TCVN6375:1998

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6375:1998 về Xích con lăn chính xác bước kép và đĩa xích dùng cho truyền động và băng tải TIÊU CHUẨN VIỆT NAM TCVN 6375 : 1998 XÍCH CON LĂN CHÍNH XÁC BƯỚC KÉP VÀ ĐĨA XÍCH DÙNG CHO TRUYỀN ĐỘNG VÀ BĂNG TẢI Double pitch precision roller chains and sprockets for transmision and conveyors 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này qui định đặc tính kỹ thuật áp dụng cho xích con lăn chính xác bước kép và đĩa xích tương ứng dùng cho truyền động cơ khí và cho băng truyền tải, bao gồm: kích thước, dung sai, đo chiều dài, tải trọng thử và độ bền kéo nhỏ nhất. 2. Xích truyền động 2.1. Thuật ngữ của xích và các chi tiết hợp thành Các thuật ngữ của xích và các chi tiết hợp thành của xích được qui định ở các hình 1 và 2. Hình vẽ không qui định kết cấu thực của má xích. 2.2. Kí hiệu Xích truyền động con lăn chính xác bước kép được ký hiệu như qui định ở cột 1 trong bảng 1. Kí hiệu này được lấy từ ký hiệu xích cơ bản theo TCVN 6374 : 1998, thêm số 2 ở đầu và kèm theo là số hiệu của tiêu chuẩn này. Ví dụ: Xích 208B - TCVN 6375:1998 2.3. Kích thước Các kích thước và thông số của xích được qui định trong bảng 1 và trên hình 3. Các kích thước lớn nhất và nhỏ nhất đã qui định đảm bảo tính lắp lẫn các mắt xích chế tạo ở các cơ sở khác nnau. Dung sai này biểu thị giới hạn lắp lẫn, không phải là dung sai chế tạo. 2.4. Thử kéo 2.4.1 Độ bền kéo nhỏ nhất là độ bền mà mẫu thử phải chịu được khi thử kéo phá hỏng. Độ bền kéo nhỏ nhất không phải tải trọng làm việc. Hình 1 - Xích Chú thích 1) Các kích thước của các má được qui định trong bảng 1 2) Các chi tiết kẹp chặt có thể có kết cấu khác. Hình 2 - Các dạng mắt xích 2.4.2. Đặt từ từ một lực kéo không bé hơn độ bền kéo nhỏ nhất qui định trong bảng 1 vào hai đầu của chiều dài xích thử bao gồm ít nhất là năm bước xích. Hai đầu của chiều dài xích thử được móc bằng hai móc nối, cho phép chuyển động tự do ở cả hai đầu của đường trục xích, trong mặt phẳng vuông góc với khớp nối. Sự phá hỏng mẫu xuất hiện tại thời điểm mà độ dãn dài không tăng hơn nữa khi tăng tải trọng, tức là tại đỉnh của biểu đồ lực/ độ giãn dài. Không công nhận kết quả thử khi vết phá hỏng xuất hiện liền sát với móc nối. 2.4.3. Khi thử kéo phá hỏng mẫu, mặc dù xích không xuất hiện rõ vết phá hỏng khi lực kéo đạt đến độ bền kéo nhỏ nhất, song xích đó cũng phải bỏ đi. 2.5. Tải trọng thử Toàn bộ xích phải chịu được phép thử với lực kéo bằng 1/3 độ bền kéo nhỏ nhất qui định trong bảng 1. 2.6. Độ chính xác chiều dài Xích được đo sau khi chịu tải trọng thử và trước khi được bôi trơn. Chiều dài tiêu chuẩn để đo là: a) 610 mm cho xích có kí hiệu 208 A đến 210 B; b) 1220 mm cho xích có ký hiệu 212 A đến 232 B. và xích phải được kết thúc tại mỗi đầu mút bằng một mắt trong. Xích được đỡ trên suốt chiều dài toàn bộ của nó và chịu lực đo qui định trong bảng 1. Chiều dài đo được phải là chiều dài danh nghĩa cộng với dung sai là: Độ chính xác chiều dài của các xích làm việc song song phải ở trong khoảng giới hạn trên, nhưng phải theo thỏa thuận của nhà chế tạo 2.7. Ghi nhãn Xích được ghi nhãn với nội dung sau: a) tên hoặc dấu hiệu hàng hóa; b) ký hiệu xích (như cột 1 của bảng 1). Chiều sâu đường xích h 1 là chiều sâu nhỏ nhất của đường rãnh để xích với con lăn nhỏ đi qua. Chiều rộng chung của xích kể cả chi tiết kẹp chặt là: b 4 + b 7 cho đầu chốt tán và một đầu chốt có chi tiết kẹp chặt; b 4 + 1,6 b 7 cho đầu chốt có đầu và một đầu chốt có chi tiết kẹp chặt b 4 + 2b 7 cho cả hai đầu chốt đều có chi tiết kẹp chặt Hình 3 - Xích Bảng 1 - Kích thước cơ bản, lực đo và độ bền kéo 1) Các con lăn lớn được dùng chủ yếu cho xích băng tải, nhưng đôi khi cũng dùng cho xích truyền động 2) Không nên dùng các mắt khuỷu cho xích làm việc nặng. 3) Các kích thước thật phụ thuộc vào dạng cụ thể của chi tiết kẹp chặt được dùng, song không được lớn hơn giá trị đã cho. 3. Xích băng tải 3.1. Qui định chung Nếu không có những qui định khác, hình dạng, kích thước, các yêu cầu về thử cho xích và đĩa xích phải phù hợp với các điều 2 và 4 khi thay qui định ở bảng 2 cho bảng 1 ở những cột tương ứng. Thông thường, xích băng tải có các cạnh bên của má (không thắt) và con lăn lớn có đường kính d 7 . Các đặc điểm này thể hiện trên hình 4 Hình 4 - Xích băng tải có con lăn lớn 3.2. Thuật ngữ Các thuật ngữ ở hình 2 được áp dụng cho xích băng tải. Các hình 2 và 4 không qui định kết cấu thực tế của các má xích 3.3. Kí hiệu Xích con lăn chính xác bước kép dùng cho băng tải được ký hiệu như phần xích truyền động ở điều 2.2, song thêm chữ cái C vào đầu ký hiệu khi má xích có các cạnh bên thẳng (hình 4), như qui định ở cột 1 của bảng 2. 3.4. Kích thước Khi dùng con lăn kích thước lớn, kích thước d 1 được thay bằng d 7 trong các công thức đĩa xích. Các kích thước và thông số được qui định trong bảng 2. 3.5. Độ chính xác chiều dài Chiều dài xích phẳng phải bằng chiều dài danh nghĩa với dung sai là Chiều dài xích có tấm gá phải bằng chiều dài danh nghĩa với dung sai 3.6. Ghi nhãn Xích được ghi nhãn với nội dung sau: - tên nhà máy chế tạo; - ký hiệu xích như qui định ở cột 1 của bảng 2. 3.7. Các tấm gá 3.7.1. Qui định chung Nếu không có qui định nào khác, các kích thước và yêu cầu về thử của xích có tấm gá phải phù hợp với điều 2. 