hirine/wikipedia-vietnamese-1M296K-dataset huggingface dataset:
Tượng thần Zeus ở Olympia

Tượng thần Zeus ở Olympia là một trong Bảy kỳ quan thế giới cổ đại. Bức tượng do nhà điêu khắc cổ đại nổi tiếng là Phidias tiến hành (XXX) khoảng năm SXX tại Olympia, Hy Lạp.

Ngay từ thế kỷ thứ nhất TCN, nhà địa lý Strabo đã viết rằng "Dường như thần Zeus đang định đứng lên", "Chim dưới lông" sẽ lật tung mái đền."

Bức tượng ngồi chiếm toàn bộ chiều rộng gian đền chứa tượng, cao 12 mét (40 feet), đặt trên đế làm bằng đá cẩm thạch cao 1m. Tượng thần Zeus được làm từ ngà voi (về mặt kỹ thuật, ngà voi được ngâm trong chất lỏng để làm mềm, và vì thế có thể chạm cũng như tạo hình theo nhu cầu) sau đó được phủ bằng các tấm vàng (vì thế gọi là ngà dát vàng) và ngồi trên một ngai gỗ tuyết tùng khảm ngà, vàng, và các loại đá quý rất lộng lẫy có chạm khắc những trận đấu điền kinh ở Olympia. Đầu thần Zeus trang điểm vòng hoa ôliu, thần có khuôn mặt hiền từ, đôi mắt màu hồng tinh anh, nhìn thẳng, lông mày và lông mi đen, mũi dọc dừa, chòm râu rậm, đôi môi dày cương nghị, với làn da được làm từ ngà voi; râu, tóc, áo choàng làm bằng vàng. Tay phải thần Zeus cầm một pho tượng Nike - vị thần chiến thắng - nhỏ, và trong tay trái là một cây vương trượng bằng kim loại có chú đại bàng đậu trên, tượng trưng cho quyền lực tối cao của vị vua trong các vị thần. Chân thần đi dép vàng đặt trên một chiếc bàn trang trí những con sư tử vàng, đặt lên một ghế lớn. Nửa trên của tượng được dát bằng ngà cu, vàng nhạt ngả về màu hồng phơn phớt, tạo cho thần Zeus một sức sống mãnh liệt. Nửa thân dưới của tượng phủ một "tấm vải" bằng vàng dát mỏng, có chạm trổ dưới thân áo những con vật, thân áo là những ngôi sao và những đoá hoa xinh xắn Dưới quần. Những Con chim bay cao như vị tướng La Mã Đầu bui, người đã giành chiến thắng trước Con chim non, cũng phải cung kính trước vẻ uy nghiêm thần thánh và sự tráng lệ của bức tượng thần mà Phidias đã tạo ra.

Có lẽ khám phá lớn nhất về di tích còn sót lại của kỳ quan thế giới này diễn ra năm 1958 với cuộc khai quật khu xưởng nơi chế tạo bức tượng. Điều này khiến một số nhà sử học có thể tái tạo kỹ thuật đã được sử dụng trước kia.

== Xem thêm==
- Thần Zeus
- Olympia

== Liên kết ngoài ==
- Trên Vnexpress
Linux XP

Linux XP là một hệ điều hành Linux có giao diện được thiết kế giống với giao diện của Microsoft Windows XP. Phiên bản mới nhất thường được biết dưới tên là Linux XP Desktop 2008.

==Tổng quan==
Linux XP là một hệ điều hành máy tính dựa trên môi trường GNOME/Linux nhưng có giao diện được thiết kế để bắt chước Windows. Nó thể chạy một số chương trình của Microsoft Windows bằng cách sử dụng lớp tương thích Wine. Ban đầu, Linux XP được xây dựng bởi EnabledPeople, sau đó, nó thuộc sở hữu và được tiếp tục phát triển bởi một công ty của Nga, Trustverse.

Hiện tại (2010), phiên bản ổn định của Linux XP được mang tên Linux XP Desktop 2008, với một giao diện đồ họa tương tự như Windows Vista. Cũng giống như Windows XP, Linux XP cho phép một thời hạn dùng thử 30 ngày sau khi cài đặt trước khi đăng ký. Quá thời hạn này, hệ điều hành sẽ ngừng hoạt động. Các tài khoản đăng ký được cung cấp thông qua Softkey, một trang web bán hàng trực tuyến của Nga.

Nhìn chung, về mặt kỹ thuật, Linux XP không khác biệt nhiều so với bản phân phối Linux Fedora do sử dụng chung hầu hết các chương trình tương tự và các gói phân phối. Sự khác biệt giữa Linux XP và Linux Fedora chỉ là về giao diện thẩm mỹ. Linux XP có giao diện hầu như bắt chước Windows nhằm đạt được sự quen thuộc từ những người dùng Windows chuyển sang.

==Xem thêm==
- XPde
- Linux
- Danh sách các phiên bản linux

==Liên kết ngoài==
- Trang chủ Linux XP
- Trang chủ Linux XP
- Trustverse , hãng phần mềm tạo nên Linux XP
Edubuntu

Edubuntu, trước đó có tên là Ubuntu Education Edition, là một phiên bản linux dựa trên Ubuntu. Edubuntu được thiết kế để sử dụng trong các lớp học.

== Phiên bản ==
Bản phát hành Edubuntu đầu tiên trùng với thời điểm phát hành Ubuntu 5.10, có tên mã là Breezy Badger vào ngày 13-10-2005. Với bản phát hành Edubuntu 8.04 Hardy Heron, nó được đặt tên là Ubuntu Education Edition và được đổi thành một tiện ích bổ sung cho bản cài đặt Ubuntu tiêu chuẩn thay vì là một LiveCD có thể cài đặt được. Từ phiên bản 9.10 trở đi, Edubuntu thay đổi thành có sẵn dưới dạng DVD hệ thống đầy đủ thay vì CD bổ trợ. Edubuntu cũng có thể cài đặt được thông qua tuyển chọn các gói "edubuntu" cho tất cả các bản phân phối sử dụng kho Ubuntu chính thức (chủ yếu là Ubuntu và Kubuntu).

==Xem thêm==
- EduLinux
- Linux
- Danh sách các phiên bản linux

==Liên kết ngoài==
Trang chính của Edubuntu
Danh sách bản phân phối Linux

Dưới đây là danh sách các bản phân phối Linux.
== A ==
- Arch Linux
- Asianux
- AndLinux
- Android

== B ==
- BeatrIX
- Bonzai Linux

== C ==
- Canaima OS
- CMC linux
- Cent OS
- Chrome OS

== D ==
- Damn Small Linux
- Damn Vulnerable Linux
- Debian

== E ==
- Easys
- Edubuntu

== F ==
- Fedora Core
- Flash Linux

== G ==
- Gentoo Linux
- Gnoppix
- Chrome OS
- Fenix Vietnam

== H ==
- Hồng kỳ Linux
- HáCảo Linux

== I ==
- iPodLinux

== J ==
- Java Desktop System

== K ==
- Knoppix
- Kubuntu

== L ==
- Linspire
- Linux XP
- LXDE
- Linux Mint

== M ==
- Mandriva Linux
- Manjaro Linux
- MCNLive

== N ==
- NUbuntu
- NepaLinux
- NovaOS

== O ==
- Onebase Linux
- Open Wall Linux
- OpenWrt

== P ==
- Puppy Linux
- PCLinuxOS

== Q ==
- QiLinux

== R ==
- Red Hat Linux
- Red Hat Enterprise Linux
- Red Star OS

== S ==
- SLAX
- Slitaz GNU/Linux
- SUSE Linux
- SteamOS
- Sailfish OS

== T ==
- Teendows Linux
- Tinfoil Hat Linux
- Tiny Core Linux
- Trustix
- Tuga
- Turbo Linux

== U ==
- Ubuntu
- Kubuntu
- Lubuntu
- Ubuntu Budgie
- Ubuntu Kylin
- Ubuntu MATE
- Ubuntu Touch
- Xubuntu
- Ultimate Edition

== V ==
- Vacarm Linux
- Vector Linux
- Vietkey Linux
- VnlinuxEDU

== X ==
- Xandros

== Y ==
- Yellow Dog
- YOPER

== Xem thêm ==
- Linux
- Hệ điều hành

==Liên kết ngoài==
- The LWN.net Linux Distribution List – Categorized list with information about each entry.
- Distrowatch – Announcements, information, links and popularity ranking for many Linux distributions.
- Linux Distros – Information and ISO files for many oldest Linux distributions.
Todd Beamer

Todd Morgan Beamer (24 tháng 11 năm 1968 – 11 tháng 9 năm 2001) là nạn nhân của vụ tấn công khủng bố ngày 11 tháng 9 năm 2001. Beamer là hành khách trên chuyến bay số 93 của United Airlines, câu nói sau cùng của anh với người người phụ trách tổng đài ""Let’s roll"" (Lên nào) trở nên câu khẩu hiệu được sử dụng rộng rãi sau đó.

==Tiểu sử==
Todd Beamer, sinh sống ở Cranbury, tiểu bang New Jersey, phụ trách một bộ phận kế toán của tập đoàn Oracle. Todd chết ở tuổi 32 trên chuyến bay 93 của United Airlines, để lại vợ, Lisa Beamer, hai con trai, David và Drew, và một con gái, Morgan Kay, chào đời ngày 9 tháng 1 năm 2002 - gần bốn tháng sau khi Todd qua đời.

Todd và những hành khách khác đã liên lạc được với bên ngoài qua hệ thống điện đàm trên phi cơ và điện thoại di động để biết rằng Trung tâm Thương mại Thế giới đã bị tấn công bởi hai chiếc máy bay bị không tặc. Todd nói chuyện với Lisa D. Jefferson, phụ trách tổng đài GTE Airfone tại Oak Brook, tiểu bang Illinois, trong 13 phút (Beamer cố gắng gọi về nhà bằng thiết bị điện đàm trên máy bay nhưng lại vào đường dây của tổng đài). Trước khi kết thúc cuộc gọi, Beamer và Jefferson cùng đọc bài Cầu nguyện chung (kinh Lạy Cha).

Mặc dù nhiều người tin rằng các hành khách trên chuyến bay đã cố làm máy bay rơi bằng một nỗ lực trong tuyệt vọng hầu có thể cứu mạng những người khác trên mặt đất, kết luận của Ủy ban 9/11 (dựa trên băng ghi âm phòng lái của chiếc hộp đen) cho rằng hành khách trên chuyến bay 93 không có ý định làm máy bay rơi, nhưng bọn không tặc đã cho máy bay đâm xuống đất khi các hành khách cố xông vào phòng lái để cố giành lại quyền kiểm soát máy bay.

""Let’s roll"" được công nhận rộng rãi là câu nói sau cùng của Todd Beamer qua điện đàm sau khi Lisa Beamer thuật rằng cô đã nghe lời này qua điện thoại di động của chồng.

Một số cơ sở được đặt theo tên của Todd Beamer, trong đó có một bưu điện ở Cranbury, New Jersey; một trường trung học (Todd Beamer High School) ở Federal Way, Tây Virginia; Đại học Wheaton cũng có một toà nhà mang tên Beamer (Todd M. Beamer Student Center). Beamer đã từng theo học tại

Năm 2003, Lisa Beamer, với sự cộng tác của Ken Abraham, viết một cuốn sách về Todd và những nỗ lực của cô khi gánh chịu nỗi đau về cái chết của chồng với tựa đề "Let’s Roll: Con người bình thường, Lòng dũng cảm phi thường" (Let's Roll!: Ordinary People, Extraordinary Courage), thuật lại cuộc sống của Todd và Lisa trước tai nạn và cuộc sống của Lisa sau đó.

==Xem thêm==
- Sự kiện 11 tháng 9
- Chuyến bay số 93 của United Airlines
- Bối cảnh Lịch sử Sự kiện 11 tháng 9

==Liên kết ngoài==
- Lisa Beamer's book, on Amazon.com
- Lisa Jefferson's book, on Amazon.com
Nguyễn Thị Bích (định hướng)

Nguyễn Thị Bích có thể là:

- Nguyễn Nhược Thị Bích, cung tần của vua Tự Đức, là tác giả của bài Hạnh Thục ca nổi tiếng.
- Nguyễn Thị Bích, người Quảng Trị, là một trong những thứ phi của vua Quang Trung.
Mode (định hướng)

Mode có thể nói đến một trong các nghĩa sau:
- Thời trang
- Mode - một thuật ngữ trong ngành thống kê.
- Điệu thức trong âm nhạc (mode music)
Trí tuệ Việt Nam

Trí tuệ Việt Nam là cuộc thi sản phẩm phần mềm tin học nhằm phát hiện và khuyến khích các tài năng trẻ sáng tạo, phát triển những sản phẩm công nghệ thông tin có tính sáng tạo và tính ứng dụng cao trong cuộc sống phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Cuộc thi do báo Lao động, Đài Truyền hình Việt Nam và Công ty FPT bắt đầu phối hợp tổ chức từ năm 2000. Mỗi năm, cuộc thi lại có một chủ đề khác nhau. Lễ trao giải thường được tổ chức vào ngày 1 tháng 1 dương lịch hằng năm.

Một số sản phẩm đoạt giải cao nhất của cuộc thi đã gây ra nhiều tranh cãi về tính ứng dụng cũng như độ trung thực, điển hình là hệ điều hành Vietkey Linux đoạt giải năm 2002 và iCMS đoạt giải năm 2003.

== Hình thành ==
Ý tưởng về một cuộc thi sản phẩm phần mềm tin học mang tên "Trí tuệ Việt Nam" đã được công ty FPT hình thành từ cuối năm 1999"." Đầu năm 2000, FPT mời hai cơ quan ngôn luận lớn là báo Lao động và VTV3 tham gia đồng tổ chức. FPT nhận đài thọ toàn bộ giải thưởng và chi phí cho thí sinh cũng như Ban giám khảo.

== Đối tượng tham gia ==
Thể lệ của cuộc thi quy định đối tượng dự thi là người Việt Nam ở trong và ngoài nước (bao gồm cả Việt kiều ở nước ngoài) dưới 30 tuổi (năm đầu tiên không giới hạn độ tuổi).

Sản phẩm tham gia dự thi có thể là:

- Ý tưởng, thiết kế, giải thuật (chưa là một sản phẩm, cần đầu tư thêm thời gian và công sức để hoàn thiện)
- Sản phẩm hoàn thiện
- Giải pháp (là một hệ thống đầy đủ gồm cả phần cứng và phần mềm, giải quyết được một công việc cụ thể)
- Công trình nghiên cứu khoa học, luận án tốt nghiệp...

== Ảnh hưởng ==
Năm đầu tiên tổ chức, cuộc thi "Trí tuệ Việt Nam" đã được báo Thể thao & Văn hoá bình chọn là một trong 10 sự kiện tiêu biểu của Việt Nam năm 2000.

==Liên kết ngoài==
- Danh sách các chương trình phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam
- Trang chủ cuộc thi
- Vụ bê bối iCMS
Bất đẳng thức Bernoulli

Trong toán học, bất đẳng thức Bernoulli là một bất đẳng thức cho phép tính gần đúng các lũy thừa của 1 + "x".

Bất đẳng thức này được phát biểu như sau:
với mọi số nguyên "r" ≥ 0 và với mọi số thực "x" > −1. Nếu số mũ "r" là chẵn, thì bất đẳng thức này đúng với "mọi" số thực "x". Bất đẳng thức này trở thành bất đẳng thức nghiêm ngặt như sau:
với mọi số nguyên "r" ≥ 2 và với mọi số thực "x" ≥ −1 với "x" ≠ 0.

Bất đẳng thức Bernoulli thường được dùng trong việc chứng minh các bất đẳng thức khác. Bản thân nó có thể được chứng minh bằng phương pháp quy nạp toán học:

"Chứng minh":

Khi r=0, bất đẳng thức trở thành formula_3 tức là formula_4 mà rõ ràng đúng.

Bây giờ giả sử bất đẳng thức đúng với r=k: formula_5

Cần chứng minh: formula_6

Thật vậy, formula_7 (vì theo giả thiết formula_8)
formula_9 (vì formula_10)

=> Bất đẳng thức đúng với r=k+1.

