TCVN6717:2000

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6717:2000 (ISO 13338 : 1995) về Xác định tính ăn mòn mô của khí hoặc hỗn hợp khí do Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường ban hành TIÊU CHUẨN VIỆT NAM TCVN 6717 : 2000 (ISO 13338 : 1995 E) XÁC ĐỊNH TÍNH ĂN MÒN MÔ CỦA KHÍ HOẶC HỖN HỢP KHÍ Determination of tissue corroviveness of a gas or gas mixture Lời nói đầu TCVN 6717 : 2000 hoàn toàn tương đương với ISO 13338 : 1995E. TCVN 6717 : 2000 do Ban kỹ thuật Tiêu chuẩn TCVN/TC 58 Bình chứa ga biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường ban hành. XÁC ĐỊNH TÍNH ĂN MÒN MÔ CỦA KHÍ HOẶC HỖN HỢP KHÍ Determination of tissue corroviveness of a gas or gas mixture 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này cung cấp - danh mục đầy đủ chỉ số tính ăn mòn đối với khí tinh khiết của chúng: - phương pháp tính toán, khi không có các số liệu thực nghiệm liên quan đến tính ăn mòn của từng khí thành phần đối với hỗn hợp khí; để xác định tính ăn mòn mô của khí và hỗn hợp khí do đó có thể phân loại bộ nối đầu ra thích hợp cho từng loại khí và hỗn hợp khí. 2. Tiêu chuẩn trích dẫn TCVN 6551 : 1999 (ISO 5145 : 1990) Đầu ra của van chai chứa khí và hỗn hợp khí - Lựa chọn và xác định kích thước. 3. Định nghĩa và ký hiệu 3.1. Định nghĩa Trong tiêu chuẩn này sử dụng các định nghĩa sau: 3.1.1. Tính ăn mòn mô của khí hoặc hỗn hợp khí (tissue coorrosivenness of gases or gas mixture): Khả năng của khí làm hư hỏng hoặc phá hủy mô sống (mắt, da và các màng nhầy). 3.1.2. Khí kích ứng (irritant gas): Khí có thể gây ra các phản ứng tức thời cho da, mắt và các màng nhầy. Chú thích 1 - Khí kích thích được coi như không ăn mòn theo TCVN 6551 : 1999 (ISO 5145). 3.2. Ký hiệu L giới hạn V thể tích C biểu thị thành phần khí ăn mòn C+ biểu thị thành phần khí ăn mòn mạnh i biểu thị thành phần khí kích thích. nc biểu thị thành phần khí không ăn mòn 4. Phân loại Xác định hai mức của tính ăn mòn (C+: ăn mòn mạnh, C: ăn mòn), để chuẩn bị độ chính xác cao hơn trong phương pháp tính toán tính ăn mòn của hỗn hợp khí. Theo qui định trên, các khí được phân loại vào các loại sau: C+: ăn mòn mạnh C: ăn mòn ăn mòn theo TCVN 6551 : 1999 (5145 : 1990) i: kích thích nc: không ăn mòn, không kích thích không ăn mòn theo TCVN 6551 : 1999 (ISO 5145 : 1990) Đối với định nghĩa đầy đủ với mục đích để nối chai chứa, các điều của mã số FTSC được xác định ở phía dưới của bảng 1 cũng phải được dùng trong tính toán. 0: không ăn mòn, không kích thích (nc) 1: dạng axit không halogen (C+, C hoặc i) 2: cơ sở (C+, C hoặc i) 3: dạng axit halogen (C+, C hoặc i). 