TCVN10946:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10946:2015 (ISO/TS 16190:2013) về Giầy dép - Các chất có hại tiềm ẩn trong giầy dép và các chi tiết của giầy dép - Phương pháp định lượng hydrocacbon thơm đa vòng (PAH) có trong vật liệu làm giầy dép TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 10946:2015 ISO/TS 16190:2013 GIẦY DÉP - CÁC CHẤT CÓ HẠI TIỀM ẨN TRONG GIẦY DÉP VÀ CÁC CHI TIẾT CỦA GIẦY DÉP - PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH LƯỢNG HYDROCARBON (PAH) THƠM ĐA VÒNG (PAH) CÓ TRONG VẬT LIỆU LÀM GIẦY DÉP Footwear - Critical substances potentially present in footwear and footwear components - Test method to quantitatively determine polycyclic aromatic hydrocarbons (PAH) in footwear materials Lời nói đầu TCVN 10946:2015 hoàn toàn tương đương với ISO/TS 16190:2013. TCVN 10946:2015 do Ban kỹ thuật Tiêu chu ẩ n quốc gia TCVN/TC 216 Giầy dép biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công b ố . GIẦY DÉP - CÁC CHẤT CÓ HẠI TIỀM ẨN TRONG GIẦY DÉP VÀ CÁC CHI TIẾT CỦA GIẦY DÉP - PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH LƯỢNG HYDROCARBON (PAH) THƠM ĐA VÒNG (PAH) CÓ TRONG VẬT LIỆU LÀM GIẦY DÉP Footwear - Critical substances potentially present in footwear and footwear components - Test method to quantitatively determine polycyclic aromatic hydrocarbons (PAH) in footwear materials CẢNH BÁO - Việc sử dụng hydrocacbon thơm đa vòng (PAH) có thể nguy hiểm. 1 . Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này qui định phương pháp xác định lượng hydrocacbon thơm đa vòng (PAH) có trong giầy dép và chi tiết của giầy dép. 2 . Tài liệu viện dẫn Các tài l iệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên b ả n được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có). ISO/TR 16178:2012, Footwear - Critical substances potentially present in footwear and footwear components (Giầy dép - Các chất có hại tiềm ẩn trong giầy dép và các chi tiết của giầy dép) ISO 17993:2002, Water quality - Determination of 15 polycyclic aromatic hydrocarbons (PAH) in water by HPLC with f l uorescence detection after liquid-liquid extraction [Chất lượng nước - Xác định 15 hydrocacbon thơm đa vòng (PAH) có trong nước bằng HPLC ghép nối dò huỳnh quang sau khi chiết chất l ỏ ng-chất l ỏ ng] ISO 28540:2011, Water quality - Determination of 16 polycyclic aromatic hydrocarbons (PAH) in water - Method using gas chromatography with mass spectrometric detection (GC-MS) [Chất lượng nước - Xác định 16 hydrocacbon thơm đa vòng (PAH) có trong nước - Phương pháp sử dụng sắc ký khí khối phổ (GC-MS] 3 . Nguyên tắc M ẫ u thử được chiết bằng n-hexan ở 60 o C trong bể siêu âm trong 1 h. Sau đó, một phần dịch chiết được phân tích bằng kỹ thuật sắc ký. Xem ISO/TR 16178:2012, B ả ng 1, qui định rõ các vật liệu liên quan đến phương pháp xác định này. 4 . Hóa chất Tất cả các hóa chất phải đạt cấp phân tích. 4.1 . n-Hexan , số CAS 1) : 110-54-3. 4.2 . Dung dịch gốc PAH đư ợ c chứng nhận , có 18 thành phần khác nhau được qui định trong 6.1.3, mỗi thành phần có nồng độ 100 m g/ml. CHÚ THÍCH Các dung dịch thương mại bán sẵn trên thị trường. 4.3 . Chất chuẩn nội - Naphthalen-d8, số CAS: 1146-65-2 - Pyren-d10, số CAS: 1718-52-1 - Pery l en-d12, số CAS: 1520-96-3 - Antraxen-d10, số CAS: 1719-06-8 - Phenantren-d10, số CAS: 1517-22-2 - Triphenylbenzen, số CAS: 612-71-5 - Benzo[a]pyren-d12, số CAS: 63466-71-7 CHÚ THÍCH Danh sách dưới đ ây nêu các ví dụ về sự tương ứng giữa PAH và các chất chu ẩ n nội đơteri hóa. Tên Chất chuẩn nội Naphthalen Naphthalen-d8 Axenaphthylen Pyren-d10 hoặc Antraxen-d10 hoặc Phenantren-d10 Axenaphten Pyren-d10 hoặc Antraxen-d10 hoặc Phenantren-d10 Floren Pyren-d10 hoặc Antraxen-d10 hoặc Phenantren-d10 Phenan t ren Pyren-d10 hoặc Antraxen-d10 hoặc Phenantren-d10 Antraxen Pyren-d10 hoặc Antraxen-d10 hoặc Phenantren-d10 Floranthen Pyren-d10 hoặc Antraxen-d10 hoặc Phenantren-d10 Pyren Pyren-d10 hoặc Antraxen-d10 hoặc Phenantren-d10 Benzo[a]antraxen Pyren-d10 hoặc Antraxen-d10 hoặc Phenantren-d10 Benzo[e]pyren Pyren-d10 hoặc Antraxen-d10 hoặc Phenantren-d10 Benzo[j]floranthen Pyren-d10 hoặc Antraxen-d10 hoặc Phenantren-d10 Crysen Pyren-d10 hoặc Antraxen-d10 hoặc Phenantren-d10 Benzo[b]floranthen Benzo[a]pyren-d12 hoặc Perylen-d12 hoặc Triphenylbenzen Benzo[k]floranthen Benzo[a]pyren-d12 hoặc Perylen-d12 hoặc Triphenylbenzen Benzo[a]pyren Benzo[a]pyren-d12 hoặc Perylen-d12 hoặc Triphenylbenzen lndeno[1,2,3-cd]pyren Benzo[a]pyren-d12 hoặc Perylen-d12 hoặc Triphenylbenzen Dibenzo[a,h]antraxen Benzo[a]pyren-d12 hoặc Perylen-d12 hoặc Triphenylbenzen Benzo[g,h,i]perylen Benzo[a]pyren-d12 hoặc Perylen-d12 hoặc Triphenylbenzen 4.4 . Cách bảo qu ả n Dung dịch gốc PAH được chứng nhận (4.2) và chất chuẩn nội (4.3) phải được lưu giữ ở 4 o C ± 3 o C và bảo quản trong bóng tối. 5 . Thiết bị, dụng cụ và vật liệu 5.1 . Cân phân tích. 5.2 . Bình có nắp đậy khóa được. 5.3 . Bể siêu âm (kiểm soát được nhiệt độ). 5 . 4 . Micropipet , 50 m l và 100 m l. 5.5 . Pipet , dung tích từ 0,5 ml đến 5 ml. 5.6 . Bình định mức , 10 ml và 100 ml. 5.7 . Các kỹ thuật sắc ký phù hợp đ ể phân tích PAH VÍ DỤ Phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao (HP L C): detector huỳnh quang (FLD) và detector mảng diot (DAD); phương pháp d etector chọn lọc khối lượng (MS hoặc MS-MS): sắc k ý kh í có detector chọn lọc kh ố i lượng (GC-MS hoặc GC-MS-MS). 5.8 . Bộ lọc màng PTFE , có lỗ rộng 0,45 m m. 6 . Cách tiến hành 6.1 . Chuẩn bị các dung dịch chuẩn 6.1.1 . Dung dịch chuẩn nội gốc (mỗi dung dịch có nồng độ 100 m g/ml) Dùng cân phân tích (5.1) cân 0,01 g từng chất chuẩn nội (4.3) cho vào các bình định mức 100 ml (5.6) và cho thêm n-hexan (4.1) đến vạch định mức. Thời gian bảo quản tối đa dung dịch chuẩn nội gốc này là 3 tháng. Dung dịch này được lưu giữ ở 4 o C ± 3 o C và bảo quản trong bóng tối. CHÚ TH Í CH Các dung dịch thương mại bán sẵn tr ê n thị trường. 6.1.2 . Dung dịch chuẩn nội (5 m g/ml) Cho 0,5 ml của từng dung dịch chuẩn nội (6.1.1) cho vào bình định mức 10 ml (5.6) và cho thêm n-hexan (4.1) đến vạch định mức. 6.1.3 . PAH 18 PAH bao gồm: Naphthalen Số CAS: 91-20-3 Axenaphthylen Số CAS: 208-96-8 Axenaphten Số CAS: 83-32-9 Floren Số CAS: 86-73-7 Phenantren Số CAS: 85-01-8 Antraxen Số CAS: 120-12-7 F loranthen Số CAS: 206-44-0 Pyren Số CAS: 129-00-0 Benzo[a]antraxen Số CAS: 56-55-3 Benzo[e]pyren Số CAS: 192-97-2 Benzo[j]floranthen Số CAS: 