TCVN8094-8:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8094-8:2015 (IEC 60974-8:2009) về Thiết bị hàn hồ quang - Phần 8: Bộ điều khiển khí dùng cho hệ thống hàn và cắt bằng plasma TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 8094-8:2015 IEC 60974-8:2009 THIẾT BỊ HÀN HỒ QUANG - PHẦN 8: BỘ ĐIỀU KHIỂN KHÍ DÙNG CHO HỆ THỐNG HÀN VÀ CẮT BẰNG PLASMA Arc welding equipment - Part 8: Gas consoles for welding and plasma cutting systems Lời nói đầu TCVN 8094-8:2015 hoàn toàn tương đương với IEC 60974-8:2009; TCVN 8094-8:2015 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/E1 Máy điện và khí cụ điện biên soạn, T ổ ng cục Tiêu chuẩn Đo lường Ch ấ t lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Bộ TCVN 8094 (IEC 60974), Thiết bị hàn hồ quang, gồm có các phần sau: 1) TCVN 8094-1:2009 (IEC 60974-1:2005), Thiết bị hàn hồ quang - Phần 1: Nguồn điện hàn 2) TCVN 8094-2:2015 ( I EC 60974-2:2013), Thiết bị hàn hồ quang - Phần 2: Hệ thống làm mát bằng chất l ỏ ng 3) TCVN 8094-3:2015 ( IEC 60974-3:2013), Thiết bị hàn hồ quang - Phần 3: Thiết bị m ồ i hồ quang và thiết bị ổn định hồ quang 4) TCVN 8094-4:2015 (IEC 60974-4:2010), Thiết bị hàn hồ quang - Phần 4: Kiểm tra và thử nghiệm định kỳ 5) TCVN 8094-5:2015 (IEC 60974-5:2013), Thiết bị hàn hồ quang - Phần 5: Bộ cấp dây hàn 6) TCVN 8094-6:2015 (IEC 60974-6:2015), Thiết bị hàn hồ quang - Phần 6: Thiết bị làm việc hạn chế 7) TCVN 8094-7:2015 (IEC 60974-7:2013), Thiết bị hàn hồ quang - Phần 7 : M ỏ hàn 8) TCVN 8094-8:2015 (IEC 60974-8:2009), Thiết bị hàn hồ quang - Phần 8: Bộ điều khiển kh í dùng cho hệ thống hàn và cắt bằng plasma 9) TCVN 8094-9:2015 (IEC 60974-9:2010), Thiết bị hàn hồ quang - Phần 9: Lắp đặt và s ử dụng 10) TCVN 8094-10:2015 (IEC 60974-10:2014, Amd 1:2015), Thiết bị hàn hồ quang - Phần 10: Yêu cầu về tương thích điện từ (EMC) 11) TCVN 8094-11:2015 (IEC 60974-11:2010), Thiết bị hàn hồ quang - Phần 11: Kìm cặp que hàn 12) TCVN 8094-12:2015 (IEC 60974-12:2011), Thiết bị hàn hồ quang - Phần 12: Thiết bị ghép nối c á p hàn 13) TCVN 8094-13:2015 (IEC 60974-13:2011), Thiết bị hàn hồ quang - Phần 13: Kìm hàn THIẾT BỊ HÀN HỒ QUANG - PHẦN 8: BỘ ĐIỀU KHIỂN KHÍ DÙNG CHO HỆ THỐNG HÀN VÀ CẮT BẰNG PLASMA Arc welding equipment - Part 8: Gas consoles for welding and plasma cutting systems 1 Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu về an toàn và t í nh n ă ng đ ối với bộ điều khiển khí sử dụng cho khí dễ cháy hoặc oxy. Bộ điều khiển kh í này được thi ế t k ế để cung cấp khí trong hàn h ồ quang, cắt bằng plasma, tạo lỗ và các quá trình liên quan trong khí quyển không nổ. Bộ điều khiển khí có thể ở bên ngoài hoặc bên trong v ỏ của nguồn điện. Trong trường hợp n ằ m b ê n trong, tiêu chu ẩ n này cũng áp dụng cho nguồn điện đó. CHÚ THÍCH: Xem Phụ lục A đối với sơ đồ hệ thống plasma cơ khí hóa. 2 Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn dưới đây là cần thiết đ ể áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn có ghi năm công bố, áp dụng các b ả n được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên b ả n mới nhất (kể cả các sửa đ ổ i). TCVN 4255 (IEC 60529), C ấp b ả o vệ bằng vỏ ngoài (mã IP) TCVN 8094-1:2009 (IEC 60974-1:2005), Hệ thống hàn hồ quang - Ph ầ n 1: Nguồn điện hàn TCVN 8095-151 (IEC 60050-151), Từ vựng kỹ thuật điện quốc tế - Phầ n 151: Thiết bị điện và thiết bị từ 3 Thuật ngữ và định nghĩa Tiêu chuẩn này áp dụng các thuật ngữ và định nghĩa nêu trong TCVN 8095-151 (IEC 60050-151) và TCVN 8094-1 (IEC 60974-1) cùng với các thuật ngữ và định nghĩa dưới đây. 3.1 Bộ điều khiển khí (gas console) Thiết bị dùng để dẫn hướng, pha trộn luồng khí hoặc cả hai, có chứa khí cụ điện trong một hoặc nhiều v ỏ bọc, hoặc có kiểu c ấ u trúc m ở . 3.2 Giới hạn nổ dưới (lower explosion limit) LEL Nồng độ của khí hoặc hơi dễ cháy trong không khí, mà nếu thấp hơn nồng độ này, môi trường khí sẽ không nổ. [IEV 426-02-09, c ó sửa đổi] [1] 1) 3.3 Giới hạn cháy dưới (lower f lammability limit) LFL Nồng độ nh ỏ nhất của khí dễ cháy trong hỗn hợp mà sự cháy có thể được mồi bởi một nguồn đánh lửa. 3.4 Giới hạn nổ tr ê n (upper explosion limit) UEL Nồng độ của khí hoặc hơi dễ cháy trong không khí, mà nếu cao hơn nồng độ này, môi trư ờ ng khí sẽ không nổ. [IEV 426-02-10, có sửa đổi] 3.5 Giới hạn cháy trên (upper fl ammability limit) UFL Nồng độ lớn nhất của khí dễ cháy trong hỗn hợp mà cháy có th ể được mồi bởi một nguồn đánh l ử a. 3.6 Bộ điều khiển khí bên ngoài (external gas console) Bộ điều khiển khí kh ô ng lắp trong nguồ n điện. 3.7 Bộ điều khiển khí bên trong (internal gas console) Bộ điều khiển khí lắp bên trong nguồn điện. 3.8 Điều kiện sự cố đơn (single-fault condition) T ì nh trạng mà ở đó phương tiện bảo vệ chống nguy hiểm bị h ỏ ng. CHÚ TH Í CH: Nếu một điều kiện sự cố đơn là hậu quả một cách không t ránh khỏi của một điều kiện sự cố đơn khác, thì hai h ỏ ng hóc n à y được coi là một điều kiện sự cố đơn. [IEC 61010-1, định nghĩa 3.5.11, có sửa đổi] [7] 4 Điều kiện môi trường Như quy định trong Điều 4 của TCVN 8094-1 (IEC 60974-1). 5 Thử nghiệm 5.1 Điều kiện thử nghiệm Như quy đ ị nh trong 5.1 của TCVN 8094-1 ( IEC 60974-1). 5.2 Dụng cụ đo Như quy định trong 5.2 của của TCVN 8094-1 (IEC 60974-1). 5.3 Sự ph ù h ợ p của các linh kiện Như quy định trong 5.3 của TCVN 8094-1 (IEC 60974-1). 5.4 Thử nghiệm điển hình Như quy định trong 5.4 của của TCVN 8094-1 (IEC 60974-1). Các thử nghiệm khác trong tiêu chuẩn này có thể được thực hiện theo trình tự thuận tiện bất kỳ. 5.5 Thử nghiệm thường xuyên 5.5.1 Bộ điều khiển khí bên ngoài Tất cả các thử nghiệm thường xuyên phải được thực hiện trên từng bộ điều khiển khí bên ngoài theo tr ì nh tự sau: a) xem xét chung bằng mắt, xem 3.7 của TCVN 8094-1 (IEC 60974-1); b) tính liên tục của mạch bảo vệ, xem 10.4.2 của TCVN 8094-1 (IEC 60974-1); c) độ bền điện môi, xem 6.1.5 của TCVN 8094-1 ( I EC 60974-1); d) thử nghiệm rò rỉ, xem 10.3; e) xem xét chung b ằ ng mắt, xem 3.7 của TCVN 8094-1 (IEC 60974-1). 