạch và yến mạch), "thục" (菽 đậu tương). Nhưng căn cứ vào các ghi chép trong Kinh Lễ thì ngũ cốc lại bao gồm "ma (hạt gai dầu), thử, tắc, mạch, thục". Hai thuyết này chỉ khác nhau ở chỗ một thuyết thì có lúa gạo nhưng không có gai dầu, còn thuyết kia thì có gai dầu nhưng không có lúa gạo. Khi kết hợp cả hai thuyết này lại sẽ có "đạo, thử, tắc, mạch, thục, ma" là sáu loại lương thực. Tác phẩm Lã Thị Xuân Thu (thế kỷ 3 TCN) thời Chiến Quốc có 4 thiên đàm luận về nông nghiệp, trong đó thiên "thẩm thì" bàn về các loại cây trồng có "hòa (tắc), thử, đạo, ma, thục, mạch" tổng cộng 6 chủng loại; còn trong thiên "thập nhị kỉ" bàn về tác vật, cũng có 6 chủng loại.

== Cách hiểu trong tiếng Việt hiện đại ==
Trong tiếng Việt hiện đại, ngũ cốc có thể được hiểu theo nghĩa rộng là tên gọi chung các loài cây có hạt dùng làm lương thực (một phần của nhóm cây lương thực) hoặc hiểu theo nghĩa hẹp là năm loại cây có hạt dùng để ăn (kê, đậu, ngô, lúa nếp, lúa tẻ).

Bên cạnh đó, có xu hướng đồng nhất "ngũ cốc" với thuật ngữ "cereal" trong tiếng Anh. Theo quan điểm của ISO, ngũ cốc (cereal) được hiểu là hạt của cây trồng thuộc họ Hòa thảo như lúa, lúa mì, lúa mạch, đại mạch, yến mạch, kê, ngô v.v…, không bao gồm các loại hạt đậu, vừng, lạc. 

==Xem thêm ==
- Lục súc
- Lục cốc
- Cây lương thực
- Hoa màu và hoa lợi
- Ngũ cốc nguyên cám
- Ngũ cốc tinh chế
- Buôn bán ngũ cốc
Dương Tông Vĩ

Dương Tông Vĩ (chữ Hán phồn thể: 楊宗緯, giản thể: 杨宗纬, bính âm: "Yáng Zōngwěi", tiếng Anh: "Aska Yang"), sinh ngày 4 tháng 4 năm 1978 là ca sĩ nhạc Mandopop người Đài Loan.

== Gia đình ==
Dương Tông Vĩ là con trưởng trong một gia đình công nhân viên chức bình thường ở Đài Loan, anh có một người chị gái và một em trai.

==Học vấn==
Anh tốt nghiệp Trường Đại học Giáo dục Quốc gia Trường Hóa (NCUE), với chuyên ngành Hướng dẫn và Tư vấn. Trong thời gian học tại NCUE, anh đã tham gia các cuộc thi ca hát và giành được một số giải thưởng. Anh hiện đang học chương trình Thạc sĩ Tâm lý tại Đại học Thể thao Quốc gia Đài Loan (NTSU).

== Sự nghiệp ==
=== Các cuộc thi âm nhạc. ===
- Dương Tông Vĩ xuất đạo từ cuộc thi Con đường siêu sao năm 2007 của Đài Loan.

- Năm 2013, Dương Tông Vĩ tham gia "Tôi là ca sĩ" mùa đầu tiên của đài Hồ Nam, các ca khúc tiêu biểu của Dương Tông Vĩ từ cuộc thi này như Rụt rè, Khoảng trống, Hồi ký lưu lạc, Yêu nhất, ...

- Năm 2014, là thành viên của công ty Thiên Hạo Thịnh Thế tham gia cuộc thi Âm nhạc Kim Chung, đạt giải Ca vương với các ca khúc Nội tình, Phù sinh thiên sơn lộ, Tầng 12, True Colors, ...

- King Of Mask Singer China mùa đầu tiên năm 2015, tham gia với tên Phổ La Thước Tu Tư, chỉ với ca khúc là Theo em đến tận chân trời, Nhìn thấu, Hồng trần đến rồi đi như một giấc mộng và Nhưng biết làm sao đây, nhưng đã để lại ấn tượng về cả giọng hát, cách hát và cả con mắt chọn bài hát.

