TCVN11736:2017

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11736:2017 về Công trình thủy lợi - Kết cấu bảo vệ bờ biển - Thiết kế, thi công và nghiệm thu TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 11736:2017 CÔNG TRÌNH THỦY LỢI - KẾT CẤU BẢO VỆ BỜ BIỂN - THIẾT KẾ, THI CÔNG VÀ NGHIỆM THU Hydraulic structures - Coastal protection structures - Design, construction and acceptance Lời nói đầu TCVN 11736 :2017 do Trung tâm Khoa học và Triển khai kỹ thuật Thủy lợi thuộc Trường Đại học Th ủ y lợi biên soạn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. CÔNG TRÌNH THỦY LỢI - KẾT C Ấ U BẢO VỆ BỜ BIỂN - THIẾT KẾ, THI CÔNG VÀ NGHIỆM THU Hydraulic structures - Coastal protection structures - Design, construction and acceptance 1 Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩ n này quy định yêu cầu thiết kế, thi công, nghiệm thu kết c ấ u bảo vệ bờ biển và đê bi ể n. Tiêu chuẩn này áp dụng cho xây dựng m ớ i hoặc c ả i tạo các kết cấu b ả o vệ bờ biển và đê biển. 2 Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau r ấ t cần thiết cho việc áp dụng ti êu chuẩn này. Đối với các t à i liệu viện dẫn ghi năm công bố th ì áp dụng phiên bản được nêu. Đ ố i v ới tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố th ì áp dụng phiên bản m ớ i nhất, bao gồm c ả các sửa đổi, bổ sung (nếu có): TCVN 2737 : 1995, T ả i trọng và tác động - Tiêu chuẩn thiết kế; TCVN 4085 : 2011, Kết cấu gạch đá - Tiêu chuẩn thi công và nghiệm thu; TCVN 4453 : 1995, Kết cấu bê tông và bê tông cốt thép toàn khối - Quy phạm thi công và nghiệm thu; TCVN 5308 : 1991, Quy phạm kỹ thuật an toàn trong công tác xây dựng; TCVN 5573 : 2011, Kết cấu gạch đá và gạch đá cốt thép - Tiêu chuẩn thiết kế; TCVN 8216 : 2009, Thiết kế đập đất đầm nén; TCVN 8421 : 2010 , Công trình thủy lợi - Tải trọng và lực tác dụng lên công trình do sóng và tàu; TCVN 8422: 2010, Công trình thủy lợi - Thiết k ế tầng lọc ngược công trình thủy công; TCVN 8481 : 2010, Công trình đê điều - Yêu cầu về thành phần, kh ối lượng khảo sát địa hình; TCVN 9139 : 2012, Công trình thủy lợi - Kết cấu bê tông, bê tông cốt thép vùng ven biển - Yêu cầu kỹ thuật; TCVN 9152 : 2012, Công trình thủy lợi - Quy trình thiết k ế tường chắn công trình thủy lợi; TCVN 9162 : 2012, Công trình thủy lợi - Đường thi công - Yêu cầu thiết k ế ; TCVN 9341: 2012, Bê tông khối lớn - Thi công và nghiệm thu; TCVN 9346 : 2012, Kết cấu bê tông và bê tông cốt thép - Yêu cầu bảo vệ chống ăn mòn trong môi trường biển; TCVN 9386 :2012, Thiết kế công trình chịu động đất; TCVN 9901 : 2014, Công trình thủy lợi - Yêu cầu thiết kế đê biển; TCVN 9903 : 2014, Công trình thủy lợi - Yêu cầu thiết kế, thi công và nghiệm thu hạ mực nước ngầm; TCVN 10404:2015, Công trình đê điều - Khảo sát địa chất công trình; ASTM C1116-03, Standard Specification for Fiber - Reinforcad Concrete and shotcrete (Bê tông cốt sợi và bê tông cốt sợi phun - Yêu cầu kỹ thuật); EN 14889-2, Fibers for concrete - Part 2: Polyme fibers - Definitions, specifications and conformity (Sợi cho bê tông - Phần 2: Sợi polyme - Định nghĩa, yêu cầu kỹ thuật và sự phù hợp). 3 Thuật ngữ và định nghĩa Trong tiêu chuẩn này sử dụng các thuật ngữ và định nghĩa sau : 3.1 Kết cấu bảo vệ đê biển (Seadike protection structures) Các hạng mục công trình được xây dựng nhằm chống sạt l ở bờ biển và đê biển. 3.2 Kh ố i d ị hình (Typical armor blocks) Loại kết cấu bảo vệ bờ biển v à đê biển có hình dạng khác thường. 3.3 Kh ối th ô ng dụng (Armor blocks) Loại kết cấu bảo vệ bờ biển và đê biển th ô ng thường gồm: đá hộc thả rối, đá hộc lát khan, đá hộc xây vữa chịu mặn, thảm rọ đá, khối bê tông cốt thép đổ tại chỗ, khối bê tông đúc sẵn c ó gia cường thêm cốt sợi phi kim loại hoặc khối b ê tông tấm lát đúc sẵn có hình dạng thông dụng. 3.4 B ê tông khối lớn (Mass concrete) Kết cấu bê tông có kích thước cạnh nh ỏ nhất không dưới 2,5 m và chiều cao lớn hơn 0,8 m. 3.5 Đê quây (Coffer dam) Đập tạm dùng để ngăn nước biển không xâm nhập vào v ị trí công trình v à bảo vệ h ố móng trong thời gian thi công xây dựng. 4 Phân loại và phạm vi