07/2012/TT-BKHĐT

Thông tư 07/2012/TT-BKHĐT quy định nội dung Bộ chỉ tiêu thống kê phát triển giới của quốc gia; cấp tỉnh, huyện, xã do Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành BỘ KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƯ ------- CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc --------------- Số: 07/2012/TT-BKHĐT Hà Nội, ngày 22 tháng 10 năm 2012 THÔNG TƯ QUY ĐỊNH NỘI DUNG BỘ CHỈ TIÊU THỐNG KÊ PHÁT TRIỂN GIỚI CỦA QUỐC GIA; BỘ CHỈ TIÊU THỐNG KÊ PHÁT TRIỂN GIỚI CẤP TỈNH, HUYỆN, XÃ C ă n c ứ Luật Tổ chức Ch í nh ph ủ ngày 25 tháng 12 năm 2001; C ă n cứ Luật Thống kê ngày 26 tháng 6 năm 2003; Căn cứ Nghị định số 40/20 0 4/NĐ-CP ngày 1 3 tháng 02 năm 2004 của Ch í nh ph ủ qu y định chi tiết và hướng dẫn thi hành mộ t số điều của Luật Thống kê; C ă n cứ Nghị định s ố 11 6/2008/NĐ-CP ngày 1 4 tháng 11 n ă m 2008 c ủ a Chính ph ủ qu y định chức n ă ng, nhiệm vụ, quy ề n hạn và cơ cấu tổ chức c ủ a Bộ K ế hoạch và Đầu tư; C ă n cứ Quyết đ ị nh số 56/20 11 / Q Đ-TTg ngày 1 4 th á ng 1 0 năm 201 1 của Th ủ tướng Chính ph ủ về việc ban hành Bộ chỉ tiêu thống k ê p hát triển giới c ủ a quốc gia; Theo đ ề nghị của Tổng cục trư ở ng Tổng cục Thống kê ; Bộ Kế hoạch và Đầu tư quy định nội dung Bộ chỉ tiêu thống kê phát tri ể n giới của quốc gia; Bộ chỉ tiêu thống kê phát triển giới cấp tỉnh, huyện, xã nh ư sau: Điều 1. Nội dung Bộ chỉ tiêu thống kê phát tr iển giới của quốc gia; Bộ ch ỉ t iêu thống kê phát tri ể n giới c ấ p t ỉ nh, huyện, xã B a n hành kèm theo Thông tư này: 1. Nộ i d ung Bộ ch ỉ tiêu thống kê phát triển giới của qu ố c gia ban hành theo Quy ế t định số 56/2011/QĐ-TTg ngày 14 th á ng 10 năm 2011 của Thủ tướng C hí nh phủ. 2. Bộ chỉ tiêu thống kê phát triển giới áp d ụng đối v ớ i tỉnh, th à nh phố trực thuộc Trung ươn g (gọi t ắ t là Bộ chỉ tiêu thống kê phá t triển giới c ấ p t ỉ nh); 3. Bộ chỉ tiêu thống kê phát triển giới áp dụng đối với huyện, q u ận, thị xã và thành phố trực thuộc t ỉ nh (gọi t ắ t là Bộ ch ỉ tiêu thống kê phát tri ể n giới c ấ p huyện); 4. Bộ ch ỉ tiêu thống kê phát triển giới áp dụng đối với x ã , phường và thị tr ấ n (gọi tắt l à b ộ ch ỉ tiêu thống k ê phát tri ể n giới c ấ p xã). Điều 2. Trách nhiệm thu t hập, tổng h ợ p và c ô ng b ố thông tin 1 . Bộ trư ở ng, Thủ trư ở ng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Viện trư ở ng Viện k i ể m sát nhân dân tối cao , Chánh án T ò a án nhân dân t ố i cao. Thủ trư ở ng cơ quan t ổ chức cấp Trung ương k há c có liên quan có trách nhiệm chỉ đạo, hướng dẫn việc thu thập, t ổ ng hợp các chỉ tiêu phát triển giới c ủ a quốc gia được phân công và cung cấp cho Bộ Kế hoạch và Đầu tư (T ổ ng cục Thống kê) t ổ ng h ợ p và công bố. 2. Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp, Viện trưởng Viện Ki ể m sát nhân dân cấp t ỉ nh, cấp huyện. Ch á nh án Tòa án nhân dân cấp t ỉ nh, cấp huyện, Thủ trưởng các c ơ quan , t ổ chức liên quan khác các c ấ p ở địa phương c ó trách nhiệm ch ỉ đạo, hướn g dẫn việc thu thập, tổng h ợ p các chỉ tiêu phát triển giới được phân công và cung cấp cho cơ quan thống kê theo quy định. 3. Cục trưởng Cục Thống kê t ỉ nh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm chỉ đạo các đơn vị thuộc cơ q uan Cục Thống kê, Chi cục Thống kê thực hiện việc thu thập, t ổ ng hợp, công b ố thông tin thống kê phát tri ể n giới c ấ p t ỉ nh, huyện, xã và báo cáo cho T ổ ng cục Thống kê. Điều 3. Hiệu lực thi hành và t ổ chức thực hiện 1. Thông tư này có hiệu lực thi hành k ể từ ngày 01/01/2013. 2. Các Bộ, c ơ quan ngang Bộ, c ơ quan thuộc Chính phủ, Viện Ki ể m sát nh â n dân các cấp, Tòa án nhân dân các cấp, các cơ quan, t ổ chức l iên quan khác các cấp, Ủ y ban nhân dân các cấp có trách nhiệm thực hiện các quy định của Thông tư này. 3. Trong quá trình thực hiện, nếu có vướng mắc, đề nghị các cơ quan, t ổ chức liên quan gửi ý kiến về Bộ Kế hoạch và Đầu tư (qua hệ thống các cơ quan c ủ a T ổ ng cục Thốn g kê) đ ể kịp thời có hướng dẫn hoặc b ổ sung, s ử a đổi./. Nơi nhận: - Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính ph ủ ; - VPBCĐTNV về phòng, chống tham nhũng; - HĐND, UBND các t ỉ nh, thành ph ố tr ự c thuộc TW; - V ă n phòng TW và các Ban c ủ a Đảng; - V ă n phòng Tổng Bí thư; - V ă n phòng Chủ tịch nước; - Văn phòng Q u ố c hội; - V ă n phòng Ch í nh ph ủ ; - Hội đ ồ ng Dân tộc và các UB của Quốc hội; - Tòa án nhân dân tối cao; - Viện Kiểm sát nhân dân tối cao; - Ki ể m toán Nhà nước; - Mặt trận Tổ quốc Việt Nam - Cơ quan TW c ủ a các đoàn th ể ; - Website của Chính ph ủ ; Công báo VPCP: BTCN, các PCN; - S ở KH&ĐT các t ỉ nh, thành phố trực thuộc TW; - Cục Th ố ng k ê các t ỉ nh, thành phố trực thuộc TW; - Các đơn vị thuộc Bộ KH&ĐT ; - Cục Ki ể m tra văn bản, B ộ Tư pháp; - Lưu: VT, TCTK. BỘ TRƯỞNG Bùi Quang Vinh NỘI DUNG BỘ CHỈ TIÊU THỐNG KÊ PHÁT TRIỂN GIỚ I C Ủ A QUỐC GIA (Kèm theo Thông tư số 07/2012/TT-BKHĐT ngày 22/10/2012 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư) Chu ẩ n hóa các ch ỉ tiêu thống kê nhằm đảm bảo tí nh thống nhất t rong sản xuất và s ử dụng s ố liệu thống k ê trong phạm vi một quốc gia giữa các Bộ, ngành v à các địa phươn g . Nội dung chu ẩ n h ó a bao gồm (i) Mục đích, ý nghĩa c ủ a chỉ tiêu t hống k ê : (ii) Kh á i niệm, nội d un g phương pháp t í nh c ủ a ch ỉ t iêu thống kê; (iii) Phân t ổ ch ủ yếu c ủ a ch ỉ tiêu thống k ê : v à ( i v) Nguồn số liệu c ủ a chỉ tiêu thống kê . I. CHỈ SỐ TỔNG HỢP 101. Chỉ số phát triển giới (GDI) 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu đo lường thành tựu trung b ìn h c ủ a một quốc gia hay vùng theo các yếu tố cơ bản về phát triển con người nh ư ng quan tâm đến sự bất b ì nh đẳng trong việc đạ t được giữa nam v à n ữ . Đây là một trong 5 ch ỉ tiêu được UNDP sử dụng trong báo cáo phát triển con người hàng năm. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Ch ỉ số phát triển giới (Gender-related Dev el opm e n t Index - G DI) là ch ỉ số t ổ ng hợp (b ì nh qu â n giản đơn) c ủ a ba ch ỉ số phân b ổ công bằng về tuổi thọ văn hóa và thu nhập. Ch ỉ số phân bổ công b ằ ng theo yếu t ố tuổi thọ: Ph ản ánh độ dài cuộc s ố ng và s ứ c kh ỏ e, đo b ằng tuổi thọ trung bình tính từ lúc sinh. Ch ỉ số phân bổ công b ằ ng theo y ế u tố giáo dục: Phản ánh vô tr i thức, được đ o bằng tỷ l ệ người lớn biết chữ và tỉ l ệ nhập học các cấp giáo dục. Ch ỉ số ph â n b ổ côn g bằng t heo y ếu t ố thu nhập: Phản ánh về m ứ c sống, được đo bằng tổ ng s ả n phẩm quốc nội (GDP) b ì nh quân đ ầu người t ính b ằ ng Đô la Mỹ theo sức mua t ương đương (PPP_USD). GDI nhận giá trị trong kho ả ng 0 đến 1. Khi GDI càng tiến đến giá trị 0 th ì m ứ c độ ch ê nh lệch giữa hai giới càng lớn và ngược lại. Công t hức tính: Trong đ ó : : Ch ỉ s ố phân b ổ c ô ng bằng theo yếu tố tu ổ i thọ ; c ó giá trị nằm t rong kho ả ng từ 0 đến 1 . : Chỉ số phân b ổ công bằng theo yếu tố giáo dục ; có giá trị nằm trong khoảng t ừ 0 đến 1. : Chỉ số phân bổ công b ằ ng t heo yếu tố GDP ; c ó gi á trị nằm trong khoản g từ 0 đến 1. - Cô ng thức chung t í nh các ch ỉ số phân b ổ công b ằng theo các yếu t ố: Trong đ ó : : Ch ỉ s ố ph â n b ố công b ằ ng theo yếu t ố i ( tuổi thọ, giáo d ục, GDP). K N ữ : T ỷ l ệ dân s ố nữ. K Nam : T ỷ l ệ dân số nam. I i_Nữ : Các ch ỉ số t hành ph ầ n v ề từng yếu tố tuổi thọ , gi á o dục v à GDP c ủ a riêng n ữ . I i_Nam : Các ch ỉ số thành ph ầ n về từng yếu tố tuổi thọ, gi á o dục và GDP c ủ a riêng nam. e : Hệ s ố ph ả n ánh mức độ thiệt hại về phương diện phát triển con người m à x ã hội gánh chịu do sự b ấ t bình đẳng về giới. Trong ch ỉ s ố phát tri ể n liên quan đ ế n giới, h ệ số e = 2, do vậy công thức t í nh ch ỉ số phân b ố công b ằ ng trên đ ược bi ế n đổ i thành: - Công thức t í nh từng ch ỉ số thành phần theo yếu tố tu ổ i thọ , tri thức v à mức sống của từng gi ớ i ( I i ) như sau: Tr o ng đó: XNữ: Tuổi thọ trung bình của dân s ố nữ. XNa m : Tu ổ i thọ trung bình c ủ a dân số nam. 27,5: Tuổi thọ trung b ì nh tối thiểu của nữ. 87,5: Tu ổ i thọ trung b ì nh t ố i đa c ủ a n ữ . 22,5: Tu ổ i thọ trung bình tối thiểu c ủ a nam. 82,5: Tuổi thọ trung bình tối đa của nam. Trong đó: : T ỷ lệ người l ớn nữ biết ch ữ , được tính bằng công thức: (A nữ là số người nữ từ 15 tu ổ i tr ở lên biết chữ; B nữ là d â n số nữ t ừ 15 tu ổ i trở lên). : Tỷ lệ n ữ nhập học các c ấ p giáo dục , đ ược tính bằng công thức: (C Nữ là t ổ ng số học sinh, sinh vi ê n nữ đang học các cấp gi á o dục từ tiểu học đến đại học; D N ữ là dân số nữ từ 6 đến 24 tuổi ). : T ỷ l ệ người lớn nam bi ế t chữ , được tính b ằ ng công thức: ( A Nam là số người nam từ 15 tu ổ i tr ở lên biết chữ: B N am là dân số nam t ừ 1 5 tuổi tr ở lên). : Tỷ lệ nam nhập học c á c cấp giáo dục, được tính b ằ ng c ô ng thức: ( C Nam là tổng s ố học sinh, sinh viên nam đang học các c ấ p giáo dục từ tiểu học đ ế n đại học; là dân số nam từ 6 đến 24 tu ổ i). Trong đó: Y Nữ : Là GDP b ì nh quân đầu người t hực tế c ủ a nữ t í nh bằng PPP-USD. Y Nam : Là GDP b ì nh quân đầu người thực tế c ủ a nam tính bằng PPP- U SD. Các chuyên gia đ ề nghị s ử dụng cách ước lượng GDP bình quân đầu người tính b ằ ng PPP_USD điều ch ỉ nh cho từng gi ớ i dựa vào các tiêu chí sau: - T ỷ trọng d â n số là nam và nữ tham gia hoạ t động kinh tế . - T ỷ trọng nam, nữ t rong t ổ ng số dân. - Quan hệ tiền lương trong khu vực sản xuất phi nông nghiệp của n ữ so với nam. - GDP b ì nh quân đầu người tính bằng PPP_ U SD có điều ch ỉ nh. - Các bước tính, ch ỉ s ố phát triển giới: Bước 1 : Tính các ch í s ố t hành ph ầ n riêng cho từng giới nữ và nam (các I i ). Bước 2: Tính các ch ỉ số ph â n b ổ công b ằ ng theo từng yếu tố tuổi t họ, tri thức v à mức sống. Bước 3: Tính chỉ số phát triển giới bằng cách bình quân số học gián đơn giữa 3 chỉ số phân bổ công bằng thành phần. 3. Phân tổ chủ yếu T ỉ nh/thành phố trực thuộc Trung ương. 4. Nguồn số liệu - Niên giám thống kê , T ổ ng cục Thống kê; - Kết qu ả điều tra biế n động dâ n số; - K ế t qu ả T ổ ng điều tra dân số và nhà ở; - Kết quả đi ề u tra mức sống hộ gia đình; - Kết qu ả điều tra doanh nghiệp. 102. Chỉ số vai trò phụ nữ (GEM) 1. Mục đích, ý nghĩa Ch ỉ s ố vai trò phụ nữ đánh giá mức độ trao quyền cho phụ n ữ trong đời sống chính trị, kinh tế và xã hội. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Ch ỉ số vai t rò phụ n ữ G E M (Gender Empowe r ment Measure) phản ảnh sự b ấ t b ì nh đ ẳng v ề c ơ hội (hơn là n ă ng lực) c ủ a phụ nữ trong ba l ĩ nh vực ch ủ yếu sau: (i) Sự tham gia và quy ề n được quy ế t định v ề chính trị , đo bằng tỷ l ệ (%) nam đại biểu quốc hội và nữ đ ại biểu quốc hội. (ii) Sự tham gia và quyền được quyết định về ki n h tế, do bằng 2 ch ỉ tiêu: T ỷ l ệ phần trăm nam và nữ giữ c á c chức vụ: lãnh đạo Quốc hội và V ă n phòn g Ch ủ tị ch nước, lãnh đạo Chính ph ủ , l ã nh đạo Tòa án nhân d â n và Viện ki ể m sát nhân dân và T ỷ lệ phần trăm nam và nữ l à cán bộ chuy ê n môn kỹ thuật. (iii) Quyền đ ố i với ng uồn lực kinh tế đo bằng thu nhập c ủ a phụ nữ v à nam giới (tính theo s ứ c mua tương đương ). Ch ỉ số phát triển giới đ ược t í nh theo công thức sau: Trong đ ó : GEM: Ch ỉ số vai trò phụ nữ EDEP: Ch ỉ số phân bổ đ ồ n g đ ề u về đ ại biểu nam và nữ quốc hội; EDEP 2 : Ch ỉ số phân b ổ đ ồng đều về t ham gia và q u yế t định kinh tế; KDKP 3 : Chỉ số phân b ổ đồng đều về t hu nhập: Các ch ỉ s ố KDKP ( E quality Distribuied Equivalent Perc e ntag e ) được tính theo công thức: EDKP i = {[(T ỷ trọng dân số là nữ) * (Chỉ số phụ nữ) -1 ] + [(T ỷ trọng dân số là nam) * (Ch ỉ số nam giới ) - 1 ]} - 1 Trong đ ó: - i = 1, 3, 21, 22. - Tỷ trọng dân s ố là nữ được tí nh bằng d â n số là nữ chia cho tổng dân số; Tỷ trọng dân số là nam t ính t ương tự. - Ch ỉ số phụ nữ trong E D FP 1 là tỷ lệ ph ầ n trăm nữ đại biểu quốc hội; Ch ỉ số nam giới tính tương tự. EDEP 2 = (EDEP 2 1 + EDEP 2 2 )/2 Tron g đó: + Chỉ số phụ nữ trong EDEP 21 là tỷ lệ phần trăm nữ gi ữ các chức vụ: lãnh đạo Quốc hội và Văn phòn g Ch ủ tịch nước, l ã nh đạo Ch í nh phủ, l ã nh đạo Tòa án nh â n dân và Viện ki ể m sát nhân dân: Ch ỉ số nam gi ới t í nh tương tự. + Ch ỉ số phụ n ữ trong EDEP 22 là tỷ phần tr ă m n ữ là cán bộ chuyên môn k ỹ thuật; Ch ỉ s ố nam g iới tính tương tự - Đ ố i với EDEP 1 và EDEP 2 sau khi t í nh theo các công thức trên còn ph ả i chia cho 50 - Ch ỉ số phụ nữ trong EDEP 3 đ ược tính theo c ô ng thức: Chỉ số phụ nữ trong EDEP 3 = Thu nhập của nữ (PPP USD) - 100 x 100 (40.000 - 100) Ch ỉ số nam giới tính t ương tự. 3. Ph â n tổ ch ủ yếu Chung cả nước. 4. Nguồn số li ệ u - Quốc hội, - Các cơ quan tư pháp, - Các cơ quan chính phủ, - Các cuộc điều tra. 0103. Chỉ số khoảng cách giới (GGI) 1. Mục đích, ý nghĩa Ch ỉ s ố khoảng cách giới đo lường một cách t ổ ng hợp mức độ khác biệt về gi ớ i c ủ a dân cư một quốc gi a tr ên các kh í a cạnh sức khỏe, gi á o dục, hoạt đ ộng kinh t ế và quyền lực, giúp đề ra những mục ti ê u cụ th ể trong quá tr ì nh xây dựng, thực hiện, giám sát và đánh giá hiệu qu ả c á c chính sách liên quan đ ế n b ì nh đẳng giới nói riêng và phát tri ể n kinh tế xã hội nói chung. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Ch ỉ số kho ả ng cách giới được đo b ằ ng b ì nh quân đơn giản của 4 ch ỉ số thành ph ầ n: (i) Ch ỉ số khoảng cách về sức kh ỏ e đo bằng 2 ch ỉ tiêu: tu ổ i thọ bình quân v à t ỷ l ệ chết của tr ẻ em d ư ới 5 tuổi theo giới. (ii) Chỉ số khoảng cách về giáo dục đo b ằ ng 2 ch ỉ tiêu: tỷ l ệ người lớn biết chữ và t ỷ l ệ nhập học chung các cấp theo gi ới. (iii) Ch ỉ số khoảng cách về hoạt động kinh tế đo bằng 2 ch ỉ tiêu: Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động v à t ỷ trọng lao động phi nông lâm nghiệp và th ủ y sản theo giới. (iv) Ch ỉ số kho ả ng cách về quyền lực đo b ằ ng 2 ch ỉ tiêu: Tỷ trọng đ ạ i biểu quốc hội và tỷ tr ọ ng l ã nh đạo trong các ngành, c á c c ấ p theo giới. Các ch ỉ s ố thành phần được tính theo công thức sau: Trong đó - G GI k là chỉ số thành phần k (s ứ c khỏe, giáo dục, hoạt độn g kinh tế, hoặc quyền lực). - k i l à số ch ỉ tiêu đ ể đo thành ph ầ n k - X fki là chỉ tiêu về nữ giới ứng với thành phần k, chỉ tiêu i. - X mki là chỉ tiêu v ề nam g iới ứng với th à nh ph ầ n k, ch ỉ tiêu i. Ch ỉ s ố khoảng cách giới s ẽ được t í nh b ằ ng c ô ng thức: Gi á tr ị c ủ a ch ỉ số kho ả ng cách giới n ằ m tron g khoản g từ 0 đến 1. Ch ỉ số nhận giá trị 0 khi có sự b ằ ng nhau tuyệt đ ố i c á c giá trị đạt được giữa nam v à nữ. Ch ỉ số nhận giá trị 1 khi có sự khác nhau hoàn to à n các giá tr ị đạt được giữa nam và n ữ . 3. Phân t ổ chủ yếu Chung cả nước. 4. Nguồn số liệu - Quốc hội, - Ch ế đ ộ báo cáo định kỳ và đi ề u tra của T ổ ng cục Thống kê. II. DÂN SỐ 0201. Dân số 1. Mục đ ích, ý nghĩa Số lượng, cơ cấu và ph â n bố dân số là một trong nh ữ ng ch ỉ tiêu kinh t ế - xã hội cơ b ả n, quan trọng đối với việc xây dựng ch í nh sách, kế hoạch phát triển kinh tế - x ã hội; qu ả n lý và đ iều h à nh nền kinh tế. Xuất phát từ những đặc trưn g , và các yếu tố dân số có th ể nghiên c ứ u v à dự báo các vấn đ ề kinh tế - x ã hội khác, số lượng dân s ố còn là ch ỉ t iêu cơ bản dùn g để tính các ch ỉ tiêu bình quân theo đ ầu người v ề các ch ỉ tiêu nhân khẩu học khác. 2. Khái niệm chung D â n số l à t ất c ả những người sống trong phạm vi một địa giới nhất định (một nước, một vùng kinh tế, một đ ơ n vị hành ch í nh, v.v...) có đến một t hời điểm hay trong một khoảng th ờ i gian nhất định. Trong thốn g kê, dân số được t hu thập theo khái niệm " Nhân kh ẩ u t hực tế thường tr ú ", kh á i niệm nà y phản á nh nh ữ ng người thực tế thường xuyên cư trú tại hộ t í nh đến t hời điểm th ố ng kê đã được 6 tháng trở lên và những người m ớ i chuyển đến ở ổ n định tại h ộ , kh ô ng phân biệt họ đã được đ ă ng ký hộ kh ẩ u thường trú tại x ã /phư ờ ng/thị trấn đang ở hay chưa. Nh â n kh ẩ u thực t ế thường trú tại hộ bao gồm: a) Những người vẫn thường xuyên ă n ở tại hộ t í nh đ ế n th ờ i đi ể m thống kê đ ã được 6 tháng trở l ên. b) Nh ữn g n g ười mới chuyển đến ở ổn định tại hộ và nhữn g tr ẻ em mới sinh trước thời đ iể m thống k ê ; không phân biệt họ đã có hay không có giấy tờ pháp lý chứng nhận sự di chu y ển đó. c) Những người "tạm vắng" bao gồm: - Những người đi ngh ỉ hè, nghỉ l ễ , đi công t á c , đi du lịch, dự lớp bồi dư ỡ ng nghiệp vụ ngắn hạn , đ i chữa bệnh, v.v...; - Những người đang bị tạm gi ữ ; - Những người rời gia đình đi làm ă n ở nơi khác t í nh đ ế n th ờ i đi ể m thống k ê chưa đủ 6 tháng ( nếu đã rời g ia đ ì nh đi là m ăn ở nơi khác tính đến t hời điểm th ố ng k ê đủ 6 tháng trở l ê n thì được t í nh tại nơi đang ở). Chỉ tiêu "Dân số" được chi tiết hóa theo một số ch ỉ ti ê u cơ b ả n nh ấ t như sau: a) Dân số trung bình · Kh á i niệm, nội dung, phương pháp t í nh D â n số trung b ì nh là số lượng dân s ố tính bình quân cho c ả một thời kỳ , được tính theo một số phương pháp thông dụng như sau: ( 1 ) Nếu chỉ c ó s ố liệu t ạ i hai thời điểm (đầu và cu ố i của t hời kỳ ngắn, thường là một năm) thì sử dụng công thức sau: Trong đ ó : P tb - Dân s ố trung b ì nh; P 0 - Dân số đ ầ u kỳ; P 1 - D â n số cuối kỳ. (2) Nếu có số liệu tại nhiều thời đi ể m cách đều nhau thì s ử dụng công thức: Trong đó : P tb - Dân số trung b ì nh: P 0,1,…,n - Dân số ở c á c t hời điểm 0 , 1 , …, n; n - Số thời điểm cách đ ề u nhau. ( 3 ) N ế u c ó s ố liệu tại nhiều thời đi ể m không cách đều nh au , s ử dụng c ô ng thức: Tron g đó : P tb1 - Dân số trun g b ì nh c ủ a khoảng thời gian th ứ nh ấ t: P tb 2 - Dân số trung b ì nh của khoảng t hời gian thứ 2: P tb n - D â n số trung b ì nh của kho ả ng thời gian thứ n; t 2 - Đ ộ dài c ủ a khoảng thời gian thứ i. · Phân t ổ ch ủ yếu Giới tính , d â n tộc (Kinh và khác), tôn gi áo, độ tu ổ i, t ì nh trạng hôn nh â n, thà nh thị/nông thôn, t ỉ nh/thành phố · Nguồn số liệu - Tổng điều tra dân số tiến hành 10 năm một lần; - Điều tra biến động dân số hàng n ă m; - Các dự b á o dân số ng ắ n hạn hoặc dài hạn. b) D â n s ố theo giới tính · Khái niệm, nội dung, phương pháp t í nh Tỷ số giới tính cho biết có bao nhiêu nam tính trên 100 n ữ của tập hợp d â n số đ ã cho. Công thức thường sử dụn g đ ể tính sự khác biệt giới tính l à "Tỷ số giới t í nh" như sau: · Ph â n t ổ chủ yếu Độ tu ổ i/nh ó m tu ổ i, t ì nh trạng h ô n nhân, trình độ h ọ c vấn, dân tộc, tôn gi á o. · Ngu ồ n s ố liệu - T ổ ng điều t ra dân số tiến hành 10 n ă m một lần; - Đ iều tra b iến đ ộng dân s ố hàng năm; - Các dự báo dân s ố ngắn hạn hoặc dài hạn. c) Dân số theo độ tuổi · Kh á i niệm, nội dung, phương pháp t í nh Tuổi là kho ả ng thời gi an sống của một người t í nh từ ngày sinh đến một thời đi ể m nhất định. Trong t hống kê dân số, tu ổ i được t ính bằng số năm tròn (kh ô ng k ể số ngày, tháng l ẻ ) và thư ờ ng đ ược gọi là "tuổi tròn". Tu ổ i tr òn được xác định như sau: N ế u tháng s i nh nh ỏ h ơn (xảy r a trước) t háng đ iều tra thì: Tu ổ i tròn = Năm điều tra - Năm sinh N ế u th á ng sinh lớn h ơn (sau) tháng đi ề u tra thì: Tu ổ i tròn = Năm đ iều tra - N ă m sinh - 1 · Ph â n t ổ chủ yếu Ngo à i phân t ổ t heo từng độ tu ổ i, cơ cấu dân s ố theo độ tu ổ i còn được phân tổ theo nh ó m 5 hoặc 10 độ tu ổ i. Tuy nhiên, khi phân tổ theo nhóm 5 hoặc 10 đ ộ tu ổ i, người ta v ẫ n tách riêng nhóm 0 tuổi. Bởi vậy , các nh ó m tuổi hình thành như sau: ( 1 ) Theo nhóm 5 độ tu ổ i: - 0 tuổi; - 1-4 tu ổ i; - 5-9 tuổi; - 10-14 tuổi; … - 75-79 tuổi; - 80-84 tuổi; - 85 tuổi trở lên. - Ri ê ng, n hóm 1-4 t uổi nhiều khi được tách riêng theo t ừng độ tuổi một. (2) Theo nhóm 1 0 đ ộ tuổi: - 0 tuổi; - 1-9 tuổi; - 10-19 tuổi; - 20-29 tuổi; … - 70-79 tuổi; - 80-84 tuổi; - 85 tuổi trở lên. Đối với các mục đích nghiên cứu chuyên đ ề về giáo dục-đào tạo, sinh sản c ủ a dân số, lao động, kinh tế , người ta còn phân tổ t hành các nhóm tuổi phù hợp với việc nghiên cứu độ tuổi đ i học, độ tu ổ i kết thúc các cấp học , độ tuổi c ó kh ả năng sinh đ ẻ , độ tuổi tham gia lao động, v.v... · Nguồn số liệu - T ổ n g điều tra d ân số tiến hành 10 năm mộ t l ầ n; - Điều t ra m ẫ u bi ế n động dân số -KHHGĐ hàng năm: - Các dự b á o dân s ố ngắn hạn hoặc dài hạn. d) Dân số t heo t ình trạng hôn nhân · Kh á i niệm, nội dung, phương pháp t í nh T ì nh trạng hôn nhân là t ì nh trạng c ủ a một người liên quan đến Luật Hôn nhân và gia đ ì nh hoặc theo phong tục , tập tục của t ừng địa phương. · Phân t ổ chủ yếu - Chưa vợ/ch ồ ng, hay chưa bao giờ k ết hôn; - C ó vợ/có chồng; - Goá (vợ hoặc ch ồ ng đã chết và hiện chưa tái kết hôn): - Ly hôn (tòa án đã xử cho l y hôn và hiện chưa tái k ế t hôn); - Ly thân ( đã kết hôn nh ư ng không còn sống với nhau như vợ chồng). · Nguồn số liệu - T ổ ng điều tra dân số được tiến hành 10 năm một l ầ n; - Đ iều tra m ẫ u biến động dân s ố - KHHG Đ ) hàng n ă m. đ) Dân s ố theo trình độ học vấn · Kh á i niệm, nội dung, phương pháp tí nh Trình độ học vấn đã đ ạt được c ủ a m ộ t người là l ớ p h ọ c cao nhất đ ã ho à n tất trong h ệ thống giáo dục quốc dân mà người đ ó đ ã theo học. Theo Luật Gi á o dục hiện hành c ủ a nước ta. Hệ thống giáo dục quốc dân bao gồm H ệ thống giáo dục chính quy v à H ệ thống giáo dục thường xuyên, bắt đầu từ bậc gi á o dục mầm non, giáo dục ph ổ thông, dạy ngh ề cho đến các bậc giáo dục chuy ê n nghiệp. Ba khái niệm ch ủ yếu t hường được sử d ụn g khi thu th ập các s ố liệu về trình độ học vấn của dân s ố như sau: a) Tình tr ạ ng đi học: L à hiện t rạng của một người đang theo học tại một cơ s ở giáo dục trong Hệ thống giáo dục quốc dân được Nhà nước công nhận, như các trường/lớp mẫu giáo, tiểu học, trung học cơ sở , p h ổ thông trung học, các trường/ l ớp dạy nghề và các t rườn g chuyên nghiệp từ bậc trung học chuyên nghiệp trở lên thuộc các loại hình giáo dục- đào tạo khác nhau để nhận được kiến thức học v ấ n ph ổ t hông hoặc kỹ thuật, chuyên môn nghiệp vụ một cách c ó h ệ thống. b ) Biết đọc biết v iết : Khả n ă ng c ủ a một người có th ể đọc, viết v à hi ể u đ ầy đ ủ những câu đơn gi ả n bằn g ch ữ quốc ng ữ , ch ữ dân tộc hoặc ch ữ nước ngoài. c) Trình độ học v ấ n cao nh ất đã đạt được bao gồm: · Học v ấ n phổ thông: + Đối với những người đ ã thôi học , là lớp ph ổ thông cao nhất đã học xong (đ ã được l ê n lớp hoặc đã t ốt nghiệp); - Đối với người đang đi học, là lớp phổ thông trước đó mà h ọ đã học xong (= lớp đan g học - 1). · Sơ c ấ p nghề : L à những người tốt nghiệp các khóa dạy nghề ngắn hạn (dưới 1 tháng) · Trung c ấ p nghề : Là những người đ ã tố t nghiệp (thường đã được cấp b ằ ng) bậc trung cấp ngh ề . · Cao đ ẳ ng nghề: Là những người đã tốt nghiệp (thường đã được cấp b ằ ng) bậc cao đ ẳ ng nghề. · Trung c ấ p chuyên nghiệp: Là những người đ ã tốt nghiệp (t hường đã được c ấ p bằng) bậc trung cấp chu yê n nghiệp. · Cao đ ẳng : L à những ngư ờ i đã tốt nghiệp cao đẳng (thường đ ã được cấp b ằ ng c ử nhân cao đ ẳ ng). · Đ ại học: L à những người đã tốt nghiệp đại học (thường đã được cấp bằng c ử nhân đại học). · Trên đại học : Là những người đ ã tốt nghiệp (thường đã được c ấ p học vị) thạc sỹ , tiến sỹ, tiến sỹ khoa học. · Ph â n t ổ chủ yếu a) Tình trạng đ i học được phân thành các t ổ sau : Đang đi học, đã thôi học, chưa bao giờ đ i học. b ) Trình đ ộ học v ấ n cao nh ấ t đã đạt được phân thành các t ổ sau: Mù chữ (hoặc không biết đọc biết viết); biết ch ữ (hoặc biết đọc biết viết), chưa tốt nghiệp tiểu học , t ốt nghiệp tiểu học, tốt nghiệp tr u ng học cơ sở , t ốt nghiệp trung học ph ổ thông, tốt nghiệp sơ c ấ p nghề, tốt nghiệp t rung cấp nghề, tốt nghiệp cao đẳng nghề, tốt nghiệp trung cấp chuyên nghi ệ p, cử nhân cao đẳng, c ử nhân đại học , thạc s ỹ , tiến sỹ/tiến sỹ khoa học. Trong T ổ ng điều tra d â n số v à nh à ở , số liệu về tr ì nh độ học vấn ph ổ thông còn được ph â n tổ theo lớp : đối với c á c trình đ ộ dạy ngh ề hoặc đào tạo chuyên nghiệp ( như sơ cấp nghề/trung cấp nghề/cao đ ẳ ng nghề, t rung cấp chuyên nghiệp, cao đẳng, đại học và trên đại học) còn được ph â n t ổ theo năm học. · Nguồn số liệu - Tổng điều tr a dân s ố tiến hành 10 n ăm một lần; - Điều tra mẫu biến động dân s ố-KHHG Đ . Đ iều tra lao động-việc làm hàng năm hoặc các cuộc điều tra chuyên đ ề khác. e) D â n s ố theo d â n tộc · Khái niệm, nội dung, phương pháp tí nh D â n tộc là nh ó m n g ười có chung các đặc tính văn minh; chẳng hạn giống nhau về nguồn g ốc, phong tục, tập quán, ngôn ng ữ ,... Trong thống k ê dân số , dân tộc đ ược thu thập dựa trên cơ sở tự xác định c ủ a đ ối tượng điều tra. Tên dân tộc c ủ a một người thường đ ược quy đ ịnh theo dân tộc c ủ a người cha. Tuy nhiên, đối với một số d â n tộc còn theo ch ế độ mẫu hệ, th ì tên dân tộ c được ghi theo d â n tộc của người mẹ. · Phân tổ chủ yếu (1) Các đặc t rưng nhân kh ẩ u học được phân t ổ theo: - Giới tính, độ tuổi, t ì nh trạng hôn nhân, tình hình si n h , chết, di cư... (2) Các đặc trưng kinh t ế - xã hội được phân tổ theo: Tr ì nh độ học vấn , t ì nh trạng hoạt động kinh t ế ,... (3) Phân t ổ theo vùng địa lý, các đơn vị hành ch í nh. · Nguồn số liệu - Tổng điều t ra dân số tiến hành 10 n ă m một l ầ n; - Điều tra mẫu biến động dân Số-KHHGĐ hàng năm, Điều tra lao động-việc làm hoặc các cuộc điều tra chuyên đề khác. g) Dân số theo tôn giáo · Khái niệm, nội dung, phương pháp t í nh Tôn gi á o l à một t ổ chức g ồ m những người có chung ni ềm t in vào một gi á o lý nhất định. Trong điều tra th ố ng kê , tôn giáo được hiểu theo hai cấp độ khác nhau; - Th ứ nhất , gồm những người có "niềm tin" hoặc "tín ngưỡng" vào một giáo lý tôn giáo nhất định: - Th ứ hai , gồm những người đ ã gia nhập tín đồ của một tôn giáo. Tín đồ khác với t í n ngưỡng ở chỗ , ngoài "niềm tin" hoặc "đ ứ c tin”, tín đồ c ò n ph ả i thoả m ã n một số tiêu chuẩn và được tổ chức tôn giáo "kết nạp" là m tín đồ c ủ a tôn gi á o đó . Ví dụ: - Phật tử c ủ a Phật giáo phải "quy y tam bảo" v à được cấp "sớ đ iệp”; - Tín đ ồ Tin lành phải "chịu phép bắp têm"; - Tín đồ h ồi giáo Ixlam ph ả i "làm l ễ xu-n á t" đối với nam và "l ễ xuống tóc" đối với nữ. N ế u là tín đ ồ H ồi giáo Bni th ì trong nhà phả i th ờ " Thân Lợn " ; - Tín đồ Cao đài phải được cấp "Sớ cầu đạo"; - Tín đồ Phật giáo H òa h ả o phải đ ược cấp "Thẻ hội viên", trong nh à ph ả i thờ "Thần Đ iều" và treo ảnh Giáo chủ Huỳnh Phú Sổ ; - v.v... · Phân tổ chủ yếu - Giới t í nh, đ ơn vị hành ch í nh, d anh mục tôn gi á o d o Ban Tôn giáo Chính phủ (Bộ Nội vụ) đưa ra. • N g u ồ n s ố liệu - Tổng điều t ra dân số tiến hành 10 n ă m một l ầ n: - Điều tra m ẫ u biến động d â n Số-K H HGĐ hàng năm hoặc các cuộc đi ề u tra chuyên đề. 0202. Tỷ số giới tính của dân số 1. Mục đích, ý nghĩa Ch ỉ tiêu ph ả n ánh m ứ c độ cân bằng giới tính nam-n ữ tron g dân số , dùng đ ể đánh giá mức độ ảnh hưởng c ủ a cân bằng giới tí nh của dân s ố đến t ì nh hình phá t triển kinh tế - x ã hội và nhân kh ẩ u học c ủ a cả nước c ũ ng như c ủa từng vùng, từng địa phương. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Tỷ số gi ớ i tí nh c ủ a dân số được xác định bằng số nam tính tr ê n 100 n ữ c ủ a mộ t tập hợp dân số, theo công thức sau: 3. Phân tổ chủ yếu Thành thị/nông thôn, t ỉnh/th à nh phố dân tộc (Kinh và khác) 4. Nguồn số liệu - T ổ ng điều tra dân s ố v à nhà ở: - Đ iều tra bi ế n độn g dân số và KHHGD hàng năm. 0203. Tỷ số giới tính của trẻ em mới sinh 1. Mục đích, ý nghĩa T ỷ s ố giới tính c ủ a trẻ e m mới sinh (còn gọi là tỷ s ố giới tính khi s i nh) phản ánh sự c â n b ằ ng giới t ính của số tr ẻ em mới sinh trong một thời kỳ (thường là một năm lịch). B ình thường, t ỷ s ố n à y dao động từ 103 đ ế n 107 và ổn định theo t hời gian và không gian. Bất k ỳ sự tha y đ ổ i của tỷ số này chệch khỏi mức dao động b ình thư ờ ng đều ph ả n ánh sự can thiệp có ch ủ ý ở một m ứ c độ nào đó và làm ảnh hưởng đến sự mất cân b ằ ng gi ớ i tính t ự nh i ên, đe d oạ sự mất ổn định dân s ố. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Tr ẻ mới sinh (hoặc tr ẻ sinh ra sống) là khi thai nhi được 22 tuần tuổi tr ở lê n, tách ra k hỏi người mẹ c ó biểu hiện c ủ a sự sống như thở, khóc, t im đ ập , cu ố ng rốn đập, c ó ph ả n xạ co rút cơ, phân xạ b ú mú t ,...) dù ch ỉ sau 1 phút đứa tr ẻ ch ết . T ỷ số giới t í nh c ủ a trẻ em mới sinh là số bé trai tính b ì nh qu â n trên 100 b é gái m ớ i được sinh ra trong kỳ , thường là một năm lịch và được tính theo c ô ng thức sau: Tỷ số giới tính của trẻ em mới sinh = Tổng số bé trai mới sinh trong kỳ x 100 Tổng số số bé gái mới sinh trong kỳ 3. Phân tổ ch ủ yếu Th à nh thị/nông thôn, tỉnh/thành phố , dân tộc (Kinh và khác). 4. Nguồn số liệu - Tổ ng điều tra d â n s ố v à nh à ở , - Đi ề u tra biến động dân số và KHHGĐ hà n g nă m : - Số liệu thống k ê hộ tịch hoặc t ổ ng hợp từ tài liệu đ ăng k ý d â n số; - Chế độ báo cáo c ủ a Bộ Y t ế . 0204. Tổng tỷ suất sinh 1. Mục đích, ý nghĩa T ổ ng tỷ suất sinh là chỉ tiêu t ổ ng hợp c ủ a mức độ sinh, không phụ thuộc vào Cơ cấu tuổi của dân số , dùng đ ể phân tích chế độ tái sinh sản dân số h ữ u hiệu và dự báo dân số. T ổ ng tỷ suất sinh là một tr ong những ch ỉ tiêu quan trọng c ủ a Chiến lược dân số Việt Nam nói riêng và Chi ế n lược phát triển kinh tế - x ã hội nói chung. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp t í nh Tổng tỷ suất sinh (TFR) là số con đ ã sinh ra sống tí nh b ì nh quân tr ê n một phụ n ữ (hoặc một nh ó m phụ n ữ ) trong suốt thời kỳ sinh đ ó nếu người phụ nữ (hoặc nh ó m phụ nữ) đó tuân theo các tỷ suất sinh đặc trưng c ủ a một năm đã cho trong suố t thời kỳ sinh đẻ (nói cách khác là nếu người phụ nữ kinh qua các tỷ suất sinh đặc trưng c ủ a những phụ n ữ 15 tuổi, 16 tuổi , 17 tuổi,... cho đến 49 tuổi). C ô ng thức tính: Trong đó: - B x : L à s ố trẻ sinh ra s ố ng đã đăng ký trong năm của những bà mẹ (x) tuổi. - x : Là khoảng tuổi 1 năm; - W x : L à s ố phụ nữ (x) tuổi có đến giữa năm tính toán. Các tỷ suất sinh đặc trưng theo tuổi được cộn g dồn từ x = 15 tới x = 49. Trong thực t ế , tổng tỷ suất sinh đ ược t í nh bằng phương pháp rút gọn hơn. Trong trường h ợ p tỷ suất sinh đặc trưng đ ược tính cho nhóm 5 độ tuổi c h ỉ chỉ số (i) bi ể u thị các khoảng cách 5 tuổi, như: 15-19 , 20-21 … 45-49 . Khi đó : Trong đó: - B i : Là s ố trẻ sinh ra sống đ ã đ ă ng ký t rong năm c ủ a nh ữ ng bà mẹ thuộc nhóm tuổi (i). - i: Là kho ả ng 5 độ tuổi liên tiếp; - W i : Là số phụ nữ thuộc cùng nhóm t uổi (i) có đến giữa năm tính toán. Hệ số 5 trong công thức tr ê n nh ằ m áp dụng, cho t ỷ suất bình quân c ủ a nhóm 5 độ tu ổ i liên tiếp sao cho TFR sẽ tương xứng với t ổ ng các tỷ suất đặc tr ư ng từng độ tuổi n ê u trong công thức trên. 3. Phân t ổ chủ yếu Dân tộc (Kinh và khác), th à nh thị/nông t hôn, t ỉ nh/thành phố 4. Nguồn số liệu - Các cuộc điều tra chọn m ẫ u (m ẫ u kết hợp tr ong Tổ ng đ iều tra dân số v à nh à ở , điều tra chọn mẫu biến động dân số hàng n ă m); - H ồ sơ h à nh chính (đăng ký hộ tịch, đ ăng ký dân số). 0205. Tỷ suất chết của người mẹ trong thời gian thai sản 1. Mục đích, ý nghĩa Tỷ suất ch ết c ủ a người mẹ trong thời g ian thai sản (gọi t ắ t là "tỷ suất chết mẹ") là một trong những ch ỉ tiêu ph ả n á nh m ứ c độ ch ế t, phục vụ đánh giá k ế t qu ả chăm sóc sức khoẻ phụ n ữ trong quá trình thai sản nói riêng và các chương trình b ả o vệ bà mẹ, trẻ sơ sinh nói chung. 2. Khái niệm , nội dung, phương pháp tính S ố phụ nữ ch ế t do những nguyên nhân liên quan đến mang thai và sinh đẻ (không do những nguyên nhân tình cờ như tai nạn, ngộ độc, tự tử...), đ ã xảy ra trong thời gian từ khi mang thai cho đến 42 ngày sau đ ẻ tính b ì nh quân trên 100.000 trẻ em sinh ra sống t rong kỳ nghiên cứu (thường là một năm lịch). Công thức t í nh: Trong đó: MR b - T ỷ suất chết mẹ; - Số phụ n ữ chết do những nguyên nhân l iê n quan đến mang thai và sinh đ ẻ trong kỳ ( nă m lịch); B - S ố trẻ em sinh ra sống trong kỳ (năm lịch). 3. Phân tổ chủ y ế u - Thành thị/nông thôn - 10 nhóm d â n t ộc quy mô lớn (trong Tổ ng điều tr a Dân số) - 2 nh ó m dân tộc (Kinh và khác) (trong đ iều tra mẫu) 4. Nguồn s ố liệu - Tổng điều tra dân số và nhà ở; - Điều tr a biến động dân số v à KHHGĐ hàng năm. 0206. Tỷ suất chết của trẻ em dưới 1 tuổi 1. Mục đích, ý nghĩa Tỷ suất chết của trẻ em dưới 1 tuổi (ký hiệu l à IMR) c ó ý nghĩa quan trọng đặc biệt, vì: Thứ nh ất , chỉ tiêu này phản á nh t ì nh hình cung cấp các dịch vụ và phương tiện ch ă m sóc sức khoẻ cho tr ẻ em, đánh giá mức độ t ử vong của nhóm d â n số có m ứ c độ chết cao v à tác động mạnh đến tuổi thọ b ì nh quân t í nh từ lúc sinh. Th ứ hai , mọi bi ể u hiện của sự giảm mức độ chết đều ảnh hưởng ngay đến IMR và thông qua đ ó nó tác động đến phân b ố d â n số theo độ tuổi. Thứ ba , luôn có mối liên hệ thống k ê chặt chẽ giữa IMR và mức độ sinh đẻ , n ê n việc t ă ng/gi ả m IMR có t ác động đến sự tăng/giảm c ủ a mức độ sinh. Thứ tư, IMR là một trong những ch ỉ tiêu quan trọng của mục ti ê u phát tri ể n Thi ê n niên k ỷ của Thế giới và Việt Nam. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp t í nh Tỷ suất chết của trẻ em dưới 1 tuổi là số đo mức độ chết c ủ a trẻ em tron g năm đầu t iên của cuộc đời. Tỷ s uất này được định nghĩa là số tr ẻ em dưới 1 tuổi chết tính b ì nh quân trên 1000 trẻ em sinh ra sống trong năm. Công thức tính: Trong đó : I MR - Tỷ suất chết của trẻ em dưới 1 tuổi: D 0 - Số trẻ em chết ở độ tu ổ i dưới 1 tuổi trong năm; B - Tổ ng số trường hợp sinh ra sống trong năm. 3. Phân tổ chủ yếu - Giới t í nh, dân tộc (Kinh và khác), th à nh t hị/nông thôn, tỉnh /th à nh phố vùng 4. Nguồn số liệu - T ổng đ iều tra dân số và nhà ở tiến hành 10 năm/lần; - Điều tra biến đ ộng dân số và KHH G Đ h àng năm. 0207. Tỷ suất chết của trẻ em dưới 5 tuổi 1. Mục đích, ý nghĩa Tỷ suất ch ế t c ủ a trẻ em dưới 5 t uổi ph ả n ánh mức độ chết cho c ả nhóm 5 độ tu ổ i đầu tiên c ủ a cuộc đ ời là nhóm dân số có mức đ ộ ch ết cao, đồng thời cũng l à một trong những chỉ tiêu quan trọng của Mục tiêu phát tri ể n Thiên niên k ỷ c ủ a Thế giới và Việ t Nam. 2. Kh á i niệm, nội dung, phương pháp tính Tỷ suất chết của tr ẻ em dưới 5 tuổi là số trẻ em dưới 5 tuổi chết t í nh b ì nh quân trên 1.000 tr ẻ em sinh ra s ố ng trong năm. C ông thức tính: Trong đó: 5 q 0 - Tỷ suất chết c ủ a tr ẻ em dưới 5 tuổi; 5 D 0 - Số trẻ em ch ết ở độ tu ổ i dư ớ i 5 tuổi t rong năm; B - T ổ ng số trường hợp sinh ra sống trong năm. 3. Phân t ổ chủ yếu Gi ớ i tính, dân tộc (Kinh và khác), thành thị/nông t hôn, t ỉ nh/ t hành ph ố , vùng 4. Nguồn số liệu - T ổ ng điều t ra dân s ố và nh à ở ti ế n h à nh 10 năm/lần; Đ iều tra biến động d â n số và KHHGĐ hàng năm. 0208. Tỷ suất nhập cư, tỷ suất xuất cư, tỷ suất di cư thuần 1. Mục đích, ý nghĩa Tỷ suất nhập cư, tỷ suất xuất cư và tỷ suất di cư thuần được sử dụng để đánh giá tình hình gia tăng dân s ố d o t ác động của biến động di cư (nhập cư, xuất cư) giữa các địa phương, vùng lã n h thổ, thành thị và nông thôn .... Đối với d â n số của các địa ph ư ơng v à vùng lãnh thổ , do mức độ di cư nội địa thường kh á cao nên t ỷ suất nhập cư , tỷ suất xuất c ư và t ỷ suất d i cư thuần là yếu t ố quan trọng dùn g để tính tổng số dân có đến các thời điểm khác nhau. Đặc biệt, tỷ suất di cư thu ầ n là nguồn th ô ng tin không th ể thiếu đối với c ô ng tác dự báo dân s ố theo địa phương và các vùng lãnh th ổ . 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính a) T ỷ suất nhập cư Tỷ suất nhập cư l à số người từ đơn vị lãnh thổ khác (nơi xuất cư) nhập cư đến một đơn vị lãnh th ổ trong kỳ nghiên cứu (thường l à một năm lịch) tính b ì nh quân t rên 1000 dân của đơn vị lãnh th ổ đó (nơi nhập cư). Công t hức tính: Tron g đ ó : IMR- Tỷ suất nhập cư: I- Số người nhập cư trong năm; P t b - Dân số trung b ì nh (hay dân s ố c ó đến g iữa năm). b ) Tỷ suất xuất c ư Tỷ suất xuất cư là s ố người xuất cư c ủ a một đơn vị lãnh thổ trong kỳ nghiên cứu (thường là một n ă m lịch) tí nh b ì nh quân trên 1000 dân c ủ a đơn vị l ã nh th ổ đ ó . Công t hức t í nh: OMR (‰) = Trong đó: OMR- Tỷ suất xuất cư; O - s ố người xuất cư trong năm: P tb - D â n s ố trung b ì nh (hay dân s ố c ó đến giữa năm). c) T ỷ suất d i cư thuần T ỷ su ất di cư thuần l à hiệu số giữa số người nhập cư và số người xuất cư c ủ a một đơn v ị l ã nh th ổ tron g k ỳ nghiên c ứ u (thư ờ ng l à một năm lịch) tính b ì nh quân trên 1000 dân c ủ a đơn vị l ã nh th ổ đ ó. Tỷ suất di cư thuần đ ược tí nh theo c ô ng thức sau: NMR (‰) = Trong đó: NMR- T ỷ su ấ t di cư thuần; I: Số người nhập cư trong năm: O: Số người xuất cư tron g n ă m; P t b : Dân số trung bình (hay dân số giữa năm). Hoặc: NMR = IMR - OMR Trong đó: N M R- tỷ suấ t di c ư t huần; IMR- T ỷ suất nhập cư; OMR- T ỷ suất xuất cư. 3. Phân tổ chủ yếu Giới tính, dân tộc (Kinh và khác), th à nh thị/nông thôn, tỉnh/thành phố, vùng. 4. Nguồn số li ệ u - Tổng đi ề u tra dân số và nhà ở tiến hành 10 năm một lần; - Điều tra b iến động dân số và KHHG Đ hàng năm. 0209. Tuổi thọ trung bình tính từ lúc sinh 1. Mục đích, ý nghĩa Tuổi thọ trung bình t í nh từ lúc sinh do tuổi thọ trung bình của dân s ố được sử dụng đ ể so sánh giữa các thời k ỳ , giữa các vùn g các nước; dùng đ ể phân tích và dự bá o dân s ố dài hạn. Tuổi thọ trung b ì nh t í nh từ lúc sinh còn l à một trong những ch ỉ ti ê u quan trọng để đánh giá mức độ phát triển của một quốc gia, một v ù ng hay một địa ph ươn g: là một thành t ố để t í nh ch ỉ số phát tri ể n con người (HDI). 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Tuổi thọ trung b ì nh tính từ lúc sinh là ch ỉ tiêu thống k ê ch ủ yếu c ủ a B ả ng sống, biểu thị triển vọng một người mới sinh có thể sống được bao nhiêu n ă m nêu như mô hình ch ế t hiện lại được tiếp tục du y trì. C ô ng thức t í nh: Trong đó : e 0 - Tuổi thọ trung bình t í nh từ lúc sinh; T 0 - Tổng số người năm của những người mới sinh trong B ả ng sống sẽ tiếp tục sống được; l 0 - S ố người sống đến độ tuổi 0 của Bảng s ố ng ( t ập h ợ p s i nh ra sống ban đ ầ u được quan sát). Tuổi thọ trung bình t í nh t ừ lúc sinh là một t rong những ch ỉ t iêu tổng hợp được tính từ Bảng sống. Bảng sống (hay còn gọi l à B ả ng chết) là một bảng th ố ng kê bao gồm những chỉ tiêu biểu thị mức độ chết c ủ a dân s ố ở các độ tuổi khác nhau và khả năng sống c ủ a d â n số khi chuy ể n từ độ tuổi n à y san g độ tuổi khác. Bảng sống cho biết t ừ một tập hợp sinh ban đầu (cùng một đoàn hệ), sẽ có bao nhiêu người sống được đến 1 tuổi, 2 tuổi, ...,100 tuổi,... t rong s ố đó có bao nhi ê u người ở mỗi độ tuổi nhất định bị chết v à không sống được đến độ tuổi sau; nh ữ ng n g ười đã đạt được một độ tuổi nh ấ t định sẽ có xác suất sống và xác suất chết nh ư thế nào; tuổi thọ trung bình trong tương lai là bao nhiêu. Ba phương pháp cơ bản đ ể lập bảng đ ược trình bày tóm tắt như sau: ( 1 ) Phương pháp l ậ p bảng sống dựa trên số liệu v ề so người ch ế t và phân b ổ dân s ố theo độ tuổi (t ỷ suất chết đ ặc trư n g theo độ tuổi-ASDR x ) Theo phương pháp n à y, việc lập bảng, s ố ng dựa t r ên hai loại số li ệu: ( i ) s ố người chết chia theo từng độ tuổi (hay nhóm tuổi) thu thập được tron g một khoảng thời gian nhất định (ít nhất là 12 tháng), và (ii) dân số chia theo t ừ ng độ t uổi (hay nhóm tuổi) tại thời điểm c ó li ê n quan đến thời k ỳ thu thập số người ch ế t đó. Từ hai loại s ố liệu này có t hể tính được tỷ suất ch ế t đ ặc trưng theo từng độ tu ổ i (hay nhóm tuổi) và xác suất c h ết t heo từng đ ộ tuổi hoặc nh ó m tu ổ i (q x ). - Tỷ suất chết đặc tr ưn g theo độ tuổi (ASDR X ) cho biế t bình quân c ứ 1000 d ân ở độ tuổi x s ẽ c ó bao nhiêu người chết t rong năm. Tỷ suất ch ế t đặc t rưng theo độ tuổi được tính theo cô ng thức: ASDR x = D x / t.P x Trong đ ó : ASDR X : Tỷ suất ch ế t đặc trưng theo độ tuổi (x); D x : Số người chết trong độ tuổi (x) trong kho ả ng thời gian t; P x : Dân s ố t rung b ì nh c ủ a độ tuổi (x); t: Khoảng thời gian tí nh theo năm. - Từ t ỷ suất chết đặc trưng theo từng độ tuổi (x) , có th ể tính được xác suất chết tron g độ tuổi (x) t heo công thức: Trong đ ó: q x : Xác suất chết trong độ tuổi (x); m x : Tỷ suất chết đặc trưng theo độ tuổi (x) của b ả ng sống t ương ứng với AS D R X t rong thực tế. - Từ tỷ suất chết đặc trưng theo nhóm tuổi (x, x+n), c ó th ể t í nh được xác suất chết trong nh ó m tu ổ i (x, x+n) theo công thức: Trong đó: n q x : X á c su ấ t chết trong nhóm tuổi (x , x+n); n m x : Tỷ suất chết đặc trưng theo nhóm tuổi ( x , x+n) c ủ a B ả ng sống tương ứng với n ASDR x trong thực tế ; n a x : Số năm trung b ì nh mà những người chết ở nhóm tuổi ( x , x+n) sống được trong nh ó m tuổi đ ó ; n: Độ dài của nh ó m tuổi (x, x+n). (2) Phương pháp hệ số sống giữa hai cuộc điều tra (sử d ụng dân số ch i a theo đ ộ tuổi c ủ a hai cuộc tổng điều tra dân số gần nh ấ t) N ế u hai cuộc tổng đ iều tra được tiến hành cách nhau 10 năm, th ì dân số ở độ tuổi 10 tuổi c ủ a cuộc TDTDS sau sẽ chính l à số người ở độ tu ổ i 0 tuổi c ủ a cuộc TĐTDS lần trước còn sống sót . B ở i vậy, từ số liệu của hai cuộc TDTDS, người ta có th ể xác định được xác su ấ t sống (v à sau đó là xác suất ch ế t) t heo độ tuổi và lập được bảng sống trong đó c ó tuổi thọ trung bình t í nh từ lúc sinh. X á c suất sống từ độ tu ổ i x đ ế n độ tuổi x+t đ ược x á c đị nh theo c ô ng thức: t p x = P 1 x+t / P 0 x Trong đó: t p x : Xác suất sống từ độ t uổi x đ ế n độ tuổi x+t; P 0 x : Dân số độ tuổi x c ủ a cuộc TĐTDS trước; P 1 x+t Dân số đ ộ tuổi x+1 c ủ a cuộc TĐTDS sau : t: Khoảng thời gian giữa hai cuộc TĐTDS g ầ n nh ấ t t í nh theo năm. Từ xác xuất sống t P v s ử dụng Bảng sống mẫu có thể x á c định được xác suất sống tron g độ tuổi (x) và các chỉ tiêu còn lại của Bản g s ố ng. (3) Phương pháp ước lượng gián ti ế p qua số liệu về t ỷ suất ch ế t c ủ a trẻ em duới 1 tuổi (IMR) và Bảng sống m ẫu Do giá trị của tuổi thọ trung bình t í nh từ lúc sinh phụ thuộc ch ủ y ế u vào mức đ ộ chết của tr ẻ em , nhất l à tỷ suất chết c ủ a tr ẻ dưới 1 tuổi, nên khi biết t ỷ suất chết của tr ẻ dưới 1 tuổi, người ta có th ể lập B ả ng sống và ước lượng tuổi thọ trung b ì nh c ủ a dân số thông qua B ả ng sống m ẫ u. T ỷ suất ch ế t của trẻ em dưới 1 t uổi (IMR) được tính theo công th ứ c: I MR = D 0 /B Trong đ ó : D 0 : Số tr ẻ e m chết ở độ tuổi 0 tuổi trong năm; B: Số trẻ em sinh trong năm. 3. Ph â n t ổ chủ yếu Gi ớ i t í nh, d â n tộc (Kinh và khác), thành thị/n ô ng thôn, t ỉ nh/thành phố. 4. Nguồn số liệu - Tổng đ iều tra dân s ố v à nhà ở t iến hành 10 năm một lần; - Điều tra biến động dân số và KHHGĐ h à ng năm. 0210. Tỷ lệ phụ nữ có chồng đang sử dụng biện pháp tránh thai 1. Mục đích, ý nghĩa Tỷ lệ phụ nữ có chồng đang sử dụng biện pháp tránh thai là ch ỉ t iêu cơ b ả n đ á nh giá tình hình thực hiện ch í nh sách d â n số và kế hoạch hóa gia đì nh; đồng thời còn là chỉ ti ê u đầu vào quan trọng để đánh giá, ước lượng mức sinh của cả nước và từng địa phương. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính T ỷ lệ phụ n ữ có ch ồng đang sử dụng biện pháp tránh thai là tỷ lệ phần trăm phụ nữ trong độ tu ổ i 15-49 tuổi hiệ n đang có ch ồ ng lại thời điểm nghiên c ứ u đang sử dụng ít nhất một biện pháp tránh thai so với t ổ ng s ố ph ụ nữ 1 5-49 tuổi có chồng tại thời điểm đó. C ô ng thức t í nh: Tỷ lệ phụ nữ có chồng đang sử dụng biện pháp tránh thai = Số phụ nữ trong độ tuổi 15-49 có chồng đang sử dụng biện pháp tránh thai x 100 Số phụ nữ trong độ tuổi 15-49 có chồng 3. Phân tổ ch ủ yếu Nh ó m tuổi, dân tộc (Kinh v à khác), th à nh thị/nông thôn , vùng, biện pháp tránh thai 4. Nguồn s ố liệu - T ổ ng đi ề u tra d â n số và nhà ở tiến hành 10 năm một lần; - Điều tra biến động dân số và KHHGĐ hàng năm; - Kết quả ghi chép ban đầu c ủ a ngành Y tế . 0211. Tuổi kết hôn trung bình lần đầu 1. Mục đích, ý nghĩa Tu ổ i kết hôn trung bình lần đầu là ch ỉ ti ê u t ổ ng hợp về mức độ kết hôn c ủ a dân số. Cũng như một số chỉ tiêu nh â n khẩu học t ổ ng hợp khác (tổng tỷ suất sinh, tuổi thọ trung b ì nh tí nh từ lúc sinh,...), tuổi kết hôn trung bình lần đ ầu không phụ thuộc vào cơ cấu tuổi c ủ a dân s ố nên thuận tiện cho việc so sánh mức độ kết hôn c ủ a các tập hợp dân s ố khác nhau. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Tuổi k ế t hôn trun g b ì nh l ầ n dầu (SMAM) của dân số là số năm trung bình mà mỗi người sẽ sống độc thân t rong suốt cuộc đời của mình , n ế u nh ư th ế hệ n à y có tỷ trọng độc thân theo độ tuổi như t ỷ trọng độc th â n thu được t ại thời điểm điều tra. Tuổi kết hôn trung bình lần đầu của d ân số là mộ t trong những chỉ tiêu cơ bản của B ả ng k ế t hôn , được tính bằng cách lấy tổng số người-năm của một đoàn hệ sống trong tì nh tr ạng độc thân (T s ) chia cho tổng số ban đầu của đ oàn hệ đó (l 0 ). Sau một số phép biến đ ổ i, phương pháp tính t ổ ng quá t trên được rút gọn theo công thức như sau: SMAM = Trong đ ó : SMAM: Tuổi kết hôn trung b ì nh lần đ ầ u; RS 2 : Số người -năm sống độc thân của đoàn h ệ ; RS 1 : số người-năm sốn g đ ộc thân của những người chưa b ao giờ k ế t hôn; RM: Số người đã từn g kết hôn của đo à n hệ. 3. Ph â n t ổ chủ yếu Giới tính, thành thị/nông thôn, t ỉ nh/thành phố, vùng, dân tộc (Kinh v à khác) 4. Nguồn số liệu - Tổng điều tra dân số và nhà ở tiến hành 10 năm một lần: - Điều tra bi ế n đ ộng dân số và K HH G Đ hàng năm. 0212. Tuổi trung bình khi sinh con lần đầu 1. Mục đích, ý nghĩa Tuổi trung bình khi sinh con lần đầu là chỉ tiêu liên quan đến sức kh ỏ e sinh s ả n c ủ a phụ n ữ và trẻ em, gi á n tiếp đánh giá ảnh hưởng đ ế n sức khỏe của các b à mẹ sinh đ ẻ , cũng như một số v ấ n đề x ã hội li ê n quan. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Tuổi trung b ì nh khi sinh con lần đầu của phụ n ữ là tuổi trung bình của những phụ nữ khi họ sinh con lần đ ầu. Ch ỉ tính các trường hợp sinh con ra s ố ng, nghĩa là khi thai nhi được tách ra khỏi người mẹ có biểu hiện c ủ a sự sống như th ở, khóc, tim đập, cuống rốn đập , có ph ả n xạ co rút cơ , p h ả n xạ bú mút... mặc dù sau đ ó đứa tr ẻ c ó th ể bị chết n g ay. Tuổi trung b ì nh khi sinh con lần đ ầ u của phụ nữ được tính bằng cách lấy tổng số tuổi c ủ a những phụ nữ khi họ sinh con lần đ ầu chia cho s ố phụ nữ đ ã từng sinh con: Tuổi trung bình khi sinh con lần đầu = Tổng số tuổi những phụ nữ khi họ sinh con lần đầu Số phụ nữ đã từng sinh con được khảo sát 3. Phân tổ chủ yếu T ỉ nh/thành phố , thành thị/nông thôn, dân tộc (Kinh và khác). 4. Nguồn số liệu Số liệu điều tra c ủ a T ổ ng cục Thống kê. 0213. Số hộ và cơ cấu hộ dân cư 1. Mục đích, ý nghĩa Trong Tổng đi ề u tra dân số và nhà ở cũng như trong nhi ề u cuộc đi ề u tra chọn m ẫ u v ề kinh tế - xã hội khác, hộ là một đ ơn vị thu thập thông tin. Bởi vậy , số lượn g và cơ cấu hộ c ó ý nghĩa quan trọng đối với c ô ng tác chỉ đạo và thu thập thông tin; đ ồng thời cũng là nguồn thông tin quan trọng đ ối với việc ước lượng, dự báo hộ v à d â n số. Do hộ có liên quan chặ t chẽ với khái niệm gia đình nên số lượng và cơ cấu hộ cũng l à nguồn th ô ng tin quan trọng đ ể đánh gi á sự t hay đ ổ i theo thời gian v ề quy mô v à cơ cấu hộ c ũ ng như quy mô và cơ c ấ u gia đ ì nh. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Hộ là một đơn vị xã hội. Trong thống kê, hộ là đơn vị đ iều tra (thu thập thông t in) , bao gồm một hay một nhóm người ở chung và ăn chun g . Đối với những hộ có từ 2 người trở lên, các thành viên trong hộ có th ể c ó hay không có quỹ t hu chi chung; có th ể có hoặc không có quan hệ huyết thống, nuôi dưỡng hoặc hôn nhân; hoặc kết hợp c ả hai. Ch ỉ tiêu thống kê này ch ỉ bao gồm loại "hộ dân cư", không tính các loại "hộ đặc thù" (do quân đội, công an hoặc các đơn vị do ngành Lao động-TBXH quản lý theo ch ế độ riêng,...). Hộ và gia đình được phân loại như sau: (1) Hộ mộ t người. (2) Hộ hạt nhân: L à loại hộ chỉ bao gồm một "gia đ ì nh hạt nhân đơn" và được ph â n t ổ thành: - Gia đình c ó một cặp vợ chồng: + Có (các) con đ ẻ; + Không có (các) con đ ẻ . - B ố đ ẻ cùng với (c á c) con đ ẻ; - Mẹ đẻ cùng với (các) con đ ẻ . (3) Hộ m ở rộng: L à hộ bao gồm một t rong các trường hợp sau đ â y: - Gia đ ì nh hạt nhân đơn và nh ữ ng người có quan hệ gia đình với gia đ ì nh hạt nhân. Ví dụ: một người b ố đ ẻ cùng với (các) con đ ẻ và nh ữ ng người thân khác, hoặc một cặp vợ chồng v ớ i (các) người thân khác; - Hai gia đình hạt nhân trở lên c ó quan hệ gia đình với nhau m à không c ó nh ữ ng người khác. Ví dụ: có hai cặp vợ ch ồ ng tr ở lên cùng với (những) đứa con đ ẻ ; - Hai gia đình hạt n hân tr ở lên c ó quan hệ gia đ ì nh v ớ i n hau cộng với những người có quan h ệ gia đì nh với í t nh ấ t một gia đình hạt nh â n. Ví dụ: hai cặp vợ chồng tr ở l ê n với (những) người th â n khác ; - Hai người tr ở lên có quan hệ gia đình với nhau, không có ai tạo th à nh một gia đình hạt nhân. 4) Hộ h ỗ n h ợ p: Là hộ gồm các t rư ờng hợp sau đ â y: - Một gia đình hạt nhân đơn cộng với những người khác, trong đó có một số người có quan hệ gia đình với gia đ ì nh hạt nhân và một số người th ì kh ô ng. Ví dụ: mẹ đ ẻ c ù ng (các) con đẻ, ở với những người thân và người không phải người thân ; - Một gia đ ì nh hạt nhân đ ơn cộn g với những người khác, t rong đó không có ai có quan h ệ gia đình với gia đình hạt nhân. V í dụ: b ố đ ẻ c ù ng (các) con đẻ và những người không có quan h ệ gia đình; - Hai gia đ ì nh hạt nhân trở lên có quan hệ gia đình với nhau cộng với những người khác, trong đó có một số người có quan hệ gia đình với ít nhất một g ia đình hạt nhân và một s ố th ì không. Ví dụ: hai cặp vợ chồn g trở lên với những ngư ờ i thân và không ph ả i người thân khác; - Hai gia đình hạt nhân trở lên có quan hệ gia đ ì nh với nhau cộng với nh ữ ng người khác, trong đó không có ai có quan hệ gia đình v ớ i gia đì nh hạ t nh â n. V í dụ: hai cặp vợ chồng tr ở lê n, trong đó có một hay trên một cặp có (các) con đ ẻ cùng (những) người không ph ả i người thân; - Hai gia đình hạt nhân trở l ê n kh ô ng có quan hệ gia đ ì nh với nhau, có hay không có những người khác; - H ai người trở l ê n c ó quan hệ gia đình v ớ i nhau nhưng không có ai tạo thành một gia đình hạt nhân, cộng với những người không có quan h ệ gia đ ì nh: - Ch ỉ có những người không có quan hệ gia đì nh. Để đơn gi ản , việc phân loại hộ được tóm tắt như sau: (1) Hộ mộ t người : Là hộ chỉ có một người đang thực tế thường trú tại địa bàn. (2) Hộ hạt nh â n: Là loại hộ chỉ bao gồ m một "gia đình hạ t nh â n đơn". Nghĩa là: - B ố và mẹ có hoặc không, có con đẻ ở cùng; hoặc - B ố hoặc mẹ c ó ít nh ất một con đ ẻ ở cùng. (3) Hộ mở rộng: Là loại hộ b ao gồm: - 01 hoặc 02 "gia đì nh hạ t nhân đơn" + (những) người có quan hệ gia đình ; - 02 "gia đ ì nh hạt nhân đơn" trở lên có quan hệ gia đình với nhau; - 02 "gia đì nh hạt nhân đơn" tr ở l ê n có quan hệ gia đì nh với nhau + ( những ) người c ó quan hệ gia đình với í t nhất 01 " gia đình hạ t nhân đơn". - 02 người tr ở lên có quan hệ gia đình với nhau, không có ai tạo t hành một gia đình hạt nhân. (4) Hộ h ỗ n hợp : L à trườn g hợp đặc biệt c ủ a loại "Hộ m ở rộng" khi vế th ứ hai c ó ít nhất 01 người (hoặc 01 gia đ ì nh hạt nhân đơn) không có quan hệ gia đ ì nh với gia đ ì nh hạt nhân (hoặc người) th ứ nhất. 3. Phân t ổ chủ yếu L oại hộ, quy mô hộ, t hành thị/nông thôn, t ỉnh/thành phố. 4. Nguồn số liệu - Tổng đ iều tra d â n số và nh à ở ; - Điều tra chọn mẫu v ề dân số và lao động vi ệ c làm; - Các cuộc đi ề u tra chuyên đề khác lấy hộ làm đơn vị điều t ra . III. LAO ĐỘNG, VIỆC LÀM 0301. Tỷ lệ nữ giám đốc/chủ doanh nghiệp/chủ trang trại 1. Mục đích , ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n ánh vai tr ò và vị thế của phụ n ữ trong lãnh đạo kinh t ế; phản á nh bình đ ẳ ng giới trong việc lãnh đạo, điều hành cơ sở s ả n xuất. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Tỷ lệ nữ đảm nhiệm chức vụ giám đốc/chủ doanh nghiệp/chủ trang trại được tính b ằ ng số phần trăm n ữ giám đ ốc/ch ủ doanh nghiệp/ch ủ trang trại so với t ổ ng số gi á m đ ốc/ch ủ doanh nghiệp/chủ trang trại t ại một thời điểm nh ấ t định. Công thức tí nh: Tỷ lệ nữ giám đốc/chủ doanh nghiệp/chủ trang trại (%) = Số nữ giám đốc/ch ủ doanh nghiệp/chủ trang trại x 100 Tổng số giám đốc/chủ doanh nghiệp/chủ trang trại 3. Phân tổ chủ yếu Loại hình kinh tế, dân tộc, nhóm tuổi, trình độ học v ấn. 4. Nguồn số li ệ u Điều tra doanh nghiệp c ủ a T ổ ng cục Th ố ng kê. 0302-303. Lực lượng lao động và T ỷ lệ tham gia lực l ượng lao động 1. Mục đích, ý nghĩa Cùng với dân cư, vốn , đất đai và tài nguyên, lao động là một trong những nguồn lực quan trọng c ủ a m ỗ i quốc gia cho phát triển kinh t ế x ã hội. Chỉ tiêu thống k ê về lực lượng l ao đ ộng có ý nghĩa quan trọng trong công lác xây d ựn g chi ế n lược, quy hoạch v à kế hoạch phát tri ể n kinh tế-xã hội c ủ a c ả nước cũng như c ủ a từng địa phương; thông tin v ề lực l ượng l ao động l à một trong những c ă n cứ quan trọng đ ể các doanh nghiệp, càc nhà đầu tư xây dựng k ế hoạch s ả n xuất kinh doanh. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Lực lượng lao động (hay c ò n gọi là dân số hoạt động kinh tế hiện tại) bao gồm những người t ừ 15 tuổi tr ở l ê n có việc làm ( đ ang làm việc) và những người thất nghiệp trong thời kỳ tham chi ế u (7 ngày trước thời điểm quan sát). Có một số ch ỉ ti ê u được dùng để đo lực lượng lao động như sau: a) Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động thô (tỷ lệ hoạt đ ộng thô) T ỷ l ệ tham gia lực lượng lao động thô là chỉ tiêu tương đối, biểu hiện bằng s ố ph ầ n t r ă m những người hoạt đ ộng kinh tế (lực lượng lao động-LLLĐ) chiếm t rong tổng dân số, tỷ l ệ này bị ả nh hưởng b ở i c ấ u trúc tuổi của dân số. Công thức t ính: Tỷ lệ tham gia LLLĐ thô (%) = (Số người làm việc + thất nghiệp) trong 7 ngày qua x 100 Tổng dân số b) Tỷ lệ tham gia lực lượng lao đ ộng chung (tỷ lệ hoạt động chung) T ỷ lệ tham gia lực lượng l ao động chung l à trường hợp đ ặc biệt của "T ỷ l ệ tham gia L L LĐ thô" khi chỉ tính nh ữ ng người trong độ tuổi có kh ả năng lao động. Theo Iuật Lao động, g iới hạn tuổi t ối thiểu là 15 tuổi. Công t hức t í nh: Tỷ lệ tham gia LLLĐ chung (%) = Dân số 15 tuổi trở lên HĐKT (LLLĐ) x 100 Dân số 15 tuổi trở lên Do giới hạn tuổi tối thiểu quy định khác nhau giữa các nước, nên người sử dụng s ố liệu ph ả i chú ý tới khả năng một s ố lượng đáng k ể trẻ em hoạt độn g , kinh tế bị loại ra không đ ược thu thập do quy định tuổi giới hạn t ối thi ể u quá cao. c) T ỷ lệ tham gia lực lượng l ao động trong độ tuổi lao động (tỷ lệ hoạt động trong đ ộ tuổi lao động) T ỷ l ệ tham gia LLL Đ trong độ tuổi lao động (tỷ lệ hoạt động t rong độ tuổi lao đ ộng) là số ph ầ n tr ăm những người trong độ tuổi lao động tham gia lao động chiếm trong tổng d â n s ố trong độ tuổi lao động. Luật Lao động hiện hành của Việt Nam quy định "tuổi lao động " bao gồm các độ tuổi t ừ 15 đến hết 59 tuổi đ ối với nam v à từ 15 đến hế t 54 tuổi đối với n ữ (theo kh á i niệm " tuổi tròn "). S ố còn lại l à "ngoài tuổi lao đ ộng". Công thức tính : Tỷ lệ tham gia LLLĐ trong độ tuổi lao động (%) = Dân số HĐKT (LLLĐ) trong độ tuổi lao động x 100 Dân số trong tuổi lao động d) T ỷ lệ tham gia LLLĐ (tỷ lệ hoạt động kinh tế) đặc t rư ng theo giới t í nh C ả ba số đo về t ỷ l ệ tham gia hoạt động kinh tế (tỷ lệ hoạ t động th ô, tỷ lệ hoạ t động chung và t ỷ l ệ hoạt động trong độ tuổi lao động) thường tính tách ri êng cho nam và nữ. Khi đ ó, các tỷ lệ này được gọi l à tỷ lệ tham gi a LLLĐ (tỷ lệ hoạt động kinh tế) đ ặ c trưng theo giới t í nh. đ ) Tỷ lệ tham gia LLLĐ đặc trưng theo tuổi (tỷ lệ hoạt đ ộng kinh t ế đặc tr ư ng theo tuổi) T ỷ lệ tham gia LLLĐ đặc trưng theo tuổi (t ỷ lệ hoạ t động kinh tế đ ặc trưng theo tuổi ) l à t ỷ lệ hoạt động tính cho một độ/nh ó m tuổi xác định. Công thức tính : Tỷ lệ tham gia LLLĐ đặc trưng theo độ/nhóm tuổi (a) = Dân số HĐKT độ/nhóm tuổi (a) x 100 Dân số độ/nhóm tuổi (a) Trong đó , (a) là một độ tuổi/nhóm tuổi xác định . Tỷ l ệ này có thể tính cho chung cả hai giới và nam, nữ riêng. 3. Phân tổ chủ yếu Giới tính, nhóm tuổi, thành thị/nông thôn, t ỉ nh/thành phố , d â n tộc (Kinh và khác) 4. Nguồn số liệu - Tổng điều tra dân s ố và nhà ở ; - Điều tra lao đ ộng-vi ệ c làm. 0304. Số l ao động đang làm việc trong nền kinh tế 1. Mục đích, ý nghĩa Phần lớn số người trong lực lượng l ao động là những người đang làm việc. Lực lượng đông đảo này trực tiếp cung cấp sức lao động cho sản xuất hàng hóa và dịch vụ, là lực lượng chủ yếu quyết định sự tồn tại và phát triển c ủ a mỗi quốc gia. Do vậy, số liệu v ề lực lượng lao động đang làm việc trong nền kinh tế có ý nghĩa quan trọng đối v ớ i việc xây dự ng triển khai, đánh giá kết qu ả thực hiện các k ế hoạch ph á t tri ể n k i nh t ế -x ã hội t ầm v ĩ mô và vi mô. 2. Khái niệm, nội d ung, phương pháp tính Dân số có việc làm/làm việc bao g ồ m những người từ 15 tuổi tr ở l ê n trong khoảng thời gian tham chiếu (một tuần), thuộc một trong các loại sau đ â y: (1) Làm việc được trả lương / trả công: - Làm việc: những người trong thời gian tham chiếu đã làm một số côn g việc để được tr ả lương hoặc trả công b ằ ng tiền hay hiện vật; - Có việc l à m nhưng không làm việc: những người hiện đang có việc làm , nhưng trong khoảng thời gian tham chiếu đang tạm thời nghỉ việc nhưng vẫn c ó những dấu hiệu c ò n gắn b ó với việc l à m c ủ a họ (vẫn được trả lương/ gi a công, được b ả o đảm sẽ trở lại làm việc, có thỏa thuận tr ở lại làm việc sau khi nghỉ tạm t hời. v.v...). (2) T ự làm hoặc làm chủ: - Tự làm: những người trong thời gian tham chiếu đ ã tự làm một số công việc đ ể có lợi nhuận hoặc thu nhập cho gia đ ì nh, dưới hình thức bằng tiền ha y hiện vật; - Có doanh nghiệp nhưng không làm việc: những người hiện đang làm ch ủ doanh nghiệp, có th ể là doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, một trang trại hoặc một cơ sở dịch vụ, nhưng trong thời kỳ tham chiếu họ đang nghỉ việc tạm thời v ì một s ố lý do c ụ thể. T ổ chức Lao động Quốc tế ( I LO) quy định, với hoạt động kinh t ế hiện tại , thời gian tối thiểu để một người có thể được xe m xét c ó việc làm (làm việc) l à trong 07 ngày qua phải có ít nhất 01 g iờ làm việc đ ể tạo thu nhập ch í nh đáng. Xử lý một số trường hợp đặc biệt: Những người có việc làm được trả lương/trả công nhưng đ ang ngh ỉ việc tạm thời v ì ố m đau , ngh ỉ l ễ hoặc nghỉ hè; do đ ì nh c ô ng hoặc d ã n thợ; ngh ỉ tạm thời đ ể học tập , tập huấn; ngh ỉ theo chế độ thai sản , con ốm hoặc t ổ chức lại s ả n xuất: do thời ti ế t xấu, m á y móc công cụ bị hư hỏng, thiếu nguyên/nhiên liệu. v.v... Tất cả các trường hợp này đều coi như có việc l à m/làm việc. Những người tự làm/làm chủ được xem l à "có việc làm" nếu trong thời gian ngh ỉ việc tạm thời, đơn vị nơi họ làm việc hoặc đ ơ n vị mà họ làm ch ủ vẫn tiếp tục hoạt động và họ vẫn được tiếp tục làm việc trong thời gian tới. Những người giúp việc gia đình được trả công cũng đ ược xếp v à o nh ó m "tự l àm/ l àm ch ủ ", nghĩa là không phân biệt số giờ mà họ đã làm việc trong khoảng thời gian tham chiếu (07 ngày qua). Những người t ập sự hay học nghề được chi tr ả bằng tiền hay hiện vật được xếp vào nh ó m " được trả lương/trả công". Ở ch ỉ tiêu dân số hoạt động kinh tế (h a y lực lượng lao động ) đã trình bày các chỉ tiêu về hoạ t đ ộng kinh tế, như : t ỷ lệ hoạ t động thô, t ỷ l ệ hoạt đ ộng chung, t ỷ lệ hoạt động đ ặc trưng theo tuổi- g iới tính, các tỷ l ệ này c ũ ng được t ính cho lao động có việc làm. Vì vậy , sẽ không định nghĩa lại các t ỷ lệ nh ư vậy, mà ch ỉ đưa thêm hai t ỷ l ệ sau đây: a) T ỷ lệ có việc làm trên lực lượng lao động Số người có việc làm t í nh bình quân tr ê n 100 người trong lực lượng lao động. Công thức t í nh: Tỷ lệ có việc làm trên lực lượng lao động (%) = Số người có việc làm/làm việc x 100 Lực lượng lao động b) Tỷ lệ người làm việc trên dân số trong độ tuổi lao động Bi ể u thị bằng tỷ lệ phần trăm tổng số người trong độ tuổi lao động c ó việc làm/làm việc chiếm tron g tổng dân số trong độ tuổi lao động. C ô ng thức tính: Tỷ lệ người làm việc trên dân số trong tuổi LĐ (%) = Số người trong độ tuổi LĐ làm việc x 100 Dân số trong tuổi lao động 3. Phân t ổ chủ yếu Giới tính, nhóm tuổi, ngành kinh tế, loại hình kinh tế, nghề nghiệp , vị thế việc làm , thành thị nông thôn, tỉnh/thành phố, khu vực ch í nh thức/phi chính thức. 4. Nguồn số liệu - Tổng điều tra dân số và nhà ở; - Đi ề u tra lao động-việc làm. 0305. T ỷ lệ lao động làm việc theo số giờ trong tuần 1. Mục đích, ý nghĩa Thông tin về số giờ làm việc t rong tuần có ý nghĩa quan trọng trong việc giám sát và xây dựng chính sách kinh tế vĩ mô và phát triển nguồn nhân lực, bao gồm các ch í nh sách và chương tr ì nh việc làm , cơ ch ế duy trì và nâng cao thu nhập, đào tạo nghề, v.v... 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính T ỷ trọng lao động làm v iệ c theo s ố giờ trong tu ầ n là t ỷ l ệ phần trăm lao đ ộng có việc làm/làm việc tính t heo số giờ làm việc thực tế trong tu ầ n chiếm t rong tổ ng số lao động đang làm việc. Công thức t í nh: Tỷ trọng lao động có việc làm theo số giờ trong tuần (%) = Số lao động của mỗi nhóm giờ làm việc thực tế trong tuần x 100 Tổng lao động có làm việc "Số giờ đã làm việc thực tế" bao g ồ m thời gian đ ã làm việc tại cơ s ở là m việc và thời gian làm các hoạt động phụ trợ cho côn g việc (lau ch ù i/sửa ch ữ a/bảo tr ì c ô ng cụ l à m việc, chuẩn bị nơi làm việc/hoá đơn chứng từ/báo cáo ): thời gian người lao động khôn g làm việc v ì những lý do g ắ n liền với quá trình sản xuất/dịch vụ hoặc t ổ chức công việc (ví dụ như thời gian chờ đợi, th á o lắp thiết bị, do tai nạn); thời gian chờ việc lại nơi làm việc (thực tế không có việc song người chủ vẫn phải trả c ô ng cho họ theo h ợ p đ ồng việc làm đã k ý k ết ). "Số giờ đã l à m việc thực tế" c ò n bao gồ m thời gian giải lao ở nơi làm việc (như u ố ng ch è, cà phê); nhưng không bao gồm thời gian ngh ỉ ăn tr ư a/thời gian đi-về và số giờ được trả công nhưng t hực t ế không làm việc (như nghỉ phép, nghỉ lễ, ngh ỉ ốm đ au/thai s ả n). 3. Phân t ổ chủ yếu Giới t í nh, nhóm tuổi, ngành kinh tế, loại hình kinh t ế , nghề nghiệp, vị th ế việc l à m , thành thị nông thôn, t ỉ nh/thành phố, khu vực ch í nh thức/phi chính thức 4. Nguồn số liệu Đ iều tra lao độn g -việc l à m. 0306. Số giờ làm việc b ì nh quân 1 lao động trong tuần 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n ánh độ dài thời gian l à m việc thực t ế b ì nh quân c ủ a lao động có việc làm/l à m việc t rong tuần tham chiếu, phục vụ cho việc nghi ê n cứu , x â y dựng kế hoạch v à đánh giá t hực hiện k ế hoạch s ử dụng lao động của cả nước và t ừng địa phương. Đâ y c ũ ng là ch ỉ t iêu quan t rọng trong so sánh quốc tế về việc l à m và tr ả công lao đ ộ ng. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Số giờ làm việc b ì nh quân 1 lao động tron g tuần là chỉ tiêu t ương đối, được tính b ằ ng cách chia t ổ ng s ố giờ làm việc thực tế c ủ a tất cả các loại công việc đã làm trong tuần cho tổ ng s ố lao động làm việc t rong t uần t ham chiếu. Công thức tính: Số giờ làm việc bình quân 1 lao động trong tuần (giờ) = Tổng số giờ làm việc thực tế của tất cả lao động làm việc trong tuần Tổng số lao động đã làm việc trong tuần 3. Phân tổ chủ yếu Giới tính, ngành kinh t ế, loại h ì nh kinh t ế, thành thị/nông thôn, tỉ nh/thành phố. 4. Nguồn số liệu Điều tra l ao động-việc làm. 0307. Tỷ lệ lao động đang làm việc trong nền kinh tế đ ã qua đào tạo 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n ánh ch ấ t lượng c ủ a lao động đang làm việc trong nền kinh tế. Đây l à ch ỉ tiêu mang tính pháp lệnh và được chi trong đường lối, ch í nh sách c ủ a Đảng và Nhà nước. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính T ỷ lệ lao động đang l à m việc tron g nền kinh t ế đã qua đào tạo là số lao động đang làm việc đã qua đào tạo chiếm trong tổng số lao động đang l à m việc tại cùng thời đi ể m. Công thức tính: Tỷ lệ lao động đang làm việc đã qua đào tạo (%) = Số lao động đang làm việc đã qua đào tạo tại thời điểm (t) x 100 Tổng số lao động đang làm việc tại thời điểm (t) Số lao động đ ang làm việc đ ã qua đ à o tạo bao gồm những người thỏa mãn c ả hai điều kiện sau đây: (a) Là người lao động đ ang làm việc trong nền kinh t ế (xem Ch ỉ tiêu 0304: ”S ố lao động đang làm việc trong nền kinh tế"); và (a) Được đ à o tạo ở một trường hay mộ t c ơ s ở đ ào tạo chuyên môn kỹ thuật, nghiệp vụ v à đ ã tốt nghiệp, đ ã được cấp bằng hoặc ch ứ ng ch ỉ ch ứ ng nhận đã đ ạt mộ t tr ì nh độ chuyên môn k ỹ thuật, nghiệp vụ nh ấ t định, bao gồm: sơ c ấ p nghề, trung cấp nghề, cao đẳng nghề, trung c ấ p chuyên nghiệp, cao đẳng , đại học v à trên đ ại học (thạc s ỹ, tiến sỹ, tiến sỹ khoa học). 3. Phân tổ chủ yếu Giới tí nh, nhóm tuổi, ngành kinh tế , loại hình kinh tế, t rình độ chuyên môn, t hành t hị/n ô ng thôn, t ỉ nh/thành phố. 4. Nguồn số liệu - Tổng điều tra dân số và nhà ở; - Đ iều tra về lao đ ộng-việc làm. 0308. Số người thất nghiệp và t ỷ lệ thất nghiệp 1. Mục đích, ý nghĩa Số người th ấ t nghiệp và t ỷ l ệ thất nghiệp là những ch ỉ ti ê u phản ánh thực trạn g , tình hìn h kinh tế - xã hội của đất nước, làm cơ s ở đ ể hoạch định ch í nh sách phát tri ể n kinh t ế, bảo đảm an sinh x ã hội. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính a) S ố người thất nghiệp S ố người th ấ t nghiệp là nh ữ ng người từ 15 tuổi trở lên mà trong tuần tham chi ế u đã hội đủ các yếu tố sau đây: (1) Không làm việc nhưng sẵn sàng và mong muốn có việc làm; và (2) Đ ang đi t ì m việc l à m có thu nhập, k ể cả những ng ư ời trước đó chưa bao giờ làm việc. Số người thất nghiệp còn bao gồm các t rường hợp đặc bi ệ t sau: (i) Những người đang ngh ỉ việc tạm t hời nhưng không có căn c ứ b ả o đ ả m sẽ được tiếp tục làm công việc cũ , t rong khi đó họ vẫn sẵn s à ng làm việc hoặc đang tìm kiếm vi ệ c làm m ớ i; (ii) Những người trong thời k ỳ tham chiếu không c ó hoạt đ ộng t ì m kiếm việc làm vì họ s ẽ được bố trí việc làm mới sau thời gian tạm ngh ỉ việc; (iii) Những người đã thôi việc không được hư ở ng tiền lương /tiền công; hoặc (iv) Những người không tích cực tiềm ki ế m việc làm vì họ tin r ằ ng không thể tìm được việc làm (do hạn ch ế về sức kh ỏ e, tr ì nh độ chuyên môn không phù hợp,...). b) Tỷ l ệ th ấ t nghiệp Tỷ lệ thất nghiệp l à chỉ tiêu biểu hiện tỷ lệ so sánh s ố người thất nghiệp với lực lượng l ao động (tổng dân s ố hoạt đ ộng kinh t ế ) tr o ng k ỳ. C ô ng thức tí nh: Tỷ lệ thất nghiệp (%) = Số người thất nghiệp x 100 Dân số hoạt động kinh tế (LLLĐ) Do đặc trưng c ủ a nền kinh tế, t ỷ lệ thất nghiệp c ủ a nước ta thường được tính cho khu vực thành thị. Công thức t í nh: Tỷ lệ thất nghiệp khu vực thành thị (%) = Số người thất nghiệp khu vực thành thị x 100 Dân số hoạt động kinh tế (LLLĐ) khu vực thành thị 3. Phân tổ chủ y ế u Giới tính, nhóm tuổi trình độ chu y ên môn, th ờ i gian thất nghiệp , thành thị/nông thôn tỉnh /thành phố , dân tộc (Kinh và khác). 4. Nguồn số liệu - T ổ ng đ iều tra dân số và nhà ở . - Đ iều tra lao đ ộng-việc làm. 0309. Số người thiếu việc làm và t ỷ lệ thiếu việc làm 1. Mục đích, ý nghĩa Số người thi ế u việc làm ph ả n ánh t ì nh trạng s ử dụng lãng phí năng lực s ả n xuất và dịch vụ của lực lượng lao động, s ố liệu thống kê về s ố người thiếu việc làm là chỉ tiêu bổ sung thêm thông tin về việc làm, th ấ t nghiệp, phục vụ phân tích hi ệ u quả c ủ a thị trường lao động trên ph ư ơng diện cung cấp đ ủ việc làm cho tất cả những ai c ó nhu cầu l à m việc . Chỉ tiêu này cho phép đánh giá s â u quá trình xây dựng, thực hiện các chương trình việc làm, thu nhập và các chính sách x ã h ội kh á c. 2. Khái niệm, n ội dung, phương pháp tính Người thiếu việc làm bao gồm những người c ó việc l à m mà trong thời gian t ham chiếu (7 ngày trước thời đi ể m đi ề u tra) thỏa mãn c ả 3 tiêu chuẩn sau đây: Th ứ nh ấ t , mong mu ố n làm việc thêm giờ , nghĩa là: (i) muốn l à m thêm một (số) c ô ng việc đ ể tă ng thêm giờ; (ii) muốn t hay thế một trong số (các) công việc đang l àm b ằ ng một công việc khác để có th ể làm việc th ê m giờ; ( iii) muốn t ă ng thêm giờ c ủ a một trong các công việc đan g làm, (iv) hoặc kết h ợ p 3 loại mong muốn tr ê n. Thứ hai , sẵn sàn g làm việc thêm g iờ, nghĩa là t rong thời gian tới (v í dụ trong tuần tới) nếu có cơ hội việc làm th ì họ sẵn sàng làm thêm giờ ngay. Th ứ b a , thực tế họ đ ã làm việc dưới một ngưỡng thời gian cụ thể đối với tất c ả các công việc đã làm trong tu ầ n tham chiếu. Giống như các nước đang thực hi ệ n chế độ làm việc 40 giờ/tuần " ngưỡng thời gian " để xác đ ịnh tình trạn h thiếu việc làm c ủ a nước ta là "đã l à m việc dưới 35 giờ tr o ng tuần th am chiếu" Có hai chỉ tiêu đo l ường mức độ t hiếu việc l à m như sau: ( 1 ) T ỷ l ệ phần trăm thiếu việc làm so với lực lượng lao động: Công thức t í nh: Tỷ lệ thiếu việc làm so với lực lượng lao động (%) = Số người thiếu việc làm x 100 Lực lượng lao động (2) Tỷ lệ phần tr ă m thi ế u việc làm so với số người đ ang làm việc: Công thức tính : Tỷ lệ thiếu việc làm so với số người đang làm việc (%) = Số người thiếu việc làm x 100 Tổng số người đang làm việc Trong Hệ thống chỉ tiêu thống k ê quốc gia c ủ a nước ta, tỷ lệ thiếu việc làm được tính toán theo ch ỉ ti ê u thứ h ai (T ỷ lệ ph ầ n trăm thi ế u việc làm so với số người đang làm việc). 3. Ph â n tổ ch ủ yếu Giới t í nh, nh ó m tuổi, tr ì nh độ chuyên m ô n, thời gian thiếu việc làm , ngành kinh t ế , loại hình kinh tế , thành thị/ nông thôn, t ỉ nh/thành phố 4. Nguồn số liệu Đi ề u tra lao động-việc làm. 0310. Số lao động được tạo việc làm 1. Mục đ ích, ý nghĩa Số lao động được tạo việc làm ph ả n á nh kết qu ả tạo việc làm, bi ể u hiện số lượng người lao động làm việc trong n ề n kinh tế quốc dân tăng thêm hàng năm. Đ ây là một trong những ch ỉ tiêu chính phục vụ giám sát thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về việc l à m , chương trình phát tri ể n kinh tế-xã hội hàng năm v à 5 năm: l à cơ s ở để hoạch định ch í nh sách, xây dựng chiến lược, k ế hoạch phát tri ể n kinh tế-xã hội của các Bộ , ngành và địa phương. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp t í nh S ố lao động được tạo việc làm phản ảnh số lao động có việc l à m tăng thêm trong năm, là chênh lệch giữa số l ao động c ó việc làm ở kỳ báo cáo và số lao động có việc làm c ủ a kỳ trước. Số lao động được tạo việc làm tron g năm được tí n h theo c ô ng thức sau: Số lao động được tạo việc làm trong năm = Số người có việc làm "tăng" trong năm - Số người có việc làm "giảm" trong năm Hoặc: Số lao động được tạo việc làm trong năm = Số người có việc làm của kỳ báo cáo năm - Số người có việc làm của kỳ báo cáo năm trước 3. Phân t ổ chủ yếu Giới t í nh, ngành kinh tế, thành t hị/nông thôn, t ỉ nh/thành phố 4. Nguồn số li ệ u Chế độ ghi chép thông t in cung, cầu lao động c ủ a Bộ Lao động-Thương binh và X ã hội. 0311. S ố lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài theo hợp đồng 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n ánh kết qu ả thực hiện chương trình hợp tác quốc t ế về lao động giữa nư ớ c ta với nước ngoài, cung cấp t hông tin dùng để t í nh toán và kiểm tra chất lượng s ố liệu c ủ a một số chỉ tiêu t rong hệ thống tài khoản quốc gia , phản ánh chuyển nhượng thu nhập gi ữ a trong nước với bên ngoài. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Số lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng là công dân Việt Nam, đi làm việc ở nước ngoài theo một trong các hình thức sau: - H ợp đồng đưa người lao động đi l à m việc ở nước ngoài với doanh nghiệp hoạt động dịch vụ hoặc t ổ chức sự nghiệp được phép hoạt động đưa l ao động, đi làm việc ở nước ngo à i. - Hợp đồng đưa người lao đ ộng đi làm việc ở nước ngoài với doanh nghiệp trúng thầu, nhận th ầ u hoặc t ổ chức, cá nhân đ ầ u tư ra nước ngo à i. - Hợp đồng đ ư a người lao động đi làm việc ở nước ngoài v ớ i hình th ứ c thực tập nâng cao tay nghề. - Hợp đồng cá nhân người lao động với ch ủ có nhu cầu sử dụng lao động. Công thức tính: VL xk = VL dnxk + VL nt + VL dnxktt + VL xkcn Trong đó: VL xk : là tổng số lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. VL dn x k : l à số lao động do các doanh nghiệp, các đơ n vị sự nghiệp đ ược phép hoạt động đưa lao đ ộng đi làm việc ở nước ngo à i. VL nt : là số lao động do các doanh nghiệp trún g thầu; các t ổ chức, cá nh â n đ ầ u tư ra nước ngoài đưa lao động đ i làm việc ở nước ngoài. VL dnxktt : là số lao động đi l à m việc ở nước ngoài theo hình th ứ c thực tập nâng cao ta y ngh ề . VL xkcn : là số lao động, đi l à m việc ở nước ng o ài theo hình thức hợp đ ồng cá nh â n. 3. Phân tổ chủ yếu Giới tính, nhóm tu ổ i, trình độ chuy ê n môn, khu vực thị trường 4. Nguồn s ố liệu - Báo cáo của các doanh nghiệp, đ ơn vị s ự nghiệp đưa người lao động đi làm việc ở nước n g oài theo hợp đồng ; - Báo c á o của Sở Lao động-Thương b i nh v à Xã hội. 312. Tỷ lệ lao động được đào tạo chuyên m ô n kỹ thuật 1. Mục đ í ch, ý ngh ĩ a Đ ây là một trong những chỉ tiêu ph ả n ánh chất lượng c ủ a lực lượng lao độn g, y ếu tố nâng cao năng s uất lao động xã hội. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Lao động được đào tạo chuyên môn kỹ thuật bao gồm những người thỏa mãn c ả hai đ iều kiện sau đây: (i) L à người n ằ m trong lực lượng lao động; (ii) Được đào tạo ở một trường hay mộ t c ơ sở đào t ạo chuyên m ô n k ỹ thuật, nghiệp vụ và đã tốt nghiệp, đã được cấp b ằ ng hoặc chứng chỉ chứng nhận đ ã đạt một tr ì nh độ chuy ê n môn kỹ thuật, nghiệp vụ nh ấ t định, bao gồm: sơ cấp nghề, trung cấp nghề, cao đ ẳ ng nghề, trung c ấ p chuyên nghiệp, cao đ ẳng, đ ại học và trên đại học. Công thức t í nh: Tỷ lệ lao động được đào tạo chuyên môn kỹ thuật (%) = Số lao động tại thời điểm (t) được đào tạo chuyên môn kỹ thuật x 100 Tổng số người trong lực lượng lao động tại thời điểm (t) 3. Phân tổ chủ yếu Giới tính, nhóm tu ổ i, thành thị/nông thôn, t ỉ nh/thành phố, dân tộc (Kinh và khác) 4. Nguồn số liệu - Tổ ng điều tra dân số và nh à ở ; - Điều tra lao động- v i ệc làm. 0313. Thu nh ậ p bình qu â n một l ao động đang làm việc 1. Mục đích, ý nghĩa Thu nhập từ việc làm vừa là mục đích, vừa là đ ộng lực của người lao động. Chỉ tiêu này c ó ý nghĩa quan trọng trên ba phươn g diện: Thứ nhất , đây là chỉ tiêu quan trọng nhất của hệ thống thông tin thị trường lao động. Thứ hai , thông tin về mức t hu nhập từ việc l à m phục vụ việc đánh giá mức sống v à c á c đ iều kiện l à m việc c ủa người lao động. Thứ ba, phục vụ việc lập kế hoạch phát tri ể n kinh tế - xã hội , xây dựng các ch í nh sách về thu nhập và tài chính, điều chỉnh lương tối thiểu và thương lượng trả c ô ng lao động, ấn định nghĩa vụ đóng b ả o hi ể m x ã hội và các phúc lợi khác. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Để thuận tiện cho người đọc , chúng tô i đưa thêm hai khái niệm c ó liên quan với nhau là "lương" (wage , salary) và "thu nhập từ việc làm" (eamings) như sau: a) Lương Lương là kho ả n tiền được trả cho thời gian l à m việc bình thư ờ ng, bao gồm lương cơ bản , tiền trợ cấp sinh hoạt và các khoản trợ c ấ p t hường xuyên khác. Không tính vào lương các kho ả n sau: tiền thanh toán làm ngoài giờ, tiền thưởng, tiền trợ cấp gia đì nh , tiền bảo hiểm xã hội do người chủ đã tr ả trực tiếp cho người l à m công ăn lương và các khoản chi tr ả c ó tính cách ân huệ đ ể bổ sung cho tiền l ương bình thường, b) Thu nhập t ừ việc l àm Thu nhập từ việc làm là khoản tiền công dưới dạng ti ề n m ặt hoặc hiện vật tr ả cho người làm công ăn lương đối với thời gian hoặc công việc đã làm, cùng với khoản tiền tr ả ch o thời gian không l à m việc như ngh ỉ phép hoặc nghỉ hè hàng năm , ngh ỉ l ễ hoặc các thời gian ngh ỉ khác được tr ả l ương, bao g ồm cả những khoản ti ề n công khác được nhận thường xuyên có tính chất như lương trước kh i người chủ khấu trừ [các kho ả n mà người ch ủ đ ã đóng cho người làm c ô ng ă n l ương như: thu ế , đóng bảo hiểm x ã hội, tiền đ ó ng cho chế độ hưu t rí, phí b ảo hiểm y t ế , b ả o hiểm xã hội trả thay lương (trả cho người l ao động trong thời gian ngh ỉ việc v ì ố m đau, thai sả n, tai nạn l ao động), ph í đoàn thể và các kho ả n nghĩa vụ khác của người l àm công ă n lương] . Không tính vào thu nhập từ việc l à m các kho ả n sau: tiền bảo hi ể m x ã hội và tiền cho chế độ hưu tr í mà người ch ủ đ ã đó ng cho người làm công ăn lương và những phúc lợi m à người làm công ăn lương đ ã nhận được từ các khoản nà y, t iền chi tr ả cho kết thúc hợp đồng, các kho ả n phúc l ợi không thường xuy ê n (như tiền thư ở ng cu ố i năm, tiền biếu...,) . Lưu ý : "B ả o hi ể m xã hội tr ả thay lương" không bao g ồ m số tiền 15% mà cơ quan, đơn vị nộp cho cơ quan bảo hiểm: "Các khoản thu nhập có tính chất như lương" là các khoản mà cơ quan, đơn vị chi trực t iếp cho người lao động như: các khoản từ nguồn hoạt động dịch vụ c ủ a cơ quan, công đoàn; thưởng li ê n doanh, liên kết, v.v... Không t ính số tiền kiếm được sau đây : thu v ề lợi t ức c ổ ph ầ n, tiền tiết kiệm gửi ng â n h à ng, thu nhập về quà biếu , quà tặng, chơi sổ số/lô đề, v.v... c) Thu nhập bình qu â n một l ao động đang làm việc Thu nhập b ì nh quân một lao động đang l à m vi ệ c là tổng số tiền thu nhập thực t ế t í nh b ì nh quân một lao động đang làm việc. Công thức t í nh: ( 1 ) Thu nhập danh nghĩa bình quân 1 lao động đang làm việc: Thu nhập danh ngh ĩ a b ì nh quân 1 lao động đang l à m việc = S L i W i / S L i Trong đó: i - Thời gi an tham chiếu (thường là năm) (i); L i - Số lao động bình quân trong kỳ (i); W i - Số tiền kiếm được trong kỳ (i). Chú ý: Thu nhập thưởng được tính theo giờ, ngày , tuần, tháng, năm. Trong trường hợp tính theo năm (hoặc theo tháng) phải chỉ r õ số tiền kiếm được ch ỉ từ một việc l à m hay t ừ tất c ả các công việc đ ã làm trong k ỳ tại đơn vị v à thu nhập từ các ngu ồ n c ủ a đ ơn vị khác. Theo ch ế độ b á o cáo hiện hành thu nhập của lao động khu vực nhà nước ch ỉ t í nh thu nhập c ủ a người lao động trong phạm vi một cơ quan/t ổ chức/đơn vị hoặc doanh nghiệp ch í nh, khôn g tí nh các kho ản , t hu nhập từ c á c nguồn của đ ơn vị khác. (2) Ch ỉ s ố thu nhập danh ngh ĩ a t ừ việc làm NR i , (%) = (W i / W 0 ) * 100 Trong đ ó : - NR i , là ch ỉ s ố thu nhập danh nghĩa từ việc làm: - W 0 l à tổng thu nhập danh nghĩa t ừ việc làm của năm gốc; - W i là t ổ ng thu nhập danh nghĩa từ việc làm của năm (i). ( 3) Ch ỉ số thu nhập thực tế từ v iệ c l àm R i (%) = (NR i / P i )* 100 Trong đó: - R i là chỉ số thu nhập thực tế t ừ việc làm; - NR i là ch ỉ s ố thu nhập danh nghĩa từ việc làm c ủ a năm (i); - P i là ch ỉ số giá tiêu dùng (CPI) c ủ a năm (i). 3. Phân t ổ chủ yếu Giới t í nh, nh ó m tuổi, nghề nghiệp, ngành kinh tế, loại hình kinh tế 4. Nguồn số liệu - Đ iều tra lao động-việc làm; - Báo cáo lao động và thu nhập trong khu vực nhà nước. 0314. T ỷ lệ nữ ở vùng nông thôn nghèo, vùng dân tộc thiểu số có nhu cầu được vay vốn ưu đ ã i từ c á c chương trình việc làm, giảm nghèo và các nguồn tín dụng ch í nh thức. 1. Mục đích, ý nghĩa Ch ỉ tiêu phản ánh tình hình đáp ứng n hu cầu vay v ố n ưu đãi c ủ a phụ nữ thuộc vùng nông thôn nghèo, vùng dân tộc thiểu số , phục vụ cho việc lập kế hoạch , chính sách, xây dựng các chương tr ì nh, dự án hỗ trợ về vốn cho phụ nữ tại các vùng khó khăn và đ ặc biệt kh ó khăn, giúp họ c ó vốn để sản xuất nh ằ m thoá t nghèo, t ừn g bước n â ng cao đ ời sống, c ó điều kiện phát tri ể n, tham gia hoạt động xã hội, n â ng cao b ì nh đ ẳng gi ớ i. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Đối tượng là những phụ nữ từ 18 tuổi tr ở lên trong các hộ ngh è o, tại các vùng nông thôn nghèo (các huyện nghèo ) theo b ì nh chọn c ủ a chính quy ề n địa phương h à ng năm, k ể cả trường hợp được b ì nh chọn nhưng chưa được cấp giấy "chứn g nhận hộ n g hèo" v à số phụ nữ 18 tuổi trở lên vùng dân tộc thiểu số. Công thức tính : Tỷ l ệ nữ ở vùng nông thôn nghèo, v ù ng dân tộc thiểu s ố có nhu cầu, được vay vốn ưu đãi từ các chương tr ì nh việc làm, g iảm nghèo và c á c nguồn tín dụng ch í nh thức (%) = Số phụ n ữ từ 18 tuổi trở lên thuộc các hộ nghèo v à vùng dân tộc thiểu số được vay vốn ưu đãi từ các chương tr ì nh việc làm, giảm ngh è o v à các ngu ồ n tín dụng chính thức x 100 Tổng số phụ nữ từ 18 tuổi trở l ê n thuộc các hộ nghèo và vùn g d ân tộc thi ể u số có nhu cầu vay vốn ưu đ ã i từ c ác chương trình việc làm, gi ả m nghèo v à các nguồn tín dụng ch í nh thức 3. Phân t ổ ch ủ yếu Vùng nông thôn nghèo, vùng dân tộc. 4. Nguồn số liệu - Báo cáo của N g ân hàng Nh à nước Việt Nam; - Báo cáo từ chương t rình xóa đói g i ả m nghèo của Bộ Lao đ ộng , Thương binh và X ã hội. IV. LÃNH ĐẠO - QUẢN LÝ 0401. T ỷ lệ nữ tham gia các c ấ p ủy Đ ả ng 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu phản ánh mức độ tham gia , vai trò c ủ a phụ nữ vào h ệ thống ch í nh trị c ủ a đất nước. 2. Khái niệm, nội du ng phương pháp tính Tỷ l ệ nữ t ham gia cấp ủy Đảng được tính bằng số phần trăm phụ n ữ giữ các chức vụ trong cấp ủy Đảng các cấp so với tổng số người tham gia các c ấ p ủy Đảng. C ô ng thức t í nh: T ỷ lệ nữ tham gia các cấp ủy Đảng (%) = Số nữ tham gia các cấp ủy Đảng t rong nhiệm kỳ xác định x 100 Tổ ng s ố người trong các cấp ủy Đảng cùng nhiệm k ỳ Áp dụng công t hức này đ ể tính tương tự cho từng cấp ủy. C ấ p ủ y Đảng các cấp bao g ồ m: - Cấp tỉnh: T ỉ nh ủy, t hành ủy , đ ả ng ủy trực thuộc trung ươn g - Cấp huyện: huyện ủ y, quận ủy, thị ủ y, đ ả ng ủy trực thuộc t ỉ nh - Cấ p cơ sở: đảng ủy và chi ủy cơ sở 3. Phân t ổ chủ yếu C ấ p ủy dân tộc , tr ì nh độ học v ấ n tỉnh, thành phố . 4. Nguồn số liệu Hệ t hống báo cáo của Ban Tổ chức Trung ương Đ ả ng. 0402. Tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội Mục đích, ý ngh ĩ a Chỉ tiêu phản ánh vai tr ò c ủ a phụ nữ cũng như sự bình đ ẳ ng giới trong cơ quan quy ề n lực cao nhất của Nhà nước, phản ánh sự tham gia của phụ nữ t rong xây dựn g, giám sát việc thực hiện pháp luật và quyết định những vấn đề quan trọng c ủ a đất nước . 2. Khái niệm, nội dung, phư ơ ng pháp tính Tỷ lệ nữ đại biểu Q uốc hội được tính b ằ ng số phần trăm nữ đại biểu Quốc hội so với tổng số đ ại biểu Quốc hội trong cùng nhiệm kỳ. Công t hức t í nh: Tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội (%) = Số nữ đại biểu Quốc hội khóa k x 100 Tổng số đại biểu Quốc hội cùng khóa 3. Phân tổ chủ yếu Dân tộc, nhóm tuổi, tr ì nh độ học vấn. 4. Nguồn số liệu Hệ thống báo cáo của V ă n phòng Quốc hội. 0403. Tỷ lệ nữ đại biểu Hội đồng nhân dân 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n á nh vai trò của phụ nữ cũng như sự bình đẳng giới trong Hội đồng nhân dân ở các cấp địa phương, ph ả n ánh sự tham gia c ủ a phụ n ữ trong xây dựng, giám sát việc thực hiện pháp luật và quyết đ ịnh những vấn đề quan trọng của đ ịa phương. 2. Khái niệm nội dung, phương pháp tính Tỷ l ệ nữ đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp (t ỉ nh/th à nh phố , huyện /quận/ thị xã , x ã / phường /thị tr ấn) được tính bằng số pnần trăm nữ đại biểu Hội đồng nhân dân từng cấp so với tổng số đại biểu Hội đồng nh â n dân cùng cấp, cùng khóa . Công thức tính: Tỷ lệ nữ đại biểu Hội đồng nhân dân (%) = Số nữ đại biểu Hội đồng nhân dân cấp t khóa k x 100 Tổng số đại biểu Hội đồng nhân dân cùng cấp, cùng khóa 3. Phân tổ chủ yếu Cấp hành chính, d â n tộc, nhóm tuổi, tr ì nh độ học v ấ n. 4. Nguồn số liệu Ch ế độ báo c á o thống kê t ổ ng hợp áp dụng đối với Bộ Nội vụ. 0404. Tỷ lệ nữ đảm nhiệm các chức vụ lãnh đạo chính quyền 1. Mục đích, ý nghĩa Ch ỉ tiêu ph ả n á nh vai trò c ủ a phụ nữ cũng như sự bình đẳng giới trong việc tham gia lãnh đạo chính quyền ra các quyết định trong hoạt động quản l ý nhà nước từ cấp địa phương đến cấp Trung ương, giúp Nhà nước có căn cứ lập kế hoạch đào tạo, quy hoạch, sử dụng cán bộ nữ nhằm thúc đẩy sự bình đẳng giới. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Tỷ l ệ nữ đảm nhiệm các chức v ụ L ã nh đ ạo chính quyền được tính bằng số phần trăm nữ tham gia lãnh đạo chính quyền so với tổng số l ã nh đạo ch í nh quyền. Chức vụ l ã nh đạo ch í nh quyền gồm l ã nh đ ạo Ch í nh ph ủ và các thành vi ê n c ủ a Chính phủ , lãnh đạo Tòa án nh â n dân và viện ki ể m sát nhân d â n, l ã nh đạo Ủ y ban nhân dân các cấp. - Trung ương: Phó Vụ trưởng và tương đương tr ở l ê n. - Cấp tỉ nh: Ch ủ tịch, Phó chủ tịch UBND và tương đương; Giám đốc, Phó gi á m đốc Sở và tương đương . Cấp huyện, x ã : Ch ủ tịch, Phó chủ t ị ch huyện, x ã và tương đương . C ô ng thức t í nh: Tỷ lệ nữ đảm nhiệm chức vụ lãnh đạo chính quyền (%) = Số nữ đảm nhiệm các chức vụ lãnh đạo chính quyền khóa t x 100 Tổng số lãnh đạo chính quyền cùng cấp, cùng khóa 3. Phân tổ chủ yếu Cấp hành chính, dân tộc, nhóm tuổi, trình độ học vấn. 4. Nguồn số liệu Chế độ báo cáo thống k ê tổng hợp áp d ụng đối với Bộ Nội vụ. 0405. T ỷ lệ nữ đảm nhiệm các chức vụ chủ chốt trong các t ổ chức chính trị - xã hội 1 . Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu phản ánh vai tr ò và vị thế c ủ a phụ n ữ t rong l ã nh đạo các tổ chức chính trị - x ã hội, là cơ s ở lập kế hoạch đ ào tạo và bố trí cán b ộ n ữ tham gia l ã nh đạo nhằm tạo cơ hội thực hiện bình đ ẳ ng gi ớ i. 2. Khái niệm nội dung, phương pháp tính T ỷ lệ n ữ đ ả m nhiệm các ch ứ c vụ chủ ch ố t trong các t ổ chức chính trị - x ã hội c ủ a một cấp được tính bằng số phần trăm nữ đ ả m nhiệm các ch ứ c vụ ch ủ chốt trong các tổ chức chính trị - xã hội so với tổng số người giữ các chức vụ chủ chốt trong các tổ chức ch í nh trị - xã hội trong cùng cấp, cùng khóa . Các t ổ chức chính trị - xã hội bao gồm Mặt trận T ổ quốc, Liên đoàn Lao động, Hội Liên hiệp phụ nữ, Đoàn Thanh niên Cộng s ả n Hồ Chí Minh , Hội c ựu Chiến binh, Hội Nông dân. Các cấp bao gồm Trung ươ ng, tỉnh , huyện, xã. Chức vụ ch ủ chốt gồm cấp trưởng và c ấ p phó của từng cấp. Công thức tính: Tỷ lệ n ữ đảm nhiệm các chức vụ chủ chốt trong các tổ chức chính trị - x ã hội (%) = Số nữ đảm nhiệm các chức vụ ch ủ chốt trong t ổ chức chính trị - xã hội c ủ a c ấ p t khóa k x 100 Tổng số chức vụ ch ủ chốt trong tổ chức chính trị - xã hội c ủ a c ấ p t khóa k 3. Ph â n t ổ ch ủ yếu Dân tộc, nhóm tuổi, tr ì nh độ học vấn. 4. Nguồn số liệu Hệ thống báo cáo của c á c tổ chức chính trị - xã hội . 0406. Tỷ lệ Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ có c á n bộ lãnh đạo chủ chốt là n ữ . 1. Mục đích, ý nghĩa Ch ỉ t iêu ph ả n ánh vai trò và vị th ế của ph ụ n ữ trong lãnh đạo các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Ch í nh ph ủ . 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Lãnh đ ạo chủ chốt trong các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ là các chức vụ từ Thứ trư ở ng hoặc tương đương trở lên. Một c ơ quan được tính là có cán bộ chủ chốt là nữ khi có ít nh ất một l ã nh đạo chủ chốt l à nữ. Công thức tính : Tỷ lệ Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ có lãnh đạo chủ chốt là nữ (%) = Số Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ có cán bộ lãnh đạo chủ chốt là nữ x 100 Tổng số Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ 3. Phân tổ chủ yếu Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan trực t huộc Chính ph ủ . 4. Nguồn số liệu Chế độ báo cáo th ố ng k ê tổng hợp áp dụng đối với Bộ Nội Vụ. 0407. Tỷ lệ Ủ y ban nhân d â n các cấp có cán bộ lãnh đạo chủ chốt là nữ 1. Mục đích ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n ánh vai trò và vị thế của phụ n ữ trong lãnh đạo c ủ a Ủy ban nhân dân các cấp 2. Khái niệm, nội dung phương pháp tính Lãnh đạo ch ủ chốt c ủ a Ủy ban nhân dân bao g ồ m Ch ủ tịch và Phó ch ủ t ịch Ủy ban nh â n dân. Công thức tính: Tỷ lệ Ủy ban nhân dân cấp t có lãnh đạo chủ chốt là nữ (%) = Số Ủy ban nhân dân cấp t có lãnh đạo chủ chốt là nữ x 100 Tổng số Ủy ban nhân dân cùng cấp t 3. Ph â n tổ chủ yếu Cấp hà nh chính. 4. Nguồn số liệu Chế độ báo cáo thống k ê tổng h ợ p áp dụng đối với Bộ Nội Vụ. 0408. Tỷ lệ cơ quan của Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội có từ 30% nữ trở lên có cán bộ chủ chốt l à nữ. 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n ánh vai trò v à vị thế c ủ a phụ n ữ trong lãnh đạo các cơ quan của Đả ng, Nhà nước, các t ổ chức ch í nh trị - xã hội (CT-XH ). 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp t í nh C ơ quan của Đảng bao gồm toàn bộ các đ ả ng bộ , tính từ đ ả ng bộ bộ phận trực thuộc đ ả ng ủ y cơ sở tr ở lên. Cán bộ chủ chốt trong c á c cơ quan của Đả ng bao gồm Bí thư v à phó B í th ư các đ ả ng bộ. Một cơ quan đ ược tính là có cán bộ ch ủ chố t là nữ khi có ít nh ất 30% thành vi ê n là nữ v à có ít nh ất một lãnh đạo ch ủ chốt l à nữ. Cơ quan Nhà nư ớ c bao gồm các cơ quan thuộc hệ thống các cơ quan l ập pháp, hành pháp v à tư pháp. Ở cấp trung ương, cán bộ chủ chốt bao gồm Phó Vụ trưởng và tương đương trở lên. Ở cấp t ỉ nh, cán bộ ch ủ chốt bao g ồm Phó Chủ tịch UBND và tương đương trở lên, Phó Giám đốc S ở và tương đương tr ở l ên, Phó Chủ tịch H Đ ND tr ở lên. Ở c ấ p huyện, cán bộ ch ủ chốt bao gồm Phó chủ tịch UBND và tương đương tr ở l ê n, Phó Ch ủ tịch HĐND tr ở lên, Phó các phòn g ban cấp huyện và tương đương tr ở lên . Ở cấp xã, cán hộ ch ủ chốt bao gồm Phó Ch ủ tịch UBND và tương đương trở l ê n. Các tổ chức chính trị - x ã hội bao gồm hệ thống c ủ a (i) Ủy ban Trung ương Mặ t trận T ổ quốc Việt Nam. (ii) Tổng Li ê n đoàn Lao động Việt Nam. (iii) Trung ương Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, (iv) Trung ươn g Đoàn Thanh niên Cộng sản H ồ Ch í Minh, (v) Hội Cựu Chiến binh và (vi) Hội Nông dân Việt Nam. Cán bộ chủ chốt các t ổ chức CT-X H là cấp trưởng và c ấ p phó của các t ổ chức này ở cấp tương ứn g từ trung ương đ ế n cấp xã. Ngoài ra còn c ó các cơ quan giúp việc cho Quốc hội, gồm: Văn phòng Quốc hội, Kiểm toán Nhà nước; V ă n phòng Chủ tịch nước; các cơ quan giúp việc c ủ a Đả ng, gồm: V ă n phòng Trung ương Đảng, Ủy ban kiểm tra Trung ương v à các Ban của Đả ng. Cán bộ ch ủ chốt của các cơ quan này gồm các vị trí tương đư ơ ng với các Bộ ngành ở Trung ương. T ỷ l ệ 30% nữ được tính tron g số bi ê n ch ế thực t ế và số hợp đồng lao động d à i hạn. Công thức tính: Tỷ lệ cơ quan của Đảng, Nhà nước, tổ chức CT-XH có từ 30 % nữ trở lên có cán bộ chủ chốt là nữ (%) = S ố c ơ quan của Đ ả ng , Nhà nước, tổ chức CT-XH có từ 30% nữ trở lên có cán bộ chủ chốt là nữ x 100 Tổng số cơ quan của Đảng, Nhà nước, tổ chức CT-XH có từ 30 % là nữ trở lên 3. Phân t ổ chủ yếu Đảng, Nhà nước, t ổ chức chính t rị - xã hội. 4. Nguồn s ố liệu Chế độ báo cáo thống k ê tổng h ợ p á p dụng đối v ớ i B ộ Nội Vụ; Hệ thống báo cáo của Ban t ổ chức Trung ương Đảng, các tổ chức CT-XH. 0409. Tỷ lệ n ữ đ ả ng viên Đ ả ng cộng sản Việt Nam 1. Mục đ í ch, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n ánh vai trò c ủ a phụ n ữ trong hệ thống chính trị c ủa đất nước . 2. Khái niệm , nội dung, phương pháp t í nh Công thức tính : Tỷ lệ nữ đảng viên Đảng CSVN (%) = Số nữ đảng viên Đảng CSVN x 100 Tổng số đảng viên Đảng CSVN 3. Phân tổ chủ yếu Trung ương, địa phương, tỉnh/thành phố. 4. Nguồn số liệu H ệ thống báo cáo của Ban tổ chức Trung ương Đảng. V. GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO 0501. Số giáo viên, giảng viên 1. Mục đích, ý nghĩa Ch ỉ t iêu ph ả n ánh quy mô, cơ cấu giáo viên, giảng viên là cơ sở cho công tác lập kế hoạch phát tri ể n đội n g ũ giáo viên, giảng viên c á c trường sư phạm đáp ứng nhu cầu phát triển của giáo dục trên phạm vi c ả nước và từng vùng. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Giáo viên mầm non là những người làm nhiệm vụ nuôi dư ỡ ng, chăm sóc, giáo dục trẻ em theo lứa tuổi t ại các t rường, cơ sở giáo dục m ầ m non. Gi á o viên mầm non đạ t chuẩn v à tr ê n chu ẩ n l à những người có bằng tố t nghiệp trung c ấ p sư phạm t rở lên. Giáo vi ê n m ầ m non bao gồm g iáo viên nhà tr ẻ và giáo viên mẫu giáo. - Giáo viên nhà trẻ là những người đan g trực tiếp nuôi, dạy tr ẻ em ở độ tuổi nh à trẻ từ 3 tháng đế n 3 tuổi ở trong c á c nhà tr ẻ , trường mẫu giáo, trường mầm non v à nh ó m tr ẻ độc lập. - Gi á o viên m ẫ u giáo l à những người đ ang trực tiếp chăm sóc và giáo dục tr ẻ e m ở độ tuổi mẫu giáo từ 3 tuổi đ ế n 6 tuổi ở các trườn g mẫu g iáo, trường mầm non và lớp mẫu gi á o độc lập. - Gi á o v i ên ph ổ thông là những người có trình độ, kiến thức theo quy định, làm công tác giảng dạy, giáo dục trong các trường phổ thôn g , theo từng cấp học phù hợp. Giáo viên ph ổ thông chia theo cấp học có giáo viên tiểu học , giáo viên trung h ọ c cơ sở và giáo vi ê n trun g học ph ổ th ô ng: - Giáo viên tiểu học là những giáo viên có bằng tốt nghiệp từ trung cấp sư phạm tr ở lên; dạy các môn học t ừ l ớ p 1 đến lớp 5 theo chương trình của hệ thốn g giáo dục quốc d â n do Bộ Giáo dục và Đ ào tạo qu y định. - Giáo viên trung học cơ s ở là những giáo viên có bằn g tốt nghiệp từ cao đ ẳ ng sư phạm tr ở lên hoặc có bằng tốt nghiệp cao đẳng và có ch ứ ng ch ỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm đối với gi á o viên trung học cơ s ở . Giáo viên trung học cơ sở dạy các môn học từ lớp 6 đến l ớ p 9 theo chương tr ì nh c ủ a hệ thống giáo dục quốc dân do Bộ Gi á o dục và Đ à o tạo quy định. - Gi á o viên tr u ng học ph ổ thông l à những giáo viên có b ằ ng t ốt nghiệp đ ại học sư phạm hoặc c ó b ằ ng tốt nghiệp đại học và có ch ứ ng ch ỉ bồi dư ỡ ng nghiệp vụ sư phạm đ ối với giáo viên t rung học ph ổ thôn g . Giáo viên trun g học phổ thông dạy các môn học từ l ớ p 10 đến lớp 12 chương tr ì nh của hệ thống giáo dục quốc dân do Bộ Gi á o dục và Đ ào tạo quy định. - Gi á o viên trung cấp chuyên nghiệp là những người trực tiếp giảng dạy, các t ổ trư ở ng, t ổ phó bộ môn, các chủ nhiệm, phó chủ nhiệm khoa, những người thường xuy ê n hướng dẫn thực h à nh trong các trường t rung cấp chuyên nghiệp; bao gồm giáo viên cơ h ữ u (biên chế, hợp đồng dài hạn từ 1 năm trở lên ) và những người trong thời gian tập sự nhưng c ó thời gian gi ả ng dạy tr ê n 50% thời gian làm việc. Những người có chức vụ quản lý nh ư : hiệu trưởng, hiệu phó , các trưởng , phó phòng, các c á n bộ l à m việc ở các ph ò ng ban như phòng giáo vụ, k ế hoạch tài vụ, các phòng ban liên quan khác, dù có tham gia giảng dạy ít hay nhiều đều kh ô ng tính là giáo viên giảng dạy. Trình độ chuyên môn của giáo viên là trình đ ộ theo văn b ằ ng cao nhất đ ược Bộ Giáo dục và Đào tạo cấp, được xếp theo 5 nh ó m: tiến sỹ, thạc s ỹ, đại học, cao đẳng v à tr ì nh độ chuyên môn khác. - Giảng viên cao đẳng là những người trực tiếp giả ng dạy, các t ổ trưởng , t ổ phó bộ môn, các ch ủ nhiệm khoa, phó chủ nhiệm khoa tại các trường cao đ ẳ ng, có bằng đại học trở lên và ch ứ ng ch ỉ bồi dư ỡ ng nghiệp vụ sư phạm, bao gồm giảng viên cơ hữu (biên chế và hợp đồng dài hạn từ 1 năm trở l ê n) và nh ữ ng người đan g trong thời kỳ tập sự và có thời gian giảng dạy trên 50% t hời gian làm việc. Những người có chức vụ qu ả n lý như: hiệu trưởng, hi ệ u phó, các trưởng , phó phòng, các cán bộ làm việc ở các phòng ban như phòng giáo vụ, k ế hoạch tài vụ, các phòng ban liên quan khác, dù có tham gia giảng dạy í t hay nhiều đ ề u kh ô ng t í nh l à giáo viên g iảng dạy. - Gi ả ng viên đại học l à những n gười tr ự c tiếp giảng dạy, các t ổ trưởng, t ổ phó bộ môn, các ch ủ nhiệm khoa, phó chủ nhiệm khoa tại các trường cao đẳng, có b ằ ng đại học t rở lên v à chứng ch ỉ bồi dư ỡ ng nghiệp vụ sư phạm, bao gồm giảng viên cơ hữu (biên chế, hợp đồng dài hạn từ 1 năm trở l ê n) và những người đang trong thời kỳ tập sự và c ó thời gian giảng dạy trên 50% th ờ i gian làm việc. Những người c ó chức vụ quản lý như: hiệu trư ở ng, hiệu phó, các trư ở ng, phó phòng, các cán bộ làm việc ở các phòng ban như phòng giáo vụ, kế hoạch tài vụ , các phòng ban liên quan khác, dù có tham gia giảng dạy ít hay nhiều đều không tính là giáo viên giảng dạy. 3. Phân t ổ chủ yếu Loại hình, c ấ p học, giới tính, dân tộc, trì nh độ đào tạo, tỉnh/thành phố. 4. Nguồn số liệu Chế độ báo cáo thống k ê tổn g hợp áp dụng đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo. 0502. Số học sinh, sinh viên, học viên. 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n ánh quy m ô và cơ cấu học sinh, sinh viên, học viên, làm cơ sở lập k ế hoạch phát triển cơ sở vật chất, trường lớp, phòng học và giáo viên ph ù hợp. Đ ây là một trong những chỉ tiêu thống kê quan t r ọng đ ể đánh giá hiện trạng và tình hình giáo dục , làm căn c ứ đ ể tính nhiều chỉ tiêu thống k ê có liên quan đến mức độ ph ổ cập giáo dục tr ê n phạm vi c ả nước . 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Tr ẻ em m ầ m non là tr ẻ e m từ 3 tháng tuổi đến 6 tuổi đang học tại các nhóm tr ẻ và các lớp mẫu giáo. T rẻ em mầm non bao gồm trẻ em nh à trẻ và trẻ em mẫu giáo: - Trẻ em nhà trẻ bao gồm trẻ em từ 3 tháng đến 3 tuổi ở các nh ó m tr ẻ c ủ a các nhà trẻ, trư ờ ng mầm non, nhóm trẻ độc lập, nh ó m tr ẻ ở trường m ẫ u giáo. - Tr ẻ em mẫu giáo bao g ồ m trẻ em từ 3 tuổi đến 6 tuổi ở các lớp mẫu giáo c ủ a trường m ẫ u giáo, trường m ầ m non , lớp mẫu giáo độc lập, lớp mẫu giáo ở các nhà trẻ. - Học sinh ph ổ thông l à những người đ ang theo học các lớp từ l ớ p 1 đến lớp 12 thuộc các trường ph ổ thông: H ọc sinh ph ổ thông chia theo c ấ p h ọ c có học sinh ti ể u học, học si n h trung học cơ s ở và học sinh trung học ph ổ thông: - Học sinh tiểu học l à học sinh từ l ớ p 1 đến lớp 5. - Học s i nh trung h ọ c cơ s ở l à học sinh từ l ớ p 6 đến lớp 9 - Học sinh trung học ph ổ thông l à học sinh từ lớp 10 đ ế n lớp 12. Tuổi của học sinh được tính theo năm. Nh ó m tuổi để tính ph ổ cập đúng tuổi được quy định như sau: - Ti ể u học: t ừ 6 tuổi đến 10 tuổi. - Trung học cơ sở : từ 11 tuổi đến 14 tuổi. - Tr u ng học ph ổ thông: từ 15 tuổi đến 17 tuổi. Học sinh ph ổ t hông chia theo t ì nh t rạng học lập và thời gian xác định c ó học sinh tuy ể n mới v à học sinh lưu ban: - Học sinh tuyển mới là học sinh bắt đầu vào học ở lớp đ ầ u c ấ p học (lớp 1, lớp 6, l ớ p 10) hoặc học sinh mới chuy ể n đến, hoặc học sinh đ ã b ỏ học ở các lớp khác, nay tr ở lại học v à o kỳ khai gi ả ng tại các trường. - H ọ c s i nh l ưu ban là học sinh sau một năm học không được lên lớp , phải học lại l ớ p học đó trong năm học tiếp theo. Học sinh học nghề là nh ữ ng học sinh có t ê n trong danh sách và đang theo học ở cơ sở dạy nghề. H ọc s i nh học nghề ph â n theo tì nh trạng học lập và thời gian x á c đ ị nh gồm c ó học sinh tuy ể n mới , học sinh thời đi ể m và h ọ c sinh tốt nghiệp. H ọc sinh tuyển mới là số học sinh mới được tuy ể n v à thực tế nhập học t rong năm báo cáo của các cơ sở dạy nghề. Học sinh học nghề có mặt tại thời điểm 31/12 của các khóa học của n ă m báo cáo là số học sinh n ă m trước chưa ra trườn g còn tiếp tục theo học từ 1 / 1 c ủ a năm sau năm báo cáo cộng với số tuy ể n mới tron g năm báo c á o. Công thức cụ thể như sau: Số học sinh học nghề có mặt cuối năm báo cáo = Số học sinh có mặt đầu năm báo cáo + Số học sinh tuyển mới trong năm báo cáo - Số tốt nghiệp trong năm báo cáo - Số học sinh bỏ học và chuyển trường trong năm báo cáo Học sinh tốt nghiệp: l à những học sinh đã học hết chương tr ì nh, đ ã dự thi tốt nghiệp và được cấp bằng hoặc chứng ch ỉ , bao g ồ m cả học sinh được công nhận tố t nghiệp , học sinh đang chờ cấp bằng. H ọc sinh học nghề ph â n theo tr ì nh độ đào tạo nghề c ó : cao đẳng ngh ề , trung c ấ p nghề, sơ cấp nghề v à học nghề dưới 3 tháng. Cao đẳng n g hề có thời gian đào tạo t heo chương trình từ 2 đến 3 n ă m học tùy theo n g hề đ à o tạo đối với người có bằng tốt nghiệp trung học ph ổ thông: từ 1 đến 2 năm học tùy theo nghề đào tạo đối với người có bằng tốt nghi ệ p trung cấp n g hề cùng ngành n g hề đào tạo. Trung cấp nghề có thời gian đào tạo theo chương tr ì nh từ 1 đến 2 n ă m học tùy theo nghề đào tạo đối v ớ i người có bằng tốt nghiệp trung học ph ổ t hông; từ ba đến bốn năm học tùy theo nghề đào tạo đ ố i với người có bằng tốt nghiệp trung học cơ sở Sơ cấp ngh ề c ó thời gian đào tạo thực hiện từ 3 tháng đến dưới 1 n ă m đối với người có trình độ học vấn và sức khỏe phù hợp với nghề cần học H ọc ngh ề dưới 3 tháng được thực hiện linh hoạt v ề thời gian, địa điểm , phương pháp đào tạo đ ể phù h ợ p với yêu c ầ u của ngư ờ i học nghề, nhằm tạo đ iều kiện cho người lao động tiếp thu được kỹ năng, nghe thích ứng với nhu c ầ u công việc hiện tại, được c ấ p giấy chứng nhận. Đào tạo lại, đào tạo nâng cao đối với những người đi b ổ túc thêm hoặc nâng cao t ay nghề đều xác định l à có thời gian đào tạ o ngắn hạn. Học sinh trung cấp chuyên nghiệp l à những người có tên trong danh sách, đang theo học t ại các trường trung cấp chuyên nghiệp. Đ ào tạo trung c ấ p chuyên nghiệp được thực hiện từ ba đến bốn n ă m học đối với người có bằng tốt nghiệp trung học cơ s ở , từ một đến hai năm học đối với người có b ằ ng t ốt nghiệp t rung học phổ thông. Phân theo tr ì nh tự h ọ c tập và thời gian xác định c ó học sinh đầu n ă m học , học sinh tuy ể n mới và học sinh tốt nghiệp. Học sinh có đ ầu năm học là nh ữ ng học sinh có t ại thời điểm đầu năm học (thường là tháng 8 hoặc thán g 9). Học sinh tuyển mới l à số học sinh đ ược tuyển v à thực tế nhập học vào n ă m đầu t iên c ủ a khóa học. Học sinh tốt nghiệp là những học sinh đ ã học hết chương tr ì nh đ ào tạo, đã dự thi tốt n g hiệp hoặc bảo vệ đề tài và đ ược cấp bằng tốt nghiệp, bao gồm: cả học sinh được côn g nhận tốt nghiệp, học sinh đ ang ch ờ cấp bằng . Sinh viên cao đẳng là những người có tên trong d anh s á ch , đan g theo học tại các trường cao đẳng (hoặc các trườn g đại học có đào tạo tr ì nh độ cao đ ẳ ng), được đào tạo tr ì nh độ cao đẳ ng từ hai đến b a năm học t ù y theo ngành nghề đào t ạo đ ối v ớ i người có b ằ ng t ốt nghiệp t rung học ph ổ thông hoặc b ằ ng tốt nghiệp trung cấp: t ừ một năm rưỡi đến hai năm học đối với người có bằng tốt nghiệp trung cấp cùng chuyên ngành. Phân theo tr ì nh t ự học lập và t hời g ian xác định có sinh viên đầu năm học, sinh viên tuy ể n mới và sinh viên tốt nghiệp: Số sinh viên đ ầ u n ă m học là những sinh viên theo học tất c ả các khóa học theo các loại hình và hình thức đào tạo khác nhau tại thời đi ể m đ ầu năm học của mỗi trường (thường l à tháng 8 hoặc tháng 9 mỗi năm). Số sinh viên tuy ể n mới là những sinh vi ê n đ ược tuy ể n vào n ă m đ ầ u tiên của khóa học theo các loại hình và h ì nh thức đ à o tạo khác nhau. Số sinh viên tốt nghiệp l à những sinh viên đã học hết chương trình đào tạo và được cấp b ằ ng tốt n g hiệp theo chương tr ì nh đ ào tạo đó Sinh viên đại học là những người có tên trong danh sách, đang theo học tại trường đại học, được đào tạo trình độ đại học từ bốn đ ế n sáu năm học tùy theo ngành ngh ề đ à o tạo đ ối với người có b ằ ng tốt nghiệp trung học phổ thông hoặc bằng tốt nghiệp trung cấp; từ hai năm rư ỡ i đến b ố n n ă m học đối với người có b ằ ng tốt nghiệp trung cấp cùng chuyên ngành; từ một năm rư ỡ i đến hai năm học đối với người c ó bằng tốt nghiệp cao đẳng cùng chuyên ngành. Phân theo trình tự học tập và thời gian xác định c ó sinh viên đ ầ u n ă m học, sinh viên tuyển mới, sinh viên tốt nghiệp: Sinh viên đ ầu năm học là những sinh viên theo học ở tất c ả các khóa theo các loại hình và h ì nh th ứ c đào tạo khác nhau tại thời điểm đầu năm học c ủ a mỗi trường. Sinh viên tuyển mới là những sinh viên được tuy ể n v à o đầu năm học của khóa học theo các loại hình, hình thức đ à o tạo khác nhau Sinh viên tốt nghiệp là những sinh viên đã hoàn thành chương t rình đào tạo và được cấp bằng đ à o tạo theo chương trình đó , bao gồm c ả học sinh được c ô ng nhận t ốt nghiệp, học s i nh đ ang ch ờ cấp bằng. Sinh viên đ ại học không bao gồm sinh viên cao đ ẳ ng ở các trường đ ại học , học viện có đ ào tạo tr ì nh độ cao đ ẳng. 3. Phân t ổ chủ yếu Loại hình, cấp học , gi ớ i t í nh, dân tộc , t ỉ nh/thành ph ố 4. Nguồn số liệu Chế độ báo cáo th ố ng kê tổng hợp áp dụng đ ố i với Bộ Giáo dục và Đ ào tạo. 0503. Tỷ lệ học sinh đi học ph ổ thông Tỷ lệ học sinh đ i học ph ổ thông bao gồm: T ỷ lệ học sinh đ i học chung ph ổ thông và T ỷ lệ học sinh đi học đúng tuổi phổ thông 1. Mục đích, ý nghĩa T ỷ lệ học sinh đi học chung ph ổ thông là chỉ tiêu phản ánh mức độ đi học chung c ủ a học sinh đối với m ỗ i cấp học ph ổ thông. Đây là một chỉ tiêu quan trọn g phản ánh mức độ phổ cập giáo dục hoặc năng lực huy độn g học sinh của mỗi cấp học phổ thông, cho biết m ứ c độ đi học dưới hoặc trên độ tuổi quy định của mỗi cấp học ph ổ thông. T ỷ lệ học sinh đ i học đúng tuổi ph ổ thông là ch ỉ tiêu phản ánh mức độ đ i học đú ng tuổi của học sinh đối với m ỗ i cấp học ph ổ thông. Tỷ l ệ này c à ng cao ph ả n ánh mức độ đi học đúng tuổi c à ng cao. Nó c ó giá trị t ối đa l à 100%. Nếu nó nhỏ hơn 100% th ì ph ầ n thiếu hụt ch í nh l à t ỷ l ệ người không được đi học đ ú ng tuổi đối với một cấp học phổ t hông nhất định. T ỷ lệ học sinh đi học chung trừ T ỷ lệ học sinh đi học đúng tuổi s ẽ b ằ ng t ỷ lệ đi học dưới hoặc trên độ tuổi quy định đối với một c ấ p học phổ thông nhấ t định. 2. Kh á i niệm, nội dung, phạm vi, phương pháp t í nh Tỷ l ệ đ i học chung cấp tiểu học là s ố phần tr ă m số học sinh đ ang học cấp ti ể u học so với t ổng dân s ố ở độ tuổi cấp tiểu học từ 6-10 tuổi . Công th ứ c t í nh: Tỷ lệ đi học chung cấp tiểu học (%) = Số học sinh đang học tiểu học trong năm học xác định x 100 Dân số trong độ tuổi tiểu học 6-10 tuổi trong cùng năm Tỷ l ệ đi học chung c ấ p t rung học cơ sở là số phần trăm số học sinh đang học cấp t rung học cơ s ở so với tổng dân số ở độ tuổi cấp trung học cơ sở từ 11-14 tuổi. Công thức tính: Tỷ lệ đi học chung cấp trung học cơ sở (%) = Số học sinh đang học trung học cơ sở trong năm học xác định x 100 Dân số trong độ tuổi cấp trung học cơ sở (11-14 tuổi) trong cùng năm Tỷ lệ đi học chung c ấ p trung học phổ thông là số phần trăm số học sinh đang học : cấp trung học phổ thông so với tổng dân số ở độ tuổi c ấ p tr u ng học ph ổ thông từ 15-17 tuổi. Công thức t í nh: Tỷ lệ đi học chung cấp trung học phổ thông (%) = Số học sinh đang học trung học phổ thông trong năm học xác định x 100 Dân số trong độ tuổi cấp trung học phổ thông (15-17 tuổi) trong cùng năm T ỷ lệ học sinh đi h ọ c đúng tuổi cấp tiểu học là số phần tr ă m số học sinh tuổi từ 6-10 tu ổ i đang học cấp tiểu học so với t ổ ng dân số trong độ tu ổ i c ấ p ti ể u học từ 6-10 tu ổ i. Công thức tính: Tỷ lệ đi học đúng tuổi cấp tiểu học (%) = Số học sinh tuổi từ 6-10 tuổi đang học tiểu học trong năm học xác định x 100 Dân số trong độ tuổi cấp tiểu học (6-10 tuổi) trong cùng năm T ỷ l ệ học sinh đi học đúng tuổi cấp trung học cơ s ở là số phần tr ă m số học sinh tuổi từ 11-14 tuổi đang học cấp trung học cơ sở so với t ổ ng dân số trong độ tuổi c ấ p trung học cơ sở từ 11-14 tuổi. Công thức tính : Tỷ lệ đi học đúng tuổi cấp THCS (%) = Số học sinh tuổi từ 11-14 tuổi đang học THCS trong năm học xác định x 100 Dân số trong độ tuổi cấp THCS (11-14 tuổi) trong cùng năm T ỷ lệ học sinh đi học đúng tuổi c ấ p trung học ph ổ thông là s ố ph ầ n trăm s ố học sinh tuổi từ 15-17 tuổi đang học c ấ p tr u ng học ph ổ thông so với tổng dân số trong độ tuổi cấp trung học phổ thông từ 15-17 tuổi. Công thức t í nh: Tỷ lệ đi học đúng tuổi cấp THPT (%) = Số học sinh tuổi từ 15-17 tuổi đang học THPT trong năm học xác định x 100 Dân số trong độ tuổi cấp THPT (15-17 tuổi) trong cùng năm T ỷ lệ học sinh đi học ph ổ thông có thể tính tương tự cho từng lớp. Tuổi học sinh quy ước b ằ ng năm khai giảng năm học trừ đi năm sinh của h ọ c sinh trong giấy khai sinh. 3. Phân t ổ chủ yếu Chung/đúng tuổi, cấp học, giới tính, d â n tộc, t ỉ nh/thành phố. 4. Nguồn số liệu - Chế độ báo cáo thống kê t ổ ng h ợ p áp dụn g đối với Bộ Giáo dục và Đ ào tạo; - Đ iều tra dân số c ủ a T ổ ng cục Thống k ê . 0504. T ỷ lệ học sinh phổ thông tốt nghiệp 1. Mục đ í ch, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n ánh mức đ ộ tốt nghiệp, ho à n thành của học sinh ph ổ thông, l à căn cứ đánh giá chất lượng giảng dạy và học tập c ủ a giáo dục phổ thông . 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính T ỷ lệ học sinh ph ổ th ô ng tốt nghiệp là số phần trăm học sinh t ố t nghiệp, hoàn thành từng cấp học so với số học sinh dự thi tốt nghiệp, dự xét hoàn thành từng cấp học của một năm học xác định. C ô ng thức t í nh tỷ lệ học sinh ph ổ thông tốt nghiệp t ừng c ấ p cụ thể như sau: Tỷ lệ học sinh hoàn thành cấp tiểu học năm học t (%) = Số học sinh được công nhận hoàn thành tiểu học năm học t x 100 Số học sinh lớp 5 học năm học t Tỷ lệ học sinh hoàn thành cấp THCS năm học t (%) = Số học sinh được công nhận hoàn thành THCS năm học t x 100 Số học sinh dự xét hoàn thành cấp THCS năm học t Tỷ lệ học sinh tốt nghiệp cấp THPT năm học t (%) = Số học sinh tốt nghiệp cấp THPT năm học t x 100 Số học sinh dự thi tốt nghiệp cấp THPT năm học t 3. Phân t ổ ch ủ yếu Cấp học, giới t í nh, t ỉ nh/th à nh phố, dân tộc. 4. Nguồn số liệu Chế độ b á o cáo thống kê tổng hợp áp dụng đối với Bộ Giáo dục v à Đào tạo. 0505-0506. T ỷ lệ học sinh hoàn thành cấp học, chuy ể n cấp 1. Mục đích, ý nghĩa Tỷ lệ học sinh hoàn thành cấp học là ch ỉ t iêu ph ả n á nh khả năng g iữ chân học sinh c ủ a một hệ thống trường; gián tiếp ph ả n ảnh tỷ lệ bỏ học. T ỷ lệ học sinh hoàn thành cấp ti ể u học đ á nh giá mức đ ộ bền v ữ ng của sự biết chữ. T ỷ lệ học sinh chuy ể n cấp là chỉ tiêu phản ánh mức độ tiếp cận các c ấ p học tiếp theo cao hơn c ủ a học sinh; đo sự chuy ể n động theo chiều hướng tăng giữa các cấp học t rong bậc học phổ t hông; cho thấy khả năng thu hút học sinh của các c ấ p học cao hơn, làm căn cứ để phát triển trường, lớp. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính T ỷ lệ học sinh hoàn thành cấp ti ể u học (cấp trung học cơ sở , cấp trung học ph ổ thông) năm học t là số ph ầ n trăm học sinh được công nh ậ n hoàn thành chương tr ì nh ti ể u h ọ c (cấp t rung học cơ sở cấp trung học phổ thông) ở năm học t (mà những học sinh này đã học lớp đầu cấp tương ứng năm học t -4) so với tổng số học sinh học lớp đ ầ u cấp tương ứng đầu năm học t-4 (t-3, t-2). Trong thực tế, đ ể thuận tiện cho việc tính toán với các số liệu có sẵn mà không g â y sai lệch lớn, chỉ tiêu này được tính bằng số ph ầ n tr ă m học sinh được công nhận hoàn thành cấp tiểu học (cấp trung học cơ sở , cấp trung học phổ thông) năm học t so v ớ i số học sinh lớp đ ầ u từng cấp n ă m học t-4 (t-3, t-2). Công thức t í nh tỷ lệ học sinh ph ổ thông tốt nghiệp theo từng cấp học cụ th ể như sau: Tỷ lệ học sinh hoàn thành cấp tiểu học năm học t (%) = Số học sinh được công nhận hoàn thành chương trình tiểu học năm học t x 100 Tổng số học sinh lớp 1 năm học t-4 Tỷ lệ học sinh hoàn thành cấp trung học cơ sở năm học t (%) = Số học sinh được công nhận hoàn thành trung học cơ sở năm học t x 100 Tổng số học sinh lớp 6 năm học t-3 Tỷ lệ học sinh hoàn thành cấp trung học phổ thông năm học t (%) = Số học sinh tốt nghiệp cấp trung học phổ thông năm học t x 100 Tổng số học sinh lớp 10 năm học t-2 T ỷ lệ học sinh chuy ể n cấp từ ti ể u học lên tru n g học c ơ s ở n ă m học t là số phần tr ă m học sinh tuy ể n mới lớp 6 (lớp đầ u của bậc trung h ọ c) năm học t so với số học sinh được công nhận ho à n thành chương trình c ấ p tiểu học năm học t-1: Tỷ lệ học sinh chuyển cấp từ tiểu học lên trung học cơ sở năm học t (%) = Số học sinh tuyển mới lớp 6 đầu năm học t x 100 Tổng số học sinh được công nhận hoàn thành chương trình tiểu học năm học t-1 Tỷ lệ học sinh chuyển cấp từ trung học cơ sở lên trung học ph ổ thông n ă m học t là số phần trăm học sinh tuy ể n mới lớp 10 (lớp đầu cấp trung học ph ổ thông) năm học t so với số học sinh được công nhận hoàn thành chương tr ì nh cấp trung học cơ sở năm học t-1: Tỷ lệ học sinh chuyển cấp từ trung học cơ sở lên trung học phổ thông năm học t (%) = Số học sinh tuyển mới lớp 10 đầu năm học t x 100 Số học sinh được công nhận hoàn thành chương trình trung học cơ sở năm học t-1 3. Phân tổ chủ yếu Cấp học , giới t ính, t ỉ nh/thành ph ố , dân tộc. 4. Nguồn s ố liệu Ch ế độ báo cáo t hống kê t ổ ng h ợ p áp dụng với Bộ Gi á o dục v à Đào tạo. 0507-0508. T ỷ lệ học sinh ph ổ thông lưu ban, bỏ học 1. Mục đích, ý nghĩa Các chỉ tiêu phản ánh chất lượng giáo dục , là căn cứ đề ra ch í nh sách phù hợp nh ằ m gi ả m tình trạng lưu ban, bỏ học , đặc biệt đối với các nhóm dân cư đặc t hù như nghèo, khuyết tật, dân tộc thi ể u số. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Tỷ l ệ học sinh lưu ban n ă m học t l à số phần tr ă m học sinh lưu ban năm học t trong tổn g số học sinh nhập học đ ầu năm học t. T ỷ lệ học sinh lưu ban c ó th ể tính t heo lớp và theo cấp. Tỷ lệ học sinh lưu ban lớp n năm học t (%) = Số học sinh bị lưu ban lớp n năm học t x 100 Tổng số học sinh nhập học của lớp n đầu năm học t Tỷ lệ học sinh lưu ban cấp m trong năm học t (%) = Số học sinh bị lưu ban cấp m năm học t x 100 Tổng số học sinh nhập học của cấp m đầu năm học t Tỷ lệ học sinh b ỏ học năm học t là số phần tr ă m học sinh bỏ học năm học t trong tổn g số học sinh nhập học đầu năm học t. Tỷ lệ học sinh bỏ học được tính theo l ớ p và theo cấp. Tỷ lệ học sinh bỏ học lớp n năm học t (%) = Số học sinh bỏ học lớp n năm học t x 100 Tổng số học sinh nhập học lớp n đầu năm học t Tỷ lệ bỏ học cấp m trong năm học t (%) = Số học sinh bỏ học cấp m năm học t x 100 Tổng số học sinh nhập học cấp m đầu năm học t 3. P hâ n tổ ch ủ yếu Cấ p học, giới t í nh, tỉ nh/thành phố , dân tộc. 4. Nguồn số liệu Chế độ báo cáo thống kê t ổ ng hợp áp dụng đối với Bộ Giáo d ục và Đào tạo . 0509. T ỷ lệ dân số từ 15 tuổi tr ở lên biết chữ 1. Mục đích, ý nghĩa T ỷ lệ dân số từ 15 tuổi tr ở lên biết ch ữ (còn gọi là t ỷ l ệ biết đọc biết viết) l à chỉ tiêu cơ bản ph ả n á nh tr ì nh độ học vấn của dân số, phục vụ việc đánh giá trình độ phát tri ể n của một qu ố c gia, một vùng hay một địa phương; đồng thời còn là nguồn thông tin để tính Ch ỉ số phát tri ể n con người ( HDI ) và ch ỉ s ố phát tri ể n giới (GDI). 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Là t ỷ lệ giữa số người 15 tuổi trở lên tại thời điểm (t) biết chữ (c ó th ể đọc, viết và hi ể u được một câu đơn giản bằng ch ữ quốc ngữ, chữ dân tộc hoặc ch ữ nước ngoài) so với tổng dân số 15 tuổi trở lên tại thời điểm đó. Công thức tính : Tỷ lệ dân số 15 tuổi trở lên biết chữ (%) = Số người 15 tuổi trở lên biết chữ x 100 Tổng số dân số 15 tuổi trở lên 3. Phân tổ chủ yếu Gi ớ i t í nh, nh ó m tuổi, dân tộc (Kinh và khác) , th ành thị/nông thôn, t ỉ nh/ t hành phố. 4. Nguồn s ố li ệ u - T ổ ng điều tra dân số và nhà ở t iến hành 10 năm một lần; - Điều tra biến động dân số và KHHGĐ hàng n ă m. 0510. Trình độ học vấn của dân số từ 15 tuổi tr ở lên 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n ánh trình độ học v ấ n của d â n số từ 15 tuổi tr ở lên từ đó c ó th ể đánh giá chất lượng dân số về tr ì nh độ giáo dục làm căn cứ để lập kế hoạch phát tri ể n giáo dục cũng như s ử dụng ngu ồ n lao động một cách h ợp lý. Phân t ổ theo giới s ẽ cho th ấ y sự khác biệt về trình độ học vấn giữa nam và nữ. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Trình độ học v ấ n của d â n số là trình độ giáo dục cao nhấ t đạt được c ủ a dân số t ính theo cấp h ọ c được quy định trong Luật giáo dục. Công thức tính: Tỷ lệ dân số 15 tuổi trở lên có trình độ học vấn cấp i (%) = Số người từ 15 tuổi trở lên có trình độ học vấn cấp i x 100 Dân số từ 15 tuổi trở lên 3. Phân t ổ ch ủ yếu Giới t í nh, d â n tộc, thành thị/nông thôn t ỉ nh/thành phố. 4. Nguồn số liệu Điều tra của Tổng cục Thống kê. 0511. Số n ă m đi học trung bình của dân số từ 15 tuổi tr ở lên 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n ánh thời gian đ i học c ủ a dân số , gi á n tiếp phản ánh sự t iếp cận c ũ ng như tr ì nh độ giáo dục đào tạo, đồng thời cũng đánh giá tình hình sử dụng thời gian của một người trong cuộc đời, so sánh số năm đ i học đ ể thấy sự khác biệt giữa nam và nữ. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp t ính Số năm đi học là t ổ ng số năm đ i học theo chương tr ì nh gi á o dục qu ố c dân. S ố n ă m đi học được tính cộng dồn các n ă m đi học nếu đ i học gián đoạn, không tính s ố năm học lại, lưu ban. Công thức tính: Số năm đi học trung bình của dân số từ 15 tuổi trở lên (năm) = Tổng số năm đi học của dân số từ 15 tuổi trở lên Dân số từ 15 tuổi trở lên 3. Phân tổ chủ yếu Giới tính, dân tộc, thành thị/nông thôn, t ỉ nh/thành phố. 4. Nguồn số liệu Số liệu điều tra c ủ a Tổng cục Thống kê. 0512. Tỷ lệ nữ thạc sỹ, tiến sỹ 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu phản ánh tr ì nh độ học vấn ở bậc cao của phụ n ữ , là cơ sở đ ể phụ nữ t ă ng cường tham gia vào hoạt động kinh tế x ã hội, nâng cao vị th ế , đ ả m b ả o bình đ ẳ ng gi ữ a nam và n ữ tron g lĩnh vực g i á o dục và đào tạo nói riêng, tron g các lĩnh vực c ủ a đ ời sống xã hội nói chung. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính T ỷ lệ nữ thạc s ỹ , tiến sỹ là s ố phần trăm nữ thạc sỹ, tiến sỹ và tương đương trong tổng số thạc sỹ, tiến sỹ và tương đương. Tỷ lệ nữ thạc sỹ, tiến sỹ (%) = Tổng số nữ thạc sỹ, tiến sỹ và tương đương x 100 Tổng số thạc sỹ, tiến sỹ và tương đương 3. Phân t ổ ch ủ yếu Thạc sỹ/tiến sỹ, t hành thị/nông thôn, tỉnh/thành ph ố , d â n tộc. 4. Nguồn số liệu Số liệu đ iều tra c ủ a Tổng cục Thống kê. VI. KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ 0601. Số người trong các t ổ chức khoa học và công nghệ 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n ánh số lượng và chất lượng của đội ng ũ cán bộ khoa học và công nghệ ở một thời điểm nhất định, nói lên tiềm lực khoa học và công nghệ, sự đầu tư cho khoa học v à công nghệ c ủ a một quốc gia. Sự thay đ ổ i về số tuyệt đối c ủ a chi ti ê u n à y, đặc biệt là sự t ă ng lên của những người có học vị, chức danh khoa học hàng năm là điều kiện tiền đề để c ó sự tiến bộ và thành quả c ủ a hoạt động khoa học và công nghệ qua thời gian. 2. Khái niệm, nội dung, phạm vi, phương pháp tính Người hoạt động trong khu vực khoa học và công nghệ là những người đ ã tốt nghiệp cao đẳng tr ở lên về một lĩnh vực khoa học v à công nghệ và làm việc trong một lĩnh vực khoa học và công nghệ. Hoạt động khoa học và công nghệ bao g ồ m nghiên c ứ u khoa h ọ c, nghiên c ứ u và phát t riển c ô ng nghệ, dịch vụ khoa học và công nghệ, hoạt động phát huy sáng kiến, cải tiến k ỹ thuật, hợp l ý hóa sản xuất và các hoạt đ ộng khác nh ằ m phá t triển khoa học và côn g nghệ. - Nghi ê n c ứ u khoa học : l à hoạt động phát hiện, t ì m hi ể u các hiện tượng, sự vật , quy luật c ủ a tự nhi ê n , xã hội và tư duy: s á ng tạo các giải pháp nh ằ m ứng dụng vào thực ti ễ n. Nghiên cứu khoa học bao gồm nghiên c ứ u cơ b ả n và nghiên cứu ứng dụng. - Phát triển công nghệ : l à hoạ t đ ộng nhằm t ạo ra và hoàn thiện công nghệ mới, s ả n phẩm mới. Phát triển côn g nghệ bao gồm tri ể n khai thực nghiệm và s ả n xuất thử nghiệm. - Triển khai thực nghiệm l à hoạt đ ộng ứng dụng k ế t quả nghiên cứu khoa học để làm thực nghiệm nhằm tạo ra công nghệ m ớ i , s ả n phẩm mới. - Sản xuất thử nghiệm l à hoạt động ứng dụng kết quả triển khai thực nghiệm đ ể s ả n xuất th ử ở quy mô nhỏ nh ằ m hoàn thiện côn g nghệ mới. Sản phẩm mới trước khi đ ưa vào s ả n xuất v à đời sống - Dịch vụ khoa học và c ô ng nghệ: l à các hoạ t độn g , phục vụ việc nghiên cứu khoa học và phát triển công ngh ệ ; các hoạt động liên quan đến s ở hữu trí t uệ , chuy ể n giao công nghệ : các dịch vụ về thông tin , tư v ấ n đào tạo, bồi dưỡng, phổ biến, ứng dụng tri t hức khoa học và công nghệ và kinh nghiệm thực ti ễ n, bao g ồm: - Dịc h vụ thông tin, th ư vi ệ n, lưu tr ữ : là hoạt đ ộng dịch vụ c ủ a thư viện, kho lưu tr ữ trung tâm thông tin v à tư liệu, ph ò ng tra cứu, trung tâm hội nghị khoa học, ngân hàng d ữ li ệ u và các trun g tâm x ử lý tin. - Dịch vụ b ả o t à ng cho khoa học và công nghệ: l à hoạt động dịch vụ khoa họ c v à c ô ng nghệ c ủ a c á c b ả o tàng v ề khoa học và công nghệ, vườn thực vật , vườn thú v à các sưu tầm khoa học và công nghệ khác như: sưu t ầ m về nhân chứng học, khảo cổ học, địa lý… - Dịch vụ dịch thuật, biên tập, xuất b ả n cho khoa h ọc v à công nghệ: l à hoạt động c ó tí nh hệ thống về dịch thuật và biên tập sách, t ạp chí khoa học v à công nghệ (không k ể sách giáo khoa của các bậc học từ phổ thôn g đến đại học). - Hoạt động điều tra cơ b ả n đ ịnh kỳ, thường xuyên , điều t ra về địa hình, địa lý và th ủ y văn; quan sá t thường kỳ v ề thiên văn, khí lượng và đ ịa chấn; đ iều tra v ề đất và cây tr ồ ng, các loài và các nguồn sống hoang dại; kiểm nghiệm thường kỳ về đấ t , kh ô ng khí và nước: kiểm tra v à theo dõi thường kỳ m ứ c đ ộ ph ó ng xạ... Điều tra, thăm dò v à các hoạt động c ó liên quan đến định vị và xác định các nguồn dầu và khoáng chất. - Thống k ê, điều tra xã hội : thu t hập th ô ng tin mộ t cách thường kỳ về các hiện t ượng văn hóa, kinh t ế , xã hội và con người phục vụ chủ yếu cho mục đích thốn g kê định k ỳ , ví dụ: tổng đi ề u tra dân s ố; thống k ê v ề s ả n xuất, phân phối và tiêu thụ; nghiên cứu thị trường; thống k ê văn h ó a-xã hội... - Hoạt đ ộng ti ê u chuẩn, đo lường, chất lượng, xét nghiệm: là hoạt động thư ờ ng k ỳ về phân tích, kiểm t ra, xé t nghi ệ m b ằ ng các phương pháp đ ã bi ế t v ề nguyên liệu , s ả n phẩm, phương tiện và quy trình, cùng với vi ệ c thành lập v à du y trì các tiêu chuẩn và chu ẩ n v ề đo lường. + Dịch vụ tư vấn : hoạt động thường kỳ v ề tư vấn cho khách hàng về s ử dụng thông tin khoa học, công nghệ và quản lý . + Dịch vụ sở hữu tr í tuệ: liên quan đến quyền tác giả và giấy ph é p. Hoạt động có t í nh hệ thống về b ả n chất khoa h ọ c , pháp lý và hành ch í nh của quyền tác giả và các giấy phép do các cơ quan Nhà nước thực hiện. + H oạt động chuy ển giao c ô ng nghệ + Dịch vụ khoa học và c ô ng nghệ khác Người l à m nghiên cứu và phát triển bao gồm: a) Nhà nghiên cứu: l à những người làm nghiên cứu chuyên nghiệp c ó tr ì nh độ t ừ đại học tr ở lên hoặc thực hiện những c ô ng việc tương đương những người có trình độ đại học tr ở lên, tham gia vào quá tr ì nh tạo ra những tri thức, s ả n phẩm, quá tr ì nh, phương ph á p, hệ thống mới. Nhóm n à y bao gồm cả nh ữ ng người làm công tác quản lý trực tiếp hoạt động nghiên c ứ u v à phát tri ể n trong các t ổ chức nghi ê n cứu và phát tri ể n. b) Nhân vi ê n kỹ thuật và tương đương: là những người mà công việc chuyên môn đòi hỏi phải c ó kinh nghiệm và kiến thức nhất định trong một lĩnh vực khoa học và công nghệ nào đó. Họ t ham gia vào hoạt đ ộng nghiên c ứ u và phát tri ể n qua việc thực hiện những công việc khoa học kỹ thuật c ó áp dụng các khái niệm v à phương pháp dưới sự giám sát của các nhà nghiên cứu. c) Nhân viên phụ trợ trực tiếp: là những người có hoặc khôn g c ó kỹ năng nghiên cứu hoặc trợ giúp nghi ê n cứu, nhân viên hành ch í nh và v ă n phòng tham gia vào các dự á n nghiên cứu v à phát triển . Nhóm n à y bao gồm c ả những người làm các công việc liên quan đến nhân sự, t ài chính nếu chúng trực tiếp phục vụ hoạt đ ộng nghiên cứu và phát triển của c á c t ổ chức nghiên cứu v à phát tri ể n. Phương pháp tính : Tổng số cán bộ khoa học và công nghệ tại thời đi ể m báo cáo. 3. Phân tổ chủ yếu Giới tính, dân tộc, loại hình t ổ chức, lĩnh vực khoa học, l oại h ì nh kinh t ế, lĩnh vực hoạt động, l ĩnh vực đào tạo , trình độ chuyên môn , chức danh. 4. Nguồn số liệu Ch ế độ b áo cáo thống k ê của Bộ Khoa học và Công nghệ. 0602. Số đề tài, dự án, chương tr ì nh nghiên cứu khoa học và phát tri ể n công nghệ 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu phản á nh số lượng các đ ề tài, dự án, chương trình nghiên cứu khoa học và phát tri ể n công nghệ để đánh giá sự phát tri ể n khoa học và công nghệ quốc gia. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Đề t ài, dự án, chương trình nghiên cứu khoa học và phát tri ể n c ô ng nghệ có nội dung chủ yếu là nghiên cứu về một c hủ đề khoa học và công nghệ. Trong việc xây dựng đ ề tài, dự án, chương trình ph ả i nêu r õ mục tiêu , đối tượng , nội dung, phạm vi nghiên cứu. Đề tài, dự án, chương tr ì nh được xây dựng dựa tr ê n việc đ ánh giá khách quan thực trạng phát triển khoa học và công nghệ t rong nước và các thành tựu phát triển khoa học v à công n g hệ trên thế giới. Đ ề t à i, dự án, chương tr ì nh nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ đang thực hiện là đ ề t ài đang tiến hành nghiên cứu. Đề tài, dự án, chương trình nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ được nghiệm thu là đề tài đ ã đ ược Hội đ ồ ng khoa học và công nghệ các cấp đánh giá nghiệm thu theo quy định c ủ a pháp luậ t . Đề tài, dự án, chương tr ì nh đ ã được đưa vào ứng dụng là đề tài khoa học mà kết qu ả nghiên cứu đ ược chuyển giao ứng dụng v à o sản xuất và đời sốn g. 3. Phân tổ chủ y ế u Cấp đ ề tài, dự án, chương tr ì nh, lĩnh vực nghiên cứu , t ình trạng ti ế n hành, n g uồn và mức kinh ph í thực hiện, giới t ính ch ủ nhiệm đề tài 4. Nguồn số liệu Chế độ báo cáo thống kê c ủ a Bộ Khoa học v à Công nghệ. 0603. Số sáng chế được c ấ p bằng bảo hộ 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu phản á nh những nỗ lực đ ể bảo vệ quyền lợi vật chất v à tinh thần ch í nh đáng c ủ a các tác giả có các sáng chế. N ó có tác dụng khuyến khích người l à m khoa học và công nghệ t iếp tục đ ẩ y mạnh hoạt động sáng chế. Chỉ tiêu này còn phản ánh sự phát triển hoạt động nghi ê n cứu khoa học, phát triển công nghệ. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp t í nh Sáng chế l à gi ả i pháp kỹ thuật d ưới dạng s ả n phẩm hoặc quy tr ì nh nhằm giải quyết một vấn đ ề xác định b ằ ng việc ứ ng dụng các quy luật tự nhiên (Theo Luật s ở hữu trí tuệ). Sáng chế được cấp bằng b ả o hộ là những sáng ch ế được cơ quan nhà nước có th ẩ m quyền cấp b ằ ng bả o hộ nhằm xác lập quyền s ở hữu công nghiệp trong nước v à nước ngoài. Sáng chế được bảo hộ dưới hình thức cấp Bằng đ ộc quyền sáng ch ế nếu đáp ứng các điều kiện sau đây: a) Có tính mới; b) Có trình độ sáng tạo; Có khả năng áp dụng công nghiệp . Sáng chế đ ược b ả o hộ dưới hình thức c ấ p Bằng đ ộc quy ề n gi ả i pháp hữu ích n ế u không ph ả i là hiểu biết thông thường và đáp ứng các đ iều kiện sau đây: a) Có t í nh mới; b) Có khả năng áp dụng công nghiệp. Số sáng chế được cấp bằng bảo hộ được t í nh b ằ ng số sáng ch ế được c ấ p văn bằng b ả o hộ quyền s ở h ữ u tr í tuệ , bao gồm: a) Số văn bằng do Cục S ở h ữ u tr í tuệ Việt Nam cấp cho người Việt Nam. b) S ố v ă n b ằ ng do Cục S ở hữu trí tuệ Việt Nam cấp cho người nước ngoài. c) Số v ă n bằng do các t ổ chức, c ơ quan nước ngo à i cấp cho người Việt Nam. 3. Phân tổ ch ủ yếu Lĩnh vực khoa học , quốc tịch và gi ớ i tính c ủ a ch ủ văn b ằ ng 4. Nguồn số liệu Chế độ báo cáo thống kê c ủ a Bộ Khoa học và Công nghệ. 0604. Số giải thưởng khoa học và công nghệ được trao tặng 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n ánh kết qu ả nghiên cứu khoa học và công nghệ, là cơ s ở đánh giá tr ì nh độ c ủ a cán bộ về lĩnh vực khoa học và công nghệ để từ đó Nhà nước có chính sách đầu tư phát triển phù hợp. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Giải thư ở ng khoa học và công nghệ đ ược trao tặng l à những giải thưởng khoa học và côn g nghệ do c ơ quan nhà nước có th ẩ m quyền hoặc các t ổ chức, cá nhân nước ngo à i, t ổ chức quốc t ế trao tặng cho các t ổ chức, cá nhân trong nước, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, c ũ ng như các tổ chức, cá nhân nước ngoài, về t hành tích phát tri ể n khoa học và công nghệ tại Việt Nam theo quy định của pháp luật. Gi ả i thưởng quốc gia bao gồm giải thư ở ng Hồ Chi Minh, giải thư ở ng cấp Nh à nước, giải thư ở ng c ấ p Bộ, ngành và giải thưởng c ấ p địa phương. 3. Phân tổ chủ yếu Loại giải thưởng , lĩnh vực khoa học, cá nhân (giới tính)/tập th ể , quốc gia/qu ố c t ế 4. Nguồn số liệu Chế độ báo cáo thốn g kê c ủ a Bộ Khoa học và Cô ng nghệ. VII. VĂN HÓA, THÔNG TIN, THỂ DỤC THỂ THAO 0701. Số huy chương trong các kỳ thi đấu quốc tế 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu đánh giá trình độ phát triển c ủ a th ể thao chuy ê n nghiệp, là căn cứ lập k ế hoạch đ à o tạo, bồi dư ỡ ng, nâng cao trình độ, đ ẳ ng c ấ p vận động viên. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Huy chương vàng, bạc, đ ồng c ủ a vận động viên nước ta đạt được trong các gi ả i thi đ ấ u thể thao quốc tế chính th ức trong năm, không bao gồm thành t í ch của vận động viên đạ t đ ược trong các giải mùa tham dự. Các giải thể thao quốc tế chính thức đ ược t ổ chức bao gồm : giải Th ế giới (Thế vận hội Olimpic, vô địch, v ô đ ịch tr ẻ ); gi ả i Châu Á ( Á vận hội AS I AD , vô địch, vô địch trẻ), giải Đ ô ng Nam Á (SEA Games, vô địch, vô địch trẻ ). 3. Ph â n t ổ ch ủ yếu Loại huy chương, môn thể thao , t ỉ nh/thành phố, giới tính người đạt được hu y chương. 4. Nguồn số liệu Ch ế độ báo cáo thốn g kê của Bộ Văn hóa, Th ể thao và Du lịch. 0702. Số v ậ n động viên đẳng cấp cao 1. Mục đích: Chỉ tiêu phản ánh số lượng đội ngũ v ậ n đ ộng viên th ể thao đ ạt đẳng cấp cao g ồ m Kiện tướng (k ể c ả Đ ại kiện tướng, kiện tướng quốc t ế , kiện tướng FIDE c ủ a môn c ờ vua) v à c ấ p I, để c ó kế hoạch quản lý, đào tạo và bồi dưỡn g , nâng cao tr ì nh đ ộ th ể thao. Mặt kh á c khi ph â n t ổ theo giới t ính sẽ đánh giá sự khác nhau về khả năng thể thao đẳng cấp cao gi ữ a nam và nữ. 2. Khái niệm và phương pháp tính Khái n iệm: Vận động viên cấp kiện t ướng và vận động viên c ấ p 1 : L à những vận động viên tham gia thi đấu những giải thể thao chính thức c ủ a quốc gia và quốc tế đ ạt được thành t ích, được phong danh hiệu đẳng cấp vận động viên kiện tư ớ ng và vận đ ộng viên cấp I. Phạm vi thu thập số liệu: T ất cả các vận động viên th ể thao cấp kiện tướng (k ể c ả Đại kiện tướng, kiện tướng quốc tế, kiện tướng FIDE c ủ a môn cờ vua) và vận động viên cấp 1 c ủ a cả nước do ngành Th ể dục th ể thao và các ngành khác qu ả n lý được phong danh hiệu c ấ p kiện tướng và vận động vi ê n cấp I trong kỳ báo cáo. 3. Phân tổ ch ủ yếu: Giới t í nh, môn thể thao, t ỉ nh/thành phố 4. Nguồn số liệu: Ch ế độ b á o cáo thống kê c ủ a Bộ V ă n h ó a, Th ể thao và Du lịch. 0703. Số chương trình, số giờ chương trình , số giờ phát sóng chuyên mục phụ nữ và chuyên mục b ì nh đẳng giới 1. Mục đ í ch, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n ánh số chương trình, số giờ chương trình, số giờ phát sóng chuyên mục phụ nữ và chuyên mục bình đ ẳ ng giới trong một n ă m xác định, l à c ă n cứ đánh gi á hoạt động tuyên truyền về công tác phụ n ữ và b ì nh đẳng giới thông q u a chương trình phát thanh và truyền hình góp phần nâng cao nhận thức về bình đẳng giới trong các t ầng l ớ p nhân dân. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Chương trình chuyên mục phụ n ữ và chuyên mục bình đẳng giới là những chương trình phát thanh hoặc chương trình tru yề n hình đ ược xây dựng với ch ủ đề n â ng cao vai trò phụ nữ và bình đẳng giới, được phát sóng mang tính định k ỳ . Giờ chương trình chuyên mục phụ nữ và chuyên mục bình đ ẳ ng giới là độ dài c ủ a một chương tr ì nh phát thanh hoặc chương trình truyền h ì nh được xây dựng với ch ủ đ ề nâng cao vai trò phụ nữ v à b ì nh đ ẳ ng gi ớ i. Giờ phá t sóng chuyên mục phụ n ữ v à chuyên mục bình đẳng giới là t ổ ng số giờ phá t sóng c ủ a những lần phát sóng, cho những chương trình phát thanh và truyền hình v ớ i ch ủ đề nâng cao vai trò phụ nữ và b ì nh đẳng giới. 3. Phân tổ chủ yếu Phát thanh/truyền hình, cấp quản lý , tỉ nh/thành ph ố ngôn ngữ 4. Nguồn số liệu Chế đ ộ báo cáo thống kê tổng hợp áp dụng đối với Bộ Thông tin và Truyền thông. 0704. Tỷ lệ đài phát thanh, truyền hình Trung ương và địa phương có chuyên mục, chuyên đề nâng cao nhận thức về bình đẳng giới 1. Mục đích, ý nghĩa Chi ti ê u phản ánh các đài phát thanh v à truyền hình có chuy ê n mục, chuyên đ ề nâng cao nhận thức về b ì nh đẳng gi ớ i trong một năm xác định, là căn cứ đánh gi á hoạt động tuyên truyền v ề b ì nh đ ẳ ng giới thông qua chương trình phát t hanh và truyền hình góp phần nâng cao nhận thức về bình đẳng giới trong các tầng lớp nhân dân. 2. Khái niệm, nội dung phương pháp tính Chuyên mục , chuyên đề phát thanh/truy ề n hình nâng cao nhận thức v ề bình đẳng giới là những chuyên mục , chuyên đ ề được xây dựng với chủ đ ề nâng cao nhận thức về bình đ ẳ ng gi ớ i, được phát sóng mang tính định kỳ . Công thức t í nh: Tỷ lệ đài phát thanh, truyền hình có chuyên mục, chuyên đề nâng cao nhận thức về bình đẳng giới (%) = Số đài phát thanh, truyền hình có chuyên mục, chuyên đề nâng cao nhận thức về bình đẳng giới x 100 Tổng số đài phát thanh, truyền hình 3. Ph â n t ổ chủ yếu Phát thanh/truyền hình, cấp quản lý , tỉnh/thành phố, ngôn ngữ 4. Nguồn số liệu Chế độ báo c á o thống kê tổng hợp áp dụng đối với Bộ Thông tin v à Truyền thông. 0705.1. Thời gian làm việc nội trợ b ì nh qu â n 1 người 1 ngày 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu phản á nh lượ n g thời gian làm c á c công việc nội trợ của dân số , một trong những ch ỉ t iêu đánh giá việc s ử dụng quỹ thời gian c ủ a con người, mặ t khác đánh giá bình đ ẳ ng giới trong việc chia s ẻ công việc gia đì nh khi tính chỉ tiêu này phân tách theo giới. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Việc nội tr ợ bao gồm các hoạt động: - Mua sắm , nấu nướng, chuẩn bị và dọn dẹp liên quan đến ăn u ố ng c ủ a các thành viên trong gia đình. - Mua s ắ m và các hoạt động li ê n quan đến may mặc c ủ a các thành viên tr ong gia đình. - Mua s ắ m , sửa chữa, bảo dư ỡ ng và lau chùi các đồ dùng, vật dụng trong gia đình - Trông nom , chăm sóc các thành viên trong gia đ ì nh (người ốm , người già, tr ẻ nh ỏ ) - Chăm sóc vật nuôi, câ y cảnh trong gia đình không vì mục đích kinh doanh. - Các công việc khác trong gia đình (chuẩn bị cho các hoạt động chung của gia đ ì nh như đi chơi, nghỉ mát, du lịch, xem kịch , .... ) Công thức t í nh: Thời gian làm việc nội trợ bình quân 1 người 1 ngày của dân số 10 tuổi trở lên (phút) = Tổng số thời gian làm công việc nội trợ của những người 10 tuổi trở lên trong 1 ngày (phút) Tổng số người từ 10 tuổi trở lên 3. Phân t ổ chủ yếu Giới tính, nhóm tuổi , loại hoạt độn g , tình trạng việc làm, thành thị/n ô ng thôn, t ỉ nh/thành phố 4. Nguồn số liệu Các cuộc điều tra của Tổng cục Thống kê. 0705.2. Thời gian tham gia các hoạt động v ă n hóa, th ể thao và giải trí bình quân 1 người 1 ngày 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n ánh lượng thời gian dành cho các hoạt động v ă n hóa, thể t hao v à gi ả i tr í của dân s ố , một trong những chỉ tiêu đánh gi á việc s ử dụng qu ỹ thời gian của con người, mặt khác đánh giá b ì nh đ ẳng giới trong việc hướng dẫn và vui chơi gi ả i tr í khi tính chỉ tiêu này ph â n tách theo giới. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính. Công thức tính: Thời gian tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao và giải trí bình quân 1 người 1 ngày (phút) = Tổng cộng thời gian tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao và giải trí của những người 10 tuổi trở lên trong 1 ngày Tổng số người từ 10 tuổi trở lên 3. Phân t ổ ch ủ yếu Giới t ính, nhóm t uổi, loại hoạt động, tì nh trạng việc l à m , th à nh t hị/nông thôn, tỉnh/thành phố 4. Nguồn số liệu Các cuộc đi ề u tra c ủ a Tổng c ụ c Thống k ê . VIII. Y TẾ VÀ CHĂM SÓC SỨC KHỎE 0801. Số nh â n lực y tế 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n ánh qui mô, cơ c ấ u và trình độ đội ngũ nhân lực y t ế , là căn cứ đ ể đánh giá thực trạng v à xâ y dựng kế hoạch đ ào tạo và sử dụng nhân lực y tế cho phù hợp với yêu cầu của sự phát triển y t ế trong cả nước. Nó còn làm cơ sở t í nh một số ch ỉ tiêu quan trọng như: số bác sỹ bình quân 1 vạn d â n , số y s ỹ bình quân 1 vạn d â n, số dược sĩ bì n h quân 1 vạn dân, tỷ lệ trạm y tế xã/phư ờn g/thị trấn có hộ sinh viên hoặc y sĩ s ả n nhi,... 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp t í nh Nhân l ực y tế là toàn bộ những người hiện đang làm việc tại các c ơ s ở y tế (k ể c ả y tế công v à y tế t ư nhân) đ ã đ ạt đ ược tr ì nh độ đào tạo chuyên môn về y tế trong thời gian ít nhất l à ba t háng, bao gồm bác sĩ, y sĩ, y t á, n ữ hộ sinh, hộ lý v à dược sĩ, bao gồm cả cán bộ làm công tác kế hoạch hay quản l ý ngành y. Đối với cơ sở y t ế nhà nước bao gồm c ả cán bộ trong biên chế và hợp đ ồng. 3. Phân tổ chủ yếu Loại hình, chuy ê n ngành, cấp quản lý, loại cơ s ở , dân tộc, giới tính, trình độ, tỉ nh/thành phố 4. Nguồn số liệu Chế độ b áo cáo thống kê tổng hợp áp dụng đối với Bộ Y tế. 0802. Tỷ l ệ trạm y tế x ã /phường/thị trấn có nhân viên hộ sinh hoặc y sĩ sản nhi 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu đánh giá khả n ă ng về nhân lực ch ă m sóc và bảo vệ sức kh ỏe nhân dân, đặc biệt là sức khoẻ sinh s ả n tại các cơ s ở khám chữa bệnh ban đ ầ u của x ã /phường/thị trấn. 2. Kh á i niệm, nội dung, phương pháp tính Tỷ l ệ t rạm y t ế x ã /phư ờ ng/thị trấn có nhân viên hộ sinh hoặc y sĩ sản nhi được xác đị nh tại thời đi ể m báo cáo theo côn g thức: Tỷ lệ trạm y tế xã/phường/thị trấn có nhân viên hộ sinh hoặc y sĩ sản nhi (%) = Số trạm y tế xã/phường/thị trấn có hộ sinh viên hoặc y sỹ sản nhi tại thời điểm báo cáo x 100 Tổng số trạm y tế xã/phường/thị trấn tại cùng thời điểm báo cáo 3. Phân tổ chủ yếu Th à nh thị/nông thôn, t ỉ nh/th à nh phố. 4. Nguồn số liệu Ch ế độ báo c á o thống kê tổn g hợp áp dụng đối với Bộ Y tế. 0803. Tỷ lệ mắc/ch ế t mười bệnh cao nhất tính trên 100.000 dân 1. Mục đ ích, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n ánh qui mô, cơ cấu người mắc/chết nhiều nhất của mười người bệnh trong năm của dân cư, làm cơ sở để nghiên cứu mô hình và dự báo bệnh tật đ ể c ó biện pháp ph ò ng ngừa và điều trị bệnh cho nhân dân. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính a) Tỷ lệ mắc mười bệnh cao nh ấ t trên 100.000 dân trong năm được xác định theo công thức: Tỷ lệ mắc bệnh i tại bệnh viện = Số lượt bệnh nhân mắc bệnh i tại bệnh viện trong năm xác định x 100.000 Dân số trung bình trong cùng năm Bệnh i là một trong 10 bệnh/nhóm bệnh có số lần người mắc cao nhất, được chọn ra từ hơn 312 loại bệnh của những bệnh nhân được ngành Y tế thống kê hàng năm. Tỷ lệ chết mười bệnh cao nhất: số người ch ế t cao nh ấ t do mắc 10 bệnh/nh ó m bệnh c ủ a các bệnh nh â n điều trị tại bệnh vi ện tính bình qu â n trên 1 00.000 d â n trong năm xác định. Tỷ lệ chết bệnh i tại bệnh viện = Số chết do mắc bệnh i tại các bệnh viện trong năm xác định x 100.000 Dân số trong cùng năm B ệ nh i l à một trong 10 bệnh/nhóm bệnh có số người chết cao nhất, được chọn ra từ hơn 312 loại bệnh c ủ a những bệnh nhân được ngành Y tế thống kê hàng năm. 3. Ph â n t ổ chủ yếu Bệnh, t ỉ nh/thành phố, giới t í nh 4. Nguồn số li ệ u Chế độ b áo cáo th ố ng k ê t ổ ng hợp á p d ụng đối với Bộ Y tế . 0804. Số trẻ em dưới 15 tuổi mắc/chết do các loại bệnh có vắc xin tiêm ch ủ ng. 1. Mục đích, ý nghĩa Ch ỉ t iêu đánh giá tác động của Chương tr ì nh t iêm ch ủ ng m ở rộng nh ằ m hạn ch ế và gi ả m số người m ắ c/ch ế t các bệnh nguy hi ể m có liên quan đến vắc xin ti ê m chủn g ở tr ẻ em. 2. Khái niệm, nội d ung, phương pháp tính Tr ẻ em dưới 15 tuổi mắc/ch ế t do các loại bệnh có v ắ c xin ti ê m chủng là những tr ẻ em dưới 15 tuổi mắc/chế t do 1 loại bệnh (lao, ho g à , bạch hầu, uốn ván, thương hàn, tả, viêm n ã o , bại liệt, sởi , viêm gan và viêm m à ng não mủ) có v ắ c xin phòng ngừa thuộc Chương tr ì nh tiêm ch ủ ng mở rộng trong một thời k ỳ nhất định. Phạm vi thống kê bao gồm các trường hợp mắc /chết tại các cơ s ở y t ế thuộc các loại h ì nh (c ô ng lập và ngoài công lập) và cả ở ngoài các cơ sở y t ế. 3. Phân tổ ch ủ yếu Bệnh, giới tính, nhóm tuổi, tỉnh/thành phố . 4. Nguồn s ố liệu Chế đ ộ báo c á o thống kê tổng hợp á p dụng đối với Bộ Y tế. 0805. T ỷ lệ tr ẻ sơ sinh có trọng lượng dưới 2.500 gram 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n ánh tình trạng dinh dưỡng của trẻ sơ sinh, chất lượng ch ă m sóc bà mẹ trước khi có thai v à chăm s ó c thai nghén. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Tỷ lệ trẻ sinh ra có trọng lượng dưới 2.500 gram được xác định theo công thức sau: Tỷ lệ trẻ sơ sinh có trọng lượng dưới 2.500g (%) = Số trẻ sinh ra sống có trọng lượng lúc sinh dưới 2.500 gam trong năm báo cáo x 100 Tổng số trẻ sinh ra sống được cân trong cùng năm báo cáo Trẻ sinh ra sống là khi thai nhi được tách ra khỏi người mẹ có biểu hiện c ủ a sự sống như thở, khóc, tim dập, cuống rốn đập, c ó ph ả n xạ co rút cơ, ph ả n xạ bú mút...dù ch ỉ sau đó một phút đứa tr ẻ bị chết. 3. Phân t ổ chủ yếu Thành thị/nông thôn, t ỉ nh/thành phố , giới tính 4. Nguồn số liệu Chế độ báo cáo thống k ê t ổ ng hợp áp dụng đối với Bộ Y tế . 0806. T ỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng 1. Mục đích, ý nghĩa M ột chỉ tiêu quan trọng đánh giá hiệu qu ả của c ô ng tác chăm sóc sức khỏe b à mẹ và t rẻ e m; đ ánh giá chất lượng cuộc sốn g c ủ a một quốc gia. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Tình trạng trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng được đ o bằng 3 độ đo: cân nặng theo tuổi, chiều cao theo tuổi và cân nặng theo chiều cao. Trẻ em suy dinh dư ỡ ng cân nặng theo tuổi là trẻ em dưới 5 tuổi có cân nặng theo tuổi thấp dưới trừ hai độ lệch chuẩn (-2SD) của c â n nặng trung vị c ủ a qu ầ n th ể tham khảo của T ổ chức Y t ế Th ế giới. Tr ẻ em suy dinh dư ỡ ng chiều cao theo tuổi là tr ẻ em dưới 5 tuổi có chiều cao theo tuổi thấp dưới trừ hai độ lệch chuẩn (-2SD) của chiều cao trung vị c ủ a quần th ể tham khảo của T ổ chức Y tế Th ế giới. Tr ẻ em suy dinh dưỡng cân nặng theo chi ề u cao l à tr ẻ em dưới 5 tuổi có cân nặng t heo chiều cao t hấp dưới trừ hai độ lệch chu ẩ n (-2SD) c ủ a cân nặng trung vị c ủ a quần th ể tham khảo c ủ a Tổ chức Y t ế Thế giới. Quần th ể tham kh ả o c ủa Tổ chức Y t ế Th ế giới ( W HO) là một nhóm tr ẻ có sức khoẻ , cân nặng và chi ề u cao phát triển bình thường và cân nặng và chiều cao của những t rẻ em này được Tổ chức Y t ế Th ế giới dùng làm chuẩn để đánh giá tình trạng dinh dưỡng của những tr ẻ em cùng độ tuổi. Quần th ể tham khảo năm 2006 của T ổ chức Y tế Thế giới là chuẩn mới thay thế cho quần thể tham khảo cũ trước đ ây của H oa Kỳ và c ủ a T ổ chức Y tế Thế giới. T ì nh trạng dinh dưỡng được ph â n loại theo các mức sau: · B ì nh thường: ≥ - 2SD · Suy dinh dưỡng (SDD): Độ I (vừa) <> -2SD v à ≥ -3SD Độ II (nặng): < -="" 3sd="" và=""> ≥ - 4SD Độ III (rất nặng): < -=""> Trong đ ó: SD là độ chênh lệch chuẩn Khái ni ệ m suy dinh dưỡng theo nghĩa rộng c ũ ng bao g ồm cả hiện tượng thừa dinh dư ỡ ng, hiện tượng béo phì. Tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng cân nặng theo tuổi (%) = Số trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng cân nặng theo tuổi x 100 Số trẻ em dưới 5 tuổi được cân Tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng chiều cao theo tuổi (%) = Số trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng chiều cao theo tuổi x 100 Số trẻ em dưới 5 tuổi được đo chiều cao Tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng cân nặng theo chiều cao (%) = Số trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng cân nặng theo chiều cao x 100 Số trẻ em dưới 5 tuổi được cân nặng và đo chiều cao 3. Phân t ổ chủ yếu Mức độ suy dinh dư ỡ ng, giới tí nh, dân tộc, nhóm th á ng tuổi, thành thị/nông thôn, t ỉ nh/thành phố 4. Nguồn số liệu Chế độ b á o cáo thống k ê tổng hợp áp dụng đối với Bộ Y t ế . 0807. Số ca mắc, số người chết do bệnh truyền nhiễm gây dịch 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu phản ánh tình hình d â n c ư bị m ắ c/ch ế t do các bệnh truyền nhiễm, là căn c ứ đề ra các biện pháp đ ể hạn chế hoặc d ập t ắ t trước khi bệnh gây t hành dịch, lây lan trên phạm vi rộng. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp t í nh Ca mắc bệnh dịch là những 1 t rường hợp (l ầ n người ) bị mắc các bệnh truyền nhiễm. Một người đã mắc bệnh dịch 1, 2 hoặc 3 l ần thì được tính 1 , 2 hoặc 3 ca bệnh dịch Người chết do bệnh dịch là những người bị chết do m ắ c các bệnh truyền nhiễm g â y dịch. Các bệnh gây dịch gồm: tả , thương hàn , sốt xuấ t huyết, viêm não vi rút, viêm gan vi rút, lao... Phạm vi thống kê số ca m ắ c , s ố người chết do các bệnh truyền nhiễm gây dịch trong kỳ báo cáo gồm số ca mắc , số người chết do các bệnh truyền nhiễm gây dịch ở các cơ s ở y t ế thuộc các loại hình (công lập và ngoài công lập) và n g oài các cơ sở y t ế . 3. Phân tổ chủ yếu Loại bệnh, giới tính, nh ó m tuổi, tỉnh/thành phố 4. Nguồn số liệu Chế độ báo cáo thống k ê tổng hợp á p dụng đ ố i với Bộ Y t ế . 0808. Số phụ nữ mang thai từ 15-25 tuổi nhiễm H I V 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n ánh đo lường phụ nữ mang thai từ 15-25 tuổi nhiễm HIV đ ể c ó biện pháp tuyên truyền hướng dẫn nhằm gi ả m thiểu sự lây truyền từ mẹ sang con trong quá trình sinh con v à nuôi con c ủ a những người tron g độ tuổi có nguy cơ nhiễm HIV cao nhất. 2. Kh á i niệm, nội d ung, phương pháp tính Phụ nữ mang thai từ 15-25 tuổi nhi ễ m HIV l à những người phụ nữ ở độ tuổi từ 15- 25 đang mang thai và được cơ quan y tế phá t hiện bị nhiễm HIV virus gây su y giảm mi ễ n dịch ở người). Số phụ nữ mang thai từ 15-25 tuổi nhi ễ m H I V được thống k ê trong kỳ báo cáo hoặc cộng dồn từ ca đầu tiên đến cuối kỳ báo cáo. 3. Phân tổ chủ yếu T ỉ nh/thành ph ố . 4. Nguồn số liệu 0809. T ỷ lệ phụ nữ mang thai được tiếp c ậ n dịch vụ chăm sóc và dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con 1. Mục đích ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n á nh tình hình phụ nữ khi mang t hai được tiếp cận dịch vụ ch ă m sóc và dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con nh ằ m đánh giá kết quả hoạt động y tế ch ă m sóc sức khỏe sinh sản , đặc biệt cho bà mẹ khi mang thai hiểu biết về kiến thức phòng lây nhiễm HIV sang thai nhi và tr ẻ sau khi sinh. Mặt kh ác cũng đánh giá tác động của công tác tuyên truyền vận động các b à mẹ để có nhận thức đúng đ ắ n và biết cách phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Tiếp cận dịch vụ dự phòng l ây truyền từ mẹ sang con là những phụ nữ mang thai được biết đến dịch vụ v à được hưởng các dịch vụ phòng lây truyền H I V từ mẹ sang con nh ư : tư vấn v ề lợi ích của xét nghiệm sớm, dự phòng bằng ARV, sữa ă n thay thế, dự phòng nhiễm trùng cơ hội cho tr ẻ sinh ra từ mẹ nhiễm H I V, xét nghiệm khẳng định tình trạng nhiễm,... Công thức tính: Tỷ lệ phụ nữ mang thai được tiếp cận dịch vụ chăm sóc và dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con (%) = Tổng số phụ nữ mang thai được tiếp cận dịch vụ chăm sóc và dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con x 100 Tổng số phụ nữ mang thai 3. Phân t ổ chủ yếu Thành thị/nông thôn, t ỉ nh/thành phố trực. 4. Nguồn số liệu Trung t â m phòng chống HIV/AIDS c ủ a các t ỉ nh/thành phố. Cục phòng chống HIV /A I DS , Bộ Y t ế. 0810. Tỷ lệ vị thành niên có thai 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n ánh tình hình mang thai sớm của phụ n ữ ở tu ổ i vị thành niên, làm cơ sở cho việc đánh giá nguy cơ sức kh ỏ e sinh sản ở tuổi vị thành niên. Việc có t hai ở tuổi vị thành niên không những ảnh hưởng đến sức khỏe của b ả n thân người phụ nữ c ũ ng như đứa tr ẻ s ẽ sinh ra , m à còn liên quan đến một số vấn đề xã hội như vấn đề hôn nhân, khả năng nuôi dạy con cái, cơ hội h ọ c tập và cơ hội tham gia c ủ a phụ n ữ vào hoạt động x ã hội. Qua đây c ũ ng thêm cơ sở cho việc tuyên truyền vận động trong nữ vị thành ni ê n. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Theo T ổ chức Y tế thế giới (WHO) vị thành ni ê n là người từ 10 đến 19 tu ổ i. Số vị thành niên có thai là số n ữ từ 10 đến 19 tuổi được phát hiện là c ó thai trong kỳ. S ố này bao gồm t ấ t c ả các trư ờ ng hợp có thai, kể cả nạo ph á thai. Công thức tính: Tỷ lệ vị thành niên có thai (%) = Tổng số nữ vị thành niên có thai được phát hiện x 100 Tổng số phụ nữ có thai cùng kỳ 3. Phân tổ chủ yếu T ỉ nh / thành phố. 4. Nguồn số liệu H ệ thống báo cáo của Bộ Y tế. 0811. Tỷ lệ ph á thai 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n ánh tình h ì nh phá thai c ủ a phụ nữ, nhằm đánh gi á yếu t ố t ác động đ ế n sức khỏe cũng nh ư hạn chế khả năng của người phụ n ữ về nhiều lĩnh vực do phá thai, đánh giá t ác động c ủ a công tác tuy ê n truyền vận động kế hoạch hóa gia đình v à nhận thức c ủ a các bà mẹ về tác hại c ủ a nạo , phá thai. Đ ồ ng thời có thêm cơ sở cho việc xây dựng kế hoạch hoạt động cung cấp nhân lực, thuốc men v à dụng cụ tránh thai. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Một trường hợp phá thai là một lần thông qua các biện pháp n g hiệp vụ y t ế loại bỏ mang t hai sau khi thử thai có k ế t quả dương tính. Công thức t í nh: Tỷ lệ phá thai = Tổng số lần phá thai x 100 Tổng số trẻ đẻ ra sống cùng kỳ 3. Phân tổ chủ yếu T ỉ nh/thành phố , t hành thị/nông thôn, nhóm tuổi, tình trạng h ô n nhân 4. Nguồn số liệu Báo cáo định kỳ của Bộ Y t ế . 0812. Chỉ số cơ thể 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu đo lường ch ỉ s ố cơ th ể nhằm đánh giá t ì nh trạng dinh dưỡng c ủ a người l ớ n thôn g qua sự phát triển cân đ ối g iữa trọng lượng và chiều cao c ủ a con người từ đó cho thấ y tình trạng t hiếu cân hoặc b é o phì của người lớn. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Ch ỉ số phát triển cơ thể (BMI - Body Mass Index) là một ch ỉ số giản đ ơ n so sánh giữa trọng lư ợ ng với chi ề u cao đ ể xác định tì nh trạng thiếu cân, thừa cân hay béo ph ì ở người lớn. Nó được t í nh b ằ ng cách chia trọng lượng cơ thể của một người (đơn vị là kilogam) cho bình phương chiều cao (đơn vị là mét). Công thức tính: BMI = Trọng lượng cơ thể (kg) Bình phương chiều cao (m) Ph â n loại quốc tế v ề thiếu cân thừa cân và béo ph ì ở người lớn dựa vào BMI Phân loại BMI Điểm cơ bản Điểm mở rộng Thiếu cân <> <> R ấ t gầy <> <> Gầy 16.00-16.99 16.00 - 16.99 Hơi gầ y 17.00- 18.49 17.00- 18.49 Bình thường 18.50 - 24.99 18.50 - 22.99 23.00 - 24.99 Thừa cân ≥ 25.00 ≥ 25.00 Béo 25.00-29.99 25.00 - 27.49 27.50 - 29.99 B é o ph ì ≥ 30.00 ≥ 30.00 Béo phì độ I 30.00 - 34.99 30.00 - 32.49 32.50 - 34.99 Béo phì độ II 35.00 - 39.99 35.00 - 37.49 37.50 - 39.99 Béo p phì độ III ≥ 40.00 ≥ 40.00 Nguồn : WHO , 1 995 , WHO , 2000 v à W H O 2004 Ch ỉ số này dùng chung ch o các lứa tuổi của người l ớ n và cho c ả nam và nữ. 3. Phân t ổ chủ yếu Giới tính, nhóm tuổi. 4. Nguồn số liệu K ế t quả đi ề u tra c ủ a Bộ Y tế. 0813. Tỷ lệ phụ nữ đ ẻ/sơ sinh được khám sau sinh trong vòng 42 ngày 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu phản á nh t ì nh h ì nh phụ nữ khi đ ẻ hoặc trẻ sơ sinh d o họ sinh ra được cán bộ y t ế khá m trong vòng 42 ngày sau khi sinh, nh ằ m đánh giá tình hình chăm sóc sức kh ỏ e bà mẹ , trẻ sơ sinh c ũ ng như thực hiện chi ế n l ược chăm sóc sức kh ỏ e sinh sản nh ằ m hạn chế chết mẹ do thai sản v à tr ẻ sơ sinh. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Trường h ợ p phụ nữ được ch ă m sóc sau sinh là trư ờ ng hợp một phụ nữ trong vòng 42 ngày sau khi sinh được cán bộ y t ế khám cho mẹ hoặc cho con hoặc cho cả mẹ và con. Công thức tính: Tỷ lệ phụ nữ đẻ/sơ sinh được khám sau sinh trong vòng 42 ngày (%) = Tổng số bà mẹ đẻ/trẻ sơ sinh trong kỳ báo cáo được chăm sóc sau sinh x 100 Tổng số trẻ đẻ ra sống trong cùng kỳ 3. Phân t ổ ch ủ yếu Thành thị/nông thôn, t ỉ nh/thành phố 4. Nguồn số liệu Báo cáo định kỳ của Bộ Y tế 0814. T ỷ lệ phụ nữ đẻ được tiêm phòng uốn ván từ 2 mũi tr ở l ê n 1. Mục đích ý nghĩa Ch ỉ tiêu ph ả n ánh t ì nh hình phụ nữ khi sinh đ ẻ đ ược tiêm đầy đ ủ vắc xin phòng uốn ván nhằm đánh giá công t ác phòng ngừa u ố n ván cho phụ nữ khi sinh con , một trong những nguyên nhân g â y tử vong mẹ do thai sản. 2. Khái niệm, nội dung, phư ơ ng pháp tính Đối với s ố phụ nữ 15-35 tuổi nếu trước đây đã được t iêm 3 m ũi phòng uốn ván th ì nay ch ỉ c ầ n t iêm thêm một m ũ i c ũ ng được t í nh l à 2 mũi trở lên. Công thức tính : Tỷ lệ phụ nữ đẻ được tiêm phòng uốn ván từ 2 mũi trở lên (%) = Số phụ nữ đẻ được tiêm phòng uốn ván từ 2 mũi trở lên x 100 Tổng số phụ nữ đẻ trong cùng kỳ 3. Phân tổ chủ yếu Tỉnh/th à nh phố. 4. Nguồn số liệu Báo cáo định kỳ của Bộ Y tế. 0815. T ỷ lệ phụ n ữ đ ẻ được khám thai 3 l ầ n trong 3 thời kỳ 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n ánh chất lượng chăm sóc sức khỏe cho b à mẹ v à thai nhi c ủ a các cơ sở y tế. Việc bà mẹ có thai được khám trong cả 3 thai kỳ có ý nghĩa h ế t sức quan t rọng để phát hiện sớm những nguy cơ sức khỏe c ủ a bà mẹ và thai nhi , kịp thời can thiệp khi cần thiết. Đây là một biện pháp quan trọng làm gi ả m t ử vong mẹ và trẻ sơ sinh. Nhiều bà mẹ mặc dù đ ã khám đ ủ hoặc tr ê n 3 l ầ n nhưng chỉ tập trung trong những tháng cuối cùng nên đã có nhiều trư ờ ng hợp thai nhi phát triển không bình thường từ trước đến nay can thiệp th ì đã muộn, do đ ó yêu cầu phụ nữ khi mang thai cần được khám thai từ 3 lần tr ở l ê n trong ba thời kỳ c ủ a thai s ả n. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Một phụ n ữ đ ẻ được kh á m thai 3 lần trong 3 thời kỳ là phụ n ữ đ ã sinh đ ẻ đ ã được c á c y , bác sỹ hoặc cán bộ hộ sinh khám từ 3 lần trở lê n trong 3 thời k ỳ : 3 th á ng đầu, 3 th á ng giữa và 3 t háng cuối. Công thức tính : Tỷ lệ phụ nữ đẻ được khám thai 3 lần trong 3 thời kỳ (%) = Tổng số phụ nữ đẻ được khám thai 3 lần trở lên trong 3 thời kỳ x 100 Tổng số phụ nữ đẻ trong cùng kỳ 3. Phân tổ chủ yếu Tỉnh /thành phố. 4. Nguồn số liệu Báo cáo định kỳ c ủ a Bộ Y t ế . 0816. Số người nhiễm HIV, số bệnh nhân AIDS, số người chết do AIDS 1. Mục đích, ý nghĩa Các chỉ tiêu ph ả n ánh số lượng người nhiễm HIV, số bệnh nhân A I DS và số người chết do A I DS; là căn cứ đánh giá tình hình lây nhiễm và mức độ phát triển c ủ a c ă n bệnh th ế kỷ; đồng thời là căn cứ đánh giá kết qu ả về côn g tác tuyên truyền phòng chống HIV. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Người nhi ễ m H I V là người được cơ quan y t ế phá t hiện bị nhiễm virus gây suy giảm miễn dịch ở người. Bệnh nhân AlDS là người bị nhiễm HIV ở giai đoạn cuối. Người chết do AIDS là người bị nhiễm HIV , sau đ ó chuy ể n sang bệnh nhân A I DS và chết do căn bệnh n à y. Số người nhi ễ m H IV, bệnh nhân AIDS, số người chết do AIDS được thống kê trong kỳ b á o cáo hoặc cộng dồn từ ca đầu tiên đến ca cuối của kỳ báo cáo. 3. Phân tổ chủ yếu Giới tính, nhóm tuổi, thành thị/n ô ng thôn, t ỉ nh/thành phố 4. Nguồn s ố liệu Chế độ b áo cáo thống kê tổng hợp áp dụng đối với Bộ Y tế . 0817. T ỷ lệ nữ từ 15 tuổi tr ở lên được khám phụ khoa 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n ánh k ế t qu ả hoạt động ch ă m sóc sức kh ỏe cho phụ nữ. Việc khám phụ khoa thường xuyên cho phụ n ữ là hết sức c ầ n thi ế t nh ằ m phát hiện sớm các bệnh phụ n ữ đ ể có giải pháp điều trị kịp thời, đ ặc biệt là phụ n ữ c ó chồng trong độ tuổi sinh đ ẻ và phụ n ữ tiền, m ã n kinh. Đây cũng làm cơ s ở cho việc xây d ựng kế hoạch hoạt động , cung cấp thuốc men và d ụng cụ cho các cơ sở y t ế phục vụ công tác ch ă m sóc phụ nữ. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp t í nh Phụ n ữ từ 15 tuổi tr ở lên được khám phụ khoa l à số phụ nữ từ 15 tuổi tr ở lên được c á c y , bác sỹ hoặc cán bộ hộ sinh thăm khám nh ằ m phát hiện các b ệ nh về phụ khoa. Công thức tính: Tỷ lệ phụ nữ từ 15 tuổi trở lên được khám phụ khoa (%) = Tổng số lượt phụ nữ từ 15 tuổi trở lên được khám phụ khoa x 100 Tổng số phụ nữ từ 15 tuổi trở lên 3. Phân tổ chủ yếu Nhóm tuổi, thành thị/nông thôn, tỉnh/thành ph ố 4. Nguồn số liệu Chế độ b á o cáo của Bộ Y t ế . 0818. a. Tỷ lệ hộ có nước sạch 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu đánh giá mức độ tiếp cận nước sạch c ủ a hộ dân cư; đánh giá hi ệ u qu ả c ủ a các chương tr ì nh cung cấp nước sạch quốc gia; ph ả n ánh mức s ố ng của các hộ dân cư. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Nư ớ c sạch l à nước đ ược sử dụng trực t iếp hoặc sau lọc thỏa m ã n các yêu cầu chất lượng: kh ô ng m à u , không mùi, không vị lạ , không chứa t hành ph ầ n có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người , bao gồm các nguồn nước sau: - Nước máy: l à nước được s ả n xuất theo phương pháp công nghiệp , dẫn tới người sử dụng b ằ ng hệ th ố ng ống dẫn qua các vòi nước. Nước máy c ó th ể là nước máy nhà riên g hoặc nước máy công cộn g. - Giếng đào hợp vệ sinh: nằm cách nhà tiêu, chuồng gi a súc hoặc nguồn gây ô nhi ễ m khác ít nhất 10 m; thành giếng cao tối thiểu 0,6m được xây bằng g ạch, đ á hoặc t hả ống buy sâu í t nhất 3m kể từ mặt đất; sân giếng phải làm bằng b ê tông, lát gạch , đá , không bị nứt nẻ. - Gi ế ng khoan hợp vệ sinh: n ằ m cách nhà ti ê u, chuồng gia súc hoặc nguồn g â y ô nhiễm kh á c ít nhất 10 m; sân giếng ph ả i làm b ằ ng bê tông, lát gạch, đ á, không bị nứt n ẻ . - Các nguồn nước hợp vệ sinh khác: nướ c suối hoặc nước mặt không bị ô nhiễm b ở i các chất th ả i c ủ a người , độn g vật, hóa chất, thuốc b ả o vệ thực vật hoặc chất th ả i công nghiệp, làng nghề; nước mưa được thu hứng từ mái n g ói, m á i tôn, trần nhà bê tông (sau khi x ả nước bụi b ẩ n) trong bể chứa, lu chứa được rửa sạch trước khi thu hứng; nước mạch lộ là nguồn nước ngầm xuất lộ từ khe núi đá và núi đất kh ô ng bị ô nhiễm b ở i chất thải của người hoặc động v ậ t , hóa chất , thuốc bảo vệ thực vật hoặc chất thải công nghiệp, làng nghề. H ộ có nước sạch là hộ c ó nguồn nước chính sử dụng cho ăn uống là nguồn nước sạch. Công thức tính: Tỷ lệ hộ có nước sạch (%) = Số hộ có nước sạch x 100 Tổng số hộ 3. Phân t ổ chủ y ế u Gi ớ i tính chủ hộ. 4. Nguồn s ố liệu Các cuộc điều tra c ủ a Tổng cục Thống k ê . 0818. b. Tỷ lệ hộ có hố xí hợp vệ sinh 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ản ánh mức độ thỏa mãn các điều kiện vệ sinh thi ế t yếu c ủ a các hộ d â n cư, đặc biệt đối với những hộ ở vùng sâu, vùng xa, khu vực kinh t ế kém phát tri ể n; là cơ sở đề ra chính sách, k ế hoạch phát tri ể n v à cải thiện m ứ c sống dân cư. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Hố xí hợp vệ sinh ph ả i b ả o đảm các ti ê u chuẩn: không gây ô nhiễm đất b ề mặt, không gây ô nhiễm mặt nước và nước ngầm, không có ruồi, không có mùi hôi th ố i và mất mỹ quan, không tạo khả năng súc vật ti ế p xúc với phân. H ố xí h ợ p vệ sinh quy định bao gồm: Hố xí tự hoại, bán tự hoại, hố xí thấm dội nước (suilabh) và hố xí hai ngăn. Công thức tính Tỷ lệ hộ có hố xí hợp vệ sinh (%) = Số hộ có hố xí hợp vệ sinh x 100 Tổng số hộ 3. Phân tổ chủ yếu Giới tính chủ hộ. 4. Nguồn s ố liệu Các cuộc điều tra của T ổ ng cục Thống k ê . IX. ĐỜI SỐNG GIA ĐÌNH 0901. S ố nạn nhân bị bạo lực g i a đình được phát hiện 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu phản ánh t ì nh trạng bạo lực gia đ ì nh, nhằm đưa ra những ch í nh sách ph ù hợp để gi ả m thiểu bạo lực gia đ ì nh. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Theo Luật phòn g ch ố ng bạo lực gia đ ì nh, bạo lực gia đ ì nh và các hành vi bạo lực gia đ ì nh được qu y định như sau: Bạo lực gia đình là hành vi cố ý của thành viên gia đình gây t ổ n hại hoặc có khả năng gây t ổ n hại về thể ch ấ t, tinh t hần, kinh t ế đ ố i với thành viên khác trong gia đình , các h ành vi bạo l ực gia đình bao gồm: - Hành hạ, ngược đ ãi, đánh đập hoặc hành vi c ố ý khác xâm hại đến sức khoẻ, tính mạng; - Lăng mạ hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự , nh ân phẩm; - Cô lập, xua đuổi hoặc gây áp lực thường xuyên về tâm lý gây hậu quả nghiêm t rọng; - Ngăn c ả n việc t hực hiện quyền, nghĩa vụ t rong quan hệ gia đ ì nh giữa ô ng, bà và ch á u, gi ữ a cha, mẹ và con, giữa vợ và chồng, giữa anh, chị, em với nhau; - Cư ỡ ng ép quan hệ t ì nh dục; - Cưỡng ép t ả o hôn , cưỡng ép k ế t h ô n, I y h ô n hoặc cản tr ở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ; - Chiếm đoạt, h ủ y hoại, đập phá hoặc có hành vi khác cố ý làm hư h ỏ ng tài sản riêng c ủ a thành viên khác trong gia đình hoặc tài sản chung của các thành viên gia đình; - Cưỡng ép thành viên gia đình lao đ ộng quá sức, đón g góp tài chính quá khả năng của họ, ki ể m soát thu nhập c ủ a thành viên gia đ ì nh nhằm tạo ra tình trạng phụ thuộc về tài chính; - C ó hành vi trái pháp luật buộc th à nh viên gia đình ra khỏi ch ỗ ở. Hành vi bạo lực đã nêu trên cũng được á p dụng đối với thành viên gia đình của vợ , chồng đã ly hôn hoặc nam , n ữ không đăng ký kết hôn mà chung sống với nhau như vợ chồng. Số nạn nhân bị bạo lực gia đ ì nh đ ược phá t hiện là tổng s ố người là nạn nhân của các hành vi bạo lực gia đình nêu t rên được phát hiện bởi các cơ quan chức năng. 3. Ph â n tổ chủ yếu Thành thị/nông thôn, t ỉ nh/thành phố, giới tính, nhóm tuổi, loại hình bạo lực, dân tộc. 4. Nguồn số liệu Bộ Văn hóa , Thể thao và Du lịch. 0902. Tỷ lệ nạn nh â n bị bạo lực gia đình 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu phản ánh mức độ c ủ a các h à nh vi bạo lực gia đình, nhằm đưa ra những chính sách phù hợp đ ể giảm thiểu bạo lực gia đ ì nh. 2. Khái niệm, nội d ung, phương pháp tính Ch ỉ t ính các trườn g hợp nạn nhân bạo lực gia đình được ph á t hiện. Công thức tính : Tỷ lệ nạn nhân bị bạo lực gia đình (%) = Số nạn nhân bạo lực gia đình được phát hiện x 100 Tổng dân số 3. Phân t ổ chủ yếu T ỉ nh/thành ph ố , giới t í nh, nhóm tuổi, loại hình bạo lực, mức sống. 4. Nguồn số liệu Bộ Văn hóa, Th ể th ao và Du lịch. 0903. S ố nạn nh â n bạo lực được phát hiện được tư vấn về pháp lý v à sức khỏe , được hỗ trợ và chăm sóc tại các cơ sở tr ợ giúp nạn nhân bạo lực gia đình 1. Mục đích, ý nghĩa Ch ỉ tiêu ph ả n ánh mức độ đ áp ứng về hỗ trợ tư vấn về m ặ t pháp lý và chăm sóc s ứ c khỏe cho các nạn nhân bị bạo lực gia đình. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Cơ sở trợ giúp nạn nhân bạo lực gia đ ì nh là nơi chăm s ó c, tư vấn, tạm lánh v à h ỗ trợ những điều kiện c ầ n thiết kh á c cho nạn nhân bạo lực gia đ ì nh. Cơ s ở trợ giúp nạn nhân bạo lực gia đ ì nh bao gồm: các cơ s ở khám bệnh, ch ữ a bệnh; cơ sở bảo trợ xã hội; cơ sở hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đì nh; cơ sở tư vấn về phòng, chống bạo lực gia đ ì nh và các địa ch ỉ tin cậy ở cộng đ ồ ng. Số nạn nhân bị bạo lực gia đình được phát hiện được tư vấn về pháp l ý v à sức khỏe, được hỗ trợ v à chăm sóc tại các cơ sở trợ giúp nạn nh â n bạo lực gia đình gồm các nạn nhân đã đ ế n các cơ sở nói trên v à được tiếp cận ít nhất một d ịch vụ t rợ giúp. 3. Phân tổ chủ yếu Th à nh thị/nông thô n t ỉ nh/thành ph ố , loại hình bạo lực, giới t ính, nhóm tuổi 4. N g uồn s ố liệu Bộ Văn hóa, Thể thao và D u lịch 0904. Số lượng, t ỷ lệ người gây bạo lực được phát hiện được tư v ấ n tại các cơ s ở tư vấn về phòng chống bạo lực gia đình 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n á nh t ì nh hình tuyên truyền , tư v ấ n cho người gây bạo lực gia đình được phát hiện, nhằm hạn chế việc tái bạo lực trong các gia đ ì nh. 2. Khái niệm, nội d ung, phương pháp tính Người gây bạo lực gia đ ìn h là người có hành vi c ố ý gâ y t ổ n hại hoặc có khả năn g gây t ổn hại về th ể chất, tinh thần, kinh t ế đối với thành viên khác trong gia đình . Chỉ tính các trường hợp gây bạo lực gia đ ì nh được tư vấn tại các cơ s ở tư v ấ n về phòng chống bạo lực gia đình, không tính trường hợp hòa giải tại gia đình hoặc phê bình góp ý tại cộng đ ồng. Nh à nước tạo điều kiện v à khuyến khích c á c t ổ chức, cá nhân tiến hành hoạt động tư v ấ n về gia đình ở cơ sở cho các thành viên trong cộng đ ồ ng d â n cư đ ể phòng ng ừ a bạo lực gia đình, tập trung vào nhi ề u đối tượng, trong đ ó có người có hành vi bạo lực. Công thức tính: T ỷ lệ người gây bạo lực gia đình được phát hiện được tư vấn tại các cơ sở tư vấn (%) = Số người gây bạo lực gia đình được phát hiện được tư vấn tại các cơ sở tư vấn x 100 Tổng số người gây bạo lực gia đình được phát hiện 3. Phân t ổ chủ yếu Thành thị/nông thôn, tỉnh/thành phố, loại hình bạo l ực, giới tính 4. Nguồn số liệu Bộ V ă n h ó a, Thể thao v à Du lịch. 0905. Tỷ l ệ giấy ch ứ ng nhận s ở hữu nhà, đất có cả tên vợ và chồng 1. Mục đích, ý nghĩa Ch ỉ tiêu ph ả n á nh bình đẳng qu y ền lợi kinh t ế về giới trong s ở hữu nhà, đ ấ t. Việc cả hai vợ chồng đều có t ên trong giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà v à quyền sử dụng đ ất có ý nghĩa quan trọng trong đời sống gia đình c ũn g như quyền lợi khi một cặp vợ chồng không còn sống chung với nhau n ữ a. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Một cặp vợ chồng có giấy chứng nhận quyền s ở hữu nhà, quyền sử dụng đ ất đứng t ê n cả vợ và chồng là một cặp vợ chồng có ít nh ất một giấy chứng nhận quy ề n sở h ữ u nhà hoặc giấ y chứng nhận quyền sử dụng đất đ ứ ng tên c ả vợ và chồng. Công th ứ c tính: Tỷ lệ các cặp vợ chồng có giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà hoặc quyền sử dụng đất đứng tên cả vợ và chồng (%) = Số cặp vợ chồng có giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà hoặc quyền sử dụng đất đứng tên cả vợ và chồng x 100 Tổng số các cặp vợ chồng có giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà hoặc quyền sử dụng đất 3. Phân tổ chủ yếu Thành thị/nông thôn; tỉnh/thành phố 4. Nguồn s ố liệu Bộ Tài nguyên và Môi trường; Đi ề u t r a của Tổng cục Th ố ng kê. 0906. Số cơ s ở tư vấn, trợ giúp nạn nhân bạo lực gia đ ì nh v à địa chỉ tin cậy ở cộng dồng 1. Mục đích , ý nghĩa Ch ỉ tiêu ph ả n á nh mạng lưới các cơ sở trợ giúp cho nạn nhân bạo lực gia đình nhằm đánh giá kh ả năng đáp ứng về trợ giúp và tư vấn cho các nạn nhân bị bạo lực gia đ ì nh, một trong những v ấ n đề thực hiện Luật phòng, chống bạo lực gia đình. Bạo lực gia đ ì nh đang diễn ra phức tạp , thường để lại hậu qu ả nghiêm trọng, không ch ỉ về th ể xác mà còn về tinh thần. Luật phòng, ch ố ng bạo lực gia đ ì nh nhằm b ả o vệ các đối tượng yếu thế, trong đó quy định về cơ s ở trợ giúp các nạn nhân khi x ảy ra t ì nh trạng bạo lực gia đ ì nh. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp t í nh C ơ sở t rợ giúp nạn nhân bạo lực gia đì nh là nơi ch ă m sóc, tư v ấ n, chỗ tạm lánh, h ỗ trợ những điều kiện c ầ n thiết cho nạn nhân bạo lực gia đ ì nh, bao gồm: Cơ sở khám bệnh, ch ữ a bệnh thự c hiện việc chăm sóc y tế theo quy định của Luật phòng, chống bạo lực gia đình: - Cơ sở b ả o t rợ x ã hội thực hiện việc chăm sóc, t ư vấn tâm lý , bố t rí nơi tạm l á nh và h ỗ trợ các điều kiện c ầ n thiết cho nạn nhân bạo lực gia đ ì nh; - Cơ s ở hỗ tr ợ nạn nhân bạo lực gia đình, cơ sở t ư vấn về phòng, chống bạo lực gia đình do các t ổ chức, cá nhân tự thành l ập. Nh à nước khuy ế n khích, tạo đi ề u kiện và h ỗ trợ kinh ph í cho t ổ chức, cá nh â n tham gia h ỗ trợ, tư vấn cho nạn nhân bị bạo lực gia đình. Các cơ sở tư vấn, t rợ giúp cung cấp các dịch vụ tư vấn về pháp luật, t âm lý, chăm s ó c sức khỏe, b ố trí nơi tạm lánh và các điều kiện cần thiết cho nạn nhân bị bạo lực gia đì nh. - Địa ch ỉ tin cậy ở cộng đ ồ ng là c á nhân, tổ chức có uy tín , có kh ả năng và tự nguyện giúp đỡ nạn nhân bạo lực gia đì nh tại cộng đồng d â n cư , thông báo về việc nhận làm địa ch ỉ tin cậy với U BXD xã và tùy theo điều kiện và kh ả năng h ọ tiếp nhận nạn nhân bạo lực gia đì nh, h ỗ trợ, tư v ấ n, b ố trí nơi tạm l á nh cho nạn nhân và thông báo cho c ơ quan c ó th ẩ m quyền biết. 3. Phân tổ chủ yếu T ỉ nh/thành phố. 4. Nguồn số liệu Bộ V ă n h ó a, Th ể thao và Du lịch. 0907. Số trường hợp kết hôn dưới tuổi cho phép 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ản ánh s ố trường hợp kết hôn khi chưa đến tuổi k ế t hôn theo quy định c ủ a pháp luật. K ế t hôn chưa đ ủ tuổi một mặ t ảnh hưởng đến s ứ c khỏe sinh s ả n , mặt khác ph ả n ánh tình trạn g vi phạm pháp luật trong hôn nhân. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Số trường hợp kết h ô n dưới tuổi cho phép là số trường hợp kết hôn khi m ỗ i bên hoặc cả hai b ê n chưa đủ tu ổ i kết hôn theo quy định của pháp luật. Theo Luật H ô n nhân và Gia đình quy định tuổi kết hôn cho nam là t ừ hai mươi tuổi (tròn 19 tuổi 1 ngày) tr ở lên, nữ t ừ mười tám tuổi ( t ròn 17 tuổi 1 ngày) trở lên. 3. Phân t ổ chủ yếu Giới t ín h, tỉnh/thành phố , dân tộc. 4. Nguồn s ố liệu Bộ Tư pháp. X. BẢO TRỢ XÃ HỘI VÀ AN TOÀN XÃ HỘI 1001. Số người khuyết t ậ t 1. Mục đích, ý nghĩa Ch ỉ tiêu phản ánh quy mô, mức độ người khuyết tật, làm cơ s ở đề ra các k ế hoạch, chính sách nhằm b ả o vệ , chăm sóc và tạo điều kiện cho người khuyết tật hoà nhập cộng đ ồng. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Người khuyết t ật l à người bị khiếm khuyết một hoặc nhiều bộ phận cơ thể hoặc chức n ă ng làm suy gi ả m về th ể chất, thần kinh, trí tuệ, giác quan trong một thời gian dài được biểu hiện dưới các dạng khuyết tật và do các rào cản xã hội, thiếu các điều kiện hỗ tr ợ phù hợp dẫn tới bị cản trở sự tham gia bình đẳng vào hoạt động xã hội. Người khuyết tật được xác định theo phương pháp tiếp c ậ n dựa vào khung Phân l oại quốc tế về thực hiện ch ứ c năng (ICF) của T ổ chức Y tế Thế giới, theo đ ó đánh giá kh ả năng v à mức độ thực hiện các chức năng của cấu tr ú c cơ thể đ ể từ đ ó đánh gi á khuyết tật. 3. Phân tổ chủ yếu Dạng tật, mức độ, nguyên nhân, nhóm tuổi, giới tính, tỉnh/thành phố 4. Nguồn số liệu Điều tra của Tổng cục Thống kê. 1002. Số người khuyết tật được trợ cấp 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu đánh giá chính sách x ã hội c ủ a Nhà nước đ ối với người khuyết tật. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Những người được xác định là người khuyết tật và thực tế được hưởng trợ c ấ p thường xuyên hay đột xuất của Bộ Lao động - Thương binh và X ã hội và các nguồn trợ cấp khác c ủ a Nhà nước dành cho đ ố i tượng l à người khuyết tật. 3. Phân t ổ chủ yếu Loại hình trợ c ấ p, giới tính, nhóm tuổi, tỉnh/thành phố 4. Nguồn số liệu Ch ế báo cáo thống k ê t ổng hợp áp dụng đối với Bộ Lao động-Thương binh và X ã hội. 1003. Tỷ lệ dân số hút thuốc 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu đánh giá tình h ì nh hút thuốc của người dân, làm cơ sở để c ó các biện pháp giảm bớt tác hại của việc h út thuốc. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Tỷ lệ dân số hút thuốc là số phần trăm dân số 15 tuổi trở lên hút thuốc so với t ổ ng dân số 15 tuổi t rở lên Tỷ lệ dân số hút thuốc (%) = Số người dân 15 tuổi trở lên đang hút thuốc trong năm báo cáo x 100 Dân số trung bình 15 tuổi trở lên trong cùng năm 3. Phân tổ chủ yếu Giới t í nh, nhóm tuổi, thành thị/nông thôn, vùng 4. Nguồn số liệu Đi ề u tra chuyên m ô n của Bộ Y tế 1004. Số người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý. 1. Mục đ ích, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n ánh quy mô của tệ nạn ma t ú y , đánh giá k ế t quả công tác phòng chống và qu ả n lý nhà nước đối với loại tệ nạn này. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Ch ấ t ma túy là chất tự nhiên hoặc chấ t t ổ ng hợp ( hóa học) khi đ ưa vào cơ thể người dưới b ấ t c ứ h ì nh thức nào sẽ gây ức chế hoặc kích thích mạnh hệ t hần kinh, l à m giảm đ au hoặc có thể gây ả o giác. Nghiện ma t ú y là tình trạng l ệ thuộc v à o chất ma t úy. Người nghiện ma t ú y là người thường xuyên sử dụng ma túy tới mức t ì nh tr ạng cơ thể bị phụ thuộc vào các chất gây nghiện như hêrôin , côcai n moocphin, c ầ n xa , thuốc phiện hoặc dưới bất kỳ dạng nào khác ( b ạch phiến, thuốc lắc...). Người nghiện ma túy có hồ sơ qu ả n lý là người nghiện ma t úy đ ã đ ược cơ quan công an l ậ p hồ sơ nhằm theo dõi , giám sát và giúp đỡ đối tượng này . 3. Ph â n t ổ chủ yếu Giới tính, nh ó m tuổi, tỉnh/thành phố 4. Nguồn số liệu Chế đ ộ báo cáo thống k ê tổng hợp áp dụng đối với Bộ Công an. 1005. Số người được hỗ trợ xã hội thường xuyên, đột xu ấ t 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu phản ánh số người đ ược hỗ trợ x ã hội thường xuyên, đột xuất trên phạm vi c ả nước tron g năm, trên cơ sở đó cung c ấ p thông tin phục vụ cho công tác qu ả n lý và hoạch định các ch í nh sách hỗ trợ x ã hội tốt hơn, góp phần cải thiện đời sống chữ các đối tượng được hỗ trợ . 2. Khái niệm, nội du n g, phương pháp tính Đ ối tượng được hỗ trợ xã hội thường xuyên bao g ồ m: - Trẻ em mồ côi c ả cha v à mẹ, trẻ em bị bỏ rơi, m ấ t nguồn nuôi dưỡng; trẻ em m ồ côi cha hoặc mẹ những người còn lại là mẹ hoặc cha m ấ t tích theo quy định tại Đ iều 78 của Bộ Luật Dân sự hoặc không đủ năng lực, kh ả năng để nuôi dưỡng theo qu y định của pháp luật; tr ẻ em có cha và mẹ, hoặc cha hoặc mẹ đ ang trong t hời gian ch ấ p hành hình phạt tù tại trại giam, không còn người nuôi dưỡng ; trẻ em nhiễm HIV/AIDS thuộc hộ gia đ ì nh nghèo; người chưa thành ni ê n từ đ ủ 16 đến dưới 18 tuổi nhưng đang đi học văn h ó a, học nghề, c ó hoàn cảnh như trẻ em nêu tr ên; - Ngư ờ i cao tuổi cô đơn, thuộc hộ gia đình ngh è o: người cao tuổi còn vợ hoặc chồng nhưng già yếu, không có con, cháu, người th â n thích đ ể nương tựa , thuộc hộ gia đì nh nghèo; - Người từ 85 tuổi tr ở l ê n không có lương hưu hoặc trợ cấp b ảo hi ể m x ã hội; - Người khuy ế t tật nặng không có khả năng lao động hoặc không có kh ả n ă ng tự phục vụ, thuộc hộ gia đ ì nh nghèo; - Người mắc bệnh tâm thần thuộc các loại tâm thần ph â n liệt, rối loạn tâm thần đ ã được cơ quan y t ế chuyên khoa tâm thần chữa trị nhiều lần nhưng chưa t huyên giảm và có kết luận bệnh mãn t í nh, s ố ng độc thân kh ô ng nơi nương tựa hoặc gia đình thuộc diện hộ nghèo ; - Người nhiễm HIV /AIDS không c ò n kh ả năng lao động, thuộc hộ gia đình ngh è o; - Gia đ ì nh, cá nhân nhận nuôi dưỡng trẻ em mồ côi, tr ẻ em bị b ỏ rơi: - Hộ gia đ ì nh c ó từ 02 người trở l ê n khuyết tật nặng, không c ó khả năng tự phục vụ; - Người đơn thân thuộc diện hộ nghèo, đang nuôi con nh ỏ dưới 16 tuổi; trường hợp con đang đi học văn hóa , học nghề được áp dụng đến dưới 18 tuổi. Đối tượng đ ược hỗ trợ đột xuất (một l ầ n) l à những người, hộ gia đ ì nh g ặ p khó khăn do hậu qu ả thiên tai hoặc những lý do bất khả kháng khác gây ra, bao gồm: - H ộ gia đình có n g ười chết, mất t ích; - Hộ gia đình có người bị thươn g nặng; - Hộ gia đình c ó nh à bị đ ổ, sập, trôi , cháy, hỏng nặng; - Hộ gia đì nh bị m ấ t phương tiện sản xuất, lâm vào c ả nh thiếu đói ; - H ộ gia đình ph ả i di dời khẩn cấp do nguy cơ sạt lở đất, l ũ quét ; - Người bị đ ó i do thiếu lương thực; - Người gặp r ủ i ro ngo à i vùng cư trú dẫn đến bị t hương nặng, gia đình không biết để chăm sóc ; - Người lang than g xin ăn trong thời gian tập trung chờ đ ư a về nơi cư tr ú. 3. Phân t ổ chủ yếu Nhóm đối tượng, t ỉ nh/thành ph ố , giới t í nh 4. Nguồn số liệu Chế độ b á o c á o thống kê t ổ ng hợp áp dụng đối với Bộ Lao động - Th ươ ng binh v à Xã hội. 1006. Số người phạm tội bị kết á n 1. Mục đích, ý nghĩa Các chỉ tiêu phản ánh số vụ, s ố người phạm tội đ ã kết án giúp đ á nh giá quy mô, mức độ tội phạm và đề ra các biện pháp giáo dục và ngăn chặn kịp thời tội phạm, giữ vững trật tự và an ninh x ã hội. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Số người, số vụ phạm tội đ ã k ế t á n bao gồm số vụ và số người phạm t ội đ ã được tuy ê n á n là có tội mà b ả n án hoặc quyết định đã có hiệu lực pháp luật. 3. Phân t ổ chủ yếu Tội danh, t ỉ nh/thành ph ố, giới t í nh, nh ó m tuổi, nghề nghiệp 4. Nguồn số liệu Toà án Nhân dân tối cao. 1007. Số l ượt người được trợ giúp pháp lý 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu phản á nh m ứ c đ ộ phát triển của ngành tư pháp với mục tiêu phục vụ nhân dân. Là một trong các chỉ tiêu thể hiện truyền thống đạo lý c ủ a dân tộc, trách nhiệm c ủ a Nhà nước và xã hội đ ối với ngư ờ i nghèo, người có công với cách mạng, người gi à, tr ẻ em khô ng nơi nương t ựa, người khuy ết tật, nạn nhân bị mua bán, người dân tộc thi ể u s ố thường trú ở vùng có điều kiện kinh tế - x ã hội đặc biệt khó khăn v à các đối tượng khác được trợ gi ú p pháp lý theo qu y định của pháp luật và điều ước quốc t ế mà nư ớ c Cộng hòa xã hội ch ủ nghĩa Việt Nam là th à nh viên, giúp những người n à y có điều kiện tiếp cận v à sử dụng pháp luật để b ả o vệ quyền, lợi ích hợp pháp c ủa m ì nh, góp ph ầ n nâng cao hi ể u biết pháp luật, ý chức t ô n trọng và ch ấ p h à nh pháp luật trong nh â n dân. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Số lượt người được trợ giúp pháp lý là số lần người được trợ giúp pháp lý được cung cấp dịch vụ pháp l ý miễn phí. Ví dụ: trong một kỳ báo cáo, mộ t người được cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí trong 01 vụ việc thì tính là 0 1 l ầ n (tức l à 01 lượt người), trong 02 vụ việc thì tính là 02 lần (tức l à 02 lượt người). Người được cung c ấ p dịch vụ pháp l ý mi ễ n phí là người thuộc diện đ ược trợ giúp pháp l ý t heo qu y định của pháp luật. Cụ th ể : + Người ngh è o là người t huộc diện nghèo theo quy định của Ch í nh phủ; + Người có công với cách mạn g l à người hoạt động cách mạng trước Tổng khởi nghĩa 19 t háng 8 năm 1945; Bà mẹ Việt Nam anh hùng: Anh hùng Lực lượng v ũ trang nhân d â n, Anh hùng Iao động; Thương binh, người hưởng chính sách như thương binh; Bệnh binh; Người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học; Người hoạt động cách mạng, hoạt động kháng chi ế n bị địch bắt tù, đà y , Người hoạt động kháng chi ế n giải phóng dân tộc , bảo vệ t ổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế; Người có côn g giúp đ ỡ cách mạng; Cha, mẹ, vợ, chồng c ủ a liệt sĩ; con của liệt sĩ ch ư a đ ủ 18 tuổi; người c ó công nuôi dưỡng liệt s ĩ. + Người già cô đơn, tr ẻ em không nơi nương tựa. Người gi à được trợ giúp pháp lý là người từ đủ 60 trở l ê n sống độc thân hoặc không có nơi nương tựa; Tr ẻ em được tr ợ giúp pháp lý là người dưới 16 tuổi không nơi nương tựa. + Người khuyết tật. Người khuyết tật được tr ợ giúp pháp lý l à người bị khi ế m khuyết một hay nhiều bộ phận cơ th ể hoặc ch ứ c năng bi ể u hiện dưới những dạng tật khác nhau, l à m suy giảm kh ả năng hoạt động, khiến cho l ao động, sinh hoạt, học t ập gặp nhi ề u kh ó khăn hoặc là người bị nhiễm ch ấ t đ ộc hóa học , bị nhi ễ m H I V hoặc bị các bệnh khác làm mất n ă ng lực hành vi dân sự m à không có nơi nương tựa: - Nạn nhân b ị mua bán. + Người dân tộc thiểu số thường trú ở vùng có điều kiện kinh tế - x ã hội đặc biệt khó khăn. - Các đối tượng khác được trợ giúp pháp l ý theo quy định tại điều ước quốc tế m à nước Cộng hòa x ã hội chủ nghĩa Việt Nam l à thành viên. - Nếu một người thuộc nhi ề u đối tượng trợ giúp pháp lý khác nhau th ì ch ỉ thống kê theo đối lượng m à người được trợ giúp pháp lý có giấy tờ chứng minh v à cung cấp đ ầ u t iên đ ể lưu trong hồ sơ . (V í dụ : một người được trợ giúp pháp l ý vừa là người nghèo, v ừ a là người có công cách mạng khi làm đơn đề nghị trợ giúp pháp lý h ọ xuất trình gi ấ y t ờ là S ổ hộ nghèo th ì ch ỉ t hống kê họ là người nghèo) 3. Phân t ổ chủ yếu Đ ối tượng được trợ giúp, tỉ nh/thành phố, giới tính 4. Nguồn số liệu Chế độ báo cáo thống kê cơ sở của Cục Trợ giúp pháp l ý , Bộ Tư pháp. 1008. Số vụ buôn bán phụ nữ và trẻ em có hồ sơ quản lý 1. Mục đích, ý nghĩa: Chỉ tiêu ph ả n ánh t ì nh trạng mua bán phụ n ữ v à trẻ em. Việc lập hồ sơ quản lý các vụ mua b á n phụ nữ và tr ẻ em nh ằ m cung cấp thông tin cho công tác h ỗ trợ pháp lý , cung cấp dịch vụ đối với các nạn nhân buôn bán tr ở về hòa nhập với cộng đồn g . 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính: Mua bán người và các hành vi có liên quan đến mua bán người bao gồm: a) Chuyển giao người c ó nhận tiền, tài s ả n, lợi ích khác; b) Chuyển giao người để bóc lột tình dục, cư ỡ ng bức lao động, l ấ y các bộ phận cơ th ể hoặc v ì mục đích vô nhân đạo khác; c) Tiếp nhận người có trả tiền, tài sản , lợi í ch khác; d) Tiếp nhận người để bóc lột tình dục, cưỡng bức lao động, lấy các bộ phận cơ thể hoặc v ì mục đích vô nhân đạo khác ; e ) Tuyển mộ , vận chuyển, chứa ch ấ p ngư ờ i để bóc lột tình dục , cưỡng bức lao động, lấy các bộ phận c ơ thể hoặc v ì mục đích v ô nh â n đạo khác hoặc để thực hiện hành vi quy đị n h t ạ i các điểm a, b. f) Cư ỡ ng bức người khác thực hiện một t rong các hành vi quy định tại các điểm a , b và đ; g) Môi giới để người khác thực hiện một trong các h à nh vi quy định tại các điểm a, b, c, d và đ; Đối v ớ i việc chuyển g iao, ti ế p n hận người có nhậ n và trả tiền, tài sản với tính chất là một khoản thù lao theo quy định của pháp luật th ì không ph ả i là h à nh vi mua bán người. Tội mua bán người được quy định trong Bộ Luật h ì nh sự g ồ m: Điều 119. Tội mua bán phụ nữ. Điều 120. Tội mua bán , đ á nh tráo hoặc chi ế m đoạt trẻ em. Các nạn nhân sau khi được giải cứu sẽ được hỗ trợ để tái hòa nhập cộ n g đồng hoặc được chuyển vào Trung t âm bảo trợ x ã hội. Ch ỉ ti ê u n à y được t í nh b ằ ng cách thống k ê số vụ mua bán phụ nữ hoặc tr ẻ e m đ ã bị phát hiện và được lập hồ sơ trong kỳ báo c áo. 3. Phân tổ chủ yếu: Địa b à n chuyển đến (nước n g oài/trong nước), t ỉ nh/thành ph ố , thành thị/nông th ô n 4. Nguồn số liệu: Bộ Công an. 1009. Số phụ n ữ và trẻ em bị buôn bán được phát h i ện 1. Mục đích, ý nghĩa: Chỉ tiêu phản ánh t ì nh t rạng mua bán phụ n ữ và tr ẻ em. Vi ệ c lập hồ sơ quản lý mua bán phụ nữ và tr ẻ e m nh ằ m cung cấp thông tin cho công tác hỗ trợ pháp lý, cung cấp dịch vụ đối với các nạn nhân mua bán tr ở về hòa nhập với cộng đồng. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính: Thống kê số phụ nữ và tr ẻ e m bị mua bán l à nạn nh â n trong các vụ mua bán phụ nữ và tr ẻ em được phát hiện b ở i các cơ quan chức năng trong năm xác định. 3. P hân t ổ chủ yếu: Địa b à n chuy ể n đến (nước ngoài/trong nước), t ỉ nh/thành phố, th à nh thị/nông thôn, giới tính 4. Nguồn số liệu: B ộ Công an. 1010. Tỷ lệ nạn nh â n bị buôn bán tr ở về được hư ở ng các dịch vụ tái hòa nhập cộng đồng 1. Mục đích, ý nghĩa: Chỉ tiêu ph ả n ánh tình h ìn h hỗ t rợ cho nạn nhân là phụ nữ và tr ẻ em bị mua bán trở về giúp họ tái h ò a nhập với cộng đồng và ổ n định cuộc sống. 2. Kh á i niệm, nội d ung, phương pháp tính: C á c dịch vụ hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng gồm: a. Tại các cơ s ở tiếp nhận, cơ sở h ỗ trợ nạn nhân: - Tư v ấ n trợ giúp pháp lý (cung cấp thông tin về ch í nh sách, dịch vụ hỗ tr ợ nạn nhân). - Dịch vụ hỗ trợ y tế (khám ch ữ a bệ n h mi ễ n ph í tư v ấ n chăm sóc sức khỏe tâm lý). - Dịch vụ hỗ trợ giáo dục (giáo dục k ỹ năng sống, hướng nghiệp, dạy nghề, giới thiệu việc l à m). - Dịch vụ hỗ trợ chi ph í tàu xe , tiền ăn đường trở về gia đình (riêng đối với trẻ em là nạn nhân được b ố tr í người đưa về gia đình). - Dịch vụ được lưu trú tại các cơ sở tiếp nhận nạn nhân (không qu á 15 ngày). - Dịch vụ lưu trú tại các cơ s ở hỗ trợ nạn nhân (không quá 30 ngày đ ố i với nạn nh â n bình thường v à không quá 60 ngà y đối với nạn nhân cần hỗ trợ sức khỏe, giáo dục, trẻ em c ó hoàn c ả nh gia đ ì nh khó kh ă n). - Dịch vụ chăm s ó c, nuôi dư ỡ ng tại các Trung tâm bảo trợ x ã hội (nếu nạn nhân là tr ẻ e m mồ côi , không nơi nương tựa ) . b. Tại cộng đ ồ ng: Hỗ trợ tâm lý ( tư vấn t âm lý). - Hỗ trợ thủ tục pháp lý (cấp l ạ i hộ khẩu, chứng minh thư , nếu là tr ẻ nhỏ có th ể cấp giấy khai sinh). - Hỗ trợ học v ă n hóa, học ngh ề (hỗ tr ợ tiền mua sách vở , học phí, học nghề). - Trợ cấp kh ó khăn ban đầu (trợ cấp khó khăn, v a y vốn). Nạn nhân bị buôn bán trở về được hư ở ng các dịch vụ tái hòa nhập cộng đ ồ ng là nạn nhân được các c ơ quan chức năng phát hiện v à được hư ở ng ít nh ấ t m ộ t tr ợ giúp h ò a nhập cộng đồng. Công thức tính : Tỷ lệ nạn nhân bị buôn bán trở về được hưởng các dịch vụ tái hòa nhập cộng đồng (%) = Số nạn nhân bị buôn bán trở về được hưởng các dịch vụ tái hòa nhập cộng đồng trong năm báo cáo x 100 Tổng số nạn nhân bị buôn bán trở về cùng kỳ 3. Phân tổ ch ủ yếu: Giới tính, nhóm tuổi, th à nh thị/nông thôn, t ỉ nh/th à nh ph ố 4. Nguồn số liệu: Bộ Công an, Bộ Lao động - Thương binh v à X ã hội. 1011. Số tr ẻ em mồ c ô i không nơi nương tựa, tr ẻ em bị b ỏ rơi 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n ánh quy mô trẻ e m mồ côi không nơi nương tựa , trẻ em bị b ỏ rơi, là nh ó m d ễ bị t ổ n thương nhất trong xã hội: là cơ sở phục vụ công tác quản lý, lập chính sách và thực hiện các phúc lợi , bả o trợ xã hội đối với nhóm tr ẻ e m này. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục tr ẻ e m quy định tr ẻ em là công dân Việt Nam dưới 16 t uổi. Tr ẻ em m ồ côi không nơi nươn g tựa bao gồm : + Tr ẻ em mồ côi c ả cha và mẹ v à mất nguồn nuôi dư ỡ ng; + Tr ẻ em m ồ côi cha hoặc mẹ nhưng người c ò n lại là mẹ hoặc cha mất t ích hoặc kh ô ng đủ năng lực, khả năng đ ể nuôi dưỡng , không còn người thân th í ch ruột t hịt (ông, bà nội ngoại; bố mẹ nuôi hợp pháp, anh chị) đ ể nương tựa. Tr ẻ e m bị bỏ rơi l à trẻ em bị bố mẹ b ỏ không nuôi dưỡng ch ă m sóc mà không rõ bố mẹ chúng l à ai hoặc không biế t bố mẹ chúng ở đâu. Trẻ em bị b ỏ rơi tính cả trường hợp trẻ em có cha v à mẹ, nh ư ng cha và mẹ đang trong thời gian chấp hành h ì nh phạt t ù tại trại giam, không còn người nuôi dưỡng . 3. Ph â n t ổ chủ yếu Giới t í nh, t ỉ nh/thành ph ố , mồ côi cha , m ồ c ô i mẹ , mồ côi c ả cha lẫn mẹ 4. Nguồn số liệu Bộ Lao động - Thương binh và X ã hội. 1012. Số phụ n ữ làm mại dâm có hồ sơ qu ả n lý. 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu ph ả n ánh số lượng phụ nữ hành ngh ề mại dâm, đối tượng t ệ nạn x ã hội m à phụ n ữ bị xô đ ẩy vào, bị tổn thương cả về thể xác và tinh thần, cần được sự quan tâm giúp đỡ c ủ a xã hội. Phòng ch ố ng t ệ nạn mại d â m là một nhiệm vụ quan trọng trong việc xây dựng một xã hội lành mạnh; ngừa các bệnh lây nhiễm qua đường t ì nh dục, đặc biệt căn bệnh HIV/AIDS. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Mại dâm , hay b á n dâm (trái ngược với mại đâm là m ã i dâm t ức mua dâm), là hoạt động dùng các dịch vụ tình dục ngoài hôn nhân giữa người mua dâm và người bán dâm để trao đổi với nhau về tiền bạc, vật chất hay quy ề n lợi. Gái mại dâm , gái làm tiền, gái đi ế m hay gái đ ứng đường là nh ữ ng người phụ n ữ phục vụ đàn ông thỏa mãn nhu cầu t ì nh d ụ c ngoài h ô n nh â n đ ể được tr ả tiền, thường hoặc được hư ở ng hoặc h ứ a hẹn sẽ được hưởng các lợi í ch vật chất khác. Phụ nữ làm mại d â m c ó hồ sơ quản lý là gái mại dâm đ ủ 14 tuổi trở lên do cơ quan Công an phát hiện và lập hồ sơ đ ể quản lý. 3. Phân t ổ chủ yếu T ỉ nh/th à nh phố. 4. Ngu ồ n s ố liệu Báo cáo định kỳ c ủ a Bộ Lao đ ộ ng-Thư ơn g binh và X ã hội (đối tượng đ ang quản l ý tại các Trung tâm c ủ a Bộ LĐ-TBXH); Báo cáo đ ịnh kỳ của Bộ Công an. 1013. Số người đóng bảo hi ể m xã hội, bảo hiểm y tế, bảo h i ểm thất nghiệp 1. Mục đích, ý nghĩa Chỉ tiêu phản ánh quy mô đ ầu vào của các đối lượng tham gia đ óng bảo hiểm bao g ồm b ả o hiểm xã hội, b ả o hi ể m y tế và bảo hi ể m th ấ t nghiệp (k ể c ả bắt buộc và tự nguyện) l à m cơ sở để tính t ỷ lệ d â n số và lao động tham gia thực hiện chế độ chính sách bảo hiểm xã hội , phục vụ việc an sinh xã hội. 2. Khái niệm, nội dung, phư ơ ng pháp tính (1) Số người đóng bảo hi ể m xã h ộ i: s ố người tham gia đ óng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hi ể m xã hội tự nguyện. * Bảo hi ể m xã hội bắt buộc: là loại hình b ả o hiểm xã hội mà người lao động v à người sử dụng l ao động ph ả i tham gia, bao gồm các chế độ sau đ â y: ố m đau; Thai s ả n; Tai nạn lao động, bệnh ngh ề nghiệp; Hưu tr í; Tử tuất ; * Bảo hi ể m xã hội tự nguyện: Một loại h ì nh b ả o hi ể m xã hội do người lao động tự nguyện tham gia được lựa chọn mức đóng v à phương th ứ c đóng phù hợp với thu nhập của m ì nh để hư ở ng bảo hiểm xã hội, bao g ồ m các chế độ sau đây: Hưu tr í ; Tử tuất; Đối t ư ợng t ham gia l à công d â n Việt Nam trong độ tuổi l ao động không thuộc quy định phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc (2) Số người đóng bảo hiểm y tế: số người tham gia thông báo bảo hiểm y tế b ắ t buộc và bảo hi ể m y t ế t ự nguyện - Phân theo chế độ bảo hi ể m + S ố người tham gia đóng bảo hiểm y tế bắt buộc là nh ữ ng ngư ờ i lao động trong doanh nghiệp nhà nước, khối h à nh ch í nh sự nghiệp.. ; + Số người tham gia đóng bảo hi ể m y t ế t ự nguyện là công d â n Việt Nam trong độ tuổi lao đ ộng không thuộc diện phải đóng bảo hiểm b ắt buộc (học sinh, sinh viên, nhân dân...). - Phân theo đối tượng tham gia đ ó ng bảo hi ể m * Đ ố i tượng sử dụng l ao động: bao gồm cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, đ ơ n vị vũ trang nhân dân , t ổ chức chính trị, tổ chức chính trị x ã hội, t ổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, t ổ chức xã hội khác, cơ quan, t ổ chức nước ngoài, t ổ chức quốc tế hoạt động trên l ã nh th ổ Việt Nam; Các loại hình doanh nghiệp hợp t ác x ã , hộ kinh doanh c á th ể , t ổ hợp tác, t ổ chức khác và cá nhân c ó thuê mướn, sử dụn g và tr ả công cho người lao động. * Người lao động + Người làm việc theo hợp đồng lao động không x á c định thời hạn , hợp đồng lao động c ó thời hạn từ đ ủ 3 tháng trở lên; + Cán bộ , công chức, viên chức; + C ô ng nh â n quốc phòng, c ô ng nh â n c ô ng an; + S ỹ quan, quân nh â n chuyên nghiệp qu â n đội nhân d â n; s ỹ quan, hạ sỹ quan nghiệp vụ , sỹ quan, hạ s ỹ quan chuyên m ô n k ỹ thuật c ô ng an nh â n dân , người làm công t ác cơ yếu hưởng lương như đối với qu â n đội nhân dân, công an nhân dân; + Hạ sỹ quan, binh sĩ quân đội nh â n dân và hạ sỹ quan, chiến s ỹ công an nh â n dân phục vụ c ó thời hạn; + Người làm việc có thời hạn ở nước ngoài mà trước đó đ ã đ óng bảo hiểm xã hội b ắ t buộc. (3) Số người đ óng Bảo hiểm thất nghiệp là số người tham gia đóng b ả o hiểm thất nghiệp, cụ thể như sau: Người l ao đ ộng tham gia b ả o hiểm thất nghiệp là công dân Việt Nam làm việc theo hợp đồng lao động hoặc h ợ p đồng l à m việc m à các hợp đ ồ ng này không xác định th ờ i hạn hoặc xác định thời hạn từ đ ủ 12 tháng đến 36 tháng với người sử dụng lao động. Người lao độn g , ph ả i đ óng bằng 1 % tiền lương, tiền công tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp. Người sử dụng lao động tham gia bảo hi ể m thất nghiệp là người sử dụng lao động, bao gồm: cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, đ ơ n vị vũ trang nhân dân: tổ chức chính t rị, tổ chức ch í nh trị xã hội, t ổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, t ổ chức x ã hội khác; cơ quan, t ổ chức nước ngoài, t ổ chức quốc tế hoạt động trên l ã nh th ổ Việt Nam; doanh nghiệp, hợp tác x ã , hộ kinh doanh cá thể , tổ hợp tác, tổ chức khác và cá nhân có thuê mướn, sử dụng và trả công cho người lao động có sử dụng từ 10 lao động t rở lên. Người sử d ụ ng lao động đ óng bằng 1% qu ỹ tiền lương, tiền công tháng đ óng bảo hiểm thất nghiệp của những người lao động tham gia b ả o hiểm thất nghiệp. 3. Phân t ổ chủ yếu Loại bảo hiểm , t ỉ nh/thành phố , khu vực việc làm chính thức/phi chính th ứ c, giới tính 4. Nguồn số liệu Chế độ báo cáo thiết kế tổng hợp áp dụn g đối với Bảo hiểm xã hội Việt Nam. 1014. Số người được hư ở ng b ả o hiểm xã hội, bảo hi ể m y tế, bảo hiểm thất nghiệp 1. Mục đích, ý nghĩa Ch ỉ ti ê u phản ánh kết qu ả việc thực hiện các chính sách an sinh x ã hội đối với những người tham g ia bảo hi ể m x ã hội, b ả o hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp . 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp t í nh - Số người được hưởn g bảo hiểm xã hội là số người đ ã tham gia bảo hiểm x ã hội được nhận tiền b ả o hiểm xã hội (t í nh theo số người, bất k ể một người nhận được nhiều loại b ả o hiểm xã hội khác nhau) * Phân theo chế độ tr ợ cấp: - Ố m đau; - Mất sức lao động : + T hai sản; + Chế độ hưu trí, tai nạn lao độn g bệnh nghề nghiệp, tử tuất c ó thêm số ngư ờ i nhận hàng tháng v à nhận 1 lần. Riêng chế độ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp có thêm số người ch ế t do tai nạn lao động, chế độ tử tuấ t có thêm s ố người nhận trợ cấp mai táng. - Số người được hưởng bảo hiểm y tế là số người đ ã tham gia bao hi ể m y tế được nhận tiền b ả o hi ể m y tế (tính theo số người, bất k ể số lượt người l à bao nhiêu) - Số người được hư ở ng b ả o hiểm thất nghiệp là số người đ ã tham gia đ ó ng bảo hiểm thất nghiệp được hưởng ch ế độ bảo hiểm thất nghiệp (tính theo số người, bất k ể số lượt người là bao nhiêu ) 3. Phân t ổ chủ y ế u Loại bảo hiểm, t ỉ nh/thành phố, giới t í nh 4. Nguồn số liệu Ch ế độ b á o cáo thống k ê t ổ ng hợp do Thủ tướng Ch í nh phủ ban hành áp dụng đ ối với B ả o hiểm x ã hội Việt Nam. XI. NĂNG LỰC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ BÌNH ĐẲNG GIỚI 1101. T ỷ lệ văn bản quy phạm pháp luật được lồng ghép v ấ n đề b ì nh đẳng giới 1. Mục đích , ý nghĩa Chỉ tiêu phản ánh tình hình lồng ghép vấn đề bình đ ẳ ng giới vào các văn b ả n qu y phạm pháp luật, tạo c ơ sở pháp lý cho hoạt động thúc đẩy bình đẳng giới. Ở nước ta vấn đề b ì nh đẳng giới và giải ph ó ng phụ n ữ là một trong những mục ti ê u to lớn của Đ ả ng và Nhà nư ớ c ta đã được khẳng đ ịnh trong các v ă n kiện, nghị quyết, chỉ thị c ủ a Đ ả ng, trong h iến pháp qua các thời k ỳ và đ ã được th ể chế hóa trong hầu hết các văn bản pháp luật, t ạo cơ sở pháp lý, t ạo điều kiện và cơ hội trao quyền bình đẳng cho cả nam v à nữ trong các lĩnh vực chính trị , kinh t ế , văn hóa, x ã hội. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính V ă n b ả n quy phạm pháp luật là v ă n b ả n do cơ quan nhà nước c ó thẩm quyền ban hành theo thủ t ục , tr ì nh tự luật định, trong đó có các quy tắc x ử sự có t í nh bắt buộc chung được áp dụng nhiều lần trong đời sống x ã hội và được nhà nước đ ả m bảo nhằm đi ề u ch ỉ nh các quan hệ x ã hội theo định hướng x ã hội ch ủ n g hĩa. Văn bản quy phạm pháp luật đ ược quy định trong luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật v à Luật ban h à nh văn b ả n quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân v à Ủ y ban nhân dân. Lồng ghép vấn đ ề b ì nh đ ẳ ng giới trong xây dựng văn bản quy phạm pháp luật là biện pháp nh ằ m thực hiện mục tiêu b ì nh đẳng giới bằng cách xác định vấn đ ề giới, dự báo t á c động giới của văn bản, trách nhiệm, nguồn lực đ ể giải quyết vấn đề giới tron g các quan hệ x ã hội được v ă n b ả n quy phạm pháp luật điều ch ỉ nh. Lồng ghép giới là phương pháp tiếp cận và là một biện pháp mang tính chiến lược nh ằ m đạt được b ì nh đẳng giới bằng cách đưa yếu tố giới vào các văn b ả n quy phạm pháp luật. L ý do ph ả i lồng ghép giới v à o trong các văn b ả n quy phạm ph á p luật v ì phụ nữ v à nam giới trải nghiệm cuộc sống khác nhau, c ó các nhu c ầ u , nguyện vọng và những ưu tiên rấ t khác nhau. Họ cũng chịu t ác động khác nhau t ừ cùng một ch í nh sách phát triển kinh tế- x ã hội. V ì vậy, việc đưa v ấ n đề giới vào các văn bản quy phạm pháp luật sẽ đảm bảo đáp ứ ng các nhu cầu khác nhau c ủ a phụ nữ và nam giới, đồng thời phân ph ố i lợi ích xã hội một cách bình đ ẳ ng. Nói cách khác, l ồ ng ghép giới vào các văn bản quy phạm pháp luậ t chính l à góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nh à nước. Một văn bản quy phạm pháp luật được lồng ghép vấn đề bình đẳng giới là văn bản quy phạm ph á p luật đã đề cập đ ến sự khác biệt cùng như tương đồng về giới. Công thức tí nh: Tỷ lệ văn bản quy phạm pháp luật được lồng ghép vấn đề bình đẳng giới (%) = Số văn bản quy phạm pháp luật cần phải lồng ghép BĐG được lồng ghép vấn đề bình đẳng giới x 100 Tổng số các văn bản quy phạm pháp luật cần phải lồng ghép BĐG 3. Phân tổ chủ yếu Loại v ă n bản , c ấ p ban hành 4. Nguồn số liệu Bộ Tư ph á p. 1102. Tỷ lệ thành viên ban soạn thảo, tổ biên tập x â y dựng dự thảo văn bản quy phạm pháp luật được tập huấn kiến thức về giới. 1. Mục đích , ý nghĩa Chỉ tiêu phản ánh mức độ nh ậ n thức của đội ngũ c á n bộ trực tiếp xây d ựng văn bản quy phạm pháp luật về kiến thức giới và bình đẳng giới cơ sở cho việc lồng ghép g iới v à o các văn bản trong quá trình xây dựng v ă n bản quy phạm pháp luật. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Thành viên ban soạn th ả o, t ổ biên t ập xây dựng dự th ả o văn b ả n quy phạm pháp luật l à những người thuộc các cơ quan chức năng chuyên m ô n dự thảo luật trực tiếp tham gia soạn thảo luật hoặc những người được cơ quan chức năng ra quyết định thành lập các ban, tổ biên tập đ ể dự thảo các văn bản quy phạ m pháp luật trong những kho ả ng thời gian nhất định. Người đã qua tập hu ấ n kiến thức về g iới là nh ữ ng người đã tham dự các khóa tập huấn về giới để hiểu được về sự khác biệt, sự tương đồng về giới và g iới tính từ đó xác định vấn đ ề giới, dự báo t á c động giới của v ă n bản, trách nhiệm, nguồn lực để giải quyết v ấ n đề giới trong các quan hệ xã hội được văn b ả n quy phạm pháp luật điều ch ỉ nh. Văn b ả n quy phạm pháp luật cần phải lồng ghép BĐG l à những v ă n bản quy phạm pháp luật được xác định có nội dung liên quan đến BĐG hoặc c ó vấn đề b ấ t BĐG , phân biệt đ ối x ử về giới. Công thức tính: Tỷ lệ thành viên ban soạn thảo, tổ biên tập xây dựng dự thảo văn bản quy phạm pháp luật được tập huấn kiến thức về giới (%) = Số thành viên ban soạn thảo, tổ biên tập xây dựng dự thảo văn bản quy phạm pháp luật cần phải lồng ghép BĐG được tập huấn kiến thức về giới x 100 Tổng số thành viên ban soạn thảo, tổ biên tập xây dựng dự thảo văn bản quy phạm pháp luật cần phải lồng ghép BĐG 3. Phân tổ chủ yếu Bộ, ngành 4. Nguồn số liệu Bộ Tư pháp 1103. Số lượng cán bộ làm công tác bình đẳng giới 1. Mục đích, ý nghĩa: Chỉ tiêu phản ánh lực lượng cán bộ làm công tác bình đẳng giới nhằm thúc đẩy bình đẳng giới cũng như nâng cao năng lực quản lý Nhà nước về bình đẳng giới. 2. Khái niệm và phương pháp tính: Cán bộ làm công tác bình đẳng giới là những cán bộ được giao làm công tác bình đẳng giới kiêm nhiệm hoặc chuyên trách ở các Bộ, cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân các cấp: đội ngũ cộng tác viên về bình đẳng giới cấp xã, thôn, bản, cụm dân cư. 3. Phân tổ chủ yếu Chuyên trách/kiêm nhiệm, cấp quản lý, giới tính 4. Nguồn số liệu Chế độ báo cáo của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. 1104. Tỷ lệ l ã nh đạo các Bộ, ngành, t ổ chức chính trị - x ã hội, chính quyền ở địa phương được tiếp cận với kiến thức/chương trình về bình đẳng giới 1. Mục đích, ý nghĩa: Chỉ tiêu ph ả n ánh sự nâng cao nh ậ n thức của lãnh đạo các Bộ , ngành, t ổ chức chính trị - x ã hội , chính quyền địa phương các cấp v ề giới và b ì nh đẳng giới. 2. Khái niệm và phương pháp tính: Lãnh đ ạo bao gồm cấp trư ở ng v à cấp phó c ủ a các Bộ , cơ quan ngang Bộ , cơ quan thuộc Chính ph ủ , các t ổ chức chính trị - xã hội; cấp trư ở ng và phó Ủ y ban nh â n dân các cấp. Được ti ế p cận với kiến th ứ c hoặc chương tr ì nh v ề bình đ ẳ ng giới bao gồm việc được đào t ạo về kiến thức giới hoặc được tham gia các chương tr ì nh về tiến bộ phụ nữ, b ì nh đẳng giới. Tỷ lệ l ã nh đạo các B ộ, ngành, t ổ chức chính tr ị - xã hội, chính quyền địa phương được tiếp cận kiến t hức/ chương trình về giới được tính bằng phần trăm s ố lãnh đạo c ủ a các Bộ , ngành, t ổ chức chính trị - x ã hội, ch í nh quyền địa phương được t ập huấn nâng cao nhận thức về giới hoặc tham gia các chương trình về b ì nh đ ẳ ng giới trên t ổ ng s ố l ã nh đạo các Bộ , ngành, t ổ chức ch í nh trị - xã hội, chính quyền đ ịa phương các cấp. Công thức tính : Tỷ lệ lãnh đạo các Bộ, ngành, tổ chức chính trị - xã hội, chính quyền địa phương được tiếp cận kiến thức/chương trình về bình đẳng giới (%) = Số lãnh đạo các Bộ, ngành, tổ chức chính trị - xã hội, chính quyền địa phương được tiếp cận kiến thức/chương trình về bình đẳng giới x 100 Tổng số lãnh đạo các Bộ, ngành, tổ chức chính trị - xã hội, chính quyền địa phương các cấp 3. Phân t ổ chủ yếu C ấ p qu ả n lý. 4. Nguồn số liệu: Báo cáo của các B ộ, ngành , tổ chức chính t r ị - X ã hội, UBND các cấp. 1105. Tỷ lệ cán bộ, công chức, viên chức làm công t á c BĐG và sự tiến bộ c ủ a phụ n ữ được t ậ p huấn nghiệp vụ 1. Mục đích, ý nghĩa: Chỉ tiêu ph ả n ánh t ì nh hình trang bị kiến th ức cho c á c cán bộ, công chức, viên chức trực tiếp l à m công tác b ì nh đ ẳ ng giới và công tác v ì sự tiến bộ c ủ a phụ n ữ nh ằ m nâng cao hiệu quả việc thực hiện bình đẳng giới. 2. Khái niệm và phương pháp tính: Cán bộ được tập huấn nghiệp vụ là những người đã tham dự các khóa đào tạo dành riêng cho những c á n bộ làm công tác bình đ ẳ ng giới và v ì sự tiến bộ c ủ a phụ n ữ, bao gồm c ả kiến thức v ề giới và kỹ năng hoạt đ ộng v ề bình đẳng giới. T ỷ lệ cán bộ , công chức, viên chức làm c ô ng tác bình đẳng giới và v ì sự tiến bộ c ủ a phụ n ữ đ ược t ập huấn nghiệp vụ được tính bằng ph ầ n trăm số cán bộ , công chức, viên chức l à m công tác BĐG và v ì sự tiế n bộ c ủa ph ụ nữ được t ập hu ấ n nghiệp vụ cho đối tượng làm công tác bình đẳng giới và v ì sự ti ế n bộ của phụ nữ tr ê n tổng số cán bộ , công chức, viên chức làm công tác BĐG và vì sự t iến bộ c ủa phụ nữ. Công thức t í nh: Tỷ lệ cán bộ, công chức, viên chức làm công tác BĐG và vì sự tiến bộ phụ nữ được tập huấn nghiệp vụ năm % = Số cán bộ, công chức, viên chức làm công tác BĐG và vì sự tiến bộ phụ nữ được tập huấn nghiệp vụ x 100 Tổng số cán bộ, công chức, viên chức làm công tác BĐG và vì sự tiến bộ phụ nữ 3. Phân t ổ chủ yếu Cấp qu ả n lý. 4. Nguồn s ố liệu: Ch ế độ báo cáo thống kê của Bộ Lao động-Thương binh v à X ã hội. 1106. Tỷ lệ chi ng â n sách Nh à nước cho các chương trình về giới 1. Mục đích, ý nghĩa Chi ti ê u phản ánh mức độ chi ti ê u từ n gâ n sách Nhà nước cho các chương tr ì nh về giới, mục tiêu vì sự tiến độ phụ nữ, nâng cao năng lực và sự tham gia của n ữ giới vào mọi hoạt động ch í nh trị, kinh tế , x ã hội của quốc gia nhằm thúc đ ẩ y bình đẳng giới. 2. Khái niệm, nội dung, phương pháp tính Chi cho các chương trình về giới ch í nh b ao gồm: - Chi cho việc thực hiện Chiến lược quốc gia v ề bình đẳng giới . - Chi cho các Chương trình quốc gi a về bình đẳng giới . - Chi thường xuyên cho nhiệm v ụ qu ả n l ý nhà nước v ề bình đẳng và hoạt động v ì sự tiến bộ c ủ a phụ n ữ . - Công thức t í nh: Tỷ lệ chi ngân sách nhà nước cho các chương trình về giới (%) = Chi ngân sách nhà nước cho các chương trình về giới x 100 Tổng chi ngân sách nhà nước 3. Phân tổ chủ yếu Tỉnh/thành phố, Bộ, ngành, các tổ chức ch í nh trị- x ã hội 4. Nguồn số liệu: Bộ Tài chính. BỘ CHỈ TIÊU THỐNG KÊ PHÁT TRIỂN GIỚI CẤP TỈNH (Kèm theo Thông tư số 07/2012/TT-BKHĐT ngày 22 tháng 10 năm 2012 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư) Số thứ tự chỉ tiêu Số thứ tự lĩnh vực Tên lĩnh vực/chỉ tiêu Phân t ổ Chu kỳ công bố Cơ quan chịu t rách nhiệm Mã s ố trong Bộ ch ỉ ti ê u thống kê phát triển giới của quốc gia Mã s ố trong Hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp t ỉ nh 1 2 3 4 5 6 7 8 I Chỉ số tổng hợp 1 GT101 Ch ỉ s ố phát triển giới (GDl) 2 năm Tổng cục Thống kê, Cục Thống kê 101 T0312 II Dân s ố 2 GT201 D â n số Giới tính; thành thị/nông thôn huyện/quận/thị xã/thành phố Năm Cục Thống kê 201 T0201 Giới t í nh; dân tộc (10 nhóm); độ tu ổ i; t ì nh trạng hôn nhân; tr ì nh độ học v ấ n; thành thị/n ô ng t hôn; huy ệ n/quận/thị x ã /th à nh ph ố 5 năm Giới t í nh; dân tộc (10 nhóm); tôn giáo độ tu ổ i; t ì nh trạng hôn nhân; tr ì nh độ chuyên môn kỹ thuật ; thành thị/n ô ng t hôn; huy ệ n/quận/thị x ã /th à nh ph ố 10 năm 3 GT202 Tỷ s ố giới t í nh c ủ a dân s ố Thành thị /nông thôn Năm Cục Thống kê 202 T0204 4 GT203 Tỷ số giới tính của trẻ em mới sinh Thành thị/nông thôn Năm - Chủ trì: Cục Thống kê. - Phối hợp: Sở Y tế (Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình) 203 T0205 5 GT204 T ỷ suất chết c ủ a trẻ em dưới 1 tuổi Giới t í nh; thành thị/nông thôn Năm T ổ ng cục Th ố ng kê, Cục Thống k ê . 206 T0209 6 GT205 T ỷ suất chết của trẻ em dưới 5 tuổi Giới tính; thành t hị/nông t hôn Năm T ổ ng cục Th ố ng kê, Cục Thống k ê . 207 T0210 7 GT206 Tỷ suất nhập cư, xuất cư, tỷ suất di cư thuần Giới tính; thành thị/nôn g thôn Năm T ổ ng cục Th ố ng kê, Cục Thống k ê . 208 T0212 8 GT207 Tuổi t họ trung b ì nh tính từ lúc sinh Giới tính 2 năm T ổ ng cục Th ố ng kê, Cục Thống k ê . 209 T0213 9 GT208 Tỷ l ệ phụ n ữ có chồng đang sử dụng biện pháp tránh thai. Nhóm tuổi; dân tộc (10 nhóm dân tộc): thành thị /nông thôn. Năm - Chủ trì: Sở Y t ế . - Ph ố i hợp: Tổng cục Thống kê, Cục Th ố ng k ê . 210 T02 1 5 10 GT209 Tuổi kết hôn trung bình lần đầu Giới t ính; thành thị/nông thôn. Năm - Ch ủ trì: Sở Tư pháp. - Ph ố i hợp: Tổng cục Thống k ê , C ục Thống kê 211 T0216 11 GT210 Tuổi trung b ì nh khi sinh con lần đầu Thành t hị/nông thôn Năm Tổng cục Thống kê, Cục Thống kê 212 12 GT211 Số h ộ và cơ c ấ u hộ dân cư Gi ớ i tính ch ủ hộ; quy mô hộ; thành thị/nông thôn: huy ệ n/quận/ t hị xã/thành phố 2 năm Cục Thống kê 213 T 0202 III Lao động, việc làm 13 GT30 1 Tỷ lệ nữ giám đốc/c hủ doanh nghiệp/chủ trang trại/ch ủ nhiệm hợp tác xã Loại hình kinh t ế ; dân tộc; nh ó m tu ổ i: trình đ ộ học vấn; huy ệ n/quận/thị xã/thành phố 2 năm Cục Thống kê 301 T0317 14 GT302 Lực lượng lao động Giới tính; thành t hị/ nông thôn Năm Cục Thống kê 302 T0301 15 GT303 Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động Giới tính: thành thị/nông thôn Năm Cục Th ố ng kê 303 16 GT304 S ố lao đ ộng đ ang làm việc trong nền kinh tế Giới tính; ngành kinh t ế ; loại hình kinh tế; nghề nghiệp ; vị thế việc làm; th à nh thị n ô ng thôn Năm Cục Thống kê 304 T0302 17 GT305 T ỷ lệ lao động làm việc theo số giờ trong tuần Gi ới tính; ngành kinh t ế ; loại hình kinh tế; th à nh thị/nông thôn Năm Cục Thống kê 305 T0304 18 GT306 Số giờ làm việc bình qu â n lao đ ộng trong tuần Giới tính; ngành Kinh t ế ; loại hình kinh t ế ; th à nh thị/nông thôn Năm Cục Thống kê 306 T 0305 19 GT307 Tỷ lệ lao động đang làm việc trong n ề n kinh t ế đã qua đào tạo Giới t ính; tr ì nh độ chuyên môn: thành t hị/n ô ng thôn Năm Cục Thống kê 307 T0306 20 GT308 S ố người th ấ t nghiệp và t ỷ lệ thất nghiệp Giới t í nh; thành thị/nông thôn Năm Cục Thống kê 308 T0307 21 GT309 Số người thi ế u việc làm và t ỷ lệ thi ế u việc làm Giới tính; thành thị/nông t hôn Năm Cục Thống k ê 309 10308 22 GT3 1 0 S ố lao động được tạo việc làm Giới tính: ngành kinh tế; thành thị/nông t hôn Năm Sở Lao động - Thương binh và Xã hội 310 T0309 23 GT311 S ố lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài theo hợp đồng Giới t ính; nhóm tuổi; tr ì nh đ ộ chuyên môn; khu vực thị t rường Năm Sở Lao động - Thương binh và Xã hội 311 T0310 24 GT312 T ỷ l ệ lao động được đào tạo chuyên môn kỹ thuật Gi ớ i tính: thành t hị/nông thôn; Năm Cục Thống kê 312 25 GT3 1 3 Thu nhập b ì nh quân 1 lao đ ộng đ ang làm việc Giới t í nh: ngành kinh t ế ; loại h ì nh kinh t ế Năm Cục Thống k ê 313 T03 11 IV Lãnh đạo - Qu ả n lý 26 GT401 Tỷ lệ nữ tham gia các cấp ủy Đảng Cấp ủy; dân tộc; n hóm tuổi; trình độ học v ấ n; huy ệ n/quận/ t hị xã/thành ph ố Đầu nhiệm kỳ Ban T ổ chức tỉnh ủy 401 T 0313 27 G T402 Tỷ lệ nữ đại biểu Hội đồng nh â n dân Cấp hành chính ; dân tộc; nh ó m tuổi; trình độ học v ấ n Đầu nhiệm kỳ Sở Nội vụ 403 T0314 28 GT403 Tỷ lệ nữ đ ảm nhiệm các chức vụ lãnh đạo chính quy ề n Cấp h à nh chính; dân tộc; nh ó m tuổi; trình độ học vấn Năm Sở Nội vụ 404 T0315 29 GT4 04 T ỷ lệ nữ đảm nhiệm c á c chức vụ ch ủ chốt trong các t ổ chức ch í nh trị- xã hội D â n tộc; nhóm tuổi, trình độ học vấn Năm - Chủ trì: Ban t ổ chức t ỉ nh ủy. - Phối hợp: Mặt trận tổ quốc t ỉ nh. 405 T0316 30 01405 Tỷ lệ Ủy ban nhân dân các c ấ p có cán bộ l ã nh đ ạo chủ chốt là nữ Cấp hành ch í nh Năm Sở Nội vụ 407 31 GT 406 T ỷ lệ c ơ quan của Đả ng, Nhà nước, t ổ chức chức chính t rị- xã hội c ó từ 30% nữ tr ở lên c ó cán bộ chủ chố t là nữ Đả ng; Nh à nước: tổ chức chính trị - xã hội Năm - Sở Nội vụ; - Ban Tổ chức tỉnh ủy. - Mặ t trận T ổ quốc tỉnh . 408 32 GT407 Tỷ lệ nữ đảng viên Đ ả ng cộng s ả n Việt Nam C ấ p hành chính; huyện/quận/th ị xã/th à nh phố Năm Ban T ổ chức t ỉ nh ủy 409 V Giáo d ục và Đ ào tạo 33 CT50 1 Số giáo viên, gi ả ng viên Loại h ì nh; cấp học; loại trường; giới tính; dân tộc; trình độ đào tạo : huyện /quận/t h ị xã/thành ph ố Năm - S ở Giáo dục v à Đào tạo. - Sở Lao động - Thương binh và Xã hội - Các trường Cao đẳng, đ ại học. 501 T 1 402 , T 1405, T1416, T1419, T1422, T1425 34 GT502 S ố học sinh, sinh vi ê n , học viên Loại h ì nh; cấp học; giới tính dân t ộc; huyện/quận/thị x ã /thành phố Năm - S ở Giáo dục v à Đào tạo. - Sở Lao động - Thương binh và Xã hội - Các trường Cao đẳng, đ ại học. 502 T1403, T1406, T1407, T1408, T1408, T1413, T1417, T1420, T1423, T1426 35 GT503 Tỷ l ệ học sinh đi học phổ th ô ng Chung/đún g tuổi; cấp học; giới tính; dân tộc Năm - Chủ trì, Sở Giáo dục và Đào tạo. - Phối hợp: Cục Thống kê. 503 T 1 409 36 GT504 Tỷ lệ học sinh phổ thông tốt nghiệp C ấ p học; giới tính; dân tộc; huyện/quậ n /thị x ã / thành phố Năm Sở Giáo dục và Đào tạo 504 T1410 37 GT5 0 5 Tỷ lệ học sinh hoàn thành cấp học C ấ p học; giới tính; dân tộc; huyện/quậ n /thị x ã / thành phố Năm Sở Giáo dục và Đào tạo 505 T1411 38 G T506 Tỷ lệ học sinh chuy ể n cấp C ấ p học; giới tính; dân tộc; huyện/quậ n /thị x ã / thành phố Năm Sở Giáo dục và Đào tạo 506 T1411 39 GT507 Tỷ lệ học sinh phổ thông lưu ban C ấ p học; giới tính; dân tộc; huyện/quậ n /thị x ã / thành phố Nă m Sở Giáo dục và Đào tạo 507 T1412 40 G T 508 Tỷ lệ học sinh phổ thông bỏ học C ấ p học; giới tính; dân tộc; huyện/quậ n /thị x ã / thành phố Năm Sở Giáo dục và Đào tạo 508 T1412 41 GT509 Tỷ lệ dân số từ 15 tuổi trở lên biết chữ Giới tính; thành thị/nông thôn 2 năm Tổng cục Thống kê, Cục Thống kê 509 42 GT510 Trình độ học vấn của dân số từ 15 tuổi trở lên Giới tính; thành thị/nông thôn 2 năm Tổng cục Thống kê, Cục Thống kê 510 43 GT51 1 Số năm đi học trung bình của dân số 15 tuổi trở lên Giới tính; d â n tộc; thành thị/nông t hôn. 2 năm Tổng cục Thống kê, Cục Thống kê 511 44 GT512 Tỷ lệ nữ thạc sỹ, tiến sỹ Thạc sỹ/tiến sỹ; thành thị/nông thôn 2 năm Tổng cục Thống kê, Cục Thống kê 512 VI Khoa học và Công nghệ 45 GT60 1 S ố người trong các tổ chức khoa học và c ô ng nghệ Giới tính; dân tộc; loại hình tổ chức, lĩnh vực khoa học; loại hình kinh tế; lĩnh vực hoạt động; lĩnh vực đào tạo; trình độ chuyên môn; chức danh 2 Năm Sở Khoa học và Công nghệ 601 T 1 302 46 GT602 Số đề tài, dự án , chương trình nghiên cứu khoa học và phát tri ể n công nghệ Cấp đề tài: dự án; chương tr ì nh; lĩnh vực nghiên cứu; tình trạng tiến hành; nguồn và m ức kinh ph í thực hiện; gi ớ i tính chủ nhiệm đề t à i Năm Sở Khoa học và Công nghệ 602 T 1 303 47 GT603 S ố giải t hưởng khoa học và c ô ng nghệ được trao tặng Loại giải thưởng; lĩnh vực khoa học; cá nhân ( giới tính/tập thể ; quốc gia /quốc tế Năm Sở Khoa học và Công nghệ 604 VII Văn hóa, Thông t in, Thể dục Th ể thao 48 GT701 Số huy chương trong các kỳ th i đ ấ u quốc t ế Cấp qu ả n lý; l oại huy chương: môn thể thao; giới t ính của người đạt đ ược huy chương Năm Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch 701 T 1 603 49 GT702 S ố chương trình , số gi ờ chương tr ì nh, s ố giờ phát són g chuyên mục phụ nữ, b ì nh đẳng giới Phát thanh/truyền hình; cấp quản lý; huyện/quận/thị xã/thành phố; ngôn ngữ Năm Sở Thông tin và Truyền thông 703 T 1 202 VIII Y tế 50 GT801 Số nhân lực y tế Loại hình: chuyên ngành; cấp quản lý; loại cơ sở, dân tộc; giới tính; trình độ; huyện/quận/thị xã/thành phố Năm Sở Y tế 801 T1502 51 GT802 Tỷ lệ trạm y tế xã, phường, thị trấn có nhân viên hộ sinh hoặc y sĩ sản nhi Thành thị/nông thôn; huyện/quận/thị xã/thành phố Năm Sở Y tế 802 T1505 52 GT803 Tỷ lệ mắc, chết mười bệnh cao nhất tính trên 100.000 người dân Bệnh; huyện/quận/thị xã/thành phố Năm Sở Y tế 803 53 GT804 Tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng Bệnh/nhóm bệnh; giới tính Năm Sở Y tế 804 T1508 54 GT805 Tỷ lệ trẻ sơ sinh có trọng lượng dưới 2500 gram Giới tính; thành thị/nông thôn, 2 Năm Sở Y tế 805 T1509 55 GT806 Tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng Mức độ suy dinh dưỡng; giới tính; dân tộc; thành thị/nông thôn Năm Sở Y tế 806 T1510 56 GT807 Số ca mắc, số người chết do bệnh truyền nhiễm gây dịch Loại bệnh; giới tính; nhóm tuổi; huyện/quận/thị xã/thành phố Năm Sở Y tế 807 T1511 57 GT808 Số phụ nữ mang thai từ 15-25 tuổi có HIV Huyện/quận/thị xã/thành phố Năm Sở Y tế 808 T1516 58 GT809 Tỷ lệ phụ nữ mang thai được tiếp cận dịch vụ chăm sóc và dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con Thành thị/nông thôn Năm Sở Y tế 809 59 GT810 Tỷ lệ phá thai Thành thị/nông thôn Năm Sở Y tế 811 60 GT811 Tỷ lệ phụ nữ đẻ/trẻ sơ sinh được khám sau sinh trong vòng 42 ngày Thành thị/nông thôn Năm Sở Y tế 813 61 GT812 Tỷ lệ phụ nữ để được tiêm phòng uốn ván từ 2 mũi trở lên Huyện/quận/thị xã/thành phố Năm Sở Y tế 814 62 GT813 Tỷ lệ phụ nữ đẻ được khám thai 3 lần trong 3 thời kỳ Huyện/quận/thị xã/thành phố Năm Sở Y tế 815 63 GT814 Số người nhiễm HIV, số bệnh nhân AIDS, số người chết do AIDS Giới tính; nhóm tuổi; thành thị/nông thôn; huyện/quận/thị xã/thành phố Năm Sở Y tế 816 T1515 64 GT815 Tỷ lệ nữ từ 15 tuổi trở lên được khám phụ khoa Nhóm tuổi; thành thị/nông thôn Năm Sở Y tế 817 65 GT816 Tỷ lệ hộ có nước sạch, hố xí hợp vệ sinh Giới tính chủ hộ 2 năm Tổng cục Thống kê, Cục Thống kê 818 IX Đời sống gia đình 66 GT901 Số nạn nhân bị bạo lực gia đình được phát hiện Thành thị/nông thôn; huyện/quận/thị xã/thành phố; giới tính; nhóm tuổi; loại hình bạo lực; dân tộc Năm Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch 901 67 GT902 Tỷ lệ nạn nhân bị bạo lực gia đình Huyện/quận/thị xã/thành phố; giới tính; nhóm tuổi; loại hình bạo lực. Năm Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch 902 68 GT903 Số nạn nhân bạo lực được phát hiện được tư vấn về pháp lý và sức khỏe, được hỗ trợ và chăm sóc tại các cơ sở trợ giúp nạn nhân bạo lực gia đình Thành thị/nông thôn; huyện/quận/thị xã/thành phố; loại hình bạo lực; giới tính; nhóm tuổi Năm Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch 903 69 GT904 Số lượng, tỷ lệ người gây bạo lực được phát hiện được tư vấn tại các cơ sở tư vấn về phòng chống bạo lực gia đình Thành thị/nông thôn; huyện/quận/thị xã/thành phố; loại hình bạo lực; giới tính Năm Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch 904 70 GT905 Tỷ lệ giấy chứng nhận sở hữu nhà, đất có cả tên vợ và chồng Thành thị/nông thôn; huyện/quận/thị xã/thành phố Năm Sở Tài nguyên và Môi trường 905 71 GT906 Số cơ sở tư vấn, trợ giúp nạn nhân bạo lực gia đình và địa chỉ tin cậy ở cộng đồng Huyện/quận/thị xã/thành phố Năm Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch 906 72 GT907 Số trường hợp kết hôn dưới tuổi cho phép Giới tính: huyện/quận/thị xã/thành phố; dân tộc Năm Sở Tư pháp 907 X Bảo trợ và an toàn xã hội 73 GT1001 Số người khuyết tật Dạng tật; mức độ; nguyên nhân; nhóm tuổi; giới tính; huyện/quận/thị xã/thành phố 5 năm - Chủ trì: Sở Lao động - Thương binh và Xã hội. - Phối hợp: Cục Thống kê 1001 74 GT1002 Số người khuyết tật được trợ cấp Loại hình trợ cấp; giới tính; nhóm tuổi; huyện/quận/thị xã/thành phố Năm Sở Lao động - Thương binh và Xã hội 1002 75 GT1003 Số người nghiệm ma túy có hồ sơ quản lý Giới tính; nhóm tuổi; huyện/quận/thị xã/thành phố Năm Công an tỉnh 1004 76 GT1004 Số người được hỗ trợ xã hội thường xuyên, đột xuất Nhóm đối tượng; huyện/quận/thị xã/thành phố; giới tính Năm Sở Lao động - Thương binh và Xã hội 1005 77 GT1005 Số người phạm tội bị kết án Tội danh; huyện/quận/thị xã/thành phố; giới tính; nhóm tuổi; nghề nghiệp 6 tháng, năm Tòa án nhân dân tỉnh 1006 78 GT1006 Số lượt người được trợ giúp pháp lý Đối tượng được trợ giúp; huyện/quận/thị xã/thành phố; giới tính Năm Sở Tư pháp 1007 79 GT1007 Số vụ buôn bán phụ nữ và trẻ em có hồ sơ quản lý Địa bàn chuyển đến (nước ngoài/trong nước); huyện/quận/thị xã/thành phố; thành thị/nông thôn Năm Công an tỉnh 1008 80 GT1008 Số phụ nữ và trẻ em bị buôn bán được phát hiện Địa bàn chuyển đến (nước ngoài/trong nước); huyện/quận/thị xã/thành phố; thành thị/nông thôn; giới tính Năm Công an tỉnh 1009 81 GT1009 Tỷ lệ nạn nhân bị buôn bán trở về trước được hưởng các dịch vụ tái hòa nhập cộng đồng Giới tính; nhóm tuổi; thành thị/nông thôn; huyện/quận/thị xã/thành phố Năm Công an tỉnh, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội 1010 82 GT1010 Số trẻ em mồ côi không nơi nương tựa, trẻ em bị bỏ rơi Giới tính; huyện/quận/thị xã/thành phố; mồ côi cha; mồ côi mẹ; mồ côi cả cha lẫn mẹ Năm Sở Lao động - Thương binh và Xã hội 1011 83 GT1011 Số phụ nữ làm mại dâm có hồ sơ quản lý Huyện/quận/thị xã/thành phố Năm Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Công an tỉnh 1012 84 GT1012 Số người đóng Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế, Bảo hiểm thất nghiệp Loại bảo hiểm; huyện/quận/thị xã/thành phố; khu vực việc làm chính thức/phi chính thức; giới tính Năm Bảo hiểm xã hội tỉnh 1013 85 GT1013 Số người được hưởng Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế, Bảo hiểm thất nghiệp Loại bảo hiểm; huyện/quận/thị xã/thành phố; giới tính Năm Bảo hiểm xã hội tỉnh 1014 XI Năng lực quản lý nhà nước về bình đẳng giới 86 GT1101 Số lượng cán bộ làm công tác bình đẳng giới Chuyên trách/kiêm nhiệm; cấp hành chính; giới tính Năm Sở Lao động - Thương binh và Xã hội 1103 87 GT1102 Tỷ lệ cán bộ, công chức, viên chức làm công tác bình đẳng giới và sự tiến bộ của phụ nữ được tập huấn nghiệp vụ Cấp hành chính; huyện/quận/thị xã/thành phố Năm Sở Lao động - Thương binh và Xã hội 1105 88 GT1103 Tỷ lệ chi ngân sách cho các chương trình về giới Huyện/quận/thị xã/thành phố Năm Sở Tài chính 1106 BỘ CHỈ TIÊU THỐNG KÊ PHÁT TRIỂN GIỚI CẤP HUYỆN (Kèm theo Thông tư số 07/2012/TT-BKHĐT ngày 22 tháng 10 năm 2012 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư) Số thứ tự chỉ tiêu Số thứ tự lĩnh vực Tên lĩnh vực/chỉ tiêu Phân t ổ Chu kỳ công bố Cơ quan chịu t rách nhiệm Mã s ố trong Bộ ch ỉ ti ê u thống kê phát triển giới của quốc gia Mã s ố trong Hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp t ỉ nh 1 2 3 4 5 6 7 8 I Dân s ố 1 G H1 01 D â n số Giới tính; thành thị/nông thôn xã/phường/thị trấn Năm - Chủ trì: Chi cục Thống kê. - Phối hợp: Trung tâm Dân số - Kế hoạch hóa gia đình, Công an huyện GT 201 G0103 2 GH102 Số hộ và cơ cấu hộ dân cư Giới tính chủ hộ, quy mô hộ, thành thị/nông thôn, xã/phường/thị trấn 2 năm - Chủ trì: Chi cục Thống kê. - Phối hợp: Công an huyện GT211 H0104 II Lao động, việc làm 3 GH201 Tỷ lệ nữ giám đốc/chủ doanh nghiệp/chủ trang trại/chủ nhiệm hợp tác xã Loại hình kinh tế, dân tộc, nhóm tuổi, trình độ học vấn 2 năm Cục Thống kê GT301 H0116 4 GH202 Số lao động được tạo việc làm Giới tính; ngành kinh tế, thành thị/nông thôn Năm Phòng Lao động, Thương binh và Xã hội GT310 H0112 III Lãnh đạo - Quản lý 5 GH301 Tỷ lệ nữ tham gia các cấp ủy Đảng Cấp ủy; dân tộc; n hóm tuổi; trình độ học v ấ n; xã/phường/thị trấn Đầu nhiệm kỳ Ban T ổ chức tỉnh ủy GT 401 H 0 1 13 6 G H302 Tỷ lệ nữ đ ảm nhiệm các chức vụ lãnh đạo chính quy ề n Cấp h à nh chính; dân tộc; nh ó m tuổi; trình độ học vấn Năm Phòng Nội vụ GT403 H0114 7 GH303 T ỷ lệ nữ đảm nhiệm c á c chức vụ ch ủ chốt trong các t ổ chức ch í nh trị- xã hội D â n tộc; nhóm tuổi, trình độ học vấn Năm Ban Tổ chức huyện ủy phối hợp với Mặt trận tổ quốc GT404 H0115 8 GH304 Tỷ lệ nữ đảng viên Đảng cộng sản Việt Nam Cấp hành ch í nh , xã/phường/thị trấn Năm Ban Tổ chức huyện ủy GT407 IV Giáo d ục và Đ ào tạo 9 GH401 Số giáo viên mầm non, tiểu học, trung học cơ sở Loại h ì nh; loại trường; đạt chuẩn, giới tính; dân tộc; trình độ đào tạo : xã/phường/thị trấn. Năm - Phòng Giáo dục và Đào tạo GT501 H0302, H0305 10 GH402 Số học sinh mầm non, tiểu học, trung học cơ sở Loại hình, loại trường, giới tính, dân tộc, xã/phường/thị trấn Năm - Phòng Giáo dục và Đào tạo GT502 H0303, H0306 11 GH403 Tỷ lệ học sinh hoàn thành cấp học tiểu học, trung học cơ sở Cấp học, giới tính, xã/phường/thị trấn, dân tộc Năm - Phòng Giáo dục và Đào tạo GT505 H0307 12 GH404 Tỷ lệ học sinh hoàn thành cấp học tiểu học, trung học cơ sở Cấp học, giới tính, xã/phường/thị trấn, dân tộc Năm Sở Giáo dục và Đào tạo, Phòng Giáo dục và Đào tạo GT506 H0307 13 GH405 Tỷ lệ học sinh phổ thông lưu ban C ấ p học; giới tính; xã/phường/thị trấn, dân tộc Năm Sở Giáo dục và Đào tạo, Phòng Giáo dục và Đào tạo GT507 H0308 14 GH406 Tỷ lệ học sinh phổ thông bỏ học C ấ p học; giới tính; dân tộc; xã/phường/thị trấn Năm Sở Giáo dục và Đào tạo, Phòng Giáo dục và Đào tạo GT508 H0308 V Y tế 15 GH501 Số nhân lực y tế Loại hình: chuyên ngành; cấp quản lý; loại cơ sở, dân tộc; giới tính; trình độ; xã/phường/thị trấn Năm Phòng Y tế/Trung tâm Y tế, bệnh viện GT801 H0312 16 GH502 Tỷ lệ trạm y tế xã, phường, thị trấn có nhân viên hộ sinh hoặc y sĩ sản nhi Thành thị/nông thôn; Năm Phòng Y tế/Trung tâm Y tế GT802 H0314 17 GH503 Số người nhiễm HIV, số bệnh nhân AIDS, số người chết do AIDS Giới tính; nhóm tuổi; xã/phường/thị trấn Năm - Chủ trì: Phòng Y tế/Trung tâm y tế, - Phối hợp: Công an huyện GT814 H0319 VI Đời sống gia đình 18 GH601 Số nạn nhân bị bạo lực gia đình được phát hiện Xã/phường/thị trấn, giới tính, nhóm tuổi, loại hình bạo lực, dân tộc Năm Phòng Văn hóa - Thông tin GT901 19 GH602 Số nạn nhân bạo lực được phát hiện được tư vấn về pháp lý và sức khỏe, được hỗ trợ và chăm sóc tại các cơ sở trợ giúp nạn nhân bạo lực gia đình Xã/phường/thị trấn, loại hình bạo lực; giới tính, nhóm tuổi, Năm Phòng Văn hóa - Thông tin GT903 20 GH603 Số lượng, tỷ lệ người gây bạo lực được phát hiện được tư vấn tại các cơ sở tư vấn về phòng chống bạo lực gia đình Xã/phường/thị trấn, loại hình bạo lực; giới tính Năm Phòng Văn hóa - Thông tin GT904 21 GH604 Số cơ sở tư vấn, trợ giúp nạn nhân bạo lực gia đình và địa chỉ tin cậy ở cộng đồng Xã/phường/thị trấn Năm Phòng Văn hóa - Thông tin GT906 22 GH605 Số trường hợp kết hôn dưới tuổi cho phép Giới tính, xã/phường/thị trấn, dân tộc Năm Phòng Tư pháp GT907 VII Bảo trợ và an toàn xã hội 23 GH701 Số người khuyết tật được trợ cấp Loại hình trợ cấp; giới tính; nhóm tuổi; xã/phường/thị trấn Năm Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội GT1002 24 GH702 Số người nghiệm ma túy có hồ sơ quản lý Giới tính; nhóm tuổi; xã/phường/thị trấn Năm Công an huyện GT1003 25 GH703 Số người được hỗ trợ xã hội thường xuyên, đột xuất Nhóm đối tượng; xã/phường/thị trấn giới tính Năm Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội GT1004 26 GH704 Số người phạm tội bị kết án Tội danh; xã/phường/thị trấn; giới tính; nhóm tuổi; nghề nghiệp Năm Tòa án nhân dân huyện GT1005 27 GH705 Số lượt người được trợ giúp pháp lý Đối tượng được trợ giúp; xã/phường/thị trấn; giới tính Năm Sở Tư pháp GT1006 28 GH706 Số vụ buôn bán phụ nữ và trẻ em có hồ sơ quản lý Địa bàn chuyển đến (nước ngoài/trong nước); xã/phường/thị trấn, thành thị/nông thôn Năm Công an huyện GT1007 29 GH707 Số phụ nữ và trẻ em bị buôn bán được phát hiện Địa bàn chuyển đến (nước ngoài/trong nước); xã/phường/thị trấn; thành thị/nông thôn; giới tính Năm Công an huyện GT1008 30 GH708 Số trẻ em mồ côi không nơi nương tựa, trẻ em bị bỏ rơi Giới tính; xã/phường/thị trấn, mồ côi cha, mồ côi mẹ, mồ côi cả cha lẫn mẹ Năm Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội GT1010 31 GH709 Số phụ nữ làm mại dâm có hồ sơ quản lý Xã/phường/thị trấn Năm Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội, Công an tỉnh GT1011 32 GH710 Số người đóng Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế, Bảo hiểm thất nghiệp Loại bảo hiểm; xã/phường/thị trấn; khu vực việc làm chính thức/phi chính thức; giới tính Năm Bảo hiểm xã hội huyện GT1012 33 GH711 Số người được hưởng Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế, Bảo hiểm thất nghiệp Loại bảo hiểm; xã/phường/thị trấn; giới tính Năm Bảo hiểm xã hội huyện GT1013 VIII Năng lực quản lý nhà nước về bình đẳng giới 34 GH801 Số lượng cán bộ làm công tác bình đẳng giới Chuyên trách/kiêm nhiệm; cấp hành chính; giới tính Năm Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội GT1101 BỘ CHỈ TIÊU THỐNG KÊ PHÁT TRIỂN GIỚI CẤP XÃ (Kèm theo Thông tư số 07/2012/TT-BKHĐT ngày 22 tháng 10 năm 2012 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư) Số thứ tự chỉ tiêu Số thứ tự lĩnh vực Tên lĩnh vực/chỉ tiêu Phân t ổ Chu kỳ công bố Mã s ố trong Bộ ch ỉ ti ê u thống kê phát triển giới của quốc gia Mã s ố trong Hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp t ỉ nh 1 2 3 4 5 7 8 I Dân s ố, lãnh đạo quản lý 1 GX101 D â n số Giới tính, thôn/ấp/bản/tổ dân phố; Năm GH101 X0102 2 GX102 Số hộ và cơ cấu hộ dân cư Giới tính, chủ hộ, quy mô hộ, thôn/ấp/bản/tổ dân phố 2 năm GH102 X0103 3 GX103 Tỷ lệ nữ đảng viên Đảng cộng sản Việt Nam Năm GH304 II Giáo dục và Đào tạo, Y tế 4 GX201 Số giáo viên mầm non, tiểu học Loại hình, cấp học, đạt chuẩn, giới tính, dân tộc, trình độ đào tạo Năm GH401 X0301, X0302 5 GX202 Số học sinh mầm non, tiểu học Loại hình, cấp học, giới tính, dân tộc, Năm GH402 X0301, X0302 6 GX203 Số nhân lực, y tế của trạm y tế Giới tính, trình độ Năm GH501 X0303 7 GX204 Số người nhiễm HIV, số bệnh nhân AIDS, số người chết do AIDS Giới tính, nhóm tuổi, thôn/ấp/bản/tổ dân phố Năm GH503 X0306 III Đời sống gia đình, bảo trợ xã hội và an toàn xã hội 8 GX301 Số nạn nhân bị bạo lực gia đình được phát hiện Thôn/ấp/bản/tổ dân phố, giới tính, nhóm tuổi, loại hình bạo lực, dân tộc Năm GH601 9 GX302 Số trường hợp kết hôn dưới tuổi cho phép Giới tính, thôn/ấp/bản/tổ dân phố, dân tộc Năm GH605 10 GX303 Số người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý Giới tính, nhóm tuổi Năm GH702 X0305 11 GX304 Số người được hỗ trợ xã hội thường xuyên, đột xuất Nhóm đối tượng, thôn/ấp/ban/tổ dân phố, giới tính Năm GH703 12 GX305 Số phụ nữ làm mại dân có hồ sơ quản lý Thôn/ấp/ban/tổ dân phố. Năm GH709 IV Năng lực quản lý nhà nước về bình đẳng giới 13 GX401 Số lượng cán bộ làm công tác bình đẳng giới Chuyên trách/kiêm nhiệm, giới tính Năm GH801