TCVN256-1:2006

TIÊU CHUẨN VIỆT NAM TCVN 256-1 : 2006 (ISO 6506-1 : 2005); TCVN 256-2 : 2006 (ISO 6506-2 : 2005); TCVN 256-3 : 2006 (ISO 6506-3 : 2005). VẬT LIỆU KIM LOẠI - THỬ ĐỘ CỨNG BRINELL Metallic materials - Brinell hardness test Lòi nói đ ầ u TCVN 256-1 : 2006 thay th ế TCVN 256-1: 2001; TCVN 256-1 : 2006 hoàn toàn t ươ ng đương với ISO 6506-1 : 2005; TCVN 256-2 : 2006 thay thế TCVN 256-2: 2001; TCVN 256-2 : 2006 hoàn toàn tương đương với ISO 6506-2 : 2005; TCVN 256-3 : 2006 thay thế TCVN 256-3: 2001; TCVN 256-3 : 2006 hoàn toàn t ươ ng đ ươ ng với ISO 6506-3 : 2005; TCVN 256-1 : 2006; TCVN 256-2 : 2006; TCVN 256-3 : 2006 do Ban Kỹ thuật Ti ê u chuẩn TCVN/TC 164 Thử cơ lý kim loại biên soạn, Tổng cục Ti ê u chuẩn Đo lường Chất lượng đ ề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành. TCVN 256-1 : 2006 (ISO 6506-1 : 2005) VẬT LIỆU KIM LOẠI - THỬ ĐỘ CỨNG BRINELL - PHẦN 1: PHƯƠNG PHÁP THỬ Metallic materials - Brinell hardness test - Part 1: Test method 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định phương pháp thử độ cứng Brinell của vật liệu kim loại có độ cứng đến 650 HBW. Những vật liệu và/hoặc sản phẩm đ ặ c biệt sẽ có các tiêu chuẩn riêng (ví dụ ISO 4498-1). 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn dưới đ â y là rất c ầ n thiết đối với việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với tài liệu có năm ban hành, sử dụng tài liệu được nêu. Đối với tài liệu không có năm ban hành, áp dụng phi ê n bản mới nhất kể c ả các sửa đổi. TCVN 256-2: 2006 (ISO 6506-2:2005) Vật liệu kim loại - Thử độ cứng Brinell – Ph ầ n 2: Kiểm định và hiệu chuẩn thiết bị thử ISO 4498-1 Sintered metal materials, excluding hard metals - Determination of apparent hardness - Part 1: Materials of essentially uni f orm section hardness (Vật liệu kim loại thiêu kết, trừ hợp kim cứng - Xác định độ cứng biểu kiến – Ph ầ n 1: V ậ t liệu c ó độ cứng mặt cắt đ ồ ng đ ề u) ISO 6506-4:2005 Metallic materials - Brinell hardness test - Part 4: Table of hardness values (V ậ t liệu kim loại - Thử độ cứng Brinell – Ph ầ n 4: Bảng các gi á trị độ cứng ) 3. Nguyên lý thử Ấ n mũi thử (viên bi hợp kim cứng đường kính D) lên bề m ặ t m ẫ u thử và đo đường kính vết lõm d trên b ề mặt mẫu thử sau khi bỏ lực tác dụng F. Độ cứng Brinell t ỷ lệ với thương số của lực thử và diện tích bề mặt cong của vết lõm. V ết lõm là hình dạng còn lại của viên bi trên mẫu thử và diện tích bề m ặ t , được tính theo đường kính trung bình của vế t lõm và đường kính viên bi. 4. Ký hiệu và tên gọi chữ viết tắt 4.1 Xem Hình 1 và B ả ng 1. H ì nh 1 - Nguyên lý thử Bảng 1 - K ý hiệu và tên gọi K ý hiệu T ê n gọi Đơn vị D Đường kính bi thử mm F L ự c thử N d Đường k í nh trung b ì nh của vết lõm mm d 1 , d 2 d = Các đường kính