TCVN1989:1977

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 1989:1977 về Truyền động bánh răng trụ thân khai ăn khớp ngoài - Tính toán hình học TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 1989 : 1977 TRUYỀN ĐỘNG BÁNH RĂNG TRỤ THÂN KHAI ĂN KHỚP NGOÀI - TÍNH TOÁN HÌNH HỌC Cilindrcial involute external gear pairs - Calculation of geometry Lời nói đ ầ u TCVN 1989 : 1977 do Viện Thiết kế máy - Bộ Cơ khí và Luyện kim biên soạn, Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước (nay là Bộ Khoa học và Công nghệ) ban hành. Tiêu chuẩn này được chuyển đổi năm 2008 từ Tiêu chuẩn Việt Nam cùng số hiệu thành Tiêu chuẩn Quốc gia theo quy định tại khoản 1 Điều 69 của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và điểm a khoản 1 Điều 6 Nghị định số 127/2007/NĐ-CP ngày 1/8/2007 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật. TRUYỀN ĐỘNG BÁNH RĂNG TRỤ THÂN KHAI ĂN KHỚP NGOÀI - TÍNH TOÁN HÌNH HỌC Cilindrcial involute external gear pairs - Calculation of geometry Tiêu chuẩn này áp dụng cho bộ truyền bánh răng trụ thân khai, ăn khớp ngoài, được chế tạo theo prôfin gốc không vát đầu răng và vát đầu răng, có chiều dày răng danh nghĩa theo đường chia bằng chiều rộng rãnh răng, đường chia chia chiều cao làm việc của răng thành hai phần bằng nhau. Tiêu chuẩn quy định phương pháp tính các thông số hình học của bộ truyền cũng như các thông số hình học của các bánh răng được ghi trên bản vẽ chế tạo theo TCVN 1807 : 1976. 1. Quy định chung 1.1. Các tên gọi và ký hiệu dùng trong tiêu chuẩn này phù hợp với TCVN 2285 : 1978 và TCVN 2286 : 1978. 1.2. Tên các thông số được đưa vào bản vẽ chế tạo của các bánh răng phù hợp với TCVN 1807 : 1976. 1.3. Các chỉ số “ 1”, “ 2” trong ký hiệu của các thông số tương ứng với bánh răng chủ động và bị động trong bộ truyền. Các ký hiệu không ghi các chỉ số trên được dùng cho bánh răng bất kỳ trong bộ truyền. 1.4. Sơ đồ nguyên lý của quá trình tính toán hình học được quy định: 2. Tính các thông số hình học Bảng 1- Các số liệu ban đầu để tính Tên thông số Ký hiệu Số răng Bánh răng chủ động Z 1 Bánh răng bị động Z 2 Môđun (pháp) m Góc nghiêng b Prôfin gốc (trong) mặt pháp) Góc prôfin a Hệ số chiều cao đầu răng h* a Hệ số chiều cao làm việc của răng h* l Hệ số khe hở hướng tâm C * Đường biến thể (vát) đầu răng - Hệ số chiều cao biến thể đầu răng h*g Hệ số chiều sâu biến thể đầu răng Δ * Khoảng cách trục a w Hệ số dịch chỉnh Của bánh răng chủ động x 1 Của bánh răng bị động x 2 CHÚ THÍCH: 1. Khoảng cách trục a w được đưa vào bảng số liệu ban đầu nếu như trị số của nó cho trước; 2. Các hệ số dịch chỉnh x 1 , x 2 được đưa vào bảng số liệu ban đầu nếu như trị số của khoảng cách trục a w không cho trước. Khi prôfin gốc theo TCVN 1065 : 1971, các trị số x 1 , x 2 có thể chọn theo Phụ lục 2 và 3. Bảng 2 - Tính các thông số hình học cơ bản Tên thông số Ký hiệu Công thức tính và chỉ dẫn Tính các hệ số dịch chỉnh x 1 , x 2 khi cho trước khoảng cách trục a w 1. Khoảng cách trục tiêu chuẩn a Khi a = 20 o (theo TCVN 1065 : 1971 và TCVN 1804 : 1976) Các công thức đơn giản để tính x S , a t và góc ăn khớp đối với bộ truyền bánh răng trụ răng thẳng được xác định theo Bảng 1 của Phụ lục 1. 2. Góc prôfin a t 3. Góc ăn khớp a tw 4. Hệ số dịch chỉnh tổng x S 5. Hệ số dịch chỉnh Của bánh răng chủ động x 1 Khi prôfin gốc theo TCVN 1065 : 1971, việc phân x S = x 1 + x 2 thành các hệ số x 1 , x 2 được giới thiệu trong Phụ lục 2 và 3. Của bánh răng bị động x 2 Tính khoảng cách trục a w khi cho trước các hệ số dịch chỉnh x 1 , x 2 6. Hệ số dịch chỉnh tổng x S x S = x 1 + x 2 7. Góc prôfin a t Khi a = 20 o (theo TCVN 1065 : 1971 và TCVN 1804 : 1976) Các công thức đơn giản để tính a w , a t và góc ăn khớp của bộ truyền bánh răng trụ răng thẳng a w được xác định theo Bảng 1 của Phụ lục 1. 8. Góc ăn khớp a tw 9. Khoảng cách trục a w Tính đường kính của các bánh răng 10. Đường kính vòng chia Của bánh răng chủ động d 1 Của bánh răng bị động d 2 11. Tỷ số truyền u 12. Đường kính vòng lăn Của bánh răng chủ động d w1 Của bánh răng bị động d w2 13. Hệ số dịch chỉnh được dùng y 14. Hệ số dịch chỉnh cân bằng Δ y 15. Đường kính vòng đỉnh răng Của bánh răng chủ động d a1 d a1 = d 1 + 2 (h a * + x 1 - Δ y) m Trong trường hợp có lý do xác đáng cho phép thay đổi trị số đường kính Của bánh răng bị động d a2 d a2 = d 2 + 2 (h a * + x 2 - a y) m 16. Đường kính vòng đáy răng Của bánh răng chủ động d f1 d f1 = d 1 - 2 (h a * + C* - x 1 ) m Kích thước tham khảo Của bánh răng bị động d f2 d f2 = d 2 - 2 (h a * + C* - x 2 ) m Kích thước tham khảo CHÚ THÍCH: 1. Đối với bộ truyền bánh răng trụ răng thẳng b = 0 khi đó a = 0,5 (Z 1 + Z 2 ) m; a 1 = a ; d = Z m; 2. Khi a = a w , ta có a tw = a 1 ; x S = 0; d w = d; y = 0 và Δ y = 0; 3. Khi x S = 0 ta có a tw = a 1 ; a w = a; d w = d; y = 0 và Δ y = 0; 4. Chỉ dẫn về tính đường kính vòng đỉnh và vòng đáy răng của các bánh răng được gia công bằng dao xọc răng được cho trong Phụ lục 4. Bảng 3 Tính các kích thước, để kiểm tra vị trí tương quan của các prôfin răng khác phía Tên thông số Ký hiệu Công thức tính và chỉ dẫn 1. Góc prôfin tại điểm trên vòng tròn đồng tâm có đường kính d x = d + 2 xm dx Khi ≥ 1 nên lấy Zn ≥ 3 z + 2 xcosfi 2. Số răng tính toán trong khoảng pháp tuyến chung Znr Ở đây b b - theo Bảng 4 điều 11 Khoảng pháp tuyến chung 3. Khoảng pháp tuyến chung W W = [ n (Zn - 0,5) + 2xtg a + ZinV a t ] m. cos a Ở đây: Zn - trị số đã quy tròn của Z nr . Cần thỏa mãn điều kiện: r p <> r w <> r a Ở đây: r p - theo Bảng 4 điều 3; r w - bán kính cong của các prôfin răng khác phía tại các điểm xác định khoảng pháp tuyến chung: r w = 0,5. W. cos b b b b - theo Bảng 4 điều 11 r a - bán kính cong của prôfin răng tại điểm trên vòng đỉnh răng; r a - 0,5. da. sin a a Ở đây: a a - theo Bảng 4 điều 2 Nếu mép đỉnh răng được làm cùn. r a trong bất đẳng thức trên được thay bằng bán kính cong của prôfin răng tại điểm làm cùn r k r