3898/QĐ-BYT

Quyết định 3898/QĐ-BYT năm 2012 về "Hướng dẫn giám sát và phòng, chống bệnh viêm đường hô hấp cấp tính nặng do chủng mới của vi rút cornona" do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành BỘ Y TẾ ------- CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc --------------- Số: 3898/QĐ-BYT Hà Nội, ngày 12 tháng 10 năm 2012 QUYẾT ĐỊNH VỀ VIỆC BAN HÀNH “HƯỚNG DẪN GIÁM SÁT VÀ PHÒNG, CHỐNG BỆNH VIÊM ĐƯỜNG HÔ HẤP CẤP TÍNH NẶNG DO CHỦNG MỚI CỦA VI RÚT CORONA” BỘ TRƯỞNG BỘ Y TẾ Căn cứ Nghị định số 188/2007/NĐ-CP ngày 27/12/2007 của Chính phủ quy đ ị nh chức năn g , nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức Bộ Y tế; Căn cứ Nghị định số 22/2010/NĐ-CP ngày 09/3/2010 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung Điều 3 Nghị định số 188/2007/NĐ-CP ngày 27/12/2007 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức Bộ Y tế; Theo đề nghị của Cục trưởng Cục Y tế dự phòng - Bộ Y tế, QUYẾT ĐỊNH; Điều 1. Ban hành kèm theo Quyết định này “Hướng dẫn giám sát và phòn g , ch ống bệnh viêm đường hô hấp cấp tính nặng do chủng mới của vi rút corona”. Điều 2. " Hướng dẫn giám sát và phòng, chống bệnh viêm đường hô hấp cấp tính nặ ng do ch ủ ng mới c ủa vi rút corona" là tài liệu hướng dẫn được áp dụn g tron g các cơ s ở y tế dự phòng và các cơ sở khám, chữa bệnh Nhà nước và tư nhân trên toàn qu ố c. Điều 3. Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày ký, ban hành. Điều 4. Các ô ng , bà: Chánh Văn phòng Bộ; Chánh Thanh tra Bộ; Vụ trưởng , Cục trưởng , Tổn g Cục trưởng các Vụ, Cục, Tổng cục thuộc Bộ Y tế; Giám đốc Sở Y tế; Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương ; Thủ trưởng y tế các Bộ, n g ành; Thủ trưởng các đơn vị có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này./. Nơi nhận: - Như Điều 4; - BT. Nguyễn Thị Kim Tiến (đ ể báo cáo); - Các đồn g chí Thứ trưởng (đ ể bi ế t); - Các Viện VSDT/Past e ur; - Cổng TTĐT Bộ Y t ế ; - Lưu: VT, D P. KT. BỘ TRƯỞNG THỨ TRƯỞNG Nguyễn Thanh Long HƯỚNG DẪN GIÁM SÁT VÀ PHÒNG, CHỐNG BỆNH VIÊM ĐƯỜNG HÔ HẤP CẤP TÍNH NẶNG DO CHỦNG MỚI CỦA VI RÚT CORONA (Ban hành kèm theo Quyết định s ố 38 9 8/QĐ-BYT ngày 12/ 10/2012 c ủ a Bộ trưởng Bộ Y tế) I. ĐẶC ĐIỂM CHUNG Bệnh viêm đườ ng hô hấp cấp tính nặng do chủng mới của vi rút corona g ây ra là bệnh truyền nhiễm nhóm A. Đ ế n ngày 04/10/2012, Tổ chức Y tế thế gi ới thông báo đã ghi nhận 02 trường hợp mắc, trong đó có 1 người đã tử vong. Người mắc bệnh có triệu chứng viêm đường hô hấp cấp tính nặng, diễn biến cấp tính: sốt, ho, viêm ph ổ i nặng và nhanh chóng dẫn đến suy hô hấp cấp, có thể suy thận và có nguy cơ tử vong cao. Hiện nay Tổ chức Y tế thế giới và các quốc gia thành viên đang tiếp tục theo dõi, giám sát và thu thập các thông tin về dich tễ học, vi rút học cũng như bệnh học của bệnh này. II. HƯỚNG DẪN GIÁM SÁT 1. Địn h nghĩa trư ờ ng h ợ p bệnh trong giám sát 1.1. Trư ờ ng h ợ p bệnh giám sát (trư ờ ng h ợ p bệnh lâm sàng): - Là trườn g hợp nghi ngờ m ắ c bệnh có các dấu hiệu sau: + Sốt cao đột n g ột > 38°C; + Ho và + Có bi ể u hiện viêm ph ổ i hoặc suy hô hấp cấp tính nặn g (lâm sàn g hoặc chụp X-qua ng ). - Yếu tố dịch t ễ : Có tiền sử ở/đi/ đ ến từ vù ng có dịch hoặc tiếp xúc gần v ớ i bệnh nh â n mắc bệnh viêm đường hô hấp cấp tính nặ ng do chủng mới của vi rút corona trong vòng 10 n g ày trước khi khởi phát. - Khôn g hướn g đến các nguyên nhân khác. Tiếp xúc gần bao gồm: + N g ười trực tiếp chăm sóc; người sống/làm việc cùng phòng, cùng g ia đình với trường hợp bệnh (có thể hoặc xác đ ịn h). + Người ngồi gần bệnh nhân trên cùng chuyến xe/toa t à u/máy bay, ... hoặc có tiếp xúc trực tiếp với trườn g hợp bệnh trong bất c ứ hoàn cảnh nào. 1.2. Phân loại trường hợp bệnh: 1.2.1. Trường hợp bệnh có thể Là trường hợp bệnh lâm sàng có tiếp xúc gần với trường hợp bệnh xác định, nhưng chưa có kết quả xét nghiệm. 