hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
ISO 3166-2:PE

ISO 3166-2: PE là mục nhập cho Peru trong ISO 3166-2, một phần của tiêu chuẩn ISO 3166 tiêu chuẩn được công bố bởi Tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO), trong đó xác định mã cho tên của hiệu trưởng phân (ví dụ, tỉnh hoặc tiểu bang) của tất cả các quốc gia được mã hóa theo ISO 3166-1.

Hiện tại đối với Peru, mã ISO 3166-2 được xác định cho 25 vùng và 1 đô thị. Các đô thị Metropolitan Lima chứa thủ đô của đất nước Lima và có tư cách đặc biệt bằng với khu vực.

Mỗi mã bao gồm hai phần, cách nhau bởi dấu gạch nối. Phần đầu tiên là PE, mã ISO 3166-1 alpha-2 của Peru. Phần thứ hai là ba chữ cái.

== Mã hiện tại ==
Tên phân khu được liệt kê như trong tiêu chuẩn ISO 3166-2 do Cơ quan bảo trì ISO 3166 (ISO 3166/MA) công bố.

Mã ISO 639-1 được sử dụng để thể hiện tên phân mục trong các ngôn ngữ quản trị sau:

- (es): Tiếng Tây Ban Nha
- (qu): Tiếng Quechua
- (ay): Tiếng Aymara

"Nhấp vào nút trong tiêu đề để sắp xếp từng cột."

== Thay đổi ==
Những thay đổi sau đây đối với mục đã được ISO 3166/MA công bố kể từ lần xuất bản đầu tiên của ISO 3166-2 vào năm 1998. ISO đã ngừng phát hành bản tin vào năm 2013.
Giờ ở Peru

Giờ ở Peru (PET) là thời gian chính thức ở Peru. Luôn luôn chậm hơn 5 giờ so với Giờ phối hợp quốc tế (UTC−05:00). Peru chỉ có một múi giờ và không quan sát thời gian tiết kiệm ánh sáng ban ngày. Trong mùa đông (mùa hè ở Bắc bán cầu), Giờ Peru giống như Giờ Trung tâm Bắc Mỹ, trong khi vào mùa hè (mùa đông ở Bắc bán cầu), nó gần giống với giờ miền Đông.

== Cơ sở dữ liệu múi giờ IANA ==
Trong cơ sở dữ liệu múi giờ IANA, Peru có múi giờ sau:
- Mỹ/Lima (PE)

== Liên kết ngoài ==
- GMT: Greenwich Mean Time - World Time / Time in every Time Zone
Thuốc kháng cholinergic

Thuốc kháng cholinergic là một chất có tác dụng ức chế chất dẫn truyền thần kinh acetylcholine trong hệ thàn kinh trung ương và hệ thần kinh ngoại biên. Những thuốc này ức chế xung thần kinh của hệ thần kinh phó giao cảm bằng cách ức chế chọn lọc chỗ gắn của chất dẫn truyền thần kinh acetylcholine lên thụ thể của nó trong các tế bào thần kinh. Những sợi thần kinh của sự hệ thống thần kinh phó giao cảm chịu trách nhiệm cho những vận động không chủ ý của cơ trơn có mặt ở đường tiêu hóa, tiết niệu, phổi, và các phần khác nhau của cơ thể. Thuốc kháng cholinergic được chia thành ba loại tương ứng với đích tác dụng cụ thể tại hệ thần kinh trung ương và ngoại vi: thuốc kháng muscarinic, thuốc chẹn hạch, và thuốc ức chế thần kinh cơ.

== Tác dụng không mong muốn ==
Sử dụng kéo dài thể làm tăng nguy cơ suy giảm cả tâm thần và thể chất. Ảnh hưởng đến nguy cơ tử vong vẫn chưa rõ ràng. Tuy nhiên, ở người già dừng thuốc làm tăng nguy cơ tử vong.
Một số tác dụng không mong muốn của thuốc kháng cholinergic bao gồm:

Mất đồng tác

Mất trí 

Giảm sản xuất chất nhầy ở mũi và cổ họng; gây khô, đau họng

Khô miệng có thể gây sâu răng

Giảm tiết mồ hôi; gây giảm thải nhiệt qua biểu bì tdẫn đến nóng, ửng da hay da đỏ

Tăng nhiệt độ cơ thể

giãn đồng tử; gây nhạy cảm với ánh sáng (sợ ánh sáng)

Mất điều tiết (mất khả năng tập trung, nhìn mờ)

Nhìn đôi

Tăng nhịp tim

Xu hướng dễ dàng giật mình

Bí tiểu

Tiểu không tự chủ trong khi đang ngủ,

Giảm nhu động ruột, đôi khi tắc ruột (giảm vận động qua thần kinh phế vị)

Tăng nhãn áp; nguy hiểm cho những người bị bệnh glocom góc hẹp.
Quốc hội Cộng hòa Perú

Quốc hội Cộng hòa Peru () là đơn viện cơ thể, cho rằng quyền lập pháp ở Peru. Đại hội bao gồm 130 thành viên (congresistas), những người được bầu cho nhiệm kỳ năm năm tại văn phòng trên cơ sở đại diện theo tỷ lệ.

Hiện tại, đại hội Peru tụ tập tại Palacio Legislativo, nằm ở Trung tâm lịch sử Lima, bên kia đường từ Plaza Simón Bolívar và cách Casa de Pizarro vài dãy nhà.

Cuộc bầu cử quốc hội gần đây nhất được tổ chức vào ngày 10 tháng 4 năm 2016, đồng thời với cuộc bầu cử tổng thống. Kể từ ngày 26 tháng 7 năm 2018, Chủ tịch Quốc hội là Daniel Salaverry, thuộc đảng Lực lượng phổ biến.
Quốc hội Peru hiện tại đã bị Tổng thống Martin Vizcarra giải tán vào ngày 30 tháng 9 năm 2019, gây ra cuộc khủng hoảng hiến pháp Peru 2019. Vizcarra đã ban hành một nghị định dự kiến thiết lập các cuộc bầu cử mới vào ngày 26 tháng 1 năm 2020.
== Lịch sử ==
Quốc hội Peru đầu tiên được thành lập vào năm 1822 bởi Francisco Xavier de Luna Pizarro, quyền chủ tịch, với tư cách là Quốc hội lập hiến. Năm 1829, theo mô hình đại hội của Mỹ Latinh, một đại hội lưỡng viện được thành lập, được thành lập bởi Thượng viện và Hạ viện. Trong thời kỳ này, các phòng được đặt ở những nơi khác nhau, chỉ họp vào đầu năm lập pháp và trong những năm cấu thành.

Năm 1930, Luis Miguel Sánchez Cerro đã phế truất Augusto B. Leguía và thành lập một Quốc hội lập hiến mới, chịu trách nhiệm xây dựng Hiến pháp năm 1933. Cerro xác định việc trục xuất các nghị sĩ của Liên minh Cách mạng nổi tiếng của Mỹ, nổi tiếng như Aprilistas, tạo ra bầu không khí căng thẳng chính trị. trong nước Nhiều năm sau, tạp chí Apristas lên kế hoạch cho cái chết của Cerro và trao quyền lực cho Tướng Óscar Benavides. Benavides, mặt khác, đã xác định việc đóng cửa Quốc hội sẽ chỉ được mở cửa trở lại vào năm 1939 với cuộc bầu cử của ông Manuel Prado Ugarteche.

Trong 12 tháng của năm 1979 đã được ban hành một hiến pháp mới do Đại hội Peru đầu tiên sau 10 năm cai trị quân sự. Hiến pháp đã được ký bởi Tổng thống Fernando Belaunde. Trong số các quy định của Hiến pháp này, đã được quy định ủy nhiệm và imcubencias của Tổng thống Cộng hòa và chính Quốc hội, sẽ vẫn là lưỡng viện và bao gồm 60 thượng nghị sĩ và 180 đại biểu. Thượng viện sẽ được bầu theo bầu cử khu vực và Hạ viện sẽ được bầu theo phương pháp D'Hondt. Các thượng nghị sĩ nên ít nhất 35 tuổi, trong khi MEP nên 25 tuổi.

