hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Cao su tự nhiên

Cao su tự nhiên hay cao su thiên nhiên là loại vật liệu được sản xuất từ mủ cây cao su ("Hevea brasiliensis") của họ Đại kích ("Euphorbiaceae").

Những người dân Nam Mỹ là những người đầu tiên phát hiện và sử dụng cao su tự nhiên ở thế kỷ 16. Nam Mỹ vẫn là nguồn chính của mủ cao su với số lượng rất hạn chế được sử dụng trong nhiều thế kỷ 19. Tuy nhiên, vào năm 1876, Henry Wickham nhập lậu 70.000 Para hạt giống cây cao su từ Brazil và đã giao cho Kew Gardens,Anh. Chỉ 2.400 trong số này nảy mầm, sau đó cây con sau đó được gửi đến Ấn Độ, Sri Lanka, Indonesia, Singapore, và Malaya thuộc Anh. Malaya sau này trở thành nhà sản xuất lớn nhất của cao su. Trong
những năm 1900, các Bang Tự do Congo ở châu Phi cũng là một nguồn quan trọng của mủ cao su tự nhiên, chủ yếu được thu thập bởi lao động cưỡng bức. Liberia và Nigeria cũng bắt đầu sản xuất cao su.

Ở Ấn Độ, canh tác thương mại của cao su tự nhiên đã được thực hiện bởi các chủ đồn điền người Anh, mặc dù những nỗ lực thử nghiệm để phát triển cao su trên quy mô thương mại ở Ấn Độ được bắt đầu rất sớm vào năm 1873 tại Vườn Bách thảo Calcutta. Đồn điền thương mại đầu tiên Heave ở Ấn Độ đã được thành lập tại Thattekadu ở Kerala vào năm 1902.

Tại Singapore và Malaysia, sản xuất thương mại cao su đã được rất nhiều thúc đẩy bởi Sir Henry Nicholas Ridley, người từng là Giám đốc khoa học đầu tiên của Vườn Bách thảo Singapore 1888-1911. Ông phân phối hạt giống cao su cho nhiều người trồng và phát triển các kỹ thuật đầu tiên để khai thác mủ mà không gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho cây.Henry Wickham hái hàng ngàn hạt ở Brasil vào năm 1876 và mang những hạt đó đến Kew Gardens (Anh) cho nảy mầm. Các cây con được gửi đến Colombo, Indonesia, và Singapore.

Tuy nhiên, việc sử dụng cao su trở nên phổ biến chỉ khi quá trình lưu hóa cao su được các tìm ra vào năm 1839. Khi đó, cao su tự nhiên chuyển từ trạng thái chảy nhớt sang trạng thái đàn hồi cao.

Ngoài cây cao su, các loại cây khác có thể cho mủ là đa búp đỏ ("Ficus elastica"), các cây "đại kích", và bồ công anh thông thường. Tuy các loài thực vật này chưa bao giờ là nguồn cao su quan trọng, Đức đã thử sử dụng những cây đó trong Chiến tranh thế giới thứ hai khi nguồn cung cấp cao su bị cắt. Nghiên cứu về việc này kết thúc khi cao su tổng hợp được phát triển.

Tỷ trọng của nó là 920 kg/m³.

==Cấu tạo hóa học==
Về mặt hóa học, cao su thiên nhiên là polyisopren - polyme của isopren.

Mạch đại phân tử của cao su thiên nhiên được hình thành từ các mắt xích isopren đồng phân cis liên kết với nhau ở vị trí 1,4.

Ngoài đồng phân cis 1,4, trong cao su thiên nhiên còn có khoảng 2% mắt xích liên kết với nhau ở vị trí 3,4.

Có cấu tạo tương tự với cao su thiên nhiên, nhựa cây Gutapertra được hình thành từ polyme của isopren đồng phân trans 1,4.

==Tính chất==
===Tính chất vật lý===
Ở nhiệt độ thấp, cao su thiên nhiên có cấu trúc tinh thể. CSTN kết tinh với vận tốc nhanh nhất ở -25 °C. CSTN tinh thể nóng chảy ở 40 °C.
Cao su thiên nhiên tan tốt trong các dung môi hữu cơ mạch thẳng, mạch vòng và CCl. Tuy nhiên, CSTN không tan trong rượu và xetôn.
Trường Đại học Khoa học Tự nhiên

Trường Đại học Khoa học Tự nhiên có thể là:
- Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội
- Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
Mạ

Mạ là tên gọi của:

- Người Mạ: tên một bộ tộc thiểu số sống tại khu vực cao nguyên Di Linh thuộc nam Tây Nguyên, Việt Nam hiện nay
- Tiểu quốc Mạ: tên một tiểu quốc của người Mạ, tồn tại từ thế kỷ 15 đến thế kỷ 17 ở cao nguyên Di Linh
- Mạ: tên cây lúa non
- Kỹ thuật mạ điện "Galvano" phủ lớp kim loại lên một vật.
- Mạ: cách gọi người mẹ ở một số vùng tại miền Trung (Bắc Trung Bộ), Việt Nam.
Nguyễn Ngọc Bích

Nguyễn Ngọc Bích là một tên gọi thông dụng tại Việt Nam. Một số nhân vật lịch sử Việt Nam cùng tên như:

- Nguyễn Ngọc Bích (1911-1966), kỹ sư và nhà trí thức cách mạng Việt Nam, Ủy viên dự khuyết Ban thường Trực Quốc hội Việt Nam khóa I. Ông là con trai cả của cụ Nguyễn Ngọc Tương, Giáo tông Hội thánh Cao Đài Ban Chỉnh Đạo
- Nguyễn Ngọc Bích (1937-2016), Giám đốc đầu tiên của Ban Việt ngữ RFA
- Tên thật của nhạc sĩ Ngọc Bích (1924 – 2001), một nhạc sĩ tiền chiến Việt Nam. tác giả của "Mộng chiều xuân, Khúc nhạc chiều mơ, Trở về bến mơ"...
Kim tự tháp (định hướng)

- Bài chính, Kim tự tháp, đề cập tới đa số những nghĩa sử dụng của từ này.

== Toán học ==
Một Kim tự tháp là một khối đa diện ba chiều được tạo thành bằng cách nối một đáy đa giác n-cạnh tới một điểm, được gọi là đỉnh, bởi n mặt tam giác (n≥3). Nói theo cách khác, nó là một khối hình nón với đáy đa giác.

== Các kết cấu kiến trúc ==
=== Cổ đại ===
- kim tự tháp Ai Cập, một số trong chúng là một trong những công trình xây dựng lớn nhất loài người từng biết, tạo nên những biểu tượng mạnh mẽ và lâu dài nhất về nền văn minh Ai Cập cổ đại.
- Các kim tự tháp Mesoamerican thường là những kim tự tháp bậc, với các đền trên đỉnh, na ná như các ziggurats của nền văn minh Mesopotamia hơn là các kim tự tháp Ai Cập cổ đại.
- Các kim tự tháp Nubian, khoảng 220 cái đã được xây dựng tại các địa điểm ở Nubia làm lăng mộ cho các vị vua và hoàng hậu ở Napata và Meroë.

=== Hiện đại ===
- Memphis Pyramid, trường đấu ở Memphis, Tennessee.

== Địa lý ==
- Kim tự tháp Ball là một đảo nhỏ ở Biển Tasman, Australia.
- Kim tự tháp là một ngọn núi nhỏ ở đảo Unalaska.
- Hồ kim tự tháp là một hồ ở Nevada.
- Hồ kim tự tháp là một hồ nhân tạo (được tạo ra bởi một đập do con người xây dựng) ở California.

== Linh tinh ==
- Portsmouth Pyramids Centre - a water park and in Portsmouth
- Pyramid schemes are phony businesses, similar to a chain letter, that involves the exchange of money primarily for enrolling other people into the scheme, promising a multiple return as long as the pyramid keeps growing - which it inevitably stops doing rather soon, so only the first participants are likely to make a profit.
- Pyramid Brewing Company, a Portland, Oregon-based microbrewery.
- Pyramid Books, a New York publishing company.
- Pyramid Technology, a US minicomputer company that existed from 1981 to 1995
- ""Pyramid Ship"" is an alternate term used to describe a Goa'uld Ha'tak in the khoa học viễn tưởng show Stargate SG-1
Chung Quân (nhạc sĩ)

Nguyễn Đức Tiến (1936 - 1988), là một nhạc sĩ Việt Nam, nổi tiếng qua ca khúc "Làng tôi".

== Cuộc đời ==
Nguyễn Đức Tiến, có bút danh là Chung Quân, sinh ngày 6 tháng 7 năm 1936 tại Hà Nội.