1.2.2. Trường hợp bệnh xác định Là trường hợp bệnh lâm sàng có xét nghiệm khẳng định dương tính với chủng mới của virut corona. 2. Định nghĩa ổ dịch 2.1. Ổ dịch: một nơi được gọi là ổ dịch khi ghi nhận 1 trường hợp bệnh xác định trở lên ở một địa điểm (thôn, xóm, đội/tổ dân phố/đơn vị…). 2.2. Ổ dịch chấm dứt: khi không ghi nhận trường hợp mắc mới trong vòng 21 ngày. 3. Nội dung giám sát Hiện tại chủng vi rút mới của corona chưa ghi nhận được tại nước ta; tuy nhiên kinh nghiệm từ phòng, chống dịch SARS, dịch cúm A(H1N1), khi các chủng vi rút mới có thể lây truyền dễ dàng từ người sang người thì dịch có thể xâm nhập tới nhiều quốc gia trên thế giới trong thời gian ngắn và lây truyền rộng rãi trong cộng đồng. Để đáp ứng hiệu quả với bệnh viêm đường hô hấp cấp tính nặng do chủng mới của vi rút corona, công tác giám sát và phòng, chống được chia theo các giai đoạn như sau: 3.1. Giai đoạn 1: Chưa có trường hợp bệnh Chưa ghi nhận trường hợp dương tính với chủng vi rút mới của vi rút corona tại Việt Nam. Yêu cầu của giai đoạn này là phát hiện sớm các trường hợp mắc bệnh viêm đường hô hấp cấp tính nặng đầu tiên do chủng mới của vi rút corona xâm nhập vào Việt Nam, xử lý triệt để, tránh lây lan ra cộng đồng. Phương cách giám sát trong giai đoạn này cụ thể như sau: Trong giai đoạn này cần giám sát, điều tra dịch tễ, lấy mẫu xét nghiệm tất cả các trường hợp bệnh thuộc diện giám sát. Giám sát tập trung chủ yếu tại các cửa khẩu quốc tế và đồng thời giám sát ca nội địa. 3.2. Giai đoạn 2: Xuất hiện các trường hợp bệnh xâm nhập Ghi nhận các trường hợp bệnh có liên quan dịch tễ với các vùng có dịch từ bên ngoài vào Việt Nam. Yêu cầu của giai đoạn này là phát hiện sớm các trường hợp bệnh đã xâm nhập, xử lý triệt để ổ dịch, tránh lây lan trong cộng đồng. Phương cách giám sát trong giai đoạn này cụ thể như sau: - Giám sát, điều tra dịch tễ, lấy mẫu xét nghiệm tất cả các trường hợp bệnh thuộc diện giám sát. - Giám sát, theo dõi tình trạng sức khoẻ của tất cả những người có tiếp xúc gần với trường hợp bệnh trong vòng 10 ngày kể từ lần tiếp xúc cuối cùng. 3.3. Giai đoạn 3: Dịch lây lan trong cộng đồng Ghi nhận các ổ dịch, các trườn g hợp bệnh có tiền s ử phơi nhiễm và m ắ c bệnh trong cộng đồng. Yêu cầu c ủ a g iai đoạn này là phát hiện sớm các trường hợp bệnh, xử lý triệt đ ể ổ dịch, hạn ch ế tối đa khả năng dịch lan rộng trong c ộ ng đồng. Phương cách gi ám sát tro ng giai đoạn này cụ th ể như sau: - Ở các địa phương chưa g hi nhận trường hợp bệnh: Giám sát, điều tra dịch t ễ , lấy m ẫ u xét ng hiệm tất cả các trường hợp bệnh thuộc diện giám sát. - Ở các ổ dịch đã được xác định: Giám sát, điều tra dịch tễ, lấy m ẫ u xét n g hiệm 3-5 trườn g h ợ p bệnh đầu tiên. - Điều tra dịch tễ, lấy m ẫ u xét nghiệm những bệnh nhân n h iễm trùng đường hô hấp cấp tính nặng nhập viện. Trong t ấ t cả các g iai đoạn của dịch, việc