TCVN11082-1:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11082-1:2015 (ISO 649-1:1981) về Dụng cụ thí nghiệm bằng thủy tinh - Tỉ trọng kế cho mục đích sử dụng chung - Phần 1: Các yêu cầu TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 11082-1:2015 ISO 649-1:1981 DỤNG CỤ THÍ NGHIỆM BẰNG THỦY TINH - TỈ TRỌNG KẾ CHO MỤC ĐÍCH SỬ DỤNG CHUNG - PHẦN 1: CÁC YÊU CẦU Laboratory glassware - Density hydrometers for general purposes - Part 1: S peci f ication Lời nói đầu TCVN 11082- 1 :2015 hoàn toàn tương đương với ISO 649- 1 :1981, đã được phê duyệt lại năm 2015 với bố cục và nội dung không thay đổi. TCVN 11082- 1 :2015 do Ban Kỹ thuật Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN/TC 48 Dụng cụ thí nghiệm bằng thủy tinh biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Bộ tiêu chuẩn TCVN 11082:2015 (ISO 649) Dụng cụ thí nghiệm bằng thủy tinh - Tỉ trọng k ế cho mục đích s ử d ụng chung gồm 2 tiêu chu ẩ n: - TCVN 11082-1:2015 (ISO 649-1:1981), Phần 1: Các yêu cầu; - TCVN 11082-2:2015 (ISO 649-2), Phần 2: Phương pháp thử và sử dụng. DỤNG CỤ THÍ NGHIỆM B Ằ NG THỦY TINH - T Ỉ TRỌNG K Ế CHO MỤC ĐÍCH SỬ D Ụ NG CHUNG - PH ẦN 1: CÁC YÊU CẦU Laboratory glassware - Density hydrometers for general purposes - Part 1: S peci f ication 1 Phạm vi áp dụng Tiêu chu ẩn này qui định các yêu cầu cho năm bộ t ỉ trọng kế cơ bản b ằ ng thủy tinh có khối lượng không đổi, được chia độ để biểu thị khối lượng riêng (kg/m 3 hoặc g/ml) ở 20 ° C . Mỗi bộ bao gồm các t ỉ trọng kế phủ được phạm vi đo từ 600 kg/m 3 đến 2 000 kg/m 3 hoặc từ 0,6 g/ml đến 2,0 g/ml. Các t ỉ trọng kế được chia độ phù hợp để sử dụng với các chất lỏng có sức căng bề mặt nh ỏ , trung b ì nh hoặc lớn. Tiêu chuẩn cũng qui định ba bộ tỉ trọng kế bổ sung được chia độ để biểu thị tỉ trọng tại 20 ° C hoặc 15 ° C . Các tỉ trọng kế n à y có sai số thang đo nh ỏ hơn, phủ được phạm vi đo từ 600 kg/m 3 đến 1 100 kg/m 3 hoặc từ 0,6 g/ml đến 1,1 g/ml và được sử dụng cho các chất l ỏ ng có sức căng b ề mặt nhỏ. Tiêu chuẩn này không qui định cho các tỉ trọng kế có nhiệt kế kèm theo, các tỉ trọng kế này được qui định trong tiêu chuẩn riêng. T ỉ trọng kế phải phù hợp với các yêu cầu của ISO 387. Bảng các loại sức c ă ng bề mặt tiêu chu ẩ n được qu i đ ị nh trong Phụ lục A, Bảng khuyến nghị nhà sản xuất về đường k í nh thân của tỉ trọng kế được nêu trong Phụ lục B . TCVN 11082-2 (ISO 649-2) qui định phương pháp thử và sử dụng tỉ trọng kế. 2 Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện d ẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chu ẩ n này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì á p dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện d ẫ n không