5.5.2 Bộ điều khiển khí bên trong Tất cả các thử nghiệm thường xuyên như quy định trong 5.5 của TCVN 8094-1 (IEC 60974-1) ph ả i được t hực hiện trên từng bộ điều khiển khí bên trong với bổ sung sau: g) thử nghiệm rò rỉ, xem 10.3. 6 Bảo vệ chống điện giật 6.1 Cách điện Như quy định trong 6.1 của TCVN 8094-1 (IEC 60974-1), với ngoại lệ sau: B ả ng mạch in phải được che chắn, phủ hoặc bao kín. 6.2 B ả o vệ chống điện giật trong điều kiện làm việc bình thường (tiếp xúc trực tiếp) 6.2.1 Bảo vệ b ằ ng vỏ ngoài Cấp bảo vệ bằng v ỏ ngoài tối thiểu đối với bộ điều khiển khí phải là IP21S theo TCVN 4255 (IEC 60529). Kiểm tra sự phù hợp bằng a) đặt ngón tay có khớp và bi, như quy định tr ong TCVN 4255 (IEC 60529), vào khe h ở bất kỳ và đảm bảo rằng nó không tiếp xúc với bất kỳ bộ phận nguy hiểm nào; và b) kiểm tra xác nhận rằng ngay sau thử nghiệm nước, như quy định trong TCVN 4255 (IEC 60529), bộ điều khiển kh í thỏa mãn thử nghiệm điện tr ở cách điện và độ bền điện m ô i và v ẫ n làm việc. Không nối điện đến bộ điều khi ể n khí trong khi thực hiện các thử nghiệm này. 6.2.2 Tụ điện Như quy định trong 6.2.2 của TCVN 8094-1 (IEC 60974-1). 6.3 B ả o vệ chống điện giật trong điều kiện sự cố (tiếp xúc gián tiếp) Như quy định trong 6.3 của TCVN 8094-1 (IEC 60974-1). 7 Yêu cầu về nhiệt 7.1 Thử nghiệm phát nóng Như quy định trong 7.1 của TCVN 8094-1 ( I EC 60974-1). Đối với bộ điều khiển khí bên ngoài, chỉ thực hiện các thử nghiệm thích hợp. 7.2 Nhiệt độ tối đa Nhiệt độ tại điểm bất kỳ không được vượt quá nhiệt độ bắt lửa của bất kỳ kh í dễ cháy nào được sử dụng t rong bộ điều khiển khí. Kiểm tra sự phù hợp bằng cách cho bộ điều khiển khí làm việc như quy định của nhà chế tạo a) với tổ hợp khí và lưu lượng tạo nên điều kiện xấu nhất, như quy định của nhà chế tạo; b) với chất lỏng làm mát như quy định bởi nhà chế tạo. 8 Mối nối dùng cho mỏ cắt bằng plasma Như quy định trong 11.4.6 của TCVN 8094-1 (IEC 60974-1), nơi m ỏ cắt được nối với bộ điều khiển khí. 9 Yêu cầu về cơ Như quy định trong Điều 14 của của TCVN 8094-1 (IEC 60974-1), với các bổ sung sau. 9.1 B ả o vệ ch ố ng cháy hoặc nổ Bộ điều khiển khí phải được thiết kế để ngăn cháy hoặc nổ trong điều kiện v ậ n hành bình thường và điều kiện sự cố đơn (ví dụ, hỏng van, ố ng,...). Khi bộ điều khiển kh í sử dụng khí d ễ cháy, mọi mạch điện, cụm lắp ráp, hoặc linh kiện không được tạo ra nhiệt độ hoặc tia lửa với năng lượng đ ủ để gây mồi cháy. Khi bộ điều khiển khí sử dụng hỗn hợp khí dễ cháy, hỗn hợp không được nằm trong giới hạn cháy được xác định bởi LFL v à UFL. Kiểm tra sự phù hợp bằng cách a) đánh giá thiết kế và tính toán mạch điện, cụm lắp ráp, hoặc kiểm tra linh kiện; hoặc b) đặt sự cố (v í dụ, h ở mạch, nối tắt, và/hoặc hạn chế di chuyển) vào mạch, cụm lắp ráp, hoặc linh kiện cho đến khi sự cố xảy ra ( ví dụ, tia lửa kh ô ng g ây ra m ồ i cháy, đứt cầu chảy, cắt nguồn bộ điề u khiển) hoặc đạt đến trạng thái nhiệt độ ổ n định. 9.2 Làm sạch đường dẫn khí Bộ điều khiển khí phải có phương tiện để làm sạch đường dẫn khí khi thay loại khí khác (ví dụ, chứa chất oxy hóa hoặc oxy để dễ cháy) để giảm r ủ i ro cháy hoặc nổ. Trong một số trường hợp, một lượng nh ỏ khí dễ cháy hoặc oxy có thể còn lại trong m ỏ hàn. Lượng khí n à y phải đủ nh ỏ đ ể không g â y ra r ủ i ro. Việc làm sạch phải tiến hành sau mỗi lần thay đ ổ i trong việc dẫn kh í hoặc khi không xác định được sự dẫn khí trước đó. CHÚ THÍCH 1: Một biện pháp đ ể thực hiện có th ể là làm sạch đường ống với lượng vừa đ ủ khí trơ. CHÚ THÍCH 2: Trong trường hợp có rủi ro cháy hoặc nổ trong đường dẫn khí do thay đ ổ i khí, việc làm sạch có th ể được thực hiện với chu kỳ áp suất sau: 1. Giảm áp suất của mạch điều khiển kh í bằng với áp suất khí quyển; 2. Làm sạch mạch điều khiển khí bằng khí làm sạch; 3. Tăng áp suất đến áp suất lớn nhất của khí làm sạch; 4. Giảm áp suất của mạch điều khiển khí bằng với áp suất kh í quy ể n. Kiểm tra sự phù hợp bằng phân tích rủi ro và thử nghiệm sau. Đường dẫn khí, khi đã được lắp đặt các thiết bị (van, bộ phận nối...) phải được làm đầy bằng khí dễ cháy và được đo b ằ ng máy đo khí. Ngay sau đó, đường dẫn khí phải được làm sạch theo hướng dẫn sử dụng. Khi việc làm sạch được hoàn thành, thành phần bên trong của đường dẫn khí phải được đo bằng máy đo khí để đảm bảo rằng đường dẫn khí đã đư ợ c làm sạch đến mức thấp hơn giới hạn cháy dưới (LFL) của khí. Nếu có nhiều hơn một khí dễ cháy được sử dụng, thử nghiệm phải được lặp lại đối với từng khí. 9.3 V ỏ ngoài 9.3.1 Yêu cầu về thiết kế Bộ điều khiển khí (bên ngoài hoặc bên trong) ph ả i được thiết kế để chịu được hoặc ngăn ngừa nổ. Điều này phải được thực hiện b ằ ng cách tuân th ủ ít nhất một trong các yêu cầu trong 9.3.2 đến 9.3.4. CHÚ THÍCH: Tất cả các thử nghiệm được mô tả dưới đây đều nguy hiểm, và khuyến cáo rằng chúng được thực hiện bởi người đủ năng lực. 9.3.2 Làm sạch v ỏ ngoài Biện pháp làm sạch thường có áp suất dương của khí trơ và thông gió cưỡng bức (ví dụ sử dụng quạt không phát ra l ử a hồ quang). Bất kỳ phương pháp tự động nào làm sạch v ỏ ngoài của bộ điều khiển khí của các khí dễ cháy phải được kích hoạt trước khi các thiết bị điện khác được cấp điện. Khi quạt hoặc thiết bị khác được sử dụng để làm sạch, hoạt động sai phải được chỉ báo và hệ thống phải được ngăn không cho làm việc tiếp. Sau khi l àm sạch, mức khí dễ cháy không được vượt quá giới hạn nổ dưới (LEL). Kiểm tra sự phù hợp trong môi trường không có gió lùa bằng