Theo nguyên lý quy nạp, chúng ta suy ra bất đẳng thức đúng với mọi formula_11

Số mũ "r" có thể tổng quát hoá thành số thực bất kỳ như sau: nếu "x" > −1, thì
với "r" ≤ 0 hoặc "r" ≥ 1, và
với 0 ≤ "r" ≤ 1.

Có thể chứng minh bất đẳng thức tổng quát hoá nói trên bằng cách so sánh các đạo hàm.

Một lần nữa, bất đẳng thức này trở thành bất đẳng thức nghiêm ngặt nếu "x" ≥ -1 và 1 ≤ "r" thuộc tập số tự nhiên.
== Các bất đẳng thức liên quan ==
Bất đẳng thức dưới đây ước lượng lũy thừa bậc "r" của 1 + "x" theo chiều khác. Với số thực "x" bất kỳ, "r" > 0, chúng ta có
với "e" = 2.718...
Bất đẳng thức này có thể chứng minh bằng cách dùng bất đẳng thức (1 + 1/"k") < "e".
Quốc khánh (định hướng)

Ngày quốc khánh là một ngày lễ quan trọng của một quốc gia.

Quốc khánh có thể đề cập đến:
- Danh sách ngày quốc khánh
- Quốc khánh Nhật Bản
- Quốc khánh Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
- Quốc khánh Việt Nam
- Quốc khánh Trung Hoa Dân Quốc
- Quốc khánh Hoa Kỳ
- Quốc khánh Liban
- Quốc khánh Singapore
- Quốc khánh Pháp
- Quốc khánh Malaysia

==Xem thêm==
- Quốc Khánh (định hướng)
Quốc Khánh (định hướng)

Quốc Khánh có thể chỉ:

== Địa danh ==
- Xã Quốc Khánh, huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn.

== Người ==
=== Đặng Quốc Khánh ===
- Đặng Quốc Khánh (thiếu tướng), Chính ủy Cục Quân y, Bộ Quốc phòng
- Đặng Quốc Khánh (chính khách), Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá XII (2015 – 2020), Bí thư Tỉnh ủy Hà Giang, nguyên Phó Bí thư - Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Hà Tĩnh.

=== Nguyễn Quốc Khánh ===
- Nguyễn Quốc Khánh (trung tướng), Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam (2009 – 2016)
- Nguyễn Quốc Khánh (chính khách), Chủ tịch Hội đồng thành viên Tập đoàn Dầu khí Việt Nam, đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV tỉnh Quảng Nam
- Nguyễn Quốc Khánh, cựu diễn viên của sân khấu kịch Idecaf.
=== Khác ===
- Hoàng Quốc Khánh
- Lê Quốc Khánh, vận động viên quần vợt
- Phạm Quốc Khánh, Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội
- Trương Quốc Khánh, nhạc sĩ, nhà báo, nhà biên kịch, nổi tiếng với ca khúc "Tự nguyện" được sáng tác trong phong trào "Hát cho đồng bào tôi nghe".
- Trần Quốc Khánh (1962 –), nghệ sĩ nhân dân, diễn viên nổi tiếng với vai Ngọc Hoàng trong chương trình "Gặp nhau cuối năm".
- Vũ Quốc Khánh (1993 –) diễn viên hài miền Nam.

== Xem thêm ==
- Quốc khánh (định hướng)
Cơ quan Vũ trụ châu Âu

Cơ quan Vũ trụ châu Âu (tiếng Anh: "European Space Agency", viết tắt: "ESA") là một tổ chức liên chính phủ được thành lập năm 1975, chuyên trách việc thám hiểm vũ trụ mà Đức dẫn đầu tiên phong. ESA hiện có 18quốc gia thành viên, tổng hành dinh đặt tại Paris, Pháp. ESA có số lượng nhân viên (không tính các nhân viên hợp đồng và các cơ quan vũ trụ quốc gia) là khoảng 1.900 với ngân sách hàng năm khoảng €3 tỷ trong năm 2006.

Sân bay vũ trụ của ESA là Centre Spatial Guyanais (Guyana Space Centre) ở Kourou, Guiana thuộc Pháp, nơi này được chọn vì nó gần xích đạo và từ đó việc phóng lên các quỹ đạo quan trọng là dễ dàng hơn. Trong những năm 1990 thì ESA đạt ví trí dẫn đầu thị trường phóng vệ tinh thương mại và trong những năm gần đây ESA đã đi khẳng định như là một đối tác quan trọng trong thám hiểm vũ trụ trước khi bị Mỹ soán ngôi trở lại trong những năm gần đây.

Các cơ quan khoa học của ESA đóng tại ESTEC ở Noordwijk, Hà Lan, Trạm Quan sát Mặt đất ESRIN ở Frascati, Ý, Trung tâm điều khiển ESA (ESOC) ở Darmstadt, Đức, và Trung tâm phi hành gia châu Âu (PACI), huấn luyện các phi hành gia tương lai đóng ở Köln, Đức.

== Xem thêm ==
- Orfeo Programme — chương trình quan sát Trái Đất với độ phân giải cao
- Space exploration
- EUMETSAT
- NASA
- RKA
- Arianespace
- Esrange

== Đọc thêm ==
- Bonnet, Roger; Manno, Vittorio (1994). International Cooperation in Space: The Example of the European Space Agency (Frontiers of Space). Harvard University Press. ISBN 0-674-45835-4.
- Johnson, Nicholas (1993). Space technologies and space science activities of member states of the European Space Agency. ASIN B0006P4W08.
- Peeters, Walter (2000). Space Marketing: A European Perspective (Space Technology Library). ISBN 0-7923-6744-8.
- Zabusky, Stacia (2001). Launching Europe: An Ethnography of European Cooperation in Space Science. ISBN B00005OBX2.
- Harvey, Brian (2003). Europe's Space Programme: To Ariane and Beyond. ISBN 1-85233-722-2.

== Liên kết ngoài ==
- ESA website
- Encarta on ESA
- DW-World 2004 Europe's Great Space Race
- European - American rivalry, a new space race?
- EUROPA Website: A European strategy for space
- European Homepage for the Hubble Space Telescope
- ESA Aurora pogramme for space exploration
- Alcatel Space delivers EGNOS to ESA
- Alcatel Space
- EADS Company
- YES2
- SSETI
- ESA's expansion into Central Europe though PECS
- SCOS 2000 Online Demo
Lục địa Á-Âu

Lục địa Á-Âu hay Lục địa Âu-Á (còn được viết là đại lục Á-Âu hay đại lục Âu-Á) là một khu vực đất đai rộng lớn, bao gồm châu Âu và châu Á. Phần lớn nằm ở Đông và Bắc bán cầu, lục địa Á Âu có thể được coi là một siêu lục địa, một phần của siêu lục địa lớn hơn là đại lục Phi-Á Âu. Nó giáp với Đại Tây Dương ở phía Tây, Thái Bình Dương ở phía Đông, Bắc Băng Dương ở phía Bắc, Ấn Độ Dương ở phía Nam.

Lục địa Á-Âu có diện tích khoảng 55.000.000 km², khoảng 36,2% diện tích bề mặt Trái Đất, khoảng 5 tỷ người sinh sống (70% dân số thế giới). Loài người bắt đầu định cư tại lục địa này khoảng 60.000 đến 125.000 năm trước.

Trong kiến tạo địa tầng, mảng kiến tạo Á Âu bao gồm châu Âu và phần lớn châu Á, nhưng không bao gồm tiểu lục địa Ấn Độ, tiểu lục địa Ả Rập và khu vực phía đông của dãy Cherskiy tại Sakha.

Sự chia tách giữa châu Âu và châu Á như là 2 lục địa riêng biệt chủ yếu do lý do lịch sử và văn hóa, sự phân chia khu vực địa lý không rõ ràng. 