- Ngoài ra, là khách mời của một số cuộc thi khác như Sing My Song mùa 2, Cuộc chiến Thiên Lại mùa 1, Khóa giới Ca vương mùa 2, ...

==Liên kết ngoài==
- Aska Yang's official website
- Aska Yang's Blog
- Aska Yang's introduction in Warner Music website
- Tiếng Việt: Aska Yang VNFC
Subhash Kak

Subhash Kak (1947-) là nhà thơ, triết gia người Ấn Độ. Kak sinh tại Srinagar, Kashmir.

Subhash Kak là giáo sư và trưởng Vụ Khoa học Máy tính tại Oklahoma State University ở Stillwater.
Sinh ra ở Srinagar, Kashmir, ông hoàn thành bằng tiến sĩ Kỹ thuật Điện từ Viện Công nghệ Ấn Độ, Delhi, và sau đó gia nhập nó như là một giáo sư. Trong thời gian 1979-2007, ông được với Louisiana State University, Baton Rouge, nơi ông phục vụ gần đây nhất là Donald C. và T. Elaine Delaune sắc Giáo sư điện và Kỹ thuật Máy tính.
nghiên cứu kỹ thuật của ông là trong các lĩnh vực lý thuyết thông tin, mạng thần kinh, và thông tin lượng tử. Ông cũng đã viết về lịch sử của khoa học và nghệ thuật Ấn Độ. Điều này làm việc cũng như giải quyết một nghịch lý sinh đôi của lý thuyết tương đối đã nhận được sự chú ý đáng kể trên báo chí phổ biến.

Tác phẩm của ông đã được giới thiệu trong phương tiện truyền thông phổ biến bao gồm các kênh Discovery và Lịch sử, PBS, Hà Lan truyền hình công cộng Ohm, và gần đây nhất trong một phim tài liệu về âm nhạc (www.ragaunveiled.com). Ông đã viết về triết lý của tâm và cho thấy làm thế nào đệ quy đóng vai trò cơ bản trong nghệ thuật, âm nhạc và thẩm mỹ.

Ông là tác giả của 12 cuốn sách trong đó gần đây nhất là "Kinh Bát Nhã: cách ngôn của Intuition." Ông cũng là tác giả của 6 cuốn sách của câu thơ. Những cuốn sách này đã được dịch sang tiếng Pháp, Đức, Ý, Tây Ban Nha, Hàn Quốc, và Serbia. Các học giả Ấn Độ phân biệt Govind Chandra Pande đã so sánh thơ của ông đến đó của William Wordsworth.

Trong số các giải thưởng của ông bao gồm Hội đồng Anh viên (1976), Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Huy chương của Viện Hàn lâm Khoa học Ấn Độ (1977), giải thưởng Kothari (1977), UNESCO Tokten Award (1986), giải thưởng Goyal (1998), viên quốc gia của Viện Ấn Độ nâng cao học (năm 2001), và sinh viên sắc của IIT Delhi (2002).
Võ Quảng

Võ Quảng (1 tháng 3 năm 1920 - 15 tháng 6 năm 2007), là một nhà văn nổi tiếng của Việt Nam. Sự nghiệp văn chương của ông chủ yếu tập trung về đề tài thiếu nhi. Ông cũng là người đầu tiên dịch tác phẩm "Đôn Kihôtê" sang tiếng Việt dưới bút danh Hoàng Huy từ năm 1959. Ông được nhà nước Việt Nam trao tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2007.

Ngoài sáng tác thơ và truyện, Võ Quảng còn viết kịch bản cho phim hoạt hình như Sơn Tinh Thủy Tinh và Những chiếc áo ấm. Ông cũng đã dịch một số tác phẩm kinh điển của thế giới sang tiếng Việt, bao gồm Truyện Đông Ky-sốt và Người anh hùng rừng Séc Vút.

==Cuộc đời và sự nghiệp văn chương==
Ông sinh ngày 1 tháng 3 năm 1920, tại xã Đại Hòa huyện Đại Lộc tỉnh Quảng Nam. Năm 1935, trong khi đang theo học Tú tài ở Quốc học Huế, ông tham gia tổ chức Thanh niên Dân chủ ở Huế. Năm 1939, làm tổ trưởng tổ Thanh niên Phản đế ở Huế. Tháng 9 năm 1941, bị chính quyền Pháp bắt giam ở nhà lao Thừa Phủ, sau đó bị đưa đi quản thúc vô thời hạn ở quê nhà. ...

