TCVN10848:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10848:2015 về Hạt giống thuốc lá - Yêu cầu kỹ thuật TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 10848:2015 HẠT GIỐNG THUỐC LÁ - YÊU CẦ U KỸ THUẬT Tobacco seeds - Technical requirements Lời nói đầu TCVN 10848:2015 do Công ty TNHH Một thành viên Viện Kinh tế kỹ thuật Thuốc lá biên soạn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng th ẩ m định, Bộ khoa học và Công nghệ công bố. HẠT GIỐNG THUỐC LÁ - YÊU CẦ U KỸ THUẬT Tobacco seeds - Technical requirements 1 . Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định các yêu c ầ u kỹ thuật đối với hạt giống thuốc lá , bao gồm cả giống thuần và giống lai, thuộc loài Nicotiana tabacum L. Tiêu chu ẩ n này chỉ áp dụng cho hạt tr ầ n (chưa qua xử lý), không áp dụng cho hạt bọc (bọc bổ sung một lớp dinh dư ỡ ng) hoặc hạt được kích thích nảy mầm. 2 . Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng ti ê u chuẩn này. Đ ố i với các tài liệu viện dẫn ghi năm công b ố th ì áp dụng phi ê n bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi n ă m c ô ng bố thì áp dụng phiên bản mới nhất , bao gồm cả các sửa đổi, b ổ sung (n ế u có). TCVN 8547:2011, Giống cây trồng - Phương pháp kiểm tra tính đúng giống và độ thuần của lô hạt giống. TCVN 8548:2011, Hạt giống cây trồng - Phương pháp kiểm nghiệm. TCVN 8550:2011, Giống cây tr ồ ng - Phương pháp ki ể m định ruộng giống. 3 . Thuật ngữ và định nghĩa Trong ti ê u chu ẩ n này sử dụng các thuật ngữ và định nghĩa sau: 3.1 . Hạt gi ố ng si ê u nguy ê n chủng (Pre-Basic seed) Hạt giống được nhân ra từ hạt giống tác giả hoặc phục tráng từ hạt giống sản xuất theo quy tr ì nh phục tráng hạt giống siêu nguyên chủng. 3.2 . Hạt giống nguyên chủng (Basic seed) Hạt giống được nhân ra từ hạt giống siêu nguyên chủng. 3.3 . Hạt giống xác nhận (Certi f ied seed) Hạt giống được nhân ra từ hạt giống nguyên chủng. 3.4 . Hạt giống b ố mẹ (Parental s eed) Hạt giống c ủ a dòng bố và dòng mẹ bất dục đực đ ể sản xuất hạt lai, được sản xuất theo quy tr ì nh kỹ thuật nhân dòng bố mẹ . 3.5 . Hạt giống lai F1 (Hybrid seed) Hạt giống thu được do lai giữa dòng bố cho ph ấ n và một d ò ng m ẹ theo quy tr ì nh sản xuất hạt giống thuốc lá lai. 3.6 . Độ thu ầ n giống (Varletal purity) Tỷ lệ phần trăm các cây đồng nh ấ t v ề các tính trạng đặc trưng của gi ố ng so với tổng số cây ki ể m tra. 3. 7. Cây khác dạng (Off-type plant) Cây c ó một hoặc nhi ề u t í nh trạng đặc trưng khác biệt so v ớ i mẫu chu ẩ n của giống được ki ể m tra. 4 . Yêu cầu kỹ thuật 4.1 . Y ê u cầu đối với ruộng gi ố ng 4.1.1 . Yêu cầu v ề đ ấ t Ruộng sản xuất hạt giống thuốc lá phải có tính ch ấ t đ ấ t đồng đề u, sạch cỏ dại và các cây trồng khác; vụ trước không trồng cây họ cà (Solanaceae), họ bầu b í (Cucurbitaceae) 4.1.2 . Kiểm định ruộng gi ố ng Ruộng sản xuất hạt giống thuốc lá phải được kiểm định ít nhất 3 lần : Lần 1: Trước khi xu ấ t hiện nụ (sau trồng từ 40 đ ế n 50 ngày); Lần 2: Giai đoạn cây ra hoa rộ (sau trồng từ 60 đ ế n 65 ngày); Lần 3: Trước khi thu hoạch qu ả từ 5 đ ế n 10 ngày. 4.1.3 . Ti ê u chuẩn ruộng giống 4.1.3.1 . Cách ly Ruộng sản xu ấ t hạt giống của mọi c ấ p giống thuần và ru ộng sản xu ấ t hạt giống lai c ầ n được cách ly theo một trong những h ì nh thức quy định ở Bảng 1. Đ ố i với gi ố ng làm bố, n ế u