TCVN9258:2012

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9258:2012 về Chống nóng cho nhà ở - Hướng dẫn thiết kế TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 9258:2012 CHỐNG NÓNG CHO NHÀ Ở - HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ Heat protection for residential buildings - Design gui d e Lời nói đầu TCVN 9258 : 2012 được chuyển đ ổ i từ TCXDVN 293 : 2003 theo quy định tại khoản 1 Điều 69 của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và điểm b) Khoản 1 Điều 7 Ng hị định 127/2007/NĐ-CP ngày 01/8/2007 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật. TCVN 9258 : 2012 do Viện Kiến trúc, Quy hoạch Đ ô thị và Nông thôn - Bộ Xây dựng bi ê n soạn, Bộ Xây dựng đ ề nghị, T ổ ng cục Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng th ẩ m định, Bộ Khoa học và công nghệ công bố. CHỐNG NÓNG CHO NHÀ Ở - HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ Heat protection for residential buildings - Design gui d e 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này được áp dụng khi thiết kế chống nóng cho các loại nh à ở khi xây mới hoặc cải tạo. Tiêu chuẩn này không áp dụng cho những công trình tạm, lán trại, công trường, các c ô ng trình ngầm, các công trình đặc biệt... 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau rất c ầ n thiết khi áp dụng tiêu chu ẩ n này. Đ ố i với các tài liệu viện dẫn có ghi năm công b ố th ì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có). TCVN 4605:1988, Kỹ thuật nhiệt - Kết cấu ngăn che - Tiêu chuẩn thiết k ế ; TCVN 5687: 2010, Thông gió - đ i ều hòa không khí - Tiêu chuẩn thiết kế; TCVN 5718 : 1993, Mái và sàn b ê tông c ố t thép trong công trình xây dựng - Yêu c ầ u kỹ thuật chống thấm nước; TCXD 230 : 1998 1) , Nền nhà ch ố ng nồm - Tiêu chuẩn thiết kế và thi công; TCXD 232 : 1999 1) , Hệ thống thông gió, điều hòa không khí và cấp lạnh - Chế tạo, lắp đặt và nghiệm thu; TCXDVN 306: 2004 1) , Nhà ở và công trình công cộng - Các thông số vi khí hậu trong phòng - Thuật ngữ và định nghĩa. 3. Thuật ngữ và định nghĩa 3.1. Biên độ dao động nhiệt độ A t [ 0 C] Trị số tuyệt đối của chênh lệch giữa trị số nhiệt độ cao nh ấ t (hoặc trị số thấp nhất) với nhiệt độ trung b ì nh ngày đêm khi nhiệt độ dao động biểu hiện ra tính chu kỳ. 3.2. Quán tính nhiệt D Chỉ mức độ tăng giảm nhanh hay chậm của dao động nhiệt độ bên trong kết cấu bao che khi chịu tác động của dòng nhiệt dao động. Với kết c ấ u bao che bằng vật liệu đơn nhất, D= RS; với kết cấu bao che nhiều lớp v ậ t liệu D = S RS. Trong đó, R l à nhiệt tr ở , S là hệ số trữ nhiệt của vật liệu. Trị s ố D càng lớn, dao động nhiệt độ suy giảm càng nhanh, độ ổn định nhiệt của kết c ấ u bao che càng tốt. 3.3. Tính ổn định nhiệt Khả năng chống lại dao động nhiệt độ của kết cấu bao che dưới tác động nhiệt có tính chu kỳ. Nhiệt tr ở của kết cấu bao che ảnh hưởng chủ yếu đến tính ổn định nhiệt. Tính ổn định nhiệt của căn phòng là năng lực ch ố ng lại dao động nhiệt độ của cả căn phòng dưới tác động của nhiệt chu kỳ trong ngoài nhà. T ín h ổn định nhiệt của căn phòng được quyết định b ở i tính ổn định của kết c ấ u bao che. 3.4. Tỷ l ệ di ệ n tích cửa sổ - tường Tỷ lệ diện tích cửa sổ với diện t íc h tường xung quanh căn phòng đ ó (c òn gọi là diện tích được bao che bởi chiều cao tầng của căn phòng và đường định vị gian phòng ). 3.5. Độ tắt dần V 0 và thời gian trễ S 0 (h) Kết c ấ u bao che dưới tác động của dao động nhiệt độ tổng hợp. Dao động nhiệt độ giảm dần theo độ dày, biên độ dao động ngày càng nhỏ. Trị số t ỷ lệ giữa biên độ dao động nhiệt độ tổng hợp mặt ngoài nhà với biên độ dao động nhiệt độ mặt trong nhà, A 0i gọi là số lần giảm biên độ. tức là n 0 = A t.sa /A 0i . Trị số chênh lệch giữa thời gian xuất hiện nhiệt độ cao nh ấ t mặt trong t 2 với thời gian xuất hiện trị số lớn nhất nhiệt độ tổng hợp nhà t 1 , gọi là thời gian trễ , cò n gọi là S 0 = t 2 - t 1 . 3.6. Hệ số th ẩ m thấu hơi nước Lượng hơi nước th ẩ m thấu qua một đơn vị diện tích trong một đơn vị thời gian với vật thể dày 1 m và chênh lệch áp suất hơi nước hai b ê n là 1 Pa. 3.7. Tr ở thẩm thấu hơi nước Tr ị số nghịch đ ả o của hệ s ố thẩm thấu hơi n ướ c. 3.8. Đọng sươ ng bề mặt Hiện tượng khi nhiệt độ bề mặt vật thể thấp hơn nhiệt độ điểm sương không khí xung quanh, sẽ xuất hiện n ướ c ngưng tụ trên bề mặt. 3.9. Số ngày s ư ởi ấm Z (d) Số ngày có nhiệt độ trung bình ngày tro n g nhi ề u năm nhỏ hơn hoặc bằng 10 0 C. 4. Quy định chung 4.1. Khi thiết kế chống nóng cho nhà ở phải xác đ ị nh vùng tiện nghi cho con người trong các trạng thái hoạt động. Vùng tiện nghi tham khảo Phụ lục A , B và C của TCVN 5687 : 2010 hoặc các thông số vi khí hậu quy định trong TCXDVN 306 : 2004. 4.2. Thông số kh í hậu t í nh toán ngoài nhà được lấy theo s ố liệu điều kiện tự nhiên dùng trong xây dựng [1 ] . 4.3. Khi tính toán cách nhiệt cho nhà ở c ó sử dụng thiết bị đi ề u hòa không khí và các thiết b ị sưởi - l àm mát khác thì cần xét đến chỉ tiêu vệ sinh, sức khỏe sinh lý với nhiệt độ không kh í trong nhà đảm bảo là 25 0 C. 4.4. Khi thiết k ế nhà ở, cần sử dụng các giải pháp kiến trúc và vật lý x â y dựng để thiết kế kết c ấ u bao che nhằm giữ được nhiệt, tránh gió lạnh v ề mùa đông; đảm bảo t hôn g t hoán g, tận dụng thông gió tự nhiên, gió xuyên phòng về mùa hè, kết hợp với sử dụng quạt bàn, quạt trần... theo quy định trong TCVN 4605 : 1988. 4.5. Trường hợp sử dụng những biện pháp kỹ thuật thông gió - đ iề u hòa không khí cần tuân theo quy định trong TCVN 5687 : 2010. 4.6. Trường hợp sử dụng th ô ng gió tự nhiên không thể đảm bảo được điều kiện tiện nghi vi kh í hậu, cần tăng tốc độ chuyển động không khí để giữ được chỉ tiêu cảm giác nhiệt trong phạm vi cho phép. Khi nhiệt độ trong phòng tăng 1 0 C, cần tăng tốc độ gió từ 0,5 m/s đến 1,0 m/s. 4.7. Giới hạn trên ứng với khả năng chịu đựng của cơ thể được t í nh với nhiệt độ bằng t = 29,5 0 C, độ ẩ m j = 80 % 4.8. Khi thiết kế hệ thống chống nóng đặt trên nền đất lún trượt phải có giải pháp chống ướt nền đất nằm dưới công trình bằng biện pháp thoát nước trong các mương ngầm, hố ngầm cũng như những điểm tụ nước khác. 4.9. Khi thiết kế nhà ở phải t í nh toán các yếu tố vi khí hậu để đảm bảo độ ẩm trong phòng không vượt quá độ ẩm tương đối giới hạn cho phép [ j max ] . Cần có các gi ả i pháp thông gió, đóng mở cửa ở những thời điểm hợp lý trong thời tiết độ ẩ m không khí ngoài trời lớn. Tính toán chống ẩm và chống nồm cho nền nhà phải tuân theo quy định trong TCXD 230:1998. 5. Xác định thông số khí hậu tính toán ngoài nhà Xác đ ị nh thông s ố khí hậu tính toán ngoài nhà cần theo quy định trong TCVN 5687: 2010 6. Yêu cầu chung khi thiết kế chống nóng 6.1. Yêu c ầ u chung 6.1.1. Chống nóng v ề mùa hè cần dùng những biện pháp tổng hợp như che chắn n ắ ng và cách nhiệt kết c ấ u bao che, tr ồ ng cây xanh, thông gió tự nhiên (xem Phụ lục D). 6.1.2. C ần bố trí sao cho ph ầ n mặt nhà về hướng Đông - Tây có diện tích bề mặt nhỏ nhất đ ể hạn chế bức xạ mặt trời. Trường hợp không bố trí được th ì có thể bố trí theo hướng khác, nhưng phải đ ả m bảo: đón gió trực ti ế p hoặc gián tiếp chủ đạo mùa hè và tránh gió lạnh về mùa đông. Các giải pháp thiết kế che chắn nắng cần được kiểm tra và đánh giá theo biểu đồ chuyển động biểu kiến của mặt trời. CHÚ T HÍC H: Trư ờ ng hợp đặc bi ệ t cho phép bố trí mặt nhà lệch v ớ i trục Đông - Tây một góc a t ừ 10 0 đ ế n 15 0 . 6.1.3. Cần ưu tiên đón gió trực tiếp, hạn chế đến mức thấp nhất c á c căn hộ không có gió. Trong trư ờ ng hợp căn hộ không được thông gió trực ti ế p, thì phải có giải pháp để đón gió gián tiếp v à nên thực hiện giải pháp thông g ió xuyên phòng (xem Đi ề u 8). 6.1.4. Khi trồng cây xanh c ầ n lựa chọn loại cây rụng lá vào mùa đông (để tận dụng ánh nắng sư ở i và chi ế u sáng cho nhà) và nhiều lá vào mùa hè (để che chắn nắng). Xung quanh nhà c ầ n bố trí thảm cỏ - cây xanh thích hợp để giảm các bề mặt đất, đường xá có hệ số tỏa nhiệt và tích lũy nhiệt lớn. CHÚ THÍCH: 1) Khi trồng cây c ầ n bố trí: cây cao ở các hướng che nắng mùa hè: Tây, Tây Nam; 2) Khi nhà không đón g ió trực ti ế p, có thể trồng c â y bụi làm bờ rào hoặc xây tường l ử ng nhô ra cuối n ơ i gió vào làm t ăng vùng áp lực gió dương. Phía khuất gió cần xây bức tường l ử ng tạo thành luồng gió từ vùng áp lực dương sang vùng áp lực âm qua các ph ò ng ở (xem H ìn h E3 Phụ lục E); 3) Cây bụ i trồng ở các hướn g cần lấy ánh s á ng và phải đảm bảo k ho ản g cách với nhà để tránh chắn gió hướng Đông, Đ ô ng Nam mùa hè hoặc trồng các tầng cây cao, cây bụi hợp lý; 4) Ở vùng đồi dốc, cần trồng cây chắn gió v à o mùa đông (hướng Bắc). Phía sườn dốc, cần t r ồng cây vừa che gi ó , mưa, tr ánh nước tập trung xói mòn vào chân tường nhà. 6.1.5. Khi bố trí cửa sổ, cửa đi cần bố trí có lợi nhất cho thông gi ó tự nhiên và hạn chế các phòng ở chính bị nắng hướng Đ ô ng - Tây (xem các Hình E.4 đến E.13 - Phụ lục E). Bậu cửa sổ không cao quá 0,6 m kể từ cốt nền nhà đ ể tận dụng thông gió mùa hè. 6.1.6. Các phòng hướng Đông -Tây nên bố tr í ban công, lôgia, hành lang, ôvăng để che nắng hoặc sử dụng các giải pháp che ch ắ n nắng cố định hoặc di động (xem Phụ lục D). 6.1.7. Tường, mái ở các hướng Đông - Tây và Tây - Nam phải được thiết kế cách nhiệt hoặc che chắn để giảm bức xạ trực tiếp mặt trời. Đ ố i với những nhà ở cao c ấ p , t ườ ng và mái phải được cách nhiệt theo mọi hướng vào mùa hè và mùa đông (xem Phụ lục F). Nhiệt độ bề mặt trong của mái trần, tư ờ ng ngoài hướng Đông - Tây - Nam phải được kiểm tra để đảm b ả o điều kiện tiện nghi về cảm giác nhiệt quy đ ị nh trong TCXDVN 306: 2004. 6.1.8. Để chống nóng, không nên thiết k ế nhiều cửa kính, nhất là tường ở phía Tây và Đông. Nếu bắt buộc phải dùng th ì nên dùng kính phản quang hoặc kính low-E. CHÚ TH Í CH: Kính Low-E là loại kính có tính năng phát xạ nhiệt chậm, làm giảm sự phát tán, h ấ p thụ nhiệt lượng ch ậ m và làm chậm quá trình truyền tải nh iệ t. 6.1.9. Để chống ngưng nước ở nền nhà (khi nhiệt độ b ề mặt vật thể th ấ p hơn nhiệt độ đi ể m sương không khí xung quanh), nền t ầ ng trệt (tầng 1) n ê n dùng sàn rỗng. Lớp lát mặt nền n ê n dùng vật liệu hút ẩ m. 6.1.10. Để giảm cảm giác tâm lý về nóng - lạnh trong phòng, cần sử dụng hợp lý vật liệu tương ứng về màu sắc, có hệ số ph ả n xạ nhiệt bề mặt phù hợp v ớ i cảm thụ màu sắc. 6.1.11. Bề mặt ngo à i công trình nên sử dụng màu nhạt, có hệ s ố hấp thụ nhiệt bức xạ mặt trời nh ỏ nhằm giảm thiểu t ả i trọng nhiệt tác động vào t ườ ng nhà mùa h è . 