TCVN7563-3:2008

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7563-3:2008 (ISO 2382 - 3 : 1987) về Hệ thống xử lý thông tin - Từ vựng - Phần 3: Công nghệ thiết bị TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 7563 - 3 : 2008 ISO 2382 - 3 : 1987 HỆ THỐNG XỬ LÝ THÔNG TIN - TỪ VỰNG PHẦN 3: CÔNG NGHỆ THIẾT BỊ Information processing systems - Vocabulary Part 3: Equipment technology Lời nói đầu TCVN 7563 - 3 : 2008 hoàn toàn tương đương với ISO 2382 - 3 : 1987. TCVN 7563 - 3 : 2008 do Ban Kỹ thuật Tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 154 "Quá trình, các yếu tố dữ liệu và tài liệu trong thương mại, công nghiệp và hành chính" biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. HỆ THỐNG XỬ LÝ THÔNG TIN - TỪ VỰNG PHẦN 3: CÔNG NGHỆ THIẾT BỊ Information processing systems - Vocabulary Part 3: Equipment technology Mục 1: Khái quát 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này được xây dựng nhằm tạo thuận lợi cho việc truyền đạt thông tin quốc tế về xử lý thông tin. Tiêu chuẩn này trình bày các thuật ngữ và định nghĩa của các khái niệm được lựa chọn liên quan đến lĩnh vực xử lý thông tin và xác định các mối quan hệ giữa các khái niệm đó. Để tạo thuận lợi cho việc chuyển dịch các khái niệm này sang các ngôn ngữ khác, các định nghĩa được soạn thảo nhằm giảm thiểu các tính chất riêng biệt của một ngôn ngữ. Tiêu chuẩn này đề cập một cách cụ thể về tín hiệu và mạch, chế độ hoạt động và xử lý cũng như các thiết bị logic và thiết bị thiết kế theo chức năng và. 2. Nguyên lý và quy tắc 2.1. Định nghĩa một mục Mục 2 bao gồm một số của các mục. Mỗi mục bao gồm một bộ các phần tử cần thiết gồm số chỉ mục, thuật ngữ hoặc một vài thuật ngữ đồng nghĩa, cụm từ định nghĩa một khái niệm. Ngoài ra, một mục có thể gồm các ví dụ, chú thích hoặc minh họa nhằm tạo thuận lợi cho việc hiểu khái niệm. Đôi khi, cùng một thuật ngữ có thể được định nghĩa trong các mục khác nhau, hoặc hai hay nhiều khái niệm có thể nằm trong một mục, như được quy định tương ứng trong 2.5 và 2.8. Các thuật ngữ khác như là từ vựng, khái niệm, thuật ngữ và định nghĩa, sử dụng trong tiêu chuẩn này cùng ý nghĩa như được định nghĩa trong ISO/R 1087, Thuật ngữ từ vựng. 2.2. Tổ chức một mục Mỗi mục bao gồm các phần tử cần thiết được định nghĩa trong 2.1 và các phần tử bổ sung nếu cần. Một mục có thể bao gồm các phần tử sau theo thứ tự: a) Số chỉ mục (chung cho tất cả các ngôn ngữ mà tiêu chuẩn này được xuất bản); b) Thuật ngữ hoặc thuật ngữ được ưu tiên trong ngôn ngữ được xuất bản. Nếu thuật ngữ này không tồn tại thì được chỉ ra bởi một ký hiệu bao gồm 5 dấu chấm (…..); một dòng các dấu chấm có thể được sử dụng để chỉ một từ được chọn trong mỗi trường hợp cụ thể; c) Thuật ngữ ưu tiên trong một quốc gia cụ thể xác định theo các quy tắc của ISO/R 639, ký hiệu cho các ngôn ngữ, các quốc gia và các tổ chức có thẩm quyền); d) Từ viết tắt của thuật ngữ; e) (Các) thuật ngữ đồng nghĩa cho phép; f) Đoạn văn bản định nghĩa (xem 2.4); g) Một hoặc nhiều ví dụ với tiêu đề “(các) Ví dụ”; h) Một hoặc nhiều chú thích quy định các trường hợp cụ thể liên quan đến lĩnh vực ứng dụng các khái niệm, với tiêu đề “(CÁC) CHÚ THÍCH”; i) Hình, sơ đồ hoặc bảng có thể chung cho vài mục. 2.3. Phân