xét nghiệm các mẫu bệnh phẩm thuộc hệ thống giám sát cúm trọn g điểm quốc gia cần phải xét nghiệm thêm để xác định chủ ng mới của vi rút corona và phải duy trì liên tục nhằm theo dõi sự tiến triển của dịch và sự biến đổi của chủng vi rút mới này. 3.4. Thu thập, bảo qu ả n và vận chuy ể n bệnh ph ẩ m: Quy đ ị nh chi tiết tại Phụ lục 1 kèm theo. 3.5. Thông tin, báo cáo - Thực hiện thông tin, báo cáo theo quy định của Luật phòng, chống bệnh truyền nhiễm số 03/2007/QH12 ban hành ngày 26/11/2007; Thông tư số 48/2010/TT-BYT n g ày 31/12/2010 của Bộ Y tế hướng dẫn chế độ khai báo, thôn g tin, báo cáo bệnh truyền nhiễm và các văn bản khác về thông tin, báo cáo dịch bệnh. - Ở giai đoạn 1 và giai đoạn 2 : Lập danh sách, báo cáo tất c ả các trường hợp trong diện giám sát, tuy nhiên chỉ có nhữn g trường hợp bệnh xác định mới được tính là trường hợp m ắ c bệnh. - Ở giai đoạn 3: Lập danh sách, báo cáo tất cả các trường hợp tron g diện g iám sát, tuy nhiên những trường hợp bệnh có th ể và trường h ợ p bệnh xác định được tính là trường hợp m ắ c bệnh. - Báo cáo danh sách trườ ng hợp bệnh g iám sát theo mẫu 1. - Phiếu điều tra trường hợp bệnh theo mẫu 2. III. CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG BỆNH 1 . Biện pháp phòng bệnh không đặc hiệu - Tuyên truyền cho người dân về bệnh viêm đường hô hấp cấp tính và các biện pháp phòn g bệnh. - Tránh ti ế p xúc với người bị bệnh đường hô h ấ p c ấ p tính. Khi c ầ n thi ế t ph ả i ti ế p xúc với n g ười bệnh, phải đeo kh ẩ u trang y tế và gi ữ khoảng cách khi tiếp xúc. - Che miện g và mùi khi ho hoặc hắt hơi; tốt nhất bằng khăn vải hoặc khăn t ay khi ho hoặc h ắ t hơi đ ể làm g iảm phát tán các dịch tiết đường hô hấp, sau đó hủy hoặc g iặt sạch khăn n g ay. - Gi ữ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, tránh đưa tay lên m ắ t, m ũ i, miệ ng . - Thường xuyên súc họng bằng nước sát khuẩn miệng. - Tăn g cườn g thôn g khí nơi làm việc, nhà ở, trường học, cơ sở y tế, ... bằng cách mở các cửa ra vào và cửa sổ, hạn chế sử dụng điều hòa. - Tăn g cườn g sức khỏe bằng ăn uống, n g hỉ ngơi, sinh hoạt hợp lý, luyện tập th ể thao. - Nếu thấy có bi ể u hiện của bệnh viêm đường hô hấp cấp tính, phải thông báo ngay cho cơ s ở y tế gần nhất để được tư vấn, cách ly và điều trị kịp thời. 2. Biện p h áp phòng bệnh đặc hiệu Hiện nay chưa có biện pháp phòng bệnh đặc hiệu cho bệnh này. 3. Ki ể m dịch y tế biên gi ớ i Theo qu y định của Bộ trưởng Bộ Y tế về g iám sát, cách ly và xử lý y t ế t ạ i cửa kh ẩ u đối với các b ệ nh truyền nhiễm nhóm A. 4. Chuẩn bị đầy đủ về vật t ư , hóa chất d ự phòng khi dịch xảy ra. IV. CÁC BIỆN PHÁP CHỐNG DỊCH 1. Triển khai các hiện pháp nh ư phần III. 2. Thực hiện thêm các biện pháp sau: 2.1. Đối v ớ i người bệnh: - Cách ly, điều trị tại cơ sở y tế, hạn chế tối đa biến chứng, tử vong. Thời g ian cách ly đến khi hết h ẳ n các triệu chứng lâm sàng. - Sử dụn g khẩu tran g y tế đúng cách khi tiếp xúc với người khác để hạn ch ế lây truyền bệnh. - Điều trị bệnh nhân theo hướng dẫn c ủ a Bộ Y tế. - Xử lý t ử thi theo Thông tư số 02/2009/TT-BYT ngày 26/5/2009 của Bộ trưởng Bộ Y tế hướng dẫn vệ sinh tron g hoạt động mai táng và hoả táng. 2.2. Đối v ớ i người tiếp xúc gần - N g ười chăm sóc bệnh nhân phải đeo kh ẩ u trang y tế, kính đeo m ắ t, găng tay, mũ áo, ... tro ng quá trình tiếp xúc gần với người bệnh; rửa tay