6.1.12. Đối với nhà mái bằng hay mái dốc, cần có giải pháp sử dụng tấm lợp và tr ầ n thích hợp để giảm nhiệt truyền vào nhà như: - Dùng trần kín hoặc t hoán g gi ó (xem Hình E7, E8, E13 trong Phụ lục E); - Đảm bảo thông gió của không gian gác x é p (nếu có), m á i; - Nên dùng t ấ m trần có hệ số ph ả n xạ nhiệt l ớ n ở mặt t rê n của trần và cả mặt dưới của mái (xem Hình E13 trong Phụ lục E và tham khảo các kiểu mái trong Phụ lục F); - Dùng một số vật liệu cách nhiệt, cách ẩm, chống thấm tốt, có trọng lượng nhẹ và có quán tính nhiệt nh ỏ phù hợp với TCVN 5718:1993; - Toàn bộ mái nên dùng vật liệu nhẹ, nguội nhanh nhờ gi ó tự nhiên. 6.1.13. Cần có giếng trời hoặc có thể để trống một phần hay toàn bộ tầng một để đón gió, tăng gió xuyên phòng, chống ẩ m cho sàn t ầ ng một và thông gi ó cho những phòng ở vị trí bất lợi ph í a sau. 6.1.14. Đối với nhà ở cao tầng cần bố tr í các tầng tr ố ng hoặc tầng phục vụ ở lưng chừng với nhà cao trên 10 tầng để trồng cây, tạo th ô ng t hoán g (xem Hình E12 Phụ lục E). 6.1.15. Đối với nhà ở thấp t ầ ng (không quá 3 t ầ ng), nên bố trí c ó sân trong, có trồng cây xanh để tạo vi kh í hậu và thông gió tự nhiên tốt. 6.1.16. Cần lựa chọn các loại cây xanh có khả năng hấp thụ nhiều thán khí và các chất kh í độc khác trong và ngoài nhà vừa tạo cảnh quan vừa làm trong lành môi trư ờ ng không khí trong, ngoài nhà ở. CHÚ THÍCH: Tham khảo phụ lục K đ ể lựa chọn c á c loài cây trồng trong và ngoài nhà cho t híc h hợp. 6.2. Xác định hướng nhà trong quy hoạch tổng th ể 6.2.1. Việc chọn hư ớ ng nhà cần phù hợp các quy định về quy hoạch [2] đồng thời phải hạn chế tối đa bức xạ mặt tr ờ i trên các b ề mặt của nhà và bức xạ trực ti ế p chi ế u vào ph ò ng qua các cửa s ổ vào mùa hè; 6.2.2. Tổ chức mặt bằng kiến trúc tổng thể phải đảm bảo quy định về khoảng cách giữa các t ò a nhà như sau: a) Nhà bố trí song song: L = từ 1,5 H đ ế n 2 H khi gió thổi thẳng góc với mặt nhà; L = 1 H khi góc gió thổi so với mặt nhà a = 45 0 ; Trong đ ó : L: khoảng cách giữa các tòa nhà. H: chiều cao tòa nhà b) Cần phối hợp giữa các yếu tố tổ hợp không gian ngoài nhà, trong nhà với các yếu tố môi trường tự nh iê n theo quan điểm “kiến trúc t hoán g hở" để cải tạo tiện nghi vi khí hậu trong và ngoài nhà, nhằm đạt được điều kiện tiện nghi nhiệt của con người. 6.2.3. Thông gió tự nhiên cho nhà ở trong điều kiện khí hậu nóng ẩ m phụ thuộc vào biện pháp giải quyết cục bộ như sau: a) Hướng nhà, hình dạng nhà, bố cục mặt bằng nội thất, tỷ lệ kích thước, vị tr í và diện tí ch các lỗ cửa s ổ ; b) Nếu hư ớ ng gió chủ đạo và hướng nhà chọn theo hướng tránh bức xạ mặt trời không trùng nhau thì trong trường hợp này phải cân đối giữa hai yếu tố bức xạ mặt trời và hướng gió: - Cần ưu tiên đón gió tự nhiên khi nh à ở sử dụng vi kh í hậu tự nhiên; - Cần ưu tiên tránh nắng khi nhà ở sử dụng vi khí hậu nh â n tạo; - Yếu tố bức xạ mặt trời được giải quy ế t bằng các giải pháp: che chắn nắng, kiến trúc, cây xanh, cách nhiệt cho tường mái ở những h ướn g bức xạ mặt trời lớn để giảm trực xạ. 6.2.4. Vùng ven biển c ó thể chọn hướng nhà quay ra biển đón gió mát và vùng có gió T â y (nóng khô) có thể chọn hướng nhà là hư ớ ng Đông - Tây hoặc do địa hình làm hướng gió thay đổi, th ì cần linh hoạt chọn hướng có lợi cho việc đón gi ó tự nhiên. 6.2.5. Có thể lợi dụng các công tr ình phụ, mái phụ, cây leo tr ê n tường hoặc giàn cây để che nắng. 6.2.6. Có thể sử dụng các t ấ m chắn định hướng để thay đổi luồng gi ó có lợi cho thông gió của các phòng ở. 6.3. Yêu cầu thiết kế khi nhà ở có sử dụng điều hòa không khí 6.3.1. Khi thiết kế nhà ở cần triệt đ ể sử dụng các giải ph á p chống nóng bằng các giải pháp điều ch ỉ nh vi khí hậu tự nhiên, đồng thời phải có tính toán kiểm tra ch ế độ nhiệt ẩm trong phòng ở sao cho phù hợp với vùng tiện nghi của con người tại địa phương. Khi vượt quá phạm vi của điều c hỉn h vi khí hậu tự nhiên thì phải có giải pháp khác cùng với điều hòa không kh í ở những thời kỳ nóng cực điểm. Khi thiết kế nhà ở c ó sử dụng điều hòa không kh í cần tuân theo quy định trong TCVN 5687: 2010 và các ti êu chuẩn hiện hành có liên quan. 6.3.2. Diện tích cửa sổ không nên lớn hơn 50 % diện tích sàn, có độ kín khít và có độ cách nhiệt cho phép. Các cửa sổ hư ớ ng Tây - Đông - Nam cần phải có giải pháp che chắn n ắ ng. Nên sử dụng b ì nh phong, rèm, mành để che b ớ t ánh nắng trực ti ế p. Cửa sổ kính chớp có thể đóng m ở được để phù hợp với các mùa. Các cửa phải có ôvăng lớn, che mưa nắng và khi cần có thể treo mành t hoán g. Hạn chế bức xạ trực tiếp từ p hía ngoài phòng để giảm thiểu bức xạ trực tiếp vào phòng, lãng phí năng lượng làm mát mùa hè. Biên độ dao động nhiệt độ trong phòng không dùng điều hòa không khí cho phép từ 1 0 C đến 5 0 C. 6.3.3. Hệ s ố truyền nhiệt của kết cấu bao che được quyết định sau khi so sánh phương án kinh tế kỹ thuật. 6.3.4. Để tránh các b ấ t lợi cho sức khỏe con ngườ i , do thay đổi nhiệt độ đột ngột, cần chú ý: a) Khi thiết kế, nên tạo các không gian chuyển tiếp từ ngoài vào phòng ở; VÍ DỤ: H à nh lang bên, tiền phòng nên thiết kế như một không gian đệm (xem H ì nh 1). b) Không được hút thuốc lá trong phòng ở có dùng thiết bị đ iề u hòa không khí; c) Nên đặt thêm thiết bị tạo ion âm, nâng cao nồng độ ion âm trong phòng; d) Sử dụng thu ốc diệt khuẩn trong không khí (loại không gây độc hại cho con người). 7. Thiết kế kết cấu che nắng và tạo bóng 7.1. Kết cấu che nắng và tạo bóng 7.1.1. Khi thi ế t k ế che nắng và tạo bóng cần đảm bảo các yêu cầu sau: - Trong mọi trường hợp cần che n ắ ng và tạo bóng từ phía ngoài cửa m à không để n ắ ng vào rồi mới che; - Đáp ứng được yêu c ầ u che nắng ở những giờ trực xạ tr ê n mặt phẳng tường, mái là lớn nh ấ t tại địa phương; - Đảm bảo giờ che nắng mùa hè tr ong phạm vi cho phép theo gi ờ và vị tr í địa phương. Chống lóa, ch ố ng chói do trực xạ và tán xạ; - Đ ả m bảo y ê u cầu che mưa, chống hắt mưa, tạt mưa khi có gió tốc độ trung bình. Tránh gió Bắc và đón gió mát mùa hè; - Kh ô ng cản t rở thông gi ó tự nhiên; - Đảm bảo yêu cầu chiếu sáng tự nhiên; - Đáp ứng nhu cầu thẩm mỹ với sự phối hợp các hình thức che nắng linh hoạt khác: rèm, mành, mành di động bằng hợp kim , nhựa tổng hợp... Hình 1 - Không gian chuyển tiếp cho cả ha i điều kiện vi khí hậu tự nhi ê n và nhân tạo 7.1.2. Khi thiết kế che nắng nên lập các biểu đồ che nắng cho từng vùng khí hậu để làm cơ sở tính toán và đ á nh giá lựa chọn các giải pháp thiết kế. 7.1.3. C ầ n tổ chức chống chói, che n ắ ng cho các loại kết cấu bao che trong suốt (các loại kính). 7.1.4. Khi thiết kế che nắng khi tính toán chú ý đến c á c yếu tố sau: a) Giải pháp che nắng, kết hợp với các y ê u cầu: cách nhiệt, che mưa, chống lóa, chống ch ó i, thông gió, chiếu sáng nhân tạo và tạo h ì nh kiến trúc; b) Chọn hình thức, kiểu, k í ch thước, tr ê n cơ sở có tính toán so sánh bằng bài toán kinh tế theo thể loại, c ấ p công trình và vốn đầu tư . 7.1.5. Để giảm thiểu sự t ă ng nhiệt độ trong phòng do trực xạ, lấy nhiệt độ t í nh toán trong phòng mùa hè từ 27 0 C đến 28 0 C để làm căn cứ thiết kế che nắng: CHÚ THÍCH : Ở Việt Nam có thể lấy nhiệt độ tổng của không khí ngoài nhà lớn hơn 27 0 C khi bức xạ mặt trời trực tiếp chiếu lên mặt cửa sổ lớn hơn 230 Kcal/m 2 h (đối với người chịu bức xạ trực tiếp). 7.1.6. Để đánh giá hiệu quả che nắng ngang, cần lập một đường giới hạn a , chia độ từ 0 0 (chân trời) đến 90 0 (thiên đ ỉ nh), cách đều nhau 10 0 (xem Hình 2). Hình 2 - Đánh giá hiệu quả che nắng của kết cấu ngang 7.1.7. T ấ m chắn nắng đ ứng (xem H ì nh 3) Để xác định vùng che v à chiếu nắng của kết cấu che nắng đứng, t rê n mô h ì nh bầu trời, cần xác định hai mặt phẳng đứng, đi qua trục đ ứ ng tại tâm cửa và mép ngoài kết cấu che nắng xác đ ị nh bởi các góc b t và b p . Hình 3 - Đánh giá hiệu quả che nắng của kết cấu đứng Một số biểu đ ồ đường gi ớ i hạn che nắng và giải pháp che nắng của một số kết c ấ u thường gặp (xem Hình 4 và Hình 5). CHÚ TH Í CH: 1) Ôvăng hở: có một vùng che và chiếu n ắ ng di động, phụ thuộc vào điểm khảo sát trong phòng ; 2) Ôvăng hở thích hợp đ ể che nắng cho những ph ần sâu của phòng khi mặt trời ở cao - lúc đó các v ù ng g ầ n cửa sổ có thể bị chi ếu nắng: + Vùng che n ắ ng đứng giới hạn b ở i các mặt ph ẳ ng chứa c ử a sổ. + Vùng chiếu nắng đứng là phần bầu trời nằm giữa hai mặt phẳng b . CHÚ THÍCH : Biểu đ ồ các đường giới hạn che n ắ ng phải được th à nh lập tương ứng với các phương pháp th à nh lập biểu đồ mặt trời và với cùng một tỷ lệ . Khi đ ó được dùng đ ể đánh giá hiệu quả che nắng của các kết c ấ u Hình 4 - Biểu đ ồ các đường giới hạn che nắng (theo phép chiếu lập thể) Hình 5 - Giải pháp che nắng của các kết cấu thường gặp 7.1.8. Để đánh giá hiệu quả che n ắ ng, cần dùng biểu đ ồ các đường giới hạn che nắng ngang và đứng, đồng thời phối hợp với các yêu cầu chiếu sáng tự nhiên và che mưa để lựa chọn giải pháp che chắn nắng hợp lý. 7.1.9. Góc che mưa của các tấm chắn nắng ngang và đứng được quy định trong B ả ng 1. B ả ng 1 - Vận t ố c gió, g ó c mưa rơi và góc che mưa của các tấm chắn nắng ngang và đứng Vận tốc gió V g m/s Góc mưa rơi b ( 0 ) Góc che mưa a ( 0 ) 4 45 45 7 60 30 10 70 20 15 75 15 CHÚ THÍCH : Công thức góc che mưa a : a = arctg (4/V g ) Các số liệu trong bảng tr ê n giúp tính toán che mưa cho nhà khi xác định góc giữa các t ấ m che n ắ ng ngang hay t ấ m che nghiêng trên cửa sổ. Để đảm bảo che mưa và chiếu sáng - che nắng ch ọ n a trong khoảng từ 20 0 đến 30 0 (xem H ìn h 6). Hình 6 - Góc mưa rơi ( b ) và góc che mưa ( a ) 7.2. Các hình thức che nắng 7.2.1. Ô văng: Có thể dùng một, hai, ba tầng nằm ngang hay xiên. - Ô văng ngang một tầng, che được nắng khi mặt trời ở vị trí cao (g ó c che đứng b ≤ 30 0 ); dùng cho cửa hướng Bắc; - N ế u cần che nắng khi mặt tr ời ở vị trí thấp, (góc cao mặt trời h ≤ 30 0 ), nên dùng ô văng xiên, hoặc kết hợp với tấm chắn chính diện (xem Phụ lục D); - Ít ảnh hưởng đến thông gió và chiếu sáng tự nhiên; - Ô văng đặc nên có chiều rộng không l ớn hơn 60 cm , vì khi lớn quá sẽ ảnh hư ở ng đến vi khí hậu vùng gần c ử a s ổ ; - Với vùng mưa nhi ề u, c ầ n dùng ô văng l ớ n để tránh hắt mưa, hạn chế dùng loại ô văng nan chớp mau; - 15 0 đến 8 0 vĩ Bắc, dùng ô văng ở cả 2 hư ớ ng Bắc và Nam đều rất tốt; - Đối với các hướng Đông và Tây , cũng như các hướng lân cận, ô văng chỉ có tác dụng che mưa, ch ố ng chói, không đ ủ che trực xạ. Phải kết hợp với các phương thức che nắng khác, t ố t nh ấ t là d ùng các dạng tấm che chắn hỗn hợp cũng như các loại tấm che ch ắ n đứng, ngang di động được (xoay đứng hoặc xoay ngang) đi ề u khiển bằn g thủ công hoặc bằng điện tự động có thiết bị cảm biến nhiệt. 