== Xem thêm ==
- Quốc hội
Manonichthys alleni

Manonichthys alleni, thường được gọi là cá đạm bì Sabah, là một loài cá biển thuộc chi "Manonichthys" trong họ Cá đạm bì. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2004.

Loài này được đặt theo tên của nhà ngư học Gerald R. Allen.

== Phân bố và môi trường sống ==
"M. alleni" được phân bố ở phía tây Thái Bình Dương, và được tìm thấy ở 3 quốc gia của Đông Nam Á, bao gồm Indonesia, Malaysia và Philippines (vịnh Davao). "M. alleni" thường sống trong các rạn san hô và những hốc đá ngầm ven bờ, ở độ sâu khoảng 2 – 40 m.

== Mô tả ==
"M. alleni" trưởng thành dài khoảng 5 cm và là loài dị hình giới tính. Thân của "M. alleni" đực có màu xanh lam đậm với các chấm vàng cam khắp cơ thể. Vây đuôi và vây bụng màu trắng xám; vây hậu môn có các đốm màu xanh sáng. Mống mắt màu xanh lơ. "M. alleni" mái có thân màu xanh tím; bụng, đuôi và vây hậu môn có màu vàng cam. Vây bụng vàng có đốm đỏ. Thân cũng có các chấm vàng. Cá con có màu sắc như cá mái. Cả hai giới đều có các chấm màu xanh sáng trên vây lưng.

Số ngạnh ở vây lưng: 3; Số vây tia mềm ở vây lưng: 28 - 29; Số ngạnh ở vây hậu môn: 3; Số vây tia mềm ở vây hậu môn: 14 - 15; Số đốt sống: 26.

Thức ăn của "M. alleni" có lẽ là rong tảo và các sinh vật phù du. Chúng thường sống đơn độc hoặc theo cặp vào mùa sinh sản. Được quan sát là ưa sống xung quanh loài bọt biển ống "Callyspongia aerizusa".

"M. alleni" được đánh bắt để phục vụ cho ngành thương mại cá cảnh.

== Xem thêm ==
Gerald R. Allen (2009), "Field Guide to Marine Fishes of Tropical Australia", Nhà xuất bản Western Australian Museum, tr.96 ISBN 

Arthur R. Bos, Henny M. Smits (2013), First Record of the dottyback Manonichthys alleni (Teleostei: Perciformes: Pseudochromidae) from the Philippines, "Marine Biodiversity Records" 6(e61)
Thuốc kháng histamin H2

Thuốc kháng histamin H2, đôi khi được gọi là H2RA và chẹn H, là một loại thuốc ức chế các tác động của histamine tại thụ thể histamine H2 của các tế bào viền ở dạ dày. Điều này làm giảm sự sản xuất axit của dạ dày. Thuốc kháng histamin H2 có thể được sử dụng trong điều trị chứng khó tiêu, loét dạ dày và bệnh trào ngược dạ dày thực quản. Thuốc phần lớn đã được thay thế bởi thuốc ức chế bơm proton (PPIs); PPI omeprazole đã được tìm thấy có hiệu quả hơn ở cả chữa lành và giảm các triệu chứng của các vết loét và trào ngược dạ dày thực quản hơn thuốc kháng histamin H2 ranitidine and cimetidine.

== Một số thuốc ==
- cimetidine
- ranitidine
- famotidine
- nizatidine

== Tác dụng không mong muốn ==
Thuốc kháng histamin H2 nhìn chung hấp thu khá tốt, ngoại trừ cimetidin trong đó tác dụng không mong muốn (ADRs) cũng khá "phổ biến". ADRs hiếm gặp bao gồm hạ huyết áp. ADRs ít gặp bao gồm: nhức đầu, mệt mỏi, chóng mặt nhầm lẫn, tiêu chảy, táo bón, và ban đỏ. Ngoài ra, vú to xảy ra trong 0.1%, để có 5% nam giới điều trị bệnh lý không tăng tiết dịch với cimetidin 1 tháng hoặc lâu hơn, và trong khoảng 2% nam giới điều trị cho bệnh tăng tiết dịch, thậm chí một số ở một số bệnh nhân nam, cimetidin cũng có thể gây ra mất ham muốn tình dục, và bất lực, tất cả các tác dụng này đều hồi phục khi ngưng thuốc.
Lợi niệu quai

Lợi niệu quai là các thuốc lợi tiểu mà tác động đến nhánh lên của quai Henle trong thận. Thuốc chủ yếu dùng trong y học để điều trị tăng huyết áp và phù thường do suy tim hay suy thận. Trong khi thuốc lợi tiểu thiazide có hiệu quả hơn ở bệnh nhân có chức năng thận bình thường, thuốc lợi niệu quai có hiệu quả hơn ở bệnh nhân chức năng thận suy giảm.

== Tác dụng không mong muốn ==
Tác dụng không mong muốn phổ biến nhất của thuốc (ADRs) liên quan đến liều và phát sinh từ tác động đến quai và cân bằng điện giải.

Tác dụng không mong muốn ADRs thường gặp bao gồm: hạ đường huyết, hạ kali máu, hypomagnesemia, mất nước, tăng ure máu, gút, chóng mặt, hạ huyết áp tư thế, ngất. Sự mất magnesi là gây ra do thuốc lợi quai cũng đã được đề nghị là một nguyên nhân gây ra bệnh giả gout

Tác dụng không mong muốn ADRs ít gặp bao gồm: rối loạn mỡ máu, tăng creatinin huyết tương, hạ calci máu, nổi mẩn. Kiềm chuyển hóa cũng có thể xuất hiện khi sử dụng thuốc lợi niệu quai.

Độc tính trên tai (tổn thương hệ thống tai trong) là một phản ứng nghiêm trọng, nhưng hiếm gặp khi sử dụng thuốc lợi tiểu quai. Các triệu chứng bao gồm ù tai và mất thăng bằng, nhưng có thể dẫn đến điếc trong trường hợp nghiêm trọng.

Thuốc lợi niệu quai cũng có thể gây suy thận ở bệnh nhân sử dụng đồng thời cả kháng viêm không steroid và ức chế ACE.

== Ví dụ ==
- Furosemide
- Bumetanide
- Ethacrynic acid
- Torsemide
Manonichthys polynemus

Manonichthys polynemus, thường được gọi là cá đạm bì vây dài, là một loài cá biển thuộc chi "Manonichthys" trong họ Cá đạm bì. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1931.

Trong tiếng Hy Lạp, "manon" nghĩa là "bọt biển", còn "ichthys" nghĩa là "cá", ám chỉ tập tính sống trong bọt biển của loài này.

== Phân bố và môi trường sống ==
"M. polynemus" được phân bố ở phía tây Thái Bình Dương, và chỉ được tìm thấy ở đông bắc Indonesia và Palau. "M. polynemus" thường sống xung quanh những khu vực có nhiều rạn san hô và những hốc đá ngầm ven bờ, ở độ sâu khoảng 2 – 50 m, phổ biến hơn ở độ sâu 20 m.

== Mô tả ==
"M. polynemus" trưởng thành dài khoảng 12 cm. Thân của "M. polynemus" có màu xanh lam đậm với các chấm vàng cam khắp cơ thể. Vây bụng dài, màu trắng, là đặc điểm nhận biết của loài này. Gốc vây bụng có màu vàng tươi. Có đốm vàng hình giọt nước bên dưới mắt.

Số ngạnh ở vây lưng: 3; Số vây tia mềm ở vây lưng: 27 - 29; Số ngạnh ở vây hậu môn: 3; Số vây tia mềm ở vây hậu môn: 14 - 15; Số đốt sống: 26.

Thức ăn của "M. polynemus" có lẽ là rong tảo và các sinh vật phù du. Chúng thường sống đơn độc hoặc theo cặp vào mùa sinh sản. Được quan sát là ưa sống xung quanh loài bọt biển.