ngay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn khác sau m ỗ i lần tiếp xúc với người bệnh. - Hạn ch ế t ố i đ a việc ti ế p xúc với bệnh nhân và những người khác. - Lập danh sách những người tiếp xúc gần và theo dõi tình trạng sức khỏe trong vòn g 10 n g ày k ể từ khi tiếp xúc l ầ n cuối. Tư vấn cho người tiếp xúc về các dấu hiệu bệnh và các biện pháp phòng, chống để tự phòng bệnh, tự theo dõi, phát hiện sớm các triệu chứng c ủ a bệnh viêm đường hô hấp cấp tính. N ế u có xuất hiện các triệu chứng sốt, ho, đau họng, kh ó thở ... cần thông báo ngay cho cơ s ở y tế gần nhất đ ể được chẩn đoán, điều trị kịp thời. - Thực hiện tốt côn g tác vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay bằng xà phò ng diệt khuẩn sau khi h ắ t hơi, ho; sử dụng các thuốc sát khuẩn đường mũi họn g như: súc miện g bằn g nước sát khu ẩ n và các dung dịch sát khuẩn mũi họng khác. - Hạn chế đến nơi tụ họp đôn g người đ ề phòng lây bệnh cho người khác. 2.3. Đối v ớ i hộ gia đình - Thực hiện các biện pháp phòng bệnh như trong phần III mục 1. - Thường xuyên lau nền nhà, tay n ắ m cửa và bề mặt các đồ vật trong nhà bằn g các chất tẩy rửa thông thường như xà phòng và các dung dịch khử khuẩn khác. 2.4. Đối v ớ i cộng đồng, trư ờ ng học, xí nghiệp, công s ở. - Tri ể n khai các biện pháp phòng, chống dịch như đối với hộ gia đình - Biện pháp đóng cửa trường học, công sở, xí nghiệp, ... do Ban chỉ đạo phòn g chống dịch của tỉnh/thành phố quyết định dựa trên cơ sở tình hình dịch cụ th ể của từng nơi có cân nhắc tính hiệu quả làm giảm lây truyền bệnh tại cộng đồng và các ảnh hưởn g đến xã hội và kinh tế. Tùy theo di ễ n biến c ủ a bệnh viêm đường hô hấp cấp tính nặng do chủng mới c ủ a vi rút corona, hướng dẫn này s ẽ điều chỉnh cho phù hợp./. PHỤ LỤC 1 THU THẬP, BẢO QUẢN VÀ VẬN CHUYỂN BỆNH PHẨM 1 . M ẫ u bệnh ph ẩ m Bệnh phẩm nghi nhiễm chủng mới của vi rút corona phải được thu thập bởi các nh â n viên y t ế đã được tập huấn v ề an toàn sinh học. Bệnh phẩm thu thập bao g ồm: - Bệnh phẩm đườn g hô hấp: + Hỗn hợp dịch mũi họn g ; + Dịch súc họng; + Đờm; + Dịch hầu họng, dịcn phế quản, dịch phế nang; + T ổ chức phổi, phế quản, phế nang. - Huyết thanh: + Huyết thanh g iai đoạn cấp; + Huyết thanh g iai đoạn hồi phục (sau 10-14 ngày sau khi khởi bệnh). - Phân. - Các loại bệnh ph ẩ m khác: nước ti ể u, máu toàn phần. 2. Th ờ i điểm thu thập bệnh phẩm Loại bệnh ph ẩ m Th ờ i đi ể m thích h ợ p thu thập Bệnh ph ẩ m đườn g hô h ấ p trên (h ỗ n hợp dịch mũi họn g , tỵ hầu, dịch súc họ ng , đờm) Tại ngày 0 đến ngày 7 sau khi kh ở i bệnh Bệnh ph ẩ m đườn g hô hấp dưới (dịch phế qu ả n, phế na ng ...) Tại ngày 0 đến ngày 10 sau khi khởi bệnh Huyết thanh cấp Tại ngày 0 đến ngày 5 sau khi khởi bệnh (huyết thanh giai đoạn cấp) T ạ i ngày 7, 14, 28 hoặc 3 tháng sau khi khởi bệnh (huyết thanh giai đoạn hồi phục) Phân Tại ngày 7, 10, 14 khi xuất hiện tiêu chảy. T ổ chức ph ổ i, ph ế qu ả n, ph ế nan g Trong trường hợp có ch ỉ định 3. Phương pháp thu thập bệnh ph ẩ m 3.1 . Chu ẩ n bị dụng cụ - Tăm bôn g cán m ềm và cán cứng vô trùng. - Đè lư ỡ i. - Ố n g ly tâm hình chóp 15ml, ch ứ a 2-3 m l môi trường vận chuyển . - Lọ nh ự a (ốn g Falcon 50ml) hoặc túi nylon để đóng gói bệnh phẩm. - Bă ng, g ạc có t ẩ m chất sát trùn g . - Cồn sát trùn g , bút ghi ... - Quần áo b ả o hộ. - Kính bảo vệ mắt. - Găng tay. - Khẩu trang