TCVN10611:2014

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10611:2014 về Chất thải rắn - Hướng dẫn tiếp nhận, phân tách và đóng gói các vật liệu thu gom qua các chương trình chất thải nguy hại hộ gia đình TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 10611:2014 CHẤT THẢI RẮN - HƯỚNG DẪN TIẾP NHẬN, PHÂN TÁCH VÀ ĐÓNG GÓI CÁC VẬT LIỆU THU GOM QUA CÁC CHƯƠNG TRÌNH CHẤT THẢI NGUY HẠI HỘ GIA ĐÌNH Standars guide for accepting, segregating and packaging materials collected thgrough household hazadous waste programs Lời nói đầu TCVN 10611:2015 được xây dựng trên cơ sở tham khảo ASTM D6346-98, Standard guide for accepting, segregating and packaging materials collected through household hazadous waste programs. TCVN 10611:2015 do Ban kỹ thuật Tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 200 Chất thải rắn biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. CHẤT THẢI RẮN - HƯỚNG DẪN TIẾP NHẬN, PHÂN TÁCH VÀ ĐÓNG GÓI CÁC VẬT LIỆU THU GOM QUA CÁC CHƯƠNG TRÌNH CHẤT THẢI NGUY HẠI HỘ GIA ĐÌNH Standars guide for accepting, segregating and packaging materials collected thgrough household hazadous waste programs 1 Phạm vi áp dụng 1.1 Tiêu chu ẩ n đưa ra các hướng dẫn về các chương trình về chất thải nguy hại hộ gia đình (CTNH HGĐ) áp dụng trong tiếp nhận, phân tách và đóng gói các vật liệu được thu gom qua các chương trình CTNH HGĐ nhằm giảm thiểu các rủi ro liên quan đến việc quản lý, sử dụng các vật liệu này và để xác định các quy định áp dụng. Tiêu chuẩn này không đề cập đến việc bảo quản, phương tiện bốc dỡ hoặc vận chuyển các vật liệu đã được thu gom và đóng gói. Tiêu chuẩn này cũng không nhằm đ ể xác định bản chất nguy hại của vật liệu. 1.2 Các quy định quốc gia hiện hành được áp dụng cho các hoạt động của chương trình CTNH HGĐ. Tiêu chuẩn này không thay thế cho các quy định hiện hành, và cũng không nhằm mục đích sử dụng làm cơ sở cho các quy chuẩn đối với các chương trình CTNH HGĐ. Ti ê u chu ẩ n này không viện dẫn tất cả các ứng dụng hiện hành, do các quy định áp dụng sẽ khác nhau. Các chương trình CTNH HGĐ phải nghiên cứu tất c ả các quy định hiện hành trước khi thiết lập chương trình thu gom chất thải. 1.3 Tiêu chuẩn này không đề cập đến các quy tắc về an toàn liên quan đến việc áp dụng tiêu chuẩn. Người sử dụng tiêu chuẩn này phải có trách nhiệm lập ra các quy định thích hợp về an toàn và sức kh ỏe , đồng thời phải xác đ ị nh khả năng áp dụng các giới hạn quy định trước khi sử dụng. 2 Thuật ngữ, định nghĩa 2.1 Chất tải (bulking) Một hành động đổ vật liệu tương thích từ nhiều thùng chứa ra và tập trung các vật liệu này với nhau tạo thành một đơn vị bao gói đơn lẻ dành riêng để vận chuyển. Đơn vị bao gói này có thể bao gồm các vật liệu chứa trong các thùng được đóng gói để vận chuy ể n vào ngày hôm sau, hoặc được bơm vào xe bồn để vận chuyển. 