Năm 1952, khi mới 16 tuổi, bản "Làng tôi" của ông đã giành được giải của Công ty điện ảnh, đoàn cải lương Kim Chung ở Hà Nội để làm bản nhạc nền cho phim "Kiếp hoa", một trong số ít những phim Việt Nam thực hiện trong thời kỳ này.

Năm 1954, Chung Quân cùng gia đình di cư vào Nam, định cư ở vùng Khánh Hội. Nhờ đã từng học sư phạm chuyên ngành về nhạc và danh tiếng của "Làng tôi", Chung Quân được Bộ Quốc gia Giáo dục của Đệ Nhất Cộng hòa ưu đãi, cho dạy môn nhạc tại hai trường trung học Chu Văn An, và Nguyễn Trãi. Thời gian giảng dạy ở trường Nguyễn Trãi, Chung Quân là thầy dạy nhạc của nhiều nhạc sĩ nổi tiếng sau này như Ngô Thụy Miên, Vũ Thành An, Đức Huy, Nam Lộc... Cũng khoảng thời gian 1955 - 1956, ông có soạn bản hợp xướng "Sông Bến Hải", theo một vài ý kiến thì đó là một trường ca có giá trị nghệ thuật, viết về cuộc di cư năm 1954, nhưng về sau không thấy phổ biến rộng rãi.

Theo một vài bài viết của các học trò nhạc sĩ Chung Quân thì trước 1975, ông từng học tại New York, sau đó tốt nghiệp tiến sĩ văn chương tại Anh. Sau năm 1975 ông ở lại Việt Nam và qua đời vào ngày 26 tháng 1 năm 1988 do bị đột quỵ, trong khi đang chơi cờ tướng với người em rể.

Nhạc phẩm "Làng tôi" của Chung Quân trùng tên với 2 ca khúc khác cũng rất nổi tiếng của Văn Cao và Hồ Bắc. Ngoài ra ông còn một vài sáng tác khác.

== Tác phẩm ==
- Cô gái quê
- Hận kỳ đài
- Gửi chút tình
- Làng tôi
- Mong anh
- Nam Việt
- Sông Bến Hải (hợp xướng)
- Tình mẹ
- Trai Việt
Nguyễn Thiện Tơ

Nguyễn Thiện Tơ (29 tháng 7 năm 1921 – 18 tháng 8 năm 2022) là một trong những nhạc sĩ tiền chiến tiên phong của nền tân nhạc Việt Nam.

==Tiểu sử==
Nguyễn Thiện Tơ sinh ra tại Hà Nội, xuất thân trong một gia đình công nhân (xưởng in Viễn Đông) tại căn nhà số 22 phố Charron mà nay là phố Mai Hắc Đế, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Yêu thích âm nhạc từ năm 10 tuổi, vào năm lên 12, Nguyễn Thiện Tơ theo học ghi-ta Hawaii (Hạ Uy cầm) với thầy giáo Trần Đình Khuê; chỉ ba tháng thì ông đã được biểu diễn cùng thầy trên đài phát thanh Pháp. Sau đó ông theo học ghi-ta với một người Pháp và bắt đầu biểu diễn ở các phòng trà và chương trình từ thiện với hai nhạc cụ này.
Nguyễn Thiện Tơ là người sáng lập nhóm Myosotis cùng với Dương Thiệu Tước, Thẩm Oánh... nhưng theo nhạc sĩ Phạm Duy thì Nguyễn Thiện Tơ là một nhạc sĩ độc lập, tức là không thuộc nhóm nhạc nào.

Năm 1938, khi mới 17 tuổi, Nguyễn Thiện Tơ sáng tác bản nhạc đầu tay ""Giáo đường im bóng"" viết về một cô gái theo đạo Thiên Chúa, 16 tuổi tên là Hà Tiên. Ông kể lại: ""Trong kỳ nghỉ hè năm 1938 (lúc này còn là học sinh trường Thăng Long ở Hà Nội), tôi được mời tham gia biểu diễn đàn ghi-ta ở Nam Định. Ở đây tôi đã làm quen với cô nữ sinh Hà Tiên cũng đến đây đóng góp tiếng hát của mình. Sau buổi dạ hội ca nhạc, tôi được bạn bè cho biết là gia đình cô ấy theo đạo Thiên Chúa. Nghĩ mình là kẻ ngoại đạo nên mới viết nên "Giáo đường im bóng" sau ngày ấy.""

Nguyễn Thiện Tơ hoàn thành phần nhạc của ca khúc "Giáo đường im bóng" trước, sau đó nhà thơ Phi Tâm Yến - bạn thân của Nguyễn Thiện Tơ - viết lời. Theo Phạm Duy thì nhạc sĩ Lê Thương cũng thầm yêu cô Hà Tiên đó và đã viết nên ca khúc "Nàng Hà Tiên". Bản thân ông nhận xét có 2 ca sĩ hát bài này thành công nhất là Khánh Ly và Nga My. Khánh Ly hát như một bài hát trữ tình đượm thánh ca, còn Nga My thì lại hát như một bài thánh ca đượm chất trữ tình.

Ban đầu cuộc tình giữa Nguyễn Thiện Tơ và Hà Tiên không được gia đình cô chấp nhận bởi ngăn cách tôn giáo. Về sau hai ông bà đã thuyết phục được gia đình và thành hôn vào năm 1944. Nguyễn Thiện Tơ tiếp tục dạy ghi-ta và ghi-ta Hawaii. Trong số những người học ông, có những nhạc sĩ nổi tiếng như Doãn Mẫn, Đoàn Chuẩn và Nguyễn Văn Quỳ.

Sau ngày quân đội Việt Minh tiếp quản Hà Nội, Nguyễn Thiện Tơ về Đài Tiếng nói Việt Nam, thổi sáo trong dàn nhạc của đài. Đến năm 1959, ông chuyển sang dàn nhạc giao hưởng nhạc vũ kịch. Năm 1965, ông chuyển về hãng Phim truyện Việt Nam.

Ông tròn 100 tuổi vào cuối tháng 7 năm 2021. và qua đời ngày 18 tháng 8 năm 2022 tại Hà Nội, hưởng thọ 101 tuổi.
On a Plain

"On a Plain" là một bài hát của ban nhạc rock Mỹ Nirvana. Đây là bài hát thứ 11 trong album "Nevermind" (1991). Bài hát được phát hành làm đĩa quảng bá vào mùa hè năm 1992.

Một màn biểu diễn trực tiếp bài hát này tại Roskilde Festival ở Roskilde, Đan Mạch ngày 26 tháng 6 năm 1992 đã có mặt trong album video sau đó "Live! Tonight! Sold Out!!" của nhóm, phát hành năm 1994.
Giá (toán học)

Trong toán học, giá của một hàm số thực "f" trên một tập 'X' đôi khi được định nghĩa là tập con của "X" mà trên đó "f" có giá trị khác 0. Tình huống thường gặp nhất là khi "X" là một không gian tô pô, chẳng hạn đường số thực, và "f" là một hàm liên tục. Trong trường hợp đó, giá của f được định nghĩa là tập con đóng nhỏ nhất của "X" mà f có giá trị bằng 0 ở ngoài tập đó. Giá tô pô là bao đóng của giá lý thuyết tập hợp ("set-theoretic support").

Trong lý thuyết xác suất, giá của một phân bố xác suất là bao đóng của tập các giá trị có thể của một biến ngẫu nhiên có phân bố đó.
Trương Chi (định hướng)

Trương Chi là một câu truyện cổ về mối tình của chàng ngư phủ Trương Chi và nàng Mỵ Nương con gái quan tể tướng.

Cậu chuyện này là đề tài sáng tác phổ biến trong thi ca, nghệ thuật. Một số tác phẩm như:
- Trương Chi: ca khúc nổi tiếng của nhạc sĩ Văn Cao.
- Khối tình Trương Chi: ca khúc của nhạc sĩ Phạm Duy.
- Vở kịch thơ Trương Chi của thi sĩ Vũ Hoàng Chương.
Lê Yên

Lê Yên tên thật Lê Đình Yên (1917 - 1998) là một nhạc sĩ tiền chiến nổi tiếng, thuộc thế hệ tiên phong của tân nhạc Việt Nam. Ông là tác giả của những ca khúc "Bẽ bàng", "Xuân nghệ sĩ hành khúc", "Ngựa phi đường xa"...

Lê Yên sinh ngày 30 tháng 7 năm 1917 tại Đông Yên, Quốc Oai, Sơn Tây (nay thuộc Hà Nội). Ông tự học nhạc từ khi 14, 15 tuổi và biết kéo violon, violoncelle để tham gia vào các ban nhạc tài tử lúc đó, trình tấu nhạc cổ điển.

