TCVN10831:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10831:2015 (ISO 12149:1999) về Van cầu thép có nắp bắt bu lông công dung chung TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 10831:2015 ISO 12149:1999 VAN CẦU THÉP CÓ NẮP BẮT BU LÔNG CÔNG DỤNG CHUNG Bolted bonnet steel globe valves for general-purpose applications L ờ i nói đầu TCVN 10831:2015 hoàn toàn tương đương với ISO 12149:1999. TCVN 10831:2015 d o Viện Nghiên c ứ u Cơ khí b i ên soạn, Bộ Công Thương đề ngh ị , Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công b ố . Lờ i giới thiệu Mục đích của tiêu chuẩn này là x â y dựng các y ê u cầu cơ bản và các khu y ến ngh ị cho các van cầu thép đầu hàn giáp mối hoặc hàn nối ống có tạo ren v à có bích của các k ế t c ấ u có nắp bắt bu lông công dụng chung. Để duy tr ì sự phù hợp với ISO 7005-1 , trong đó các bích của Mỹ trước đây được thiết kế theo cấp trị số đã chuy ể n đổi sang áp suất danh nghĩa (PN), tiêu chuẩn này cũng theo cùng hệ thống. Các trị số tương đương như sau: - Cấp 150: PN 20; - C ấ p 300: PN 50; - Cấ p 600: PN 110. VAN C Ầ U THÉP CÓ NẮP B Ắ T BU LÔNG CÔNG DỤNG CHUNG Bolted bonnet steel globe valves for general-purpose applications 1 Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu đối với van cầu thép có nắp bắt bu lông công dụng chung và có những đặc điểm sau. - Nắp bắt bu lông; - C á c đầu hàn nối có bích, ren (DN 65 và nhỏ hơn) hoặc các đầu hàn giáp mối; - Ren ngoài và vấu kẹp, ren trong và cần nâng; - Chi tiết làm kín mềm hoặc bằng kim loại (đĩa, pittong) hoặc vòng bít kín. Tiêu chuẩn này áp dụng cho các van có k í ch c ỡ danh nghĩa sau, DN: - 10; 15; 20; 25; 32; 40; 50; 65; 80; 100; 125; 150; 200; 250; 300; 350; 400; Và áp dụng với van có áp suất danh nghĩa sau, PN: - 10; 16; 20; 25; 40; 50; 110. 2 Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau là cần thiết cho việc áp d ụ ng tiêu chuẩn này. Đối với tài liệu viện dẫn ghi năm công bố th ì áp dụng phiên bản được nêu. Đ ố i với tài liệu viện dẫn kh ô ng ghi năm công bố th ì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả sửa đ ổ i (nếu có). TCVN 9441:2013 (ISO 5208:2008), Van công nghiệp - Thử áp lực cho van kim loại. TCVN 7701-1:2011 (ISO 7-1:1994), Ren ống cho mối nối kín chịu áp được chế tạo bằng ren - Phần 1: Kích thước, dung sai và ký hiệu. TCVN 7701-2:2007 (ISO 7-2:2000), Ren ống cho mối nối kín chịu áp được chế tạo bằng ren - Phần 2: Kiểm tra xác nhận bằng calip giới hạn. TCVN 10827:2015 (ISO 5209:1977), Van công nghiệp công dụng chung - Ghi nhãn. TCVN 10829:2015 (ISO 5210:1991), Van công nghiệp - Gắn bộ dẫn động quay từng nấc nhiều mức cho van. TCVN 10828:2015 (ISO 5752:1982), Van kim loại dùng trong hệ thống ống có bích - Kích thước mặt đến mặt và tâm đến mặt. TCVN 7292:2003 (ISO 261:1998), Ren