N95. - Bơm tiêm 10 ml, vô trù ng . - Ố ng nghiệm vô trùn g (không có chất chống đông). - Dây g aro, bôn g , cồn ... - Bình lạnh bảo quản mẫu. 3.2. Tiến hành 3.2.1. Sử dụng quần áo bảo hộ Trước khi lấy mẫu (mặc) Sau khi lấy mẫu (c ở i) Khẩu tra ng N95 Găn g tay - l ớ p thứ hai M ũ Áo Kính b ả o hộ Quần Quần Ủng Áo Kính bảo hộ Găng tay - lớp th ứ nh ấ t Mũ Găng - l ớ p thứ hai Kh ẩ u trang N95 Ủng Gă ng tay - l ớ p thứ nhất 3.2.2 . Kỹ thuật lấy bệnh phẩm a. Dịch ng oáy mũi v à họ ng ( sử dụng 02 tăm bôn g cho 02 loại bệnh phẩm) - Đưa tăm bôn g vào vùn g hầu họn g đ ể cho dịch họn g thấm ư ớ t đầu tăm bôn g , sau đó miết mạnh và xoay tròn tăm bông tại khu vực 2 amidan và thành sau họn g đ ể thu thập t ế bào nhi ễ m. - Y ê u cầu bệnh nh â n ngửa mặt khoảng 45°. Đưa tăm bôn g vào dọc theo s à n mũi tới khoan g mũi họn g , đ ể tăm bôn g cho thấm ướt dịch mũi sau đó xoay tròn, mi ế t mạnh vào thành mũi và rút ra từ từ. - Sau khi n g oáy họn g và n g oáy m ũi , 2 tăm bông chứa bệnh phẩm được chuy ể n vào môi trườn g b ả o qu ả n bệnh phẩm (đầu tăm bông phải nằm ngập trong môi trườn g vận chuy ể n). Đưa tăm bôn g vào tube có chứa 2-3 ml môi trường bảo qu ả n vi r ú t. b. Dịch súc họn g Bệnh nhân được súc họng với 10 ml dung dịch rửa (nước muối sinh lý). Dịch súc họn g được thu thập vào cốc hoặc đĩa petri và pha loãng theo tỷ lệ 1:2 tron g môi trườn g b ả o qu ả n vi rút. c. Dịch nội khí quản Bệnh nhân khi đan g thở máy, đã được đặt nộ i k hí quản. Dùng 1 ống hút dịch, đặt theo đườn g nội khí quản và dùng bơm tiêm hút dịch nội khí quản theo đườn g ống đã đặt. Cho dịch nội khí quản vào tube chứa môi trường bảo quản vi rút. d. Ph â n Sử dụn g dụn g cụ thu mẫu (thìa nhỏ) thu thập khoảng 2-3 g phân, cho vào t ube ch ứa , đó ng n ắ p ch ặ t. e. Lấy mẫu huyết thanh (máu) - Sử dụng b ơ m kim tiêm vô trù ng l ấ y 3-5ml máu tĩnh mạch, chuyển v à o tube ch ứ a, bảo qu ả n ở nhiệt độ 4° C tro ng vòn g 24 giờ . - Tách huyết thanh theo các bước sau: + Đón g chặt tube ch ứa máu, ly tâm 2.000 vòn g /phút tron g 8 phút. + Dùn g pip e t vô trùng , nhẹ nhàn g hút huyết thanh ở ph ầ n trên của tu b e chia đều ra 3 tube (1 tube đ ể làm xét n g hiệm, 1 tube g ửi nếu cần, 1 tube cất g iữ). + B ả o qu ả n n g ay ở -20° C hoặc âm sâu hơn, tránh quá tr ì nh đông tan bă ng nhiều lần làm giảm chất lượng của bệnh ph ẩ m. Lưu ý: - Ghi rõ tên, tuổi , địa chỉ, loại bệnh ph ẩ m, ngày lấy mẫu trên tube đựn g bệnh ph ẩ m - Các loại bệnh ph ẩ m thu thập tại đườn g h ô hấp dưới (d ịch phế quản, phế na ng , mà ng phổi) ph ả i được ph ố i hợp với các bác sỹ lâm sàng tron g quá trình thu thập m ẫ u bệnh ph ẩm. 3.2. 3. Khử trùng d ụng cụ và t ẩ y trùng khu vực lấy mẫu Toàn bộ tra ng phục b ả o hộ được cho vào 1 túi ni lôn g chuyên dụng dù ng cho rác th ả i y t ế có khả năn g chịu đ ược nhiệt đ ộ cao, cùn g v ớ i các dụng cụ b ẩ n (sử dụng găng tay và kh ẩ u tra ng mới). Buộc chặt và sấy ướt tại nhiệt độ 1 20°C/30 phút trước khi loại b ỏ cùng với rác thải y tế khác hoặc có thể đốt tại lò rác bệnh viện tuyến huyện. Rửa tay xà phòn g và t ẩ y trùn g bằng chloramin 0,1% toàn bộ các dụn g cụ và khu vực lấy mẫu; phích lạnh dùn g cho vận chuyển bệnh ph ẩ m đến phòn g x ét nghiệm. 