TCVN11187-2:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11187-2:2015 (ISO 8636-2:2007) về Điều kiện kiểm máy phay kiểu cầu - Kiểm độ chính xác - Phần 2: Máy kiểu cầu di động được (kiểu khung cổng) TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 11187-2:2015 ISO 8636-2:2007 ĐIỀU KIỆN KIỂM MÁY PHAY KIỂU CẦU - KIỂM ĐỘ CHÍNH XÁC - PHẦN 2: MÁY KIỂU CẦU DI ĐỘNG ĐƯỢC (KIỂU KHUNG CỔNG) Machine tools - Test conditions for bridge-type m i lling machines - Testing of the accuracy - Part 2: Travelling bridge ( gantry-type) machines Lời nói đầu TCVN 11187-2:2015 hoàn toàn tương đương với ISO 8636-2:2007. TCVN 11187-2:2015 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 39 M á y công cụ biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo l ường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Bộ TCVN 11187 (ISO 8636) Điều kiện kiểm máy phay kiểu cầu - Kiểm độ chính xác bao gồm các phần sau: - TCVN 11187-1:2015 (ISO 8636-1:2000) Phần 1: Máy kiểu cầu cố định (kiểu cổng); - TCVN 11187-2:2015 (ISO 8636-2:2007) Phần 2: M á y kiểu cầu di động được (kiểu khung cổng). ĐIỀU KIỆN KIỂM MÁY PHAY KIỂU CẦU - KIỂM ĐỘ CHÍNH XÁC - PHẦN 2: MÁY KIỂU CẦU DI ĐỘNG ĐƯỢC (KIỂU KHUNG CỔNG) Machine tools - Test conditions for bridge-type m i lling machines - Testing of the accuracy - Part 2: Travelling bridge ( gantry-type) machines 1 Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này qui định các phép kiểm hình học, các phép kiểm gia công và các phép kiểm để kiểm tra độ chính xác và khả năng lặp lại định vị của các trục điều khi ể n số đối với các máy phay kiểu c ầ u thông dụng, độ chính xác thường có một cầu di động được (kiểu khung cổng), có tham chiếu các tiêu chuẩn TCVN 7011-1 (ISO 230-1), TCVN 7011-2 (ISO 230-2) và TCVN 7011-7 (ISO 230-7). Tiêu chuẩn này cũng qui định dung sai th í ch hợp tương ứng cho các phép kiểm đó. Tiêu chuẩn này áp dụng cho các máy có cầu di động được và bàn máy cố định. Tiêu chuẩn này không áp dụng cho các máy có trụ máy đơn (mặt bên h ở ) và máy có cầu cố định và các bàn máy di động. Tiêu chuẩn này chỉ áp dụng để kiểm tra xác nhận độ chính xác của máy, không áp dụng để kiểm vận hành máy (độ rung, độ ồn bất thường, chuyển động giật cục của các bộ phận, ...) và cũng không áp dụng để kiểm đặc tính của máy (như tốc độ quay, lượng chạy dao, ...), các phép kiểm này thường được thực hiện trước khi kiểm độ chính xác. Tiêu chuẩn này đưa ra các thuật ngữ sử dụng cho các bộ phận chính của máy và ký hiệu các trục phù hợp với ISO 841. 2 Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau là cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện d ẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công b ố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi (nếu có). TCVN 7011-1:2007 (ISO 230-1:1996) Qui tắc kiểm máy công cụ - Phần 1: Độ chính xác hình học của máy khi vận hành trong điều kiện không t ả i hoặc gia công tinh; ISO 230-2:2006 1) Test code for machine tools - Part 2: Determination of accuracy and repeatability of positioning numerically controlled axes (Qui tắc kiểm máy công cụ - Phần 2: Xác định độ chính xác và khả năng lặp lại địn h vị của các trục điều khiển số); TCVN 7011-7:2013 (ISO 230-7:2006) Qui tắc kiểm máy công cụ - Phần 7: Độ chính x á c hình học của các trục tâm quay. 3 Thuật ngữ và định nghĩa Tiêu chuẩn này áp dụng các thuật ngữ và định nghĩa sau. 3.1 Nguyên công phay ( milling operation) Nguyên công gia công bao gồm việc loại bỏ vật liệu bằng một dụng cụ cắt quay tròn (dao phay) với nhiều kiểu khác nhau. CHÚ THÍCH: Nguyên công phay điển hình chủ yếu gồm phay mặt hoặc phay mặt đầu. Các dụng cụ c ắ t được gá l ắ p trong mặt côn trục chính hoặc trên mặt trước trục chính. 3.2 Ng u yên công d oa (boring operation) Nguyên công bao gồm việc gia công các đường kính của các l ỗ dạng trụ, côn, không thông hoặc thông tới cỡ kích thước yêu cầu. 3.3 Nguyên công khoan [ta rô] (drilling [tapping] operations) Nguyên công tạo ra các lỗ không thông hoặc thông. 3.4 Máy phay kiểu cầu di động được ( kiểu khung cổng) (travelling bridge (gantry-type) milling machine) Máy phay có một bàn máy k ẹp chi tiết gia công cố định, hai đường hướng ở hai bên bàn máy và một cầu di động được (khung c ổ ng) mà trên cầu này lắp (các) ụ phay. CHÚ TH Í CH 1: Các đường hướng có thể độc lập hoặc không độc l ậ p với bàn máy. CHÚ TH Í CH 2: Khung cổng, bao gồm một trụ bên trái và một trụ bên phải được đỡ bằng các bàn trượt trụ tương ứng và đư ợ c tạo thành khối với một cầu trên đ ỉ nh cố định, được di chuyển dọc theo các đường hướng băng máy. Khung c ổ ng đỡ một x à nằm ngang di động được hoặc cố định trong mặt phẳng thẳng đứng, trên xà ngang lắp một hoặc nhiều ụ phay với trục chính thẳng đứng hoặc nghiêng được. 4 Phân loại và mô tả các máy phay kiểu cầu di động được (kiểu khung cổng) 4.1 Ph â n loại Các máy này được phân loại thành hai kiểu phụ thuộc vào kết cấu của chúng: - Các máy phay kiểu cầu di động được (kiểu khung cổng) có một xà ngang cố định; - Các máy phay kiểu c ầ u di động được (kiểu khung cổng) có một x à ngang di động được (xem H ì nh 1). 4.2 Mô tả các bộ phận chính Các bộ phận chính của máy được mô tả trên Hình 1. 4.2.1 Băng máy và bàn máy Bàn làm việc (1) ở giữa hai đường hướng tạo thành băng máy. Bàn làm việc và các đường hướng có thể được kết cấu thành một khối. Cách khác, sự lắp ráp có thể được thực hiện từ vài chi tiết cứng vững kết nối với nhau thông qua khối nền hoặc trực tiếp với nhau. CHÚ THÍCH: Bàn máy có th ể được thay th ế bằng một t ấ m sàn, 4.2.2 Trụ máy, cầu đ ỉ nh và xà ngang Các trụ máy ( 9) và (10) là các chi tiết cứng vững với các đường hướng thẳng đứng, trụ máy trượt trên băng máy hoặc được cố định một cách chắc chắn với các bàn trượt trụ máy (7) và (8) đ ể trượt ngang trên băng máy. Cầu đỉnh (11) là một chi tiết cố định để liên kết hai trụ máy gần các đầu trên của trụ. X à ngang (14) là một chi tiết có các đường hướng ngang song song với mặt phẳng của bàn m áy. Trong trường hợp máy có các xà ngang cố định, xà ngang được chế tạo nguyên kh ố i với các trụ máy và có thể được sử dụng làm một cầu đỉnh. Trong trường hợp máy có x à ngang di động được, xà ngang trượt thẳng đứng tr ê n các đường hướng của các trụ máy (12) và (13). Một hoặc nhiều ụ phay c ó trục chính thẳng đứng, nằm ngang hoặc có thể xoay nghiêng, được lắp trên các đường hướng của xà ngang. 