Thuật ngữ "Eurasia" (Á-Âu) còn được sử dụng trong chính trị quốc tế như là phương thức trung lập để chỉ các tổ chức hay các sự vụ liên quan đến các quốc gia hậu Xô viết, cụ thể là Nga, các nước cộng hòa Trung Á và các nước cộng hòa vùng Kavkaz. Nhiều người Âu không có ý niệm về lục địa Á-Âu, thông thường coi châu Âu và châu Á là các lục địa tách rời, với đường phân chia dọc theo biển Aegean, Dardanelles, Bosphorus, biển Đen, dãy núi Kavkaz, biển Caspi, sông Ural và dãy Ural, và thuật ngữ này phổ biến trên khắp thế giới, thậm chí "châu Á" chứa nhiều khu vực và nhiều nền văn hóa đa dạng cũng như châu Âu, và chúng cũng tách rời về mặt địa lý và khác biệt nhau giống như ở châu Âu. Từ quan điểm hiện đại, lục địa với ít lý do nhất để công nhận tách biệt chính là châu Âu, và trong giới khoa học nói chung người ta coi châu Âu và châu Á là đại lục Á-Âu.

Jared Diamond, trong cuốn sách của mình "Guns, Germs and Steel" (Súng, Mầm bệnh và Thép), đã quy ưu thế vượt trội của người Á-Âu trong lịch sử thế giới cho sự mở rộng theo chiều đông tây của đại lục Á-Âu và các khu vực khí hậu của nó, cũng như khả năng của các động và thực vật Á-Âu dễ thích hợp với điều kiện thuần hóa.

Con đường tơ lụa là biểu tượng của thương mại và trao đổi văn hóa liên kết các nền văn minh Á Âu trong suốt lịch sử và là chủ đề có độ phổ biến gia tăng. Trong các thập kỷ gần đây người ta đã tạo ra quan điểm về một lịch sử Á Âu lớn hơn, thiết lập các mối quan hệ di truyền học, văn hóa và ngôn ngữ giữa các nền văn minh châu Âu và châu Á thời cổ đại, mà trong một thời gian dài trước đó được cho là riêng biệt.

Adolf Erik Nordenskiöld đã đi vòng quanh lục địa Á Âu lần đầu tiên thời kỳ các năm 1878-1879.

== Xem thêm ==
- Cổ Bắc giới
- Laurasia, một siêu lục địa theo giả thuyết đã nối liền đại lục Á Âu và Bắc Mỹ.
- Cộng đồng kinh tế Á Âu
- Chủ nghĩa Tân Á Âu
- Người Á Âu

== Liên kết ngoài ==
- EurasiaNet
Người ở đừng về

"Người ở đừng về" là tên một bài hát tân nhạc theo làn điệu dân ca Quan họ Bắc Ninh do Xuân Tứ cải biên từ bài quan họ cổ "Chuông vàng gác cửa tam quan" và "Giã bạn". Bài hát nghe da diết, khẩn khoản như muốn níu kéo người nghe ở lại. Tình cảm của người hát với người nghe không chỉ thể hiện ở một câu hát, câu gọi mà thể hiện cả trong những câu dặn dò. Đến khi biết được rằng không thể níu kéo được, thì câu hát chuyển sang dặn người đi phải cận thận"sông sâu chớ lội, đò đầy chớ qua"và còn dặn với một câu khiêm nhường rằng, nếu gặp ai hơn thì kết còn ai bằng thì hãy đợi người hát. Trong mỗi đoạn hát đều có phần mở và kết chốt lại với câu "Người ơi! Người ở đừng về".

==Thông tin thêm==
Bài hát được sử dụng khá nhiều trong các bộ phim có chủ đề về Quan họ, như phim "Đến hẹn lại lên" của đạo diễn Trần Vũ. Từ những thính giả bình dân đến nhà nghiên cứu âm nhạc cũng dễ lầm tưởng "Người ở đừng về" là một bài quan họ chính gốc, trong ấn bản "Dân ca Việt Nam" của tác giả nhạc sĩ, nhà giáo nhân dân Xuân Khải, do Nhà xuất bản Thanh Niên ấn hành tháng 9/2006 cũng có sự nhầm lẫn này.

Nhạc sĩ Trần Hoàn cũng đã sáng tác bài hát "Lời Bác dặn trước lúc đi xa" có nhắc đến bài dân ca quan họ này, còn nhạc sĩ Lê Minh Sơn cũng đã khai thác chất liệu dân ca trong bài này để sáng tác một bài hát mới "Người ở người về".

Câu "Rằng yêu em... người ơi... người ở, đến cao nguyên người ở... đừng về" có trong bài hát "Nghe câu quan họ trên cao nguyên" do Vũ Thiết sáng tác, phát triển từ thơ của Vũ Chỉnh. Trong chùm ca khúc viết về Chiến tranh Việt Nam, nhạc sĩ An Thuyên cũng đã sáng tác bài hát "Khi xe tăng qua miền quan họ": "Người ơi người ở... áo em ướt đầm rồi... mai lên biên giới... tình em lưu luyến...". Còn Nhất Sinh cũng đã gửi gắm tình cảm của mình qua câu hát "Chỉ mong gặp em người em gái, hát câu dân ca, người ở đừng về" trong bài Tơ hồng...

==Xem thêm==
- Bèo dạt mây trôi
- Ngồi tựa mạn thuyền
- Con nhện giăng mùng
- Ngồi tựa song đào
- Quan họ
- Tương phùng tương ngộ
- Đêm qua nhớ bạn
Ngồi tựa mạn thuyền

"Ngồi tựa mạn thuyền" là tên một bài hát dân ca Quan họ Bắc Ninh, thường được hát vào lúc bắt đầu hát giao duyên. Sau khi các liền anh hát bài "Ngồi tựa song đào" thì đến lượt các liền chị hát bài này. Trong những ngày hội, các Quan họ gặp nhau có thể hát ở cửa đình, bờ ao, đường cái quan... và hát cả trên thuyền thúng ở ao, hồ vừa chèo thuyền vừa hát. Đó cũng là lý do xuất hiện các bài như: "Ngồi tựa mạn thuyền", "Chén son để cạnh mạn thuyền", "Thuyền thúng"...

==Thông tin thêm==
Trong một bài viết về "Ngồi tựa mạn thuyền", nghệ sĩ Đức Miêng đã cho biết:
- Nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý khi sáng tác bài hát "Một khúc tâm tình của người Hà Tĩnh" có nói rằng: "Tôi bắt chước phần kết của bài 'Ngồi tựa mạn thuyền' ở chỗ đưa âm nhạc mở ra thật bay bổng..."
- Nghệ sĩ hát quan họ Thuý Cải cho biết khi biết cô dự định trình bày bài hát này tại Nhật Bản, ban tổ chức đã làm một sân khấu to như một con thuyền để Thuý Cải đứng giữa hát, tạo cảnh đúng như nội dung bài hát.
- Trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam, Jane Fonda khi đến Việt Nam đã hát bài hát này một cách say sưa trong căn nhà ở nơi sơ tán.

==Xem thêm==
- Người ơi người ở đừng về
- Ngồi tựa song đào
- Quan họ
- Tương phùng tương ngộ
- Đêm qua nhớ bạn

==Liên kết ngoài==
- hòa tấu đàn bầu Ngồi tựa mạn thuyền - Phạm Đức Thành (đàn bầu)
- Hòa tấu Ngồi tựa mạn thuyền- Bá Nha
- Ngồi tựa mạn thuyền- Thúy Hường
Ngồi tựa song đào

Ngồi tựa song đào là tên một bài hát dân ca Quan họ Bắc Ninh. Bài hát này cùng với bài Ngồi tựa mạn thuyền được sử dụng trong phần đầu buổi hát giao duyên của liền anh, liền chị. "Ngồi tựa song đào" thường được hát bởi liền anh.

==Lời bài hát==
- Ngồi tựa song đào

==Thông tin thêm==
Trong buổi diễn "Đường xa vạn dặm" do nhạc sĩ Quốc Trung dàn dựng, "Ngồi tựa song đào" là một trong 4 tác phẩm góp vào câu truyện kể về nỗi nhớ thương của người phụ nữ một thân một mình nuôi con chờ chồng. Bài hát được thể hiện trên nền nhạc điện tử và dàn trống hiện đại. Nhưng khán giả không thấy sự khập khiễng giữa truyền thống và hiện đại bởi Quốc Trung đã biết cách hợp nhất dân ca và nhạc đương đại hòa quyện vào nhau.