7.2.2. Tấm đứng cố định: - Tấm đứng cố định vuông góc với mặt phẳng cửa sổ là hợp lý nh ấ t đảm bảo che trực xạ sáng và chi ề u, vừa đảm bả o thông gió - chi ế u sáng tự nhiên. Không nên sơn màu quá s á ng, c ó thể là nguồn gây chói lóa. - Ở mặt Đ ô ng - Tây, nên dùng tắm chắn đứng xiên có hiệu quả hơn. 7.2.3. Tường t hoán g: (tường hoa, tường hở) - Dùng loại kết cấu che nắng có nhi ề u lỗ to hoặc nhỏ kết hợp, trang trí, chống nóng, chống chói, che mưa, thông gió, chiếu sáng tự nhiên tốt và đảm b ả o y ê u cầu kín đáo, chi p hí thấp, đáp ứng các nhu cầu th ẩ m mỹ. - Trường hợp tư ờ ng lỗ hoa bằng vật liệu gạch, gốm b ê tông c ó hệ số hàm nhiệt lớn thì chỉ nên dùng ở hành lang, lồng c ầu thang, tư ờ ng rào... - Trường hợp sử dụng các v ậ t liệu mới : các tấm kim loại nhẹ phản xạ nhiệt thì có thể dùng cho mặt đứng của nhà nếu đáp ứng yêu cầu th ẩ m mỹ. - Ở hướng Đông v à Tây nên dùng loại tường hoa với vật liệu có hệ số t í ch nhiệt nhỏ; đ ả m bảo nhận trực xạ vào mùa Đông; che nắng được mùa hè, thông gió và chiếu s á ng tự nhiên t ố t. Có thể phối hợp với dùng cửa kính di động. - Ở hướng Bắc không n ên dùng tư ờ ng hoa nếu không có cửa kính chống rét mùa đ ô ng. 7.2.4. Hành lang b ê n có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong kiến trúc nhiệt đới ẩ m, có nhiều tác dụng ngoài chức năng giao thông: - Tác dụng che nắng, chống nóng, chống c hó i, chống hắt nước mưa với góc che trực xạ b ≥ 40 0 đến 45 0 (Khi chiều rộng hành lang từ 1,6 m đến 1,8 m). - Ở các vĩ độ 23 0 27 ' đ ế n 15 0 vĩ Bắc bố trí hành lang b ê n hướng Nam là hợp lý nhất. - Hành lang hướng Đông - Tây n ê n kết hợp hệ thống chắn nắng khác tăng hiệu quả chống hắt mưa của hành lang. - Hành lang nên c ó lan can t hoán g hở để tăng hiệu quả đón gió và làm nguội các bề mặt sàn nhanh về đêm. 7.2.5. Các hìn h thức cửa che nắng linh hoạt khác: a) Cửa chớp: C ố định hoặc di động. - Cần dùng những cửa chớp bằng vật liệu mới: tránh nặng n ề , có hệ số phản xạ nhiệt lớn. Bên trong cũng cần phải có cửa kính, chống gió lạnh mùa đông. - Loại c ử a này c ó ưu điểm che m ư a nắng, chống chói, đảm bảo thông gió và chiếu s á ng tự nhiên ở mọi thời tiết. - Trong nhà ở nên dùng cửa chớp di động cải tiến v ớ i các vật liệu mới. - Có thể dùng cửa ch ớ p lá nhôm hoặc lá kim loại, lá nhựa dây có thể cuộn tròn hay xếp lại ở phía tr ên cửa sổ. b) Cửa sập: dùng loại cửa khung kim loại có thể điều chỉ nh được độ mở xiên theo yêu cầu và có thể thay đổi góc che b từ 10 0 đến 90 0 , tùy theo cao độ mặt trời các hướng. 7.3. Những điểm cần lưu ý khi thiết kế k ế t cấu che n ắn g 7.3.1. Bước 1: Xác định yêu cầu che nắng đối với vị tr í công trình và hướng của công trình. - Số liệu v ề điều kiện tự nhiên được lấy theo quy định có liên quan [ 1]: giờ cần che nắng trong ngày, tháng trong năm hoặc che nắng hoàn toàn... - Trong điều kiện khí hậu phía Bắc (trừ vùng núi cao) thời điểm che nắng trong phòng khi có các đi ề u kiện sau đây: + Khi nhiệt độ tổng chiếu trên mặt nhà lớn hơn 27 0 C; + Khi cường độ bức xạ mặt tr ờ i chiếu vào phòng I ≥ 230 kcal/m 2 h; + Khi nhiệt độ kh ô ng kh í trong phòng vượt quá giới hạn cho phép (khi có điều kiện cần xác định nhiệt độ không khí trong phòng lớn nhất cho phép, cho từng vùng); CHÚ THÍCH: Trong một số trường hợp [ t i ] = 28 0 C. + Che tán xạ chói của bầu trời trong phạm vi từ 100 đến 200 quanh thiên đ ỉ nh của bầu trời phía B ắ c (dù không có mặt trời) và tham khảo thêm ph ầ n điều kiện che nắng; + Tùy theo các ph ò ng chức năng, đi ều kiện tiện nghi làm việc vi khí hậu tự nhiên hay vi khí hậu nhân tạo cần tổ chức các thi ế t bị che nắng hỗ trợ thêm: rèm, mành, mành chớp; + C ầ n xác định số gi ờ chiếu nắng buổi s á ng nhất là vào mùa mưa, đông, xuân; + Điều kiện kỹ thuật và vật liệu cũng hạn ch ế khả năng thực hiện các yêu cầu che nắng, vì vậy những công trình nhà ở cao c ấ p, với khả năng vốn đầu tư cho phép cần sử dụng các kết cấu đặc biệt để thực hiện; + Việc lựa chọn hình thức, kích thước kết cấu che nắng cần phối hợp lựa chọn các yếu tố địa lý khí hậu và các yêu cầu về nghệ thuật tạo hình. Nếu khi kiểm tra, không đạt yêu cầu che nắng, phải dùng các biện pháp bổ trợ khác; + Cần lựa chọn hình dạng kết c ấ u, vật liệu phù hợp - là yếu tố quyết định hiệu quả che nắng. 7.3.2. Bước 2: Xác định kích thước hợp lý của kết cấu che nắng: hình thức và cấu tạo kết c ấ u không cho phép kích thước lớn tùy ý; v ì vậy ở đ â y phải dung hòa giữa phần che nắng tích cực và che nắng bổ sung để đạt được sự hợp lý: - Lựa chọn kích thước kết cấu che nắng để đảm bảo một phần hay p hầ n lớn yêu cầu che nắng; - Chọn h ìn h dạng kết cấu che nắng , phụ thuộc vào: + Yêu cầu che nắng của công trình, thể hiện tr ê n biểu đồ mặt trời tại địa điểm x â y dựng, hìn h dạng được coi là hợp lý nếu dạng của cùng cần che nắng trên biểu đồ mặt trời gần giống với vùng hiệu qu ả che nắng của kết cấu lựa chọn (xem phần đánh giá hiệu qu ả che nắng); + H ì nh 7 thể hiện các dạng kết cấu che nắng có hiệu quả như nhau để lựa chọn các h ì nh th ứ c che nắng. Khi chọn kết cấu che nắng đứng, vùng che nắng có thể đối xứng hoặc không đối xứng. Các góc b t và b p cần xác định đúng tương ứng bên tr á i và bên phải cửa sổ (xem Hình 8). a) Góc a t ươ ng đối lớn b) Góc a tương đối nhỏ c) Kết cấu che nắng đứng Hình 7 - Các dạng kết cấu che nắng có hiệu quả như nhau Hình 8 - Vùng che nắng phụ thuộc góc b t và b P + Xác định kí ch thước của một số h ì nh thức kết cấu che nắng: * Trường hợp kết cấu che nắng nằm ngang (xem Hình 9). Bn = Hc.cotg a Bn = Hc.cos a Bn = Hc.cos a .sin a Bn = Hc.cos 2 a H ìn h 9 - Xác định kích thước kết cấu che nắng nằm ngang * Trường hợp kết cấ u che nắng đứng (xem H ì nh 10). Hình 10 - Xác định kích thước kết cấu che nắng đứng * Các góc a , b xác định nhờ biểu đồ các đường giới hạn che nắng, chiếu nắng kết hợp v ới biểu đồ mặt trời tại địa phương. * Nguyên lý tổ hợp che nắng ngang bằng Hình họa (xem Hình 11 và Hình 12). Hình 11 - Nguy ê n lý tổ hợp tấm che nắng ngang Hình 12 - Ôvăng 7.4. Xác định thời gian che và chiếu nắng Đ â y là yêu cầu bắt buộc đối với các công trình nh à ở nhằm đảm bảo các chỉ ti ê u vệ sinh nhiệt ẩ m trong phòng - chống nấm mốc, diệt khu ẩ n... 7.4.1. Bài toán chiếu nắng là bài toán ngược của bài toán che nắng. Nghĩa là ngoài những giờ được che nắng, là những giờ ban ngày, ph ò ng ở được chiếu nắng. 7.4.2. Đ ể xác định thời gian che và chiếu nắng, dùng phương pháp biểu đ ồ mặt trời như ở 7.1. 8. Thiết kế thông gió 8.1. Yêu cầu chung về th ô ng gió tự nhiên 8.1.1. Khi thiết kế nhà ở , căn hộ, nhà ở độc lập, nhà ở nhiều tầng hay th ấ p tầng, c ầ n tính toán đảm b ả o thông gió tự nhiên - xuyên phòng - trực tiếp hay gián tiếp theo phương ngang. Đây là điều kiện bắt buộc và ngay từ khi quy hoạch lập dự án đã phải xem xét các tác nhân ảnh hưởng đến thông gió tự nhiên từng nhà. 8.1.2. Thông gió tự nhiên c ó vai trò hết sức quan trọng trong c ả i thiện điều kiện vi khí hậu, chế độ vệ sinh của các phòng ở và là một trong bốn giải pháp chủ yếu của kiến trúc nhiệt đới ẩ m. 8.1.3. Cần ưu tiên đón gi ó thịnh hành tại đ ị a phương, cho dù là gió nóng (Tây Nam) bằng cách hướng mặt nhà có diện tích bề mặt lớn nhất về hướng gió chính, để tạo chênh lệch áp lực khí động càng lớn càng tốt, vùng chênh lệch áp lực gió càng lớn càng tốt. 8.1.4. C ần tạo ra dòng không khí đối lưu , bằng hình thức mở c ử a thông gió hợp lý cả mùa đông và mùa hè. CHÚ THÍCH : Thông gió tự nhiên nhờ á p lực gió thư ờ ng mạnh hơn n hờ áp lực nhiệt, xét v ề mặt cường độ, v ì vậy mà cần ưu tiên thông gió tự nhiên đối với nhà ở. 8.1.5. Khi địa hì nh phức tạp cần kể đến ảnh hưởng của áp lực gió gây ra do địa hình. 8.1.6. Đối với nhà cao t ầ ng (trên 8 tầng) do càng trên cao vận tốc gió càng lớn vượt quá giới hạn sinh lý ảnh hưởng đến sức kh ỏ e nhất là ng ười già, trẻ em v ì vậy cần c ó giải pháp che chắn gió để giảm vận tốc gió trong phòng bằng cách thông gió gián tiếp (xem Hình 13). 8.1.7. Đối với nhà ở cao tầng, cần tính toán giải ph á p thông gió tự nhi ê n theo chiều đứng nhờ chênh lệch áp lực ở tầng một với các tầng trê n cao (xem Hình E.12 phụ lục E). 8.2. Th ông gió tự nhiên dưới tác đ ộng của gió Vận tốc gió tùy thuộc vào địa h ình mà gradien vận tốc gió theo chi ề u cao từ mặt đất không giống nhau. - Tính áp suất khí động theo công thức: (1) Trong đó: p­ v : Á p suất kh í động gây ra tại điểm tính toán, Pa; g 0 : Trọng lượng riêng của không khí tại 0 0 C, kg/m 3 ; n : Vận tốc gió ngoài nhà, m/s; k : Hệ số kh í động bề mặt ở điểm tính toán (không thứ nguyên) ; Hình 13 - Minh họa giải pháp giảm tốc độ gió trực tiếp vào nhà (vừa che nắng vừa chắn gió mạnh trực tiếp vào nhà) 8.1.8. Đối với nhà ở cao t ầ ng, cần tính toán giải pháp thông gió tự nhi ê n theo chi ề u đứng nhờ chênh lệch áp lực ở t ầ ng một với các tầng trên cao (xem Hình E.12 phụ lục E). - Hệ số khí động: (2) - Khi tính toán, với nhà cao trê n 10 m, c ầ n xét đến vận tốc gió tăng theo độ cao, kể từ mặt đất. - Khi tính thông gió tự nhiên, cần xét đến áp suất tr ê n toàn bộ mặt nh à : cần sử dụng số liệu áp su ấ t gió trung b ì nh. - B ả ng 2 quy định tỷ lệ vận tốc gió ở các địa h ìn h khác nhau, so v ới vận tốc gió nơi trống trải ( ở tầm cao đầu người). Bảng 2 - T ỷ lệ vận t ố c gió ở các địa h ình khác nhau Địa h ình Tỷ số 1. Luồng gió giữa các ngôi nh à 1 , 3 2. Luồng gió cạnh góc nhà 2 , 5 3. Lu ồ ng hút gió qua tầng bỏ trống (t ầ ng trệt, ở trên cột) 3 , 0 CHÚ THÍCH: Khi tính toán thông gió tự nhiên cần lấy theo số liệu điều kiện tự nhiên dùng trong xây dựng [1]. 