vít hệ mét thông dụ ng ISO - V ấ n đ ề chung. ISO 263:1973, ISO inch screw threads - General pla n and selection for screws, bolts and nuls - Diameter range 0.06 to 6 i n (Ren vít hệ inch ISO - Sơ đồ chung và lựa chọn vít, bu lông và đai ốc - Dãy đường kính 0,06 đến 6 in). ISO 4200, Plain end s teel tubes, welded and seamless - General tables of dimensions and masses per unit length ( Ố ng thép đầu phẳng được hàn và không hàn - Bảng tổng hợp kích thước và khối lượng cho mỗi đơn vị chiều dài). ISO 6708, Pipework components - De f inition and selection of DN (nominal size) [Bộ phận đường ống - Xác định và lựa chọn DN (kích thước danh nghĩa)]. ISO 7005-1, Metallic flanges - Part 1: Steel fl anges (Bích kim loại - Phần 1: Bích thép). ISO 7268, Pipe components - De f inition of nominal pressure (Bộ phận đường ống - Xác định áp suất danh nghĩa). ANSI/ASME B1.20.1:1983 (R1992), Pipe threads, General purpose (inch) [Ren ống thông dụng (hệ inch)]. ANSI/ASME B16.11:1991, Forged f ittings - Socket - W elding and threaded (Phụ tùng rèn - Ống nối - Hàn và có ren). ANSI/ASME B16.34:1996, Valves - Flanged, threaded and w elding end (Van - Đầu c ó bích, có ren và hàn). 3 Thuật ngữ và định nghĩa Trong tiêu chuẩn này áp dụng định nghĩa kích thước danh nghĩa (DN) và áp suất danh nghĩa (PN) tương ứng trong ISO 6708 và ISO 7268. 4 Trị số danh nghĩa áp suất/nhiệt độ 4.1 Trị số d anh nghĩa áp su ất/ nhiệt độ c ó thể dùng với van quy định trong tiêu chuẩn này ph ả i phù hợp với trị số danh nghĩa đ ã được quy định trong ISO 7005-1 cho b í ch thép PN và thông số kỹ thuật vật liệu. Những hạn chế về nhiệt độ hay áp suất, ví dụ những hạn ch ế do đệm kín mềm và do vật liệu làm k í n riêng phải được giới thiệu ở bảng nhận biết van (xem 8.4.2). 4.2 Nhiệt độ đưa ra trong dãy áp suất / nhiệt độ riêng biệt l à nhiệt độ lớn nhất của vỏ ch ứ a áp suất của van. Nhìn chung, nhiệt độ này là nhiệt độ ch ấ t lỏng được chứa. Việc sử dụng tr ị số danh nghĩa áp suất phù hợp với nhiệt độ khác với nhiệt độ chất l ỏ ng được chứa là trách nhiệm của người sử dụng. 4.3 Với nhiệt độ dư ớ i nhiệt độ th ấ p nhất được chỉ ra trong bảng trị số danh nghĩa áp suất/nhiệt độ trong ISO 7005-1, áp suất làm việc ph ả i không lớn hơn dãy được chỉ ra cho nhiệt độ th ấ p nhất đó. Việc sử dụng van tại nhiệt độ thấp hơn là trách nhiệm của người sử dụng . Cần chú ý đến việc gi ả m độ d ẻ o và độ bền chống va đập của nhi ề u vật liệu tại nhiệt độ thấp. 5 Thiết kế 5.1 Độ dày thành thân van 5.1.1 Sơ đồ thành thân van được cho trong Hình 1. Độ dày thành nhỏ nhất t m tại thời đi ể m sản xuất phải được đưa ra ở Bảng 1, ngoại trừ như được chỉ ra ở 5.1.2, 5.1.3 và 5.1.4. C ầ n tăng độ dày kim loại cho ứng suất do lắp ráp, ứ ng suất do đóng ngất, tập trung ứng suất và các hình dạng khác với