TCVN11173:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11173:2015 về Phụ gia thực phẩm - Butyl hydroxyanisol TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 11173 : 2015 PHỤ GIA THỰC PHẨM - BUTYL HYDROXYANISOL Food additive - Butylated hydroxyanisole Lời nói đầu TCVN 11173:2015 được xây dựng trên cơ sở tham khảo JECFA (2003) Butylated hydroxyanisole; TCVN 11173:2015 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/F4 Gia vị và phụ gia th ự c phẩm biên soạn, Tổng cục T iê u chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. PHỤ GIA THỰC PHẨM - BUTYL HYDROXYANISOL Food additives - Butylated hydroxyanisole 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này áp dụng cho butyl hydroxyanisol (BHA) được sử dụng làm phụ gia thực phẩm. 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau rất c ầ n thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công b ố th ì áp dụng phiên bản được n ê u. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nh ấ t, bao g ồ m cả các sửa đổi, bổ sung (n ế u có). TCVN 6469:2010, Phụ gia thực phẩm - Phương pháp đánh giá ngoại quan và xác định các chỉ ti ê u vật l ý TCVN 8900-2:2012, Phụ gia thực phẩm - X á c định các thành ph ầ n vô cơ- Phần 2: Hao hụt khối lượng khi s ấ y, hàm lượng tro, ch ấ t không tan trong nước và chất không tan trong axit TCVN 8900-6:2012, Phụ gia thực phẩm - X á c định các thành phần v ô cơ - Phần 6: Định lượng antimon, bar i , cadimi, crom, đồng, chì và kẽm bằng đ o phổ hấp thụ nguyên t ử ngọn l ử a TCVN 8900-8:2012, Phụ gia thực phẩm - Xác định các thành phần vô cơ - Phần 8: Định lượng chì và cadimi bằng đo phổ hấp thụ nguyên tử dùng lò graphit 3. Mô tả 3.1 . Tên gọi Tên hóa học: 3-tertiary-buty l-4 -hydroxyanisol, hỗn hợp của 3- và 2-tertiary-butyl-4-hydroxyanisol 3.2 . K í hiệu INS (m ã số quốc t ế v ề phụ gia thực ph ẩ m): 320 C.A.S (mã số hóa ch ấ t): 25013-16-5 3.3 . Công thức hóa học: C 11 H 16 O 2 3.4 . Công thức c ấ u tạo (xem Hình 1) Hình 1 - C ô ng thức c ấ u tạo của BHA 3.5 . Khối lượng phân tử: 180,25 3.6 . Chức năng sử dụng: Chất chống oxy hóa. 4. Các yêu cầu 4.1 . Nhận biết 4.1.1 . Ngoại quan Chất rắn dạng sáp hoặc tinh thể màu trắng đến vàng nhạt, có mùi đặc tr ư ng nhẹ. 4.1.2 . Độ hòa tan Không tan trong nước, dễ tan trong propan-1,2-diol và etanol. CHÚ THÍCH: Theo TCVN 8469:2010, một chất được coi là “không tan” nếu cần trên 10 000 phần dung môi để hòa tan 1 phần chất tan, một chất “dễ tan” nếu chỉ cần từ 1 đến dưới 10 phần dung môi để hòa tan 1 phần chất tan. 4.1.3 . Ph ả n ứng màu Đạt yêu cầu của phép thử nêu trong 5.2. 4.2 . Các chỉ tiêu lí - hóa Các ch ỉ tiêu lí - hóa của BHA được quy định trong Bảng 1. Bảng 1 - Chỉ tiêu lí - hóa của BHA Tên ch ỉ tiêu Mức yêu cầu 1. Hàm lượng BHA ( C 11 H 16 O 2 ), % khối lượng chất khô, không nhỏ hơn 98,5 2. Hàm lượng 3-tertiary-butyl-4-hydroxyanisol, % khối lượng chất khô, không nhỏ hơn 85 3. Hàm lượng tro sul f at, % khối lượng, không lớn hơn 0,05 4. Hàm lượng tạp chất phenol, % khối lượng, không lớn hơn 0 , 5 5. Hàm lượng chì, mg/kg, không lớn hơn 2 5. Phương pháp thử 5.1. Xác định độ hòa tan , theo 3.7 của TCVN 6469:2010. 5.2. Phản ứng màu 5.2.1 . Thuốc thử 5.2.1.1 . Etanol, 72 % th ể tích. 5.2.1.2 . Dung dịch natri borat, 2 % (khối lượng/thể tích) Chuẩn bị từ natri borat ngậm mười phân tử nước (Na 2 B 4 O 7 ·10H 2 O ) trong nước. 5.2.1.3 . Dung d ị ch 2,6-dicloroquinon cl orimid trong etanol tuyệt đối, 1/10 000 (khối lượng/thể tích). 5.2.2 . Cách ti ế n hành Lấy 5 ml dung dịch mẫu thử n ồ ng độ 1/10 000 trong etanol 72 % (5.2.1.1), thêm 2 ml dung dịch natri borat (5.2.1.2) và 1 ml dung dịch 2,6-dicloroquinonclorimid 1/10 000 (5.2.1.3) trong etanol tuyệt đối, lắc đều, xuất hiện màu xanh lam. 5.3. Xác định hàm lượng BHA 5.3.1 . Phương pháp sắc ký khí 5.3.1.1 . Thu ố c thử 5.3.1.1.1 . Dung dịch chuẩn nội Cân 500 mg chất chuẩn nội, diphenylamin hoặc 4-tertiary-butylphenol, chính xác đến 0,1 mg, h òa tan trong axeton và đ ị nh mức đến 250 ml. 5.3.1.1.2 . Dung dịch chuẩn Cân 90 mg 3-tertiary-butyl-4-hydroxyanisol và 10 mg 2-tertiary-buty -4 -hydroxyanisol, ch í nh xác đến 0,01 mg, hòa tan trong dung d ị ch chuẩn nội (5.3.1.1.1) và định mức đến 100 ml. 5.3.1.2 . Thiết b ị , dụng cụ 5.3.1.2.1 . Cân phân tích, có thể cân chính xác đến 0,01 mg. 5.3.1.2.2 . B ì nh định mức, dung tích 50 ml. 5.3.1 . 2.3 . Thiết bị sắc ký khi với detetor ion hóa ngọn lửa. Điều kiện làm việc như sau: a) Điều kiện để chất chuẩn nội rửa giải sau 3-tertiary-butyl-4-hydroxyanisol: Cột bằng th ủy tinh kích thước 1,5 m x 2 mm - Chất nhồi: XE-60 10 %, c ỡ hạt từ 100 mesh đến 200 mesh; - Nhiệt độ cột: 155 °C; - Nhiệt độ detector: 250 °C; - Nhiệt độ bộ bơm mẫu: 250 °C; Khí mang: nitơ, tốc độ dòng 30 ml/min b) Điều kiện để chất chuẩn nội rửa giải trước 3-tertiary-butyl-4-hydroxyanisol: Cột bằng th ủy tinh kích thước 2 m x 3 mm - Chất nhồi: Versamit-900, 5 %, c ỡ hạt từ 80 mesh đ ế n 100 mesh; - Nhiệt độ cột: 170°C; - Nhiệt độ bộ bơm mẫu: 225 °C; - Nhiệt độ detector: 250 °C; Khí mang: nit ơ , tốc độ dòng 30 ml/min. 5.3.1.3 Cách ti ế n hành Cân 10 mg mẫu thử, ch í nh xác đến 0,01 mg, hòa tan trong dung dịch chuẩn nội (5.3.1.1.1) và định mức đ ế n 50 ml. Bơm nhiều l ầ n dung dịch này vào thiết b ị sắc ký khí (5.3.1.2.3). Dựng đường chuẩn biểu th ị tương quan giữa chiều cao pic 2- và 3-butyl hydroxyanisol/ chiều cao pic của chất chuẩn nội tại các nồng độ xác định khác nhau, sử dụng các dung dịch chu ẩ n nội (5.3.1.1.1) chứa các nồng độ BHA khác nhau. Bơm dung dịch m ẫ u. Dựa vào đường chuẩn để xác định nồng độ 2- và 3-butyl hydroxyanisol. 5.3.1.4 . T í nh kết quả Hàm lượng cần xác định trong mẫu thử là tổng hàm lượng đồng phân 2- và 3-butyl hydroxyanisol. 5.3.2 . Phương pháp sắc k ý khi thay thế 5.3.2.1 . Thuốc thử và vật liệu thử 5.3.2.1.1 . Dung dịch chuẩn nội, xem 5.3.1.1.1. 5.3.2.1.2 . Dung dịch chuẩn, xem 5.3.1.1.2 5.3.2.1.3 . Đất silic, loại dùng cho sắc ký Đ ấ t silic được nung chảy bằng cách trộn hỗn hợp diatomit với natri cacbonat (Na 2 C O 3 ) nung chảy và nung ở 900 °C. Đất silic được rửa bằng dung dịch axit, sau đó được rửa bằng nước cho đến khi trung tính. Đất silic được silan hóa bằng cách xử lý với tác nhân như dimethyldiclorosil đ ể che ph ủ cho bề mặt nhóm silanol. 5.3.2.2 . Thi ế t b ị , dụng cụ 5.3.2.2.1 . Cân phân tích, có thể cân chính xác đến 0,01 mg. 5.3 2.2.2 . Bình định mức, dung tích 10 ml. 5.3 2.2.3 . Thi ế t bị sắc ký khí với detetor ion hóa ngọn lửa. Hệ thống sắc ký kh í có cột bằng thép không g ỉ kích thước 1,8 m x 2 mm, được nhồi chất mang đã được t ẩ m 10 % pha t ĩ nh lỏng, cột được duy tr ì trong ch ế độ đẳng nhiệt ở nhiệt độ trong khoảng 175 °C đến 185 °C, khí mang sử dụng là heli. Bơm dung dịch chuẩn vào máy, đủ số lượng để dựng đường chuẩn đ ể đảm bảo chắc chắn rằng độ lệch chuẩn tương đối không vượt quá 2 % với đồng phân 3-tertiary-butyl-4-hydroxyanisol v à không vượt quá 6 % với đ ồ ng phân 2-tertiary-butyl-4-hydroxyanisol, ghi lại pic. Độ phân giải giữa các đồng ph â n không được nhỏ hơn 1,3 và hệ số doãng pic không được vượt quá 2,0. Pha lỏng: 25 % 2-cyanoethyl và 75 % metyl-polysiloxan. 5.3.2.3 . Cách tiến hành Cân 100 mg mẫu thử, ch í nh xác đến 0,01 mg, hòa tan trong dung dịch chuẩn nội (5.3.1.1.1) và định mức đến 10 ml. Bơm lần lượt khoảng 5 μ l các dung dịch chuẩn (5.3.2.1.2) và dung dịch mẫu thử vào máy sắc k ý khí (5.3.2.2.3) , ghi lại sắc ký đồ. Đo diện tích pic của mỗi đồng phân và chuẩn nội trong mỗi sắc đồ. 5.3.2.4 . Tính kết quả Khối lượng của mỗi đồng phân trong m ẫ u thử, X , biểu thị bằng miligam (mg), được tính theo công thức: X = 10 x C s x Trong đó: C s là nồng độ của đ ồ ng phân trong dung dịch chuẩn, tính bằng miligam (mg); R s là t ỷ số diện tích pic của mỗi đồng phân so với chất chu ẩ n nội tr ê n cùng sắc ký đồ chuẩn ; R u là t ỷ số diện tích của mỗi đồng phân so với chất chuẩn nội trên cùng sắc ký đồ mẫu thử . Khối l ượ ng của C 11 H 16 O 2 trong mẫu thử, t í nh bằng miligam (mg), bằng t ổ ng khối lượng của 2 đồng phân. 5.4. Xác định hàm lượng tro sulfat theo 5.3.3 của TCVN 8900-2:2012 (Phương pháp I), sử dụng 5 g mẫu. 5.5. Xác định hàm lượng tạp chất phenol (kỹ thuật sắc ký lớp mỏng) 5.5.1 . Thu ố c thử 5.5.1.1 . Ete. 5.5.1.2 . Cloro f orm. 5.5.1.3 . Dung dịch s ắ t (III) cl orua, 2 %. 5.5.1.4 . Dung dịch kali f ericyanua, 1 %. 5 5.1.5 . Dung dịch axit cl ohydric, 2 N. 5.5.2 . Thiết bị, dụng cụ Bản mỏng silicagel G. 5.5.3 . Cách tiến hành Chuẩn b ị dung dịch 1: Hòa tan 0,25 g mẫu thử trong 10 ml ete (5.5.1.1). Chuẩn b ị dung dịch 2: Pha loãng 1 ml dung dịch 1 đến 10 ml bằng ete (5.5.1.1) và tiếp theo pha loãng 1 ml dung dịch này t ớ i 20 ml bằng ete. Sử dụng dung dịch pha lo ã ng cuối c ù ng là dung dịch 2. Lần lượt chấm 2 μ l dung dịch 1 và dung dịch 2 trên các bản sắc k ý riêng biệt. Đặt b ả n m ỏ ng vào trong b ì nh sắc ký đ ã b ã o hòa dung môi cloroform (5.5.1.2). Để dung môi khai triển cách vạch xuất phát 15 cm. L ấ y bản mỏng ra khỏi b ì nh sắc ký, phun lên bản mỏng hỗn hợp gồm dung dịch sắt (III) clorua 2 % (5.5.1.3) và kali f ericyanua 1 % (5.5.1.4) mới pha. Trên bản m ỏ ng xuất hiện các vết màu xanh, các vết này sẽ hiện r õ hơn bằng cách phun axit clohydric 2 N (5.5.1.5) lên bản mỏng. B ấ t kỳ vết màu xanh nào xuất hiện trên sắc k ý đồ của dung dịch 1 (ngoài v ế t chính và vết có R f = 0,35) không được đậm hơn so với vết ch í nh xu ấ t hiện trong sắc ký đồ của dung dịch 2. 5.6. Xác định hàm lượng chì. theo TCVN 8900-6:2012 hoặc TCVN 8900-8:2012.