TCVN4738:1989

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 4738:1989 về bảo quản gỗ - Thuật ngữ và định nghĩa TIÊU CHUẨN VIỆT NAM TCVN 4738-89 BẢO QUẢN GỖ THUẬT NGỮ VÀ ĐỊNH NGHĨA Conservation of wood Terminology and definitions Tiêu chuẩn này dựa theo ST. SEV 2021-79. THUẬT NGỮ ĐỊNH NGHĨA 1. Bảo quản gỗ Các biện pháp tổng hợp nhằm kéo dài tuổi thọ của gỗ trong sử dụng 2. Độ bền của gỗ Khả năng chống lại các nhân tố phá hoại gỗ 3. Độ bền tự nhiên 4. Độ bền nhân tạo của gỗ Độ bền của gỗ đã được bảo quản 5. Sự phá hoại của gỗ do sinh vật 6. Các loại sinh vật phá hoại gỗ Bacteri, nấm, côn trùng… và các loại sinh vật gây hại khác xâm nhập và phá hoại gỗ 7. Thời kỳ phá hoại mạnh của sinh vật Khoảng thời gian gỗ bị các sinh vật phá hoại mạnh, tính theo tháng 8. Điều kiện sử dụng gỗ Điều kiện môi trường trong thời gian sử dụng gỗ 9. Đối tượng bảo quản gỗ Các sản phẩm gỗ được bảo quản 10. Khả năng dễ tổn thương của đối tượng bảo quản Khả năng xâm nhập bởi các loại sinh vật và tốc độ phá hoại của sinh vật đối với đối tượng bảo quản. 11. Vùng đất – không khí Phạm vi mà đối tượng bảo quản đặt trong đất thích hợp nhất cho sự phá hoại của các sinh vật, tức ranh giới giữa các phần phía trên và phía dưới mặt đất và xung quanh 12. Ẩm độ sử dụng của gỗ Là ẩm độ thăng bằng của gỗ trong điều kiện sử dụng 13. Sự giảm hiệu lực bảo quản Sự giảm độ bền nhân tạo của gỗ do tác dụng của các nhân tố hóa lý cũng như các loại sinh vật HÌNH THỨC BẢO QUẢN VÀ THUỐC BẢO QUẢN 14. Bảo quản gỗ xây dựng Bảo quản gỗ dùng trong các công trình xây dựng nhằm ngăn cản hoặc loại trừ sự phá hoại của các sinh vật và lửa đối với các đối tượng bảo quản. 15. Bảo quản bằng hóa chất Bảo quản gỗ bằng các hóa chất có tác dụng ngăn cản hoặc loại trừ sự phá hoại của các đối tượng bảo quản 16. Bảo quản tạm Bảo quản gỗ bằng các hóa chất để đề phòng sự xâm nhập phá hoại của các sinh vật đối với các đối tượng bảo quản trong thời gian nhất định 17. Bảo quản gỗ bằng hóa chất Dùng hóa chất có tác dụng ngăn chặn sự phá hoại tiếp tục của các sinh vật đối với các đối tượng bảo quản 18. Bảo quản bằng phương pháp vật lý Dùng phương pháp vật lý để ngăn chặn sự phá hoại tiếp tục của các loại sinh vật đối với các đối tượng bảo quản 19. Bảo quản bổ sung Bảo quản các đối tượng mà trước kia đã được bảo quản 20. Bảo quản toàn diện cho gỗ Bảo quản cho gỗ chống sự tác động đồng thời của hai hoặc nhiều nhân tố bất lợi 21. Bảo quản bề mặt của gỗ Xử lý bằng hóa chất lên bề mặt đối tượng bảo quản với mục đích phòng ngừa sự xâm nhập của các loại sinh vật 22. Hun hơi cho gỗ Bảo quản bằng hóa chất