Ẩm thực Sơn Đông

 

Ẩm thực Sơn Đông () thường được biết đến ở Trung Quốc (ẩm thực nước Lỗ) là một trong những tám nền ẩm thực của ẩm thực Trung Hoa và một trong những bốn nền ẩm thực truyền thống ()(so với các nền ẩm thực có ảnh hưởng như Hoài Dương, Tứ Xuyên và Quảng Đông) . Nó có nguồn gốc từ phong cách nấu ăn của người dân bản địa của tỉnh Sơn Đông - một tỉnh ven biển phía bắc Trung Quốc . Ẩm thực Sơn Đông có lịch sử lâu đời nhất với kỹ thuật đa dạng Ẩm thực Sơn Đông là đại diện tiêu biểu cho văn hóa ẩm thực của lưu vực sông Hoàng Hà.

Nằm ở hạ lưu sông Hoàng Hà, tỉnh Sơn Đông có khí hậu ôn hòa với bán đảo Giao Đông nhô ra giữa Vịnh Bột Hải và biển Hoàng Hà. Sông hồ chằng chịt, ruộng đông phì nhiêu, màu mỡ nên lượng sản vật ở Sơn Đông phong phú, đa dạng nên nơi đây có rất nhiều loại rau củ quả có chất lượng tốt như: bắp cải Giao Châu, tỏi Thương Sơn, gừng Lai Vu và hành lá Chương Khâu. 

Ẩm thực Sơn Đông nổi tiếng nguyên liệu phong phú và sử dụng đa dạng nhiều phương pháp nấu ăn. Nguyên liệu chủ yếu là động vật và chim, hải sản và rau quả.

== Đặc trưng hương vị ==
Ẩm thực Sơn Đông được chia thành hai phong cách tiểu vùng: Tế Nam và Giao Đông. Vì hành lá là đặc sản của Sơn Đông nên hầu hết các món ăn của Sơn Đông đều mang vị nồng đậm, đặc biệt rất nặng mùi hành tỏi (hai nguyên liệu được nêu là bắt buộc phải có trong ẩm thực Sơn Đông), nhất là những món ăn về hải sản. Nơi đây có sở trường làm món canh và nội tạng động vật.

- Phong cách Giao Đông: bao gồm các món ăn từ miền đông Sơn Đông như là Phật Sơn (một huyện của Yên Đài), Thanh Đảo, Yên Đài và các vùng lân cận. Đặc trưng của nó là các món hải sản có vị nhạt.
- Phong cách Tế Nam: bao gồm các món ăn từ Tế Nam, Đức Châu, Thái An và các vùng lân cận. Một trong những đặc trưng của của vùng này súp.

== Sự ảnh hưởng ==
Ẩm thực Sơn Đông được coi là một trong những trường phái ẩm thực có ảnh hưởng nhất đến ẩm thực Trung Quốc, hầu hết các phong cách ẩm thực của đất nước đã phát triển từ đó.

- Sau thời nhà Tống, Ẩm thực Sơn Đông đã đại diện cho "Ẩm thực Phương Bắc".
- Trong suốt triều đại nhà Minh và Thanh, trường phái ẩm thực này đã trở thành chế độ ăn uống chính trong cung đình và có sức ảnh hưởng đến nền ẩm thực ở Bắc Trung Quốc ( Bắc Kinh, Thiên Tân và các vùng đông bắc) hiện nay.

== Phân loại ==
=== Ẩm thực Tế Nam ===
Hương vị Tế Nam là nền tảng của ẩm thực Sơn Đông và có ảnh hưởng lớn ở Sơn Đông. Nổi tiếng với các món món ăn được chế biến theo phương pháp nổ, rang, chiên và xào với hương vị nặng. Ẩm thực Tế Nam nổi tiếng nhất với các món súp. Như người ta thường nói, "唱戏的腔, 厨师的汤 (Xướng hí đích khang, trù sư đích thang)". Phương pháp chế biến nước cốt xương và súp sữa đều được ghi lại trong cuốn "" . Ẩm thực Tế Nam chú trọng đến các cách chế biến như nổ (爆), xào (炒), chiên ngập dầu (炸), nướng (烤), rim (烹). Thức ăn kiểu Tế Nam thường ngọt, thơm, tươi và mềm. Một món ăn nổi tiếng ở Tế Nam là cá đù xào chua ngọt( )

=== Ẩm thực Giao Đông ===
Lai Châu và Đăng Châu là nơi khai sinh ra nền ẩm thực Gia Đông. Nơi đây nổi tiếng với việc nấu các loại hải sản với hương vị nhẹ nhàng, tươi ngon, giữ nguyên được hương vị nguyên bản. Thông qua sự phát triển liên tục của các triều đại Hán, Tấn và Đường vào cuối nhà Minh và đầu nhà Thanh thì ẩm thực Gia Đông được du nhập vào Bắc Kinh. Với đường bờ biển dài 1.300 km nên Giao Đông có nhiều hải sâm, sò điệp, bào ngư, ốc xà cừ, tôm lớn, cá Tráp, v.v. Một món ăn nổi tiếng của Giao Đông là hải sâm xào hành lá ( ), bào ngư nướng nguyên vỏ ()

=== Ẩm thực Khổng Tử ===
Ẩm thực Khổng Tử là một nền ẩm thực đặc biệt được phát triển dưới Nhà Nho ở Phúc Kiến, tỉnh Sơn Đông, bởi vì Phúc Kiến là nơi hành hương của các hoàng đế của các triều đại trước đây, nên nó đã rất giỏi trong việc chế biến các món ăn chính tông. Ẩm thực Khổng tử cao sự tinh tế trong mỗi món ăn nhất là trong khâu nêm gia vị và kiểm soát độ "lửa" khi chế biến các món ăn. Một số món ăn nổi tiếng: Vịt hầm thịt muối(), Súp vi cá (), Vịt bát bảo ()

=== Ẩm thực Lỗ ở Tây Nam ===
Nam Sơn Đông và Tây Nam Sơn Đông bao gồm Lâm Nghi, Tế Ninh, Tảo Trang, Hà Trạch, v.v. Khu vực này phần lớn là đất của nước Lỗ xưa. Người dân sống trong khu vực này thích ăn thực phẩm tốt cho sức khỏe với các loại thuốc và nguyên liệu thô của Trung Quốc. Các món ăn nổi tiếng ở từng địa phương: Cháo thịt cừu ở Thiện (), Gà xào cay ở Thảo Trang (Sơn Đông)()... Các món ăn tiêu biểu: Cá Lăng hấp (), Rùa om (), Canh Cá Chép ()...