áp dụng của từng loại kết cấu bảo vệ bờ biển và đê biển 4.1 Theo loại vật liệu được sử dụng, h ì nh dạng và phương thức liên kết vật liệu, kết cấu bảo vệ bờ biển và đê biển trong tiêu chuẩn này được phân loại và phạm vi áp dụng của từng loại như sau: a) Trồng cỏ: Loại kết cấu này được áp dụng để bảo vệ mái đê phía đồng hoặc mái đê phía biển ở vùng biển nông thường xuyên chịu tác động của sóng biển có chiều cao không quá 0,5 m và vận tốc dòng chảy dưới 1,0 m/s hoặc phía trước đê có bãi cây ngập mặn. Mái đê trồng c ỏ được đắp bằng vật liệu đất, có đi ề u kiện phù hợp để c ỏ phát triển và loại c ỏ được trồng phải có bộ rễ chùm cắm sâu vào đất, c ó khả năng sinh trư ở ng và phát triển bình thường trong môi trường mặn và khô hạn; b) Đá hộc thả rối: Đá hộc được th ả trực tiếp xuống khu vực cần bảo vệ, giữa các viên đá không c ó vật liệu liên kết. Kích thước và khối lượng riêng của viên đá phụ thuộc vào đi ề u kiện địa hình, địa chất, đặc trưng về dòng chảy ven bờ. Thông thư ờ ng đá hộc thả rối cần ít nhất hai lớp, giữa các lớp có thể bố trí lưới thép không b ị ăn m ò n bởi nước biển. Loại kết c ấ u n à y thường được sử dụng đ ể bảo vệ những tuyến đê có hệ số mái dốc m lớn, chịu tác động của nư ớ c biển n ô ng và chiều cao s ó ng không lớn; c) Rọ đá: Các viên đá hộc có kích thước nh ỏ , khối lượng dưới 10 kg được bọc trong các rọ thép hình hộp hoặc hình trụ có kích thước đáp ứng yêu cầu ổn định. Thảm rọ đ á có thể sử dụng các viên đá có khối lượng lớn hơn 10 kg. Thép làm rọ không b ị ăn mòn bởi nước biển. Các rọ đá được xếp hoặc thả t ừ ng lớp xu ố ng khu vực cần bảo vệ. Loại kết c ấ u này thường được sử dụng làm chân khay của kè, hoặc khi khả năng cung cấp đ á c ó kích thước l ớ n bị hạn chế, hoặc đê thường xuyên chịu tác động của sóng biển có chiều cao từ 0,5 m đến 2,0 m và vận tốc dòng ch ả y từ 1,0 m/s đến 2,0 m/s; d) Đá hộc lát khan (không có vữa kết dính các viên đá lại với nhau) hoặc đ á hộc xây vữa (các viên đá được liên kết với nhau bằng vữa xi măng chống chịu được tác động ăn m ò n c ủ a nước biển): Loại kết cấu này thường sử dụng để bảo vệ những tuyến đê biển có độ dốc mái đáp ứng được yêu cầu ổ n định khi gia cố bằng đá xây hoặc đá lát; chịu tác động của s ó ng biển có chiều cao từ 0,5 m đến 2,0 m và vận t ố c dòng chảy từ 1,0 m/s đến 2,0 m/s. Trên cùng mái dốc của đê biển có thể bố trí đ ồ ng thời c ả hai loại đá xây và đá lát, trong đó đá xây thường bố trí ở phần thường xuyên tiếp xúc với nước biển còn đá lát khan và đá xếp thường được sử dụng ở những chỗ sóng leo hoặc làm th ả m bảo vệ chân kè nổi; e) Bê tông t ấ m hoặc khối kết cấu đúc sẵn: Các khối bê tông, bê tông cốt thép hoặc bê tông có gia cường thêm c ố t sợi phi kim loại 1 đúc s ẵ n đ ể làm kết cấu bảo vệ bờ bi ể n và đê biển có nhiều hình dạng khác nhau như chữ nhật, hình thang, lục lăng, chữ T, dạng cột, hoặc kết hợp của một số dạng nêu trên, có thể bố trí làm việc độc lập hoặc được liên kết chặt với nhau thành từng mảng (thảm) . C ấ u tạo bề mặt tiếp x ú c trực tiếp với sóng biển của các tấm bê tông hoặc khối kết cấu đúc s ẵ n có thể l à trơn hoặc khuyết l õ m, c ó mố lồi hoặc c ó lỗ thoát nước. Loại kết cấu này thư ờ ng được áp dụng cho các tuyến đê bi ể n chịu tác động trực tiếp của sóng to, gió lớn, d ò ng ch ả y mạnh. Tùy thuộc vào điều kiện cụ thể của tuyến đ ê và cường độ tác động của sóng biển lên mái đê mà lựa chọn loại cấu kiện và kích thước cấu kiện, phương thức liên kết và mác bê tông phù hợp; f) Bê tông cốt thép đổ tại chỗ: Vữa b ê tông có tính năng chịu nước mặn được chế tạo và đổ trực tiếp lên bề mặt mái đ ê v à khu vực bảo vệ đê đã được chu ẩ n bị mặt bằng và đặt cốt thép phù hợp đ ể tạo thành kết cấu bảo vệ đê theo đúng h ì nh dạng và kích thước thiết kế. Loại kết cấu này có thể chịu đựng được tác động của sóng to, gió lớn và dòng chảy mạnh, thường được áp dụng cho các tuyến đê biển c ó đ i ều kiện thuận lợi cho thi công đổ bê tông tại chỗ. Tùy thuộc vào điều kiện cụ thể của công trình để lựa chọn kích thước các khối đ ổ tạ i chỗ và chọn m á c bê tông phù hợp; g) Khối dị hình: Các loại kết cấu