"M. polynemus" không được đánh bắt để phục vụ cho ngành thương mại cá cảnh.
Ngộ độc thali

Thali và các hợp chất của nó thường có độc tính cao. Các chất này tiếp xúc với da rất nguy hiểm và cần được thông gió đầy đủ khi nấu chảy kim loại này. Nhiều hợp chất thali (I) hòa tan cao trong nước và dễ dàng hấp thụ qua da. Tiếp xúc với chúng không được vượt quá 0,1 mg mỗi m2 da trong thời gian trung bình 8 giờ (tuần làm việc 40 giờ). Thali là một chất gây ung thư nghi ngờ ở người.

Một phần lý do gây độc tính cao của thali là do, khi có trong dung dịch nước dưới dạng ion thali (I) (Tl +), nó thể hiện một số điểm tương đồng với các cation kim loại kiềm thiết yếu, đặc biệt là kali (do bán kính ion tương tự). Do đó, nó có thể đi vào cơ thể thông qua con đường hấp thu kali. Các khía cạnh khác của hóa học của thali khác biệt mạnh mẽ với các kim loại kiềm, chẳng hạn như ái lực cao của nó đối với các phối tử lưu huỳnh. Do đó, sự thay thế này phá vỡ nhiều quá trình của tế bào (ví dụ, thali có thể tấn công các protein có chứa lưu huỳnh như cysteine và ferredoxin). Độc tính của thali đã dẫn đến việc sử dụng nó (hiện đã ngừng sử dụng ở nhiều quốc gia) dưới dạng thuốc diệt chuột và kiến.

Trong số các tác động đặc biệt của ngộ độc thali là rụng tóc (dẫn đến việc sử dụng ban đầu như một chất làm rụng lông trước khi độc tính của nó được đánh giá đúng) và tổn thương các dây thần kinh ngoại biên (nạn nhân có thể cảm thấy như đi trên than nóng), mặc dù rụng tóc chỉ thường xảy ra ở liều thấp; ở liều cao, thali giết chết người bệnh trước khi làm rụng tóc. Thali đã từng là một vũ khí giết người hiệu quả trước khi tác dụng của nó được hiểu và một loại thuốc giải độc (prussian blue) được phát hiện. Thật vậy, ngộ độc thali đã được gọi là "chất độc của chất độc" vì thali không màu, không mùi và không vị; các triệu chứng tác dụng chậm, đau và rộng của nó thường gây nhầm lẫn với một loạt các bệnh và tình trạng khác.
Thiếu sắt

Thiếu sắt (Iron deficiency, or sideropenia) là tình trạng thiếu hụt (hoặc không đủ) lượng sắt cần thiết cho nhu cầu của cơ thể. Sắt có mặt trong tất cả các tế bào cơ thể người và có một số chức năng sống quan trọng, chẳng hạn mang oxy từ phổi đến các mô như một thành phần chính của protein hemoglobin, vai trò như một phương tiện vận chuyển các electron trong tế bào dưới dạng cytochromes và tạo điều kiện cho các phản ứng enzyme oxy tại các mô khác nhau. Khi quá thiếu sắt để tham gia các chức năng sống quan trọng này, con người dễ bị bệnh và có thể dẫn đến tử vong.

Tổng lượng sắt trung bình trong cơ thể khoảng 3,8 g ở nam giới và 2,3 g ở nữ giới. Trong huyết tương, sắt gắn chặt với protein transferrin. Có một số cơ chế kiểm soát giúp chuyển hóa sắt và bảo vệ khỏi tình trạng thiếu sắt. Cơ chế điều hòa chính này nằm ở đường tiêu hóa. Khi lượng sắt mất đi không được bù đủ bằng lượng sắt bổ sung từ chế độ ăn, thiếu sắt sẽ diễn tiến theo thời gian. Khi tình trạng này không được điều trị sẽ dẫn đến thiếu máu do thiếu sắt. Trước khi xuất hiện bệnh thiếu máu, tình trạng thiếu sắt mà không thiếu máu được gọi là thiếu sắt tiềm ẩn (latent iron deficiency:LID) hoặc Iron-deficient erythropoiesis (IDE).

Thiếu sắt không được điều trị có thể dẫn đến thiếu máu thiếu sắt, một loại thiếu máu phổ biến. Bệnh thiếu máu là một tình trạng tế bào hồng cầu hay hemoglobin không đủ. Thiếu máu thiếu sắt xảy đến khi cơ thể thiếu đủ lượng sắt cần thiết, dẫn đến giảm sản xuất protein hemoglobin. Hemoglobin gắn chặt với oxy cho phép các tế bào hồng cầu cung cấp máu được oxy hóa đi khắp cơ thể. Trẻ em, phụ nữ tiền mãn kinh (phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ) và những người có chế độ ăn uống không đầy đủ dễ mắc bệnh nhất. Đa số các trường hợp thiếu máu do thiếu sắt thường nhẹ, nhưng nếu không được điều trị có thể gây ra các vấn đề như nhịp tim nhanh hoặc không đều, biến chứng trong thai kỳ, chậm phát triển ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

== Liên kết ngoài ==
- Recommendations to Prevent and Control Iron Deficiency in the United States
NHS.UK
Manonichthys jamali

Manonichthys jamali, thường được gọi là cá đạm bì Jamal, là một loài cá biển thuộc chi "Manonichthys" trong họ Cá đạm bì. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2007.

Trong tiếng Hy Lạp, "manon" nghĩa là "bọt biển", còn "ichthys" nghĩa là "cá", ám chỉ tập tính sống trong bọt biển của loài này. "M. jamali" được đặt theo tên của Jamal, một thành viên siêng năng của đội tàu lặn M.V. CITRA PELANGI.

== Phân bố và môi trường sống ==
"M. jamali" được phân bố ở phía tây Thái Bình Dương, và là loài đặc hữu của Indonesia. "M. jamali" thường sống xung quanh những khu vực có nhiều rạn san hô (đặc biệt là các chi "Acropora" và "Galaxea") và những hốc đá ngầm ở độ sâu khoảng 9 – 16 m.

== Mô tả ==
"M. jamali" trưởng thành dài khoảng 10 cm. Thân của "M. jamali" có màu vàng nhạt với một đốm đen khá nổi bật ở cuống đuôi, là điểm đặc thù của loài này. Vây bụng dài, có màu vàng trắng. Vây lưng và đuôi có màu trắng. Mống mắt màu xanh ngọc bích.

Số ngạnh ở vây lưng: 3; Số vây tia mềm ở vây lưng: 28 - 29; Số ngạnh ở vây hậu môn: 3; Số vây tia mềm ở vây hậu môn: 15 - 16; Số đốt sống: 26.

Thức ăn của "M. jamali" có lẽ là rong tảo và các sinh vật phù du. Chúng thường sống đơn độc hoặc theo nhóm nhỏ (khoảng 2 - 4 cá thể). Được quan sát là ưa sống xung quanh loài bọt biển của chi "Callyspongia".

== Xem thêm ==
Allen, G.R. & M.V. Erdmann (2007). A new species of "Manonichthys" Gill, 2004 (Pisces: Pseudochromidae) from Irian Jaya Barat Province, Indonesia . Zool. Stud. 46(5):541-546
Manonichthys paranox

Manonichthys paranox, thường được gọi là cá đạm bì bóng đêm, là một loài cá biển thuộc chi "Manonichthys" trong họ Cá đạm bì. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1976.

Trong tiếng Hy Lạp, "manon" nghĩa là "bọt biển", còn "ichthys" nghĩa là "cá", ám chỉ tập tính sống trong bọt biển của loài này. Cái tên của loài này bắt nguồn từ tên của "Centropyge nox", một loài cá thần tiên cũng có màu đen như nó.

== Phân bố và môi trường sống ==
"M. paranox" được phân bố ở phía tây Thái Bình Dương, và được tìm thấy ở Việt Nam, Papua New Guinea, quần đảo Solomon và bắc Úc. "M. paranox" thường sống xung quanh những khu vực có nhiều rạn san hô và những hốc đá ngầm ven bờ, ở độ sâu khoảng 18 – 40 m.

== Mô tả ==
"M. paranox" trưởng thành dài khoảng 8 – 9 cm. Toàn thân của "M. paranox" có duy nhất một màu đen tuyền với mống mắt màu đỏ sẫm. Vây bụng cũng có màu đỏ ở phía trước.

