Đạo luật Nhân quyền và Dân chủ Hồng Kông

Đạo luật Nhân quyền và Dân chủ Hồng Kông năm 2019 là một dự luật của Quốc hội Hoa Kỳ, trong số những điều khác, yêu cầu chính phủ Hoa Kỳ áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với các quan chức Trung Quốc và Hồng Kông chịu trách nhiệm về vi phạm nhân quyền ở Hồng Kông, và yêu cầu Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ và các cơ quan khác tiến hành đánh giá hàng năm để xác định xem những thay đổi về địa vị chính trị của Hồng Kông (mối quan hệ với Trung Quốc đại lục) có biện minh cho việc thay đổi quan hệ thương mại thuận lợi, độc đáo giữa Hoa Kỳ và Hồng Kông hay không. Việc thông qua dự luật được hỗ trợ bởi các nhà hoạt động dân chủ ở Hồng Kông, và trong năm 2019 đã nhận được sự ủng hộ gần như nhất trí trong Quốc hội.

Được giới thiệu lần đầu vào năm 2014 sau Phong trào Ô dù nổi lên trong các cuộc biểu tình dân chủ năm 2014 tại Hồng Kông, luật này đã được giới thiệu lại cho ba Quốc hội kế tiếp, nhưng không được chấp nhận cho đến năm 2019, sau đề xuất dự luật dẫn độ Hồng Kông 2019 và các cuộc biểu tình tiếp theo chống lại nó. Một phiên bản Hạ viện của dự luật được nhất trí thông qua tại Hạ viện Hoa Kỳ thông qua một cuộc bỏ phiếu bằng miệng vào tháng 10 năm 2019. Vào tháng 11 năm 2019, phiên bản Thượng viện của dự luật, với những sửa đổi khác với dự luật Hạ viện, được nhất trí thông qua Thượng viện trong một cuộc bỏ phiếu bằng miệng. Hạ viện đã chấp nhận phiên bản Thượng viện của dự luật vào cuối tháng đó, gửi nó tới Tổng thống Donald Trump, và được Tổng thống ký duyệt ngày 27 tháng 11.

Dự luật được kèm theo một dự luật đồng hành hạn chế xuất khẩu thiết bị kiểm soát đám đông của Hoa Kỳ cho lực lượng cảnh sát Hồng Kông, và cũng được ký bởi Tổng thống Trump trong cùng thời điểm.

== Bối cảnh ==
Phiên bản gốc của Đạo luật Dân chủ và Nhân quyền Hồng Kông đã được giới thiệu trong hội nghị thứ 113 của Quốc hội nhằm đáp ứng đề xuất cải cách bầu cử cho cuộc bầu cử Tổng Giám đốc Hồng Kông 2017 và cuộc bầu cử Hội đồng Lập pháp 2016 và các cuộc biểu tình tiếp theo; dự luật Nhà (HR5696) được tài trợ bởi Christopher Smith (R -NJ) trong khi dự luật Thượng viện (S.2922) được tài trợ bởi Sherrod Brown (D -OH). Đạo luật tuyên bố chính sách chính phủ Hoa Kỳ là:

1. khẳng định lại các nguyên tắc được quy định trong Đạo luật Chính sách Hoa Kỳ-Hồng Kông năm 1992;
2. ủng hộ khát vọng dân chủ của người dân Hồng Kông;
3. kêu gọi chính phủ Trung Quốc duy trì các cam kết với Hồng Kông;
4. ủng hộ việc thành lập vào năm 2017 của một lựa chọn dân chủ để đề cử và bầu Trưởng đặc khu hành chính Hồng Kông, và thành lập vào năm 2020 các cuộc bầu cử dân chủ cho tất cả các thành viên của Hội đồng Lập pháp Hồng Kông; và
5. ủng hộ tự do báo chí. Đạo luật đã được giới thiệu lại cho mỗi trong hai phiên họp của Quốc hội: HR1159 và S.3469 cho hội nghị thứ 114; và HR3856 và S.417 cho hội nghị thứ 115.

Vào ngày 15 tháng 10 năm 2019, dự luật đã được nhất trí thông qua một cuộc bỏ phiếu bằng giọng nói tại Hạ viện Hoa Kỳ. Ngày 20 tháng 11 năm 2019 dự luật đã được Thượng viện Mỹ thông qua, và được Tổng thống Trump kí thành luật ngày 27/11/2019.

== Nguồn gốc ==
Đạo luật Nhân quyền và Dân chủ Hồng Kông 2019 đã được đưa ra trong hội nghị thứ 116 của Quốc hội theo đề xuất dự luật dẫn độ Hồng Kông năm 2019 và các cuộc biểu tình chống lại nó tiếp theo; dự luật nhà (House bill - HR3289) được tài trợ bởi Jim McGovern (D-MA) và Chris Smith (R-NJ) trong khi dự luật Thượng viện (S.1838) được tài trợ bởi Marco Rubio (R-FL). Các nhà đồng tài trợ cho dự luật Nhà bao gồm Tom Suozzi (D-NY), Scott Perry (R-PA), Brad Sherman (D-CA) và Brian Fitzpatrick (R-PA). Các nhà đồng tài trợ cho dự luật Thượng viện bao gồm Jim Risch (R-ID), Bob Menendez (D-NJ), Ben Cardin (D-MD), Tom Cotton (R-AR), Angus King (I-ME), Ed Markey (D-MA) và Josh Hawley (R-MO).