đúc sẵn có hình dạng đặc biệt bằng bê tông, bê tông cốt thép hoặc bê tông sử dụng cốt sợi phi kim loại bố trí ở mặt đối diện trực tiếp với sóng biển để vừa làm tiêu hao năng lượng của sóng vừa làm chệch hướng truyền sóng và gi ả m nhẹ tác động của sóng bi ể n lên công trình. Tùy thuộc vào yêu cầu bảo vệ, v ị tr í cần bảo vệ, điều kiện làm việc của kết cấu, chế độ thủy động lực học của d ò ng chảy ven bờ, cường độ tác động của sóng biển mà khối lượng của một khối dị hình có thể chỉ vài chục kg đến hàng chục tấn. Một số kiểu khối dị h ì nh có trong phụ lục C như khối hộp khía cạnh, akmon, seabee, haro, shed và các kiểu khối có trong phụ lục E gọi là khối d ị hình thông dụng đang được sử dụng để bảo vệ cho các tuyến đê biển thông thường. Các kiểu khối kết cấu giới thiệu trong phụ lục D gọi là khối dị hình đặc biệt, được áp dụng để bảo vệ cho các tuyến đê biển và bờ biển thuộc vùng biển nước sâu đang bị xói lở mạnh, chịu tác động của sóng to, gió lớn và dòng chảy mạnh. 4.2 Tùy thuộc vào hình dạng, kích thước và điều kiện làm việc của mái và chân đê biển (chiều dài và độ nghiêng mái dốc đê, độ sâu nước biển ở khu vực chân đê, mức độ dao động mực nước, chế độ thủy động lực học của dòng chảy ven bờ cũng như cường độ tác động của sóng biển lên các khu vực khác nhau của mái đê, khả năng cung cấp vật liệu và điều kiện thi công xây dựng), trên mặt cắt ngang của mái đê có thể lựa chọn b ố trí một loại (kiểu đơn) hoặc nhiều loại kết cấu khác nhau (kiểu hỗn hợp). Khi áp dụng loại kết cấu bảo vệ kiểu hỗn hợp c ầ n căn cứ vào điều kiện áp dụng của từng loại kết cấu đã nêu tại 4.1 để lựa chọn sơ đ ồ bố trí từng loại kết cấu trên mặt cắt ngang của mái đê cho phù hợp. 5 Yêu cầu chung 5.1 Phải đảm bảo các hệ số an toàn và ổ n đ ị nh tương ứng với cấp công trình được quy định tại điều 5 của TCVN 9901 : 2014. 5.2 Các loại vật liệu sử dụng để thiết kế, chế tạo kết cấu đều phải đảm bảo bền vững dưới tác động phá hoại của nước biển, áp lực sóng, gió, dòng chảy, mưa và các yếu tố phá hoại khác. 5.3 Khi sử dụng sợi Polypropylen làm c ố t liệu cho bê tông phải tuân thủ theo EN 14889-2 hoặc ASTM C1116-03. Tỷ lệ pha trộn sợi Polypropylen trong thành phần hỗn hợp vữa bê tông xác định bằng thực nghiệm đảm bảo bê tông đạt các yêu cầu kỹ thuật chỉ dẫn trong thiết kế. 5.4 Mác bê tông dùng để chế tạo kết cấu và mác vữa dùng đ ể gắn kết các kết cấu bảo vệ đê biển phụ thuộc vào đặc điểm làm việc của kết cấu nhưng không thấp hơn M30. 5.5 Thiết kế và thi công các loại kết cấu b ả o vệ bằng vật liệu đá phải tuân thủ các quy định có liên quan được nêu trong TCVN 5573 : 2011 và TCVN 4085 : 2011. 5.6 Thiết kế, chế tạo, thi công và lắp đặt các loại kết cấu bê tông, bê tông cốt thép phải tuân th ủ các quy định có liên quan trong TCVN 9139 : 2012, TCVN 9346 : 2012 và tại 7.4 của tiêu chuẩn này. 5.7 Đ ố i v ớ i các loại kết cấu bảo vệ l à bê tông khối lớn, công tác th i công và nghiệm thu phải tuân thủ TCVN 9341 : 2012 và các qu y đ ị nh khác có liên quan được nêu trong tiêu chuẩn này. 5.8 Chiều dày lớp bê tông bảo vệ cốt thép không nhỏ hơn 50 mm áp dụng cho mọi điều kiện làm việc của kết cấu và mác bê tông. 5.9 Thiết k ế và thi công tầng lọc cho những bộ phận kết cấu có yêu cầu b ố trí tầng lọc phải tuân thủ quy định trong TCVN 8422 : 2010. 5.10 Thiết kế đường giao thông phục vụ thi công, lắp đặt kết cấu b ả o vệ phải tuân thủ quy định trong TCVN 9162 : 2012. 5.11 Tùy thuộc vào điều kiện cụ thể của công tr ì nh như mặt bằng thi công, đặc điểm làm việc của kết cấu, thời gian và thời điểm thi công, khối lượng xây lắp đ ể tổ chức thi công và phân đoạn thi công cho phù hợp. Cần tranh thủ tối đa thời gian triều cạn để thi công lắp đặt trước các bộ phận công trình ngập nước. Các bộ phận kết cấu này sau khi thi công xong phải đảm bảo kh ô ng bị sóng đánh và dòng ven bờ gây hư hại, tổn thất. 5.12 Trường hợp phải bố trí công trình tạm thời phục v ụ thi công như làm đê quây, mực nước thiết kế các hạng mục công trình này là mực nước lớn nhất trong thời đoạn thi công tương ứng với tần suất thiết kế (p), quy định như sau: - Công trình từ cấp III đến cấp V: p = 10%; - Công trình cấp I, cấp II: p = 5 %. 