5. Loại ăn mòn đối với khí tinh khiết Loại ăn mòn của từng loại khí (C+, C, i hoặc nc) tương ứng với phân loại xác định ở điều 4 được qui định. Bảng 1 - Loại ăn mòn của khí tinh khiết Số nhóm Tên chất khí Công thức hóa học Từ đồng nghĩa Mã FTSC Loại ăn mòn 7 Amoniac NH 3 R717 0202 C 4 Antimon pentaflorua SbF 5 0303 C+ 8 Arsen AsH 3 2300 nc 12 Bis (triflometyl) peroxit (CF 3 ) 2 O 2 4300 nc 4 Bo triclorua BCl 3 Bo clorua 0203 nc 4 Bo triflorua BF 3 Bo florua 0253 C+ 12 Brom pentaflorua BrF 5 4303 C+ 12 Brom triflorua BrF 3 4303 C+ 4 Brom aceton CH 3 COCH 2 Br 0303 C 13 Buta-1,3-dien (bị cấm) CH 2 =CH-CH=CH 2 5100 nc 8 Cacbon monoxit CO 2250 nc 8 Cacbonyl sunphua COS Cacbonoxylsunphua 2301 nc 4 Cacbonyl florua CF 2 O 0213 C+ 12 Clo Cl 2 4203 C+ 12 Clo pentaflorua ClF 5 4303 C+ 12 Clo triflorua ClF 3 4303 C+ 8 Clo metan CH 3 Cl Metyl clorua R 40 2200 nc 13 Clo trifloruaetylen C 2 ClF 3 5200 nc 8 Cyanogen (CN) 2 2300 i 4 Cyanogen clorua ClCN 0303 C 8 Cyclo propan C 3 H 6 Trimetylen 2200 nc 4 Denteri clorua DCl 0213 C 4 Denteri florua DF 0203 C+ 8 Denteri selenua D 2 Se 2301 i 8 Denteri sunfua D 2 S 2301 i 13 Diboran B 2 H 6 5350 nc 4 Dibromdiflometan CBr 2 F 2 R12 B2 0200 nc 4 Diclo (2-clovinyl) asen C 2 H 2 AsCl 3 Levisit 2203 C+ 8 Diclosilan SiH 2 Cl 2 2203 C 9 Dietyl kem (C 2 H 5 ) 2 Zn 3300 nc 7 Dimetylamin (CH 3 ) 2 NH 2202 C 8 Dimetysilan (CH 3 ) 2 SiH 2 2300 nc 4 Diphosgen C 2 O 2 Cl 4 0303 C 4 Etyldicloasen C 2 H 5 AsCl 2 0303 C 13 Etylen oxit C 2 H 4 O Oxiran 5200 i 12 Flo F 2 4343 C+ 8 Floetan C 2 H 5 F Etyl florua 2300 nc 8 German GeH 4 2300 nc 8 Heptaflobutyronitril C 3 F 2 N 2300 nc 4 Hexafloaceton C 3 F 6 O Perfloaceton 0203 C 8 Hexaflocyclobutan C 4 F 6 2300 nc 4 Hydro bromua HBr Axit bromhydric (khan) 0203 C 4 Hydro clorua HCl Axit clohydric (khan) 0213 C 13 Hydrocyanua HCN Axit cyanhyric (khan) 5301 i 4 Hydro florua HF Axit flohydric (khan) 0203 C+ 4 Hydro iodua HI Axit iothydric (khan) 0203 C 8 Hydro selenua H 2 Se 2301 i 8 Hydro sunphua H 2 S 2301 i 12 Iot pentaflorua IF 5 4303 C+ 4 Iot triflo metan CF 3 I Triflometyl iodua 0200 nc 4 Metyl bromua CH 3 Br Brommetan 0300 i 8 Metyl mercaptan CH 3 SH Metanthiol 2201 i 13 Metyl vinyl ete (cấm) C 3 H 6 O Metoxyetylen 5200 nc 4 Metyldiclo arsen CH 3 AsCl 2 0303 C+ 8 Metyl silan CH 3 SiH 3 2300 nc 7 Monoetylamin C 2 H 5 NH 2 Etyamin R 631 2202 C 7 Monometylamin CH 3 NH 2 Metylamin R630 2202 C 4 Khí hạt cải C 4 H 8 Cl 2 S 0303 C+ 8 Niken cacbonyl Ni(CO) 4 Niken tetracacbonyl 2300 nc 12 Nitơ oxit NO Oxit nitơ 4351 C 12 Nitơ dioxit NO 2 Nitơ (IV) oxit 4301 C 12 Nitơ triflorua NF 3 4153 i 12 Nitơ trioxit N 2 O 3 Nitơ sesquioxit 4301 C 4 Nitơsyl clorua NOCl 0203 C+ 12 Oxi diflorua F 2 O 4343 C+ 12 Ozon O 3 4330 i 9 