hình tròn phải được quy định bởi m ỗ i nhà s ả n xu ấ t riêng, vì những yếu tố này thay đổi r ấ t rộng. 5.1.2 Việc chuẩn bị hàn cho các van có mặt đầu hàn giáp mối (xem 5.2.2.2) phải không được l à m giảm độ d ày thành thân van dưới giá trị được quy định bởi 5.1.1 trong phạm vi gần với bề mặt ngoài của cổ thân so với t m được đo dọc chiều chạy. Việc chuyển sang công đoạn chuẩn bị hàn phải từ t ừ v à m ặt cắt về cơ b ả n phải tròn qua toàn bộ chiều dài chuyển tiếp . Cần phải loại bỏ tính không đồng nhất hình dạng hay sự đột biến mặt cắt trong vùng chuyển tiếp, ngoại trừ nếu cho phép vòng đai hay dải thử được hàn hay đ ể nguyên. Trong bất kỳ trường hợp nào, độ dày này không được nhỏ hơn 0,77 t m tại khoảng cách 1,33 t m từ đầu hàn. 5.1.3 Cổ thân van phải duy tr ì độ dày thành nhỏ nhất t m như được yêu cầu ở 5.1.1 trong phạm vi khoảng cách được đo từ ngo à i thân chạy dọc theo chiều cổ, trong đó đ là đ ườ ng kính trong danh nghĩa, như được xác định ở 5.2.1.4. Ngoài khoảng cách từ ngo à i hành t rình thân, các mặt cắt tròn thẳng của cổ thân van với đường kính trong d' sẽ được duy trì với độ dày thành cục bộ ít nhất bằng t ' tại vi trí t' được xác định, nhờ phép nội suy nếu cần thiết, như giá trị t m phù hợp với giá trị d bằng 2 d' /3, khi dùng ứng dụng trị số danh nghĩa ISO PN (áp suất danh nghĩa). Cần chú ý rằng, trong bất kỳ trường hợp nào ở vị trí mà đư ờng kính trong danh nghĩa lớn hơn 1,5 d , độ dày thành nhỏ nh ấ t mới xác định cho cổ thân van phải lớn hơn giá trị cơ bản t m . Trong trường hợp như thế, độ dày thành lớn hơn n à y phải được áp dụng cho tất cả cổ thân có đường kính lớn hơn 1,5 d . 5.1.4 Những vùng c ụ c bộ c ó độ dày thành nhỏ hơn độ dày nh ỏ nh ấ t có thể chấp nhận được, miễn là thỏa mãn toàn bộ giới hạn dưới đây: a) vùng c ó độ dày dưới mức nhỏ nhất phải nằm trong một vòng tròn có đường k í nh không lớn hơn , trong đó d là đường kính trong danh nghĩa như được cho trong B ả ng 2 và t m là độ dày thành thân van nh ỏ nh ấ t như được cho trong B ả ng 1; b) độ d à y đo được không được nh ỏ hơn 0,75 t m ; c) các vòng tr ò n bao quanh phải cách xa nhau bằng khoảng cách mép đến mép kh ô ng nhỏ hơn . Chú dẫn 1 Mối nối chi ề u d ài thân và c ổ thân 2 Bích đ ầ u t hân 3 Đường k í nh trong của lỗ đầu thân 4 Đường trục c ổ t hân 5 Bích chụp 6 C ổ thân 7 Đường t rục chi ề u dài t hâ n 8 Chiều dài thân Hình 1 - Nhận biết các thuật ngữ Bảng 1 - Chi ề u dày thành thân van Kích c ỡ danh nghĩa DN a Áp su ấ t danh nghĩa PN 10 16 20 25 40 50 110 Độ dày thành thân van nh ỏ nhất, t m mm 10 3 3 3 3 3 3 3,3 15 3 3 3 3 3,1 3,1 3,4 20 3 3 3,1 3,3 3,5 3,8 4,1 25 4 4 4,1 4,2 4,6 4,8 4,8 32 4,5 4,5 4,8 4,8 4,8 4,8 4,8 40 4,5 4,5 4,8 4,8 4,8 4,8 5,6 50 5 5,5 5,6 5,7 6,1 6,4 6,4 65 5 5,5 5,6 5,8 6,6 6,4 7,1 80 5 5,5 5,6 5,8 6,6 7,1 7,9 100 6 6 6,4 6,6 7,3 7,8 9,6 125 6,3 6,5 7,1 7,2 8,1 9,6 11,2 150 6,5 7 7,1 7,5 8,8 9,6 12,7 200 7 8 8,1 8,6 10,2 11,2 15,8 250 7,5 8,5 8,6 9,3 11,4 12,7 19 300 8,5 9,5 9,6 10,4 12,7 14,2 23,1 350 9 10 10,4 11,3 14 15,8 24,6 400 9,6 11 11,2 12,7 15,4 17,5 27,7 a Với đường kinh trong danh nghĩa của lỗ đầu thân tương ứng, xem Bảng 2. 