vết lõm được đo vuông góc với nhau mm h Chi ề u sâu vết lõm h = mm HBW 0.102 X F/D 2 Độ cứng Brinell = Hằng số x = 0,102 x Tỷ số lực – đường kính N/mm 2 CHÚ THÍCH: Hằng s ố = = = 0,102 t rong đó 9.8 0665 l à h ệ số chuyển đổi t ừ kgf sang N 4.2. Ví dụ ký hiệu độ cứng Brinell, HBW CHÚ THÍCH: Trong các tiêu chuẩn cũ, khi sử dụng bi thép, độ cứng Brinell được biểu thị là HB hoặc HBS. 5. Thiết bị thử 5.1. Máy thử , có khả n ă ng tạo được lực thử đã định trước hoặc các lực trong khoảng 9,807 N để 29,42 kN phù hợp với TCVN 256-2 5.2. Mũi thử , viên bi hợp kim cứng được làm bóng, theo quy định trong TCVN 256 -2 5.3. Dụng cụ đo, theo quy định trong TCVN 256 -2 CHÚ THÍCH: Qu y trình đề nghị để người sử dụng kiểm tra định kỳ theo Phụ lục A. 6. Mẫu thử 6.1. Phép thử phải được tiến hành trên mẫu thử có bề m ặ t nhẵn và ph ẳ ng không có v ả y ox í t, v ậ t lạ đặc biệt không có dầu mỡ. Mẫu thử phải được hoàn thiện bề m ặ t sao cho có thể đo ch í nh xác đườ ng kính vết lõm. 6.2. Việc chuẩn bị mẫu phải được tiến hành sao cho í t ảnh hưởng nhất đến b ề mật, ví dụ do nung n óng hoặc biến dạng nguội. 6.3. Chiều dầy mẫu thử không nhỏ hơn tám lần chiều sâu của vết lõm. Trị s ố chiều dày nhỏ nhất của mẫu thử theo đường kính trung bình của vết l õm được cho trong Phụ lục B. Biến dạng có thể nhìn thấy được ở mặt sau mẫu thử chứng tỏ mẫu thử là quá mỏng. 7. Quy trình thử 7.1. Thông thường, phép thử được tiến hành ở nhiệt độ từ 10 ° C đến 35 ° C . Phép thử ở điều kiện đ ược kiểm soát phải được thực hiện tại nhiệt độ (23 ± 5) ° C . 7.2. Sử dụng lực thử theo quy định trong b ả ng 2. CHÚ THÍCH: Theo thỏa thuận có thể sử dụng lực thử v à tỷ l ệ lực thử/đường kính khác. 7.3. Phải chọn lực thử sao cho đường kính vết lõm d nằm trong khoảng trị số 0,24 D và 0,6 D. Chọn tỉ số lực thử - đường kính (0 , 102 X F/D 2 ) tùy theo v ậ t liệu và lực thử độ cứng như trong B ả ng 3. Để thử vùng đại diện rộng nhất của mẫu thử , phải chọn đường kính của bi thử càng lớn càng tốt. Khi chiếu dày m ẫ u thử cho phép, ưu tiên dùng bi thử đường kính 10 mm. 7.4. M ẫ u thử phải được đ ặ t l ê n trên giá đỡ ch ắ c chắn. B ề m ặ t tiếp xúc phải được làm sạch và không c ó vật lạ ( g ỉ sắt, d ầ u, bẩn,...). Đi ề u quan trọng là mẫu thử phải nằm vững chắc trên bệ đỡ sao cho khôn g có sự dịch chuyển nào xảy ra trong khi thử. 7.5. Đưa mũi bi tiếp xúc với bề mặt thử và đ ặ t lực thử trực tiếp vuông góc lên b ề mặt mà không gây ra va chạm, dao động hoặc trượt, cho đến khi lực thử đạt tới trị số quy định , Thời gian từ khi bắt đầu đặt lực đến khi đạt tới lực thử quy định không được ít hơn 2 s và không nhiều hơn 8 s. Giữ lực thử từ 10 s đến 1 ... s. Đối với một số vật liệu có yêu cầu thời gian giữ lực dài hơn, thời gian này có thể sử dụng với dung sai ± 2 s. Bảng 2 - Lực thử đối với các đ iều kiện thử khác nhau Ký hiệu đ ộ cứng Đường kính bi D mm Tỷ số lực - đường kính 0,102 X F/D 2 N/mm 2 Trị số danh nghĩa của lực thử F HBW 10/3000 10 30 29.42 kN HBW 10/1500 10 15 14.71 kN HBW 10/1000 10 10 9,807 kN HBW 10/500 10 5 4 903 kN HBW 10/250 10 2,5 2 452 kN HBW 10/100 10 1 980,7 N HBW 5/750 5 30 7,355 kN HBW 5/250 5 10 2 452 kN H B W 5/125 5 5 1,226 kN HBW 5/62,5 5 2.5 612,9 N HBW 5/25 5 1 245 2 N HBW 2 . 5/187.5 2.5 30 1,839 kN HBW 2.5/62.5 2,5 10 612,9 N HBW 2.5/31,25 2.5 5 306 5 N HBW 2.5/15.625 2.5 2.5 153,2 N HBW 2.5/6.25 2,5 1 61,29 N HBW 1/30 1 30 294,2 N HBW 1/10 1 10 98,07 N HBW 1/5 1 5 49,03 N HBW 1/2,5 1 2 5 24,52 N HBW 1/1 1 1 9.807 N B ả ng 3 – T ỷ số 0.102 X F/D 2 đối với vật liệu kim loại khác nhau V ậ t liệu Độ cứng Brinell HBW Tỷ số lực/ đường kính 0.102 X F/D 2 N/mm 2 Thép hợp kim niken , h ợ p kim titan 30 Gang đúc a) < 140 ³ 140 10 30 < 35 5 Đóng và h ợ p kim đồng 35 đến 200 10 > 200 30 < 35 2, 5 Kim loại màu và hợp kim của chúng 35 đến 80 5 10 15 > 80 10 15 Chì, thiếc 1 Kim lo ạ i thi ê u kết Xem ISO 4498-1 a) Đối với thử gang đúc đường kính danh nghĩa của bi thử phải là 2.5 mm , 5 mm hoặc 10 mm. 7.6. Trong khi thử. Máy thử phải tránh va chạm hoặc dao động có thể ảnh hưởng tới kết quả thử. 7.7. Khoảng cách từ mép của m ẫ u thử đến t â m của từng vết lõm không nhỏ hơn hai lần rưỡi đườn g kính trung bình của vết lõm. Khoảng cách giữa tâm hai vết lõm liền kề không nhỏ hơn ba lần đường kính trung bình của vết lõm. 7.8. Đo đường kính từng vết lõm trên hai hướng vuông góc với nhau. Giá trị trung bình số học của h a i s ố đo được dùng để tính toán độ cứng Brinell. CHÚ THÍCH : Đối với hệ thống đo tự động , n ê n sử dụng các đi ề u sau: - trung bình của nhiều phép đo ở các vị tr í cách đ ề u nhau, - đánh giá vùng vết lõm trong bề m ặ t vật liệu. 7.9. ISO 6506-4 bao gồm các b ả ng tính toán được sử dụng để xác định độ cứng Brinell khi thử tr ê n b ề m ặ t ph ẳ ng. 8. Độ không đảm bảo đo của các kết quả thử Nên tiến hành đánh giá toàn bộ độ không đ ả m b ả o đo theo Hướng dẫn thể hiện độ không đảm bảo đ o (Guide to the Expression of Uncertainty in measurement - GUM) [1] . Phụ thuộc vào loại ngu ồ n sai số đối với độ cứng, có hai khả n ă ng để xác định độ không đảm b ả o đo: - Khả n ă ng thứ nhất dựa trên việc đánh giá tất c ả các ngu ồ n xuất hiện khi hiệu chuẩn trực tiếp. Có thể tham kh ả o Hướng dẫn EA [2] . - Kh ả năng thứ hai dựa trên cơ sở hiệu chuẩn gián tiếp sử dụng tấm chuẩn độ c ứ ng, được viết t ắ t như là CRM (vật liệu chuẩn được chứng nhận) (xem t à i liệu tham khảo [2] đến [5]). H ướ ng dẫn việc xác định cho trong Phụ lục C . Không phải lúc nào cũng có thể định lượng được tất cả các nguồn g â y ra độ không đ ả m bảo đo. Trong trường hợp này, việc