TCVN7909-1-2:2016

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7909-1-2:2016 (IEC/TS 61000-1-2:2008) về Tương thích điện từ (EMC) Phần 1-2: Quy định chung - Phương pháp luận để đạt được an toàn chức năng của thiết bị điện và điện tử liên quan đến hiện tượng điện từ TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 7909-1-2 : 2016 IEC/TS 61000-1-2 : 2008 TƯƠNG THÍCH ĐIỆN TỪ (EMC) - PHẦN 1-2: QUY ĐỊNH CHUNG - PHƯƠNG PHÁP LUẬN ĐỂ ĐẠT ĐƯỢC AN TOÀN CHỨC NĂNG CỦA THIẾT BỊ ĐIỆN VÀ ĐIỆN TỬ LIÊN QUAN ĐẾN HIỆN TƯỢNG ĐIỆN TỪ Elec tr omagnetic compat i bil i ty (EMC) - Part 1-2: General - Methodology for the achievement of f unctional sa f ety of electrical and electronic systems includ i ng equ i pment with regard to electromagnetic phenomena Lời nói đầu TCVN 7909-1-2:2016 tương đương với IEC/TS 61000-1-2:2008. TCVN 7909-1-2:2016 thay thế TCVN 7909-1-2:2008. TCVN 7909-1-2:2016 do Viện Khoa học kỹ thuật Bưu điện biên soạn, Bộ Thông tin và Truyền thông đề ngh ị , Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng th ẩ m định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. TƯƠNG THÍCH ĐIỆN TỪ (EMC) - PH Ầ N 1-2: QUY ĐỊNH CHUNG - PHƯƠNG PH Á P LUẬN Đ Ể ĐẠT Đ ƯỢC AN TOÀN CHỨC NĂNG CỦA THIẾT BỊ ĐIỆN VÀ ĐIỆN TỬ LIÊN QUAN ĐẾN HIỆN TƯỢNG ĐIỆN TỪ Elec tr omagnetic compat i bil i ty (EMC) - Part 1-2: General - Methodology for the achievement of f unctional sa f ety of electrical and electronic systems includ i ng equ i pment with regard to electromagnetic phenomena 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chu ẩ n này thiết lập phương pháp luận đ ể đạt được an toàn chức năng liên quan tới hiện tượng điện từ c ủa các hệ thống và lắp đặt điện, điện tử được lắp đặt và sử dụng trong các điều kiện vận hành. Phương pháp luận này bao gồm những v ấ n đề liên quan tới thiết bị được s ử dụng trong các lắp đặt và hệ thống này. Ti ê u chu ẩ n này: - Á p dụng cho các hệ thống l iên quan đến an to à n có chứa các thiết bị thi ế t bị điện/điện tử/điện t ử lập tr ình được; - Xem xét sự ảnh hưởng c ủa mô i trường điện từ lên các hệ thống liên quan đ ế n an toàn, các xem xét này được dùng b ởi người thiết k ế , nhà sản xuất và người lắp đặt và cũng có thể được sử dụng như tài liệu hướng dẫn; - Không đ ề cập đến các mối nguy hại trực tiếp b ởi trường điện từ l ê n cơ thể sống và cũng không đề cập đến sự không an toàn do con người phải chịu phơi nhiễm dưới các nguy hại v ề điện gây ra bởi sự đánh thủng lớp cách điện hoặc các cơ chế khác. Ti ê u chu ẩ n này ch ủ yếu đề cập đến các vấn đề liên quan đến tương thích điện từ (EMC) trong giai đoạn thiết kế hệ thống liên quan đến an toàn và các thiết bị được sử dụng trong đó, và đ ề cập chủ yếu đến các nội dung sau: - Một số khái niệm cơ bản trong lĩnh vực an toàn chức năng; - Các bước cụ th ể để đạt được và qu ả n lý an toàn chức năng; - Mô tả và đánh giá môi trường điện từ; - C á c kh ía cạnh li ê n quan đến EMC trong quá tr ình thiết kế và tích hợp, c ó tính đến việc quy hoạch an toàn EMC ở mức hệ thống cũng như ở mức thiết bị; - Quá tr ình xác minh và công nhận hiệu lực li ê n quan đến sự miễn nhiễm đ ối với nhiễu điện từ; - Tiêu ch í tính năng và xem x é t các bà i thử nghiệm đ ối với các hệ thống liên quan đến an toàn và các thi ế t bị được sử dụng trong hệ thống đó; - Các vấn đề liên quan đến thử nghiệm miễn nhiễm của các hệ thống li ê n quan đ ế n an toàn và các thi ế t bị được s ử dụng trong hệ thống đ ó đối với nhiễu điện từ. Tiêu chuẩn này áp dụng cho c ác hệ thống liên quan đến an toàn tuân thủ các yêu c ầu c ủa bộ tiêu chu ẩ n I EC 61508 và/hoặc liên quan tới các phần cụ thể trong các tiêu chuẩn an toàn chức năng khác. Đối với các h ệ thống liên quan đ ế n an t oàn thuộc phạm v i áp dụng của các tiêu chu ẩ n an t oàn chức năng khác, phải xem xét các y ê u c ầ u c ủa tiêu chuẩn này đ ể xác định ra biện pháp đo lường phù hợp có liên quan tới EMC và an toàn chức năng. Tiêu chu ẩ n này cũng c ó thể s ử dụng như một tài liệu hướng dẫn đ ể xem x é t các yêu cầu EMC đối với các hệ thống khác m à có ảnh h ưởng trực tiếp tới an toàn. 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau đây là cần thi ế t để áp dụng ti ê u chu ẩ n này. Đối với các t ài li ệ u viện dẫn ghi năm công bố th ì áp dụng phi ê n bản đ ược nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng ph iên bản mới nhất (bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung). TCVN 8241-4 (IEC 61000-4), Tương thích điện từ (EMC) - Ph ầ n 4: Các phương pháp đo và thử nghiệm. IEC 60050(161), International Electrotechnical Vocabulary (IEV) - Chapter 161: Electro- magnetic compatibility (Từ vựng kỹ thuật đi ệ n t ử quốc tế (IEV) - Chương 161: Tương th ích điện từ). IEC 61000-2-5, Electromagnetic compatibility (EMC) - Part 2: Environment - Section 5: Classi fi cation of electromagnetic environments (Tư ơng thích điện t ừ - Ph ầ n 2: M ôi trường - Ph ần 5: Phân l ớp môi trường điện từ). IEC 61000-2-13, Electromagnetic compatibility (EMC) - Part 2-13: Environment - High-power electromagnetic (HPEM) environments -Radiated and conducted (Tương thích điện t ừ - Ph ầ n 2-13: Môi tr ường - M ôi trường đ iện từ công suất cao) . IEC 61000-4-1, Electromagnetic compatibility (EMC) - Part 4-1: Testing and measurement techniques - Overvie w of IEC 61000-4 series (Tương thích điện từ - Phần 4-1: Các kỹ thuật thử nghiệm v à ph ương pháp đo - T ổ ng quan của bộ tiêu chu ẩ n IEC 61000-4) . IEC 61508 (all parts), Functional safety of electrical/electronic/programmable ele ct ronic sa f ety-related systems (tất cả các phần) (An toàn chức năng của các hệ thống liên quan đến an toàn điện/điện t ử /điện tử lập trình được). IEC 61508-1, Functional sa fe ty of electrical/electron i c/programmable electronic sa f ety-related systems - Part 1: General requirements (An toàn chức năng của các h ệ thống liên quan đ ến an toàn điện/điện tử/điện t ử lập trình được - Phần 1: C ác yêu cầu chung). IEC 61508-2, Functional sa f ety of electrical/electronic/programmable electronic sa f ety-related systems - Part 2: Requirements for electrical/electronic/programmable electronic safety-related systems (An toàn chức năng của các hệ thống liên quan đến an toàn điện/điện tử/điện tử lập trình được - Phần 2: Các yêu c ầ u đối với h ệ thống liên quan đến an toàn điện/điện t ử /điện tử lập trình được). IEC 61508-4, Functional sa f ety of electrical/electronic/programmable electronic sa f ety-related systems - Part 4: De f initions and abbreviations (An toàn chức năn g của các hệ thống l iên quan đ ế n an toàn điện/điện tử/đ i ện tử lập trình đ ược - Phần 4: Thuật ngữ đ ịnh nghĩa v à từ viết t ắ t). IEC Guide 104:1997, The preparation of safety publications and the use of basic sa f ety publications and group sa f ety publications (Quá trình chu ẩ n b ị của việc công b ố an toàn và việc sử dụng các công bố an toàn cơ bản và c ô ng bố an toàn nhóm). 3. Thuật ngữ và định nghĩa Tiêu chu ẩ n này sử d ụng các thuật ngữ, định nghĩa trong IEC 60050 (161) và các thuật ngữ, định nghĩa d ưới đây. 3.1. Suy giảm (tính năng) ( degradation (of per f ormance)) Những sai khác không mong muốn về tính năng làm việc của cơ cấu, thiết b ị hoặc hệ thống so với tính năng mong muốn. [IEV161-01-19] CHÚ TH ÍCH : Thuật ngữ "suy giảm " c ó th ể áp d ụng cho h ỏng tạm thời hoặc hỏng v ĩnh viễn. 3.2. Đ iện /đ iện tử/đ iện tử lập trình được (electrical/electronic/programmable electronic) E/E/PE Dựa trên công nghệ điện và/hoặc điện tử và/hoặc điện tử lập trình được. CHÚ THÍCH: Thuật ngữ này bao gồm một phần b ấ t kỳ v à tất cả các thiết b ị hoặc hệ thống hoạt động tr ê n các nguyên lý điện. V í d ụ : Các th iết b ị điện/đi ệ n tử/đ iện t ử l ậ p tr ì nh được bao gồm: - Thi ế t b ị cơ điện (điện); - T hiết bị điện tử bán dẫn kh ông lập tr ình được (điện tử); - Th iết b ị điện t ử dựa trên công ngh ệ m á y t í nh (điện tử lập trình được). [IEC 61508-4] 3.3. Tương thích điện từ (electromagnetic compatibility) EMC Khả năng đảm bảo hoạt động c ủa thi ế t b ị hoặc hệ thống trong môi trường điện t ừ của nó mà không tạo ra nhiễu điện từ quá mức cho bất kỳ đối tượng khác trong m ôi trường đó. [IEV 161-01-07] 3.4. Mức t ương th ích (điện t ừ ) ((electromagnectic) compatibility level) Mức nhiễu điện từ quy định được sử dụng làm mức chu ẩ n cho việc phối hợp giữa các thiết lập của các giới hạn phát xạ và giới hạn miễn nhiễm. CHÚ THÍCH 1: Th eo quy ước, mức tương thích điện từ được chọn sao cho xác su ấ t đ ể mức nhiễu thực t ế vượt quá là rất nhỏ. Tuy nh iên , ch ỉ c ó th ể đạt được tương th ích điện từ khi mức phát xạ và m ức miễn nh iễm được khống ch ế, sao cho ở m ỗi v ị tr í , mức nhi ễ u do phát xạ t ích lũy th ấ p h ơn mức m iễn nhi ễ m của với mỗ i cơ c ấ u, thiết b ị và hệ thống đặt tại cùng vị tr í đ ó . CHÚ THÍCH 2: Mức tương thích có thể phụ thuộc v ào hiện tượng, thời gian hoặc v ị tr í . [IEV 161-03-10] 3.5. Nhiễu đ iện t ừ (e l e ct romagnetic disturbance) Hiện tượng điện từ b ấ t kỳ có th ể làm suy giảm tính năng của cơ c ấ u, thi ế t bị hoặc hệ thống, hoặc ảnh hưởng b ấ t lợi lên cơ th ể sống hoặc chất trơ. CH Ú TH Í CH: Nhi ễ u điện từ c ó th ể là tạp điện từ , tín hiệu không mong muốn hoặc sự thay đổi trong bản thân m ôi t rường truyền. [IEV 161 -01-05] 3.6 . Môi trường điện t ừ (electromagnetic environment) Khu vực tồn tại hiện tượng điện từ ở vị trí cho tr ước . [IEV161-01-01] 3.7 . Nhiễm nhiễu đ iện t ừ (electromagnectic inter f erence) EMI Sự suy giảm tính năng của thiết bị, kênh truyền dẫn hoặc hệ thống do nhiễu điện t ừ . Chú thích: Nhi ễ u là nguy ê n nh â n còn nhi ễ m nhiễu là kết quả. [IEV 161-01-06] 3.8. Thiết bị (equipment) Một phần của hệ thống CHÚ THÍCH: Thuật ngữ “thiết bị " được sử dụng trong tiêu chuẩn này là một thuật ng ữ chung, nó ch ỉ t ới một phạm v i rộng c ó th ể là các phân hệ, các môđun, các dụng cụ và các bộ phận l ắ p ráp khác c ủ a các s ả n ph ẩ m. Thuật ngữ này không bao gồm con người. 3.9. Thiết b ị cần giám sát (equipment under control) EUC Thiết bị, máy m óc hoặc các trang bị được sử dụng để s ản xu ấ t, xử lý, vận chuyển, chăm sóc sức khỏe và các hoạt động khác. 3.10 . Thông số kỹ thuật và các yêu c ầu cho thiết bị (equipment requipments speci f ication) ERS Các thông số kỹ thuật cho thiết bị bao gồm các yêu c ầu liên quan đến an toàn chỉ đối với hiện tượng điện từ. CHÚ THÍCH: ERS được xây dựng cho từng phần tử của thiết b ị trong h ệ thống l iên quan đ ế n an toàn. Trong mỗi ERS là các thông số kỹ thuật v ề tính năng điện từ dựa trên mô i trường điện từ cực đạ i được dự kiến trong suốt thời gian sống cho ph ần t ử đ ó của th iết b ị . 3.11 . Hỏng h óc ( f ailure) Chấm dứt khả năng c ủa một phần tử của thiết bị để thực hiện một chức năng yêu cầu. CHÚ THÍCH 1: Định ngh ĩa trong IEV 191-04-01 giống đ ịnh ngh ĩ a này, ch ỉ bổ sung một số chú th ích . CHÚ THlCH 2: Đ ể c ó thêm th ông tin, xem IEC 61508-4. CHÚ THÍCH 3: T ính năng c ủa c ác chức n ă ng được yêu cầu c ần phải loại tr ừ phản ứ ng ch ắc chắn, và một số chức năng có th ể được quy định trong phần phản ứ ng được tránh . V iệc xảy ra các phản ứng như th ế gọ i là h ỏ ng hóc. CHÚ TH ÍCH 4: Hỏng hóc c ó th ể c ó t í nh ngẫu nhiên (trong ph ần cứng) hoặc có t ính hệ thống (trong phần cứng c ủa ph ầ n m ề m). [ISO/IEC 2382-14-04-11, đã sửa đổi] [IEC 61508-4] 3.12 . Sự cố ( f ault) Điều kiện kh ông b ì nh thường có thể gây ra sự suy giảm hoặc mất khả năng c ủa phần tử thực hiện chức năng được y ê u cầu. CH Ú TH Í CH : IEV 191-05-01 đ ịnh nghĩa sự cố là một trạng th ái không có khả năng thực hiện chức n ă ng được y ê u c ầ u, loại tr ừ tr ư ờng h ợp m ấ t khả năng trong quá tr ình bảo tr ì , phòng ngừa hoặc các hoạt động c ó k ế hoạch khác, hoặc do th iếu hụt nguồn ng oài [ISO/ I EC 2382-14-04-06, đ ã sửa đ ổi ] 3.13 . An toàn chức năng (functional safety) Một phần của an toàn tổng thể liên quan tới thiết b ị cần giám sát (EUC) và hệ thống gi ám sát EUC mà hệ thống này phụ thuộc vào việc thực hiện chức năng một cách ch ính xác của các hệ thống điện/điện tử/điện tử lập trình được (E/E/PE) liên quan đ ế n an toàn, các hệ thống công nghệ li ê n quan đến an toàn chức năng và các thiết bị làm giảm rủi ro bên ngoài khác. [IEC 61508-4] CHÚ TH ÍCH : Trong nội dung của t ài liệu EMC này, an toàn chức n ă ng là một ph ầ n của an t oàn chung liên quan tới môi trường điện từ mà hệ thống l iên quan đ ế n an toàn tồn t ại trong đó. 3.14 . Lắp đặt (installation) Sự k ết h ợp các thiết bị, các phần tử và các hệ thống được lắp ráp và/hoặc lắp ghép (ri êng biệt) tr ong một khu vực cho trước; v ì các lý do vật lý (như khoảng cách dài giữa các phần tử riêng biệt) trong nhiều trường hợp, không thể thực hiện thử nghiệm một thiết lập như một thể thống nh ấ t. 3.15 . Quy hoạch EMC (EMC planning) Phương pháp kỹ thuật sử dụng để xem xét và kiểm tra một cách có hệ thống các v ấ n đ ề EMC c ủa một dự án nhằm đạt được EMC; tất c ả các hoạt động có liên quan tới nó đều được mô tả trong khi quy hoạch EMC. 3.16 . Quy hoạch an toàn EMC (EMC sa f ety planning) Quy hoạch EMC đồng thời c ó xem x ét tới các khía cạnh về an toàn chức năng. 3.17 . An toàn tổng th ể (sa f ety integrity) Xác suất để một hệ thống liên quan đến an toàn thực hiện một cách thỏa đáng các chức năng an toàn được yêu cầu dưới tất cả các điều kiện và trong khoảng thời gian cho trước. [IEC 61508-4, có sửa đ ổi ] 3.18 . Mức an toàn tổng thể (sa f ety integrity level) SIL Phân mức (một trong bốn mức có thể) đ ã quy định các yêu cầu an toàn tổng th ể c ủa các chức năng an toàn á p dụng cho các hệ thống E/E/PE liên quan đ ến an toàn, tr ong đó mức 4 là mức cao nh ất và mức 1 là mức thấp nhất của an toàn t ổ ng thể. CH Ú TH Í CH: Thước đo sự cố mục t iêu đ ối v ới bốn mức an toàn tổng thể được quy đ ị nh trong Bảng 2 và Bảng 3 của IEC 61508-1. [IEC 6150 8 -4] 3.19 . H ệ th ố ng liên quan đ ế n an toàn (safety-related system) Hệ thống được thiết kế để thực hiện đầy đủ: - Các chức năng an toàn được yêu cầu cần thiết đ ể đạt được hoặc duy tr ì được trạng thái an toàn cho thiết b ị cần giám sát, và - Được thiết k ế để đạt được an toàn tổng thể cần thi ế t đối với các yêu cầu an toàn quy định dựa vào bản th â n hệ thống hoặc k ế t hợp với các hệ thống E/E/PE khác li ê n quan đến an toàn, các hệ thống liên quan đ ế n an toàn công nghệ khác hoặc các phương tiện làm giảm rủi ro từ b ên ngoài. CH Ú TH Í CH 1: Một h ệ thống l iên quan đ ến an toàn bao gồm tổng th ể ph ầ n cứng, ph ầ n m ềm , ng ười vận h à nh và cá c dịch vụ hỗ trợ (v í dụ, các ngu ồ n điện cung c ấ p) c ần thi ế t đ ể thực hiện chức năng an toàn quy đ ịnh (Cảm bi ế n, thiết b ị đầu vào khác, các phần tử cuối (bộ kích kh ởi động) và các th iết b ị đ ầ u ra khác v ì th ế đều thuộc h ệ thống liên quan đến an to à n). CH Ú THÍCH 2: Thông tin chi t iết xem IEC 61508-4. [IEC 61508-4, có sửa đổi] 3.20 . Thông số kỹ thuật của các yêu cầu an toàn (sa f ety requirements specification) SRS Đối v ới mỗi chức năng an toàn, các thông số kỹ thuật của các yêu c ầu an toàn (SRS) bao gồm các yêu cầu về chức năng an toàn (cái mà chức năng đó cần thực hiện), và các yêu cầu v ề an toàn tổng th ể (khả năng mà chức năng an toàn đang được thực hiện th ỏa đáng), những y ê u c ầ u này phải được thực hiện/thỏa m ãn b ởi các hệ th ố ng liên quan đến an toàn. 3.21 . Hệ thống (system) Tổ hợp của thiết bị và/hoặc các thành phần tích cực tạo thành một thể thống nh ấ t và được dự kiến lắp đặt và hoạt động nhằm thực hiện một hoặc nhiều công việc cụ th ể . CHÚ TH ÍCH : Các h ệ thống l iên quan đ ế n an toàn là thi ế t b ị được th iết kế một cách đặc b iệt cho cả hai mục đ ích sau: - Thực hiện các chức năng an toàn được yêu c ầu , các chức năng này c ầ n thiết để đạt được hoặc duy tr ì được trạng thái an toàn cho thiết b ị được điều khiển, và - Được dự đ ị nh đ ể đạt được an toàn tổng thể đ ối với các yêu cầu an toàn, cho bản thân chúng hoặc cho các thiết b ị liên quan đ ến an toàn khác hoặc các phương tiện làm giảm rủi ro từ b ê n ngoài. [IEC 6150 8 -4] 3.22 . Hệ thống đ iện /đ iện t ử /đ iện tử lập trình được (E/E/PE system) Hệ thống đ ể đi ề u khi ể n, b ảo vệ hoặc giám sát dựa trên một hoặc một số thiết b ị đ iện/điện tử/điện tử lập trình được, bao gồm t ất c ả các thành phần của hệ thống như các thiết b ị nguồn cung c ấ p, c ảm biến và các thiết bị đ ầu vào khác, các đường dữ liệu và liên kết truyền thông khác, và các bộ kích khởi động và các thiết bị đầu ra khác. [IEC 61508-4] 3.23 . Năng lực có tính h ệ thống (systematic capability) Mức độ tin cậy (biểu diễn bằng các mức từ 1 đến 4) đảm b ảo rằng thiết bị sẽ không hỏng hóc do li ê n quan đến các cơ ch ế hỏng h óc có tính hệ thống (xem chú thích 2) khi thiết b ị này được sử dụng đúng theo hướng dẫn an toàn đ ã được quy định. CHÚ TH ÍCH 1 : Năng lực c ó tính h ệ thống được xác đ ịnh bằng cách tham chi ế u t ớ i các y ê u cầu v ề tránh hoặc khống ch ế các sự c ố h ệ thống (xem IEC 61508 -2 và IEC 6150 8 -3). Các quy định kỹ thuật n ày quy định các yêu c ầu v ề năng lực hệ thống v ì n ó liên quan đ ế n nh iễu điện từ . CHÚ TH ÍCH 2: Xác đ ịnh cơ ch ế h ỏ ng hóc c ó t í nh hệ thống phụ thuộc vào bản chất của ph ầ n tử. V í dụ, một ph ầ n tử ch ỉ c ó ph ầ n m ề m, th ì ch ỉ c ầ n xem x é t cơ ch ế hỏng hóc ph ầ n m ề m. Với ph ần tử c ó cả ph ầ n cứng và ph ầ n m ề m th ì cần phải xem xét các cơ ch ế hỏng h ó c c ủa cả ph ầ n cứng và ph ầ n m ề m có tính hệ thống. CHÚ TH ÍCH 3: T iêu chu ẩ n này ch ỉ quy đ ịnh những yêu c ầ u c ầ n th iết ph ải được thực hiện đ ể đạt được khả năng h ệ thống đ ối với c ác ph ầ n tử thuộc th iết b ị E/E/PE, trong chừng mực liên qu a n đến nhiễu điện t ừ . 3.24 . Thử nghiệm (testing) Chứng minh bằng phương pháp thực nghiệm rằng giải pháp đã thực hiện phù hợp với quy định kỹ thuật của nó. 3.25 . Công nhận hiệu lực (Validation) Sự xác nhận bằng cách kiểm tra và cung c ấ p bằng chứng kh á ch quan chứng t ỏ các y ê u c ầ u đặc thù cho các ứng dụng dự kiến c ụ thể được thỏa m ãn một cách đầy đ ủ . CHÚ TH ÍCH 1: T hích hợp v ới ISO 8402 l oại trừ các chú th ích . CHÚ TH ÍCH 2: Công nh ậ n hiệu lực là hoạt động c hứng minh rằng hệ thống liên quan đến an toàn cần xem xét, trước hoặc sau lắp đặt, đáp ứng được t ấ t cả các kh ía cạnh thông số kỹ thuật c ủa các yêu c ầ u an toàn đối với h ệ thống l iên quan đ ế n an toàn đó. 3.26 . Xác minh (ver i fication) Sự xác nhận lại bằng cách ki ể m tra và cung c ấ p bằng chứng khách quan chứng tỏ các y êu cầu được th ỏa mãn một cách đầy đủ. CHÚ THÍCH 1: Ch ấ p nhận theo chu ẩ n ISO 8402 ngoại tr ừ các chú th í ch. CHÚ THÍCH 2: Trong nội dung c ủa tiêu ch uẩn này, xác minh là một hoạt động ch ứng minh đ ối với mỗi giai đoạn trong v òng đ ời liên quan b ằ ng cách phân t ích và/hoặc thử nghiệm đ ối với các đ ầu vào cụ th ể , các sản phẩm này đáp ứng được t ấ t cả các mục tiêu và các yêu c ầ u thiết lập cho g iai đoạn đ ó . CH Ú TH Í CH 3: V í dụ, các hoạt động xác minh bao gồm: - Xem xét lạ i các đầu ra (tài liệu từ t ấ t cả các g iai đoạn của vòng đ ời an t oàn ) đ ể đ ả m bảo phù hợp với các mục tiêu và y ê u c ầ u c ủa giai đoạn đ ó c ó t í nh đ ế n các đ ầ u v à o của g iai đoạn đ ó ; - Xem xét lại thiết kế; - Thử nghi ệ m được thực hiện tr ê n các sản ph ẩ m đã được thiết k ế để đảm bảo các s ả n ph ẩ m đ ó tuân theo các quy đ ịnh kỹ thuật của chúng; - Các thử nghiệm tích hợp được thực hiện ở các ph ầ n khác nhau của hệ thống được đặt c ùng nhau theo từng bước, và thực hiện thử nghiệm mi ễ n can nhi ễ u điện từ đ ã đảm bảo t ấ t cả các ph ầ n làm việc cùng nhau th e o cách thức đã quy đ ịnh . [I EC 61508 -4] 3.27 . M ôi trường điện từ bức xạ công suất cao (radiated HPEM environment) Các trường điện từ công suất cao v ới các mức cường đ ộ điện trường vượt quá 100V/m. [I EC 61000-2-13] 3.28 . Môi trường điện từ dẫn công su ấ t cao (Conducted HPEM environment) Các dòng và điện áp điện từ công suất cao được ghép hoặc trực tiếp đưa vào cáp và dây dẫn với các mức điện áp tiêu biểu vượt quá 1kV. [IEC 61000-2-13] 4. Lưu ý chung Nhiễu điện từ có thể gây ảnh hưởng t ới t í nh năng của thiết bị và an toàn chức năng c ủa hệ thống. Mục ti ê u c ủa tiêu chu ẩ n này là ch ỉ ra các ảnh h ưởng có th ể có của nhiễu điện từ lên các hệ thống liên quan đến an toàn và đ ể xác định rõ các y ê u cầu cho các giai đoạn tương ứng trong vòng đời c ủa các hệ thống liên quan đến an toàn nhằm đạt được năng lực có tính hệ thống thông qua các v ấn đề điện từ như quy đ ịnh trong SRS. Hoạt động chính xác của hệ thống liên quan đến an toàn phụ thuộc vào một s ố yếu tố. IEC 61508 đưa ra một số lưu ý tổng quan đối với các hệ thống liên quan đ ế n an toàn. Các khía cạnh cụ thể liên quan tới nhiễu điện từ đ ược đ ề cập đến trong ti ê u chu ẩ n này. Các khía cạnh này bao gồm: - Môi trường điện từ (xem đi ề u 6) + Đánh giá các thông tin về môi trường, + Đưa ra các phương pháp thử nghiệm và các mức thử nghiệm, + Các lưu ý v ề hiện tượng điện từ và các mức an toàn t ổ ng th ể (SIL) - Các kh ía cạnh EMC của quá tr ình thiết kế và tích hợp (xem Đi ề u 7) + Mức hệ thống, + Mức thiết bị; - Xác m inh /c ông nhận t ính miễn nhiễm điện từ cho an toàn chức năng (xem đi ề u 8) + Quá trình xác minh và công nhận hiệu lực, + Tiêu chí t ính năng và phương pháp luận kiểm tra; - Thử nghiệm t ính miễn nhiễm liên quan tới an toàn chức năng (xem điều 9) + Xem xét phương pháp thử nghiệm và các mức thử nghiệm, + Xem xét thử nghiệm miễn nhiễm liên quan tới năng lực có t ính hệ thống. H ình 1 cho biết mối quan hệ giữa các vấn đề được đề cập ở trong tiêu chu ẩ n này cũng như các vấn đề đã đề cập ở trong IEC 61508. Mặc dù thông số kỹ thuật của các y êu cầu an toàn (SRS) là một vấn đề ch ính của IEC 61508, SRS được xem là kết quả đầu ra của quá trình đánh giá môi trường điện từ mà hệ thống liên quan đ ến an toàn được dự kiến hoạt động trong đó. Hình 1 - Phương pháp cơ bản để đạt được an toàn chức năng chỉ liên quan đến hiện tượng điện từ 5. Đạt an toàn chức năng 5.1. Tổng quan Đạt được an toàn chức năng diễn tả một quá tr ình bao gồm c á c hoạt động về kỹ thuật cũng như hoạt động về quản lý. Trước hết, quá trình yêu cầu phải hiểu biết các thuật ngữ, khái niệm cơ bản tr ong an toàn chức năng, đó là: - Vòng đời an toàn: Các hoạt động cần thiết liên quan trong quá trình thực hiện của các hệ thống liên quan đến an toàn, xảy ra trong suốt khoảng thời gian bắt đầu khi thiết kế sơ bộ và kết thúc khi hệ thống liên quan đến an toàn không được sử dụng nữa (xem 5.2). - An toàn t ổ ng thể: Là xác suất để hệ thống liên quan đến an toàn thực hiện th ỏa mãn các chức năng an toàn y êu cầu ở t ấ t cả các điều kiện quy định trong khoảng thời gian đ ã quy định. CHÚ TH ÍCH : T iêu ch uẩn n ày kh ông xử lý t ấ t c ả c á c giai đoạn trong vòng đời an t oàn (xem H ình 1). Sử dụng các thuật ngữ và định nghĩa này, 5.4 đưa ra các chỉ d ẫ n thực hiện các bước để đạt được an toàn ch ứa năng liên quan đ ến tác động c ủa nhiễu điện từ. Các thủ tục tương ứng ở các mức quản lý được xem xét ở 5.5. 