Sau khi Cách mạng tháng Tám 1945 nổ ra, ông được chính quyền Việt Minh cử làm ủy viên Tư pháp thành phố Đà Nẵng. Khi quân Pháp tái chiếm Nam Bộ, ông được cử vào chức vụ Phó chủ tịch Ủy ban Hành chính kháng chiến thành phố Đà Nẵng. Từ năm 1947 đến 1954, làm Hội thẩm chính trị (tức là Phó Chánh án) tòa án quân sự miền Nam Việt Nam. Thời gian này, ông cũng có sáng tác một số tác phẩm thơ dành cho thiếu nhi.

Sau khi tập kết ra Bắc, ông được điều về công tác ở chức vụ Ủy viên Ban nhi đồng Trung ương, phụ trách văn học cho thiếu nhi. Ông là một trong những người tham gia sáng lập và từng giữ chức Giám đốc Nhà xuất bản Kim Đồng. Một thời gian sau đó, ông được cử làm Giám đốc Xưởng phim hoạt hình Việt Nam. Năm 1965, ông được kết nạp làm Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Năm 1968, ông về công tác tại Bộ Văn hóa, năm 1971, về Hội Nhà văn Việt Nam, được phân công làm chủ tịch Hội đồng Văn học Thiếu nhi Hội Nhà văn Việt Nam và giữ chức vụ này đến khi về hưu...

Năm 2007, ông được trao tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật.

Ông qua đời lúc 11 giờ 20 phút ngày 15 tháng 6 năm 2007 tại Hà Nội. Mộ phần của ông đặt tại nghĩa trang tỉnh Vĩnh Phúc.

==Tác phẩm==
Nhà văn Võ Quảng là người viết nhiều truyện và thơ cho thiếu nhi với nhiều tác phẩm được các thế hệ yêu thích như:

- Tảng sáng truyện 1976
- Cái thăng truyện 1961
- Thấy cái hoa nở (thơ 1962)
- Chỗ cây đa làng (1964)
- Nắng sớm (thơ, 1965)
- Cái Mai (1967)
- Những chiếc áo ấm (truyện 1970)
- Anh Đom đóm (thơ, 1970)
- Măng tre (thơ, lô lô lô)
- Quê nội (truyện 1974)
- Bài học tốt (truyện, 1975)
- Gà mái hoa (thơ 1957)
- Tảng sáng (truyện 1976)
- Quả đỏ (thơ 1980)
- Vượn hú (truyện 1993)
- Ánh nắng sớm (thơ 1993)
- Kinh tuyến, vĩ tuyến (truyện 1995)
- Sơn Tinh Thủy Tinh, Con 2 (kịch bản phim hoạt hình).
- Vượt thác (trích từ chương XI của truyện Quê nội)
Ngoài ra, ông còn có bài thơ đồng dao ""Mời vào"" cho trẻ em rất nổi tiếng.
Joseph Hooker

Joseph Hooker (13 tháng 11 năm 1814 – 31 tháng 10 năm 1879), là tướng lĩnh quân đội Liên bang miền Bắc thời Nội chiến Hoa Kỳ. Tuy ông lập nhiều chiến công nhỏ trong cuộc chiến, ông thường được lịch sử nhắc đến trong trận Chancellorsville (năm 1863) nơi ông bị tướng miền Nam Robert E. Lee đánh đại bại, tổn thất nặng nề.
Phương Vy

Nguyễn Ngọc Phương Vy (sinh ngày 27 tháng 8 năm 1987), thường được biết đến với nghệ danh Phương Vy, là một nữ ca sĩ người Việt Nam. Là quán quân tại cuộc thi "Vietnam Idol", cô cũng là người đại diện Việt Nam tham dự cuộc thi "Asian Idol".

==Tiểu sử==
Thời sinh viên, Vy đã đoạt giải nhì giọng ca học đường Tuổi đời mênh mông và giải nhất cuộc thi Thần Tượng Âm nhạc Việt Nam - Vietnam Idol 2007. Phương Vy đại diện Việt Nam tham gia Asian Idol, nhưng thất bại trước Hady Mirza của Singapore.

