TCVN10762:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10762:2015 (ISO 4119:1995) về Bột giấy - Xác định nồng độ huyền phù bột giấy TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 10762:2015 ISO 4119:1995 BỘT GI Ấ Y - XÁC ĐỊNH N Ồ NG ĐỘ HUY Ề N PHÙ BỘT GI Ấ Y Pulps - Determination o f stock concentratio Lời nói đầu TCVN 10762:2015 hoàn toàn tương đương với ISO 4119:1995. ISO 4119:1995 đã được rà soát và phê duyệt lại vào năm 2010 với bố cục và nội dung không thay đ ổ i. TCVN 10762:2015 do Ban kỹ thuật Tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC6 Giấy và sản phẩm giấy biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. BỘT GIẤY - XÁC ĐỊNH NỒNG ĐỘ HUYỀN PHÙ BỘT GIẤY Pulps - Determination of stock concentra t io n 1 . Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định nồng độ bột giấy dạng huyền phù trong nước. Tiêu chuẩn này được s ử dụng trong các quy trình thí nghiệm để xác định các tính chất khác của bột giấy và được viện dẫn trong các tiêu chuẩn có đề cập đến huyền phù bột giấy. Tiêu chuẩn này không dùng để xác định khối lượng thương mại của bột giấy ướt. V ề nguyên tắc, phương pháp này áp dụng được cho tất c ả các loại huyền phù bột giấy trong nước. 2 . Thuật ngữ và định nghĩa Trong tiêu chuẩn này áp dụng các thuật ngữ và định nghĩa sau. 2.1. Huyền phù bột giấy (stock) Huyền phù trong nước của một hoặc nhiều loại bột giấy, có thể bao gồm chất độn và các phụ gia. 2.2. Nồng độ huy ề n phù bột giấy (stock concentration) T ỷ lệ của khối lượng vật liệu khô tuyệt đối lọc được ra từ mẫu huyền ph ù bột giấy với khối lượng của mẫu chưa được lọc, khi được xác định theo tiêu chuẩn này. CHÚ THÍCH 1 : Trong tiêu chuẩn này, nồng độ huy ề n phù bột gi ấ y được bi ể u trị bằng phần trăm khối lượng [% (m/m)]. 3 . Thiết bị, dụng cụ S ử dụng các thiết b ị , dụng cụ thông thường trong phòng thí nghiệm và 3.1 . Cốc cân , có kích thước phù hợp để cân mẫu huyền phù bột giấy hoặc phần được lọc ra (xem Điều 5, Chú thích 4). 3.2 . Cân phân tích , có khả năng cân khối lượng từ 100g đến 500g với sai số nh ỏ hơn 0,1 %. 3.3 . Dụng cụ lọc , ví dụ như phễu lọc Büchner, có đường kính từ 90 mm đến 150 mm, có bình lọc lớn và giấy lọc hình tròn vừa với phễu lọc; giấy lọc phải giữ lại được tất c ả xơ sợi và chất vô cơ nhìn thấy bằng mắt thư ờ ng. 3.4 . Thiết b ị để s ấ y khô m ẫ u , ví d ụ như t ủ sấy hoặc bếp điện phẳng. Nhiệt độ của tủ sấy phải được duy tr ì ở 105 °C ± 2 °C và của bếp điện phẳng là 150 °C ± 15 °C. CHÚ THÍCH 2 . Có thể sử dụng lò vi sóng nếu điều kiện vận hành (công suất và thời gian sấy) được xác định qua thực nghiệm cho thấy k ế t quả sấy khô bột giấy tương tự như phương pháp sử dụng tủ sấy tiêu chu ẩ n. Các đi ề u kiện vận hành không đúng có thể là nguyên nhân làm mẫu b ị đốt thành than. 3 . Nhiệt độ 150 °C c ủ a bếp điện phẳng có thể quá cao đối với một số loại bột giấy và là nguyên nhân làm mẫu b ị đốt thành than. 3.5 . Cân phân tích , có khả năng cân lớp xơ sợi khô với sai số nhỏ hơn 0,1 %. 4 . Lấy mẫu và chuẩn bị mẫu 4.1 . Quy định chung Trộn đều và khuấy huyền phù bột giấy trong suốt thời gian lấy mẫu. Cho mẫu vào trong bình phù hợp bằng cách múc sao cho các xơ sợi bị tách ra kh ỏ i nước là thấp nhất. Toàn bộ lượng mẫu có thể được lấy bằng một lần múc sâu, hoặc có thể là tập hợp của các mẫu nhỏ, nhưng tất cả huyền phù bột giấy đã được lấy phải có trong mẫu được cân. Kỹ thuật lấy mẫu sai có thể gây nên sai số đối với nồng độ huyền phù lớn. C ần lấy lượng mẫu đ ủ để xác định được hai lần hoặc nhiều hơn như được chỉ ra trong phương pháp thử xác định nồng độ huyền phù bột