5.2. Vòng đời an toàn Toàn bộ vòng đời li ê n quan đối với an toàn ch ức năng c ủa các hệ thống E/E/PE liên quan đến an toàn được định nghĩa trong IEC 61508, và được mô t ả ở trong Hình 2. Vòng đời bắt đầu bằng giai đoạn khái niệm và tiếp đó là định nghĩa các ứng dụng được xem xét và phân tích rủi ro, nguy hại. Phân t ích nguy hại và rủi ro và xem xét các y ê u cầu an to à n chung rút ra được thông s ố các yêu c ầ u cho hệ th ố ng liên quan đến an toàn. Những giai đoạn này của vòng đời đều thuộc IEC 61508. Các thông s ố kỹ thuật của các yêu cầu an toàn (SRS) là tiêu chí để đánh giá các hệ thống E/E/PE. Đối với các hệ thống E/E/PE liên quan đến an toàn, các SRS thuộc phạm vi của IEC 61508 và c ũng là một phần của phạm vi của IEC 61000-1-2 li ê n quan đến các quy định kỹ thuật cho các điều kiện môi trường điện từ. Quá trình thiết kế chung và các đặc điểm th iết kế cần thi ế t đ ể đạt được an toàn chức năng của các hệ thống E/E/PE được định nghĩa trong IEC 61508. Nó bao gồm các y ê u cầu đối với đặc điểm thiết kế đ ể cho hệ thống chịu được nhiễu điện t ừ . Các giai đoạn thi ế t k ế , thực hiện, công nhận hiệu lực, chạy thử và điều ch ỉnh các hệ thống E/E/PE liên quan đến an toàn thuộc phạm v i của IEC 61508 và ti ê u chu ẩ n này. IEC 61508 bao gồm t ấ t cả các kh ía cạnh liên quan đối với an toàn chức năng c òn tiêu chuẩn này l iên quan tới các kh ía cạnh hiện tượng điện từ. Sử dụng, bảo trì và loại bỏ các hệ thống E/E/PE liên quan đến an toàn thuộc phạm vi của bộ t iêu chuẩn 61508. Đối với các thiết b ị E/E/PE sử dụng tr ong các ứng dụng an toàn thuộc phạm vi c ủa IEC 61508, cách tiếp cận để xử lý các khía cạnh l iên quan tới hiện tượng điện từ là khác so v ới cách tiếp cận sử dụng cho các hệ thống liên quan đến an toàn. Một lưu ý quan trọng đối với thiết b ị là phản ứng đặc thù của nó. Đó là trạng thái/điều kiện mà thiết bị chuyển sang ch ế độ c ần b ảo dưỡng vào lúc sự cố xảy ra. Phản ứng đặc thù này được nhà sản xuất quy định. Ví dụ, quy đ ịnh kỹ thuật đó có th ể ch ỉ đơn giản thông báo rằng thiết b ị s ẽ cung một c ấ p tín hiệu đầu ra đặc thù khi phát hiện ra có sự c ố thiết bị. Phản ứng đặc thù của thiết bị s ẽ được xem xét ở một số giai đoạn của vòng đời thiết bị. Các giai đoạn này bao gồm khái niệm, quy hoạch chung, thiết kế và phát tr iển , tích hợp, vận hành và bảo dưỡng, c ô ng nhận hiệu lực và các giai đoạn ch ỉnh sửa. Các giai đoạn phân tích r ủi ro và nguy hại, y ê u cầu an toàn chung, và ch ỉ định c á c yêu c ầu v ề an toàn không áp dụng cho mức thiết bị. Hình 2 – Mối quan hệ giữa tiêu chuẩn này và vòng đời gọn theo IEC 61508 5.3. An toàn tổng thể Thông số kỹ thuật của các y êu cầu an toàn (SRS) bao gồm hai loại y ê u c ầ u: - Các yêu cầu v ề chức năng an toàn (Hệ thống được yêu cầu thực hiện); và - Các y ê u cầu an toàn t ổ ng th ể ( khả năng có th ể có được y êu c ầ u cho mỗi chức năng an toàn đang được thực hiện một cách thỏa m ã n). I EC 61508 giới thiệu khái niệm v ề mức an toàn tổng thể (SIL). Đây là một mức rời rạc (một trong b ố n mức có thể), tương ứng v ới một dải các giá tr ị an toàn tổng th ể hoặc là được thể hiện như t ỉ lệ h ỏng hóc nguy hi ể m tr ong một giờ hoặc là xác suất trung bình của hỏng hóc nguy hiểm theo y ê u cầu, SIL4 có mức an toàn tổng thể cao nh ấ t và SIL1 có mức an toàn tổng th ể th ấ p nh ấ t, xem Bảng 1. Bảng 1 - Các mức an toàn tổng thể Mức an toàn tổng thể Xác suất trung b ình c ủa h ỏ ng hóc nguy hiểm theo yêu cầu (x) a Tần suất c ủa hỏng hóc nguy hiểm chức năng an toàn trong một giờ ( y) b 4 10 -5 ≤ x <> -4 10 -9 ≤ y <> -8 3 10 -4 ≤ x <> -3 10 -8 ≤ y <> -7 2 10 -3 ≤ x <> -2 10 -7 ≤ y <> -6 1 10 -2 ≤ x <> -1 10 -6 ≤ y <> -5 CHÚ TH ÍCH : Xem ch i tiết ở IEC 61508 -1, 7.6. a. Ch ế độ hoạt động y ê u c ầ u th ấ p: các ch ức năng an t oàn ch ỉ được thực hiện theo yêu cầu, đ ể chuyển các thiết b ị cần giám sát (EUC) vào trạng th á i an toàn được quy đ ịnh , và tần su ấ t y ê u cầu không nh iều hơn một l ần trong n ăm. b. Chế độ y ê u c ầ u cao hoặc chế độ h oạt động li ên tục: chức n ă ng an t oàn ch ỉ được thực hiện theo y ê u cầu, đ ể chuyển EUC vào ch ế độ an toàn như đ ã quy định, và t ần suất y ê u cầu l ớn hơn một lần trong năm. Ch ế độ hoạt động li ê n tục: chức năng an t oàn vẫn giữ EUC ở trạng thái an t oàn nh ư một phần c ủa ch ế độ hoạt động bình thường . An toàn tổng thể c ủa hệ th ố ng liên quan đến an toàn được xác định bởi an toàn tổng th ể ph ầ n cứng và an toàn tổng thể hệ thống c ủa n ó . An toàn tổng thể phần cứng l iên quan t ới các hỏng hóc nguy hiểm của phần cứng do sự xuống c ấ p về mặt vật lý (nó sẽ xảy ra ngẫu nhiên theo thời gian). An toàn t ổ ng thể phần cứng của hệ thống li ê n quan đến an toàn có thể xác đ ịnh được dựa tr ê n an toàn tổng thể phần cứng của các thành phần hợp thành (phụ thuộc vào tỉ lệ hỏng hóc ngẫu nhiên của chúng). An toàn t ổng thể có tính hệ th ố ng (bao gồm an toàn tổng thể phần mềm) liên quan tới các hỏng hóc nguy hiểm thường xảy bởi một tập hợp các t ình huống cụ thể. An toàn tổng th ể có t ính hệ thống r ấ t khó để xác định ch ính xác. Mức an toàn tổng thể được phân bổ cho hệ thống an toàn chức năng (như là kết quả của các y ê u cầu an toàn tổng thể của nó) sẽ ảnh hưởng đến mức độ chặt chẽ cần thiết khi đáp ứng các yêu cầu đối v ới việc giám sát hoặc tránh các hỏng hóc mang tính hệ thống. Một số các yêu cầu này được phân loại một cách r õ ràng theo mức độ an toàn tổng thể (xem Bảng 3). C á c h ỏ ng hóc hoặc là cá c sự cố của hệ thống liên quan đến an toàn do nhiễu điện từ ở cường độ mạnh cho trước là có t ính hệ thống khi mà khoảng thời gian nhiễu lớn hơn hoặc bằng với chu kỳ hoạt động c ủa hệ thống l iên quan đến an toàn. V ì th ế trong tiêu chu ẩ n này giả định rằng khoảng thời gian nhiễu l ớn hơn hoặc bằng với chu kỳ hoạt động của hệ thống li ê n quan đ ến an toàn và thêm nữa là ảnh hưởng c ủ a nhiễu điện t ừ cho trước l ê n một hệ thống I iên quan đến an toàn định trước được xem xét là như nhau đối với mỗ i l ầ n nó xảy ra. Ở mức hệ thống, các kỹ thuật làm giảm nhiễu phù hợp sẽ tăng khả năng miễn nhiễm của các chức n ă ng liên quan đến an toàn và sẽ được xem x ét như là một phần c ủa kh ả năng có tính hệ thống. Bất kỳ thiết b ị nào đã được phát triển để đáp ứng hoàn toàn các yêu cầu của họ tiêu chu ẩ n IEC 61508 liên quan đến an toàn tổng thể có tính hệ thống đối với mức an toàn tổng thể (SIL) định trước được coi là có được kh ả năng có tính hệ thống. Ngoài ra, khả năng có tính hệ th ống của thiết bị có th ể được chứng minh bằng cách sử dụng các bằng chứng đáp ứng được yêu cầu nghiêm ngặt của IEC 61508-2. Nhìn chung, t ấ t c ả các thiết b ị sử dụng trong hệ thống liên quan đến an toàn sẽ có khả năng có tính hệ thống ít nhất là ở mức an toàn tổng thể được phân bổ cho hệ thống đó. V ì th ế , sự phù hợp c ủa thiết b ị đối v ới một hệ thống li ê n quan đến an toàn thường được xác định bởi cả dữ liệu hỏng hóc ph ầ n cứng ngẫu nhiên c ủa thiết bị và c ả năng lực có tính hệ thống của nó. 5.4. Các bước cụ thể để đạt được an toàn chức năng Để đạt được an toàn chức năng phải thực hiện các hoạt động cụ thể l iên quan đ ến ảnh h ưởng c ủa điện từ sau: a) Xem xét c ấ u trúc, thi ế t kế và c ác chức năng dự kiến của các hệ th ố ng liên quan đ ế n an toàn đã có hoặc đ ã được lập dự án; b) Mô t ả môi trường điện từ tương ứng mà trong môi t rường đó hệ thống liên quan đ ến an toàn được dự kiến sử dụng trong suốt vòng đời của nó (xem 6.1); c) Xem x é t các môi trường kh í hậu, vật lý và sự suy giảm do sử dụng bình thường và lỗi s ử dụng có th ể dự đoán được li ê n quan tới kh ía cạnh điện từ, trong đó hệ thống liên quan đ ến an toàn được dự kiến sử dụng trong suốt vòng đời của nó; d ) Thực hiện các kh ía cạnh EMC tr ong quá trình thiết k ế (xem điều 7) của các hệ thống liên quan đến an toàn (xem 7.3); e) Thực hiện xác minh và công nhận miễn nhiễm điện từ đối với an toàn chức năng (xem đi ề u 8); f) Nếu cần thiết thực h iện thay đổi các biện pháp thiết kế và lắp đặt đ ể đạt được khả năng miễn nhiễm theo yêu cầu; g) Đưa ra c ác hướng d ẫ n về hoạt động và bảo trì EMC để đảm bảo an toàn chức năng đã quy đ ịnh trong suốt thời gian hoạt động (các hướng dẫn này có th ể được đưa vào tài liệu h ướng dẫn an toàn của hệ thống). 5.5. Quản lý EMC đối với an toàn chức năng Những yêu cầu trong đi ề u này được viết lại từ IEC 61508-1, chỉ ra các yêu c ầ u cụ thể được áp dụng riêng để đạt được EMC cho các hệ thống có li ê n quan t ới an toàn chức năng. Tổ chức c ó trách nhiệm về EMC của hệ thống liên quan đ ến an toàn hoặc thiết bị, hoặc là đối v ới bất k ỳ một hoạt động nào thuộc phạm vi của ti ê u chu ẩ n này, phải giao cho một hoặc một nh óm người chịu trách nhiệm v ề : - Hệ thống hoặc th iết bị, hoặc cho tất cả các hoạt động liên quan; - Ph ối hợp thực hiện các hoạt động EMC liên quan; - Giao diện giữa các hoạt động của tổ chức này và các hoạt động khác được thực hiện bởi các tổ chức khác ; - Thực hiện tất c ả các yêu cầu được nêu ở trong điều này; - Đảm bảo rằng EMC là đầy đủ và được chứng minh phù hợp với các mục ti ê u và các y ê u c ầ u của tiêu chu ẩ n này. CHÚ THÍCH 1: Việc chịu trách nhiệm các hoạt động liên quan t ới an toàn EMC có thể được ủy thác cho người khác có chuy ê n môn liên quan, những thành viên khác nhau có th ể c hị u trách nhiệm đ ối với các h oạt động hoặc các y ê u cầu khác nhau. Tuy nh iên , trách nhiệm phố i hợp thực hiện đảm bảo an toàn thuộc v ề một hoặc một nh óm nhỏ người có trách nh iệm quản lý. Các hoạt động mà trách nhiệm thuộc về tổ chức, các ch ính sách và chiến lược đ ể đạt được EMC đối v ới an toàn chức năng c ần được quy định rõ, cùng với phương tiện đánh giá kết quả đạt được và phương tiện được dùng để thực hiện trao đổi thông tin trong tổ chức đó. T ấ t cả cá nhân, các phòng ban và các t ổ chức có trách nhiệm thực hiện các hoạt động an toàn mà có liên quan tới EMC cần được xác định rõ, và trách nhiệm của họ phải là toàn bộ hoặc phải có liên hệ rõ ràng. Các đối tượng kh ác phù hợp và có ảnh hưởng tới hiệu năng an toàn của hệ thống phải nhận th ức được trách nhiệm này. Các thủ tục phải được quy định r õ định nghĩa thông tin được trao đổi giữa các thành ph ầ n v à cách thức thực hiện trao đổi thông tin đó. CHÚ THÍCH 2: xem điều 10 (các y ê u cầu) Các thủ tục cần được quy định rõ để đ ảm bảo rằng c á c t ình huống nguy hại l iên quan tới EMC đã được báo cáo, được phân t ích các tác động c ủa ch úng t ới các hệ thống liên quan đến an toàn, thiết b ị hoặc các hoạt động mà t ổ chức ch ịu trách nhiệm và các khuyến nghị được đ ư a ra để giảm thiểu t ình trạng tái diễn. Các th ủ tục cần được quy định rõ để đảm bảo kịp thời thực hiện các bước tiếp theo và giải quyết tương x ứng các khuyến ngh ị li ê n quan tới EMC của các hệ thống liên quan đến an toàn kể cả các phát sinh từ việc xác minh, công nhận hiệu lực, báo cáo và phân tích sự cố. Các tổ chức phải duy tr ì hệ thống để bắt đầu thay đổi dựa theo k ế t quả của c á c khiếm khuyết c ủa EMC liên quan đang được phát hiện trong các hệ thống l iên quan đến an toàn hoặc các thiết b ị mà họ chịu trách nhiệm và tr ong trường hợp họ không có khả năng thay đổi hệ thống th ì để họ thông báo cho người sử dụng sự c ầ n thiết phải thay đ ổi tr ong trường hợp lỗi ả nh hưởng t ới an toàn n ê u tr ên. Những cá nhân chịu trách nhiệm đ ối với một hoặc một số hoạt động tr ong phạm v i của ti ê u chu ẩ n này, cần quy định tất cả các hoạt động kỹ thuật và quản lý cần thiết để đảm bảo đạt được và chứng minh được EMC đối với an toàn chức năng c ủa các hệ thống liên quan đ ế n an t oàn hoặc là các thi ế t b ị , đặc biệt l à đối với các hoạt động mà họ chịu trách nhiệm. Bao g ồ m các phương pháp, kỹ thuật và th ử nghiệm được lựa chọn để đáp ứng các yêu cầu của tiêu chuẩn này. Các thủ tục c ầ n được quy định rõ để đảm bảo t ấ t cả các cá nhân liên quan trong bất kỳ các hoạt động thuộc phạm vi c ủa tiêu chu ẩ n này phải được đào tạo kiến thức v ề kỹ thuật, kinh nghiệm và năng lực li ê n quan đến các nhiệm vụ cụ thể mà họ phải thực hiện. Các th ủ tục này, được quy đ ịnh là k ết quả của các y ê u c ầ u được n êu trong điều này, phải được thực hiện và giám sát. Các b ên cung c ấ p các sản ph ẩ m hoặc d ịch vụ cho các tổ chức có trách nhiệm chung đối với một hoặc một vài hoạt động trong phạm vi của ti ê u chuẩn này, c ầ n bàn giao các sản ph ẩ m hoặc dịch vụ như tổ ch ức đó quy định và phải có một hệ thống quản lý ch ất lượng thích hợp. 6. Môi trường điện từ 6.1. Tổng quát Môi trường điện từ được định nghĩa là tổng thể các hiện tượng điện từ xuất hiện tại một địa điểm cụ thể. Những hiện tượng này c ó thể phụ thuộc vào thời gian. Thông tin về môi trường điện từ phải được cung c ấ p cho nhà thiết k ế /người quy định hệ thống và nó được xem như là một đầu vào để xác định thông số kỹ thuật của các y ê u cầu an toàn (SRS) (xem H ình 1). C ác yếu tố c ấ u thành môi tr ường điện từ: - Các nguồn năng lượng điện từ cố định hoặc di động; - Các thiết b ị c ó điện áp cao, th ấ p hoặc trung b ình ; - Các hệ thống năng lượng, thông tin, báo hiệu, đi ề u khiển; - Các bộ b ức xạ có ch ủ ý; - Các quá tr ình vật lý (v í dụ như các hoạt động đóng, ngắt (s w itching); sự phóng điện vào kh ô ng kh í ); - Các quá tr ình quá độ ít xảy ra hoặc ngẫu nhiên. Tất cả những điều đó c ó th ể gây ra nhiễu tác động đến hệ thống liên quan đến an toàn đang xem xét. Bảng 2 đưa ra tổng quan c ủa các hiện tượng điện từ, chúng s ẽ được xem xét để đạt được an toàn chức năng cho các hệ thống liên quan đến an toàn. Danh sách này chưa đầy đủ nhưng đó là những yếu t ố cần được sử dụng đ ể bắt đầu xem xét môi trường điện từ có ảnh h ưởng đ ế n an toàn chức năng. CHÚ TH ÍCH : Trong một số m ôi t rường điện từ cụ thể, v iệc xuất hiện c ủa vài hi ệ n tượng điện từ tạ i cùng một thời điểm, v í dụ các h ài và các quá tr ình quá độ v ô h ướng có th ể có một số tác động l ên sự mi ễ n nhiễm của các h ệ thống liên quan đến an t oàn và c ần được tính đ ế n. Bảng 2 - Tổng quan các loại hiện t ượng đ iện từ Nhiễu dẫn tần số thấp Hài, hài trung gian Đi ệ n áp báo hiệu Biến động điện áp Sụt áp và mất điện Mất cân bằng điện áp Biến đổi tần số nguồn Điện áp cảm ứng tần số th ấp Thành ph ầ n một chiều trong mạng xoay ch iều Trường bức xạ tần số thấp Trường từ a Tr ường điện Nhiễu dẫn tần số cao Dòng điện hoặc điện áp liên tục được ghép n ối hoặc cảm ứng trực tiếp Quá độ đơn hướng b Quá độ dao động b Trường bức xạ t ần số cao Trường từ Trường điện Trường điện từ - Sóng liên tục - Quá độ c Ph óng tĩnh điện (ESD) Người và máy Hiện tượng nhiễu môi trường HPEM bức xạ và cảm ứng d Xung điện từ ở độ cao lớn h ơn so với mức nước biển (HEMP) d a Liên tục hoặc quá độ. b Đ ơn l ẻ hoặc lặp l ại (xung đột biến nhanh). c Đơn lẻ hoặc lặp lại. d Được xem xét trong các đi ề u kiện đặc biệt (xem IE 61000-2-13). CHÚ TH ÍCH : Tuy không có gi ới hạn thay đ ổi đột ngột giữa miền tần số thấp và miền tần số cao nhưng c ó quá độ nhẹ trong m iền tần số từ 9 kHz đến 150 kHz. Đ ối với c á c ứng dụng ch ính thức, giới hạn được th iết lập ở t ầ n số 9 kHz (phạm vi áp dụng của CISPR). 6.2. Thông tin môi trường điện từ Nhiều công bố bao gồm các đặc tả cơ bản v ề môi trường điện từ có t í nh đến hiện tượng điện từ và các mức nhiễu dự ki ế n xảy ra trong các m ôi t rường đ ó . Thông tin chung v ề sự mô tả và các mức nhiễu điện từ ở các địa điểm kh á c nhau có thể được tìm th ấ y trong tiêu chu ẩ n hoặc ở các báo cáo kỹ thuật của bộ ti ê u chu ẩ n IEC 61000-2. Ví dụ về mô tả các môi trường khác nhau được đưa ra tr ong IEC 61000-2-5. Tuy nh iên , những mô tả này được đưa ra dưới dạng các mức tương thích (mà theo định nghĩa là th ấ p hơn các mức mi ễ n nhiễm được y ê u c ầ u trong các môi trường như thế). IEC 61000-4-1 đưa ra kh ả năng hỗ trợ và cung c ấ p các khuy ế n nghị chung liên quan đ ế n lựa chọn các bài thử nghiệm được mô tả trong bộ ti ê u chu ẩ n I EC 61000-4. Chú ý rằng ti ê u ch uẩn được xây dựng đ ể đạt được EMC chủ y ế u dựa vào các yếu t ố kinh tế/kỹ thuật, có thể không miêu t ả đủ môi trường điện từ đ ể đạt được an toàn chức năng cho các h ệ th ố ng li ê n quan đ ế n an toàn. Bảng A.2 của phụ lục A đưa ra danh sách các mức môi trường điện từ. Chúng được xem là các v í d ụ của các mức m ôi trường điện từ cực đ ại cho mỗi hiện tượng cho hai dạng môi trường điện từ mẫu. V ì chấp nhận rằng b ản thân môi trường điện từ này không thay đ ổi đối v ới mức an toàn tổng th ể (SIL) c ủa các hệ thống trong cùng một lắp đặt, những mức môi trường điện từ cực đại này ph ải được xem xét cho tất cả các t ình huống an toàn chức năng điện từ. Trong khi Phụ lục A đưa ra một số ví dụ, nó được nhận ra là rất khó để đảm bảo các mức lớn nhất không bị vượt quá. V ì thế trách nh iệm của người thi ế t kế/người quy định là đảm bảo rằng các nhiễu điện từ và các mức giá trị thích hợp được xem xét cho an toàn chức năng. Lưu ý rằng các mức nhiễu điện từ được nêu ở trong tiêu chu ẩ n, các báo cáo, hoặc quy đ ịnh kỹ thuật EMC khác nhau phải được xem xét r ấ t cẩn thận, xét tới các mối quan hệ chặt ch ẽ của chúng đối với an toàn chức năng. Cụ thể là: - Các mức nhiễu điện từ thay đổi theo phân bố thống kê (xem H ình A.1) và các mức giá tr ị lấy làm v í dụ tr ong Bảng A.1 có th ể bị vượt quá trong một số trường hợp đặc biệt. Tuy nhiên, những trường hợp đ ó có thể không xuất hiện thường xuyên hoặc ở một số v ị trí đặc biệt. Việc thiết lập các mức nhiễu này r ấ t quan trọng đối với các mục đích xây dựng an toàn chức năng. - Phương pháp thử nghiệm miễn nhiễm, các mức thử nghiệm và các tiêu ch í t í nh năng được ti ê u chu ẩ n hóa, t ìm th ấ y trong các ti ê u chu ẩ n thử nghiệm t ính mi ễ n nhiễm, l iên quan tới các yêu cầu hoạt động và không liên quan đến an toàn chức năng. N ếu các bài thử nghiệm dựa trên các phương pháp k iểm tra này đ ang được thực hiện th ì các mức thử nghiệm li ê n quan đến an toàn điện từ và các tiêu ch í đặc t ính ph ả i được xác định rõ đối với mỗi hiện tượng điện từ. - C á c đặc tính điện từ của thiết b ị và các h ệ thống c ó th ể kém d ần đi theo tuổi thi ế t b ị , ví dụ do sự xuống cấp về mặt vật lý c ủa các biện pháp bảo vệ. Khía cạnh mặt vòng đời của các tác động điện từ c ần được xem x é t. 6.3. Phương pháp luận để đánh giá môi trường điện từ Báo cáo v ề EMC của các thiết b ị điện v à đ iện tử phổ biến có đầy đủ các th ông tin quan trọng về m ôi trường điện từ. Trong trường hợp các báo c áo v ề EMC th iếu thông tin, khuyến nghị thực hiện các hành động sau để đánh giá môi trường điện từ: - Nghiên cứu các tài liệu để xác định thông tin liên quan; - Kh ả o sát vị tr í c ần đánh giá, n ếu c ầ n tổ chức đo kiểm, phân t ích dữ liệu để xác định đặc t ính của hiện tượng điện từ bao gồm nguồn phát và các hiện tượng điện từ cụ th ể . Các thông tin có được v ề m ôi trường điện từ phải được đánh giá theo cách thức nào đó đ ể thu được dữ liệu liên quan đến: - Hiện tượng điện từ được dự k iến xảy ra tại v ị trí đang quan tâm; - Các đặc tính c ủa các hiện t ượng điện từ đó, v í dụ như cường độ, tần số, điều chế, thời gian xu ất hiện (rise time) ... CHÚ THÍCH 1: Trong các ứng dụng v ũ tr ụ và có t ính tự động di chuy ể n, có các nh ó m làm việc của ISO chuy ê n trách nghi ê n cứu đưa ra các th ông tin thích đáng liên quan t ới EMC của các ứng dụng này. Các th ô ng tin cần được sử dụng như là khởi điểm đ ể mô t ả tập các m ôi trường điện từ phù hợp cho các kh ía cạnh an toàn chức n ă ng. CHÚ TH ÍCH 2: V ới kh ía cạnh khảo sát sẽ được c ô ng nhận r ằ ng b ấ t kỳ một khảo s á t cũng bị gi ới hạn v ề thời gian và địa đi ể m, v ì th ế các cân nhắc, xem xét c ầ n được tiến hành đ ể cả i thiện độ tin cậy tr ong m ôi trường điện t ừ cực đại. 6.4. Xác định phương pháp và mức thử nghiệm Sau khi các đặc t ính điện từ được thiết lập cho một môi trường cụ thể th ì chúng sẽ được sử dụng để thiết kế các h ệ thống liên quan đ ế n an toàn. Trong khi thi ế t k ế tốt đ óng một vai trò quan trọng tr ong toàn bộ quá trình, th ì rõ ràng là các thử nghiệm thực tế được yêu cầu đ ể đảm b ảo các hệ th ống liên quan đến an toàn đạt được các th ông s ố kỹ thuật yêu cầu. V ì vậy Ủ y ban EMC c ủa IEC đ ã xây dựng rất nhiều th ử nghiệm miễn nhiễm đối với thi ế t bị và các hệ thống quy mô nh ỏ , những thử nghiệm này sẽ được xem như là điểm bắt đ ầu cho việc thực hiện thử nghiệm các đặc tính điện từ cho an toàn chức năng. Với mỗi hiện tượng điện từ được thiết lập cho một m ôi trường cụ th ể , người quy định hệ thống cần phải t ính đến các hiện tượng thuộc SRS và xem xét các phương pháp thử nghiệm miễn nh iễm EMC hiện có (sử dụng IEC 61000-4-1 như là hướng d ẫ n đầu tiên) để xác định l iệu phương pháp th ử nghiệm này đã phù hợp hay chưa. Người quy định hệ thống cũng phải kiểm tra đ ể biết được các tham số được yêu cầu để thử nghiệm các đặc t ính điện t ừ của môi trường có thuộc dải các giá trị đề xu ấ t đối với c á c tiêu chu ẩ n thử nghiệm miễn nhiễm cơ bản hay kh ô ng (tham chiếu tới IEC 61000-4). Mục ti ê u của các y ê u cầu miễn nhiễm (v í dụ như các yêu cầu đã được định nghĩa trong IEC 61000-6-2) là để hỗ trợ và đạt được các hoạt động dưới điều kiện b ình thường. Các mức th ử nghiệm miễn nhiễm tương ứng thu được đối với hầu h ế t các hiện tượng điện từ hay xuất hiện và theo cách tiếp c ận kinh tế/kỹ thuật có t ính đến sự tồn tại của th iết b ị hoặc là hệ thống trong môi trường đang được xem xét . Cho n ê n nó có thể kỳ vọng và chấp nhận bởi t ất cả các b ên li ê n quan rằng th iết b ị hoặc hệ thống có thể b ị gây nhiễu trong một s ố ít trường hợp. CHÚ TH ÍCH : Cách t iếp cận n à y có thể được chấp nhận đố i với một s ố chức năng b ình th ường của thi ế t b ị hoặc h ệ thống, nhưng kh ông ch ấ p nh ậ n được đối với các chức năng liên quan đ ế n an toàn. V ì th ế các kh ía cạnh c ủa an toàn chức năng kh ô ng thể được xem xét như là các y ê u cầu mi ễ n nhiễm b ình th ường , như v í dụ trong IEC 61000-6-2, không có xem xét một cách đặc biệt v ề môi trường điện từ mà thiết bị/h ệ thống dự đ ịnh sử dụng. Đ ể có thể xác minh cho những phương pháp và các tham số thử nghiệm, người th iết kế hệ thống ph ải nhận biết được độ không đảm bảo đo của các thử nghiệm m iễn nhiễm. Độ không đảm bảo đo này do th iết bị thử nghiệm c ó thể được t ính toán bằng cách sử d ụng dữ liệu của th iết b ị thử nghiệm. Có th ể c ầ n thi ế t phải t ính đ ế n kỹ năng của người thực hiện thử nghiệm và các đ iều kiện môi trường, những mặt này không được định nghĩa bởi các tiêu chuẩn. Sau khi hoàn thiện các đánh giá v ề độ không đảm bảo đo, một s ố ph ương pháp tiếp cận như sau có th ể được sử dụng đ ể bù vào độ không đảm bảo đo trong thử nghiệm đó phụ thuộc vào các yếu tố của độ k hông đ ảm bảo: a) N ế u thiết b ị thử nghiệm miễn nhiễm có sẵn là thích hợp, và nếu thử nghiệm ở các mức giá trị lớn hơn các m ức nhiễu điện từ, th ì các thông số y ê u cầu hệ thống phải xác định bi ê n giá tr ị dẫn t ới hỏng hóc và mô tả cách thức hệ thống liên quan đến an toàn phản ứng v ới điện từ gây ra hỏng hóc. b) N ế u thiết bị thử nghiệm miễn nhiễm sẵn có không thích hợp do không có các tham số thử nghiệm được yêu cầu (v í d ụ như bi ê n độ, tần số, điều chế, tốc độ lặp...) th ì : - Nh à thiết k ế hệ thống cần yêu cầu có các thiết bị phù h ợp để sử dụng; Và/hoặc - Nhà thiết kế hệ thống phải quy định các phép đo suy hao điện từ có th ể áp dụng ở mức hệ thống, v ì thế các thiết bị liên quan đến an toàn được g ắ n các th ô ng số điện từ suy giảm cho c ác tham s ố , do đó mà các tham số c ó th ể được kiểm tra b ởi các thiết bị kiểm tra sẵn c ó (v í dụ sử dụng các tủ che chắn bảo vệ, các thiết bị bảo vệ quá áp cho đường vào cáp vào dây, các đường dữ liệu quang sợi, kỹ thuật cách ly đ ường ngu ồ n,...). IEC 61000-5-6 cung cấp các ví dụ v ề các dạng này c ủa phương pháp suy hao. Các phương pháp suy hao được áp dụng (che chắn, thiết bị b ảo v ệ quá áp , phương pháp cách ly) sẽ trở thành một ph ần thường xuyên cần l à m của quá tr ình thiết kế hệ thống, và chúng s ẽ được kiểm tra một cách tách biệt để đ ảm bảo rằng chúng suy hao được các môi trường điện từ bên ngoài tới các mức kiểm tra như đã quy đ ịnh . 7. Tương thích điện từ trong quá trình thiết kế và tích hợp 7.1. Tổng quan Việc quy hoạch an toàn EMC phải được thực hiện (điều khi ể n, quản lý an toàn EMC) có xem x é t đ ế n v ấ n đề an toàn chức năng. Đó là chiến lược đảm bảo EMC của các hệ thống liên quan đến an toàn có lưu ý tới các hệ thống khác trong vùng lân cận và tới môi trường bên ngoài (xe m phụ lục F). Mục tiêu của việc quy hoạch an toàn EMC l à đ ể cung cấp EMC với giá thành ch ấ p nhận được bằng cách thỏa m ã n các y ê u c ầ u mục tiêu trong toàn bộ quá trình tri ể n khai dự án. Nghĩa là xem xét, nghiên cứu và đánh giá t ấ t c ả các v ấ n đề EMC có thể xảy ra trong suốt kế hoạch thực hiện dự án. T ấ t cả các hoạt động và các bước s ẽ được mô tả trong quy hoạch an toàn EMC (bao gồm đ iều khiển và quản lý an toàn EMC). Quy mô và chiều sâu của việc quy hoạch EMC phụ thuộc vào độ phức tạp của hệ thống và mức an toàn tổng thể (SIL) yêu cầu trong SRS. CHÚ THÍCH: Trong nh iều tr ường hợp v iệc quy hoạch EMC sẽ được th ực hiện trước đó do các yêu c ầu ngoài an t oàn ; trong tr ường hợp đó th ì có th ể m ở rộng quy mô quy hoạch EMC để bao h àm cả c á c khía cạnh an toàn chức n ă ng. Thông tin b ổ sung v ề quá trình quy hoạch EMC được đưa ra trong Phụ lục F. Trong quá tr ình quản lý thiết k ế điện t ừ , một hoặc một s ố người được x ác đ ịnh r õ phải c ó trách nhiệm đối v ới việc lập và thực hiện quy hoạch an toàn EMC. Họ ph ải thiết lập một quy tr ình đ ể duy trì ch ấ t lượng điện từ suốt đời trong quá trình bảo tr ì , sửa chữa và làm m ới lại (tại những n ơi mà các công việc này không được thực hiện ở chỗ sản xuất), và họ cũng chịu trách nhiệm đối với các thông tin v ề c á c quy đ ịnh hạn ch ế /c ấ m thực hiện li ê n quan đến các thay đổi đặc tính môi trường điện từ trong tương lai. Những thông tin này ph ải được thông báo cho người sử dụng. 7.2. Tương thích điện từ ở mức hệ thống An toàn chức năng c ủa hệ thống liên quan đến an toàn cần không bị ảnh h ưởng quá mức của m ôi trường nơi hệ thống sử dụng, điều này y ê u cầu mức miễn nhiễm của hệ thống phải đủ lớn cho an toàn t ổng thể và môi trường điện từ dự ki ế n trong suốt vòng đời c ủa nó. Bất kỳ nhiễu đi ệ n từ nào được tạo ra trong hệ thống l iên quan đến an toàn cần không gây ảnh hưởng quá mức đến an toàn chức năng của các thành ph ầ n kh ác trong hệ thống đ ó . Các nhiễu điện từ thường gây ra c á c sự cố mang tính hệ thống hay “sự cố có nguyên nhân thông thường”. Khả năng nhiễu điện từ này ảnh h ưởng tới nhiều thành phần trong thiết bị c ủa hệ thống liên quan đến an toàn là do thiết k ế hệ thống, v ì th ế cần được xử lý bằng các phương pháp đo và các kỹ thuật như tr ình bày trong Phụ lục B. Tất cả các phương ph áp đo EMC cần được thiết kế và thực hiện theo cách c ó hiệu quả c ó t í nh đ ế n yếu tố môi trường vật lý (bao gồm sự co dãn do cơ khí, kh í hậu, hóa học, sinh học và các điều kiện khác) trong suốt vòng đời c ủa hệ thống liên quan đến an toàn. Đó là d o phát xạ và miễn nhiễm có th ể bị biến đổi trong thời gian sống của hệ thống liên quan đ ến an toàn do sự phơi nhiễm dưới môi trường vật lý của nó. Thiết kế hệ thống liên quan đến an toàn cần đảm bảo duy trì chất lượng điện từ yêu cầu trong toàn bộ thời gian sống c ủa hệ thống. Một phương pháp nhằm đạt được sự miễn nhiễm hệ thống đối với nhiễu điện từ c ầ n xem xét miễn nhiễm của từng thành phần riêng biệt cấu thành n ên thiết bị. Nhằm đạt được mục đ ích đó, các thủ tục sau c ần phải được sử dụng: - Toàn bộ hệ thống được chia nh ỏ ra ở mức các thành ph ần của thi ế t b ị . - Tất cả các phần tử c ủa thiết b ị trong hệ thống được định rõ về mặt các đặc tính EMC. Mỗi một phần tử lại có thể bao gồm một số thành phần (v í dụ như thành phần cấp nguồn, Bảng mạch in, bộ phận hiển thị) cũng như lược đồ đi cáp. - Ảnh hưởng qua lại giữa mỗi sự kết hợp các phần tử của thiết bị s ẽ được phân t í ch và đánh giá về mặt miễn nhiễm, bao gồm ả nh h ưởng của cả môi trường điện từ b ê n tr ong và b ê n ngoài. Điều đó cho ta sự phân t ích và đánh giá về miễn nhiễm của t ấ t cả các kết hợp các thành phần của các ph ần tử c ủa thi ế t bị, và được biểu diễn dưới dạng giản đồ như ví dụ trong Hình 3 . - T iêu ch í tính năng chức năng của nhi ề u thành ph ầ n khi chúng bị nhiễu lẫn nhau cần được phân tích về mặt tác động t ổng thể c ủa chúng lên th iết kế cụ thể c ủa hệ thống an toàn chức năng được đ ề cập. Một vài suy giảm v ề mặt t ính năng c ó th ể ch ấ p nhận được đối với mỗi thành ph ần khi chúng được ki ể m tra một cách độc lập, hoặc trong hệ thống khác, nhưng có thể kh ông được ch ấ p nhận n ế u chúng xảy ra trong hệ th ố ng an toàn cụ thể nào đó. Bảng 3 đưa ra các hướng dẫn v ề các kỹ thuật thiết k ế , quản lý thiết k ế , và các ph é p đo khác. Những kỹ thuật này được phân loại dưới dạng mức an toàn tổng thể (SIL) căn cứ theo sự điều chỉnh của chuy ê n gia tốt nh ấ t. B ả ng 3 cũng đ ề cập đ ến các phép đo lường thi ế t k ế kỹ thuật đưa ra trong Phụ lục B. Hình 3 - EMC giữa thiết b ị M và thiết b ị P Bảng 3 - Các kỹ thuật thiết kế, quản l ý th iết k ế và các biện pháp khác TT Các kỹ thuật th iết kế, quản lý th iết k ế hoặc các ph ương pháp khác S I L 1 SIL 2 SIL 3 SIL 4 1 Quy hoạch an toàn EMC R R HR HR 2 Cung c ấ p cho người sử dụng cuối thông tin v ề b ất kỳ một hạn ch ế nào l iên quan đ ế n đặc t ính thay đ ổi môi trường điện từ. R R HR HR 3 T ính đến biện pháp thi ế t k ế kỹ thuật (xem phụ lục B) R HR HR HR 4 Kể đến các yêu c ầ u v ề EMC được quy định trong sổ tay an toàn sản phẩm đ ối với t ất cả các sản ph ẩ m và các thi ế t bị mua bán M M M M 5 Các thủ tục duy trì đặc t ính điện từ trong thời gian hoạt động, bảo d ưỡng , sửa chữa và làm mới lại, cải bi ế n và nâng c ấ p HR HR M M 6 Xem x é t các tác động của các h ỏ ng hóc có th ể dự đoán trước một cách hợp lý và việc sử dụng sai các đặc tính điện từ và phương pháp suy giảm M M M M M Kỹ thuật h oặc biện pháp này là một yêu c ầ u bắt buộc v à cần được thực hiện đối với mức SIL tương ứng (hoặc năng lực