5.2 Kích thước thân 5.2.1 Bích 5.2.1.1 Các kích thước mặt đến mặt cho van mặt đầu có bích phải phù hợp với B ả ng 8 của TCVN 10828:2015 (ISO 5752:1982) cho mẫu thẳng và Bảng 9 cho mẫu góc. 5.2.1.2 Các bích mặt đầu thân phải phù hợp với yêu cầu của ISO 70 0 5-1. 5.2.1.3 Các bích mặt đầu phải được đúc hoặc rèn nguyên khối với thân, ngoại trừ là các bích có thể được hàn bởi một máy hàn chất lượng khi áp dụng quy tr ì nh hàn ch ấ t lượng, miễn là to à n bộ các bích đó trên van DN50 và lớn hơn sẽ được hàn giáp mối. Tiến hành xử lý nhiệt l à c ầ n thiết để đ ả m bảo rằng vật liệu phù hợp với toàn bộ phạm vi nhiệt độ làm việc. 5.2.1.4 Với những van có bích không có lớp phủ, đường kính trong danh nghĩa d của lỗ đầu thân phải được quy định trong Bảng 2. Bảng 2 - Đường kính trong danh định của lỗ đầu thân, d DN PN 10; 16; 20; 25 40; 50 110 d mm 10 10 10 10 15 13 13 13 20 19 19 19 25 25 25 25 32 32 32 32 40 38 38 38 50 50 50 50 65 64 64 64 80 76 76 76 100 100 100 100 125 125 125 125 150 150 150 150 200 200 200 200 250 250 250 250 300 300 300 300 350 335 335 325 400 385 385 375 5.2.2 Đầu hàn giáp m ố i 5:2.2.1 Kích thước đầu đến đầu cho các van đầu hàn giáp mối phải phù hợp với Bảng 8 của TCVN 10828:2015 (ISO 5752:1982) cho ki ể u thẳng và Bảng 9 cho kiểu góc. 5.2.2.2 Các đầu hàn giáp m ố i phải phù hợp với các thông tin chi tiết được chỉ ra ở H ì nh 2, trừ khi có quy định khác trong đơn đặt hàng của người mua. 5.2.3 Đầu hàn có ren v à đầu hàn đầ u nối 5.2.3.1 Các kích thước đầu đến đầu cho van đầu hàn có ren và đầu h à n đ ầ u nối ph ả i theo tiêu chu ẩ n của nhà sản xuất. 5 .2.3.2 Các ren của thân van phải là các ren côn hoặc trụ phù hợp với TCVN 7701-1:2011 (ISO 7-1:1994/Cor 1:2007) hoặc các ren côn phù hợp với ANSI/ASME B1.20.1 thích hợp. 5.2.3.3 Các ren phải được kiểm tra phù hợp với TCVN 7701-2:2011 (ISO 7-2:2000) hoặc các ren dạng côn phải phù hợp với ANSI/ASME B1.20.1 thích hợp. 5.2.3.4 C á c kích thước đ ầ u hàn nối phải phù hợp với B ả ng 3. Bảng 3 - Lỗ và ch i ều sâu n ố i DN Lỗ n ố i Ch iề u sâu nối mm mm ± 0 , 3 min. 10 17,8 9 15 22,0 10 20 27,3 13 25 34,1 13 32 42,8 13 40 48,9 13 50 61,4 16 65 74,1 16 CHÚ THÍCH: Các k ích thước này bằng v ớ i các k íc h thước trong ANSI/ASME B 1 6,11 cho các đầu hàn nối và t ươ ng tự với các k ích thước trong ISO 7005-1 đối với các bích hàn nối. a) Đầu h à n để nối ố ng có độ d ày thành T ≤ 22mm A = Đ ườn g k í nh ngoài d anh nghĩa của đầu hàn B = Đường k í nh trong danh ngh ĩ a của ống T = Độ d ày thành danh nghĩa của ống b) Đ ầ u hàn đ ể nố i ống có độ dày thành T>22mm Kích thước danh nghĩa, DN 25 32 40 50 65 80 100 125 150 200 250 300 350 400 Danh n g h ĩ a 35 44 50 62 78 91 117 144 172 223 278 329 362 413 A mm Dung sai +2,5 -1,0 +4 -1 B mm D u ng sai +1 -1 +2 -2 CHÚ TH Í CH 1 Các đư ờ ng chấm bi ể u th ị đường bao l ớ n nh ấ t cho sự chuy ể n t iếp từ r ã nh hàn. CHÚ THÍCH 2 Các bề mặt t rong và ngoài của các đầu hàn của van phải được gia công ho à n thiện t oàn bộ. Đư ờ ng viền trong phạm vi đường bao tùy sự lựa chọn của nhà sản xuất trừ khi có các quy định đặc b iệ t kh á c. CHÚ THÍCH 3 Các chỗ giao nhau nên được lượn tròn một chút. CHÚ THÍCH 4 Các van có độ dày thành nhỏ nh ấ t t m ≤ 3mm c ó th ể c ó các đầu đ ượ c cắt v uô ng hoặc được vát cạnh một c h út. CHÚ TH Í CH 5 V ới đường k í nh ngo à i danh nghĩa và độ dày thành của ống thép tiêu chuẩn, xem ISO 4200. H ì nh 2 - Các đầu hàn giáp mối 5 .2.3.5 Độ dày thành nhỏ nh ấ t k ề sát với đầu hàn có ren hoặc đ ầ u hàn nối phải phù hợp với B ả ng 4. Bảng 4 -Độ dày thành, C DN Độ dày thành, C min mm PN 20 đ ế n PN 50 PN110 10 3 , 0 3 , 6 15 3,3 4,1 20 3, 6 4 , 3 25 3 , 8 5,1 32 3,8 5 , 3 40 4,1 5 , 6 50 4,6 6,1 65 5,6 7 , 6 CH Ú TH Í CH: Phù hợp với ANSI/ASME B16.34. 5.3 Mối nối phụ 5.3.1 Không yêu cầu các khoản cho các mối n ố i phụ, trừ c ó quy định trong đơn đặt hàng của người mua. 5.3.2 Các mối nối phụ ph ả i được nhận biết như được chỉ r õ trong Hình 3. Mỗi vị trí nối được ký hiệu bằng một chữ cái. Hình 3 - Vị trí ren lỗ 5.3.3 Trừ khi có quy định khác trong đơn đặt hàng, mối nối phụ phải phù hợp với Bảng 5. Bảng 5 - Kích c ỡ m ối nối phụ D ã y kích c ỡ van DN K í ch c ỡ m ố i n ối phụ DN NPS a 10 ≤ DN <> 10 3/8 50 ≤ DN <> 15 1/2 125 ≤ DN 200 20 3/4 250 ≤ DN 25 1 a NPS là k ích cỡ ống danh nghĩa. 5.3.4 Khi cần có các bạc để đ ủ độ dày kim loại, đường kính bạc nhỏ nhất phải được chỉ ra ở Bảng 6. Bảng 6 - Đường kính bạc nh ỏ nh ấ t Kích c ỡ m ối nối n ối phụ Đường kính bạc nh ỏ nh ấ t mm DN NPS 10 3/8 32 15 1/2 38 20 3/4 44 25 1 54 5.3.5 Thành van có thể được làm ren, nếu kim loại đủ dày cho phép đạt chi ề u dài ren nhỏ nhất được quy định ở H ì nh 4 và Bảng 7. Khi độ dài này không đủ hoặc các lỗ làm ren cần được gia cố, phải có thêm một bạc lót như quy định ở 5.3.4. Các ren sẽ được làm côn như chỉ ra ở Hình 4. Chú dẫn 1 ren ống ISO 7-1 Rc hoặc ANS I /ASME B 1.20.1. H ì nh 4 - Chiều dài ren cho mối nối phụ Bảng 7 - Chiều d à i ren nh ỏ nh ấ t ch o các m ố i n ố i phụ Kích th ước m ố i n ối phụ Chiều dài ren nhỏ nh ấ t L mm DN NPS 10 3/8 10 15 1/2 14 20 3/4 14 25 1 18 5.3.6 Các đầu nối cho mối nối hàn nối có thể được cung cấp, nếu kim loại đủ dày để phù hợp với chiều sâu của đầu n ố i và giữ thành van