đ á nh giá độ không đ ả m bảo đo tiêu chuẩn loại A có thể nhận được từ việc phân tích thống kê các vết lõm l ặ p lại tr ê n m ẫ u thử. C ần phải rất cẩn thận, nếu độ không đảm b ả o đo ti ê u chuẩn loại A và B được tổng kết rằng các nguồn cung cấp không bao gồm c ả hai (xem Điều 4 của GUM: 1993 [1] 9. Báo cáo kết quả thử Báo cáo kết quả thử phải bao g ồ m các thông tin sau: a) trích d ẫ n tiêu chuẩn này (TCVN 256 -1); b) tất cả chi tiết c ầ n thiết để nhận biết toàn bộ mẫu thử; c) nhiệt độ thử, nếu nó không n ằ m trong giới hạn 10 ° C đến 35 °C; d) kết quả thử; e) các yêu cầu bổ sung ngoài phạm vi của tiêu chuẩn này; f) chi tiết của bất kỳ sự việc xảy ra nào có ảnh hưởng đến kết quả thử. Không có quy trình chung để chuyển đổi chính xác độ cứng Brinell sang các thang đo cứng khác ho ặ c l à độ bền kéo. Các chuyển đổi này nên tránh, trừ khi có cơ sở đáng tin cậy qua phép thử so sánh. CH Ú THÍCH. C ầ n lưu ý rằng đối với v ậ t liệu không đ ẳ ng hướng ví dụ các vật liệu được gia công nguội s â u , có thể có sự khác nhau giữa chiều dày của hai đường kính của vết lõm. Yêu c ầ u kỹ thuật đối với s ả n phẩm đó phải đưa ra giới hạn của sự khác nhau này. Phụ lục A (tham khảo) Quy trình kiểm tra định kỳ thiết bị thử do người sử dụng máy tiến hành Tiến hành kiểm tra định kỳ thiết bị thử hàng ngày khi được sử dụng, ở t ừng mức độ cứng và đối với từn g khoảng hoặc thang đo đ ã sử dụng. Trước khi tiến hành kiểm tra, dụng cụ đ o đường kính phải được kiểm tra, kiểm định gián tiếp (đối v ới từng khoảng /thang đo và mức độ cứng , bằng cách sử dụng vết lõm chuẩn trên tấm chuẩn độ cứng, đ ã được hiệu chuẩn phù hợp với TCVN 256-3 (ISO 6506-3). Kích t hước đo được phải giống như giá t rị được chứng nhận trong khoảng 0,5%. N ế u dụng cụ đo không đạt phép thử này cần phải thực hiện cá c hành động thích hợp. Phép thử đòi hỏi í t nhất một vết lõm được tạo ra tr ê n tấm chuẩn độ cứng, đã được hiệu chuẩn phù hợ p với TCVN 256-3 (ISO 6506-3). Nếu có sự khác nhau giữa độ cứng đo được trung bình và giá trị của tấ m chuẩn đã được hiệu chuẩn trong khoảng sai số cho phép cho trong Bảng 2 của TCVN 256-2:2006 (ISC 6506-2:2005), thiết bị thử được coi là thỏa m ã n yêu c ầ u phép thử. Nếu không phải tiến hành kiểm địn h trực tiếp. Hồ sơ của phép thử này phải được bảo quản theo chu k ỳ và được sử dụng để đo khả n ă ng tái sản xu ất và giám sát sự sai lệch của thiết b ị thử. Phụ lục B ( quy định ) Chiều dày nhỏ nhất của mẫu thử theo đường kính trung bình của vết lõm Chiều dày nhỏ nhất của mẫu thử theo đường kính trung bình của vết lõm theo Bảng B.1. Bảng B.1 K í ch thước tính bằng milimét Đường kính trung bình của vết lõm d Chi ề u dày nhỏ nhất của mẫu thử D = 1 D = 2.5 D = 5 D = 10 0,2 0,08 0,3 0,18 0,4 0,33 0,5 0,54 0,6 0,80 0,29 0,7 0,40 