có t ính hệ thống) HR Kỹ thuật hoặc biện pháp này là một khuyến nghị mức cao đối với Sl L tương ứng (hoặc năng lực c ó tính h ệ thống) v à c ầ n được thực h iện trừ kh i có b ằ ng chứng kỹ thuật kh ông c ầ n thực hiện nó. Nếu kỹ thuật hoặc ph ương pháp đo lường này kh ông được s ử dụng th ì cơ sở pháp lý của việc không sử dụng c ầ n phải được chi t iết h óa toàn bộ trong quá trình quy hoạch an t oàn và phải có sự đ ồng ý của người đánh giá. R Kỹ thuật hoặc biện pháp này được kh uyến ngh ị đối với mức Sl L t ương ứng (hoặc n ăng lực có t ính hệ thống) và nó cần được thực hiện như là mức khuyến ngh ị thấp hơn khuyến nghị HR. CHÚ TH ÍCH : Kh i các kỹ thuật hoặc b iện pháp này được khuy ế n ngh ị , có nghĩa là n ó đ ược xem là c ó khả năng đ ể đạt được k ế t qu ả như mong muốn hơn cá c phương pháp hoặc kỹ thu ậ t khác. N ó không phải là b ắ t buộc hay là khuy ế n ngh ị m ức cao và có thể được thay th ế b ằ ng ph ương pháp, kỹ thu ậ t kh á c. Tuy nhiên, kh i sự thay t hế đó được sử dụng th ì nhà th iết k ế ph ải có khả n ă ng bảo v ệ tố t lựa chọn đó. 7.3. Tương thích điện từ ở mức thiết bị T ính miễn nhiễm của hệ thống l iên quan đ ến an toàn phụ thuộc vào t ính miễn nhiễm c ủa từng thiết bị và các đặc tính điện từ, các b iện pháp làm giảm được sử dụng và cần đủ đáp ứng được SRS trong toàn bộ thời gian sống dự đoán c ủa hệ thống. Bất kỳ nhiễu điện từ nào gây ra bởi thiết b ị trong hệ thống liên quan đến an toàn c ần không gây ra ảnh h ưởng quá mức tới thành phần khác của th iết bị trong hệ thống l iên quan đ ế n an toàn. T ấ t c ả các b iện pháp EMC cần được thiết k ế và thực hiện theo cách có hiệu qu ả có tính đ ế n y ế u tố môi trường vật lý (bao g ồ m sự co d ãn do cơ khí, khí hậu, hóa học, sinh học và các điều kiện khác) trong suốt vòng đ ời của h ệ thống l iên quan đến an toàn. Đ ó là do phát xạ v à miễn nhiễm c ó thể b ị biến đ ổi trong thời gian sống của hệ th ố ng l iên quan đ ế n an toàn do sự phơi nhiễm dưới môi trường vật lý của nó. Thiết kế hệ th ố ng liên quan đến an toàn c ần đảm bảo duy trì chất lượng điện từ yêu cầu trong toàn bộ thời gian sống của hệ thống. Vì thế, miễn nhiễm với nhiễu điện t ừ sẽ được xem xét ở mức thiết b ị . Các yêu cầu miễn nhiễm thiết b ị sẽ đạt được bằng cách tính đến các yếu tố sau: - Môi trường điện từ b ên ngoài mà thiết bị bị phơi nhiễm trong đó; - Môi trường điện t ừ cục bộ thiết bị bị ph ơi nhiễm do có các thi ế t b ị l iền k ề khác; - Các yêu cầu nhận được từ khía cạnh thiết bị/hệ thống khi tính đ ến biện pháp làm giảm hệ thống và; - T ấ t c ả các yêu c ầu được nhận biết trong quá trình quy hoạch an toàn EMC. Kết quả là thông số kỹ thuật c ủa các yêu cầu an toàn cho thi ế t bị (ERS) phải bao gồm: - Sự chống nhiễu điện từ mà sự miễn nhiễm phải đạt được; - Các mức miễn nh iễm ; - Cá c y ê u c ầ u tham số th ử nghiệm cụ thể (v í dụ chu kỳ ki ể m tra được tăng l ê n); - Ti ê u ch í tính năng xác đ ịnh r õ phản ứng đặc thù c ủa thi ế t b ị khi được kiểm tra (v í d ụ việc sử dụng một t iêu chí tính năng cụ thể nào đó khi tính đến các khía cạnh an toàn chức năng của t ổ ng th ể hệ thống). CH Ú TH Í CH 1: ERS x em xét t ình huống ở một lắp đặt cụ th ể . N ó không c ần phải đồng nhất với cá c th ô ng số k ỹ thuật sản ph ẩ m mà nh à sản xu ấ t y ê u c ầ u đ ể th ỏa m ã n đ ối với các sản ph ẩ m mà họ cung c ấ p trên th ị t rường v à đối với các sản ph ẩ m đ ó cơ sở sản xu ấ t ph ải chứng minh bằng các ứng d ụng của cá c phương pháp phù hợp. Trong một s ố tr ường hợp cả hai chi t iết kỹ thuật đó có th ể được đồng nh ấ t, c òn đối vớ i các trường hợp kh ác biện ph á p làm giảm bổ sung ph ải được áp dụng cho sản ph ẩ m đ ể tuân thủ c á c th ô ng số kỹ thuật của các y ê u cầu an toàn cho th iết b ị (ERS). Xem phụ lục D v à H ình D.2 mô t ả qu á tr ình này. Thông số kỹ thuật của các y ê u cầu an toàn cho thiết bị (ERS) có th ể đ ược đáp ứng thỏa m ãn bằng cách sử dụng các kỹ thuật quản lý thiết k ế tương ứng như x á c định độ nhạy cảm điện từ tự nhiên, thi ế t k ế các đặc tính điện từ tới phạm v i có tính đ ến các hỏng hóc và sử dụng sai dự đoán được, sử dụng nhiều hơn một lớp b ảo vệ, tránh sử dụng các thành phần có các đặc t ính điện từ không ch ấp nhận được và xác minh các kh ía cạnh thiết kế điện từ một cách riêng biệt. Ở chỗ có một số ph ầ n tử giống nhau thiết b ị được sử dụng trong nhiều k ênh để cung c ấ p khả năng dự phòng th ì năng lực có tính hệ thống của các ph ần tử riêng biệt đó cần không nh ỏ hơn giá tr ị được yêu c ầu cho toàn hệ thống. CHÚ THÍCH 2: Ả nh h ưởng của nh iễu điện từ và môi trường vật lý l ên các ph ầ n tử th iết b ị c ủa thi ế t k ế giống nhau thường là có nguy ê n nhân chung hay có t ính h ệ thống (xem điều 5) - ch úng có các t á c động như nhau l ên t ấ t cả các ph ầ n tử tạ i cùng một th ời điểm. 8. Xác minh/công nhận tính miễn nhiễm với nhiễu điện từ đối với an toàn chức năng 8.1. Quá trình xác minh và công nhận hiệu lực Trong hầu hết các trường hợp không có một cách nào đơn giản hoặc khả thi để kiểm tra và xác minh bằng cách thử nghiệm và đo kiểm rằng miễn nhiễm đạt được đối với hệ thống liên quan đến an t oàn một cách tổng thể l iên quan đ ến các hệ thống, thiết b ị khác hoặc môi trường điện từ bên ngoài đối với tất cả các điều kiện và chế độ hoạt động. Do một thực tế là không phải mọi sự kết hợp các điều kiện hoạt động, các chế độ hoạt động và hiện tượng điện từ trong hệ thống có th ể đạt được một cách phù hợp và một chu kỳ phù hợp. V ì thế, khuyến nghị rằng các quá trình, đã được xác định rõ ràng, được áp dụng ở cả mức th iết b ị và hệ thống để diễn tả rằng t ính miễn nhiễm được phù hợp với các SRS. Đ ể chứng minh rằng hệ thống liên quan đến an toàn tuân thủ v ới thông số kỹ thuật c ủa các yêu cầu an toàn (SRS), quá tr ình x á c minh và công nhận hiệu lực phải được thực hiện. Quy hoạch phù hợp cho những qu á trình này được khuyến nghị. Điều này được thực hiện như là một ph ầ n trong việc quy hoạch EMC hoặc thực hiện t á ch biệt trong quy hoạch công nhận hiệu lực và quy hoạch xác minh. Mỗi quan hệ giữa quá tr ình xác minh và công nhận hiệu lực, cũng như quan hệ của chúng với vòng đ ời an toàn có thể được giải thích bằng sơ đ ồ khối trong H ình 4. Để r õ ràng, sơ đồ này ch ỉ xem xét những thành phần trong vòng đời có liên quan tới các kh ía cạnh quy định EMC. Sơ đồ này thể hiện những thành phần theo một cấu trúc chi tiết hơn bằng cách sử dụng biểu diễn h ình chữ V của vòng đời (thay cho việc bi ể u diễn t uần tự như tr ong Hình 2). H ình chữ V phản ánh vòng đời kết hợp với cách tiếp c ận khi đi từ mức hệ thống qua mức th iết b ị tới mức các thành phần c ủa thi ế t b ị cấu thành nên hệ thống đ ó . CHÚ THÍCH 1: Phụ thuộc vào độ phức tạp c ủa hệ thống, mà số mức nh iều hơn hoặc ít hơn được sử dụng. Nhánh trên -x uống (b ê n trái) có thể thường được ấn định cho quá tr ình thiết kế và phát triển, và n ó là một qu á tr ì nh tinh tế, chi ti ế t bắt đầu với một hệ thống liên quan đến an toàn t ổng thể và kết thúc tại các thành phần của hệ thống. Nhánh dưới-lên (bên phải) liên quan tới việc lắp ráp, chế tạo và lắp đặt trong hệ thống. Bi ể u hi ệ n hình chữ V ch ỉ ra rằng hành động của việc công nhận về bản ch ấ t có quan hệ với các hoạt động thiết k ế và phát tri ể n đ ến mức cái mà được thiết kế thực tế cuối cùng phải được kiểm tra theo các yêu cầu đ ầu vào. Bi ể u diễn này rất hữu hiệu trong việc minh họa các nhiệm vụ xác minh và công nhận hiệu lực trong vòng đời thiết bị. Thêm vào đó còn cho biết mức mà những công việc này được ấn đ ịnh . CH Ú TH ÍCH 2: V í dụ: miễn nhi ễ m yêu cầu của toàn bộ hệ thống l iên quan đ ế n an toàn có th ể một phần lạ i yêu c ầu miễn nhiễm đố i với các thành phần hoặc th iết b ị tạo n ê n h ệ thống tổng th ể . V ì suốt quá tr ình xác minh, m iễn nhiễm được yêu cầu c ủa các th à nh ph ầ n riêng biệt hoặc thiết b ị s ố được kiểm tra, v í dụ ki ể m tra miễn nhiễm với các k ế t qu ả được mô tả trong báo cáo ki ể m tra tương ứng . Hình 4 - B iểu diễn hình chữ V đ ối với v òng đời diễn tả va i tr ò c ủa quá trình xác minh và công nhận h iệu lực 8.2. Xác minh Mục tiêu c ủa việc xác minh là để xác nhận và để chứng minh rằng sự chuyển giao của mỗi giai đoạn thỏa mãn tất cả các yêu cầu của giai đoạn đó. V ì vậy việc x ác minh được thực hiện trong từng giai đoạn ri êng biệt và liên quan tới c ác mức b ên dưới mức hệ thống tổng thể: ví dụ mức thiết bị hoặc mức thành phần cấu tạo. Xác minh phải kể đến tất cả các hiện tượng điện từ thích đáng ngược với các hiện tượng m iễn nhiễm được yêu cầu, cũng như các mức miễn nhiễm. Việc xác minh c ần xác định rõ các tiêu ch í thành công/th ấ t bại c ụ thể (ví dụ tiêu chí tính năng cụ th ể có tính đ ế n các kh ía cạnh an toàn chức năng), sự lựa chọn tiềm năng các phương pháp xác minh và các hành động rõ ràng cũng như các nhu c ầu dự ph ò ng EMC cụ thể. Việc xác minh có thể được thực hiện chỉ qua một hành động hoặc là kết hợp của một số hành động. Tuy nhiên, trong hầu hết các trường hợp việc xác minh được thực hiện bằng phương pháp thử nghiệm (xem điều 9) trên nền t ảng các phương pháp kiểm tra được chu ẩ n hóa, kết hợp với tiêu chí hiệu năng th ích hợp c ó t ính tới các khía cạnh an to à n chức năng (xem 9.3 và 9.4). Sự phù hợp được chứng tỏ bằng việc th ỏa m ã n toàn bộ các y ê u cầu quy định về chất lượng và công nghệ của những ti ê u chu ẩ n định nghĩa những phương pháp thử nghiệm này (v í dụ bộ tiêu chuẩn IEC 61000-4) và được ghi chép lại dưới dạng các báo cáo th ử nghiệm, gi ấ y chứng nhận thử nghiệm hoặc các tài liệu tương đương. Ngoài ra còn c ó một số hành động để thực hiện xác minh như sau: - Xem lại toàn diện mỗi giai đoạn trong vòng đời đ ể đảm bảo th ỏa mãn v ới các mục tiêu và yêu cầu c ủa mỗi giai đoạn, k ể cả các đầu vào ri êng biệt của giai đoạn đ ó ; - Các thử nghiệm phi t iêu chu ẩn thích hợp được thực hiện trên các sản ph ẩ m được thiết k ế để đảm bảo rằng chúng đ ã tuân thủ các quy định kỹ thuật; - Thực hiện kiểm tra phần cứng đ ã tích hợp và/hoặc riêng biệt tại nơi các phần khác nhau c ủa một hệ thống được kết nối với nhau một cách tuần tự và bằng việc thực hiện các thử nghiệm môi tr ường để đảm bảo t ấ t cả các phần đó cùng làm việc được theo một cách đã quy định. Kết quả của việc xác minh được mô tả trong phần báo cáo xác minh hoặc trong hồ sơ kết cấu kỹ thuật. 8.3. Công nhận hiệu lực Mục ti ê u c ủa công nhận h iệu lực là đưa ra ph ê chuẩn cuối cùng rằng toàn bộ h ệ thống liên quan đến an toàn đáp ứng được t ấ t cả các mục ti ê u được yêu cầu. Công nhận hiệu lực bao hàm một tổ hợp c ủa nhiều hành động như việc dự đoán, xem xét lại hoặc thử nghiệm. Để thể hiện rằng tất cả các y ê u c ầ u an toàn đều được đưa ra, nên quy hoạch trước v í dụ như việc xem xét lại, các thử nghiệm, v.v... sẽ được xây dựng như thế nào. Quá trình này đôi khi được gọi là quy hoạch ch ấ t lượng, nhưng thường được gọi l à quy hoạch công nhận hiệu lực, và đó c ó thể l à một phần của k ế hoạch EMC hoặc là một tài liệu riêng biệt. Công nhận hiệu lực có t ính đến t ấ t cả các giai đoạn trong vòng đời và có th ể cho bi ế t các đi ể m ki ể m tra đ á nh giá; Nó cần đưa ra các ti ê u chí thành công hay thất bại, lựa chọn tiềm năng các phương pháp và hành động công nhận hiệu lực và cách giải quyết rõ ràng các hành động không đúng thứ tự hoặc không th ố ng nh ấ t. Các hành động công nhận hiệu lực bao gồm: - Thể hiện các y êu c ầ u v ề an toàn được đưa ra một cách đầy đủ và được thực hiện chính xác; - Bảng liệt kê (v í dụ để đảm bảo các phương pháp đo EMC được quan sát, áp d ụng và thực hiện tương xứng); - Duyệt (ví dụ l iên quan đến việc quan sát các hướng d ẫn lắp đặt); - Xem xét và kiểm tra đánh giá ( ví d ụ như đánh giá kết thúc khi hoàn thành dự đoán); - Đánh gi á ; - Thử nghiệm. Quá tr ình công nhận hiệu lực được mô tả tr ong k ế hoạch công nhận hiệu lực. Bao gồm cấu trúc và kế hoạch thực hiện c ủa các h à nh động công nhận hiệu lực, cũng như cơ sở kỹ thuật làm thế nào để lựa chọn các hành động thể hiện c á c yêu cầu an toàn được đáp ứng. Trong trường hợp có những thay đổi trong hệ thống hoặc trong việc sử d ụng nó hoặc thay đổi m ôi trường điện từ, các giai đoạn thích hợp c ủa vòng đời s ẽ được duyệt lại và công nhận lại được thực hiện nếu cần thiết. K ế t quả của quá trình công nhận hiệu lực được mô tả trong báo cáo c ông nhận hiệu lực. 8.4. Tiêu chí tính năng 8.4.1. Tiêu chí tính năng đố i với ứng dụng an toàn Tiêu chí tính năng sử dụng cho các ứng dụng an toàn cần được quy định trong thông số kỹ thuật c ủa các yêu cầu an toàn (SRS). Một tiêu ch í tính năng gọi là FS được định nghĩa như sau: tiêu chí tính năng FS là tiêu ch í t ính năng áp dụng cho các ch ức năng góp phần hoặc dự đ ịnh cho các ứng dụng an toàn có t ính đến c ác kh ía cạnh an toàn chức năng. Các chức năng của thiết bị cần thử nghiệm (EUT) được dự k iến cho các ứng dụng an toàn không bị ảnh hưởng ngoài các thông số kỹ thuật c ủa chúng hoặc có thể bị ảnh h ưởng (tạm thời hoặc lâu dà i ) nếu thiết bị cần đo phản ứng lại với nhiễu theo cách mà trạng thái được định nghĩa hoặc có thể nhận ra c ủa EUT được duy tr ì hoặc đạt được trong thời gian đã công bố. Sự phá h ủy các thành ph ầ n cũng được cho phép nếu trạng th ái được định nghĩa của EUT được duy trì hoặc đạt được trong thời gian đ ã công b ố . CHÚ TH ÍCH 1: V ì v ậy vẫn c ó khả năng các trạng th ái đ ã được đ ịnh nghĩa vượt ra ngoài những giới hạn hoạt động b ình thường hoặc hoạt động có th ể nhận ra. C á c chức năng không được dự kiến cho các ứng dụng an toàn có thể b ị gây nhiễu tạm thời hoặc là thường xuyên. CHÚ THÍCH 2: Tổng qu át tiêu ch í tính n ă ng A, B, và C được đ ịnh nghĩa trong các t iêu chuẩn chung EMC và c ũng là các tiêu ch í r õ ràng hơn được định nghĩa trong sản ph ẩm EMC hoặc cá c t iêu chu ẩ n tương tự nhưng kh ông được tạo ra một cách cụ th ể đ ể sử dụng trong các ứng dụng an to à n chức năng, tuy nhiên, ti ê u ch í t í nh năng A thường là chấp nhận được. 8.4.2. Ứ ng dụng tiêu chí tính năng FS Tiêu chí tính năng này ch ỉ có khả năng áp dụng cho c ác ch ức năng đ ó ng góp cho hoặc được dự kiến cho các ứng d ụng an toàn, cần được xem xét đối với tất cả các môi trường điện từ. Không có sự khác biệt được yêu cầu giữa hiện tượng điện từ liên tục và quá độ. Thiết bị thực hiện hoặc được dự kiến thực hiện chức năng an toàn hoặc một phần của ch ức năng an toàn cần đáp ứng theo cách đã quy định. Cách phản ứ ng đã quy định này của hệ thống liên quan đến an toàn được dự định đ ể đạt được hoặc duy trì các điều kiện an t oàn của thiết b ị đó và thiết bị liên quan đang giám sát. Đ ể đạt được điều này, cần hiểu rõ cách đáp ứng của thiết b ị trong các điều kiện được xem xét. Trong th ông số kỹ thuật c ủa các yêu cầu an toàn (SRS) của hệ thống, cả chức năng an toàn và cách thức phản ứng được yêu cầu trong trường hợp có h ỏng h ó c hoặc c ó xuất hiện sự cố được xác đ ịnh r õ . Cách phản ứng chức năng yêu cầu và các ràng buộc về thời gian liên quan có thể khác so với các thông số kỹ thuật chung của tiêu ch í t í nh năng A, B và C như định nghĩa trong các tiêu chu ẩ n chung hoặc các ti ê u chu ẩ n sản phẩm. Khi một thiết bị hoặc hệ thống th ực hiện cả chức năng an toàn và không an toàn, các y ê u cầu đối với an toàn chức năng chỉ áp dụng tr ong t ình huống thực hiện các chức năng an toàn. 8.4.3. Lý thuyết thử nghiệm đối với thiết bị đ ược dự kiến sử dụng trong các h ệ thống liên quan đ ến an toàn Mặc dù an toàn chức năng đ òi hỏi hệ thống thực hiện hoàn chỉnh chức n ă ng ch í nh xác, ví dụ bao gồm các thiết bị cảm biến, bộ giải logic (logic solver), bộ khởi động, nhưng vẫn có th ể thử nghiệm các thiết b ị của hệ thống hoàn ch ỉnh một cách riêng rẽ. Để cho phép việc này, các thiết b ị ri ê ng biệt này dùng để xây dựng nên hệ thống liên quan đến an toàn phải được đưa ra thông số kỹ thuật một cách đầy đủ. Thông s ố kỹ thuật này bao gồm các chức năng dự kiến và đáp ứng được cho phép trong trường hợp hỏng h óc . Mục t iêu của các thử nghiệm miễn nhiễm là đ ể chứng tỏ rằng các thông số kỹ thuật kể trên được th ỏa m ãn đối với hiện tượng điện từ được xem xét. Thiết b ị dự kiến sử d ụng trong các hệ thống l iên quan đến an toàn có các thông số kỹ thuật của các chức năng dự kiến của nó. Một chức năng bị gây nhiễu sẽ tr ở n ê n nguy hiểm hoặc là không sẽ không th ể biết rõ v ì n ó phụ thuộc vào việc ứng dụng trong tương lai c ủa thi ế t bị trong hệ thống l iên quan đến an toàn. V ì thế việc th ử nghiệm cần thể hiện được các đáp ứng của thiết b ị c ầ n thử nghiệm. Độ lệch so với chức năng không b ị gây nhiễu phải phát hiện được và phải được ghi vào báo cáo thử nghiệm. Tiêu ch í t ính năng đối v ới an toàn chức năng định rõ các yêu cầu cụ th ể cho thiết b ị dự kiến sử dụng trong các ứng dụng liên quan đến an toàn. Trong trường hợp này cả c á c yêu cầu bình thường và các yêu cầu cụ thể đối với an toàn chức năng được ứng dụng. Tiêu ch í tính năng đối với các bài th ử nghiệm miễn nhiễm bình thường trong các gi ới hạn liên quan và t iêu chí tính năng đối với các bài kiểm tra an toàn EMC được xem xét một cách riêng biệt và có thể dẫn đến các phương pháp thử nghiệm khác nhau. CH Ú THÍCH: C ác y ê u cầu/c ác thử nghiệm miễn nhiễm bình thường được thực hiện theo cá c thông số kỹ thuật đưa ra trong chuẩn chung hoặc chu ẩ n thiết b ị , các thông số kỹ thuật này kh ông xem xét c á c kh ía cạnh an toàn chức năng. Phương pháp thông thường được đưa ra trong B ả ng 4. Bảng C.1 trong ph ụ lục C giải thích ứng dụng c ủa tiêu ch í tính năng liên quan đối với thiết bị chi tiết hơn bằng cách thể hiện ảnh hưởng nào do nhiễu điện từ cụ th ể được cho phép. Bảng 4 - Tiêu chí tính năng áp dụng và đáp ứng quan sát được trong quá trình thử nghiệm thiết b ị dự kiến sử dụng cho các h ệ thống liên quan đến an toàn Thử nghiệm EMC b ình thường Thử nghiệm an toàn EMC A B + sai lệch quan sát được + thời gian khôi phục được ghi vào tài liệu C + đáp ứng quan sát được, phát hiện và được ghi vào tài liệu. FS CH Ú TH Í CH 1: Mô t ả các t iêu chí t ính năng A, B và C được đ ưa ra trong ti ê u chuẩn chung như IEC 61000 - 6 - 1 và phù hợp với tiêu chuẩn sản ph ẩm. CHÚ TH ÍCH 2: Đ ể có thông tin chi tiết hơn v ề cá c t á c động cho ph é p trong quá tr ình thử nghiệm miễn nhiễm, xem Bảng C.1 và C.2. CHÚ THÍCH 3: Khả n ă ng các tiêu ch í t í nh năng B và C d ẫn đ ế n sử dụng sa i mục đ ích chức năng an toàn (v í dụ làm hỏng chức năng an toàn) c ần được đánh giá. 8.4.4 . Lý thuyết thử nghiệm đ ối với các hệ thống liên quan đến an toàn Các chức năng dự kiến và các trạng thái an toàn c ó thể được quy định rõ cho hệ th ố ng liên quan đ ế n an toàn. Mục t iêu của thử nghiệm miễn nhiễm l à cho biết liệu toàn bộ hệ thống có đáp ứng như qui đ ịnh và yêu cầu c ủa thông số kỹ thuật của các yêu cầu an toàn (SRS) hay không. T iêu chí tính năng đối với an toàn chức năng định nghĩa các yêu cầu bổ sung đối với các hệ thống liên quan đến an toàn . Tiêu chí tính năng đối với các phép kiểm tra EMC b ình thường trong các gi ới hạn li ê n quan của chúng và t iêu chí t ính năng đối với các phép thử nghiệm EMC được xem xét tách biệt. Bảng C.2 trong Phụ lục C minh họa việc ứng dụng các tiêu ch í t í nh năng phù hợp cho c á c hệ thống một cách chi tiết hơn bằng cách thể hiện ảnh h ưởng nào do nhiễu điện từ cụ thể được cho phép. Việc thử nghiệm hệ th ố ng s ẽ được thực hiện tại mức thực tế cao nhất, nếu cần thiết sử dụng phương pháp thử nghiệm tại nơi s ản x uất, lắp đặt phù hợp. 9. Thử nghiệm EMC liên quan đến an toàn chức năng 9.1. Loại và mức thử nghiệm điện từ liên quan đến an toàn chức năng 9.1.1. L ưu ý v ề thử nghiệm Trong hầu hết các trường hợp không có cách đơn giản hoặc là khả thi nào để kiểm tra xác nhận bằng cách ch ỉ thử nghiệm mà có thể đạt được miễn nhiễm tương xứng (xem điều 7). Th ử nghiệm tương thích điện từ (EMC) đối với an toàn chức năng yêu cầu một số sự cân nhắc xem xét đặc biệt. 9.1.2. Loại thử nghiệm miễn nhiễm B ình thường, các thử nghiệm miễn nhiễm trong t iêu chu ẩ n sản ph ẩ m hoặc tiêu chuẩn chung không xem xét t ấ t cả các hiện tượng điện từ có thể có (như liệt kê trong Bảng A.1). Cũng có th ể nhận thức là nhiễu điện từ mức cao, không được t ính đến, có thể có mỗi liên hệ tới an toàn. Liên quan đến an toàn, vì thế cần thiết phải đánh giá xem xem nhiễu có xuất hiện hay không mà các nhiễu này không được xem xét trong tiêu chuẩn sản phẩm hoặc tiêu chu ẩ n chung. Nếu chứng tỏ được sự liên quan của các nhiễu th ì phải phân tích tác động của chúng và phải tiến hành các thử nghiệm tương ứng. 9.1.3. Mức thử nghiệm Mức thử nghiệm miễn nhiễm được quy định trong tiêu chu ẩ n sản ph ẩ m hoặc tiêu chu ẩ n chung liên quan tới các mức nhiễu ở môi trường th ông thường. Đối với các mục đích an toàn, người thiết kế hệ thống nên quy đ ịnh các mức thử nghiệm dựa trên các mức lớn nhất c ủa nhiễu điện từ nơi hệ thống an toàn liên quan dự kiến được triển khai. Hiệp hội sản ph ẩ m hoặc các cơ sở sản xuất cần quy đ ịnh các thử nghiệm v à mức thử nghiệm dựa trên các mức lớn nhất giống như xảy ra trong hầu hết các môi trường tiềm năng mà có th ể thiết bị được dự kiến lắp đặt trong đó. Các nhà thiết kế hệ thống phải đảm bảo rằng các loại nhiễu và các mức được quy định b ởi hiệp hội sản phẩm hoặc các cơ sở sản xuất đã thích hợp với thông số kỹ thuật của các yêu cầu an toàn (SRS). Khi thích hợp tức l à khi có đủ kinh nghiệm và hiểu biết v ề môi trường, cũng cần phải đưa phân bố thống k ê của các mức nhiễu vào quá tr ình cân nhắc xem xét thử nghiệm. Vì thế c ó th ể cần phải cải thiện các mức thử nghiệm miễn nhiễm chức năng bằng các giá trị nhận được từ việc đánh giá môi trường điện từ. Kh ô ng phải lúc nào cũng có thể đưa ra c ác l ời khuyến ngh ị cho mức giá tr ị này vì nó phụ thuộc vào rất nhiều điều kiện bao gồm độ không đảm bảo đo. V ì vậy phải quy định cho từng trường hợp và các quy định đó có thể khác nhau đối với mỗi loại hiện tượng điện từ tùy vào thực tế xảy ra. Trong một số trường hợp nhất định, s ẽ cần thiết quy định r õ gi á tr ị này, điều đ ó dẫn tới mức giá tr ị thử nghiệm l ớn hơn v ì các lý do liên quan tới ch ấ t lượng đo thử nghiệm. Trong thiết b ị hoặc là trong hệ thống với các thành phần l iên quan t ới an toàn cụ thể, hai loạt thử nghiệm có th ể được cân nhắc xem xét: - Loạt thử nghiệm cho các ph ần của hệ thống không liên quan đến an toàn; - Loạt thử nghiệm cho các thành phần của hệ thống liên quan đ ến an toàn với các yêu cầu khác. 9.2. Xác định phương pháp thử nghiệm liên quan tới an toàn chức năng Liên quan đến nhiều thiết b ị , điều kiện môi trường và điều kiện quy định đặc biệt cho lắp đặt đang được cân nhắc xem xét, nên rất khó để đưa ra các quy tắc ch ính xác đ ể lựa chọn các phép đo thử nghiệm. Về cơ bản, lựa chọn các phép đo th ử nghiệm cần tính đến t ấ t c ả các hiện tượng điện từ có thể xác định được ví dụ như đang xảy ra trong môi trường điện từ. M ôi trường điện từ này bao gồm cả hiện tượng điện từ do điều kiện b ên ngoài và hiện tượng điện từ gây ra do quá tr ình lắp đặt. Các phép đo thử nghiệm này cần được lựa chọn và xác đ ịnh theo cách mà chúng phản ánh và m ô phỏng ảnh hưởng của hiện tượng điện từ lên hệ thống liên quan đến an toàn và các thành phần của hệ thống. CH Ú THÍCH 1: Trong một và i trường hợp không áp dụng cá c bài thử nghiệm t ổ ng th ể cho các h ệ thống an toàn, v ì th ế các b ài thử ngh iệm s ẽ được áp dụng cho các th iết b ị riêng biệt. Trong những trường hợp đ ó bài thử nghiệm cần đ ược lựa chọn sao cho ứng dụng của các bài đo đó tr ê n thiết b ị ri ê ng biệt th ể hiện ảnh hưởng của hiện tượng điện từ lên tổng thể hệ th ố ng liên quan đến an toàn. Khi xác định một phương pháp thử nghiệm đối với một thử nghiệm miễn nhiễm, những g ì không chắc chắn trong th ử nghiệm cần được đánh giá và cần phải t ính đ ế n cả hai: hiệu su ấ t thử nghiệm và tham số thử nghiệm miễn nhiễm có thể áp dụng. Có một vài khả năng để xác đ ịnh phương pháp thử nghiệm thích hợp: a) Sử dụng các phương pháp thử nghiệm đã được ch uẩn hóa, v í dụ các ti ê u chuẩn thử nghiệm miễn nhiễm cơ b ản của bộ t iêu chuẩn IEC 61000-4. Trong hầu hết các trường hợp, các hiện tượng điện từ như: xung đột biến nhanh (bursts) hoặc ph óng tĩnh điện (ESD) ph ải được xem xét v ì chúng có thể xuất hiện trong hệ thống lắp đặt điển hình. Ngoài ra, cần xem xét một số các hiện tượng điện từ khác do t ình huống khi lắp đặt cụ thể; v í dụ như sự xu ấ t hiện c ủa trường từ tần số công nghiệp tương đối mạnh hoặc sự xuất hiện c ủa nguồn công suất kém th ể hiện bằng sự mất cân bằng đáng k ể về điện áp hoặc gián đoạn điện áp thường xuy ê n. Các hiện tượng này đã được biết r õ trong v ài thập kỷ và đã tìm ra các phương pháp thử nghiệm thể h iện ảnh hưởng của các nhiễu l ê n thiết b ị cần thử nghiệm. Các phương pháp ki ể m tra phù hợp được m iêu t ả trong bộ tiêu chu ẩ n IEC 61000-4. Kinh nghiệm giá trị có được v ề việc thực hiện thử nghiệm và các tham số thử nghiệm đ ể diễn tả ảnh hưởng c ủa nhiễu càng thực tế c à ng tố t. b) Sử dụng nhiều phương pháp thử nghiệm đ ược chu ẩ n hóa Mặc dù các phương ph áp thử nghiệm được chuẩn hóa (v í dụ trong bộ tiêu chu ẩ n IEC 61000 - 4) và các tham số thử nghiệm được miêu t ả trong đó bao hàm rất nhiều hiện tượng điện từ có thể có các v ị trí mà ở đó một hiện tượng điện từ được dự kiến trong lắp đặt đó khác so với hiện tượng điện từ thuộc các bà i thử nghiệm đ ã được t iêu ch uẩn hóa. Trong những trường hợp như th ế c ầ n phải đánh giá sự sai khác của hiện tượng thực t ế so với hiện tượng đ ã đánh giá trong phương pháp thử nghiệm được tiêu chuẩn hóa và kiểm tra khả năng ứng dụng của phương pháp thử nghiệm đ ã được chu ẩ n hóa đó khi thiết kế ri ê ng cho phù hợp. CHÚ TH ÍCH 2: Một v í dụ minh họa cho t rường hợp n à y. Khi quan sát khả năng m iễn nhi ễ m đ ối với các trường từ mạnh th ường xuyên , các phương pháp thử nghiệm và các tham số được miêu tả trong IEC 61000 - 4 - 8 có th ể được áp dụng. T iêu chuẩn này chủ y ế u tập trung vào những ảnh hưởng của các trường từ 50Hz/60Hz. Tuy nh iên , n ế u đánh giá m ôi tr ường đ iện từ cho th ấ y c ó các sóng h ài quan tr ọng được cân nhắc xem xét th ì ph ương pháp k iểm tra cơ bản của chu ẩ n này cũng được sử dụng đ ể ki ể m tra khả năng miễn nh iễm đố i với những tr ường từ ở các t ầ n số hà i . c) Hiện tượng điện từ không có trong các tiêu chuẩn hiện hành hoặc là các biến th ể c ủa các chu ẩ n đ ó . Trong vài lắp đặt, xảy ra h iện tượng điện từ không thuộc các phương pháp ki ể m tra đã được ti ê u chu ẩ n hóa (các chu ẩ n kiểm tra miễn nhiễm cơ bản của bộ tiêu chu ẩ n IEC 61000-4 mà cũng không được mô h