như được quy định ở Hình 5 và Bảng 8. Tại nơi độ dày thành không đủ hoặc đầu nối cần gia c ố , phải d ùng thêm một bạc như quy định ở 5.3.4. Chiều dài cạnh mối hàn phải l à 1,09 l ần độ dày thành ống danh nghĩa của mối nối phụ hoặc 3 mm, chọn giá trị lớn hơn. K í ch thước tính bằng milimet Hình 5 - Các ố ng n ố i đ ể hàn đầu n ố i m ối n ố i phụ Bảng 8 - Kích thước ố ng nối cho các mói n ố i hàn có ố ng n ố i K í ch thước m ố i nối phụ A m i n mm B m i n mm DN NPS 10 3/8 18 5 15 1/2 22 5 20 3/4 27 6 25 1 34 6 5.3.7 Các mối nối phụ có thể được gắn trực tiếp bằng việc hàn giáp mối vào thành van như được minh họa ở Hình 6. Ở nơi kích thước của chỗ mở rộng cần được gia cố, phải dùng thêm một bạc lót như quy định ở 5.3.4. H ì nh 6 - Hàn giáp mối cho các m ố i n ố i phụ 5.4 Vận hành 5.4.1 Trừ khi có quy định khác b ở i bên mua, van sẽ được trang b ị một tay quay. Van sẽ đ ó ng được bằng cách quay tay quay theo chiều kim đồng hồ. Tại vị trí kích thước cho phép, từ “mở ” và một mũi tên chỉ theo chiều m ở sẽ được đánh dấu trên tay quay. 5.4.2 N ế u yêu cầu vận hành bằng bánh xích, hộp số hay bộ dẫn động, bên mua sẽ quy định áp dụng: - Vận hành bằng bánh xích, khoảng cách từ đường tâm cần van đến đ á y của vòng xích; - Kiểu bánh răng (trụ thẳng hoặc côn) và vị trí truyền động bằng bánh răng liên quan đến trục ống; - Kiểu bộ d ẫ n động (bằng điện, th ủ y lực, khí nén hoặc bằng loại khác); - Nhiệt độ làm việc tối đa và độ chênh á p qua van; - nguồn điện năng (cho bộ dẫn động). 5.4.3 Bất k ỳ yêu cầu đặc biệt nào, như bộ dẫn động l ắ p với các kích thước phải phù hợp với TCVN 10829:2015 (ISO 5210:1991). 5.4.4 Nếu một giới hạn về lực tay quay được áp dụng, lực lớn nhất phải được xác định. 6 Vật liệu 6.1 Vật liệu khác vật liệu làm kín Vật liệu cho các bộ phận ph ả i được lựa chọn từ Bảng 9. 6.2 Bộ phận làm kín 6.2.1 Bộ phận làm kín bao gồm như sau: a) Cần van; b) B ề mặt tựa (đ ĩ a, pittong) nắp bịt kín; c) Bề mặt tựa thân; d ) Ố ng lót hoặc hàn kết tủa cho đế tỳ sau và lỗ dẫn hướng c ầ n; e) Đai ốc đĩa. 6.2.2 Vật liệu làm kín tiêu chuẩn phải có th à nh phần (hóa học) chung được quy định ở Bảng 10. CHÚ THÍCH: Các v ậ t li ệ u làm k í n khác được ch ấ p thuận theo thỏa thuận giữa nhà sản xu ấ t và khách hàng. 6.2.3 Cần van ph ả i được làm từ vật liệu rèn hoặc đã được rèn. Bảng 9 - Vật liệu các chi t iế t Chi ti ế t Vật liệu Thân/nắp Được lựa chọn từ ISO 7005-1 N ắ p bịp kín (đĩa, piston) Thép không g ỉ Đệm kín m ề m Nếu được, b ấ t kỳ vòng hãm nào trong nắp bị t k í n phải là vật liệu tư ơ ng hợp với nắp bịt kín và bất kỳ mối ghép bu l ô ng h ã m nào phải là thép 18-8 CrNi Đầu nối phụ Thép ít nh ấ t bằng với tính chống ă n mòn của vật liệu v ỏ . Đầu nối bằng gang s ẽ không được sử dụng. Vấ u kẹp rời nắp van Thép cacbon hoặc vật liệu