8.3. Đánh giá thông g ió tự nhiên Đ ể đánh giá hi ệ u quả của thông gió tự nhiên, cần dùng ba yếu tố sau: a) Lưu l ượng thông gi ó G là thể tích không khí được thông t hoán g trong một đơn v ị thời gian (m 3 /h hay m 3 /s). Chỉ tiêu này nhằm đ ả m bảo độ sạch của không khí trong phòng khi nồng độ khí cac bon nic cho ph é p theo tiêu chuẩn vệ sinh của nhà ở là 0,1 % (1 ml/ l không kh í ). b) Bội số th ô ng gió n (số l ầ n thay đ ổ i không khí bằng không kh í sạch ngoài nhà) là t ỷ số giữa lưu lượng thông gió G (m 3 /giờ ) và th ể tích V (m 3 ) của phòng: (lần/giờ) (3) c) Để đánh giá ch ấ t lượng thông gió tự nhiên của nhà ở dưới tác dụng của gió , đồng thời lựa chọn giải pháp kiến trúc hợp lý cần kể đến hệ s ố thông t hoán g của nhà (Kth): (4) (5) (6) Trong đ ó : v i : Vận tốc gió trung bình; V i : Thể tích của phạm vi “ i” có không khí chuyển động; v lg : Thể tích phạm vi lặng gió trong phòng; V : Thể tích phòng; v n : Vận tốc gió tính toán ngoài nhà v n > 0 Đối với nhà d â n dụng khi chiều cao h cửa ≥ 0,4 H (H: chi ề u cao phòng) c ó thể xác định K 1 , K 2 như sau: (7) (8) Trong đó: F i , F lg và F : các diện tích tiết diện ngang ứng với các thể tích V i , V lg và V . Nếu 0 <> K th < 1="" thì="" khi=""> K th gần bằng 1 là độ thông t hoán g tốt nh ấ t. 8.4. Hướng gió thổi và hướng nhà 8.4.1. Hiệu quả t hông gi ó tự nhiên đạt được cao nhất khi hướng gió chủ đạo lập với pháp tuy ế n mặt nhà một góc từ 15 0 đến 45 0 khi nhà bố trí thành các d ã y khối với khoảng cách các dãy hợp lý. Hiệu quả thông gió tự nhiên phụ thuộc vào hướng gió và kết cấu che nắng. V ì vậy cần lựa chọn kết cấu che nắng không ảnh hưởng đến yêu cầu thông gió. Chọn hướng nhà cần dựa tr ê n hướng gió ch ủ đạo về mùa hè của v ị trí xây dựng để cân đ ố i giữa thông gió - tránh n ắ ng - mỹ quan. 8.4.2. Đối với khí hậu vùng núi cao và phí a B ắ c: hướng nhà tốt nhất là hướng đạt hiệu quả thông gió cao trong mùa hè và tránh gió mùa đông. Hướng gió mát l à Đông Nam, Nam và Đông. Đối với các vùng khí hậu ph í a Nam, nóng gần nh ư quanh năm: hướng gi ó mát lần lượt ưu tiên l à : Đông Nam; T ây Nam; Đông; T â y (xem Bảng 3 và H ì nh 14). Bảng 3 - Hướng và tần suất gió (%) thịnh hành các tháng (Một số địa phương thuộc miền khí hậu phí a Nam) Tháng Hướng gi ó tp Hồ Chí Minh Phan Thiết Đà Lạt Nha Trang Buôn Mê Thuột Quy Nhơn Plâyku Đà N ẵ ng I Ch í nh ĐN-22 Đ-77 ĐB-59 ĐB-33 Đ-87 B-57 ĐB-47 B-34 Phụ Đ-20 ĐN-17 B-32 ĐB-23 B-22 TB-22 V Chính ĐN-39 Đ-38 Đ-27 ĐB-33 Đ-57 ĐN-30 T B -36 Đ-36 Phụ N-37 ĐN-31 ĐB-22 ĐN-29 B-23 ĐB-15 B-32 II Chính TN-66 T-61 T-33 ĐN-58 T-55 T-35 T-69 B-45 Phụ TN-31 TN-29 TN-19 X Chính TN-25 ĐN-26 ĐB-41 ĐB-25 Đ-38 B-46 T-14 B-38 Phụ ĐN-15 Đ-21 B-16 ĐB-20 ĐB-22 TB-27 MIỀN PHÍA BẮC MIỀN PHÍA NAM VEN BIỂN MIỀN TRUNG CHÚ THÍCH: Ở Việt Nam phần l ớ n nhà ở chung cư dưới 5 tầng được thiết kế kiểu hành lang b ê n, v ì vậy hai mặt nhà của một phòng đều có cửa sổ. Hướng chính của nhà được hiểu là hư ớ ng nhà c ó hành lang với các cửa sổ và cửa ra v à o. Hình 14 - Hướng nhà t ố t nhất có thể áp dụng ở Việt Nam 8.5. Ảnh hư ở ng của quy hoạch kiến trúc đến thông gió tự nhi ê n 8.5.1. Khi thiết kế quy hoạch kiến trúc một cụm công trình, cần đánh giá hiệu qu ả thông gi ó trong toàn bộ tiểu khu, nhóm nhà ở vì nó quyết định đến thông gió cho từng ngôi nhà. Cần phải so sánh gi ả i pháp thông gi ó trong các phương án quy hoạch khu nhà ở để chọn phương án có lợi nhất. 8.5.2. Khi quy hoạch kiến trúc khu nhà, cụm nhà, tiểu khu nhà ở, cần lưu ý những yếu tố ảnh hưởng đến thông gió tự nhiên của khu vực như sau: - Hư ớ ng nhà, hướng gi ó trong khu vực; - Vị tr í , kích thước, cách b ố trí công trình , bố trí cây xanh (cây cao, cây thấp, cây bụi, cây lá to, lá nh ỏ , cây nhiều lá và cây ít lá, thảm c ỏ ...), đường giao thông; - Tổ hợp không gian của thành phố hoặc khu nhà ở đang xem xét; 8.6. Tổ chức thông gió tự nhiên trong nhà ở 8.6.1. Chất lượng thông gi ó tự nhiên trong nhà ở tại vùng nhiệt đới ẩ m được đánh giá b ằ ng vận tốc v à diện tích được thông gió tr ực tiếp qua phòng (thông gió xuyên phòng), đặc biệt là những phòng ở, làm việc, s inh hoạt, phòng ngủ, ph ò ng ăn... Chất lượng th ô ng gió tự nhi ê n, phụ thuộc hoàn toàn vào giải pháp không gian (tr ê n m ặ t cắt ngang và trên mặt đứng) và h ì nh dạng kích thước, vị trí, kết cấu của ngôi nhà, sau khi đã xác định vị tr í và hướng nhà hợp lý tr ê n tổng mặt bằng toàn khu nhà ở. 8.6.2. Không được bố trí các vật c ả n, không gian làm tắc nghẽn luồng gió. Khi b ắ t buộc c ó các bộ phận làm cản trở gió cần phải tạo các hành lang dẫn gió tới các không gian sử dụng ph í a sau (Hình 15). Hình 15 - Tổ chức hành lang thông gió qua nhiều không gian Hình 16 giới thiệu ả nh hưởng của vị trí lỗ cửa đến đường đi của luồng gió, để người thiết kế lựa chọn cách bố trí cửa hợp lý . Hình 16 - Ả nh hưởng của vị trí lỗ cửa đến thông gió tự nhi ê n 8.6.3. Khi thiết kế cụ thể từng công trình nhà ở cần lưu ý những vấn đề sau ( ảnh hưởng đến thông gió tự nhi ê n trong nhà). - Tổ chức mặt b ằ ng và không gian công trình ; - Vị trí , hình dạng, k í ch thước các lỗ cửa sổ; - Cấ u tạo cửa, kết c ấ u che nắng và các chi tiết kiến trúc khác: ban công, lôgia, mái hiên, s ả nh, hành lang. 8.6.4. Lựa chọn kích thước cửa sổ hai phí a của phòng. a) Việc lựa chọn tỷ lệ kích thước c ử a sổ phía gió vào và gió ra rất quan trọng, không chỉ tác dụng làm tăng lưu lượng k hông khí mà còn tăng tốc độ dòng không kh í qua phòng. b) Lưu lượng gió khi tốc độ gió tăng lên ở các lỗ c ử a lên được xác định bằng công thức: L = 3600 n * m *F (m³/s) (9) Trong đ ó: m : Hệ s ố lưu lượng của lỗ cửa; v : Vận tốc gió qua lỗ cửa, m/s; F : Diện tích lỗ c ử a, m 2 . c) Cửa đón gió nên c ó diện tích lớn hơn cửa gió ra d) Theo quy luật khí động học, vận tốc gió trong phòng s ẽ tăng lên khi t ỷ lệ kích thước các lỗ cửa g ió ra và gió vào gần bằng 1,5 lần. e) Vị trí, diện tích, cấu tạo cửa sổ: + Trong tổ chức th ô ng gió tự nhiên kiểu “ kiến trúc t hoán g h ở”, cửa sổ có diện tích càng lớn càng tố t. Vấn đ ề chủ y ế u là lựa chọn hướng m ở cửa gió vào và ra. + Chiều rộng cửa sổ không được nhỏ hơn 0,5 lần chiều rộng của phòng. Để đảm b ả o chiều rộng của vùng có vận tốc gió lớn thì d iện tích cửa s ổ không nhỏ hơn 60 % diện tích phòng. + Cấ u tạo cửa có vai tr ò quan trọng. Do y ê u cầu che nắng, mưa , nên cần phải tính đến ảnh hưởng của kết cấu che chắn nắng đến lưu lượng và hư ớ ng gió qua phòng. V ì vậy cần lựa chọn kết cấu che nắng ít ảnh hưởng đến lưu lượng gió và có khả n ă ng hướng được luồng gió đến những vùng cần thi ế t trong phòng ở (kết hợp c ó thể dùng các tấm chắn đứng, ngang để hướng luồng gió). Chi ề u cao cửa sổ phải xác định từ yêu c ầ u vệ sinh sức khỏe , lượng thán khí , bội số th ô ng gió cho phép. f) Lưu lượng không khí làm mát phòng Không khí ngoài nhà có nhiệt độ t e ( 0 C) khi vào phòng, được nâng cao đến nhiệt độ trong phòng t i ( 0 C). Khi thoát khỏi phòng không khí mang theo một lượng nhiệt là: Q g = C r 0 * G(t ­ I - t e ) (10) Trong đó: Q g : Lượng nhiệt thừa cần th ô ng gió, W; C : Nhiệt dung riêng của không khí, J/kg 0 C; r 0 : Khối lượng riêng của không khí tại 0 0 C, kg/m 3 ; G: Lưu l ượng thông gió, m 3 /s. Thông thư ờ ng, trị số C r 0 = 1 , 2.10 3 J/ 0 C.m 3 . Khi đ ó ta có lưu lượng không khí cần thiết là: (m 3 /s) (11) với D t = t i - t e ( 0 C) 8.7. Thông gi ó cơ khí và bán cơ kh í trong nhà ở 8.7.1. Nhà ở trong các đô thị phải thiết kế hệ thống thông gió cơ khí và bán cơ khí theo chiều đứng, đặc biệt là các khu vệ sinh và b ế p. 8.7.2. Có thể kết hợp buồng thang, gi ế ng trời (nhà cao trên 5 t ầ ng) làm đường thông gió chính . Cần có hệ th ố ng cửa gió trên mái để điều chỉnh tốc độ luồng g ió theo sự thay đổi th ờ i tiết. 8.7.3. Trư ờn g hợp cần thiết có thể kết hợp bố trí hệ thống quạt thông gió hoặc chong chóng thông gió nhờ chênh lệch áp suất giữa t ầ ng một và các t ầ ng trên. 9. Vai trò của cây xanh, mặt nước trong quy hoạch kiến trúc, che chắn nắng, chống nóng/lạnh cho nhà ở 9.1. Tác dụng làm sạch không kh í của cây xanh - Cung cấp khí ôxy chủ yếu cho môi trường sống. - Có khả năng lọc và giữ bụi (nh ấ t là bụi lơ lửng trong kh ô ng khí). VÍ DỤ : Lá cây phong có thể giữ được t ừ 21 % đến 80 % lượng bụi trong phạm vi cây c hoán chỗ. - Một số loại thực vật còn tỏa ra môi trường ch ấ t f itonxit, c ó khả năng ức chế và diệt khu ẩ n gây bệnh; - Có tác dụng iôn hóa không khí (làm cho iôn âm và dương cân b ằ ng), có lợi cho sức khỏe con người. - Có khả năng hấp thụ c á c ch ấ t kh í độc hại trong không khí. - Có khả năng khử các chất độc ở nước thải nơi cống ngầm đổ ra sông, ngay cả nước th ả i có hàm lượng ph ó ng xạ thấp. VÍ DỤ: Cây bèo tây lọc nước sạch, cây sậy r ễ c ó khả năng h ấ p thụ các ch ấ t hóa học độc hại trong nước thải công nghiệp. (Xem phụ lục K) 9.2. Tác dụng làm giảm bức xạ mặt trời của cây xanh - Hấp thụ năng lượng mặt trời để quang hợp: hấp thụ từ 30 % đ ến 80 % bức xạ trực tiếp của mặt trời. Tùy theo cây nhi ề u lá hay ít lá, tán lá rộng hay hẹp, b ả n lá to hay b ả n lá nh ỏ . - Cản bức xạ mặt trời, tạo bóng râm che cho k hô ng gian dưới t á n lá và các b ề mặt kiến trúc: tường, mái, đường xá và các bề mặt đ ấ t... + Có th ể ngăn được t ừ 40 % đến 90 % lượng bức xạ mặt trời; + Thảm c ỏ dày cản được 80 % bức xạ chiếu xu ốn g mặt đ ấ t. - Giảm thiểu bức xạ phản xạ ra môi trường xung quanh do hệ số phản xạ nhiệt nhỏ hơn so với các bề mặt khác. CHÚ THÍCH: T ỷ số bức xạ phản xạ từ bề mặt và bức xạ mặt trời tổng cộng chiếu trên b ề mặt đó gọi là hệ số A (Anbêđ ô ). Hệ số này phụ thuộc vào đặc điểm b ề mặt, t í nh chất vật lý , màu sắc và trạng thái của b ề mặt đó). Hệ số Anbeđô (A) có tác dụng làm giảm b ứ c xạ phản xạ của cây leo tr ên tư ờ ng. Những cây lá càng to, tán càng lớn, rậm rạp thì khả năng cản bức xạ càng lớn. 9.3. Tác dụng tổng hợp của cây xanh, mặt nước đối với việc cải thiện điều kiện vi khí hậu, nhiệt độ, độ ẩm không khí - Làm tăng độ ẩ m không k hí ở vùng che bởi cây xanh do vùng bóng râm nhiệt độ không kh í giảm xuống: tăng từ 5 % đến 8 % so với vùng không có cây xanh. - L à m giảm nhiệt độ không khí trong vùng dưới tán cây xanh vào mùa hè, thấp hơn nhiệt độ không khí nơi tr ố ng trải vào mùa hè từ 0,8 0 C đến 3 0 C. - Nhiệt độ không khí tại vùng có nhiều cây xanh, mặt nước thường th ấ p hơn nhiệt độ không khí ở những vùng không c ó cây xanh, mặt nước vào mùa h è từ 2 0 C đ ế n 3 0 C. 9.4. Ản h hư ở ng của cây xanh mặt nước tới chế độ gió và dòng chuyển động của không khí - Nếu bố trí cây xanh hợp lý sẽ có tác dụng cản gió quá mạnh vào mùa hè, cản gió lạnh vào mùa đông. - Cây xanh có th ể hướng dòng chuyển động không khí theo một hướng có lợi cho thông gió xuyên phòng của ngôi nhà. - Khi trồng cây xanh hai bên đường ph ố , sẽ tạo ra hành lang, thông gió mát cho đô thị, đồng thời có thể c ả n bớt gió nóng ở những vùng kh í hậu nóng khô (khu vực miền Trung). 9.5. Tác dụng của cây xanh - mặt nư ớc về t hẩ m mỹ Việc phối hợp giữa cây xanh - mặt nước ở b ất kỳ phạm vi lớn hay nh ỏ trong và ngoài nhà đều tạo nên những tác d ụng làm giảm sự c ă ng thẳng của con người. 