Số ngạnh ở vây lưng: 3; Số vây tia mềm ở vây lưng: 28 - 31; Số ngạnh ở vây hậu môn: 3; Số vây tia mềm ở vây hậu môn: 16 - 18; Số đốt sống: 26.

Thức ăn của "M. paranox" có lẽ là rong tảo và các sinh vật phù du. Chúng thường sống đơn độc hoặc theo cặp vào mùa sinh sản. Được quan sát là ưa sống xung quanh loài bọt biển.

== Liên kết ngoài ==
Master of mimesis: Manonichthys paranox, The Midnight Dottyback, "Reefs.com"
Chu trình sắt

Trong sinh thái học hoặc khoa học Trái Đất, chu trình sắt "(Fe)" là chu trình sinh địa hóa của sắt qua các địa mạo, khí quyển, và đại dương. Chu trình sắt gây ảnh hưởng tới quá trình lắng đọng bụi và tính sinh khả dụng của sắt aerosol.

== Tổng quan ==
Sắt có số oxy hóa từ -2 tới +7; tuy nhiên, trong lớp vỏ Trái Đất nó chủ yếu ở dạng oxy hóa-khử +2 (sắt (II)) hoặc +3 (sắt (III)). Sự tuần hoàn của sắt giữa dạng sắt (II) và sắt (III) được gọi là chu trình sắt. Quá trình này thì có thể hoàn toàn vô sinh (không dính dáng tới sinh vật sống), hoặc có thể được các vi sinh vật làm cho trở nên dễ dàng hơn. Một số ví dụ như gỉ của kim loại mang sắt (trong trường hợp này Fe bị oxy hóa một cách vô sinh thành Fe) bởi oxy, và bị khử vô sinh từ Fe xuống Fe bởi các khoáng chất sắt sắt sulfide. Chu trình sắt cũng có thể được trợ giúp bởi các vi sinh vật, ví dụ như bởi vi khuẩn oxy hóa sắt, thứ có thể oxy hóa Fe thành Fe, lấy đi một electron từ chu trình này để biến thành năng lượng. Vi khuẩn khử sắt có thể khử Fe trở lại Fe bằng cách tận dụng nó như một chất nhận electron cuối cùng.

Sắt là một nguyên tố quan trọng trên Trái Đất. Nó là nguyên tố dồi dào thứ 4 trong lớp vỏ, và là một cofactor thiết yếu trong nhiều enzym sinh học.

== Tham khảo ==
- Jickells, T. D., et al. (2005, April 1). Global iron connections between desert dust, ocean biogeochemistry, and climate. In "Science, 308", 67 – 71.

== Liên kết ngoài ==
- Nature Education: All organisms on Earth ride upon a "ferrous wheel" made of different forms of iron that are essential for life
Hang Luồn (Tràng An)

Hang Luồn Tràng An là hang dạng karst trên sông Sào Khê ở vùng đất phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình.

Hang thuộc khu cố đô Hoa Lư, nhóm "di tích Tràng An Cổ". Hang ở cách trung tâm hành chính xã Trường Yên cỡ 2,6 km về phía nam, có thể tiếp cận bằng đường bộ hoặc đi thuyền theo sông. Để đến xã này đi theo Quốc lộ 1 tại thị trấn Thiên Tôn rẽ theo đường 38B đi cỡ 5 km.

== Hang Luồn và thơ văn ==
Hang Luồn thuộc khu cố đô Hoa Lư, nên thi nhân các thời kỳ từng đến thưởng lãm và làm thơ văn.

Chúa Trịnh Sâm (1739 - 1782) đến thăm Cố đô Hoa Lư đã đi thuyền qua hang Luồn, vịnh thơ và kêu tên chữ là ""Xuyên Thủy Động"".

Phạm Văn Nghị (1805-1884) thì có bài thơ nôm:
== Sự kiện xây dựng trái phép 2017 ==
Năm 2017 một công ty đã đầu tư xây dựng trái phép ở khu vực hang và lân cận những công trình theo phong cách đa dạng. Những xây dựng này làm cho đi lại dễ hơn, nhưng phá hỏng cảnh quan thiên nhiên của vùng. Năm 2018 những xây dựng này được cưỡng bức phá bỏ.
Thiếu kẽm

Thiếu kẽm (Zinc deficiency) là tình trạng thiếu hụt lượng kẽm cần thiết để đáp ứng nhu cầu cho cơ thể, hoặc là khi hàm lượng kẽm huyết thanh dưới mức bình thường. Tuy nhiên, giảm hàm lượng trong huyết thanh chỉ được phát hiện khi tình trạng cạn kiệt đã kéo dài hoặc đã trở nên nghiêm trọng, kẽm huyết thanh (serum zinc) không phải là dấu ấn sinh học đáng tin cậy để đánh giá tình trạng kẽm. Các triệu chứng thường gặp bao gồm gia tăng tỷ lệ tiêu chảy. Thiếu kẽm ảnh hưởng đến da và đường tiêu hóa; não và hệ thần kinh trung ương, hệ miễn dịch, xương và hệ thống sinh sản.

Thiếu kẽm ở người là do chế độ ăn uống thiếu chất, hấp thu không đầy đủ, tăng hao tổn hoặc tăng nhu cầu của cơ thể. Nguyên nhân phổ biến nhất là chế độ ăn thiếu chất. Tại Hoa Kỳ, Recommended Dietary Allowance (RDA:Lượng khuyến cáo cho khẩu phần ăn hàng ngày) là 8 mg/ngày đối với phụ nữ và 11 mg/ngày đối với nam giới. Kẽm đóng vai trò thiết yếu trong nhiều con đường chuyển hóa sinh học.

Hàm lượng kẽm cao nhất trong chế độ ăn được tìm thấy trong hàu, thịt, đậu và các loại hạt. Tăng lượng kẽm trong đất cung cấp cho cây trồng và động vật là một biện pháp phòng ngừa hữu hiệu. Thiếu kẽm ảnh hưởng đến 2 tỷ người trên toàn thế giới.
Manonichthys scintilla

Manonichthys scintilla, thường được gọi là cá đạm bì vây lửa, là một loài cá biển thuộc chi "Manonichthys" trong họ Cá đạm bì. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2011.

Trong tiếng Hy Lạp, "manon" nghĩa là "bọt biển", còn "ichthys" nghĩa là "cá", ám chỉ tập tính sống trong bọt biển của loài này. Từ "scintilla" chỉ số lượng những đốm đỏ ở vây bụng (khi so sánh với các loài "Manonichthys" khác).

== Phân bố và môi trường sống ==
"M. scintilla" được phân bố ở phía tây Thái Bình Dương, và là loài đặc hữu của Philippines. Chúng chỉ được biết đến tại rạn san hô Apo (ngoài khơi đảo Mindoro) và đảo Coron (thuộc tỉnh Palawan). "M. scintilla" thường sống xung quanh những khu vực có nhiều rạn san hô và những hốc đá ngầm ở độ sâu khoảng 2 – 33 m.

== Mô tả ==
"M. scintilla" trưởng thành dài khoảng 3 cm. Đầu và lưng của "M. scintilla" có màu xanh tím sẫm đậm; dần trở thành màu vàng cam ở bụng và đuôi. Thân có những hàng chấm vàng li ti khắp cơ thể. Vây đuôi được bo tròn.

Số ngạnh ở vây lưng: 3; Số vây tia mềm ở vây lưng: 28; Số ngạnh ở vây hậu môn: 3; Số vây tia mềm ở vây hậu môn: 15; Số đốt sống: 26.

Thức ăn của "M. scintilla" có lẽ là rong tảo và các sinh vật phù du. Chúng thường sống đơn độc hoặc theo cặp vào mùa sinh sản. Được quan sát là ưa sống xung quanh loài bọt biển.