Pentaboran B 5 H 10 3300 nc 8 Pentaflopropiontril C 3 F 5 N 2300 nc 4 Peflobut - 2 - en C 4 H 8 0200 nc 4 Phenylcarbylamin clorua C 6 H 5 NCCl 2 Cacbonyl clorua 0303 C 4 Phosgen COCl 2 0303 C 9 Phosphin PH 3 3310 nc 4 Phospho pentaflorua PF 5 0203 C+ 4 Phospho triflorua PF 3 0203 C+ 13 Propylen oxit C 3 H 5 O Metyl oxiran 5200 i 9 Silan SiH 4 Silicon tetrahydrua 3150 nc 4 Silic tetraflorua SiF 4 Tetraflosilan R764 0253 C+ 4 Silic tetraclorua SiCl 4 0203 C 13 Stibin SbH 3 Antimon hydric 0201 nc 4 Lưu huỳnh dioxit SO 2 0201 C 4 Lưu huỳnh tetraflorua SF 4 0203 C+ 4 Sulfonyl florua SO 2 F 2 0300 nc 8 Chì tetraetyl (C 2 H 5 ) 4 Pb 2300 nc 12 Tetraflohydrazin N 2 F 4 4343 C+ 8 Chì tetrametyl (CH 3 ) 4 Pb 2300 nc 9 Nhôm trietyl (C 2 H 5 ) 3 Al 3300 nc 9 Trietylboran (C 2 H 5 ) 3 B 3300 nc 8 Trifloacetontril C 2 F 3 N 2300 i 8 Trifloetylen C 2 HF 3 2200 nc 7 Trimetylamin (CH 3 ) 3 N 2202 C 8 Trimetysilan (CH 3 ) 3 SiH 2300 nc 9 Trimetylstibin (CH 3 ) 3 Sb 3300 nc 4 Vonphram hexaflorua WF 6 0303 C 4 Uran hexaflorua UF 6 0303 C 13 Vinyl bronua (bị cấm) C 2 H 3 Br 5200 nc 13 Vinyl clorua (bị cấm) C 2 H 3 Cl Cloetylen 5200 nc 13 Vinyl florua (bị cấm) C 2 H 3 F Floetylen 5100 nc Chú thích bảng 1 1) Mô tả từng nhóm Nhóm 4: không cháy, độc và ăn mòn hoặc ăn mòn do thủy phân; Nhóm 7: cơ bản, cháy và ăn mòn; Nhóm 8: cháy, độc và ăn mòn (axit) hoặc không ăn mòn; Nhóm 9: tự cháy; Nhóm 12: oxi hóa, độc và ăn mòn; Nhóm 13: cháy, đối tượng để phân hủy. 2) Chỉ dẫn FTSC (TCVN 6551 : 1999/ISO 5145 : 1990) 0 = không ăn mòn; 1 = dạng axit không halogen hóa; 2 = cơ sở; 3 = dạng axit halogen hóa 6. Tính ăn mòn của hỗn hợp khí - Phương pháp tính toán Đối với mỗi loại ăn mòn của các khí thành phần, giới hạn nồng độ thấp (như là phần trăm thể tích) tương ứng với từng loại ăn mòn đó đối với hỗn hợp theo qui định trong bảng 2. Bảng 2 - Giới hạn nồng độ thấp đối với từng loại ăn mòn của khí thành phần Giới hạn tính bằng phần trăm thể tích Loại ăn mòn của khí thành phần ăn mòn mạnh (C+) ăn mòn (C) Kích ứng (i) Giới hạn nồng độ dưới L C+ 1 - - L C 0,2 5 - L i 0,02 0,5 5 6.1. Hỗn hợp khí có một khí thành phần ăn mòn mạnh, ăn mòn hoặc kích ứng Biểu đồ trong bảng 3 là minh họa cho bảng 2, được sử dụng theo cách sau: Nồng độ phần trăm của khí thành phần nằm trong cột tương ứng trên biểu đồ này ứng với loại ăn mòn của nó. Vùng mà nó chiếm chỗ xác định tính ăn mòn của hỗn hợp khí. VÍ DỤ: Hỗn hợp bao gồm 6% NH 3 + 94 % N 2 Đối với ví dụ đã chọn, theo điều 5 bảng 1 amoniac được phân vào loại C (ăn mòn). Xem bảng 2 hoặc đồ thị ở bảng 3, có thể nhận thấy rằng đối với thành phần ăn mòn giới hạn nồng độ thấp cho loại "ăn mòn" là L C = 5% và giới hạn nồng độ thấp cho loại "kích thích" là L i = 0,5%. Hỗn hợp trong ví dụ trên bao gồm 6 % NH 3 , như vậy nồng độ là lớn hơn 5%, do đó hỗn hợp được phân loại là loại ăn mòn. 6.2. Hỗn hợp khí bao gồm một số khí thành phần ăn mòn mạnh, ăn mòn hoặc kích ứng Đầu tiên phải kiểm tra hỗn hợp liệu có phải là loại ăn mòn mạnh (phù hợp với 6.2.1). Nếu không phải sau đó xem liệu có phải là loại ăn mòn (phù hợp với 6.2.2) và nếu không phải, cuối cùng là loại kích ứng (phù hợp với 6.2.3). 6.2.1. Hỗn hợp khí ăn mòn mạnh Hỗn hợp của các khí ăn mòn mạnh sẽ được phân vào loại "hỗn hợp khí ăn mòn mạnh" nếu như trong đó V C+ là phần trăm, tính theo thể tích, của từng khí thành phần ăn mòn mạnh; L C+ là giới hạn phần trăm, tính theo thể tích, đối với hỗn hợp khí ăn mòn mạnh (giới hạn này bằng 1 % đối với từng khí thành phần ăn mòn mạnh, xem bảng 2). Bất kỳ khí ăn mòn hoặc kích ứng có trong hỗn hợp này đều không được đưa vào tính toán. VÍ DỤ Hỗn hợp bao gồm 0,5 % HF + 0,6 % F 2 + 98,9 % N 2 trong đó HF là loại ăn mòn mạnh (C+) và F 2 là loại ăn mòn mạnh (C+) = Hỗn hợp khí này là loại ăn mòn mạnh. Bảng 3 - Biểu đồ cho các khí thành phần đơn ăn mòn mạnh, ăn mòn hoặc kích thích 6.2.2. Hỗn hợp khí ăn mòn Hỗn hợp của các khí ăn mòn mạnh và / hoặc ăn mòn sẽ được phân vào loại "ăn mòn" nếu trong đó V C là phần trăm, tính bằng thể tích, của từng khí thành phần ăn mòn mạnh hoặc ăn mòn; L C là giới hạn phần trăm, tính bằng thể tích, đối với hỗn hợp khí ăn mòn (giới hạn này bằng 0,2% đối với từng khí thành phần ăn mòn mạnh và bằng 5% đối với từng khí thành phần ăn mòn, xem bảng 2). Bất kỳ khí kích ứng nào có mặt trong hỗn hợp đều không được đưa vào trong tính toán. VÍ DỤ Hỗn hợp bao gồm 0,1 % HF + 0,1 % Cl 2 + 2 % COCl 2 + 3 % HCN + 94,8 % N 2 trong đó HF là khí ăn mòn mạnh (C+), Cl 2 là khí ăn mòn mạnh (C+), COCl 2 là khí ăn mòn (C) Hỗn hợp khí là loại ăn mòn 6.2.3. Hỗn hợp khí kích ứng Hỗn hợp các khí ăn mòn mạnh và / hoặc khí ăn mòn và / hoặc khí kích ứng sẽ được phân loại là "kích thích" nếu trong đó V i là phần trăm, tính theo thể tích, của từng khí thành phần ăn mòn mạnh, ăn mòn hoặc kích thích; L i là giới hạn phần trăm, tính theo thể tích, đối với hỗn hợp khí kích thích (giới hạn này bằng 0,02 % đối với từng khí thành phần ăn mòn mạnh, bằng 0,5% đối với từng khí thành phần ăn mòn và bằng 5 % đối với từng khí thành phần kích thích, xem bảng 2). VÍ DỤ Hỗn hợp bao gồm 0,1 % Cl 2 + 0,4 % COCl 2 + 3% HCN + 96,50% N 2 trong đó Cl 2 là khí ăn mòn mạnh (C+), COCl 2 là khí ăn mòn (C), HCN là khí kích thích (i) Hỗn hợp khí này là loại kích thích. Phụ lục A (tham khảo) Thư mục [1] TCVN 6716:2000 (ISO 10298 : 1998) Xác định tính độc của khí hoặc hỗn hợp khí.