4.2.3 Ụ phay Các ụ phay (16) và (20) được lắp trên các bàn trượt ụ phay (15) và (21) chúng di chuyển trên các đường hướng của xà ngang hoặc trụ máy. Phần tiếp xúc trực tiếp với các đường hướng xà ngang gọi là bàn trượt ụ thẳng đứng (15). Ụ phay có thể được lắp sao cho nó trượt trên bàn trượt ụ thẳng đứng theo phương của đường tâm trục chính; khi đó nó được gọi là đầu trượt. Trục chính có thể được lắp trong một ống dẫn và mang trục chính trượt trong ụ phay theo phương của đường tâm trục chính. Một số bộ phận của ụ có thể nghiêng được. 4.2.4 Chuyển động cắt Chuyển động cắt được tạo ra bởi các trục chính và cơ cấu d ẫn động của các ụ phay. 4.2.5 Chuyển động chạy dao Các chuyển động chạy dao sau đây có thể được tạo ra với một tốc độ chạy dao không đổi hoặc thay đ ổ i: - Chuyển động ngang của khung cổng di động được; - Chuyển động thẳng đứng của xà ngang di động được; - Chuyển động ngang của các ụ phay; - Chuyển động thẳng đứng của các đầu trượt, nếu có; - Chuyển động quay (các chuyển động nghiêng của các ụ phay). CHÚ THÍCH 1: Nói chung, ngo à i chuyển động chạy dao còn có hành trình chạy dao nhanh. CHÚ THÍCH 2: Chuyển động thẳng đứng của xà ngang di động được có thể là chuyển động chạy dao (trong trường hợp xà ngang được gọi là di động được khi làm việc) hoặc là một chuyển động giữa các vị trí làm việc cố định ( khi đó xà ngang được gọi là di động được khi được định vị). 5 Thuật ngữ và ký hiệu các trục 5.1 Thuật ngữ Xem Hình 1 v à B ả ng 1. 5.2 Ký hiệu các trục Xem các Hình 1 đến 4. Hình 1 - Máy phay kiểu c ầ u di động được (kiểu khung cổng) với xà ngang di động được (xem B ả ng 1) Hình 2 - Máy có một ụ phay B ả ng 1 - Thuật ngữ S ố tham chiếu Tiếng Việt Tiếng Anh Tiếng Pháp 1 Bàn máy Table Table ( ou taque) 2 Bề mặt kẹp Clamping sur f ace Sur f ace de bridage 3 Phần b ê n trái của băng máy Left-hand part of the bed Banc gauche 4 Phần bên phải của băng máy Right-hand part of the bed Banc droit 5 Đường hướng băng máy bên trái L eft-hand bed slide w ays Glissière du banc gauche 6 Đường hư ớ ng băng máy bên phải Right-hand bed slide w ays Glissière du banc droit 7 Bàn trượt trụ máy bên trái Left-hand column slide Chariot porte-montant gauche 8 Bàn trượt trụ máy bên phải Right- hand column slide Chariot porte-montant gauche 9 Trụ máy b ê n trái Left-hand column Montant gauche 10 Trụ máy bên phải Right- hand column Montant droit 11 Cầu đ ỉ nh Top bridge E ntretoise 12 Đường hướng trụ máy bên tr á i Left-hand column slideways Glissi è re du montant gauche 13 Đường hướng trụ máy bên phải Right- hand column slideways Glissière du montant droit 14 Xà ngang (di động được hoặc cố đ ị nh) Cross-rail ( movable or fixed) Traverse (mobile ou fixe) 15 B à n trượt ụ thẳng đứng Vertical head sa d dle Chariot porte-outils vertical 16 Ụ phay thẳng đ ứ ng Vertical milling head T ê te de f raisage verticale 17 Ố ng mang và dẫn hướng trục chính (đầu trượt) Quill (ram) Fourreau (coulant) 18 Trục chính phay Milling spindle Broche porte-fraise 19 Dụng cụ cắt ( d ao phay) Tool (milling cutter) Outit ( f raise) 20 Ụ phay nằm ngang Horizontal milling head Tête de f raisage horizontale 21 Bàn trượt ụ n ằ m ngang Horizontal head saddle Chariot porte-outils hor i zontal 22 Rãnh chữ T chuẩn Reference T-slot Rainure à T de ré f érence Hình 3 - Máy có một ụ phay xoay theo c á c tr ụ c C v à A 6 Lưu ý ban đầu 6.1 Đơn vị đo Trong tiêu chuẩn n à y, tất cả các kích thước thẳng, các sai lệch và các dung sai tương ứng được t í nh bằng milimét; các kích thước góc được t í nh bằng độ, các sai lệch góc và các dung sai tương ứng chủ yếu được biểu thị bằng các t ỉ số (ví dụ 0,00x/1000), nhưng trong một số trường hợp, để cho rõ ràng dễ hiểu có thể sử dụng đơn vị micrôradian (μrad) hoặc giây (cung) (”). C ần lưu ý sự tương đương của các biểu thức sau: 0,010/1000 = 10 μrad ≈ 2 ” 6.2 Tham chiếu TCVN 7011-1 ( ISO 230-1), TCVN 7011-2 ( ISO 230-2) và TCVN 7011-7 (ISO 230-7) Đ ể áp dụng tiêu chu ẩ n này, cần tham chiếu TCVN 7011-1 (ISO 230-1), đặc biệt đối với việc lắp đặt máy trước khi kiểm, làm nóng trục chính và các bộ phận chuyển động khác, mô tả các phương pháp đo v à độ chính xác khuyến nghị của thiết bị kiểm. Trong ô “Quan sát và tham chi ế u” của các phép kiểm được mô tả trong các điều dưới đây, các hướng dẫn được kèm theo bằng việc tham chiếu tới nội dung tương ứng của TCVN 7011-1 (ISO 230-1) , TCVN 7011-2 (ISO 230-2) hoặc TCVN 7011-7 (ISO 230-7) trong các trường hợp phép kiểm được đề cập tuân theo các điều kiện kỹ thuật của các tiêu chuẩn đó. 6.3 Điều kiện nhiệt độ Điều kiện nhiệt độ trong suốt các phép kiểm phải được quy định theo thỏa thuận giữa nhà cung cấp/nhà sản x uất và người sử dụng. a) Một ụ phay xoay (trục A) đ ược lắp trên xà ngang và một ụ phay ngang được lắp trên trụ máy phía phải hoặc trái b) Hai ụ phay thẳng đ ứ ng được lắp trên xà ngang Hình 4 - Máy có hai ụ phay (hai ví dụ) 6.4 Trình tự kiểm Trình tự các phép kiểm được trình bà y trong tiêu chuẩn này không qui định thứ tự kiểm thực tế. Để thực hiện việc lắp đặt các dụng cụ đo hoặc đồng hồ đo dễ dàng, có t hể thực hiện các phép kiểm theo thứ tự bất kỳ. 6.5 Thực hiện các phép kiểm Khi kiểm máy, không phải lúc nào cũng cần thiết hoặc có thể thực hiện tất cả các phép kiểm được mô tả trong tiêu chuẩn này. Khi kiểm nghiệm thu, người sử dụng lựa chọn các phép kiểm có liên quan đ ế n các bộ phận và/hoặc các đặc tính của máy mà họ quan tâm theo thỏa thuận với nhà sản xuấ t/ nhà cung cấp. Các phép kiểm này phải được qui định r õ ràng khi đặt hàng mua máy. Viện dẫn tiêu chuẩn n à y cho kiểm nghiệm thu mà không qui định các phép kiểm được tiến hành và không có sự thỏa thuận về chi phí liên quan, không thể được xem là ràng buộc đối với bất kỳ bên n à o tham gia hợp đ ồ ng. 6.6 Dụng cụ đo Các dụng cụ đo được chỉ dẫn trong các phép kiểm được mô tả trong các điều dưới đây chỉ l à các ví dụ. Có thể sử dụng các dụng cụ đo khác có cùng đại lượng đo và có độ không đ ả m bảo đo không lớn hơn. 6.7 Dung sai nhỏ nhất Khi thiết lập dung sai cho một chiều dài đo khác so với giá trị cho trong tiêu chuẩn này (xem 2.3.1.1 của TCVN 7011-1:2007 (ISO 230-1:1996)), thì phải lưu ý rằng giá trị nhỏ nhất của d ung sai là 0,005 mm. 6.8 Kiểm gia công Ki ể m gia công chỉ được thực hiện với gia công tinh. Tránh kiểm với gia công thô v ì chúng có thể sinh ra lực cắt đáng k ể . 6.9 Kiểm sự định vị Các phép kiểm sự định vị đối với các máy điều khiển s ố phải tham chiếu theo TCVN 7011-2 (ISO 230-2). Các dung sai trong tiêu chuẩn này chỉ cho đối với một số thông số. Việc tr ì nh bày các kết qu ả kiểm phải tuân theo TCVN 7011-2 (ISO 230-2). 7 Kiểm hình học Các giá trị dung sai được giới hạn cho các máy có cỡ kích thước bàn máy lên đến 3000 mm x 10 000 mm. Nếu máy vượt quá cỡ kích th ư ớc này về chiều d à i hoặc chiều rộng, dung sai phải theo thỏa thuận giữa nhà cung cấp/nhà sản xuất và người sử dụng. Đặt khung cổng ở vị tr í giữa hành trình, với ụ phay ở vị trí giữa trên xà ngang (hoặc ở vị trí đối xứng nhau nếu có nhiều ụ). 