Tham khảo thêm bài ca dao được lưu truyền

Đêm qua ngồi tựa song đào

Thấy người tri kỉ ra vào vấn vương

Năm canh gió lạnh đêm trường

Nửa chăn, nửa chiếu, nửa giường đợi ai

Tay em ngắt nhụy bông nhài

Tay giơ đón gió, tay chòi ghẹo trăng

Rủi may bởi tại chị Hằng

==Xem thêm==
- Người ơi người ở đừng về
- Ngồi tựa mạn thuyền

==Liên kết ngoài==
- World music: Sự kết hợp thú vị, Người Lao động.
Hành tinh vi hình

Hành tinh vi hình là cách dịch không chính thức của thuật ngữ tiếng Anh ""minor planet"" và đôi khi ""planetoid"". Cách dùng thuật ngữ "minor planet" trong tiếng Anh có nghĩa hơi khác so với cách dùng chúng trong các ngôn ngữ khác; và cũng không hẳn đạt được sự thống nhất, mà là một cách dùng tương đối lỏng lẻo.

Nói chung, thuật ngữ này muốn chỉ các vật thể nhỏ trong Hệ Mặt Trời nhỏ hơn các hành tinh, nhưng lớn hơn thiên thạch (các thiên thạch ở đây được coi là có kích thước nhỏ hơn 10 mét ), và không phải là sao chổi (các sao chổi ở đây là các vật thể có khả năng tạo ra đuôi sao chổi khi đi qua gần Mặt Trời).

Trong tiếng Việt, thuật ngữ này ít dùng, mà thay vào đó là các thuật ngữ chỉ các thể loại con của hành tinh nhỏ là tiểu hành tinh (các hành tinh nhỏ nằm chủ yếu giữa quỹ đạo Sao Hỏa và Sao Mộc) và các thiên thể ngoài Sao Hải Vương (các hành tinh nhỏ nằm từ quỹ đạo Sao Hải Vương trở ra).

Ngày 24 tháng 8 năm 2006, Hiệp hội Thiên văn Quốc tế đã ra định nghĩa phân loại các thiên thể trong hệ Mặt Trời; theo đó đa số các hành tinh nhỏ sẽ thuộc về thể loại Vật thể nhỏ Hệ Mặt Trời và một số có khối lượng lớn sẽ thuộc về thể loại hành tinh lùn.
== Xem thêm ==
- Định danh hành tinh vi hình
- Danh sách tiểu hành tinh
Laurasia

Laurasia () là vùng đất nằm ở phía bắc trong số hai vùng đất bắt nguồn từ siêu lục địa Pangaea từ khoảng (Mya), vùng đất còn lại là Gondwana. Nó chia tách khỏi Gondwana vào (bắt đầu Kỷ Tam Điệp muộn) trong sự kiện phân tách Pangaea, trôi xa lên phía bắc sau khi chia tách và cuối cùng bị phân nhỏ sau sự kiện hình thành Bắc Đại Tây Dương khoảng 56 Mya. Cái tên "Laurasia" là ghép từ từ Laurentia và Asia.

Laurasia bao gồm phần lớn diện tích đất đai tạo ra các châu lục ngày nay của Bắc bán cầu, chủ yếu là Laurentia (phần lớn của Bắc Mỹ ngày nay), Baltica, Siberia, Kazakhstania và các nền cổ Hoa Bắc và Hoa Đông.

== Nguồn gốc ==
Mặc dù Laurasia được biết đến như là sự kiện của Đại Trung Sinh, nhưng ngày nay người ta cho rằng các lục địa (đã tạo ra Laurasia sau này) đã tồn tại như là một siêu lục địa dính liền sau sự chia tách của Rodinia vào khoảng 1 tỷ năm trước. Để tránh nhầm lẫn với siêu lục địa thuộc đại Trung Sinh thì siêu lục địa này được nhắc tới như là "Proto-Laurasia" (Laurasia nguyên thủy). Người ta cũng tin rằng Laurasia này đã không bị chia tách một lần nữa trước khi nó tái kết hợp với các lục địa phía nam để tạo ra siêu lục địa Pannotia vào cuối thời tiền Cambri, là siêu lục địa tồn tại đến đầu kỷ Cambri.

== Chia tách và tái hình thành ==
Trong kỷ Cambri, Laurasia chủ yếu nằm quanh các vĩ độ xung quanh xích đạo và bắt đầu chia tách, với các lục địa Hoa Bắc và Siberia trôi dạt tới các vĩ độ xa về phía bắc hơn so với các vĩ độ mà các lục địa này chiếm giữ trong vòng 500 triệu năm trước đó. Vào kỷ Devon, Hoa Bắc đã nằm gần vòng Bắc cực và nó là khu vực đất đai nằm xa nhất về phía bắc trên thế giới trong thời kỳ băng hà thuộc kỷ Than Đá vào khoảng 300 tới 280 triệu năm trước. Tuy vậy, hiện nay không có chứng cứ nào cho thấy có sự đóng băng ở cấp độ lớn đối với các lục địa miền bắc vào kỷ Than Đá. Thời kỳ lạnh giá này là sự nối ghép lại của Laurentia và Baltica với sự hình thành của dãy núi Appalaches và các trầm tích than đá lớn mà ngày nay là cơ sở chính của nền kinh tế cho những khu vực này, chẳng hạn như Tây Virginia và các phần của Anh và Đức.

Siberia chuyển động về phía nam và kết nối với Kazakhstania, một khu vực lục địa nhỏ mà ngày nay người ta tin rằng đã được tạo ra trong kỷ Silur do hoạt động núi lửa gia tăng. Khi hai lục địa này kết hợp với nhau, Laurasia đã gần như được tái tạo, và vào đầu kỷ Trias, craton Hoa Đông cũng đã tái kết nối với Laurasia đang tái phát triển do nó va chạm với Gondwana để tạo ra Pangaea. Do bị trôi dạt về phía nam từ các vĩ độ gần Bắc cực nên Hoa Bắc trở thành lục địa cuối cùng kết hợp với Pangaea.

== Phân chia cuối cùng ==
Vào khoảng 200 triệu năm trước, Laurasia bị phân chia thành các lục địa mà theo cách kết hợp tên gọi của chúng ta có tên gọi của siêu lục địa này: Laurentia (ngày nay là Bắc Mỹ) và Eurasia (ngoại trừ tiểu lục địa Ấn Độ và tiểu lục địa Ả Rập). Phần lớn các craton đã tạo ra Laurasia, như có thể thấy, vẫn gắn liền với nó ngày nay, mặc dù sự trôi dạt vẫn còn diễn ra ngày nay trong khu vực hồ Baikal.

== Xem thêm ==
- Alfred Wegener
- Thuyết trôi dạt lục địa
- Gondwana
- Pangaea
- Kiến tạo mảng
- Sự trải rộng của đáy biển
- Siêu lục địa
Đêm qua nhớ bạn

Đêm qua nhớ bạn là tên một bài hát dân ca Quan họ Bắc Ninh. Đây là một bài hát khá dài trong số các bài quan họ, bài hát có 3 đoạn, có thể nam nữ hát thay phiên hoặc chỉ một liền chị, một liền anh hát. Bài hát có lời mang tính tự sự, phù hợp với làn điệu quan họ cổ, bày tỏ nỗi buồn vẩn vơ không biết thổ lộ với ai và nỗi nhớ người bạn. Bài hát này cũng có trong chùm bài quan họ được sử dụng trong phim "Đến hẹn lại lên" của đạo diễn Trần Vũ.

==Xem thêm==
- Ngồi tựa mạn thuyền
- Ngồi tựa song đào
- Người ơi người ở đừng về
- Quan họ
- Tương phùng tương ngộ
Phó Đức Phương

Phó Đức Phương (23 tháng 7 năm 1944 – 19 tháng 9 năm 2020) là một nhạc sĩ sáng tác ca khúc dòng nhạc trữ tình Việt Nam, từng nhận được 1 đề cử tại giải Cống hiến. Quê ông ở thôn Đa Ngưu, xã Tân Tiến, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên. Ông từng là Giám đốc Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) và là phó chủ tịch Hội âm nhạc Hà Nội. Ông qua đời ngày 19 tháng 9 năm 2020 vì ung thư tụy.

==Tiểu sử==
Phó Đức Phương sinh năm 1944, tuổi Giáp Thân, quê quán ở Văn Giang, Hưng Yên. Ông có người chú ruột là nhà cách mạng Phó Đức Chính - đảng viên Việt Nam Quốc dân Đảng - nổi tiếng.