0,8 0,53 0,9 0,67 1,0 0,83 1,1 1,02 1,2 1,23 0,58 1,3 1,46 0,69 1,4 1,72 0,80 1,5 2,00 0,92 1,6 1,05 1,7 1,19 1,8 1,34 1,9 1,50 2,0 1,67 2,2 2,04 2,4 2,46 1,17 2,6 2,92 1,38 2,8 3,43 1,60 3,0 4,00 1,84 3,2 2,10 3,4 2,38 3,6 2,68 3,8 3,00 4,0 3,34 4,2 3,70 4,4 4,08 4,6 4,48 4,8 4,91 5,0 5,36 5,2 5,83 5,4 6,33 5,6 6,86 5,8 7,42 6,0 8,00 Phụ lục C (tham khảo) Độ không đảm bảo đo của giá trị độ cứng đo được C.1 . Yêu c ầ u chung Các h xác định độ không đ ả m b ả o đo tr o ng phụ lục này chi xem xét các độ không đ ả m b ả o đo li ên quan đến toàn bộ việc tiến hành đo của các thiết bị thử độ cứng đối v ớ i các tấm chuẩn độ cứng (d ưới đây được viết t ắ t là CRM ). Độ không đảm bảo đo của các hoạt động đó ph ả n ánh kết quả tổng hợ p của các độ không đ ả m b ả o đo riêng lẻ (kiểm định gián tiếp). Bởi v ì đối với cách tiếp cận này điều đó r ất quan trọng do các bộ phận của thiết bị thử hoạt động trong khoảng dung sai. Đây là kiến nghị qua n trọng v ì qu y trình này được áp dụng nhiều nhất một năm sau khi kiểm định trực tiếp đạt yêu c ầ u. Hình C.1 trình bày cấu trúc bốn mức của sơ đồ chuỗi đo cần thiết để xác định phân chia thang độ cứng Chuỗi này bắt đầu ở mức quốc tế, sử dụng các định nghĩa của các thang độ cứng khác nhau để tiến hành so sánh. Máy chuẩn đ ầ u về độ cứng ở mức quốc gia "chế tạo" các tấm chuẩn độ cứng đầu để hiệu chuẩn ở mức ph ò ng thử nghiệm. Đương nhiên hiệu chuẩn và kiểm định trực tiếp các thiết bị thử nà y cần phải ở độ chính xác cao nhất có thể. H ì nh C.1 - Cấu trúc chuỗi đo để xác định v à ph â n chia thang độ cứng C.2 . Qu y trình chung Qu y trình t í nh độ không đ ả m đ o tổng hợp u I theo phương pháp Root - Squared - Sum (RSS) từ các nguồn khác nhau cho trong Bảng C.1. Bảng C.1 bao g ồ m tất cả các ký hiệu được sử dụng và sự xác định của chúng. Độ không đảm do mở rộng U nhận được từ u I bằng cách nhân với hệ số bao qu á t (t ầ m hoạt động) k = 2. C.3 . Độ lệch của thiết bị thử Độ lệch b của thiết bị thử độ cứng (cũng được gọi là sai số) nhận được từ sự khác nhau giữa - giá trị trung bình của năm vết lõm trong khi hiệu chuẩn thiết bị thử độ cứng, và - giá tr ị hiệu chuẩn của tấm chuẩn độ cứng. Có thể được áp dụng trong các cách khác nhau để xác định độ không đ ả m đo. C.4 . Qu y trình tính độ không đảm đo: các giá trị đo độ cứng CHÚ THÍCH Trong phụ lục này ch ỉ số "CRM” (vật liệu chuẩn đ ược chứng nhận) theo định nghĩa của tiêu chuẩn th ử độ cứng là "tấm chuẩn thử độ cứng". C .4.1 . Qu y trình Không có đ ộ lệch ( ph ươ ng pháp 1 ) Phương pháp 1(viết tắt là M1) là phương pháp đơn giản có thể sử dụng mà không có sự xem xét sai s ố có tính hệ thống của thiết bị thử độ cứng. Trong M1, giới hạn sai số (nghĩa là phạm vi mà trong đó thiết bị thử được phép có sự khác nhau tiêu chuẩn viện