László Krasznahorkai

László Krasznahorkai (, sinh ngày 5 tháng 1 năm 1954) là một nam nhà văn, nam tiểu thuyết gia và nam biên kịch phim người Hungary. Krasznahorkai được biết đến qua những tiểu thuyết khó nhằn và đòi hỏi cao theo phong trào hậu hiện đại xung quanh các chủ đề phản địa đàng và u sầu. Một số tác phẩm của ông, bao gồm tiểu thuyết "Sátántangó" (1985) và "Nỗi buồn của sự kháng cự" (1989), đã được đạo diễn Béla Tarr chuyển thể thành phim truyện.

Năm 2025, ông được trao giải Nobel Văn học vì "những tác phẩm hấp dẫn và đầy viễn kiến giữa nỗi kinh hoàng tận thế tái khẳng định sức mạnh của nghệ thuật".

== Thiếu thời và giáo dục ==
László Krasznahorkai sinh ngày 5 tháng 1 năm 1954 trong một gia đình thuộc tầng lớp trung lưu tại Gyula, Cộng hòa Nhân dân Hungary. Cha ông, György Krasznahorkai, là một luật sư, và mẹ ông, Júlia Pálinkás, là một quản trị viên an sinh xã hội. Ông có tổ tiên bên nội là người Do Thái trong khi tổ tiên bên ngoại của ông là người Hungary đến từ Transilvania. Anh trai ông, Géza Krasznahorkai, là cựu giám đốc Thư viện Thành phố Mogyoróssy János ở Gyula.

Từ năm 1968 đến năm 1972, ông theo học tại Trường Trung học Erkel Ferenc ở Gyula và theo học chuyên ngành tiếng Latinh. Ông bắt đầu học luật vào năm 1973 tại Đại học József Attila (nay là Đại học Szeged) trước khi chuyển sang Khoa Luật của Đại học Eötvös Loránd ở Budapest vào năm 1976, nơi ông tiếp tục học luật cho đến năm 1978. Tác phẩm đầu tiên được xuất bản của ông, một truyện ngắn có tựa đề "Tebenned hittem" ("Tôi tin vào bạn"), xuất hiện trên Mozgó Világ vào năm 1977.

Từ năm 1978, ông học giáo dục văn hóa và ngôn ngữ học Hungary tại Khoa Nhân văn của Đại học Eötvös Loránd và tốt nghiệp năm 1983. Luận văn của ông tập trung vào tác phẩm của nhà văn Sándor Márai sau khi ông di cư khỏi Hungary. Trong thời gian học tập, ông làm việc tại nhà xuất bản Gondolat với vai trò là người ghi chép tài liệu từ năm 1977 đến năm 1982.

== Sự nghiệp văn học ==
Sau khi hoàn thành con đường học vấn của mình, Krasznahorkai trở thành một nhà văn tự do. Tiểu thuyết đầu tay của ông, "Sátántangó" (1985), đã thành công ngay lập tức và đưa ông trở thành một nhân vật hàng đầu trong nền văn học Hungary. Bản dịch tiếng Anh của tiểu thuyết này sau đó đã nhận được Giải Sách dịch hay nhất năm 2013.

=== Những chuyến du lịch quốc tế và ảnh hưởng ===
Krasznahorkai lần đầu tiên du lịch bên ngoài lãnh thổ Cộng hòa Nhân dân Hungary vào năm 1987–1988 khi ông dành một năm ở Tây Berlin với tư cách là thành viên của Chương trình Nghệ sĩ DAAD tại Berlin. Sau sự sụp đổ của Khối phía Đông, ông bắt đầu sống ẩn dật ở nhiều địa điểm khác nhau trên toàn thế giới. Ông du lịch dài năm tại Đông Á vào năm 1990 và chuyến du lịch đó đã ảnh hưởng sâu sắc đến công việc của ông qua những trải nghiệm của ông ở Mông Cổ và Trung Quốc, những thứ đã cung cấp thông tin cho các cuốn sách "Tù nhân thành Urga" và "Sự hủy diệt và Nỗi buồn dưới bầu trời". Sau đó, ông đã dành sáu tháng ở Kyōto vào các năm 1996, 2000 và 2005. Trong suốt những chuyến đi ở Đông Á, thẩm mỹ và lý thuyết văn học Viễn Đông đã gây ra những thay đổi đáng kể trong phong cách và chủ đề của ông. Trong khi viết "Chiến tranh và Chiến tranh", ông đã đi du lịch rộng rãi khắp châu Âu và nhận được sự giúp đỡ từ nhà thơ người Mỹ Allen Ginsberg, người mà ông cho là đã cung cấp các lời khuyên quý giá trong thời gian lưu trú tại căn hộ của ông ở Thành phố New York.

=== Công nhận của giới phê bình và hợp tác ===
Tiểu thuyết "Nỗi buồn" "của sự kháng cử" (1989) của ông đã nhận được Giải thưởng danh sách hay nhất của SWR của Đức cho tác phẩm văn học hay nhất năm 1993. Năm 1996, ông là nghiên cứu sinh tại Viện Wissenschaftskolleg ở Berlin.

Nhà làm phim Béla Tarr, một người bạn thân của Krasznahorkai, đã chuyển thể một số tác phẩm của ông thành phim, bao gồm "Sátántangó" (1994), "Sự hòa hợp Werckmeister" (2000), chuyển thể từ Nỗi buồn của sự kháng cự. Krasznahorkai tuyên bố rằng bộ phim năm 2011 của họ, "Con ngựa thành Turin", sẽ là lần hợp tác cuối cùng của họ. Ông cũng đã hợp tác với họa sĩ Max Neumann trong các tác phẩm minh họa như truyện ngắn "Theo đuổi Homer" (2021), một bộ phim được phát hành với phần nhạc nền gốc của nhạc sĩ jazz Szilveszter Miklós.

Tiểu thuyết "Tại đó bên dưới Seiobo" của ông đã giành giải Giải Sách dịch hay nhất năm 2014. Năm 2015, ông trở thành tác giả Hungary đầu tiên nhận Giải Booker Quốc tế.

Tác phẩm của Krasznahorkai đã nhận được sự hoan nghênh đáng kể từ giới phê bình. Susan Sontag mô tả ông là "bậc thầy về ngày tận thế đương đại của Hungary, người khơi nguồn cảm hứng so sánh với Gogol và Melville", trong khi W. G. Sebald viết rằng "tính phổ quát trong tầm nhìn của Krasznahorkai sánh ngang với tác phẩm "Những linh hồn chết" của Gogol và vượt xa tất cả những mối quan tâm nhỏ hơn của văn học đương đại".

Năm 2024, Thư viện Quốc gia Áo tại Viên đã mua lại kho lưu trữ văn học của Krasznahorkai (Vorlass), hiện được lưu giữ tại Kho lưu trữ Văn học của Thư viện.

== Quan điểm và lập trường ==
Krasznahorkai lên án mạnh mẽ chính sách của chính phủ Hungary về Nga xâm lược Ukraina. Ông mô tả việc Thủ tướng Orbán Viktor định hình cuộc xung đột là "vấn đề nội bộ của người Slav" là không thể biện minh về mặt đạo đức và không nhất quán về mặt lịch sử, xét đến những cuộc xâm lược trước đây của chính Hungary bởi Nga. Krasznahorkai lập luận rằng sự trung lập trước hành vi xâm lược đồng nghĩa với sự đồng lõa và ví lập luận của chính phủ Orbán như một hình thức phủ nhận tâm lý. Ông mô tả chế độ này là "một trường hợp tâm thần", được thúc đẩy bởi một logic định mệnh và tự hủy hoại cùng với sự chấp nhận cái chết của chính đứa con mình để cứu mẹ chỉ để dẫn đến cái chết của cả hai.

== Đời tư ==
Krasznahorkai kết hôn với người vợ đầu tiên, Anikó Pelyhe, từ năm 1990 cho đến khi họ ly hôn. Năm 1997, ông kết hôn với Dóra Kopcsányi, một nhà Hán học và nhà thiết kế đồ họa. Ông có ba người con. Sau khi sống vài năm ở Berlin, nơi ông giữ chức Giáo sư thỉnh giảng S. Fischer tại Đại học Tự do Berlin trong một học kỳ, ông trở về Hungary.

== Danh sách tác phẩm ==
=== Tiểu thuyết ===
- "Sátantángo" ("Sátántangó", 1985, Magvető, ), được dịch bởi George Szirtes (New Directions, 2012, )
- "Nỗi buồn của sự kháng cự" ("Az ellenállás melankóliája", 1989, Magvető, ), được dịch bởi George Szirtes (New Directions, 2000, )
- "Tù nhân thành Urga" ("Az urgai Fogoly", 1992, Magvető, )
- "Chiến tranh và chiến tranh" ("Háború és háború", 1999, Magvető, ), được dịch bởi George Szirtes (New Directions, 2006, )
- "Sự hủy diệt và nỗi buồn bên dưới thiên đường" ("Rombolás és bánat az Ég alatt", 2004, Magvető, ), được dịch bởi Ottilie Mulzet (Seagull Books, 2016, )
- "Tại đó bên dưới Seiobo" ("Seiobo járt odalent", 2008, Magvető, ), được dịch bởi Ottilie Mulzet (New Directions, 2013, )
- "Sự trở về của Nam tước Wenckheim" ("Báró Wenckheim hazatér", 2016, Magvető, ), được dịch bởi Ottilie Mulzet (New Directions, 2019, )
- "Herscht 07769" (2021, Magvető, ), được dịch bởi Ottilie Mulzet (New Directions, 2024, )
- "Zsömle odavan" (2024, Magvető, )

=== Tiểu thuyết ngắn ===
- 2003: "Bắc núi, Nam hồ, Tây đường, Đông sông" ("Északról hegy, Délről tó, Nyugatról utak, Keletről folyó")
- 2009: "Sói cuối cùng" ("Az utolsó farkas")
- 2010: "Animalinside" ("Állatvanbent")
- 2018: "Công việc đào đất cho cung điện" ("Aprómunka egy palotaért")
- 2019: "Theo đuổi Homer" ("Mindig Homérosznak")

=== Tuyển tập truyện ngắn ===
- 1986: "Quan hệ ân sủng" ("Kegyelmi viszonyok").
- Bao gồm: "Chiếc thuyền cuối cùng", "Câu chuyện Bogdanovich", "Lúa mạch đen mắc kẹt", "Nóng", "Herman: Người quản lý trò chơi", "Cái chết của một con tàu", "Trong tay thợ cắt tóc" và "Kẻ tìm kiếm nhà ga".
- 2013: "Thế giới vẫn tiếp diễn" ("Megy a világ")

=== Truyện ngắn riêng lẻ ===
- 1984: "Câu chuyện Bogdanovich" ("El Bogdanovichtól")
- 1986: "Con thuyền cuối cùng" ("Az utolsó hajó")
- 1998: "Isaiah đã đến" ("Megjött Ézsaiás")
- 1999: "Câm cho người điếc" ("Néma a süketnek")
- 2010: "Dự luật: Đến Palma Vecchio, tại Venice" ("Számla: Palma Vecchiónak, Velencébe")

=== Tiểu luận, phỏng vấn và các tác phẩm khác ===
- 1993: "Theseus phổ quát" ("A Théseus-általános"), ba bài giảng hư cấu.
- 2001: "Buổi tối lúc sáu giờ: Một số bài phát biểu khai mạc triển lãm miễn phí" ("Este hat; néhány szabad megnyitás"), tiểu luận.
- 2003: "Krasznahorkai: Cuộc trò chuyện" ("Krasznahorkai Beszélgetések"), phỏng vấn.
- 2012: "Anh ấy không trả lời cũng không đặt câu hỏi: Hai mươi lăm cuộc trò chuyện về cùng một chủ đề" ("Nem kérdez, nem válaszol. Huszonöt beszélgetés ugyanarról."), phỏng vấn.
- 2013: "Âm nhạc & Văn học" Số 2, ấn bản đặc biệt dài một cuốn sách của tạp chí với bài viết của Krasznahorkai và các bài tiểu luận về tác phẩm của ông do Béla Tarr và Max Neumann viết.
- 2017: "Dự án Manhattan", một cuốn nhật ký văn học kèm theo một bài tiểu luận ảnh.

=== Kịch bản phim ===
- 1988: "Sự nguyền rủa" ("Kárhozat"), do Béla Tarr đạo diễn.
- 1989: "Con thuyền cuối cùng" ("Az utolsó hajó"), do Béla Tarr đạo diễn.
- 1994: "Sátántangó", do Béla Tarr đạo diễn.
- 1997–2001: "Sự hòa hợp Werckmeister" ("Werckmeister harmóniák"), do Béla Tarr đạo diễn.
- 2007: "Người đàn ông đến từ Luân Đôn" ("A Londoni férfi"), do Béla Tarr đạo diễn.
- 2011: "Con ngựa thành Torino" ("A torinói ló"), do Béla Tarr đạo diễn.

== Giải thưởng và danh hiệu ==
Krasznahorkai đã được vinh danh với nhiều giải thưởng văn học, bao gồm Giải Nobel Văn học năm 2025. Ông là tác giả người Hungary thứ hai giành giải Nobel Văn học sau Imre Kertész.
- 1983:
- 1987: Giải Attila József
- 1987–1988: Học bổng Chương trình Nghệ sĩ DAAD tại Berlin
- 1998:
- 1993: Giải thưởng danh sách hay nhất của SWR dành cho "Nỗi buồn của sự kháng cự"
- 1998:
- 2004: Giải Kossuth
- 2010: Giải Spycher (Leuk, Thụy Sĩ) cho toàn bộ tác phẩm của ông nhưng đặc biệt là tác phẩm "Từ phương Bắc, một ngọn núi, ..."
- 2013: Giải Sách dịch hay nhất dành cho "Sátántangó", được dịch bởi George Szirtes
- 2014: Giải Văn học Hoa Kỳ dành cho những đóng góp trọn đời cho văn học quốc tế
- 2014: Giải Sách dịch hay nhất dành cho "Seiobo There Below", được dịch bởi Ottilie Mulzet.
- 2014: Giải Vilenica (Lễ hội văn học quốc tế Vilenica, Slovenia)
- 2015: Giải Booker Quốc tế
- 2015: Thành viên Trung tâm Dorothy và Lewis B. Cullman dành cho các học giả và nhà văn Thư viện Công cộng New York
- 2017: dành cho "Sự trở về của Nam tước Wenckheim"
- 2019: Giải thưởng Sách Quốc gia Hoa Kỳ dành cho Văn học Dịch, dành cho "Sự trở về của Nam tước Wenckheim"
- 2020: Giải thưởng Cụm từ của năm 2018 của Literature.gr
- 2021: Giải quốc gia Áo cho văn học châu Âu
- 2022: Giải Milovan Vidaković (Novi Sad, Serbia)
- 2024: Giải Formentor
- 2025: Giải Nobel Văn học