ình h óa bởi thử nghiệm phù hợp với phương pháp kiểm tra ch uẩn hóa đó). Đ ó c ó thể là trường hợp nhiễu điện từ do công nghệ mới ra đời gây n ê n, nhiễu đó chưa được xem x é t đ á nh giá ở các tiêu chu ẩ n hiện hành. Trong các trường hợp như thế, các phương pháp thử nghiệm đặc biệt (phương pháp c ó tham s ố và chất lượng thử nghiệm phản ánh được ảnh hưởng của hiện tượng điện từ đang xem xét) phải được phát triển. CHÚ THÍCH 3: V iệc phát triển một phương pháp kiểm tra mới làm tăng m ối quan tâm đ ối với các ứng dụng ch ính xác của nó. V ì th ế , khuy ế n nghị c ô ng nhận và xá c minh phương pháp m ới để chứng minh các thủ tục là chính xá c và các k ết qu ả là đáng tin cậy. 9.3. Xem xét phương pháp thử nghiệm và chất lượng thử nghiệm liên quan tới khả năng có tính hệ thống 9.3.1. Tổng quát Khuyến nghị các bài thử nghiệm miễn nhiễm và các mức thử nghiệm miễn nhiễm được lựa chọn cho nhiều hiện tượng điện từ khác nhau, bằng cách xét đến: - Các đặc t ính của môi trường điện từ nơi lắp đặt đang quan tâm được dự kiến hoạt động; - Biên độ tối đa của nhiễu điện từ thực t ế được dự kiến ở các vị tr í khác nhau của lắp đặt; - Độ không đảm bảo đo tối đa do phương pháp thử nghiệm và thiết bị thử nghiệm. Tất cả các xem xét đó nên đưa ra ch ỉ dẫn về các phương pháp thử nghiệm và mức thử nghiệm được sử dụng đ ể thử nghiệm miễn nhiễm. Hai xem xét sau dựa tr ê n thực tế đối với hiện tượng điện từ thường kh ông thể thiết lập m ối tương quan một cách đơn giản, rõ ràng và có khả năng chứng minh được giữa các y êu cầu thử nghiệm miễn nhiễm áp dụng được và mức an toàn t ổ ng thể do các y ếu tố theo xác suất của việc xác định mức an toàn tổng th ể (SIL). Do những biên độ tối đa này không tương quan với mức an toàn tổng thể (SIL) n ên chúng cần được sử d ụ ng để xác định cá c mức thử nghiệm. B ê n cạnh các mức th ử nghiệm m iễn nhiễm, còn có các tham số có thể xác định sự phù hợp c ủa các bài thử nghiệm miễn nhiễm, như: - Chu kỳ thử nghiệm; - Một số các bài đo thử nghiệm với các bố trí th ử nghiệm khác nhau hoặc các mẫu thử nghiệm khác nhau; - Sự thay đổi các thiết lập thử ngh iệm (v í dụ như hướng c ủa trường điện từ đầu vào, mối quan hệ về pha giữa các xun g thử nghiệm, loại điều chế tần số vô tuyến); - Các yếu t ố m ôi trường (như nhiệt độ, độ ẩm hoặc sự xu ấ t hiện của hiện tượng điện t ừ khác nhau tại cùng một thời điểm); - Tiêu chí tính năng. Với các bài thử nghiệm được chu ẩ n hóa bộ tiêu chu ẩ n, những tham số này được xác định theo cách phản ánh các tình huống nhiễu đặc thù hoặc các đ iều kiện đặc thù. Các tham số nhận bắt nguồn tr ê n một cơ sở kỹ thuật/kinh tế. Vì các tham số này có thể được sửa đổi để tăng mức tin cậy mà một phép thử nghiệm đ ã được sửa đổi phù hợp phản ánh các ảnh hưởng c ủa nhiễu điện từ với xác suất cao hơn so với sử dụng các tham s ố đưa ra trong các chu ẩ n đo miễn nhiễm của IEC 61000-4. Trong mối quan tâm này các tham số có thể chỉnh sửa được theo mức an toàn tổng thể được yêu cầu. Một số ví dụ về sửa đổi tham số được đưa ra trong Bảng 5. CHÚ TH ÍCH : Như trong trường hợp các mức m iễn nhiễm này, không thể thiết lập m ỗi tương quan giữa b ài thử nghiệm miễn nhiễm đ ã được ch ỉnh sửa phù hợp và các mức an toàn tổng thể được y ê u c ầ u một cách đơn giản, r õ ràng và có khả năng chứng minh đ ược . Do đó sự điều ch ỉnh hoặc công nhận hiệu lực các bà i thử nghiệm miễn nhiễm s ẽ ch ủ yếu dựa tr ê n phán đoán kỹ thuật . Bảng 5 - Ví dụ ph ương pháp tăng mức tin cậy Các loại h iện tượng điện từ Ví dụ trong các tiêu chuẩn Phương pháp đ ể tăng tính chặt ch ẽ thử nghiệm so với các y ê u c ầ u trong các t iêu chuẩn c ơ bản Tần số âm thanh (AF) liên tục/tần s ố vô tuyến (RF) TCVN 8241-4-3 TCVN 8241-4-6 IEC 61000-4-16 TCVN 8241-4-8 IEC 61000-4-13 Tần số điều chế ( 2Hz, 400 Hz, 1kHz, 1Hz tới 10 kHz) Bố trí thử nghiệm khác nhau (thử nghiệm sự k ế t hợp khác nhau của các thiết bị/phiên bản/cáp) Các tần số s óng mang khác nhau ở cùng một thời điểm Hiện tượng quá độ IEC 61000-4-4 Tăng th ời gian thử ngh iệm (không đổi các tham số chuẩn) Thay đổi t ầ n số lặp của các xung Thay đổi độ dài gói/thời gian lặp của xung Bố tr í thử nghiệm khác nhau (thử nghiệm sự kết hợp khác nhau của các thiết bị/ph iên bản) IEC 61000-4-12 I EC 61000 - 4-18 Bố trí thử nghiệm khác nhau (thử nghiệm sự k ế t hợp khác nhau của các thiết b ị /ph iên bản) Các sóng mang khác nhau tại cùng một thời điểm TCVN 8241-4-2 IEC 61000-4-5 Số lượng các xung Thay đổi tốc độ lặp/ th ời gian giữa các xung/ góc pha Bố tr í th ử nghiệm khác nhau (thử nghiệm sự kết hợp khác nhau của các thiết bị/phiên bản) CH Ú THÍCH 1: Một số phương pháp kh ông th ể áp dụng đối với một số phương pháp thử nghiệm đưa ra trong các chu ẩ n cơ bản. CH Ú TH ÍCH 2: Các tham số được đ ề cập theo các ph ương pháp tr ê n ch ỉ n ên áp dụng n ế u các tham số của hiện tượng điện từ có th ể thực sự x ả y ra trong m ôi trường điện từ đang quan tâm . 9.3.2. Thời gian thử nghiệm Một số hiện tượng điện từ được xem xét có thể l iên quan tới trạng thái hoạt động của thiết bị theo cách thống kê, ví dụ việc đồng thời xuất hiện c ủa một đ ỉnh xung có chú ý đến trạng thái tạm thời c ủa mạch số hoặc truyền dẫn tín hiệu số. Đ ể tăng mức tin cậy về t ính miễn nhiễm đối với nhiễu điện từ cho một mức an toàn tổng thể cao hơn (SIL), yêu cầu thực hiện th ử n g hiệm miễn nhiễm cho hiện tượng điện từ như thế với số lượng xung lớn hơn so v ới yêu c ầu của các tiêu chu ẩ n cơ bản tương ứng. Điều đó có th ể được thực hiện bằng cách sử d ụng thời gian thử nghiệm dài hơn hoặc bằng cách áp dụng nhiều xung thử nghiệm h ơn và những đi ề u chỉnh này có thể phụ thuộc vào mức an toàn tổng thể (SIL). CH Ú TH ÍCH : V í dụ v ề một sự đi ề u chỉnh của thử nghiệm m iễn nh iễm các quá độ điện nhanh (IEC 61000-4-4) : ghép các xung th ường được á p dụng trong th ời gian 1 phút cho mỗi cực. Thời gian này có th ể đ ược tăng b ởi một hệ s ố phụ thuộc vào mức an toàn tổng th ể (SIL). 9.3.3. Số l ượng thử nghiệm có bố trí thử nghiệm hoặc m ẫu thử ngh iệm khác nhau Có th ể có thay đổi trong đáp ứng miễn nhiễm của thiết bị, ví dụ do dung sai trong các bộ phận được sử dụng trong thiết bị hoặc d o các dung sai trong sản xuất thiết bị. Có thể có độ không đảm bảo khác do các khả năng khác nhau liên quan đ ế n bố trí thử nghiệm. V ì vậy có thể m ở rộng các thử nghiệm miễn nhiễm bằng cách: - Thử nghiệm thêm các mẫu sản phẩm đang xem xét, hoặc - Thử nghiệm một mẫu một vài lần có sự thay đổi trong bố trí thử nghiệm. - Những đi ề u n à y có thể được thực hiện luân phiên nhau và/hoặc kết hợp với nhau. 9.3.4. Thay đổi bố trí thử nghiệm Các bài thử nghiệm miễn nhiễm được chu ẩ n hóa, ví dụ trong loạt t iêu chuẩn IEC 61000-4, mô tả chi ti ế t các bố tr í c ấu tr ú c thử nghiệm cũng như các thiết lập để áp d ụng trong quá tr ình thử nghiệm miễn nhiễm. Những thiết lập này cũng như các thiết lập b ổ sung khác có th ể được sử dụng để tăng mức tin cậy. Bằng cách thực hiện những bổ sung này sẽ tốt hơn sử dụng các thiết lập của các chuẩn miễn nhiễm c ơ bản, một phạm vi rộng hơn của các tác động có khả năng xảy ra của hiện tượng điện từ lên thiết b ị được xem xét. V í dụ: - Các điều chỉnh liên quan đến việc ghép kết nối các hiện tượng điện từ vào thiết b ị đang thử nghiệm miễn nhiễm. - Các chỉnh sửa liên quan đến sắp xếp vật lý của thiết b ị c ần đo. CH Ú THÍCH 1: V í dụ một sự đ iều ch ỉnh cho bà i đo thử nghiệm m iễn nhiễm quá áp (IEC 61000-4-5): ghép k ế t nối các xung lên các đường nguồn xoay ch iều ở các g ó c pha khác nhau được bổ sung thêm vào so với ở chuẩn cơ b ản . CHÚ THÍCH 2: V í dụ v ề một sự điều ch ỉnh cho bà i đo thử nghiệm miễn nhi ễ m trường điện từ, t ầ n số vô tuy ế n, bức xạ (TCVN 8241-4-3): Trường điện từ đầu vào hướng v ề không ch ỉ b ề mặt ch ính mà cả g ó c nghiêng của th iết b ị ; thiết b ị được thử nghiệm với các kiểu khác nhau của t ầ n s ố điều ch ế (v í dụ 2Hz tới 10 Hz) hoặc các t ầ n số sóng mang khác nhau ở cùng một thời điểm. 9.3.5. Yếu tố môi trường Bên cạnh sự thay đổi trong đáp ứng miễn nhiễm của thiết bị do các dung sai trong các cơ cấu được sử dụng, hoặc trong lắp ráp, có thể là khả năng miễn nhiễm bị tác động bởi các tham số của môi trường. V í dụ các yếu t ố như nhiệt độ, độ ẩm chúng có thể biến đổi trong một dải rộng v ị trí lắp đặt cuối cùng . Ảnh hưởng có thể có của các yếu t ố này lên miễn nhiễm sẽ được xem xét. Một khía cạnh khác của thử nghiệm là xác đ ịnh số lượng tác động của ứng suất, sự lão hóa, và các lỗi sử dụng có th ể dự đoán được,... lên các đặc t ính điện từ của hệ thống hoặc thiết bị. Có nhiều loại ứng suất, bao gồm ứng suất vật lý (xoắn, uốn,...) và khí hậu (áp suất không khí, nhiệt độ, độ ẩm ,...). Sau kh i thử nghiệm chức năng điện từ đ ầ u ti ê n được thực hiện như mô tả ở trên, và các thiết bị đã vượt qua các th ử nghiệm này, cần thực hiện các thử nghiệm lão hóa, n ếu như có thể phù hợp và dự đoán được rằng các đặc tính điện từ s ẽ thay đ ổi theo thời gian của thiết bị. Thử nghiệm này có thể bao gồm, v í dụ nh ư , việc tính toán mức độ suy giảm hiệu quả của biện pháp l àm giảm điện từ liên quan tới thiết bị hoặc sản phẩm do sự ăn mòn hoặc dịch chuyển cơ trong vòng đời dự đoán của hệ th ố ng. Khi thích hợp, trong hoặc sau khi thử nghiệm ứng su ấ t và việc lão hóa, các đặc tính điện từ phải được đo để xác định liệu các đặc t ính điện từ c ủa thiết bị đó có bị xuống c ấp quá mức không. T ấ t cả các khía cạnh ứng suất vật lý và các lão hóa trong các tài liệu thông số kỹ thuật của thiết bị hoặc hệ thống phải được tính toán và ghi chép lại. C ác kết qu ả c ủa các thử nghiệm này và các t ác động c ủa chúng lên đặc tính điện từ trong suốt vòng đời sản ph ẩ m được dự kiến của thiết b ị hoặc sản phẩm ph ải được lưu l ại cho mỗi hiện tượng điện từ được xem x é t. Ngoài ra, trong trường hợp thiết b ị được bảo vệ khỏi môi tr ường điện từ và môi trường vật lý bằng v ỏ che chắn ngoài, cho phép thử nghiệm vỏ bọc cuối cùng v ề sự suy giảm các đặc tính điện từ do ứng suất vật lý, lão hóa và các sử dụng sai dự đoán được... trong suốt thời gian sống dự đoán trước c ủa nó. V ỏ bọc được thử nghiệm nên có các thành ph ầ n cáp, cửa và bảng điều khiển... cùng kiểu với vỏ che chắn ngoài được sử dụng hoặc quy định cho thiết bị đ ó . Không có y ê u cầu thử nghiệm các sản phẩm và các thiết bị khác được đặt trong v ỏ bọc cùng lúc đó. Một s ố cơ s ở sản xuất những v ỏ bọc này có th ể được cung c ấ p các kết quả thử nghiệm tương ứng đối với các s ả n ph ẩ m v ỏ của họ để hỗ trợ nhà th iết k ế trong việc lựa chọn vỏ. Trong t rường hợp các ứng suất vật lý, lão hóa và các lỗi sử dụng dự đoán được nêu trong chi tiết kỹ thuật của v ỏ , các sản ph ẩ m hoặc thiết b ị đặt trong v ỏ không cần phải được thử nghiệm theo cách b ình thường như đã mô tả ở trên. 9.4. Độ không đảm bảo đo của các thử nghiệm Miễn nhiễm yêu cầu của các s ản ph ẩ m hoặc là các phần tử thiết b ị đối với các hiện tượng điện từ trong hầu h ế t các trường hợp được thể hiện bằng các thử nghiệm miễn nhiễm dựa tr ên các tiêu chu ẩ n EMC cơ bản. Kết quả thử nghiệm được sử dụng để kết luận liệu thiết bị có đáp ứng đầy đủ các yêu cầu và từ đó kết luận liệu nó có thể được sử dụng trong hệ thống liên quan đến an toàn hay không. Vì vậy điều quan trọng là phải có các ch ỉ s ố về chất lượng của các kết quả thử nghiệm mà trong một mức độ nào đ ấ y các chỉ số này có thể tin cậy được cho các mục đ ích sẵn có. Một trong những phương pháp để chứng minh chất lượng c ủa hiệu năng thử nghiệm miễn nhiễm và của kết quả thử nghiệm là tính toán và đánh giá độ không đảm bảo đo liên quan. Dù một thử miễn nhiễm đã chu ẩ n hóa hay được sửa đổi, th ì n ó c ũ ng phải được phát triển theo cách sao cho thu được các kết quả đo có tính tái lập khi các bên khác nhau thực hiện cùng một thử nghiệm với cùng một thiết b ị c ầ n thử nghiệm (EUT). B ên cạnh sự thật của việc lặp lại đó, các bước thiết lập thử nghiệm miễn nhiễm và mức th ử nghiệm miễn nhiễm được điều ch ỉ nh c ần ph ả n ánh các mức đã quy định gần nhất có th ể đạt được. Do đó, các chú ý đặc biệt cần phải được đưa ra cho bất cứ yếu tố nào có th ể gây sai lệch so với các mức đ ã quy định và tác động có th ể định lượng của chúng được biểu diễn bằng độ không đảm bảo đo c ủa phép kiểm thử. Các thông tin trọng yếu v ề t oàn bộ các khía cạnh l iên quan đến độ không đảm bảo đo và sự xác định chúng được đưa ra trong bộ tiêu chuẩn CISPR 16-4. Kết quả là độ không đảm bảo đo liên quan đến thử nghiệm miễn nhiễm phải được xác định và đánh giá lưu ý tới tác động của nó tới k ế t quả th ử nghiệm. Độ không đ ảm b ả o đo của th iết bị thử nghiệm có thể được bù lại bằng việc tăng các mức thử nghiệm miễn nhiễm. - Khi độ không đ ảm bảo đo áp dụng vượt quá mức quy định bằng cách tuân theo một cách tiếp cận đơn giản được sử dụng trong CIS 16-4-2 và/hoặc; Khi phương ph áp không đảm bảo đo m ở rộng được sử dụng để đảm bảo tăng độ tin cậy mà thử nghiệm đã thực hiện tại mức quy định. Phương pháp này được mô tả trong TCVN 8241-4-6:2013. CHÚ TH ÍCH 1: Loại không đảm bảo đo được xem xét và giá tr ị không đảm bảo đo không được vượt quá phụ thuộc vào từng thử ngh iệm miễn nh iễm đặc thù. CHÚ TH ÍCH 2: Các yếu t ố khác của độ kh ô ng đảm bảo đo c ó thể được xem xét b ổ sung độ không đ ảm bảo đo của thi ế t bị thử nghiệm. 10. Tài liệu Tài l iệu ghi chép cần được thực hiện phù hợp theo các yêu cầu trong IEC 61508-1. PHỤ LỤC A (Tham khảo) VÍ DỤ VỀ CÁC MỨC NHIỄU ĐIỆN TỪ Phụ lục này được đưa ra để hỗ trợ phương pháp luận để xác định thông s ố môi trường điện từ c ủa hệ thống liên quan đến an toàn. Trước hết , dựa trên việc phân loại môi trường điện từ trong IEC 64000-2- 5, nó phân loại môi trường điện từ và đưa ra hướng dẫn cơ bản đ ể lựa chọn các mức miễn nhiễm. Các mức được m ô tả trong IEC 61000-2-5 là các mức tương thích và các mức tương thích điện từ được đ ị nh nghĩa như các mức nhiễu điện từ quy định được s ử dụng như l à mức tham chiếu đ ể phối hợp trong vi ệ c thiết lập các mức phát xạ và mức miễn nhiễm (xem H ình A.1). CH Ú TH Í CH 1: Theo quy ước, mức t ương th í ch được chọn sao cho ch ỉ có xác su ấ t nhỏ vượt quá mức nhiễu th ực t ế . Tuy nh iên , ở mỗi đ iể m khả năng tương thích ch ỉ đạt được nếu các mức mi ễ n nh iễm và phát xạ đ ược đ iều kh iển sao cho, ở mỗi v ị tr í , mức nh iễu do phát xạ tích lũy th ấ p hơn m ức m iễn nhiễm đ ối v ới m ỗi d ụng cụ, th iết bị v à h ệ thống đặt ở cùng vị tr í . CHÚ THÍCH 2: Mức t ương th í ch có th ể phụ thuộc và hiện tượng, thời gian, v ị tr í . Hình A.1 - Các mức miễn nh iễm /ph á t xạ và các mức t ương thích, với ví dụ v ề mức m iễn nh iễm /ph á t x ạ đố i với bộ phát xạ và bộ cảm ứng đ ơn , như một hàm của một s ố b iến độc lập (ví dụ tần số) Ví dụ về mức tương thích đ ối với các hiện tượng khác nhau được m iêu tả trong phụ lục A của IEC 61000-2-5 đối với lớp các v ị trí điển h ình . Miêu tả này bao gồm 8 mô i trường (vị tr í ) khác nhau trong Bảng A.1 đ ế n A.8 c ủa IEC 61000-2-5. Các mức tương thích điển h ình được định nghĩa đối với mỗi hiện tượng điện từ trong mỗi môi trường. Nó cho biết rằng các đặc tính miễn nhiễm khác nhau c ó th ể phù hợp với các chức năng khác nhau của một phần tử đa chức năng. V í dụ, chức năng đối v ới ứng dụng an toàn phải có một mức miễn nhiễm cao hơn so với chức năng không c ó ảnh hưởng gì đến an toàn, mặc dù điều đó đã được thực hiện bằng cách xác định các môi trường điện từ phù hợp với các mục đích an toàn ngược với tăng một c ách tùy ý các mức thử nghiệm miễn nhiễm. Các mức đã đưa ra trong IEC 61000-2-5 là các mức tương thích. Các mức miễn nhiễm phải vượt quá các mức tương thích, nhưng một s ố mức miễn nhiễm đặc biệt, ví dụ cho các ứng d ụng công nghiệp (IEC 61000-6-2), lại ở dưới các mức tương thích tương ứng trong IEC 61000-2-5 ( ví dụ mức nhiễu dẫn cao tần (HF) trên các đường dây t ín hiệu và điều khiển đối với lớp vị trí loại 5). Điều đó phải được tính đến cho sự cải thiện các mức miễn nhiễm được yêu cầu đ ối với an toàn chức năng. Hiện tượng điện từ được đề cập trong IEC 61000-2-5 được phân tích và so sánh với các m ức quy định trong ch uẩn chung v ề EMC IEC 61000-6-2 (các ứng dụng công nghiệp) và một v í dụ được cho trong Bảng A.1. Bảng A.1 - Ví dụ về lựa chọn hiện t ượng điện từ đối với an toàn chức năng trong các ứng dụng công nghiệp STT Hiện tượng điện từ trong IEC 61000-2-5 Mức thử nghiệm theo IEC 61000-6-2 Chuẩn cơ bản Hiện tượng điện từ liên quan đối với an toàn chức năng Mức miễn nhiễm đối với an toàn chức năng được quy định Bình luận 1 ESD 4kV (tiếp xúc) 8 kV (không k hí ) TCVN 8241-4-2 Có Có Các mức phải được áp dụng phù hợp với các điều kiện môi trường điện từ nêu trong TCVN 8241-4-2:2009. Các mức quy định trong chuẩn chung có thể được chọn nếu tồn tại điều kiện môi trường thích hợp. 2 Trường HF 10V/ m (80-1000 MHz) 3V/m (1,4 - 2,0 GHz) 1V/m (2,0 GHz tới 2,7 GHz) TCVN 8241-4-3 Có Có Mức tăng thêm phải được áp dụng trong dải tần số sử dụng cho các máy phát di động nói chung, trừ khi các phép đo tin cậy được thực hiện gần đó. Các tần số ISM phải tính đến những căn bản riêng. 3 Xung đột biến nhanh (Burst) 1 kV ( l/ O ) 2kV (một chiều/xoay chi ề u) IEC 61000 -4-4 Có Có Các mức cao hơn có thể được kỳ vọng trong các ứng dụng c ông nghiệp so với các mức được quy định trong các chuẩn có khả năng áp dụng cho các lý do chức năng 4 Xung sét Xoay ch iều : 2 kV (L-L) 1 kV(L-L) Một chiều: 0,5 (L-L) 0,5 (L-G) I/O : 1 , 0 (L-G) TCVN 8241-4-5 Có C ó Các yêu cầu tăng có thể thích hợp, nhưng các phép đo EMC bên ngoài bổ sung phải được xem xét 5 Nhiễu dẫn HF 10 V (0,15 MHz - 80 MHz) TCVN 8241-4-6 Có Có Mức tăng th ê m phải được áp dụng trong dả i tần s ố sử dụng ch o các máy phát di động nói chung, trừ kh i các phép đo t i n cậy được thực hiện để tránh sử dụng các thi ết bị g ần đ ó . Các t ần số ISM phải tính đ ến nh ữ ng điểm căn bảng riêng. 6 Trường điện tử 50/60 Hz 30 A/ m TCVN 8241-4-8 Có Không ứng dụng phù hợp với các trường hợp ngoại lệ thông thường được đưa ra trong chuẩn chung. Thông thường không có mức tăng. Mức tăng có thể thích hợp trong một môi trường như định nghĩa trong IEC 61000-6-5 hoặc tương tự như trạm phân phối điện công nghiệp. 7 Trường từ xung IEC 61000-4-9 Không Không áp dụng Thông thường không có mức tăng. Mức tăng có thể thích hợp trong một môi trường như định nghĩa trong IEC 61000-6-5 hoặc tương tự như trạm phân phối điện công nghiệp. 8 Trường từ dao động IEC 61000-4-10 Không Không áp dụng Thông thường không có mức tăng. Mức tăng có thể thích hợp trong một môi trường như định nghĩa trong IEC 61000-6-5 hoặc tương tự như trạm phân phối điện công nghiệp. 9 Sụt áp 0% đối với 1 chu kỳ 40% đối với 10/12 chu kỳ 70% đối với 25/30 chu kỳ TCVN 8241-4-1 Có Không Được xác định cho từng trường hợp. 10 Gián đoạn điện áp TCVN 8241-4-11 Có Không Được xác định cho từng trường hợp 11 Những thay đổi về điện áp TCVN 8241-4-11 Không Không áp dụng Các thay đổi về điện áp được xem xét như là các khía cạnh chức năng và không liên quan EMC. 12 Sóng vòng IEC 61000-4-12 Không Không áp dụng Thông thường không áp dụng, nhưng có thể xem xét đối với mục đích an toàn chức năng. 13 Các hài IEC 61000-4-13 Có Không Được xác định cho từng trường hợp 14 Âm hài IEC 61000-4-13 Có Không Được xác định cho từng trường hợp 15 Báo hiệu mạng lưới chính IEC 61000-4-13 Có Không Được xác định cho từng trường hợp 16 Chế độ thông thường, dẫn điện,0Hz đến 150 kHz IEC 61000-4-16 Có Có Mức tăng đối với hiện tượng tần số nguồn thời gian ngắn. Giới hạn cho điện áp danh định của nguồn cấp. 17 Sóng dao động IEC 61000-4-18 Không Không áp dụng Thông thường không áp dụng, nhưng có thể xem xét đối với mục đích an toàn chức năng. 18 HEML bức xạ IEC 61000-4-23 Không Không áp dụng Thông thường không áp dụng, nhưng có thể xem xét đối với mục đích an toàn chức năng. 19 HEML dẫn IEC 61000-4-24 Không Không áp dụng Thông thường không áp dụng, nhưng có thể xem xét đối với mục đích an toàn chức năng. 20 Các bài thử nghiệm miễn nhiễm HEMP IEC 61000-4-25 Không Không áp dụng Thông thường không áp dụng, nhưng có thể xem xét đối với mục đích an toàn chức năng. 21 Mạng điện ba pha không cân IEC 61000-4-27 Không Không áp dụng Thông thường không áp dụng, nhưng có thể xem xét đối với mục đích an toàn chức năng. 22 Sự thay đổi của tần số nguồn IEC 61000-4-28 Không Không áp dụng Thông thường không áp dụng, nhưng có thể xem xét đối với mục đích an toàn chức năng. 23 Các sụt áp cổng nguồn một chiều IEC 61000-4-29 Có Không Được xác định theo từng trường hợp 24 Ngắt cổng nguồn một chiều IEC 61000-4-29 Có Không Được xác định theo từng trường hợp 25 Các thay đổi điện áp IEC 61000-4-29 Không Không áp dụng Thông thường không áp dụng, nhưng có thể xem xét đối với mục đích an toàn chức năng. 26 Thành phần một chiều trong các hệ thống điện xoay chiều Có Không Được xác định theo từng trường hợp 27 Trường từ một chiều. Không Không áp dụng Thông thường không áp dụng, nhưng có thể xem xét đối với các ứng dụng cụ thể(ví dụ các hệ thống kéo, quy trình tinh chế nhôm). 28 Trường từ 16 2/3 Hz Không Không áp dụng Thông thường không áp dụng, nhưng có thể xem xét đối với các ứng dụng cụ thể như các hệ thống kéo. 29 Hệ thống không nguồn liên quan đến trường điện từ Không Không áp dụng Được xác định cho từng trường hợp 30 Các hài hệ thống điện trường điện từ Không Không áp dụng Được xác định cho từng trường hợp 31 Điện trường một chiều Không Không áp dụng 32 Điện trường 16 2/3 Hz Không Không áp dụng 33 Điện trường 50/60 Hz Không Không áp dụng 34 Điện trường quá độ Không Không áp dụng 35 Trường ESD Không Không áp dụng 36 Các quá độ mi-li-giây Không Không áp dụng. CHÚ THÍCH: Các ủy ban sản phẩm có thể sử dụng Bảng này làm nền tảng đến đưa ra quyết định cho từng hiện tượng/mức thử nghiệm. Như các thông tin được phát triển trong Bảng A.1 dựa trên các nhiễu ghi trong IEC 61000-2-5 đối với các mục tiêu EMC, các kết quả đó không bao gồm các mức nhiễu cao hơn (các mức nhiễu này có thể xảy ra nhưng với xác suất thấp). Những môi trường điện từ có xác suất thấp nên được xem xét đối với các mục đích an toàn chức năng. Bảng A.2 đưa ra một ví dụ về các mức nhiễu điện từ lớn tương ứng với hai vị trí môi trường điện từ truyền thông – khu dân cư và khu công nghiệp nặng. Các mức này có được từ việc kiểm tra các tài liệu sẵn có và xem xét khả năng các điện thoại di động có thể ở gần thiết bị liên quan đến an toàn. Những nhiễu bức xạ mức cao từ các điện thoại di động không được xem xét trong IEC 61000-2-5 và vì thế phải được tính toán một cách tách biệt trong thời điểm đó. Chú ý rằng trong một vài ứng dụng xác định, các mức nhiễu điện từ có thể cao hơn. Trong hai cột bên trái trong Bảng A.2 đưa ra các chuẩn thử nghiệm miễn nhiễm liên quan tới các nhiễu điện từ khác nhau đã được xem xét. Chú ý rằng không phải tất cả các hiện tượng điều được liệt kê. Đối với mục đích an toàn, các hiện tượng điện từ bổ sung phải được xem xét bởi tất cả các thành phần liên quan. Bảng A.2 – Ước lượng các mức nhiễu điện từ cực đại Các mức điện từ cực đại Hiện tượng và các cổng Đơn vị Khu vực dân cư Khu công nghiệp nặng ESD Không khí Công tắc kV 15 8 15 8 Trường RF a ≤ 80 MHz tới 1000 MHz V/m Mod 50 50 Trường RF điện thoại số 0.9 (1.8) GHz V/m Mod 50 50 Quá độ nhanh Nguồn AC Nguồn DC Điều khiển/tín hiệu Đất chức năng (functional earth) kV 4 4 2 2 8 8 4 2 Xung sét 1,2/50 µ s (8/20 µ s) - Nguồn AC L à G - Nguồn AC L à L - Nguồn DC L à G - Nguồn DC L à L - Điều khiển/tín hiệu L à G - Điều khiển/tín hiệu control/signal L à L kV 4 2 2 2 2 1 8 4 2 2 4 2 Nhiễu dẫn HF 0,15 MHz to 80 MHz a – Nguồn AC CM - Nguồn DC CM - Điều khiển/tín hiệu CM - Đất chức năng (functional earth). V mod Thay đổi 50 50 50 10 Thay đổi 50 50 50 10 Trường điện từ tần số nguồn A/m 10 10 Sụt áp AC r % U n Chu kỳ 10 đến 95 0,5 đến 150 10 đến 95 0,5 đến 300 Gián đoạn điện áp AC > 95% Chu kỳ 2 500 2 500 Sóng vòng 0,1 MHz (nguồn xoay chiều) 0,1 MHz (điều khiển) kV 4 2 4 2 Hài: THD Bậc 5 % Un % Un 8 6 10 8 Các sóng dao động Chậm (0,1 và 1 MHz) Nhanh (3,10,30 MHz) kV 4 4 4 4 THD = méo hài tổng CM = chế độ thông thường DM = chế độ khác RF = tần số vô tuyến L à G = (dây so với đất) Line to Ground ESD = Phóng tĩnh điện (Electrostatic discharge) L à L = dây so với dây a Các mức cực đại không cần thiết phải được quan sát trong toàn bộ dải tần số. PHỤ LỤC B (Tham khảo) BIỆN PHÁP VÀ KỸ THUẬT ĐỂ ĐẠT ĐƯỢC AN TOÀN CHỨC NĂNG LIÊN QUAN ĐẾN NHIỄU ĐIỆN TỪ B.1. Nguyên tắc chung Điều quan trọng là đảm bảo hệ thống liên quan đến an toàn không trở nên mất an toàn do tác động của môi trường điện từ của hệ thống (bao gồm nhiễu điện từ tạo ra bởi các thiết bị của hệ thống đó). Và cũng quan trọng là đảm bảo rằng phát xạ của các nhiễu điện từ bởi một hệ thống (hoặc thành phần của nó) không gây ra các rủi ro gây ra bởi giao thoa của chúng với hệ thống an toàn. Do vậy, biện pháp đo điện từ thích hợp cần được áp dụng trong suốt vòng đời của hệ thống liên quan đến an toàn, kể cả các sản phẩm và thiết bị lắp ráp thành hệ thống đó. Trong hầu hết các trường hợp, các sản phẩm E/E/PE sản xuất hàng loạt và các thiết bị khác, thường được sử dụng để lắp ráp thành hệ thống liên quan đến an toàn, không thể hi vọng là có phát xạ điện từ và/hoặc các đặc tính miễn nhiễm phù hợp với tất cả các môi trường điện từ có thể hệ thống liên quan đến an toàn chịu tác động. Vì thế, quan trọng là phải thấy rằng rằng các phép đo điện từ được áp dụng ở mức thiết bị, hệ thống và/hoặc lắp đặt thường là cách hiệu quả để đạt được các đặc tính điện từ yêu cầu và do đó đạt được an toàn. Mục đích của phụ lục này là đưa ra cái nhìn tổng quan mang tính tham khảo về các kỹ thuật và các bài đo sẵn có để đạt được an toàn chức năng liên quan tới nhiễu điện từ. Bảng bên dưới tổng hợp các bài đo và kỹ thuật này. Thông tin bổ sung chi tiết được đưa ra trong các điều tham chiếu ở cột thứ 3 của Bảng. Bảng B.1 – Tổng quan các biện pháp và kỹ thuật để đạt được an toàn chức năng liên quan tới nhiễu điện từ Thực hiện Tổng quan Tham chiếu các thông tin thêm Quy hoạch an toàn EMC Một người có trình độ chuyên môn được giao quyền để đảm bảo rằng tất cả các kỹ thuật và bài đo sau đây được áp dụng chính xác ở vị trí thích hợp để đảm bảo đạt được an toàn tương xứng trong vòng đời bất chấp nhiễu điện từ B.2 Ước lượng các sự kiện an toàn không mong muốn cần phải tránh Xem xét: - Không hoạt động khi có yêu cầu – Hoạt động khi không yêu cầu – Hoạt động sai hoặc hỏng - Đạt được thông tin nền tảng cần thiết cho thiết kế Ước lượng vòng đời dự đoán một cách hợp lý B.3.1 Ước lượng môi trường điện từ cực đại trong suốt vòng đời dự đoán hợp lý B.3.2 