3.7.2. Ký hiệu Tiêu chuẩn qui định hai dạng tấm gá có kích thước cơ bản qui định trong bảng 3. Kí hiệu được qui định như sau: K 1 - có một lỗ trên tấm gá được bố trí ở tâm mỗi một tấm; K 2 - có hai lỗ trên tấm gá được bố trí theo chiều dọc (hình 5) 3.7.3. Kích thước Các kích thước của tấm gá được qui định trong bảng 3. Hình dạng thực của các tấm gá do nhà chế tạo qui định, song kết cấu chung phải đảm bảo sao cho tạo thành một hệ, như đã cho trên hình 5 Chiều dài của các tấm gá cũng do nhà chế tạo qui định, song phải đủ để bố trí hai lỗ dọc trục đối với dạng K 2 và không cản trở sự làm việc của mắt nối. Bảng 2 - Kích thước cơ bản, lực đo và độ bền kéo Chú thích - Các kích thước cơ bản của xích giống hệt như kích thước trong bảng 1 có bổ sung thêm đường kính con lăn lớn. Thông thường, các cạnh bên của má có kết cấu dạng thẳng 1) Ký hiệu xích được tạo thành từ ký hiệu xích ở bảng 1 khi thêm vào phần đầu chữ cái C (băng tải) và thêm vào cuối chữ (cho con lăn nhỏ) và L (cho con lăn lớn). Xích có độ bền cao hơn và chế độ nặng được ký hiệu bằng chữ H ở cuối. 2) Các kích thước thực phụ thuộc vào dạng chi tiết chặt được dùng, song không được vượt quá kích thước đã cho Bảng 3 - Kích thước của các tấm gá K (xem hình 5) Kích thước tính bằng milimét Ký hiệu xích Chiều cao tấm gá Khoảng cách ngang giữa các tấm lỗ Đường kính lỗ Khoảng cách dọc giữa các tâm lỗ C 208A 9,1 25,4 3,3 9,5 C 208B 9,1 25,4 4,3 12,7 C 210A 11,1 31,8 5,1 11,9 C 210B 11,1 31,8 5,1 15,9 C 212A 14,7 42,9 5,1 14,3 C 212A-H 14,7 42,9 5,1 14,3 C 212B 14,7 38,1 6,6 19,1 C 216A 19,1 55,6 6,6 19,1 C 216A-H 19,1 55,6 6,6 19,1 C 216B 19,1 50,8 6,6 25,4 C 220A 23,4 66,6 8,4 23,8 C 220A-H 23,4 66,6 8,4 23,8 C 220B 23,4 63,5 8,4 31,8 C 224A 27,8 79,3 10,5 28,6 C 224A-H 27,8 79,3 10,5 28,6 C 224B 27,8 76,2 10,5 38,1 C 232A-H 36,5 104,7 13,1 38,1 Chú thích - Mỗi tấm gá K2 có 2 lỗ. Các tấm gá K1 cũng như vậy, nhưng chỉ có 1 lỗ Hình 5 - Các tấm gá K 4. Đĩa xích 4.1. Các kích thước đường kính và dạng răng 4.1.1. Thuật ngữ Thuật ngữ các kích thước đường kính và dạng răng qui định trên hình 6. b a - độ vát đầu răng; p - bước xích; b t - chiều rộng răng; ra - bán kính góc lượn vai; b 1 - chiều rộng nhỏ nhất giữa các má trong; re - bán kính sườn răng; d - đường kính vòng chia; ri - bán kính tựa con lăn; d f - đường kính vòng chân; rx - bán kính cạnh răng; d a - đường kính vòng đỉnh; z - số răng của đĩa xích; dg - đường kính vai lớn nhất; z1 - số răng của đĩa xích kép = 2z d1 - đường kính con lăn lớn nhất; a - góc tựa con lăn. ha - chiều cao răng trên đa giác bước; h2 - chiều rộng lớn nhất của má; Hình 6 - Các kích thước đường kính và dạng răng 4.1.2. Các kích thước đường kính 4.1.2.1. Đường kính vòng chia, d Quan hệ giữa số răng z và đường kính vòng chia đơn vị được qui định trong phụ lục A. 4.1.2.2. Đường kính