4. Bảo quản, đóng gói và vận chuy ể n bệnh ph ẩ m t ớ i phòng x é t nghiệm 4.1. Bảo quản Bệnh ph ẩ m sau khi thu thập được chuy ể n đến phòn g xét n g hiệm trong thời gian ngắn nhất: - Bệnh phẩm được bảo quản tại 2-8° C , và chuy ể n t ớ i phòn g xét nghiệm trong vòng 24-72 giờ sau khi thu thập. - Bệnh phẩm được bảo quản ngay tại -70° C trong trườn g h ợ p thời g ian dự kiến chuyển đến phòng xét nghiệm chậm hơn 72 giờ sau khi thu thập. - Không bảo quản bệnh phẩm tại ngăn đá của t ủ lạnh hoặc -20° C . - Bệnh phẩm là huyết thanh có thể b ả o qu ả n tại 4° C tron g 1 tuần. 4.2. Đóng gói bệnh phẩm Bệnh ph ẩ m khi vận chuyển ph ả i được đóng gói k ỹ tro ng 3 l ớ p b ả o vệ, theo quy định c ủ a Tổ chức Y tế thế g iới. - Si ế t chặt n ắ p tube bệnh ph ẩ m, bọc n g oài bằng giấy para f ilm (n ế u có), bọc từn g tube bệnh p hẩ m b ằng giấy thấm. - Đưa tub e vào túi vận chuy ể n (hoặc lọ có l ắ p k í n). - Bọc ra ng oài các túi bện h ph ẩ m b ằng giấy thấm hoặc bô ng thấm nước có chứa ch ấ t t ẩ y trùn g (cloramine B ...), đặt g ói bệnh ph ẩ m vào túi n y lon thứ 2 , buộc chặt. - Các phiếu thu thập bệnh ph ẩ m được đóng gói chung vào túi nylon cuối cùng, buộc chặt, chuy ể n vào phích lạnh, b ê n ng oài có v ẽ các lo g o quy định c ủ a Tổ chức Y tế thế g iới (Io g o: bệnh ph ẩ m sinh học, không được lộn ngược ) khi vận chuyển. 4.3. Vận chuyển bệnh phẩm đến phòng xét nghiệm - Đơn vị tiếp nhận bệnh phẩm: + Phòng xét nghiệm Viện Vệ sinh dịch t ễ Trung ương tiếp nhận bệnh phẩm g ử i đến từ các tỉnh từ Quảng Ngãi trở ra. + Phòng xét nghiệm Viện Pasteur Tp. Hồ Chí Minh tiếp nhận bệnh phẩm g ửi đến từ các t ỉ nh từ Bình Định trở vào. - Thôn g báo cho phòng xét nghiệm ngày gửi và thời gian dự định bệnh ph ẩ m s ẽ tới phòn g xét nghiệm. - Bệnh ph ẩ m được vận chuy ể n tới phòng xét nghiệm bằng đường bộ hoặc đườ ng khôn g càn g sớm càng tốt. - Tuyệt đối tránh đ ể tube bệnh phẩm bị đ ỗ , v ỡ trong quá trình vận chuyển. - Khi bảo quản và vận chuyển bệnh ph ẩ m không nên dùng đá khô, vì C O 2 có th ể g ây ức chế vi rút và có thể bị nổ do tạo áp suất cao. - Nên bảo quản bệnh phẩm ở nhiệt độ 4° C khi vận chuyển tới phòng xét n g hiệm, tránh quá trình đông tan băng nhiều lần, làm giảm chất lượng của bệnh phẩm. Mẫu 1 Sở Y tế tỉnh/tp …………………….. Trung tâm YTDP ……………………. BÁO CÁO DANH SÁCH Trường hợp bệnh giám sát viêm đường hô hấp cấp tính nặng do chủng mới của vi rút corona STT Họ và tên Tuổi Địa chỉ nơi khởi phát Yếu tố dịch tễ: (*) Ngày khởi phát Ngày khám bệnh Xét nghiệm Kết quả điều trị Nam Nữ Số nhà Xóm, khu phố Xã Huyện Tỉnh Ngày lấy mẫu Kết quả Nơi điều trị Tình trạng Ngày ra viện 1 __/__/__ __/__/__ __/__/__ 2 __/__/__ __/__/__ __/__/__ 3 __/__/__ __/__/__ __/__/__ 4 __/__/__ __/__/__ __/__/__ 5 __/__/__ __/__/__ __/__/__ 6 __/__/__ __/__/__ __/__/__ 7 __/__/__ __/__/__ __/__/__ 8 __/__/__ __/__/__ __/__/__ 9 __/__/__ __/__/__ __/__/__ 10 __/__/__ __/__/__ __/__/__ (*) Yếu tố dịch tễ: 1 = Ở vùng có dịch trong vòn g 10 ng ày trước khi khởi phát; 2= Tiếp xúc gần trong gia đình; 3= tiếp xúc gần trong cơ quan; 4= tiếp xúc gần trên các phương tiện giao thôn g ; 9= Không biết Người làm báo cáo Ngày … tháng … năm 201 … Lãnh đạo đơn vị Mẫu 2 PHI Ế U ĐI Ề U TRA TRƯỜNG HỢP BỆNH GIÁM SÁT VIÊM ĐƯỜNG HÔ HẤP C Ấ P TÍNH N Ặ NG DO CHỦNG MỚI CỦA VI RÚT CORONA 1. Người báo cáo a. Tên người báo cáo: __________________ b. Ngày báo cáo; ____/___/201 ___ c. Tên đơn vị/Viện: _____________________ d. Điện thoại: __________________________ e. Email: ______________________ 2. Thông tin trường hợp bệnh a. Họ và tên bệnh nhân: _____________________ b. Ngày thán g năm sinh : ___/___/_____________ Tuổi (năm) ________________ c. Giới: 1 . Nam 2. Nữ d. Nghề nghiệp : ________________________________ 3. Địa ch ỉ n ơ i sinh số ng Số: ……………. Đường phố/Thôn ấp …………………. Phường/X ã: ………………………………………… Quận/huyện: ………………………….. T ỉ nh/Thành phố: …………………………………… Số điện thoại liên hệ …………………. 