9.6. Nguyên tắc bố trí cây xanh a) Ph â n loại cây xanh theo tính ch ất sử dụng: - Cây xanh sử dụng công cộng trong đô thị (trồng trong khu nhà ở hay khu công cộng hoặc công viên); - Cây xanh sử dụng hạn chế (trong và ngoài nhà, c ă n hộ); - Cây xanh đặc dụng ( sử dụng theo mục đích). b) Riêng với nhà ở, có hai loại chính: - Cây xanh trồng ngoại th ấ t : thường là những cây to dạng thân leo và thân gỗ nhỏ có chiều cao từ 0 , 5 m đến 3 m. - Cây xanh nội th ấ t: thường th ấ p, nhỏ từ 0,1 m đến 1,5 m kết hợp với nghệ thuật cây cảnh - non bộ. (Tham khảo Phụ lục K về tính chất khử khí độc hại của c â y xanh) 10. Thiết kế cách nhiệt chống nóng cho kết cấu bao che 10.1. Yêu cầu chung về cách nhiệt trong mùa nóng 10.1.1. Đối với nhà sử dụng vi kh í hậu tự nhiên: - Tường, mái nằm ở hướng có bức xạ mặt trời mùa hè lớn n hấ t đều phải thiết kế cách nhiệt; - Kết hợp với thông gió tự nhiên là yếu t ố quan trọng để c ả i tạo vi khí hậu trong nhà ở; - Kết hợp với các gi ả i pháp che nắng cây xanh, kết cấu che nắng... nhằm tạo vi khí hậu t ốt cho các phòng ở; - Tránh làm tăng nhiệt độ mặt trong của kết cấu bao che (gây cảm giác nóng do bức xạ từ mặt trong của kết cấu bao che); - Khi thiết kế cách nhiệt cần tham khảo TCVN 4605 : 1988 và các quy định có liên quan. 10.1.2. Đối với nhà ở c ó sử dụng vi khí hậu nhân tạo: - Phải tính toán cách nhiệt cho kết cấu ngăn che để giảm tiêu hao điện năng; - Khi thiết kế cách nhiệt tham khảo TCVN 4605 :1988, TCXD 232 : 1999 và các quy định c ó liên quan. 10.1.3. Các loại mái và giải pháp cách nhiệt ch ủ yếu: a) Mái dốc: Thường dùng t ầ ng hầm mái có lỗ cửa thông gió trao đ ổ i nhiệt với không kh í bên ngoài (nhà có trần); Nếu không có trần, cần làm d ã y lỗ cửa th ô ng gió ở chân mái hoặc tường đầu hồi. b) Mái b ằ ng cách nhiệt: Thiết kế thêm tầng không khí lưu thông trong mái (mái kép) hoặc trên mái (mái đơn) nhưng tất cả phải có giải pháp kỹ thuật đảm bảo ch ốn g thấm tốt, bền. c) M á i có phun nước, chứa nước, nước chảy tuần hoàn: Cần có gi ả i pháp, vật liệu cách nước tuyệt đối 10.1.4. Tường cách nhiệt (tham khảo Hình D. 4 phụ lục D) - T ư ờng hướng Đông, Tây nhận bức xạ mặt trời cực đại cần phải có giải pháp cách nhiệt. - Tường cách nhiệt cần đ ả m b ả o cách nhiệt ban ngày, tỏa nhiệt nhanh ban đêm. Trọng lượng tường càng nhỏ càng tốt (thường sử dụng bêtông bọt, bêt ô ng xỉ, bêtông sỏi, g ố m ceramic hoặc tư ờn g có cấu tạo rỗng cách nhiệt). Mặt ngoài sơn màu có hệ số ph ả n xạ l ớn . 10.2. Biện pháp chống nồm cho bề mặt nền nhà 10.2.1. Có hai quá trình ngưng đọng nư ớ c trên mặt nền nhà và thi ế t bị: ngưng thành màng nư ớ c v à ngưng thành giọt nước. 10.2.2. Đi ề u kiện hì nh thành sự ng ư ng đọng nước trên mặt nền nhà và th iết bị thường x ả y ra khi n hiệt độ và độ ẩ m không khí đột ngột tăng l ê n trong khi nhiệt độ bề mặt nền, tường, thiết bị chưa kịp tăng và nhỏ hơn nhiệt độ điểm sương của không khí ( t s ) t bm ≤ t s . 10.2.3. Các nguy ê n tắc chống ngưng đọng nước tr ên b ề mặt nền nhà, thi ế t bị: a) Giảm độ ẩ m không khí trong nhà; b) Nâng nhiệt độ b ề mặt kết c ấ u cao hơn nhiệt độ điểm sương. CHÚ TH Í CH: Có th ể dùng một trong ba giải pháp hoặc phối hợp cả ba giải pháp tr ê n. 10.2.4. Nguyên tắc thiết kế sàn chống ngưng đọng nước (chống n ồ m). a) Phương pháp tính toán thiết kế theo TCXD 230 : 1998. b) Một số chỉ tiêu thiết kế nền nhà chống nồm: - Chọn cấu tạo sàn với lớp b ề mặt c ó quán tính nhiệt (D) , hệ số ổn định nhiệt (Y) nh ỏ nhất và hệ số dẫn nhiệt tương đương nhằm làm nhiệt độ bề mặt thay đổi nhanh theo nhiệt độ môi trường. N ế u nhiệt độ mặt sàn (t bm ) lớn hơn nhiệt độ điểm sương của không khí ( t s ), như 10.2.2 th ì khả năng chống nồm của nền nhà được xác định theo biểu thức thực nghiệm sau: D t = f (Y) (xem Hình 17 và Hình 18) Hình 17 - Đồ thị đánh giá hiệu quả chống nồm D T = 0,7351N Y-1,383 Hình 18 - Nhiệt truyền từ bề mặt kết c ấ u sàn nhà xu ố ng lớp đất nện của n ề n nhà + Ch ỉ tiêu nền nhà chống nồm tốt nhất là: D t ≤ 0,05; Y ≤ 6,5; l td ≤ 0,35 (12) + Ch ỉ tiêu hạn chế nồm của nền nhà l à : D t ≤ 0,00; 6,6 ≤ Y ≤ 8,3 (13) 0,36 ≤ l td ≤ 0,60 Trong đó: D t : Chênh lệch nhiệt độ giữa nhiệt độ điểm sương của không khí v à nhiệt độ bề mặt nền nhà, 0 C; (14) Y: Hệ số ổn định nhiệt độ b ề mặt của kết cấu nền nhà; Y phụ thuộc vào lớp bề mặt của kết cấu nền “dày ” (W/(m.K) hay “m ỏ ng ” (nghĩa là chỉ số quán tính nhiệt D l ớ n hay nh ỏ hơn 1); l td : Hệ số dẫn nhiệt tương đương của kết cấu nền nhà, phụ thuộc vào t í nh chất vật lý của vật liệu các lớp nền và chiều dày các lớp ấy. (15) d i : Chiều dày lớp nền nhà thứ i, m; l i : Hệ số dẫn nhiệt l ớ p n ề n nhà thứ i của kết cấu sàn, W/(m.K). - Nền nhà có khả năng chống nồm khi D t < 0;="" hoặc="" dao="" động=""> ừ 0 0 C đến 1 0 C; hay Y = 6,6 ÷ 1,6 (W/(m.K). - Thiết kế n ề n chống nồm là lựa chọn c á c loại vật liệu và kết c ấ u có Y; l td = min, n ằ m trong giới hạn trên mà vẫn đảm bảo tính kinh t ế và khả năng chịu lực của n ề n. Các giá tr ị này càng nhỏ thì khả năng chống nồm càng cao. - Các loại vật liệu phù hợp cho n ề n nhà ch ố ng nồm là các vật liệu ốp lát mỏng như: gạch men sứ , gỗ hoặc tấm lát bằng nhựa composit, vật liệu cách nhiệt nhẹ như polystirol, polyurethane, gốm bọt. 10.2.5. Phương pháp t í nh hệ số ổ n định nhiệt bề mặt của kết cấu nền nhà nhi ề u lớp: - Chỉ số quán t í nh nhiệt D của kết cấu nền nhiều lớp, xác định theo công thức: (W/(m.K) (16) Trong đó: : Nhiệt trở của kết cấu sàn thứ i, d i : chi ề u dày lớp sàn thứ i, m; Hệ số hàm nhiệt của vật liệu l ớp thứ i. - Hệ số ổn định nhiệt b ề mặt được tính như sau: Nếu kết cấu lớp thứ i của sàn c ó D i ≥ 1 , ta có: Y i = S i Nếu D i < 1="" đồng="" thời=""> D i + D i + 1 ≥ 1, tức là hệ số ổ n định nhiệt b ề mặt có kể t ớ i ảnh hưởng của lớp th ứ (i + 1) như sau: (17) Nếu D i + D i + 1 1 th ì : (18) - Khi có hiện tượng nồm th ì nhiệt truyền từ bề mặt n ề n xuống theo các lớp th ứ tự i, i + 1..., m) được đánh số như Hình 24. - Khi thiết kế nền nh à chống n ồ m, nên chọn vật liệu sao cho chỉ cần 2 lớp đến 3 lớp vật liệu đ ã đảm b ả o S D i ≥ 1. - Đ ố i với nền có lớp không khí kín trong kết cấu nền nhà, hệ số hàm nhiệt của lớp không khí được coi bằng không ( S k = 0). - Với lớp không khí k í n có chiều dày: d = từ 15 mm đến 20 mm, lấy l k = 0,05; d = từ 21 mm đ ế n 25 mm; lấy l k = 0,09. 10.2.6. Các giải pháp cấu tạo nền nhà chống nồm thích hợp: Cần lựa chọn giải pháp cấu tạo nền nhà thích hợp để mặt sàn ngăn cách ảnh hưởng của nhiệt độ, độ ẩm, quán t í nh nhiệt của kh ố i đất nền. Cần dùng vật liệu có quán tính nhiệt nhỏ và hệ s ố dẫn nhiệt lớn đ ể hạn chế đọng nước trên mặt sàn nhà. Cầ n lựa chọn c ấ u tạo các l ớ p như sau: (xem từ Hình 19 đến Hình 25). - Lớp 1: Lớp cơ học cao - là l ớ p có yêu cầu th ẩ m mỹ , chống mài mòn, độ b ề n cơ học cao, quán t í nh nhiệt lớn - nên dùng vật liệu có độ d à y càng nhỏ càng tốt; Các vật liệu lát phù hợp là: gạch gốm nung c ó chiều dày ≤ 10 mm; gạch men d ≤ 7 mm; vật liệu tấm nhựa composit d ≤ 5 mm; g ỗ packet hoặc ván sàn d ≤ 15 mm. - L ớ p 2: Lớp vữa lót liên kết có d ≤ từ 10 mm đến 20 mm; l ớ p này càng mỏng càng tốt. Hiện nay nếu điều kiện cho phép, nên dùng keo liên kết để bỏ lớp vữa lót liên kết ; - Lớp 3: Lớp cách nhiệt cơ bản, có quán tính nhiệt nhỏ; cần chọn vật liệu vừa chịu được tải trọng vừa có nhiệt t rở lớn; - Lớp 4: Lớp chống th ấ m để bảo vệ lớp cách nhiệt khỏi ẩ m do mao dẫn từ nền đất lên; Có thể dùng: giấy bitum, màng polyetilen, sơn bitum cao su c ó cốt vải thô hoặc vải màn; - Lớp 5: lớp b ê tông chịu lực (hoặc b êtô ng gạch vỡ); - Lớp 6: Đất nền đầm chặt (hoặc cát đen). CHÚ D Ẫ N: 1- Lớp vật liệu mặt sàn 2- Lớp cách nước 3- Lớp vật liệu cách nhiệt 4- Lớp chống thấm 5- Lớp bêtông chịu lực hoặc bêtông gạch v ỡ 6- Đất nền Hình 19 - Cấu tạo các lớp nền nhà chống ẩm CHÚ D Ẫ N: 1- Gạch men sứ dày 7 mm, miết m ạ ch b ằ ng ximăng 2- Vữa lót mác 25, dày 20 mm 3- Xỉ lò cao dạng hạt dày 200 mm có y 0 từ 700 kg/m 3 đến 900 kg/m 3 và l 0 từ 0,15 kcal/m.h. 0 C đến 0,19 kca l /m.h. 0 C 4- Màng chống th ấ m nước bằng giấy dầu , sơn bitum cao su (hoặc v ữa ximăng cát vàng dày 20 mm) 5- B ê tông gạch v ỡ mác ≥ 75, dày 100 mm (hoặc bêtông đá dăm dày 70 mm); Y = 4 , 8 kcal/m 2 .h. 0 C Hình 20 - M ẫ u nền nhà chống nồm sử dụng xỉ than lò cao dạng hạt 1- Viên mặt sàn bêtông lư ớ i thép granitô, k í ch thước 400 mm x 400 mm x 20 mm 2- Lớp không kh í dày 20 mm 3- Vữa ximăng cát vàng m á c 100 dày 20 mm 4- Bêtông gạch vỡ mác ≥ 75 dày 100 mm Y = 5,2 kca l/m 2 .h. 0 C Hình 21 - M ẫ u nền nhà chống nồm sử dụng t ấ m granitô có lớp không khí kín 1- Mặt sàn bằng gỗ lim (ho ặ c gỗ dán, packe) dày 20 mm 2- Lớp không khí d ày 20 mm 3- Vữa xim ă ng cát vàng mác 100 dày 20 mm 4- Bê t ô ng g ạ ch vỡ mác ≥ 75 d à y 100 mm (hoặc bêtông gạch đá dăm dày 70 mm) Y = 4 ,2 kca l/m 2 .h. 0 C Hình 22 - Mẫu nền nhà chống nồm sử dụng gỗ lát có lớp không khí kín 1- Gạch men sứ dày 7 mm, miết mạch bằng ximăng 2- Lớp keo dán hoặc sơn bitum (không pha x ă ng) 3- Polystirol cường độ cao dày 25 mm có R n ≥ 20 daN/cm 2 ; g 0 từ 30 kg/m 3 đến 60 kg/m 3 4- Lớp chống thấm bằng giấy dầu , sơn bitum cao su hoặc vữa ximăng cát vàng dày 20 mm 5- Bêtông gạch vỡ mác ≥ 75 dày 100 mm (hoặc b ê tông gạch đá dăm dày 70 mm ) Y từ 2,19 kcal/m 2 .h. 0 C đến 2,64 kcal/m 2 .h. 0 C Hình 23 - M ẫu nền nhà chống nồm sử dụng vật liệu xốp Polystirol cường độ cao 1- Gạch men sứ dày 7 mm, mi ế t mạch bằng xim ă ng 2- Gạch gốm bọt c ó g 0 = 540 kg/m 3 ; R n ≥ 45 d aN/cm 2 dày 60 mm dán liền với lớp gạch men s ứ b ằ ng hồ ximăng (hoặc lớp sơn bitum cao su) 3- Lớp chống thấm nước bằng vữa ximăng cát vàng mác 100 dày 20 mm (hoặc lớp sơn bitum cao su hay giấy dầu) 4- Bêtông gạch v ỡ mác ≥ 75 dày 100 mm Y = 2,46 kcal/m 2 .h. 0 C Hình 24 - Mẫu nền nhà chống nồm sử dụng gạch gốm bọt 1- Gạch men sứ dày 7 mm, miết mạch bằng xim ă ng 2- Vật liệu xốp polystirol cường độ cao dày 15 mm ( R n ≥ 20 daN/cm 2 ; g 0 từ 30 kg/m 3 đến 60 kg/m 3 ) dán liền v ớ i gạch men sứ bằng keo (hoặc lớp sơn bitum cao su không pha xăng) 3- Vữa ximăng cát vàng mác 100 dày 20 mm (hoặc dày 10 mm c ó thêm lớp sơn bitum cao su) 4- B ê tông gạch vỡ mác ≥ 75 dày 100 mm Y = 2 , 56 kca l /m 2 .h. 0 C Hình 25 - Mẫu nền nhà chống nồm sử dụng lớp cách nhiệt hỗn hợp gốm bêtông bọt và polystirol cường độ cao Phụ lục A (Tham khảo) Biểu đồ trạng thái không khí (Biểu đồ l-d) Hình A.1- Biểu đ ồ I -d của không khí ẩm khi áp suất khí quyển bằng 760 mmHg) Phụ lục B (Tham khảo) Các đại lượng vật lý sử dụng trong tính toán thiết kế chống nóng cho nhà ở Bảng B.1- Ký hiệu các đại lượng vật lý T ê n gọi Ký hiệu Đơn vị H ệ kỹ thuật H ệ SI 1. Nhiệt độ không khí tính toán trong nhà T i 0 C ( 0 C + 273) 0 K 2. Nhiệt độ mặt trong kết cấu bao che q t ( t i ) 0 C ( 0 C + 273) 0 K 3. Nhiệt độ bề mặt cao nhất trong nhà q tmax ( t imax ) 0 C ( 0 C + 273) 0 K 4. Nhiệt độ điểm sương t s 0 C ( 0 C + 273) 0 K 5. Bi ê n độ dao động nhiệt độ tính toán ngoài nhà A te 0 C ( 0 C + 273) 0 K 6. Biên độ dao động nhiệt độ tính toán trong nhà A ti 7. Biên độ dao động nhiệt độ b ề mặt trong A q i 0 C ( 0 C + 273) 0 K 8. Hệ số hấp thụ bức xạ mặt tr ời e 9. Hệ số hấp thụ nhiệt của các lớp vật liệu B 10. Tổng hệ số tắt dần dao động nhiệt độ của kết cấu bao che n o 11. Hệ số t ắt dần dao động nhiệt của không khí trong nhà đến bề mặt trong n 12. Vận t ố c gió tính toán v m/s m/s 13. Vận tốc gió trung bình v tb 14. Chiều dày l ớ p kết cấu bao che d m m 15. Diện tích bề mặt truyền nhiệt của kết cấu bao che F m 2 m 2 16. Khối lượng vật liệu M kg/m 3 kg/m 3 17. Nhiệt dung riêng c kcal/Kg . 