tương tự như n ắ p Vòng bôi trơn Thép Tay quay Thép Gang Gang dẻo Đai ố c hãm tay quay Hợp kim đồng Thép Đai ốc khóa c ầ n Hợp kim đ ồ ng Thép k hông gỉ Tấm nhận dạng Vật liệu chống ăn mòn được g ắ n vào van bằng chi tiết kẹp chặt có vật liệu chống ăn mòn hoặc bằng hàn Bảng 10 - Vật liệu làm kín tiêu chu ẩ n Vị trí Vật liệu Độ cứng Br i nell, min., HB Mô tả vật liệu Cần CrNi Hợp kim Crôm-Nikel Cr13 Thép với crom ít nh ấ t 11,5% NiCu Hợp kim đồ ng-Nikel Bề mặt tựa Cr13 250 a Thép với crom ít nhất 11,5% HF 350 Hợp kim cứng bề mặt HF NiCu Hợp kim đ ồ ng-Nikel CrNi Hợp kim Crom-Nikel a Cần phải c ó sự chênh lệch độ cứng là 50 HB giữa thân và bề mặt tựa của đệm k í n nếu cả hai đều được làm từ Cr13. 6.3 Mối ghép bu lông Toàn bộ mối ghép bu lông phải ưu tiên dùng ren bước lớn hệ mét theo TCVN 7292:2003 (ISO 261:1998). Việc sử dụng ren hệ insơ ISO (ISO 263:1973) sẽ được h ủ y bỏ d ầ n d ần. 7 Thử nghiệm và kiểm tra 7.1 Mỗi van phải được th ử áp suất phù hợp với các yêu cầu TCVN 9441:2013 (ISO 5208:2008), chỉ tr ừ việc thử nghiệm v à không nh ỏ hơn 1,5 lần áp su ấ t định mức tại nhiệt độ 38 °C là bắt buộc cho t ấ t c ả các van. Mức độ rò rỉ lớn nhất của đệm làm kín phải là mức B cho các van tựa b ằ ng kim loại và mức A cho các van tựa mềm [xem TCVN 9441:2013 (ISO 5208:1982)]. 7.2 Các danh mục được giới thiệu trong Bảng 11 phải được nhà sản xuất kiểm tra cho mỗi van. Bảng 11 - Yêu cầu kiểm tr a Danh mục Yêu c ầ u 1. Loại van và bộ phận làm k í n Van được giao s ẽ phải phù hợp với đơn đặt hàng và tiêu chu ẩ n sản ph ẩ m. Ki ể m tra bằng m ắ t loại, bọc gói van, phụ tùng (ví dụ: tay quay) và các yêu cầu khác của đơn đặt hàng (v í dụ: cơ cấu làm kín được đóng). 2. Ghi nhãn Việc ghi nh ã n phải phù hợp với Điều 8. Ki ể m tra b ằ ng mắt để đảm bảo rằng việc ghi nhãn đã hoàn chỉnh và dễ đọc 3. T ì nh trạng b ề mặt Phải có các lớp bảo vệ ở những nơi quy định Ki ể m tra bằng mắt để xác định rằng bất cứ lớp phủ quy định nào cũng được áp dụng 4. Sự dẫn động Ki ể m tra xem van mở và đ ó ng có đúng không. 8 Ghi nhãn 8.1 Tính r õ ràng Mỗi van được chế tạo phù hợp vớ i tiêu chuẩn này phải được ghi nhãn rõ ràng. 8.2 Ghi nh ã n thân 8.2.1 Việc ghi nhãn các mục dưới đây trên thân là bắt buộc, tùy thuộc vào điều khoản 8.2.1: a) T ê n và nh ã n hiệu nhà s ả n xuất; b) vật liệu thân van; c) Ký hiệu PN; d) K í ch thước danh định (DN); e) Mã chứng nhận, nếu chính thức được cấp bởi cơ quan cấp chứng nhận được ủy quyền. 