7.1 Các trục tọa độ của chuyển động Đối tượng G1 Kiểm độ thẳng của chuyển động trụ máy (trục X) trong mặt phẳng nằm ngang XY (EYX). Sơ đồ CHÚ D Ẫ N: 1 Kính hi ể n vi 2 Dây căng Dung sai 0,02 đối với chiều dài đo đến 2000 Đối với mỗi lượng tăng thêm 1000 với chiều d à i vượt quá 2000, cộng thêm 0,01 vào dung sai tương ứng trước Dung sai lớn nhất: 0,10 Dung sai cục bộ: 0,01 đ ố i với chiều dài đo 1000 Sai lệch đo được Dụng cụ đo Kính hi ể n vi/camera CCD và d ây căng hoặc các phương pháp khác Quan sát và tham chiếu TCVN 7011-1:2007 (ISO 230-1:1996) 5.2.3.2 . 1.2, 5.2.3.2.1.3 và 5.2.3.2.1.4 Nếu sử dụng k í nh hiển vi/camera CCD và dây căng, kính hiển vi/camera CCD phải được lắp trên ụ, dây căng phải được cố định vào từng đầu của bàn máy song song với chuyển động theo trục X của trụ máy (các giá trị đọc của kính hiển vi/camera CCD tại c ả hai đầu của chuyển động cần giống nhau. Trong trường hợp n à y, độ chênh lệch lớn nhất của các giá trị đọc cho sai lệch độ thẳng). Di chuyển trụ máy theo phương trục X và ghi lại các giá trị đọc. Đối tượng G2 Ki ể m các sai lệch góc chuyển động của trụ máy (trục X): a) Trong mặt phẳng thẳng đứng ZX (EBX: lắc d ọ c); b) Trong mặt ph ẳ ng th ẳ ng đứng YZ (EAX: lắc xoay); c) Trong m ặ t ph ẳ ng nằm ngang XY (ECX: lắc ngang). Sơ đồ CH Ú D Ẫ N: 1 Ni v ô đo 2 Ni vô chuẩn 3 Ống tự chuẩn trực 4 Gương Dung sai Sai lệch đo được X ≤ 4000 a) v à c) 0,04/1000 b) 0,02/1000 a) và c) Đối với mỗi lượng tăng thêm 1000 với chiều dài vượt quá 4000, cộng thêm 0,01/1000 vào dung sai tương ứng trước b) Đối với mỗi lượng tăng thêm 1000 với chiều dài vượt quá 4000, cộng th ê m 0,005/1000 vào dung sai tương ứ ng trư ớ c Dụng cụ đo a) Ni vô chính xác hoặc các dụng cụ đo sai lệch góc kiểu quang học b) Ni vô chính xác c) Ố ng tự chuẩn trực hoặc các dụng cụ đo sai lệch góc kiểu quang học khác Quan sát và tham chiếu TCVN 7011-1:2007 (ISO 230-1:1996) 5.2.3.1.3 và 5.2.3 2.2 Ni vô hoặc dụng cụ đo phải được đặt trên bộ phận di động được: a) (EBX: lắc dọc) theo phương trục X, chỉnh đ ặ t một cách th ẳ ng đứng; b) (EAX: lắc xoay) theo phương trục Y, chỉnh đặt một cách thẳng đứng; c) (ECX: lắc ngang) theo phương trục X, chỉnh đặt ống tự chuẩn trực nằm ngang. Nế u chuyển đ ộ ng trục X g â y ra sai lệch góc của c ả ụ trục chính và bản kẹp gia công, phải thực hiện các phép đo độ chênh lệch của hai dịch chuyển góc này. Các phép đo phải được thực hiện tại ít nhất 5 vị trí cách đều nhau dọc theo hành trình, theo cả hai chiều chuyển động. Độ chênh lệch gi ữ a các giá trị đọc l ớ n nh ấ t v à nh ỏ nh ấ t không được v ượ t quá giá trị dung sai. Đối tượng G3 Kiểm độ thẳng chuyển động ngang của ụ phay (trục Y): a) Trong mặt phẳng nằm ngang XY ( EXY); b) Trong mặt phẳng thẳng đ ứ ng YZ (EZY). Sơ đồ Dung sai 0,02 đối với chiều dài đo đến 1000 Đối với mỗi lượng tăng thêm 1000 với chiều dài vượ t quá 1000, cộng thêm 0,01 vào dung sai tương ứng trước Dung sai lớn nhất: 0,04 Dung sai cục bộ: 0,01 đối với chiều dài đo 500 Sai lệch đo được Dụng cụ đo Thước kiểm thẳng, cảm biến dịch chuyển thẳng/giá đỡ và các căn mẫu hoặc các phương pháp quang học hoặc k í nh hiển vi và dâ y căng (ch ỉ đ ố i với phép đo trong mặt phẳng nằm ngang) Quan sát và tham chiếu TCVN 7011-1:2007 (ISO 230-1:1996) 5.2.3.2.1.1, 5.2.3.2.1.2 và 5.2.3.2.1.3 Cố định xà ngang ở vị trí giữa độ cao và di chuyển trụ máy đến vị trí giữa hành trình. Đặt một thư ớ c kiểm thẳng trên bàn máy, song song với chuyển động theo trục Y của ụ phay; nằm ngang đối với a) và thẳng đứng đối với b) (giá trị đọc của cảm biến dịch chuyển thẳng tiếp xúc với thước kiểm thẳng tại c ả hai đầu của chuyển động cần có giá trị giống nhau và trong trường hợp này, độ chênh lệch lớn nhất của các giá trị đọc cho sai lệch độ thẳng). Gắn một cảm biến dịch chuyển thẳng vào ụ phay. Đầu dò cảm biến dịch chuyển thẳng phải vuông góc mặt chuẩn của thước kiểm thẳng. Di ch u yển ụ phay theo phương trục Y đi qua chiều dài đo và ghi lại các giá trị đọc. (chiều d ài đo thường là chiều dài giữa hai trụ máy (không phải chiều dài toàn bộ của xà ngang). Trong các trường hợp khác, chiều dài đo ph ả i theo thỏa thuận giữa nh à cung c ấ p/nhà sản xuất v à người sử dụng). Đối tượng G4 Kiểm các sai lệch góc chuyển động ngang của ụ phay (trục Y): a) Trong mặt phẳng thẳng đứng YZ (EAY: lắc dọc); b) Trong mặt phẳng th ẳ ng đứng ZX (EBY: l ắ c xoay); c) Trong mặt phẳng nằm ngang XY (ECY: lắc ngang). Sơ đồ CHÚ DẪN: 1 Ni v ô đo 2 Ni vô chuẩn 3 Ố ng tự chu ẩ n trực 4 G ươ ng Dung sai Đối với a), b) và c ) : 0,04/1000 Dung sai cục bộ: 0,02/1000 cho chiều dài đo 300 Sai lệch đo được a) b) c) Dụng cụ đo a) Ni vô chính xác hoặc các dụng cụ đo sai lệch góc kiểu quang học b) Ni vô chính xác c) Ố ng tự chuẩn trực hoặc các dụng cụ đo sai lệch góc kiểu quang học khác Quan sát và tham chiếu TCVN 7011-1:2007 (ISO 230-1:1996) 5.2.3.1.3 và 5.2.3.2.2 Ni vô hoặc dụng cụ đo phải được đặt trên bộ phận di động được: a) (EAY: lắc dọc) theo phương trục Y, ch ỉ nh đặt một cách thẳng đứng; b) (EBY: lắc xoay) theo phương trục X, chỉnh đặt một cách thẳng đứng; c) ( ECY: lắc ngang) theo phương trục Y, chỉnh đặt ống tự chu ẩ n trực nằm ngang. Nếu chuyển động trục Y gây ra sai lệch góc của cả ụ trục chính và bàn kẹp gia công, phải thực hiện các phép đo độ chênh l ệch của hai dịch chuyển góc này. Nếu áp dụng phép đo độ chênh lệch, ni vô chuẩn nên được đặt trên b à n kẹp gia công, v à trụ máy phải ở vị trí giữa của khoảng hành trình của nó. Các phép đo phải được thực hiện tại ít nhất 5 vị trí cách đều nhau dọc theo hành trình, theo cả hai chiều chuyển động. Độ chênh giữa các giá trị đọc lớn nh ấ t và nhỏ nh ấ t không được vượt quá giá trị dung sai. Đối tượng G5 Kiểm độ vuông góc giữa dịch chuyển ngang của bàn dao phay trên xà ngang (trục Y) với dịch chuyển của trụ máy ( trục X) trong mặt phẳng nằm ngang. Sơ đồ Dung sai 0,02 đối với chiều dài đo 1000 Sai lệch đo được Dụng cụ đo Ke vuông và cảm biến dịch chuyển thẳng Quan sát và tham chiếu TCVN 7011-1:2007 (ISO 230-1:1996) 5.5.2.2.4 Đặt trụ máy ở vị trí giữa, hướng một nhánh của ke vuông song song với dịch chuy ể n của trụ máy (trục X). Cố định giá đỡ cảm biến dịch chuyển thẳng và cảm biến dịch chuy ể n thẳng trên ụ phay. Đặt đầu dò của cảm biến dịch chuyển thẳng tựa v à o nhánh còn lại của ke vuông. Di chuyển ụ phay dọc theo xà ngang và đọc chỉ thị. Xoay ke vuông góc 180°, lặp lại phép kiểm theo trình tự tương tự tr ê n và tính giá trị trung b ì nh của các sai lệch xác định được. Đối với các máy lớn, lặp lại thao tác trên ở hai vị trí biên của trụ máy. Đối tượng G6 Ki ể m độ vuông góc của dịch chuyển thẳng đứng của ụ phay (trục Z) với. a) trục X; b) trục Y. CHÚ THÍCH: Phép kiểm này cũng áp dụng thích hợp cho các ụ phay thẳng đứng phụ trên xà ngang. Sơ đồ Dung sai Đối với a) và b): 0,02 cho chi ề u dài đo 300 Sai lệch đo được Dụng cụ đo Ke vuông dạng trụ, tấm kiểm, các căn mẫu điều chỉnh được và cảm biến dịch chuyển thẳng Quan sát và tham chiếu TCVN 7011-1:2007 (ISO 230-1:1996) 5.5.2.2 . 