a) hoặc b) dưới đây. a) Mô ph ỏ ng một sự rò r ỉ khí liên tục bên trong lớp vỏ ngang bằng tốc độ lưu lượng và áp suất lớn nhất nh ư quy định của nhà chế tạo. Giám sát và điều chỉnh khí trong vỏ cho đến khi đạt bão hòa hoặc ổn định. Kích hoạt (các) thiết bị làm sạch và giám sát khí để đảm bảo nó đạt đến LEL trước khi nguồn đánh lửa c ó thể có được cấp năng lượng. Lặp lại với từng loại khí được sử dụng. b) Đặt một thiết bị tạo hồ quang mô phỏng bên trong v ỏ đượ c làm sạch. Giám sát và điều ch ỉ nh khí trong lớp vỏ ngoài cho đến khi đạt bão hòa hoặc ổn định. Vận hành tất c ả các phương tiện làm sạch và bắt đầu trình tự kh ở i động . Cấp điện cho thiết bị tạo hồ quang để mô phỏng khởi động điện tử, và vận hành liên tục đ ể đảm bảo không có sự mồi cháy nào x ả y ra. Lặp lại với từng loại khí được sử dụng. CHÚ THÍCH 1: Mức kh í an toàn là 50 % LEL. CHÚ THÍCH 2: Tốc độ rò rỉ cần được xem xét khi thực hiện các thử nghiệm này. 9.3.3 Thiết kế an toàn của bộ điều khiển khí 9.3.3.1 Ngăn ngừa mồi cháy Bộ điều khiển khí phải được thiết kế đ ể ngăn ngừa mồi cháy xảy ra bởi sự rò r ỉ khí bên trong lớp v ỏ ngoài. Ki ể m tra sự phù hợp bằng cách thực hiện các thử nghiệm sau. a) Đặt thiết bị được cấp điện, ví dụ bộ điều khiển khí bên ngoài hoặc nguồn điện với bộ điều khi ể n khí b ê n trong, vào một cái túi (hoặc tương tự). b) Mô ph ỏ ng sự rò rỉ khí bên trong thiết bị để tạo khí quyển nổ bên trong. c) Giám sát hỗn hợp cho đến khi nó nằm ở giữa mức LEL và UEL của khí. d) Vận hành bộ điều khiển khí trong thời gian ít nhất 1 h, trong thời gian này t ấ t cả các linh kiện có khả năng gây ra mồi cháy được làm việc theo chu kỳ ít nh ấ t 100 lần. e) Kiểm tra xác nhận rằng không có sự mồi cháy nào xảy ra trong quá trình vận hành. f) Mồi cháy túi (hoặc tương tự) để khẳng định sự có mặt của hỗn hợp d ễ cháy. 9.3.3.2 Sự nguyên vẹn của vỏ ngoài Vỏ ngoài, tức là bộ điều khiển khí bên ngoài hoặc nguồn điện vớ i bộ điều khiển khí bên trong, phải chịu được nổ mà không làm suy giảm mạch bảo vệ. Kiểm tra sự phù hợp bằng cách thực hiện thử nghiệm sau: a) Đặt thiết bị không được cấp điện, ví dụ bộ điều khiển khí bên ngoài hoặc nguồn điện với bộ điều khiển khí bên trong, trong một cái túi (hoặc tương tự) b) Mô ph ỏ ng sự rò rỉ khi bên trong thiết bị để tạo ra khí quyển nổ bên trong. c) Giám sát hỗn hợp cho đến khi nó nằm ở giữa mức LEL và UEL của khí. d) Mồi cháy hỗn hợp d ễ cháy bằng cách sử dụng thiết bị tạo hồ quang lắp bên trong thiết bị đ ể tạo nổ. e) Kiểm tra xác nhận rằng không có mảnh vỡ bay ra. f) Ki ể m tra xác nhận rằng không c ó sự tiếp xúc với phần mang điện nguy hiểm khi sử dụng ngón tay thử nghiệm có khớp quy định trong TCVN 4255 (IEC 60529). g) Kiểm tra xác nhận tính liên tục của mạch bảo vệ bằng cách xem xét bằng mắt và phép đo. 9.3.4 Cấu trúc m ở Bộ điều khiển khí có c ấ u trúc m ở được thiết kế mà k