XTC-02

XTC-02 (viết tắt tiếng Việt: "Xe Thiết giáp Chở quân-02") là xe thiết giáp chở quân bánh lốp lội nước do Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng Việt Nam nghiên cứu, chế tạo. Phương tiện được thiết kế để cơ động bộ binh, chở quân và yểm trợ hỏa lực gần trong môi trường sông rạch, đầm lầy đặc trưng của Việt Nam. Xe lần đầu xuất hiện công khai qua các hình ảnh rò rỉ năm 2022, và sau đó được trưng bày,diễu hành rộng rãi trong dịp kỷ niệm A80 vào ngày 2 tháng 9 năm 2025. Đây là thiết kế xe bọc thép đầu tiên Việt Nam tự chủ hoàn toàn thiết kế, do mẫu XCB-01 được giới thiệu trước đó vốn được phát triển dựa trên mẫu BMP-1.

==Quá trình phát triển==
Năm 2022, những hình ảnh đầu tiên về nguyên mẫu XTC-02 xuất hiện trên các diễn đàn quốc phòng Việt Nam và mạng xã hội, sau đó được các trang như Army Recognition tổng hợp. Ở giai đoạn này, phương tiện vẫn chỉ là một nguyên mẫu ban đầu: thông tin công khai chủ yếu nhấn mạnh cấu hình lội nước 4×4 và vai trò chở quân, trong khi chi tiết về trang bị vũ khí, mức bảo vệ và điện tử trên xe vẫn chưa được tiết lộ. Đáng chú ý, nguyên mẫu này có gầm cao hơn và thân vát hình chữ V nhằm tăng cường khả năng chống mìn.

Trong hai năm tiếp theo, nền tảng thiết kế này dường như đã trải qua các cuộc thử nghiệm và tinh chỉnh — tập trung vào độ kín thân vỏ cho tác chiến sông nước, bố trí khoang trong để đổ quân nhanh, và các phương án lắp trạm vũ khí gắn trên nóc. Đến năm 2025, Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng đã giới thiệu công khai XTC-02 tại Hà Nội trong các đợt hợp luyện A80 và lễ Quốc khánh 2/9. Đây là lần ra mắt rộng rãi đầu tiên của phương tiện, khi báo chí trong nước công bố những thông số kỹ–chiến thuật chủ chốt cùng hình ảnh các cấu hình tác chiến. Màn trình diễn định vị XTC-02 như một phần trong nỗ lực lớn hơn của Việt Nam nhằm nội địa hóa các giải pháp cơ động bọc thép phù hợp địa hình đồng bằng sông ngòi và đầm lầy, đồng thời mở ra lộ trình cho các biến thể tương lai — như chỉ huy, cứu thương, hay trang bị trạm vũ khí điều khiển từ xa — dựa trên một khung gầm lội nước.
==Đặc điểm==
===Khả năng cơ động===
XTC-02 sử dụng hệ dẫn động 4×4 với hệ thống treo độc lập và động cơ đặt phía trước, đạt tốc độ tối đa khoảng 95 km/h trên đường nhựa. Hộp số cơ 9 số tiến/1 số lùi cung cấp dải tỷ số truyền rộng hơn cho cả di chuyển tiến và lùi.

Khả năng lội nước được bảo đảm nhờ hai cụm phản lực nước bố trí ở đuôi kết hợp với tấm chắn sóng ở mũi, trong khi phần đầu thân vát kiểu mũi thuyền giúp tăng lực nổi và khả năng vượt sóng. Nhờ đó, xe có thể đạt tốc độ tối đa khoảng 12 km/h khi bơi. Về vượt chướng ngại, xe leo dốc 31°, giữ sườn nghiêng 25°, vượt hào rộng 0,8 m và bậc cao 0,4 m, đáp ứng tốt yêu cầu cơ động trên địa hình hỗn hợp.
===Khả năng bảo vệ===
Phương tiện được trang bị giáp thép đủ sức chặn đạn xuyên giáp 7,62×54mmR trên toàn thân, với kính chống đạn có mức bảo vệ tương đương. Điều này có nghĩa xe có mức bảo vệ xấp xỉ STANAG 4569 Cấp 3, tức có thể bảo vệ bộ binh ở mức cơ bản trước mảnh đạn và vũ khí bộ binh hạng nhẹ.

Việc lên xuống xe khá thuận tiện với hai cửa trước cho lái xe và trưởng xe, một cửa sau để bộ binh lên xuống, cùng một cửa nóc phục vụ quan sát và điều khiển súng máy. Ngoài ra, còn có hai cửa nóc bổ sung đặt ngay phía trên ghế lái và ghế trưởng xe.

Tương tự XCB-01, XTC-02 được trang bị tổ hợp phát hiện và bảo vệ NBC (hạt nhân, sinh học, hóa học) tích hợp hệ thống điều hòa không khí, (LWR) kết nối ống phóng để che chắn khi bị bắt bám, cùng hệ thống chữa cháy tự động nhằm tăng cường khả năng sống còn cho kíp xe và bộ binh đi kèm.

===Hỏa lực===
Vũ khí chính là lắp hai khẩu súng máy là NSV 12,7 mm và PKT 7,62 mm, cả hai đều sản xuất trong nước tại Nhà máy Z111. Hệ thống có thể bám bắt mục tiêu và bắn khi hành tiến, cả ngày lẫn đêm. chuyên dụng đặt dưới cụm súng hỗ trợ ngắm và khai hỏa (kênh ngày/đêm, đo xa, v.v.). Tháp cung cấp góc tầm −13° đến +65°, quay 360°, bám mục tiêu khi xe chạy đến 30 km/h, và bắn chính xác khi hành tiến đến 20 km/h. Khi hệ thống gặp sự cố, tháp có thể chuyển sang chế độ điều khiển thủ công. Tháp cũng tích hợp 8 ống phóng lựu đạn khói để tạo màn khói.

Ngoài ra, binh sĩ trong khoang chở quân có thể sử dụng súng trường tấn công và súng máy đa chức năng bắn ra ngoài qua khe bắn ở hai bên thân xe.
===Hệ thống điện tử===
XTC-02 trang bị máy vô tuyến VRU-812/S do Viettel sản xuất. Đây là máy thu-phát VHF nhảy tần cấp chiến thuật, hỗ trợ thoại tần số cố định, thoại mã hóa tần số cố định, thoại nhảy tần, và truyền dữ liệu kịp thời, hiệu quả. Thiết bị có thể thiết lập mạng, duy trì liên lạc ổn định dưới nhiễu điện từ mạnh. Giao diện RS-232 cho phép kết nối máy tính và thiết bị ngoại vi để truyền dữ liệu. Tầm liên lạc điển hình 6–10 km khi mang vác và tối đa 20 km khi lắp trên xe.

Xe còn được trang bị hệ thống quan sát đa phổ gắn trên cột ăng-ten nâng hạ phía sau, cho phép trinh sát và bám bắt mục tiêu từ vị trí xa.

==Xem thêm==
- BRDM-2
- XCB-01