ghi năm công bố th ì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có). TCVN 11082 ( ISO 649-2), Dụng cụ th í nghiệm bằng thủy tinh - T ỉ trọng kế cho mục đích sử dụng chung - Phần 2: Phương pháp thử và sử dụng ISO 387, Hydrometers - Principles of construction and adjustment ( Tỉ trọng kế - Nguyên tắc kết cấu và điều chỉnh) ISO 1768, Glass hydrometers - Conventional value for the thermal cubic expansion coe ff icient (for use in the preparation of measurement tables for liquids) (T ỉ trọng kế bằng thủy tinh - Giá trị qui ước đối với hệ số giãn nở nhiệt khối (sử dụng đề xây dựng bảng hiệu ch í nh cho chất lỏng)) ISO 3675, Crude p etroleum and liquid p etroleum p roducts - Laboratory determination of density - Hydrometer method (Dầu thô và sản phẩm dầu thô lỏng - Xác định trong phòng thí nghiệm khối lượng riêng hoặc khối lượng riê ng tương đối - Phương pháp sử dụng tỉ trọng kế). 3 Cơ sở chia độ Cơ sở chia độ là khối lượng riêng (khối lượng trên đơn vị thể tích) tính bằng kilôgam trên mét khối (kg/m 3 ). Gam trên centimét khối (g/cm 3 ) cũng được sử dụng, ký hiệu là g/ml. CHÚ THÍCH Thuật ngữ m ililít (ml) thường được sử dụng là t ê n gọi khác c ủ a cent i mét khối (cm 3 ) theo quyết đ ị nh của Hội nghị Đo lường l ầ n thứ Mười hai. N ó i chung, thuật ngữ milil ít đ ư ợc chấp nhận để biểu thị dung tích của dụng cụ th í nghiệm bằng thủy tinh v à được sử dụng trong ti ê u chu ẩ n này. 4 Nhiệt độ chuẩn 4.1 Nhiệt độ chuẩn đối với các bộ tỉ trọng kế, trừ các bộ L50SP, M50SP và S50SP, phải là 20 ° C . Khi được sử dụng để đo chất lỏng tại nhiệt độ này, thì tỉ trọng kế phải biểu thị khối lượng riêng của chất lỏng tại 20 ° C . 4.2 Nhiệt độ chuẩn đối với các bộ tỉ trọng kế L50SP, M50SP và S50SP, phải là 20 ° C hoặc 15 ° C . Khi được s ử dụng để đo các chất lỏng tại nhiệt độ tương ứng, th ì t ỉ trọng kế phải biểu thị khối lượng ri ê ng của chất lỏng tại nhiệt độ đó. 5 Sức căng bề mặt Việc điều ch ỉ nh phải lưu ý đến tính mao d ẫn riêng như sau: 5.1 Khi dịch chuyển nhẹ nhàng t ỉ trọng kế ra khỏi vị trí cân bằng trong chất lỏng, thân t ỉ trọng kế đi qua bề mặt chất lỏng không được tạo ra bất kỳ sự thay đổi rõ ràng về hình dạng mặt cong của bề mặt chất lỏng. 5.2 Thang đo của t ỉ trọng kế phải được điều ch ỉ nh theo chất lỏng có sức căng bề mặt đã biết , hoặc được điều chỉnh theo một trong các loại sức c ă ng bề mặt tiêu chuẩn được nêu trong Phụ lục A. Trừ khi có yêu c ầ u độ ch í nh xác cao nhất, phải sử dụng một trong các loại sức c ă ng bề mặt tiêu chu ẩ n được nêu trong Phụ lục A. Đối với các tỉ trọng kế có độ chính xác cao nhất để sử dụng cho các chất lỏng cụ thể (ví dụ dung dịch cồn), phải sử dụng giá trị sức c ă ng bề mặt phù h ợ p với bề mặt sạch của các chất lỏng này và với chỉ thị thực tế của tỉ trọng kế [xem Điều 14c)]. Các bộ bổ sung L50SP, M50SP và S50SP được giới hạn đ ể sử d ụng đối với loại sức c ă ng bề mặt nhỏ. 6 Mức tham chiếu để điều chỉnh và đọc 6.1 Thang đo của t ỉ trọng kế phải được điều chỉnh để đọc tại mức bề mặt chất lỏng nằm ngang. CH Ú THÍCH Nếu t ỉ trọng kế có thang đo được điều chỉ nh để sử dụng với ch ấ t lỏng đục, việc đọc c ó th ể được thực hiện tại đ ỉ nh mặt cong khi vị trí mặt cong tiếp xúc với thân, nhưng sau đó phải thực hiện hiệu ch ỉ nh phù hợp đối v ớ i mức c ủ a bề mặt chất lỏng nằm ngang. [Xem TCVN 11082 ( ISO 649-2)]. Mặt khác, t ỉ trọng k ế được s ử dụng trong ch ấ t lỏng đục có thể được đi ề u chỉnh đ ể đọc tại đ ỉ nh mặt cong. 6.2 Điểm giữa c ủ a chiều dày vạch chia độ phải được coi là vị trí đọc cuối cùng. 7 Độ nhúng chìm Tỉ trọng kế được chia độ để sử d ụng với phần thân nổi bên trên là khô, trừ phần tiếp xúc trực tiếp với mặt cong. 8 Vật liệu và chất lượng chế tạo 8.1 Bầu và th â n phải được làm từ thủy tinh trong suốt phù hợp, được chọn và được xử lý để không có ứ ng suất và khuyết tật, và có hệ số giãn n ở nhiệt khối là (25 ± 2) x 10 -6 °C -1 * . 8.2 Vật liệu nặng phải đư ợ c bố tr í ở đáy c ủ a tỉ trọng kế. Sau khi ho à n thiện, t ỉ trọng kế được giữ ở vị trí nằm ngang trong 1 h ở 80 ° C và tiếp tục được làm mát tại v ị trí đó, t ỉ trọng kế phải phù hợp với các yêu cầu của 9.3. 8.3 D ả i tr ê n đó có thang đo và ký hiệu ph ả i c ó bề mặt m ờ nhẵn. Dải phải không có dấu hiệu bị cháy. Dải chứa thang đo phải kh ô ng bị mất màu hoặc bi ế n dạng khi thân được để ở nhiệt độ 80 ° C trong 1 h. CHÚ THÍCH Nếu t ỉ trọng kế được d ùng đ ể s ử dụng tại nhiệt độ tr ê n 80 ° C , vật liệu nặng và dải chứa thang đo phải phù hợp v ớ i c á c y ê u cầu c ủ a 8.2 và 8.3 tại nhiệt độ cao hơn một chút so v ới nhiệt độ sử d ụng. 8.4 Không được c ó vật liệu bị rời ra trong dụng cụ. 9 Hình dạng 9.1 Bề mặt bên ngoài phải đối xứng so với trục chính. 9.2 Bầu tỉ trọng kế không được có sự thay đổi đột ngột theo mặt c ắt ngang. T ố t nh ấ t phải làm côn như minh họa trong H ì nh 1, nhưng cũng chấp nhận bất kỳ thiết kế nào không tạo thành bọt khí. Hình 1 - Thiết kế bầu tỷ trọng kế 9.3 T ỉ trọng kế phải nổi với trục thẳng đứng trong khoảng 1,5° . 9.4 Theo tiêu chuẩn này, nhiệt kế không được coi là một bộ phận của t ỉ trọng kế ( xem Điều 1). 10 Thang đo Ví dụ về thang đo được khuyến nghị cho t ỉ trọng kế được minh họa trong H ì nh 2. 10.1 Qui định chung 10.1.1 D ả i mà tr ê n đ ó ghi thang đo và các ký hiệu khác phải được gắn chặt tại nhiệt độ sử dụng (xem 8.3). 10.1.2 Cần phải có các biện pháp phù hợp để đảm bảo rằng bất kỳ sự dịch chuyển của thang đo hoặc dải chứa thang đo đều được nh ì n thấy rõ ràng. Bất kỳ sự dịch chuyển nào đều được hiểu là dụng cụ không còn phù hợp để s ử dụng. 10.1.3 Tỉ trọng kế không được có nhiều hơn một kiểu thang đo. Nếu tỉ trọng kế có hai thang đo c ù ng kiểu, giá trị được biểu thị bởi các thang đo này không được k hác nhau đáng kể, và c ả hai thang đo phải phù hợp với các yêu cầu c ủ a Điều 13. 10.1.4 C á c vạch chia độ và ký hiệu trên thang đo tốt nh ấ t là màu đen và được ghi rõ ràng và bền. 10.1.5 Thang đo phải thẳng v à không bị xoắn. 10.2 Vạch chia độ 10.2.1 Vạch chia độ phải r õ nét và có độ dày đều không quá 0,2 mm. Đối với bộ SP, vạch chia độ không được dày quá 0,2 mm. 10.2.2 Không được có sự không đồng đều rõ rệt về khoảng cách giữa các vạch chia độ. 10.2.3 Vạch chia độ phải vuông góc với trục c ủ a t ỉ trọng kế 10.2.4 Thang đo ph ả i thẳng và kh ô ng bị xoắn 10.2.5 Các vạch ngắn, vạch trung bình và vạch dài phải kéo dài, tương ứng í t nhất một phần năm, một phần ba và một nửa của đường vòng quanh thân. 10.2.6 Vạch cao nhất và vạch thấp nhất biểu thị giới hạn danh định c ủ a thang đo phải là vạch dài (xem 10.3.1 , 10.3.2 và 10.3.3). 10.2.7 Các vạch ngắn, vạch trung bình và vạch dài phải được s ắp xếp theo chiều thẳng đứng sao cho các điểm giữa hoặc đầu bên phải hoặc đầu bên trái của tất cả các vạch chia độ phải n ằ m trên đường t ư ở ng tượng song song với trục c ủ a dụng cụ, Trong hai trường hợp sau, đường thẳng đứng có thể được ghi khắc. 10.3 Thứ tự các vạch chia độ 10.3.1 Trên thang đo c ủ a tỉ trọng kế có khoảng chia độ nh ỏ nh ấ t là 1 kg/m 3 hoặc 0,001 g/ml: a) mỗi vạc h chia thứ mười phải là một vạch dài; b) phải c ó vạch trung bình giữa hai vạch dài liên tiếp; c) phải c ó bốn vạch ngắn giữa vạch trung b ì nh v à vạch dài liên tiếp. 10.3.2 Trên thang đo của t ỉ trọng kế có kho ả ng chia độ nhỏ nhất là 2 kg/m 3 hoặc 0,2 kg/m 3 hoặc 0,002 g/ml hoặc 0,000 2 g/ml: a) mỗi vạch chia độ thứ năm phải l à một vạch dài; b) phải có b ố n vạch ngắn giữa hai vạch d à i liên tiếp. 10.3.3 Trên thang đo của t ỉ trọng kế có khoảng chia độ nhỏ nhất l à 5 kg/m 3 hoặc 0,005 g/ml: a) mỗi vạch chia độ thứ mười phải là một vạch d à i; b ) phải có bốn vạch trung b ì nh giữa hai vạch dài liên tiếp; c) phải có một vạch ngắn giữa hai vạch trung bình liên tiếp và giữa vạch trung bình và vạch d ài liên tiếp. 10.4 Đánh số vạch chia độ 10.4.1 Trừ trường hợp có hai thang đo, mỗi thang đo chỉ có một bộ các số, và chữ số cuối c ù ng của các số phải nằm thẳng đứng. 10.4.2 Thang đo phải được đánh số sao cho có thể đọc được dễ dàng giá tr ị tương ứng với bất kỳ vạch chia độ nào . 10.4.3 Vạch chia độ cao nhất và thấp nhất c ủ a giới hạn danh định phải được đánh số đầy đủ. 10.4.4 Í t nhất mỗi vạch thứ mười phải đ ư ợc đánh số. 10.4.5 Đối với các giá trị t ỉ trọng được biểu thị bằng gam trên mililít, dấu thập phân được sử dụng cho các số phải được biểu thị đầy đủ, nhưng có thể b ỏ qua đối với các số vi ế t tắt. 10.5 Khoảng thang đo Thang đo phải được k é o dài qua các giới hạn danh định trên thang đo như được qui định trong B ả ng 1. Bộ L20 Bộ L50 và L50 SP Bộ M50 và M50 SP Bộ M100 Bộ S50 Bộ S50 SP Hình 2 - Thang đo khuyến nghị đối với tỉ trọng kế đặc trưng Bảng 1 - Yêu cầu cơ bản đối với các loại t ỉ trọng kế Bộ Chi ề u d à i t ổ ng l ớ n nh ấ t Kho ả ng danh định của mỗi t ỉ trọng kế Số vạch chia trên thang đo x giá trị của khoảng chia đ ộ Chiều dài thang đo nhỏ nh ấ t (khoảng danh định) Đường kính bầu Thể tích bên dưới vạch chia độ thấp nhất của khoảng định danh Khoảng thang đo tại mỗi đầu qua các gi ới hạn danh đ ị nh tr ê n và dưới min. max. min. max. mm kg/m 3 g/ml kg/ m 3 g/ml mm mm mm MI m l Vạch chia độ L20 335 20 0,020 100 x 0,2 100 x 0,0002 105 36 40 108 * 132 5 đến 10 L50 335 50 0,050 100 x 0,5 100 x 0,0005 125 23 27 50 * 65 2 đ ế n 5 M50 270 50 0,050 50 x 1 50 x 0 , 001 70 20 24 30 45 2 đến 5 M100 250 100 0,100 50 x 2 50 x 0,002 85 18 20 18 26 2 đến 5 S50 190 50 0,050 25 x 2 25 x 0,002 50 18 20 18 26 2 hoặc 3 Bỗ bổ sung đặc biệt ł L50SP 335 50 0,050 100 x 0,5 100 x 0,0005 125 23 27 50 65 2 đến 5 M50SP 270 50 0 , 050 50 x 1 50 x 0,001 70 20 24 30 45 2 đ ế n 5 S50SP 190 50 0,050 50 x 1 50 x 0,001 50 18 20 18 * 26 2 hoặc 3 CHÚ THÍC H * Đối với đường k í nh t hân l ớn hơn 4 mm ( theo qui định c ủ a 12.4), với các t ỉ trọng k ế có phạm vi đo từ 1 700 kg/m 3 đ ế n 2 000 kg/m 3 hoặc từ 1,7 g/m l đến 2,0 g/ml, các thể tích này sẽ sát với giá tr ị lớn nh ấ t h ơn so v ớ i giá trị nhỏ nh ấ t. ł Xem ISO 3675 11 Phạm vi đo của các bộ tỉ trọng kế Mỗi bộ trong năm bộ t ỉ trọng kế chính phải ph ủ được tổng phạm vi đo từ 600 kg/m 3 đến 2 000 kg/m 3 hoặc từ 0,600 g/ml đến 2000 g/m l , mỗi t ỉ trọng kế có khoảng giới hạn 20 kg/m 3 , 50 kg/m 3 , hoặc 100 kg/m 3 , hoặc 0,020 g/ml, 0,050 g/ml hoặc 0,100 g/ml. Giới hạn danh định dưới của thang đo trên bộ tỉ trọng kế L20 phải là 600, 620, 640, v.v..., hoặc 0,600; 0,620, 0,640, v.v.., giới hạn danh định dưới của thang đo trên bộ tỉ trọng kế L50, M50 và S50 phải l à 600, 650, 700, v.v..., hoặc 0,600; 0,650, 0,700, v.v.., và gi ớ i hạn danh định dưới của thang đo tr ên bộ t ỉ trọng kế M100 phải là 600, 700, 800, vv ..., hoặc 0,600; 0,700, 0,800, v.v.., t ù y theo thang đo biểu th ị theo kilôgam trên mét khối hoặc gam trên mililít. Mỗi bộ của ba bộ tỉ trọng kế bổ sung phải ph ủ được phạm vi đo từ 600 kg/m 3 đến 1 100 kg/m 3 hoặc từ 0,600 g/ml đến 1,100 g/ml, m ỗ i tỉ trọng kế có phạm vi đo 50 kg/m 3 hoặc 0,050 g/ml. Giới hạn danh định dư ớ i c ủ a thang đo trên các bộ tỉ trọng kế L50SP, M50SP và S50SP phải l à 600. 