Lê Yên thuộc nhóm Tricéa cùng với Văn Chung và Doãn Mẫn. Họ cùng nhau chơi nhạc và bắt đầu sáng tác khi tân nhạc chưa chính thức hình thành. Lê Yên viết những ca khúc đầu tay "Vườn xuân", "Một ngày vui" khi 18 tuổi, vào năm 1935.

Năm 1935 ông viết bản "Bẽ bàng", năm 1937 viết "Xuân nghệ sĩ hành khúc" và 1945 bài "Ngựa phi đường xa". Những nhạc phẩm này vẫn được các ca sĩ của Sài Gòn trước 1975 trình diễn. "Ngựa phi đường xa" là một trong những ca khúc ban Thăng Long trình bày được khán giả yêu thích nhất.

Sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, Lê Yên có những ca khúc với nội dung mới mẻ "Đoàn kỵ binh Việt Nam", "Trận Đoan Hùng" (1949), "Bộ đội về làng" (1950). Trong đó "Bộ đội về làng" được xem như một trong những sáng tác thành công của ông. Lê Yên còn phổ thơ cho nhiều bài như "Nhớ" (thơ Thanh Hải), "Kể vè tướng Mỹ" (thơ Tạ Hữu Yên), "Ai về Hà Bắc quê ta" (thơ Phùng Quốc Thụy)...

Ngoài lĩnh vực ca khúc, Lê Yên sáng tác nhạc cho sân khấu. Ông đã viết nhạc cho hàng chục vở tuồng, chèo, cải lương và đã bỏ nhiều công sức trong việc tìm tòi, nghiên cứu những sự thể hiện cũng như hình thành các mô hình âm nhạc cho sân khấu dân tộc. Một số vở được Lê Yên viết nhạc nổi tiếng như "Cô gái Kinh Bắc" (huy chương vàng Hội diễn nghệ thuật toàn quốc 1985), "Âm vang trống đồng" (1984). Ngoài ra ông còn viết nhạc cho một số bộ phim như "Câu chuyện làng Vũ Đại, Bài ca trên vách đá"...

Sau khi hòa bình lập lại ở miền Bắc, Lê Yên có sang học âm nhạc tại Liên Xô. Ông cũng là một trong những giảng viên đầu tiên của trường Âm nhạc Việt Nam, nay là Nhạc viện Hà Nội. Ngoài công việc sáng tác và giảng dạy, ông còn là một nhà nghiên cứu lý luận với nhiều tham luận về âm nhạc cho sân khấu truyền thống, viết các sách "Kinh nghiệm phổ thơ, Đô rê mi tự học" (chung với La Thăng)... góp phần phổ cập âm nhạc cho quần chúng và đào tạo nhiều thế hệ nhạc sĩ Việt.

Ông qua đời ngày 15 tháng 11 năm 1998 tại Hà Nội.

Năm 2007, ông được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật.

== Tác phẩm ==
- Con mèo mà trèo cây cau (1947)
- Bẽ bàng
- Bộ đội về làng
- Đoàn kỵ binh Việt Nam
- Một ngày vui
- Ngựa phi đường xa
- Trận Đoan Hùng
- Vườn xuân
- Xuân nghệ sĩ hành khúc (Nghệ sĩ hành khúc ca)

== Liên kết ngoài ==
- Nhóm TRICÉA - Bài viết của Phạm Duy
Blackburn Rovers F.C.

Câu lạc bộ bóng đá Blackburn Rovers là một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp Anh đặt trụ sở tại thành phố Blackburn ở vùng Lancashire nước Anh. Sân nhà của câu lạc bộ là sân Ewood Park với sức chứa khoảng 31.000 khán giả. Biệt danh của câu lạc bộ là Rovers (hải tặc). Hiện nay, câu lạc bộ đang thi đấu tại EFL Championship.

== Lịch sử ==
=== Những năm mới thành lập ===
Blackburn Rovers được khai sinh tại một cuộc họp ở khách sạn Leger, thành phố Blackburn ngày 5.11.1875. Trận cầu đầu tiên của đội bóng là trận đấu tại sân Church, Lancashire ngày 18.12.1875 và kết thúc với tỉ số hòa 1-1.

Ngày 28.9.1878, Blackburn Rovers trở thành một trong 23 câu lạc bộ tham gia thành lập Liên đoàn bóng đá vùng Lancashire. Ngày 1.11.1879 đội bóng chơi trận đầu tiên ở Cup FA và thắng đội Tyne Association Football với tỷ số 5–1. Sau đó Rovers bị Nottingham Forest loại ở vòng 3 với trận thua 0-6.

Ngày 25.3.1882 đội bóng vào đến trận chung kết Cup F.A. Cup gặp đội Old Etonians. Blackburn Rovers là đội bóng đầu tiên của tỉnh vào tới chung kết giải này nhưng lại bị thua Old Etonians với tỉ số 0-1. Năm sau, Rovers gặp lại đội này trong trận chung kết và thắng với tỉ số 2-0. Họ lặp lại chiến thắng một lần nữa tại mùa sau trước West Bromwich Albion.

Năm 1885-86 là mùa bóng chuyên nghiêp đầu tiên, và Blackburn Rovers đã chi £615 cho tiền lương các cầu thủ trong mùa đó.

Blackburn Rovers là một trong những sáng lập viên của Liên Đoàn Bóng đá vào năm 1888. Đội bóng lại vào tới trận chung kết Cup FA vào 29.3.1890 và lần thứ 4 giành chiến thắng với tỷ số 6-1 trước Sheffield Wednesday. Trong trận này tiền đạo trái William Townley đã ghi 3 bàn và trở thành cầu thủ đầu tiên lập hat-trick trong một trận chung kết Cup FA. Năm 1890-91 Blackburn Rovers lại giành CUP FA lần thứ 5 sau khi thắng Notts County F.C 3-1 trong trận chung kết.

== Thành tích Premier League ==
Dưới đây là bảng thành tích của Blackburn Rovers qua các mùa giải:

== Thành tích ==
- Football League First Division/Giải bóng đá Ngoại hạng Anh: 3
- 1911–12, 1913–14, 1994–95
- Cúp FA: 6
- 1883–84, 1884–85, 1885–86, 1889–90, 1890–91, 1927–28
- Football League Cup: 1
- 2001–02
- Siêu cúp Anh: 1
- 1912

== Liên kết ngoài ==
- Trang chủ của câu lạc bộ Blackburn Rovers
Cờ vua tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2005

Bộ môn Cờ vua tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2005 được thi đấu tại Trung tâm hội nghị thành phố Tagaytay, Philippines từ ngày 27 tháng 11 đến ngày 04 tháng 12 năm 2005. Các vận động viên sẽ tranh 8 bộ huy chương ở 5 nội dung dành cho nam và 3 nội dung dành cho nữ.

Đoàn Việt Nam đã hoàn toàn thống lĩnh giải đấu khi dành chọn 8 huy chương vàng, đặc biệt kỳ thủ trẻ Nguyễn Ngọc Trường Sơn xuất sắc giành được 3 tấm.
Bảng chữ cái tiếng Nga

Bảng chữ cái tiếng Nga là một bảng chữ cái Kirin gồm 33 ký tự, bao gồm 31 chữ cái, và 2 dấu, như sau:

Hiện nay, có 6 quy tắc khác nhau để chuyển tự tiếng Nga sang ký tự la-tinh. Xem chi tiết ở Chuyển tự tiếng Nga sang ký tự Latinh.
•                                            Phát triển ngôn ngữ văn hóa xã hội

•                                            Phát triển kỹ năng vận động từ ba đến bảy năm

•                                            Phát triển học thuật

•                                            Phát triển kỹ năng nhận thức
Tiếng Tơ Đồng

Tiếng Tơ Đồng có thể là:
- Ban hợp xướng Tiếng Tơ Đồng ở Sài Gòn trước 1975 của nhạc sĩ Hoàng Trọng. Sau ba ca sĩ Mai Hương, Kim Tước, Quỳnh Giao lập lại Tiếng Tơ Đồng hải ngoại.
- Phòng trà Tiếng Tơ Đồng, một phòng trà nổi tiếng ở Thành phố Hồ Chí Minh.
- Tên của một chương trình phát sóng trên VTV9
- Bộ phim ca nhạc "The Sound of Music" của Hoa Kỳ. Tên này được dịch ở Sài Gòn trước 1975. Hiện nay ở Việt Nam được dịch phổ biến là "Giai điệu hạnh phúc."
Lê Uyên

Lê Uyên là một nữ ca sĩ người Việt thành danh ở Sài Gòn vào thập niên 1970. Tiếng hát Lê Uyên luôn gắn liền với âm nhạc của chồng cô, nhạc sĩ Lê Uyên Phương.