5.13 Thiết kế và thi công một số loại kết cấu bảo vệ có yêu cầu phải đ à o móng và làm khô hố móng theo quy định trong TCVN 9903 : 2014. 5.14 Phải tuân thủ các điều kiện về an toàn lao động và đ ả m bảo an toàn lao động trong tất c ả các công đoạn từ kh ả o sát đến gia công ch ế tạo và thi công lắp đ ặt kết cấu ngoài hiện trường, được quy định trong TCVN 5308 : 1991. 6 Yêu cầu thiết kế 6.1 Yêu cầu về tài liệu dùng trong thiết kế Các tài liệu dùng trong thiết kế phụ thuộc v à o yêu cầu của từng giai đoạn thiết kế: - Tài liệu khảo sát địa hình: Thực hiện theo TCVN 8481 : 2010; - T à i liệu khảo sát địa chất: Thực hiện theo TCVN 10404 : 2015; - Tài liệu khí tượng, th ủ y văn: Thực hiện theo 6.3 của TCVN 9901 : 2014; - T à i liệu dân sinh, kinh tế v à môi trường: Thực hiện theo 6.4.2 của TCVN 9901 : 2014. 6.2 Tải trọng và tổ hợp tải trọng tác động 6.2.1 Các tải trọng tác động 6.2.1.1 Tải trọng thường xuyên tác động lên kết cấu bảo vệ bờ biển và đê biển gồm: a) Trọng lượng của bản thân kết cấu bảo vệ và các thiết bị cố định đặt lên kết cấu; b) Á p lực nước biển và sóng biển tác động trực tiếp lên bề mặt kết c ấ u v à nền. Á p lực sóng biển xác định theo phụ lục F; c) Áp lực nước thấm từ thân đê hoặc từ bờ biển ra biển (đối với các loại kè bảo vệ mái đê, chân đê v à bờ biển) khi nước triều rút, trong điều kiện thiết bị lọc làm việc bình thư ờ ng. 6.2.1 . 2 T ả i trọng có thể tác động lên kết cấu b ả o vệ tại một thời đi ể m hoặc thời kỳ nào đ ó trong quá trình thi công xây dựng v à khai thác (còn gọi l à tải trọng tạm thời thông thư ờ ng), bao gồm: a) Áp lực đất phát sinh do biến dạng của nền và của kết cấu hoặc do tải trọng bên ngoài khác: Xác định theo TCVN 9152 : 2012; b) Tải trọng do tàu, thuyền v à vật trôi n ổ i: Xác định theo TCVN 8421 : 2010; c) T ả i trọng do người và các phương tiện giao thông qua lại trên đê biển hoặc kết cấu bảo vệ đê, các thiết bị nâng, bốc dỡ, vận chuyển, chất hàng, có xét đến khả năng chất tải vượt thiết k ế : Căn cứ vào điều kiện làm việc cụ thể của công trình, tư v ấ n thiết kế nghiên cứu đ ề xuất các thông s ố của từng t ả i trọng cho phù hợp; d) Tải trọng gió: Xác định theo TCVN 2737 : 1995. 6.2.1 . 3 Tải trọng có thể xuất hiện trong trư ờ ng h ợ p đặc biệt tác động lên kết cấu bảo vệ (còn gọi là tải trọng tạm thời đặc biệt) gồm: a) Áp lực sóng biển khi xảy ra tốc độ gió lớn nhất đã từng xảy ra ở khu vực xây dựng công trình với hướng gió bất lợi nhất cho kết cấu; b) Tải trọng do động đất hoặc nổ: T ả i tr ọ ng do động đất xác định theo TCVN 9386 : 2012. Các thông số về tải trọng nổ kh i đưa vào t ổ hợp tả i trọng tạm thời đặc biệt do tư v ấ n thiết kế đề xuất; c) Á p lực nước thấm từ thân đê hoặc từ bờ biển ra biển (đối với các loại kè bảo vệ mái đê, chân đê và bờ biển) khi nước triều rút và thiết bị lọc bị tắc; d) Tải trọng do sóng thần: Xác định theo tài liệu điều tra về thiên tai đã từng x ả y ra trong khu vực. Các thông số về sóng thần và t ả i trọng do sóng thần được lựa chọn đ ể đưa vào tổ hợp tải trọng tạm thời đặc biệt do tư vấn thiết kế đề xuất. 6.2.2 Tổ hợp các tải trọng tác động 6.2.2.1 Khi thiết kế kết cấu bảo vệ bờ biển và đê biển phải tính toán theo t ổ hợp tải trọng cơ b ả n v à tính toán kiểm tra theo tổ hợp tải trọng đặc biệt. 6.2.2.2 T ổ hợp tả i trọng cơ bản bao gồm các tải trọng thường xuyên và t ả i trọng tạm thời thông thường cùng đồng thời tác động lên kết cấu bảo vệ tại các thời đi ể m tính toán. 6.2.2.3 T ổ hợp t ải trọng đặc biệt vẫn bao gồm các tải trọng đã xét trong t ổ hợp tải trọng cơ bản nhưng một trong các tải trọng tạm thời được thay th ế bằ n g t ả i trọng tạm thời đặc biệt. Trường hợp tải trọng cơ b ả n có xét thêm tải trọng do động đ ấ t, sóng thần hoặc n ổ cũng được xếp vào tổ hợp tải trọng đặc biệt. Khi có luận cứ chắc chắn c ó thể lấy hai hoặc nhiều hơn hai trong số các tải trọng tạm thời đặc biệt để tính toán kiểm tra nhưng phải được chủ đầu tư chấp thuận. 