4. Địa chỉ nơi bệnh khởi phát : 1. Như trên 2. Khác, ghi rõ: ……………………….. ……………………………………………………………………………………………………………… 5. Ngày khởi phát: ___/___/201__ 6. Ngày được khám bệnh đ ầu tiên: ___/___/201__ 7. N ơ i đang điều trị __________________________________________________________ 8. Di ễ n bi ế n bệnh ( mô t ả ng ắ n gọn ): ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ 9. Các bi ể u hiện lâm sàng: a. Sốt đột ngột >38°c £ Có £ Không b. Ho: £ Có £ Không c. Khó th ở : £ Có £ Không d. Các triệu chứn g khác £ Có £ Không Cụ th ể ______________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ 10. Tiền sử mắc các bệnh m ạn tính và các bệnh k h ác có li ê n quan: ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ 11. Tiền sử dịch tễ : Tron g vòn g 10 ngày trước khi khởi phát bệnh nhân có a. Sốn g /đi/ đến vùn g xác đ ịnh c ó trường hợp m ắ c bệnh viêm đường hô hấp cấp tí nh nặng do chủng mới c ủ a vi rút corona không? £ Có £ Không £ Không biết Nếu có ghi rõ địa chỉ: ______________________________________________________ b. Chăm sóc trường hợp xác định, hoặc nghi ngờ m ắ c bệnh viêm đường hô hấp cấp tính nặn g do chủng mới của vi rút corona khôn g ? £ Có £ Không £ Không biết c. Sống, làm việc cùng trường hợp xác đ ịnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh viêm đường hô hấp cấp tính nặ ng do chủng mới c ủ a vi r út corona không? £ Có £ Không £ Không biết d . Ngồi gần trên cùng chuyến xe/ tà u/máy bay ... với trường hợp xác định hoặc n g hi ngờ mắc bệnh viêm đườn g hô hấp c ấ p tính nặng do chủng mới c ủ a vi rút corona không? £ Có £ Không £ Không biết e. Tiếp xúc trực tiếp với trường hợp xác định hoặc nghi ngờ m ắ c bệnh viêm đường hô hấp cấp tính nặn g do ch ủng mới của vi rút corona khô ng? £ Có £ Không £ Không biết f. Bệnh nhân có làm việc trong các cơ s ở y tế? £ Có £ Không £ Không biết g. Tiền s ử dịch tễ khác (nếu c ó, ghi r õ ) ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ 12. Thông tin điều trị a. Bệnh nhân có ph ả i th ở máy khôn g ? £ Có £ Không £ Không biết b. Bệnh nhân có ph ả i điều trị thuốc kháng virut không? £ Có £ Không £ Không biết Ngày bắt đầu ____/___/____ trong bao nhiêu ngày _______ c. Bệnh nhân có phải điều trị kháng sinh không? £ Có £ Không £ Không biết Ngày bắt đầu ____/___/____ trong bao nhiêu ngày _______ d. Các biến chứng trong quá trình bệnh? £ Có £ Không £ Không biết Nếu có, ghi cụ thể: __________________________________________________________ e. Các ghi chú hoặc quan sát khác: ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ 13. Thông tin xét nghiệm: a. Công thức m á u ( theo kết quả xét nghiệm đ ầu tiên sau khi nhập viện) Bạch cầu: ……… /mm 3 Hồng cầu: …….. /m m 3 Tiểu cầu: ……….. /mm 3 Hematocrit e : ……………… % b. Chụp X-quang: £ Có £ Không £ Không làm N ế u có, được chụp X-quan g ngày ___/___/201___ Mô tả kết quả _____________________________________________________________ c. Xét nghiệm vi sinh Bệnh phẩm