Ước lượng môi trường vật lý xấu nhất trong suốt vòng đời dự đoán hợp lý B.3.3 Ước lượng các hiệu suất chức năng đạt được trong vòng đời dự đoán hợp lý B.3.4 Thiết kế và phát triển các biện pháp và kỹ thuật được xem xét Thiết kế kiến trúc hệ thống để giảm một cách tương xứng xác suất hỏng hóc nguy hiểm do nhiễu điện từ B.4.1 Tránh sử dụng các thành phần, sản phẩm, mạch, kỹ thuật phần mềm và cơ khí làm tăng độ nhạy cảm với nhiễu điện từ B.4.2 Chọn lựa thành phần, sản phẩm, thiết kế mạch, máy móc và phần mềm giảm được xác suất hỏng hóc nguy hiểm do nhiễu điện từ B.4.3 Thực hiện thử nghiệm để xác định các đặc tính điện từ và vật lý của thành phần, sản phẩm, mạch, máy móc và kỹ thuật phần mềm khi bị phơi can nhiễu điện từ và các ứng suất vật lý đại diện cho môi trường điện từ dự đoán hợp lý của hệ thống. B.4.4 Thiết kế tiếp đất, đấu nối, đi dây, đi cáp và bảng mạch in để tối ưu hóa đặc tính điện từ. B.4.5 Sử dụng liên kết sợi quang thay cho chất dẫn điện bằng kim loại Sử dụng công cụ thiết kế máy tính để giảm thiểu các đường ghép điện từ B.4.6 Sử dụng các kỹ thuật suy giảm điện từ bao gồm che chắn, lọc, bảo vệ quá áp, bảo vệ quá dòng, triệt phóng tĩnh điện, điều hòa nguồn, cách điện galvanic,… B.4.7 Sử dụng kỹ thuật làm suy giảm tính khắc nghiệt của môi trường vật lý để hỗ trợ các thành phần, dụng cụ, sản phẩm, thiết bị và các phép đo suy giảm duy trì các đặc tính điện từ tương xứng trong suốt vòng đời dự đoán hợp lý của chúng, ví dụ lắp bộ chống rung, chống thấm… B.4.8 Thiết kế sao cho duy trì an toàn bất chấp sự suy giảm của các đặc tính điện từ do các sự cố và sử dụng sai dự đoán hợp lý. B.4.9 Sử dụng hai hoặc nhiều lớp làm suy giảm hơn là tin tưởng vào một lớp duy nhất. Sử dụng danh sách kiểm tra dựa trên các trường hợp nghiên cứu và kinh nghiệm đạt được trong các ứng dụng tương tự. Tính đến hệ thống tiếp đất phân phối nguồn (ví dụ TNS, TNC, IT, … xem IEC 60364-1) B.4.10 B.4.11 Triển khai và tích hợp các biện pháp và kỹ thuật được xem xét Mua sắm vật liệu, thành phần và sản phẩm căn cứ theo thông số kỹ thuật điện từ của chúng. B.5.1 Lắp ghép theo thiết kế, sử dụng đúng các vật liệu, thành phần và sản phẩm căn cứ theo thông số kỹ thuật điện từ của chúng B.5.2 Thiết lập căn cứ theo thiết kế điện từ B.5.3 Lắp đặt và ủy thác các biện pháp và kỹ thuật được xem xét Bất cứ một hạn chế nào về vị trí vật lý các phần tử của thiết bị cấu thành nên hệ thống B.6.3 Bất cứ hạn chế về kiểu, độ dài, và đường đi cáp nguồn, cáp kết nối tín hiệu và điều khiển B.6.4 Các phương pháp chụp đầu cáp cho bất cứ tấm chắn (bảo vệ) cáp nào B.6.5 Loại đầu nối được sử dụng và các yêu cầu lắp ráp riêng cho chúng B.6.6 Các yêu cầu về cấp nguồn năng lượng điện (chất lượng nguồn) B.6.7 Bất cứ bọc (che chắn) bổ sung B.6.8 Bất cứ lọc bổ sung được yêu cầu B.6.9 Bất cứ bảo vệ quá áp và/hoặc quá dòng bổ sung yêu cầu B.6.10 Bất cứ sự điều hòa nguồn bổ sung được yêu cầu B.6.11 Bất cứ yêu cầu bảo vệ phóng tĩnh điện bổ sung B.6.12 Bất cứ sự bảo vệ vật lý bổ sung được yêu cầu B.6.13 Các yêu cầu về tiếp đất và đấu nối B.6.14 Thủ tục và vật liệu được sử dụng Bảo vệ ăn mòn CHÚ THÍCH: các yêu cầu về việc lắp đặt thích hợp của các biện pháp bảo vệ khác nhau phải được kiểm tra. Vận hành và bảo dưỡng các biện pháp và kỹ thuật được xem xét Hướng dẫn sử dụng bao gồm thủ tục vận hành cần thiết để bảo dưỡng các đặc tính điện từ tương xứng của các biện pháp suy giảm. B.7.1 Các thủ tục bảo dưỡng và quy hoạch liên quan đến các đặc tính điện từ của các biện pháp suy giảm B.7.2 Các thay đổi môi trường điện từ bên ngoài để đối phó với các mối đe dọa điện từ mới phát sinh không được đặt ra trong thiết kế ban đầu B.7.3 Kỹ thuật tháo dỡ, lắp đặt lại để bảo toàn các đặc tính điện từ B.7.4 Thử nghiệm định kỳ (thử nghiệm bằng chứng) của các thành phần quan trọng đối với các đặc tính tương thích điện từ (ví dụ các bộ triệt quá độ, che chắn, các tiếp đất và các kết nối…) B.7.5 Thay thế định kỳ của các thiết bị quan trọng dễ bị xuống cấp hoặc sử dụng quá tải theo thời gian (ví dụ các bộ triệt quá độ). Xác minh không có ăn mòn B.7.6 Sửa đổi và nâng cấp (phần cứng và phần mềm) Đánh giá hiệu quả của các sửa đổi và nâng cấp được đề xuất về các đặc tính điện từ của hệ thống liên quan đến an toàn được quan tâm và bất kỳ hệ thống liên quan đến an toàn khác có thể bị ảnh hưởng. B.8.1 Đảm bảo rằng các sửa đổi và nâng cấp không làm giảm các đặc tính điện từ xuống dưới mức chấp nhận được, đối với các hệ thống liên quan đến an toàn được quan tâm và bất kỳ hệ thống liên quan đến an toàn khác có thể bị ảnh hưởng. B.8.2 B.2. Quy hoạch an toàn EMC Một thiết kế an toàn điện từ tốt trong vòng đời của hệ thống liên quan đến an toàn cần phải có sự quản lý phù hợp, sử dụng sử dụng quy hoạch an toàn EMC. Quy hoạch này phải được tạo ra bởi (hoặc cho) nhân viên cao cấp, những người này cần thiết phải có thẩm quyền và ngân sách để đảm bảo quy hoạch được thực hiện và người này phải chịu trách nhiệm đối với việc thực hiện chính xác quy hoạch này. Quy hoạch sẽ xác định: a) Cái gì đang được quản lý (các ranh giới phạm vi của thiết bị hoặc hệ thống); b) Thông số của thiết bị hoặc hệ thống được quan tâm; c) Mục tiêu và các chức năng của thiết bị hoặc hệ thống; d) Vị trí của thiết bị hoặc hệ thống được dự kiến lắp đặt; e) Thông số các môi trường vật lý và điện từ trong suốt thời gian sống dự đoán; f) Đối với một hệ thống, thì đó là các thông số kỹ thuật của các yêu cầu an toàn của nó (SRS). g) Tên của người chịu trách nhiệm tổng thể đối với quy hoạch điện từ và chịu trách nhiệm để đảm bảo rằng các đặc tính điện từ cuối cùng đủ tốt cho an toàn chức năng được yêu cầu trong suốt vòng đời; h) Tên của bất kỳ những người nào có chịu trách nhiệm một phần đối với các đặc tính điện từ cuối cùng đủ tốt cho an toàn chức năng được yêu cầu trong suốt vòng đời; i) Xác định tất cả các chuẩn, các thông số kỹ thuật, hướng dẫn thiết kế, các thủ tục đảm bảo chất lượng (QA), và các hướng dẫn thiết kế nội bộ công ty và các danh sách kiểm tra được sử dụng để hướng dẫn thiết kế, thử nghiệm và QA cho kết quả cuối cùng; j) Bất kỳ sự đào tạo, chuyên gia hỗ trợ của bên thứ ba, hoặc là các dịch vụ thử nghiệm của bên thứ ba khi được yêu cầu những cá nhân kể trên để có thể thực hiện trách nhiệm của mình một cách chính xác; k) Bất kỳ sự tài liệu công bố, công cụ máy tính hỗ trợ hoặc thiết bị thử nghiệm được yêu cầu bởi những cá nhân kể trên để có thể thực hiện trách nhiệm của mình một cách chính xác; l) Danh sách các tài liệu mà các nhân viên kể trên sẽ tạo ra: Đầu tiên: Để nội bộ công ty sử dụng để chứng minh rằng họ sẽ thực hiện trách nhiệm của họ một cách chính xác; Thứ hai: (đối với các phần tử của thiết bị) để cung cấp khách hàng để đảm bảo họ được thông báo, tư vấn một cách chính xác về tất cả các vấn đề điện từ và vật lý và về phản ứng chức năng xảy ra khi phơi nhiễm với tất cả các nhiễu điện từ có thể xảy ra trong môi trường trong suốt vòng đời của nó; m) Các điểm cố định trong chương trình dự án, nơi mà tiến trình được xem xét bởi nhân viên cao cấp và/hoặc các chuyên gia độc lập và các thay đổi trong chương trình dự án xuất phát từ kết quả thu được quá trình xem xét – nếu cần thiết; n) Thời gian đối với các hoạt động EMC được thực hiện bởi những nhân viên đã đề cập ở trên. B.3. Đạt được thông tin nền tảng cần thiết cho thiết kế B.3.1. Ước lượng vòng đời dự đoán hợp lý Ước lượng vòng đời, cái mà được dự đoán một cách hợp lý, được yêu cầu để hệ thống hoặc thiết bị có thể được thiết kế để duy trì các đặc tính EMC một cách đầy đủ cho các mục đích an toàn trong thời gian sống dự đoán. Thời gian sống bao gồm mọi thứ tiếp sau quá trình sản xuất cuối cùng của thiết bị hoặc hệ thống, bao gồm các khoảng thời gian lưu giữ, vận chuyển, không hoạt động hoặc bảo dưỡng, cũng như hoạt động. Một số loại hệ thống hoặc thiết bị có thể được yêu cầu sử dụng xoay vòng (mothballed) tức là ngưng sử dụng trong vài năm, có thể sau vài năm sử dụng, và được hi vọng hoạt động một cách an toàn khi được đưa trở lại sử dụng. Một vài hệ thống có thể cần phải có thời gian sống rất dài. Thời gian sống bao gồm việc sử dụng lại và sử dụng sau khi tân trang, sửa chữa hoặc nâng cấp. Đối với một vài hệ thống an toàn (ví dụ trong nhà máy điện hạt nhân), thời gian sống cũng có thể phải tính đến thời gian tháo dỡ các lắp đặt (các hệ thống an toàn là một phần của các lắp đặt này). B.3.2. Ước lượng môi trường điện từ cực đại trong suốt vòng đời dự đoán hợp lý. Thực hiện đánh giá trường điện từ cực đại dự đoán hợp lý của hệ thống hoặc thiết bị trong toàn bộ thời gian sống mong đợi, trên toàn bộ nhà trạm (hoặc xe cộ,…) nơi hệ thống an toàn cuối cùng được lắp đặt, cho phép các phát triển trong tương lai dự đoán hợp lý ở cả vị trí nhà trạm (hay xe cộ) lẫn môi trường xung quanh. Đối với các nhiễu liên tục, xem xét các dự đoán hợp lý về: - Các dải tần số; - Các loại điều chế; - Dải tần số điều chế; - Các mức cực đại; - Tỉ lệ sự cố, sự kiện có thể tác động lên thiết kế. - Đối với các nhiễu tức thời, xem xét các dự đoán hợp lý về: - Các dạng sóng dòng điện và điện áp; - Các mức cực đại; - Tỉ lệ sự cố, sự kiện (bao gồm các tác động dự đoán được do ánh sáng, lỗi tiếp đất cao tần và thấp tần và điện áp thấp…). Các tác động của các sự cố dự đoán hợp lý cần tính đến tất cả các yếu tố đã nêu ở trên. Ví dụ, các sự cố cách điện trong các nguồn cung cấp là đủ phổ biến để các tiêu chuẩn an toàn yêu cầu có cầu chì hoặc cầu dao bảo vệ. Do đó, các tác động điện từ của các sự cố cách điện cũng phải được tính đến khi đánh giá môi trường điện từ cho hệ thống an toàn. Những sự cố này có thể gây nên các mức cao của nhiễu băng rộng trong vài giờ hoặc vài ngày (hoặc dài hơn) do lớp cách điện bị đánh thủng; các mức cao của trường xung điện từ do các dòng lỗi xảy ra khi lớp cách điện bị đánh thủng hoàn toàn (có thể dễ dàng vượt quá 1 kA trong bảng mạch chính tiêu thụ dòng điện 13 A); các mức cao của điện áp tăng vọt ví dụ như nguồn năng lượng được lưu trong trường từ ở khoảng giữa các cáp sếp chồng khi mở cầu chì hoặc cầu dao; cộng với mức cao của tạp âm băng rộng do phóng điện hồ quang trong các cầu chì hoặc bộ ngắt mạch khi chúng mở mạch. Đánh giá này cũng xem xét khả năng của hai hoặc nhiều hơn các nhiễu điện từ xảy ra ở cùng một thời điểm, ví dụ trường RF liên tục (hoặc dòng ở chế độ chung cáp) ở một tần số - cộng với các đột biến quá độ nhanh, xung sét, hoặc sự kiện ESD. Nhiều trường RF liên tục hoặc các dòng chế độ chung cáp cũng có khả năng xảy ra, và các khả năng của chúng cũng nên được đánh giá. Nếu những điều này có thể xảy ra (và thường là có thể) các kỹ thuật phân tích thiết kế thích hợp có thể được sử dụng để đối phó chúng mà không cần các thử nghiệm được thực hiện với các nhiễu đồng thời. Các ảnh hưởng của sử dụng và sử dụng sai dự đoán hợp lý được kể đến trong tất cả các vấn đề được xác định trong mục này. Ví dụ, do con người có thể bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo hoặc là do quên các hướng dẫn về các dấu hiệu cảnh báo này, và có thể để điện thoại di động hoặc máy bộ đàm gần hơn so với khoảng cách được giả thiết trong quy định môi trường điện từ. Xem Điều 6 và Phụ lục A các chỉ dẫn đánh giá môi trường điện từ. B.3.3. Ước lượng môi trường vật lý xấu nhất trong suốt vòng đời dự đoán hợp lý. Môi trường vật lý bao gồm các tác động của các ứng suất: - Cơ khí; - Khí hậu; - Hóa chất; - Sinh học,… Mà hệ thống liên quan đến an toàn hoặc thiết bị cấu thành của nó phải chịu được trong thời gian sống của nó. Các ứng suất đó có thể ảnh hưởng đến các đặc tính của điện từ của hệ thống hay thiết bị, ví dụ: hiệu quả của việc che chắn có thể bị suy giảm do việc treo móc hay lực tác dụng vào làm các chỗ nối bị hở ra; và/hoặc do sử dụng quá tải hoặc do ăn mòn các vòng đệm hoặc mối hàn kim loại. Hiệu quả của việc lọc có thể suy giảm do điện áp nguồn cao, và/hoặc do nhiệt độ cao hoặc do nối đất bị ăn mòn hoặc bị gãy hỏng. Các mạch hồi tiếp có thể không ổn định ở các tần số vô tuyến do việc lão hóa của các thành phần cấu tạo, và/hoặc nhiệt độ cao hoặc các bụi dẫn hoặc do chất lỏng. Vì thế cần phải đánh giá môi trường vật lý trên toàn bộ nhà trạm (hoặc xe cộ,…) nơi mà hệ thống an toàn cuối cùng được lắp đặt. Cho phép các phát triển trong tương lai dự đoán trong nhà trạm (hay xe cộ,…). Điều đó được thực hiện nên các phép đo điện từ có thể được thiết kế và thử nghiệm, do đó hệ thống đó sẽ vẫn được đủ các đặc tính điện từ để đảm bảo an toàn thỏa đáng cho đến cuối đời hệ thống. Một vòng đời bao gồm: - Thiết kế và mở rộng; - Sản xuất và thử nghiệm; - Lưu kho; - Vận chuyển; - Lắp đặt; - Ủy thác; - Vận hành; - Làm sạch; - Thay thế; - Bảo dưỡng; - Sửa chữa; - Sửa đổi; - Làm mới lại; - Nâng cấp; - Tháo dỡ và loại bỏ. Những ứng suất vật lý nên được xem xét bao gồm, nhưng không bị giới hạn, các dự đoán hợp lý về: - Điện áp nguồn quá lớn và lặp lại; - Nhiệt độ quá lớn và lặp lại; - Áp suất không khí quá lớn và lặp lại; - Độ ẩm quá lớn và lặp lại; - Ứng suất cơ tĩnh (các bề mặt ghép không phẳng, ở bề mặt các vật thể ở phía bên trên); - Ứng suất cơ khí lặp đi lặp lại như sốc và rung; - Mài mòn và lão hóa; - Tiếp xúc với hơi nước, nước, chất lỏng và vật liệu làm sạch, đồ uống, chất đốt, dịch cơ thể, và các chất lỏng khác, ga, bụi, cát,…; - Mốc tăng trưởng; - Các hoạt động của động vật (gặm, nhấm); - Chế độ làm sạch và bảo dưỡng (bao gồm cả vật liệu, công cụ và phương pháp có thể sử dụng); - Các hoạt động sửa đổi, sửa chữa, làm mới và nâng cấp; - Sự làm dụng và sử dụng sai, như xếp chồng các thiết bị không được thiết kế để xếp chồng lên nhau, hoặc hoạt động ở môi trường trong nhà có mái rò rỉ hoặc có các hệ thống giám sát độ ẩm, sưởi ấm, làm mát bị lỗi. Các vấn đề về sử dụng, sử dụng sai và các sự cố dự đoán hợp lý nên được xem xét một cách đầy đủ tất cả các sự kiện có thể xảy ra ở trên. Ví dụ sự quá tải, mái che rò rỉ, lỗi điều hòa. B.3.4. Ước lượng các hiệu suất chức năng đạt được trong vòng đời dự đoán hợp lý. Xác định các yêu cầu về hiệu suất cho mỗi chức năng an toàn hệ thống, hoặc chức năng thiết bị khi hệ thống hoặc thiết bị đó là chủ thể mà các nhiễu điện từ có thể xảy ra trong môi trường của nó trong thời gian sống. Có hai loại yêu cầu về hiệu suất: a) Hiệu suất duy trì trong một số giới hạn được quy định và an toàn chức năng được duy trì. Tắt máy an toàn là không thể chấp nhận được. Ví dụ về các hệ thống mà tiêu chí này nên được sử dụng là các hệ thống hỗ trợ toàn thời gian, ở đó tắt máy không thể là trạng thái an toàn và hoạt động liên tục được yêu cầu cho an toàn. b) Như phần a) ở trên – ngoại trừ ra, ngắt an toàn có thể chấp nhận được trong các hoàn cảnh cụ thể Nó giúp chỉ rõ các sự kiện an toàn không mong muốn có thể xảy ra. Sự kiện an toàn không mong muốn bao gồm: - Không hoạt động khi có yêu cầu (ví dụ đèn cảnh báo không sang khi cần cảnh báo); - Hoạt động khi không yêu cầu (ví dụ khởi động mô tơ khi nó được yêu cầu ổn định cho các mục đích bảo dưỡng); - Hoạt động không chính xác (ví dụ lỗi trong đo giá trị có liên quan tới an toàn) dẫn tới dữ liệu hoặc giám sát không chính xác. B.4. Thiết kế và phát triển các biện pháp và kỹ thuật được xem xét B.4.1. Thiết kế kiến trúc hệ thống để giảm một cách tương xứng xác suất hỏng hóc nguy hiểm do nhiễu điện từ Các kỹ thuật và biện pháp thiết kế phù hợp có thể bao gồm: - Thiết kế an toàn – sự cố (fail – safe), - Sử dụng các kênh dự phòng song song,… Các thành phần hoặc các mạch quan trọng liên quan tới an toàn có thể được nhân đôi và nối song song để đảm bảo khả năng của thiết bị trong trường hợp hỏng hóc. Khuyến nghị rằng mỗi thành phần hệ thống song song nên được thiết kế theo công nghệ khác (về cả phần cứng và phần mềm) để tránh chúng không bị hỏng hóc cùng một thời điểm do bất kỳ một nhiễu điện từ gây ra. B.4.2. Tránh sử dụng các thành phần, sản phẩm, thiết kế mạch, kỹ thuật phần mềm và cơ học làm tăng độ nhạy cảm với nhiễu điện từ Một số thành phần, các thiết kế mạch, kỹ thuật thiết kế phần mềm và cơ học được biết là đặc biệt nhạy cảm với các nhiễu điện từ xác định, hoặc có thể được đưa ra bởi các phân tích đặc biệt nhạy cảm với nhiễu. Một số có thể được tìm thấy bằng kinh nghiệm về độ nhạy cảm trong các ứng dụng cụ thể. Các bước nên được thực hiện để ngăn ngừa sử dụng các thành phần, bộ phận, môđun hoặc thiết bị giả. Việc tránh sử dụng những thiết bị, thiết kế mạch, kỹ thuật phần mềm và cơ học này cũng góp phần làm đơn giản hóa việc thiết kế an toàn điện từ của hệ thống. B.4.3. Lựa chọn các thành phần, các sản phẩm, các mạch thiết kế, phần mềm và máy móc để giảm xác suất hỏng hóc nguy hiểm do can nhiễu điện từ. Một vài thành phần, sản phẩm, thiết kế mạch, kỹ thuật thiết kế phần mềm và cơ học thường được biết như là có sức chịu đựng đặc biệt (miễn nhiễm cao) đối với các nhiễu điện từ hoặc các tác động vật lý, hoặc có thể được đưa ra bằng các phân tích rằng có sức chịu đựng đặc biệt. Một số có thể được tìm thấy bằng kinh nghiệm. Sử dụng các thành phần, thiết kế mạch, kỹ thuật cơ học và kỹ thuật phần mềm có sức chịu đựng phù hợp, dẫn đến các quy định về điện từ và vật lý đối với hệ thống và các sử dụng được lập kế hoạch của bất kỳ biện pháp suy giảm điện từ và/hoặc vật lý suy giảm (xem B.5.7 và B.5.8) làm đơn giản hóa việc thiết kế an toàn điện từ của hệ thống. Các tiêu chuẩn thử nghiệm điện từ đối với các mạch tích hợp (IC) đang được công bố, vì thế có thể nhanh chóng lựa chọn được IC trên cơ sở dữ liệu đặc tính điện từ đã công bố của cơ sở sản xuất. Nơi các đặc tính điện từ của một IC hoặc chất bán dẫn không được biết, thì hoàn toàn có thể lựa chọn giữa các thành phần linh kiện cạnh tranh bằng cách cho chúng hoạt động trong một chế độ đánh giá và áp dụng các bài thử nghiệm điện từ đơn giản (ví dụ sử dụng trường gần hoặc các loại đầu dò để đo các phát xạ tương đối hoặc các trường RF xen vào hoặc là các quá độ). Trong chừng mực các mạch số được quan tâm, các kỹ thuật phần mềm có thể được sử dụng để đảm bảo hoạt động an toàn, ví dụ: - Việc mã hóa thông tin số; - Thuật toán phát hiện lỗi; - Thuật toán sửa lỗi. Việc sửa lỗi hoạt động theo cách mà, có sự hiện diện của một nhiễu loạn quá độ, hệ thống có thể phục hồi lại hoạt động bình thường do các lỗi tín hiệu đã được phát hiện và sửa. Điều đó có thể được thực hiện mà không đưa ra bất kỳ một rủi ro nào cho người sử dụng hệ thống. An toàn của hệ thống có thể được cải thiện bằng cách thận trọng trong thiết kế phần mềm, thận trọng trong thiết kế cấu trúc hệ thống. Cụ thể, nó có thể giải thích các lỗi xảy ra do nhiễu điện từ (nhảy không mong muốn, hoặc thay đổi trong các câu lệnh hoạt động, các mã địa chỉ…). Một cách tiếp cận tương tự có thể được đưa ra đối với các thành phần, mạch, cơ học, phần mềm và các sản phẩm chế tạo theo yêu cầu của khách hàng để sử dụng trong hệ thống an toàn, thậm chí nếu được sản xuất cùng một công ty là đáng tin cậy cho hệ thống an toàn cuối cùng. B.4.4. Thực hiện phân tích và/hoặc thử nghiệm để xác định các đặc tính điện từ và vật lý của thành phần, sản phẩm, mạch, máy móc và kỹ thuật phần mềm khi bị phơi can nhiễu điện từ và các ứng suất vật lý đại diện cho môi trường điện từ dự đoán hợp lý của hệ thống Điều này giúp đạt được an toàn hệ thống, nếu các chức năng an toàn của nó được xây dựng sử dụng các thành phần, mạch, sản phẩm, yếu tố cơ học và phần mềm đã được chứng minh bằng thử nghiệm để thực hiện chức năng như dự kiến trong môi trường điện từ cực đại dự đoán được như quy định trong SRS. Nơi hệ thống sử dụng biện pháp suy giảm điện từ (xem B.4.7), một vài hoặc tất cả các thử nghiệm EMC, được sử dụng cho các thành phần hoặc mạch mà được bảo vệ bởi biện pháp suy giảm, có thể không cần khắt khe như quy định điện từ của hệ thống. Chỉ ra các đặc tính điện từ của các phần tử của thiết bị và/hoặc các mạch của chúng hoặc các dụng cụ là một kỹ thuật quan trọng giúp hiểu được làm thế nào các biện pháp suy giảm điện từ (như che chắn, lọc, triệt ESD và sự tăng vọt…) cần được áp dụng dễ dàng nhất và hiệu quả nhất để đạt được an toàn tổng thể yêu cầu trong thực tế. Một phần tử của thiết bị (hoặc một mạch hoặc một dụng cụ) có thể dễ bị ảnh hưởng của nhiễu điện từ, như giải điều chế, xuyên điều chế giữa hai (hoặc nhiều) tín hiệu, quá áp, quá dòng hoặc suy giảm quá mức. Có một số cách để thực hiện sự phân tích hoặc yêu cầu này. Hai phương pháp được nêu dưới đây: a) Kinh nghiệm đầu tiên là các phần tử giống hệt nhau (hoặc các mạch) thì sử dụng các dụng cụ giống hệt nhau. Chú ý rằng chất bán dẫn mà có sử dụng công nghệ mask-shrink hoặc die-shrink, hoặc là được đóng gói khác nhau, không phải là dụng cụ y hệt nhau về chừng mực đặc tính điện từ được quan tâm. Kinh nghiệm này dựa trên lý thuyết và đo kiểm. b) Buộc các phần tử (hoặc là các mạch hoặc dụng cụ) không được bảo vệ trải qua các bài thử nghiệm EMC được thiết kế để xác định một cách đầy đủ những phát xạ tự nhiên và tính nhạy cảm của chúng. Những bài thử nghiệm phát xạ và miễn nhiễm có thể sử dụng bất kỳ phương pháp nào phù hợp và không cần tuân theo tiêu chuẩn IEC, miễn là các kết quả có thể được giải thích một cách hợp lý từ quan điểm của đặc tính điện từ của thiết bị đã hoàn thiện. Trong suốt những bài thử nghiệm này, thiết bị (và/hoặc các mạch) nên không có bất cứ biện pháp suy giảm điện từ. Tức là, chúng không sử dụng bất kỳ một tấm chắn, lọc, bảo vệ đột biến điện hay bảo vệ hệ thống khỏi tình trạng sốc điện, tự động tắt máy,… Chú ý rằng phương pháp b) thường được sử dụng hơn ở những nơi đã có phần cứng và phần cứng đó có thể được thử nghiệm, vì rất hiếm trường hợp mà hai thiết kế giống hệt nhau cả về phần cứng lẫn phần mềm. Các kỹ thuật tương tự có thể được áp dụng để xác định tính nhạy cảm vốn có đối với những ứng suất vật lý để hỗ trợ thiết kế vật lý và sự suy giảm đặc tính điện từ của hệ thống, vì thế các đặc tính điện từ được duy trì thỏa đáng trong suốt vòng đời dự kiến. Các biện pháp đo điện từ, được yêu cầu để đạt được an toàn hệ thống một cách đầy đủ, cần phải được tính toán bằng cách sử dụng thử nghiệm điện từ (EM) và thử nghiệm thời gian kích hoạt cao HALT để chứng minh rằng các khía cạnh thiết kế từ riêng biệt (ví dụ như thiết kế mạch, thiết kế vỏ bọc che chắn, thiết kế bộ lọc,…) đạt được các đặc tính điện từ cần thiết trong suốt vòng đời dự đoán. Những bài thử nghiệm như thế nên được thực hiện sớm trong dự án một cách thích hợp để giảm các rủi ro kỹ thuật và tiết kiệm thời gian cũng như chi phí. Một số bài thử nghiệm không cần thiết phải có đơn vị chức năng sẵn có, ví dụ như hiệu quả của che chắn của tấm che chắn bảng mạch in được gắn vào, vỏ, cáp, bộ nối có thể được thử nghiệm riêng biệt. Thử nghiệm EM/HALT cần dựa trên các thông số yêu cầu vật lý và điện từ của hệ thống, và có thể sử dụng bất kỳ một kỹ thuật nào phù hợp vì vậy không cần giới hạn bởi các phương pháp tiêu chuẩn IEC, miễn là các kết quả có thể được giải thích một cách hợp lý theo quan điểm của các đặc tính điện từ của thiết bị đã hoàn thiện trong suốt vòng đời dự đoán. So sánh (một cách tương đối) các phương pháp đo của các kết quả đo điện từ, thường dựa trên các đầu dò trường gần không được hiệu chỉnh và các dụng cụ đo tương tự trong suốt hoặc trước và sau HALT, có thể là tất cả được yêu cầu trong một số trường hợp. CHÚ THÍCH 1: thử nghiệm HALT trên các thiết bị riêng biệt của thiết kế được khuyến nghị nơi một phần tử của thiết bị được yêu cầu thực hiện các chức năng an toàn với mức tổng thể cao (độ tin cậy cao). Bổ sung các bài thử nghiệm điện từ cho những bài thử nghiệm HALT này không cần phải mất thêm nhiều thời gian và tiền của nếu chúng được thiết kế một cách phù hợp. CHÚ THÍCH 2: Kế hoạch thử nghiệm HALT phải được thiết kế bởi các chuyên gia HALT, dựa trên các thông số môi trường vật lý của hệ thống đó. CHÚ THÍCH 3: Các biện pháp khác đánh giá sự xuống cấp về mặt vật lý có thể được sử dụng thay cho HALT. Nơi dữ liệu thích hợp tồn tại hoặc có thể được tính toán cho một khía cạnh thiết kế điện từ cụ thể và khi nó được ghi chép một cách đầy đủ trong các tài liệu dự án (không được tham khảo, bởi vì có thể làm mất tài liệu), điện từ và thử nghiệm vật lý được kết hợp ở trên có thể không cần thiết. Thay thế cho thử nghiệm ở trên bao gồm:  Dữ liệu của cơ sở sản xuất: - Ví dụ, các đơn vị sản xuất bộ đệm tốt thực hiện hàng loạt bài thử nghiệm các sản phẩm của họ bằng các minh họa khác nhau về các phơi nhiễm vật lý trong thời gian sống; - Dữ liệu của cơ sở sản xuất có thể chỉ được sử dụng nơi các phần của chúng được áp dụng hoàn toàn theo chỉ dẫn ứng dụng của cơ sở sản xuất đó.  