TCVN9751:2014

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9751:2014 về Màng địa kỹ thuật polyetylen khối lượng riêng lớn (HDPE) - Phương pháp xác định các thuộc tính chịu kéo TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 9751:2014 MÀNG ĐỊA KỸ THUẬT POLYETYLEN KHỐI LƯỢNG RIÊNG LỚN (HDPE) - PHƯƠNG PHÁP X Á C ĐỊNH CÁC THUỘC TÍNH CHỊU KÉO High density polyethylene (HDPE) geomembranes - Method for determining of tensile properties Lời nói đầu TCVN 9751:2014 được xây dựng dựa trên cơ sở tiêu chuẩn ASTM D6693-04 Standard test method for determining tensile properties of nonreinforced Polyethylene and nonreinforced flexible Polypropylene geomembrane. TCVN 9751:2014 do Viện Vật liệu xây dựng - Bộ Xây dựng biên soạn, Bộ Xây dựng đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. MÀNG ĐỊA KỸ THUẬT POLYETYLEN KHỐI LƯỢNG RIÊNG LỚN (HDPE) - PHƯƠNG PHÁP X Á C ĐỊNH CÁC THUỘC TÍNH CHỊU KÉO High density polyethylene (HDPE) geomembranes - Method for determining of tensile properties 1 Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định các thuộc tính chịu kéo của màng địa kỹ thuật HDPE. 2 Tài liệu viện dẫn Các tài liệu sau đây là cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn. Đối với các tài liệu viện dẫn có ghi năm công bố thì áp dụng b ả n được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả bản sửa đổi, bổ sung (nếu có). TCVN 9748:2014, Màng địa kỹ thuật polyetylen khối lượng r iêng lớn (HDPE) - Yêu cầu kỹ thuật. TCVN 8220:2009, V ải địa kỹ thuật - Phương pháp xác định độ dày danh định. TCVN 9748:2014, Màng địa kỹ thuật polyetylen khối lượng riêng lớn (HDPE) - Phương pháp xác định độ dày của màng loại sần 3 Lấy mẫu và chu ẩ n bị mẫu thử 3.1 L ấ y mẻ mẫu Theo điều 6 trong TCVN 9748:2014 . 3.2 Số lượng và kích thư ớ c mẫu thử T ổ hợp mẫu thử tối thiểu phải gồm 10 miếng mẫu th ử 5 miếng mẫu thử tạo theo phương dọc của cuộn và 5 miếng mẫu tạo theo phương ngang của cuộn. Miếng mẫu thử có dạng hình mái chèo như Hình 1 và các thông số kích thước được quy định ở Bảng 1. Bảng 1 - Thông số kích thước của miếng mẫu thử Kích thư ớ c tính bằng milimet Các ký hiệu sử dụng Kích thước Sai số cho phép Chiều rộng phần eo của mẫu mái chèo (W) 6 ± 0,5 Chi ề u dài phần eo của mẫu mái chèo (L) 33 ± 0,5 Chi ề u dài phần làm việc ở điểm chảy ban đầu (GL Y ) 33 ± 0,5 Chiều dài phần làm việc ban đầu (GL B ) 50 ± 0,5 Chi ề u rộng của mẫu mái chèo (Wo) 19 ± 6,4 Chi ề u dài của mẫu mái chèo (Lo) 115 + 6,4; - 0,13 Chi ề u dài phần làm việc của mẫu thử (G) 25 ± 0,5 Khoảng cách giữa hai đ ầ u mái chèo (D) 65 ± 0,13 Bán kính góc lượn ngoài (Ro) 25 ± 1 Bán kính góc lượn trong (R) 14 ± 1 Hình 1 - Hình dạng mẫu thử 4 Thiết bị và dụng cụ Máy thử kéo, độ chính xác của tải trọng là ± 1%. Có thể thiết lập tốc độ kéo là 50 mm/min. Các phụ kiện của máy thử kéo bao g ồ m: Đ ầ u giữ cố định và đ ầ u giữ di chuyển: dùng để giữ các má kẹp. Bộ má kẹp: dùng để cố định mẫu, đồng thời loại bỏ sự lệch tâm của tải trọng khi truyền l ê n mẫu thử. Dụng cụ đo độ dày màng, theo TCVN 8220:2009 và theo TCVN 9748:2014 . Thước kẹp, có độ chính xác đến 0,01 mm. Dụng cụ tạo mẫu h ì nh mái chèo, dạng dao cắt bằng kim loại hình dạng mái chèo và có kích thước theo các thông số trên Bảng 1. 