== Xem thêm ==
Gill, A.C. & J.T. Williams (2011). Description of two new species of "Pseudochrominae" from northern Palawan and Mindoro, Philippine Islands (Teleostei: Perciformes: Pseudochromidae). "Zootaxa" 3140:49-59
Thiếu magnesi

Thiếu magnesi (Magnesium deficiency) là một rối loạn điện giải với hàm lượng magiê thấp trong cơ thể. Thiếu magnesi có thể dẫn đến nhiều triệu chứng. Các triệu chứng gồm có run, điều phối kém, co thắt cơ bắp, chán ăn, thay đổi tính tình và chứng giật cầu mắt. Các biến chứng có thể gồm co giật hoặc ngừng tim, chẳng hạn như ngừng tim do xoắn đỉnh. Những người có hàm lượng magnesi thấp thường kali cũng thấp.

Một số nguyên nhân như chế độ ăn uống không đầy đủ, chứng nghiện rượu, tiêu chảy, tăng mất nước tiểu, ruột kém hấp thu và đái tháo đường. Một số loại thuốc cũng có thể làm mức magnesi giảm xuống như thuốc ức chế bơm proton và furosemide. Chẩn đoán thường dựa trên việc phát hiện mức magnesi trong máu thấp (giảm magnesi huyết). Mức magnesi bình thường nằm trong khoảng 0,6-1,1 mmol/L (1,46–2,68 mg/dL), mức dưới 0,6 mmol/L (1,46 mg/dL) chẩn đoán giảm magnesi huyết. Có thể thấy trên điện tâm đồ (ECG) đặc hiệu.

Điều trị với magiê bằng đường uống hoặc tiêm tĩnh mạch. Đối với những người có triệu chứng nghiêm trọng, magiê sulfat tiêm tĩnh mạch có thể được dùng tới. Kali thấp hoặc calci thấp kèm theo cũng nên được điều trị. Tình trạng này khá thường gặp ở những bệnh nhân ở trong bệnh viện.

Thiếu magnesi ở người được mô tả lần đầu tiên trong các tài liệu y khoa vào năm 1934.

== Liên kết ngoài ==
- Magnesium
- Magnesium at Lab Tests Online
Nhà thờ chính tòa Buenos Aires

Nhà thờ chính tòa đô thành Buenos Aires (tiếng Tây Ban Nha: Catedral Metropolitana de Buenos Aires) là nhà thờ Công giáo chính ở Buenos Aires, Argentina. Nó nằm ở trung tâm thành phố, nhìn ra quảng trường Plaza de Mayo, ở góc đường San Martín và Rivadavia, trong khu phố San Nicolás. Đây là nhà thờ mẹ của Tổng giáo phận Buenos Aires và nhà thờ nguyên thủy của Argentina.
Nhà thờ lớn của thủ đô Buenos Aires đã được xây dựng lại nhiều lần kể từ nguồn gốc khiêm tốn của nó vào thế kỷ 16. Tòa nhà hiện tại là sự pha trộn của các phong cách kiến trúc, với một gian giữa và mái vòm thế kỷ 18 và một mặt tiền tân cổ điển thế kỷ 19 nghiêm trọng không có tháp. Nội thất giữ các bức tượng và đồ thờ trong thế kỷ 18 quý giá, cũng như trang trí Tân-Phục hưng và Tân-Baroque phong phú.
Toán học Babylon

Toán học Babylon (hay còn được biết đến là toán học Assyria-Babylon) là bất kỳ toán học nào được phát triển và thực tập bởi những người sống ở Lưỡng Hà, có niên đại từ đầu thời kỳ của những người Sumer cho đến khi Babylon sụp đổ vào năm 539 TCN. Các văn bản toán học Babylon phong phú và được chỉnh sửa tốt. Về mặt thời gian, nền toán học này gồm hai thời kỳ: Triều đại Babylon Thứ nhất (1830 TCN-1531 TCN và vương quốc Seleukos trong khoảng 3 hay 4 thế kỷ cuối trước Công nguyên. Về nội dung, những tác phẩm toán học Babylon không thể hiện sự khác biệt trong hai thời kỳ trên. Toán học Babylon đã duy trì sự nhất quán, cả về tính chất lẫn nội dung, trong gần 2 thiên niên kỷ.

Đối lập với sự tương phản về việc khan hiếm tài liệu của toán học Ai Cập, sự hiểu biết của toán học Babylon đã được chuyển hóa từ 400 tấm đất sét không tiếp đất từ thập niên 1850. Viết bằng chữ nêm, các tấm đất sét này được khắc khi chúng còn ẩm và được làm khô trong một cái lò hoặc phơi dưới ánh sáng Mặt Trời. Đa số của những tấm đất sét được khám phá có niên đại từ 1800 TCN đến 1600 TCN, và nói về các chủ đề bao gồm phân số, đại số, phương trình bậc hai, hàm số bậc ba và định lý Pythagoras. Bản YBC 7289 đã cho thấy giá trị xấp xỉ của căn bậc hai của hai chính xác đến 6 số sau dấu phẩy.
==Xem thêm==
- Thiên văn học Babylon
- Lịch sử toán học

==Tham khảo==
- (1991 pbk ed. ).
Thiếu vitamin B12

Thiếu vitamin B (Vitamin B deficiency), còn được gọi là thiếu cobalamin (cobalamin deficiency) là tình trạng sức khỏe khi nồng độ vitamin B trong máu thấp. Khi thiếu hụt nhẹ, người có thể mệt mỏi và lượng hồng cầu giảm (thiếu máu). Trong tình trạng thiếu hụt trung bình có thể bị viêm lưỡi và xuất hiện các vấn đề thần kinh bao gồm cảm giác dị thường như "pins and needles" (tê), trong khi thiếu hụt ở mức độ nghiêm trọng có thể đẫn đến giảm chức năng tim và các vấn đề về thần kinh khác. Các vấn đề về thần kinh có thể gồm những thay đổi về phản xạ tự nhiên, chức năng cơ kém, vấn đề về trí nhớ, suy giảm vị giác và trong trường hợp nghiêm trọng hơn là loạn tâm thần. Đôi khi vô sinh tạm thời cũng có thể xảy đến. Ở trẻ nhỏ, các triệu chứng gồm tăng trưởng chậm, phát triển kém và khó khăn khi vận động. Nếu không được điều trị sớm, một số triệu chứng sẽ vẫn tiếp tục tồn tại.

Nguyên nhân phổ biến gồm có dạ dày-ruột kém hấp thu, ăn thiếu chất và tăng nhu cầu. Giảm hấp thu có thể là do thiếu máu ác tính, phẫu thuật cắt bỏ dạ dày, viêm tụy mãn tính, ký sinh trùng đường ruột, một vài loại thuốc và một số rối loạn di truyền. Ăn thiếu chất có thể xảy ra ở những người ăn chay hoặc những người suy dinh dưỡng. Tăng nhu cầu xảy đến ở những người bị nhiễm HIV/AIDS và ở những người có hồng cầu bị phá vỡ nhanh chóng. Chẩn đoán thường dựa vào nồng độ vitamin B12 trong máu. Nồng độ axit methylmalonic tăng cao cũng có thể chỉ ra sự thiếu hụt. Một loại thiếu máu được biết đến là thiếu máu megaloblastic, thường gặp nhưng không phải lúc nào cũng có.

Điều trị gồm có dùng vitamin B12 bằng đường uống hoặc đường tiêm; lúc đầu với liều cao hàng ngày, sau đó với liều thấp hơn và ít thường xuyên hơn khi tình trạng được cải thiện. Nên giải quyết nguyên nhân ngay khi có thể. Nếu không thể tìm thấy nguyên nhân - hoặc không giải quyết được - khuyến nghị bổ sung vitamin B12 suốt đời. Có thể phòng ngừa thiếu vitamin B12 bằng những chất bổ sung chứa vitamin: khuyên dùng ở người ăn chay và người ăn thuần chay, và những đối tượng được chỉ định khác. Nguy cơ độc tính do vitamin B12 là tương đối thấp.

Tình trạng thiếu vitamin B12 tại Mỹ và Anh ước tính khoảng 6% ở những người dưới 60 tuổi và 20% những người trên 60 tuổi. Ở Mỹ Latinh, tỷ lệ này được ước tính là 40% và có thể cao lên tới 80% ở các vùng của Châu Phi và Châu Á.