Dữ liệu từ các dự án trước: - Dữ liệu này có thể từ các bài thử nghiệm thiết kế, hoặc từ kinh nghiệm ghi chép lại của các thiết kế giống nhau trong môi trường vật lý như nhau. B.4.5. Thiết kế tiếp đất, đấu nối, đi dây, đi cáp và bảng mạch in để tối ưu hóa đặc tính điện từ Mục đích của việc tiếp đất là để duy trì điện thế của các cấu trúc kim loại (tấm che chắn, vỏ bọc, khung) không đổi. Điều đó có thể được thực hiện ở một số điểm. Mục 5 của IEC 61000-5-2 khuyến nghị mạng nối đất hình lưới với các điện cực đất được nối với nhau, thường là cho toàn bộ tòa nhà hoặc cấu trúc khác. Đầu nối cung cấp tính đồng nhất về điện trong các cấu trúc kim loại để giảm sự khác biệt về điện thế giữa các phần tử của thiết bị, và cũng cung cấp đường dẫn cho các dòng điện CM. Trở kháng của các dây đấu nối nên thấp trên một dải tần số rộng, và vì thế mà chúng nên ngắn nhất có thể (nhưng chú ý rằng liên kết trực tiếp kim loại – kim loại được ưa thích hơn là tấm nối). Nếu chúng dễ bị ăn mòn thì chúng nên dễ dàng gỡ bỏ và thay thế (xem Mục 6 của IEC 61000-5-2). IEC 61000-5-2 khuyến nghị tạo ra một mạng đấu nối chung dạng lưới hay MESH-CBN. Các kết nối nối đất và đấu nối sẽ được bảo vệ khỏi các ảnh hưởng về ăn mòn. Kỹ thuật đi dây/đi cáp nên tránh hiện tượng cảm ứng các điện áp hoặc dòng điện nhiễu do các trường ngoài, và nhiễu xuyên âm giữa các dây dẫn, và nên giám sát các đường dẫn cho các dòng đồng pha. Lược đồ đi dây/đi cáp nên được thiết kế một cách cẩn thận. Ảnh hưởng qua lại giữa việc đi dây/đi cáp và các nhiễu điện từ nên được giảm thiểu, ví dụ bằng cách sử dụng các kỹ thuật sau: - Bọc đầu cáp (che chắn); - Sử dụng hai lớp bọc (lớp chắn); - Xác định chu vi hình tròn của bọc đầu cáp (che chắn) để bọc các tấm chắn ở cả hai đầu cuối của cáp (chỉ bên trong các vùng đẳng thế hoặc với việc bổ sung một dây dẫn nối đất song song); - Sử dụng cặp dây xoắn (có hoặc không có che chắn cáp); - Tách biệt các cáp mang các tín hiệu có các mức khác nhau và/hoặc các kiểu khác nhau (IEC 61000-5-2 khuyến nghị sử dụng 5 lớp cáp và khoảng cách giữa chúng là tối thiểu); - Việc che chắn có thể đạt được bằng cách sử dụng các cấu trúc kim loại; - Cung cấp một đường dẫn trở kháng thấp đối với dòng điện CM rất gần với cáp, ví dụ bằng cách sử dụng ống dẫn kim loại; - Sử dụng sợi quang, hồng ngoại hoặc vô tuyến thay thế cho các cáp dẫn (liên kết sợi quang hiện nay rất phổ biến để chuyển tải nguồn lên tới vài W). Bảng mạch in, PCB (bảng đi dây in, PWB) thực hiện một vai trò rất quan trọng trong việc làm chủ các vấn đề EMC, trong những vùng phát xạ cũng như miễn nhiễm. Có rất nhiều kỹ thuật thiết kế điện từ có thể áp dụng trong các thiết kế của chúng, bao gồm: - Cung cấp một điện thế 0 V (đất) có trở kháng thấp trong dải tần được giám sát; - Cung cấp một hệ thống phân phối nguồn có trở kháng thấp và cộng hưởng hệ số chất lượng Q-thấp trong dải tần được giám sát. - Tách biệt giữa bộ chuyển đổi nguồn chế độ - chuyển mạch, mạch tương tự và mạch số. Do đó, bên trong các vùng được tạo, các mạch này có thể tách ra để phân vùng nhạy cảm và/hoặc các mạch mức thấp, và các mạch số có thể được tách biệt tuân theo tốc độ làm việc của chúng. Theo cách đó, xuyên âm nội giảm; - Khoanh vùng che chắn và/hoặc lọc đối với các thiết bị hoặc các vùng của PCB đó; - Ngăn chặn các nhiễu dẫn ở các giao diện giữa tổ hợp PEB/PWB và các bảng mạch hoặc cáp khác, bằng cách sử dụng biện pháp chắn, lọc, triệt quá áp và/hoặc các kỹ thuật cách lygalvanic. Tương tác giữa quá trình lắp ráp PCB/PWB và các nhiễu dẫn và nhiễu bức xạ điện tử vì thế được giám sát để giảm can nhiễu trong cùng hệ thống. B.4.6. Sử dụng công cụ thiết kế máy tính để giảm thiểu các đường ghép điện từ Các công cụ thiết kế máy tính có thể giúp đẩy nhanh quá trình thiết kế/phát triển bởi các phép lặp thiết kế ảo để cải thiện các đặc tính điện từ trước khi phần cứng được tạo ra và thử nghiệm. Chúng không phải là (chưa) một biện pháp thay thế để thử nghiệm phần cứng, nhưng giúp chúng ta có thể đối phó được các vấn đề lớn về điện một cách nhanh chóng và tiết kiệm trước khi có mẫu thử phần cứng đầu tiên ra đời. B.4.7. Sử dụng kỹ thuật suy giảm bao gồm chắn, lọc, bảo vệ quá áp, quá dòng, triệt phóng tĩnh điện, cải thiện chất lượng nguồn, cách điện galvanic,… Có một số lượng lớn thông tin được biết về việc sử dụng chính xác các kỹ thuật suy giảm điện từ ở trên internet, các công bố và sách giáo khoa. Việc chắn được thực hiện với các vật chắn bằng kim loại, chúng được sử dụng để giảm ảnh hưởng của trường điện từ từ một vùng hoặc nhiều vùng khác. Nó có thể được sử dụng chủ yếu để chứa trường điện từ từ một nguồn sinh ra trong một thể tích được che chắn, để giảm các phát xạ. Nó cũng có thể được sử dụng để cải thiện miễn nhiễm bằng cách giảm lượng trường điện từ đi vào một khối và ảnh hưởng tới các mạch thuộc thể tích đó. Việc che chắn có thể được áp dụng cho các cáp, và/hoặc cho các vỏ hộp máy. Tấm che chắn của các cáp hoặc vỏ hộp máy có thể một phần hoặc hoàn toàn không có hiệu quả nếu xuất hiện các lỗ mở, các khoảng, các khớp các khe hở khác trong lá chắn, hoặc nếu tĩnh liên tục về điện giữa các phần làm cho tấm chắn mất hiệu quả. Che chắn vỏ hộp máy có thể một phần hoặc hoàn toàn không có hiệu quả nếu bất kỳ/tất cả các dây hoặc cáp vào hoặc ra khỏi vỏ hộp máy không được che chắn và/hoặc được lọc đến mức độ phù hợp. Trong những trường hợp như vậy thì hoặc là các tấm chắn hoặc là bộ lọc phải được gắn kết chính xác tới tấm chắn vỏ hộp thiết bị tại điểm thâm nhập của lá chắn. Bộ lọc sử dụng các mạch được thiết kế đặc biệt để giảm sự lan truyền các nhiễu dẫn ở trên dây hoặc cáp từ một vùng tới các vùng khác. Nó có thể được sử dụng để chủ yếu chứa một lượng nhiễu dẫn điện từ từ một nguồn cho trước để giảm các phát xạ và cũng có thể được sử dụng để cải thiện miễn nhiễm bằng cách giảm nhiễu dẫn điện từ bên ngoài đi vào mạch. Bộ lọc có thể được sử dụng trong các dây dẫn cấp nguồn (d.c hoặc a.c) và cũng được sử dụng trong các dây dẫn tín hiệu. Chúng được thiết kế như là một hàm của dòng điện hoặc kiểu tín hiệu truyền qua bộ lọc và của các kiểu và các mức nhiễu điện từ bị chặn. Bảo vệ quá áp được sử dụng để ngăn ngừa chuyển tiếp dẫn hoặc nhiễu đột biến từ các nhiễu sinh ra hoặc nguy hại thực tế tới mạch và thiết bị. Để bảo vệ khỏi quá độ phóng nạp điện tĩnh, các thiết bị bảo vệ quá áp phải hoạt động dưới 1ns nhưng chỉ cần định mức cho các nguồn năng lượng tổng thấp, trong khi đối với bảo vệ đột biến về nguồn nguồn điện chúng có thể hoạt động chậm 100ns đến 1ms nhưng được định mức cho các nguồn năng lượng rất lớn. Trong tất cả các trường hợp, các thiết bị bảo vệ quá áp yêu cầu tham chiếu đất có trở kháng thấp đủ để tiêu thị dòng điện yêu cầu mà không làm tăng điện thế trong dải tần số thích hợp. Bảo vệ quá dòng được sử dụng để bảo vệ các thiết bị bảo vệ quá áp (và do đó các mạch và các thiết bị được bảo vệ) khỏi nguy hại do các sự cố điện (như trong các mạch phân phối nguồn điện) gây ra. Phóng nạp điện tĩnh có thể được suy giảm bằng cách sử dụng vật liệu cách nhiệt có thể là chất rắn hoặc chất khí có mức điện môi cách điện (sức bền điện môi) đủ để bảo vệ phóng điện tĩnh gây ra nhiễu từ việc phóng điện tới thiết bị. Cách khác phóng tĩnh điện có thể được cho phép xảy ra nếu kỹ thuật suy giảm như chắn, học, ngăn chặn quá áp, các kỹ thuật phần mềm… được sử dụng để ngăn chặn phóng điện không chấp nhận được gây ra cho bất kỳ chức năng an toàn nào. Có một số lượng lớn nhiễu điện từ ảnh hưởng tới các hệ thống phân phối nguồn điện, suy giảm chất lượng nguồn và đối với mỗi loại nhiễu có các kỹ thuật suy giảm có thể cải thiện chất lượng nguồn - từ các biện pháp đơn giản để khôi phục hoàn toàn nguồn bằng cách sử dụng động cơ phát điện hoặc bộ sạc hoặc tụ điện lớn và sử dụng để dự trữ năng lượng. Cách điện Galvanic phá vỡ vòng nối đất và các dòng CM, và chống các điện áp CM. Một số kỹ thuật sẵn có để sử dụng với nguồn và/hoặc các tín hiệu, bao gồm: tách biệt các biến áp, bộ tách quang, các sợi quang, không dây và hồng ngoại. Một vài tiêu chuẩn IEC hoặc là các báo cáo kỹ thuật đưa ra hướng dẫn chi tiết về việc áp dụng các biện pháp suy giảm. Chúng cũng được khuyến nghị trong các tiêu chuẩn liên quan. Các phương pháp suy giảm thường được sử dụng để tạo ra các vùng điện từ, đó là các khối trong một cấu trúc mà cung cấp các mức bảo vệ điện từ khác nhau từ môi trường xung quanh đối với thiết bị và/hoặc sản phẩm trong đó. Các vùng điện từ được tạo ra bằng cách sử dụng các cấu trúc nối đất, bộ lọc, tấm chắn và ngăn ngừa quá độ ở biên giữa một vùng và các vùng khác. Các mức độ bảo vệ được yêu cầu đối với một vùng phụ thuộc vào các đánh giá đầu tiên về môi trường điện từ cộng với các đặc tính điện từ (phát xạ và miễn nhiễm) của thiết bị dự kiến lắp đặt trong đó. Các phần tử của thiết bị và cáp của nó sau đó được đặt trong những vùng này theo mức độ bảo vệ mà chúng cần, mức độ để nó cần được bảo vệ khỏi các môi trường điện từ trong thời gian sống. Các phần tử của thiết bị và cáp của nó sau đó được đặt trong những vùng này theo mức độ bảo vệ mà chúng cần, mức độ để nó cần được bảo vệ khỏi các môi trường điện từ trong thời gian sống. Ví dụ, trong bệnh viện, vị trí tốt nhất cho hoạt động phòng mổ và các bộ phận hỗ trợ sự sống là ở tầng trệt của tòa nhà nhiều tầng và ở trung tâm của tầng đó. B.4.8. Sử dụng kỹ thuật làm suy giảm tính khắc nghiệt của môi trường vật lý để hỗ trợ các thành phần, dụng cụ, sản phẩm, thiết bị và các biện pháp suy giảm duy trì các đặc tính điện từ tương xứng trong suốt vòng đời dự đoán hợp lý của chúng Biện pháp suy giảm vật lý đối với thiết kế thiết bị bao gồm các biện pháp suy giảm các ảnh hưởng do cơ khí, khí hậu, hóa học, sinh học…Bao gồm (không giới hạn) các kỹ thuật sau: - Các giá đỡ chống giật và rung (chủ động hoặc thụ động); - Thiết bị cố định chống rung đối với các tiếp xúc điện và các máy khác; - Vỏ bọc bảo vệ (chống văng, chống thấm); - Các lớp phủ bảo giác và/hoặc vỏ bọc; - Mỡ (có tính dẫn hoặc không); - Sơn (có tính dẫn hoặc không); - Các dây cột cáp; - Các kỹ thuật chống ngưng tụ (ví dụ như máy giám sát độ ẩm, máy sưởi); - Thông gió, điều hòa không khí…; - Duy trì độ ẩm ở mức thấp nhất để giới hạn các hiện tượng phóng điện. Biện pháp suy giảm vật lý thường được sử dụng để tạo “vùng bảo vệ vật lý”, đó là các khối trong một cấu trúc có các mức bảo vệ vật lý khác nhau khỏi môi trường bên ngoài đối với các thiết bị và/hoặc sản phẩm ở trong đó. Chúng được tạo ra bằng cách giám sát sự hiện diện hoặc sự thay đổi về vật lý, khí hậu, hóa học, sinh học…, các tham số dựa trên đánh giá ban đầu về môi trường vật lý (xem B.3.3). Các phần tử của thiết bị và cáp của nó được đặt trong những vùng này tùy theo mức độ bảo vệ cần thiết đối với môi trường vật lý của hệ thống để đảm bảo các đặc tính về điện của nó không bị xuống cấp quá mức tại bất kỳ thời điểm nào trong thời gian sống. Ví dụ, trong xe moto gắn một thiết bị điện trong cabin hành khách làm cho thiết kế điện từ dễ dàng hơn nếu thiết bị đó gắn trong khoang động cơ, tại đó nó bị tiếp xúc với nước và muối ở trên đường hoặc là từ dầu…, và đặc biệt là về nhiệt độ và sự thay đổi của nó. B.4.9. Thiết kế sao cho duy trì an toàn bất chấp sự suy giảm của các đặc tính điện từ do các sự cố và sử dụng sai dự đoán hợp lý. Ví dụ khóa trong các cửa chắn bảo vệ và khởi động tương tác an toàn Các hỏng hóc có thể ảnh hưởng đáng kể tới môi trường điện từ thông thường, ví dụ: - Các thành phần ngắn mạch, khớp bị khô, quá sức chịu đựng; - Các thiết bị cố định bị thiếu, lỏng lẻo, hoặc nguy hại hoặc là thiếu các miếng đệm dẫn điện (có thể dẫn đến làm hỏng nghiêm trọng tấm che chắn bảo vệ EMI); - Hỏng hóc thiết bị bảo vệ sự quá độ/tăng vọt (làm hại nghiêm trọng tính miễn nhiễm tới quá độ quá áp). Vì vậy, thiết kế này phải kể đến sự cố nào có xảy ra mà dự đoán được, và hoặc là suy giảm tỉ lệ sự cố hoặc sử dụng các biện pháp giới hạn ảnh hưởng của chúng tới (ví dụ, một sự cố mà có thể dẫn tới sự suy giảm không chấp nhận được của các đặc tính điện từ thì có thể được phát hiện và sử dụng để khởi xướng cho tương tác an toàn) một độ lớn thích đáng với mức độ an toàn tổng thể (hoặc là năng lực c ó t í nh hệ thống) được yêu cầu. Các nhiễu điện từ và các ảnh hưởng về mặt v ậ t lý có thể gây ra các sự cố thông thường (không phải sự cố ngẫu nhiên) trong các phần tử ri êng biệt. Sử dụng sai cũng c ó ảnh hưởng đáng kể về miễn nhiễm tới môi trường điện từ thông thường, v í dụ: - Không tuân theo các yêu cầu l ắp đặt làm cho cáp không được che chắn đang được sử dụng tại nơi yêu cầu che chắn, hoặc cáp không che chắn đang được sử dụng mà việc xác định che chắn không chính xác, hoặc việc đi cáp không đ úng dẫn t ới mức không dự kiến của việc ghép điện từ. - Hoạt động trong điều kiện các tấm chắn m ở (hoặc đ óng không đúng), hoặc các panel chắn bị gỡ (hoặc không được gắn chính xác); - Hoạt động máy phát vô tuyến có khả năng di động hoặc di động quá gần với cáp hoặc phần t ử của thiết b ị. Trên đây đã mô tả thi ết k ế điện từ để bao hàm các sự cố và sử dụng/sử dụng sai có thể dự đoán hợp l ý để đạt được an toàn yêu cầu. Một tiếp cận tương tự nên được cho phép đối với thiết kế vật lý của các thành phần điện từ, đ iều đó có thể giúp duy trì an toàn điện từ. B.4.10 . Sử dụng ha i hoặc nhiều các lớp suy giảm h ơn là t in t ưởng chỉ dựa vào một lớp Sử dụng nhiều hơn một lớp bảo vệ hoặc suy giảm điện từ hoặc vật lý sẽ đạt được độ tin cậy về an toàn tổng thể hơn là chỉ sử dụng một lớp. Th ường ít tốn k ém hơn và d ễ dàng thi ế t k ế hơn kh i sử dụng nhiều lớp, v ì các đặc tính của m ỗ i một lớp bảo vệ điện từ hoặc vật lý không cần phải cao. Trong trường hợp sử dụng một lớp thì không đủ để bảo vệ (đối với một vài lý do không dự đoán được) thì khuyến nghị sử dụng nhiều lớp để hệ thống hoặc thiết bị đó tiếp tục duy trì được các đặc t ính điện từ và vật lý một cách đ ầy đủ . Điều đó tránh được các vấn đề do các sự cố hoặc các v ấn đ ề sử dụng/sử dụng sai không dự đoán được. Thực tế sử dụng một thiết k ế c ó ba l ớp bảo vệ, mỗi lớp chỉ chịu được 20 dB từ 850 MHz tới 950 MHz thì sẽ đạt được 60dB cho toàn bộ hệ th ố ng hoặc thiết bị, và thậm ch í nếu bị phá hủy lớp bảo vệ ngoài cùng thì cũng sẽ vẫn c òn đạt được 40 dB. Thiết kế lớp bảo vệ 20 dB xung quanh tần số 900 MHz dễ hơn là thiết kế để đạt được 40 dB, và nó cũng rẻ hơn. Khi s ử dụng các lớp thì phải hiểu là các tương tác có thể có giữa các lớp đó, vì thế kết quả s ẽ là tổng của các phần của nó. V í dụ, xếp chồng c ác loại bộ lọc ch ính có thể cho ta kết quả lọc kém hiệu quả hơn so với ch ỉ c ó một bộ lọc, mặc dù điều đó có thể tránh được bằng cách sử dụng các kỹ thuật thiết kế thích hợp. Biện pháp suy giảm điện từ (chắn, lọc , ...) và biện pháp suy giảm vật lý có thể được áp d ụng cho các lớp sau: - Các thiết bị bán dẫn riêng biệt; - Các bộ phận lắp ráp từ mạch in; - Các thành phần của bộ phận lắp ráp và các môđun; - Các phần t ử hoàn toàn độc lập của thiết b ị; - Mức vỏ bọc toàn bộ c ủa thiết bị (ví dụ như t ủ rack); - Các phòng hoặc các phương tiện xe cộ nhỏ; - Tập hợp các ph òng trong một lòa nhà hoặc một phương tiện xe cộ lớn, hoặc tàu; - Các tòa nhà, hoặc các phương tiện xe cộ lớn; - Toàn bộ địa điểm nhà trạm bao gồm một số t òa nhà hoặc các cấu trúc khác, hoặc các địa điểm nhà trạm nơi mà các phương tiện xe cộ hoạt động. B.4.11 . Sử dụng danh sách kiểm tra dựa trên các trường h ợp nghiên cứu và kinh nghiệm đạt được trong các ứng dụng tương tự Cá nhân có kinh nghiệm trong các tổ chức am h iểu về các đặc tính điện từ và các ảnh hưởng của n ó lên an toàn của các hệ thống liên quan tới nó. Họ thường tìm hiểu các hệ thống tương tự được s ản xuất v à hoạt động ở các tổ chức khác thông qua những công b ố , hội nghị và các sự kiện tương tự. Hướng dẫn kỹ thuật trong các chuẩn quốc t ế được khái quát trong phạm vi tiêu chuẩn đ ó , nhưng kiến thức thì được tăng lên nhờ kinh nghiệm, do đó có thể chỉnh sửa các chỉ dẫn trong các t iêu ch uẩn liên quan, hoặc là bổ sung th ê m. Quan trọng là những người có trách nhiệm trong các tổ chức tích cực t ìm hiểu về các thông tin an toàn được quy định đối với các hệ thống của họ và các hệ thống khác, sau đó c ó thể nắm bắt được các thông tin trong danh sách kiểm tra, do đó khi các cá nhân có kinh nghiệm r ời khỏi tổ chức th ì những kiến thức c ủa họ tổ chức cũng có thể có được . Sử dụng các danh sách kiểm tra , kiến thức về an toàn điện từ của tổ chức được duy trì và một người mới hoặc một người ít kinh nghiệm có thể nhanh chóng làm quen được với các vấn đề liên quan để đạt được an toàn một cách đầy đ ủ trong các thiết kế mới. Một điều quan trọng là các danh sách kiểm tra như th ế phải được lưu giữ, và được áp dụng cùng với các tiêu chuẩn liên quan t ới các cơ s ở s ản xuất tất cả các hệ thống mới. B.5. Triển khai và tích hợp B.5.1 . Mua sắm vật liệu, thành phần và sản phẩm c ăn cứ theo thông s ố kỹ thuật đ iện từ của chúng Thủ tục QA đảm bảo rằng người thiết kế quy định tất cả các tham số cần thiết để mua vật liệu, thiết b ị và s ản ph ẩm yêu cầu xây d ựng n ên hệ thống đó, cộng v ới các phương pháp được sử dụng trong lắp ráp và thử nghiệm sản xu ất . Các thủ tục QA sẽ đảm bảo rằng các phòng ban khác trong công ty tuân thủ theo các quy định này và kết quả cuối cùng như bản thiết kế đầu tiên. Nhà cung cấp thay đổi về thiết kế hoặc thiết bị làm cho các s ản p hẩm của họ quan trọng đối với các đặc t ính điện từ và/hoặc chịu đựng được m ôi trường vật lý trong thời gian sống. Điều đó đúng với nhà cung cấp các thiết bị điện tử hoặc các thành phần lắp ráp, nhưng cũng có thể đúng đối với các nhà cung cấp các phần t ử như là c ác phần của một tác phẩm bằng kim loại, giả định rằng trường hợp này k hông đáng kể. Các nhà cung c ấ p chất bán dẫn có t hể thay thế các phi ê n bản co-chết (die-shrunk) trong các sản phẩm của họ trong cùng một gói với đ ánh số ph ần giống nhau, và do đó những gói này có thể có đặc tính phát xạ và miễn nhiễm khác so với các đơn vị đầu ti ê n, khả năng này được các thủ tục QA giám sát tích cực. Lý tưởng nhất là h ệ thống QA có th ể giám sát t ất cả các v ấn đề liên quan của các tầng cấu trúc của c ác thiết bị v à các sản phẩm được cung c ấp bởi các nhà cung c ấ p kh á c, nhưng đi ều đ ó r ất khó đ ể thực hiện, v ì thực t ế hầu hết các cơ s ở sản xuất đều dựa trên điện từ mẫu và các xem xét thử nghiệm kỹ lưỡng về mặt vật lý. Những xem xét và thử nghiệm được áp dụng tốt nhất là ở hoạt động giao nhận, trước khi chấp nhận một lô hàng m ới . Ki ể m tra hoặc thử nghiệm về mặt vật lý và điện từ không cần phải tu â n theo IEC hoặc ISO mà thường được so sánh một cách tương đối hơn v ì chúng có thể dễ d àng và nhanh chóng trong thiết kế, xây dựng và áp dụng. Họ sẽ kiểm tra hoặc thử nghiệm tất c ả các tham s ố quan trọng. Trong dây chuyền sản xuất, thử nghiệm về vật lý và điện từ đầy đ ủ có thể được yêu cầu bất cứ khi nào mà một nhà cung cấp hoặc nhà thầu phụ giới thiệu sự thay đổi đáng kể về thiết kế cho các thành ph ần hoặc sản ph ẩ m của họ. B.5.2 . L ắp ghép theo th iết kế , sử dụng đúng các vật liệu, thành phần và sản phẩm c ăn cứ theo thông số kỹ thuật điện từ của chúng Hệ th ố ng QA s ẽ giám sát tất cả các khía cạnh trạng thái được xây dựng đ ể đạt được các đặc tính điện từ và duy trì chúng trong suốt vòng đời dự đoán. Tất cả các vấn đề sau (và nhiều hơn) có thể rất quan trọng: - Một thiết bị hoặc thành phần thay thế “dạng, điều chỉnh và chức năng”. Dây hoặc cáp được định tuyến khác nhau. - IC và chất bán dẫn mask-shrink (hoặc die-shrink). - Các thay đổi trong phương pháp sơn hoặc thay đổi nhà cung cấp: ví dụ một phương pháp sơn mới hoặc là người sơn mới tạo ra một sự phun sơn lõi lên các vùng nơi mà có các tiếp xúc về điện giữa kim loại với kim loại hoặc kim loại với đệm được yêu cầu. - Các thành ph ầ n kim loại được cung c ấ p với kết cuối không dẫn điện, ví dụ như các lớp thụ động không d ẫn điện th ỉnh thoảng cũng được sử dụng kể cả không được y ê u cầu, và k ế t quả là các vấn đ ề về điện từ đối với liên kết khung, che chắn và lọc. Điều đó thường xảy ra khi thay đổi nhà cung cấp các đồ bằng kim loại, và thậm chí cũng từng xảy ra b ất k ể sử dụng cùng một nhà cung cấp kim loại. - Các dụng cụ bằng kim loại được cung cấp với các kết cuối không dẫn; ví dụ: các đinh vít kim loại được ph ủ bằng lớp d ẫn thay thế với một k ế t cuối không dẫn, và k ế t quả là các vấn đề điện từ do tr ở kháng cao trong các l iên kết khung, che chắn và nối đất bộ lọc. - Các thay đổi trong phương pháp mạ; v í dụ : Theo thời gian, giảm đặc tính liên kết hoặc các đặc tính đệm EMC do sự ô xi hóa hoặc ăn mòn điện h óa. - Sử dụng một loại vòng đệm chống rung khác; ví dụ: n ơi vòng đệm chống rung được cung cấp để bảo vệ những ảnh h ưởng rung, thay đổi loại khác có th ể được thỏa thuận. Hệ thống QA phải đảm bảo rằng không có một thay đổi nào về trạng thái xây dựng có thể xảy ra, tuy nhiên không đáng k ể t rừ khi họ đã được thử ngh iệm và chấp thuận bởi người chịu trách nhiệm đối với tiêu chí an toàn điện từ của hệ thống đó. Người chịu trách nhiệm có thể muốn thực hiện thử nghiệm nhanh về EMC, hoặc thậm chí thử nghiệm toàn bộ trước khi họ tin tư ở ng vào cho phép thay đổi hoặc sai lệch được đề xuất . Trong dây chuy ề n sản xuất, thử nghiệm về vật lý và điện từ một cách đầy đủ phải được áp dụng ở các mẫu cơ bản, vài tháng một lần hoặc vài nghìn phần tử được sản xuất, hoặc bất kỳ nơi nào c ó sự thay đổi về thiết kế. Kiểm tra mẫu cơ bản về các đặc tính vật lý và điện từ một cách thường xuyên có thể giảm tần suất thử nghiệm toàn bộ. B.5.3 . Lắp đặt theo thiết kế điện t ừ Thanh tra, kiểm tra và th ử nghiệm n ê n được thực hiện để đảm bảo các đặc điểm th iết kế mà liên quan đến việc đạt được an toàn chức năng có mỗi quan hệ với các nh iễu điện từ được thực hiện một cách chính xác trong hệ thống đã thiết lập. Việc thanh tra k iểm tra việc lắp ráp so với tài liệu thiết kế. V í dụ kiểm tra liệu các loại đệm EMC đã được đặt đúng chưa; vỏ bọc c ủa các cáp bọc được xác định chính xác trong các đấu nối; loại cáp sử dụng và đi cáp đã đúng quy định chưa. Kiểm tra các đặc tính điện có th ể được thực hiện bằng cách sử dụng các bài thử nghiệm đơn giản với các bộ cảm biến trường gần và các bộ chuyển đ ổi RF giá thấp tương tự, sử dụng các phương pháp đặc biệt phù hợp. Đ ó là những kỹ thuật thử nghiệm nhanh ch óng và chi ph í thấp để khôi phục hàng loạt các lỗi lắp đặt đặc biệt là liên quan tới các kỹ thuật suy giảm như che chắn và lọc. Thử nghiệm điện từ được yêu cầu để chứng minh rằng các đặc tính điện từ c ủa hệ thống cuối cùng phù hợp với quy định. B.6 . Lắp đặt và ủy quy ền B.6.1 . Tổng quát Đ ể đảm b ảo việc lắp đặt và ủy quyền chính xác của hệ thống tại vị tr í hoạt động của nó, đ ể đạt được hiệu suất an toàn điện từ mong muốn, nhà thiết kế phải xem xét những v ấn đề sau. B.6.2 . Các thủ tục và vật liệu s ử dụng Các th ủ tục và vật liệu được sử dụng phải được chọn lựa đ ể đảm bảo đạt được các đặc tính điện từ yêu cầu bất chấp các ảnh hưởng của môi trường vật lý trong suốt vòng đời dự đoán. B.6.3 . Bất c ứ hạn ch ế nào về v ị trí vật lý các phần tử của thi ết b ị , bao g ồm trong hệ thống Quy hoạch hệ thống ban đ ầu phải định rõ được vùng trong và vùng ngoài của vị trí nhà trạm đ ó mà có thể gây nhiễu cho các ph ần tử của hệ thống an toàn, hoặc các ph ần tử của hệ th ống an toàn có can nhiễu tới (nhiễu liên hệ thống). Và cũng phải nhận biết được các phần tử c ủa hệ thống an toàn mà gây ra nhiễu cho các ph ần tử khác của cùng một hệ thống, hoặc chúng có th ể bị nhiễu từ các phần tử kh ác (nhiễu nội bộ hệ thống). Thông tin về biện pháp bảo vệ điện từ t ừ những phân tích ở trên phải được đưa vào c ác giai đoạn lắp đặt công việc, đảm bảo đạt được các khoảng cách tối thiểu cần thiết đ ể ngăn chặn nhiễu. B.6.4 . Bất cứ hạn ch ế về kiểu, độ dài, và đường đi cáp nguồn, cáp kết nối tín hiệu và điều khi ể n Đặc tính điện từ c ủa các loại cáp khác nhau biến đ ổi r ất đa dạng, v ì thế xác định loại cáp để sử dụng trong suốt lắp đặt trong mọi trường hợp là r ất quan trọng. Mã số bộ phận của cơ sở sản xu ất đối với một loại cáp có th ể giúp đỡ, và thường được đưa ra như một chỉ dẫn cho các đặc tính c ủa cáp được yêu cầu. Trong một số trường hợp ch ỉ có mã cáp c ủa một cơ s ở sản xu ất xác định m ới có thể được sử dụng cho mục đích cụ thể trong lắp đặt của hệ thống, khi đ ó nó được nêu rất r õ trong hướng d ẫn lắp đặt . Tương tự với B.7.2, các cáp cần phải được tách ra để tránh nhiễu trong và li ê n hệ thống. IEC 61000-5-2 cung c ấ p ch ỉ dẫn rất quan trọng trong việc thực hiện kỹ thuật điện từ tốt đối với những vấn đề này, dựa tr ê n ít nhất là 5 lớp cáp phụ thuộc vào loại t ín hiệu mang và khuynh hướng tạo ra bức xạ điện từ của chúng hoặc những thiệt hại do can nhiễu điện từ. Các dòng CM là nguy ê n nhân chính gây ra các vấn đề phát xạ, miễn nhiễm điện t ừ dẫn và điện điện từ bức xạ và xuyên âm giữa các cáp. Việc thiết kế các lắp đặt để cung cấp các đường dẫn phù hợp cho các dòng CM, v ì th ế chúng thường được k iểm so át tốt, đó là một kỹ thuật tốt đ ể cải thiện các miễn nhiễm và phát xạ. Ví dụ, công bố IEC 61000-5-2 đưa ra các chỉ dẫn cho vấn đ ề này. B.6.5 . Các phư ơng pháp chụp đầu cáp cho bất c ứ bọc (che chắn) cáp nào Tại những nơi cáp được bọc, các kỹ thuật bọc đầu cáp chính xác cần được sử dụng c ả hai đầu cuối cáp đ ể đảm bảo đạt được các đặc t í nh che chắn điện từ cho cáp. IEC 61000-5-2 đưa ra các chỉ dẫn về vấn đề này. B.6.6 . Loại đầu nố i và miếng đệm được sử dụng và các y êu cầu l ắp ráp riêng cho chúng Các đặc tính điện từ c ủa các loại đầu nối và các miếng đệm cáp khác nhau là khác nhau rất lớn, v ì thế mà cần phải xác định được kiểu kết nối và tuyến cáp đ ể sử dụng trong từng trường hợp. Mã số bộ phận của cơ sở sản xu ất đ ối với một loại cáp c ó th ể giúp đ ỡ , và thường được đưa ra như một ch ỉ dẫn cho các đặc tính của cáp được yêu cầu. Trong một số trường hợp ch ỉ có mã cáp c ủ a một cơ sở sản xuất x ác định mới có thể được sử dụng cho mục đích cụ thể trong lắp đặt của hệ th ố ng, khi đó nó được nêu r ất rõ trong hướng dẫn lắp đặt. B.6.7 . Các yêu cầu đối với nguồn điện cung cấp (chất lượng của nguồn điện cung cấp) Sản xu ất và phân ph ối điện ch ịu ảnh hưởng từ một lượng lớn các nhiễu điện từ (các điện áp và dòng điện RF, quá áp và quá d òng đột bi ế n, các cụm quá độ nhanh...) thường ở các mức cao nhất của b ất kỳ một cáp nào liên kết với hệ th ống. Và cũng có một số v ấn đ ề v ề chất lượng điện từ như sự biến đ ổi dạng sóng (hài và xuy ê n hài), sụt áp, độ dốc, vi ệc ngắt n gắn và n gắt dài , các độ võng, độ lồi và sự chập chờn điện áp ... gây ảnh h ưởng t ới mạng phân phối và c ác ngu ồ n. Và chúng cũng được phân loại như là các nhiễu điện từ, thậm ch í mặc dù chúng có xảy ra trong thời gian vài giây. Các đặc t ính điện từ c ủa nguồn điện có thể r ất quan trọng để đạt được an toàn điện t ừ , v ì th ế ch ú ng được đánh giá ngay từ đầu trong dự án (xem B.3.2.) để đưa ra các thông số về điện từ cho hệ thống. Mộ t đặc điểm làm nó tr ở nên quan trọng nữa là các thông số về nguồn điện được áp dụng để lắp đặt, v ì thế người lắp đặt có th ể đảm bảo ch ú ng đạt được (v í dụ , bằng c á ch l ấ y nguồn từ một điểm thích hợp c ủa hết n ố i chung trong mạng phân phối hoặc cung cấp một bộ tạo hoặc UPS phù hợp). Xác định các y ê u cầu điện từ cũng quan trọng đối với một nguồn điện, v ì thế ch ủ thể của lắp đặt có thể đảm bảo các đặc tính được duy trì bất chấp các thay đổi trong tương lai ở vị trí đó trong thời gian sống dự kiến của hệ thống. B.6.8 . Bất cứ bọc (che chắn) b ổ sung được y êu cầu Các biện pháp suy gi ảm được y êu cầu bởi hệ thống có th ể yêu cầu ch e chắn trong suốt lắp đặt (v í dụ, cung cấp một phòng kín). Nơi mà y êu cầu tồn tại , thì chúng cần được quy định rõ ràng trong ch ỉ dẫn lắp đặt. Che chắn bổ sung như thế có thể được quy định hoặc là b ởi một mô tả trạng thái xây dựng chính xác đạt được (yêu c ầu có vẽ lắp ráp chi tiết) hoặc b ởi các thông số đặc tính điện từ ( suy giảm theo dải tần s ố , đối với mỗi loại nhiễu bức xạ) đạt được, cộng với các phương pháp thử nghiệm cần được sử dụng để xác minh điều đó . B.6.9 . B ấ t cứ lọc bổ sung được yêu cầu Các biện pháp suy giảm được yêu cầu b ởi hệ thống có thể yêu cầu lọc trong suốt lắp đặt của n ó . Nơi mà yêu cầu này tồn tại, th ì cần được quy định rõ ràng trong ch ỉ dẫn lắp đặt. Bộ lọc bổ sung như thế thường được quy định trong phần các đặc tính điện từ (độ co lại so với dải tần số) mà nó đạt được, và các phương pháp thử nghiệm cần sử dụng để xác minh. Điều đó cũng thích hợp để xác định đặc tính bằng cách mô tả chính xác trạng thái xây dựng để đạt được (y êu cầu lược đồ chi tiết và hình vẽ lắp ráp). B.6.10 . B ất cứ bảo v ệ quá áp và/ hay quá dòng bổ sung đ ược yêu cầu. Các biện pháp suy giảm điện từ được yêu cầu bởi hệ thống đó có thể y êu cầu bảo vệ quá áp và/hoặc quá dòng áp dụng trong suốt lắp đặt c ủa nó (ví dụ, cung cấp hệ thống ch ố ng sét đáp ứng được các thông s ố hiệu suất nhất định). Nơi mà y êu cầu này tồn tại, th ì cần được quy định rõ ràng trong ch ỉ dẫn lắp đặt. Bảo vệ b ổ sung như th ế thường được quy định trong các đặc tính điện từ (các suy giảm (tắt dần) đạt được đối với các dạng sóng khác nhau của các quá độ) mà n ó đạt được, và các biện pháp thử nghiệm được sử dụng để xác minh. N ó cũng thích hợp đ ể xá c định đặc tính bằng cách mô tả chính xác trạng thái xây dựng để đạt được (y êu cầu lược đồ chi tiết và bản v ẽ lắp ráp). B.6.11 . Bất cứ sự điều hòa nguồn bổ sung được yêu cầu Như thảo luận trong Điều B.7.6, một phần trong quá trình thiết kế ban đ ầu là đánh giá các đặc tính điện từ dự đoán được c ủa nguồn điện cung cấp tại nhà trạm, và thi ết kế hệ thống an toàn phù hợp. Kết quả của quá trình này là hệ thống an toàn có thể yêu cầu điều hòa nguồn điện bổ sung trong suốt quá trình lắp đặt . Có nhiều loại điều hòa nguồn điện sẵn có, phụ thuộc vào các đặc tính nguồn được giám sát. Nơi các yêu cầu điều hòa nguồn bổ sung cho cài đặt thì chúng cần được quy định rõ ràng trong cá c hướng dẫn lắp đặt cùng với các biện pháp sử dụng để xác minh rằng các yêu c ầu đ ó được thực hiện một cách đầy đủ. V í dụ, c ó một số loại yêu cầu không phổ dụng như một s ố loại nguồn dự phòng khẩn cấp được yêu cầu trong vài giây hoặc vài chục giây đ ể cho phép hệ thống tắt an toàn trong trường hợp bị ngắt nguồn, hoặc trong trường hợp ch ất lượng nguồn xuống cấp nghiêm trọng có thể ảnh hưởng tới an toàn của hệ thống (v í dụ, sụt áp hơn 10% so với bình thường). Trong trường hợp thiết bị hỗ trợ toàn thời gian hoặc trường hợp tắt máy s ẽ gây g ián đoạn đáng k ể hoặc là suy giảm kinh tế, thì nguồn dự phòng có th ể được y ê u cầu trong vài phút, vài giờ và thậm ch í là vài ngày hoặc vài tuần. Các yêu cầu như vậy thường được th ỏa mãn bằng các lắp đặt nguồn không gián đoạn phù hợp (Các thiết bị UPS). Những trường hợp này thường sử dụng các tụ điện lớn, ắc quy, hoặc các cell nhi ên liệu để dự trữ năng lượng, với các loại tụ điện lớn v à ắc quy dựa vào chuyển mạch đến bộ tạo nguồn nội để dự phòng trong thời gian dài. B.6.12 . Bất cứ y ê u cầu bảo vệ phóng t ĩ nh điện bổ sung Có thể giảm được các mức phóng tĩnh điện (ESD) cho một hệ thống được bảo vệ bằng c á c kỹ thuật khác nhau, bao gồm việc sử dụng vật liệu tiêu tán điện trong việc lát n ề n, nội thất và quần áo để giảm phóng nạp tĩnh điện từ các đ ồ đạc và từ cơ thể người. Gắn kết điện phù hợp và các biện pháp suy giảm phóng điện c ó th ể giảm các mức phóng nạp do các máy móc gây ra phóng nạp điện. Các kỹ thuật khác đ ể giám sát ESD bao gồm việc duy tr ì độ ẩ m không khí tr ê n mức độ ẩm t ố i thi ể u được quy định (thường >25%); và thổi không khí đã được i on hóa bằng nguồn a.c., v ì th ế mà nó được trung hòa t ổ ng thể nhưng c ó t í nh d ẫ n hơn so với không khí bình thường ở cùng một độ ẩ m. Nơi có các yêu c ầ u giảm ESD b ổ sung như thế trong một lắp đặt thì cần được quy định rõ ràng trong hướng dẫn lắp đặt, hoặc là trong phần các yêu cầu xây d ựng chi tiết, hoặc là trong tiêu ch í đạt được và các phương pháp thử nghiệm được sử dụng để xác minh tính hiệu quả của chúng. B.6.13 . Bất cứ bảo v ệ vật l ý bổ sung được yêu cầu Như thảo l uận trong ph ầ n B.3.3, môi trường vật lý dự đoán hợp lý mà hệ thống an toàn phải chịu đựng được trong vòng đời dự đoán hợp lý của n ó cần được đánh giá r õ ràng trong dự á n; người thiết kế biết cách nhận ra các đặc tính điện từ, do đó các đặc t í nh đó được duy tr ì đ ầ y đủ trong suốt vòng đời. Tron g suốt lắp đặt hệ thống, có thể c ầ n áp dụng các biện pháp suy g iảm vật l ý bổ sun g đ ể hệ thốn g vẫn duy trì được đ ủ an toàn tr ong suốt v ò ng đời. Các biện pháp suy giảm bao gồm mái che hoặc các vỏ bọc đ ể tránh mưa và tuyết, điều hòa kh ô ng kh í hoặc máy sưởi để tránh sự ngưng tụ nước, các nền hoặc khung chống rung... Nơi có các yêu c ầ u bảo vệ đó cho lắp đặt, thì chúng cần được quy định rõ ràng trong các hướng dẫn lắp đặt, hoặc là trong ph ầ n các y ê u cầu xây dựng chi tiết, hoặc là các đặc tính đạt được, và các biện pháp thử nghiệm sử d ụng để xác minh hệ thống đang đáp ứng được các đặc t í nh điện từ y ê u cầu. B.6.14 . Các yêu cầu về tiếp đất và đấu nối Cấ u trúc nối đất phải cung cấp một mạng đẳng th ế trong dải tần số quy định (ví dụ: để xử l ý các quá áp, quá độ và các d ò ng nhiễu RF...). Dả i tần số cần được xác định và cấu trúc nối đất được thiết kế và xây dựng tạo ra trở kháng đủ thấp, cho các tần số và dòng điện được quan tâm đ ể đạt được mức độ đẳng th ế yêu cầu. B.7 . Vận hành và bảo d ưỡ ng B.7.1 . Hướng dẫn sử dụng bao gồm các thủ tục vận hành cần thiết để duy trì đầy đủ các đặc t í nh đ iện từ Các hướng dẫn cần mô tả các thông s ố môi trường vật lý và thông số điện từ của hệ thống an toàn một cách rõ ràng, cộng v ớ i t ấ t cả công việc mà người sử dụng c ầ n làm trong các giai đoạn của vòng đời đảm bảo hệ thống đó duy trì được các đặc tính điện và vật lý, đảm bảo an toàn đầy đủ trong vòng đời dự đoán. Bao gồm các chế độ hoạt động cần thiết để bảo toàn các đặc tính EMC và an toàn chức năng. Nó cần có các thông đ ể lập kế hoạch bảo dưỡng nhằm duy tr ì các đặc tính điện từ một cách đầy đủ trong suốt vòng đời dự đoán, v í dụ thử nghiệm/thay thế bộ khử quá độ, pin... trước khi các đặc t í nh c ủ a chúng xuống cấp qu á nhiều. Các hướng dẫn cũng c ầ n quy định việc làm sạch vật liệu, các kỹ thuật và th ủ tục cần được sử dụng để giữ g ì n các đặc t í nh điện từ trong suốt vòng đời dự kiến (như: không sơn l ê n các vùng liên kết xác định, không sử dụng các bàn chải dây ở các vùng được mạ...). Các cơ sở sản xuất cũng cần phải cung cấp hướng dẫn cho người dùng tương tự như các khách hàng tiềm năng. Những thông tin này giúp nhà thiết kế hệ thống an toàn lựa chọn sản ph ẩ m nào, các vùng điện từ nào và/hoặc vùng vật lý nào để đạt sản phẩm vào trong đó, và liệu các vùng mới cần được tạo ra để bảo vệ cá c sản ph ẩ m đó (bằng cách sử dụng các kỹ thuật suy giảm vật lý và/hoặc điện từ (xem B.4.7 và B.4.8)). B.7.2 . Các thủ tục b ả o dưỡng liên quan đến các đ ặc tính đ iệ n từ Nhà thiết kế cần cung cấp các hướng dẫn để duy trì tương thích điện từ (phát xạ và miễn nhiễm) một cách phù hợp cho hệ thống trong sổ tay hướng dẫn bảo trì chung để công việc bảo tr ì được thực hiện một cách an toàn. CH Ú TH Í CH: Sửa chữa bảo tr ì và nâng cấp không nên sau bất kỳ một kh í a cạnh trạng thái xây dựng đ ể đạt được các đặc tính điện từ, vật lý v ề chức năng yêu cầu trong suốt vòng đờ i dự đoán. Quy tắc chung là “không thiết kế nếu n ó không thể sửa chữa” và đây là lời khuy ê n hữu ích cho các thiết bị lớn, c ó giá trị cao, và được kỳ vọng có thời gian sống dài, hoặc được lắp đặt vĩnh c ử u. Nhưng một số đồ gia dụng, hàng tiêu dùng, các s ả n phẩm có thể tích lớn hoặc rẻ tiền thì không bao giờ được bảo trì hoặc sửa chữa trong thời gian sống - vì thế thiết kế an toàn chức năng có thể có nhiều thách thức hơn, đặc biệt l à do những sản ph ẩ m này thường được bán với s ố lượng lớn, vì th ế rất nhi ề u ngư ờ i có th ể gặp c á c rủ i ro an toàn và ở b ấ t kỳ thời gian nào. Phần lớn hoặc tất cả các thanh tra hoặc thử nghiệm v ề vật lý và điện từ có thể được yêu cầu sau khi việc sửa chữa hoặc nâng cấp đ ể đảm bảo đặc t í nh điện từ trong suốt thời gian sống còn lại. M ỗ i hoạt động bảo dư ỡn g, sửa chữa hoặc là nâng cấp có th ể được qu y định v ì đang được thực hiện b ở i người sử dụng, bởi cơ s ở sản xu ấ t đầu tiên hoặc bởi một thành phần thứ ba xác định. Và một đi ề u quan trọng là tất cả những g ì liên quan được yêu cầu thực hiện, người được y ê u c ầ u thực hiện, và th ờ i gian thực hiện phải rõ ràng. Đôi khi việc bảo dưỡng yêu cầu gỡ b ỏ hoặc tháo rời các thành phần đã lắp đặt nào đ ó (như cửa ra v à o, tấm truy nhập...) đang được cung cấp để đảm bảo các đặc t í nh điện từ. Những người đang thực hiện bảo dưỡng cần phải được cảnh báo về các rủi ro được liên hệ với b ấ t kỳ hư hỏng do sự suy giảm tính miễn nhiễm. Mặc dù điều đó có thể được thực hiện trong sổ tay hướng dẫn, d ấ u hiệu cảnh báo hoặc c á c cảnh báo nên được gián lên tr ê n hoặc gần thi ế t bị đang giám sát. Lấy lại trạng thái hoạt động b ì nh thường của hệ thống, thực hiện bằng tay hoặc tự động, sẽ được thực hiện trong trường hợp vắng mặt bất kỳ r ủ i ro nào dự đoán được. B.7.3 . Các thay đổi m ôi trường điện từ bên ngoài đ ể đ ối phó với các mố i đe dọa đ iệ n từ mới phát sinh kh ô ng đ ược đặt ra trong thiết kế ban đầu. Các giới hạn c ầ n được á p dụng trong hoạt động của thiết bị khác không thể đạt được mức đầy đ ủ về tương thích điện từ li ê n quan đ ế n thiết bị trong hệ thống an toàn. Điều đó có thể b a o gồm các hạn chế về khoảng cách tới các thiết b ị khác, bao gồm thiết bị phát di động (đặc bi ệ t là điện thoại di động, các thiết b ị cầm tay, nhưng có thể bao gồm c á c máy phát vô tuyến di động khác bao gồm Wifi, Bluetooth và các loại tương t ự). CHÚ TH Í CH: Trong một vài ứng dụng, giám sát môi trường đ iện từ bên ngoài là c ầ n thiết và t h iết thực. V í dụ máy bay chỉ đi trong các tuyến đường được thiết k ế để tránh những vùng đ ược biết c ó cường độ trường cao và tiếp viên trưởng c ó th ẩ m quyền giám sát việc sử dụng thiết bị điện tử c á nhân c ủ a nhân viên hoặc h à nh khách. B.7.4 . Kỹ thuật tháo dỡ/lắp ghép đ ể duy trì đ ược các đặc tính EMC Người thiết kế nên cung c ấ p cho người sử dụng các hướng d ẫ n phù h ợ p trong việc tháo dỡ và lắp ghép lại, v í dụ để sửa chữa hoặc b ả o dư ỡ ng, mà không suy giảm các đặc tính điện từ của hệ thống liên quan đ ế n an toàn, th ì cái g ì là cần thi ế t cho việc đảm bảo duy tr ì các rủi ro ch ấ p nhận được. Trong một số trường hợp, đặc biệt là nơi các m ứ c an toàn tổng thể là l ớ n, các hướng dẫn phải bao gồm các yêu cầu đ ể xác minh hoặc công nhận hiệu lực các đặc tính điện từ của hệ thống sau khi lắp ráp, sử d ụng các kỹ thuật tương tự với c á c đ ề cập trong B.7.5 (thử nghiệm đ ị nh kỳ) hoặc như mô tả trong đi ề u 8 và đi ề u 9. B.7 . 5 . Thử nghiệm đ ịnh kỳ (thử nghiệm bằng ch ứ ng) của các thành phần quan trọng đối với các đặc tính tương thích điện từ (ví dụ các bộ triệt quá độ, che ch ắ n, các tiếp đất và các kết n ố i...) Một số thiết b ị có thể bị quá tải hoặc bị ảnh hưởng do ăn mòn hoặc l ã o hóa trong thời gian sống, ví dụ: các bộ ức chế quá độ ch ỉ được ước lượng đối với một số quá độ cho trước của các nguồn năng lượng cho trước, v ì thế cần được xem xét để có thời gian sống hoạt động xác định trong môi trường điện từ cho trước. Các đặc tính về điện của khớp và đệm trong che chắn có thể bị xuống cấp do ăn mòn và ma sát. Nơi các đặc tính điện từ của thiết b ị đóng vai trò quan tr ọng trong việc duy tr ì đặc t í nh điện từ mong muốn của hệ thống liê n quan đến an toàn, thì người thiết kế cần cung cấp cho người sử dụng các hướng dẫn phù hợp theo thử nghiệm định kỳ (thử nghiệm kiểm chứng) đ ể đảm bảo duy trì được các đặc tính điện từ c ầ n thiết cho hệ thống liên quan đến an toàn. Một thay thế cho th ử nghiệm kiểm chứng có thể sử dụng một chế độ bảo dưỡng đ ã được lập kế hoạch, như m ô tả ngắn gọn trong B.7.6. C ó nhiều loại thử nghiệm kiểm chứng c ó thể có hiệu quả, ví dụ xem xét bằng mắt (cho các nguy hại về t ấ m đệm, đứt dây...); kiểm tra/th ử nghiệm về điện (trở kháng tiếp xúc, điện áp gim, dòng điện đỉnh...); kiểm nghiệm các đặc t í nh điện từ (hiệu quả che chắn, sự suy giảm bộ lọc....)... Khoảng thời gian giữa các thử nghiệm ki ể m chứng cần phải được xác định dựa tr ê n t ỷ lệ biết trước về sự xuống cấp của các thiết bị, và í t hơn nhiều so với thời gian mà sự suy giảm được dự tính tr ở n ê n không chấp nhận được. Mức an toàn tổng thể của hệ thống liên quan đến an toàn càng cao, thì khoảng cách giữa các thử nghiệm ki ể m chứng ngắn hơn, và chính các bài thử nghiệm kiểm chứng cần sâu sắc và nghiêm ngặt hơn. Nơi thiết b ị đang tr ở nên xuống cấp quá mức, đối với mức an toàn tổng th ể cho trước, cần cung cấp các hướng dẫn cân đối để sửa chữa, thay thế một c á ch chính xác (xem B.7.4) nhằm duy trì được các đặc t í nh điện từ cần thi ế t của hệ thống liên quan đến an toàn trong suốt thời gian sống dự đoán. Các th ử nghiệm ki ể m chứng định k ỳ có thể đỡ tốn kém hơn nếu các thiết bị được thiết kế sao cho dễ dàng được thử nghiệm và thay thế khi c ầ n thiết. B.7.6 . Các thay th ế đ ị nh kỳ của các th iế t bị quan trọng dễ b ị xuống c ấ p hoặc quá tả i /ăn mòn do sử dụng quá nhiều theo thời gian (ví dụ các bộ tr iệ t quá độ) Một số thiết bị liên quan đặc t í nh điện từ có thời gian sống b ị giới hạn. Một số sẽ bị quá tải/ăn mòn do các quá độ về dòng điện/điện á p có t í nh lặp đi lặp lại hoặc các ảnh hưởng về mặt vật lý quá mức. Những thiết bị như thế có thể yêu c ầ u các chế độ bảo dưỡng có kế hoạch, đi ề u đó có thể đỡ tốn kém hơn nếu các thiết bị được thiết kế v ì th ế ch ú ng dễ dàng được thử nghiệm và thay th ế khi cần thiết. V í dụ: các thiết bị b ả o vệ tăng vọt điện áp, các bộ lọc được kết nối với nguồn a.c. hoặc c á c cáp d ài, các bộ đệm xung quanh c ử a, pin cho các bộ nhớ chương trình... B.8 . Sửa đ ổi và nâng c ấ p (phần cứng và phần mềm) B.8.1 . Đánh g i á hiệu quả của các sửa đổi và nâng cấp được đề xuất về các đ ặ c tính điện từ của hệ th ố ng liên quan đến an toàn đư ợ c quan tâm và bất kỳ hệ thống li ê n quan đến an toàn khác có th ì b ị ảnh hư ở ng. Các đặc tính điện từ của hệ thống liên quan đến an toàn cần được bảo dưỡng tr ong suốt thời gian sống dự kiến, bất chấp các sửa đổi, nâng c ấ p... Trước khi thực hiện bất kỳ một sự sửa đ ổ i hoặc nâng cấp nào, các tác động l ê n các đặc t í nh điện từ của hệ thống liên quan đến an toàn cần được đánh giá. Miễn nhiễm điện từ của hệ thống đã chỉnh sửa/nâng c ấ p cần được bảo dưỡng ở các mức chấp nhận được đối với môi trư ờ ng điện từ và mức an to à n t ổ ng th ể cho trước. Các bức xạ cũng cần phải được giới hạn để tránh ảnh hư ở ng tớ i các hệ thống khác, đặc biệt n ế u chúng có liên quan đ ế n an toàn điện từ. Mục đích này của việc đánh giá là để biết được v ị trí ch ỉ nh sửa và nâng c ấ p các đặc t í nh điện từ của hệ thống li ê n quan đ ế n an toàn c ó thể xuống cấp ở mức không chấp nhận được. Ở chỗ các đánh giá này cho biết có thể xảy ra sự xuống c ấ p quá mức, điều đó r ấ t c ầ n thiết đ ể xác định hành động phù hợp. Những hành động n à y cần đảm bảo rằng sau khi thực hiện ch ỉ nh sửa hoặc nâng c ấ p hệ thống tr ê n thực t ế th ì sẽ đạt được đ ầ y đủ các đặc t í nh điện từ đối với các rủi ro ch ấ p nhận được (theo mức an toàn t ổ ng thể). Kết quả của đánh giá này s ẽ l à các hướng dẫn mô tả b ấ t kỳ sự thay đ ổ i c ầ n thi ế t để thiết kế chỉnh s ử a/nâng cấp, và bất kỳ sự xây dựng cần thiết n à o cho các thực hiện được chi ti ế t của sự c h ỉ nh sửa/nâng cấp. Một sự chỉnh sửa hoặc nâng c ấ p có thể y ê u cầu ch ỉ nh sửa, nâng c ấ p hoặc b ổ sung biện pháp suy giảm điện từ như che chắn, lọc, ngăn chặn quá độ... Những hư ớ ng dẫn này cần được đưa ra cho c á c c á nhân phù hợp, và phải bao gồm các yêu cầu đối với việc xác minh và công nhận hiệu lực các đặc tính điện từ của hệ thống sau khi thực hiện chỉnh sửa/nâng cấp. Phụ thuộc vào mức an toàn tổng th ể mà có thể sử dụng kỹ thuật tương tự với các kỹ thuật đã đề cập trong B.7.5 (thử nghiệm định kỳ), hoặc như mô tả ở điều 8 và điều 9. B.8.2 . Đảm b ả o rằng các sửa đổi và nâng c ấ p kh ô ng làm giảm các đặc tính điện từ xuống dưới mức ch ấ p nhận được, đ ối với hệ th ố ng liên quan đ ế n an toàn đ ư ợc quan tâm và bất kỳ h ệ th ố ng liên quan đến an toàn khác có thể b ị ảnh hưởng. Các ch ỉ nh sửa và nâng cấp (các cấu trúc cơ học, phần cứng hoặc phần mềm) để thiết kế và xây dựng thiết b ị hoặc hệ thống có thể ảnh hưởng tới việc đạt được các đặc tính điện tử và đặc tính vật lý cần thiết trong vòng đời dự đoán hợp l ý . V ì các th ủ tục và kỹ thuật cần thi ế t ở đây li ê n quan đến thiết k ế , xem B.5. Mỗi một hành động ch ỉ nh sửa hoặc nâng cấp có th ể được quy định r õ đang được thực hiện bởi người sử dụng, b ở i cơ sở sản xuất đầu tiên, hoặc bởi bên thứ ba cụ th ể . Điều đó r ấ t quan trọng trong việc tạo sự rõ ràng toàn bộ bao gồm những cái nào được yêu cầu phải làm, người nào được y ê u c ầ u thực hiện việc đó, thời điểm nào được yêu cầu đ ể thực hiện. PHỤ LỤC C (Tham khảo) THÔNG TIN LIÊN QUAN ĐẾN TIÊU CHÍ TÍNH NĂNG Các B ả ng C.1 và C.2 là tổng quan về các ảnh hưởng cho phép trong các bài thử nghiệm miễn nhiễm ở các chức năng khác nhau, đ ó là các chức năng liên quan đến sự không an toàn và các chức năng liên quan đến sự an toàn. Trong đó xem xét t á m ảnh h ưởn g có th ể có. Bảng C.1 tham chi ế u vị tr í thiết b ị liên quan và Bảng C.2 tham chiếu v ị tr í trong t ổ ng thể hệ th ố ng liên quan đến an toàn. Hai bảng này đưa ra cách tiếp cận mà có thể được áp dụng trong việc xác định các ảnh hưởng cho phép trong suốt các bài thử nghiệm. Những ảnh hưởng này phụ thuộc vào các yếu tố: - Loại chức năng (chức năng li ê n quan đ ế n an toàn hoặc chức năng không liên quan đ ế n an toàn), và - Loại bài th ử nghiệm (thử nghiệm EMC b ì nh thường hay thử nghi ệ m an toàn EMC). Bảng C.1 - Những ảnh hưởng cho phép trong thử nghiệm m iễ n nhiễm về chức năng của thiết b ị Chức năng liên quan đến an toàn Chức năng không liên quan đến an toàn Thử nghiệm EMC bình thường Thử nghiệm EMC an toàn Thử nghiệm EMC bình thường Ảnh hư ở ng trong quá trình thử nghiệm Hiện t ư ợng điện từ li ê n tục Hiện t ư ợng điện từ quá độ trong thời gian ngắn và thời gian dài Hiện tượng điện từ liên tục Hiện tượng điện từ quá độ trong thời gian ngắn và thời gian dài Hiện tượng điện từ liên tục Hiện tượng điện từ quá độ trong thời gian ngắn Hiện tượng điện từ quá độ thời gian dài 1 Chức năng không b ị ảnh hưởng Luôn được phép Luôn được phép Luôn được phép Lu ô n được phép Luôn được phép Luôn được phép Luôn được phép 2 Những suy giảm về tính n ă ng có thể lặp lại, thông tin suy giảm được cung c ấ p (suy giảm không cần thiết phải phát hiện được bằng phương pháp chu ẩ n đoán tự động) Chỉ cho phép trong gi ớ i hạn quy định Cho phép Cho phép Cho phép Ch ỉ cho phép trong giới hạn quy định Cho phép nhưng không cần cung cấp thông tin Cho phép nhưng không cần c ung cấp thông tin 3 Tạm thời mất chức năng h o ạt động như dự ki ế n sau thử nghiệm (tự khôi phục) + hỏng hóc có thể phát hiện được nhờ chu ẩ n đoán tự động (thông tin h ỏ ng hóc được cung cấp) Không cho phép (chức năng phải không hỏng hóc, hoạt động không bị nhiễu b ì nh thường được y ê u c ầ u do phản ứng EMC b ì nh thường Cho phép Cho phép Cho phép Không cho phép Cho phép Cho phép 4 Tạm thời mất chức năng, hoạt động như dự kiến sau thử nghiệm (tự khôi phục) + hỏng hóc không thể phát hiện được bằng các chẩn đo á n tự động (b ê n trong hoặc bên ngoài t hiết b ị đang kiểm tra) Không cho phép Không cho phép (yếu tố quy đ ị nh FS chiếm ưu thế) Không cho ph é p Không cho phép Không cho phép Cho phép Cho phép 5 Tạm th ờ i m ấ t chức năng, yêu cầu sự can thiệp của người điều hành hoặc thiết lập lại đ ể khôi phục + hỏng hóc có thể phát hiện được nhờ chuẩn đoán (thông tin hỏng hóc được cung c ấ p) Không cho phép (yêu cầu EMC bình thường chiếm ưu thế tức là chức năng này không được hỏng hóc) Cho ph é p Cho phép Cho ph ép Không cho phép Kh ô ng cho phép Cho phép 6 Tạm thời mất chức năng, yêu cầu sự can thiệt của người điều hành thiết tập lại để khôi phục + hỏng hóc không có khả năng phát hiện bằng chẩn đoán tự động ( bên ngoài hoặc bên trong thiết bị cần đo) Không cho phép Không cho phép (trừ hỏng h ó c an toàn) Không cho phép (trừ hỏng hóc an toàn) Không cho phép (trừ h ỏ ng hóc an toàn) Khôn g cho phép Không cho phép Cho phép 7 Như hàng 5, tuy nhi ê n không hồi phục (bao gồm c ả m ố i nguy hại) Không cho phép (EMC b ì nh thư ờ ng yêu cầu trội hơn) Không cho phép (EMC b ì nh thường yêu cầu trội hơn) Cho phép Cho phép Khôn g cho phép Không cho phép Không cho phép 8 Như 6 tuy nhiên không hồi phục (bao gồm cả m ố i nguy hại) Không cho phép Không cho ph é p Không cho phép (trừ h ỏ ng hóc an toàn) Không cho phép (trừ hỏng hóc an toàn) Khôn g cho phép Không cho phép Không cho phép Ghi chú: Hiện tượng điện từ quá độ thời gian ng ắ n được xem xét ở đây: ESD, xung đột biến nhanh (burst), quá áp Hiện tượng điện từ quá độ thời gian dà i được xem xét ở đây; h iệ n tượng sụt á p và ngắt điện Bảng C.2 - Những ảnh hưởng cho phép trong thời gian thử nghiệm chức năng củ a hệ thống STT Ảnh h ư ởng trong quá trình thử nghiệm Chức năng liên quan đến an toàn Chức năng không liên quan đến an toàn Thử nghiệm EMC bình thường Th ử nghiệm an toàn EMC Thử nghiệm EMC b ì nh thường Hiện tượng điện từ li ê n tục Hiện tượng điện từ quá độ thời gian ngắn và thời gian dài Hiện tượng điện từ li ê n tục Hiện tượng điện từ quá độ thời gian ngắn và thời gian dài Hiện tượng điện từ li ê n tục Hiện tượng điện từ quá độ thời gian ngắn Hiện tượng điện từ qu á độ thời gian dài 1 Chức năng không bị nhiễu Luôn được phép Luôn được phép Luôn được ph é p Lu ô n được phép Luôn được phép Luôn được phép Luôn được phép 2 Mất chức năng, hoạt động như dự kiến sau thử nghiệm (tự khôi phục) + phản ứ ng đối với sự cố như được quy định được thực hiện Không cho phép (chức năng phải kh ô ng hỏng hóc, hoạt động bình thường không b ị ảnh hư ở ng của nhiễu bởi v ì phản ứng của EMC b ì nh thường) Cho phép Cho phép Cho ph é p Cho phép Cho phép Cho phép 3 Tạm thời mất chức năng, hoạt động như dự kiến sau cuộc thử nghiệm (tự khôi phục) + phản ứng đối với sự cố như đã quy định không được thực hiện Không cho phép Không cho phép (yếu tố qui định an toàn chức năng trội hơn) Không cho phép Không cho phép Không cho phép Cho phép Cho phép 4 Tạm thời mất chức năng đòi hỏi sự can thiệp của nhà điều hành hoặc thiết lập lại để phục hồi. + phản ứ ng sự cố xác định được thực hiện Không cho phép (EMC thông thường yêu c ầ u trội hơn chức năng không được hỏng hóc) Cho phép Cho phép Cho phép Không cho phép Không cho phép cho phép 5 Tạm thời mất chức năng đòi hỏi sự can thiệp của nhà điều hành hoặc thiết lập lại để phục hồi + phản ứng sự cố xác định không được thực hiện Không cho phép Không cho ph é p (ngoại trừ h ỏ ng hóc an toàn) Không cho phép (ngoại trừ hỏng hóc an toàn) Không cho ph é p (ngoại hỏng hóc an toàn) Không cho phép Không cho ph é p Cho phép 6 Như hàng 4, tuy nhiên không khôi phục (bao gồm cả nguy hại) Không cho phép (EMC thông thường yêu cầu trội hơn) Không cho phép (thông thường yêu cầu EMC trội hơn) Cho phép Cho phép Không cho phép Không cho phép Không cho ph é p 7 Như hàng 5, tuy nhiên không khôi phục (bao gồm cả nguy hại) Không cho phép Không cho phép Không cho phép (ngoại trừ h ỏ ng hóc an toàn) Không cho phép (ngoại trừ hỏng hóc an toàn) Không cho phép Không cho ph é p Không cho ph é p CH Ú THÍCH: H iệ n tượng điện từ quá độ thời gian ngắn được xem x é t ở đây: ESD, xung đột b iế n nhanh (b u rst), quá áp Hiện tượng điện từ quá độ thời gian dài được xem xét ở đây; hi ệ n tượng sụt áp và ngắt điện PHỤ LỤC D (Tham khảo) MỐI QUAN HỆ GIỮA HỆ THỐNG, THIẾT BỊ VÀ SẢN PHẨM LIÊN QUAN ĐẾN AN TOÀN, VÀ CÁC THÔNG SỐ KỸ THUẬT CỦA CHÚNG D.1 . M ối quan hệ giữa hệ th ố ng liên quan đến an toàn, thiết b ị v ề sản phẩm Phụ lục này giải thích về các mối quan hệ giữa các thuật ngữ hệ thống liên quan đến an toàn, thi ế t bị, sản ph ẩ m được sử dụng trong tiêu chuẩn này. Với mục đích của tiêu chu ẩ n này, một hệ thống liên quan đến an toàn có thể được hiểu là sự k ế t hợp của một hoặc một vài phần tử thiết bị. Trong đó mỗi một phần tử của thiết bị lại là kết quả của sự k ế t hợp một hoặc nhiều sản phẩm. Nội dung đó được thể hiện ở H ì nh D.1 dưới đây. Hình D.1 - M ối quan hệ giữa hệ th ố ng liên quan tới an toàn với các thiết b ị và các sản phẩm D.1.2 . Hệ th ố ng liên quan đến an toàn Hệ thống liên quan đến an toàn là sự kết hợp của tất cả các phần tử thiết bị trong hệ th ố ng liên quan đến an toàn được thiết kế. D.1.3 . Sản phẩm Một sản ph ẩ m l à một phần tử được bán trên thị trường, các phần t ử này từ các cơ s ở sản xuất hoặc các đại lý của chúng, ví dụ như máy t í nh c ô ng nghiệp, bộ khuếch đại... Các sản ph ẩ m có thể là các mặt hàng chu ẩ n được sản xuất hàng loạt, hoặc là mặt hàng được đặt hàng hoặc là các mặt hàng được thiết kế riêng biệt cho một mục đ í ch đặc biệt hoặc của hệ thống. D.1.4 . Thiết bị Thuật ngữ hệ thống liên quan đến an toàn và sản ph ẩ m được sử dụng một cách rất ch í nh xác trong tiêu chuẩn này. Nhưng thuật ngữ thiết bị sử dụng một cách chung chung và được sử dụng r ấ t rộng rãi trong các phân hệ, máy m ó c có thể có và ở các kết c ấ u của sản ph ẩ m, bao gồm cả ph ầ n tử mới hoặc cũ. D.2 . Mỗi quan h ệ giữa bộ phận làm giảm điện từ và th ô ng s ố điện từ D.2.1 . Thông s ố kỹ thuật của các yêu cầu an toàn (SRS) Môi trường điện từ tối đa mà hệ thống điện từ li ê n quan bị phơi nhiễm trong thời gian sống là cơ s ở để xác đ ị nh các thông số đặc trưng điện từ trong thông an toàn yêu cầu (Hình 2) D.2.2 . Th ô ng số kỹ thuật của các yêu cầu an toàn cho thiết b ị (ERS) ERS được tạo ra cho mỗi phần từ thi ế t bị trong hệ thống liên quan đến an toàn. Trong mỗi ERS có một thông số hiệu năng điện từ dựa tr ê n môi trường điện từ tối đa được dự ki ế n trong thời gian sống đối với mỗi ph ầ n tử cụ thể của thiết b ị . Công việc của các nhà thiết k ế hệ thống liên quan đến an toàn để đưa ra các thông số kỹ thuật của các y ê u c ầ u an toàn cho thiết bị (ERS) cho mỗi ph ầ n tử của thiết bị , bao g ồ m các thông số điện từ của nó. Các thông số điện từ trong mỗi ERS phụ thuộc vào các SRS và c ầ n phải lưu tâm tới các t ì nh huống có á p dụng các biện pháp làm giảm điện từ cung cấp áp dụng ở mức h ệ thống. Lưu ý rằng các thông số kỹ thuật của các y ê u c ầ u an to à n cho thiết bị (ERS) cũng cần thiết đ ể bảo v ệ các thi ế t bị kh ỏ i các nhiễu điện từ từ các thành phần khác của hệ thống liên quan đến an toàn đó, tức là phải bao gồm cả việc xem xét tương thích điện từ trong hệ thống. Việc áp dụng các khái niệm chia vùng điện từ là hữu í ch trong việc thiết kế các biện pháp làm giảm điện từ (xem IEC 61000-5-6). Nh ì n chung, tài liệu này giả định rằng các nhà thiết k ế hệ thống an toàn đưa ra thông số kỹ thuật của các y ê u c ầ u an toàn cho thiết bị (ERS) , và các nhà thiết kế thiết b ị khác nhau (làm việc cùng nhau hoặc cho các tổ chức cung c ấ p) chọn các sản phẩm để sử dụng trong các ph ầ n tử thiết bị tuân theo thông số y ê u c ầ u thiết b ị. Đây là trường hợp đặc trưng cho khu công nghiệp lớn hoặc là các lắp đặt thương mại. Tuy nhi ê n, ở hệ thống liên quan đến an toàn đ ủ nhỏ, thông số y ê u cầu thiết b ị (ERS) có th ể không cần thiết. D.2.3 . Thông số kỹ thuật sản phẩm Các thông số này do các nhà sản xuất sản ph ẩ m quy định cho sản phẩm của m ì nh, bao gồm các thông số hiệu năng điện từ và các thông số này thường liên quan đến các tiêu chu ẩ n IEC EMC. Tuy nhiên, phải hiểu rằng các thông số kỹ thuật s ả n phẩm c ó th ể được dựa trên hiểu biết chung về các yêu cầu điện từ hơn là hiểu biết chi tiết về thông số kỹ thuật của các thông số kỹ thuật của các yêu cầu an toàn (SRS) hoặc thông số kỹ thuật của các yêu cầu an toàn cho thiết bị (ERS) cho một hệ thống liên quan cụ thể. Điều này có nghĩa là thông số kỹ thuật sản phẩm có thể không đáp ứng được hiệu năng điện từ mà ERS yêu cầu cho một hệ thống liên quan đến an toàn cho trước. Công việc của các nhà thiết kế phần t ử thiết b ị là để đạt được thông số điện từ trong ERS của nó, bằng cách sử dụng các thông số kỹ thuật sản phẩm và những biện pháp giảm điện từ như mô tả tr ong D.2.4 dưới đây. Điều này cũng cần phải kể đến khả năng can nhiễu giữa các sản ph ẩ m cấu thành khác nhau của thiết bị đó. D.2.4 . T ổ ng quan về các m ố i quan hệ giữa SRS, các ERS khác nhau, và các thông số kỹ thuật sản phẩm Hình D.2 - Quá trình đạt được các thông số kỹ thuật điện từ trong SRS, khi dùng các s ả n phẩm thương mại sẵn có H ì nh D.2 đưa ra một ví dụ tổng quan về một quá trình mà trong đ ó các sản ph ẩ m thương mại sẵn có được sản xuất phù hợp với môi trường điện tối đa mà chúng có th ể gặp phải khi sử dụng trong hệ thống liên quan đến an toàn. Một hệ thống liên quan đến an toàn công nghiệp đi ể n hình sử dụng các s ả n phẩm mua từ các nhà sản xuất hoặc nhà phân phối danh mục sản ph ẩ m. Trong những trường hợp này, người thiết kế thiết bị s ẽ phải đối mặt với ERS có thông số điện từ nghiêm ngặt hơn so v ớ i thông số điện từ của yêu cầu kỹ thuật sản phẩm có sẵn trên thị trường, có thể c ầ n phải sử dụng các biện pháp làm giảm điện từ, tạo ra các miền điện từ theo yêu cầu, đ ã c ó thể sử dụng những sản ph ẩ m có sẵn trong thiết bị của họ mà v ẫ n phù hợp với thông số kỹ thuật của các yêu cầu an toàn cho thi ế t bị (ERS) của n ó . Trường hợp một phần tử đặc biệt không có sẵn trên thị trường th ì nhà thiết k ế thiết bị phải đặt mua. PHỤ LỤC E (Tham kh ả o) CÁC XEM XÉT VỀ HIỆN TƯỢNG ĐIỆN TỪ VÀ MỨC AN TOÀN TỔNG THỂ Phụ lục này giải thích một số xem x é t trong th ả o luận về hiện tượng điện từ và mức an toàn tổng thể. M ô tả định lượng miễn nhiễm đối với hiện tượng điện từ trong thực tế được thiết lập bằng cách đưa ra các th ử nghiệm miễn nhiễm phù h ợ p, các mức thử nghiệm miễn nhiễm và tiêu chí t í nh năng cụ thể phù hợp. Đây là một công việc kh ó và quan trọng v ì c ó nhiều tiếp cận và chiến lược khác nhau đối với tương thích điện từ, và các vùng an toàn chức năng phải được xem xét và đưa ra đánh giá cùng nhau. Cách tiếp cận theo lớp để thu được các mức miễn nhiễm điện từ đối với EMC có thể được minh họa như Hình E.1 (chi tiết hơn xem IEC 61000-2-5). Đường cong (1) cho biết mật độ xác suất xảy ra nhiễu điện từ d o các phát xạ từ các nguồn ri ê ng biệt (đó l à mức nhiễu hệ thống). Đường cong (2) biểu diễn mật độ xác suất phản ứng miễn nhiễm của thiết bị đối với nhiễu điện từ. Đường cong này được hình thành từ các giá tr ị đ ị nh lượng rời rạc. Đường cong này cho biết thường th ì các thiết b ị thường có mức miễn nhiễm cao hơn miễn nhiễm được y ê u cầu (thử nghiệm miễn nhiễm thường ch ỉ quan tâm tới các mức được y ê u c ầ u). Trong thực t ế miễn nhiễm có sự thay đổi do dung sai trong bản thân thiết bị và sự không ổn đ ị nh trong các thiết bị thử nghiệm và hiệu năng thử nghiệm. H ì nh E.1 - Các mức phát xạ/m iễ n nhiễm và mức tương thích, ví dụ các mức phát xạ/mi ễ n nhiễm đố i với một nguồn phát xạ và susceptor đơn, như một hàm của các biến độc lập (ví dụ như các biên độ xung đột biến nhanh (burst) và các mức cường độ trường) Trong mô t ả định lượng của trường h ợ p này, mức tương thích được gi ớ i thiệu và lựa chọn như một lo ạ i mức tham khảo cho việc mô tả nhiễu. Các mức tương thích đối với các hiện tượng điện từ khác nhau được đưa ra ở v í dụ trong IEC 61000-2-5. Các mức đ ó có thể được sử dụng như là đi ể m bắt đầu thu được mức miễn nhiễm, mức miễn nhiễm này thường phải cao hơn mức tương thích. Kết quả là, tương thích điện từ chỉ c ó thể đạt được khi phát xạ và mức miễn nhi ễ m được kiểm soát ở mỗi vị trí, mức nhiễu đó từ các phát xạ tích lũy đủ thấp hơn mức miễn nhiễm đối với mỗi máy móc, thiết bị và hệ thống đặt ở cùng một vị trí. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các mức tương thích c ó th ể phụ thuộc hiện tượng, thời gian hoặc v ị tr í . Từ h ì nh dạng hai đường cong trong H ì nh E.1 có thể kết luận rằng khi tăng bi ê n độ giữa các mức tương thích v ề mức miễn nhiễm được áp dụng c ó th ể d ẫ n tới t ì nh huống gi ảm can nhiễu, do đó tương thích điện từ tốt hơn. Trong thực tế, các mức miễn nhiễm được tính toán sao cho phần giao nhau giữa đường cong mô tả các mức nhiễu và đường cong mô t ả các mức miễn nhiễm trong khoảng vài ph ầ n trăm (trong H ì nh E.1 lên tới 5%). Tiếp cận này đại diện cho một thỏa thuận kỹ thuật/kinh t ế cho phép các mức miễn nhiễm cụ th ể mà các mức đó kh ô ng cao nhưng đủ để tránh can nhiễu trong một s ố trường hợp. Giao nhau 5% không có nghĩa l à can nhiễu 5% ở lắp đặt mà những thiết bị này được sử dụng. Xác suất của can nhiễu được suy ra thường thấp hơn nhiều so với kết quả theo phụ lục A.6 của IEC 61000-1-1. V ề mặt lý thuy ế t, c ó thể đạt được mức miễn nhiễm mà xác suất duy trì của can nhi ễ u duy trì dưới xác suất cho trước. Tuy nhiên trong thực tế, điều đó không được giải quy ế t một cách hợp lý, vì: a) Đường mật độ xác suất trong H ì nh E.1 cho biết thay đổi ch í nh của xác suất bức xạ và mi ễ n nhiễm và v ị trí mức tương thích và mi ễ n nhiễm. Hai đường này phụ thuộc vào hiện tượng, thời gian hoặc vị trí. Do đ ó , những hi ể u biết ti ề m năng về c á c đư ờ ng m ậ t độ xác su ấ t đối với một hiện tượng điện từ cụ thể ở một lắp đặt cụ thể kh ô ng th ể rập khuôn cho một hiện tượng điện từ và lắp đặt tùy ý. b) Ki ế n thức thực tế v ề các đường xác suất tương đ ố i ít đ ố i với hầu hết các hiện tượng điện từ. Thật vậy, thông tin chi tiết ch ỉ sẵn c ó cho một vài hiện tượng (v í d ụ thảo luận v ề việc bảo vệ chống sét và vùng các xung tăng vọt). Hiểu bi ế t hiện tại về những trường hợp này í t nhiều có liê n quan t ớ i bản thân hiện tượng điện từ (trong trường hợp sét đánh theo các đường isokeraunic), và không quá nhi ề u ảnh hưởng điện từ tác động lên một thiết bị. Thậm ch í đối với trường hợp có hiểu tương đối tốt về đường cong xác su ấ t, th ì có thể kỳ vọng là c ó hiểu tốt ở các khoảng của đồ thị có biên độ là một vài phần trăm hoặc vài chục phần trăm. Tuy nhiên, chúng không được xem xét đầy đủ khi nhìn vào yêu cầu xác suất như được định nghĩa bởi mức an toàn tổng th ể . Ở đây, các kỹ sư của một hệ thống liên quan đến an toàn phải t í nh đến xác suất hỏng hóc từ 10 - 5 đến 10 -9 trong một giờ (Xem Bảng 2) đối với một chức năng an toàn. Tiếp cận toán học này không thể liên quan tới hiện tượng điện từ v ì các kiến thức v ề môi trường điện từ là luôn là không đủ theo góc độ này. Đ ố i với h ỏ ng hóc phần cứng th ì dữ liệu sẵn có, sự cố đó không phải là trường h ợ p sự cố do hiện tượng điện từ. Từ những điều kiện biên này có thể kết luận rằng tr ong hầu h ế t các trường hợp sẽ không c ó bằng chứng và không có cách chứng minh nào đ ể tìm được mỗi tương quan thích hợp giữa mức tương thích điện từ của nhiễu trong một lắp đặt, m ứ c miễn nhiễm cho một phần t ử thiết bị mà được lắp đặ t như một phần của hệ thống liên quan đến an toàn trong lắp đặt như th ế và mức an toàn tổng thể để đạt được cho hệ thống đó. Tuy nhiên, không có mối quan hệ đó th ì kh ô ng một phân loại nào được thiết lập cho các mức mi ễ n nhiễm của thiết bị về mặt mức an toàn t ổ ng th ể . Chỉ có phương pháp thực nghiệm để suy ra được các mức miễn nhiễm phù hợp là quan tâm đến môi trường điện từ cụ th ể mà hệ thống liên quan đến an toàn dự kiến được sử dụng trong đó và xác định các mức mi ễ n nhiễm đối với an toàn chức năng bằng phương pháp lập luận kỹ thuật. Các mức tương t hích này c ó thể chỉ được sử dụng làm cơ sở để suy ra miễn nhiễm yêu cầu. Do k h ông có dữ l iệu xác suất n ê n c á c mức mi ễ n nhiễm thu được cơ bản phù hợp đối với tất c ả các hệ thống liên quan đến an toàn tr ong một môi trường cụ thể mà không phụ thuộc vào mức an toàn tổng thể được yêu cầu. V í dụ minh họa: khi xem xét hiện tượng miễn nhiễm đối với cường độ trường điện từ bức xạ, có hai trường hợp có thể xảy ra: a) N ế u đánh giá tương ứng cho biết các trường điện từ RF mạnh không xuất hiện trong suốt th ờ i gian dự đoán của hệ thống liên quan đến an toàn (ví dụ loại trừ b ở i các phương pháp mang tính tổ chức), thậm ch í xem xét sử d ụng hoặc sử dụng sai dự đoán được, các mức thử nghiệm c ó thể dựa trên mức miễn nhiễm chu ẩ n. Mức miễn nhiễm này có thể thu được từ các chu ẩ n chung có thể áp dụng cho mỗi trường điện từ đang xem xét. Đi ề u này ch ỉ áp dụng cho dả i t ầ n số thuộc tiêu chuẩn sử dụng để thu được mức miễn nhiễm. Ngoài dải t ầ n số đó, các hướng dẫn khác có th ể được yêu cầu. Mức miễn nhiễm thu được có th ể được sử dụng mà không phụ thuộc vào mức an toàn tổng thể thiết lập cho lắp đặt đó. b) Nếu các máy phát vô tuyến cầm tay có thể được sử dụng xung quanh thiết bị li ê n quan, công việc của kỹ sư tương thích điện từ/an toàn là thu được mức cường độ trường tối đa từ những máy phát như th ế , và để xác định mức miễn nhiễm tư ơ ng ứng có thể á p d ụng. Thông thường, không có sự xác định một cách hợp lý nào của xác suất xảy ra các mức cường độ điện từ như thế (chúng thường x ả y ra trong trong suốt quá trình sửa chữa, bảo trì hoặc các hoạt động giám sát do bản ch ấ t của chúng không dự đoán được); ít nhất th ì cũng l à không theo cách để c ó m ố i quan hệ rõ ràng li ê n quan đến xác su ấ t rất th ấ p được cho phép đối với các mức an toàn tổng thể khác nhau. Do đó, miễn nhiễm đ ố i với thiết b ị phải được suy ra theo cách mà n ó miễn nhiễm đối với các cường độ trường kh ô ng phụ thuộc vào số lần xuất hiện của những mức này và vì thế c ũ ng không phụ thuộc vào mức an toàn tổng thể yêu cầu. Gi ớ i thiệu v ề các mức miễn nhiễm này, đạt được bằng các lý luận kỹ thuật, được xem là khả năng đơn gi ả n nhất để vượt qua các v ấ n đ ề về các tham số xác suất và tham số thống kê không biết. Nó cũng đưa ra, đồng thời và với độ tin cậy tối đa, rằng các mức cực đại đã được tính đến. Một l ợi í ch nữa của khái niệm xác định các mức miễn nhiễm tăng th ê m là nó dẫn đến một thực tế là không có các mức th ử nghiệm phụ thuộc vào mức an toàn t ổ ng thể (SIL) được yêu cầu. PHỤ LỤC F (Tham khảo) QUY HOẠCH AN TOÀN EMC F.1 . Cấu trúc cơ bản Quy hoạch EMC là một quá tr ì nh được xây dựng với một s ố bước và một số hành động . Cấ u trúc cơ bản cũng như m ỗ i quan hệ của nó với quá trình đảm bảo an toàn c ó thể được chứng minh bằng sơ đồ khối trong Hình F.1. F.2 . Các yêu cầu Các loại/đặc tính môi trường điện từ m à hệ thống li ê n quan đến an toàn được dự kiến hoạt động trong đ ó biểu diễn một trong các đầu vào của thông số kỹ thuật của các yêu cầu an toàn (SRS), SRS lại l à đầu vào th ô ng số yêu cầu kỹ thuật của hệ th ố ng và của t ấ t c ả các thiết bị trong đ ó . Dựa vào hiện tượng điện từ và các mức hiện t ư ợng điện từ trong môi tr ư ờng điện từ này mà đưa ra các b à i thử nghiệm miễn nhiễm và các bài thử nghiệm miễn nhiễm được kết hợp với ti ê u ch í t í nh năng phù hợp đối với thiết bị. Kết quả này trong một hoặc nhiều hơn một th ô ng số kỹ thuật của các y ê u cầu an toàn cho thiết bị (ERS) của thiết b ị dự kiến sử dụng trong h ệ thống an toàn liên quan. Đáp ứng thông số yêu cầu thiết b ị là đi ề u kiện tiên quy ế t đ ể đạt đ ư ợc an toàn chức năng đối với việc t í ch hợp thiết bị vào hệ thống liên quan đến an toàn. CH Ú TH Í CH: Có th ể c ầ n phải áp dụng các biện pháp làm giảm đ iện từ bổ sung cho các sản ph ẩ m thỏa mãn thông s ố yêu c ầ u thiết bị trong su ố t quá trình quy hoạch an toàn EMC. Trong nhi ề u trường hợp, mô tả môi trường điện từ tổng quát là toàn bộ đầu vào đ ể suy ra y ê u c ầ u miễn nhiễm thông số kỹ thuật của các yêu cầu an toàn cho thiết b ị (ERS). Tuy nhiên, trong một số trường hợp, mô tả chung này có th ể c ó sự đi ề u chỉnh do sự hiện diện của một số thiết bị đặc thù (như nh ó m hai thiết bị I SM) hoặc do thiết b ị sẽ được lắp đặt trong tương la i theo k ế hoạch. Đi ề u đó có th ể dẫn tới sự thay đổi trong môi trường điện từ. Vì thế phải xác định được liệu môi trường điện từ thực t ế có khác so với m ô i trường điện từ chung hay kh ô ng. Điều đ ó có th ể đưa đến các y ê u cầu miễn nhiễm đặc biệt tr ê n mức hệ thống c ũ ng như tr ê n mức thi ế t bị, và/hoặc các biện pháp làm giảm để giảm phát xạ hoặc đ ể cải thiện miễn nhiễm. F.3 . Dữ liệu hệ thống/thiết b ị Để đánh giá và để đảm bảo rằng cấu h ì nh t ổ ng hợp sẽ miễn nhiễm với nhiễu tiềm năng sinh ra bởi hệ thống và t ấ t cả các thiết b ị của nó (EMC nội) cũng như bởi các hệ thống và thiết bị trong môi tr ư ờng điện từ bên ngoài: tất cả các phần tử của thiết bị cần được nhận ra và mô t ả trong phần các kh í a cạnh của EMC. Mô tả này c ó thể dựa tr ê n các khảo sát w ebsite, các th ô ng số kỹ thuật, kinh nghiệm... Các nguồn nhiễu tiềm năng, các cơ ch ế ghép, và các giao diện c ầ n được nhận ra và cũng được mô tả. H ì nh F.1 - Quy hoạch an toàn EMC cho c á c hệ th ố ng l iê n quan đến an toàn F.4 . Ma tr ậ n EMC Trên cơ sở thiết bị cụ th ể , cần tạo ra một ma trận để phản ánh t ấ t cả các t ì nh huống nhiễu tiềm năng giữa tất cả các phần tử của thiết b ị và/hoặc các sản phẩm cả b ê n trong và b ê n ngoài hệ thống. Trong ma trận này, tất cả các chế độ hoạt động và t ấ t cả c á c kiểu ghép điện từ sẽ được xem xét F.5 . Phân tích/đánh giá Tất cả các trường hợp can nhiễu tiềm năng được phát hiện b ở i ma trận EMC cần được phân t í ch và đánh giá một cách có hệ thống. Hơn nữa, có thể phải định nghĩa tiêu chí cho biết quy mô và chiều sâu cần phải thực hiện đối với mỗi phép phân tích cụ th ể . F.6 . Các biện pháp/quy định Bên cạnh việc thi ế t b ị cần được định rõ là phải tuân th ủ các yêu cầu về miễn nhiễm, các biện pháp cần thiết có thể cần được s ử dụng đ ể đảm b ả o miễn nhiễm ở mức hệ thống. Trong trường hợp phân tích và đ á nh giá cho th ấ y can nhiễu có hại được dự đoán sẽ xảy ra, th ì biện pháp làm giảm bổ sung cần được sử dụng để tr ánh điều đó. Cần lưu ý l à các biện pháp tương ứng kh ôn g n ê n ch ỉ giới hạn ở việc làm tăng t í nh miễn nhi ễ m. Trong một số tr ư ờng h ợ p cụ th ể th ì á p dụng biện pháp làm giảm cho một nguồn nhiễu là thuận tiện hơn. F.7 . Xác m i nh/c ô ng nhận hiệu lực Đối với hệ thống liên quan đến an toàn, việc tuân th ủ các thông số kỹ thuật của các yêu cầu an toàn (SRS) ph ả i được chứng minh (xem điều 8). Đi ề u đó có th ể được thực hiện bằng quy hoạch thử nghiệm EMC cho h ệ thống đ ó . THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Các tài liệu chung liên quan đ ế n an toàn chức năng: [1] IEC Guide 107:1998, Electromagnetic compatibility - Guide to the draf ti ng of electromagnetic compatibility publications. Thông t i n k ỹ thuật v ề an to à n chức năng: [2] LIMNIOS, N. Arbres de dé f aillances. Paris: Editions Hermès, 1991. 183 p. (Handbook) Guidance document on EMC and Funct i onal Sa f ety, The IET, http://www.theiet.org/factfiles/EMC/index.cfm. [3] BROWN SJ. EMC and Sa f ety related Systems. Proceedings of the IEE International Con f erence on EMC, Coventry 1997. [4] JAEKEL, Be rn d. Considerations on immunity test levels and methods with regard to f unctional sa f ety. In LEWANDOWSK I , G. and JAN I SZEWSKI, JM (ed.). Electromagnetic Compatibility 2006. Wroclaw: O f icyna Wydawnicza Politechniki Wroclawskiej, 2006, p. 187-192, ISBN 83-7085-947-X. [5] ARMSTRONG, Keith. Why EMC Immunity Testing is Inadequate for Functional Sa f ety, 2004 IEEE International EMC Symposium, Santa Clara, Cali f o rn ia, USA, August 9-13 2004, ISBN 0-7803- 8443-1, pp 145-149. Also published in Con f ormity, March 2005, pp 15-23, http://www.conformity.com. [6] ARMSTRONG, Keith. Design and Mitigation Techniques for EMC for Functional Sa f ety, 2006 IEEE International EMC Symposium, 14-18 August 2006, Portland, Oregon, USA, ISBN: 1-4244-0294-8. [7] Parker, W H, Tustin, W and Masone, T. The Case for Combining EMC and Environmental Testing, ITEM 2002 pp 54-60, http://www.interferencetechnology.com. [8] BROWN, Simon and RADASKY, Wi II i am. Functional Safety and EMC, IE C Advisory Committee on Sa f ety (ACOS) W orkshop VII, Frankfurt am Main, Germany March 9/10 2004. [9] W ILLIAMS, T i m and ARMSTRONG, Keith. EMC for Systems and Installations, Newnes, 2000, ISBN: 0-7506-4167-3. Các tà i liệu khác: [10] IEC 60050(191), International Electrotechnical Vocabulary (IEV) - Chapter 191: Dependability and quality of s ervice. [11] IEC 60364-1, Low-voltage electrical installations - Part 1: Fundamental principlesassessment of general characteristics, de fi nitions. [12] IEC 61000-1-1, Electromagnetic compatibility (EMC) - Part 1: General - Section 1 Application and interpr e tation of fundamenta l de f initions and terms. [13] lEC 61000-1-5, E l ectromagne t ic compatibility (EMC) - Part 1-5: General - High powe electromagnetic (HPEM) effects on civil systems. [14] IEC 61000-2 (all parts), Electromagnetic compatibility. [15] IEC 61000-2-3, Electromagnetic compatibility (EMC) - Part 2: Environment - Section 3: Description of the environment - Radiated and non-network-frequency-related conducted phenomena. [16] IEC 61000-2-4, Electromagnetic compatibility (EMC) - Part 2: Environment - Section 4: Compatibility levels in industrial plants for low-frequency conducted disturbances. [17] TCVN 8241-4-3:2009, Tương thích điện từ (EMC) Ph ầ n 4-2: Ph ươ ng pháp đ o v à thử - Miễn nhiễm đối với hiện tượng ph ó ng tĩnh điện. [18] TCVN 8241-4-3:2009, Tương thích điện từ (EMC) - Phần 4-3: Phương pháp đo và thử - Miễn nhiễm đối với phát xạ t ầ n số vô tuyến. [19] IEC 61000-4-4, Electromagnetic compatibility (EMC) - Part 4-4: Testing and measurement tec h n i ques - Electrical fast transient/burst immunity test. [20] TCVN 8241-4-5:2009, Tương thích điện từ (EMC) - Phần 4-5: Phương pháp đo và thử - Miễn nhiễm đối với xung. [21] TCVN 8241-4-6:2013, Tương thích điện từ (EMC) - Phần 4-6: Phương pháp đo và thử - Miễn nhi ễ m đối với nhiễu d ẫ n t ầ n số vô tuy ế n. [22] TCVN 8241-4-8:2009, Tương thích điện từ (EMC) - Phần 4-8: Phương ph á p đo và thử - Miễn nhi ễ m đ ố i với từ trường tần số nguồn . [23] IEC 61000-4-9, Electromagnetic compatibility (EMC) - Part 4-9: Testing and measurement techniques - Pulse magnetic field immunity test. [24] IEC 61000-4-10, Electromagnetic compatibility (EMC) - Part 4-10: Testing and measurement techniques - Damped oscillatory magnetic field immunity test. [25] TCVN 8241-4-11:2009, Tương thích điện từ (EMC) - Phần 4-11: Phương pháp đo và thử - Miễn nhi ễ m đối với các hiện tượng sụt áp, gián đoạn ngắn và bi ế n đ ổ i điện áp. [26] IEC 61000 -4-12, Electromagnetic compatibility (EMC) - Part 4-12: Testing and measurement techniques - Ring wave i mmunity t e st. [27] IEC 61000-4-13, Electromagnetic compatibility (EMC) - Part 4-13: Testing and measurement techniques - Harmonics and inter h armonics including mains signalling at a.c. po w er port, low frequ e ncy immunity tests. [28] I EC 61000-4-16, Electromagnetic compatibility (EMC) - Part 4-16: Testing and measurement techniques - Test for immunity to conducted, common mode disturbances i n the f req u ency range 0 Hz to 150 kHz. [29] IEC 61000-4-18, Electromagnetic compatibility (EMC) - Part 4-18: Testing and measurement techniques - Damped oscillatory w ave immunity test. [30] IEC 61000-4-23, Electromagnetic compatibility (EMC) - Part 4-23: Testing and measurement techn i ques -Test methods for protective devices for HEMP and other radiated disturbances. [31] IEC 61000-4-24, Electromagnetic compatibility (EMC) - Part 4-24: Testing and measurement techniques - Test methods for protective devices for HEMP conducted disturbance. [32] lEC 61000-4-25, Electromagnetic compatibility (EMC) - Part 4-25: Testing and measurement techni q ues - HEMP immunity test methods for equ i pment and systems. [33] IEC 61000-4-27, Electromagnetic compatibility (EMC) - Part 4-27: Testing and measurement techniques - Unbalance, immunity test. [34] IEC 61000-4-28, Electromagnetic compatibility (EMC) - Part 4-28: Testing and measurement techniqu e s - Variation of power f requency, immunity test . [35] IEC 61000-4-29, Electromagnetic compatibility (EMC) - Part 4-29: Testing and measurement techniques - Voltage dips, shor t interruptions and voltage variations on d.c. input power port immunity tests. [36] IEC/TR 61000-5-1, Electromagnetic compatibiiity (EMC) - Part 5: Installation and mitigation gu i delines - Section 1: General considerations - Basic EMC publication. [37] IEC/TR 61000-5-2, Electromagnetic Compatibility (EMC) - Part 5: Installation and m i tigation guidelines - Se c tion 2: Earthing and cabling. [38] IEC 61000-5-6: Electromagnetic Compatibil i ty (EMC) - Part 5-6: Installation and mitigation guidelines - Mitigation of exte rn al electromagnetic in f luences. [39] IEC 61000-6-1, Elec tr omagnetic compatibility (EMC) - Part 6-1: Generic standards - Immunity for res i dential, commercial and light-industrial environments. [40] IEC 61000-6-2, Electromagnetic compatibility (EMC) - Part 6-2: Generic standards - Immunity f or Industrial environments. [41] IEC 61000-6-3, Electromagnetic compatibility (EMC) - Part 6-3: Generic standards - Emission s tandard for residentia l , commercial and light-industrial environments. [42] IEC 61000-6-4, Electromagnetic compatibility (EMC) - Part 6-4: Generic standar d s - Emission s tandard for industrial environments. [43] IEC 61000-6-5: Electromagnetic compatibility (EMC) - Part 6-5: Generic standards - Immunity for power station and substation environments. [44] IEC 61508-3, Functional safety of electrical/ele ct ronic/programmable electronic sa f ety-related systems - Part 3: Software requirements. [45] IEC 61508-5, Functional sa f ety of electrical/electronic/programmable electronic sa f ety- related syst e ms - Part 5: Examples of methods for the determination of sa f ety integrity levels. [46] IEC 61508-6, Functional safety of electrical/electronic/programmable electronic safety-related systems - Part 6: Guidelines on the application of IEC 61508-2 and IEC 61508-3. [47] IEC 61508-7, Functional sa f ety of electrical/electronic/programmable electronic safety-related systems - Part 7: Overview of techniques and measures. [48] ISO/IEC Guide 51:1999, Sa f ety aspects - Gui d elines for their inclusion in standards. [49] ISO/IEC 2382-14 , In f ormation techno log y - Vo c abu la ry - Part 14: Rel i abil i ty, main tainability and availability. [50] ISO 7137:1995, Aircra f t - Environmental conditions and test procedures for airborne equ i pment. [51] ISO 7637 (all parts), Road vehicles - Electrical disturbances from conduction and coupling. [52] ISO 10605, Road vehicles - Test methods for electrical disturbances from electrostatic discharges. [53] ISO 11451 (all parts), Road vehicles - Vehicle test methods for elec tr ical d i sturbances from narrowband radiated electromagnetic energy. [54] ISO 11452 (all parts), Road v e hicles - Component test method for electrical disturbances from narro w band radiated electromagnet i c energy. [55] ISO 14302:2002, Space systems - Electromagnetic compatibility requirements. [56] EN 50174-2: lnformation technology - Cabling installation - Part 2: Installation planning and practices inside buildings. [57] EN 50174-3: ln f ormation technology - Cabling Installation - Par t 3: Installation planning and practices o u tside buildings. MỤC LỤC 1. Phạm vi áp dụng 2. Tài liệu viện dẫn 3. Thuật ngữ và định nghĩa 4. Lưu ý chung 5. Đạt an toàn chức năng 5.1. Tổng quan 5.2. Vòng đời an toàn 5.3. An toàn tổng thể 5.4. Các bước cụ thể để đạt được an toàn chức năng 5.5. Quản lý EMC đố i với an toàn chức năng 6. Môi trường điện t ừ 6.1. Tổng quát 6.2. Thông tin môi trường điện t ừ 6.3. Phương pháp luận đ ể đánh giá môi trường điện từ 6.4. Xác định phương pháp và mức thử nghiệm 7. Tương thích điện từ trong quá trình thiết kế và tích hợp 7.1. T ổ ng quan 7.2. Tương thích điện từ ở mức hệ thống 7.3. Tương thích điện từ ở mức thi ế t bị 8. Xác minh/công nhận tính miễn nhiễm với nhiễu điện từ đối với an toàn chức năng 8.1. Quá tr ì nh x á c minh và công nhận hiệu lực 8.2. Xác minh 8.3. Công nhận hiệu lực 8.4. Tiêu ch í tính năng 8.4.1. Ti ê u chí tính năng đối với ứng dụng an toàn 8.4.2. Ứ ng dụng tiêu ch í tính năng FS 8.4.3. L ý thuyết thử nghiệm đối với thiết bị được dự k iến s ử dụng trong c á c hệ thống liên quan đến an toàn 8.4.4. Lý thuyết thử nghiệm đối với các hệ thống li ê n quan đến an toàn 9. Thử nghiệm EMC liên quan đến an toàn chức năng 9.1. Loại và mức thử nghiệm đi ệ n từ li ê n quan đến an toàn chức năng 9.1.1. Lưu ý và thử nghiệm 9.1.2. Loại thử nghiệm miễn nhiễm 9.1.3. Mức thử nghiệm 9.2. Xác định phương pháp thử nghiệm liên quan tới an toàn chức năng 9.3. Xem xét phương pháp thử nghiệm và chất lượng thử nghiệm li ê n quan tới khả năng có t ính hệ thống 9.3.1. Tổng quát 9.3.2. Thời gian thử nghiệm 9.3.3. Số lượng thử nghiệm c ó bố trí thử nghiệm hoặc m ẫu thử nghiệm khác nhau 9.3.4. Thay đổi bố trí thử nghiệm 9.3.5. Y ếu tố môi trường 9.4. Độ không đảm bảo đo c ủa các thử nghiệm 10. Tài liệu Phụ lục A (Tham khảo) V í dụ về các mức nhiễu điện từ Phụ l ục B (Tham khảo) Biện pháp và kỹ thuật để đạt được an toàn chức năng liên quan đ ến nhiễu điện từ Phụ lục C (Tham khảo) Thông tin liên quan đến ti ê u ch í tính năng Phụ lục D (Tham kh ả o) Mối quan hệ giữa hệ th ố ng, thiết b ị và sản ph ẩ m liên quan đến an toàn, và các thông số kỹ thuật của chúng Phụ lục E (Tham khảo) Các xem xét về hiện tượng điện từ và mức an toàn tổng thể Phụ lục F (Tham khảo) Quy hoạch an toàn EMC Thư mục tài liệu tham khảo