2.2 Hợp nhất (consolidation) Một hành động gộp hai hoặc nhiều loại vật liệu để tạo th à nh một đơn vị bao g ó i đơn lẻ. Các cách đóng gói hợp nhất thông dụng được sử dụng trong các chương trình CTNH HGĐ bao gồm: chất tải , và đóng gói tổ hợp. 2.3 Bao gói hoặc bao gói bên ngoài (package or outside package) Bao gói cùng với vật chứa bên trong của nó. 2.4 Đóng gói (packaging) Vật chứa và các thành phần hoặc các vật liệu khác (thùng phuy, hộp, vật liệu bọc, chất hấp thụ, v.v...) cần dùng cho vật chứa đó để thực hiện chức năng chứa đựng của n ó phù hợp với các yêu cầu tối thiểu về quy định đóng gói. 3 Ý nghĩa và ứng dụng Tiêu chuẩn này nhằm cung cấp các thông tin hướng dẫn chung cho các chương trình CTNH HGĐ để tiếp nhận, phân tách các vật liệu, lựa chọn phương pháp quản lý, sử dụng, và đóng gói các vật liệu thu gom được từ chương trình CTNH HGĐ. 4 Cách tiến hành 4.1 Tiếp nhận vật liệu - Chương trình CTNH HGĐ phải lập danh mục vật liệu sẽ được tiếp nhận tại các cơ sở và các hoạt động thu gom. Danh mục này phải được phân phát đến công chúng trước khi bắt đầu khai trương hoặc thu gom. Các loại vật liệu thông thường được thu gom theo chương trình CTNH HGĐ bao gồm: 4.1.1 Các loại vật liệu có một đặc tính nguy hại, như tính dễ bắt lửa, độc, ăn mòn, oxy h ó a, phản ứng, hoặc đã được liệt kê trong danh mục chất th ả i nguy hại; 4.1.2 Các vật liệu bị cấm từ các hệ thống quản lý chất thải đô thị tại địa phương; và 4.1.3 Các vật liệu được thu gom nhằm cung cấp một dịch vụ tiện ích hoặc dịch vụ công cộng cho cộng đồng. 4.1.4 Các chương trình CTNH HGĐ cần phải thiết lập dòng vận chuyển, phương tiện bốc dỡ và các quy trình về an toàn. Tất cả các cá nhân tham gia vào quy tr ì nh tiếp nhận vật liệu đều phải được đào tạo về nhận biết vật liệu, các quy tr ì nh nâng hạ đúng cách, thiết bị an toàn và phương tiện bảo vệ cá nhân. 4.1.5 Các thùng chứa bị rò rỉ phải được đóng lại ngay v à o một thùng chứa khác mà phù hợp vái loại vật liệu ch ứ a trong đó. 4.1.6 Các thùng chứa không có nhãn mác phải được phân tách khỏi các chất thải khác. Từng cá nh â n vận chuyển thùng chứa đó phải được h ỏ i để trợ giúp trong việc nhận dạng. Tất c ả việc nhận dạng và phân loại vật liệu tiếp theo phải được hoàn thiện càng sớm càng tốt. Ch ủ thầu các vật liệu nguy hại hoặc nhân viên được đào tạo có thể thực hiện các phép thử để xác định loại vật liệu. 4.2 Phân tách vật liệu - Khi các loại vật liệu đã được thu gom thì cần phân tách thành từng loại dựa trên cơ sở về nguyên tắc đóng gói và tính không tương hợp của vật liệu. 4.2.1 Các loại vật liệu được thu gom thông thường - Phân loại các vật liệu thải ra từ các hộ gia đình theo hàng hóa tiêu dùng. Các loại vật liệu nêu dưới đây không bao gồm tất cả, nhưng là hướng dẫn về các vật liệu phổ biến nhất được thu gom b ở i chương trình CTNH HGĐ. Sơn gốc dầu Sơn/lót chống th ấ m (latex) Các loại nhiên liệu động cơ H ó a ch ấ t chống đông Các axit ăn m ò n Các bazơ ăn m ò n Xyanua Đioxin Thuốc trừ sâu dạng nước (bao gồm cả thuốc diệt cỏ) Thuốc trừ sâu dạng r ắ n (bao gồm cả thuốc diệt cỏ) Các sản phẩm d ễ cháy và clo hóa Peroxit hữu cơ Các ch ấ t oxy hóa Các ch ấ t r ắ n hoạt t í nh Asen/các kim lo ạ i nặng Các hợp ch ấ t của thủy ngân Các thiết bị có ch ứ a PCB D ầ u động cơ Các b ì nh khí nén Sol khí Các loại pin Các loại đèn huỳnh quang và đèn HID 4.2.1.1 Khi vật liệu được thu gom theo chương trình CTNH HGĐ, th ì vật liệu này phải được xử lý theo đúng phương pháp thích hợp dựa trên các đặc tính nguy hại của chúng. Vật liệu có các đặc tính nguy hại hoặc phù hợp với định nghĩa về vật liệu hoặc chất thải nguy hại đã được liệt kê trong danh mục th ì phải được vận chuyển phù hợp tương ứng với loại nguy hại riêng của chúng. 4.2.2 Các loại vật liệu yêu cầu xử lý đặc biệt - Các loại vật liệu liệt kê sau đây yêu cầu xử lý đặc biệt. Các chương trình CTNH HGĐ thường không xúc tiến việc tiếp nhận các vật liệu này thông qua các chương trình của họ. Tuy nhiên các vật liệu này được chuyển đến các cơ sở thu gom và được chuẩn bị đúng cách để người quản lý tại chỗ lựa chọn hoặc xử lý các vật liệu này tại chỗ. Các phương án qu ả n lý các vật liệu này được khuyến nghị dưới đây. Việc xử lý các vật liệu này phải đ ược thực hiện trong kế hoạch ứng phó kh ẩ n cấp và an toàn cho cơ sở. 4.2.2.1 Vật liệu nổ, đạn dược hoặc pháo hoa - Liên hệ v ớ i chính quyền địa phương hoặc đội rà phá bom m ì n. 4.2.2.2 Các vật liệu phóng xạ - Liên hệ với cơ quan qu ả n lý phù hợp. 4.2.2.3 Amiăng vụn - Liên hệ cơ quan quản lý địa phương hoặc tiếp nhận theo quy đ ị nh địa phương và quốc gia. 4.2.2.4 Các loại vật liệu y tế/dễ lây nhiễm - Liên hệ cơ quan quản lý địa phương hoặc tiếp nhận theo quy định địa phương và quốc gia. 4.2.2.5 Các dụng cụ và thiết bị điện tử - Các loại chất thải này có thể có các thành phần nguy hại và phải được xử lý theo chính quyền địa phương hoặc được quản lý theo chương trình CTNH HGĐ. 4.2.3 Tính không tương thích và phân tách vật liệu - Các loại vật liệu không tương thích, khi được trộn lẫn, sẽ sinh ra các phản ứng hóa học, có thể dẫn đến các nguy hại nghiêm trọng về an toàn và sức khỏe. Bao gồm cả hiện tượng sinh ra các khí độc, nhiệt, khí dễ cháy, cháy, nổ, hoặc polyme hóa các vật liệu. Các thùng chứa các vật liệu không tương thích phải được phân tách hẳn ra bằng cách sử dụng các thùng, thùng phuy, đê chắn, tường hoặc các dụng cụ khác, như phòng ngừa trư ờ ng hợp thùng chứa bị tràn, v ỡ hoặc bị rò r ỉ dẫn đến việc trộn lẫn các vật liệu không tương thích. 4.2.3.1 Phải thiết lập quy tr ì nh phân tách vật liệu và thùng chứa trước khi tiếp nhận chất thải. Các quy trình này được lập dựa trên cơ sở loại vật liệu được tiếp nhận, thiết kế của thiết b ị v à vận hành thiết bị. Cá nhân có nhiệm vụ phân tách các chất thải phải được đ à o tạo bài bản về an toàn v à qu ả n lý hóa học. Danh mục dưới đây chỉ mang tính hướng dẫn chung về các vật liệu và các loại không tương thích. Luôn luôn phân tách: Các loại axit khỏi các bazơ và các xyanua Các chất oxy h ó a khỏi các chất dễ bắt lửa Các ch ấ t xyanua khỏi các axit, các chất oxy hóa 4.3 Lựa chọn phương pháp quản lý đ ối v ớ i các vật liệu được thu gom - Trước khi hợp nhất các loại vật liệu, ph ả i nghiên cứu xem xét phương pháp quản lý cơ bản đối với vật liệu. Phương pháp qu ả n lý đã chọn có thể ảnh hưởng đến phương pháp đóng gói vật liệu. Các phương thức quản lý thông thường bao gồm: tái sử dụng, tái chế, thu h ồ i năng lượng, xử lý tại chỗ, thiêu hủy, thải bỏ, và xử lý nước thải. 4.3.1 Khi lựa chọn phương pháp quản lý vật liệu phù hợp nhất, chương trình CTNH HGĐ phải nghiên cứu xem xét một số các yếu tố, bao gồm: 4.3.1.1 Phù hợp với các yêu cầu cho phép và các quy định địa phương, quy chuẩn của quốc gia (đặc biệt khi xử lý tại chỗ các vật liệu); 4.3.1.2 Các giới hạn về hoạt động hoặc kết cấu tại các cơ sở hoặc tại nơi thu gom (tức l à , tại chỗ không có sẵn các s ả n phẩm tái sử dụng, không kết nối với cơ sở xử lý hệ thống thoát nước, không gian hạn chế); 4.3.1.3 Đ à o tạo nhân sự và chuyên môn; 4.3.1.4 Nghiên cứu xem xét hệ thống quản lý vật liệu phân cấp mà ưu tiên phương án tái sử dụng, tái chế, và thu hồi năng lượng hoặc vật liệu thông qua thiêu đốt hoặc thải b ỏ ; 4.3.1.5 Chi phí; 4.3.1.6 Trách nhiệm và nghĩa vụ pháp lý tiềm ẩ n liên quan đến từng phương pháp qu ả n lý ; và 4.3.1.7 Các hạn chế và ưu đãi đối với hợp đồng hoặc ch ủ thầu. 4.4 Đóng g ó i các vật liệu đã thu gom - Các vật liệu được thu gom phải được đóng gói hoặc xử lý phù hợp theo tiêu chuẩn, các quy định hiện hành. Các chủ thầu quản lý vật liệu cũng có thể có các văn bản riêng về đóng gói bắt buộc phải tuân thủ sao cho họ c ó thể xử lý các vật liệu đúng cách và hiệu quả tại các cơ sở của họ. Các thùng ch ứ a không gắn nhãn hoặc các vật liệu c ò n nghi ngờ th ì không được đóng gói cho đến khi được nhận dạng đúng. 4.4.1 Đóng gói và tùy chọn cách quản lý tại chỗ: 4.4.1.1 Tái sử dụng - Các loại v ậ t liệu có thể sử dụng lại mà đ ược đóng trong các thùng chứa ban đầu đưa đến cho dân c ư sở tại hoặc các tổ chức địa phương trong một lần thu gom tại một địa điểm cố định th ì nên giữ nguyên trong thùng chứa đó. Việc này cho phép người sử dụng có thể tham khảo các thông tin ghi trên nh ã n gốc để sử dụng đúng cách, v à duy tr ì trách nhiệm pháp lý của nhà sản xuất về sản phẩm. 4.4.1.2 Sơn ph ủ hoặc các loại vật liệu khác có thể được đóng vào các thùng chứa to hơn. Tuy nhiên, chương trình CTNH HGĐ có thể được xem xét cân nhắc đ ể tham gia vào các hoạt động sản xuất khi thực hiện điều này. 4.4.1.3 T á i chế - Nếu các loại vật liệu được tái chế tại chỗ, thì không cần đóng gói theo quy định của cơ quan c ó th ẩ m quyền. Một s ố loại vật liệu có thể xếp chất tải hoặc đ ó ng vào các thùng chứa to hơn theo các quy định của cơ sở hoặc các quy định địa phương. 4.4.1.4 Xử lý hoặc thải bỏ tại chỗ - Nhiều chất làm sạch gốc nước hoặc các chất lỏng không nguy hại có thể được thải vào hệ thống thoát nước, nếu vị trí này được kết nối đến trạm xử lý nước th ả i của đ ị a phương và được phép của trạm. Một số axit và bazơ cũng có thể được xử lý trung tính và đ ổ vào cống phù hợp với quy định hiện hành. Các vật liệu không cần đóng gói theo quy định hiện hành nếu được xử lý hoặc thải vào hệ thống th ả i tại chỗ. 4.4.1.5 Các chất rắn không độc hại có thể được th ả i b ỏ sử dụng thùng ch ứ a và dịch vụ qu ả n lý chất thải r ắ n của cơ sở. 4.4.1.6 Thu hồi n ă ng lượng - Nếu lựa chọn phương án thu hồi năng lượng là có thể áp dụng được ngay tại chỗ (ví dụ như, lò dùng dầu qua sử dụng, lò đốt chất thải rắn đô thị), th ì vật liệu phải được xử lý và đóng gói theo quy định tiêu chuẩn của cơ sở và tất cả các quy định hiện hành. 4.4.2 Quản lý và đóng gói chuyển đi - Các vật liệu được chuyển đi để xử lý tiếp theo tại các cơ sở tái chế, thu hồi năng lượng, thiêu đốt hoặc th ả i bỏ phải ph ù hợp với các quy định của cơ quan có th ẩ m quyền. Vì vậy, việc đóng gói ban đầu có ý nghĩa đối với tất cả các vật liệu được ch u yển đi phù hợp với quy định hiện h à nh. Các quy định loại thùng chứa cụ thể, các quy trình đ ó ng gói, và yêu cầu ghi nhãn cho thùng chứa đối với từng loại vật liệu được xác định tại 4.2.1. Các chương trình CTNH HGĐ c ó mục đích đóng gói các vật liệu th ì cần phải hiểu biết và nắm vững quy định hiện hành để đảm bảo thực hiện việc đóng gói vật liệu đúng nguyên tắc. Các chương trình cũng có thể thuê các chủ thầu được đào tạo để thực hiện việc đóng gói tại chỗ.