== Đọc thêm ==
- Chapter 36: Megaloblastic anemias: disorders of impaired DNA synthesis by Ralph Carmel. The gold standard of clinical hematology textbooks since 1942.

== Liên kết ngoài ==
- https://www.webmd.com/a-to-z-guides/vitamin-b12-deficiency-anemia-topic-overview WebMD overview
- Vitamin B and Folate at Lab Tests Online
Especially for You

"Especially for You" là một bài hát của hai nghệ sĩ thu âm người Úc Kylie Minogue và Jason Donovan nằm trong album phòng thu đầu tay của Donovan, "Ten Good Reasons" (1989). Ngoài ra, bài hát còn xuất hiện trong phiên bản phát hành tại Hoa Kỳ cho album phòng thu thứ hai của Minogue, "Enjoy Yourself" (1989). Nó được phát hành vào ngày 28 tháng 11 năm 1988 như là đĩa đơn thứ hai trích từ album bởi Pete Waterman Limited. Minogue và Donovan gặp nhau lần đầu tiên trong quá trình tham gia diễn xuất cho bộ phim truyền hình Úc "Neighbor", trước khi cả hai rời khỏi bộ phim để tập trung cho sự nghiệp âm nhạc. "Especially for You" được đồng viết lời và sản xuất bởi ba thành viên Mike Stock, Matt Aitken và Pete Waterman thuộc đội sản xuất Stock Aitken Waterman. Đây là một bản pop ballad mang nội dung đề cập đến tình yêu của một cặp đôi, trong đó họ khẳng định tình cảm đặc biệt cho người mình yêu.

Sau khi phát hành, "Especially for You" nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao giai điệu sâu lắng, sự ăn ý trong giọng hát của hai nghệ sĩ cũng như quá trình sản xuất nó. Bài hát cũng gặt hái những thành công vượt trội về mặt thương mại, đứng đầu các bảng xếp hạng ở Ireland và Vương quốc Anh, nơi nó trở thành đĩa đơn quán quân thứ hai của Minogue và đầu tiên của Donovan tại đây, và lọt vào top 10 ở hầu hết những quốc gia nó xuất hiện, bao gồm vươn đến top 5 ở những thị trường lớn như Úc, Bỉ, Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, New Zealand và Thụy Sĩ. Năm 2014, "Especially for You" trở thành một trong những đĩa đơn đạt doanh số tiêu thụ một triệu bản trong lịch sử bảng xếp hạng ở Vương quốc Anh, và được bình chọn bởi người hâm mộ tại đây như là bài hát yêu thích thứ 20 trong danh sách những đĩa đơn đạt vị trí số một của thập niên 1980 trong một cuộc bình chọn của ITV.

Video ca nhạc "Especially for You" cho được đạo diễn bởi Chris Langman với nội dung tương tự như lời bài hát, trong đó Minogue và Donovan hóa thân thành một cặp đôi phải xa cách nhau vì công việc nhưng họ vẫn luôn nghĩ về tình cảm với đối phương. Để quảng bá bài hát, hai nghệ sĩ đã trình diễn nó trên nhiều chương trình truyền hình và lễ trao giải lớn, bao gồm "Des O'Connor Tonight", "Top of the Pops", "Wogan" và "Children's Royal Variety Performance" năm 1989, cũng như trong nhiều chuyến lưu diễn của họ. Kể từ khi phát hành, "Especially for You" đã được hát lại và sử dụng làm nhạc mẫu bởi nhiều nghệ sĩ, như Steps, Denise van Outen, Johnny Vaughan và Tim Campbell. Ngoài ra, bài hát còn nằm trong những album tuyển tập của Minogue và Donovan, bao gồm "Greatest Hits" (1992), "Greatest Hits 1987–1999" (2003), "Greatest Hits 87–97" (2003) và "Ultimate Kylie" (2004) của Minogue, cũng như "Greatest Hits" (1991) và "Greatest Hits" (2006) của Donovan.

==Danh sách bài hát==
Đĩa 7"
1. "Especially for You" – 3:58
2. "All I Wanna Do Is Make You Mine" – 3:34
Virus varicella zoster

Virus varicella zoster virus hay virus varicella-zoster (VZV) là một trong 8 virus herpes đơn dạng được biết ảnh hưởng đến con người. Virus này là nguyên nhân của bệnh thủy đậu, thường ảnh hưởng trẻ em và thanh niếu niên và bệnh zona ở người lớn mà rất hiếm gặp ở trẻ em.
Chữ số Maya

Chữ số Maya là một hệ thống dùng để biểu diễn số lượng và các ngày trong lịch của người Maya. Hệ thống số của Maya là hệ thống số dựa trên hệ nhị thập phân. Hệ thống chữ số này được ghi lại bằng 3 ký hiệu: số 0 (hình chiếc mai rùa), số 1 (chấm và số 5 (một gạch). Ví dụ, số 13 được biểu diễn là 3 chấm nằm trên hai gạch ngang, thỉnh thoảng số này cũng được viết bằng cách 3 chấm nằm bên trái của hai gạch dọc. Với 3 ký hiệu này, các số thuộc mỗi nhóm hai mươi đều có thể biểu diễn được.

Những con số lớn hơn 19 được viết theo chiều dọc theo các nhóm 20. Những người Maya đã sử dụng các nhóm 20, cũng giống như số Ấn Độ-Ả Rập chúng ta đang dùng hiện nay dùng hệ thập phân. Ví dụ số 33 sẽ được viết như sau: một chấm nằm trên 3 chấm nằm trên hai thanh ngang. Chấm đầu tiên biểu diễn cho "một hai mươi", tức là "1x20", sau đó được thêm 3 chấm và 2 thanh ngang, tổng cộng là 33. Diễn giải theo cách hiện nay là (1x20)+(2x5)+3=33. Khi mà chạm đến 400 là bình phương của 20, một hàng khác được bắt đầu (20 hay 8000, sau đó là 20 hay 160,000 và cứ tương tự như vậy ở cấp độ lớn hơn). Ví dụ, số 429 sẽ được biểu diễn bởi một chấm ở trên một chấm ở trên bốm chấm và ở trên một thanh nằm ngang, tức là (1x20)+(1x20)+(4x1)+(1x5)=429.

Ngoài việc ghi chú bằng các thanh và các chấm, các số Maya được thay thế bởi các hình khắc hay bức tranh hình mặt. Hình khắc hình mặt cho một số đại diện cho một thần có liên quan đến số đó. Những hình khuôn mặt biểu diễn số như thế này rất hiếm khi được sử dụng, và hầu như chỉ có thể thấy trên một vài những bức khắc vĩ đại tỉ mỉ nhất.

==Liên kết ngoài==
- Maya Mathematics - online converter from decimal numeration to Maya numeral notation.
- Anthropomorphic Maya numbers - online story of number representations.
- BabelStone Mayan Numerals - free font for Unicode Mayan numeral characters.
Thiếu vitamin A

Thiếu vitamin A (Vitamin A deficiency:VAD) hay hypovitaminosis A là tình trạng thiếu hụt vitamin A trong máu và các mô. Tình trạng này thường gặp ở các nước nghèo nhất, nhưng hiếm tại các nước phát triển hơn. Chứng quáng gà là một trong những dấu hiệu đầu tiên của VAD. Thiếu vitamin A dẫn đến bệnh khô mắt, khô nhuyễn giác mạc và mù hoàn toàn do vitamin A đóng vai trò chính trong dẫn truyền ánh sáng. Có ba dạng vitamin A gồm retinols, beta-carotenes và carotenoids.

Thiếu vitamin A là nguyên nhân đứng đầu gây mù lòa ở trẻ em có thể phòng ngừa được và là yếu tố quan trọng để đạt được Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ 4 làm giảm tỷ lệ tử vong ở trẻ em. Khoảng 250.000 đến 500.000 trẻ suy dinh dưỡng tại các nước đang phát triển bị mù mỗi năm do thiếu vitamin A, khoảng một nửa trong số đó chết trong vòng một năm sau khi bị mù. Phiên họp Đặc biệt của Liên Hợp Quốc về Trẻ em (The United Nations Special Session on Children) năm 2002 đã đặt mục tiêu loại bỏ VAD vào năm 2010.