thu hoa s ắ p nở để xử l ý bung phấn th ì không cần cách ly. Bảng 1 - Y ê u cầu cách ly ru ộng giống Phương pháp cách ly, đơn vị tính Ruộng sản xuất h ạ t giống thu ầ n Ruộng sản xuất hạt giống lai Giống làm b ố Giống làm mẹ 1. Không gian, m Cách ruộng thuốc lá khác có phấn hoa c ù ng chủng loại), ít nhất 50 50 50 Cách ruộng thu ố c lá khác ch ủ ng loại ( vàng sấy, burley, oriental, ...), ít nhất 400 400 400 Các dòng mẹ b ấ t dục đực cùng chủng loại - - Không cần cách ly Cách dòng mẹ b ấ t dục đực khác ch ủ ng loại (vàng s ấ y, burley, or i ental,...), ít nh ấ t - - 200 2. Vật cản Ruộng sản xuất hạt giống và ruộng thuốc lá khác có ph ấ n hoa cùng chủng loại - Bọc k í n chùm hoa (trước khi hoa nở) b ằ ng bao cách ly chuy ê n dụng; hoặc - Tạo dải ngăn cách giữa 2 ruộng bằng 4 hàng thuốc lá b ấ t dục đực để nở hoa nhưng không thu hoạch quả; hoặc - Nếu 2 ruộng liền nhau th ì không thu hoạch quả của 4 hàng biên - Bọc kín chùm hoa (trước khi hoa nở) b ằ ng bao cách ly chuyên dụng; hoặc - Tạo dải ngăn cách giữa 2 ruộng bằng 4 hàng thuốc lá bất dục đực để nở hoa nhưng không thu hoạch quả; hoặc - Nếu 2 ruộng liền nhau th ì kh ô ng sử dụng phấn hoa của 4 hàng biên - Ruộng sản xu ấ t giống và các ruộng thuốc lá khác có ph ấ n hoa khác chủng loại (vàng sấy, burley, oriental, ...) Bọc kín chùm hoa trước khi hoa nở) bằng bao cách ly chuyên dụng Bọc kín chùm hoa (trước khi hoa n ở ) bằng bao cách ly chuyên dụng - 4.1.3.2 . Yêu cầu về độ thu ầ n gi ố ng Ruộng sản xu ấ t hạt giống thuần hoặc sản xuất hạt lai F1 tại mỗi lần ki ể m định phải đạt yêu c ầ u v ề độ thuần giống như quy định trong Bảng 2. Bảng 2 - Y ê u cầu v ề độ thuần gi ố ng Chỉ ti ê u Si ê u nguyên chủng Nguy ê n chủng Xác nhận Gi ố ng lai F1 1. Độ thuần giống, % số c â y, không nhỏ hơn 100 99,5 99,0 - 2. Độ thuần cây bố, % số cây, không nhỏ h ơ n - - - 99,0 3. Độ thuần cây mẹ, % số cây, không nhỏ hơn - - - 99,0 4. Số cây mẹ có hoa đực đang tung ph ấ n, % số cây, không lớn hơn - - - 0,1 4.2 . Y ê u cầu đ ố i với hạt gi ố ng thuốc lá Các chỉ tiêu chất lượng của hạt giống thuốc lá phải đạt y ê u c ầ u quy định trong Bảng 3. Bảng 3 - Các chỉ tiêu chất lượng hạt giống thuốc lá Chỉ ti ê u Hạt giống thu ầ n Gi ố ng lai F1 Si ê u nguyên chủng Nguy ê n chủng Xác nhận 1. Độ sạch, % khối lượng, không nhỏ hơn 99,0 99,0 98,0 98,0 2. Hạt khác loài, số hạt/kg, không lớn hơn 0 0 0 0 3. Tỷ lệ nảy m ầ m, % số hạt, không nhỏ hơn 85,0 80,0 80,0 80,0 4. Độ ẩ m, % khối lượng, không l ớ n hơn 7 , 5 7,5 7,5 7,5 5. Ph ư ơng pháp thử 5.1 . Đối với ruộng gi ố ng 5.1.1 . Kiểm định ruộng gi ố ng theo TCVN 8550:2011. 5.1.2 . Xác đ ị nh độ thuần ruộng giống theo TCVN 8550:2011. 5.2 . Đ ối với hạt giống 5.2.1 . L ấ y mẫu theo TCVN 8548:2011. 5.2.2 . Xác định độ sạch th e o TCVN 8548:2011. 5.2.3 . Xác định hạt khác loài theo TCVN 8548:2011. 5.2.4 . Xác đ ị nh tỷ lệ nảy m ầ m theo TCVN 8548:2011. 5.2.5 . Xác định độ ẩ m theo TCVN 8548:2011. 5.2.6 . Ki ể m tr a tính đúng giống và độ thuần lô hạt gi ố ng tr ê n ô thí nghiệm k hi c ầ n thi ế t theo TCVN 8547:2011. THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] 10 TCN 561:2002, Hạt giống thuốc lá - Y ê u cầu kỹ thuật. [2] General seed Certification Standards for Kentucky. [3] Indian minimum seed certification. [4] SC Seed Certificat i on Standards - Clemson University.