hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
IPad Air (thế hệ 3)

iPad Air thế hệ thứ ba là một máy tính bảng được Apple Inc. thiết kế, phát triển và tiếp thị. Nó được công bố vào ngày 18 tháng 3 năm 2019 cùng với iPad Mini thế hệ thứ 5. Thiết bị này tương tự iPad Air 2 và iPad Pro 10,5 inch và có chip A12 Bionic, dung lượng lưu trữ 64GB hoặc 256 GB, màn hình Retina 10,5 inch nâng cấp có hỗ trợ Apple Pencil (thế hệ 1), Bluetooth 5.0 và bộ nhớ nhanh hơn: LPDDR4X, thay vì LPDDR3 của iPad Air 2.

== Đặc điểm ==
=== Phần cứng ===
Trong khi iPad Air 3 có hệ thống camera trước được nâng cấp từ camera 7MP (1080p) được sử dụng từ năm 2016 bắt đầu với iPhone 7 và tiếp tục với iPhone XS, nó vẫn tiếp tục với hệ thống camera sau 8MP (1080p) cũ hơn được sử dụng kể từ khi iPad Air 2 vào năm 2014, vì vậy dòng iPad này không thể ghi hình 4K. iPad Air này vẫn giữ cổng Lightning và giữ giắc cắm tai nghe.

iPad Air 3 có bộ xử lý sáu nhân 2,49 GHz, chip Apple A12 Bionic. Con chip đó tương tự iPhone XS, XS Max, XR có tốc độ xung nhịp nhanh hơn 66% so với Apple A8X ba nhân 1,5 GHz trong thế hệ tiền nhiệm của iPad Air 3, iPad Air 2.

iPad Air 3 có màn hình True Tone, cho phép màn hình LCD thích ứng với ánh sáng xung quanh để thay đổi màu sắc và cường độ trong các môi trường khác nhau.

Nó nhanh hơn gấp 3 lần so với iPad Air 2 và pin có thể kéo dài tới 10 giờ.
Chromis bermudae

Chromis bermudae là một loài cá biển thuộc chi "Chromis" trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1920.

== Từ nguyên ==
Từ định danh "bermudae" được đặt theo tên gọi của lãnh thổ Bermuda, nơi mà mẫu định danh của loài cá này được thu thập.

== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==
Trước đây, "C. bermudae" chỉ được xem là một danh pháp đồng nghĩa của "Chromis flavicauda" (hiện là loài đặc hữu của Brasil), tuy nhiên cả hai có sự khác biệt đáng kể về kiểu hình nên "C. bermudae" đã được công nhận là một loài hợp lệ và cũng là loài đặc hữu của Bermuda vào năm 2013.

"C. bermudae" ưa sống gần các cụm rong san hô và được quan sát ở độ sâu khoảng 52–61 m.

== Mô tả ==
"C. bermudae" có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 8,5 cm. Cơ thể có màu xanh cô ban đậm (lan rộng đến một phần gốc vây lưng). So với "C. flavicauda", màu vàng trên đuôi của "C. bermudae" lan rộng đến toàn bộ cuống đuôi; ngoài ra, phần gai vây lưng của "C. bermudae" có màu vàng tươi, trong khi gai vây lưng của "C. flavicauda" gần như toàn bộ là màu xanh lam thẫm. Tất cả các vây còn lại của "C. bermudae" đều có màu vàng (tươi hơn và chiếm phần nhiều hơn ở vây hậu môn so với cùng vị trí ở "C. flavicauda"). Vùng mõm, phía trước mắt và cằm có màu đen. Đốm đen ở gốc vây ngực.

Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 11–12; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 11; Số tia vây ở vây ngực: 18; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 15–18.

== Sinh thái học ==
Thức ăn của "C. bermudae" là động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.
Chromis dispila

Chromis dispila là một loài cá biển thuộc chi "Chromis" trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1923.

== Từ nguyên ==
Từ định danh "dispila" được ghép bởi hai âm tiết: tiền tố "di" ("hai") trong tiếng Latinh và "spílos" (σπίλος; vệt đốm) trong tiếng Hy Lạp cổ đại, hàm ý đề cập đến hai đốm trắng nổi bật trên thân của loài cá này, một đốm nằm dưới gai vây lưng thứ 10 và 11, đốm còn lại nằm dưới các tia vây lưng phía cuối.

== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==
"C. dispila" là một loài đặc hữu của New Zealand, và cũng được tìm thấy tại quần đảo Kermadec ở phía bắc. "C. dispila" được quan sát và thu thập ở độ sâu khoảng 2–90 m.

== Mô tả ==
"C. dispila" có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 21 cm. Cơ thể có màu nâu xám sẫm với hai đốm trắng kể trên. Vây đuôi xẻ thùy.

== Sinh thái học ==
Thức ăn của "C. dispila" là động vật phù du, chủ yếu là giáp xác chân chèo. "C. dispila" thường hợp thành từng nhóm nhỏ (khoảng 10 đến 20 cá thể) cùng nhau kiếm ăn ở vùng nước lặng sóng, nhưng ở những vùng nước sâu hơn ngoài khơi xa hoặc nơi có hải lưu chảy mạnh, chúng có thể hợp thành đàn lớn lên đến 500 cá thể.

Thời điểm sinh sản của "C. dispila" là vào mùa hè ở Nam bán cầu. Mùa sinh sản của chúng kéo dài trong khoảng 3,5–4 tháng và cứ đẻ trứng sau 8 đến 10 ngày. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.
Chromis nitida

Chromis nitida là một loài cá biển thuộc chi "Chromis" trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1928.

== Từ nguyên ==
Tính từ định danh "nitida" trong tiếng Latinh mang nghĩa là "sáng bóng, lấp lánh", không rõ hàm ý, có lẽ đề cập đến phần thân màu trắng của loài này.

== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==
"C. nitida" là loài đặc hữu của vùng biển phía đông nước Úc, bao gồm cả đảo Lord Howe, nhưng chủ yếu được tìm thấy ở khu vực trung tâm và phía nam rạn san hô Great Barrier, xa nhất ở phạm vi phía nam là đảo Montague (bang New South Wales).

"C. nitida" sống thành đàn lớn trên đới sườn sốc của rạn san hô viền bờ và trong đầm phá, đặc biệt là những khu vực có nhiều san hô ở độ sâu đến ít nhất là 40 m.

== Mô tả ==
"C. nitida" có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là gần 9 cm. Cơ thể có hai màu nổi bật với một dải sọc nâu sẫm/đen nhạt kéo dài từ mõm băng ngược lên thân trên đến gai vây lưng, chạy dọc theo rìa ngoài vây lưng. Vùng thân phía trên sọc đen này có màu vàng nâu (lan rộng lên phần gai vây lưng), vùng thân còn lại bên dưới sọc đen là màu trắng. Phía cuối vây lưng và vây hậu môn trong mờ; vây hậu môn cũng có một dải màu nâu sẫm ở rìa ngoài. Vây đuôi màu trong mờ với các dải đen trên mỗi thùy đuôi; dải đen thùy trên còn kéo dài dọc theo rìa trên của cuống đuôi đến gốc tia vây lưng sau cùng. Vây ngực và vây bụng trong mờ đến trắng nhạt với một đốm đen ở gốc vây ngực.

Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 11–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 9–11; Số tia vây ở vây ngực: 18–19; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 17–19; Số lược mang: 29–32.