k = 0,5.dk. sin a k Ở đây: d k và a k - theo Bảng 4 điều 2 Khi có biến thể đầu răng. r k trong bất đẳng thức trên được thay bằng bán kính cong của prôfin răng tại điểm vát (biến thể) đầu răng r g Ở đây: r g - theo Bảng 4 điều 5. Nếu vế trái của bất đẳng thức không th ỏa mãn cần tăng trị số Zn và tính lại W. Nếu vế phải của bất đẳng thức không th ỏa mãn cần giảm trị số Zn và tính lại W. Khi tăng hoặc giảm số răng Zn đi một răng khoảng pháp tuyến chung W sẽ tăng hoặc giảm tương ứng một trị số bằng bước cơ sở P a , ở đây P a - theo Bảng 5 điều 5. Đối với bánh răng trụ răng nghiêng cần thỏa mã n thêm điều kiện: Ở đây b - chiều rộng vành răng. Khi a = 20 o , (TCVN 1065 : 1971, TCVN 1804 : 1976) công thức đơn giản để tính W được cho trong Bảng 2 của Phụ lục 1. Chiều dày răng theo dây cung cố định và chiều cao răng tới dây cung cố định 4. Chiều dày răng theo dây cung cố định Cần thỏa mãn điều kiện: r s > r p Ở đây: r s - bán kính cong của các prôfin răng khác phía tại các điểm xác định chiều dày răng theo dây cung cố định. Ở đây: d b - theo Bảng 4 điều 1; b b - theo Bảng 4 điều 11 r p - theo Bảng 4 điều 3. Khi có biến thể (vát) đầu răng cần thỏa mãn điều kiện: r s <> r g Ở đây: r g - theo Bảng 4 điều 5. Khi a = 20 o (theo TCVN 1065 : 1971 và TCVN 1804 : 1976). Công thức đơn giản để tính. và được cho trong Bảng 2 của Phụ lục 1. 5. Chiều cao răng tới dây cung cố định = 0,5 (d a - d - . tg a ) Chiều dày răng theo dây cung vòng tròn đồng tâm đường kính bất kỳ và chiều cao răng tới dây cung đó 6. Góc prôfin tại điểm trên vòng tròn đồng tâm có đường kính dy a y 7. Chiều dày răng theo cung vòng tròn có đường kính dy Sty 8. Góc nghiêng của răng trên mặt trụ đồng trục có đường kính dy b y 9. Chiều dày răng theo dây cung vòng tròn đồng tâm có đường kính dy 10. Chiều cao răng tới dây cung vòng tròn đồng tâm có đường kính dy Chiều dày pháp của răng 11. Chiều dày pháp của răng (chiều dày răng theo vòng chia trong mặt cắt pháp) Sn Kích thước theo con lăn (trụ hoặc bi) 12. Đường kính con lăn trụ hoặc bi D Khi a = 20 o có thể chọn D » 1,7 m 13. Góc prôfin tại điểm trên vòng tròn đồng tâm với bánh răng đi qua tâm con lăn trụ hoặc bi. a D 14. Đường kính vòng tròn đồng tâm với bánh răng đi qua tâm của con lăn trụ hoặc bi d D Cần th ỏa mãn điều kiện: r M <> r a Ở đây: r M - bán kính cong của các prôfin răng khác phía tại các điểm tiếp xúc của bề mặt con lăn trụ hoặc bi với bề mặt răng. r M = 0,5 (d b tg a D - Dcos b b ) Ở đây: d b - theo Bảng 4 điều 1 b b - theo Bảng 4 điều 11 Nếu mép đỉnh răng được làm cùn, trong bất đẳng thức trên được thay bằng bán kính cong của prôfin răng tại điểm làm cùn. r k = 0,5 d k sin a k Ở đây: d k và a k - theo Bảng 4 mục 2 Khi có biến thể (vát) đầu răng trong bất đẳng thức trên được thay bằng bán kính cong của prôfin răng tại điểm biến thể (vát) đầu răng Ở đây: r g - theo Bảng 4 điều 5 Kích thước theo con lăn (trụ hoặc bi) 15. Kích thước theo con lăn trụ hoặc bi của bánh răng trụ răng thẳng và nghiêng có số răng chẵn M = d D + D 16. Kích thước theo con lăn trụ hoặc bi của bánh răng trụ răng th ẳ ng có số răng lẻ M Cần th ỏa mãn điều kiện: d D + D > d a 17. Kích thước theo bi của bánh răng trụ răng nghiêng có số răng lẻ 18. Kích thước theo con lăn của bánh răng trụ răng nghiêng c ó số răng lẻ N Ở đây: l - Nghiệm của phương trình: Cần th ỏa mãn đ iều kiện: Bảng 4 Tính các kích thước để kiểm tra bề mặt danh nghĩa của răng Tên thông số Ký hiệu Công thức tính và chỉ dẫn Tính các kích thước để kiểm tra prôfin răng trên mặt mút 1. Đường kính cơ sở d b d b = dcos a t 2. Góc prôfin răng tại đ iểm trên vòng đ ỉnh a a Nếu mép đ ỉnh răng dược làm cùn, a a trong công thức trên dược thay bằng góc prôfin răng tại đ iểm trên vòng tròn đ i qua các mép làm cùn a k Ở dây d k - chọn theo kết cấu 3. Bán kính cong của prôfin làm việc của răng tại đ iểm dưới của răng Của bánh răng chủ đ ộng r pl r pl = a n sin a tw - 0,5 d b2 tg a a2 Công thức là đ úng nếu đ iểm trên của prôfin làm việc của bánh răng đ ối tiếp trùng với đ iểm của prôfin trên vòng đ ỉnh của nó. Nếu mép đ ỉnh răng đ ược làm cùn, a a 1 và a a 2 đ ược thay bằng a k1 và a k2 tương ứng. Của bánh răng bị đ ộng r p2 r p2 = a w sin a tw - 0,5 d b1 tg a a1 4. Góc khai triển của prôfin làm việc của răng tại đ iểm dưới n p Tính toán phụ khi biến thể (vát) dầu răng của prôfin gốc 5. Bán kính cong của prôfin răng tại đ iểm bắt đ ầu biến thể (vát) đ ầu răng r g 6. Góc khai triển của prôfin răng tương ứng với đ iểm bắt đ ầu biến thể (vát) đ ầu răng n g 7. Đường kính vòng tròn đ i qua đ iểm bắt đ ầu biến thể đ ầu răng d g 8. Góc của dường biến thể (vát) đ ầu răng của prôfin gốc trên mặt mút tại đ iểm bắt đ ầu biến thể a tM Công thức là đ úng nếu đ ường biến thể (vát) đ ầu răng của prôfin gốc là đ ường thẳng 9. Đường kính vòng cơ sở của đ ường thân khai ứng với đ ường biến thể (vát) đ ầu răng d bM d bM = d cos a tM 10. Chiều sâu của đ ường biến thể đ ầu răng của prôfin trong mặt mút Δ a t Nếu mép đ ỉnh răng đ ược làm cùn, d a đ ược thay bằng d k Tính kích thước đ ể kiểm tra đ ường tiếp xúc của bề mặt răng 11. Góc nghiêng cơ sở (góc nghiêng của răng trên vòng cơ sở) b b sin b b = sin b cos a Bảng 5 Tính các kích thước để kiểm tra vị trí tương quan của prôfin răng cùng phía Tên thông số Ký hiệu Công thức tính và chỉ dẫn 1. Bước cơ sở (bước ăn khớp) p a p a = p .m.cos a 2. Bước dọc p x 3. Bước vít (bước dường xoắn vít của răng) p z p z = z. p x Bảng 6 Kiểm tra điều kiện ăn khớp theo các chỉ tiêu hình học Tên thông số Ký hiệu Công thức tính và chỉ dẫn Kiểm tra không cắt chân răng 1. Hệ số dịch chỉnh nhỏ nhất x min Khi x ≥ x min sẽ không có hiện tượng cắt chân răng. Khi a = 20 o , (TCVN 1065 : 1971) cách đ ơn giản đ ể tính x min đ ược cho trong Bảng 3 của Phụ lục 1. Kiểm tra không chèn răng 2. Bán kính cong của prôfin răng tại điểm giới hạn r 1 Khi r 1 <> r p sẽ không có hiện tượng chèn răng. Ở đây: r p - theo Bảng 4, điều 3 Khi cắt chân răng r 1 <> Kiểm tra hệ số trùng khớp 3. Hệ số trùng khớp ngang (trong mặt cắt ngang) ɛ a Ở đây: a a1 , a a 2 - theo Bảng 4 điều 2 Công thức là đúng nếu không có hiện tượng chèn răng và điểm trên của prôfin làm việc của răng trùng với điểm của prôfin trên vòng đỉnh. Nếu mép đỉnh răng được làm cùn, a a1 ; a a 2 được thay bằng a k 1 ; a k 2 tương ứng, ở đây a k 1 ; a k 2 - theo Bảng 4 điều 2 Đối với bộ truyền bánh răng trụ răng thẳng: ɛ a ≥ 1,2 Đối với bộ truyền bánh răng trụ răng nghiêng: ɛ a ≥ 1,0 Khi a = 20 o , = 1 (TCVN 1065 : 1971 và TCVN 1804 : 1976) cách đơn giản để tính ɛ a của bộ truyền không điều chỉnh được cho trong Bảng 3 của Phụ lục 1. 4. Hệ số trùng khớp dọc ɛ b Ở đây: b w - chiều rộng vành răng p x - theo Bảng 5 điều 2 Cần đảm bảo ɛ b ≥ 1,0 5. Hệ số trùng khớp ɛ g ɛ g = ɛ a + ɛ b Tính toán phụ khi có biến thể đầu răng của prôfin gốc 6. Góc prôfin răng tại điểm bắt đầu biến thể (vát) đầu răng a g Ở đây: d b , d g - theo Bảng 4 điều 4 và 7 7. Thành phần của hệ số trùng khớp ngang được xác định bởi các phần của prôfin răng trong mặt cắt ngang trùng với các prôfin chính ɛ a M Kiểm tra chiều dày răng trên mặt đỉnh 8. Chiều dày răng trên mặt đỉnh S na S na ≥ 0,3 m khi vật liệu của các răng là đồng nhất S na ≥ 0,4 m khi mặt răng được làm chắc Khi a = 20 o và = 1, nếu không xét tới ảnh hưởng của việc làm cùn mép đỉnh răng, cách đơn giản để tính S na được cho trong Bảng 3 của Phụ lục 1 9. Các góc nghiêng của đường đỉnh răng b a Chú thích: 1. Khi a = 20 o , = 1 (theo TCVN 1065 : 1971 và TCVN 1805 : 1976) kiểm hệ số trùng khớp ngang và chiều dày răng trên mặt đỉnh được tiến hành theo Phụ lục 3. Cũng theo phụ lục này khi a = 20 o , - = 1 (theo TCVN 1065 : 1971 và TCVN 1084 : 1976) tiến hành kiểm không chèn rằng và kiểm không cắt chân răng; 2. Các chỉ dẫn phụ để kiểm tra không cắt chân răng và chèn răng của các bánh răng được gia công lần cuối bằng dao xọc răng được cho trong Phụ lục 4. PHỤ LỤC 1 Tính đơn giản các thông số hình học Tính một số thông số hình học cơ bản Bảng 1 Tên thông số Ký hiệu Công thức tính và chỉ dẫn Tính hệ số dịch chỉnh tổng x S khi cho trước khoảng cách trục a w 1. Hệ số dịch chỉnh được dùng y 2. Hệ số dịch chỉnh cân bằng Δ y Ở đây: B - Đại lượng phụ được xác định theo biểu đồ trên Hình 1 với A - Đại lượng phụ m - Đại lượng phụ được xác định theo đồ thị trên Hình 2. Nếu b = 0 thì m = 0 3. Hệ số dịch chỉnh tổng x S x S = y + Δ y Tính khoảng cách trục a khi cho R10 trước các hệ số dịch chỉnh x 1 và x 2 4. Hệ số dịch chỉnh tổng x S x S = x 1 + x 2 5. Hệ số dịch chỉnh cân bằng 5. Hệ số dịch chỉnh cân bằng Δ y Δ y Ở đây: D - Đại lượng phụ được xác định theo biểu đồ trên Hình 3 với inV g = + inV a C - Đại lượng phụ n - Đại lượng phụ được xác định theo đồ thị trên Hình 4. Nếu b = 0 thì n = 0. 6. Hệ số dịch chỉnh được dùng y y = x å - Δ y 7. Khoảng cách trục a w Tính góc ăn khớp của bộ truyền bánh răng trụ răng thẳng 8. Góc ăn khớp của bộ truyền bánh răng trụ răng thẳng a w Được xác định theo biểu đồ trên Hình 5 Ở đây: C - Đại lượng phụ 9. Góc prôfin a t Được xác định theo biểu đồ trên Hình 6. Nếu b = 0 thì a t = a Bảng 2 Tính một số kích thước để kiểm tra vị trí tương quan của các prôfin khác phía Tên thông số Ký hiệu Công thức tính và chỉ dẫn Tính khoảng pháp tuyến chung 1. Khoảng pháp tuyến chung W Ở đây: - thành phần của khoảng pháp tuyến chung, ứng với số răng nguyên Z T gần nhất với số răng Z k khi m = 1 Z k = K.Z K được xác định theo Bảng 5. Khi b = 0 thì: Z T = Z k = Z Trị số được xác định theo Bảng 6, khi = 1 , và trị số d a được xác định theo công thức trong Bảng 2 của tiêu chuẩn này, không cần kiểm điều kiện r p <> r w <> r a Ở đây: r p - theo Bảng 4, điều 3 của tiêu chuẩn này; r w , r a - theo Bảng 3, điều 1 của tiêu chuẩn này. Khi prôfin gốc theo TCVN 1065 : 1971 có biến thể (vát) đầu răng = 0,45, không cần kiểm tra điều kiện r w <> r g Ở đây: r g - theo Bảng 4 điều 5 của tiêu chuẩn này - thành phần của khoảng pháp tuyến chung, xuất hiện do ảnh hưởng của hiệu Z k - Z T , khi m = 1 Khi b = 0 thì = 0 - thành phần của khoảng pháp tuyến chung, xuất hiện do ảnh hưởng của hệ số dịch chỉnh, khi m = 1 = 0,6840. x Đối với bánh răng trụ răng nghiêng cần th ỏa mãn thêm điều kiện: Ở đây: b - chiều dài vành răng b b - theo Bảng 4, điều 11 của tiêu chuẩn này Tính chiều dài răng theo dây cung cố định và chiều cao răng tới dây cung cố định 2. Chiều dày răng theo dây cung cố định S Ở đây: - chiều dày răng theo dây cung cố định khi m = 1. Các trị số của được xác định theo Bảng 4. Với các trị số của theo Bảng 4 khi không cần kiểm tra điều kiện r s > r p Ở đây: r s - theo Bảng 3, điều 2 của tiêu chuẩn này r p - theo Bảng 4, điều 3 của tiêu chuẩn này Khi prôfin gốc theo TCVN 1065 : 1977 có thể biến thể (vát) đầu răng với = 0,45 và x > 0, không cần kiểm tra điều kiện r s > r g Ở đây: r g - theo Bảng 4, điều 5 của tiêu chuẩn này. 3. Chiều cao răng tới dây cung cố định = 0,5 (da - d) - . m Ở đây: - khoảng cách từ dây cung cố định đến vòng chia khi m = 1. Các trị số của được xác định theo Bảng 4. Bảng 3 Tính một số thông số hình học xác định chất lượng ăn khớp Tên thông số Ký hiệu Công thức tính và chỉ dẫn Tính hệ số dịch chỉnh nhỏ nhất 1. Hệ số dịch chỉnh nhỏ nhất x min Được xác định theo đồ thị trên Hình 7 Tính hệ số trùng khớp ngang của bộ truyền không dịch chỉnh 2. Hệ số trùng khớp ngang của bộ truyền không dịch chỉnh ɛ a ɛ a = ɛ a 1 + ɛ a 2 Ở đây: ɛ a 1 , ɛ a 2 - thành phần của hệ số trùng khớp của bộ truyền không dịch chỉnh đối với bánh răng chủ động và bị động ɛ a 1 , ɛ a 2 - được xác định theo đồ thị trên Hình 8 nếu các trị số của d a1 , d a2 được tính theo các công thức trong Bảng 2, điều 15 của tiêu chuẩn này và không xét tới ảnh hưởng của việc làm cùn mép đỉnh răng. Tính chiều dày răng trên mặt đỉnh 3. Chiều dày răng trên mặt đỉnh Ở đây: - chiều dày răng trên mặt đỉnh của bánh răng tương đương khi m = 1 - được xác định theo biểu đồ trên Hình 9 dựa trên số răng tương đương Z v : (được làm tròn tới số nguyên) Khi b = 0 thì Z v = Z Hình 1 Biểu đồ để xác định đại lượng phụ B khi cho trước khoảng cách trục a w ( a = 20 o , a w > a) với Ví dụ: Cho Z = 9; Z 2 = 26; m = 6 mm; b = 22 o ; a w = 118 mm Tính: Theo biểu đồ xác định được: B = 2,92 Hình 2 Đồ thị để xác định đại lượng phụ m phụ thuộc vào A và b ( a = 20 o ) với Ví dụ: Cho A = 20,97; b = 22 o Theo đồ thị xác định được m = 0,00040 Hình 3 Biểu đồ để xác định đại lượng phụ D khi cho trước hệ số dịch chỉnh tổng x å (khi a = 20 o , x å > 0) với inv g = Ví dụ: Cho Z 1 = 9; Z 2 = 26; m = 6 mm; b = 22 o ; x 1 = 0,587; x 2 = 0,300 Tính Theo biểu đồ xác định được D = 2,83 Hình 4 Đồ thị để xác định đại lượng n phụ thuộc vào C và b ( a = 20 o ) n với Ví dụ: Cho C = 23,49; b = 22 o Theo đồ thị xác định n = 0,00032 2Ớ*SỚ* ị 2ổ°fữ‘ Ị- 24* |. 23°5ỡ f Ị- 23 a 4ữ %* 23-30' X--24 a ro' 2S,Ỡ Hình 5 2 7°fO' ■40,0 -I 09,0 Jt" =-2ô‘2ữ‘ Hình 5 Biểu đồ xác định a w ­ phụ thuộc vào x å và Z 1 + Z 2 ( a = 20 o , x å > 0) Ví dụ: Cho Z 1 + Z 2 = 50; x å = 1,154 Tính Theo biểu đồ xác định được a w = 25 o 27’ Hình 6 Biểu đồ xác định a t phụ thuộc vào b ( a = 20 o ) Ví dụ: Cho b = 22 o Theo biểu đồ xác định được a t = 21 o 26’ Hình 7 Đồ thị để xác định x min phụ thuộc vào Z và b hoặc z min phụ thuộc vào x và b ( a = 20 o , = 1) (được làm tròn tới số nguyên lớn hơn) Ví dụ: Cho Z = 15; b = 0 Theo đồ thị xác định được x min = 0,12 Hình 8 Đồ thị để xác định ɛ a 1 và ɛ a 2 của bộ truyền không dịch chỉnh phụ thuộc vào Z và b ( a = 20 o , = 1) Ví dụ: Cho Z = 22; Z 2 = 55; b = 15 o Theo đồ thị xác định được: ứng với Z 1 và b ɛ a 1 = 0,76 ứng với Z 2 và b ɛ a 2 = 0,84 Hình 9 Biểu đồ xác định chiều dày răng trên mặt đỉnh của bánh răng tương đương khi m = 1 ( a = 20 o , = 1) - lượng thay đổi của đường kính đỉnh (đường kính này được tính trong Bảng 2 điều 13 của tiêu chuẩn này) khi m = 1 (khi d a giảm thì là dương, d 2 tăng thì là âm) VÍ DỤ: 1. Cho Z v = 13; x = 0,5; Trên phần phải và trái của biểu đồ ứng với Z v = 13 và x = 0,5 ta tìm được các điểm trên trục I và II, nối chúng với nhau bằng đường thẳng, sau đó ứng với ta tìm được ; 2. cho Z v = 13; x = 0,5; , dùng phần phải của biểu đồ ứng với Z v = 13, x = 0,5 ta tìm được Hình 10 Đồ thị để xác định l phụ thuộc vào Z và b D Ví dụ: Cho Z = 13; b D = 28 o 40’ Theo đồ thị xác định được l = 5°45’ Tính số chiều dày răng theo dây cung cố định và khoảng cách từ vòng chia tới dây cung đó h c khi m = 1 ( a = 20 o ) tg a Bảng 4 X x X - 0,50 1,0657 0,1940 - 0,12 1,3099 0,2384 0,26 1,5542 0,2828 - 0,49 1,0721 0,1951 - 0,11 1,3164 0,2396 0,27 1,5606 0,2840 - 0,48 1,0785 0,1963 - 0,10 1,3228 0,2408 0,28 1,5670 0,2852 - 0,47 1,0850 0,1975 - 0,09 1,3292 0,2419 0,29 1,5735 0,2864 - 0,46 1,0914 0,1986 - 0,08 1.3356 0,2431 0,30 1,5799 0,2875 - 0,45 1,0978 0,1998 - 0,07 1,3421 0,2443 0,31 1,5863 0,2887 - 0,44 1,1042 0,2010 - 0,06 1,3485 0,2454 0,32 1,5927 0,2899 - 0,43 1,1107 0,2021 - 0,05 1,3549 0,2466 0,33 1,5992 0,2918 - 0,42 1,1171 0,2033 - 0,04 1,3614 0,2478 0,34 1,6056 0,2922 - 0,41 1,1235 0,2045 - 0,03 1,3678 0,2490 0,35 1,6120 0,2934 - 0,40 1,1299 0,2057 - 0,02 1,3742 0,2501 0,36 1,6185 0,2945 - 0,39 1,1364 0,2068 - 0,01 1,3806 0,2513 0,37 1,6249 0,2957 - 0,38 1,1428 0,2080 0,00 1,3870 0,2524 0,38 1,6313 0,2969 - 0,37 1,1492 0,2092 0,01 1,3935 0,2536 0,39 1,6377 0,2981 - 036 1,1557 0,2103 0,02 1,3999 0,2548 0,40 1,6442 0,2992 - 0,35 1,1621 0,2115 0,03 1,4063 0,2559 0,41 1,6506 0,3004 - 0,34 1,1685 0,2127 0,04 1,4128 0,2571 0,42 1,6570 0,3016 - 0,33 1,1749 0,2138 0,05 1,4192 0,2583 0,43 1,6635 0,3027 - 0,32 1,1814 0,2150 0,06 1,4256 0,2594 0,44 1,6699 0,3039 - 0,31 1,1878 0,2162 0,07 1,4320 0,2606 0,45 1,6763 0,3051 - 0,30 1,1942 0,2174 0,08 1,4385 0,2618 0,46 1,6827 0,3062 - 0,29 1,2007 0,2185 0,09 1,4449 0,2630 0,47 1,6892 0,3074 - 0,28 1,2071 0,2199 0,10 1,4513 0,2641 0,48 1,6956 0,3086 - 0,27 1,2135 0,2209 0,11 1,4578 0,2653 0,49 1,7020 0,3098 - 0,26 1,2199 0,2220 0,12 1,4642 0,2665 0,50 1,7084 0,3109 - 0,25 1,2264 0,2232 0,13 1,4706 0,2676 0,51 1,7149 0,3121 - 0,24 1,2328 0,2244 0,14 1,4770 0,2688 0,52 1,7213 0,3132 - 0,23 1,2392 0,2255 0,15 1,4835 0,2700 0,53 1,7277 0,3144 - 0,22 1,2457 0,2267 0,16 1,4899 0,2711 0,54 1,7341 0,3156 - 0,21 1,2521 0,2279 0,17 1,4963 0,2723 0,55 1,7406 0,3168 - 0,20 1,2585 0,2291 0,18 1,5028 0,2735 0,56 1,7470 0,3179 - 0,19 1,2649 0,2302 0,19 1,5092 0,2747 0,57 1,7534 0,3191 - 0,18 1,2714 0,2314 0,20 1,5156 0,2758 0,58 1,7599 0,3203 - 0,17 1,2778 0,2326 0,21 1,5220 0,2770 0,59 1,7663 0,3214 - 0,16 1,2842 0,2337 0,22 1,5285 0,2782 0,60 1,7727 0,3226 - 0,15 1,2906 0,2349 0,23 1,5349 0,2793 0,61 1,7791 0,3238 - 0,14 1,2971 0,2361 0,24 1,5413 0,2805 0,62 1,7856 0,3249 - 0,13 1,3035 0,2372 0,25 1,5477 0,2817 0,63 1,7920 0,3261 0,64 1,7984 0,3273 0,77 1,8820 0,3425 0,90 1,9655 0,3577 0,65 1,8049 0,3284 0,78 1,8884 0,3436 0,91 1,9720 0,3589 0,66 1,8113 0,3296 0,79 1,8948 0,3448 0,92 1,9784 0,3600 0,67 1,8177 0,3308 0,80 1,9013 0,3460 0,93 1,9848 0,3612 0,68 1,8241 0,3319 0,81 1,9077 0,3472 0,94 1,9913 0,3624 0,69 1,8306 0,3331 0,82 1,9141 0,3483 0,95 1,9977 0,3635 0,70 1,8370 0,3343 0,83 1,9206 0,3495 0,96 2,0041 0,3647 0,71 1,8434 0,3355 0,84 1,9270 0,3507 0,97 2,0105 0,3659 0,72 1,8498 0,3366 0,85 1,9334 0,3518 0,98 2,0170 0,3671 0,73 1,8563 0,3378 0,86 1,9398 0,3530 0,99 2,0234 0,3682 0,74 1,8627 0,3390 0,87 1,9463 0,3542 1,00 2,0298 0,3694 0,75 1,8691 0,3401 0,88 1,9527 0,3554 0,76 1,8756 0,3413 0,89 1,9591 0,3565 Trị số của hệ số K ( a = 20 o ) Bảng 5 b K b K b K b K 8 o 00' 1,0283 11 o 20' 1,0578 14 o 40' 1,0991 18 o 00' 1,1538 8 o 10' 1,0295 11 o 30' 1,0596 14 o 50' 1,1015 18 o 10' 1,1569 8 o 20' 1,0308 11 o 40' 1,0614 15 o 00' 1,1039 18 o 20' 1,1600 8 o 30' 1,0321 11 o 50' 1,0632 15 o 10' 1,1064 18 o 30' 1,1632 8 o 40' 1,0334 12 o 00' 1,0651 15 o 20' 1,1089 18 o 40' 1,1664 8 o 50' 