dẫn), được sử dụng để xác định ngu ồ n U E của độ không đ ả m b ả o đo. Ở đây không có s ự hiệu chính các giá trị độ cứng thể hiện sai số này. Qu y trình để xác định U được giải thích trong B ả ng C.1 (xem Tài liệu viện dẫn [1] và [2] trong Thư mục). trong đó kết quả đo được cho bởi = ± U (C2) C .4.2 . Qu y trình có sai lệch (phương pháp 2) Cũng như cách lựa chọn đối với M1, phương pháp M2 (viết tắt là M2) có thể được sử dụng. Điều này tương quan với ch ỉ dẫn của sơ đ ồ kiểm soát M2 dẫn tới giá trị độ không đảm b ả o đo nhỏ hơn. Sai số b (bước 10) t hể hiện tác động mang tính hệ thống. Trong GUM [1] khuyến nghị sử dụng sự hiệu đ ị nh để bù cho các tác động mang tính hệ thống như vậy. Đó là cơ s ở của M2. Giới hạn sai số U E không đ ược giữ lâu trong việc tính độ không đ ả m b ả o đo, nhưng tất c ả các giá trị độ cứng đ ã xác định được hiệu chính bằng b hoặc U co rr được tăng thêm b. Qu y trình để xác định U co rr được g iải thích trong Bảng C.1 (xem Tài liệ u viện dẫn [4 ] và [5]). trong đó kết quả đo được cho bởi = ( + ) ± U corr (C .4 ) hoặc bằng uc orr = ± (U co rr + | |) (C .5 ) phụ thuộc vào việc sai lệch (sai số) là một phần của giá trị tru n g bình h oặc của độ không đảm bảo đo. C.5 . Thể hiện kết quả đo Đối với việc thể hiện kết quả đo, phải ch ỉ dẫn phương pháp đã sử dụng . Nói chung, như là kết quả đ o nên sử dụng phương pháp 1 (Công thức C.1) (xem th ê m Bảng C.1 , bước 12) B ả ng C.1 - Xác định đ ộ không đ ả m b ả o mở rộng tương ứng v ớ i phương pháp M1 và M2 Bước Ngu ồ n của độ không đ ả m b ả o K ý hiệu Công thức Tài liệu/Chứng chỉ V í dụ [ …. ]= HBW 2,5/187,5 1 M1 Độ không đảm b ả o chuẩn tương ứ ng với sai số cho phép tối đa ( 1 s ) U E U E = Sai số cho phép U E.2 , t ươ ng ứng với TCVN 256-2:2006 (ISO 6506-2:2005). B ả ng 2 tương ứng với chứng nhận kiểm định CRM Xem Chú thích 1 U E = = 1,76 2 M1 M2 Độ không đ ả m b ảo của độ cứng CRM ( tính toán chi tiết, xem B ả ng A.4 của TCVN 256 3:2006 (ISO 6506-3:2005) U CRM U CRM = U CRM tương ứng với chứng nh ậ n kiểm định CRM Xem Ch ú thích 2 U CRM = `= 1,10 3 M1 M2 Giá trị trung bình (H) và sai khác chuẩn (s H ) khi đo CRM S H H i tương ứng với 5.7 của TCVN 256 - 2:2006 (ISO 6506 - 2:2005). Khi tính giá trị S H , sẽ lấy giá trị S H1 và S H2 rộng hơn Các giá trị đơn H i (1) 246 , 0 – 245 , 0 – 246 , 0 – 246 , 0 – 246,0 = 245.8; s H1 = 0.45 (2) 245.0 - 246.0 - 247.0 - 246.0 - 247.0 = 246.2; s H2 = 0.84 4 M1 M2 Độ không đ ả m bảo chuẩn của máy thử đ ộ cứng khi đo CRM U H U H = t = 1,14 khi n = 5 U H = = 0,43 5 n = 5 Đo 5 l ầ n trên mẫu thử. Xem Chú thích 3: N ế u n = 1, thì s x = 0 Chứng nhận phải nêu rõ độ không đ ả m b ả o ch ỉ áp dụng cho giá trị đọc cụ thể chứ không áp dụng cho toàn bộ mẫu thử M1 M2 Giá trị trung b ì nh ( ) và sai khác