theo phương pháp hun hơi cho các đối tượng bảo quản 23. Các thuốc bảo quản Các hóa chất dùng để bảo quản gỗ 24. Thuốc chống nấm cho gỗ Thuốc bảo quản chống chống sự xâm nhập của nấm vào gỗ 25. Độc tính của thuốc chống nấm Hoạt chất làm giảm hoạt động sống của các loại nấm hại gỗ 26. Thuốc chống côn trùng hại gỗ Thuốc bảo quản phòng chống côn trùng xâm nhập phá hoại gỗ 27. Độc tính của thuốc chống côn trùng Hoạt chất làm giảm hoạt động sống của côn trùng phá hoại gỗ 28. Thuốc chống cháy cho gỗ 29. Chất cách ẩm cho gỗ Thuốc bảo quản có tác dụng ngăn cản hoặc làm giảm khả năng hút ẩm của gỗ 30. Thuốc bảo quản nhiều tác dụng Thuốc bảo quản có tác dụng phòng đồng thời hai hoặc nhiều tác nhân bất lợi đối với gỗ TÍNH THẤM CỦA THUỐC BẢO QUẢN VÀ CÁC CHỈ SỐ NGÂM TẨM 31. Khả năng thấm của gỗ Khả năng của gỗ thấm dung dịch tẩm được biểu thị bằng tính thấm của khoảng trống (trong gỗ) 32. Tính thấm của gỗ Khả năng của gỗ thấm được và cho các chất lỏng đi qua 33. Dung dịch tẩm Chất lỏng được đưa vào gỗ trong quá trình ngâm tẩm 34. Khoảng trống trong gỗ Thể tích tổng cộng của các mạch có thể chứa được dung dịch tẩm 35. Thể tích phần gỗ được tẩm Phần khoảng trống trong gỗ có chứa một lượng dung dịch tẩm nhất định khi tẩm theo một phương pháp nhất định 36. Khả năng thấm dung dịch tẩm Khả năng của các dung dịch tẩm thấm vào gỗ khi tẩm 37. Tính chất thấm của thuốc bảo quản Khả năng của thuốc bảo quản thấm vào gỗ và phân bố trong gỗ 38. Sự ổn định của thuốc bảo quản ở trong gỗ Quá trình chuyển hóa trong gỗ từ các chất tan trong nước thành các chất không tan 39. Tốc độ tẩm Lượng dung dịch tẩm thấm được trên đơn vị thể tích gỗ ứng với đơn vị thời gian 40. Tốc độ thấm sâu của dung dịch tẩm Là chiều sâu thấm thuốc ứng với đơn vị thời gian 41. Rỉ thuốc Thuốc tẩm rỉ ra trên bề mặt gỗ tẩm trong thời gian cất trữ và sử dụng 42. Kết tinh thuốc Thuốc rỉ ra và tích lại trên bề mặt gỗ tẩm, dung môi bay đi còn lại dạng kết tinh hay bột 43. Rửa trôi thuốc Thuốc bảo quản bị rửa trôi từ gỗ tẩm ở điều kiện môi trường xung quanh ướt 44. Tính ăn mòn của thuốc Tính chất của thuốc bảo quản tác động lên kim loại hoặc các vật liệu khác gây ra sự phá hoại bề mặt hay làm giảm các chỉ số cơ lý CÔNG NGHỆ NGÂM TẨM GỖ 45. Chuẩn bị gỗ trước khi tẩm Toàn bộ các quá trình chuẩn bị nhằm đảm bảo các thông số bảo quản gỗ đã cho, bao gồm bóc vỏ, gia công cơ giới, sấy, băm 46. Băm gỗ Tạo ra các hệ thống lỗ có chiều sâu định trước ở các sản phẩm gỗ cần tẩm 47. Ẩm độ gỗ trước khi tẩm 48. Tẩm gỗ Dẫn vào gỗ các thuốc có tác dụng để nâng cao tính chất gỗ 49. Chu trình tẩm gỗ Toàn bộ các hoạt động khác nhau có liên quan với nhau và được thực hiện trong khoảng thời gian ngắn của quá trình tẩm gỗ 50. Tẩm kép Tẩm thứ tự cho gỗ bằng 2 loại thuốc khác nhau 51. Tẩm cục bộ Tẩm ở phạm vi đã bị phá hoại mạnh nhất của đối tượng bảo quản 52. Quét Tẩm thẩm thấu hay là thấm theo mạch bằng cách quét dung dịch hoặc cao lên bề mặt gỗ 53. Tẩm bằng phương pháp quấn băng Tẩm thẩm thấu bằng cách quấn băng có chứa cao bảo quản 54. Tẩm theo phương pháp khoan lỗ Tẩm thẩm thấu qua các lỗ khoan theo chiều ngang cho cao, bột hay các dạng đặc biệt vào lỗ khoan đó 55. Ngâm Tẩm theo mạch hay là thẩm thấu gỗ được ngâm trong dung dịch tẩm 56. Tẩm nóng-lạnh Tẩm gỗ dưới áp lực, do chênh lệch áp lực nảy sinh do đun nóng và ngâm lạnh 57. Tẩm áp lực Tẩm gỗ dưới áp lực trong các bình kín 58. Tẩm chân không – áp lực không khí – chân không Tẩm gỗ dưới áp lực không khí, có sử dụng chân không ban đầu và chân không cuối cùng 59. Tẩm chân không – áp lực chân không Tẩm gỗ dưới áp lực cao hơn áp lực không khí có sử dụng chân không ban đầu và chân không cuối cùng 60. Tẩm áp lực – chân không Tẩm gỗ dưới áp lực cao và tẩm chân không 61. Tẩm theo chu kỳ Tẩm áp lực chân không lặp lại nhiều lần 62. Tẩm dao động Tẩm theo chu kỳ ngắn 63. Rút thuốc Lượng dung dịch tẩm được rút ra từ gỗ đã tẩm do giảm áp suất ở giai đoạn cuối cùng 64. Tẩm hỗn hợp sấy-tẩm Tẩm gỗ trong thùng và sấy gỗ trong dung dịch tẩm dưới tác dụng của chân không hay áp lực không khí 65. Tẩm áp lực thẩm thấu Tẩm áp lực cho gỗ tươi bằng dung dịch thuốc muối đậm đặc và sau đó giữ để thuốc thẩm thấu 66. Duy trì thẩm thấu Giữ gỗ đã xử lý thuốc bảo quản ở các điều kiện để sao cho thuốc tiếp tục thẩm thấu 67. Chống thấm nước cho gỗ tẩm Quét hoặc phủ bề mặt gỗ tẩm để phòng ngừa ẩm hay rửa trôi thuốc 68. Giới hạn thấm Tẩm đến lúc lượng thuốc về thực tế không thể thấm thêm THÔNG SỐ BẢO QUẢN CỦA GỖ TẨM 69. Lượng thuốc bám Lượng thuốc được giữ lại trên gỗ khi quét trên bề mặt gỗ và được tính theo g/m 2 70. Độ sâu thấm thuốc Độ sâu thuốc đã thấm vào gỗ tính bằng milimet 71. Lượng thấm chung Lượng thuốc bám vào gỗ sau khi tẩm tính theo thể tích gỗ tẩm và tính bằng lít/m 3 hay kg/m 3 72. Lượng thấm thuần Lượng thuốc thấm vào gỗ sau khi tẩm, tính theo thể tích của phạm vi gỗ được tẩm và tính bằng lít/m 3 hay kg/m 3 73. Lớp áo bảo vệ Toàn bộ bề mặt của đối tượng đã được tẩm 74. Chênh lệch lượng chứa thuốc Sự khác nhau về lượng thuốc trên toàn bộ chiều sâu thấm thuốc tính theo kg/m 3 75. Greadien phân bố thuốc Chênh lệch lượng chứa thuốc trên đơn vị chiều sâu vùng thấm thuốc, tính theo kg/m 3 trên 1 milimet