loại mục Một chuỗi số gồm hai chữ số được ấn định cho mỗi phần của bộ tiêu chuẩn này, bắt đầu là 01 cho “ Các thuật ngữ cơ bản”. Các mục được phân loại theo các nhóm, mỗi nhóm được ấn định một chuỗi số gồm 4 chữ số. Hai chữ số đầu tiên là chỉ phần của tiêu chuẩn này. Mỗi mục được ấn định một số chỉ mục gồm 6 chữ số, 4 chữ số đầu tiên là chỉ phần của tiêu chuẩn và nhóm. Để các phiên bản của tiêu chuẩn này được thống nhất trong các ngôn ngữ, các số được ấn định cho các phần, các nhóm và các mục là giống nhau cho tất cả các ngôn ngữ. 2.4. Lựa chọn các thuật ngữ và cách diễn đạt các định nghĩa Việc lựa chọn các thuật ngữ và cách diễn đạt các định nghĩa, trong mức độ có thể, phải lấy theo cách sử dụng đã được thiết lập. Khi gặp mâu thuẫn, giải pháp được thỏa thuận theo đa số phiếu. 2.5. Đa nghĩa Trong một ngôn ngữ, một thuật ngữ cho trước có nhiều nghĩa, mỗi nghĩa được đưa ra trong một mục riêng nhằm tạo thuận lợi cho việc chuyển dịch sang các ngôn ngữ khác. 2.6. Các từ viết tắt Như chỉ ra trong 2.2, các viết tắt sử dụng hiện tại được đưa ra cho một vài thuật ngữ. Các viết tắt như vậy không được sử dụng trong các định nghĩa, ví dụ hoặc chú thích. 2.7. Sử dụng dấu ngoặc đơn Trong một số thuật ngữ, một từ hoặc các từ dưới dạng kiểu chữ đậm được đặt giữa các dấu ngoặc đơn. Các từ này là bộ phận của thuật ngữ đầy đủ, nhưng chúng có thể lược bỏ khi sử dụng thuật ngữ rút gọn trong một ngữ cảnh kỹ thuật rõ ràng. Trong văn bản định nghĩa, ví dụ hoặc chú thích khác của tiêu chuẩn này, thuật ngữ như vậy chỉ được sử dụng dưới dạng đầy đủ của nó. Trong một số mục, các thuật ngữ được theo sau bởi các từ trong ngoặc dưới dạng kiểu chữ thường. Các từ này không phải là một phần của thuật ngữ đó mà chỉ ra các hướng dẫn để sử dụng thuật ngữ đó, các lĩnh vực áp dụng cụ thể của thuật ngữ hoặc dạng ngữ pháp. 2.8. Sử dụng dấu ngoặc vuông Khi nhiều thuật ngữ có quan hệ mật thiết có thể được xác định bởi các văn bản khác nhau chỉ một vài từ, các thuật ngữ này và các định nghĩa của chúng được nhóm thành một mục đơn. Các từ được thay thế có các ý nghĩa khác nhau được đặt trong dấu ngoặc vuông, tức là [ ], trong cùng thứ tự như trong thuật ngữ và trong định nghĩa. Để xác định một cách rõ ràng các từ được thay thế, từ cuối cùng phù hợp với quy tắc ở trên có thể được đặt trước dấu ngoặc mở, ở bất kỳ đâu có thể, được đặt trong dấu ngoặc này và lặp lại đối với mỗi từ khác. 2.9. Việc sử dụng các thuật ngữ dưới dạng kiểu chữ nghiêng trong định nghĩa và việc sử dụng dấu hoa thị Một thuật ngữ dưới dạng chữ in nghiêng trong định nghĩa, ví dụ, hoặc chú thích được xác định trong một mục khác trong tiêu chuẩn này hoặc trong phần tiêu chuẩn khác. Tuy nhiên, thuật ngữ này chỉ xuất hiện dưới dạng in nghiêng trong lần xuất hiện đầu tiên trong mỗi mục. Kiểu chữ nghiêng cũng được sử dụng cho các dạng ngữ pháp khác của mỗi thuật ngữ, ví dụ, danh từ số nhiều và động tính từ. Các dạng cơ bản của tất cả các thuật ngữ dưới dạng in nghiêng trong tiêu chuẩn này được liệt kê theo chỉ mục tại cuối tiêu chuẩn (xem 2.11). Một dấu hoa thị được sử dụng để phân tách các thuật ngữ in nghiêng khi hai thuật ngữ được đề cập trong các mục phân tách và trực tiếp theo sau mỗi thuật ngữ khác ( hoặc chỉ phân tách bởi