745/HTQTCT-HT

Công văn 745/HTQTCT-HT năm 2016 hướng dẫn nghiệp vụ hộ tịch do Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực ban hành BỘ TƯ PHÁP CỤC HỘ TỊCH, QUỐC TỊCH, CHỨNG THỰC ------- CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc --------------- Số: 745/ HTQTCT-HT V/v hướng dẫn nghiệp vụ hộ tịch Hà Nội, ngày 28 tháng 0 4 năm 20 16 Kính gửi: Sở Tư pháp thành ph ố Hồ Chí Minh Trả lời Công văn số 857/STP-HCTP ngày 29/02/2016 của S ở Tư pháp thành phố Hồ Chí Minh đề nghị hướn g dẫn nghiệp vụ đăng ký hộ tịch theo quy định của Luật hộ tịch và văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật hộ tịch, Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thự c có ý kiến như sau: 1. Về quy định chung - Quy định tại khoản 4 Điều 3 Nghị định số 123/2015/NĐ-CP ; khoản 1 Điều 4 Thông tư số 15/2015/TT-BTP chỉ áp dụng đối với các thủ tục đăng ký hộ tịch theo quy định của Luật hộ tịch, Nghị định số 123/2015/NĐ-CP phải gửi văn bản yêu cầu xác minh như: c ấp Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân, đăng ký lại khai sinh, kết hôn. Đối với các thủ tục đăng ký hộ tị ch còn lại, để t rá nh tình trạng cố t ì nh kéo dài thời gian giải quyết hồ sơ, gây ảnh hưởng đến người dân hoặc tùy tiệ n trong việc cho phép người có yêu c ầ u đăng k ý hộ tịch cam đoan, Sở T ư pháp cần chỉ đạo các cơ quan đăng ký hộ tịch, đặc biệt là đội ngũ công chức làm công t ác hộ tịch nâng cao trách nhiệm khi giải quyết thủ tục hành chính, chủ động đôn đốc, bảo đảm thời hạn xác minh. Bê n cạnh đó, Sở Tư pháp cần chỉ đạo, phối hợp với các cơ quan liên quan b ả o đ ả m kết quả xác minh hiệu quả, đúng thời hạn, đồng thời thường xuyên thực h i ện việc thanh tra, kiểm tra để kịp thời phát hiện, xử lý những trường hợp vi phạm quy định pháp luật về hộ tịch. - Trường hợp công dân Việt N a m đồng thời có quốc tịch nước ngoài yêu cầu đăng ký hộ tịch tại Việt Nam thì Ủy ban nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết. Vi ệ c ghi quốc tịch trong gi ấ y tờ hộ tịch của công dân Việt Nam đồng thời có qu ố c tịch nước ngoài được t h ực hiện theo quy định tại Điều 24 Nghị định số 78/2009/NĐ-CP ng à y 22/9/ 2009 c ủ a Chính ph ủ quy định chi tiết và hướng dẫn t hi hành một số điều của Luật Quốc tịch Việt Nam. 2. Về thủ tục đăng ký khai sinh - Vi ệ c thông báo đến Ủy ban nhân dân cấp x ã nơi thường trú sự kiện hộ tịch đã được đăng ký theo quy định tại khoản 4 Điều 5 Luật hộ tịch , nhằm bảo đảm nguyên tắc mỗi sự kiện hộ tịch chỉ được đăng ký tại một cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền; các giấy tờ h ộ tịch được cấp do người dân cam đoan không đúng sự thật đều không có giá trị và phải thu hồi, hủy b ỏ . Đồng thời, để cơ quan qu ả n lý hộ tịch nắm rõ được tình trạng hộ tịch của cá nhân trong giai đoạn chuyển tiếp. Do vậy, đề nghị Sở Tư pháp quán triệt các cơ quan đăng ký hộ tịch trên địa bàn thực hiện nghiêm túc trách nhiệm thông báo theo quy định của Luật hộ tịch; trường hợp đăng ký khai sinh không phải tại nơi thường trú của người mẹ thì cơ quan đăng ký hộ tịch có trách nhiệm thông b á o về Ủy ban nhân dân cấp xã nơi thường trú của người mẹ. - Việc xác định thẩm quyền đăng ký khai sinh cho trẻ bị bỏ rơi được thực hiện theo quy định tại Điều 14 Nghị định số 123/2015/NĐ-CP , theo đó Ủy ban nhân dân cấp xã nơi phát hiện trẻ bỏ rơi có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho trẻ. 3. Về thủ tục đăng ký kết hôn - Về mẫu giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân c ủ a một số quốc gia cấp cho công dân nước đó sử dụng t rong hồ sơ đăng ký kết hôn có yếu tố nước ngoài, Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực đã cung cấp cho các S ở Tư pháp theo C ô ng văn số 1020/HTQTCT-HT ngày 13/02/2015 và Công văn số 4488/HTQTCT-HT ngày 21/8/2015, đề nghị Sở Tư pháp hướng dẫn các địa phương thực hiện. Trong thời gian tới, Cục sẽ trao đ ổ i th ê m với Đại sứ quán một số nước tại Việt Nam để tiếp tục cập nhật. - Trường hợp có vướng mắc về xác định giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân của người nước ngoài có quốc tịch một nước, nhưng thường trú ở nước khác, khi giải quyết yêu cầu đăng ký kết hôn, đề nghị Sở Tư pháp cung cấp thông tin cụ thể để Cục trao đ ổ i với Cơ quan đại diện của nước mà người đó mang quốc tịch để có hướng dẫn thực hiện. 4. Về thủ tục thay đ ổ i, c ả i chính, bổ sung hộ tịch, xác định lại dân tộc - Thẩm quyền thay đổ i, cải chính, bổ sung hộ tịch, xác định l ại dân tộc cho công dân Việt Nam cư trú ở t rong nước được thực hiện theo quy định tại Điều 27 và khoản 3 Điều 46 của Luật hộ tịch . - Quy định tại đoạn 2 khoản 2 Điều 28 của Luật hộ tịch được hiểu : Đối v ớ i trường hợp thay đổi , cải chính hộ tịch liên quan đến Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn thì ngoài việc cấp trích lục thay đổi, cải chính, thì cơ quan đăng ký hộ tịch còn phải ghi những nội dung thay đổi, cải chính vào mặt sau Giấy khai s i nh, Giấy chứng nhận kết hôn. Tr ư ờng hợp người có yêu c ầ u không còn bản chính Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn thì giải quyết yêu cầu thay đ ổ i, cải chính trong S ổ đăng ký khai sinh, Sổ đăng ký k ế t hôn. Sau khi thay đổi, cải chính hộ tịch, Cơ quan đ ăng ký hộ tịch căn cứ vào Sổ hộ tịch cấp bản sao trích lục khai sinh, bản sao trích lục kết hôn có nội dung đã được thay đổi, c ả i chính cho người có yêu cầu. - Việc bổ sung hộ tịch được thực hiện theo quy định tại Điều 29 Luật hộ tịch . Trường hợp yêu cầu bổ sung ngày, tháng sinh cho người không có Gi ấ y chứng sinh nhưng đã có hồ s ơ , giấy tờ cá nhân, nhưng ngày, tháng sinh trong các giấy t ờ đó không thống nhất thì cơ quan đăng ký hộ tịch vận dụng quy định tại khoản 5 Điều 26 Nghị định số 123/2015/NĐ-CP để xác định ngày, tháng sinh. Trường hợp yêu cầu bổ sung ng à y, tháng sinh cho người ch ư a có hồ sơ, giấy tờ c á nhân thì cơ quan đăng ký hộ t ịch vận dụng quy định tại khoản 4 Điều 27 Nghị định số 123/2015/NĐ-CP ng ày 15/11/2015 và khoản 2 Điều 22 Thông tư số 15/2015/TT-BTP để xác định ngày, tháng sinh, cụ thể như sau: Nếu không xác định được ngày sinh thì ghi ngày đ ầu tiên của tháng sinh; nếu không xác định được ngày, tháng sinh thì ghi ngày 01 tháng 01 của năm sinh. 5. Cấp giấy xác nhận t ìn h trạng h ô n nhân - Theo quy định tại Nghị định 123/2015/NĐ-CP thì ch ỉ cấp 01 b ả n chính Giấy xác nhận tình trạng hôn nhâ n cho mỗi lần yêu cầu (với mục đích cụ th ể ) của người dân. Do vậy, đề nghị Sở Tư pháp chỉ đạo, quán triệt Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện đúng các quy định của Nghị định. - Trường hợp công dân Việt Nam đã có thời gian c ư trú ở nước ngoài, nay về thường trú tại Việt Nam khi yêu cầu cấp xác nhận tình trạng hôn nhân tại Ủy ban nhân dân cấp xã thì phải có giấy t ờ chứng minh tình trạng hôn nhân trong thời gian cư trú ở nước ngoài. Trường hợp người đó không chứng minh được tình trạng hôn nhân của mình th ì Ủy b a n nhân dân cấp xã có văn bản đề nghị Cục Lãnh sự, Bộ Ngoại giao đ ề nghị xác minh tình trạng hôn nhân của người đ ó . N ế u qu á thời hạn xác minh mà không nhận văn bản tr ả lời kết quả xác minh hoặc Cục Lãnh sự, Bộ Ngoại giao từ chối xác minh theo y êu cầu của Ủy ban nhân dân, thì cho phép người yêu cầu lậ p văn bản cam đoan về nội dung cần xác minh theo quy định tại Điều 4 Thông tư số 15/2015/TT-BTP . Đối với trường hợp người yêu cầ u cấp Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân đã từng đăng ký thường trú ở nhiều nơi khác nhau mà người đó đã chứng minh được tình trạng hôn nhân của mình hoặ c Ủy ban nhân dân cấp xã đã có kết quả xác minh về t ình trạng hôn nhân của người đ ó ở những nơi thường trú trước đây thì những căn cứ này được s ử dụng để c ấp G i ấy xác nhận tình trạng hôn nhân ở nh ữ ng lần khác nhau. - Trường hợp công dân Việt Na m đang cư trú ở nước ngoài có yêu cầu xác nhận tình trạng hôn nhân trong thời gian thường trú ở trong nước thì Ủ y ban nhân dân cấp xã nơi thường tr ú trước khi xuất cảnh của người đ ó thực hiện cấp xác nhận tình trạng hôn nhân. 6. Ghi chú ly hôn Th ẩ m quyền ghi chú ly hôn tại n ơi cư trú theo quy định của Điều 38 của Nghị định số 123/2015/NĐ-CP được hiểu là nơi cư trú của cá nhân tại thời điểm yêu cầu ghi chú ly hôn. Trường hợp công dân Việt Nam chung sống với người khác như vợ, chồng không đăng ký k ế t hôn, sau đ ó cư trú ở nước ngoài, đã được cơ quan c ó th ẩ m quyền của nước ngoài giải quyết ly hôn/hủy việc kết hôn, nay ngư ờ i đó có yêu cầu ghi chú ly hôn để kết hôn mới th ì Ủy ban nhân dân cấp huyện nơi đăng ký kết hôn mới có th ẩ m quyền giải quyết yêu cầu ghi chú ly hôn. 7. Đăng ký nhận cha, mẹ, con Chứng cứ để chứng minh quan hệ cha, mẹ, con đã được Bộ Tư pháp hướng dẫn cụ thể tại Điều 11 Thông tư số 15/2015/TT-BTP , do vậy, đề nghị Sở Tư pháp chủ động nghiên cứu để hướng dẫn cơ quan đăng ký hộ tịch thực hiện. 8. Đăng ký lại khai sinh Việc xác định nội dung đăng ký lại khai sinh được thực hiện theo hướng dẫn tại Điều 10 Thông tư số 15/2015/TT-BTP ; trường hợp cha, mẹ của người được đăng ký lại khai sinh đã chết thì người có yêu cầu đăng ký lại khai sinh phải xu ấ t trình gi ấ y tờ chứng minh việc cha, mẹ ch ế t; nội dung được xác định theo giấy tờ quy định tại Điều 9 Thông tư số 15/2015/TT-BTP ; phần ghi về nơi cư trú của cha, mẹ trong Giấy khai sinh của người con ghi “ đã chết” . 9. Đối với những nội dung Luật Hôn nhân và gia đình, Luật hộ tịch, Nghị định số 123/2015/NĐ-CP Thông tư số 15/2015/TT-BTP đã có quy định cụ thể, đề nghị Sở Tư pháp chủ động nghiên cứu để hướng dẫn địa phương thực hiện, Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực không hướng dẫn lại. Trường hợp có vướng mắc phát sinh trong thực ti ễ n, đ ề nghị Sở Tư pháp cung c ấ p thông tin cụ thể để Cục có chỉ đạo, hướng dẫn. Trên đây là ý kiến của Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực để S ở Tư pháp tri ể n khai, thực hiện ./. Nơi nhận: - Nh ư trên; - Thứ trưởng Nguyễn Khánh Ngọc (để b/cáo); - Cục trư ở ng (để b/cáo); - Cổng thông tin điện t ử BTP (để đăng tải ); - Lưu: VT (H ả i). KT. CỤC TRƯỞNG PHÓ CỤC TRƯỞNG Trần Thị Lệ Hoa