650, 700, v.v...hoặc 0,600; 0,650; 0,700, v.v...tùy theo thang đo biểu thị theo kilôgam trên mét khối hoặc gam trên mililít. 12 Kích thước qui định 12.1 Kích thước c ủ a t ỉ trọng kế phải phù hợp với các y ê u cầu được qui định trong Bảng 1. 12.2 Mặt cắt ngang của thân không được thay đổi trong khoảng í t nhất 5 mm b ê n dưới vạch chia độ thấp nh ấ t trên thang đo. 12.3 Đường kính thân không được thay đổi trong khoảng ít nhất 15 mm ph í a trên vạch chia độ cao nhất trên thang đo. 12.4 Đường kính thân của t ỉ trọng kế không được nhỏ hơn 4,0 mm. CHÚ THÍCH Đ ể thu ậ n tiện cho việc sản xuất , đường kính thân n ê n phù hợp v ớ i các khuy ế n nghị được n ê u trong Phụ lục B. 13 Độ chính xác Đối với tỉ trọng kế, sai số cho phép l ớn nhất tại điểm bất k ỳ trên thang đo được qui định trong Bảng 2. Các t ỉ trọng kế bổ sung được khuyến nghị cung cấp kèm theo giấy ch ứ ng nhận v ớ i số hiệu chính để sử d ụng v ớ i yêu cầu ch í nh xác. Bảng 2 - Sai s ố cho phép lớn nhất Bộ Sai s ố cho phép lớn nhất tại điểm b ấ t kỳ trên than g đo kg/m 3 g/ml L2 0 ± 0,2 ± 0,000 2 L50 ± 0,5 ± 0,000 5 M50 ± 1,0 ± 0,001 M100 ±2,0 ± 0,002 S50 ± 2,0 ± 0,002 Bộ bổ sung đặc bi ệt L50SP ± 0,3 ± 0,000 3 M50SP ± 0,6 ± 0,000 6 S50SP ± 1,0 ± 0,001 0 14 Ký hiệu Các thông tin sau phải được ghi nhãn bền, r õ ràng và chắc chắn trên tỉ trọng kế: a) đơn vị đo, ví dụ “ kg/m 3 ” ; b) nhiệt độ chuẩn của tỉ trọng kế, ví dụ “20°C ” ; c) 1) sức c ă ng bề mặt cụ thể được tính bằng miliniutơn trên mét (ví dụ: “ 55 mN/m ” ); 2) hoặc loại sức căng bề m ặ t được xác định tại Phụ lục A (ví dụ, “ nhỏ S.T ” ); 3) hoặc tên c ủ a chất lỏng nếu t ỉ trọng k ế được điều ch ỉ nh để sử dụng với chất lỏng đó; d) tỉ trọng kế có được điều chỉnh để đọc tại đỉnh mặt cong (nghĩa là sử dụng trong chất l ỏ ng đục) hay không; e) tên nhà sản xuất và/hoặc thương hiệu hoặc nhãn hiệu nhận biết dễ dàng; f) số nhận dạng của dụng cụ, hai chữ s ố đầu tiên có thể biểu thị năm s ả n xuất (ví dụ “ 780001”); g) viện dẫn tiêu chuẩn này; h) số bộ t ỉ trọng kế (ví dụ “ L50 ” ). Phụ lục A (qui đ ị nh) Các loại sức căng bề mặt tiêu chuẩn cho tỉ trọng kế Các loại sức c ă ng bề mặt tiêu chuẩn qui định tr o ng Bảng 3 được chấp nhận cho t ỉ trọng kế sử dụng trong kỹ thuật nhằm tạo cơ sở cho việc đi ề u chỉnh, kiểm tra, xác nhận và cho phép đạt được độ chính xác phù hợp trong phép đo ch ấ t lỏng. Việc ch ấ p nhận các loại sức căng b ề mặt này không loại trừ việc sử dụng các sức c ă ng b ề mặt khác đ ể điều ch ỉ nh t ỉ trọng kế, miễn là các sức căng bề