6.2.2.4 Tư vấn thiết k ế phải lựa chọn đưa ra tổ hợp t ả i trọng cơ bản và tổ hợp tải trọng đặc biệt bất lợi nhất có thể xảy ra trong thời k ỳ thi công xây dựng v à khai thác công trình để tính toán. 6.3 Kết cấu bảo vệ mái đê hạ lưu bằng trồng cỏ 6.3.1 Mái đê đất được ph ủ một lớp đất màu dầy từ 5 cm đến 10 cm. Sau đó đặt các miếng c ỏ tươi có kích thư ớ c khoảng 30 cm x 30 cm, dầy từ 5 cm đến 10 cm lên trên lớp đất màu và ghim neo bằng cọc tre. Các miếng cỏ đặt sát nhau. Trong 10 ngày đầu sau khi trồng phải thường xuyên tưới nước để duy trì độ ẩm cho cỏ. Những ngày không mưa, mỗi ngày phải tưới cho cỏ ít nhất 01 lần với mức tưới không ít hơn 20 m 3 /ha. 6.3.2 C ó thể dùng các loại vật liệu xây dựng thích hợp chia mái đê thành nhiều ô có kích thước phù hợp để giữ đất trên mái đê không bị rửa trôi. Đổ đất màu v à o bên trong các ô để trồng c ỏ . 6.3.3 Có thể áp dụng công nghệ gieo trực tiếp hạt của loại cỏ có khả năng bảo vệ mái đê biển lên bề mặt lớp đất màu phủ trên mái đê. 6.4 Kết cấu bảo vệ bằng vật liệu đá và bê tông 6.4.1 Khối lượng ổn định của khối phủ mái nghiêng 6.4.1.1 Có nhiều loại vật liệu có thể l à m khối phủ bảo vệ mái các công trình đê biển và bờ biển trong đó vật liệu bê tông v à bê tông c ố t thép chịu mặn được dùng nhiều nhất. Vật liệu bê tông làm khối bảo vệ có nhiều hình dạng khác nhau (c ò n gọi là kh ố i d ị hình, xem các phụ lục C , phụ lục D và phụ lục E). Lựa chọn loại vật liệu n à o và loại kết cấu nào do tư vấn thiết kế đề xuất tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể của công trình như hình dạng mặt cắt ngang thiết kế, điều kiện chịu tác động của sóng biển, chế độ thủy động lực học của dòng ven bờ và điều kiện thi công xây dựng. 6.4.1.2 Khối lượng nh ỏ nhất của một khối kết cấu đảm bảo ổn đ ị nh trên mái nghiêng được xác định theo công thức (1): (1) trong đ ó : G l à khối lượng tối thi ể u của khối phủ mái nghiêng, t; γ B là khối lượng riêng của vật liệu khối phủ, t/m 3 ; γ là khối lượng riêng c ủa nước biển: γ = 1,025 t/m 3 ; α là góc nghiêng của m á i đê so với mặt ph ẳ ng nằm ngang, độ (°); H sp là chiều cao sóng thiết kế, xác định theo phụ lục E của TCVN 9901 : 2014; K d là hệ số ổn định của khối vật liệu phủ mái. Hệ số K d phụ thuộc vào loại vật liệu làm lớp ph ủ và cách xếp đặt trên mái nghiêng, l ấ y theo bảng 1, b ả ng 2 và bảng 3: Bảng 1 - Hệ số ổn định K d của một s ố loại khối vật liệu phủ mái Loại vật liệu Cách xếp K d 1. Đá hộc Đổ rối 2 lớp 3,0 2. Đ á hộc Lát khan 4,0 3. Tấm bê t ô ng đúc sẵn Ghép độc lập 3,5 4. Cấu kiện tetrapod X ếp 2 lớp Từ 6,0 đến 8,0 5. Cấu kiện dolos X ếp 2 lớp Từ 10,0 đến 12,0 Bảng 2 - Hệ số ổn đ ị nh K d của khối phủ rakuna-iv Dạng công trình Cách xếp Tính chất sóng K d Đê lõi đá đ ổ mái nghiêng X ếp 2 lớp Tất cả các dạng 10,80 Đê lõi tường đứng hoặc thùng chìm Tất cả các dạng S 0 > 0,04 11,71 0,04 ≥ S 0 ≥ 0,02 9,44 S 0 < 0,02 6,35 CHÚ TH Í CH: S 0 là độ dốc của sóng ở vùng nước sâu: S 0 = H 0 /L 0 . Trong đó H 0 là chiều cao sóng và L 0 là ch i ều dài s ó ng ở vùng nước sâu. Bảng 3 - Hệ số ổn định K D của khối ph ủ stoneblock Dạng công trình Tính chất sóng Hệ s ố K D C ỡ từ 0,5 t đến 8,0 t Cỡ từ 10,0 t đến 40,0 t Đê đá đ ổ mái nghiêng Sóng không vỡ 14,0 14,9 Sóng v ỡ 10,0 10,6 6.4.2 Chiều dày của kết cấu bảo vệ 6.4.2.1 Chiều dày tối thiểu của kết c ấ u bảo vệ mái đê biển v à bờ biển (tính theo phương vuông g ó c với mái d ố c của đê) được xác định theo công thức (2). (2) trong đó: δ t là chiều dày lớp phủ mái, m ; H sp và L sp lần lượt là chiều cao sóng và chiều d à i sóng thiết kế, m, xác định theo phụ lục E của TCVN 9901 : 2014. H sp và L sp được xác định tại vị trí cách điểm giao của mực nước thiết kế với đường b ờ một khoảng từ L sp / 2 đến L 0 /4; L 0 là chiều d à i sóng nước sâu, m; là chỉ số sóng v ỡ tương ứng v ới sóng thiết kế, được xác định theo công thức (3) hoặc (4): (3) (4) α là góc nghiêng của m á i đê, m á i kè, ° (độ) T p là chu kỳ đ ỉ nh phổ sóng thiết kế, s; b l à hệ số mũ liên quan đến sự tương tác giữa s ó ng biển và loại mái kè như độ nhám, độ rỗng, tính th ấ m nước. T rị s ố của b lấy như sau: - Mái đê bằng đá đ ổ c ó độ nhám, thoát nước tốt: b = 0,5; - Mái đê bằng