hông có vỏ ngoài hoặc một phần vỏ ngo à i nơi không th ể tích trữ hỗn hợp dễ cháy và gây ra nổ thì phải đ ược xem là an toàn. Ki ể m tra sự phù hợp bằng cách xem xét thiết kế. 9.3.5 V ỏ ngoài đặc Bộ điều khiển khí được thiết kế với vỏ ngoài không chứa bất k ỳ th ể tích trống nào mà có thể chứa oxy hoặc một hỗn hợp d ễ cháy ph ả i được coi là an toàn. Kiểm tra sự phù hợp bằng cách xem xét thiết kế. 9.4 Bộ điều khiển khí bên ngoài Khi sử dụng khí dễ cháy, bộ điều khiển khí bên ngoài chỉ được có các dụng cụ điện hoặc không điện (ví dụ van điện từ, thiết bị đo, lưu lượng kế, mạch điều khiển) cần thiết đ ể dẫn khí đến m ỏ hàn. Ki ể m tra sự phù hợp bằng cách xem xét bằng mắt. 9.5 Bộ điều khiển khí bên trong Khi sử dụng khí dễ cháy, đường dẫn khí của bộ điều k hiển k hí bên trong và các thành phần khí phải được phân cách b ằ ng vách chắn với cốc linh kiện mang điện của nguồn điện bên trong v ỏ ngoài đó. Mạch điều khiển của bộ điều khiển khí c ó thể được đặt ở một trong hai bên của vách chắn. Kiểm tra sự phù h ợ p bằng cách xem xét bằng mắt. 10 Đường dẫn khí 10.1 Ố ng và dây dẫn khí Ố ng và dây dẫn khí phải phù hợp với ứng dụng . Ống và dây dẫn khí phải được chọn theo áp suất lớn nhất tại nhiệt độ danh định lớn nhất theo thông số của sản phẩm. Ố ng c ấ p khí ph ải có mã màu đúng hoặc được đánh d ấ u như quy định trong B ả ng 1. Trong trường hợp mạch cấp kh í vận chuyển nhiều hơn mộ t loại khí, ống và dây dẫn khí không c ầ n đánh dấu với điều kiện thiết kế ngăn ngừa kết nối sai. B ảng 1 - Mã màu và ghi nhãn Khí Màu của v ỏ bọc Axetylen và các kh í dễ cháy khác (trừ LPG, MPS, khí tự nhiên, metan đ ỏ ) Đỏ Oxy Xanh Không khí, nitơ, agon, C O 2 Đen LPG, MPS, khí tự nhiên, metan cam Cam Tất cả các loại khí nhiên liệu (bao gồm trong b ả n này) đỏ - cam Đỏ - cam CHÚ THÍCH 1: Nhà ch ế tạo cần quan tâm đến tính phù hợp của ống dùng cho hydro hoặc propylen. CHÚ THÍCH 2: Bảng này được lấy từ TCVN 6363 (ISO 3821). [8] Kiểm tra sự phù hợp bằng cách xem xét bằng mắt v à thử nghiệm cho trong 10.3. 10.2 Đ ầ u nối ống khí Đầu nối ống cấp khí k hông được có kh ả năng lắp lẫn (ví dụ, cỡ, kiểu ren) đ ể tránh trộn lẫn khí nhiên liệu với khí trơ hoặc oxy/không khí. Kiểm tra sự phù hợp bằng cách xem xét bằng mắt. 10.3 Thử nghiệm rò r ỉ Các bộ phận ở nơi có khí đi qua phải có khả năng vận hành ở áp suất đầu vào danh định tại nhiệt độ vận hành danh định, mà kh ô ng xảy ra rò rỉ nguy hiểm như quy định của nhà chế tạo. Kiểm tra sự phù hợp bằng thử nghiệm do nhà chế tạo quy định đ ể đảm bảo cụm lắp ráp đã an toàn. CHÚ THÍCH: Không khí hoặc khí trơ sử dụng trong thử nghiệm này không n ê n chứa tạp ch ấ t làm thoái hóa các linh kiện s ử dụng O 2 . 