205-82-3 Crysen Số CAS: 218-01-9 Benzo[b]floranthen Số CAS: 205-99-2 Benzo[k]floranthen Số CAS: 207-08-9 Benzo[a]pyren Số CAS: 50-32-8 lndeno[1,2,3-cd]pyren Số CAS: 193-39-5 Dibenzo[a ,h]antraxen Số CAS: 53-70-3 Benzo[g,h,i]perylen Số CAS: 191-24-2 6.1.4 . Dung dịch chuẩn PAH (0,5 m g/ml) Cho 9 ml n-hexan (4.1) vào trong bình định mức 10 ml (5.6), cho thêm 50 m l dung dịch gốc PAH (4.2) và sau đó cho thêm n-hexan (4.1) đến vạch định mức. 6.1.5 . Dung dịch hiệu chuẩn PAH (0,05 m g/ml) Cho 1 ml dung dịch chu ẩ n PAH (6.1.4) và 0,1 ml dung dịch chuẩn nội (6.1.2) vào b ì nh định mức 10 ml (5.6) và cho thêm n-hexan (4.1) đến vạch định mức. 6.2 . Chuẩn bị mẫu Tháo giầy dép và tách rời các loại vật liệu khác nhau thành ba loại: Da, vật liệu dệt và polyme. Mỗi mẫu thử phải gồm một loại vật liệu (da hoặc vật liệu dệt hoặc polyme), được thử riêng rẽ. Cắt mỗi loại vật liệu thành các miếng có chiều dài cạnh đến 3 mm. 6.3 . Chiết Cân 1 g ± 0,001 g mẫu th ử ( m s ) b ằ ng cân phân tích (5.1) cho vào bình (5.2) và trộn với 9,9 ml n-hexan (4.1) và 0,1 ml dung dịch chuẩn nội (6.1.2). Chiết ở 60 o C trong bể siêu âm (5.3) trong 1 h. Sau khi để nguội đến nhiệt độ phòng, lọc dung dịch [nếu cần thiết qua bộ lọc màng PTFE (5.8)]. 6.4 . Phương pháp xác định 6.4.1 . Phương pháp HPLC Xác định PAH theo ISO 17993:2002, 8.5. Ví dụ về các điều kiện của sắc ký được nêu trong ISO 17993:2002, Phụ lục A. Việc sử dụng chất chuẩn nội là không bắt buộc đối với phương pháp HPLC. 6.4.2 . Phương pháp GC-MS Xác định PAH theo ISO 28540:2011, Điều 10. Ví dụ về các điều kiện của sắc ký được nêu trong ISO 28540:2011, Phụ lục A. 7 . Đ ị nh lượng Hàm lượng của từng ch ấ t riêng lẻ được tính theo công thức sau, dưới dạng t ỷ lệ khối lượng w , tính b ằ ng mg/kg. Trong đó A PAH-S là diện tích peak của các thành phần PAH trong mẫu; A PAH-S t d là diện tích peak của các thành phần PAH trong dung dịch hiệu chuẩn; c PAH-Std là nồng độ của các thành phần PAH trong dung dịch hiệu chuẩn ( m g/ml); V là th ể tích cuối cùng của mẫu (ml) (V = 10 ml theo 6.3); m s là khối lượng của mẫu (g); A i nt . Std là diện tích peak của chất chuẩn nội trong dung dịch hiệu chuẩn; A int.S là diện tích peak của chất chuẩn nội trong mẫu. 8 . Hiệu năng của phương pháp Phòng thí nghiệm phải xác định giới hạn định lượng cho từng PAH, có tính đến kỹ thuật lựa chọn (6.4). Giới hạn định lượng này nhỏ hơn hoặc bằng 0,2 mg/kg đối với từng PAH. 9 . Báo cáo thử nghiệm Báo cáo thử nghiệm phải bao gồm ít nhất c á c thông tin sau: a) Viện d ẫ n tiêu chuẩn này; b) Ngày thử; c) Tất cả các chi tiết cần thiết để nhận biết đầy đủ mẫu được thử; d) Các loại vật liệu khác nhau (6.2) được th ử ; e) Điều kiện lưu giữ mẫu trước khi th ử , nếu có; f) Kỹ thuật lựa chọn trong 6.4; g) Lượng xác định được của từng chất trong số 18 PAH, tính bằng mg/kg; h) Bất kỳ sai khác nào so với tiêu chuẩn này. MỤC LỤC Lời nói đầu 1 . Phạm vi áp d ụng 2 . Tài liệu viện dẫn 3 . Nguyên tắc 4 . Hóa chất 5 . Thiết bị, dụng cụ và vật liệu 6 . Cách tiến hành 6.1 . Chuẩn bị các dung dịch chu ẩ n 6.2 . Chuẩn bị mẫu 6.3 . Chiết 6.4 . Phương pháp xác định 7 . Định lượng 8 . Hiệu năng của phương pháp 9 . Báo cáo thử nghiệm 1) M ã số h ó a học của các chất