một dấu chấm hết câu). Các từ hoặc thuật ngữ dưới dạng chữ thường được hiểu là được xác định trong các từ điển hiện tại hoặc các từ vựng kỹ thuật chính thức. 2.10. Đánh vần Trong phiên bản tiếng Anh của tiêu chuẩn này, các thuật ngữ, định nghĩa, ví dụ và chú thích được ưu tiên đưa ra dưới dạng đánh vần ở USA. Các dạng đánh vần đúng khác có thể được sử dụng mà không trái với tiêu chuẩn này. 2.11. Tổ chức chỉ mục theo bảng chữ cái ABC Đối với mỗi ngôn ngữ được sử dụng, một chỉ mục theo bảng alphabe được cung cấp ở cuối mỗi phần. Chỉ mục này gồm tất cả các thuật ngữ được định nghĩa trong tiêu chuẩn. Thuật ngữ đa từ xuất hiện theo thứ tự alphabe dưới mỗi từ khóa của chúng. Phần 2: Thuật ngữ và định nghĩa 3. Công nghệ thiết bị 3.01. Mạch và Tín hiệu 03.01.01. Mạch kích khởi Mạch có một số trạng thái ổn định hoặc trạng thái không ổn định , ít nhất một trạng là ổn định và được thiết kế để có thể khởi tạo một chuyển tiếp mong muốn bằng việc áp dụng một xung phù hợp. 03.01.02. Trạng thái ổn định Trạng thái trong mạch kích khởi được mạch đó duy trì cho đến khi áp dụng một xung phù hợp. 03.01.03. Trạng thái không ổn định Trạng thái siêu ổn định Trạng thái tựa ổn định Trạng thái trong mạch kích khởi được mạch đó duy trì trong khoảng thời gian xác định cho đến cuối giai đoạn này nó chuyển sang một trạng thái ổn định mà không cần áp dụng một xung phù hợp. 03.01.04. Mạch (kích khởi) hai trạng thái ổn định Mạch ngài hai trạng thái Mạch kích khởi có hai trạng thái ổn định. 03.01.05. Mạch (kích khởi) ổn định đơn Mạch kích khởi có một trạng thái ổn định và một trạng thái không ổn định. 03.01.06. Phần tử trễ Thiết bị mà sau một khoảng thời gian cho trước sẽ sinh ra một tín hiệu đầu ra * tương tự như tín hiệu đầu vào trước đó. 03.01.07. Đường trễ Đường hoặc mạng được thiết kế để tạo trễ mong muốn trong việc truyền một tín hiệu. 03.01.08. Xung Xung lực Sự thay đổi giá trị biên độ trong một khoảng thời gian ngắn mà giá trị ban đầu và giá trị cuối bằng nhau. 03.01.09. Chuỗi xung Dãy các xung có cùng đặc điểm. 03.01.10. Tín hiệu đồng hồ Xung đồng hồ Tín hiệu tuần hoàn được sử dụng để đồng bộ hóa hoặc đo các khoảng thời gian. 03.01.11. Phép biến đổi tín hiệu Việc tạo dạng tín hiệu Hành động điều chỉnh một hoặc nhiều đặc điểm của một tín hiệu, như giá trị cực đại, dạng tín hiệu hoặc thời gian của nó. 03.01.12. Phục hồi tín hiệu Biến đổi tín hiệu nhằm khôi phục một tín hiệu để phù hợp với đặc điểm nguyên thủy của nó. 0.3.01.13. Tín hiệu cho phép Tin hiệu cho phép việc xảy ra một sự kiện. 03.01.14. Tín hiệu cấm Tín hiệu ngăn ngừa việc xảy ra một sự kiện. 3.02. Chế độ hoạt động và xử lý 03.02.01. Song song Gắn liền với một quá trình trong đó tất cả các sự kiện xảy ra trong cùng khoảng thời gian, mỗi sự kiện được điều khiển bởi một đơn vị chức năng tương tự nhưng riêng rẽ. VÍ DỤ: Việc truyền song song các bít của một từ máy tính theo các đường của một bus nội bộ. 03.02.02. Nối tiếp Gắn liền với một quá trình mà trong đó tất cả các sự kiện xảy ra nối tiếp nhau. VÍ DỤ: Truyền nối tiếp các bít của một ký tự theo như giao thức V24 của CCITT. 03.02.03. Tuần tự Gắn liền với một quá trình trong đó tất cả các sự kiện xảy ra liên tiếp mà không có khoảng thời gian trống nào giữa chúng. 03.02.04. Tương tranh Gắn liền với các quá trình diễn ra trong cùng một khoảng thời gian giữa chúng mà trong suốt khoảng thời gian này chúng có thể phải chia sẻ lẫn nhau tài nguyên chung. VÍ DỤ: Một vài chương trình tương tranh, trong chế độ đa chương trình trong máy tính sử dụng chung một khối điều khiển lệnh. 03.02.05. Đồng thời Trong một quá trình , liên quan đến hai hoặc nhiều sự kiện xảy ra trong cùng khoảng thời gian, mỗi sự kiện được điều khiển bởi một đơn vị chức năng riêng. VÍ DỤ: Trong việc thực thi một hoặc nhiều chương trình, một vài thiết bị điều khiển vào-ra bởi các kênh vào-ra, các mạch điều khiển vào-ra và thiết bị ngoại vi, có thể đồng thời với một cái khác, với sự vận hành khác được điều khiển trực tiếp bởi một đơn vị xử lý . 03.02.06. Liên tiếp Trong một quá trình , liên quan đến hai sự kiện liên tiếp mà không có sự xuất hiện của bất cứ sự kiện nào khác giữa chúng. 3.03. Thiết kế chức năng 03.03.01. Thiết kế chức năng Đặc tả chức năng của các thành phần trong một hệ thống và mối quan hệ công tác giữa chúng. 03.03.02. Thiết kế logic Thiết kế chức năng sử dụng các phương pháp mô tả hình thức, ví dụ như logic ký hiệu . 03.03.03. Sơ đồ logic Sự biểu diễn bằng đồ họa của thiết kế logic. 03.03.04. Ký hiệu logic ký hiệu biểu diễn một toán tử , một chức năng , hoặc một quan hệ chức năng. 3.04. Thiết bị logic 03.04.01. Thiết bị logic thiết bị thực hiện phép toán logic . 03.04.02. Mạch tuần tự Thiết bị logic mà giá trị đầu ra của nó, tại thời điểm cho trước phụ thuộc vào giá trị đầu vào và trạng thái bên trong tại thời điểm đó và trạng thái bên trong này phụ thuộc vào giá trị đầu vào ngay trước đó và trạng thái bên trong trước đó. CHÚ THÍCH - mạch tuần tự có thể thừa nhận một số hạn chế các trạng thái bên trong vì vậy chúng được xem xét như một quan điểm trừu tượng. 03.04.03. Mạch kết hợp Thiết bị logic mà các giá trị đầu ra của nó tại mọi thời điểm cho trước phụ thuộc vào giá trị đầu vào của nó tại thời điểm đó CHÚ THÍCH - Một mạch kết hợp là một trường hợp đặc biệt của một mạch tuần tự mà trạng thái bên trong của nó không được tính đến. 03.04.04. Cổng Phần tử logic Mạch kết hợp thực hiện phép toán logic cơ bản. CHÚ THÍCH - Thuật ngữ “cổng” nói chung liên quan đến một đầu ra. 03.04.05. Cổng NOT Phần tử NOT Cổng thực hiện phép toán Boolean phủ định . 03.04.06. Cổng NOT-IF-THEN Phần tử NOT-IF-THEN Cổng thực hiện phép toán Boolean loại trừ . 03.04.07. Cổng AND Phần tử AND Cổng thực hiện phép toán Boolean giao . 03.04.08. Cổng EXCLUSIVE-OR Phần tử EXCLUSIVE-OR Cổng thực hiện phép toán Boolean không tương đương. 03.04.09. Cổng (INCLUSIVE-)OR Phần tử (INCLUSIVE-)OR Cổng thực hiện phép toán Boolean tuyển . 0.3.04.10. Cổng NOR Phần tử NOR Cổng thực hiện phép toán Boolean không tuyển . 3.05.11. Cổng IF-AND-ONLY-IF Phần tử IF-AND-ONLY-IF Cổng thực hiện phép toán Boolean tương đương. 03.05.12. Cổng IF-THEN Phần tử IF-THEN Cổng thực hiện phép toán Boolean kéo theo . 3.06.13. Công NAND Phần tử NAND Cổng thực hiện phép toán Boolean không giao . 3.07.14. Cổng đồng nhất Phần tử đồng nhất Cổng thực hiện phép toán đồng nhất 3.08.15. Cổng ngưỡng Phần tử ngưỡng Cổng thực hiện phép toán đặt ngưỡng. 3.09.16. Cổng đa số Phần tử đa số Cổng thực hiện phép toán lấy đa số