0 C kJ/kg. 0 K 18. S ố ngày, giờ sư ở i ấm Z(d) giờ h 19. S ố ngày, giờ làm mát S m giờ h 20. Hệ số trao đổi nhiệt b ề mặt ngoài a e kca l/ m 2 .h. 0 C W /m 2 . 0 C 21. Hệ số trao đổi nhiệt bề mặt trong a i kca l/ m 2 .h. 0 C W /m 2 . 0 C Phụ lục C (Tham khảo) Bản đồ phân vùng khí hậu xây dựng Việt Nam CHÚ TH Í CH: 1. Miền khí hậu phía Bắc : Bao g ồ m các tỉnh phía Bắc đèo H ả i Vân - Đ ặc đi ể m: khí hậu cơ bản là nhiệt đ ới gió mùa có mùa đông lạnh. - A.l. Vùng kh í hậu Đ ôn g Bắc và Việt Bắc + Đặc điểm: Lạnh th ấ p nhất dưới 0 0 C, khí hậu ẩm ướt, mưa nhiều, chống lạnh là chủ yếu. A. I.1. Tiểu vùng bao gồm các t ỉ nh Đông Bắc Khác nhau về mức độ sư ở i A. I.2. Tiểu vùng bao gồm các tỉ nh Việt B ắc - A. ll. Vùng khí hậu núi Tây Bắc và B ắ c Trường Sơn + Đặc điểm : í t lạnh, nhi ệ t độ th ấ p ≥ 0 0 C ở phía Bắc và ≥ 5 0 C ở ph í a Nam, thời tiết khô n ó ng cao nh ấ t 40 0 C, tốc độ gió lạnh ≥ 40m/s trong năm mùa lạnh kéo d à i b ằ ng mùa khô nhu cầu sưởi t ừ hai đến ba tháng. A.ll.1. Tiểu vùng Tây Bắc Khác nhau về mức độ sưởi mùa đông A. II.2. Tiểu vùng Bắc T rư ờng Sơn - A.lll. Vùng khí hậu đồng bằng và B ắ c Trung Bộ + Đặc điểm: Mùa đ ô ng lạnh, xuống t ớ i 0 0 C phía bắc và 5 0 C phía nam; nóng nhất là 40 0 C t ừ Thanh Hóa vào, có th ể tới 42 0 C - 43 0 C, khí hậu ẩm hơn A.l và A.ll, mưa nhi ề u tốc độ gió lớn hơn 40m/s. A.III.1. Ti ể u vùng đồng bằng Bắc Bộ A. III.2. Tiểu vùng đ ồ ng bằng Thanh Hóa , Nghệ An, Hà T ĩ nh Khác nhau v ề giải pháp kỹ thuật s ư ở i ấm mùa đông A. III.3. Tiểu vùng đồng bằng Quảng B ì nh, Quảng Trị, Thừa Thiên Hu ế 2. Miền khí hậu phía Nam: bao gồm các tỉnh phía Nam đèo Hải Vân - Đặc điểm: nhiệt độ g ió mùa suốt năm chỉ tồn tại một mùa nóng. - B.IV. Mi ền khí hậu T â y Nguyên + Đặc đi ể m: Mang tính chất khí hậu miền nhiệt đới khí hậu thấp nhất từ 0 0 C đến 5 0 C , cao nhất ≥ 40 0 C , từ vùng núi phải phòng và chống nóng cho vùng này. B.IV.1. Tiểu vùng Bắc Tây nguyên Khác nhau về nhu cầu phòng lạnh B.IV.2. Tiểu vùng Nam Tây nguyên - B.V. Vùng khí hậu đồng bằng Nam bộ và Trung bộ + Đặc điểm: khí hậu nhiệt đới, mùa đông không lạnh, nhiệt độ thấp nhất ≥ 10 0 C , cao nhất ≤ 40 0 C , ở phía Bắc; ≥ 40 0 C ở phía Nam; mưa nhiều hàng năm có hai mùa khô, ẩm phù hợp với hai mùa gió. B.V.1. Tiểu vùng Quảng Nam, Đà Nẵng, Bắc Quảng Ngãi B.V.2. Tiểu vùng Khánh Hòa, Nam Quảng Ngãi Khác nhu cầu chống nóng về mùa hè B.V.3. Tiểu vùng Thuận Hải, Đông Nam bộ B.V.4. Tiểu vùng Tây Nam bộ Phụ lục D (Tham khảo) Một số giải pháp che chắn nắng H ì nh D. 1 - Vị trí tấm che nắng trên bề mặt tường và biểu đồ che nắng ứng với kiểu tấm che n ắ ng a) Kiểu tường vách che b) Tấm chắn đứng và ngang Hình D.2 - Các kiểu tấm che nắng đ ơn giản Hình D.3 - Các ki ể u tường t hoán g che nắng và th ô ng gió làm giảm nhiệt độ các vật tích nhiệt do diện tích t iế p xúc lớn Phụ lục E (Tham khảo) Minh họa hướng dẫn lựa chọn các giải pháp quy hoạch khu nhà ở - cây xanh - thông gió tự nhiên (Nhằm tạo môi trường sinh th á i ngoài nhà - vi khí hậu trong nhà) a) H à ng rào sát tường nhà , hoặc cách nhà 3 m, hoặc cách nhà 6 m. b) Cây cao cách giữa nhà 1,5 m hoặc cách giữa nhà 3 m hoặc cách giữa nhà 15 m. Hình E.1 - Khoảng cách hàng rào, cây xanh và hiệu quả thông gi ó xuyên phòng Hình E.2 - Cách bố trí nhà nơi đồi dốc Hình E.3 (A) - Quan hệ giữa cây cao và cây bụi (hàng rào) và thông gió nhà a, b, c H ì nh E.3 (B) - Cách giải quyết thông gió khi kh ô ng đón được gió trực tiếp CHÚ THÍCH : Bố trí d ả i cây xanh - thảm cỏ , cây cao, cây b ụi , mặt nước hợp lý có thể làm giảm nhiệt độ ngoài nh à từ 1 , 5 0 C đến 2,5 0 C và l à m giảm cường độ bức xạ mặt trời từ 40 % đến 50 %; giảm tốc độ gió mạnh t ừ 50 % đến 60 %; giảm độ bụi b ẩ n của không khí từ 25 % đến 40 %; làm t ă ng độ ẩ m t ươ ng đối của không khí ngoài nhà từ 7 % đến 12 % so với vị tr í không có cây xanh. Hình E.4 - Bố trí cửa đ ể có gió xuy ê n qua các phòng Hình E.5 - Hình dạng nhà v à vùng áp suất gió Hình E.6 - Bố trí cửa đón gió xuyên phòng Hình E.7 - Cách bố trí nhà để nhận đ ượ c gió chủ đạo Hình E.8 - Cách thông gió qua khe m á i Hình E.9 - Các kiểu bố trí nhà và hiệu quả thông gió Hình E.10 - Cần bố trí nhà tầng thấp phía trước, nhà cao tầng phía sau so với hướng đón gió H ì nh E.11 - Cách m ở cửa để có lợi cho th ô ng gió xuyên phòng Hệ số phản xạ bề mặt mái lớn Hình E.12 - Thông gió ngang cho các căn hộ nhờ dòng khí chuyển động theo chiều đứng dọc buồng thang hay giếng trời Hình E.13 - Bố trí cửa theo chiều cao tạo hiệu quả thông gió tự nhiên Phụ lục F (Tham khảo) Nhiệt trở của các kết cấu mái, trần thông thường Bảng F.1 - Nhiệt tr ở của mái bằng khi hướng dòng nhiệt đi lên Kiểu loại Cấ u tạo Các lớp vật liệu Nhiệt tr ở m 2 .K/W K ý hiệu Vật liệu Lắp ghép từ các t ấ m bê tô ng, tấm thạch cao 1 Bề mặt bên ngoài 0,03 2 Vải bitum lợp 10 mm 0,06 3 Kết cấu b ê tông 100 mm 0,07 4 Tầng không khí 100 mm 0,17 5 Tấm thạch cao 13 mm 0,08 6 Bề mặt trong 0,11 R 0 Tổng nhiệt trở 0,52 Hệ thống mái lắp ghép 1 Bề mặt b ê n ngoài 0,03 2 S ỏ i nh ẹ (sỏi gốm) 100 mm 0,10 3 Lớp chống th ấ m 0,05 4 L ớ p cách nhiệt xốp thấm 3,00 5 Bêtông chịu lực 100 mm 0,07 6 Thạch cao ốp 13 mm 0 , 08 7 Bề mặt bên trong 0,11 R 0 Tổng nhiệt trở 3,45 T ấ m gỗ và tấm thạch cao lắp ghép 1 Bề mặt b ê n ngoài 0,03 2 Màng bitum 0,06 3 Gỗ cứng 19 mm 0,10 4 Tầng không khí 100 mm 0,17 5 Tấm thạch cao 13 mm 0,08 6 Lớp không khí 0,11 R 0 Tổng nhiệt t rở 0,55 Tấm kim loại m ỏ ng Lớp cách nhiệt sợi r ố i (tấm rơm rạ ép) mặt phủ sơn 1 B ề mặt bên ngoài 0,03 2 Lớp kim loại lợp (t ô n) 0 3 Lớp cách nhiệt sợi rối 0,15 4 Lớp rơm rạ ép 0,62 5 Lớp không kh í 0 , 11 R 0 Tổng nhiệt tr ở 2,26 Tấm lợp kim loại Lớp lá kim loại mỏng phản xạ Tấm thạch cao 1 Bề mặt bên ngoài 0 , 03 2 Tấm l ợ p kim loại 0 3 T ầ ng không khí 25 mm 0,30 4 Tấm kim loại phản xạ 0 5 Lớp không khí 100 mm 0,48 6 Tấm thạch cao 13 mm 0,08 7 Bề mặt b ê n ngoài 0,11 R 0 Tổng nhiệt tr ở 1,00 Tấm lợp kim loại Lớp cách nhiệt xốp rỗng Lá kim loại ph ả n xạ Tấm thạch cao 1 Bề mặt bên ngoài 0,03 2 Tấm lợp kim loại 0 3 Lớp cách nhiệt bằng sợi rối 1 , 50 4 Lá kim loại ph ả n xạ 0 5 Tầng không khí 100 mm 0,36 6 T ấ m thạch cao 13 mm 0,08 7 Bề mặt b ê n ngoài 0,11 R 0 Tổng nhiệt tr ở 2,20 Tấm l ợ p kim loại Lớp cách nhiệt xốp rỗng Lá kim loại ph ả n xạ T ấ m thạch cao 1 Bề mặt bên ngo à i 0,03 2 T ấ m kim loại lợp 0 3 L ớ p sợi rối cách nhiệt 1,50 4 Lá kim loại phản xạ 0 5 Tầng không khí 50 mm 0,42 6 Tấm thủy tinh 1,30 7 T ấ m thạch cao 0,08 8 Bề mặt bên ngoài 0,11 R 0 Tổng nhiệt trở 3 , 44 Mái cách nhiệt bằng m àng lắp ghép 1 B ề m ặ t bên ngoài 0,03 2 Đá cuội nhẹ (sỏi nhẹ) 60 mm 0,04 3 Lưới thép tiền chế 0 4 Lớp sợi rối cách nhiệt 2,00 5 Màng ch ố ng thấm (gi ấ y dầu, bitum cao su) 0,01 6 Lớp bêtông cốt thép 100 mm hoặc lát ván 25 mm 0,19 7 Tấm thạch cao 0,08 8 Bề mặt b ê n ngoài 0,11 R 0 Tổng nhiệt trở 2 , 33 B ê tông cốt thép 2,46 Lát gỗ ván B ả ng F.2 - Nhiệt tr ở của mái bằng khi hướng dòng nhiệt đi xu ốn g Kiểu loại Cấ u tạo Các lớp vật liệu Nhiệt tr ở m 2 . K/W K ý hiệu Vật liệu Tấm bêtông lắp ghép Tấm thạch cao 1 Bề mặt bên ngoài 0,03 2 Màng bitum lợp mái 10 mm 0,06 3 Gỗ cứng lát 19 mm 0,07 4 Tầng không khí 100 mm 0,17 5 T ấ m thạch cao 13 mm 0,08 6 Bề mặt trong 0,11 R 0 Tổng nhiệt tr ở 0,52 Hệ thống mái lắp ghép 1 Bề mặt bên ngo à i 0,03 2 S ỏ i nhẹ 100 mm 0,10 3 Màng chống thấm 0 , 06 4 Lớp cách nhiệt xốp thấm 3,00 5 Bêtông cốt thép 100 mm 0,07 6 Thạch cao 13 mm 0,08 7 Bề mặt bên trong 0,11 R 0 Tổng nhiệt trở 3,45 Gỗ lắp ghép, t ấ m thạch cao 1 Bề mặt b ê n ngoài 0,03 2 Màng bitum lợp mái 0,06 3 Gỗ cứng lát 19 mm 0,10 4 Tầng không khí 100 mm 0,17 5 Tấm thạch cao 0,08 6 Bề mặt b ê n trong 0,11 R 0 Tổng nhiệt tr ở 0,55 Tấm lợp kim loại Lớp cách nhiệt xốp rỗng T ấ m rơm rạ ép 1 B ề mặt bên ngoài 0,03 2 Tấm lợp kim loại 0 3 Lớp cách nhiệt xốp rỗng 0,15 4 Rơm rạ ép 0,62 5 Bề mặt b ê n trong 0,11 R 0 Tổng nhiệt trở 2,26 T ấ m lợp kim loại T ấ m lợp kim loại mỏng phản xạ T ấ m thạch cao 1 Bề mặt bên ngoài 0,03 2 T ấ m lợp kim loại 0 3 Tầng k hông khí 25 mm 0,30 4 Lá kim loại phản xạ 0 5 T ầ ng không khí phản xạ 100 mm 1,42 6 T ấ m thạch cao 13 mm 0,08 7 Bề mặt b ê n ngoài 0,11 R 0 Tổng nhiệt trở 1,94 T ấ m lợp kim loại Lớp cách nhi ệ t xốp rỗng Lá kim loại phản xạ Tấm thạch cao 1 Bề mặt bên ngoài 0,03 2 T ấ m lợp kim loại 0 3 Lớp cách nhiệt xốp rỗng 1,50 4 Tầng không khí t hoán g 100 mm 0 5 T ấ m thạch cao 1,42 6 T ấ m thạch cao 13 mm 0,08 7 Bề mặt bên ngoài 0,11 R 0 Tổng nhiệt tr ở 3,14 Tấm lợp kim l oại Lớp cách nhiệt xốp rỗng Lá kim loại phản xạ T ấ m thạch cao 1 Bề mặt bên ngo à i 0,03 2 Tấm kim loại lợp 0 3 Lớp cách nhiệt xốp rỗng 1,50 4 Lá kim loại ph ả n xạ 0 5 Tầng kh ô ng khí t hoán g 1,00 6 Bông thủy tinh 1,30 7 Tấm thạch cao 0,08 8 Bề mặt bên trong 0,11 R 0 Tổng nhiệt tr ở 4,44 Mái cách nhiệt bằng các màng lắp gh é p 1 Bề m ặ t bên ngoài 0,03 2 Đá cuội nhẹ 60 mm 0,04 3 Hơi thép tiền chế 0 4 Hơi cách nhiệt xốp rỗng 2,00 5 Màng chống th ấ m (lớp v ả i hoặc bitum) 0,01 6 B ê tông cốt thép 100 mm hoặc lát gỗ ván 25 mm 0,19 7 T ấ m thạch cao 13 mm 0,08 8 Bề mặt bên trong 0,11 R 0 Tổng nhiệt tr ở Bêtông cốt thép 2,33 Lát gỗ ván 2,46 Bảng F.3 - Nhiệt trở của mái d ố c khi hướng dòng nhiệt đi xuống Kiểu loại Cấ u tạo Các lớp vật liệu Nhiệt tr ở m 2 . K/W K ý hiệu Vật liệu Mái ngói, tấm thạch cao ốp tr ầ n 1 Lớp không kh í ngoài trời 0,03 2 Ngói đất nung 19 mm 0,02 3 Không gian mái (tầng không khí) 0,46 4 Tấm thạch cao 13 mm 0,08 5 Lớp không khí trong nhà 0,11 R 0 Tổng nhiệt tr ở 0,70 Mái ngói, l ớ p cách nhiệt, tấm thạch cao ốp 1 Lớp không kh í ngoài trời 0,03 2 Ngói đất nung 19 mm 0,02 3 Kh ô ng gian mái (tầng không khí) 0,46 4 Lớp cách nhiệt xốp 2,00 5 