các khối x ế p nhẵn và ít tho á t nước: b = 1,0; - Các loại kết c ấ u khác: b = 2/3; Ф l à hệ số biểu th ị ngưỡng ổ n định của vật liệu rời dưới tác động của sóng biển, được xác định theo công thức (5): (5) P b là hệ số phản ánh khả năng thoát nước của thân đê và nền đê kè. Đối với kè bảo vệ mái đê thường chọn P b = 0,1; S b là tham số hư hỏng ban đầu, có thể lấy S b từ 0,5 đến 2,0 đối với kết cấu bê tông đúc sẵn xếp độc lập và 3,0 v ới đ á lát khan hoặc đá hộc th ả rối; N là số con sóng tới công trình trong một trận bão. N đ ư ợc xác định theo công thức (6): (6) T b l à thời gian bão, h. Thông thường T b nằm trong khoảng từ 4 h đến 6 h; T m l à chu kỳ sóng trung bình, s; ∆ m là t ỷ trọng tương đ ố i của vật liệu làm cấu kiện bảo vệ đ ê biển, xác định theo công thức (7): (7) Đối với vật liệu là đá hộc khai thác ở các mỏ đá thông thường, lấy ∆ m bằng 1,0. Đối v ớ i kết cấu bảo vệ là thảm vật liệu đá, ∆ m xác định theo công thức (8). (8) γ b là khối lượng riêng của vật liệu làm kết cấu bảo vệ đê, t/m 3 ; γ là khối lượng riêng của nước biển tại nơi bảo vệ, t/m 3 ; n là độ rỗng thể tích của vật liệu, %; ψ u là hệ s ố ổn đị nh mái kè, ψ u phụ thuộc vào loại kết cấu bảo vệ và hình thức liên kết: - Đá hộc th ả rối, kích thước viên đá không đồng đều: ψ u = 1 ,0; - Đ á hộc thả rối, kích thước viên đá đồng đều: ψ u = 1,5; - Đá hộc lát khan: ψ u = 1,5; - Đá hộc xây vữa: ψ u = 2,0; - Rọ đá: ψ u = 2,5; - Các kết cấu liên kết với nhau thành mảng: ψ u = 2,5 CHÚ THÍCH: Nếu kết quả t í nh toán cho > 3 th ì t í nh với = 3. 6.4.2.2 Trường hợp mái đê, kè được bảo vệ bằng đá hộc lát khan, chiều dày tối thiểu của lớp đ á l á t mái cần tính theo công thức (9) sau đó đối chiếu với kết quả tính toán theo công thức (2) để lựa chọn tr ị số lớn nhất trong s ố các kết quả tính toán nói trên. (9) trong đó: δ d là chiều dày 01 lớp đá hộc lát tr ê n mái đê, m; γ d là khối lượng riêng của đá lát khan, kg/m 3 ; m là hệ số mái dốc: 1,5 ≤ m ≤ 5,0; Các thông số khác đã được gi ả i thích trong công thức (2). 6 .4.2.3 Trường hợp với mái đê, kè được bảo vệ bằng các tấm bản bê tông, bê tông cốt thép hoặc bê t ô ng cốt sợi phi kim loại, cần đồng thời tính toán theo công thức (2), công thức (10) và công thức (11) đ ể xác định chiều dày lớp phủ bảo vệ mái, sau đ ó chọn trị s ố lớn nhất trong s ố các kết quả tính toán nói trên đ ể thiết kế mái đê. (10) (11) trong đó: δ B là chiều dày tấm bản bê tông, m; ƞ là hệ s ố hiệu chỉnh: - Đối với bản lát khan: ƞ = 0,0075; - Đối với b ả n phần trên lát khan, phần dưới chít mạch : ƞ = 0,10; l t l à chiều dài cạnh tấm bê tông theo phương vuông góc v ớ i đường mép nước, m; Ф l à hệ số phụ thuộc v à o hình dạng và c á ch lắp đặt các c ấ u kiện, l ấ y theo b ả ng 4; là hệ s ố sóng vỡ, xác định theo công thức (3); γ B là khối lượng riêng của bê tông, kg/m 3 ; Các thông số khác đã giải thích trong công thức (2). B ả ng 4 - H ệ số Ф trong công thức (11) Loại cấu kiện và cách lắp đặt Ф 1. Tấm lát đặt nằm Từ 4,0 đến 4,5 2. Tấm lát đặt trên lớp geotext i le và nền đất sét tốt 5 3. Tấm lát tự chèn 6 4. Tấm lát tự chèn trên lớp đệm tốt 8 6.5 Kết cấu bảo vệ chân mái nghiêng 6.5.1 Hình 1 giới thiệu sơ đồ cấu tạo, kích thước sơ bộ và điều kiện áp dụng một số dạng kết cấu bảo vệ chân mái nghiêng (chân kè) thông dụng. Tùy thuộc v à o đặc đi ể m làm việc của đê biển, tình h ì nh xâm thực bãi biển, chiều cao sóng (H s ), chiều dài bước sóng (L s ) v à chiều dày của kết cầu bảo vệ (δ) mà lựa chọn loại kết cấu và kích thước cấu tạo kết cấu b ả o vệ chân m á i nghiêng phù hợp. a) Nơi có bãi ổn định b) Nơi có bãi ổn định c) Nơi có bãi ổn định và có khả năng bồi d) Nơi có bãi ổn định e) Nơi có bãi bị xâm thực mạnh, bãi là đất dính f) Nơi có bãi ổn định g) Nơi có độ sâu xói lớn, dòng chảy ven bờ mạnh h) Nơi dòng chảy ven bờ mạnh Hình 1 - Sơ đồ cấu tạo, k í ch thước sơ bộ và điều kiện áp dụng một số dạng chân kè thông dụng 6.5.2 Chân kè nông áp dụng cho những vùng có mức độ xâm thực bãi biển ít, chỉ chống đỡ dòng chảy do sóng tạo ra ở chân đê. C ấu tạo chân kè có thể là đ á hộc thả r ố i, là các khối b ê tông hoặc vật liệu hạt rời, kết c ấ u bảo vệ có chiều dày là δ, chiều sâu cắm mũi kè vào nền ký hiệu là Y me (xem sơ đ ồ a, b, c, d, f của hình 1). 