đường hô hấp £ Dịch hầu họng Ngày lấy: ___/___/201__ Kết quả: _____________________ £ Dịch súc họng Ngày lấy: ___/___/201__ Kết quả: _____________________ £ Đờm Ngày lấy: ___/___/201__ Kết quả: _____________________ £ Dịch phế quản, phế nang Ngày lấy: ___/___/201__ Kết quả: _____________________ Huyết thanh £ Giai đoạn cấp Ngày lấy: ___/___/201__ Kết quả: _____________________ £ Giai đoạn hồi phục Ngày lấy: ___/___/201__ Kết quả: _____________________ Mẫu phân £ Phân Ngày lấy: ___/___/201__ Kết quả: _____________________ Bệnh phẩm khác £ Cụ thể _______________ Ngày lấy: ___/___/201__ Kết quả: _____________________ 14. Kết quả điều trị: £ Đang điều trị (Ghi rõ tình trạng hiện tại ______________________________________________________) £ Khỏi £ Di chứng (ghi rõ): _________________________________________________________ £ Không theo dõi được £ Khác (nặng xin về, chuyển viện, … ghi rõ): _____________________________________) £ Tử vong (Ngày tử vong: ___/___/___: Lý do tử vong _______________________________________) 15. Chẩn đoán cuối cùng £ Trường hợp bệnh lâm sàng £ Trường hợp bệnh có thể £ Trường hợp bệnh xác định £ Không phải coronavirus £ Khác, ghi rõ ______________________________________________________________ Điều tra viên Ngày ….. tháng ….. năm 201 … Lãnh đạo đơn vị Mẫu 3 PHIẾU LẤY MẪU BỆNH PHẤM HỘI CHỨNG VIÊM ĐƯỜNG HÔ HẤP CẤP TÍNH NẶNG Họ tên: …………………………………. Tuổi: __ __ Giới: £ Nam £ Nữ Bệnh viện: ……………………………… Khoa: …………………………………. Địa ch ỉ tại nơi bệnh khởi phát: S ố nhà: …………………………… Đường/Thôn ấp: ………………………………… Xã/phường: ………………………… Quận/huyện: ……………………………………………….. T ỉnh/TP: ……………………………………………………………………………………………….. Ngày khởi phát: __ __/ __ __ /201 __ Ngày thu thập bệnh phẩm __ __/ __ __ /201 __ Lần xét nghiệm thử £ Loại mẫu bệnh phẩm (đánh dấu vào các ô bệnh phẩm thích hợp): £ (1) Bệnh phẩm đường hô hấp: £ (1 ) Dịch hầu họng £ (2) Dịch súc họng £ (3) Đờm £ (4) Dịch phế quản, phế nang £ (5) Tổ chức phổi, phế quản, phế nang £ (2) Huyết thanh £ (1) Huyết thanh g iai đoạn cấp £ (2 ) Huyết thanh giai đoạn hồi phục £ (3) M ẫ u phân £ (4 ) B ệnh phẩm kh á c, cụ thể: ………………………………………………………………………. Bác sỹ yêu cầu xét nghiệm (ký, họ tên) Người lấy mẫu (ký, họ tên) Mẫu 4 VIỆN VSDT/PAS TEUR …………………. MÃ SỐ PHÒNG THÍ NGHIỆM: ………… PHI Ế U TRẢ LỜI K Ế T QUẢ XÉT NGHIỆM HỘI CH Ứ NG VIÊM ĐƯỜNG HÔ H Ấ P C Ấ P TÍNH N Ặ NG Họ tên: …………………………………. Tuổi: __ __ Giới: £ Nam £ Nữ Bệnh viện: ……………………………… Khoa: …………………………………. Địa ch ỉ tại nơi bệnh khởi phát: S ố nhà: …………………………… Đường/Thôn ấp: ……………… Xã/phường: ………………………… Quận/huyện: ……………………………………………….. T ỉnh/TP: ……………………………………………………………………………………………….. Ngày nhận được bệnh phẩm ____/ ____ /201 __ Loại bệnh phẩm nhận được: £ (1) Bệnh phẩm đường hô hấp: £ (1 ) Dịch hầu họng £ (2) Dịch súc họng £ (3) Đờm £ (4) Dịch phế quản, phế nang £ (5) Tổ chức phổi, phế quản, phế nang £ (2) Huyết thanh £ (1) Huyết thanh g iai đoạn cấp £ (2 ) Huyết thanh giai đoạn hồi phục £ (3) M ẫ u phân £ (4 ) B ệnh phẩm kh á c, cụ thể: ………………………………………………………………………. T ì nh trạn g bệnh phẩm: £ Tốt £ Không tốt Kỹ thuật xét nghiệm Loại bệnh ph ẩm Ngày xét nghiệm Kết quả __ __/ __ __/20 __ ……………………………. __ __/ __ __/20 __ ……………………………. __ __/ __ __/20 __ ……………………………. Kết luận: £ Âm tính £ Dương tính Đề nghị: ………………………………………………. Trưởng khoa Vi rút Ngày tháng năm 201 … Lãnh đạo đơn vị