Tấm thạch cao 13 mm 0,08 6 Lớp không khí trong nhà 0,11 R 0 Tổng nhiệt trở 2,70 M á i ngói, có lá kim loại phản nhiệt, tấm thạch cao 1 Lớp không khí ngoài trời 0,03 2 Ngói đ ấ t nung 19 mm 0,02 3 Lớp không khí 25 mm 0,15 4 Lá kim loại ph ả n xạ 0 5 T ầ ng không kh í t hoán g 1,36 6 Tấm thạch cao 13 mm 0,08 7 Lớp không khí trong nhà 0,11 R 0 Tổng nhiệt tr ở 1,75 Thép mạ, tấm xốp cách nhiệt 1 Lớp không khí ngoài trời 0,03 2 Tấm lợp kim loại 0 3 K h ông gian mái 0,28 4 Tấm xốp 12,7 mm 0,25 5 Lớp không khí trong nhà 0,11 R 0 Tổng nhiệt tr ở 0,67 Bảng F.4 - Nhiệt tr ở của tường thông thường Kiểu loại Cấ u tạo Các lớp vật liệu Nhiệt tr ở m 2 . K/W K ý hiệu Vật liệu Bêtông đặc tại chỗ, t ấ m ốp tường trong 1 Lớp không khí ngoài trời 0,04 2 Bêtông (2 400 Kg/m 3 ) 100 mm 0,07 3 Lớp trát ximăng cát (1:4) 20 mm 0,04 4 Lớp không khí trong nhà 0,12 R Tổng nhiệt trở 0,32 Bêtông xốp, ốp gạch men 1 L ớ p không khí ngoài tr ời 0,04 2 Ngói gốm 12,5 mm 0,01 3 Bêtông nhẹ (độ rỗng 1 900 kg/m 2 ) 100 mm 0,15 4 Lớp không khí trong nhà 0,12 R Tổng nhiệt trở 0,32 Gạch lỗ, tấm ốp tường 1 Lớp không khí ngoài tr ời 0,04 2 Xây gạch đặc 110 mm 0,10 3 Tầng t hoán g khí 50 mm 0,14 4 Xây gạch đặc 110 mm 0,10 5 Lớp trát, xim ă ng cát 20 mm 0,04 6 Lớp không khí trong nhà 0,12 R Tổng nhiệt tr ở 0,54 Gạch bêtông block, t ấ m ốp tư ờ ng trong 1 Lớp kh ô ng khí ngoài trời 0,04 2 Gạch b ê tông block 190 mm 0,19 3 Lớp trát, ximăng cát (1:4) 0,04 4 Lớp không khí trong nhà 0,12 R Tổng nhiệt tr ở 0,39 T ấ m bêtông có lỗ rỗng, tấm ố p tường trong nhà 1 Lớp không khí ngoài trời 0,04 2 Gạch bêtô ng block 90 mm 0,14 3 L ớ p không khí t hoán g 50 mm 0,14 4 Gạch bêtông block 90 mm 0,14 5 T ấ m phẳng, ximăng cát (1:4) 0,04 6 Lớp không khí trong nhà 0,12 R Tổng nhiệt trở 0,62 Gạch x â y đơn, thô Gạch xây trần (không trát) 1 Lớp không khí ngoài trời 0,04 2 Gạch b l ock 300 mm 0,04 3 Lớp không khí t hoán g 50 mm 0,24 R Tổng nhiệt tr ở 0,40 Gạch tr á ng m e n, tấm thạch cao ốp tường 1 Lớp không khí ngoài trời 0,04 2 X â y gạch 110 mm 0,10 3 Tầng không khí t hoán g 150 mm 0,14 4 T ấ m thạch cao 10 mm 0,06 5 Lớp không khí trong nhà 0 , 12 R Tổng nhiệt trở 0 , 46 Gạch tráng men, RF1 trên mặt ngoài khung, tấm thạch cao ốp tường 1 Lớp không khí ngoài trời 0,04 2 Xây gạch 110 mm 0,10 3 Tầng không khí đối lưu (t hoán g) 50 mm 0,55 4 Lá kim loại phản xạ 0 5 T ầ ng không khí phản xạ 100 mm 0,61 6 Tấm thạch cao 10 mm 0,06 7 Lớp không khí trong nhà 0,12 R Tổng nhiệt trở 1,48 Tấm che mưa nắng (bằng gỗ t hông), tấm thạch cao, tấm thạch cao ố p tường 1 Lớp không khí ngoài trời 0,04 2 T ấ m che mưa nắng (gỗ thông) 12 mm 0,05 3 Tầng không khí (kín) 0 , 16 4 T ấ m thạch cao 0,06 5 Lớp không khí trong nhà 0,12 R Tổng nhiệt trở 0 , 47 T ấ m ximăng cốt sợi, tấm nhựa Polyeste 1 Lớp không khí ngoài tr ờ i 0,04 2 Tấm xim ă ng c ố t sợi 0,02 3 Tấm nhựa Polyeste 25 mm 0,67 4 T ấ m xim ă ng cốt 0,02 5 Lớp không khí trong nhà 0,12 R Tổng nhiệt trở 0,87 Bảng F.5 - Nhiệt tr ở của các loại kết c ấ u bằng vật liệu xây dựng thông thường Vật liệu Chiều dày Kh ố i l ượ ng riêng kg/m 3 Nhiệt t rở m 2 .K/W 1. T ấ m ximăng cốt sợi 300 1 500 0,24 2. Ximăng cốt sợi, lượn sóng sâu 4 , 5 1 200 0,02 6,0 1 200 0 , 03 6,4 1 400 0,02 3. Xây gạch (tường gạch đất nung m à ng) 110 1 600 0,10 4. Tường bằng gỗ th ô ng ép 12 256 0,23 5. Gạch b êt ông block 190 980 0,19 90 1 300 0 , 14 6. B ê tông, k ế t cấu 100 2 400 0,07 7. T ấ m gỗ cứng 4 , 8 940 0,03 5 , 5 940 0 , 03 6,0 103 0,13 8. T ấ m lợp kim loại - nhôm - tấm thép mạ b ả o vệ k i m loại Không kể đến các nhiệt tr ở bản th â n, cũng c ó g ó p phần vào nhiệt tr ở của các lớp không khí lân cận hoặc tầng không khí phụ thuộc vào độ tán xạ của bề mặt, phương và chiều của dòng nhiệt (xem B ả ng E.3, E.4, E.5) 9. Tấm cấu tạo từ các hạt rời 6 660 0,05 8 660 0,07 10 620 0,08 10 . Ximăng cốt liệu cát vàng 13 1 570 0,02 19 1 570 0,02 9 1 100 0,03 Thạch cao 11. Cốt liệu cát vàng 13 1 680 0,02 19 1 680 0,02 12. Cốt liệu nhẹ (sỏi gốm) 13 720 0,09 19 720 0,13 13. T ấ m thạch cao, ch ấ t dẻo 10 880 0,06 13 880 0,08 16 880 0,09 14. Gỗ dán - nội thất 4 - 0,04 6 - 0,06 10 - 0,09 15. Kết cấu cấp F8 7 - 0,06 16. Kết cấu c ấ p F11 9 - 0,08 6 - 0,03 7 - 0,04 Tấm mềm 0 17. T ấ m gỗ đã đánh bóng 12,7 230 0,25 18. Ngói v à panel 12,7 260 0,25 15 260 0 , 30 19. Thép 1 7 849 0,00002 20. Tấm giấy bồi tường, tấm cacton ép 50 320 0,62 21. Ngói đất nung 16 (min) 1 920 0,02 22. Ngói ximăng 16 (min) 2 200 0 , 01 23. Gỗ cứng 19 870 0 , 10 24. Gỗ mềm 12 520 0 , 11 19 520 0,17 25. (Gỗ thông) t ấ m che mưa nắng 12 (trung b ì nh) 520 0,09 26. Sợi gỗ ép, tấm phôi bào, mùn cưa 50 520 0,61 Bảng F.6 - Nhiệt tr ở củ a lớp không khí Tốc độ gió Vị trí b ề mặt Hướng của dòng nhiệt Nhiệt tr ở m 2 .K/W Bề mặt có hệ s ố khuếch tán lớn (ngói đất sét ) ( e = 0,9) Thép mạ mái bằng tôn mạ ( e = 0,28) Mái lợp t ấ m nhôm ( e = 0,11) Bề mặt có hệ số khuếch tán nh ỏ (lá kim loại phản xạ) ( e = 0,05) Lớp không khí (Bề mặt trong nhà điển hình) Nằm ngang và độ dốc > 45 0 Đi l ê n 0 , 11 0,16 0,22 0,24 Nằm ngang và độ dốc > 45 0 Đi xu ố ng 0,16 0,40 0 , 57 0,80 Đi xuống 0,13 - - 0,39 Theo chi ề u đứng Nằm ngang 0,12 - - 0,30 0,5 m/s (bề mặt trong điển h ì nh đối với dòng khí) B ất kỳ v ị trí nào Bất kỳ v ị trí nào 0,08 từ 3 m/s đến 6 m/s (bề mặt ngoài điển h ình, c ó gió) Bất kỳ vị trí nào Bất kỳ vị trí nào từ 0 , 04 đến 0,03 B ả ng F.7 - Nhiệt tr ở của lớp không khí (Theo ISO 6946: 1996) Chi ề u dày lớp không khí (mm) Hướng truy ề n nhiệt Lên trên Nằm n gang Xuống d ưới m 2 .K/W m 2 . h.K/kCal m 2 .K/W m 2 . h.K/kCal m 2 .K/W m 2 . h.K/kCal 0 0 0 0 0 0 0 5 0 , 11 0,13 0,11 0,13 0,11 0,13 7 0,13 0,15 0,13 0,15 0,13 0,15 10 0,15 0,17 0,15 0,17 0,15 0,17 15 0,16 0,19 0,17 0,20 0,17 0,20 25 0,16 0,19 0,18 0,21 0,19 0,22 50 0,16 0,19 0,18 0,21 0,21 0,24 100 0,16 0,19 0,18 0,21 0,22 0,26 300 0,16 0,19 0,18 0,21 0,23 0,27 CHÚ THÍCH: - Nhiệt trở cho dòng nhiệt đi lên đối với chênh lệch nhiệt độ trung bình là 10 0 C và chênh lệch nhiệt độ là 5 0 C. Nhiệt trở cho dòng nhiệt đi xuống đối với nhiệt độ trung bình là 30 0 C và chênh lệch nhiệt độ bất kỳ (đối với lớp không khí nằm ngang), hoặc đối với chênh lệch nhiệt độ là 5 0 C (cho lớp không khí có độ dốc là 45 0 C); - Bụi sẽ bám vào các bề mặt ngang - thẳng đứng và nằm nghiêng, hệ số phản xạ và tán xạ phụ thuộc vào lượng bụi lơ lửng trong không khí và khi sử dụng công trình. Nhiệt trở trong bảng D1 cho phép đối với tác động của bụi, giả thiết rằng các bề mặt hoàn toàn bị phủ bụi và có hệ số tán xạ toàn phần là 0,82; - Đối với các bề mặt hoàn toàn trơn bóng, nhiệt trở có thể xác định bằng phương pháp nội suy tuyến tính. Bảng F.8 - Nhiệt trở của các không gian mái d ố c Độ thông t hoán g của không gian mái Nhiệt tr ở m 2 .K/W B ề mặt có hệ s ố tán xạ lớn Bề mặt có hệ số tán xạ nhỏ Dòng nhiệt hướng đi l ê n Thông t hoán g 0,11 0 , 34 Không thông t hoán g 0,18 0,56 Dòng nhiệt hướng đi xuống Thông t hoán g 0,46 1,36 Không thông t hoán g 0,28 1,09 Phụ lục H (Tham khảo) Hướng dẫn sử dụng vật liệu, màu sắc trong các bề mặt nhà ở Khí hậu - màu sắc - ánh sáng của phòng ở phải tạo cảm giác tiện nghi nhiệt - tâm sinh lý và đáp ứng được nhu cầu đọc sách báo một cách bình thường . Phải ph â n vùng chức năng công việc và xác định hướng, loại chiếu sáng cũng như các đặc điểm chế độ nhiệt - ẩ m của căn phòng. Với quan điểm tạo điều kiện khí hậu - màu sắc - ánh sá ng cho tất cả các phòng trong nhà ở, có thể chia l à m hai loại sau: - Chế độ màu sắc theo thời kỳ: tùy theo thị hiếu và sở th í ch của người sử dụng gồm các ph ò ng: ở, bếp, tắm, vệ sinh; - Chế độ màu sắc không b ắ t buộc: tiền phòng, hành lang của c ă n hộ, các phòng ngoài căn hộ. Màu sắc vật liệu nói chung (kể c ả vật liệu trang trí) được đ ặ c trưng b ằ ng các thông s ố sau: l (bư ớ c sóng của t ô ng màu), r (độ sáng hay độ rõ), P (độ bão h ò a). T ô ng màu xác định màu sắc của vật liệu và quy định thành phần độ dài bước sóng của quang phổ tính theo na-no-mét ( h m ). Độ bão hòa P xác định bằng ph ầ n trăm (%) t ỷ lệ màu sắc đó trong thành phần vật liệu. Độ sáng (độ rõ) r x á c định bằng thông lượng màu và đặc trưng bằng hệ số phản xạ tính theo phần trăm. C ă n cứ vào các thông số xác định màu (1; P; r ), toàn bộ dải màu được chia thành 3 nhóm: - Nhóm I, gồm phần dải sóng trung b ìn h của quang phổ: Xanh hòa b ì nh - Xanh lá c â y; Xanh nước biển - Xanh lá c â y; Xanh lá c â y , nâu, vàng, vàng nâu l từ 490 h m đến 586 h m ; độ bão hòa P < 40="" %;="" hệ="" số="" độ="" rõ="" của="" màu=""> r từ 40 % đến 70 %. - Nhóm II , phần bổ sung toàn bộ dải tần (diapason) với các nhóm bổ sung của màu Đỏ - Vàng và Xanh hòa b ì nh l t ừ 469 h m đến 520 h m ; độ bão h ò a và độ sáng trung bình P ≤ 40 %; hệ số đ ộ rõ của màu r từ 20 % đ ế n 66 %. - Nhóm III, phạm vi màu nh ấ n mạnh xác định bằng d ả i tần số với quang phổ còn lại từ màu Tím than và màu Đ ỏ thắm có l từ 440 h m đến 625 h m ; độ b ã o hòa và độ sáng trung bình P > 40 %; hệ số độ rõ của màu r từ 10 % đến 45 %. Trong các căn phòng chế độ màu sắc định kỳ được quy định bằng 3 thông số trên các bề mặt nền, trần, bề mặt thiết bị , đ ồ đạc . Ngoài căn hộ cần xác định mức độ chiếu sáng, trong phạm vi nào đó phụ t huộc vào độ s á ng các bề mặt. Vì thế các ph ò ng chủ yếu xác định theo chỉ tiêu độ s á ng: - Giải quét màu chung của căn phòng phụ thuộc vào hướng mở cửa sổ; - Màu nóng trong nhóm màu tương ứng. Nếu cửa s ổ ở hướng Nam, Đông - Nam, Tây - Nam, cần sử dụng các gam màu l ạnh cơ bản. Ở bếp và phòng tắm sử dụng các gam màu lạnh hay các gam màu trung gian. - Vật liệu lát sàn bếp cần tạo khả năng tiện nghi nhiệt và âm thanh (dùng vật liệu cách nhiệt và cách âm). - Các đoạn tường và thiết bị chỗ làm việc ( trước bàn gia công, chỗ rửa... cần sử dụng vật liệu lát, ốp có độ bền cơ học cao , chống ăn mòn hóa học, chống ẩ m, ch ố ng nhiệt và tạo cho căn phòng c ó điều kiện khí hậu - màu sắc - ánh sáng bình thường - Tường bếp d ùng bằng giấy bồi ch ố ng ẩm, sơn tổng hợp và các loại sơn khác phủ mặt, tường từ cốt nền/mặt sàn đến cột trần (cách từ 30 cm đến 40 cm dư ớ i cột mặt tr ầ n nhà). Vật liệu lát sàn bếp cần dùng loại đồng màu không có hình vẽ trang trí. Màu của chana tường, cột cần đồng màu với nền/sàn. - Hệ số ph ả n xạ trong đi ề u kiện chiếu sáng tự nhi ê n của phòng ở khó khống chế xạ phổ của các nguồn sáng hướng tới, vì thế cần điều ch ỉ nh độ chói các bề mặt ph ò ng ở bằng màu sắc (sơn, quét, dán giấy), gia công bề mặt, dùng màn, rèm... để che chắn. Nên dùng và xử lý các