Năm 1962, ông học khoa Toán trường Đại học Sư phạm. Năm 1965, ông làm nông trường viên chăn nuôi thuộc nông trường Cửu Long (Hòa Bình) rồi năm 1966, trở về thi vào trường Âm nhạc Việt Nam. Năm 2002, Phó Đức Phương làm giám đốc Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam do chính ông cùng 200 nhạc sĩ khác kiến nghị lên Quốc hội, Trung ương Đảng, Chính phủ.

Nhạc sĩ Phó Đức Phương qua đời trưa ngày 19 tháng 9 năm 2020 sau thời gian chống chọi với bệnh ung thư tụy, không lâu sau sinh nhật 77 tuổi.

==Nhạc phẩm ==
- Bài ca thần chim Lạc
- Cánh đồng tình yêu
- Chảy đi sông ơi
- Con sông tuổi thơ
- Dòng sông ký ức
- Hoa Lư đại trận tập
- Hồ trên núi (1971)
- Huyền thoại hồ Núi Cốc
- Không thể và có thể
- Lễ tơ hồng cho em
- Lội dòng sông quê
- Lời nguyền của tình yêu
- Mái chèo thiên thu
- Mãi mãi biển
- Mặt trời, biển, cát & em
- Một thoáng Tây Hồ
- Mộng mị Sa Pa
- Nao nao thác Bà
- Người đi Tam Đảo
- Nha Trang thu
- Những cô gái quan họ
- Nơi áo Chàm hồ xanh Ba Bể
- Takano – nhân chứng quả cảm
- Thành phố biển xanh và cát trắng
- Tình ca trên những công trình mới
- Trên đỉnh Phù Vân
- Tửu ca (Về nhà)
- Về quê
- Vũ khúc con cò
==Giải thưởng==
Ông đã được trao tặng giải thưởng Nhà nước về văn học - nghệ thuật đợt 1 (2001). Cùng nhiều huân huy chương khác.

==Danh sách đĩa nhạc==
=== Album phòng thu ===
- "Trên đỉnh Phù Vân" (1997)
- "Một thoáng Tây Hồ" (1997)
- "Chảy đi sông ơi" (1998)

=== Album biên tập ===
- "Khúc hát phiêu ly" (với ca sĩ Minh Thu) Dihavina (2006)
- "Minh Thu hát Phó Đức Phương" (với ca sĩ Minh Thu) Hồ Gươm Audio (2015)

==Liveshow==
- Con đường âm nhạc Phó Đức Phương Những giấc mơ trên sóng (9/2005)
- Phó Đức Phương-Trên đỉnh Phù Vân (29/12/2016)
- Phó Đức Phương-Khúc hát phiêu ly (10/7/2020)
Vaalbara

Siêu lục địa đầu tiên của Trái Đất được cho là tồn tại là Vaalbara. Theo các dữ liệu đo phóng xạ của các vùng im lìm (nền) bao quanh đã tạo ra Vaalbara, người ta biết rằng nó tồn tại vào khoảng 3,3 tỷ năm trước (3,3 Ga) và có thể xa tới tận 3,6 Ga. Các chứng cứ bao gồm các nghiên cứu địa thời học và cổ từ học giữa hai vùng im lìm thuộc liên đại Thái Cổ (các lục địa nguyên thủy) gọi là nền Kaapvaal (tỉnh Kaapvaal của Nam Phi) và nền Pilbara (khu vực Pilbara của Tây Úc). Một phần khác của chứng cứ là sự tương đồng về trật tự cấu trúc của vành đai đá lục và vành đai gơnai của hai vùng im lìm này. Các vành đai đá lục thuộc liên đại Thái Cổ này hiện nay loang ngang qua rìa của nền Superior thuộc Canada và cũng loang ngang qua các vùng im lìm của các lục địa cổ Gondwana và Laurasia. Các đường trôi dạt diễn ra tiếp theo của các nền Kaapvaal và Pilbara sau 2,8 Ga cung cấp thêm chứng cứ cho thấy chúng đã từng có thời kết nối với nhau.

Người ta vẫn chưa chắc chắn khi nào thì Vaalbara bắt đầu tách ra, nhưng các chứng cứ địa thời học và cổ từ học chỉ ra rằng hai nền này có sự chia cắt theo chiều ngang quay đi 30 độ vào khoảng 2,78 đến 2,77 Ga, ngầm giả thiết rằng chúng đã không còn tiếp giáp nhau vào thời gian sau ~2,8 Ga.

==Tham khảo==
- Bailey R.C., Cruden A.R. và B. Nitescu. (2006) "Crustal structure and implications for the tectonic evolution of the Archean Western Superior craton from forward and inverse gravity modeling." Tectonics, vol. 25. Bản tóm tắt trực tuyến
- Dann J., M. J. de Wit, S. H. White và E. Zegers. (1998) Vaalbara, Earth's oldest assembled continent? A combined. structural, geochronological, and palaeomagnetic test." Trực tuyến
- Wingate M.T.D. (1998) "palaeomagnetic test of the Kaapvaal-Pilbara (Vaalbara) connection at 2.78 Ga." South African Journal of Geology; December 1998; v. 101; no. 4; p. 257-274 Australian National University, Research School of Earth Sciences, Canberra, Australia. Bản tóm tắt trực tuyến
- Zegers T.E., and A. Ocampo. (2003) "Vaalbara and Tectonic Effects of a Mega Impact in the Early Archaen 3470 Ma." European Space Agency, ESTEC, SCI-SB, Keplerlaan 1, 2201 AZ Noordwijk. Trực tuyến

==Liên kết ngoài==
- Palaeos.com: Lịch sử Trái Đất
Mafic

Trong địa chất học, các khoáng chất và đá mafic là các khoáng chất silicat, macma, đá lửa do núi lửa phun trào hoặc xâm nhập có tỷ lệ các nguyên tố hóa học nặng khá cao. Thuật ngữ này là tổ hợp của "magnesium" và "ferrum", hai từ trong tiếng Latinh để chỉ magiê [ma(gnesium) + và sắt f(errum) + ic] . Dù có tên như vậy, macma mafic cũng khá giàu calci và natri.

Các khoáng chất mafic thông thường sẫm màu và có tỷ trọng riêng lớn hơn 3,0. Các loại khoáng chất mafic tạo đá thông dụng là olivin, pyroxen, amphibol, biotit và các mica, augit cũng như plagiocla thuộc nhóm fenspat giàu calci.Các loại đá mafic thông dụng bao gồm bazan và gabbro.

Trong thuật ngữ hóa học, các loại đá mafic nằm ở mặt khác của phổ đá so với các loại đá được gọi là đá felsic. Thuật ngữ này tương ứng gần đúng với lớp đá "cơ bản" cũ hơn.

Dung nham mafic, trước khi nguội đi, có độ nhớt thấp hơn của dung nham felsic do hàm lượng silica (SiO) ít hơn. Nước và các chất dễ bay hơi khác có thể dễ dàng hơn và dần dần thoát ra khỏi dung nham mafic, vì thế các phun trào của núi lửa tạo ra dung nham mafic là ít dữ dội hơn so với phun trào dung nham felsic. Phần lớn các núi lửa phun dung nham mafic là các núi lửa dưới đại dương, chẳng hạn Hawaii.

== Xem thêm ==
- Danh sách các loại đá
Trần Ngọc Tăng

Trần Ngọc Tăng (sinh 1948) nguyên là Bí thư Đảng ủy Khối Cơ quan Khoa giáo Trung ương , nguyên Phó Trưởng ban Ban Khoa giáo Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, nguyên Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ Việt Nam (2007-2012)

==Tiểu sử==
Ông quê ở xã Cấp Dẫn, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ. Là một giáo viên, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, ông Tăng đã đảm nhận các chức vụ tại địa phương: Hiệu trưởng trường cấp 3 huyện Cẩm Khê , Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Huyện Cẩm Khê, Tổng Biên tập Báo Vĩnh Phú, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân , Tỉnh ủy viên, Phó Bí thư thường trực tỉnh ủy Phú Thọ...

Ngày sinh: 15/12/1948

Giới tính: Nam

Dân tộc: Kinh

Tôn giáo: Không

Quê quán: Xã Cấp Dẫn, huyện Cẩm Khê, Phú Thọ

Trình độ chính trị: Cử nhân chính trị

Trình độ chuyên môn: Tiến sĩ Triết học, Cử nhân Văn học

Nghề nghiệp, chức vụ: Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Ủy viên Hội đồng nghiên cứu công tác quần chúng của Trung ương Đảng; Ủy viên Uỷ ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội Khóa XIII; Thành viên Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam - EP của Tổ chức Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam, Quốc hội khóa XIII Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ Việt Nam(Đã nghỉ hưu từ 01/01/2009)

Nơi làm việc: Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam - 82 Nguyễn Du, Hà Nội

Ngày vào đảng: 22/8/1967

Nơi ứng cử: Hà Tĩnh

Đại biểu Quốc hội khoá: XIII

Đại biểu chuyên trách: Không

Đại biểu Hội đồng Nhân dân: Không
Ngô Văn Dụ

Ngô Văn Dụ (sinh năm 1947) (tức Hai Dụ) là một chính khách Việt Nam. Ông nguyên là Ủy viên Bộ Chính trị khóa XI, nguyên Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, nguyên Chánh Văn phòng Trung ương Đảng, Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII.

== Xuất thân ==
Ngô Văn Dụ sinh ngày 21 tháng 12 năm 1947, quê quán tại xã Liên Châu, huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc.
==Giáo dục==
Ông tốt nghiệp bậc Cử nhân trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội và Cao cấp lý luận chính trị.
==Sự nghiệp==
Tháng 5 năm 1962, ông bắt đầu tham gia công tác thanh thiếu niên tại địa phương, lên dần vị trí cán bộ cấp huyện.

Ngày 10/3/1969, ông gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam.

Năm 1996, ông được phân công giữ chức Phó Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.

Tháng 4 năm 2001, ông được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá IX, phân công giữ chức Chánh Văn phòng Trung ương Đảng.

Tháng 4 năm 2006, ông tái đắc cử Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá X.

Sau đó ông trúng cử Đại biểu Quốc hội khoá XI.

Tháng 1 năm 2009, tại Hội nghị lần thứ 9 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X), ông được bầu bổ sung vào Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.

Ngày 19 tháng 1 năm 2011, ông tái đắc cử Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá XI, được bầu làm Ủy viên Bộ Chính trị, được phân công làm Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng.

Sau Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam XII, ông nghỉ hưu.
Long Châu Sa

Long Châu Sa là một tỉnh cũ của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

==Lịch sử==
Tháng 6 năm 1951, hợp nhất tỉnh Long Châu Sa trên cơ tỉnh Long Châu Tiền và tỉnh Sa Đéc (tỉnh Long Châu Sa bao gồm một phần tỉnh Châu Đốc, một phần tỉnh Long Xuyên và tỉnh Sa Đéc).

Tỉnh Long Châu Sa có 7 huyện: Châu Thành (Sa Đéc), Lai Vung, Cao Lãnh, Tân Hồng, Tân Châu, Phú Châu (nay là huyện Phú Tân, tỉnh An Giang), Chợ Mới. Hai huyện Tân Hồng và Tân Châu được lập ra do chia lại ranh giới 2 huyện Hồng Ngự và Tân Châu.

Tháng 7 năm 1951, nhập thêm huyện Lấp Vò vào tỉnh Long Châu Sa.

Tỉnh Long Châu Sa tồn tại cho đến năm 1954.

Tỉnh này không được chính quyền Quốc gia Việt Nam của Bảo Đại và chính quyền Việt Nam Cộng hòa công nhận.

Năm 1954, chính quyền Việt Minh giải thể các tỉnh Long Châu Sa, Long Châu Hà để tái lập tỉnh Châu Đốc, tỉnh Long Xuyên, tỉnh Sa Đéc và tỉnh Hà Tiên như cũ.

Địa bàn tỉnh Long Châu Sa nay một phần thuộc tỉnh An Giang, một phần thuộc tỉnh Đồng Tháp.

==Xem thêm==
- Tỉnh (Việt Nam Cộng hòa)
- Tỉnh Châu Đốc (tỉnh)
- Tỉnh Long Châu Hà
- Tỉnh Long Châu Hậu
- Tỉnh Long Châu Tiền
Long Châu Hậu

Long Châu Hậu là một tỉnh cũ của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

==Lịch sử==
Ngày 12 tháng 9 năm 1947, Ủy ban Kháng chiến hành chính Nam Bộ (chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa) ban hành Chỉ thị số 50/CT về việc thành lập tỉnh Long Châu Hậu trên cơ sở một phần của tỉnh An Giang và một phần của tỉnh Châu Đốc.

Tỉnh Long Châu Hậu có 6 quận: Tịnh Biên, Tri Tôn, Thốt Nốt, Thoại Sơn, Châu Phú A, Châu Thành (bao gồm 2 tỉnh lỵ: Long Xuyên, Châu Đốc).

Tháng 10 năm 1950, hợp nhất tỉnh Long Châu Hậu và tỉnh Hà Tiên thành tỉnh Long Châu Hà.

Tỉnh này không được chính quyền Quốc gia Việt Nam của Bảo Đại công nhận.

Địa bàn tỉnh Long Châu Hậu nay một phần thuộc tỉnh An Giang, một phần thuộc tỉnh Kiên Giang

==Xem thêm==
- Tỉnh (Việt Nam Cộng hòa)
- Tỉnh Châu Đốc (tỉnh)
- Tỉnh Long Châu Hà
- Tỉnh Long Châu Sa
- Tỉnh Long Châu Tiền
Hoàng Văn Phong

Hoàng Văn Phong (sinh 1948) là một chính khách Việt Nam, giữ chức Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ trong Chính phủ Việt Nam từ ngày 8 tháng 8 năm 2002 đến ngày 3 tháng 8 năm 2011.

== Tiểu sử ==
Ông sinh ngày 6 tháng 10 năm 1948, quê ở Minh Khai, Từ Liêm, Hà Nội.

Xuất thân là một phó giáo sư, tiến sĩ chuyên ngành vật lý lý thuyết, ông từng giữ chức Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa Hà Nội (5/1997 - 11/2002)..

Sau đó ông trở thành Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa IX (2001) và khoá X (2006).

Tháng 8 năm 2002, Quốc hội Việt Nam phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng Phan Văn Khải về việc thành lập Bộ Khoa học và Công nghệ trên cơ sở Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường, và bổ nhiệm ông vào chức vụ Bộ trưởng.

Kể từ ngày 17 tháng 9 năm 2010, ông kiêm nhiệm Chủ tịch Ủy ban Vũ trụ Việt Nam theo quyết định số 1720/QĐ -TTg của thủ tướng chính phủ Việt Nam

== Câu nói nổi tiếng ==
Trong thời gian tại nhiệm, Bộ trưởng Hoàng Văn Phong từng nói:

==Tham khảo==
- Đồng chí Hoàng Văn Phong
- TIỂU SỬ TÓM TẮT BỘ TRƯỞNG BỘ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ HOÀNG VĂN PHONG
Long Châu Tiền

Long Châu Tiền là một tỉnh cũ của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Cộng hòa miền Nam Việt Nam.

==Lịch sử==
Ngày 12 tháng 9 năm 1947, Ủy ban Kháng chiến hành chính Nam Bộ (chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa) ban hành Chỉ thị số 50/CT về việc thành lập tỉnh Long Châu Tiền trên cơ sở một phần của tỉnh Châu Đốc và một phần của tỉnh Long Xuyên.

Tỉnh Long Châu Tiền có 5 quận: Tân Châu, Hồng Ngự, Chợ Mới, Châu Phú B, Lấp Vò.

Ngày 14 tháng 5 năm 1949, quận Lấp Vò được trả về tỉnh Sa Đéc. Cũng trong năm đó, quận Tân Châu của tỉnh Long Châu Tiền chia thành 2 quận mới Phú Châu và Tân Châu.

Tháng 6 năm 1951, hợp nhất tỉnh Long Châu Tiền và tỉnh Sa Đéc thành tỉnh Long Châu Sa.

Tháng 5 năm 1974, Cộng hòa miền Nam Việt Nam tái lập tỉnh Long Châu Tiền.