mặt được ghi nhãn, tính bằng miliniutơn trên mét, với tỉ trọng kế hoặc chuẩn được chế tạo cho loại chất l ỏ ng cụ th ể . Lưu ý đến các yêu cầu trong Điều 14 c). Bảng 3 cho biết sức căng bề m ặ t để điều chỉnh tỉ trọng k ế liên quan đến các giá trị nhỏ nhất của phạm vi đo khối lượng riêng. Nếu bề mặt c ủ a các dung dịch nước (trừ axit axetic và axit nitric có khối lượng riêng lớn hơn 1300 kg/m 3 hoặc 1,3 g/ml) được làm sạch kỹ, v í dụ b ằ ng cách làm tràn, sau đ ó sức căng bề mặt đ ư ợc tăng lên khoảng 75 mN/m. B ả ng 3 - Các loại sức căng bề mặt tiêu chuẩn Loại T ỉ trọng g/m l 0,00 0 , 02 0,04 0,06 0 , 08 V í dụ chất lỏng phù hợp cho từng loại kg/m 3 g/ml kg/m 3 0 20 40 60 80 Nhỏ Sức căng b ề mặt mN/m Chất lỏng hữu cơ n ó i chung (bao gồm ete, các phân đoạn chưng c ấ t dầu m ỏ , than đá, các sản phẩm chưng cất) và các loại d ầ u. Các dung dịch nước của các chất hữu cơ có kh ố i lượng phân tử th ấ p. 600 0,6 15 16 17 18 19 700 0 , 7 20 21 22 23 24 800 0,8 25 26 27 28 29 900 0,9 30 31 32 33 34 1000 đến 1300 1,00 đến 1,30 35 Các dung dịch axit axe t ic, các b ề mặt tự do chưa được làm sạch kỹ, và các loại dầu nặng Trung b ì nh 600 đến 940 0,6 đến 0,94 Cho loại “nhỏ” D u ng dịch n ư ớc của các ch ấ t hữu cơ có khối lượ n g phân t ử thấp (gồm metanol và etanol, nh ưn g trừ dung dịch axit axetic), các bề mặt tự do chưa được làm sạch kỹ. 960 0,96 35 970 0 , 97 40 980 0,98 45 990 0,99 50 1000 đến 2 000 1,00 đến 2 , 00 55 C á c dung dịch axit nitric có kh ố i lượng r iê ng lớn hơn 1300 kg/m 3 ho ặ c 1,3 g/ml, các b ề mặt tự do được làm sạch hoặc chưa đ ược làm sạch kỹ Lớn 1000 đ ế n 2000 1,00 đế n 2 , 00 75 Các dung dịch nước, các b ề mặ t được l à m sạch kỹ, trừ: a) axit nitric có khối lượng ri ê ng lớn hơn 1300 kg/m 3 hoặc 1,3 g/ml; b) các dung d ị ch axit axetic 1) . CHÚ THÍCH 1) Các dung dịch axit axetic có k hác biệt lớn về sức c ă ng bề mặt Phụ lục B (tham khảo) Đường kính thân khuyến nghị đối với tỉ trọng kế Các đư ờ ng k í nh được đưa ra trong Bảng 4 l à không bắt buộc. Các đường kính này được sử d ụng để làm hướng d ẫ n trong sản xuất. Bảng 4 - Đường kính thân khuyến nghị Giới hạn tr ê n c ủ a khoảng danh đ ị nh Bộ L20, L50, L50SP Bộ M50, M100 và M50SP Bộ S50 và S50SP kg/m 3 g/ml mm mm mm 600 0,6 6,6 7 , 1 6,4 700 0,7 6 , 1 6,6 5,9 800 0 , 8 5,7 6,2 5,5 900 0,9 5,4 5,8 5 , 2 1 000 1 , 0 5 , 1 5,5 4 , 9 1 100 1 , 1 4,9 5,3 4,7 1 200 1,2 4 , 7 5,0 4,5 1 300 1,3 4,5 4,8 4,3 1 400 1,4 4,3 4 , 7 4,2 1 500 1,5 4,2 4,5 4,0* 1 600 1,6 4,0 * 4,4 4,0* 1 700 1 , 7 4,0* 4,2 4,0* 1 800 1 , 8 4 , 0* 4,1 4,0* 1 900 1 , 9 4,0* 4,0 4,0* CH Ú THÍCH * 4,0 mm l à đường k í nh thân nhỏ nh ấ t cho phép theo 12.4. * Giá trị này phù hợp với ISO 1768.