11 Mạch điều khiển Mạch điều khiển kh ô ng nối với mạch hàn ph ả i đáp ứng các yêu cầu dưới đây. a) Điện áp làm việc của mạch điều khiển không được vượt quá 250 V. b) Máy biến áp có các cuộn dây riêng rẽ phải được sử dụng để cấp điện cho mạch điều khi ể n. c) Phải có bảo vệ quá điện áp. d) Phải có bảo vệ quá dòng. e) Phải đánh giá điều kiện sự cố đơn có th ể làm giảm an t oàn. f) Mạch thứ cấp của biến áp, trừ loại dùng cho SELV, phải được nối đất. g) Cách điện của bó dây dẫn phải được tính theo điện áp cao nhất của dây dẫn bất kỳ. h) Phần mềm và mạch logic không được ảnh hư ở ng tiêu cực đến an toàn. i) Mạch điều khiển nằm bên ngoài vỏ ngoài phải được cách ly với mạch sơ cấp bằng cách điện kép hoặc cách điện tăng cường. CHÚ THÍCH 1: Các yêu cầu này dựa trên IEC 60204-1 [5]. Kiểm tra sự phù hợp bằng phép đo hoặc phân tích, khi thích hợp. CHÚ THÍCH 2: Các kiểu mạch điều khiển: a) Mạch điều khiển bên t rong vỏ ngoài của thiết b ị hàn/cắt; b) Mạch điều khiển dùng làm giao diện giữa nguồn điện và thiết bị ngoại vi được nhà chế tạo thiết kế; c) Mạch điều khiển được đặt ở giữa nguồn đ iện và các loại thiết bị b ổ sung k hác; d) Mạch điều khiển được đặt bên trong bộ điều khiển khí. 12 Tấm thông số 12.1 Bộ điều khiển khí bên ngo à i Như quy định trong Điều 15 của TCVN 8094-1 (IEC 60974-1), với điều chỉnh sau (nếu thuộc đối tượng áp dụng): a) loại khí được sử dụng; b) áp suất khí đ ầu vào lớn nhất; c) lưu lượng lớn nhất cho mỗi loại khí. Xem Phụ lục B đối với ví dụ bố trí tấm thông số có thể được sử dụng cho bộ điều khiển khí bên ngoài. 12.2 Bộ điều khiển kh í bên trong Đối với bộ điều khi ể n khí bên trong v ỏ của nguồn điện hàn, thông số về nguồn điện hàn quy định trong Điều 15 của TCVN 8094-1 (IEC 60974-1) phải được sử dụng với những bổ sung sau: a) tham chiếu đến tiêu chuẩn; b) loại khí được sử dụng; c) áp suất khí đầu vào lớn nhất; d) lưu lượng lớn nhất cho mỗi loại khí. 13 Hướng dẫn và ghi nhãn Từng bộ điều khiển khí phải được cung cấp kèm hướng dẫn và ghi nhãn. 13.1 Hướng d ẫn Như quy định trong 17.1 của TCVN 8094-1 (IEC 60974-1), với bổ sung sau (nếu thuộc đối tượng áp d ụng): a) thông tin để lựa chọn và nối ống khí và cáp l/O; b) thông tin về EMC đặc trưng cho việc lắp đặt và vận hành thiết bị quy định trong tiêu chuẩn này; c) thông tin liên quan đến làm sạch khí ( ví dụ, sau mỗi lần thay đổi trong việc dẫn khí); d) yêu cầu về thông khí khi lắp đặt; e) lưu lượng khí và áp suất lớn nhất; f) thông tin liên quan đến nguồn khí (ví dụ, độ tinh khiết); g) trạng thái mà bộ hãm nổ sớm được y ê u cầu (trừ trường hợp không có giá trị với các khí đặc biệt hoặc áp suất yêu cầu) đ ể ngăn lửa khỏi lan truyền ngược lại nguồn cấp khí; h) tuổi thọ và việc thay ống mềm b ê n trong được khuyến cáo cho khí dễ cháy và oxy; i) thông tin về sự nhiễm bẩn của đường ống oxy; j) thông tin chung đặc trưng cho việc lắp đặt và vận hành thiết bị quy định trong tiêu chu ẩ n này (ví dụ vị trí mỏ hàn liên quan đến bộ điều khiển khí và nguồn cấp của nó). CH Ú THÍCH: M ỏ hàn được sử dụng trong hàn hồ quang, cắt và tạo lỗ plasma là một nguồn đánh lửa hiển nhiên cần thiết cho chức năng dự kiến của n ó . Kiểm tra sự phù hợp bằng cách xem xét b ằ ng mắt. 13.2 Ghi nhãn Như quy định trong 17.2 của TCVN 8094-1 (IEC 60974-1), (nếu thuộc đối tượng áp dụng) với b ổ sung sau. Từng mối nối kh í ph ả i được ghi nhãn một cách rõ ràng và không tẩy xóa được. Các mối nối khí phải được ghi nhãn với áp suất lớn nh ấ t và loại khí. Ki ể m tr a sự phù hợp bằng xem x é t bằng mắt. Phụ lục A (tham khảo) Sơ đồ hệ thống plasma cơ khí hóa Hình A.1 - Ví dụ về hệ thống plasma cơ khí hóa Phụ lục B (tham khảo) Ví dụ về bố trí tấm thông số CHÚ DẪN 1 Tên hoặc địa chỉ của nhà chế tạo hoặc nhà phân phối hoặc nhà nhập kh ẩ u, và nh ã n hiệu thương mại và nước xuất xứ, nếu có yêu cầu 2 Tham chiếu đến tiêu chu ẩ n này để khẳng định bộ điều khiển khí đáp ứng với các yêu cầu trong tiêu chu ẩ n 3 Kiểu (m ã nhận biết) do nhà chế tạo cung cấp và khả năng truy xu ấ t nguồn gốc của dữ liệu thiết kế và chế tạo, ví dụ số sêri 4 Loại khí được sử dụng ( ví dụ, H 2 hoặc O 2 ) 5 Điện áp nguồn danh định: V 6 Dòng đ iện nguồn l ớ n nh ấ t danh định: A 7 Áp suất khí đầu vào lớn nhất: MPa (bar) 8 Lưu lượng khí lớn nhất đối với mỗi khí: l/min 9 Cấp bảo vệ bằng vỏ ngo à i: IPXX Hình B.1 - Nguyên tắc của tấm thông số THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [ 1] IEC 60050-426:2008, I nternational Electrotechnical Vocabulary - Part 426: Equipment for explosive atmospheres [2] IEC 60204-1, Sa fe ty of machinery - Electrical equipment of machines - Part 1: General requirements [3] IEC 60664-1, I nsu l ation coordination for equipment w ithin low-voltage systems - Part 1: Pr i nciples, requirements and tests [4] TCVN 8094-2 (IEC 60974-2), Thiết bị hàn hồ quang - Phần 2: Hệ thống làm mát bằng chất lỏng [5] TCVN 8094-3 (IEC 60974-3), Thiết b ị hàn hồ quang - Phần 3: Thiết bị mồi và thiết bị ổ n định hồ quang [6] TCVN 8094-7 ( I EC 60974-7), Thiết bị hàn hồ quang - Phần 7: Mỏ hàn [7] IEC 61010-1:2001, Sa f ety requirements for electrical equipment for measurement, control, and laboratory use - Part 1: General requirements [8] TCVN 6363 (ISO 3821), Thiết bị hàn khí - Ố ng mềm bằng cao su dùng cho hàn, cắt và quá trình liên quan [9] ISO 12170, Gas wel d ing equipment - Thermoplastic hoses for welding and allied processes MỤC LỤC Lời nói đầu 1 Phạm vi áp dụng 2 Tài liệu viện dẫn 3 Thuật ngữ và định nghĩa 4 Điều kiện môi trường 5 Thử nghiệm 6 Bảo vệ ch ố ng điện giật 7 Yêu cầu về nhiệt 8 Mối nối dùng cho m ỏ cắt bằng plasma 9 Yêu cầu về cơ 10 Đường d ẫ n khí 11 Mạch điều khiển 12 Tấm thông số 13 Hướng dẫn và ghi nhãn Phụ lục A ( tham khảo) - Sơ đồ hệ thống plasma cơ khí hóa Phụ lục B (tham khảo) - Ví dụ về bố trí tấm thông số Thư mục tài liệu tham khảo 1) Con số trong ngoặc vuông tham chiếu đến Thư mục tài liệu tham khảo