6.5.3 Chân kè sâu áp dụng cho vùng bãi biển b ị xâm thực mạnh, có chiều sâu từ mặt bãi tự nhiên đến đáy chân kè không dưới 1,0 m. Chân kè sâu thường làm bằng cọc bê tông cốt thép, ống bê tông cốt th é p một hoặc nhiều tầng (xem hình e, g và h của h ì nh 1). 6.5.4 Khi thiết kế chân kè sâu c ầ n tính toán xác định giới hạn độ sâu nước trước chân công trình và ổ n định của thân kè, nếu khả năng b ã i b ị x ói mạnh dẫn đến độ sâu trước chân công trình vượt quá độ sâu giới hạn th ì phải thiết k ế giảm độ sâu nước trước chân công trình bằng giải pháp thích hợp như mỏ hàn gây b ồ i hoặc nu ô i bãi. 6.5.5 Độ sâu x ói tới hạn của chân kè phụ thuộc vào n ă ng lượng sóng (H s , T m ) v à điều kiện địa chất công trình nơi làm kè, được xác định theo công thức (12): (12) trong đó: S max là chiều sâu hố xói cân bằng, m; H o là chiều cao sóng nước sâu, m; L o là chiều dài sóng nước sâu, m; h là chiều sâu nước trước chân công trình, m. 6.5.6 Trong tính toán thiết kế sơ bộ có thể lấy S m a x t ừ 1,00 H sp đến 1,67 H sp , trong đó H sp l à chiều cao sóng thiết kế tại chân công trình. Bề rộng lớp bảo vệ ngoài chân kè có thể lấy bằng 3 lần đến 4 lần chiều cao sóng thiết kế tại chân công trình. 6.5.7 Vật liệu chân kè phải ổ n định dưới tác dụng của dòng chảy do sóng tạo ra ở chân đê. Khối lượng ổn đị nh G d của viên đá ở chân mái nghiêng không nhỏ hơn tr ị s ố quy định trong bảng 5. Vận tốc lớn nhất của dòng chảy do s ó ng tạo ra ở chân mái nghiêng xác định theo công thức (13): (13) trong đó: V max l à vận tốc lớn nhất củ a dòng chảy ở chân mái nghiêng, m/s; L sp là chiều dài sóng thiết kế, m; H sp là chiều cao sóng thiết k ế , m; h l à độ sâu nước trước chân mái, m; g là gia tốc trọng trường, m/s 2 . Bảng 5 - Khối lượng ổn định c ủ a viên đá l àm chân mái nghiêng Vận tốc dòng chảy, V max , m/s 2,0 3,0 4,0 5,0 Khối lượng viên đá, G d , kg, không nhỏ hơn 40 80 140 200 6.5.8 Nếu lựa chọn gi ả i pháp bảo vệ chân mái nghiêng l à các th ả m rọ đ á xếp thành tầng lớp thì ngoài các biện pháp gia cố hỗ trợ khác như cọc hoặc c ừ bê tông cốt thép (nếu thấy cần thiết để tăng ổn định chống trượt) thì kh ố i lượng ổn định của mỗi rọ đá không được nhỏ hơn trị số quy đ ị nh trong bảng 5. 6.6 Kết cấu chuyển tiếp 6.6.1 Phần nối tiếp giữa các bộ phận của đê v ới nhau như: n ố i t iế p giữa thân đê với chân đê, giữa thân đê v ớ i lớp kết cấu bảo vệ mái, giữa mái đê v ớ i đ ỉ nh đ ê , giữa phần mềm là đất đắp với phần bê tông cứng, đoạn tiếp giáp giữa hai loại cấu kiện (vật liệu) hay giữa hai loại kết cấu hở và kín dùng để bảo vệ m á i nghiêng, gọi chung là kết c ấ u chuyển tiếp. Hình 2 giới thiệu một số loại kết cấu chuyển tiếp thường sử dụng trong thiết kế đê biển. Hình 2 - Một số loại kết cấu chuyển tiếp 6.6.2 Căn cứ vào hình dạng mặt cắt đê biển được lựa chọn, điều kiện l à m việc của kết cấu v à loại kết cấu bảo vệ mái nghiêng được áp dụng, nghiên cứu v ận dụng các sơ đ ồ và hình vẽ kết cấu nêu trên để lựa chọn hình thức nối tiếp và thiết kế kết cấu chuy ể n tiếp cho phù hợp. 6.7 Tầng đệm dưới kết cấu bảo vệ 6.7.1 Tầng lọc bằng cốt liệu rời 6.7.1.1 Thiết kế tầng l ọ c bằng c ố t liệu rời phải bảo đảm các điều kiện sau: (14) trong đó: d 15 và d 20 là đường kính hạt của l ớ p ngoài lọt được qua mắt sàng chiếm 15 % và 50 % khối lượng hạt; d’ 15 , d’ 50 và d’ 85 là đường kính hạt của lớp trong liền kề lọt được qua mắt sàng chiếm lần lượt là 15 %, 50 % và 85 % khối lượng hạt. 6.7.1.2 Trường hợp m á i nghiêng gia cố bằng các tấm bêtông, l ớ p trên cùng của tầng lọc ngược phải đảm bảo có d 50 > r D với r D là chiều rộng khe h ở giữa các tấm bê tông. 6.7.1.3 Chiều dày của mỗi lớp lọc d 0 xác định như sau: a) T í nh theo công thức: d 0 = 50 x d 15 (15) b) L ấ y theo kinh nghiệm: - Lớp trong: d 02 = 10 cm đến 15 cm; - Lớp ngo à i: d 01 = 15 cm đến 20 cm. 6.7.2 Tầng lọc sử dụng vải địa kỹ thuật Thiết kế và thi công tầng lọc sử dụng vải địa kỹ thuật thực hiện theo chỉ dẫn thiết kế và sử