chốt đo d R = d 1 4.1.2.3. Đường kính vòng chân d f = d - d 1 với dung sai qui định trong bảng 4. Bảng 4 - Dung sai đường kính vòng chân Đường kính vòng chân d f mm Sai lệch trên Sai lệch dưới d f ≤ 127 0 0,25 mm 127 <> f ≤ 250 0 0,30 mm d f > 250 0 h 11 4.1.2.4. Kích thước đo qua chốt M R M R = d + d R min cho số răng chắn; M R = d cos + d R min cho số răng lẻ và đĩa xích đơn; M R = d cos + d R min cho số răng lẻ và đĩa xích kép; d - đường kính vòng chia d R - đường kính chốt đo; d f - đường kính vòng chân M R - kích thước đo qua chốt. p - bước xích Hinh 7 - Kích thước đo qua chốt Kích thước đo qua chốt cho đĩa có số răng chẵn được đo qua hai chốt đặt trong các rãnh răng đối diện nhau; Kích thước đo qua chốt cho đĩa có số răng lẻ được đo qua hai rãnh đặt gần với đối diện nhất. Các dung sai của kích thước đo qua chốt giống hoàn toàn như dung sai đường kính vòng chân. Chú thích - Các đĩa xích dùng cho xích bước kép có thể được chế tạo hoặc với số răng đơn bằng z hoặc là với số răng kép bằng 2z Khi đĩa xích là đơn, z sẽ là nguyên. Khi đĩa xích là kép, z 1 là số nguyên và là số chẵn. 4.1.2.5. Đường kính vòng đỉnh d a max = d + 0,625 p - d 1 d a min = d + p (0,5 - ) - d 1 Chú ý rằng d a max và d a min có thể được dùng cả hai tùy ý theo dạng rãnh răng lớn nhất và nhỏ nhất, phụ thuộc vào các sai lệch d a max của dụng cụ cắt. Chiều cao răng trên đa giác bước được tính theo công thức sau: h a max = p (0,3125 + ) - 0,5 d 1 h a min = p (0,25 - ) - 0,5 d 1 Lưu ý rằng h a max có quan hệ với d a max và h a min với d a min 4.1.3. Dạng rãnh răng Dạng rãnh răng thực tế tạo thành bằng phương pháp cắt gọt hoặc bằng phương pháp tương đương có sườn răng nằm giữa bán kính sườn lớn nhất và nhỏ nhất và uốn cong theo đường cong tựa của con lăn đối diện với các góc tương ứng. 4.1.3.1. Dạng nhỏ nhất r e max = 0,12 d 1 (z + 2) r i min = 0,505 d a max = 140° - 4.1.3.2. Dạng lớn nhất r e min = 0,008 d 1 (z 2 + 180) r i max = 0,505 d i +0,069 a min = 120° - 4.1.3.3. Chiều rộng răng b f = 0,95 b 1 : dung sai h 14 Chú thích - Cho phép dùng b f = 0,93b 1 với dung sai h14 theo thỏa thuận giữa khách hàng và nhà chế tạo. 4.1.3.4. Độ vát đầu răng b adngh = 0,065 p 4.1.3.5. Đường kính vai lớn nhất d g = p cotg - 1,05 h 2 - 1 - 2 r a , mm 4.1.3.6. Bán kính cạnh răng r xdngh = 0,5 p 4.2. Độ đảo hướng kính Độ đảo hướng kính sau một vòng quay giữa lỗ và đường kính vòng chân không được vượt quá giá trị 0,008 d 1 + 0,08 mm hoặc 0,15 mm đến lớn nhất 0,76 mm. 4.3. Độ đảo hướng trục Độ đảo hướng trục giữa lỗ và phần phẳng của mặt bên của răng không vượt quá giá trị từ 0,0009 d f + 0,08 mm đến lớn nhất 1,14 mm. Đối với đĩa xích hàn, có bôi trơn cho phép dùng giá trị nhỏ nhất là 0,25 mm nếu công thức trên cho giá trị nhỏ hơn. 4.4. Độ chính xác bước răng đĩa xích Độ chính xác bước răng đĩa xích do nhà chế tạo qui định. 4.5. Dãy số răng Dãy số răng đĩa xích được qui định từ 5 đến 75, (số răng trung gian 5 đến 74 ) trong đó dãy ưu tiên dùng là: 7; 9; 10; 11; 13; 19; 27; 38 và 57. 4.6. Dung sai lỗ Nếu không có thỏa thuận khác giữa nhà chế tạo và khách hàng, dung sai lỗ là H8. 4.7. Ghi nhãn Đĩa xích được ghi nhãn với nội dung sau: - tên nhà chế tạo; - số răng; - ký hiệu xích. PHỤ LỤC A (qui định) ĐƯỜNG KÍNH VÒNG CHIA VÀ SỐ RĂNG Bảng dưới đây cho quan hệ giữa đường kính vòng chia của đĩa xích lắp với xích có bước đơn vị và số răng của đĩa xích. Đường kính vòng chia của đĩa xích ăn khớp với xích có bước khác được xác định tỉ lệ thuận với bước xích. Số răng Đường kính vòng chia, d, cho bước đơn vị 1) Số răng Đường kính vòng chia, d, cho bước đơn vị 1) Số răng Đường kính vòng chia, d, cho bước đơn vị 1) Số răng Đường kính vòng chia, d, cho bước đơn vị 1) 5 1,7013 23 7,3439 41 13,0635 59 18,7892 5,5 1,8497 23,5 7,5026 41,5 13,2225 59,5 18,9483 6 2,0000 24 7,6613 42 13,3815 60 19,1073 6,5 2,1518 24,5 7,8200 42,5 13,5405 60,5 19,2664 7 2,3048 25 7,9787 43 13,6995 61 19,4255 7,5 2,4586 25,5 8,1375 43,5 13,8585 61,5 19,5846 8 2,6131 26 8,2962 44 14,0176 62 19,7437 8,5 2,7682 26,5 8,4550 44,5 14,1766 62,5 19,9028 9 2,9238 27 8,6138 45 14,3356 63 20,0619 9,5 3,0798 27,5 8,7726 45,5 14,4946 63,5 20,2209 10 3,2361 28 8,9314 46 14,6537 64 20,3800 10,5 3,3926 28,5 9,0902 46,5 14,8127 64,5 20,5391 11 3,5495 29 9,2491 47 14,9717 65 20,6982 11,5 3,7065 29,5 9,4079 47,5 15,1308 65,5 20,8573 12 3,8637 30 9,5668 48 15,2898 66 21,0164 12,5 4,0211 30,5 9,7256 48,5 15,4488 66,5 21,1755 13 4,1786 31 9,8845 49 15,6079 67 21,3346 13,5 4,3362 31,5 10,0434 49,5 15,7669 67,5 21,4937 14 4,4940 32 10,2023 50 15,9260 68 21,6528 14,5 4,6518 32,5 10,3612 50,5 16,0850 68,5 21,8119 15 4,8097 33 10,5201 51 16,2441 69 21,9710 15,5 4,9678 33,5 10,6790 51,5 16,4031 69,5 22,1301 16 5,1258 34 10,8380 52 16,5622 70 22,2892 16,5 5,2840 34,5 10,9969 52,5 16,7213 70,5 22,4483 17 5,4422 35 11,1558 53 16,8803 71 22,6074 17,5 5,6005 35,5 11,3148 53,5 17,0394 71,5 22,7665 18 5,7588 36 11,4737 54 17,1984 72 22,9256 18,5 5,9171 36,5 11,6327 54,5 17,3575 72,5 23,0847 19 6,0755 37 11,7916 55 17,5166 73 23,2438 19,5 6,2340 37,5 11,9506 55,5 17,6757 73,5 23,4029 20 6,3925 38 12,1096 56 17,8347 74 23,5620 20,5 6,5510 38,5 12,2686 56,5 17,9938 74,5 23,7211 21 6,7095 39 12,4275 57 18,1529 75 23,8802 21,5 6,8681 39,5 12,5865 57,5 18,3119 22 7,0267 40 12,7455 58 18,4710 22,5 7,1853 40,5 12,9045 58,5 18,6301 1) Thuật ngữ này còn được gọi là “đường kính vòng chia đơn vị”