5 Cách tiến hành Đo chi ề u rộng miếng mẫu thử bằng thước kẹp lấy chính xác đến 0,01 mm. Đo độ dày của miếng mẫu thử, đối với màng địa kỹ thuật loại tr ơ n độ dày được xác định theo TCVN 8220:2009 và đối với màng địa kỹ thuật loại s ầ n độ dày được xác định theo TCVN 9748:2014 . Kẹp chặt miếng mẫu thử vào má kẹp với khoảng cách giữa hai má kẹp là 65 mm sao cho mẫu thử được kẹp phải đồng trục và sức căng phân bố đồng đều trên toàn bộ miếng mẫu thử. Thiết lập tốc độ kéo đối với m ẫ u thử là 50 mm/min. Ghi lại giá tr ị lực và độ giãn dài của miếng mẫu thử ở điểm chảy và thời điểm mẫu thử bị phá hủy. 6 Biểu th ị kết quả 6.1 Tải trọng kéo ở điểm ch ả y của miếng mẫu thử, ký hiệu ( S C ) tính bằng N/mm, được tính theo công thức (1): (1) trong đó: σ c : là giá trị lực đo được ở điểm chảy, Niu tơn. W : là chi ề u rộng phần eo ban đ ầ u nhỏ nhất của mẫu thử, mm. T ải trọng kéo ở đ i ểm chảy của mẫu thử là giá trị t ru ng b ình cộng tải trọng kéo ở đ i ểm chảy của t ừn g miến g mẫu th ử. 6.2 Tải trọng kéo kh i đ ứ t của miếng m ẫ u thử, ký hiệu ( S k ) tính bằng N/mm, được tính theo công thức (2): (2) trong đó: σ k : là gi á trị lực đo được của mẫu khi đ ứ t, Niu tơn. W : là chiều rộng phần eo ban đầu nhỏ nhất của mẫu thử, mm. Tải trọng kéo kh i đ ứ t của mẫu thử là giá tr ị trung b ì nh cộng tải trọng kéo khi đ ứ t của t ừn g miếng mẫu thử. 6.3 Độ dãn dài ở điểm chảy của miếng mẫu thử, ký hiệu ( E c ) tính bằng %, lấy chính xác đến 1 %, được tính theo công thức (3): (3) trong đó: G c : là chi ề u dài phần làm việc tại điểm chảy, mm. GL Y : là chi ề u dài phần làm việc ở điểm chảy ban đầu, G o = 33 (mm). Độ dãn dài ở đi ểm chảy của mẫu thử là giá trị trung bình cộng độ dãn dài ở điểm chảy của từng miếng mẫu thử. 6.4 Độ dãn dài khi đ ứ t của miếng mẫu thử, k ý hiệu ( E k ) tính bằng %, lấy chính xác đến 10 %, được tính theo công thức (4): (4) trong đó: G k : là chiều dà i phần làm việc tại thời điểm khi đ ứ t mẫu, mm. GL B : là chiều dài phần làm việc ban đầu, G o = 50 (mm). Độ dãn dài khi đ ứ t của mẫu thử là giá trị trung bình c ộ ng độ d ã n dài khi đ ứ t của từng miếng mẫu thử. 7 Báo cáo thử nghiệm Báo cáo thử nghiệm bao g ồ m các nội dung sau: - Cơ quan gửi mẫu; - Viện dẫn tiêu chuẩn này; - Tất cả các th ô ng tin có thể nhận biết được mẫu th ử; - Tên, số hiệu (nếu có) của thiết bị thử, - Các kết qu ả riêng lẻ, kết quả trung b ì nh, độ chính xác; - Ngày thử nghiệm, người thử nghiệm; - Nhận xét kết quả thử nghi ệ m; - Người thí nghiệm, ngư ờ i kiểm tra, thủ tr ưở ng đơn vị kiểm tra.