bề mặt phòng ở sao cho có hệ số phản xạ như sau: + Trần từ 60 % đến 80 %; Màn, rèm từ 40 % đến 60 %; Tường từ 35 % đến 60 %; Sàn từ 15 % đến 35 %; + Tỷ lệ độ chói giữa trần, tường, sàn là 10:7:3 (giống tỷ lệ độ chói bầu trời mô h ình ở miền Bắc nước ta là 10:7:3) Bảng H.1 - Hướng dẫn sử dụng vật liệu tương ứng với màu sắc Phụ lục I (Tham khảo) Bảng I.1 - Thông số tính toán tính năng vật lý nhiệt vật liệu xây dựng Tên vật liệu g Kg/m 3 H ệ số dẫn nhiệt l W/m.K Hệ s ố hàm nhiệt S (chu kỳ 24h) W/m 2 .K T ỷ nhiệt kJ/kg. 0 K Hệ s ố thẩm thấu hơi n ư ớ c b g/ ( m.h.Pa) 1. B êtông 1.1. Bêtông cốt thép, bêtông đá d ăm, sỏi 2 500 1,74 17,20 0,92 0,0000158* 1.2. Bêtông cốt liệu nhẹ - Bêtông viên xỉ quặng nở 2 000 0,77 10,54 0,96 1 800 0,63 9,05 0,96 1 800 0,53 7,87 0,96 - Bêtông tro x ỉ nở 1 700 1,00 11,68 1,05 0,0000548* 1 500 0,76 9,54 1,05 0,0009 1 300 0,56 7,63 1,05 0,000105 - Bêtông nhẹ, viên tro xỉ 1 700 0,96 11,40 1,05 0,0000188 1 500 0,70 9,16 1,05 0,0000975 1 300 0,57 7,78 1,05 0,000105 1 100 0,44 6,30 1,05 0,000135 - Bêtông viên gốm nhẹ 1 600 0,84 10,36 1,05 0,0000315 * 1 400 0,70 8,93 1,05 0,000039 * 1 200 0,53 7,25 1,05 0,0000405* - Viên đá nhẹ, sỏi nhẹ 1 500 0,77 9,70 1,05 0,0000315 * 1 300 0,63 8,16 1,05 0,000039 * 1 100 0,50 8,70 1,05 0,0000435 * - Bêtông đá nhẹ 1 500 0,67 9,09 1,05 1 300 0,53 7,54 1,05 0,0000188* 1 100 0,42 6,13 1,05 0,0000353* 1.3. B êtô ng nhẹ - B êtô ng bọt 700 0,22 3,56 1,05 0,0000998 * 500 0,19 2,76 1,05 0,000111* 2. Vữa và kh ố i xây 2.1. Vữa - Vữa xim ă ng 1 800 0,93 11,26 1,05 0,000021 * - Vữa vôi - ximăng - cát (tam hợp) 1 700 0,87 10,79 1,05 0,0000975 * 1 600 0,81 10,12 1,05 0,0000443 * - Vữa v ôi - cát 1 500 0,76 9,44 1,05 - Vữa vôi, thạch cao, cát 800 0,29 4,44 1,05 - Vữa b ả o ôn 2.2. Khối x â y - Khối xây gạch đ ấ t nung vữa nặng 1 800 0,81 10,53 1,05 0,000105 * - Khối xây gạch đất nung vữa nhẹ 1 700 0,76 9,86 1,05 0,00012 - Khối xây cát vôi 1 900 1,10 12,72 1,05 0,000105 - Kh ố i xây gạch silicát 1 800 0,87 11,11 1,05 0,000105 - Khối xây gạch xỉ than 1 700 0,81 10,39 1,05 0,000105 - Khối x â y gạch đất nung rỗng 26; 33 v à 36 lỗ vữa nặng 1 400 0,58 7,52 1,05 0,0000158 3. Vật liệu c á ch nhiệt 3.1. Vật liệu sợi - Bông kho á ng 150 0,064 0,93 1,22 0,000488 - Bông thủy tinh từ 150 đến 300 từ 0,07 đến 0,093 từ 0,98 đến 1,60 1,22 ≤ 150 0,058 0,94 1,34 0,000488 ≤ 100 0,047 0,56 0,84 0,000488 150 0,070 1,34 2,10 3.2. Đá ngọc trai nở, s ả n phẩm veoniculit - Đá ngọc trai nở ximăng 800 0,26 4,16 1,17 0,000042* 600 0,21 3,26 1,17 0,00009 * 400 0,16 2,35 1,17 0,000191 * 400 0,12 2,28 1,55 0,0000293 * - Nhựa đường, đá ngọc trai n ở nhũ nhựa đường veoniculit n ở ximăng 300 0,093 1,77 1,55 0,0000675 * 350 0,14 1,92 1,05 3.3. Vật liệu bọt và vật liệu hỗn hợp nhiều lỗ - Nhựa bọt êtilen hỗn hợp 100 0,047 0,69 1,38 30 0,042 0,35 1,38 - Nhựa bọt m ô cứng amôniăc h ỗ n hợp 50 0,037 0,43 1,38 40 0,033 0,36 1,38 - Nhựa bọt mềm 130 0,048 0,79 1,38 - Nhựa canxi 120 0,049 0,83 1,59 - Th ủy tinh bọt 140 0,058 0,70 0,84 0,0000225 - Vôi bột 300 0,116 1,63 1,05 400 0,14 2,06 1,05 - Thạch cao bọt 500 0,19 2,65 1,05 0,0000375 4. Gỗ, vật liệu tấm xây dựng 4.1. Gỗ - Gỗ cao su, cây sau sau (vân ngang) 700 0,23 5,43 2,51 0,0000562 - Gỗ cao su, cây sau sau (v â n dọc) 700 0,41 7,18 2,51 0,0003 - Gỗ thông, cọ, vân sam (thớ ngang) 500 0,17 3,98 2,51 0,0000345* - Gỗ thông, cọ, vân sam (thớ dọc) 500 0,35 5,63 2,51 0,000168 4.2. Vật liệu tấm xây dựng - Gỗ dán 600 0,17 4,36 2,51 0,0000225 - Tấm gỗ mềm 300 0,093 1,95 1,89 0,0000225 * - Ván ép 1 500 0,058 1,09 1,89 0,0000285 * - Tấm fibro ximăng cách nhiệt 1 000 0,34 7,83 2,51 0,00012 600 0,23 5,04 2,51 0,000113 - T ấ m phoi bào ép ximăng 1 800 0,52 8,57 1,05 0,0000135 * 500 0,16 2,48 1,05 0,00039 - T ấ m rơ m ép 1 050 0,33 5,08 1,05 0,000079 * - Tấm mạt cưa ép 1 000 0,34 7,00 2,01 0,000024 * 700 0,19 4,35 2,01 0,000105 300 0,105 1,95 1,68 0,0003 200 0,065 1,41 2,10 0,000263 5. Vật liệu rời 5.1. Vật liệu vô c ơ - Cặn lò h ơ i 1 000 0,29 4,40 0,92 0,0000193 - Tro than bột 1 000 0,23 3,93 0,92 - Cặn lò cao 900 0,26 3,92 0,92 0,000203 - Đá bọt 600 0,23 3,05 0,92 0,000263 - Veoniculit n ở 300 0,14 1,80 1,05 200 0,10 1,28 1,05 - Đất xốp 200 0,076 1,00 0,92 - Đá trân châu nở 120 0,07 0,84 1,17 80 0,058 0,63 1,17 5.2. Vật liệu hữu cơ - Mạ t cưa 250 0,093 1,84 2,01 0,000263 - Trấu 120 0,06 1,02 2,01 - Cỏ khô 100 0,047 0,83 2,01 6. Vật liệu khác 6.1. Đ ấ t - Đất sét đầm chặt 2 000 1,16 12,99 1,01 - Đ ấ t sét trộn c ỏ 1 800 0,93 11,03 1,01 - Đất sét trộn c ỏ 1 600 0,76 9,37 1,01 - Đất sét nhẹ 1 400 0,58 7,69 1,01 - Cát xây dựng 1 200 0,47 6,36 1,01 1 600 0,58 8,30 1,01 6.2. Đá - Đá hoa cương, đá huyền rũ 2 800 3,49 25,49 0,92 0,0000113 - Đá hoa 2 800 2,91 23,27 0,92 0,0000113 - Đá mài 2 400 2,04 18,03 0,92 0,0000375 - Đá vôi 2 000 1,15 12,56 0,92 0,00006 6.3. Vật liệu cuộn, vật liệu nhựa đường 600 0,17 3,33 1,46 - Giấy dầu 2 100 1,05 16,31 1,68 0,0000075 - Bêtông nhựa đường 1 400 0,27 6 ,73 1,68 - Nhựa đường dầu mỏ 1 050 0,17 4,71 1,68 0,0000075 6.4. Kính - K í nh tấm phẳng 2 500 0,76 10,69 0,84 - Thép k ính 1 800 0,52 9,25 1,26 6.5. Kim loại - Đồng điếu 8 500 407 323,5 4,2 - Đ ồ ng đen 8 000 64,9 118,0 3,7 - Thép xây dựng 7 850 58,2 126,1 4,8 - Nhôm 2 700 203 191,0 9,2 - Gang 7 250 49,9 112,2 4,8 CHÚ THÍCH: 1) Trong điều kiện sử dụng bình thường ở vùng lạnh và nóng nực, thông số tính năng nhiệt vật lý của vật liệu có thể sử dụng trực tiếp theo Bảng M.1; 2) Trong điều kiện sử dụng khác với Bảng M.1, trị số tính toán hệ số dẫn nhiệt của vật liệu được hiệu chỉnh theo công thức: l c = l .a; Trong đó: l - Hệ số dẫn nhiệt của vật liệu, theo Bảng M.1; a - Hệ số hiệu chỉnh, theo Bảng M.2 có kể đến tình trạng vật liệu. Hệ số trữ nhiệt được hiệu chỉnh theo công thức: S c = S.a Trong đó: S- Hệ số trữ nhiệt của vật liệu, theo Bảng M.1; a - Hệ số hiệu chỉnh, theo Bảng M.2. 3) Vùng khô ráo như vùng Tây Bắc…, hệ số dẫn nhiệt tính toán của khối xây gạch đất sét bằng vữa nặng cho phép sử dụng l = 0,76 W/(m.oK); hệ số trữ nhiệt tính toán cho phép sử dụng S = 10.16 W/(m2.0K); hệ số dẫn nhiệt tính toán của khối tường gạch đất sét xây bằng vữa nhẹ cho phép lấy l = 0,70 W/(m.0K), hệ số trữ nhiệt tính toán cho phép lấy S = 9,47 W/(m2.0K); 4) Trong thực tế, đơn vị tỷ nhiệt c thường lấy W.h(kg.0K), vì thế các trị số tỷ nhiệt trong Bảng L.1 nên nhân với hệ số tính đổi 0,2778; 5) Những con số có ký hiệu * trong Bảng L.1 là trị số đo xác định ở nhiệt độ thí nghiệm khoảng 20 °C, chưa khấu trừ ảnh hưởng của trở thẩm thấu hơi nước lớp biên giới hai bên. Bảng I.2 - H ệ số hiệu ch ỉ nh a để tính hệ s ố dẫn nhiệt l và hệ số trữ nhiệt S Vật liệu, c ấ u tạo, thi công vùng và tình hình sử dụng a 1. Vật liệu cách nhiệt dạng miếng nhiều lỗ làm lớp lõi đổ trong tư ờ ng bêtông và cấu kiện mái b ê tông (như bêtông bơm khí, bêtông bọt...) do làm khô chậm. 1,7 2. Vật liệu cách nhiệt nhiều lỗ rải trong mái đóng kín (như bêtông bơm khí , bêtông bọt, cặn lò...) do làm khô chậm. 1 , 5 3. Những chất nửa cứng như bông k hoán g, bông nhám, bông thủy tinh,... rải trong mái đóng kín và làm lớp lõ i đổ trong cấu kiện bêtông do nén và hút ẩ m. 1 , 5 4. Nhựa bọt , .... làm lớp lõi đổ trong cấu kiện bêtông, do nén. 1 , 3 5. Các vật liệu cách nhiệt kiểu mở lỗ (như tấm phoi bào ximăng, tấm sợi gỗ, tấm c ỏ rơm...) trát bề mặt và bêtông đổ với nhau, do vữa thấm vào. 1 , 3 6. Tường xây bằng cục bêtông bơm khí bêtông bọt và tường, mái bằng t ấ m bêtông bơm khí. 1 , 25 7. V ật liệu cách nhiệt rời (như trấu, mạt cưa, bông k hoán g,...) nhồi trong tường rỗng và c ấ u kiện m á i, do sụt xuống. 1 , 2 8. Tường đặc và c ấ u kiện mái b ê tông cặn quặng, bêtông xỉ than, bêtông đá nhám xốp, b ê tông gốm xốp bột than, bêtông bơm khí... Trong các ph ò ng sưởi ấm có độ ẩm tương đối b ì nh quân trong nhà trên 65% và ở vùng lạnh giá, do làm khô chậm. 1 , 15 B ả ng I.3 - Ẩm trở H c của vật liệu tấm mỏng và lớp thường dùng Tên vật liệu và lớp quét Chiều dày (mm) H c ( m 2 .h.Pa/g) 1. Tấm giấy ép thường 1 16,0 2. Tấm thạch cao 8 120,0 3. V á n sợi gỗ ép cứng 8 106,7 4. Ván sợi gỗ ép mềm 10 53,3 5. Gỗ dán 3 lớp 3 220,6 6. Tấm phibrôximăng 6 260,6 7. Nhựa đường nóng 1 lượt 2 266,6 8. Nhựa đường nóng 2 lượt 4 480 9. Nhũ nhựa đường 2 lượt - 520 10. Etylen lệch khí cho 2 lượt - 1 239 11. Hắc ín hoàn dưỡng 2 lớp - 3 733 12. Sơn 2 lớp (trát matít lấp khe h ở trước, r ồ i sơn lớp lót) - 639,3 13. L ớp quét - 3 368,3 14. Lớp quét cao su clo hóa 2 lớp - 3 466,3 15. Thảm dầu nhựa đường dầu mỏ 1 , 5 1 198,3 16. Giấy dầu nhựa đường dầu mỏ 0,40 293 17. Màng m ỏ ng 0,18 733 THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] QCVN 02: 2009/BXD - Quy chuẩn xây dựng Việt Nam . Số liệu điều kiện tự nhiên dùng trong xây dựng (phần 1) [2] QCVN 01: 2008/BXD - Quy chuẩn xây dựng Việt Nam về quy hoạch xây dựng MỤC LỤC 1. Phạm vi áp dụng 2. Tài liệu viện d ẫ n 3. Thuật ngữ và định nghĩa 4. Quy định chung 5. Xác định thông số khí hậu t í nh toán ngoài nhà 6. Yêu cầu chung khi thiết kế c hố ng nóng 6.1. Yêu cầu chung 6.2. Xác định hướng nhà trong quy hoạch tổng thể 6.3. Yêu cầu thiết kế khi nhà ở có sử dụng điều hòa không kh í 7. Thiết kế kết cấu che nắng và tạo b ó ng 7.1. Kết cấu che nắng và tạo b ó ng 7.2. C á c h ì nh thức che nắn g 7.3. Những điểm c ầ n lưu ý khi thiết kế kết cấu che nắng 7.4. Xác định thời gian che và chiếu nắng 8. Thiết kế thông gió 8.1. Y ê u cầu chung v ề thông gió tự nhiên 8.2. Thông gió tự nhiên dưới t á c động của gió 8.3. Đánh giá thông gió tự nhiên 8.4. Hướng gió thổi và hướng nhà 8.5. Ảnh hư ởn g của quy hoạch kiến trúc đến thông gió tự nhi ê n 8.6. Tổ chức thông gió tự nhiên trong nhà ở 8.7. Thông gió cơ khí và bán cơ kh í trong nhà ở 9. Vai trò của cây xanh, mặt n ước trong quy hoạch kiến trúc, che chắn nắng, chống nóng/lạnh cho nhà ở 9.1. T ác dụng làm sạch không khí của cây xanh 9.2. T á c dụng làm giảm b ứ c xạ m ặ t trời của cây xanh 9.3. Tác dụng tổng hợp của cây xanh, mặt nước đối với việc c ả i thiện điều kiện vi khí hậu, nhiệt độ, độ ẩm không khí 9.4. Ảnh hưở ng của cây xanh mặt nước tới chế độ gió và d ò ng chuyển động của không khí 9.5. Tác dụng của cây xanh - mặt nước về t hẩ m mỹ 9.6. Nguyên tắc bố trí cây xanh 10. Thiết kế cách nhiệt chống nóng cho kết c ấ u bao che 10.1. Yêu cầu chung về cách nhiệt trong mùa nóng 10.2. Biện pháp chống nồm cho bề mặt nền nhà Phụ lục A Phụ lục B Phụ lục C Phụ lục D Phụ lục E Phụ lục F Phụ lục H Phụ lục I Thư mục tài liệu tham khảo 1) Các TCXD và TCXDVN đang được chuy ể n đổi thành TCVN