Tỷ lệ hiện hành bệnh quáng gà do VAD cũng rất cao ở phụ nữ mang thai tại nhiều nước đang phát triển. VAD cũng góp phần vào làm tăng tỷ lệ tử vong mẹ và gây ra những vấn đề khác trong thời kỳ mang thai và cho con bú.

VAD cũng làm giảm khả năng chống lại nhiễm trùng. Ở những nước trẻ em không được tiêm chủng, các bệnh truyền nhiễm như sởi có tỷ lệ tử vong cao hơn. Như được làm sáng tỏ bởi Alfred Sommer, ngay cả khi tình trạng nhẹ, thiếu về cận lâm sàng cũng là một vấn đề, bởi vì có thể sẽ làm tăng nguy cơ trẻ em bị nhiễm trùng đường hô hấp và tiêu chảy, giảm tốc độ tăng trưởng, chậm phát triển xương và rất có thể làm giảm khả năng sống sau mắc bệnh nặng.

VAD ước tính sẽ tác động đến khoảng một phần ba trẻ em dưới năm tuổi trên toàn thế giới. Ước tính sẽ cướp đi sinh mạng của 670.000 trẻ em dưới năm tuổi. Khoảng 250.000 – 500.000 trẻ em ở các nước đang phát triển bị mù mỗi năm do VAD, với tỷ lệ hiện hành cao nhất ở Đông Nam Á và Châu Phi. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), VAD đang nằm dưới sự kiểm soát tại Hoa Kỳ, nhưng ở các nước đang phát triển, VAD vẫn là một mối lo ngại lớn. Trên toàn cầu, 65% tất cả trẻ em tuổi từ 6 đến 59 tháng đã nhận được hai liều vitamin A vào năm 2013, giúp bảo vệ hoàn toàn khỏi VAD (80% ở các nước kém phát triển nhất).

== Đọc thêm ==
- UNICEF, Vitamin A Supplementation: A Decade of Progress, UNICEF, New York, 2007.
- Flour Fortification Initiative, GAIN, Micronutrient Initiative, USAID, The World Bank, UNICEF, Investing in the Future: A United Call to Action on Vitamin and Mineral Deficiencies, 2009.
- UNICEF, Improving Child Nutrition: The achievable imperative for global progress, UNICEF, New York, 2013.

== Liên kết ngoài ==
- Micronutrient Initiative
- UNICEF Data on Vitamin A Deficiency and Supplementation
- Helen Keller International
- A2Z
- World Health Organization Database on Vitamin A Deficiency
- Vitamin A Deficiency on IAPB
Prince Albert (xỏ lỗ sinh dục)

Prince Albert (PA) là một trong những loại khuyên xỏ bộ phận sinh dục nam phổ biến nhất. PA là "một lỗ xỏ kiểu vòng kéo dài dọc theo mặt dưới của dương vật từ lỗ niệu đạo đến nơi mà dương vật gặp trục của dương vật. "Xỏ lỗ Prince Albert" có liên quan đi vào qua niệu đạo và thoát ra ngoài thông qua một lỗ thủng trên đỉnh của quy đầu.

Trong khi một số người xỏ khuyên có thể chọn để tránh bó dây thần kinh chạy dọc theo trung tâm của frenulum hoàn toàn, những người khác có thể chọn cách khác. Việc xỏ lỗ có thể được tập trung nếu người mang bao quy đầu. Mặt khác, việc xỏ khuyên phải được thực hiện ngoài trung tâm để vùng da xung quanh có thể tự lành lại.

==Tác dụng tiềm ẩn và lành bệnh==
Thời gian hình thành lỗ xỏ khuyên Prince Albert có thể mất từ 4 tuần đến 6 tháng. Xỏ lỗ PA mới có thể gây chảy máu, sưng và viêm. Một số ít trường hợp có thể dẫn đến nhiễm trùng cục bộ. Một số người cho biết rằng PA gây ra rò rỉ nước tiểu và bắt buộc họ phải phải ngồi xuống để đi tiểu, dù một số người vẫn có thể điều chỉnh được và có thể tiểu đứng.

Một số người đeo PA cho rằng nó tăng cường khoái cảm tình dục cho cả hai bên. Tuy nhiên, bạn tình của họ lại kịch liệt phản đối nhận xét này. Vòng PA có thể gây thêm khó chịu cho bạn tình trong trường hợp dương vật tiếp xúc với cổ tử cung. Đối tác tình dục của những người bị xỏ khuyên có thể gặp biến chứng khi quan hệ tình dục bằng miệng như sứt mẻ răng, nghẹt thở, dị vật bị mắc kẹt giữa răng của đối tác và tổn thương niêm mạc đối với các đối tác tiếp nhận.

Cũng như nhiều chiếc khuyên khác, khuyên có nguy cơ bị dính vào quần áo và bị kéo ra hoặc xé ra. Trọng lượng nặng có thể gây ra mỏng mô giữa lỗ niệu đạo và lỗ rò dẫn đến vô tình làm rách hoặc gây ra các biến chứng khác trong tình dục. Ngược lại, khuyên mỏng có thể gây xoắn và rách da sau một thời gian dài đeo.

==Xem thêm==
- Vòng đeo dương vật

== Liên kết ngoài ==
- Modification E-zine entry on Prince Albert piercings
- Association of Professional Piercers' body piercing aftercare guidelines
Bùi Bỉnh Quân

Bùi Bỉnh Quân (1580 – 1633) là danh thần đời Lê Kính Tông, cháu huyền tôn của Bùi Xương Trạch, tằng tôn của Bùi Cầu, quê làng Thịnh Liệt, huyện Thanh Trì, cư ngụ làng Định Công, tỉnh Hà Đông (nay thuộc Hà Nội).

==Gia thế==
Xuất thân từ họ Bùi làng Sét, là cháu huyền tôn 4 đời của Bùi Xương Trạch và là tằng tôn của Bùi Cầu.

== Sự nghiệp ==
Năm 1619, Bùi Bỉnh Quân đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân khoa Kỷ Mùi lúc 39 tuổi, niên hiệu Hoằng Định (Hoàng huyền tôn của Lê Kính Tông). Có chính tích tốt, được nhân dân cảm phục. Sau đó, làm quan đến Phủ doãn Phụng thiên.

Năm 1633, ông nhận lệnh đi sứ Trung Quốc, mất ở giữa đường, ngày 20 tháng 3 năm Quí dậu, thọ 53 tuổi, được truy tặng Hữu thị lang.

== Xem thêm ==
- Bùi Xuân Ngật (2013), "Danh nhân họ Bùi", Nhà xuất bản Hội nhà văn
L'Humanité

L'Humanité, còn 
gọi Báo Nhân đạo hay Báo Nhân đạo Pháp ở Việt Nam, là một báo chí Pháp đại diện cho tư tưởng xã hội chủ nghĩa đến năm 1920, sau đó đại diện cho cộng sản chủ nghĩa — được thành lập hậu năm 1904 bởi lãnh tụ xã hội chủ nghĩa Jean Jaurès. Là cơ quan trung ương của Đảng Cộng sản Pháp từ năm 1920 đến năm 1994, báo vẫn rất tiếp cận với các bộ phận khác theo cánh tả. Đây là một trong những tờ báo được viện trợ nhiều nhất bởi Pháp quốc, khoảng một triệu euro mỗi năm và vào năm 2016 được quảng bá đề cung là tờ báo nhận được bổ trợ cao trong các báo được phân phối.

