La Gi (phường)

La Gi là một phường thuộc tỉnh Lâm Đồng, Việt Nam. Đây là một trong 124 phường, xã và đặc khu mới ở tỉnh Lâm Đồng sau đợt sắp xếp vào năm 2025.

== Địa lý ==
Phường La Gi là một phường ven biển nằm ở phía Tây Nam của tỉnh Lâm Đồng, cách phường Phan Thiết khoảng 60 km về phía Tây, cách Phường 1 Bảo Lộc khoảng 140km về phía Nam và cách phường Xuân Hương - Đà Lạt khoảng 230 km về phía Tây Nam, thuộc thị xã La Gi của tỉnh Bình Thuận trước đây.

Phường La Gi nằm ở trung tâm của khu vực Tây Nam của tỉnh Lâm Đồng, có vị trí địa lý:

- Phía Đông giáp với xã Tân Hải
- Phía Bắc và phía Tây Bắc giáp với xã Hàm Tân
- Phía Tây giáp với phường Phước Hội
- Phía Nam giáp với Biển Đông

Theo Công văn số 2896/BNV-CQĐP ngày 27 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nội vụ, phường La Gi sau sắp xếp có diện tích 68,47 km², dân số tính tới ngày 31/12/2024 là 60.549 người, mật độ dân số đạt người/km² (số liệu thống kê tính đến ngày 31/12/2024 theo quy định tại Điều 6 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 14 tháng 4 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội).

== Lịch sử ==
=== Nguồn gốc tên gọi ===
Có ý kiến cho rằng xưa kia nó thuộc vùng đất của người Chăm, mang tên là La-dik, dưới thời phong kiến được phiên âm thành La Di. Trước khi tên gọi "La Gi" được dùng làm địa danh hành chính, "La Gi" hay đúng hơn là "La Di" đã xuất hiện trong tên gọi của "cửa La Di" (Hán văn: 羅夷汛, âm Hán Việt: "La Di tấn") và "sông La Di" (羅夷江 "La Di giang"). Dưới thời Pháp thuộc, âm "Di" trong các tên gọi trên đã bị thay đổi cách viết từ "Di" thành "Gi" để người Pháp có thể đọc gần đúng với cách gọi trong tiếng Việt. Nếu vẫn viết là "Di" thì nhiều người Pháp sẽ căn cứ theo cách phát âm của chữ "d" trong tiếng Pháp mà đọc "Di" là /di/ (giống chữ "đi" trong tiếng Việt), rất khác với cách phát âm trong tiếng Việt.

=== Lịch sử hành chính ===
Khu vực phường La Gi trước đây là thị xã La Gi, tỉnh lị của tỉnh Bình Tuy. Sau năm 1975, thị xã La Gi của tỉnh Bình Tuy bị giải thể và sáp nhập vào huyện Hàm Tân

Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ra Nghị định về việc giải thể khu, hợp nhất tỉnh ở miền Nam Việt Nam. Theo đó, thành lập tỉnh Thuận Hải trên cơ sở diện tích tự nhiên và quy mô dân số của các tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận và Bình Tuy.

Khi này, địa bàn phường La Gi thuộc địa phận các xã Tân An, Tân Bình và Tân Thiện thuộc huyện Hàm Tân của tỉnh Thuận Hải.

Ngày 26 tháng 12 năm 1991, kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa VIII ban hành nghị quyết về việc phân vạch lại địa giới hành chính một số tỉnh. Theo đó, chia tỉnh Thuận Hải thành 2 tỉnh với:

- Tỉnh Ninh Thuận gồm: thị xã Phan Rang - Tháp Chàm và 3 huyện: Ninh Sơn, Ninh Hải, Ninh Phước.
- Tỉnh Bình Thuận gồm: thị xã Phan Thiết và 8 huyện: Tuy Phong, Bắc Bình, Hàm Thuận Bắc, Hàm Thuận Nam, Hàm Tân, Đức Linh, Tánh Linh, Phú Quý.
- Khi đó, các xã Tân An, Tân Bình và Tân Thiện thuộc huyện Hàm Tân của tỉnh Bình Thuận.

Ngày 5 tháng 9 năm 2005, Chính phủ ban hành Nghị định 114/2005/NĐ-CP thành lập thị xã La Gi thuộc tỉnh Bình Thuận. Theo đó:

- Thành lập thị xã La Gi trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của thị trấn La Gi và các xã Tân An, Tân Thiện, Tân Bình, Tân Hải thuộc huyện Hàm Tân.
- Thành lập phường Tân Thiện trên cơ sở 377,98 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 9.710 người của xã Tân Thiện.
- Thành lập phường Phước Hội trên cơ sở 160,38 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 18.445 người của thị trấn La Gi cùng với 16,62 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 1.115 người của xã Tân Thiện.
- Thành lập phường Tân An trên cơ sở 601,82 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 14.178 người của xã Tân An.
- Thành lập phường Bình Tân trên cơ sở 326 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 20.788 người của xã Tân Bình.
- Sáp nhập toàn bộ 983,57 ha diện tích tự nhiên còn lại của xã Tân An vào xã Tân Bình. Sau khi điều chỉnh, xã Tân Bình có 5.783,17 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 4.584 người.
- Thành lập xã Tân Phước trên cơ sở 390,16 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 2.100 người của thị trấn La Gi cùng với 1.469,40 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 6.331 người của xã Tân Thiện với 1.413,61 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 167 người của xã Tân An.
- Từ đó, các phường Tân An, Tân Thiện, Bình Tân và xã Tân Bình thuộc thị xã La Gi của tỉnh Bình Thuận. Đồng thời, phường Tân An là trung tâm hành chính của thị xã La Gi.

Ngày 17 tháng 1 năm 2018, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 32/QĐ-BXD về việc công nhận thị xã La Gi là đô thị loại III.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội khóa XV ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của tỉnh Lâm Đồng, tỉnh Bình Thuận và tỉnh Đắk Nông thành tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Lâm Đồng.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1671/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Lâm Đồng năm 2025 (có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các phường Tân An, Bình Tân, Tân Thiện và xã Tân Bình thuộc thị xã La Gi trước đây thành phường mới có tên gọi là phường La Gi (Khoản 114 Điều 1).