==Thân thế==
Lê Uyên tên thật là Lâm Phúc Anh, sinh ngày 17 tháng 7 năm 1952 tại phố Hàng Bồ, Hà Nội trong một gia đình người Hoa. Cha của cô là một thương gia gốc Hải Nam, còn mẹ cô là người Triều Châu, vợ thứ năm trong tổng số 9 người vợ của cha cô. Năm 1954, gia đình cô gồm cha mẹ, Lâm Phúc Anh và người em gái tên Lâm Phi Yến từ Hà Nội di cư vào miền Nam và sống tại một ngôi nhà khang trang ở Chợ lớn. Đó cũng là nơi đặt văn phòng của một công ty vận tải chạy đường Quy Nhơn, Huế và Đà Nẵng của cha cô.

==Hoạt động ca nhạc==
Lâm Phúc Anh gặp nhạc sĩ Lê Uyên Phương tại Đà Lạt và đến năm 1968 thì hai người thành hôn. Họ trở thành đôi tình nhân song ca nổi tiếng. Vì Lâm Phúc Anh không muốn dùng tên thật nên lấy nghệ danh là Lê Uyên, cắt từ chữ Lê Uyên Phương. Hai người khi song ca được gọi là Lê Uyên và Phương.

Trong những năm đầu cùng nhau đi hát, Lê Uyên và Lê Uyên Phương chỉ giới hạn phạm vi hoạt động của mình trong khuôn viên các trường đại học trước khi chính thức lấy tên Lê Uyên và Phương vào năm 1969, sau lần trình diễn tại quán Thằng Bờm của phong trào Du Ca Việt Nam. Những năm đầu thập kỷ 1970, từ Đà Lạt vào Sài Gòn, Lê Uyên và Phương đã đem một luồng gió mới đến với tân nhạc Việt Nam. Trong những năm khốc liệt nhất của cuộc Chiến tranh Việt Nam, Lê Uyên và Phương, với những ca khúc nồng nàn, khắc khoải đôi khi bàng bạc, triết lý đã được giới trẻ đón nhận nồng nhiệt.

Năm 1979, Lê Uyên và Phương vượt biển rời Việt Nam sang đến Pulau Bidong rồi định cư ở California, Hoa Kỳ. Họ có hai con gái là Lê Uyên Uyên và Lê Uyên My. Năm 1985, Lê Uyên bị trúng đạn lạc của hai băng đảng đấu súng trước quán cafe của gia đình. Sau đó, bà mất 4 năm để điều trị, dưỡng thương. Sau thời gian đó, bà cùng chồng xuất hiện trở lại trên những chương trình video của các trung tâm Làng Văn, Thúy Nga và nhất là Asia đã được khán thính giả đón nhận một cách nồng nhiệt.

Sau khi Lê Uyên Phương qua đời năm 1999, Lê Uyên đã đứng ra thực hiện được hai CD gồm một số ca khúc của Lê Uyên Phương. CD thứ nhất là "Yêu nhau khi còn thơ" gồm những nhạc phẩm đầu tay của Lê Uyên Phương sáng tác từ đầu thập niên 1960, phần lớn được ra đời ở Pleiku là nơi Lê Uyên Phương đã từng dạy học một thời gian, trước khi trở về Đà Lạt. CD thứ hai nhan đề "Tình như mây cõi lạ", gồm 9 nhạc phẩm trong tổng số trên 40 bài nhạc phổ từ thơ của Lê Uyên Phương.
Kung fu

Kung fu hay gongfu hoặc theo âm Hán Việt công phu, thuần Việt võ công (chữ Hán: 功夫, bính âm: "gōng fu," Việt bính: "gung1 fu1", Hán Việt: công phu) là một thuật từ tiếng Hoa thường được người nói tiếng Anh sử dụng để chỉ chung võ thuật Trung Hoa. 
Tuy nhiên nghĩa gốc của thuật từ này thì hơi khác một chút. Nó ám chỉ chuyên môn trong bất cứ tài năng nào của một người hay một cái gì đó đạt được nhờ rèn luyện hay làm việc siêng năng nhưng không nhất thiết là tài năng đạt được từ võ thuật (ví dụ như chúng ta nói "kì quan này được xây dựng "công phu"" hay "phải "công phu" lắm tôi mới nấu được món ăn ngon này"). Thuật từ văn hóa tiếng Hoa dùng để chỉ "Võ thuật Trung Hoa" là hay "Trung Quốc võ thuật".

Nghĩa gốc của thuật từ "công phu" có thể là chỉ bất cứ tài năng nào. Công phu (功夫) là một danh từ gồm hai chữ: chữ 功 (công) trong "thành công", và chữ 夫 (phu) có nghĩa là "người" (nghĩa sát hơn là "người chồng", như "phu thê", "hòn vọng phu", vì thời xưa nam giới là lao động duy nhất trong nhà), như vậy theo thì từ "công phu" có thể hiểu theo nghĩa là "thành công của con người". Nghĩa rộng của nó có thể được hiểu đây là thành tựu đạt được nhờ nỗ lực lớn. Theo Hòa thượng Thiếu Lâm tự Shi Yan Ming, "công phu" cũng còn có nghĩa là "từ sáng sớm đến chiều tối mài sắc lưỡi kiếm".

Ban đầu, nói đến tập luyện "công phu" thì không phải để ám chỉ tập luyện võ thuật Trung Hoa mà thôi. Thay vì thế, nó ám chỉ một tiến trình rèn luyện của một người - rèn luyện sức mạnh thân thể và trí tuệ, học tập và hoàn hảo năng khiếu của mình - hơn là ám chỉ đến những gì mình đang luyện tập. Nó ám chỉ đến sự xuất chúng mà đạt được qua luyện tập lâu dài trong bất cứ thử thách nào. Bạn có thể nói công phu của một người nào đó rất giỏi trong nấu ăn hay người kia có công phu viết chữ đẹp. Khi nói một người có công phu trong một lĩnh vực nào đó thì có nghĩa là đang ám chỉ đến tài năng của người đó trong lĩnh vực đó mà người đó đã làm việc gắng sức mình để phát triển. Một người nào đó có "công phu tồi" vì có thể họ đã không dành nhiều thời giờ và cố gắng để rèn luyện hay họ thiếu động cơ cố gắng để rèn luyện.

Thuật từ "Kung fu" không thông dụng để chỉ "Võ thuật Trung Hoa" cho đến thế kỷ 20 vì thế khó tìm ra bất cứ tài liệu xưa nào dùng thuật từ này để chỉ Võ thuật Trung Hoa. Thuật từ này không thông dụng trong tiếng Anh cho đến cuối thập niên 1960 khi nó trở nên phổ biến nhờ vào phim võ thuật Hồng Kông, Lý Tiểu Long, và sau đó là loạt phim truyền hình "Kung Fu".

== Xem thêm ==
- Dịch Cân Kinh
- Thiếu Lâm (võ)
- Võ thuật
- Lý Tiểu Long
- Triệt Quyền Đạo
Phú Tân (định hướng)

Phú Tân có thể là một trong số các địa danh sau:

- Phường Phú Tân, tỉnh Vĩnh Long
- Xã Phú Tân, tỉnh An Giang
- Xã Phú Tân, tỉnh Cà Mau

- Địa danh cũ
- Huyện cũ Phú Tân thuộc tỉnh An Giang
- Huyện cũ Phú Tân thuộc tỉnh Cà Mau
- Phường Phú Tân (thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương); nay là một phần phường Bình Dương, Thành phố Hồ Chí Minh
- Xã Phú Tân (huyện Phú Tân, tỉnh Cà Mau); nay là một phần của xã Phú Tân, tỉnh Cà Mau
- Xã Phú Tân (huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai); nay là một phần của xã Phú Vinh, tỉnh Đồng Nai
- Xã Phú Tân (huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang); nay là một phần của xã Phú Hữu, thành phố Cần Thơ
- Xã Phú Tân (huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng); nay là một phần của xã Thuận Hòa, thành phố Cần Thơ
- Xã Phú Tân (huyện Tân Phú Đông, tỉnh Tiền Giang); nay là một phần của xã Tân Phú Đông, tỉnh Đồng Tháp
- Xã cũ Phú Tân thuộc huyện Phú Vang cũ, tỉnh Thừa Thiên Huế cũ; tương ứng một phần của phường Thuận An cũ thuộc thành phố Huế cũ, tỉnh Thừa Thiên Huế cũ; sau phường Thuận An cũ thuộc quận Thuận Hóa cũ, thành phố Huế; nay là một phần của phường Thuận An, thành phố Huế.
Bảo Lâm (định hướng)

Bảo Lâm có thể là:

==Địa danh==
- Xã Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng
- Xã Bảo Lâm 1, tỉnh Lâm Đồng
- Xã Bảo Lâm 2, tỉnh Lâm Đồng
- Xã Bảo Lâm 3, tỉnh Lâm Đồng
- Xã Bảo Lâm 4, tỉnh Lâm Đồng
- Xã Bảo Lâm 5, tỉnh Lâm Đồng.

- Địa danh cũ
- Huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng
- Huyện Bảo Lâm, tỉnh Lâm Đồng
- Xã Bảo Lâm, huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn.

==Tên người==
- Diễn viên Lê Dương Bảo Lâm
An Lão (định hướng)

An Lão có thể là một số địa danh Việt Nam sau đây:

==Địa danh==
- Xã An Lão, thành phố Hải Phòng
- Xã An Lão, tỉnh Gia Lai
- Đá An Lão thuộc quần đảo Trường Sa

- Địa danh cũ:
- Huyện An Lão, thành phố Hải Phòng
- Huyện An Lão, tỉnh Bình Định
- Thị trấn An Lão, huyện An Lão, thành phố Hải Phòng
- Thị trấn An Lão (huyện An Lão, tỉnh Bình Định); nay là một phần của xã An Lão tỉnh Gia Lai
- Xã An Lão, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam

==Khác==
- Chiến dịch An Lão năm 1964 tại thung lũng An Lão trong Chiến tranh Việt Nam.
- Trung đoàn An Lão - Trung đoàn bộ binh 2 thuộc Sư đoàn 3 Sao Vàng, Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Chợ Mới (định hướng)

Chợ Mới có thể là một trong số các địa danh sau:

- Xã Chợ Mới, tỉnh An Giang
- Xã Chợ Mới, tỉnh Thái Nguyên

- Địa danh cũ
- Huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang.
- Huyện Chợ Mới, tỉnh Bắc Kạn.
- Thị trấn Chợ Mới (huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang); nay là một phần xã Chợ Mới tỉnh An Giang
- Thị trấn cũ Chợ Mới thuộc huyện Chợ Mới, tỉnh Bắc Kạn; nay là một phần thị trấn Đồng Tâm.
- Tên cũ của huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long từ tháng 6 năm 1916 đến tháng 11 năm 1917.
Bạch Mã (định hướng)

Bạch Mã có thể là:
- Dãy núi Bạch Mã: ranh giới tự nhiên giữa thành phố Huế và thành phố Đà Nẵng
- Vườn quốc gia Bạch Mã thuộc địa bàn thành phố Huế
- Đền Bạch Mã: một trong tứ trấn của kinh thành Thăng Long xưa
- Chùa Bạch Mã tại Lạc Dương, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc
- Hoàng tử Bạch Mã, một nhân vật trong truyện cổ tích.

==Xem thêm==
- Ngựa trắng
Kỳ Sơn (định hướng)

Kỳ Sơn có thể là một trong số các địa danh sau:

== Việt Nam ==
- Phường Kỳ Sơn, tỉnh Phú Thọ

- Địa danh cũ
- Huyện Kỳ Sơn, tỉnh Hòa Bình; sau là một phần thành phố Hòa Bình
- Huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An
- Phường Kỳ Sơn (thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình); nay là một phần Kỳ Sơn mới
- Thị trấn Kỳ Sơn, huyện lỵ huyện Kỳ Sơn (tỉnh Hòa Bình); nay là một phần Kỳ Sơn
- Xã Kỳ Sơn (huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng); nay là một phần xã Việt Khê
- Xã Kỳ Sơn, huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh
- Xã Kỳ Sơn (huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương; 1956-2019); nay là một phần xã Đại Sơn, thành phố Hải Phòng
- Xã Kỳ Sơn (huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương; 2024-2025); nay là một phần xã Tân Kỳ, thành phố Hải Phòng
- Xã Kỳ Sơn, huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An

== Trung Quốc ==
- Huyện Kỳ Sơn trực thuộc địa cấp thị Bảo Kê, tỉnh Thiểm Tây.
- Dãy núi Kỳ Sơn, một dãy núi ở tỉnh Phúc Kiến

== Đài Loan ==
- Khu Kỳ Sơn thuộc thành phố Cao Hùng.

==Xem thêm==
- Sơn Kỳ
Mỹ Thái (định hướng)

Mỹ Thái có thể là:

- Xã Mỹ Thái, tỉnh Bắc Ninh

- Địa danh cũ
- Xã cũ Mỹ Thái (huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang); nay là một phần xã Sơn Kiên, tỉnh An Giang
- Xã cũ Mỹ Thái thuộc huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang; nay là một phần xã Mỹ Thái tỉnh Bắc Ninh

==Xem thêm==
- Mỹ Thới
- Xã Thái Mỹ, huyện Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh
Phước Long (định hướng)

Phước Long có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

- Phường Phước Long, Thành phố Hồ Chí Minh
- Phường Phước Long, tỉnh Đồng Nai
- Xã Phước Long, tỉnh Cà Mau
- Xã Phước Long, tỉnh Vĩnh Long.

- Địa danh cũ
- Tỉnh Phước Long (1956-1976) ở Đông Nam Bộ
- Thị xã Phước Long, tỉnh Bình Phước
- Huyện Phước Long, tỉnh Bạc Liêu
- Huyện Phước Long, tỉnh Bình Phước
- Phường Phước Long, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, nay là một phần của phường Nam Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa
- Thị trấn Phước Long, huyện Phước Long, tỉnh Bạc Liêu; nay là một phần của xã Phước Long, tỉnh Cà Mau
- Xã Phước Long, huyện Phước Long, tỉnh Bạc Liêu; nay là một phần của xã Vĩnh Phước, tỉnh Cà Mau
- Xã Phước Long, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định; tương ứng với địa bàn thị trấn Diêu Trì
- Phường Phước Long A, thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh, nay là một phần của phường Phước Long, Thành phố Hồ Chí Minh.
- Phường Phước Long B, thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh, nay là một phần của phường Phước Long, Thành phố Hồ Chí Minh.
- Xã Phước Long Thọ, huyện Long Đất, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, nay là một phần của xã Đất Đỏ, thành phố Hồ Chí Minh.

==Xem thêm==
- Long Phước (định hướng)
- Fraser's Hill (福隆港, Phước Long Cảng)
Bahman

Bahman (, ) là tháng thứ 11 trong lịch Iran. Lịch Iran có 12 tháng. Thời điểm bắt đầu của các tháng được tóm tắt trong bảng sau.
Hát ru

Hát ru là những bài hát nhẹ nhàng giúp trẻ em ngủ. Phần lớn các câu trong bài hát ru con lấy từ ca dao, đồng dao, hay trích từ các loại thơ hoặc hò dân gian được truyền miệng từ bà xuống mẹ, thế hệ trước sang thế hệ sau. Do đó, những bài hát này rất đa dạng, mang tính chất địa phương, gần như mỗi gia đình có một cách hát riêng biệt.

Trong hát ru thường chỉ chú ý đến lời (ca từ) còn giai điệu (nhạc lý) thì mỗi bà mẹ có một giọng "trữ tình" riêng nhưng vẫn gây ấn tượng sâu sắc trong suốt cả cuộc đời người con.

== Tiếng động và giọng nói quen thuộc ==
Thai nhi trong tử cung bắt đầu nghe được tiếng động và giọng của mẹ từ tháng thứ 4 (mặc dù hệ thống tai–nghe hoàn thành vào tháng thứ 6). Theo nhiều nghiên cứu khoa học, mặc dù thai nhi nằm trong nước ối và được bao bọc bởi nhiều lớp cơ, màng, có thể nghe được tiếng động, tiếng nhạc, nhịp nhanh chậm, tông độ cao thấp, v.v... gần như chính xác. Tiếng nói của mẹ có cường độ mạnh vì truyền theo cơ thể thẳng vào tử cung.

Tiếng động có khả năng thay đổi nhịp tim của thai nhi. Chỉ qua 5 giây, tiếng động kích thích có thể làm thay đổi nhịp tim kéo dài 1 tiếng đồng hồ. Nhiều tiếng nhạc làm thay đổi chuyển hóa. Trong một cuộc khảo cứu, khi trẻ sinh thiếu tháng được cho nghe bài nhạc "Lullabye" của Brahms 5 phút, 6 lần mỗi ngày rõ ràng có lớn nhanh hơn những trẻ tương tự.

Nhịp điệu của bài hát đem lại cảm giác "an toàn" có thể vì làm nhớ lại nhịp điệu tim đập nghe được từ những ngày tháng còn trong lòng mẹ. Giọng nói, tiếng ru của mẹ bên tai cho trẻ biết đang được người bảo bọc.

