TCVN8030:2009

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 8030:2009 (ISO 3096 : 1996) về Ổ lăn - Đũa kim - Kích thước và dung sai TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 8030 : 2009 ISO 3096 : 1996 Ổ LĂN - ĐŨA KIM - KÍCH THƯỚC VÀ DUNG SAI Rolling bearings - Needle rollers - Dimensions and tolerances Lời nói đầu TCVN 8030 : 2009 tương đương với ISO 3096 : 1996. TCVN 8030 : 2009 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 4 Ổ lăn, ổ đ ỡ biên soạn, Tổng cục Ti ê u chu ẩ n Đo lường Ch ấ t lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Ổ LĂN - ĐŨA KIM - KÍCH THƯỚC VÀ DUNG SAI Rolling bearings - Needle rollers - Dimensions and tolerances 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định các kích thước và dung sai cho các đũa kim bằng thép đã gia công tinh được sử dụng như các con lăn của ổ lăn. 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau rất c ầ n thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài li ệ u viện dẫn ghi năm công bố th ì áp dụng phiên bản được n ê u. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố th ì áp dụng phi ê n bản mới nh ấ t, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (n ế u có). TCVN 2245:1999, H ệ thống dung sai và lắp ghép ISO - C á c bảng cấp dung sai tiêu chuẩn và c á c sai l ệ ch giới hạn đ ố i với lỗ và trục . ISO 4291:1985, Methods for the assessment of departure f ro m roundness - Measurement of var i ations in radius (Ph ương ph á p đánh gi á sai lệch độ tròn - Đo c á c bi ế n đổi về bán kính) . 3. Thuật ngữ, định nghĩa và ký hiệu Tiêu chuẩn này áp dụng các thuật ngữ và định nghĩa sau. Các k ý hi ệ u (trừ các k ý hiệu v ề dung sai) được chỉ dẫn trên H ì nh 1, H ì nh 2 và các giá trị cho trong các Bảng 1 và Bảng 2 biểu thị các kích thước danh nghĩa, trừ khi có quy định khác. 3.1. Đường kính danh nghĩa của đũa kim (nominal diameter of a needle roller), D w Giá tr ị đ ườ ng kính được dùng đ ể nhận bi ế t chung v ề đ ườ ng kín h của đ ũa kim. Xem H ì nh 1 v à H ì nh 2. 3.2. Đường kính đ ơn nh ấ t của đũa kim (single diameter of a needle roller), D ws Khoảng cách giữa hai ti ế p tuy ế n với b ề mặt của đũa kim song song với nhau và nằm trong mặt ph ẳ ng vuông góc với đường trục của đũa kim, nghĩa là một mặt ph ẳ ng hướng k í nh. 3.3 . Đường k í nh trung b ì nh của đũa k i m trong mặt phẳng đơn nh ấ t (mean diameter of a needle roller in a single plane), D wmp Giá trị trung b ì nh cộng của các đường k í nh thực đơn nh ấ t lớn nh ấ t và nhỏ nh ấ t của đũa kim trong mặt phẳng hướng k í nh đơn nh ấ t. 3.4. Chiều dài danh nghĩa của đũa k i m (nominal length of a needle roller), L w Giá trị chi ề u dài dùng để k ý hiệu chung cho chiều d à i của đũa kim. Xem H ì nh 1 và H ì nh 2. 3.5 . Chiều dài đơn nh ấ t của đũa kim (single length of a needle roller), L w s Khoảng cách giữa hai mặt phẳng hướng k í nh chứa các mặt mút ngoài bi ê n của đũa kim. 3.6 . Kích th ước đơn nh ấ t của m é p vát (của đ ũa kim có mặt mút phẳng) (single cham f e dimension), r s Xem H ì nh 1. 3.7 . K í ch th ước đơn nh ấ t nh ỏ nhất cho phép của m é p vát (của đũa kim có mặt mút phẳng) (smallest per missible sigle cham f er dimension) (of flat end needle roller), r s min 3.8 . Kích thước đ ơn nh ấ t lớn nh ấ t cho phép của mép vát (của đũa k i m có mặt mút phẳng) (largest permissible single chamfer dimension) r s max 3.9 . Pr ô phin tại các m ặ t mút của các đũa kim có mặt mút được làm tròn (profile at the ends of rounded end needle roller) R Prôphin không y ê u c ầ u c ó bán k í nh xác định nhưng nằm trong giới hạn D w / 2 và L w / 2. 3.10 . Sai l ệ ch độ tr òn (circularity deviation) Hiệu số giữa bán kính l ớ n nhất và bán k í nh nhỏ nhất của pr ô phin đo được của chi ti ế t gia công, các giá trị của bán k í nh này được l ấ y từ tâm của vòng tròn trung b ì nh b ì nh phương tối thiểu, LSC. 3.11 . C ỡ đũa kim (needle roller gauge) Phạm vi sai lệch đường kính được giới hạn bởi sai lệch tr ê n và sai lệch dưới của đường kính trung b ì nh của đũa kim D wmp so với đường kính danh nghĩa, D w trong mặt phẳng hướng k í nh đi qua giữa chiều dài đũa kim. CHÚ TH Í CH: C ỡ được ký hiệu b ởi sai lệch tr ê n và sai l ệ ch dưới t í nh bằng micrômét, v í dụ - 2- 4. 3.12 . L ô c ỡ đũa kim (gauge lot) Số lượng các đũa kim thuộc cùng một c ấ p (loại) và cùng một kích thước danh nghĩa, có đường kính trung bình D w mp nằm trong cùng một c ỡ . CH Ú TH Í CH: Các đũa kim thuộc b ấ t cứ c ấ p (loại) và k í ch thước danh nghĩa nào đ ề u được cung c ấ p trong các lô c ỡ đũa kim. N ế u không c ó sự thỏa thuận ngược lại nào giữa khách hàng và nhà cung c ấ p, các lô c ỡ đũa kim có thể c ó một hoặc nhi ề u c ỡ được nêu trong Bảng 2. 3.13 . Độ biến đổi đường k í nh của l ô c ỡ đũa kim (var i ation of gauge lot diameter), V DwL Hiệu số giữa đường kính trung b ì nh D w m p của đũa kim có đường kính trung b ì nh lớn nh ấ t và đường kính trung b ì nh của đũa kim có đường kính trung b ì nh nhỏ nhất trong lô c ỡ đũa kim. 3.14 . Cấ p đũa kim (needle ro l ler grade) Kết hợp của dung sai đường k í nh và dung sai h ì nh dạng của đũa kim, đặc trưng cho mức ch í nh xác của đũa kim. CH Ú THÍCH: Cấp đũa kim được ký hiệu bởi một chữ số. 4. Kích thước Xem H ì nh 1, H ì nh 2 và Bảng 1. Hình 1 - Đũa kim có mặt mút ph ẳ ng H ì nh 2 - Đũa kim có mặt mút được v ê tròn Bảng 1 - Kích thước K í ch thước tính bằng milimét D w L w 5,8 6,8 7,8 9,8 11 , 8 13,8 15,8 17,8 19,8 21,8 23,8 25,8 27,8 29,8 34,8 39,8 49,8 59,8 1 X X X X 1 , 5 X X X X X X 2 X X X X X X X X 2,5 X X X X X X X X X 3 X X X X X X X X X X X 3,5 X X X X X X X X X X X 4 X X X X X X X X X X X X 5 X X X X X X X X X X X 6 X X X X X X X X X X X 5. Dung sai 5.1. Đường k í nh v à độ tròn Bảng 2 giới thiệu đối với mỗi cấp quy định: - độ bi ế n đổi lớn nhất của đường kính lô c ỡ đũa kim; - các c ỡ đũa kim; - sai l ệ ch l ớn nh ấ t của độ tròn. Ngoài ra, không c ó đường kính đơn nh ấ t nào tr ê n toàn bộ chi ề u dài của đũa kim được vượt quá đ ườn g k í nh thực t ế lớn nh ấ t tại giữa chiều dài của đũa kim: a) 0,5 m m đ ố i với c ấ p 2; b) 0,8 m m đối v ớ i c ấ p 3; c) 0,5 m m đối với c ấ p 5. 5.2. Chi ề u d à i Dung sai trên chi ề u dài đơn nh ấ t cho các đũa kim thuộc mọi c ấ p phải là h13, xem TCVN 2245:1999. 5.3. Kích thước mép vát (xem H ì nh 1) Các giới hạn của k í ch thước mép vát đối với các đũa kim có mặt mút phẳng thuộc mọi c ấ p được quy định trong Bảng 3. Bảng 2 - Độ bi ế n đổi của đường k í nh lô c ỡ , các c ỡ ưu tiên v à sa i lệch độ tròn Các giá trị dung sai tính bằng micromét Cấp V DwL Cỡ đũa kim (các sai lệch giới hạn trên và dưới của V DwL ) Sai lệch lớn nhất của độ tròn 2 2 trên 0 - 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 1 dưới - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 3 3 tr ê n 0 - 1 , 5 - 3 - 4,5 - 6 - 7 1,5 dưới - 3 - 4,5 - 6 - 7 , 5 - 9 - 10 5 5 tr ê n 0 - 3 -5 2,5 dưới - 5 - 8 -10 CH Ú THÍCH: 1 Các giá tr ị dung sai ch ỉ áp dụng tại giữa chiều d à i đ ũ a kim. Tuy nhi ê n, m ỗ i đường k í nh đơn nh ấ t của đũa kim cũng phải tuân theo các y ê u cầu của 5.1. 2 N ế u kh ô ng c ó thỏa thuận ngược lại giữa khách h à ng và nhà cung c ấ p, các đũa kim có b ấ t cứ k í ch thước danh nghĩa nào và b ấ t cứ c ấ p nào c ũ ng s ẽ được cung c ấ p b ằ ng cách chia thành các c ấ p được liệt k ê trong Bảng theo quy ế t định của nhà cung cấ p. Bảng 3 - Các g iới hạn của kích thước mép vát đố i với đũa k i m có m ặ t mút ph ẳ ng Kích thước tính bằng milimét D w Các gi ới hạn của kích th ước mép vát r s min r sma x > £ Hướng kính Chi ề u trục - 1 0,1 0,3 0,5 1 1,5 0,1 0,4 0,6 1,5 3 0,1 0,6 0,8 3 6 0,1 0,9 1 CHÚ THÍCH: Mép vát của đũa kim phải c ó bán k í nh g ó c lượn bằng tới r smin 6. Đo sai lệch độ tròn Sai lệch độ tròn phải được đo ở giữa chiều dài đũa kim theo a) Phụ lục A của ISO 4291 : 1985. Trong thực t ế , sai lệch độ tròn thường được đo bởi giá tr ị bằng số của chu vi đũa kim được ghi lại trên đồ thị độc cực chỉ ra chu vi được đo. THƯ MỤC TÀI LI Ệ U THAM KHẢO [1] ISO 1132 : 1980, Rolling bearing - Toloreance - De f initions (Ổ lăn - Dung sai - Định nghĩa) .