chuẩn (s x ) khi thử mẫu thử X Các giá trị đơn : 288 , 0 – 290 , 0 - 285,0 - 285,0 - 282,0 = 286.0 s x = 3.08 s x 6 M1 M2 Đ ộ kh ô ng đ ả m b ả o chuẩn khi đo mẫu thử u X u X = t = 1,14 u X = = 1,57 7 M2 Đ ộ không đảm bảo chuẩn tương ứng v ớ i khả năng phân giải của hệ thống đo chiều dài U ms u ms = d ms = 1 HB W u ms = = 0,29 8 M2 Sự sai lệch của máy thử độ cứng từ các giá trị kiểm định b b = - Bước 2 và 3. Xem Chú thích 4 b 1 = 245.8 - 246.8 = -1.0 b 2 =246 , 2 - 246.8 = -0.6 9 M2 S ự sai lệch chuẩn của giá trị sai khác b s b Bước 8 khi n m = 2 số lượng l ầ n đo = - 0 , 8 s b = 0 , 28 10 M2 Đ ộ kh ô ng đ ả m bảo chuẩn của việc xác định b. Ch ỉ đ ược xác định sau lo ạ i đo l ầ n thứ hai u b U b = Bước 9 t = 1.84 khi n m = 2 Xem Chú thích 5 U b = = 0,36 11 M1 Xác định độ không đảm b ả o m ở rộng U Bước 1 đến 7 k= 2 U = 2 U = 5,3HBW 12 M1 Kết quả đo = ± U B ước 5 v à 11 = (286,0 ± 5,3) HBW (M1) 13 M2 Xác định độ không đảm bảo m ở rộng đã chỉnh sửa U corr Bước 2 đến 7 và bước 10 k = 2 U corr =2. U corr = 4,1 HBW 14 M2 Kết quả đo với giá trị trung b ì nh đã chỉnh sửa corr corr = ( + ) ± U co rr Bước 5, 8 và 13 co rr = (285,2 ±4,1 )HBW (M2) 15 M2 Kết quả đo v ớ i đ ộ không đảm bảo đã chỉnh sửa uc orr uc orr = ± (U co rr + | |) Bước 5 , 8 v à 13 uc o rr =(286.0 ±4,9)HBW (M2) CHÚ THÍCH 1: Hệ số 2.8 kh á c với việc xác định độ không đảm bảo chuẩn đối với việc ph â n phối vu ô ng c ă n cứ v à o các th í nghiệm. CHÚ THÍCH 2: Khi c ầ n thiết, phải xem xét sự thay đổi độ cứng của CRM CHÚ THÍCH 3: Nếu giữa các l ầ n đo CRM và mẫu thử phải thay kính thi c ầ n xem xét sự ảnh hưởng liên quan. CHÚ THÍCH 4: Nếu 0 , 8 U E . 2 r < b < 1 , 0 U E . 2 r . cần xem xét mối quan hệ của các giá trị độ cứng của CRM và m ẫ u thử. CHÚ THÍCH 5: Khi n m = 2. do không có ả nh h ưở ng của sự thay đổi dài hạn của b trong độ không đ ả m b ả o u b . cầ n t ă ng số l ầ n đo n m đối với các ứng dụng tới hạn. THƯ MỤC [1] GUM: Guide to t he Expression of Uncertainty in Measurement , BIP M IEC/IFCC/ISO/OIM L/ IUPAC/IUPAP. 1993 1) [2] EA 10-16, Guidelines on the Estimation of Uncertaity in Hardness Measurements , 2001. [3] GABAUER, W, Manual of codes of practice for the determination of uncertainties in mechanic al tests on metallic materials, The estimation o f uncer t ainties in hardness measurement , Project, N o. STM4- CT97- 2165, UNCERT COP 14: 2000. [4 ] GABAUER, W and BINDEN, O , Abschatzung der Messunsicherheit in der Hartepru f ung unt er Verwendung der in d irekten Kalibriermethode, DVM Werkstoffprufung. Tagungsband , 2000, pp. 25 5 261. [5] POLZIN, T and SCH W ENK, D ., Method for Uncertainty Determination of Hardness Testing; PC file for Determination, Mater i alprufung 44 , (2002), 3, pp. 64- 71 1) Được sửa chữa và in lại năm 1995