TCVN3731:1982

TIÊU CHUẨN VIỆT NAM TCVN 3731:1982 SẢN PHẨM HOÁ HỌC LỎNG. PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH KHỐI LƯỢNG RIÊNG Ở 20 0 C 1. CHỈ DẪN CHUNG 1.1. Tiêu chuẩn này quy định các phương pháp xác định khối lượng riêng ( mật độ ) của các sản phẩm hoá họ lỏng bằng mật độ kế và bình tỷ trọng. Tiêu chuẩn này không áp dụng cho các sản phẩm dầu . Không cho phép dùng mật độ kế để xác định khối lượng riêng của các chất dễ bay hơi . 1.2 . Khối lượng riêng của một chất ở 20 0 C là khối lượng của một đơn vị thể tích bằng g/ml ở nhiệt độ đó . 1.3. Mẫu phân tích phải tiến hành đồng thời trên hai phép đo đối với phương pháp mật độ kế và hai phép cân đối với phương pháp bình tỷ trọng . 1.4. Nước cất dùng để phân tích phải theo TCVN 2117 -77 2. PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH KHỐI LƯỢNG RIÊNG BẰNG BINHG TỶ TRỌNG ( PHƯƠNG PHÁP TRỌNG TÀI ) 2.1. Nguyên tắc phương pháp Xác định khối lượng ỏ 20 0 C của một thể tích chất lỏng đựng trong bình tỷ trọng có thể tích xác định , sau đó khối lượng của một thể tích tương đương nước ở 20 0 C . Tính khối lượng riêng bằng cách chia khối lượng của thể tích chất lỏng đó cho thể tích của nó . 2.2. Dụng cụ Bình tỷ trọng ( pinomet ) làm bằng thuỷ tinh kích thước và kiểu loại thích hợp với chất lỏng đem thử có thể là 5, 10 , 25 hoặc 50 ml có hình dáng như hình vẽ dưới đây : Bình điều hoá nhiệt có thể điều chỉnh được nhiệt độ ở 20 0 C ± 0,1 0 C. 1. ống mao dẫn 2. Nút thuỷ tinh có đầu nhám và mao quản ở giữa 3. Thân bình Bình tỷ trọng Nhiệt kế chia độ đến 0,1 0C. 2.3. Cách xác định Cân bình tỷ trọng sạch và khô ( cả nút ) với độ chính xác đến 0,0001 g cho nước cất đã đun sôi và để nguội vào bình , xác định khối lượng nước chứa trong bình một cách chính xác sau khi đã để trong bình điều hoà nhiệt có nhiệt độ 20 0 C ± 0,1 0 C . Ghi khối lượng của nước cất trong bình ( m2 ) . Cho mẫu thử vào cùng bình tỷ trọng đã rửa sạch sấy khô xác định chính xác khối lượng của mẫu chứa trong bình ở 20 0 C ghi khối lượng ( m1). Đối với chất lỏng để bay hơi cần phải thao tác hết sức cẩn thận để tránh mất mát do bị bay hơi . 2.4 Tính kết quả Kết qủa có thể biến đổi với các điều kiện áp suất nhưng thông thường sự biến đổi này không đáng kể và ta có thể bỏ qua được . Khối lượng riêng cuả mẫu ở 20 0 C tính bằng g/ ml được tính theo công thức sau : trong đó : m1 – khối lượng chính xác của mẫu thử cho vào bình ở 20 0 C tính bằng g m2 – khối lượng chính xác của nước cất cho vào bình ở 20 0 C tính bằng g d – khối lượng riêng của nước ở 20 0 C bằng 0,9982g / ml ; A – số hiệu chỉnh được tính bằng A = Pa.m2 . ở đây Pa là khối lượng riêng của không khí bằng 0,001 g / ml. 3. Phương pháp xác định khối lượng riêng bằng mật độ kế 3.1. Dụng cụ Mật độ kế chia độ dến 0,001 g / ml ( loại I ) hay 0,0005 g / ml ( lọai II ) theo hình vẽ . - Nhiệt kế chia độ đến 1 0C. 1. Thân mật độ kế 2. Hạt chì 3. Lớp parafin tráng trên 4. Thang chia độ Mật độ kế Bộ điều nhiệt Bình hình trụ bằng thuỷ tinh không màu có đường kính tối thiểu phải lớn hơn đường kính lớn nhất của mật độ kế 25 mm . 3.2. Cách tiến hành Cho mẫu thử vào bình hình trụ sạch và khô sao cho mức chất lỏng cách miệng bình 4 cm . Đưa bình hình trụ có chất lỏng vào bình điều hoà nhịêt và giữ 20 phút ở nhiệt độ 20 0 C ± 0,1 0 C sau đó dùng nhiệt kế vừa khuấy vừa đo nhiệt độ của chất lỏng . Khi nhiệt độ của chất lỏng đạt 20 0C ±0,1 0C cẩn thận thả mật độ kế khô vào bình hình trụ sao cho mật độ kế không chạm vào đáy và thành bình hình trụ . Sau 3- 4 phút đọc trực tiếp mật độ của chất lỏng . Khoảng cách đáy dưới của mật độ kế đến đáy hình trụ không được nhỏ hơn 3 cm . Sau khi đo kiểm tra lại nhiệt độ của chất lỏng , nếu sự thay đổi nhiệ độ lớn hơn 3 0 C , cần phải đo lại . Mật độ của chất lỏng ứng với độ chia của mật độ kế theo điểm dưới của mặt cầu lõm đối với chất lỏng trong suốt và sáng mầu và giới hạn trên của mặt cầu lõm đối với chất lỏng hơi đục và tối màu . 3.3. Tính kết quả Kết quả đo trung bình của hai lần đo liên tiếp . Sự chênh lệch của hai lần đo không được vượt quá 0,001 g / ml đối với mật độ kế loại I và 0,0005 g/ ml đối với mật độ kế loại II .