4 Đặt c ầu, xà ngang và ụ phay ở giữa hành trình Cố định cảm biến dịch chuyển thẳng trên ụ phay. Khóa xà ngang trên trụ máy, nếu có thể. Đặt ke vuông dạng trụ trên một t ấ m kiểm được định hướng song song với chuyển động các trục X và Y được xác định bởi dịch chuyển dọc của cầu và dịch chuyển ngang của ụ phay; sau đ ó đặt đầu dò cảm biến dịch chuyển thẳng trong mặt phẳng dọc trục tại đi ể m a 1 trên ke vuông dạng trụ. Di chuyển trục Z đến điểm a 2 và ghi lại giá trị đọc của cảm biến. Xoay ke vuông dạng trụ góc 180° và lặp lại phép kiểm theo trình tự tương tự trên. Tính giá trị trung bình của các sai lệch xác định được. Tiếp đó thực hiện phép đo trong mặt phẳng ngang (YZ) tại các điểm b 1 và b 2 . Đối với các máy lớn, c ó thể thực hiện phép kiểm tại vị trí giữa và tại hai vị trí biên của ụ phay trên x à ngang. Đối tượng G7 Kiểm độ vuông góc của dịch chuyển thẳng đứng của xà ngang di động được (trục R) với a) trục X; b) trục Y. Sơ đồ Dung sai Đối với a) và b): 0,02 cho chiều dài đo 500 Sai lệch đo được Dụng cụ đo Ke vuông dạng trụ, tấm kiểm, các căn mẫu điều chỉnh được và cảm biến dịch chuyển th ẳ ng Quan sát và tham chiếu TCVN 7011-1:2007 (ISO 230-1:1996) 5.5.2.2 . 4 Đặt c ầu, xà ngang và ụ phay ở giữa hành trình. Cố định gi á đỡ đồng hồ so có mặt số và cảm biến dịch chuyển thẳng trên ụ phay. Khóa ụ phay trên xà ngang, nếu c ó thể. Đặt ke vuông dạng trụ trên một tấm kiểm được định hướng song song với chuyển động các trục X và Y được xác đ ị nh bởi dịch chuyển dọc của cầu và dịch chuyển ngang của ụ phay; sau đó đặt đầu dò c ả m biến dịch chuyển thẳng trong mặt phẳng dọc trục tại điểm a 1 trên ke vuông dạng trụ. Di chuyển xà ngang đến điểm a 2 và đọc chỉ thị. Xoay ke vuông dạng trụ góc 180° và lặp lại phép kiểm theo trình tự tương tự trên. Tính giá trị trung bình của các sai lệch xác định được. Tiếp đó thực hiện phép đo trong mặt phẳng ngang tại các đi ể m b 1 và b 2 . Đối với các máy lớn, có thể thực hiện phép kiểm tại vị trí giữa và tại hai vị tr í biên của ụ phay trên xà ngang. Đối tượng G8 Kiểm độ biến đ ổ i nghiêng của x à ngang theo chuyển động trục R của nó trong mặt phẳng thẳng đứng YZ: a) Tại vị trí thấp nhất; b) Tại vị trí giữa; c) Tại vị trí cao nh ấ t. Sơ đồ CH Ú D Ẫ N: 1 Ni vô đo 2 Ni v ô chuẩn Dung sai 0,02/1000 Sai lệch đo được Dụng cụ đo Ni vô chính xác Quan sát và tham chiếu TCVN 7011-1:2007 (ISO 230-1:1996) 5.2.3.2.2 . 1 Đặt ni vô tại vị trí giữa của xà ngang trên một tấm bề mặt thích hợp và đọc chỉ thị tại các vị trí đã định. Nếu chuyển động trục R gây ra sai lệch góc của c ả xà ngang và bàn kẹp gia công, phải thực hiện các phép đo độ chênh lệch của hai chuyển động góc này. Nếu phép đo độ chênh lệch được áp dụng, ni vô chuẩn phải được đặt trên bàn kẹp gia công. Đặt các ụ phay đối xứng so với bàn kẹp gia công. Đối với các máy chỉ có duy nhất một ụ phay, ụ phay phải được đặt ở một vị trí trung tâm. Tại mỗi vị trí phải khóa x à ngang I ạ i , nếu có thể. 7.2 Bàn máy Đối tượng G9 Kiểm độ phẳng của bề mặt bàn máy. Sơ đồ Dung sai Đối với X ≤ 3000 và Y ≤ 2000: 0,030 Đối với mỗi lượng chiều dài tăng th ê m 1 00 0 theo trục X: cộng thêm 0,010 Đối với mỗi lượng chiều dài tăng thêm 1000 theo trục Y: cộng thêm 0,010 Dung sai cục bộ cho 1000 x 1000: 0,020 Sai lệch đo được Dụng cụ đo Các nivô chính xác và giá đỡ với các điểm tiếp xúc cách nhau 500 mm hoặc d ụng cụ quang học hoặc dụng cụ khác Quan sát và tham chiếu TCVN 7011-1:2007 (ISO 230-1:1996) 5.3.2 . 2, 5.3.2 . 3, 5.3.2 . 4 Cầu ở vị trí giữa hành trình (v ị trí giữa). Đặt ni vô chính xác cùng với gi á đỡ trên bề mặt bàn máy và di chuyển ni vô theo các phương O-X và O-Y từng bước tương ứng với chiều dài của giá đỡ (500 mm) theo phương liên quan, và ghi lại các giá trị đọc. Phương pháp kiểm G10 cũng có thể dùng được cho kiểm độ phẳng nếu không thực hiện gia công tinh bàn máy sau khi lắp ráp. Đối tượng G10 Kiểm độ song song của bề mặt bàn máy với: a) Chuy ể n động c ủ a trụ máy (trục X); b) Chuyển động c ủ a ụ phay (trục Y). Sơ đồ Dung sai 1) a) X ≤ 10 000: 0,05 Dung sai cục bộ: 0,02 đối với chiều dài đo 1000 b) Y ≤ 10 000: 0,03 Đối với mỗi lượng chiều dài t ă ng thêm 1000: cộng thêm 0,005 Dung sai lớn nhất: 0,06 Dung sai cục bộ: 0,03 đối với chiều d à i đo 1000 Sai lệch đo được 1 ) C á c giá trị dung sai ở trên được quy định với giả thi ế t rằng không thực hiện gia công tinh bàn máy sau khi l ắ p ráp. N ế u kh ô ng, các g i á trị dung sai ph ả i theo thỏa thuận gi ữ a nh à cung c ấ p/nhà sản xu ấ t với người sử d ụ ng. Dụng cụ đo C ả m biến dịch chuy ể n th ẳ ng, thư ớ c kiểm thẳng và các căn mẫu Quan sát và tham chiếu TCVN 7011-1:2007 (ISO 230-1:1996) 5.4.2 . 2 . 2.1 và 5.4.2.2.2 . 2 Lắp một cảm biến dịch chuyển thẳng vào trục chính phay hoặc vào ụ trục chính gần trục chính . Cảm biến dịch chuyển thẳng phải hướng vuông góc với bề mặt bàn máy và tiếp xúc trực tiếp với bề mặt bàn máy hoặc tiếp xúc với một căn mẫu được đặt tr ê n bề mặt bàn máy. a) Ụ phay ở v ị trí giữa hành trình. Di chuyển ngang trụ máy theo phương trục X v à ghi lại độ chênh lệch lớn nhất của các giá trị đọc. Lặp lại ph é p kiểm ở hai vị trí khác của ụ phay, đối xứng với vị trí trước đó và ghi lại độ chênh lệch lớn nh ấ t của các giá trị đọc theo cách tương tự. Giá trị lớn nhất của các độ ch ê nh lệch lớn nhất này cho sai lệch độ song song của trục X. b) Xà ngang được khóa lại, nếu có thể. Di chuyển ụ phay theo phương trục Y và ghi lại độ chênh lệch lớn nhất của các giá trị đọc. Lặp lại phép ki ể m ở hai vị trí khác đối xứng với vị trí trước đó và ghi lại các độ chênh lệch lớn nhất của giá tr ị đọc theo cách tương tự. Gi á trị l ớ n nhất của các độ chênh lệch lớn nh ấ t n à y cho sai lệch độ song song của trục Y. Đối tượng G11 Kiểm độ song song của rãnh chữ T ở giữa hoặc rãnh chữ T chuẩn với chuyển động của trụ máy (trục X). Sơ đồ Dung sai 0,03 đối với chiều dài đo đến 2000 Đối với mỗi chiều dài tăng thêm 1000, cộng thêm 0,01 v à o dung sai tương ứng trước Dung sai l ớn nhất: 0,1 Dung sai cục bộ: 0,02 cho chiều dài đo 1000 mm Sai lệch đo được Dụng cụ đo Cảm biến dịch chuyển thẳng, ke chữ thập Quan sát và tham chiếu TCVN 7011-1:2007 ( ISO 230-1:1996) 5.4.2.2.2 . 1 Lắp cảm biến dịch chuyển thẳng vào trục chính phay hoặc vào ụ gần với trục chính. Đặt đầu dò tiếp xúc với mặt cần đo của rãnh chữ T chuẩn hoặc sử dụng một vật mẫu có hình dạng thích hợp. Di chuyển xà ngang và ghi lại thay đổi chỉ thị của c ả m biến dịch chuyển thẳng. 7.3 Ụ phay Đối tượng G12 Kiểm độ đảo mặt côn trong của trục chính phay: a) Tại g ầ n đầu mút tr ụ c chính; b) Tại vị trí cách đầu mút trục chính 300 mm. Thực hiện các phép kiểm này cho từng trục chính phay của máy. Sơ đồ Dung sai Sai lệch đo được D = … a) b) D ≤ 200 D > 200 a) 0 , 010 a) 0 , 015 b) 0,020 b) 0,030 Trong đ ó D là đường kính ngoài của mặt mút trục chính. Dụng cụ đo Cảm biến dịch chuyển thẳng và trục ki ể m Quan sát và tham chiếu TCVN 7011-1:2007 (ISO 230-1:1996) 5.6.1.2.3 Lắp một cảm biến dịch chuyển thẳng vào bộ phận cố đ ị nh của máy v à đưa trục kiểm vào trục chính. Đặt đầu dò cảm biến dịch chuyển thẳng gần nhất có thể tới vị trí a), quay trục chính và ghi lại số chỉ. Lặp lại thao tác tương tự trên tại v ị tr í b) ở khoảng cách 300 mm so với vị trí a). CHÚ THÍCH: Một phép kiểm lựa chọn khác (ki ể m các chuy ể n động c ó sai số của trục t â m quay) được tr ì nh bày ở R1. Đối tượng G13 Kiểm trục chính phay về: a) Độ đ ả o mặt mút bề mặt ngoài; b) Độ đ ả o mặt mút trục chính (bao gồm cả độ trượt chiều trục có tính chu kỳ); c) Độ trượt chiều trục có tính chu kỳ. Thực hiện các phép kiểm này cho từng trục chính phay của máy ở vị trí thẳng đ ứ ng hoặc nằm ngang. Sơ đồ Dung sai Sai lệch đo được a) b) c) D ≤ 200 0,010 0,015 0,005 D > 200 0,015 0,020 0,010 Trong đó D là đường k í nh ngo à i của mặt mút trục ch í nh. Dụng cụ đo C ả m bi ế n dịch chuyển thẳng Quan sát và tham chiếu TCVN 7011-1:2007 (ISO 230-1:1996) Lắp giá đ ỡ cảm bi ế n dịch chuyển thẳng và c ả m biến d ị ch chuyển thẳng vào bộ phận cố định của máy. a) 5.6.1.2.2 Đặt đầu dò cảm biến dịch chuyển thẳng vuông góc với đường sinh, quay trục chính phay và ghi lại s ố chỉ. b) 5.6.3.2 Đặt đầu dò c ả m biến dịch chuyển thẳng gần nhất có thể với cạnh ngoài của bề mặt ph ẳ ng tại vị trí M, quay trục chính phay và ghi lại số ch ỉ. Lặp lại thao tác tương tự trên tại v ị trí N sau khi di chuyển cảm biến dịch chuyển thẳng. Xác định giá trị trung bình. c) 5.6.2.2.1 và 5.6.2.2.2 Chèn một bi thép vào tâm trục chính (bằng các dụng cụ phụ trợ nếu cần thiết). Định vị trí đầu dò cảm biến dịch chuyển thẳng để tiếp xúc với bi thép, quay trục chính và ghi lại số ch ỉ . Giá trị và chiều của lực tác dụng v à o phải do nhà sản xuấ t/ nhà cung cấp quy định. Nếu sử dụng các ổ trục được đặt t ả i hướng trục trước thì không cần tác dụng lực F. CHÚ TH Í CH: Một phép kiểm lựa chọn khác (kiểm các chuyển động có sai số của trục t â m quay) được trình b à y ở R 1 . Đối tượng G14 Kiểm độ vu ô ng góc giữa đường tâm quay của trục chính phay thẳng đ ứ ng với: a) Trục X; b) Trục Y. CHÚ THÍCH: Phép k iểm n à y cũng áp dụng được cho các ụ phay thẳng đứng phụ trên xà ngang. Sơ đồ Dung sai Đối với a) và b): 0,03/500 (Khoảng cách giữa hai đi ể m tiếp xúc đo) Sai lệch đo được Dụng cụ đo Cảm biến d ịch chuy ể n thẳng/cần giá đỡ và thước kiểm thẳng hoặc t ấ m kiểm Quan sát và tham chiếu TCVN 7011-1:2007 (ISO 230-1:1996) 5.5.1.2.3.2 Đặt một thước kiểm th ẳ ng tại vị trí tâm bàn máy song song với chuyển động theo trục X của xà ngang trong mặt phẳng thẳng đứng. Xà ngang ở vị trí giữa độ cao và khóa lại, ụ phay ở vị trí giữa hành trình và khóa lại, nếu có thể. Ố ng mang và dẫn hướng trục chính hoặc đầu trượt ở vị trí 1/3 hành trình tính từ ụ. Lắp cần giá đỡ cùng với cảm biến dịch chuyển thẳng vào tr ụ c chính phay và điều ch ỉ nh đầu dò của cảm biến dịch chuyển thẳng chạm vào thước kiểm thẳng và ghi lại ch ỉ thị. Sau đó quay trục chính góc 180° và ghi lại chỉ thị mới. Tính độ chênh lệch giữa hai giá trị đọc rồi chia cho khoảng cách giữa hai đi ể m đo. Lặp lại phép đo trên với thước kiểm thẳng được chỉnh đặt song song với chuyển động theo trục Y. 7.4 Ụ phay xoay Đối tượng G15 Kiểm độ song song của đường tâm xoay của ụ phay với mặt phẳng YZ khi xoay ụ phay. CHÚ THÍCH: Phép kiểm này cũng áp dụng được cho các ụ phay thẳng đứng phụ trên xà ngang. Sơ đồ CHÚ D Ẫ N: 1 Trục xoay 2 Đi ể m đo Dung sai Với cảm biến dịch chuyển thẳng được đặt cách đường tâm xoay đầu mút trục chính 100 mm 0,02 với α ≤ 10° 0,03 với 10° < α="" ≤=""> 0,04 với α > 20° Sai lệch đo được Dụng cụ đo Ke vuông, t ấ m kiểm, các căn mẫu điều chỉnh được và cảm biến dịch chuy ể n thẳng Quan sát và tham chiếu TCVN 7011-1:2007 (ISO 230-1:1996) 5.4.2.2.2 . 2 Đặt một tấm kiểm lên bàn máy và điều chỉnh bề mặt trên của nó song song với cả hai chu yể n động trục X và Y. Định vị trí của ke vuông phẳng trên tấm kiểm sao cho bề mặt thẳng đứng của nó song song với chuyển động trục Y . Xà ngang được cố định ở vị trí giữa độ cao, bàn trượt ụ phay được cố định ở vị trí giữa h à nh trình. Gắn một cảm biến dịch chuyển thẳng vào ụ phay sao cho đầu dò của nó cách đầu mút trục chính 100 mm. Áp đầu d ò của c ả m bi ế n dịch chuyển thẳng vào mặt ke vuông phẳng theo phương trục X, quay ụ phay và ghi lại các giá trị đọc. 7.5 Ụ phay nằm ngang (ụ phay bên) Đối tượng G16 Kiểm độ vuông góc giữa chuyển động thẳng đứng của ụ phay bên (trục W) trên một trụ máy và: a) Trục X; b ) Trục Y. Sơ đồ Dung sai Đối với a) v à b): 0,03 cho chiều dài đo 500. Sai lệch đo được Dụng cụ đo Ke vuông dạng trụ, tấm kiểm, các căn mẫu điều chỉnh được và cảm biến dịch chuyển thẳng Quan sát và tham chiếu TCVN 7011-1:2007 (ISO 230-1:1996) 5.5.2 . 2.4 Đặt trụ máy và ụ phay thẳng đứng ở vị trí giữa hành trình. Cố định giá đỡ cảm biến dịch chuyển thẳng và cảm biến dịch chuyển thẳng trên ụ phay bên. Đặt ke vuông dạng trụ trên một tấm kiểm được hư ớ ng song song với mặt ph ẳ ng chuẩn xác định bởi dịch chuyển dọc của trụ máy (trục X) và dịch chuyển ngang của ụ phay thẳng đứng (trục Y); sau đó đặt đầu dò c ả m biến dịch chuyển thẳng trong mặt mặt dọc trục tại điểm a 1 trên ke vuông dạng trụ. Di chuyển ụ phay bên đến điểm a 2 và đọc số chỉ. Xoay ke vuông dạng trụ góc 180° và lặp lại kiểm theo cùng tr ì nh tự trên. Tính giá trị trung bình của các sai lệch xác định được. Tiếp đ ó thực hiện kiểm trong mặt phẳng ngang tại các điểm b 1 và b 2 . Nếu trục chính có thể khóa được, có thể lắp cảm biến dịch chuyển thẳng trên trục chính. Nếu trục chính không thể khóa được, cảm biến dịch chuyển thẳng phải được lắp trên một bộ phận cố định của máy. Đối tượng G17 Kiểm độ song song của đường tâm trục chính phay nằm ngang với trục Y: a) Trong mặt phẳng thẳng đứng YZ; b) Trong mặt phẳng nằm ngang XY. CHÚ THÍCH: Ch ỉ áp dụng th í ch hợp