giấy. 4.2 . Nồng độ huy ề n phù nhỏ hơn 0,3 % (m/m) Lấy mẫu với kh ố i lượng ít nhất là 500 g (500 ml) và đủ để đảm bảo khối lượng c ủ a xơ sợi khô tuyệt đối nằm trong khoảng từ 1 g đến 5 g. Sử dụng cân (3.2) để cân mẫu trong cốc cân đ ã trừ b ì (3.1) và xác đ ị nh khối lượng thực ( m 1 ) với sai số nhỏ hơn 0,5 g. 4.3 . Nồng độ huyền phù trong khoảng 0,3 % (m/m) và 1 % (m/m) Lấy mẫu với khối lượng xấp xỉ 500 g, đổ mẫu vào trong cốc cân đã trừ b ì (3.1) và sử dụng cân (3.2) để xác định khối lượng thực ( m 1 ) với sai số nhỏ hơn 0,5 g. 4.4 . Nồng độ huyền phù lớn hơn 1 % (m/m) Lấy mẫu thử với khối lượng xấp x ỉ 500 g, đổ mẫu vào trong cốc cân đã trừ b ì (3.1) và sử dụng cân (3.2) để xác định khối lượng thực ( m 1 ) với sai số nh ỏ hơn 0,5 g. Lấy nước với khối lượng đ ã biết ( m 2 ), v ớ i sai số nh ỏ hơn 0,5 % để pha lo ã ng đến nồng độ huyền phù bột giấy nh ỏ hơn 1 %. Trộn kỹ, lấy một phần khoảng 500 g mẫu, đổ vào cốc cân đ ã trừ b ì (3.1) và xác định khối lượng ( m 3 ) c ủ a phần đó. 5 . Cách tiến hành Sấy giấy lọc (3.3) trong tủ sấy hoặc trên bếp điện phẳng (3.4) ở nhiệt độ thích hợp đến khối lượng không đổi. Cân ngay và ghi lại khối lượng ( m 4 ) . Tất cả các lần cân lấy chính xác đến 0,01 g. Khối lượng c ủ a giấy lọc được cho là đạt đến khối lượng không đ ổ i khi hai lần cân liên tiếp, sai khác không lớn hơn 0,01 g. Trong tất cả các trường hợp, thời gian sấy giữa hai lần cân liên tiếp không cần quá d à i nhưng ít nhất bằng % của tổng thời gian sấy trước đó. CHÚ THÍCH 4 : Việc cân giấy lọc khô cũng có thể thực hiện sau khi để nguội trong cốc c â n đã trừ b ì (3.1). Đặt giấy lọc vào trong phễu lọc Büchner (xem 3.3) và làm ướt. Hút chân không và lọc mẫu huyền phù bột giấy (xem Điều 4) được chứa trong ống đong hoặc cốc cân đã trừ b ì (3.1), tráng rửa bên trong ống đong hoặc cốc cân và đ ổ nước rửa vào phễu. Bảo đảm rằng nước lọc phải trong, nếu không th ì tiến hành lọc nước lọc một lần nữa trên cùng phễu lọc hoặc tiến hành phép thử khác với giấy lọc có kích thước lỗ xốp nhỏ hơn. Rửa liên tiếp lớp xơ sợi với một lượng nh ỏ nước cất hoặc nước khử ion. C ẩn thận lấy giấy lọc và lớp xơ sợi ra khỏi phễu, b ả o đảm l ấ y được tất cả các chất rắn bám trên thành phễu. Sấy và cân lớp xơ sợi và giấy lọc như quy định ở trên, theo cùng quy trình sấy và cân giấy lọc. Ghi lại khối lượng này là ( m 5 ) 6 . Biểu thị kết quả Nồng độ huyền phù bột giấy X được biểu thị bằng phần trăm khối lượng và được tính theo công thức sau X = Trong đ ó m 1 là khối lượng c ủ a mẫu được lấy ban đầu, t í nh bằng gam; m 4 l à khối lượng khô c ủ a giấy lọc, tính bằng gam; m 5 là khối lượng khô c ủ a lớp xơ sợi và giấy lọc, tính bằng gam. Nếu mẫu được chuẩn bị theo 4.4 thì nồng độ huyền phù được tính theo công thức sau X = Trong đó m 1 là khối lượng của mẫu được lấy ban đầu, tính bằng gam ; m 2 là lượng nước được bổ sung để pha loãng mẫu ban đầu, tính bằng gam; m 3 là khối lượng của phần mẫu đã lấy, tính bằng gam; m 4 là khối lượng khô c ủ a giấy lọc, tính bằng gam; m 5 là khối lượng khô của lớp xơ sợi và giấy lọc, tính bằng gam. Ghi lại kết quả là giá trị trung b ì nh c ủ a các lần xác định, lấy chính xác đến hai chữ số thập phân. 7 . Báo cáo th ử nghiệm Báo cáo thử nghiệ m phải bao gồm các thông tin sau: a) Viện dẫn tiêu chuẩn này; b) Tất cả các thông tin cần thiết để nhận biết hoàn toàn mẫu thử; c) Nồng độ huyền phù bột giấy, được biểu th ị b ằ ng phần trăm khối lượng; d) Các điều bất thường quan sát được trong quá tr ì nh thử nghiệm; e) Các thao tác bất kỳ không theo quy định trong tiêu chuẩn này mà có thể ảnh hư ở ng đến kết qu ả thử.