TCVN7590-2-9:2007

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7590-2-9:2007 (IEC 61347-2-9 : 2003/Amd. 2: 2006) về Bộ điều khiển bóng đèn - Phần 2-9: Yêu cầu cụ thể đối với balát dùng cho bóng đèn phóng điện (không kể bóng đèn huỳnh quang) TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 7590-2-9 : 2007 IEC 61347-2-9 : 2003 WITH AMENDMENT 2: 2006 B Ộ ĐIỀU KHIỂN BÓNG ĐÈN – PHẦN 2-9: YÊU CẦU CỤ THỂ ĐỐI VỚI BALÁT DÙNG CHO BÓNG ĐÈN PHÓNG ĐIỆN (KHÔNG KỂ BÓNG ĐÈN HUỲNH QUANG) Lamp controlgear – Part 2-9: Particular requirements for ballats for discharge lamps (excluding fluorescent lamps) L ời nói đ ầ u TC VN 7590-2-9 : 2007 hoàn toàn tương đương với IEC 61347-2-9: 2003 w ith amendment 2:2006; T CVN 7590-2-9 : 2007 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn TCVN/TC/E1 M áy điện và khí cụ điện biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường C hất lượng đ ề nghị. Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. L ờ i giới thiệu TCVN 7590-1: 2006 là một phần của bộ tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7590. Phần 1 này cần được sử dụng cùng với các Phần 2, trong đó các điều khoản để bổ sung hoặc sửa đổi các điều khoản tương ứng trong phần 1 nhằm cung cấp các yêu cầu liên quan cho từng loại sản phẩm cụ thể. Bộ tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7590 (IEC 61347) có các phần 2 dưới đây, có chung đầu đề là Bộ điều khiển đèn. Phần 1: Yêu cầu chung và yêu cầu an toàn. Phần 2-1: Yêu cầu cụ thể đối với các thiết bị khởi động (không phải là tắcte chớp sáng) Phần 2-2: Yêu cầu cụ thể đới với bộ chuyển đổi giảm áp bằng điện tử được cấp điện từ nguồn một chiều hoặc xoay chiều dùng cho bóng đèn sợi đốt Phần 2-3: Yêu cầu cụ thể đối với balát điện tử có nguồn cung cấp là điện xoay chiều dùng cho bóng đèn huỳnh quang Phần 2-4: Yêu cầu cụ thể dùng cho balát điện tử có nguồn cung cấp là điện một chiều dùng cho chiếu sáng chung Phần 2-5: Yêu cầu cụ thể dùng cho balát điện tử có nguồn cung cấp là điện một chiều dùng cho chiếu sáng trên phương tiện giao thông công cộng Phần 2-6: Yêu cầu cụ thể dùng cho balát điện tử có nguồn cung cấp là điện một chiều dùng cho chiếu sáng hàng không Phần 2-7: Yêu cầu cụ thể dùng cho balát điện tử có nguồn cung cấp là điện một chiều dùng cho chiếu sáng khẩn cấp Phần 2-8: Yêu cầu cụ thể đối với balát dùng cho bóng đèn huỳnh quang Phần 2-9: Yêu cầu cụ thể đối với balát dùng cho bóng đèn phóng điện (không kể bóng đèn huỳnh quang) Phần 2-10: Yêu cầu cụ thể đối với bộ chuyển đổi điện tử và bộ chuyển đổi dùng cho bóng đèn phóng điện dạng ống khởi động lạnh hoạt động ở tần số cao Phần 2-11: Yêu cầu cụ thể đối với mạch điện tử hỗn hợp sử dụng với đèn điện Phần 2-12: Yêu cầu cụ thể đối với balát điện tử có nguồn cung cấp xoay chiều hoặc một chiều dùng cho bóng đèn phóng điện (không kể bóng đèn huỳnh quang) Mối liên quan giữa các phần 2 của bộ tiêu chuẩn IEC 61347 và các tiêu chuẩn IEC khác mà chúng thay thế là: IEC 61347-2-1 thay thế IEC 60926 IEC 61347-2-2 thay thế IEC 61046 IEC 61347-2-3 thay thế IEC 60928 IEC 61347-2-4 thay thế IEC 60924, Mục 3 IEC 61347-2-5 thay thế IEC 60924, Mục 4 IEC 61347-2-6 thay thế IEC 60924, Mục 5 IEC 61347-2-7 thay thế IEC 60924, Mục 6 IEC 61347-2-8 thay thế IEC 60920 IEC 61347-2-9 thay thế IEC 60922 B Ộ ĐIỀU KHIỂN BÓNG ĐÈN – PHẦN 2-9: YÊU CẦU CỤ THỂ ĐỐI VỚI BALÁT DÙNG CHO BÓNG ĐÈN PHÓNG ĐIỆN (KHÔNG KỂ BÓNG ĐÈN HUỲNH QUANG) Lamp controlgear – Part 2-9: Particular requirements for ballats for discharge lamps (excluding fluorescent lamps) 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này qui định các yêu cầu cụ thể về an toàn đối với balát dùng cho bóng đèn phóng điện v í dụ như bóng đèn hơi thủy ngân áp suất cao, bóng đèn hơi natri áp suất thấp, bóng đèn hơi na t ri áp suất cao (sau đây gọi tắt là bóng đèn thủy ngân cao áp, bóng đèn natri áp suất thấp, bóng đèn natri áp suất cao) và bóng đèn halogen kim loại. Tiêu chuẩn này đề cập đến batát loại điện cảm dùng nguồn xoay chi ề u đến 1 000 V ở tần s ố 50 Hz hoặc 60 Hz, lắp với bóng đèn phóng điện có công suất danh định, kích thước và đặc tính như qui định TCVN 5324 (IEC 60188), TCVN 7696 (IEC 60192) và IEC 60662. Tiêu chuẩn này áp dụng cho balát hoàn chỉnh và các bộ phận hợp thành của chúng ví dụ như cuộn cảm, biến áp và tụ điện. Yêu cầu cụ thể đối với balát có bảo vệ nhiệt được cho trong phụ lục B. CHÚ THÍCH 1: Một số loại bóng đèn phóng điện yêu cầu phải có bộ mồi. CHÚ THÍCH 2: Balát dùng cho bóng đèn huỳnh quang được đề cập trong TCVN 7590-2-8 (IEC 61347-2-8). Yêu cầu về tính năng đối với balát dùng cho bóng đèn phóng điện được nêu trong TCVN 7684 (IEC 60923). 