cho ụ phay có một đường tâm trục chính nằm ngang. Phép kiểm n à y kh ô ng áp d ụng cho các ụ phay có kết cấu dời chuyển được. Sơ đồ Dung sai Đối với a) và b): 0,03 cho chiều dài đo 300 Sai lệch đo được Dụng cụ đo Trục kiểm và cảm biến dịch chuyển thẳng Quan sát và tham chiếu TCVN 7011-1:2007 (ISO 230-1:1996) 5.4.2.2.3 Gắn một cảm bi ế n dịch chuyển thẳng vào ụ phay thẳng đứng và điều c h ỉ nh đầu d ò của cảm bi ế n dịch chuyển thẳng tiếp xúc với trục kiểm được lắp tr ê n trục chính phay nằm ngang, a) theo phương thẳng đứng, b) theo phương nằm ngang, tại vị trí gần nhất có thể với đầu m ú t trục chính. Ụ phay nằm ngang được khóa ở vị trí thấp. Xà ngang được khóa ở vị trí giữa, nếu c ó thể. Di chuyển ụ phay thẳng đứng (trục Y) cho chiều dài đo và ghi lại các chỉ thị. Ghi lại độ chênh lệch lớn nhất các giá trị đọc của cảm biến dịch chuyển thẳng. Phải thực hiện các phép kiểm tại vị trí trung bình của chuyển động quay trục chính cho cả a) và b). Đối tượng G18 Kiểm độ vuông góc giữa đường tâm quay của trục chính phay n ằ m ngang và chuyển động của trụ máy (trục X). CHÚ THÍCH: Chỉ áp dụng thích hợp cho ụ phay có một đường t â m trục chính nằm ngang. Phép kiểm này không áp dụng cho các ụ phay có kết cấu dời chuyển được. Sơ đồ Dung sai 0,03/500 1) Sai lệch đo được 1 ) Kho ả ng cách giữa hai đi ể m tiếp xúc đo Dụng cụ đo Thước kiểm thẳng, cảm biến dịch chuyển thẳng và cần giá đỡ Quan sát và tham chiếu TCVN 7011-1:2007 (ISO 230-1:1996) 5.5.1.2.3.2 Đặt một thước kiểm thẳng tại vị trí tâm bàn máy song song với chuyển động theo trục X của trụ máy trong mặt ph ẳ ng nằm ngang. Trụ máy được khóa tại vị trí giữa hành trình, nếu có thể. Ụ phay nằm ngang ở vị trí thấp và được khóa lại, nếu có thể. Ố ng mang và dẫn hướng trục chính hoặc đầu trượt ở vị trí 1/3 hành trình so với ụ phay nằm ngang. Lắp cần giá đỡ cùng với cảm biến dịch chuyển thẳng vào trục chính phay nằm ngang và điều c h ỉ nh đầu dò của cảm biến dịch chuyển thẳng chạm vào thước kiểm thẳng và ghi lại chỉ thị. Sau đó quay trục chính góc 180° và ghi lại chỉ thị mới. Ghi lại độ chênh lệch giữa hai giá trị đọc chia cho khoảng cách giữa hai điểm đo. 8 Kiểm gia công 8.1 Độ phẳng của mẫu kiểm thực hiện bởi phay phẳng Đối tượng M1 Phay bốn mẫu kiểm (mặt B) dọc theo trục X đối v ới các bàn máy có chiều dài đến 2000 mm. Đối với bàn máy có chiều dài lớn hơn 2000 mm, có thể sử dụng sáu (hoặc tám) m ẫ u kiểm như th ể hiện tr ê n sơ đồ. Sơ đồ CHÚ DẪ N: 1 mẫu kiểm I 1 là chiều dài của bàn máy; I 2 là khoảng cách giữa các mặt bi ê n của các mẫu kiểm được đ ặ t theo t hứ tự liên tiếp b 1 = h 1 = 150 b 2 = h 2 = 110 I 1 - I 2 = 600; hoặc I 1 - I 2 được xác định theo thỏa thuận giữa người sử dụng và nh à sản xuất Đi ề u kiện kiểm Việc gia c ô ng cắt gọt phải được thực hiện với một dao phay có g ắ n mảnh cắt được lắp trên trục chính phay thẳng đứng. Tất cả các điều kiện kiểm khác (chấ t l ượng và kích thư ớ c của dụng cụ cắt, tốc độ c ắ t, lượng chạy dao và chiều sâu cắt của dụng cụ, v ậ t liệu mẫu kiểm) phải d o nhà sản xu ấ t/nhà cung c ấ p quy định. T ấ t cả các mẫu kiểm phải có cùng độ cứng. Dung sai a) Độ phẳng của mặt B của từng mẫu kiểm: 0,015 b) Chiều cao h 1 của các khối phải là hằng số đối với một mẫu kiểm hoặc đối với: I 2 ≤ 2000 0,03 2000 <> I 2 ≤ 5000 0,05 5000 I 2 ≤ 10000 0,08 Sai lệch đo được Dụng cụ đo Thư ớ c kiểm thẳng và các căn m ẫ u hoặc cảm biến dịch chuyển thẳng và t ấ m kiểm, panm e Quan sát và tham chiếu TCVN 7011-1:2007 (ISO 230-1:1996) 3.1, 3.2.2, 4.1, 4.2, 5.3.2.1 và 5.4.1.2.2 Trước khi bắt đ ầ u phép kiểm: - đ ả m bảo rằng các mặt A l à phẳng; - định hướng (các) khối song song v ớ i chuyển động của bàn máy (trục X); Với d ao phay được lắp trên trục ch í nh phay, các dung sai được khuyến nghị như sau: 1) Độ đảo ≤ 0,02; 2) Độ đảo mặt đều ≤ 0,03. 8.2 Phay các mặt bên Đối tượng M2 Phay một trong các mặt b ê n của hai hoặc ba mẫu ki ể m được đ ặt trên bàn máy dọc theo trục X. Một mặt vuông góc với mặt B có thể được gia công với dụng cụ c ắ t (ụ phay) được dẫn hướng trên trụ máy b ê n ph ả i hoặc b ê n t rái. Phép kiểm được thực hiện nếu máy được lắp các trục chính yêu c ầ u. M2 l à một phép kiểm tiếp sau M1. Sơ đồ I 1 l à chiều d ài của bàn máy; I 2 l à khoảng cách giữa các mặt biên của các mẫu kiểm được đặt theo th ứ tự liên tiếp I 1 - I 2 = 600; hoặc I 1 - I 2 được xác định theo thỏa thuận giữa người sử dụng và nhà sản xuất Các kích thư ớ c danh nghĩa của mẫu kiểm tương tự như mẫu kiểm M1 Điều kiện kiểm Tất cả các điều kiện kiểm khác (chất lượng và kích thước của dụng cụ cắt, t ố c độ cắt, lượng chạy dao v à chiều sâu cắt của dụng cụ, vật liệu mẫu kiểm) phải do nhà sản xu ấ t/nhà cung cấp quy định. T ấ t c ả các m ẫ u kiểm ph ả i có cùng độ cứng. Dung sai Độ vuông góc giữa mặt bên C và mặt B Sa i lệch đ ộ vuông góc của t ấ t c ả c á c mẫu kiểm: trong giới hạn 0,02 đối với chiều dài đo 300 Sai lệch đo được Dụng cụ đo Ni vô chính xác Quan sát và tham chiếu TCVN 7011-1:2007 (ISO 230-1:199 6 ) 3.1 , 3.2.2, 4.1, 4.2, 5.3.2.1 và 5.4.1.2.2 Định hướng (các) khối song song với trục X. 9 Độ chính xác và khả năng lặp lại định vị của các trục điều khiển số 9.1 Các trục tịnh tiến Đối tượng P1 Kiểm đ ộ chính xác và kh ả năng lặp l ạ i của chuy ể n động trục X của trụ máy. Sơ đồ CH Ú D Ẫ N: 1 Đ ầ u laze 4 Thang đo 2 Giao thoa kế 5 Bộ đọc thang đo 3 Gương ph ả n xạ Dung sai Chiều dài đo Sai lệch đo được ≤ 500 ≤ 1000 ≤ 2000 Các tr ụ c đến 2000 mm Độ chính xác định vị theo hai chi ề u A 0,020 0,025 0 , 032 Khả n ă ng lặp lại định vị theo một chiều R ↑ hoặc R ↓ 0,008 0,010 0,013 Giá trị đảo chiều của trục B 0,010 0,013 0,016 Sai lệch định vị hệ thống theo hai chiều E 0,016 0,020 0,025 Phạm vi của sai lệch định vị trung bình theo hai chiều của tr ụ c M 0,010 0,013 0,016 Các trục l ớ n hơn 2000 mm Sai lệch định vị hệ thống theo hai chiều E 0,025 + 0,005 cho mỗi lượng chiều dài tăn g thêm 1000 Phạm vi của sai lệch định vị trung bình theo hai chi ề u của trục M 0,016+ 0,003 cho mỗi lượng chiều dài t ă ng thêm 1000 Giá trị đảo chiều của trục B 0,016+ 0,003 cho mỗi lượng chiều d ài tăn g th ê m 1000 Dụng cụ đo Thang đo chiều dài hoặc thiết bị đo laze Quan sát và tham chiếu ISO 230-2 Phép đo tương đối giữa vị trí dụng cụ cắt và v ị trí chi tiết gia c ô ng được mong đợi. Nếu sử dụng một thang đo chiều dài, nó phải được chỉnh đặt tr ê n bàn máy song song với trục X, bộ đọc thang đo ở đúng vị trí dụng cụ cắt. Nếu sử dụng thi ế t bị laze, gương phản xạ phải được c h ỉ nh đặt trên ụ phay thẳng đứng (vị trí d ụng cụ cắt) và giao thoa kế trên b à n máy. Liên quan đến các điều kiện kiểm, chương tr ì nh kiểm và tr ì