==Vietnam Idol==
Phương Vy là thí sinh duy nhất của mùa thi Vietnam Idol chưa một lần rơi vào nhóm không an toàn. Vượt qua Nguyễn Ngọc Ánh với tỉ lệ bình chọn 53,44%, Phương Vy chính thức trở thành người chiến thắng đầu tiên của loạt chương trình "". Cô nhận được số tiền thưởng trị giá $10.000 và hợp đồng thu âm với công ty Music Faces, cùng các hợp đồng quảng cáo với các công ty khác sau đó.

===Các bài hát sử dụng===
1. "Mặt trời dịu êm"
2. "Dẫu có lỗi lầm"
3. "Đường xưa" - Piano Group 2
4. "60 năm cuộc đời" - Y Vân - Tuần 1
5. "Rồi mai thức giấc" - Tường Văn - Tuần 2
6. "Tôi tìm thấy tôi" - Đức Trí - Tuần 3
7. "Tạm biệt" - Hồ Hoài Anh - Tuần 4
8. "Xin cho tôi" - Trịnh Công Sơn - Tuần 5
9. "Chị tôi" - Trọng Đài - Tuần 5
10. "Ngỡ đâu tình đã quên mình" - Lê Hựu Hà - Tuần 6
11. "Đêm đô thị" - Y Vân - Tuần 6
12. "Mong ước kỷ niệm xưa" - Xuân Phương - Tuần 7
13. "Nhé anh" - Nguyễn Hà - Tuần 7
14. "Từng ngày dài" - Đức Trí - Tuần 8
15. "Thương nhau ngày mưa" - Tuần 8
16. "Nếu có yêu tôi" - Tuần 8
17. "60 năm cuộc đời" - Y Vân - Tuần 9
18. "Rồi mai thức giấc" - Tường Văn - Tuần 9
19. "Nụ cười và những ước mơ" - Đức Trí - Tuần 9

==Asian Idol==
Sau chiến thắng ở sân chơi Vietnam Idol, Mùa 1, Phương Vy được đại diện cho Việt Nam tham gia "Asian Idol", được tổ chức vào hai ngày 15 và 16 tháng 12 năm 2007, nhưng chịu thất bại trước Hady Mirza của Singapore.

===Các bài hát sử dụng===
1. "River Deep - Mountain High", Ike & Tina Turner
2. "Lúc mới yêu", Phương Vy
3. "I Love Rock 'n' Roll", The Arrows - Biểu diễn cùng Siu Black
4. "Wavin' Flag" - Biểu diễn cùng K'naan

==Danh sách đĩa hát==
===Album===
- 2008: "Lúc mới yêu"
- 2009: "Có đôi lần"
- 2009: "Khung trời dấu yêu" - Album tam ca Phương Vy, Quốc Thiên, Anh Khang
- 2010: "Mùa thu cho em" - Phương Vy, Lê Hiếu
- 2011: "Phương Vy 20 + 2"

===Single===
- 2008: "Chuyện về người con gái"
- 2012: "Quên một người"

===Video clip===
- 2008: "Lúc mới yêu"
- 2008: "Em biết"
- 2009: "Có đôi lần"
- 2009: "Bao lời yêu"
- 2010: "Mở ngày hứng khởi" - Phương Vy, Tiến Đạt, Thái Trinh
- 2010: "Âm nhạc tâm hồn" - Phương Vy, Rapsoul
- 2011: "La Vy"
- 2011: "Vui Ngày Mới" - Phương Vy, Noo Phước Thịnh
- 2011: "Chạm Lấy Ước Mơ" - Phương Vy, Văn Mai Hương, La Thăng
- 2012: "Đừng Bối Rối" - Phương Vy
- 2012: "Ngày Em Hát" - Phương Vy
- 2012: "Quên Một Người" - Phương Vy
- 2013: "Em Vẫn Còn Yêu Anh" - Phương Vy

== Đời tư ==
Phương Vy kết hôn với một người Mỹ tên là Sean Trace sau 3 năm hẹn hò, vào ngày 7 tháng 3 năm 2015 tại Phan Thiết. Hiện họ đã có một cô con gái tên là Ailani (sinh 2016). Chồng cô hiện làm trong lĩnh vực sản xuất phim.

==Liên kết ngoài==
- Phuong Vy Idol trên Youtube.