2. Tài liệu viện dẫn Tiêu chuẩn này áp dụng các tài liệu viện dẫn liên quan nêu trong điều 2 của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1) và các tài liệu nêu dưới đây. TCVN 5324 (IEC 60188), Bóng đèn thủy ngân cao áp TCVN 7590-1 (IEC 61347-1), Bộ điều khiển bóng đèn - Phần 1: Yêu cầu chung và yêu cầu an toàn TCVN 7590-2-1 (IEC 61347-2-1), Bộ điều khiển bóng đèn - Phần 2-1: Yêu cầu cụ thể đối với cơ cấu khởi động (không phải tắcte chớp sáng) TCVN 7696 (IEC 60192), Bóng đèn natri áp suất thấp TCVN 7684 (IEC 60923), Phụ kiện dùng cho bóng đèn - Balát dùng cho bóng đèn phóng điện (không kể bóng đèn huỳnh quang dạng ống) - Yêu cầu về tính năng IEC 60662 , High-pressure sodium vapour lamps (Bóng đèn natri áp suất cao) 3. Định nghĩa Tiêu chuẩn này áp dụng các định nghĩa ở điều 3 của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1), cùng với các định nghĩa sau đây: 3.1 . Độ tăng nhiệt danh định của cuộn dây balát D t (rated temperature rise of a ballast winding D t) Độ tăng nhiệt do nhà chế tạo ấn định trong các điều kiện qui định của tiêu chuẩn này. CHÚ THÍCH: Yêu cầu kỹ thuật đối với các điều kiện cung cấp điện và lắp đặt của balát được cho trong phụ lục H. 3.2 . Xung điện áp cao (high-voltage impulse) Điện áp quá độ không chu kỳ đặt vào có chủ ý mà điện á p này tăng nhanh đến giá trị đỉnh và sau đó giảm về “không", thường là giảm chậm hơn tăng. Nhìn chung, xung như vậy được đại diện bởi tổng của hai hàm số mũ. CHÚ THÍCH: Cần phân biệt thuật ngữ “xung ” với “ đột biến ” vì đột biến liên quan đến các quá độ xảy ra trong thiết bị điện hoặc mạng điện đang vận hành. 4. Yêu cầu chung Áp dụng các yêu cầu trong điều 4 của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1), cùng với các yêu cầu bổ sung dưới đây: 4.1. Tụ điện và các linh kiện k hác Tụ điện và các linh kiện khác l ắp trong balát phải phù hợp với các yêu cầu của tiêu chuẩn IEC tương ứng. 4.2. Balát có b ả o vệ nhiệt Balát có bảo vệ nhiệt phải phù hợp với các yêu c ầ u c ủ a phụ lục B. 5. Lưu ý chung đối với các thử nghiệm Áp dụng các yêu cầu trong đi ề u 5 của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1), cùng với các yêu cầu bổ sung dưới đây : 5.1 . Thử nghiệm điển hình được thực hiện trên một bộ mẫu gồm tám balát được giao để thử nghiệm điển hình. Bảy balát dùng cho thử nghiệm độ bền còn một balát dùng cho tất cả các thử nghiệm còn lại. Xem điều 13 để biết các điều kiện phù hợp đối với thử nghiệm độ bền. Ngoài ra, đối với balát dùng cho bóng đèn halogen kim loại và bóng đèn natri áp suất cao yêu cầu sáu balát cho thử nghiệm xung điện áp cao theo điều 15 dư ới đây. Không được hỏng hóc trong quá tr ì nh thử nghiệm. 5.2 . Thử nghiệm được thực hiện trong các điều kiện qui định ở phụ lục H của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1). Nhìn chung, tất cả các thử nghiệm được thực hiện trên từng kiểu balát hoặc, khi liên quan đến một dãy balát tương tự nhau, thì thực hiện trên từng công suất danh định trong dãy, hoặc trên một balát được chọn đại diện từ dãy đó theo thỏa thuận với nhà chế tạo. Trong trường hợp các balát có cùng kết cấu nhưng có đặc tính khác nhau được giao để thử nghiệm chấp nhận hoặc khi hồ sơ thử nghiệm của nhà chế tạo hoặc cơ quan có thẩm quyền khác đã được tổ chức thử nghiệm chấp nhận th ì cho phép giảm s ố lượng mẫu đối với thử nghiệm độ b ề n theo điều 13 và kể cả việc sử dụng hằng số S khác với 4 500 như thể hiện trong phụ lục E hoặc thậm chí cho phép bỏ qua các thử nghiệm này. 6. Phân loại Áp dụng các yêu cầu trong điều 6 của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1). 