nh bày kết quả, ph ả i tham chiếu theo c á c Đi ề u 3, 4 và 7 của ISO 230-2:2006. Đối tượng P2 Kiểm đ ộ chính xác và kh ả năng lặp l ạ i của chuy ể n động theo trục Y của bàn trượt và ụ phay thẳng đứng . Sơ đồ CH Ú D Ẫ N: 1 Đ ầ u laze 4 Thang đo 2 Giao thoa kế 5 Bộ đọc thang đo 3 Gương ph ả n xạ Dung sai Chiều dài đo Sai lệch đo được ≤ 500 ≤ 1000 ≤ 2000 Các tr ụ c đến 2000 mm Độ chính xác định vị theo hai chi ề u A 0,020 0,025 0 , 032 Khả n ă ng lặp lại định vị theo một chiều R↑ hoặc R ↓ 0,008 0,010 0,013 Giá trị đảo chiều của trục B 0,010 0,013 0,016 Sai lệch định vị hệ thống theo hai chiều E 0,016 0,020 0,025 Phạm vi của sai lệch định vị trung bình theo hai chiều của tr ụ c M 0,010 0,013 0,016 Các trục l ớ n hơn 2000 mm Sai lệch định vị hệ thống theo hai chiều E 0,025 + 0,005 cho mỗi lượng chiều dài tăn g thêm 1000 Phạm vi của sai lệch định vị trung bình theo hai chi ề u của trục M 0,016+ 0,003 cho mỗi lượng chiều dài t ă ng thêm 1000 Giá trị đảo chiều của trục B 0,016+ 0,003 cho mỗi lượng chiều d ài tăn g th ê m 1000 Dụng cụ đo Thang đo chiều dài hoặc thiết bị đo laze Quan sát và tham chiếu ISO 230-2 Phép đo tương đối giữa vị tr í d ụng cụ cắt và vị trí chi tiết gia công được mong đợi. Nếu sử dụng một thang đo chiều dài , nó ph ả i được ch ỉ nh đặt trên bàn má y song song với trục Y, bộ đọc thang đo ở đúng vị trí dụng cụ cắt. Nếu sử dụng thiết bị laze, gương ph ả n xạ phải được chỉnh đặt trên ụ phay thẳng đ ứ ng và giao thoa kế ở trên b à n máy hoặc trên phần kéo dài của b à n m á y. Liên quan đ ế n các điều kiện ki ể m, chương trình kiểm và trình bày kết quả, phải tham chiếu theo các Đi ề u 3, 4 và 7 của ISO 230-2:2006. Điểm b ắ t đầu đo phải được nói r õ . Đối tượng P3 Ki ể m độ chính xác và khả n ă ng lặp lại định vị của chuyển động theo trục Z của ụ phay thẳng đứng hoặc ống mang và d ẫ n hư ớ ng trục chính. Sơ đồ CHÚ D Ẫ N: 1 Đầu laze 2 Giao thoa kế 3 Gương phản xạ Dung sa i Chiều dài đo Sai lệch đo được ≤ 500 ≤ 1000 Các tr ụ c đến 2000 mm Độ chính xác định vị theo hai chi ề u A 0,020 0,025 Khả n ă ng lặp lại định vị theo một chiều R ↑ hoặc R ↓ 0,008 0,010 Giá trị đảo chiều của trục B 0,010 0 , 013 Sai lệch định vị hệ thống theo hai chiều E 0,016 0,020 Phạm vi của sai lệch định vị trung bình theo hai chiều của tr ụ c M 0,010 0,013 Dụng cụ đo Thang đo chiều dài hoặc thiết bị đo laze Quan sát và tham chiếu ISO 230-2 Phép đo tương đối giữa vị trí dụng cụ cắt và vị trí chi tiết gia công được mong đợi. Nếu sử dụng một thang đo chiều d à i, nó phải được ch ỉ nh đặt trên b à n máy song song với trục Z , bộ đọc thang đo ở đúng v ị tr í dụng cụ c ắ t. Nếu sử dụng thi ế t b ị laze, gương phản xạ phải được chỉnh đặt trên ụ phay thẳng đứng và giao thoa kế ở tr ê n bàn máy. Liên quan đến các điều kiện kiểm, chương tr ì nh kiểm và tr ì nh bày k ế t quả, phải tham chi ế u theo các Đi ề u 3, 4 và 7 của ISO 230-2:2006. Đối tượng P4 Kiểm đ ộ chính xác và kh ả năng lặp l ạ i của chuy ể n động theo trục W của ụ phay nằm ngang . Sơ đồ CH Ú D Ẫ N: 1 Đ ầ u laze 2 Giao thoa kế 3 Gương ph ả n xạ Dung sai Chiều dài đo Sai lệch đo được ≤ 500 ≤ 1000 ≤ 2000 Các tr ụ c đến 2000 mm Độ chính xác định vị theo hai chi ề u A 0,020 0,025 0 , 032 Khả n ă ng lặp lại định vị theo một chiều R ↑ hoặc R ↓ 0,008 0,010 0,013 Giá trị đảo chiều của trục B 0,010 0,013 0,016 Sai lệch định vị hệ thống theo hai chiều E 0,016 0,020 0,025 Phạm vi của sai lệch định vị trung bình theo hai chiều của tr ụ c M 0,010 0,013 0,016 Các trục l ớ n hơn 2000 mm Sai lệch định vị hệ thống theo hai chiều E 0,025 + 0,005 cho mỗi lượng chiều dài tăn g thêm 1000 Phạm vi của sai lệch định vị trung bình theo hai chi ề u của trục M 0,016+ 0,003 cho mỗi lượng chiều dài t ă ng thêm 1000 Giá trị đảo chiều của trục B 0,016+ 0,003 cho mỗi lượng chiều d ài tăn g th ê m 1000 Dụng cụ đo Thang đo chiều dài hoặc thiết bị đo laze Quan sát và tham chiếu ISO 230-2 Phép đo tương đối giữa vị tr í d ụng cụ cắt và vị trí chi tiết gia công được mong đợi. Nếu sử dụng một thang đo chiều dài , nó ph ả i được ch ỉ nh đặt trên bàn má y song song với trục Z , bộ đọc thang đo ở đúng vị trí dụng cụ cắt. Nếu sử dụng thiết bị laze, gương ph ả n xạ phải được chỉnh đặt trên ụ phay nằm ngang và giao thoa kế ở trên b à n máy . Liên quan đ ế n các điều kiện ki ể m, chương trình kiểm và trình bày kết quả, phải tham chiếu theo các Đi ề u 3, 4 và 7 của ISO 230-2:2006. Điểm b ắ t đầu đo phải được nói r õ . Đối tượng P5 Kiểm độ chính xác và khả năng lặp lại của chuyển động theo trục V của ụ phay nằm ngang hoặc ống mang và dẫn hư ớ ng trục chính. Sơ đồ CHÚ D Ẫ N: 1 Đầu laze 2 Giao thoa kế 3 Gương phản xạ Dung sa i Chiều dài đo Sai lệch đo được ≤ 500 ≤ 1000 Các tr ụ c đến 2000 mm Độ chính xác định vị theo hai chi ề u A 0,020 0,025 Khả n ă ng lặp lại định vị theo một chiều R ↑ hoặc R ↓ 0,008 0,010 Giá trị đảo chiều của trục B 0,010 0 , 013 Sai lệch định vị hệ thống theo hai chiều E 0,016 0,020 Phạm vi của sai lệch định vị trung bình theo hai chiều của tr ụ c M 0,010 0,013 Dụng cụ đo Thang đo chiều dài hoặc thiết bị đo laze Quan sát và tham chiếu ISO 230-2 Phép đo tương đối giữa vị trí dụng cụ cắt và vị trí chi tiết gia công được mong đợi. Nếu sử dụng một thang đo chiều dài, n ó phải được c h ỉ nh đặt tr ê n bàn máy song song với trục Y, bộ đọc thang đo ở đúng vị trí dụng cụ cắt. N ế u sử d ụng thiết bị laze, gương phản xạ phải được c h ỉ nh đặt trên ụ phay nằm ngang và giao thoa kế trên bàn máy. Liên quan đến các điều kiện kiểm, chương tr ì nh kiểm và tr ì nh bày kết quả , ph ả i tham chiếu theo các Đi ề u 3, 4 và 7 của ISO 230-2:2006. Đối tượng P6 Kiểm độ chính xác và kh ả năng lặp lại của chuyển động theo trục R của xà ngang khi được điều khiển số. Sơ đồ CH Ú D Ẫ N: 1 Đ ầ u laze 2 Giao thoa kế 3 Gương ph ả n xạ Dung sai Chiều dài đo Sai lệch đo được ≤ 500 ≤ 1000 ≤ 2000 Các tr ụ c đến 2000 mm Độ chính xác định vị theo hai chi ề u A 0,020 0,025 0 , 032 Khả n ă ng lặp lại định vị theo một chiều R ↑ hoặc R ↓ 0,008 0,010 0,013 Giá trị đảo chiều của trục B 0,010 0,013 0,016 Sai lệch định vị hệ thống theo hai chiều E 0,016 0,020 0,025 Phạm vi của sai lệch định vị trung bình theo hai chiều của tr ụ c M 0,010 0,013 0,016 Các trục l ớ n hơn 2000 mm Sai lệch định vị hệ thống theo hai chiều E 0,025 + 0,005 cho mỗi lượng chiều dài tăn g thêm 1000 Phạm vi của sai lệch định vị trung bình theo hai chi ề u của trục M 0,016+ 0,003 cho mỗi lượng chiều dài t ă ng thêm 1000 Giá trị đảo chiều của trục B 0,016+ 0,003 cho mỗi lượng chiều d ài tăn g th ê m 1000 Dụng cụ đo Thang đo chiều dài hoặc thiết bị đo laze Quan sát và tham chiếu ISO 230-2 Phép đo tương đối giữa vị trí dụng cụ cắt và vị trí chi tiết gia công được mong đợi. Nếu sử dụng một t hang đo chiều d à i, nó phải được ch ỉ nh đặt trên bàn máy song song với trục Z , bộ đ ọ c thang đo ở đúng v ị trí dụng cụ cắt. Nếu sử dụng thiết bị laze, gương phản xạ phải được c h ỉ nh đặt tr ê n ụ phay th ẳ ng đứng và giao thoa kế trên bàn máy. Liên quan đến các điều kiện ki ể m, chương tr ì nh kiểm và tr ì nh bày kết quả, ph ả i tham chiếu theo các Đi ề u 3, 4 v à 7 của ISO 230-2:2006 . 