8.2.2 Đ ố i với van nhỏ hơn DN 50, n ế u kích cỡ và h ì nh dạng thân van cản trở việc đưa vào to à n bộ việc ghi nhãn bắt buộc, một hay nhiều hơn nội dung ghi nh ã n có th ể được bỏ qua miễn là chúng được chỉ ra trên tấm nhận biết. T rì nh tự bỏ qua phải như sau: a) Kích thước danh định (DN); b) Số PN; c) Vật liệu. 8.2.3 Tên hay nh ã n hiệu nhà s ả n xu ấ t để nhận biết nhà sản xuất van ph ả i không được b ỏ qua. 8.3 Các bích đầu ống tạo rãnh cho m ố i n ố i vòng Các bích đầu ố ng tạo rãnh cho mối n ố i vòng ph ả i được ghi nhãn với số vòng đệm mối nối vòng tương ứng (v í dụ R15). Sự nhận dạng này sẽ được ghi nhãn trên mép của cả hai bích đầu. Đ ố i với các số vòng đệm mối nối v ò ng, xem ISO 7005-1. 8.4 T ấ m nhận dạng Một tấm nhận dạng bao gồm ít nhất việc ghi nhãn dưới đây phải được gắn chắc chắn vào van phù hợp với tiêu chu ẩ n này. a) Số tham khảo tiêu chuẩn này, là TCVN 10831:2015 (ISO 12149:1999); b) Vật liệu làm kín, theo t rì nh tự dưới đây, khi sử dụng ký hiệu được đưa ra ở B ả ng 10: 1) C ầ n, 2) Bộ làm kín (đ ĩ a), 3) Mặt tựa; V Í DỤ Cần Cr13 Bộ làm kín HF (đĩa, pitton) Mặt tựa Cr13 hoặc Cr13 HF Cr13 hoặc Cr13 HF Cr13 c) Việc hạn ch ế áp suất hay nhiệt độ có th ể được quy định bởi nhà s ả n xuất do những giới hạn về vật liệu hay thi ế t kế, phải được chỉ r õ trên t ấ m nhận dạng, bao gồm ít nh ất áp suất làm việc cho phép l ớ n nhất tại nhiệt độ 38°C và nhiệt độ làm việc cho phép lớn nhất với áp su ấ t làm việc cho phép tối đa tương ứng. 8.5 Gh i nhãn b ổ sung Việc gh i nhãn b ổ sung có thể được sử dụng theo ý muốn của nhà sản xuất miễn là chúng không mâu thuẫn với b ấ t kỳ việc ghi nhãn nào được quy định trong tiêu chu ẩ n này. 9 Ký hiệu Van cầu được sản xu ấ t phù hợp với tiêu chuẩn này có thể được nhận dạng như sau: VÍ DỤ Van c ầ u TCVN 10831:201 5 (IS O 12149:1999) - FLG-5-DN80-PN110 10 Chuẩn bị giao hàng 10.1 Sau khi thử nghiệm, mỗi van sẽ được tháo nước và chuẩn bị để giao hàng. 10.2 To à n bộ làm k í n van phải ở vị trí đóng khi được giao (ngoại tr ừ van có mặt tựa mềm có thể ở vị trí mở một ch ú t), trừ khi có quy định khác bởi b ê n mua. 10.3 Khi được quy định bởi b ê n mua, các đầu thân có b í ch s ẽ được bọc bằng gỗ, sợi gỗ , nhựa hoặc kim loại. Lớp bọc ph ả i kéo dài trên toàn bộ bề mặt v ò ng đệm bích. 10.4 Các đầu hàn giáp mé p phải được bảo vệ bằng lớp bọc bằng gỗ, sợi gỗ, nhựa hoặc kim loại. Lớp bọc phải tr ả i hết toàn bộ các đầu hàn. 10.5 Các đầu hàn có ren và đầu hàn nối phải được nút bằng nút bảo vệ bằng chất dẻo. Phụ lục A (Tham khảo) Thông tin được quy định bởi bên mua CH Ú THÍCH: Việc tham khảo trong ngoặc đơn là những mục trong tiêu chuẩn này. Kích cỡ danh nghĩa (1) DN = Áp suất danh nghĩa (2) PN Kích thước đối tiếp (5.2.1) Các đầu có bích, PN (5.2.2) Các đầu hàn giáp mối (5.2.3) Các đầu có ren và đầu hàn đầu n ố i Mặt tựa bích (5.2.1.2) Mặt ph ẳ ng Mặt nâng Then và rãnh Mối nối dạng vòng Đệm nắp bít Các chi tiết chứa bằng đồng Có Không Vật liệu (6) Thân/n ắ p Cần Đ ĩ a (Bộ làm kín) Bề mặt tựa Bu lông Đai ốc Đai ốc c ầ n Đai ốc hãm bánh quay Th ử nghiệm và kiểm tra (7) ph ù hợp với: Ghi nhãn (8) phù hợp với: