TCVN11324-1:2016

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11324-1:2016 (IEC 60906-1:2009) về Hệ thống phích cắm và ổ cắm dùng trong gia đình và các mục đích tương tự - Phần 1: Phích cắm và ổ cắm 16 A 250 V xoay chiều TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 11324-1:2016 IEC 60906-1:2009 HỆ THỐNG PHÍCH CẮM VÀ Ổ CẮM DÙNG TRONG GIA ĐÌNH VÀ CÁC MỤC ĐÍCH TƯƠNG TỰ - PHẦN 1: PHÍCH CẮM VÀ Ổ CẮM 16 A 250 V XOAY CHIỀU IEC system of plugs and socket-outlets for household and similar purposes - Part 1: Plugs and socket-outlets 16 A 250 V a.c. L ờ i nói dầu TCVN 11324-1:2016 hoàn toàn tương đương với IEC 60906-1:2009; TCVN 11324-1:2016 do Ban kỹ thuật t iê u chu ẩ n quốc gia TCVN/TC/E1 M á y đ iện và kh í cụ điện biên soạn, Tổng cục Tiêu chu ẩ n Đo lường Ch ấ t lượng đ ề ngh ị , Bộ Khoa học và C ô ng nghệ công b ố . Bộ TCVN 11324 ( I EC 60906), Hệ th ố ng phích cắm và ổ c ắ m dùng trong gia đình v à các mục đích tư ơ ng tự gồm 3 phần: 1) TCVN 11324-1:2016 (IEC 60906-1:2009), Hệ thống ph í ch c ắ m và ổ c ắ m dùng trong g i a đình và c á c mục đích tương tự - Phần 1: Ph í ch c ắ m và ổ c ắ m 1 6 A 250 V xoay ch iề u; 2) TCVN 11324-2:2016 (IEC 60906-2:2011), Hệ thống phích cắm và ổ c ắ m dùng trong g ia đình và các mục đích tương tự - Phần 2: Phích cắm và ổ c ắ m 15 A 125 V xoay chiều và 20 A 125 V xoay chiề u; 3) TCVN 11324-32016 (IEC 60906-3:1994) , Hệ th ố ng ph í ch cắm và ổ cắm d ùn g trong gia đình v à các mục đ í ch tương tự- Phần 3: Ph í ch c ắ m và ổ c ắ m SELV 16 A 6 V, 12 V, 24 V, 48 V xoay chiều và một chiều. HỆ THỐNG PHÍCH CẮM VÀ Ổ CẮM DÙNG TRONG GIA ĐÌNH VÀ CÁC MỤC ĐÍCH TƯƠNG TỰ - PHẦN 1: PHÍCH CẮM VÀ Ổ CẮM 16 A 250 V XOAY CHIỀU IEC system of plugs and socket-outlets tor household and similar purposes - Part 1: Plugs and socket-outlets 16 A 250 V a.c. 1 Phạm vi áp dụng T iêu chuẩn này áp dụng cho hệ thống phích cắm và ổ cắm 16 A 250V xoay chiều dùng trong gia đì nh và c á c mục đích tương tự đ ể n ố i thiết bị đến các h ệ thống phân phối c ó điện áp danh nghĩa từ 200 V đến 250 V xoay chiều, trong chừng mực liên qua n đến c á c yêu cầu về kích thước. Tiêu chuẩn n à y không áp dụng cho các phích cắm và ổ cắm 15 A 125 V xoay chiều dùng trong gia đì nh v à các mục đích tương tự để n ố i thiết b ị đ ế n các h ệ thống ph â n phối có điện áp danh ng hĩa từ 100 V đ ế n 125 V xoay chiều. CHÚ THÍCH: Ở Tây Ban Nha và Anh, không cho phép s ử dụng các phích cắ m và A c ắ m phù h ợ p với tiêu chu ẩ n n à y. 2 Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau là cần thiết cho v iệc áp dụng tiêu chuẩn n à y. Đ ối với các tà i liệu viện dẫn ghi n ă m c ô ng bố, áp dụng bản được n ê u. Đối v ớ i các tài liệu viện dẫn kh ô ng gh i n ă m c ô ng bố th ì á p dụng phi ê n bản m ới nh ấ t, bao g ồ m cả các sửa đổi. TCVN 5906 (ISO 1101), Quy định kỹ thuật về hình học của sản ph ẩ m (GPS) - Dung sa i h ì nh học - Dung sa i v ề hình dạng, h ướ ng, vị trí và độ đảo) I E C 60417, Graphical symbols for use on equipment (Ký hiệu đồ họa để sử dụng tr ê n thiết bị) IEC 60684-1:2002 v à amendment 1:2006 1 , Plugs and socket-outlets for household and similar purposes - Part 1: General requirements ( Ph í ch c ắ m và ổ cắm dùng trong g i a đì nh và các mục đ í ch tương tự - Ph ầ n 1: Yêu c ầ u chung) 3 Yêu cầu và thử nghiệm Phích c ắ m v à ổ c ắ m dùng trong hệ thống điện 250 V phải ph ù hợp với các tờ rời tiêu chuẩn liên quan trong tiêu chu ẩ n n à y. Ngo à i r a , phích cắm v à ổ cắm phải phù hợp với tất cả các yêu cầu liên quan trong IEC 60884-1 và các tiêu chuẩn IEC 60884-2 tương ứ ng, n ế u cần . Dư ỡ ng để kiểm tr a các yêu cầu của IEC 60884-1 đ ược th ể hiện tr ê n Hình 1, H ì nh 5A, Hình 5B và Hình 6. CHÚ TH Í CH 1: Hệ thống đ iện 250 V không cho ph é p sử dụng phích cắm và ổ cắm b ấ t k ỳ kh á c v ớ i lo ạ i được quy đ ị nh trong c á c t ờ r ơi c ủ a tiêu chu ẩ n này . CHÚ TH Í CH 2: Việc đưa vào á p d ụ ng một thiết k ế thay thế của ph í ch cắm (hoặc ổ c ắ m) ở một qu ố c gia để sử dụng với hệ th ố ng điện 250 V c ó th ể gây ra nguy c ơ m ấ t an to à n nếu thiết k ế thay thế n à y lạ i đư ợ c s ử dụng ở quốc gia khác có ổ c ắ m (phích c ắ m) phù h ợ p với tiêu chu ẩ n quốc g i a hiện hành ở quốc gia đ ó , và do đó c ầ n phải tránh. TỜ RỜI TIÊU CHUẨN 1-1 Ổ CẮM HAI CỰC 16 A 250 V XOAY CHIỀU CÓ TIẾP ĐIỂM NỐI ĐẤT Hình vẽ thể hiện các kiểu lắp đặt khác nhau: ổ cắm kiểu lắp chìm, nửa chìm và lắp nổi. Nếu cần có hệ thống phân cực thì đầu nối trung tính phải được ghi nhãn “N” trên đầu nối bên dưới, tiếp điểm nối đất của ổ cắm cần đặt bên phía trái. Hình vẽ không nhằm chi phối thiết kế mà chỉ để thể hiện kích thước. Hình vẽ này có thể sử dụng trong các bố trí khác nhau ví dụ như bộ nhiều ổ cắm. Đối với các ký hiệu thể hiện dung sai về dạng hoặc vị trí, xem TCVN 5906 (ISO 1101). GIẢI THÍCH CÁC CHỮ SỐ TRÊN TỜ RỜI TIÊU CHUẨN 1-1 1. Phải c ó gờ nhô lên hoặc bậc tụt xuống hoặc kết hợp cả ha i . 2. K í ch thước này dùng cho tấm ch e , dẫn hướng các chân c ắ m c ủ a ph í ch cắm và cơ cấu chớp an to à n. C ơ c ấ u chớp an toàn là bắt buộc. 3. Trong phạm vi chiều d à y này, dẫn hướng cho các chân c ắ m của phích cắm phải tố i thiểu là 1.5 mm ở đường k í nh quy định. 4. Vát nhẹ hoặc lượn tròn. 5. Khoảng cách đúng gi ữ a mặt tiếp giáp và điểm tiếp xúc đầu tiên với các tiếp đ iể m mang dò ng của ổ cắm được ki ể m tra bằng dưỡng th ể hiện trên Hình 2. 6. Dư ỡ ng th ể h iện trên Hình 3 phải được sử dụng để kiểm tra: - khi c ắ m phích cắm có chân cắm nối đất, việc nối đất phải được thực hiện tr ướ c khi các ch â n cắm mang dòng của phích cắm trở n ê n mang điện; - khi rút phích c ắ m, c á c chân cắm mang dòng ph ả i tách ra khỏi tiếp đ iể m c ủ a ổ cắm trước khi ng ắt n ố i đất. 7. Tiếp đi ể m ổ c ắ m phải c ó độ đ à n hồi thích hợp. Độ đ àn h ồi và l ực tiếp xúc của ổ cắm phải được ki ể m tra bằng các dưỡng cho tr ê n Hình 4. CHÚ THÍCH: Lối vào có hình d ạ ng th ích hợp ví dụ như vát mép hoặc lượn tròn là cần thiết để tránh hỏng các tiếp điểm ổ cắm khi phích cắm được cắm vào ở góc bất lợi nhất. 8. Đầu n ố i đ ấ t phải được ch ỉ th ị bằng ký hiệu I EC 60417-5019 (2006-08). K ý hiệu này phải được đặt g ầ n các đầu nối. Không cần đánh dấu đ ầu nối ki ể u kh ô ng tháo d â y đ ược. TỜ RỜI TIÊU CHUẨN 2-1 PHÍCH CẮM HAI CỰC 16 A 250 V XOAY CHIỀU CÓ CHÂN CẮM NỐI ĐẤT X: Không có yêu cầu về kích thước. Hình vẽ không nhằm chi phối thiết kế mà chỉ để thể hiện kích thước. Đối với các ký hiệu thể hiện dung sai về dạng hoặc vị trí, xem TCVN 5906 (ISO 1101). TỜ RỜI TIÊU CHUẨN 2-2 PHÍCH CẮM HAI CỰC 16 A 250 V XOAY CHIỀU CẤP II X: Không có yêu cầu về kích thước. Hình vẽ không nhằm chi phối thiết kế mà chỉ để thể hiện kích thước. Đối với các ký hiệu thể hiện dung sai về dạng hoặc vị trí, xem TCVN 5906 (ISO 1101). GIẢI THÍCH CÁC CHỮ SỐ TRÊN TỜ RỜI TIÊU CHUẨN 2-1 VÀ 2-2 1. Đ ầ u nối đất phải được chỉ thị bằng ký hiệu IEC 60417-5019 (2006-08). Ký hiệu này cần được đặt bên trong thân gần các đầu nối. Không cần đánh dấu đầu nối kiểu không tháo dây được. 2. Khoảng cách giữa mặt tiếp giáp và dây nguồn hoặc cơ cấu b ả o v ệ dây nguồn, n ế u có, phải t ối thiểu bằng 13,5 mm. 3. Trong phạm vi khoảng cách này , hình bao kh ô ng được nh ỏ h ơn mặt ti ế p giáp. 4. Trong phạm vi kho ả ng cách này, h ì nh bao không được l ớn hơn mặt tiếp giáp. 5. Ống c á ch đ iện trên các chân cắm mang dòng là bắt buộc. Nếu ống cách điện l à các phần riêng r ẽ thì chúng phải được l ồ ng vào chân c ắ m tối thiểu 3 mm đo từ bề mặt tiếp giáp. CHÚ THÍCH: Ở Braxin, các y ê u cầu này là tự nguyện. 6. Đường k í nh ngoài của ống cách điện phải luôn nhỏ h ơn so v ớ i đường kí nh ngoài của phần dẫn đ iện của ch â n cắm. 7. Đ ể trá nh h ỏ ng cơ c ấ u ch ớ p an toàn, đầu mút của các chân cắm kh ô ng được c ó mép sắc hoặc bavia ở phần ph í a trước ch â n cắm hoặc vùng giữa ph ầ n tiếp xúc và phần cách đ i ện. Các đầu mút n à y được lư ợ n tr ò n với đầu phẳng tùy chọn c ó đ ường k í nh không qu á 2 mm(x e m ch i tiết ). 6. Góc 90° th ể hiện góc lớn nhất cho phép để dẫn hướng lối vào cáp hoặc dây nguồn mềm. CHÚ THÍCH: Ở Anh, phích c ắ m phù h ợ p v ớ i t ờ rời tiêu chuẩn 2-2 không được chấp nhận vì chính nguy hiểm do tương thích với ổ cắm phù hợp với BS 1363-2 và BS 546. TỜ RỜI TIÊU CHUẨN 3-1 Ổ CẮM DI ĐỘNG HAI CỰC 16 A 250 V XOAY CHIỀU CÓ TIẾP ĐIỂM NỐI ĐẤT Đối với các kích thước kh ô ng được chỉ th ị, xem tờ rời tiêu chu ẩ n 1-1. H ì nh v ẽ không nhằm ch i phối thiết k ế mà chỉ đ ể th ể hiệ n k í ch thước. H ì nh này có thể được sử dụng trong c á c b ố tr í kh á c nhau v í dụ như bộ nh iề u ổ cắm. Đối với các ký hiệu th ể hiện dung sai v ề d ạ ng hoặc vị t rí , xem TCVN 5 906 (ISO 1101). TỜ RỜI TIÊU CHUẨN 3-2 Ổ CẮM DI ĐỘNG HAI CỰC 16 A 250 V XOAY CHIỀU KHÔNG CÓ TIẾP ĐIỂM NỐI ĐẤT Hì nh vẽ kh ô ng nhằm chi phối thiết kế mà chỉ để thể hiện kích thước. H ì nh v ẽ này có th ể được sử dụng trong các b ố trí khác nhau v í dụ như bộ nhiều ổ c ắ m. Đối với các k ý hiệu th ể hiện dung sai v ề dạng hoặc vị trí , xem TCVN 5906 (ISO 1101). GIẢI THÍCH CÁC CHỮ SỐ TRÊN TỜ RỜI TIÊU CHUẨN 3-1 VÀ 3-2 Các tờ rời tiêu chuẩn này cũng được thiết kế để sử dụng cho ổ cắm kế t hợp trong thiết b ị . 1. Phải có gờ nh ô l ê n hoặc bậc tụt xuống hoặc kết hợp c ả hai. 2. Không sử dụng. 3. K í ch thước này dùng cho t ấ m che, dẫn hướng các chân cắm và c ơ c ấ u chớp an toàn . C ơ c ấ u ch ớ p an toàn là bắt buộc. 4. Trong phạm vi chiều dày này, dẫn hướng cho các chân cắm phải tối thi ể u là 1,5 mm ở đường k í nh quy đ ị nh. 5. Vát nh ẹ hoặc lượn tròn. 6. Khoảng cách đúng giữa mặt tiếp giáp và đi ể m tiếp xúc đầu tiên với các tiếp điểm mang dò ng của ổ c ắ m được kiểm tra bằng dưỡng th ể hiện trên Hình 2. 7. Tiếp điểm ổ c ắ m phải c ó độ đàn h ồ i thích hợp. Độ đà n hồi và l ực tiếp xúc của ổ c ắ m phải đ ược kiểm tra bằng các dư ỡ ng cho tr ê n Hình 4. CH Ú THÍCH 1: Lối vào có hình dạng th í ch hợp ví dụ như vát m é p hoặc lượn tròn là c ầ n thi ết để tránh hỏng các tiếp đ iể m ổ c ắ m khi phích c ắ m được cắm vào ở góc b ấ t l ợ i nhất CHÚ THÍCH 2: Ở Anh , ổ cắm di đ ộng k hô ng c ó tiếp điểm n ối đấ t là hoàn toàn không được ch ấ p nhận. Kích thước tính bằng milimét Thử nghiệm được thực hiện với m ặ t ti ế p giáp của ổ cắm n ằm ngang và cơ cấu chớp an toán để mở. Dường được đ ặ t v à o bởi khối lượng của chúng theo các tư th ế b ấ t k ỳ c ó thể có . Dưỡng kh ô ng được c ó khả năng ch ạ m tới cụm tiếp xúc của ổ c ắ m với ch ỉ một chân cắm của dưỡng; cơ c ầ u ch ỉ th ị đ iện với điện áp không nhỏ hơn 40 V v à không lớn hơn 50 V được sử dụng để phát hiện việc tiếp xúc. Khối lượng t ổ ng của dư ỡ ng phải là 200 g ± 5 g và được làm bằng kim loại kháng g ỉ để c ó độ c ứ ng thích hợp (ví dụ bảng thép không g ỉ ). CHÚ THÍCH: Đ ố i v ớ i c á c ổ cắm làm b ằ ng vật liệu như cao su hoặc PVC, xem 10.3 của IEC 60884-1. Hình 1 - Hệ thống phích cắm và ổ cắm 16 A250 V xoay chiều - Dưỡng để kiểm tra khả năng không cắm được một cực - Điểm 1 và điểm 2 trong các tờ rời tiêu chuẩn 1-1, 3-1 và 3-2 (xem 10.3 của IEC 60884-1) Kích thước tính bằng milimét Trong quá tr ì nh th ử nghiệm sử dụng các dư ỡ ng này, cơ c ấ u chớp an toàn đ ể mở. Các phần kim loại của dương A, B và C đ ược làm bằng kim loại kháng g ỉ (ví dụ bằng thép không g ỉ ). Cơ cấu ch ỉ th ị đ iện với điện áp không nh ỏ h ơ n 40 V và kh ô ng l ớ n hơn 50 V đ ược sử dụng để phát hiện vi ệ c tiếp x ú c. Dư ỡ ng A ph ải được đưa v à o th ô ng qua các lỗ đ ầ u vào của cụm tiếp điểm ổ c ắm theo các tư th ế b ấ t kỳ có th ể có cho đến khi mặt ph ẳ ng XX tiếp xúc hoàn toàn với m ặ t tiếp giáp. Cơ cấu ch ỉ thị kh ô ng được s á ng. C á c chân cắm của dư ỡ ng B và C phải được c ắ m hoàn toàn. Khi đó, - đ ối với dư ỡ ng B, cơ cấu chỉ th ị phải s á ng; - đ ối với dư ỡ ng C , cơ cấu ch ỉ th ị không đ ược sáng. Hình 2 - Hệ thống phích cắm và ổ cắm 10 A 250 V xoay chiều - Dưỡng để kiểm tra khoảng cách theo điểm 2 và 5 trong các tờ rời tiêu chuẩn 1-1, 3-1 và 3-2 Kích thước t í nh bằng milimé t Dưỡng khi cắm vào ổ c ắ m với lực kh ô ng quá m ứ c th e o c á c góc b ấ t kỳ có thể c ó ph ải làm cho bóng đèn L2 sáng trước khi b ó ng L1 v à L3 sáng. Dưỡng, khi được rút ra, phải làm cho bóng L1 và L3 tắt trước khi bóng L2 tắt. Dưỡng phải được làm bằng kim loại kháng gỉ (ví dụ bằng thép không gỉ). Hình 3 - Hệ thống phích cắm và ổ cắm 16 A 250 V xoay chiều - Dưỡng để kiểm tra điểm 6 trong các tờ rời tiêu chuẩn 1-1 và 3-1 Kích thước tính bằng milimét Trong quá trình thử nghiệm này, cơ cấu chớp an toàn để mở. Dư ỡ ng ph ả i được lau sạch dầu m ỡ trước khi sử d ụ ng. Dưỡng C2 phải được đưa vào cụm tiếp điểm ổ cắm với lực lớn nhất là 50 N vuông góc với mặt tiếp giáp, sau đó dưỡng C2 không được rơi ra khỏi cụm tiếp điểm ổ cắm do trọng lượng của nó, ổ cắm được đặt ở tư thế bất lợi nhất. Sau đó, dưỡng C1 được đưa vào cụm tiếp điểm ổ cắm và không được rơi ra khỏi cụm tiếp điểm ổ cắm, ổ cắm được đặt ở tư thế bất lợi nhất. Hình 4 - Hệ thống phích cắm và ổ cắm 16 A 250 V xoay chiều – Dưỡng để kiểm tra điểm 7 trong các tờ rời tiêu chuẩn 1-1, 3-1 và 3-2 Kích thước tính bằng milimét Dưỡng phải được làm bằng kim loại kháng gỉ (ví dụ bằng thép không gỉ). Hình 5A - Hệ thống phích cắm và ổ cắm 16 A 250 V xoay chiều – Dưỡng để kiểm tra lực rút lớn nhất (xem Điều 22 của IEC 60684-1) Kích thước t í nh bằng milim é t Dưỡng phải được làm bằng kim loại kháng gỉ (ví dụ bằng thép không gỉ). Hình 5B - Hệ thống phích cắm và ổ cắm 16 A 250 V xoay chiều - Dưỡng để kiểm tra lực rút lớn nhất (xem Điều 22 của IEC 60884-1) K í ch thước t í nh bằng m i l i mét Dưỡng phải được làm bằng kim loại kháng gỉ (ví dụ bằng thép không gỉ). CH Ú THÍCH: Ở Nam Ph i , lực rút nh ỏ nh ấ t c ầ n đ ược thực hiện với các dưỡng c ó c ỡ ch â n c ắ m như liệt k ê dưới đây, theo IEC 60884-1,22.2. Điều này nh ằ m tránh sự tương thích nguy hi ể m với phích cắm Cấ p II theo EN 50075. D1 = 3,94 : khối lượng = 1,5 N D2 = 4,44 : khối lượng = 2,0 N Hình 6 - Hệ thống phích cắm và ổ cắm 16 A 250 V xoay chiều – Dưỡng để kiểm tra lực rút nhỏ nhất (xem 22.2 của IEC 60884-1) Mục l ục L ờ i nói đầu 1 Phạm vi áp dụng 2 Tài liệu viện dẫn 3 Yêu cầu v à thử nghiệm Th ư mục tài liệu tham khảo 1 H ệ thống tiêu chuẩn quốc gia đã có TCVN 6166-1:2007 (IEC 60884-1:2002), Ổ c ắ m v à phích cắm dùng trong gia đ ì nh v à c á c mục đí ch t ươn g tự - Ph ầ n 1: Y ê u c ầ u chung