9.2 Các trục quay Đối tượng P7 Kiểm đ ộ chính xác và kh ả n ă ng lặp lại của chuy ể n đ ộng trục A của ụ phay thẳng đứng. Sơ đồ CHÚ DẪN: 1 Bàn phân độ ch í nh 2 Ống tự chuẩn trực 3 Gương phản xạ 4 Bộ nắn chùm tia Dung sa i (tính bằng giây cung) Góc đo Sai lệch đo được ≤ 90 ° ≤ 1 80 ° Độ chính xác định vị theo hai chi ề u A 12 16 Khả n ă ng lặp lại định vị theo một chiều R ↑ hoặc R ↓ 5 6 Sai lệch định vị hệ thống theo hai chiều E 10 13 Giá trị đảo chiều của trục B 6 8 Dụng cụ đo Đa giác với ống tự chuẩn trực hoặc bàn phân độ chính với gương và ống tự chuẩn trực hoặc bàn phân độ ch í nh với giao thoa kế góc Quan sát và tham chiếu ISO 230-2 Nếu sử dụng một b à n phân độ chính, chỉnh đặt nó trên ụ nghiêng sao cho trục quay của nó song song và gần với tr ụ c quay của ụ. Quay ụ theo một góc phân độ được [ a)] và sau đó quay bàn phân độ ngược lại [b) ] sao cho gương trở lại vị trí ban đ ầ u và kiểm sai lệch góc. Liên quan đến các điều kiện kiểm, chương tr ì nh kiểm và tr ì nh b à y k ế t quả, phải tham chiếu theo các Điều 3, 4 và 7 của ISO 230-2:2006. 10 Độ chính xác hình học của trục quay của các trục chính mang dụng cụ cắt Đối tượng R1 Trục quay chuyển động có sai số đối với trục chính mang dụng cụ cắt (C1): a) Chuy ể n động có sai số hướng k í nh (ERC); b) Chuyển động c ó sai số hướng trục (EZC); c) Chuyển động c ó sai s ố nghiêng (ETC). Sơ đồ CHÚ DẪN: 1 đến 5 các cảm bi ế n dịch chuy ể n thẳng (các đầu dò), (xem Quan sát và tham chiếu) Dung sai Sai lệch đo được tại phần trăm tốc độ lớn nhất 10 % 50 % 100 % a) Gi á trị chuyển động có sai số hướng kính tổng ERC 0,010 0,014 0,020 b) Chuyển động có sai số hướng trục EZC 0,010 0,014 0,020 c) Chuyển động c ó sai số nghiêng ETC 0 , 040/1000 0,060/1000 0,080/1000 N ế u tốc độ quay nh ỏ nhất lớn hơn 10 % t ố c độ quay lớn nhất thì trục chính nên được vận hành ở tốc độ quay nhỏ nhất. Dụng cụ đo Trục kiểm, các đầu dò không tiếp xúc và các dụng cụ đo góc; hoặc Hai quả c ầ u chính xác được định v ị hơi đồng tâm với đường trung bình trục chính và các đ ầ u d ò không ti ế p x ú c. Quan sát và tham chiếu TCVN 7011-7:2013 (ISO 230-7:2006) Phép kiểm này l à một phép kiểm trục ch í nh với hướng cảm bi ế n quay (5.4 của TCVN 7011-7:2013 (ISO 230-7:2006)). Sau khi thiết lập dụng cụ đo, trừ khi c ó thỏa thuận khác giữa nhà sản xu ất/ nhà cung c ấ p v à người sử dụng, trục chính được làm nóng tại tốc độ bằng 50 % tốc độ trục chính lớn nhất trong khoảng th ờ i gian là 10 min. Chuyể n động có sai số tổng được định nghĩa trong 3.2.4 của TCVN 7011-7:2013 (ISO 230-7:2006); giá trị chuyển động có sai số tổng được định nghĩa trong F.3.4 của TCVN 7011-7:2013 (ISO 230-7:2006). a) Giá tr ị chuyển động có sai s ố hướng kính tổng ERC (sử dụng các đầu dò 1 và 2) Thực hiện phép đo chuyển động có sai số hư ớ ng k í nh theo 5.4.2 của TCVN 7011-7:2013 (ISO 230-7:2006). Chuyển động c ó sai số hướng kính phải được đo tại v ị tr í gần nhất c ó thể so với đầu mút của trục chính. Với chuyển động có sai số hướng kính, ERC, phải đưa ra một đồ thị cực chuyển động có sai số tổng (3.3.1, TCVN 7011-7:2013 (ISO 230-7:2006)) với tâm đường tròn xác định theo phương pháp bình phương nhỏ nhất (3.4.3, TCVN 7011 - 7:2013 (ISO 230-7:2006)). b) Giá trị chuyển động có sai s ố hướng trục t ổ ng EZC (sử dụng đ ầ u dò 3) Phép đo chuyển động có sai số hướng trục tổng được mô tả trong 5.4.4 của TCVN 7011-7:2013 ( ISO 230-7:2006) Với chuyển động có sai s ố hướng trục EZC, phải đưa ra một đồ thị cực của chuyển động có sai số tổng (3.3.1, TCVN 7011-7:2013 ( ISO 230-7:2006)) với một tâm bi ể u đ ồ cực (P C ) (3.4.1, TCVN 7011-7:2013 (ISO 230-7:2006)). c) Giá trị chuyển động có sa i số nghiêng t ổ ng ETC (sử d ụng các đầu dò 1,2,4,5 ) Phép đo chuyển động có sai số nghiêng được mô tả trong 5.4.3 của TCVN 7011-7:2013 (ISO 230-7:2006). Chuyển động có sai số nghiêng cũng có thể được kiểm tra với hai đầu dò không ti ế p xúc ( xem 5.4.2.1 và 5 4.2.2 của TCVN 7011-7:2013 (ISO 230-7:2006)). Với chuyển động có sai s ố nghiêng ETC, phải đưa ra một đ ồ thị cực của chuyển động có sai s ố tổng (3.3.1, TCVN 7011-7:2013 (ISO 230-7:2006)) với một tâm biểu đồ cực (PC) ( 3.4.1, TCVN 7011-7:2013 (ISO 230-7:2006)). Đối với các phép kiểm này phải cung cấp các thông số sau: - Các vị trí hướng k í nh, hướng trục hoặc bề mặt tại đó thực hiện các phép đo; - Sự nhận dạng tất c ả các vật mẫu giả, bia và đồ gá sử dụng; - Vị trí thiết lập đo; - Vị trí của các bộ phận đ ị nh vị trí quay hoặc tịnh tiến kết nối với thiết bị khi kiểm; - G ó c ch ỉ phương của hướng cảm biến, ví d ụ , các góc theo chiều trục, gốc hướng k í nh hoặc trung gian khi thích hợp; - Tr ì nh bày các kết quả đo, v í dụ: gi á tr ị chu y ể n động có sai số, đồ thị c ự c, đồ thị theo thời gian, đồ thị phổ tần suất; - Tốc độ quay của trục ch í nh (bằng 0 đối với chuyển động c ó sai s ố tĩnh); - Khoảng thời gian t í nh bằng giây hoặc số vòng quay của trục chính; - Quy tr ì nh làm nóng máy hoặc d ừ ng máy phù hợp; - Đáp ứng tần số của thiết bị đo, t í nh bằng h é c hoặc số chu kỳ trên mỗi vòng quay, bao gồm các đặc tính đ ầ u ra của các mạch lọc điện tử. Trong trường hợp thiết b ị đo dạng kỹ thuật số, nói r õ độ phân giải dịch chuyển và tốc độ lấy mẫu; - Vòng cấu trúc, bao gồm vị trí và hướng của các cảm biến so với hộp trục chính từ đó chuyển động có sai số được báo cáo, các đối tượng cụ thể theo đó các đường trục của trục chính và các trục tọa độ chuẩn được định vị và các bộ phận kết n ố i các đối tượng này; - Thời gian và ngày đo; - Loại và t ì nh trạng hiệu chuẩn của tất cả các thiết bị đo; - Các điều kiện vận h à nh khác có thể ảnh hưởng đến phép đo, như nhiệt độ môi trường. THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] ISO 841:2001 Industrial automation systems and integration - Numerical con t ro l of machines - Coordinale system and motion nomenclature (Hệ thống tự động công nghiệp và t í ch hợp - Điều khiển số của máy - Hệ thống tọa độ và danh mục các chuyển động) 1) Hiện đã có TCVN 7011-2:2007 ( ISO 230-2:1997) Qui tắc kiểm máy công cụ - Ph ầ n 2: Xác định độ chính xác và khả năng lặp lại định vị của trục đi ề u khi ể n s ố .