Đĩa than

Đĩa than hoặc đĩa nhựa (tiếng Anh: gramophone, phonograph, vinyl, còn được gọi tắt là record) là một hình thức đồng bộ tín hiệu âm thanh vào lưu trữ dạng đĩa chất liệu Polyvinyl chloride (trước đây là sơn cánh kiến) và được ghi theo từng rãnh với độ dập nổi khác nhau. Các đường rãnh được đọc từ vòng lớn nhất cho tới tâm của chiếc đĩa. Đĩa than thường được phân loại theo đường kính, đo bằng đơn vị inch (12", 10", 7"), tốc độ quay (16⅔, 33⅓, 45, 78 vòng/phút) và độ dài tương ứng dung lượng (LP – long playing 33⅓ vòng/phút, SP – 78 vòng/phút, EP – 12" đĩa đơn hoặc extended play, 33 hoặc 45 vòng/phút); ngoài ra còn theo chất lượng âm thanh (high-fidelity, orthophonic, full-range, v.v.) và số lượng kênh âm thanh (mono, stereo, quad, v.v.).

Đĩa than là lưu trữ âm thanh chính yếu cho tới tận cuối của thế kỷ 20, thay thế cho lưu trữ âm thanh dạng ống kể từ những năm 1920. Cho tới thập niên 1980, lưu trữ kỹ thuật số, đặc biệt với sự ra đời của CD, chiếm ưu thế trên thị trường, và đĩa than bớt xuất hiện kể từ năm 1991. Tuy nhiên, nó vẫn được sản xuất đều đặn trong thế kỷ 21. Năm 2009, 3,5 triệu đĩa than đã được tiêu thụ tại Mỹ, trong đó bao gồm 3,2 triệu album – con số kỷ lục tính từ năm 1998 chứng tỏ định dạng này vẫn có được chỗ đứng trên thị trường. Đĩa than chủ yếu được sử dụng bởi các DJ cũng như các đài phát thanh cho rất nhiều thể loại nhạc khác nhau.

Theo báo cáo của RIAA vào giữa năm 2020, doanh thu từ các hãng đĩa than lần đầu từ những năm 1980 vượt qua doanh thu của hãng đĩa CD.
== Xem thêm ==
- Máy hát
- Cassette

== Thư mục ==
- Lawrence, Harold; "Mercury Living Presence". Compact disc liner notes. Bartók, Antal Dorati, Mercury 432 017-2. 1991.
- International standard IEC 60098: "Analogue audio disk records and reproducing equipment". Third edition, International Electrotechnical Commission, 1987.
- "College Physics", Sears, Zemansky, Young, 1974, LOC #73-21135, chapter: "Acoustic Phenomena"
- Powell, James R., Jr. "The Audiophile's Technical Guide to 78 rpm, Transcription, and Microgroove Recordings". 1992; Gramophone Adventures, Portage, MI. ISBN 0-9634921-2-8
- Powell, James R., Jr. "Broadcast Transcription Discs". 2001; Gramophone Adventures, Portage, MI. ISBN 0-9634921-4-4
- Powell, James R., Jr. and Randall G. Stehle. "Playback Equalizer Settings for 78 rpm Recordings". Third Edition. 1993, 2001, 2007; Gramophone Adventures, Portage, MI. ISBN 0-9634921-3-6

== Đọc thêm ==
- "From Tin Foil to Stereo: Evolution of the Phonograph" by Oliver Read and Walter L. Welch
- "The Fabulous Phonograph" by Roland Gelatt, published by Cassell & Company, 1954 rev. 1977 ISBN 0-304-29904-9
- "Where Have All the Good Times Gone?: The Rise and Fall of the Record Industry" Louis Barfe.
- "Pressing the LP Record" by Ellingham, Niel, published at 1 Bruach Lane, PH16 5DG, Scotland.
- "Sound Recordings" by Peter Copeland published 1991 by the British Library ISBN 0-7123-0225-5.
- "Vinyl: A History of the Analogue Record" by Richard Osborne. Ashgate, 2012. ISB 978-1-4094-4027-7.
- "A Record Changer and Record of Complementary Design" by B. H. Carson, A. D. Burt, and H. I. Reiskind, "RCA Review", June 1949
- "Recording Technology History: notes revised ngày 6 tháng 7 năm 2005, by Steven Schoenherr", San Diego University (archived 2010)

== Liên kết ngoài ==
- The manufacturing and production of shellac records. Educational video, 1942.
- Reproduction of 78 rpm records including equalization data for different makes of 78s and LPs.