1,0347 12 o 10' 1,0670 15 o 30' 1,1114 18 o 50' 1,1697 9 o 00' 1,0360 12 o 20' 1,0689 15 o 40' 1,1140 19 o 00' 1,1730 9 o 10' 1,0374 12 o 30' 1,0708 15 o 50' 1,1166 19 o 10' 1,1764 9 o 20' 1,0388 12 o 40' 1,0728 16 o 00' 1,1192 19 o 20' 1,1798 9 o 30' 1,0402 12 o 50' 1,0748 16 o 10' 1,1219 19 o 30' 1,1832 9 o 40' 1,0417 13 o 00' 1,0769 16 o 20' 1,1246 19 o 40' 1,1867 9 o 50' 0,0432 13 o 10' 1,0790 16 o 30' 1,1274 19 o 50' 1,1902 10 o 00' 1,0447 13 o 20' 1,0811 16 o 40' 1.1302 20 o 00' 1,1938 10 o 10' 1,0462 13 o 30' 1,0832 16 o 50' 1,1330 20 o 10' 1,1974 10 o 20' 1,0478 13 o 40' 1,0854 17 o 00' 1,1358 20 o 20' 1,2010 10 o 30' 1,0494 13 o 50' 1,0876 17 o 10' 1,1387 20 o 30' 1,2047 10 o 40' 1,0510 14 o 00' 1,0898 17 o 20' 1,1416 20 o 40' 1,2085 10 o 50' 1,0527 14 o 10' 1,0921 17 o 30' 1,1446 20 o 50' 1,2123 11 o 00' 1,0544 14 o 20' 1,0944 17 o 40' 1,1476 21 o 00' 1,2161 11 o 10' 1,0561 14 o 30' 1,0967 17 o 50' 1,1507 21 o 10' 1,2200 21 o 20' 1,2239 26 o 10' 1,3579 30 o 50' 1,5404 35 o 30' 1,7884 21 o 30' 1,2279 26 o 20' 1,3652 31 o 00' 1,5479 35 o 40' 1,7989 21 o 40' 1,2319 26 o 30' 1,3708 31 o 10' 1,5556 35 o 50' 1,8095 21 o 50' 1,2360 26 o 40' 1,3765 31 o 20' 1,5633 36 o 00' 1,8201 22 o 00' 1,2401 26 o 50' 1,3822 31 o 30' 1,5712 36 o 10' 1,8309 22 o 10' 1,2442 27 o 00' 1,3880 31 o 40' 1,5791 36 o 20' 1,8419 22 o 20' 1,2484 27 o 10' 1,3938 31 o 50' 1,5871 36 o 30' 1,8529 22 o 30' 1,2527 27 o 20' 1,3997 32 o 00' 1,5952 36 o 40' 1,8641 22 o 40' 1,2570 27 o 30' 1,4057 32 o 10' 1,6033 36 o 50' 1,8754 22 o 50' 1,2614 27 o 40' 1,4117 32 o 20' 1,6116 37 o 00' 1,8869 23 o 00' 1,2658 27 o 50' 1,4178 32 o 30' 1,6200 37 o 10' 1,9985 23 o 10' 1,2702 28 o 00' 1,4240 32 o 40' 1,6285 37 o 20' 1,9102 23 o 20' 1,2747 28 o 10' 1,4303 32 o 50' 1,6371 37 o 30' 1,9221 23 o 30' 1,2793 28 o 20' 1,4366 33 o 00' 1,6457 37 o 40' 1,9341 23 o 40' 1,2839 28 o 30' 1,4429 33 o 10' 1,6545 37 o 50' 1,9463 23 o 50' 1,2886 28 o 40' 1,4494 33 o 20' 1,6634 38 o 00' 1,9586 24 o 00' 1,2933 28 o 50' 1,4559 33 o 30' 1,6723 38 o 10' 1,9710 24 o 10' 1,2980 29 o 00' 1,4626 33 o 40' 1,6814 38 o 20' 1,9863 24 o 20' 1,3029 29 o 10' 1,4693 33 o 50' 1,6906 38 o 30' 1,9963 24 o 30' 1,3078 29 o 20' 1,4760 34 o 00' 1,6999 38 o 40' 2,0093 24 o 40' 1,3127 29 o 30' 1,4828 34 o 10' 1,7092 38 o 50' 2,0224 24 o 50' 1,3177 29 o 40' 1,4897 34 o 20' 1,7188 39 o 00' 2,0355 25 o 00' 1,3227 29 o 50' 1,4967 34 o 30' 1,7284 39 o 10' 2,0490 25 o 10' 1,3278 30 o 00' 1,5038 34 o 40' 1,7381 39 o 20' 2,0626 25 o 20' 1,3330 30 o 10' 1,5109 34 o 50' 1,7479 39 o 30' 2,0764 25 o 30' 1,3382 30 o 20' 1,5182 35 o 00 1,7579 39 o 40' 2,0902 25 o 40' 1,3435 30 o 30' 1,5255 35 o 10' 1,7680 39 o 50' 2,1043 25 o 50' 1,3488 30 o 40' 1,5329 35 o 20' 1,7782 40 o 00' 2,1185 26 o 00' 1,3542 PHỤ LỤC 2 Chọn hệ số dịch chỉnh Phụ lục này được giới thiệ u áp dụng cho các bánh răng có prôfin gốc theo TCVN 1065 : 1971. Phụ lục này không áp dụng cho các bộ truyền động có những yêu cầu đặc biệt (bộ truyền trong máy và cơ cấu của sản xuất hàng loạt lớn và hàng khối, các bộ truyền đặc biệt có yêu cầu về khả năng chịu tải lớn nhất có thể có được so với kích thước, các bộ truyền trong các xích động học đặc biệt) Hệ số dịch chỉnh của bộ truyền bánh răng trụ răng thẳng được chọn theo Bảng 1, của bộ truyền bánh răng trụ răng nghiêng và chữ V - theo Bảng 2. Khi đường kính đỉnh răng được tính theo công thức trong Bảng 2 mục 15 của tiêu chuẩn này, không cần kiểm tra điều kiện ăn khớp theo các chỉ tiêu đã nêu trong Bảng 6 của tiêu chuẩn, trù việc kiểm chiều dày răng trên mặt đỉnh S ha khi x 1 = x 2 = 0,5 và Z < 18="" cũng="" như="" việc="" kiểm="" trị="" số="" khi="" biến="" thể="" (vát)="" đầu="" răng="" và=""> 1 = x 2 = 0,5. Chọn các hệ số dịch chỉnh x 1 , x 2 khi biết x å đối với bộ truyền bánh răng trụ răng thẳng được nêu trong Bảng 3, đối với bộ truyền bánh răng trụ răng nghiêng và chữ V - Bảng 4. Khi đường kính đỉnh răng được tính theo công thức trong Bảng 2, mục 13 của tiêu chuẩn này, không cần kiểm tra điều kiện cắt chân răng theo các chỉ tiêu đã nêu trong Bảng 6 của tiêu chuẩn. Bảng 1 Hệ số dịch chỉnh của các bánh răng của bộ truyền bánh răng trụ răng thẳng Hệ số dịch chỉnh Phạm vi sử dụng x 1 x 2 0 0 Cho trước khoảng cách trục a w = 0,5(Z 1 +Z 2 ).m Bộ truyền động học Z 1 ≥ 17 0,3 - 0,3 hoặc không cho 12 £ Z 1 £ 16 và Z 2 ≥ 17 0 0 Cho trước khoảng cách trục a w = 0,5(Z 1 +Z 2 ).m Bộ truyền động học Z 1 ≥ 21 0,3 - 0,3 14 £ Z 1 £ 20 và u ≥ 3,5 0 0 Không cho trước khoảng cách trục a w Z 1 > 30 Z 1 > 20 nếu có biến thể răng - theo TCVN 1065 - 71 0,5 - 0,5 10 £ Z 1 <> Trong giới hạn 10 £ Z 1 £ 16 trị số giới hạn dưới của Z 1 được xác định theo đồ thị trên hình vẽ 0 0 Cho trước khoảng cách trục a w = hoặc không cho Bộ truyền động học Z 1 ≥ Z min Z min được xác định theo Bảng 5 Z 1 ≥ Z 1min nhưng không nhỏ hơn 10 và Z 2 ≥ Z 2min được xác định theo đồ thị trên Hình 8 của Phụ lục 1 tương ứng với x = x 1 = 0,3 và x = x 2 = - 0,3 |0,3| |-0,3| Bộ truyền động học Z1 ≥ Z min + 2 nhưng không nhỏ hơn 10 và u ≥ 3,5 Z min được xác định theo đồ thị trên Hình 8 của Phụ lục 1 khi x = x 1 = 0,3; không áp dụng cho bộ truyền khi mà độ cứng mặt răng của bánh răng bị động đến HB 320, độ cứng bánh răng chủ động vượt quá độ cứng bánh răng bị động HB 70. Bảng 3 Phân hệ số dịch chỉnh tổng x å của bộ truyền bánh răng trụ răng thẳng thành các hệ số dịch chỉnh thành phần x 1 , x 2 Hệ số dịch chỉnh tổng x å Hệ số dịch chỉnh thành phần Phạm vi sử dụng x 1 x 2 0 <> å <> 0 <> å <> x å 0 Bộ truyền động học Z 1 ≥ Z min nhưng không nhỏ hơn 10 và Z 2 ≥ 17 Z min được xác định theo đồ thị trên Hình 7 của Phụ lục 1 khi x = x 1 = x å Bộ truyền truyền lực Z 1 > Z 1min + 2 và Z 2 ≥ 21 Z 1min được xác định theo đồ thị trên Hình 7 của Phụ lục 1 khi x = x 1 = x å 0,5 <> å <> 0,5 x å - 0,5 Bộ truyền động học Z 1 ≥ 10 và Z 2 ≥ Z min Z min được xác định theo đồ thị trên Hình 7 của Phụ lục 1 khi x = x 2 = x å - 0,5 Bộ truyền truyền lực Z 1 ≥ 11 và Z 2 ≥ Z 2min + 2 Z 2min được xác định theo đồ thị trên Hình 7 của Phụ lục 1 khi x = x 2 = x å - 0,5 CHÚ THÍCH: 1. Với khoảng cách trục đã cho a w , trị số yêu cầu của hệ số dịch chỉnh tổng x å có thể có được do thay đổi số răng Z 1 , Z 2 nếu như cho phép có sự thay đổi này; 2. Khi 0,3 <> å < 0,7="" và="" u="">< 2="" vận="" tốc="" trượt="" lớn="" nhất="" trong="" ăn="" khớp="" sẽ="" lớn="" hơn="" so="" với=""> truyền không dịch chỉnh; 3. Khi U= 1 nên dùng x 1 = x 2 = 0,5x å . Bảng 4 Phân hệ số dịch chỉnh tổng x å của bộ truyền bánh răng trụ răng nghiêng và chữ V thành các hệ số dịch chỉnh thành phần x 1 , x 2 Hệ số dịch chỉnh tổng x å Hệ số dịch chỉnh thành phần Phạm vi sử dụng x1 x2 0 <> å £ 0,5 x å 0 Bộ truyền động học Z 1 ≥ Z 1min nhưng không nhỏ hơn 10 và Z 2 ≥ Z 2min Z 1min được xác định theo đồ thị trên Hình 7 của Phụ lục 1 khi x = x 1 = x å Z 2min được xác định theo Bảng 5 Bộ truyền động học Z 1 ≥ Z 1min + 2 nhưng không nhỏ hơn 10 và Z 2 ≥ Z 2min + 2 Z 1min được xác định theo đồ thị trên Hình 7 của Phụ lục 1 khi x = x 1 = x å Z 2min được xác định theo Bảng 5 Không áp dụng cho bộ truyền khi mà độ cứng mặt răng của bánh răng bị động đến HB 320, độ cứng mặt răng của bánh răng chủ động vượt quá độ cứng mặt răng của bánh răng bị động trị số HB 70 CHÚ THÍCH: 1. Với khoảng cách trục đã cho a w , trị số yêu cầu của hệ số dịch chỉnh tổng x å có thể có được do thay đổi số răng Z 1 , Z 2 nếu như cho phép có sự thay đổi này; 2. Khi x å > 0,3 và u < 2="" vận="" tốc="" trượt="" lớn="" nhất="" trong="" ăn="" khớp="" sẽ="" lớn="" hơn="" so="" với="" bộ=""> không dịch chỉnh. 3. Khi U = 1 nên dùng x 1 = x 2 = 0,5x å Bảng 6 Trị số của khoảng pháp tuyến chung thành phần ( a = 20 o ) Z T X Z n Z T X Z n 8 Từ 0,55 đến 0,80 4,5402 2 Từ - 0,45 đến 0 7,7445 3 27 Trên 0 đến 0,70 10,7106 4 9 Từ 0,50 đến 0,80 4,5542 2 Trên 0,70 đến 1,00 13,6627 5 Từ - 0,50 đến - 0,05 7,7725 3 10 Từ 0,40 đến 0,80 4,5683 28 Trên - 0,05 đến 0,60 Trên 0,60 đến 1,00 10,7246 13,6767 4 5 Từ 0,35 đến 0,65 Trên 0,50 đến 1,00 4,5823 7,5483 2 3 Từ - 0,50 đến - 0,10 7,7865 3 11 29 Trên - 0,10 đến 0,50 10,7386 4 Trên 0,50 đến 1,00 13,6907 5 Từ 0,30 đến 0,50 Trên 0,50 đến 1,00 4,5963 7,5483 2 3 Từ - 0,50 đến - 0,20 7,8005 3 12 30 Trên - 0,20 đến 0,45 10,7526 4 Trên 0,45 đến 1,00 13,7047 5 13 Từ 0,25 đến 0,40 4,6103 3 Trên 0,40 đến 1,00 7,5764 4 Từ - 0,50 đến 0,25 7,8145 3 14 Từ 0,20 đến 0,30 Trên 0,30 đến 1,00 4,6243 7,5764 2 3 31 Trên 0,25 đến 0,35 Trên 0,35 đến 1,00 10,7666 13,7187 4 5 Từ - 0,50 đến - 0,30 7,8285 3 15 Từ 0,15 đến 0,20 Trên 0,20 đến 1,00 4,6383 7,5904 2 3 32 Trên - 0,30 đến 0,25 Trên 0,25 đến 1,00 10,7806 13,7327 4 5 Từ - 0,50 đến - 0,35 7,8425 3 16 Từ 0,05 đến 0,15 Trên 0,15 đến 1,00 4,6523 7,6044 2 3 33 Trên - 0,35 đến 0,20 Trên 0,20 đến 1,00 10,7946 13,7467 4 5 Từ - 0,50 đến - 0,40 7,8505 3 17 Từ 0 đến 0,90 7,6183 3 34 Trên - 0,40 đến 0,15 10,8086 4 Trên 0,90 đến 1,00 10,5705 4 Trên 0,15 đến 1,00 13,7607 5 18 Từ 0 đến 0,75 7,6324 3 Từ - 0,50 đến - 0,45 7,8706 3 Trên 0,75 đến 1,00 10,5845 4 35 Trên - 0,45 đến 0,05 10,8227 4 19 Từ - 0,05 đến 0,65 Trên 0,65 đến 1,00 7,6464 10,5985 3 4 Trên 0,05 đến 0,75 Trên 0,75 đến 1,00 13,7748 16,7269 5 6 36 Từ - 0,50 đến 0 10,8367 4 20 Từ - 0,10 đến 0,55 Trên 0,55 đến 1,00 7,6604 10,6125 3 4 Trên 0 đến 0,65 Trên 0,65 đến 1,00 13,7888 16,7409 5 6 37 Từ - 0,50 đến - 0,05 10,8507 4 21 Từ - 0,15 đến 0,45 Trên 0,45 đến 1,00 7,0744 10,6265 3 4 Trên - 0,05 đến 0,60 Trên 0,60 đến 1,00 13,8028 16,7549 5 6 Từ - 0,25 đến 0,35 Trên 0,35 đến 1,00 7,6883 10,6405 3 4 Từ - 0,50 đến - 0,10 10,8647 4 22 38 Trên - 0,10 đến 0,50 13,8168 5 Trên 0,50 đến 1,00 16,7689 6 23 Từ - 0,30 đến 0,30 7,7124 3 39 Từ - 0,50 đến - 0,20 10,8787 4 Trên 0,30 đến 1,00 10,6545 4 Trên - 0,20 đến 0,40 13,8308 5 24 Từ - 0,35 đến 0,20 7,7165 3 Trên 0,40 đến 1,00 16,7829 6 Trên 0,20 đến 1,00 10,6686 4 Từ - 0,50 đến - 0,25 10,8927 4 25 Từ - 0,35 đến 0,15 Trên 0,15 đến 1,00 7,7305 10,6826 3 4 40 Trên - 0,25 đến 0,35 Trên 0,35 đến 1,00 13,8448 16,7969 5 6 Từ - 0,40 đến 0,05 7,7305 10,6828 3 4 Từ - 0,50 đến - 0,30 10,9067 4 26 Trên 0,05 đến 0,80 41 Trên - 0,30 đến 0,25 13,8588 5 Trên 0,80 đến 1,00 Trên 0,25 đến 1,00 16,8109 6 Từ - 0,50 đến - 0,35 10,9207 4 Từ - 0,50 đến - 0,20 17,0351 6 42 Trên - 0,35 đến 0,20 13,8728 5 57 Trên - 0,20 đến 0,40 19,9872 7 Trên 0,20 đến 1,00 16,8249 6 Trên 0,40 đến 1,00 22,9393 8 Từ - 0,50 đến - 0,40 10,9347 4 Từ - 0,50 đến - 0,25 17,0491 6 43 Trên - 0,40 đến 0,15 Trên 0,15 đến 0,80 13,8868 16,8389 5 6 58 Trên - 0,25 đến 0,35 Trên 0,35 đến 1,00 20,0012 22,9533 7 8 Trên 0,80 đến 1,00 19,7910 7 Từ - 0,50 đến - 0,30 17,0631 6 44 Từ - 0,50 đến - 0,45 Trên - 0,45 đến 0,05 Trên 0,05 đến 0,75 Trên 0,75 đến 1,00 10,9487 13,9008 16,8529 19,8050 4 5 7 59 Trên - 0,30 đến 0,25 Trên 0,25 đến 1,00 20,0152 22,9673 7 8 Từ - 0,50 đến - 0,35 17,0771 6 60 Trên - 0,35 đến 0,20 20,0292 7 Trên 0,20 đến 1,00 22,9813 8 45 Từ - 0,50 đến 0 Trên 0 đến 0,65 Trên 0,65 đến 1,00 13,9148 16,8669 19,8190 5 6 7 61 Từ - 0,50 đến - 0,40 Trên - 0,40 đến 0,15 Trên 0,15 đến 0,80 Trên 0,80 đến 1,00 17,0911 20,0432 22,9953 25,9474 6 7 8 9 46 Từ - 0,50 đến - 0,05 Trên - 0,05 đến 0,55 Trên 0,55 đến 1,00 13,9289 16,8810 19,8331 5 6 7 62 Từ - 0,50 đến - 0,45 Trên - 0,45 đến 0,05 Trên 0,05 đến 0,70 Trên 0,70 đến 1,00 17,1051 20,0572 23,0093 25,9614 6 7 8 9 47 Từ - 0,50 đến - 0,10 Trên - 0,10 đến 0,50 Trên 0,50 đến 1,00 13,9492 16,8950 19,8471 5 6 7 48 Từ - 0,50 đến - 0,20 Trên - 0,20 đến 0,40 Trên 0,40 đến 1,00 13,9569 16,9090 19,8611 5 6 7 63 Từ - 0,50 đến 0 Trên 0 đến 0,60 Trên 0,60 đến 1,00 20,0712 23,0233 25,9894 7 8 9 49 Từ - 0,50 đến - 0,25 Trên - 0,25 đến 0,35 Trên 0,35 đến 1,00 13,9709 16,9230 19,8751 5 6 7 64 Từ - 0,50 đến - 0,05 Trên - 0,05 đến 0,55 Trên 0,55 đến 1,00 20,0852 23,0373 25,9894 7 8 9 50 Từ - 0,50 đến - 0,30 Trên - 0,30 đến 0,25 Trên 0,25 đến 1,00 13,9849 16,9370 19,8891 5 6 7 65 Từ - 0,50 đến - 0,10 Trên - 0,10 đến 0,45 Trên 0,45 đến 1,00 20,0992 23,0513 26,0034 7 8 9 51 Từ - 0,50 đến - 0,35 Trên - 0,35 đến 0,20 Trên 0,20 đến 1,00 13,9989 16,9510 19,9031 5 6 7 66 Từ - 0,50 đến - 0,20 Trên - 0,20 đến 0,40 Trên 0,40 đến 1,00 20,1132 23,0653 26,0174 7 8 9 52 Từ - 0,50 đến - 0,40 Trên - 0,40 đến 0,15 Trên 0,15 đến 0,80 Trên 0,80 đến 1,00 14,0129 16,9650 19,9171 22,8692 5 6 7 8 67 Trên - 0,25 đến 0,35 Trên 0,35 đến 1,00 23,0653 26,0314 8 9 68 Từ - 0,50 đến - 0,30 Trên - 0,30 đến 0,25 Trên 0,25 đến 1,00 20,1412 23,0933 26,0454 7 8 9 53 Từ - 0,50 đến - 0,45 Trên - 0,45 đến 0,05 Trên 0,05 đến 0,70 Trên 0,70 đến 1,00 14,0269 16,9790 19,9311 22,8832 5 6 7 8 69 Từ - 0,50 đến - 0,35 Trên - 0,35 đến 0,20 Trên 0,20 đến 0,85 Trên 0,85 đến 1,00 20,1553 23,1074 26,0595 29,0116 7 8 9 10 54 Từ - 0,50 đến 0 Trên 0 đến 0,65 Trên 0,65 đến 1,00 16,9930 16,9451 22,8972 6 7 8 70 Từ - 0,50 đến - 0,40 Trên - 0,40 đến 0,15 Trên 0,15 đến 0,75 Trên 0,75 đến 1,00 20,1693 23,1214 26,0735 29,0256 7 8 9 10 55 Từ - 0,50 đến - 0,05 Trên - 0,05 đến 0,55 Trên 0,55 đến 1,00 17,0071 19,9582 22,9113 6 7 8 71 Từ - 0,50 đến - 0,05 Trên - 0,05 đến 0,70 Trên 0,70 đến 1,00 23,1354 26,0875 29,0396 8 9 10 56 Từ - 0,50 đến - 0,10 Trên - 0,10 đến 0,50 Trên 0,50 đến 1,00 17,0211 19,9732 22,9253 6 7 8 72 Từ - 0,50 đến 0 Trên 0 đến 0,60 Trên 0,60 đến 1,00 23,1494 26,1015 29,0336 8 9 10 86 Từ - 0,50 đến - 0,30 Trên - 0,30 đến 0,25 Trên 0,25 đến 1,00 26,2976 29,2497 32,2018 9 10 11 73 Từ - 0,50 đến - 0,05 Trên - 0,05 đến 0,55 Trên 0,55 đến 1,00 23,1634 26,1156 19,0676 8 9 10 87 Từ - 0,50 đến - 0,35 Trên - 0,35 đến 0,20 Trên 0,20 đến 0,85 Trên 0,85 đến 1,00 26,3116 29,2637 32,2158 35,1679 9 10 11 12 74 Từ - 0,50 đến - 0,10 Trên - 0,10 đến 0,45 Trên 0,45 đến 1,00 23,1774 26,1295 29,0816 8 9 10 88 Từ - 0,50 đến - 0,40 Trên - 0,40 đến 0,15 Trên 0,15 đến 0,75 Trên 0,75 đến 1,00 26,3256 29,2777 32,2298 35,1819 9 10 11 12 75 Từ - 0,50 đến - 0,20 Trên - 0,20 đến 0,40 Trên 0,40 đến 1,00 23,1914 26,1435 29,0956 8 9 10 89 Từ - 0,50 đến 0,05 Trên 0,05 đến 0,70 Trên 0,70 đến 1,00 29,2917 32,2438 35,1959 10 11 12 76 Từ - 0,50 đến - 0,25 Trên - 0,25 đến 0,35 Trên 0,35 đến 1,00 23,2054 26,1575 29,1096 8 9 10 90 Từ - 0,50 đến 0 Trên 0 đến 0,60 Trên 0,60 đến 1,00 29,3057 32,2578 35,2099 10 11 12 77 Từ - 0,50 đến - 0,30 Trên - 0,30 đến 0,25 Trên 0,25 đến 1,00 23,2194 26,1715 29,1236 8 9 10 91 Từ - 0,50 đến - 0,05 Trên - 0,05 đến 0,55 Trên 0,55 đến 1,00 29,3198 32,2719 35,2240 10 11 12 78 Từ - 0,50 đến - 0,35 Trên - 0,35 đến 0,20 Trên 0,20 đến 0,85 Trên 0,85 đến 1,00 23,2334 26,1850 29,1376 32,0897 8 9 10 11 92 Từ - 0,50 đến - 0,10 Trên - 0,10 đến 0,45 Trên 0,45 đến 1,00 29,3338 32,2859 35,2380 10 11 12 93 Từ - 0,50 đến - 0,20 Trên - 0,20 đến 0,40 Trên 0,40 đến 1,00 29,3478 32,2991 35,2520 10 11 12 79 Từ - 0,50 đến - 0,40 Trên - 0,40 đến 0,15 Trên 0,15 đến 0,75 Trên 0,75 đến 1,00 23,2474 26,1995 29,1516 32,1037 8 9 10 11 94 Từ - 0,50 đến - 0,25 Trên - 0,25 đến 0,35 Trên 0,35 đến 1,00 29,3618 32,3139 35,2660 10 11 12 80 Từ - 0,50 đến 0,05 Trên 0,05 đến 0,70 Trên 0,70 đến 1,00 26,2135 29,1656 32,1177 9 10 11 95 Từ - 0,50 đến - 0,30 Trên - 0,30 đến 0,25 Trên 0,25 đến 1,00 29,3758 32,3279 35,2800 10 11 12 81 Từ - 0,50 đến 0 Trên 0 đến 0,60 Trên 0,60 đến 1,00 26,2276 29,1797 32,1418 9 10 11 96 Từ - 0,50 đến - 0,35 Trên - 0,35 đến 0,20 Trên 0,20 đến 0,80 Trên 0,80 đến 1,00 29,3898 32,3419 35,2940 38,2461 10 11 12 13 82 Từ - 0,50 đến - 0,05 Trên - 0,05 đến 0,55 Trên 0,55 đến 1,00 26,2416 29,1937 32,1158 9 10 11 97 Từ - 0,50 đến - 0,40 Trên - 0,40 đến 0,15 Trên 0,15 đến 0,75 Trên 0,75 đến 1,00 29,4038 32,3559 35,3080 38,2741 10 11 12 13 83 Từ - 0,50 đến - 0,10 Trên - 0,10 đến 0,45 Trên 0,45 đến 1,00 26,2556 29,2077 32,1598 9 10 11 98 Từ - 0,50 đến 0,05 Trên 0,05 đến 0,70 Trên 0,70 đến 1,00 32,3699 35,3220 38,2741 11 12 13 84 Từ - 0,50 đến - 0,20 Trên - 0,20 đến 0,40 Trên 0,40 đến 1,00 26,2696 29,2217 32,1738 9 10 11 99 Từ - 0,50 đến 0 Trên 0 đến 0,60 Trên 0,60 đến 1,00 32,3839 35,3360 38.2881 11 12 13 85 Từ - 0,50 đến - 0,25 Trên - 0,25 đến 0,35 Trên 0,35 đến 1,00 26,2836 29,2357 32,1878 9 10 11 100 Từ - 0,50 đến - 0,05 Trên - 0,05 đến 0,55 Trên 0,55 đến 1,00 32,3979 35,3500 38,3021 11 12 13 101 Từ - 0,50 đến - 0,15 Trên - 0,15 đến 0,45 Trên 0,45 đến 1,00 32,4119 35,3640 38,3161 11 12 13 114 Từ - 0,50 đến - 0,35 Trên - 0,35 đến 0,20 Trên 0,320 đến 0,80 Trên 0,80 đến 1,00 35,5461 38,4982 41,4503 44,4024 12 13 14 15 102 Từ - 0,50 đến - 0,20 Trên - 0,20 đến 0,40 Trên 0,40 đến 1,00 32,4260 35,3781 38,3301 11 12 13 115 Từ - 0,50 đến - 0,45 Trên - 0,45 đến 0,15 Trên 0,15 đến 0,75 Trên 0,75 đến 1,00 35,5602 38,5123 41,4644 44,4165 12 13 14 15 103 Từ - 0,50 đến - 0,25 Trên - 0,25 đến 0,35 Trên 0,35 đến 1,00 32,4400 35,3921 38,3442 11 12 13 117 Từ - 0,50 đến 0 Trên 0 đến 0,60 Trên 0,60 đến 1,00 38,5403 41,4924 44,4445 13 14 15 104 Từ - 0,50 đến - 0,30 Trên - 0,30 đến 0,25 Trên 0,25 đến 1,00 32,4540 35,4061 38,3582 11 12 13 105 Từ - 0,50 đến - 0,35 Trên - 0,35 đến 0,20 Trên 0,20 đến 0,80 Trên 0,80 đến 1,00 32,4680 35,4201 38,3722 41,3243 11 12 13 14 118 Từ - 0,50 đến - 0,05 Trên - 0,05 đến 0,55 Trên 0,55 đến 1,00 38,5543 41,5064 44,4585 13 14 15 119 Từ - 0,50 đến - 0,15 Trên - 0,15 đến 0,45 Trên 0,45 đến 1,00 38,5683 41,5204 44,4725 13 14 15 106 Từ - 0,50 đến - 0,45 Trên - 0,45 đến 0,15 Trên 0,15 đến 0,75 Trên 0,75 đến 1,00 32,4820 35,4341 38,3862 41,3383 11 12 13 14 120 Từ - 0,50 đến - 0,20 Trên - 0,20 đến 0,40 Trên 0,40 đến 1,00 38,5823 41,5344 44,4865 13 14 15 107 Từ - 0,50 đến 0,05 Trên 0,05 đến 0,65 Trên 0,65 đến 1,00 35,4481 38,4002 41,3523 12 13 14 121 Từ - 0,50 đến - 0,25 Trên - 0,25 đến 0,35 Trên 0,35 đến 1,00 38,5963 41,5484 44,5005 13 14 15 108 Từ - 0,50 đến 0 Trên 0 đến 0,60 Trên 0,60 đến 1,00 35,4621 38,4142 41,3523 12 13 14 109 Từ - 0,50 đến - 0,05 Trên - 0,05 đến 0,55 Trên 0,55 đến 1,00 35,4761 38,4282 41,3803 12 13 14 122 Từ - 0,50 đến - 0,30 Trên - 0,30 đến 0,25 Trên 0,25 đến 1,00 38,6103 41,5624 44,5145 13 14 15 110 Từ - 0,50 đến - 0,15 Trên - 0,15 đến 0,45 Trên 0,45 đến 1,00 35,4900 38,4422 41,3943 12 13 14 123 Từ - 0,50 đến - 0,35 Trên - 0,35 đến 0,20 Trên 0,20 đến 0,80 Trên 0,80 đến 1,00 38,6243 41,5764 44,5285 47,4806 13 14 15 16 111 Từ - 0,50 đến - 0,20 Trên - 0,20 đến 0,40 Trên 0,40 đến 1,00 35,5041 38,4562 41,4083 12 13 14 124 Từ - 0,50 đến - 0,45 Trên - 0,45 đến 0,15 Trên 0,15 đến 0,75 Trên 0,75 đến 1,00 38,6383 41,5904 44,5425 47,4946 13 14 15 16 112 Từ - 0,50 đến - 0,25 Trên - 0,25 đến 0,35 Trên 0,35 đến 1,00 35,5181 38,4702 41,4223 12 13 14 113 Từ - 0,50 đến - 0,30 Trên - 0,30 đến 0,25 Trên 0,25 đến 1,00 35,5321 38,4842 41,4363 12 13 14 125 Từ - 0,50 đến 0,05 Trên 0,05 đến 0,65 Trên 0,65 đến 1,00 41,6044 44,5565 47,5086 14 15 16 CHÚ THÍCH: Trị số được tính theo công thức: Ở đây: Z n - trị số làm tròn tới số nguyên gần nhất của Z nr với Trị số của số răng nhỏ nhất Z min của bánh răng có hệ số dịch chỉnh x = 0 khi ăn khớp với thanh răng sinh b , độ Z min b , độ Z min Đến 12 17 Trên 24 đến 28 13 Trên 12 đến 17 16 Trên 28 đến 31 12 Trên 17 đến 21 15 Trên 31 đến 34 11 Trên 21 đến 24 14 Trên 34 10 Đồ thị để xác định trị số giới hạn dưới Z 1 phụ thuộc vào Z 2 khi ɛ a = 1,2 (x 1 = x 2 = 0,5) PHỤ LỤC 3 Chu vi định vị Chu vi định vị là tập hợp của các đường trong hệ toạ độ x 1 , x 2 , giới hạn miền của trị số cho phép của hệ số dịch chỉnh đối với bộ truyền của các bánh răng có số răng Z 1 , Z 2 . Trên Hình 1 cho ví dụ về chu vi định vị Hình 1 1. Giới hạn cắt chân răng của bánh răng chủ động. 2. Giới hạn cắt chân răng của bánh răng bị động. 3. Đường X min của bánh răng chủ động. 4. Đường X min của bánh răng bị động. 5. Đường ɛ = ɛ a = 1,0 6. Đường ɛ = ɛ a = 1,2 7. Đường Sa 1 = 0 8. Đường Sa 1 = 0,25 m 9. Đường Sa 1 = 0,4 m 10. Đường chèn răng. Trên các Hình vẽ 2 ¸ 3 giới thiệu các prôfin gốc của các bộ truyền bánh răng trụ răng thẳng được chế tạo theo nguyên lý ăn khớp giữa bánh răng và thanh răng, với prôfin có a = 20 o , = 1; đường kính đỉnh răng được tính theo công thức trong Bảng 2 điều 13 của tiêu chuẩn này (không xét tới ảnh hưởng việc làm cùn mép đỉnh răng). Khi chọn hệ số dịch chỉnh theo chu vi định vị, không cần kiểm tra điều kiện ăn khớp theo các chỉ tiêu đã nêu trong Bảng 6 của tiêu chuẩn này. Tuy nhiên khi cần xác định chính xác hệ số trùng khớp ngang ɛ a và chiều dày răng trên mặt đỉnh của bánh răng chủ động Sa 1 có thể dùng các công thức của Bảng 6. Các chu vi định vị được cho trên các Hình 2 ¸ 6 có thể dùng đầu đúng cho bộ truyền bánh răng trụ răng nghiêng. Khi đó việc l ự a chọn hệ số dịch chỉnh cần căn cứ vào số răng tương đương và hệ số trùng khớp ngang được xác định: ɛ a = (1,51 cos b - 0,51) ɛ Ví dụ: Cho Z 1 = 13, Z 2 = 65, x å = 0,633 Phân x å thành các x 1 , x 2 sao cho th ỏa mãn yêu cầu: Sa 1 = 0,4 m; ɛ ≥ 1,2. Theo chu vi định vị với số răng gần nhất nhỏ hơn số răng đã cho (Z 1 = 12; Z 2 = 63) ta tìm được các hệ số dịch chỉnh x 1 = 0,400, x 2 = 0,233. Hình 2 Hình 3 PHỤ LỤC 4 Kiểm tra theo các chỉ tiêu hình học khả năng gia công của bảnh răng bằng dao xọc R răng Các số liệu ban đầu đối với dao xọc R10 răng Bảng 1 Tên thông số Ký hiệu Chỉ dẫn Số răng Z o - Môđun m o m o = m Góc nghiêng b o b o = b Đường kính vòng chia d o Đường kính vòng đỉnh Chiều dày pháp của răng Góc khai triển của prôfin răng ứng với điểm bắt đầu làm dày chân răng Khi có cải tiến chân răng được thay bằng góc khai triển của prôfin ứng với điểm bắt đầu biến thể chân răng Bảng 2 Kiểm tra theo các chỉ tiêu hình học khả năng gia công của bánh răng bằng dao xọc răng Tên thông số Ký hiệu Công thức tính và chỉ dẫn Kiểm không cắt chân răng của bánh răng và không chèn răng của bộ truyền bánh răng 1. Bán kính cong của prôfin răng bánh răng tại điểm giới hạn r r e = a wo sin a two - 0,5d ao sin a ao Khi r 1 ≥ 0 không cắt chân răng r 1 £ r không có chèn răng. Ở đây: r p - theo Bảng 4 điều 3 của tiêu chuẩn này 2. Khoảng cách trục khi ăn khớp giữa bánh răng và dao xọc răng a wo 3. Góc prôfin răng dao xọc răng tại điểm trên a o 4. Góc ăn khớp của bánh răng và dao xọc răng Ở đây: S n - theo Bảng 3 điều 10 của tiêu chuẩn này. Kiểm tra không cắt đầu răng của bánh răng được gia công 5. Bán kính cong của prôfin răng tại điểm bắt đầu cắt đầu răng r j r j = awosin a two - 0,5 n rodo . cos a t . Khi r j > r a sẽ không có cắt đầu răng của bánh răng Ở đây: r a - bán kính cong của prôfin răng tại điểm trên mặt đỉnh r a = 0,5 d a sin a a Ở đây: sin a a - theo Bảng 4 của tiêu chuẩn này Khi biến thể chân răng của dao xọc, để xác định bán kính cong của prôfin răng tại điểm bắt đầu biến thể đầu răng r g và chiều cao biến thể h g ta thấy n ro và r j trong các công thức trên Bảng n go v à r g 6. Khoảng cách giữa vòng đỉnh của bánh răng và vòng tròn đồng tâm với nó đi qua điểm bắt đầu cắt đầu răng h j h j = 0,5d a Ở đây: d b theo Bảng 4 điều 1 của tiêu chuẩn này Kiểm đường kính vòng đáy bánh răng 7. Đường kính vòng đáy của bánh răng được gia công bằng dao xọc răng d f d f = 2a wo - d ao Khi prôfin gốc theo TCVN 1065 : 1971, cho phép giảm đường kính vòng đáy đi một trị số không lớn hơn 0,2 m so với tính toán theo công thức trong Bảng 2 điều 14 của tiêu chuẩn này CHÚ THÍCH: Khi tính toán hình học bộ truyền trong đó các bánh răng được gia công lần cuối bằng dao xọc răng nên theo các chỉ dẫn sau: 1. Các hệ số dịch chỉnh x 1 , x 2 của các bánh răng trong bộ truyền được chọn sao cho bảo đảm được khả năng gia công bánh răng đó bằng dao xọc răng; 2. Trong các trường hợp có lý do xác đáng, cho phép tính đường kính vòng đỉnh răng của bánh răng chủ động và bánh răng bị động theo các công thức: d a1 = 2a w - d f2 - 2 C * m d a1 = 2a w - d f1 - 2 C * m Ở đây: d f1 , d f2 - đường vòng đáy của bánh răng chủ động và bị động được gia công bằng dao xọc răng.