Một số nghiên cứu gần đây cho thấy ru bằng những nguyên âm không thành câu ("humming") dễ làm trẻ ngủ hơn là hát thành bài có câu cú rõ rệt.

== Khoa học==
Dưới góc độ khoa học thì hát ru là những kích thích rất có lợi không những với sự phát triển ngôn ngữ, tâm lý, sinh lý mà còn cả phát triển thể chất nữa. Đó là sự kích thích tiền đình và nhiều người đã xác nhận rằng những trẻ hằng ngày được kích thích bằng hát ru (khoảng 10 phút) thì phản xạ vận động tốt hơn nhiều so với trẻ không được nghe hát ru (theo nghiên cứu của Đại học Ohio)

== Ru con Việt Nam ==
=== Bắc bộ ===
- Con cò mà đi ăn đêm
"À ơi..."
- Cái ngủ
"Cái ngủ mày ngủ cho ngoan"

=== Trung bộ ===
1. "Cái quán giữa đàng"
"Bạn hàng trước ngõ"

1. "Bạn chào ta có ân có ái"
"Ta chào lại bạn có nghĩa có nhơn"

=== Nam bộ ===
"Ầu ơi... ví dầu"
"Cầu ván đóng đinh"
"Cầu treo lắc lẻo"
"Gập ghềnh khó qua"
"Ầu ơ i.." 
"Khó qua mẹ dắt con qua..."
"Con đi trường học"
"Mẹ đi trường đời..."
== Tham khảo ==
- Birnholz, Jason C. (1981). The Development of Human Fetal Eye Movement Patterns. Science 213: 679-681.
- Liên khúc Hat ru con ngu
Nhóm Tổng Hội Sinh Viên

Tổng Hội Sinh viên là một nhóm nhạc thời kỳ tiền chiến, được thành lập bởi nhạc sĩ Lưu Hữu Phước. Cùng với nhóm Đồng Vọng, Tổng Hội Sinh viên mở ra dòng nhạc hùng trong tân nhạc Việt Nam. Nhưng so với Đồng Vọng thì Tổng Hội Sinh viên manh tính chính trị nhiều hơn.

==Lịch sử==
Tổng Hội Sinh viên được khởi đầu trong nhóm sinh viên ở Hà Nội trong đó sinh viên miền Nam tỏ ra nhiều khả năng văn nghệ. Tổng Hội Sinh viên chú trọng đặc biệt đến việc dùng Tân nhạc trong việc đấu tranh chính trị chống Pháp và Nhật.

Trong một bài viết về thời tiền chiến trong Tân nhạc, nhạc sĩ Lê Thương đã cho rằng: ""...Từ 1943 đến 1945 thì Tổng Hội Sinh Viên đã chế ngự phong trào Tân nhạc và gây những ảnh hưởng sâu đậm chưa từng có".

Phạm Duy viết: ""Vào lúc Tân nhạc Việt Nam có thêm xu hướng mới, trong hai nhóm chủ trương nhạc hùng thì nhóm Tổng Hội Sinh Viên có nhiều tính chất chính trị hơn nhóm Đồng Vọng"".

Cũng theo nhạc sĩ Phạm Duy thì khi đó bên cạnh Lưu Hữu Phước có những người mà về sau trở thành những chính trị gia như Mai Văn Bộ, Nguyễn Thành Nguyên, Huỳnh Văn Tiểng... soạn giúp lời ca hoặc cung cấp đề tài.

Lưu Hữu Phước cùng với nhóm sinh viên trong Tổng Hội đã tung ra nhiều ca khúc giá trị khơi dậy lòng yêu nước trong dân chúng, đặc biệt là những học sinh, sinh viên. Những ca khúc đó thường lấy đề tài lịch sử ca ngợi những chiến công, những anh hùng dân tộc, đặc biệt phải kể đến những bản nhạc của Lưu Hữu Phước. Nhiều ca khúc như "Tiếng gọi sinh viên, Hồn tử sĩ, Bạch Đằng giang, Ải Chi Lăng, Hội nghị Diên Hồng, Hờn Sông Gianh"... đã để lại dấu ấn trong lịch sử tân nhạc Việt Nam.

== Xem thêm ==
- Tricéa
- Nhóm Myosotis
- Đồng Vọng
- Nhạc tiền chiến
- Tự Lực Văn Đoàn

== Liên kết ngoài ==
- Tổng Hội Sinh Viên - Bài viết của Phạm Duy
Canh Thân (định hướng)

Canh Thân có thể là:

- Canh Thân: một kết hợp trong hệ thống đánh số Can Chi của người Á Đông.
- Nhạc sĩ Canh Thân: một nhạc sĩ tiền chiến.
Chiến tranh Việt-Pháp

Chiến tranh Việt-Pháp hay Chiến tranh Pháp-Việt là thuật ngữ chung để chỉ các xung đột quân sự giữa các chính quyền người Việt chống lại sự xâm lược và quyền thống trị của thực dân Pháp trên vùng lãnh thổ Việt Nam trong gần 100 năm, khởi đầu với sự kiện Pháp nổ súng tấn công Đà Nẵng năm 1858 và kết thúc với sự kiện Pháp thất trận Điện Biên Phủ năm 1954. Mặc dù các xung đột vũ trang vẫn liên tục nổ ra trong suốt thời kỳ, nhưng tập trung vào 2 giai đoạn chính:
- Chiến tranh Pháp–Đại Nam (1858-1884): Thực dân Pháp xâm lược Đại Nam và thiết lập thành công quyền thống trị trên lãnh thổ Đại Nam.
- Chiến tranh Đông Dương (1945-1954): Chính quyền cộng hòa đầu tiên của người Việt được thành lập và kháng chiến thành công chống sự thống trị của thực dân Pháp sau gần 100 năm.
Hòn vọng phu (định hướng)

Hòn vọng phu có thể chỉ:

- Những hòn đá có hình giống người thiếu phụ chờ chồng trong văn hóa Á Đông, ví dụ:

- Trường ca Hòn vọng phu của nhạc sĩ Lê Thương.
- Tiểu thuyết "Hòn vọng phu" của nhà văn Quỳnh Dao.
Thiên Thai (định hướng)

Thiên Thai có thể chỉ:
- Huyện Thiên Thai thuộc địa cấp thị Thai Châu, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc.
- Các ngọn núi mang tên Thiên Thai như:
- Thiên Thai ở tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam.
- Thiên Thai ở huyện Thiên Thai", tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc.
- Tích Thiên Thai kể về hai chàng lãng tử Lưu và Nguyễn du ngoạn tình cờ lạc tới chốn (suối) Đào Nguyên, say mê khúc Nghê Thường của các tiên nữ mà quên đường về nhà. Câu chuyện này trở thành một đề tài sáng tác phổ biến trong thi ca, nghệ thuật với một số tác phẩm như:
- Ca khúc "Thiên Thai" nổi tiếng của nhạc sĩ Văn Cao.
- Núi Thiên Thai
Kremli (định hướng)

Kremli là một từ trong tiếng Nga để chỉ pháo đài bên trong thành phố. Các kremli rất phổ biến ở Nga. Nó có thể dùng để chỉ:
- Điện Kremli tại Moskva, được nhiều người biết đến.
- Các kremli khác tại Nga, trong đó có Kremli, Novgorod và Kremli, Kazan nằm trong danh sách di sản thế giới của UNESCO.
- Phép hoán dụ để nói về chính quyền Liên Xô cũ và Liên bang Nga hiện nay.
Kremli

Kremli () là một từ trong tiếng Nga để chỉ "pháo đài", "thành lũy" hay "lâu đài" và dùng để chỉ bất kỳ một tổ hợp trung tâm pháo đài hóa lớn nào tại Nga thời kỳ phong kiến. Từ này thông thường hay được dùng để chỉ tới điện Kremli tại Moskva - là kremli được nhiều người biết đến nhất hoặc dùng để chỉ chính quyền đóng tại đây. Tên gọi "Kremli" đôi khi cũng bị nhầm lẫn là nhà thờ thánh Basil do hình dáng đặc biệt của nó, mặc dù nó không phải là một phần của điện Kremli tại Moskva.

==Danh sách các kremli==
- Di sản thế giới
- Điện Kremli, Moskva
- Kremli, Novgorod, Novgorod
- Kremli, Kazan, Kazan
- Còn tồn tại
- Kremli, Nizhny Novgorod, Nizhny Novgorod
- Kremli, Smolensk, Smolensk
- Kremli, Kolomna, Koloma
- Kremli, Astrakhan, Astrakhan
- Kremli, Zaraysk, Zaraysk
- Kremli, Tobolsk, Tobolsk
- Kremli, Tula, Tula
- Kremli, Suzdal, Suzdal
- Kremli, Rostov, Rostov
- Kremli, Pskov, Pskov
- Đổ nát
- Kremli, Gdov, Gdov
- Kremli, Izborsk, Izborsk
- Kremli, Porkhov, Porkhov
- Kremli, Serpukhov, Serpukhov
- Kremli, Velikie Luki, Velikie Luki
- Không còn tường thành
- Kremli, Dmitrov, Dmitrov
- Kremli, Ryazan, Ryazan
- Kremli, Vologda, Vologda
- Kremli, Yaroslavl, Yaroslavl
- Chỉ còn dấu vết
- Kremli, Borovsk, Borovsk
- Kremli, Opochka, Opochka
- Kremli, Starodub, Starodub
- Không rõ trạng thái
- Kremli, Ostrov, Ostrov
- Kremli, Torzhok, Torzhok
- Kremli, Volokolamsk, Volokolamsk
Tiệt quyền đạo

Tiệt quyền đạo (截拳道, tên Anh hoá: Jeet Kune Do) là một môn võ thuật chiến đấu chú trọng đến hiệu quả và thực tế, được sáng lập bởi Lý Tiểu Long. 

== Nguồn gốc ==
Lý Tiểu Long kết hợp các môn võ Trung Hoa (như Vịnh Xuân Quyền), các môn võ thuật từ nhiều quốc gia phương Đông (như Karate, Judo, Taekwondo...)và các môn thể thao phương Tây (như Quyền Anh, thể dục thể hình...) và quan trọng hơn bộ tấn và cách di chuyển của Tiệt quyền đạo được lấy từ môn Đấu kiếm của phương Tây

Tên của môn võ này chữ Hán là 截拳道 (Tiệt quyền đạo). "Tiệt" có nghĩa là "cắt đứt". Ý nghĩa này theo Lý Tiểu Long là vì môn võ khi đánh cắt đứt đường quyền của đối thủ, trước khi đối thủ có thì giờ phản ứng. Tuy nhiên, nhiều người dịch lầm là "Triệt quyền đạo", với ý tưởng là "triệt tiêu" địch thủ. Tên này trở nên phổ thông ở Việt Nam, mặc dù không đúng ý nghĩa của người sáng lập là Lý Tiểu Long.

== Nguyên tắc ==
Những nguyên tắc sau đây là những ý tưởng được Lý Tiểu Long biên soạn trong cuốn sách "Jeet Kune Do" của ông. Lý Tiểu Long xem đây là những nguyên tắc chiến đấu phổ quát và tự nhiên, rất dễ hiểu.

- Tấn công là cách phòng thủ tốt nhất.
- Thiết thực, đơn giản, nhanh chóng: mọi hành động đều hướng tới mục tiêu thiết thực và quyết thắng.
- Nước: Tất cả các động tác phải linh hoạt hết mức có thể, Lý Tiểu Long thường dùng nước để mô tả sự linh hoạt mà môn võ cần đạt được.

- Cú đấm thẳng:
Lý Tiểu Long tin rằng cú đấm thẳng là phần quan trọng nhất của Jeet Kune Do, là xương sống cơ bản nhất, và một cú đấm thẳng hiệu quả là nền tảng của mọi thứ. Nếu không, mọi thứ khác chỉ là lời nói suông. Những cú đấm thẳng tập trung vào tốc độ và độ chính xác, không phải sức mạnh.

- Tấn công mà không có cảnh báo:
Lý Tiểu Long cảm thấy rằng một cuộc tấn công nhanh chóng và bất ngờ là tốt nhất, tránh bất kỳ hành động cảnh báo nào đối với đối thủ.

- Hợp lý hóa hành động:
Đơn giản hóa đề cập đến khoảng cách ngắn nhất giữa hai điểm - một đường thẳng. Lý Tiểu Long tin rằng không nên lãng phí thêm thời gian và các hành động trong chiến đấu. Bất kể sử dụng kỹ năng hành động nào, đòn tấn công trực diện nhất có thể được thực hiện với "khoảng cách ngắn nhất giữa hai điểm ".

- Tấn công vào thời điểm đối phương muốn tấn công nhưng không thực hiện được hành động, thời điểm phải chính xác để tung đòn và đỡ đòn tấn công của đối thủ. Jeet Kune Do là một bài huấn luyện về thời điểm rất quan trọng.
- Kết hợp tấn công và phòng thủ (hợp nhất tấn công và phòng thủ): Vừa chống đỡ được đối phương kết hợp phản công.
- Đá dưới: Anh ta cho rằng mình nên đá vào cẳng chân, đầu gối, ống chân, đùi và thắt lưng của đối phương. Bởi vì những bộ phận này gần chân người nhất, điều này có thể gây sát thương cho đối thủ nhanh hơn, và thời gian phòng thủ của đối phương cũng ít hơn. Ngược lại, đá quá cao sẽ lộ ra khe hở giữa hai chân, gây ra sai sót, bàn chân cũng rơi vào tầm tay đối phương, rất dễ bị khống chế.
== Xem thêm ==
- Võ thuật
- Nhất Nam
- Khinh công
- Lý Tiểu Long
- Chân Tử Đan
- Thành Long
- Lý Liên Kiệt
- Tony Jaa
- Thiếu Lâm Tự
- Võ Đang

== Đọc thêm ==
- Lạc Việt, biên soạn theo Tao of the Jeet Kune Do, "Lý Tiểu Long con đường tiệt quyền đạo", Nhà xuất bản Thể dục Thể thao,H. 1999.
Danh sách một số trống đồng Đông Sơn nổi tiếng

==Danh sách==
Đây là danh sách một số trống đồng Đông Sơn loại lớn và loại trung bình quen thuộc nhất đã phát hiện được.

==Tham khảo==
- "Những trống đồng Đông Sơn đã phát hiện ở Việt Nam". Viện bảo tàng lịch sử Việt Nam, 1975.

==Liên kết ngoài==
- Bộ sưu tập ảnh trống đồng Đông Sơn
Kazan Kremli

Kremli Kazan (tiếng Nga: Казанский Кремль; tiếng Tatar: "kirmän") là một pháo thành chính yếu trong lịch sử Tatarstan, nằm tại thành phố Kazan, được xây dựng theo lệnh của Ivan Bạo chúa trên tàn tích lâu đài cũ của các Hãn Kazan. Nó được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 2000.

== Các di tích ==
Các di tích chính trong Kremli này là nhà thờ Blagoveshchenskii 5 vòm và 6 cột (1561-62), được cho là do Postnik Yakovlev bán huyền thoại xây dựng, và tháp nghiêng huyền bí là tháp Söyembikä, theo truyền thuyết được đặt tên theo hoàng hậu cuối cùng của Kazan được coi là những phong cảnh đẹp đáng chú ý nhất của thành phố này. Ganh đua với tháp này về địa vị của kiến trúc đáng chú ý nhất là tháp Spasskaya. Tháp này nằm ở phía nam của Kremli và là lối vào chính của Kremli. Lưu ý rằng chỉ những xe có giấy phép đặc biệt mới được vào trong Kremli, nhưng đi bộ thì không bị cấm.

Cũng đáng chú ý là các tháp và các tường thành màu trắng tuyết, được dựng lên trong các thế kỷ 16 và 17 nhưng sau đó đã được tái thiết. Nhà thờ Qol-Şärif được xây dựng bên trong pháo đài này; các phần còn lại của tu viện Đấng cứu thế (nhà thờ nguy nga của nó xây vào thế kỷ 16 đã bị những người Bolshevik phá hủy); và "tòa nhà thủ hiến" (1843-1853), do Konstantin Ton thiết kế, hiện nay là cung tổng thống Tatarstan. Cung điện này được cho là nằm trên khu vực của cung điện cũ của các hãn vương. Nằm giữa cung Tổng thống và tháp Söyembikä là cung điện Nhà thờ được xây trên nền của nhà thờ Hồi giáo thời Trung cổ.

Phần tường phía bắc của Kremli có một tháp có lối ra vào khác - tháp Tainitskaya (Bí mật), có tên gọi như thế do nó được dùng để đi tới các giếng cung cấp nước bí mật. Tháp này cũng cho người đi bộ ra vào Kremli, nhưng xe cộ thì bị cấm.

== Các sự kiện gần đây ==
Lễ khai trương nhà thờ Hồi giáo lớn nhất tại châu Âu, nhà thờ Qol-Şärif, đã diễn ra tại Kazan ngày 24 tháng 6 năm 2005. Khoảng 17.000 người đã có mặt tại buổi lễ. Các đại biểu từ 40 quốc gia cũng đã tham dự sự kiện này. Nhà thờ này được xây dựng lại trên khu vực mà nhà thờ Hồi giáo chính của Hãn quốc Kazan đã từng tồn tại cho đến thế kỷ 17. Phát biểu tại buổi lễ, tổng thống Tatarstan Mintimer Shaeymiev nói rằng "Nhà thờ Qol-Şärif là biểu tượng mới của Kazan và Tatarstan...là cầu nối...quá khứ và tương lai của chúng ta."

Sắc lệnh khôi phục nhà thờ Hồi giáo Qol-Şärif năm 1995 cũng đưa ra yêu cầu phục hồi nhà thờ Blagoveshchenskii trong Kremli Kazan which had been taken away from Orthodox Christians sau Cách mạng tháng Mười Nga. Vào ngày 21 tháng 7 năm 2005 trong lễ hội biểu tượng linh thiêng Theotokos của Kazan với sự có mặt của khoảng 10.000 tín đồ, Giáo chủ Alexius II và Mintimer Shaeymiev đã đặt bản sao linh thiêng nhất của biểu tượng đã mất một thời gian dài, đã được Giáo hoàng John Paul II trả lại cho Nga trước khi ông chết, tại nhà thờ Blagoveshchenskii mới khôi phục.

Năm 2005 giai đoạn đầu tiên của Metro Kazan cũng đưa vào trạm Kremlyovskaya nằm ngay bên phải Kremli.

== Liên kết ngoài ==
Kremli Kazan - Di sản thế giới
Tân Châu (định hướng)

Tân Châu có thể là một trong số các địa danh sau:

==Việt Nam==
- Phường Tân Châu, tỉnh An Giang
- Xã Tân Châu, tỉnh Nghệ An
- Xã Tân Châu, tỉnh Tây Ninh.

- Địa danh cũ
- Thị xã Tân Châu, tỉnh An Giang
- Huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh
- Huyện Tân Châu thuộc của tỉnh Long An, sau đổi tên thành huyện Vàm Cỏ, nay là hai huyện Tân Trụ và Châu Thành cùng tỉnh
- Thị trấn Tân Châu, huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh
- Thị trấn Tân Châu (huyện Tân Châu, tỉnh An Giang); nay là một phần phường Long Phú, tỉnh An Giang
- Xã Tân Châu, huyện Di Linh, tỉnh Lâm Đồng
- Xã Tân Châu, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên
- Xã Tân Châu, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa.

==Trung Quốc==
- Địa cấp thị Tân Châu (滨州市), tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc.
- Quận Tân Châu (新洲区), địa cấp thị Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc.
Tân Hiệp (định hướng)

Tân Hiệp có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

- Phường Tân Hiệp, Thành phố Hồ Chí Minh
- Xã Tân Hiệp, thành phố Đà Nẵng
- Xã Tân Hiệp thuộc tỉnh An Giang

- Địa danh cũ
- Thị xã Tân Hiệp, sau đổi thành thành phố Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang.
- Huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang
- Phường cũ Tân Hiệp, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai
- Phường Tân Hiệp (thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam); nay là một phần phường Hà Nam, tỉnh Ninh Bình
- Thị trấn Tân Hiệp, huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang
- Xã Tân Hiệp (huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh); nay là một phần xã Hóc Môn
- Xã Tân Hiệp (thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam); nay là xã Tân Hiệp, thành phố Đà Nẵng
- Xã cũ Tân Hiệp, huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang
- Xã Tân Hiệp (huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương); nay là một phần của xã Phước Thành, Thành phố Hồ Chí Minh
- Xã cũ Tân Hiệp, huyện Hớn Quản, tỉnh Bình Phước
- Xã cũ Tân Hiệp, huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai
- Xã cũ Tân Hiệp, huyện Thạnh Hóa, tỉnh Long An
- Xã cũ Tân Hiệp, huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh
- Xã cũ Tân Hiệp, huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh
- Xã cũ Tân Hiệp A, huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang
- Xã cũ Tân Hiệp B, huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang

==Xem thêm==
- Tân Hợp (định hướng)
Tam Nông (định hướng)

Tam Nông có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

- Xã Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp
- Xã Tam Nông, tỉnh Phú Thọ.
Địa danh cũ:
- Huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp
- Huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ.

==Xem thêm==
- Tam nông: cách gọi chung nông nghiệp, nông thôn, nông dân
Suzdal

Suzdal (tiếng Nga: Суздаль) là một thị trấn (từ năm 1778) tại Nga, trung tâm hành chính của huyện Suzdal tỉnh Vladimir, nằm trên bờ sông Kamenka, một sông nhánh của sông Nerli cách thành phố Vladimir khoảng 26 km.
== Thông tin chung ==
- Tọa độ địa lý: 55°26′40″vĩ bắc 40°26′kinh đông.
- Dân số 11,2 nghìn người (năm 2005).
- Mã OKATO (mã phân loại vùng lãnh thổ hành chính toàn Nga): 17445
- Mã vùng điện thoại: 49231
- Múi giờ: Múi giờ Moskva (MTZ)
- Công nghiệp: xí nghiệp nuôi gà, xí nghiệp may, công nghiệp thực phẩm, các xí nghiệp sản xuất văn hóa phẩm và đồ nội trợ, rau quả, du lịch.

== Lịch sử ==
Ghi chép đầu tiên trong bộ luật Novgorod viết rằng "Năm 6507 (tức năm 999 theo Công lịch) tôi, tu sĩ Isaakii, đã trở thành tu sĩ tại Suzdal, tại nhà thờ Sv. Aleksandr Armyanin…"

Trong Tiểu thuyết những năm tạm bợ đã nhắc tới thị trấn này vào năm 1024 dưới tên gọi Suzhdal.

Tên gọi của thị trấn thường được diễn giải như là "đất sét", làm từ đất sét.

Đầu thế kỷ 12 dưới thời đại Yuri Dolgoruki nó là trung tâm của công quốc Rostov-Suzdal.

Năm 1157 Andrei Bogolyubskii chuyển thủ đô tới Vladimir và công quốc được gọi là công quốc Vladimir-Suzdal.

Từ giữa thế kỷ 13 nó là thủ đô của công quốc Suzdal độc lập.

Đầu thế kỷ 14 nó là thủ đô của công quốc Suzdal-Nizhegorod.

Năm 1392 Suzdal trở thành một phần của Đại công quốc Moskva.

Trong thế kỷ 16 tại Suzdal diễn ra việc xây dựng các tu viện. Người ta mở rộng các tu viện cũ và xây dựng các tu viện mới. Tới cuối thế kỷ 16 ở đây có 11 tu viện, (hiện nay giữ được 5 tổ hợp tu viện). Suzdal trở thành một trong số các trung tâm tôn giáo tại Nga.

Từ giữa thế kỷ 17 là thời kỳ tăng trưởng kinh tế.

Từ năm 1796 nó là thị trấn trung tâm huyện của tỉnh Vladimir thời Sa hoàng (guberniya).

Từ nửa sau của thế kỷ 19 thì Suzdal trở thành một thị trấn hẻo lánh cấp tỉnh.

Suzdal -thị trấn được bảo tồn, nằm trong Vòng vàng Nga (Zolotoye koltso), trong khu bảo tồn các viện bảo tàng kiến trúc, nghệ thuật và lịch sử Vladimir-Suzdal.

== Các công trình kiến trúc cổ ==
Trong thời kỳ Liên Xô thì Suzdal có địa vị là thành phố-viện bảo tàng, tổ chức quốc tế UNESCO đã trao cho thị trấn này địa vị "Di sản thế giới".

Suzdal còn giữ được một lượng lớn các công trình kiến thiết cổ, bao gồm:
- Kremli, Suzdal
- Tu viện Spaso-Evphimiev
- Tu viện Pokrovskii
- Tu viện Aleksandrovskii
- Tu viện Rizopolozhenskii
- Tu viện Vasilyevskii
- Quảng trường thương mại
- Viện bảo tàng kiến trúc gỗ
== Xem thêm ==
- Kideksha
- Medovukha

== Liên kết ngoài ==
- Khu bảo tồn Vladimir-Suzdal
- Suzdal. Zolotoye koltso
- Suzdal trên wikiway.com
- Suzdal - các quần thể kiến trúc, tu viện, nhà nghỉ, nhà ăn
- Suzdal. Thông tin về cuộc sống tại Suzdal, văn hóa và du lịch, thiên nhiên và thời tiết, khách sạn và nhà ăn. Thông tin về các nhà an dưỡng tốt nhất tại đây.
- Lịch sử và thư viện ảnh về Suzdal.