== Tổ chức và tổng quan ==
Đạo luật được chia thành mười phần:

- "Mục 1. Tiêu đề ngắn; mục lục"
- "Mục 2. Định nghĩa"
- "Mục 3. Tuyên bố chính sách"
- "Mục 4. Sửa đổi" Đạo luật Chính sách Hoa Kỳ-Hồng Kông năm 1992
- "Mục 5. Báo cáo thường niên về thực thi luật kiểm soát xuất khẩu và trừng phạt của Hoa Kỳ bởi Hồng Kông"
- "Mục 6. Bảo vệ công dân Hoa Kỳ và những người khác khỏi sự tái hiện ở Trung Quốc đại lục"
- "Mục 7. Xác định những người chịu trách nhiệm về vụ bắt cóc và các hành động khác để đàn áp các quyền tự do cơ bản ở Hồng Kông"
- "Mục 8. Sự bất khả xâm phạm của một số người ngoại quốc và thành viên gia đình"
- "Mục 9. Biện pháp tài chính"
- "Mục 10. Báo cáo trước Quốc hội"

Theo văn phòng nghiên cứu của Quốc hội, Đạo luật Nhân quyền và Dân chủ Hồng Kông sẽ chỉ đạo các bộ phận khác nhau đánh giá xem sự phát triển chính trị ở Hồng Kông có biện minh cho việc thay đổi cách đối xử độc đáo của Hồng Kông theo luật pháp Hoa Kỳ hay không. Cụ thể, nó sẽ:

- Yêu cầu Bộ trưởng Ngoại giao cấp giấy chứng nhận hàng năm về quyền tự chủ của Hồng Kông để biện minh cho việc đối xử đặc biệt dành cho Hồng Kông theo Đạo luật Chính sách Hồng Kông của Hoa Kỳ năm 1992.
- Yêu cầu Tổng thống xác định những người chịu trách nhiệm về vụ bắt cóc các nhà sách và nhà báo Hồng Kông và những người đồng lõa trong việc đàn áp các quyền tự do cơ bản ở Hồng Kông, bao gồm cả những vấn đề phức tạp trong việc thể hiện các cá nhân, liên quan đến việc thực thi các quyền được quốc tế công nhận, đối với Trung Quốc đại lục giam giữ hoặc xét xử, và đóng băng tài sản có trụ sở tại Hoa Kỳ của họ và từ chối nhập cảnh vào Hoa Kỳ.
- Yêu cầu Tổng thống ban hành chiến lược bảo vệ công dân và doanh nghiệp Hoa Kỳ khỏi những rủi ro do Pháp lệnh người phạm tội sửa đổi, bao gồm cả việc xác định xem có nên sửa đổi thỏa thuận dẫn độ Hồng Kông của Hoa Kỳ và tư vấn du lịch của Bộ Ngoại giao cho Hồng Kông hay không.
- Yêu cầu Bộ trưởng Thương mại ban hành một báo cáo thường niên để đánh giá liệu chính phủ Hồng Kông có thực thi đầy đủ cả các quy định xuất khẩu của Hoa Kỳ đối với các mặt hàng sử dụng kép nhạy cảm và các lệnh trừng phạt của Mỹ và Liên Hợp Quốc, đặc biệt là về Iran và Triều Tiên.
- Làm rõ rằng người xin thị thực sẽ không bị từ chối thị thực trên cơ sở bắt giữ, giam giữ hoặc hành động bất lợi khác của chính phủ được thực hiện do họ tham gia vào các hoạt động phản kháng bất bạo động liên quan đến vận động dân chủ, nhân quyền hoặc quy tắc luật pháp ở Hồng Kông.

== Phản ứng ==
"The Dallas Morning News", "New York Post", "Boston Globe", và "The Washington Post" kêu gọi thông qua Đạo luật. Các học giả đã kêu gọi thông qua đạo luật này bao gồm Larry Diamond, Tom Campbell, và Alexander Görlach.

Những người biểu tình ở Hồng Kông chống lại dự luật dẫn độ và các thành viên từ phe dân chủ Hồng Kông đã kêu gọi thông qua Đạo luật. Các nhà hoạt động Denise Ho và Joshua Wong xuất hiện trước Ủy ban của Quốc hội-Hành pháp về Trung Quốc (CECC) trong tháng 9 năm 2019, nơi họ đã thúc giục congresspersons ngồi để hỗ trợ các dự luật và bác bỏ ý kiến cho rằng dự luật thành lập một sự tham gia không phù hợp của Mỹ trong các vấn đề của quốc gia khác.

Chính phủ Hồng Kông chỉ trích dự luật, nói trong một tuyên bố rằng đó là sự can thiệp vào công việc nội bộ của Hồng Kông và thành phố sẽ bảo vệ quyền tự chủ của chính họ.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Geng Shuang trả lời rằng dự luật "tiết lộ đầy đủ ý định xấu của một số người ở Hoa Kỳ để gây rối Hồng Kông và kìm hãm sự phát triển của Trung Quốc". Giám đốc điều hành của một nhóm dân chủ Hồng Kông cho biết thông qua một tuyên bố gửi tới "Newsweek" rằng phản ứng của Bộ Ngoại giao cho thấy PRC "nhạy cảm và dễ bị áp lực quốc tế".

Trong một bài báo trên tờ Newsweek, Chris Smith mô tả đề xuất, rằng việc thông qua dự luật sẽ cung cấp cho chính phủ Trung Quốc nhiều bằng chứng về sự can thiệp của nước ngoài, là "tuyên truyền hèn nhát"

== Xem thêm ==
- Dự luật dẫn độ Hồng Kông 2019
- Cuộc biểu tình ở Hồng Kông 2019
- Đạo luật Chính sách Hoa Kỳ-Hồng Kông
- Quan hệ Hoa Kỳ-Hồng Kông

== Liên kết ngoài ==
Toàn văn của Đạo luật:

- Phiên bản gốc
- Phiên bản sửa đổi