7. Ghi nhãn Balát là bộ phận tích hợp của đèn điện không nhất thiết phải ghi nhãn. Đối với balát được thiết kế để lắp trong khoang đáy của cột thì tất cả các nội dung ghi nhãn cần thiết theo 7.1 và 7.2 phải được ghi trên balát. Áp dụng các yêu cầu trong 7.2 của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1). 7.1. Nội dung ghi nhãn bắt buộc Balát , không phải loại tích hợp, phải được ghi nhãn rõ ràng và bền theo nội dung ghi nh ã n b ắ t buộc sau: - các điểm a), b), e), f) , g) và r) trong 7.1 của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1), cùng với - trong trường hợp balát được thiết kế để sử dụng với bộ mồi TCVN 7590-2-1 (IEC 61347-2-1) thì đầu nối/đấu c ốt nào chịu điện áp xung phải được đánh dấu trên balát. C HÚ THÍCH: Ghi nhãn này có thể d ưới dạng sơ đ ồ đi dây. Balát kiểu cuộn cảm thu ầ n tuý được sử dụng với nhi ề u m ục đích v í dụ như để điều khiển bóng đèn thủy ngân cao áp, một số bóng đèn halogen kim loại nhất định, v.v... t h ì không nhất thiết phải ghi nhãn theo cách n à y. 7.2. Thông tin c ầ n thiết, nếu thuộc đối tượng áp dụng N go à i nội dung ghi nhãn bắt buộc nêu trên, các thông tin sau đây, nếu thuộc đối tượng áp dụng, phải đ ược ghi trên balát hoặc trong catalô hoặc tài liệu tương tự của nhà chế tạo: - các điểm c), h), i), j), k), o) , p) và q) trong 7.1 của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1), cùng với - đối với balát sử dụng cho các bóng đèn natri áp suất cao và bóng đèn halogen kim loại: 1) giá trị đỉnh lớn nhất của điện áp xung mà balát có thể phải chịu nếu giá trị này l ớ n hơn 1 500 V; 2) catalô tham chiếu của các bộ mồi có thể được sử dụng cùng với balát. - trong trường hợp balát có từ hai khối riêng rẽ trở lên, (các) phần tử điện cảm khống chế dòng điện được ghi nhãn với các nội dung thiết yếu của (các) khối khác và/hoặc tụ điện thiết yếu; - trong trường hợp balát điện cảm có sử dụng các tụ điện nối tiếp riêng không phải tụ điện triệt nhiễu tần số rađi ô , thi lặp lại ghi nhãn điện áp danh định, điện dung và dung sai. - khuyến cáo người lắp đặt phải ngăn ngừa quá nhiệt cho balát và các l inh kiện lắp cùng trong hệ thống lắp đặt nhiều balát trong các cột, hộp, v.v... 7.3. Thông tin khác Nhà chế tạo có thể cung cấp thông tin không bắt buộc dưới đây, nếu có sẵn: - độ tăng nhiệt danh định của cuộn dây sau k í hiệu D t, các gi á trị tăng theo bội s ố của 5 o C . 8. Bảo vệ chống chạm ngẫu nhiên vào các bộ phận mang điện Áp dụng các yêu cầu của điều 10 của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1). 9. Đầu nối Áp dụng các yêu cầu của đi ề u 8 của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1). 10. Yêu cầu đối với nối đất Áp dụng các yêu c ầ u của đi ề u 9 của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1). 11. Khả năng chịu ẩm và cách điện Áp dụng các yêu cầu của đi ề u 11 của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1). 12. Độ bền điện Áp dụng các yêu cầu của điều 12 của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1). Ngoài ra, đối với balát sử dụng bộ mồi khi điện áp xung được tạo ra bên trong balát thì phải thực hiện thử nghiệm độ bền điện trên các tấm cách điện phải chịu điện áp mồi đó. Điện áp thử nghiệm phải như dư ớ i đây (trong đó U là điện áp làm việc): Điện áp xung ≤ 4 U x 1,414 Điện áp xung > 4 U x 1,414 Cách điện kép hoặc cách điện t ă ng c ườ ng 4 U + 2 750 V U pmax /1, 414 + 2 750 V Cách điện chính hoặc cách điện phụ 2 U + 1 000 V U pmax /2x 1,414 + 1 000 V 13. Thử nghiệm độ bền nhiệt của cuộn dây Áp dụng các yêu cầu trong điều 13 c ủ a TCVN 7590-1 (IEC 61347-1). 14. Phát nóng balát Balát, hoặc bề m ặ t lắp đặt của chúng, không được đạt đến nhiệt độ có thể làm mất an toàn. Kiểm tra sự phù hợp bằng các thử nghiệm trong 14.1, 14.2 và H.12 của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1). 14.1 . Khi balát được thử nghiệm theo các yêu cầu của 14.2, nhiệt độ không được vượt quá các giá trị thích hợp cho trong bảng 1 đối với thử nghiệm ở điều kiện bình thường và không bình th ườ ng, nếu thuộc đối tượng áp dụng. Trước thử nghiệm, phải kiểm t ra và đo như qui định dưới đây: a) balát phải khởi động được (các) bóng đèn và cho làm việc một cách bình thường; b) phải đo điện trở của từng cuộn dây, nếu cần, ở nhiệt độ môi trường. Sau thử nghiệm phát nóng này, balát phải được để nguội về nhiệt độ phòng và sau đó balát phải th ỏa mãn các đi ề u kiện dưới đây: a) nội dung ghi nhãn trên balát vẫn còn phải dễ đọc; b) balát phải chịu được, mà không hỏng, thử nghiệm độ bền điện m ô i theo đi ề u 12 , tuy nhiên điện áp thử nghiệm được giảm xuống còn 75 % các giá trị qui định trong bảng 1 của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1), nhưng không nhỏ h ơ n 500 V. 14.2 . Balát được thử nghi ệ m trong điều kiện bình thường và, nếu có yêu cầu, trong điều kiện không bình thường theo nội dung qui định sau: ở 110 % điện áp ngu ồ n và tần số danh định, cho đến khi đạt được nhiệt độ ổ n định, ngoài trừ việc kiểm tra ghi nhãn D t, nếu có, phải tiến hành ở điện áp nguồn danh định. Đối với thử nghiệm trong điều kiện b ì nh thường, balát được cho làm việc với bóng đèn thích hợp được đặt sao cho nhiệt toả ra từ bóng đèn không góp phần vào nung nóng balát. Bóng đèn được coi là thích hợp nếu, trong đi ề u kiện thử nghiệm qui định, bóng đèn cho dòng điện chạy qua có giá trị bằng giá trị dòng điện chạy qua bóng đèn chuẩn trong phạm vi dung sai cho phép. Đối với các thử nghiệm trong các điều kiện không bình thường, trong đó mô phỏng trường hợp mạch điện ở điều kiện không bình th ườ ng có thể làm ngắn mạch balát, balát được nối trực tiếp với nguồn còn các đầu nối của bóng đèn được nối tắt. CHÚ THÍCH 1: Khi có ý kiến của nhà chế tạo , đ ố i với balát kiểu điện cảm (thuần tuý l à một cuộn cản nối tiếp với bóng đèn), cho phép thực hiện thử nghiệm và đo mà không có bóng đèn , vớ i điều kiện là dòng điện được điều chỉnh đến cùng giá trị như có được v ớ i bóng đèn l à m việc ở 110 % điện áp nguồn danh định. V ớ i balát không phải kiểu điện c ả m, c ầ n đảm bảo là đạt được tổn hao đại diện. CHÚ THÍCH 2: Nếu có yêu cầu đo độ tăng nhiệt của cuộn dây balát (điều này là không bắt buộc) th ì phép đo này được thực hiện khi đạt được ổn định nhiệt sau khi balát đ ược cho làm việc với bóng đèn thích hợp ở điện áp cung cấp danh định và t ầ n s ố danh định. Trong trường hợp này , vớ i balát kiểu điện cảm (thuần tuý là một cuộn cản nối tiếp với bóng đèn), có thể thực hiện thử nghiệm và đo khi không có bóng đèn với đi ề u kiện là dòng diện đ ược đi ề u chỉnh về cùng giá trị như có được với bóng đèn làm việc ở điện áp , ngu ồ n danh định. Bảng 1 - Nhiệt độ lớn nhất Bộ phận Nhiệt độ lớn nhất, o C Làm việc bình thường ở 100 % điện áp danh định Làm việc bình thường ở 106% điện áp danh định Làm việc không bình thường ở 110% điện áp danh định Cuộn dây balát có công bố độ tăng nhiệt D t Cuộn dây balát có công bố nhiệt độ ở điều kiện không bình thường Vỏ balát nằm sát với tụ điện, nếu có (được lắp trong vỏ balát) - không có công bố nhiệt độ 50 - có công bố nhiệt độ t c t c Bộ phận làm bằng - vật liệu đúc gốc phenol có trộn gỗ 110 - vật liệu đúc gốc phenol có chứa chất vô cơ 145 - vật liệu đúc gốc ure 90 - vật liệu đúc gốc melamin 100 - giấy nhiều lớp có liên kết nhựa 110 - cao su 70 - vật liệu nhựa nhiệt dẻo c CHÚ THÍCH 1: Nếu vật liệu hoặc phương pháp chế tạo được sử dụng khác với trong bảng thì không được cho làm việc ở nhiệt độ cao hơn nhiệt độ cho phép đối với các vật liệu này. CHÚ THÍCH 2: Không được vượt quá nhiệt độ trong bảng khi balát làm việc ở nhiệt độ môi trường lớn nhất được công bố của balát. Giá trị trong bảng dựa trên nhiệt độ môi trường là 25 o C. a Phép đo độ tăng nhiệt của cuộn dây ở điều kiện bình thường tại 100 % điện áp danh định, tức là kiểm tra giá tr ị công bố để cung cấp thông tin cho thiết kế đèn điện, là không bắt buộc và phép đo này chỉ được thực hiện khi c ó ghi nh ã n tr ê n balát hoặc được cống bố trong catal ô . b Phép đo này chỉ bắt buộc đối với mạch điện có thể tạo ra các điều kiện kh ô ng bình thường. Nhiệt độ giới hạ n c ủ a cuộn dây trong các điều kiện không bình thường (nếu có) không c ầ n đo nhưng cần tương ứng với số ngày tối thiểu bằng hai p hần ba giai đoạn thử nghi ệ m độ b ề n lý thuyết để cung cấp thông tin cho thiết kế đèn điện (xe m bảng 3). c Phải đo nhiệt đ ộ c ủ a vật liệu nhựa nhiệt dẻo , không phải vật liệu được sử dụng cho cách điện của dây dẫn cung cấp b ả o v ệ chống tiếp xúc với các b ộ ph ậ n mang điện ho ặ c đỡ các b ộ phận này. Các giá tr ị đ ạ t được dùn g để thiết lập các đi ề u ki ệ n của thử nghiệm trong 18 . 1 của TCVN 7590 - 1 ( IEC 61347-1). B ả ng 2 – Gi ớ i hạn nhiệt độ của cuộn dây trong đi ề u kiện làm việc không bình thường và tại 110 % điện áp danh định đối với balát chịu thời gian thử nghi ệ m độ b ề n là 30 ngày Hằng số S Nhiệt độ giới hạn, o C S4 , 5 S5 S6 S8 S11 S 16 Đối với t w = 90 171 161 147 131 119 110 95 17 8 168 154 138 125 116 100 186 176 161 144 131 121 105 1 94 183 16 8 150 137 126 110 201 190 175 15 6 143 132 115 209 198 181 163 149 137 120 217 205 188 1 6 9 154 143 125 224 212 195 175 1 6 0 149 130 232 220 202 182 166 154 135 240 227 209 188 172 160 140 248 235 216 195 178 166 145 256 242 223 201 184 171 150 264 250 230 207 190 177 Bảng 3 - Giới hạn nhiệt độ của cuộn dây trong đi ề u kiện làm việc không b ì nh thường và tại 110 % điện áp danh định đối với balát có ghi nhãn “D6" chịu thời gian thử nghiệm độ b ề n là 60 ngày Hằng số S Nhiệt độ giới hạn, o C S4 , 5 S5 S6 S8 S11 S 16 Đối với t w = 90 158 150 139 125 115 107 95 165 157 145 131 121 112 100 172 164 152 137 127 118 105 17 9 171 158 144 132 123 110 187 178 165 150 138 12 9 115 194 185 171 156 144 134 120 201 192 178 162 150 140 125 20 8 199 184 1 6 8 155 145 130 216 20 6 191 174 161 151 13 5 223 213 198 180 167 156 140 231 220 204 186 173 162 14 5 238 227 211 193 179 168 150 246 234 218 199 184 173 15. Thử nghiệm xung điện áp cao Balát dùng cho bóng đèn halogen kim loại và balát dùng cho bóng đèn natri áp suất cao, được thiết kế cho mạch điện có xuất hiện các xung điện áp cao trên balát, phải chịu thử nghiệm của 15.1 hoặc 15.2 như dưới đây. Balát được thiết kế để làm việc trong mạch điện có cơ cấu kh ở i động lắp bên ngoài bóng đèn phải chịu thử nghiệm của 15.1. Balát được thiết kế để làm việc với bóng đèn có cơ cấu kh ở i động lắp trong phải chịu thử nghiệm của 15.2. Nhà chế tạo phải nêu thử nghiệm nào mà sản phẩm của mình đã qua thử nghiệm. 15.1 . Với tải điện dung 20 pF, cho sáu balát đề cập trong 5.1 làm việc với bộ mồi và đo điện áp xung. Sau đó tháo bộ mồi ra, thử nghiệm độ b ề n điện môi các linh kiện chịu điện áp xung như dưới đây. Balát được cho làm việc với bộ mồi tương tự khác ở 1,1 l ầ n điện áp danh định, không có tải điện dung và bóng đèn, trong 30 ngày. Nếu bộ mồi bị phóng điện đánh thủng trước khi hết 30 ngày thì phải được thay ngay khi có đánh thủng cho đến khi hoàn thành giai đoạn 30 ngày thử nghiệm. Balát được ghi nhãn để sử dụng riêng với bộ mồi có cơ cấu thời gian trễ (xem 7.2.2) phải chịu thử nghiệm tương tự nhưng trong thời gian g ồ m 250 chu kỳ bật/tắt, thời gian tắt tối thiểu là 2 min. Sau thử nghiệm này, thực hiện thử nghiệm điện áp của đi ề u 12 trong đó các đ ầ u nối riêng rẽ được nối với nhau, không kể dây dẫn nối đất. Khi thực hiện như vậy, không được xảy ra phóng điện bề mặ t hoặc phóng điện tia lửa. Sau đó đo lại điện áp xung v ớ i bộ mồi ban đầu và cùng tải điện dung 20 pF. Giá trị này không được lệch khỏi giá trị ban đầu quá 10 %. 15.2 . Sử dụng sáu mẫu trong 5.1, ba mẫu chịu thử nghiệm khả năng chịu ẩm theo điều 11 và thử nghiệm độ bền điện môi theo điều 12. Ba mẫu còn lại được gia nhiệt trong lò cho đến khi chúng đạt được nhiệt độ t w ghi trên balát. Ngay sau các thử nghiệm ổn định trước này, tất cả sáu mẫu phải chịu được thử nghiệm xung điện áp cao. Balát cần thử nghiệm, cùng với biến trở và áptômát thích hợp có thời gian đóng tiếp điểm (không kể thời gian nẩy lên) từ 3 ms đến 15 ms (ví dụ thiết bị đóng cắt chân không kiểu H16 hoặc VR312/412), được n ố i vào nguồn một chiều theo cách sao cho nhờ có điều chỉnh dòng điện và thao tác áptômát sẽ tạo rạ các xung điện áp trong balát. Sau đó điều chỉnh chậm dòng điện, để đạt được điện áp đỉnh ghi nhãn trên balát. Phép đo các xung điện áp đ ược thực hiện trực tiếp tại các đầu nối của balát và theo phụ lục J và hình J.1. CHÚ THÍCH 1 : Nếu sử dụng áptômát kiểu điện tử có thời gian đóng tiếp điểm rất ngắn, cần thận trọng để tránh tạo ra xung điện á p cao. Ghi lại giá trị dòng điện một chiều tại đó đạt được điện áp khởi động. Sau đó cho các mẫu làm việc với dòng điện này trong 1 h và ngắt dòng điện trong khoảng thời gian trên, cứ mỗi phút thực hiện ngắt 10 lần, mỗi lần ngắt trong 3 s. Ngay sau thử nghiệm, tất c ả sáu balát phải chịu được thử nghiệm khả năng chịu ẩm theo đi ề u 11 và độ bền điện môi theo điều 12. CHÚ TH Í CH 2: S ử dụng thử nghi ệ m này cho các balát không phải kiểu cuộn cảm thuần túy đang được xem xét. 16. Điều kiện sự cố Không áp dụng các yêu cầu của điều 14 của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1). 17. Kết cấu Áp dụng các yêu cầu của điều 15 của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1). 18. Chiều dài đường rò và khe hở không khí Áp dụng các yêu cầu của điều 16 của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1) cùng với các yêu cầu bổ sung dưới đây: Trong balát lõi hở, men hoặc vật liệu tương tự tạo thành cách điện của cuộn d â y và chịu được thử nghiệm điện áp cấp 1 hoặc cấp 2 của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1) (điều 13), được coi là làm tăng thêm 1 mm vào các giá trị cho trong bảng 3 và bảng 4 của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1) giữa các dây tráng men của các cuộn dây khác nhau hoặc từ dây tráng men này tới vỏ, lõi thép. v.v... Tuy nhiên, yêu cầu này chỉ áp dụng trong trường hợp khi chiều dài đường rò và khe hở không khí bổ sung vào các lớp men này không nhỏ hơn 2 mm. 19. Vít, bộ phận mang dòng và các mối nối Áp dụng các yêu cầu của điều 17 của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1). 20. Khả năng chịu nhiệt, chịu cháy và chịu phóng điện Áp dụng các yêu cầu của điều 18 của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1). 21. Khả năng chống gỉ Áp dụng các yêu cầu của điều 19 của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1). 22. Điện áp đầu ra không tải Áp dụng các yêu cầu của điều 20 của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1). Phụ lục A (qui định) Thử nghiệm để xác định bộ phận dẫn là bộ phận mang điện có thể gây ra điện giật Áp dụng các yêu cầu của phụ lục A của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1). Phụ lục B (qui định) Yêu cầu cụ thể đối với bộ điều khiển bóng đèn có bảo vệ nhiệt Áp dụng các yêu cầu của phụ lục B của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1), cùng với yêu cầu bổ sung sau: Đối với mục đích thử nghiệm điển hình, các mẫu được chuẩn bị đặc biệt phải do nhà chế tạo balát cung cấp. Phụ lục C (qui định) Yêu cầu cụ thể đối với bộ điều khiển bóng đèn bằng điện tử có phương tiện bảo vệ chống quá nhiệt Không áp dụng các yêu cầu của phụ lục C của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1). Phụ lục D (qui định) Yêu cầu khi tiến hành thử nghiệm phát nóng bộ điều khiển bóng đèn có bảo vệ nhiệt Á p dụng các yêu cầu của phụ lục D của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1). Phụ lục E (qui định) Sử dụng hằng số S khác 4 500 trong thử nghiệm tw Áp dụng các yêu c ầ u của phụ lục E của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1). Phụ lục F (qui định) Hộp chống gió lùa Áp dụng các yêu cầu của phụ lục F của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1). Phụ lục G (qui định) Giải thích việc rút ra giá trị điện áp xung K hông áp dụng các yêu cầu của phụ lục G của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1). Phụ lục H (qui định) Các thử nghiệm Áp dụng các yêu cầu của phụ lục H của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1). Phụ lục I (qui định) Phương pháp lựa chọn điện trở phi tuyến I.1. Qui định chung Để tránh thay đổi điện áp trong quá trình đo xung đ iện áp, một số điện trở phi tuyến trong mạch mắc nối tiếp được nối song song với balát cần thử nghiệm. Do liên quan năng lượng, loại điện tr ở phi tuyến nhỏ nhất là đủ cho mục đích này. Điện áp được tạo ra bên trong balát không chỉ phụ thuộc vào điện cảm của nó, dòng điện một chiều, điện dung C 2 mà còn phụ thuộc vào chất lượng của thiết bị đóng cắt chân không vì một ph ầ n n ă ng lượng tích lũy trong balát sẽ giải phóng qua tia lửa điện xuất hiện ở thiết bị đóng cắt. Bởi vậy cần phải chọn điện trở phi t uyến cùng với thiết bị đóng cắt để dùng cho mạch điện. Do thực tế là trên điện trở phi tuyến có dung sai mà có thể bổ sung hoặc bù lại cho nhau nên việc lựa chọn riêng biệt là c ầ n thiết đối với mỗi loại balát cần thử nghiệm. I.2. Lựa chọn điện tr ở phi tuyến Đầu tiên điều chỉnh dòng điện chạy qua balát thử nghiệm để điện áp trên C 2 cao h ơ n xấp xỉ 15 % đến 20 % điện áp thử nghiệm dự kiến. Sau đó điện áp được giảm đến giá trị dự định bằng các điện trở phi tuyến mắc nối tiếp. Nên chọn hai hoặc ba điện trở phi tuyến điện áp cao để phần lớn điện áp thử nghiệm sẽ đặt lên chúng và một hoặc hai điện trở phi tuyến điện áp thấp hơn để phần điện áp còn lại đặt lên chúng. Sau đó, đi ề u chỉnh điện áp thử nghiệm bằng cách thay đổi dòng điện qua balát. Giá trị xấp x ỉ đối với điện á p của một điện tr ở phi tuyến có thể đ ược chọn từ đặc tính dòng điện điện áp cho trong tờ dữ liệu điện trở phi tuyến có liên quan (ví dụ giá trị điện áp ở I = 10 mA). Phụ lục J (tham khảo) Giải thích nhiệt độ balát CHÚ THÍCH: Phụ lục này không đưa ra bất kỳ một đề xuất mới nào mà chỉ phản ảnh các yêu c ầ u hiện hành. Mục đích của các yêu cầu nhiệt độ balát là để xác nhận rằng balát hoạt động an toàn trong suốt tuổi thọ dự kiến của nó. Tu ổ i thọ của balát được xác định bởi chất lượng cách điện sợi dây liên quan với kết cấu balát. Đặc tính nhiệt của balát được đặc trưng b ở i các khía cạnh sau: a) độ bền; b) phát nóng balát; c) b ố trí thử nghi ệ m. Sự giải thích dưới đây áp dụng cho balát loại dây quấn. J.1 . Độ b ề n Trước hết xác lập nhiệt độ công bố t w của cuộn dây balát biểu thị nhiệt độ tại đó balát có tuổi thọ mong muốn ít nhất là 10 năm làm việc liên tục. Quan hệ giữa nhiệt độ cuộn dây và tuổi thọ balát có thể được tính từ công thức sau (xem hình 1 của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1)): log L = log L 0 + S trong đó: L - tuổi thọ thử nghiệm khách quan tính bằng ngày, 30 ngày là tiêu chuẩn nhưng nhà chế tạo có thể y ê u cầu thời gian thử nghiệm lâu hơn ở nhiệt độ thấp hơn tương ứng; L 0 = 3 652 ngày (10 năm); T - nhiệt độ thử nghiệm lý thuyết (t + 273) K; T w - nhiệt độ làm việc lớn nhất danh định ( t w + 273) K; S - hằng s ố phụ thuộc v à o thiết kế của balát và cách điện cuộn dây được sử dụng. N ế u không có yêu cầu ngược lại th ì hằng số S lấy bằng 4 500 nhưng nhà chế tạo có thể c ô ng bố sử dụng giá trị khác n ế u đi ề u này được l ý giải bằng các thử nghiệm liên q u an. V ì vậy, thử nghiệm độ bền có thể thực hiện trong th ờ i gian ngắn hơn rất nhiều so với 10 năm ở nhiệt đ ộ của cuộn dây cao hơn liên quan. Thời gian thử nghi ệ m độ b ề n tiêu chuẩn là 30 ngày nhưng cho phép thời gian thử nghiệm dài hơn, đến 120 ngày. J . 2 . Phát nóng balát Balát được thiết k ế để lắp đặt bên trong đèn điện phải được kiểm tra để chứng tỏ rằng nhiệt độ ấn định của cuộn dây balát ( t w ) trong đèn điện không bị vượt quá trong điều kiện làm việc bình thường theo t iêu chuẩn đèn điện. Ngoài ra, trong đi ề u kiện làm việc không bình thường như là ngắn mạch tắcte trong mạch b ó ng đèn huỳnh quang, đèn điện phải được kiểm tra để thấy rằng giới hạn tương ứng được ghi nhãn trên balát không được vượt quá. Giới hạn này được qui định l à nhiệt độ ứng với tuổi thọ bằng hai phần ba th ờ i gian thử nghiệm đối với thử nghiệm độ bền balát. Yêu c ầu này được dựa trên và rút ra từ các bảng nhiệt độ giới hạn và nhiệt độ thử nghiệm lý thuyết đối với balát phải chịu thời gian thử nghiệm độ b ề n là 30 ngày và trên c ơ sở thừa nhận rằng một balát có t w 90 là tương đương về yêu cầu cho balát không ghi nhãn nhiệt độ, với các lớp được ngăn cách bằng giấy. Thông tin trên có nghĩa là nhiệt độ giới hạn trong điều kiện làm việc không b ì nh thường là nhiệt độ, v í dụ, phù hợp với khoảng thời gian tuổi thọ 20 ngày đối với balát phải chịu thử nghiệm độ b ề n 30 ngày. Sự liên hệ này dựa trên cơ sở giới hạn truyền thống đối với nhiệt độ giới hạn của cuộn dây và nhiệt độ thử nghiệm khách quan đối với thử nghiệm độ bền. Tuy nhiên nhà chế tạo có quyền ghi nhãn nhiệt độ thấp h ơ n. Việc kiểm tra trong đèn điện dựa vào giá trị giới hạn ghi tr ê n balát. Đi ề u này ngụ ý rằng, nếu nhà chế tạo chọn thử nghiệm độ bền lâu hơn ở nhiệt độ thấp hơn tương ứng, thì nhiệt độ cho phép l ớ n nhất trong đi ề u kiện không bình thường được giảm tương ứng. J.3 . Bố trí thử nghiệm Trước đây, nhiệt độ balát được ki ể m tra trên một balát được bố trí thử nghiệm mô phỏng giá đỡ đèn điện (xem hình J.1) , được sửa đổi nhiều lần để có kết quả tái lặp. Bố trí thử nghiệm g ầ n đây có balát đặt trên các khối gỗ (xem hình H.1 của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1)). Tuy nhiên, thực t ế cho thấy rất ít hoặc không có tương quan giữa nhiệt độ đo được trên balát trong bố trí thử nghiệm này và nhiệt độ thực tế khi balát được lắp đặt trong đèn điện cụ thể. Vì v ậ y, phép đo độ phát nóng balát theo cách bố trí thử nghiệm này được bỏ qua và thay bằng một phép đo thực t ế hơn nhiều dựa trên nhiệt độ cuộn dây cho phép lớn nhất t w . Từ đó, thử nghiệm phát nóng balát đã được sửa đổi để thể hiện điều kiện nặng nề nhất trong đèn điện mà nhà ch ế tạo balát cho phép thông qua giá trị công bố t w . Sau đó các bộ phận của balát được kiểm tra với balát làm việc trong l ò cho đến khi đạt đến nhiệt độ cuộn d â y ghi nhãn. Vì vậy , kiểm tra xem nhiệt độ cuộn dây balát không vượt quá được thực hiện trong đèn điện. Sau đó, đo nhiệt độ cuộn dây balát trong điều kiện bình thường cũng như không b ì nh th ườ ng và so sánh với giá trị ghi nhãn. Balát lắp trong được thiết k ế để lắp đặt bên trong vỏ bọc không phải là đèn điện như cột điện, hộp hoặc tương tự cũng phải thử nghiệm trong bố trí thử nghiệm như hình H.1 của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1) , như qui định đối với balát lắp trong. Vì các balát này không được lắp bên trong đèn điện, sự phù hợp v ớ i giới hạn nhiệt độ như qui định trong tiêu chuẩn đèn điện cũng phải được kiểm tra trong bố trí thử nghiệm. Balát độc lập được thử nghiệm trong góc thử nghiệm. Góc thử nghiệm bao gồm ba tấm gỗ được bố trí m ô phỏng hai bức tường và trần của một gian phòng (xem h ì nh J.2). Tất cả các phép đo được thực hiện trong hộp chống gió lùa như mô tả trong phụ lục F. Chú giải 1 Ampemét để đo dòng điện một chiều 2. Volmét tĩnh điện với điện dung riêng không vượt quá 30 pF để đo điện áp xung Linh kiện C 1 = 0 , 66 C 2 = 5 000 pF C 3 = 50 pF D 1 = Điốt ZD22 D 2 = Điốt IN4004 D 3 = Điốt (6 cái) BYV96E P Mẫu thử nghiệm R 1 Điện tr ở điều chỉnh được (xấp xỉ bằng 100 W ) R 2 Đi ệ n tr ở đi ề u chỉnh đ ược R 2 ≥ đ iệ n trở balát x 20 S Chuyển m ạ ch chân kh ô ng Va Đi ệ n tr ở phi tuyến (để lựa chọn, xem phu lục D) Hình I .1 - Mạch thử nghiệm balát, dùng cho bóng đèn có cơ cấu khởi động lắp trong Kích thước tính bằng milimét H ì nh J.2 - Khoang thử nghiệm để thử nghiệm phát nóng balát Kích thước t í nh bằng milimét Hình J.3 - Góc thử nghiệm để thử nghiệm phát nóng balát Phụ lục K (qui định) Yêu cầu bổ sung đối với balát đ iện từ lắp trong đèn điện có cách điện kép hoặc cách điện tăng cường Áp dụng các yêu cầu của phụ lục I của TCVN 7590-1 (IEC 61347-1). MỤC LỤC Lời nói đầu Lời giới thiệu 1. Phạm vi áp dụng 2. Tài liệu viện dẫn 3. Định nghĩa 4. Yêu cầu chung 5. Lưu ý chung đối với các thử nghiệm 6. Phân loại 7. Ghi nhãn 8. Bảo vệ chống chạm ngẫu nhiên vào các bộ phận mang điện 9. Đầu nối 10. Yêu cầu đối với nối đất 11. Khả năng chịu ẩm và cách điện 12. Độ bền điện 13. Thử nghiệm độ bền nhiệt của cuộn dây 14. Phát sóng balát 15. Thử nghiệm xung điện áp cao 16. Điều kiện sự cố 17. Kết cấu 18. Chiều dài đường rò và khe hở không khí 19. Vít, bộ phận mang dòng và các mối nối 20. Khả năng chịu nhiệt, chịu cháy và chịu phóng điện 21. Khả năng chống gỉ 22. Điện áp đầu ra không tải Phụ lục A (qui định) – Thử nghiệm để xác định bộ phận dẫn là bộ phận mang điện có thể gây ra điện giật Phụ lục B (qui định) – Yêu cầu cụ thể đối với bộ điều khiển đèn có bảo vệ nhiệt Phụ lục C (qui định) – Yêu cầu cụ thể đối với bộ điều khiển bóng đèn bằng điện tử có phương tiện bảo vệ chống quá nhiệt Phụ lục D (qui định) – Yêu cầu khi tiến hành thử nghiệm phát nóng bộ điều khiển đèn có bảo vệ nhiệt Phụ lục E (qui định) – Sử dụng hằng số S khác 4 500 trong thử nghiệm t w Phụ lục F (qui định) – Hộp chống gió lùa Phụ lục G (qui định) – Giải thích việc rút ra giá trị điện áp xung Phụ lục H (qui định) – Các thử nghiệm Phụ lục I (qui định) – Phương pháp lựa chọn điện trở phi tuyến Phụ lục J (tham khảo) – Giải thích nhiệt độ balát Phụ lục K (qui định) – Yêu cầu bổ sung đối với balát điện từ lắp trong đèn điện có cách điện kép hoặc cách điện tăng cường.