== Sinh thái học ==
Thức ăn của "C. nitida" là động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.
Dương xỉ rắn chuông

Dương xỉ rắn chuông (tiếng Anh: rattlesnake fern) là tên thường gọi một loài cây dương xỉ, có danh pháp khoa học là Botrypus virginianus (L, 1753) do C. Linnê mô tả đầu tiên, sau được André Michaux phân loại lại và đặt tên như ngày nay. Đây là một loài thực vật thân thảo, nhưng sống nhiều năm, thuộc họ Ophioglossaceae (dương xỉ lưỡi rắn). Nó được chú ý vì là loài duy nhất trong chi Botrypus, có số lượng nhiễm sắc thể khá lớn liên quan tới bộ gen cũng như quá trình hình thành loài trong lịch sử tiến hoá của thực vật theo phương thức đa bội hoá. Tên "rattlesnake fern" (dương xỉ rắn chuông) được đặt do ở nhiều vùng thuộc Bắc Mỹ, địa điểm nào có loài cây này thì thường hay gặp rắn chuông.

== Mô tả ==
- Đây là một loài cây thấp, phần gốc (dưới tán lá) chỉ cao khoảng 5 đến 20 cm (2-8 inch), càng sát đất càng mang sắc màu đỏ, càng cao hơn càng có sắc lục như các cành và lá.
- Lá hình tam giác, dài từ 10 đến 25 cm (4-10 inch), mỗi lá có tới 12 cặp lá chét. Lá mỏng, màu lục sáng, hẹp hình mũi mác, thon dần đến ngọn. Gân là khá tự do, thường được giữ ngang hoặc gần ngang với mặt đất. Lá và thân không có lông.
- Thân và lá cây mọng nước, nên nhiều người ở dãy Himalaya đã sử dụng để lấy nước khi khan hiếm và làm rau để luộc ăn. Cây cũng đã được sử dụng làm thảo dược, chẳng hạn ở Ấn Độ nó thường được dùng điều trị bệnh kiết lỵ.

== Vòng đời ==
- Như các loài dương xỉ khác, loài này có sự xen kẽ thế hệ (metagenesis) trong quá trình phát triển cá thể (xem sơ đồ ở dưới).
- Cụm bào tử ở thể bào tử phân nhánh, phát sinh từ gốc của lá, cuống giữa như là cành mọc nối từ trục thân. Mỗi cây có thể có năm, sáu cụm bào tử hoặc nhiều hơn, đều mọc ở đỉnh. Mỗi cụm chứa hàng trăm túi màu lục, trong chứa nhiều bào tử. Khi cụm bào tử chín, các bào tử chuyển sang màu nâu.

== Phân bố ==
- Loài có phạm vi phân bố rộng, có rất nhiều ở Hoa Kỳ, ở vùng núi Mêxicô, Úc, ở một số vùng ở Châu Á, cũng được tìm thấy ở Na Uy, vùng Karelia (Phần Lan) và Nga, quanh Vịnh Bothnia, nhưng lại vắng bóng ở các vùng khác thuộc châu Âu.
- Dương xỉ rắn chuông là loài cây ưa bóng, thường chỉ phát triển trong bóng râm ở các khu rừng ẩm ướt, dày đặc, thường chết khi phải chịu ánh sáng mặt trời trực tiếp.
- Tuy là cây trên cạn, nhưng cũng đã phát hiện chúng sống ở môi trường nước.

== Di truyền ==
- Ngoài bộ gen cử Dương xỉ, nghiên cứu gần đây đã xác định rằng các gen ở ty thể là chimera di truyền từ một số trong Bộ Đàn hương kí sinh như loài tầm gửi, đã chuyển sang bộ gen ty thể của nó sang loài dương xỉ này. Đây là kiểu tiến hóa theo dòng ngang.
- Ngoài ra, loài thực vật này là chị em với tất cả các loài thực vật Botrychioid khác, ngoại trừ B. virginianus, nên nó phải được tách thành một chi riêng.
- Thể bào tử có bộ lưỡng bội là 184 nhiễm sắc thể.
Trượt tuyết nhảy xa

Trượt tuyết nhảy xa (ski jumping) là một môn thể thao mùa đông, trong đó vận động viên trượt xuống từ một đoạn dốc được thiết kế đặc biệt thuộc phạm vi đường trượt, sau đó cố gắng nhảy càng xa càng tốt. Các tiêu chí chấm điểm là nhảy được bao xa, phong cách trình diễn và một số yếu tố khác. Ski jumping lần đầu tiên được tổ chức ở Na Uy vào cuối thế kỷ 19, và sau đó lan rộng khắp Âu châu và Bắc Mỹ vào đầu thế kỷ 20. Môn này cùng với môn "cross-country skiing" ("trượt tuyết xuyên quốc gia") là những môn truyền trống của phong cách trượt tuyết Bắc Âu.

Địa điểm thi đấu ski jumping thường được gọi bằng thuật ngữ "ski jumping hill" ("đồi ski jumping"), bao gồm một con dốc, bàn đạp để nhảy và một đồi tiếp đất. Mỗi phần thi được chấm điểm dựa vào khoảng cách nhảy bao xa và phong cách trình diễn đẹp hay không. Khoảng cách nhảy được bao xa được so sánh với "điểm xây dựng" (còn được gọi là điểm "K"), có thể hiểu là so với một đường thẳng vạch sẵn ở khu vực tiếp đất, đóng vai trò là "mục tiêu" để các vận động viên nhắm đến. Điểm số tối đa cho phong cách trình diễn là 20 điểm. Kỹ thuật nhảy ski jumping đã trải qua thời gian dài cải tiến, từ phong cách nhảy ván trượt song song hai tay hướng về phía trước đến phong cách nhảy kiểu chữ V mà ngày nay rất phổ biến.

Môn ski jumping xuất hiện trong danh mục môn thi Thế vận hội mùa đông kể từ năm 1924 và tại Giải vô địch trượt tuyết thế giới FIS Bắc Âu kể từ năm 1925, lúc đó chỉ có đàn ông tham gia chơi. Phụ nữ mới bắt đầu tham gia môn này kể từ những năm 1990, còn phải đến Thế vận hội mùa đông 2014 thì vận động viên nữ mới chính thức tham dự tranh tài. Liên đoàn Trượt tuyết Quốc tế (FIS) là cơ quan quản lý tất cả các sự kiện ski jumping lớn trên thế giới. Stefan Kraft là vận động viên hiện đang giữ kỷ lục ski jumping xa nhất với thành tích 253,5 mét vào năm 2017.

Không nhất thiết phải đợi đến mùa đông mới chơi được ski jumping. Vào mùa hè người ta có thể ski jumping trên đường trượt bằng sứ, riêng phần cỏ trên dốc được phủ nhựa ngậm nước. Giải thi đấu mùa hè cấp độ cao nhất là FIS Ski Jumping Grand Prix từ năm 1994.
Thể thao mùa đông

Thể thao mùa đông hoặc các hoạt động mùa đông là các môn thể thao cạnh tranh hoặc các hoạt động giải trí không cạnh tranh được chơi trên tuyết hoặc băng. Hầu hết là các biến thể của trượt tuyết, trượt băng và trượt sled. Theo truyền thống, những trò chơi như vậy chỉ được chơi ở những vùng lạnh trong mùa đông, nhưng tuyết nhân tạo và băng nhân tạo cho phép linh hoạt hơn. Băng nhân tạo có thể được sử dụng để cung cấp sân trượt băng cho trượt băng, khúc côn cầu trên băng và bandy trong khí hậu ôn hòa hơn.

Các môn thể thao cá nhân phổ biến bao gồm trượt tuyết xuyên quốc gia, trượt tuyết trên núi cao, trượt tuyết, nhảy trượt tuyết, trượt băng tốc độ, trượt băng nghệ thuật, luge, skeleton, bobsleigh, định hướng trượt tuyết và snowmobiling. Các môn thể thao đồng đội phổ biến bao gồm khúc côn cầu trên băng, bi đá trên băng và bandy. Dựa trên số lượng người tham gia, khúc côn cầu trên băng cho đến nay là môn thể thao mùa đông phổ biến nhất thế giới, tiếp theo là bandy. môn thể thao mùa đông có các sự kiện đa thể thao của riêng họ, chẳng hạn như Thế vận hội Olympic mùa đông và Đại hội thể thao Đại học mùa đông.

== Xem thêm ==
- Lễ hội mùa đông
- Đề cương thể thao
- Hoạt động ngoài trời
Botrychium

Botrychium là một chi thực vật thuộc họ Ophioglossaceae. Chúng có kích thước trung bình với rễ thịt và sinh sản bằng bào tử. Một phần của lá được vô trùng ở dạng dương xỉ và phần còn lại màu mỡ với sporangium.

== Phân loại học ==
Chi này được mô tả bởi Olof Swartz và được xuất bản trong "Journal für die Botanik" 1800(2): 8, 110. 1800[1801]. Loài điển hình là: "Botrychium lunaria"
== Loài chọn lọc ==
- "Botrychium acuminatum"
- "Botrychium ascendens"
- "Botrychium australe"
- "Botrychium boreale"
- "Botrychium campestre"
- "Botrychium crenulatum"
- "Botrychium hesperium"
- "Botrychium lanceolatum"
- "Botrychium lineare"
- "Botrychium lunaria" - Lunaria menor
- "Botrychium lunarioides"
- "Botrychium matricariifolium"
- "Botrychium minganense"
- "Botrychium montanum"
- "Botrychium mormo"
- "Botrychium paradoxum"

==Thư mục tham khảo==
1. Bailey, L.H. & E.Z. Bailey. 1976. Hortus Third i–xiv, 1–1290. MacMillan, New York.
2. Crabbe, J. A., A. C. Jermy & J. T. Mickel. 1975. A new generic sequence for the pteridophyte herbarium. Fern Gaz. 11(2–3): 141–162.
3. Davidse, G., M. Sousa Sánchez & S. Knapp. (eds.) 1995. Psilotaceae a Salviniaceae. Fl. Mesoamer. 1: i–xxi, 1–470.
4. Flora of China Editorial Committee. 1988-2013. Fl. China Unpaginated. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
5. Flora of North America Editorial Committee, e. 1993. Pteridophytes and Gymnosperms. 2: i–xvi, 1–475. In Fl. N. Amer.. Oxford University Press, New York.
6. Forzza, R. C. & et al. et al. 2010. 2010 Lista de espécies Flora do Brasil. http://floradobrasil.jbrj.gov.br/2010/ .
7. Luteyn, J. L. 1999. Páramos, a checklist of plant diversity, geographical distribution, and botanical literature. Mem. New York Bot. Gard. 84: viii–xv, 1–278.
8. Mickel, J. T. & A. R. Smith. 2004. The Pteridophytes of Mexico. Mem. New York Bot. Gard. 88: 1–1054.
9. Smith, A. R., K. M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider & P. Wolff. 2006. A classification for extant ferns. Taxon 55(3): 705–731.
Petromyzontinae

Petromyzontinae là một phân họ trong họ Petromyzontidae. Đây là các loài thuộc nhóm cá mút đá biển, phân bố chủ yếu ở các biển phía Bắc Đại Tây Dương như biển bắc nước Anh, bắc bán đảo Xcan-đi-na-vi và biển Đông Bắc Hoa Kỳ.

== Các chi ==
- "Caspiomyzon" Berg, 1906
- "Ichthyomyzon" Girard, 1858
- "Petromyzon" Linnaeus, 1758

- Vị trí phân loại

== Ý nghĩa ==
Cá mút đá biển Bắc nói riêng và cá mút đá nói chung được chú ý vì có nhiều ý nghĩa trong đời sống con người.

=== Nghiên cứu ===
Cá mút đá biển Bắc được xem là sinh vật mô hình trong lĩnh vực nghiên cứu về cấu tạo và hoạt động thần kinh, do bộ não của chúng tương đối đơn giản và có nhiều nét phản ánh cấu trúc não của tổ tiên động vật có xương sống (nhóm dây sống sơ khai). Từ những năm 1960, Carl Rovainen đã sử dụng cá mút đá làm mô hình để thực hiện các nguyên tắc cơ bản của điều khiển cơ-thần kinh ở động vật có xương sống, về luồng thần kinh hướng tâm bắt đầu từ tủy sống về phía não. Từ những năm 1970, Sten Grillner và đồng nghiệp của ông tại Viện Karolinska ở Stockholm đã tiếp tục công việc nghiên cứu này trên lĩnh vực rộng hơn.

=== Thực phẩm ===
Cá mút đá biển Bắc từ lâu đã được sử dụng làm thức ăn. Từ thời xưa, cá được ăn thay cho thịt trong Mùa Chay (cấm ăn thịt).

Ở nhiều nước, các loài cá mút đá được gọi là lươn biển, được chế biến thành nhiều món ăn khác nhau, như món kabayaki (lươn nướng) ở Nhật Bản.

=== Gây hại ===
Một số loài gây tác hại lớn do kiểu sống như ký sinh của chúng. Chẳng hạn: ở Ngũ đại hồ Bắc Mỹ chúng đã xâm nhập vào đây, sống trong nước ngọt, không chỉ xâm chiếm khu vực mà còn gắn chặt vào cá hồi, hút máu, làm giảm sản lượng cá hồi mỗi năm đến 47 triệu kg.

== Liên kết ngoài ==
- A Tree of Life diagram showing the relation of Lampreys to other organisms.
Kênh Bến Nghé

Kênh Bến Nghé (còn được gọi là rạch Bến Nghé) là một con kênh chảy qua trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh.

==Vị trí==
Kênh Bến Nghé có chiều dài 3,1 km, là ranh giới tự nhiên giữa Quận 1 và Quận 4. Kênh bắt đầu từ ngã ba nơi giao với sông Sài Gòn và kết thúc tại ngã tư nơi giao với kênh Tàu Hủ, kênh Tẻ và kênh Đôi.

Các cây cầu bắc qua kênh bao gồm: cầu Khánh Hội, cầu Mống, cầu Calmette, cầu Ông Lãnh và cầu Nguyễn Văn Cừ.

==Lịch sử==
Rạch Bến Nghé là một trong những kênh rạch lâu đời nhất tại Thành phố Hồ Chí Minh, gắn liền với lịch sử hình thành và phát triển đô thị Sài Gòn xưa. Sách "Gia Định thành thông chí" có ghi chép về rạch này vào đầu thế kỷ 19 với tên gọi sông Bình Dương ("Bình Dương giang") như sau: "Sông Bình Dương: Ở phía nam trấn; dòng sông chảy ngang rất mạnh, ghe thuyền lớn đi lưu thông được, cứ theo khi nước lên đi vào nam, nước ròng đi ra bắc, qua lại không dứt. Giới hạn của sông này đến sông Tiểu Phong vào sông Sài Gòn, hiệp với sông An Thông."

Đến thời Pháp thuộc, rạch Bến Nghé và kênh Tàu Hủ được người Pháp gọi chung là Arroyo Chinois (tức Kinh người Tàu).

==Cống ngăn triều Bến Nghé==
Hiện nay, thành phố đang triển khai xây dựng cống ngăn triều Bến Nghé trên kênh Bến Nghé, là một trong 6 cống ngăn triều của dự án chống ngập bằng cách kiểm soát triều cường và chủ động hạ thấp mực nước kênh trục.

==Xem thêm==
- Kênh Tàu Hủ
- Kênh Đôi
- Kênh Tẻ
Thần bí học

Thần bí học (tiếng Anh: "occult") là môn tri thức về những điều thần bí (huyền bí), sự hiểu biết về những hiện tượng siêu linh, trái ngược với những sự thật và "tri thức đo lường được" thuộc phạm vi của khoa học. Thuật ngữ này đôi khi được hiểu là môn tri thức "chỉ dành cho một số người nhất định" hoặc môn tri thức "phải được giấu kín". Tuy nhiên, đối với hầu hết những người thực hành thần bí học thì đó đơn giản chỉ là việc nghiên cứu một thực thể tâm linh uyên thâm hơn vượt khỏi các môn khoa học vật lý.

Thuật ngữ "khoa học thần bí" được sử dụng vào thế kỷ 16 để chỉ chiêm tinh học, giả kim thuật và phép thuật tự nhiên. Thuật ngữ "thần bí giáo" xuất hiện ở nước Pháp thế kỷ 19, gắn liền với các nhóm bí truyền người Pháp, đến năm 1875 thì truyền vào tiếng Anh. Trong suốt thế kỷ 20, thuật ngữ này được sử dụng một cách ngẫu nhiên bởi nhiều tác giả, nhưng đến thế kỷ 21 thì hay được các nhà học thuật chuyên về mảng huyền bí dùng để chỉ các dòng tri thức thần bí phát triển từ giữa thế kỷ 19 trở về sau. Đặc biệt từ cuối thế kỷ 20, nhiều tác giả khác nhau đã sử dụng thuật ngữ "điều thần bí" để phân loại các phạm trù mà người ta không thể xếp vào tôn giáo hoặc khoa học được. "Điều thần bí" theo nghĩa này rất rộng, bao gồm các hiện tượng như tín ngưỡng ma cà rồng, tín ngưỡng nàng tiên tí hon hay các phong trào như ufology và parapsychology.

== Khoa học thần bí ==
Ý niệm về "khoa học thần bí" nổi lên từ thế kỷ 16. Thuật ngữ này thường bao hàm ba môn là chiêm tinh học, thuật giả kim và phép thuật tự nhiên, hay có khi người ta tách riêng các hình thức bói toán ra khỏi phép thuật tự nhiên. Theo nhà sử học tôn giáo Wouter Hanegraaff, các môn này được nhóm lại với nhau vì "chúng đều có mục đích tìm hiểu một cách có hệ thống về tự nhiên và các tiến trình tự nhiên, xây dựng khung lý thuyết dựa chủ yếu trên các niềm tin vào bản chất, tinh thần hoặc sức mạnh thần bí." Mặc dù có sự chồng chéo giữa các môn tri thức này nhưng chúng vẫn mang tính độc lập và có những trường hợp có người tin theo môn này nhưng lại phủ nhận môn kia. Vào thời kỳ Khai sáng, thuật ngữ "thần bí học" dần bị xem là không phù hợp với khái niệm "khoa học". Từ thời điểm này, "thần bí học" đứng bên kia chiến tuyến với khoa học chính thống. Trong cuốn sách "Văn hóa nguyên thủy" năm 1871, nhà nhân chủng học Edward Tylor dùng thuật ngữ "thần bí học" như một từ đồng nghĩa với "ma thuật".
Đơn vị hành chính

Đơn vị hành chính (tiếng Anh: "administrative division"), còn gọi là thực thể địa phương, đơn vị cấu thành hoặc phân khu quốc gia, là một phần của một quốc gia hoặc vùng lãnh thổ, được phân định nhằm phục vụ mục đích quản lý. Các đơn vị hành chính có mức độ tự chủ nhất định, hoạt động trong khuôn khổ chính quyền địa phương của chúng. Các quốc gia phân chia lãnh thổ thành các đơn vị hành chính nhỏ hơn để dễ bề quản lý đất đai và các vấn đề dân sinh. Một quốc gia có thể được phân làm các tỉnh, đến lượt các tỉnh lại được chia làm các khu tự quản.

Về mặt khái niệm, đơn vị hành chính khác với lãnh thổ phụ thuộc. Đơn vị hành chính là bộ phận cấu thành quốc gia có chủ quyền, trong khi lãnh thổ phụ thuộc chỉ ràng buộc vào quốc gia ở mức độ lỏng lẻo hơn. Tuy nhiên, thuật ngữ "đơn vị hành chính" có thể bao hàm lãnh thổ phụ thuộc hoặc các khu vực lãnh thổ được thừa nhận là đơn vị hành chính (chẳng hạn như cách phân chia trong cơ sở dữ liệu địa lý).

Nhằm tạo sự rõ ràng và thuận tiện, người ta dùng cách gọi mang tính trung lập và tiêu chuẩn cho phân cấp hành chính cao nhất của một quốc gia là "đơn vị hành chính cấp một" hoặc "cấp hành chính thứ nhất", dưới đó là "đơn vị hành chính cấp hai" hoặc "cấp hành chính thứ nhì".

==Xem thêm==
- Phân cấp hành chính Hoa Kỳ
- Phân cấp hành chính Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
- Phân cấp hành chính Việt Nam
Trượt tuyết đổ đèo

Trượt tuyết đổ đèo (tiếng Anh: "Alpine skiing") là trò tiêu khiển mà trong đó người chơi trượt tuyết từ trên các con dốc vùng núi cao, mang giày được gắn cố định vào ván trượt, khác với các môn cross-country skiing ("trượt tuyết xuyên quốc gia") hoặc môn ski jumping mà trong đó ván trượt không gắn cố định với giày. Dù là giải trí hay thi đấu thể thao thì môn này thường diễn ra tại các khu nghỉ dưỡng trượt tuyết vì ở đây có đầy đủ các dịch vụ thang máy trượt tuyết, máy làm tuyết nhân tạo, cào tuyết theo ý muốn, nhà hàng và đội ngũ nhân viên hỗ trợ.

Tính đến năm 1994, ước tính trên thế giới có khoảng 55 triệu người tham gia chơi trò trượt tuyết đổ đèo. Ước tính số người chơi trượt tuyết (gồm cả những người chơi trượt tuyết đổ đèo) và các môn thể thao liên quan đến tuyết lên tới 30 triệu người ở châu Âu, 20 triệu người ở Bắc Mỹ và 14 triệu người ở Nhật Bản. Tính đến năm 1996, đã có 4.500 khu trượt tuyết với 26.000 thang máy trượt tuyết. Khu vực chiếm ưu thế về môn trực tuyết đổ đèo là châu Âu, kế đến là Nhật Bản và Mỹ.

Trượt tuyết đổ đèo có trong danh mục môn thi của Thế vận hội Olympic mùa đông kể từ năm 1936.

== Lịch sử ==
Môn trượt tuyết đổ đèo có thể đã khởi thủy ở Nga, Phần Lan, Thụy Điển và Na Uy từ thời tiền sử. Người ta tìm thấy những tấm ván trượt bằng gỗ với nhiều kích thước và hình dạng khác nhau vùi trong các mỏ than bùn. Ban đầu người ta vận dụng ván trượt để băng qua các khu đầm lầy và khu đất ngập nước vào mùa đông khi nước đã đóng băng. Vào thập niên 1760, trượt tuyết được đưa vào huấn luyện quân sự. Quân đội Na Uy khi đó tổ chức những trận thi đấu kỹ thuật trượt tuyết đổ đèo, vừa vòng tránh các thân cây và chướng ngại vật lại vừa bắn súng. Trượt tuyết đổ đèo hiện đại ra đời vào thập niên 1850. Trượt tuyết đóng vai trò là cách thức đi lại suốt hàng ngàn năm ở các quốc gia lạnh giá. Cuối thế kỷ 19, nó biến thành thú tiêu khiển và còn để tranh tài thể thao. Huyền thoại người Na Uy Sondre Norheim là nhà vô địch cuộc thi trượt tuyết đổ đèo đầu tiên tại Oslo, Na Uy vào năm 1868. Hai đến ba thập niên sau, môn thể thao này đã lan sang phần còn lại của châu Âu và Mỹ.
Top Model po-ukrainsky (mùa 6)

Mùa thứ sáu của Top Model po-ukrainsky được dựa theo "America's Next Top Model" của Tyra Banks và là mùa thứ ba. Alla Kostromichova, Serhiy Nikityuk và Sonya Plakydyuk quay lại làm giám khảo cho mùa này còn Kostyantyn Borovskyy sẽ không còn là giám khảo nữa và sẽ thay thế ông là Volodymyr Demchynskyy. Trong mùa này, có sự thay đổi là sẽ không có thí sinh nam tham gia trong mùa này.

Điểm đến quốc tế của mùa này là Antalya, Cappadocia, Denizli dành cho top 5 và Istanbul dành cho top 4.

Người chiến thắng trong cuộc thi là Malvina Chuklya, 25 tuổi từ Bairaky. Cô giành được: 1 hợp đồng người mẫu với "K Models", lên ảnh bìa cùng 6 trang biên tập cho tạp chí "Pink" và giải thưởng tiền mặt trị giá ₴100.000.

==Thứ tự gọi tên==
- Darya là thí sinh chiến thắng phần casting online nên cô được tham gia vào cuộc thi.
- Tập 1 và 2 là tập casting. Sau khi 15 thí sinh được chọn, Karina là thí sinh cuối cùng được chọn vào cuộc thi sau khi những cô gái chưa được tham gia chụp ảnh muốn ban giám khảo cho họ thêm một cơ hội nữa.
- Trong tập 3, Malvina được miễn loại vì giành chiến thắng trong thử thách trình diễn thời trang. 16 cô gái còn lại đều phải tham gia thử thách đấu loại.
- Trong tập 4, Darya dừng cuộc thi vì không muốn diện mạo mới, còn Malvina phải dừng cuộc thi vì bố cô qua đời.
- Trong tập 7, Malvina được quay lại cuộc thi.
- Trong tập 8, Katya C. được miễn loại vì được các cô gái bầu chọn nhiều nhất trong thử thách chụp hình, còn Yulia được miễn loại vì được các cô gái bầu chọn nhiều nhất trong thử thách trình diễn thời trang.
- Trong tập 12, Yulia không tham gia vào buổi đánh giá vì phải nhập viện nên cô được miễn loại trong tập đó.
- Trong tập 13, chỉ có duy nhất Yulia trong phòng nguy hiểm, đồng nghĩa với việc là cô ấy bị loại.
- Trong tập 14, Darina đã được miễn loại vì giành chiến thắng trong thử thách trình diễn thời trang.
Magenta

Màu cánh sen (magenta) được định nghĩa là một màu đỏ pha sắc tím hoặc màu tím pha sắc đỏ hoặc màu đỏ thắm pha sắc cẩm quỳ. Đây là một trong bốn màu mực được sử dụng trong máy in phun, cùng với màu vàng, màu đen và lục lam, nhằm để tạo ra tất cả các màu khác. Sắc magenta dùng trong in ấn được gọi là "magenta máy in".

Tên gọi "magenta" là từ tên của một loại thuốc nhuộm anilin được sản xuất và cấp bằng sáng chế vào năm 1859 bởi nhà hóa học người Pháp François-Emmanuel Verguin, có tên gọi nguyên thủy là "fuchsine". Tên màu này được đổi khi người ta ăn mừng chiến thắng của liên quân Ý-Pháp tại trận Magenta giữa Pháp và Áo ngày 4 tháng 6 năm 1859, gần thị trấn Magenta trong vùng Bologna của Ý. Bên Anh Quốc cũng chế ra một màu mà về mặt thị giác trông y hệt màu magenta, được gọi là màu roseine, do hai nhà hóa học người Anh là Chambers Nicolson và George Maule sáng tạo ra năm 1860.

Trên môi trường thiết kế web, màu magenta còn được gọi là màu fuchsia.

== Tọa độ màu ==
Số Hex = #FF00FF

RGB (r, g, b) = (255, 0, 255)

CMYK (c, m, y, k) = (0, 100, 0, 0)

HSV (h, s, v) = (300, 100, 100)
Gà gáy dài

Gà gáy dài là giống gà đặc trưng do tiếng gáy của gà trống kéo dài bất thường, trong một số trường hợp kéo dài lên đến 60 giây. Các tài liệu tham khảo lâu đời nhất về giống gà này là từ Trung Quốc. Chúng phân bố đông đúc nhất là ở Viễn Đông, Thổ Nhĩ Kỳ, Balkan và phía tây nước Đức.

== Lịch sử ==
Tài liệu đề cập sớm nhất về gà gáy dài là trong các tác phẩm của Li Ji, có từ thời Hoàng đế Xuan của Hán (75-49 TCN). Ở Nhật Bản các tài liệu tham khảo đầu tiên là từ đầu thế kỷ thứ 8, trong biên niên sử Kojiki và Nihon Shoki. Giống gà gáy dài Bergische Kräher của Đức được nhập khẩu từ Balkan vào thời Mediaeval. Ở Nga, Jurlower hay Yurlov Crower được nhân giống vào thế kỷ XIX. 

== Đặc điểm ==
Các giống gà thể hiện hành vi gáy dài ở nhiều mức độ bao gồm gà Berat, Bergische Kräher, Jurlower và Kosovo và các giống của Đông Âu, Denizli của Thổ Nhĩ Kỳ, và các giống Koeyoshi, Kurokashiwa, Tomaru và Tôtenko của Nhật Bản. 

Nhìn chung, các giống gà gáy dài có đặc điểm cao, chân và cổ dài. 

== Cuộc thi gà gáy ==
Ở Đức, Indonesia và Nhật Bản, có một truyền thống cũ về các cuộc thi dành cho gà gáy với những giống gà gáy dài địa phương. Độ dài của tiếng gáy được đo, nhưng cũng có thể đánh giá số lượng tiếng gáy, giai điệu và cao độ. Gần đây, cuộc thi kéo dài với các giống không phải địa phương đang được tổ chức ở Đức và Hà Lan.

== Danh sách các giống gà gáy dài ==
- Achal Tekkinski
- Bekisar
- Bergische Crower và Bergische Bantam Crower
- Crower Brazil (Galo musico)
- Crower Bosnian (Berat Crower)
- Changkuo Crower
- Denizli Crower (Denizli horozu)
- Gaga (Ayam gaga)
- Pelung (Ayam Pelung)
- Yurlov Crower (Jurlovskie golosistie)
- Kokok Balenggek (Ayam Kokok Balenggek)
- Komotini Crower
- Cây kéo dài Kosova
- Palama Crower
- Shôkoku
- Tômaru
- Tôtenkô
- Koeyoshi
- Kurokashiwa
Mọc răng

Mọc răng là quá trình mà răng đầu tiên của trẻ sơ sinh (răng rụng, thường được gọi là "răng sữa" hoặc "răng sữa") xuất hiện tuần tự bằng cách trồi lên qua nướu, thường đến theo cặp. Răng cửa hàm dưới là răng cửa đầu tiên mọc lên, thường là từ 6 đến 10 tháng tuổi. Có thể mất vài năm để tất cả 20 răng hoàn thành quá trình phun trào răng. Mặc dù quá trình mọc răng đôi khi gây ra nứt nướu, khi răng mọc ra qua nướu chúng thường không cắt xuyên qua nướu răng. Thay vào đó, hormone được giải phóng trong cơ thể khiến một số tế bào trong nướu chết và tách ra, cho phép răng trồi lên.

Mọc răng có thể khiến nhiệt độ cơ thể tăng nhẹ, nhưng không tăng trong phạm vi sốt lớn hơn . Nhiệt độ cao hơn trong quá trình mọc răng là do một số dạng nhiễm trùng, chẳng hạn như virus herpes, loại nhiễm trùng ban đầu rất phổ biến ở trẻ em trong độ tuổi mọc răng.

== Dấu hiệu và triệu chứng ==
Mức độ đau mà trẻ em có thể chịu đựng được sẽ khác nhau đối với mỗi đứa trẻ. Một số trẻ có thể phải chịu đựng nhiều hơn những trẻ khác trong khi chúng đang mọc răng. Đau nhức và sưng nướu trước khi răng nhô lên là nguyên nhân gây ra sự đau đớn và quấy khóc mà em bé trải qua trong quá trình thay đổi này. Những triệu chứng này thường bắt đầu khoảng ba đến năm ngày trước khi răng xuất hiện và chúng biến mất ngay sau khi răng xuyên qua nướu. Một số bé thậm chí không bận tâm đến việc mọc răng.
Wazir

Wazir ( "wazīr"; tiếng Anh: "vizier"), có khi còn dịch là vizia, là một vị cố vấn chính trị cấp cao hoặc bộ trưởng trong nội các. Danh hiệu này do các caliph nhà Abbas phong cho những vị "katib" ("thư ký"), vốn dĩ ban đầu chỉ là các trợ lý nhưng về sau trở thành người đại diện và kế thừa các "dapir" (thư ký hoặc văn thư) làm việc cho các vị vua Sasan.

Trong ngữ cảnh ngày nay, wazir là để chỉ những vị bộ trưởng chính phủ ở phần lớn các nước Trung Đông.

== Từ nguyên ==
Một cách giải thích được chấp nhận rộng rãi là: từ "wazir" bắt nguồn từ từ "wazara" trong tiếng Ả Rập, nghĩa là "lãnh trọng trách", gốc từ trong ngôn ngữ Semit là "WZR". Từ wazir xuất hiện trong Kinh Qur'an ở đoạn mô tả Aaron là một "wazir" (người trợ giúp) của Moses. Từ này cũng chung gốc với từ "wizr" (dịch là "gánh nặng").

Một cách giải thích nữa, đó là trong tiếng Ba Tư trung đại có các từ "vizīr" và "vicīr" (nghĩa là "văn bản pháp lý" hoặc "quyết định"), cùng một gốc với từ "vīcira" trong tiếng Avesta, có nghĩa là "người giải quyết" hoặc "trọng tài viên", gợi ý về nguồn gốc Ấn-Âu của từ "wazir".
Đại Pháp quan Thụy Điển

Đại Pháp quan () là chức vụ nổi bật và có ảnh hưởng ở Thụy Điển, từ năm 1538 cho đến năm 1799, không bao gồm các giai đoạn khi chức vụ này bị loại bỏ. Người nắm giữ chức vụ này là một thành viên của Hội đồng Cơ mật. Từ năm 1634, Đại Pháp quan là một trong năm Đại quan chức Vương quốc, là thành viên nổi bật nhất của Hội đồng Cơ mật và đứng đầu một nhánh chính phủ, mỗi Đại Pháp quan đứng đầu Hội đồng Cơ mật. Năm 1792, hơn một thế kỷ sau khi bãi bỏ chức vụ này năm 1680, chức vụ đã được tái lập nhưng cuối cùng sau đó bị bãi bỏ bảy năm sau đó vào năm 1799.

== Nguồn gốc ==
Trong thời Trung cổ, từ thế kỷ 13, "Đại pháp quan của nhà vua" là một người thân cận của nhà vua. Đại pháp quan nói chung là một người của giáo hội, và một phần trong nhiệm vụ của vị này là trợ giúp nhà vua trong các cuộc đàm phán với các thế lực nước ngoài. Năm 1560, dưới triều đại của Eric XIV, Nils Gyllenstierna đã trở thành người đầu tiên nhận được tước hiệu hiệu "Rikskansler".

== Chức năng ==
Đại pháp quan được vua Thụy Điển bổ nhiệm và được giao nhiệm vụ đảm bảo rằng các mệnh lệnh của Nhà vua và Riksdag của Estates được tuân theo. Theo thời gian, các nhiệm vụ của vị pháp quan này đã tăng lên đến mức mà một thủ tướng, Hội đồng Cơ mật, phải được thành lập. Năm 1634, năm Đại pháp quan của Vương quốc được giới thiệu là người quyền lực nhất trong số các thành viên Hội đồng Cơ mật. Thủ tướng đứng thứ tư trong số này. Mặc dù đứng thứ tư về thứ hạng, Đại pháp quan trở thành nhân vật quan trọng nhất trong Hội đồng Cơ mật. Thủ tướng chịu trách nhiệm duy trì quan hệ với các cường quốc nước ngoài và đặc biệt là Axel Oxenstiernasở hữu ảnh hưởng lớn trong nhiệm kỳ của ông là Thủ tướng (1612-1654), khi ông ít nhiều có vai trò là người đứng đầu chính phủ.

== Bãi bỏ và phục hồi chức vụ ==
Năm 1680, Charles XI đã bãi bỏ chức vụ này và thiết lập một chức vụ khác thay thế - "Chủ tịch Hội Pháp quan" ("Kanslipresident"). Vào năm 1792, dưới triều đại thiểu số của Gustav IV Adolph, chức vụ "Rikskansler" đã được tái lập, nhưng nó đã bị hủy bỏ một lần nữa vào năm 1799. 

== Xem thêm ==
- Quốc vương Thụy Điển
- Thủ tướng Thụy Điển
Trò chơi platform

Trò chơi platform, hoặc trò chơi đi cảnh, là một thể loại trò chơi video và thể loại phụ của trò chơi hành động. Trong một platformer, nhân vật do người chơi điều khiển phải nhảy và leo qua các nền tảng bị treo trong khi tránh chướng ngại vật. Môi trường thường có địa hình không bằng phẳng có chiều cao khác nhau phải đi qua. Người chơi thường có một số quyền điều khiển về chiều cao và khoảng cách của cú nhảy để nhân vật của họ không bị ngã chết hoặc bỏ lỡ những bước nhảy cần thiết. Yếu tố thống nhất phổ biến nhất của các trò chơi thuộc thể loại này là nút nhảy, nhưng bây giờ có các lựa chọn thay thế khác như vuốt màn hình cảm ứng. Các thao tác nhào lộn khác cũng có thể tham gia vào trò chơi, chẳng hạn như đu từ các vật thể như dây leo hoặc móc vật lộn, như trong "Ristar" hoặc "Bionic Commando", hoặc nhảy từ ván "trượt" hoặc trampoline, như trong "Alpha Waves". Các cơ chế này, ngay cả trong bối cảnh của các thể loại khác, thường được gọi là "platforming". Các trò chơi trong đó nhảy được tự động hóa hoàn toàn, chẳng hạn như các trò chơi 3D trong chuỗi trò chơi "The Legend of Zelda", nằm ngoài thể loại này.

Các trò chơi nền tảng bắt nguồn từ đầu những năm 1980, thường là về việc leo lên thang nhiều như nhảy, với những người kế nhiệm 3D phổ biến vào giữa những năm 1990. Thuật ngữ này mô tả các trò chơi trong đó nhảy trên nền tảng là một phần không thể thiếu của trò chơi và được sử dụng sau khi thể loại này được thành lập, không muộn hơn 1983. Thể loại này thường được kết hợp với các yếu tố thuộc các thể loại khác, chẳng hạn như các yếu tố bắn súng trong "Contra", các yếu tố beat 'em up của "Viewtiously Joe", các yếu tố phiêu lưu của trò chơi "Flashback" hoặc các yếu tố trò chơi nhập vai của "".

Mặc dù thường được kết hợp với chơi trò chơi trên bàn điều khiển, đã có nhiều trò chơi platform quan trọng được phát hành cho các video arcade, cũng như cho các máy chơi game cầm tay và máy tính gia đình. Bắc Mỹ, Châu Âu và Nhật Bản đã đóng một phần quan trọng trong sự phát triển của thể loại này. Các chủ đề nền tảng bao gồm từ các trò chơi giống như phim hoạt hình đến khoa học viễn tưởng và sử thi giả tưởng.

Tại một thời điểm, trò chơi platform là thể loại trò chơi video phổ biến nhất. Ở đỉnh cao của sự nổi tiếng, người ta ước tính rằng giữa một phần tư và một phần ba số trò chơi trên máy console là các trò chơi platform, nhưng đã được thay thế bởi các trò chơi bắn súng góc nhìn thứ nhất. Tính đến năm 2006, thể loại này đã trở nên ít chiếm ưu thế hơn, chiếm hai phần trăm thị phần so với mười lăm phần trăm vào năm 1998, nhưng vẫn có thể thương mại hóa, với một số trò chơi được bán trong hàng triệu đơn vị. Kể từ năm 2010, một loạt các trò chơi platform chạy vô tận cho các thiết bị di động đã mang lại sự phổ biến mới cho thể loại này.
Trò chơi bắn súng

Trò chơi bắn súng là một thể loại phụ của trò chơi hành động, thường kiểm tra nhận thức, phản xạ và tốc độ không gian của người chơi trong cả hai môi trường chơi đơn hoặc môi trường nhiều người chơi nối mạng. Trò chơi bắn súng bao gồm nhiều thể loại con có điểm chung là tập trung vào các hành động của avatar tham gia chiến đấu với vũ khí chống lại cả kẻ thù NPC được điều khiển bằng lập trình hoặc các avatar khác do người chơi khác điều khiển.

Thông thường vũ khí này là súng hoặc một số vũ khí tầm xa khác, và có thể được sử dụng kết hợp với các công cụ khác như lựu đạn để tấn công gián tiếp, áo giáp để phòng thủ bổ sung hoặc các phụ kiện như kính ngắm viễn vọng để sửa đổi hành vi của vũ khí. Một tài nguyên phổ biến được tìm thấy trong nhiều game bắn súng là đạn dược, áo giáp hoặc máu hoặc nâng cấp giúp tăng vũ khí của nhân vật người chơi.

Thông thường nhất, mục đích của một game bắn súng là bắn chết đối thủ và thực hiện các nhiệm vụ mà không để bị giết hoặc chết do các hành động khác của người chơi. Trò chơi bắn súng là một thể loại trò chơi điện tử, trong đó trọng tâm gần như hoàn toàn là đánh bại kẻ thù của nhân vật bằng cách sử dụng vũ khí của người chơi.
Ipratropium bromide/salbutamol

Ipratropium / salbutamol, được bán dưới tên thương hiệu Combivent trong số những loại khác, là một loại thuốc kết hợp được sử dụng để điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD). Nó chứa ipratropium (một thuốc kháng cholinergic) và salbutamol (albuterol, một chất chủ vận -adrenergic). Nó được thực hiện bằng đường hô hấp.

Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm đau họng, chuột rút cơ bắp và buồn nôn. Các tác dụng phụ khác có thể bao gồm co thắt phế quản, phản ứng dị ứng và nhiễm trùng đường hô hấp trên. An toàn trong thai kỳ là không rõ ràng. Mỗi loại thuốc thường làm giảm co thắt phế quản và làm như vậy thông qua các cơ chế khác nhau.

Sự kết hợp đã được chấp thuận cho sử dụng y tế tại Hoa Kỳ vào năm 1996. Nó có sẵn như là một loại thuốc chung chung. Sáu mươi liều ở Vương quốc Anh tiêu tốn của NHS khoảng 18 £ vào năm 2019. Tại Hoa Kỳ, chi phí bán buôn của số tiền này là khoảng 9,50 đô la Mỹ. Năm 2016, đây là loại thuốc được kê đơn nhiều thứ 166 tại Hoa Kỳ với hơn 3 triệu đơn thuốc.

== Xã hội và văn hoá ==
Vì Combivent có chứa chất đẩy nhiên liệu dựa trên chlorofluorocarbon, nên nó đang dần bị loại bỏ ở các nước thuộc Liên minh Châu Âu. Cloroflourocarbons (CFC) được quy cho sự suy giảm của tầng ozone.
Fluticasone/salmeterol

Flnomasone/salmeterol, được bán dưới tên thương hiệu Advair trong số những loại khác, là một loại thuốc kết hợp có chứa flnomasone propionate và salmeterol. Nó được sử dụng trong quản lý hen và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Nó được sử dụng bằng cách hít thuốc vào phổi.

Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm tưa miệng, đau đầu và ho. Tác dụng phụ nghiêm trọng có thể bao gồm hen suyễn nặng hơn, sốc phản vệ, co giật và các vấn đề về tim. An toàn trong thai kỳ và cho con bú là không rõ ràng. Flnomasone, một corticosteroid, hoạt động bằng cách giảm viêm trong khi salmeterol, một chất chủ vận beta-adrenoceptor tác dụng dài (LABA), hoạt động bằng cách kích hoạt thụ thể adrenergic beta-2.

Sự kết hợp đã được chấp thuận cho sử dụng y tế tại Hoa Kỳ vào năm 2000. Một phiên bản gốc đã được phê duyệt tại Hoa Kỳ vào năm 2019. Một nguồn cung cấp hai tháng tại Vương quốc Anh tiêu tốn cho Dịch vụ Y tế Quốc gia khoảng 35 bảng mỗi tháng kể từ năm 2019. Tại Hoa Kỳ, chi phí bán buôn của số tiền này là khoảng 89 USD. Năm 2016, đây là loại thuốc được kê đơn nhiều thứ 62 tại Hoa Kỳ, với hơn 12 triệu đơn thuốc.

== Sử dụng trong y tế ==
Flnomasone, một corticosteroid, là thành phần chống viêm của sự kết hợp làm giảm viêm trong phổi. Điều này dẫn đến việc cải thiện hơi thở. Salmeterol, một LABA, điều trị co thắt đường thở. Sự kết hợp của cả hai có nghĩa là được sử dụng như một liệu pháp duy trì và không phải là một liệu pháp cứu hộ cho các triệu chứng đột ngột.

== Tác dụng phụ ==
Các tác dụng phụ phổ biến của sự kết hợp này là những thuốc riêng lẻ của nó. Ví dụ, việc sử dụng corticosteroid dạng hít có liên quan đến nhiễm nấm miệng, thường được gọi là nhiễm trùng nấm men hoặc bệnh tưa miệng. Súc miệng bằng nước sau khi hít thuốc làm giảm nguy cơ phát triển tình trạng này.

Mặc dù việc sử dụng steroid dạng hít và LABA được khuyến nghị để cải thiện kết quả kiểm soát các triệu chứng hen suyễn, đã lo ngại rằng salmeterol có thể làm tăng nguy cơ tử vong do hen suyễn và nguy cơ bổ sung này không giảm khi bổ sung steroid dạng hít. Các tác dụng phụ khác từ sự kết hợp thuốc này có thể bao gồm tăng huyết áp, thay đổi nhịp tim, nhịp tim không đều, tăng nguy cơ loãng xương, đục thủy tinh thể và tăng nhãn áp. Các nghiên cứu đã chứng minh sự an toàn của flnomasone propionate dạng hít ở trẻ em. Một đánh giá có hệ thống được công bố vào năm 2013 cho thấy không có tác dụng phụ đáng kể nào đối với chức năng của trục thượng thận tuyến yên, sự phát triển và mật độ khoáng xương ở trẻ em hen suyễn khi sử dụng flnomasone trong tối đa ba tháng.

== Xã hội và văn hoá ==
=== Tương đương gốc ===
Vào ngày 30 tháng 1 năm 2019, FDA đã cấp cho Mylan NV sự chấp thuận chung đầu tiên cho Advair Diskus.

=== Khu định cư dân sự ===
Năm 2012, Advair là một phần của thỏa thuận giải quyết dân sự lớn hơn giữa GlaxoSmithKline (GSK) và Hoa Kỳ, trong đó GSK đồng ý trả 1,043 tỷ đô la; Hoa Kỳ nói rằng GSK đã thúc đẩy việc sử dụng Advair ngoài nhãn hiệu và trả lại tiền cho các chuyên gia chăm sóc sức khỏe để bán loại thuốc này, trong số những người khác.
Fluticasone furoate/vilanterol

Flnomasone furoate/vilanterol (FF/VI), được bán dưới tên thương mại Breo Ellipta trong số những loại khác, là một loại thuốc kết hợp để điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) và hen suyễn. Nó chứa flnomasone furoate, một loại thuốc corticosteroid dạng hít và vilanterol, một chất chủ vận β tác dụng rất dài (siêu LABA).

Vào năm 2013, loại thuốc này đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ chấp thuận sử dụng để điều trị duy trì lâu dài tình trạng tắc nghẽn luồng khí ở bệnh nhân mắc COPD, bao gồm viêm phế quản mãn tính và khí phế thũng, và Cơ quan Dược phẩm Châu Âu đã phê duyệt một liệu pháp thứ hai để điều trị COPD và hen suyễn.

Tuy nhiên, có những lo ngại rằng LABA như vilanterol làm tăng nguy cơ tử vong do hen suyễn.

== Sử dụng trong y tế ==
Có bằng chứng dự kiến vào năm 2016 rằng nó tốt hơn giả dược cho bệnh hen suyễn. Bằng chứng là ít mạnh mẽ ở trẻ em.

== Lịch sử ==
=== Sự chấp thuận ===
Thuốc này đã được FDA chấp thuận để sử dụng như một phương pháp điều trị duy trì lâu dài, một lần mỗi ngày ở những người bị COPD vào năm 2013. Ghi nhãn đã thay đổi vào ngày 30 tháng 4 năm 2015 để thêm một chỉ định điều trị hen suyễn một lần mỗi ngày ở những người từ 18 tuổi trở lên. Độc quyền cho một sản phẩm mới đã kết thúc vào tháng 5 năm 2016 tại Hoa Kỳ và độc quyền về chỉ định cho bệnh hen suyễn đã hết hạn vào ngày 30 tháng 4 năm 2018. Bằng sáng chế cho cả hai chỉ định hết hạn vào ngày 3 tháng 8 năm 2021. Cơ quan Dược phẩm Châu Âu đã phê duyệt thuốc để tiếp thị vào ngày 13 tháng 11 năm 2013.

=== Thông tin thương mại ===
GlaxoSmithKline sản xuất thuốc này. Kể từ ngày 31 tháng 12 năm 2015, bột hít FF/VI đã được phê duyệt để tiếp thị ở 73 quốc gia và đã được tung ra tại 45 quốc gia. Trong tên thương mại, loại Ellipta 'là thuốc hít bột khô mà thuốc được sử dụng. Innoviva đã phát triển hoạt chất vilanterol và nhận tiền bản quyền bán hàng.
Isoetarine

Isoetarine là một chất chủ vận tác dụng ngắn chọn lọc. Nó có thể được gọi là "cháu gái của adrenalin" trong dòng chất chủ vận β đã giúp giảm đau nhanh do co thắt phế quản và hen suyễn. Epinephrine (adrenalin) là thuốc đầu tiên trong số này, và tiếp theo là isoprenaline (isoproterenol). Isoetharine là thuốc thứ ba trong dòng này, do đó, thế hệ thứ ba hoặc cháu gái của bản gốc.

Ở miền tây Hoa Kỳ, đây là loại thuốc được lựa chọn vào cuối những năm 1970 và đầu những năm 1980 để xông hơi ("điều trị hô hấp") để làm giảm co thắt đường thở. Nó thường giúp giảm bớt khó thở, bắt đầu trong vòng 2 - 5 phút sau khi bệnh nhân bắt đầu hít phải sương mù. Khởi phát nhanh này không xuất hiện rõ ràng trong các loại thuốc sau này.

Tất cả các catecholamine chủ vận ag đầu được sử dụng cho co thắt phế quản đều có tác dụng phụ mạnh, với nhịp tim tăng là phổ biến nhất và có vấn đề nhất. Điều này xuất hiện bởi vì "hiệu ứng " của nó không hoàn toàn có chọn lọc như mong đợi. thụ thể dường như cũng được kích thích ở một số bệnh nhân, gây ra tác dụng phụ về tim và CNS khác. Với isoetarine, tác dụng này có xu hướng thoáng qua và thường biến mất trong vòng vài phút sau khi kết thúc điều trị. Tăng huyết áp cũng xảy ra trong một tỷ lệ nhỏ nhưng đáng kể các trường hợp, nhưng cũng gần như thoáng qua.

Vào cuối những năm 1980, isoetharine đã được thay thế phần lớn trên thị trường bởi orciprenaline (metaproterenol), dường như có tác dụng phụ tim ít hơn một chút và kéo dài thêm vài giờ. Lần lượt Orciprenaline được thay thế bằng salbutamol (albuterol). Một số học viên vẫn tin rằng những thuốc giãn phế quản khí dung sau này không bao giờ giúp giảm đau nhanh khi bị khó thở như isoetarine. Do đó, họ thấy vai trò chuyên môn liên tục trong điều trị chứng khó thở trầm trọng không cải thiện trong năm phút đầu điều trị bằng salbutamol.

== Đọc thêm ==
- George Burton, Chăm sóc hô hấp, 1984, JB Lippincott, trang.   456 bóng482.
- Craig Scanlan, Nguyên tắc cơ bản về chăm sóc hô hấp của Egan, 1999, CV Mosby, trang.   571 bóng576.
Lịch sử Thụy Điển (1523–1611)

Thời kỳ đầu Vasa là một giai đoạn trong lịch sử Thụy Điển và Phần Lan kéo dài từ năm 1523 đến 1611. Thời kỳ này bắt đầu sau cuộc chinh phục Stockholm từ Đan Mạch của Gustav Vasa vào năm 1523 và việc Thụy Điển rời khỏi Liên minh Kalmar. Thời kỳ này sau đó tiếp tục dưới triều đại của những đứa con của Gustav, Erik XIV, Johan III, con trai của Johan là Sigismund và sau đó là con trai út của Gustav, Karl IX. Thời kỳ này được thay thế bằng thời kỳ "Đế quốc Thụy Điển", Đó là thời điểm Thụy Điển trở thành một trong những quốc gia lớn ở châu Âu.

Trong thời kỳ cai trị của Gustav, các cải cách chính trị và tôn giáo đã diễn ra, bao gồm Cải cách Tin lành và thống nhất các tỉnh của Thụy Điển. Sau cái chết của Gustav năm 1560, anh được con trai cả của mình, Erik kế nhiệm. Erik là một nhà lãnh đạo thông minh và có khả năng, nhưng thường đụng độ với anh trai và các quý tộc khác. Ông đã tiến hành chiến tranh chống lại Đan Mạch, Nga và Ba Lan, nhưng bị điên loạn vào năm 1567. Năm 1568, ông bị thoái vị và được thay thế bởi anh trai của ông, Johan.

Johan ổn định tình hình quốc tế và làm hòa với các nước khác. Ông cũng muốn khôi phục tín ngưỡng Công giáo Rôma cho Thụy Điển, nhưng mong muốn này đã không thành hiện thực.

Sau cái chết của Johan năm 1592, ông đã được con trai mình, Sigismund kế nhiệm. Sigismund đã trở thành người cai trị Khối thịnh vượng chung Ba Lan-Litva nhờ vào mối quan hệ họ hàng của mẹ ông, và ông đã cai trị Ba Lan từ năm 1587 đến 1632. Ông đặt niềm tin vào Thụy Điển và ở lại Ba Lan. Sau khi nghe tin tức về Thượng hội đồng Uppsala tuyên bố các học thuyết Luther của Thụy Điển, ông trở về Thụy Điển để phản đối Thượng hội đồng này. Hóa ra Riksdag đã bỏ Sigismund và thay thế anh ta bằng đứa con trai út, ông Christopher Vasa, cũng là chú của anh ta, Charles IX. Sau đó, có một cuộc nội chiến ngắn ngủi cuối cùng đã được Charles IX giành được vào năm 1598. Sigismund buộc phải chạy trốn sang Ba Lan và không thể trở về Thụy Điển.

== Xem thêm ==
- Đế quốc Thụy Điển

== Tham khảo ==
- Michael Roberts: Thời kỳ đầu Vasas: một lịch sử Thụy Điển 1523–1611 (1968).
Attribution: