06/HD-VKSTC

Hướng dẫn 06/HD-VKSTC về công tác kiểm sát và giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp năm 2020 do Viện Kiểm sát nhân dân tối cao ban hành VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỐI CAO ------- CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc --------------- Số: 06/HD-VKSTC Hà Nội , ngày 06 tháng 01 năm 2020 HƯỚNG DẪN CÔNG TÁC KIỂM SÁT VÀ GIẢI QUYẾT ĐƠN KHIẾU NẠI, TỐ CÁO TRONG HOẠT ĐỘNG TƯ PHÁP NĂM 2020 Căn cứ Ch ỉ thị s ố 01/CT-VKSTC ngày 17/12/2019 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) tối cao về công tác của ngành Kiểm sát nhân dân năm 2020 (Ch ỉ thị số 01); Ch ỉ thị s ố 04/CT-VKSTC ngày 28/7/2017 của Viện trư ở ng VKSND tối cao về tăng cường công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt đ ộng tư pháp (Ch ỉ thị số 04); Quy chế tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp, ban hành kèm theo Quyết định số 51/QĐ-VKSTC-V12 ngày 02/02/2016 của Viện trư ở ng VKSND tối cao (Quy chế số 51) và ý kiến c ủ a Ủy ban Tư pháp c ủ a Quốc hội về thẩm tra báo cáo công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của ngành Kiểm sát nhân dân năm 2019; VKSND tối cao (Vụ 12) hướng d ẫ n công tác kiểm sát và giải quyết đ ơ n khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp năm 2020 như sau: I. NHỮNG NHIỆM VỤ TRỌNG TÂM Lãnh đạo VKSND các cấp quán triệt và t ổ chức thực hiện nghiêm túc, đầy đủ các quy định tại Thông tư liên tịch số 01/2018/TTLT- V KSTC-TATC-BCA-BQP-BTP-BTC-BNN&PTNT ngày 05/4/2018, quy định phối hợp trong việc báo cáo, thông báo kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp (Thông tư liên tịch số 01); Thông tư liên tịch số 02/2018/TTLT-VKSTC-TATC-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT ngày 05/9/2018, quy định việc ph ố i hợp thi hành một số quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự về khiếu nại, tố cáo (Thông tư li ê n tịch số 02); Quy định về quy trình gi ả i quyết khiếu nại, tố cáo; ki ể m tra quyết định giải quyết khiếu nại đã có hiệu lực pháp luật và ki ể m sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp được ban hành kèm theo Quyết định số 546/QĐ-VKSTC ngày 03/12/2018 của Viện trưởng VKSND tối cao (Quy trình số 546). Nâng cao trách nhiệm của Viện trư ở ng Viện kiểm sát các cấp tr ong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, t ố cáo trong hoạt động tư pháp thuộc th ẩ m quyền theo Ch ỉ thị số 35-CT/TW ngày 26-5-2014 của Bộ Chính trị về “ Tăng cường sự lã nh đạo c ủ a Đ ả ng đ ố i với công t á c tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, t ố c á o ” (Chỉ thị số 35) và Kế hoạch số 09-KH/BCSĐ ngày 04/8/2014 của Ban cán sự đảng VKSND tối cao; Viện trưởng VKSND các cấp cần quan tâm ch ỉ đạo giải quyết d ứ t điểm những khiếu kiện phức tạp kéo dài, gây bức xúc trong nhân dân, nh ữ ng vụ việc tiềm ẩn nguy c ơ trở thành “đi ể m nóng”, góp phần giữ vững an ninh chính tr ị , trật tự an toàn x ã hội, t ổ chức thành công Đại hội Đảng bộ các cấp tiến t ớ i Đại hội Đại biểu toàn quốc l ầ n thứ X III cửa Đảng. Chú trọng thực hiện công tác giải quyết khiếu nại, t ố cáo trong hoạt đ ộng tư pháp thuộc thẩm quyền đảm b ả o thời hạn, đúng quy định; tăng cường công tác đối thoại trong giải quyết khiếu nại; giải quyết dứt điểm các vụ việc kh i ếu nại, tố cáo kéo dài, có dấu hiệu oan, sai hoặc bỏ lọt tội phạm; kịp thời phát hiện vi phạm pháp luật, vi phạm quy chế của Ngành trong gi ả i quyết khiếu nại, tố cáo, ban hành thông báo rút kinh nghiệm để khắc phục, xử lý nghiêm theo quy định và tránh các vi phạm tương tự. Xây dựng kế hoạch rà soát để thực hiện có hiệu quả công tác k iể m tra lại quyết định giải quyết khiếu nại đ ã có hiệu lực pháp luật c ủ a Viện kiểm sát cấp dưới theo quy định tại Điều 14 Quy chế số 51, nhất là khiếu nại quyết định không khởi tố vụ án. Năm 2020, tiếp tục xác định khâu công tác đột phá là kiểm sát việc giải quyết khiếu nạ i , tố cáo trong hoạt động tư pháp. Đảm bảo các chỉ tiêu, ch ấ t lượng, hiệu quả công tác kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp; tăng cường kiểm s á t ngang cấp; tập trung vào kiểm sát nội dung gi ả i quyết, kịp thời phát hiện những vi phạm pháp luật để k i ến nghị, kháng nghị yêu cầu thực hiện các biện pháp khắc phục, xử lý theo quy định pháp luật và phòng ngừa chung. II. NHỮNG NHIỆM VỤ CỤ THỂ 1. Công tác tiếp công dân, tiếp nhận, xử lý, qu ả n lý đơn - VKSND các cấp ph ả i tăng cường công tác tiếp công dân, g ắ n công tác tiếp công dân với trách nhiệm giải quyết khiếu nại, tố cáo; t ổ chức thực hiện công tác tiếp công dân theo đúng quy định của Luật Tiếp công dân năm 2013 và quy chế, quy định của Ngành. Viện trư ở ng VKSND các cấp thực hiện nghiêm túc việc tiếp công dân định kỳ và đột xuất theo quy định. Đối v ớ i vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, bức xúc, Viện trưởng VKSND phải trực tiếp ch ỉ đ ạo tiếp công dân và giải quyết, không để ảnh hư ở ng đến an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội. - Đơn vị Kiểm sát và giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp của VKSND các cấp (đơn vị 12) chịu trách nhiệm trong việc tham mưu và t ổ chức thực hiện các buổi tiếp, đối thoại với công dân của lãnh đạo VKSND cấp mình. Các đơn vị nghiệp vụ c ó trách nhiệm phối hợp với đơn vị 12 của VKSND cấp mình thực hiện việc tiếp, đ ối thoại với công dân và gi ả i quyết theo quy định. - Đơn vị 12 của VKSND các cấp quản lý chặt chẽ đơn từ các nguồn gửi đến VKSND cấp mình, kịp thời xử lý ngay sau khi tiếp nhận, đảm bảo thời hạn giải quyết khiếu nại, tố cáo và kiểm sát việc giải quyết vụ việc khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền, trách nhiệm c ủ a VKSND cấp mình. 2. Công t á c giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp thuộc thẩm quyền - VKSND các cấp thực hiện đúng quy định tại Quy chế số 51 về việc phân công trách nhiệm đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp trong việc tham mưu giúp Viện trư ở ng VKSND cấp mình giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp thuộc th ẩ m quyền. Việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp thuộc thẩm quyền phải đảm bảo đúng trình tự, thủ tục theo quy định tại Thông tư liên tịch số 02 và Quy trình số 546 của Ngành. Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp thuộc thẩm quyền c ủ a Viện kiểm sát mỗi cấp phải đạt 80% số việc đã thụ lý tr ở lên; phấn đấu giải quyết dứt điểm những khiếu kiện phức tạp kéo dài, gây bức xúc trong Nhân dân. Qua công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, VKSND các cấp cần chỉ ra các dạng vi phạm của cán bộ tiến hành tố tụng để kiến ngh ị , yêu cầu rút k i nh nghiệm chung. Đối với trường hợp khiếu nại về oan, sai, c ó tính chất phức tạp, lãnh đạo VKSND cần tổ chức đối thoại với người khiếu nại, người bị khiếu nại để việc giải quyết đảm b ả o tính khách quan, toàn diện, có căn cứ, đ ầy đ ủ nội dung và đ úng pháp luật. Vụ việc khiếu nại, tố c á o phức tạp, VKSND có th ẩ m quyền giải quyết c ầ n báo cáo thỉnh thị VKSND cấp trên trực tiếp để được chỉ đạo giải quyết, hạn chế khiếu kiện vượt cấp. - Qua giải quyết khiếu nại, tố cáo thuộc th ẩ m quyền, nếu phát hiện dấu hiệu oan, sai hoặc bỏ lọt tội phạm, cần phải hủy b ỏ quyết định giải quyết khiếu nại (nếu là giải quyết lần 2), hủy bỏ hoặc yêu cầu hủy b ỏ quyết định tố tụng trái pháp luật để giải quyết lại vụ việc theo đúng quy định của pháp luật, kịp thời khắc phục vi phạm. 3. Công t ác ki ể m tra quyết đ ị nh giải quyết khiếu nại đã có hiệu lực pháp luật - Đối với trường hợp đơn đề nghị xem xét quyết định giải quyết khiếu nại đã c ó hiệu lực pháp luật đủ điều kiện được xem xét lại theo Điều 14 Quy chế số 51, đơn vị 12 có trách nhiệm tham mưu cho lãnh đạo VKSND cấp mình yêu cầu Viện kiểm sát c ấ p dưới báo cáo và cung cấp hồ sơ, tài liệu có liên quan đến việc khiếu nại và giải quyết khiếu nại đ ể tiến hành kiểm tra theo trình tự, thủ tục quy định tại Quy trình số 546. Công tác kiểm tra ở Viện ki ể m sát mỗi cấp phải đạt từ 70% trở lên (đối với số việc đủ điều kiện để thụ lý ki ể m tra theo Điều 14 Quy chế số 51) - Tăng cư ờ ng công t ác ki ể m tra chéo giữa các đ ơn vị nghiệp vụ về việc thực hiện trách nhiệm tham mưu kiểm sát và giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp của VKSND cấp mình theo Quy chế số 51, kịp th ời phát hiện vi phạm, sai sót để có biện pháp khắc phục, rút kinh nghiệm. - Qua kiểm tra, nếu phát hiện dấu hiệu oan, sai hoặc bỏ lọt tội phạm, cần phải hủy bỏ quyết định giải quyết khiếu nại đã có hiệu lực pháp luật và yêu cầu hủy b ỏ quyết định tế tụng trái pháp luật đề giải quyết lại vụ việc theo đúng quy định c ủ a pháp luật, kịp thời kh ắ c phục vi phạm. 4. Công tác ki ể m sá t việc giải quyết khiếu nạ i , tố cáo trong hoạt động tư pháp - VKSND các cấp thực hiện nghiêm túc trình tự, thủ tục tiến hành kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động t ư pháp theo đúng quy định tại Thông tư liên tịch số 02 và Quy trình s ố 546 của Ngành, hoàn thành các ch ỉ tiêu về ki ể m sát trực tiếp và kiểm sát vụ việc theo quy định. - Mỗi cấp kiểm sát phải thực hiện kiểm sát từ 70% trở lên số vụ việc khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền ki ể m sát việc giải quyết; kết thúc việc ki ể m sát ph ả i ban hành văn bản th ể hiện quan điểm của Viện kiểm sát về vụ việc được ki ể m sát và đảm bảo thời hạn theo quy đị nh tại Thông t ư liên tịch số 02; lãnh đạo VKSND các cấp cần có b i ện pháp ch ỉ đạo để các đ ơn vị nghiệp vụ liên quan và Văn phòng phối hợp chặt chẽ với đ ơn vị 12 trong việc tiếp nhận thông tin về việc thụ lý, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp của các co quan tư pháp cùng cấp; đ ồng thời, đơn vị 12 ch ủ động phối hợp với các cơ quan tư pháp cùng cấp nắm thông tin tiếp nh ậ n, thụ lý, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp để tiến hành áp dụng các biện pháp kiểm sát. Cần quy định rõ trách nhiệm phối hợp giữa các đ ơn vị liên quan trong việc tiếp nhận văn bản thông báo về thụ lý và văn b ả n giải quy ế t khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp do các cơ quan tư pháp cùng cấp gửi đến VKSND cấp mình đ ể thực hiện việc kiểm sát. - Trường hợp qua nghiên cứu đơn và tài liệu gửi kèm hoặc v ă n bản thông báo thụ lý, v ă n bản giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp c ủ a cơ quan tư pháp cùng cấp gửi đ ế n, thấy c ó căn cứ xác định vi phạm trong việc thụ lý, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, đ ơn vị 12 tham mưu cho lãnh đạo VKSND cấp mình ban hành kiến nghị hoặc kháng nghị; trường hợp ch ư a rõ thì yêu cầu cung cấp hồ sơ tài liệu về việc giải quyết khiếu nại, tố cáo đ ể tiến hành ki ể m sát. Đối với kiến nghị, kháng nghị đã ban hành, Viện kiểm sát dã kiến nghị, kháng nghị phải tiến hành kiểm tra việc thực hiện của cơ quan được kiểm sát theo quy định tại khoản 5 Điều 18 Quy chế số 51. 5. Công tác kiểm tra, báo cáo VKSND các cấp phối hợp chặt chẽ với các cơ quan hữu quan cùng cấp thực hiện trong việc báo cáo, thông báo về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động t ư pháp theo quy định tại Thông tư liên tịch số 01, kịp th ờ i cung cấp c ó số liệu đảm bảo chính xác; đ ơn v ị 12 có trách nhiệm phối hợp với các đ ơn v ị nghiệp vụ có nhiệm vụ, quyền hạn kiểm sát việc giải quyết kh i ếu nại, tố cáo trong hoạt đ ộng tư pháp thuộc Viện kiểm sát các cấp (đơn vị Kiểm sát Việc tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự; đơn vị Kiểm sát th i hành án dân sự) đ ể quản lý kết quả ki ể m sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo c ủ a các đơn vị này, phục vụ cho việc xây dựng báo cáo Quốc hội của Viện trưởng VKSND tối cao hoặc các báo cáo khác theo yêu cầu c ủ a cơ quan có thẩm quyền. III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN Trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ dược giao, VKSND các cấp tổ chức quán triệt, tri ể n khai thực hiện Ch ỉ thị số 01 của Viện trưởng VKSND tối cao về công tác của ngành Ki ể m sát năm 2020 và Hướng dẫn này. Quá trình thực hiện, nếu có khó khăn, vướng m ắ c, đề nghị liên hệ với Vụ Ki ể m sát và giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp (Vụ 12) VKSND tối cao đ ể được hướng dẫn, giải đáp. Email: vp _ v 1 2@vks.gov.vn: điện thoại: 0243.8255058 (số máy lẻ: 822012; 822190)./. Nơi nhận: - Đ/c Viện trưởng VKSND tối cao (để báo cáo); - Đ/c Trần Công Phàn, PVT VKSTC (để b/cáo); - Các đ ơ n vị nghiệp vụ thuộc VKSTC (để p/hợp); - Các VKSND cấp cao (để t/hiện); - VKSND các tỉnh, TP trực thuộc TW (để t/hiện); - V ă n phòng VKSTC (để theo d õ i); - Lưu VT, V 1 2. TL. VIỆN TRƯỞNG VỤ TRƯỞNG VỤ KIỂM SÁT VÀ GIẢI QUYẾT ĐƠN KHIẾU NẠI, TỐ CÁO TRONG HOẠT ĐỘNG TƯ PHÁP Phạm Thanh Tùng