==Liên kết ngoài==
- Trang mạng chính thức cho phép tham khảo miễn phí phiên bản hiện tại và tài liệu lưu trữ hoàn chỉnh của tờ báo từ năm 1990 đến nay.
- Lưu trữ báo từ năm 1904 đến 1944 tại Gallica, thư viện kỹ thuật số của TQP.
- Phiên bản bí mật của từ 1939-1944 ở Gallica.
- Phiên bản bí mật của "L'Humanité" tại Gallica.
- Phiên bản bí mật của " L'Humanité. Cơ quan trung ương của Đảng Cộng sản Pháp thuộc Quốc tế Cộng sản Đặc biệt. [Khu vực phía bắc.]" tại Gallica.
Brāhmasphuṭasiddhānta

Brāhmasphuṭasiddhānta (tiếng Việt: Học thuyết Được thành lập Một cách chính xác của Brahma, được viết tắt là BBS) là tác phẩm chính của Brahmagupta, được viết vào khoảng 628. Tác phẩm về thiên văn học toán học này bao gồm nội dung toán học đáng chú ý, bao gồm một sự hiểu biết tốt về vai trò của số 0, các quy luật để vận dụng số âm và số dương, một phương pháp để tính toán căn bậc hai, các phương pháp để có thể giải quyết phương trình tuyến tính và phương trình bậc hai, quy luật để có thể cộng chuỗi, đồng nhất thức Brahmagupta và định luật Brahmagupta.

Tác phẩm này được hoàn thiện với lối làm thơ và không chứa bất kỳ chú thích toán học nào. Tuy nhiên, nó bao gồm sự mô tả rõ ràng đầu tiên của công thức bậc hai (giải pháp của phương trình bậc hai).
==Các quy luật cho các số trong "Brāhmasphuṭasiddhānta"==
"Brāhmasphuṭasiddhānta" là một trong những tác phẩm đầu tiên cung cấp những khái niệm cụ thể của số dương, số âm và số 0. Ông đã viết những quy luật sau:
- Phép cộng của hai số dương là số dương
- Phép cộng của hai số âm là số âm
- Phép cộng của số 0 và số âm là số âm
- Phép cộng của số 0 và số dương là số dương
- Phép cộng của số 0 và số 0 là số 0
- Phép cộng của số dương và số âm có thể tạo ra kết quả dương hoặc âm; tuy nhiên, nếu chúng như nhau, tổng bằng 0
- Trong phép trừ , số bé hơn sẽ được tạo ra từ số lớn hơn, từ số dương sang số dương
- Trong phép trừ, số lớn sẽ được tạo ra từ số bé hơn, từ số âm sang số âm
- Tuy nhiên, nếu số lớn hơn bị trừ từ số nhỏ hơn, đó sẽ là phép nghịch đảo phép cộng
- Nếu số dương bị trừ từ số âm và số âm bị trừ từ số dương, tất cả phải chuyển sang phép cộng
- Phép nhân của một số dương và một số âm là một số âm
- Phép nhân của hai số dương là số dương
- Phép nhân của hai số âm là số âm
- Phép chia giữa hai số dương hoặc giữa hai số âm là số dương
- Số dương bị chia từ số âm là số âm. Số âm bị chia từ số dương là số âm
- Số 0 bị chia bởi một số dương hay một số âm thì vẫn là 0 hoặc được biểu diễn như là một phân số với 0 là một tử số và số hữu hạn là mẫu số
- Số dương hoặc số âm được chia bởi số 0 là một phân số với 0 là mẫu số
- Số 0 bị chia bởi số 0 thì sẽ là số 0
Hai quy luật cuối rất đáng chú ý như là những nỗ lực sớm nhất để xác định việc chia bởi số 0, kể cả khi chúng không thích hợp lý thuyết số hiện đại (phép chia bởi số 0 là không xác định được cho một trường).
==Ý nghĩa==
Theo một bản dịch của tác phẩm toán học này (khoảng 770), các nhà toán học Hồi giáo đã được giới thiệu hệ thống số được đề cập trong tác phẩm. Sau đó, hệ thống đó được gọi là chữ số Ả Rập. Và rồi họ mang hệ thống số này đến châu Âu trước thế kỷ 12, từ đó thay thế các hệ thống số cũ trên thế giới. Vậy có thể nói, tác phẩm của Brahmagupta đã đặt một trong những nền tảng của hệ thống số mà chúng ta sử dụng ngày nay.
==Liên kết ngoài==
- "Brahmasphutasiddhanta" at GRETIL (mathematical chapters: 12, 18-20, 21.17-23)
Ngộ độc thiếc

Ngộ độc thiếc đề cập đến tác dụng độc hại của thiếc và các hợp chất của nó. Các trường hợp ngộ độc từ kim loại thiếc, oxit và muối của nó là "gần như không có"; mặt khác, một số hợp chất hữu cơ của thiếc có mức độc hại gần như xyanua.

==Sinh học và độc dược học==
Thiếc không có vai trò sinh học tự nhiên được biết đến trong các sinh vật sống. Nó không dễ dàng được hấp thụ bởi động vật và con người. Độc tính thấp của thiếc đã dẫn đến đến việc sử dụng rộng rãi thiếc trong đồ ăn và thực phẩm đóng hộp. Buồn nôn, nôn mửa và tiêu chảy đã được báo cáo sau khi ăn thức ăn đóng hộp có chứa 200 mg / kg thiếc. Do trường hợp này, Cơ quan Tiêu chuẩn Thực phẩm ở Anh đề xuất giới hạn cho phép là 200 mg/kg. Một nghiên cứu cho thấy 99,5% lon thực phẩm được kiểm soát có chứa thiếc với khối lượng dưới mức đó. Tuy nhiên, lon thiếc không sơn với thực phẩm có độ pH thấp, ví dụ, trái cây và rau ngâm, có thể chứa nồng độ thiếc cao hơn.

Tác dụng độc hại của các hợp chất thiếc dựa trên sự can thiệp vào quá trình chuyển hóa sắt và đồng. Ví dụ, nó ảnh hưởng đến heme và cytochrom P450 và làm giảm hiệu quả của chúng

Các hợp chất hữu cơ của thiếc có thể rất độc hại. "Tri-n-alkyltins" là chất độc tế bào và tùy thuộc vào các nhóm hữu cơ, có thể là chất diệt khuẩn và thuốc diệt nấm mạnh. Các triorganotin khác được sử dụng làm miticide và acaricide. Tributyltin (TBT) đã được sử dụng rộng rãi trong sơn chống đông biển, cho đến khi ngừng sử dụng do lo ngại về độc tính biển lâu dài ở các khu vực giao thông biển cao như bến du thuyền với số lượng lớn tàu tĩnh.
Hang Luồn Cái Đé

Hang Luồn Cái Đé là hang luồn ở "đảo Cái Đé" trong vịnh Bái Tử Long, trên côn đảo Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh, Việt Nam.

Hang thuộc dạng karst trong khối núi đá vôi, xuyên qua lòng núi với chiều dài cỡ 300 m, lòng hang chỗ rộng nhất khoảng 50 m. Cửa bên ngoài hang thông với áng Cái Đé, cửa bên trong thông với thung Cái Đé, một hồ nước mặn nằm giữa đảo đá vôi. Áng Cái Đé có chiều dài khoảng 500 m, khi thủy triều lên cao, tạo ra một lạch biển dài, nước trong xanh, hai bên là những khu rừng nguyên sinh rậm rạp.

Để tiếp cận hang xuất phát từ bến tàu Cái Rồng đi phía đông "đảo Cái Lim". Việc vào hang phải có người hướng dẫn để tránh khi thủy triều lên cao sẽ bị ngập kẹt trong hang.
Đảng Nhân dân Thụy Điển Phần Lan

Đảng Nhân dân Thụy Điển Phần Lan (; ) là một đảng chính trị tự do ở Phần Lan nhằm đại diện cho lợi ích của dân tộc thiểu số nói tiếng Thụy Điển của Phần Lan. Một đảng bắt tất cả dân tộc, vấn đề bầu cử chính của đảng đã bắt đầu từ khi người Phần Lan nói tiếng Thụy Điển có quyền sử dụng ngôn ngữ của họ và duy trì vị thế của tiếng Thụy Điển ở Phần Lan. Đảng này ở vị trí chính phủ 1979-2015 với một hoặc hai ghế trong chính phủ và hợp tác với trung tâm cũng như trung tâm cánh tả trong Quốc hội Phần Lan. Sau cuộc bầu cử năm 2015, SFP đã bị loại khỏi chính phủ do ba đảng lớn nhất thành lập.