Tỉnh Long Châu Tiền có thị xã Tân Châu (tỉnh lỵ) và 5 huyện: An Phú, Phú Tân A, Phú Tân B, Hồng Ngự, Tam Nông (nay là các huyện Tam Nông, Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp).

Tỉnh Long Châu Tiền tồn tại cho đến tháng 2 năm 1976.

Tỉnh này không được chính quyền Việt Nam Cộng hòa công nhận. Địa bàn tỉnh Long Châu Tiền tương ứng với một phần các tỉnh An Giang, Châu Đốc và Kiến Phong của Việt Nam Cộng hòa.

Ngày 20 tháng 9 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 245-NQ/TW về việc:
- Hợp nhất tỉnh Long Châu Hà, tỉnh Rạch Giá (ngoại trừ 2 huyện Vĩnh Thuận, An Biên: trừ 2 xã Đông Yên và Tây Yên) và huyện Thốt Nốt của tỉnh Cần Thơ thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
- Hợp nhất tỉnh Long Châu Tiền, tỉnh Sa Đéc và tỉnh Kiến Tường thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.

Ngày 20 tháng 12 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 19/NQ về việc:
- Hợp nhất phía Tây tỉnh Long Châu Tiền và tỉnh Long Châu Hậu (tỉnh An Giang cũ bao gồm cả tỉnh Long Xuyên, tỉnh Châu Đốc và trừ huyện Thốt Nốt của tỉnh Cần Thơ) thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
- Hợp nhất tỉnh Rạch Giá cũ và 3 huyện: Hà Tiên, Phú Quốc, Châu Thành A của tỉnh Long Châu Hà thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.

Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ban hành Nghị định số 3/NQ/1976 về việc:
- Hợp nhất tỉnh An Giang (toàn bộ tỉnh An Giang cũ trước chia ra nay nhập lại giữ tên tỉnh An Giang); một số huyện của tỉnh Long Châu Hà; hai huyện của tỉnh Long Châu Tiền và một huyện của tỉnh Sa Đéc thành một tỉnh, lấy tên là tỉnh An Giang.
- Hợp nhất tỉnh Rạch Giá cũ và ba huyện của tỉnh Long Châu Hà thành một tỉnh, lấy tên là tỉnh Kiên Giang.

Địa bàn tỉnh Long Châu Tiền nay một phần thuộc tỉnh An Giang, một phần thuộc tỉnh Đồng Tháp.

==Xem thêm==
- Tỉnh (Việt Nam Cộng hòa)
- Tỉnh Châu Đốc (tỉnh)
- Tỉnh Long Châu Hà
- Tỉnh Long Châu Hậu
- Tỉnh Long Châu Sa
Ringgit

Ringgit Malaysia (còn được gọi là đồng Đôla Malaysia), là đơn vị tiền tệ chính thức của Malaysia. Một ringgit được chia thành 100 sen (xu) và có ký hiệu là MYR.

== Lịch sử ==
Ngày 12 tháng 6 năm 1967, đồng Đôla Malaysia thay thế cho đồng Đôla của xứ Malaya và Borneo thuộc Anh. Đồng đô-la Malaysia là đồng tiền mới được phát hành bởi ngân hàng trung ương mới, Ngân hàng Negara Malaysia.

Cho đến năm 1973, đồng Đôla Malaysia có thể trao đổi ngang giá với Đôla Singapore và Đôla Brunei.

== Tiền kim loại ==
=== Xê ri đầu tiên ===
Vào ngày 7 tháng 12 năm 2005, tiền kim loại RM1 đã bị hủy bỏ và rút khỏi lưu thông. Điều này một phần là do các vấn đề với việc tiêu chuẩn hóa (hai phiên bản tiền xu khác nhau đã được đúc) và giả mạo.

Ba loại tiền xu thoi vàng, "Kijang Emas" (kijang (một loại nai) là logo chính thức của Ngân hàng Negara Malaysia) cũng được phát hành với giá trị danh nghĩa RM 50, RM 100 và RM 200. Loại tiền này đã được phát hành ra 7 tháng 7 năm 2001 bởi Ngân hàng Negara Malaysia và do Royal Mint of Malaysia Sdn Bhd đúc. Giá mua và bán lại của Kijang Emas được giá thị trường vàng quốc tế đang lưu hành xác định.

== Tiền giấy ==
Bank Negara Malaysia đã phát hành tiền giấy dollar Malaysia lần đầu vào tháng 6 năm 1967 với các mệnh giá $1, $5, $10, $50 và $100. Mệnh giá $1000 đã được phát hành lần đầu năm 1968. Tiền giấy Malaysia đã luôn luôn mang hình ảnh của Tuanku Abdul Rahman, Yang di-Pertuan Agong đầu tiên của Malaysia.

Các máy ATM thường cho ra giấy bạc RM50, hoặc hiếm hoi hơn, giấy bạc RM10 cùng với giấy bạc RM50.

Giấy bạc Malaysia đã từ lâu theo một mã màu xuất phát từ thời thuộc địa. Các mệnh giá thấp hơn thì kiểm mẫu này được Singapore và Brunei áp dụng theo và khi Bank Negara giới thiệu lần đầu giấy bạc RM2 nó sao chép màu hoa cà của tờ giấy bạc 2 dollar Singapore.

- RM1 - xanh da trời
- RM2 - hoa cà (không còn lưu hành nữa)
- RM5 - xanh lá cây
- RM10 - đỏ
- RM20 - nâu/trắng (không còn lưu hành nữa)
- RM50 - xanh lá cây/xám
- RM100 - tím
- RM500 - cam (không còn lưu hành nữa)
- RM1000 - xanh dương/xanh lá cây (không còn lưu hành nữa)

=== Seri thứ ba ===
Xê ri hiện tại và lần thứ 3 đã được phát hành với các thiết kế.

=== Kỷ niệm thế vận hội ===
Để tưởng niệm Thế vận hội Khối thịnh vượng chung năm 1998 ở Kuala Lumpur, một loại tiền polymer RM50 đã được phát hành, đánh dấu việc Malaysia sử dụng tiền giấy polymer lần đầu tiên. Tiền mệnh giá này hiếm khi được thấy trong giao dịch hàng ngày mà người ta chỉ sưu tập làm kỷ niệm.

== Liên kết ngoài ==
- Ngân hàng Trung ương Malaysia
Saphir

Xa-phia (hay "Lam ngọc", "sapphire" trong tiếng Anh, "saphir" trong tiếng Pháp) là dạng tinh thể đơn của nhôm oxide (AlO) (corundum). Xa-phia tồn tại ngoài tự nhiên dưới dạng đá quý hoặc được chế tạo dành cho nhiều ứng dụng.

"Xa-phia" bao gồm tất cả các dạng đá quý thuộc nhóm khoáng chất corundum ngoại trừ hồng ngọc. 
Nhóm corundum bao gồm các dạng oxide nhôm tinh khiết. Áp suất và nhiệt độ lòng đất làm cho oxide nhôm kết tinh thành những viên đá quý đẹp màu trắng. Hàm lượng các tạp chất khác nhau trong xa-phia như sắt và crôm làm cho nó các sắc xanh, đỏ, vàng, hồng, tím, da cam hoặc lục nhạt.

Hồng ngọc cũng thuộc nhóm corundum. Trong nhiều năm, các chuyên gia đã tranh luận về chuyện những loại đá gì được gọi là xa-phia cho đến khi thống nhất được rằng corundum đỏ sẽ được gọi là hồng ngọc ("ruby") còn corundum với tất cả các màu khác sẽ được gọi là "xa-phia".

== Xem thêm ==
- Ngọc berin
- Kim cương
- Ngọc lam
- Ngọc
- Ngọc lục bảo
- Hồng ngọc
- Danh sách khoáng vật

==Liên kết ngoài==
- Webmineral.com, Webmineral Corundum Page, Webmineral with extensive crystallographic and mineralogical information on Corundum
- Farlang Sapphire References dozens of (historical) full text books and (CIBJO) gem information
- Mindat.org, Mindat Sapphire page Mindat with extensive locality information
- Sciencemag.org, Macroscopic 10-Terabit–per–Square-Inch Arrays from Block Copolymers with Lateral Order Science magazine article about perspective usage of sapphire in digital storage media technology