dụng vải địa kỹ thuật để lọc trong công trình thủy lợi. 6.8 Tính toán ổn định kết cấu bảo vệ 6.8.1 Tính toán ổn định tổng thể Tính toán ổn đ ị nh tổng thể gồm ổ n định trượt của công trình gia cố bờ cùng với thân đê v à ổn định trượt theo mặt đáy công trình gia cố bờ: a) Ổ n định trượt của công trình gia cố bờ cùng với thân đ ê tính theo TCVN 8216:2009, hoặc sử dụng các phần mềm chuyên dụng đã được kiểm định như GEOSLOPE/W; b) Ổ n định trượt theo mặt đáy công trình gia c ố bờ có thể đơn giản hóa thành trượt tổng thể theo mặt phẳng gẫy khúc FABC, xem hình 3. a) Giả thi ế t các giá trị độ sâu trượt khác nhau t, thay đ ổ i B để tính ra hệ số ổ n đ ị nh trượt theo phương pháp cân bằng giới hạn và tìm ra mặt trượt nguy hiểm nhất; b) Hệ s ố ổn định K của kh ố i đất BCD được tính toán theo công thức (16): (16) (17) (18) trong đ ó : f 1 l à hệ số ma sát giữa các lớp gia cố và thân đê; φ là góc ma sát của đất nền, độ (°): C là lực d í nh của đất nền, kN/m 2 ; t là độ sâu trượt, m; g 1 là trọng lượng đơn vị khối gia cố, kN/m; g 2 là trọng lượng đơn vị khối đất trượt ABD, kN/m; g 3 là trọng lượng đơn vị khối đất trượt BCD, kN/m. Hình 3 - Sơ đồ tính toán ổ n định t ổ ng t hể công trình gia c ố bảo vệ mái nghiêng 6.8.2 Tính toán ổn định nội bộ lớp gia c ố 6.8.2.1 Kết c ấ u gia c ố mái phải tính toán kiểm tra ổn định của nội bộ khối công trình gia cố. Khối gi a c ố và thân đ ê l à vật liệu c ó cường độ chống cắt khác nhau, khi mực nước hạ xuống thấp thường xảy ra trượt theo mặt tiếp xúc có cường độ chống cắt y ế u (xem h ì nh 4). Hình 4 - Sơ đồ tính toán trượt nội bộ công trình gia cố mái nghiêng 6.8.2.2 Phương pháp tính toán như sau: Giả th iế t mặt trượt đi qua giao điểm giữa mực nước trước công trình và mặt nứt trượt của chân đê (mặt gẫy ABC). Hệ số ổn định K của lớp đá gia cố mái nghiêng tính theo công thức (19): (19) trong đó: φ là góc ma sát của khối gia cố mái, độ (°); f 2 là hệ số ma sát trong giữa vật liệu gia cố mái, xác định theo công thức (20): (20) (21) (22) (23) (24) m 1 là hệ số mái dốc của đê ở trên điểm B; m 2 là hệ số mái dốc của mặt trượt dưới điểm B; f 1 là hệ số ma sát giữa lớp gia cố với đất đê. 6.8.3 Tính toán ổn định lớp gia c ố bờ khi có sử dụng geotextile Ổ n định ch ố ng trượt lớp phủ b ả o vệ phải th ỏa mãn yêu cầu sau: G 1 < f 1 x G 2 (25) hoặc: (26) 7 Yêu cầu thi công 7.1 Công tác chuẩn bị 7.1.1 Căn cứ vào các thông số kỹ thuật, s ố lượng và kích thước của kết cấu quy định trong đồ án thiết k ế , cần t í nh toán xác định thể tích và khối lượng các loại vật liệu cơ bản dùng để thi công, lắp đặt hoặc gia công chế tạo ngoài h i ện trường như đất màu và loại cỏ, đá hộc, xi măng, cốt liệu thô, nước trộn, c ốt thép, phụ gia và sợi polypropylen (nếu c ó ), cốp pha, đà giáo. Các loại vật liệu này ph ải được chu ẩ n bị đầy đủ về s ố lượng và ch ủ ng loại, đáp ứ ng yêu cầu về chất lượng và khả năng chống ch ị u tác động phá hoại của môi trường biển. 7.1.2 Phải xác định chính x á c vị trí tim tuyến cũng như phạm vi bố trí công trình và các hạng mục công trình c ầ n thi công xây dựng ở ngoài thực địa. 7.1.3 Căn cứ v à o tài liệu địa hình do tư v ấ n khảo sát thực hiện, nhà thầu thi công phải xây dựng hệ thống lưới khống chế mặt bằng và lư ớ i khống chế cao độ địa hình riêng phục vụ công tác thi công, phù hợp với quy mô công trình v à đặc điểm làm việc của từng loại kết c ấ u. 7.1.4 Trong quá trình thi công nhà thầu phải thường xuyên đo đạc ki ể m tra sự chí nh xác về vị trí và cao độ theo thiết kế. 7.1.5 Ph ải lập quy trình thi công phù hợp với đặc điểm của từng loại kết cấu cũng như từng bộ phận công trình để trong quá trình thi công bộ phận công trình này không gây c ả n trở đến việc th i công, xây dựng và l ắ p đặt các bộ phận công trình khác. 7.2 Kết cấu bảo vệ mái đê hạ lưu bằng trồng cỏ Yêu cầu kỹ thuật thi công kết cấu bảo vệ mái đê hạ lưu bằng trồng cỏ phải tuân th ủ các quy định nêu tại điều 6.3. 7.3 Kết cấu bảo vệ bằng vật liệu đá 7.3.1 Yêu cầu vật liệu 7.3.1.1 Đá hộc dùng để xây dựng kết cấu bảo vệ b ờ biển và đ ê biển phải c ó chất lượng phù hợp với quy định tại TCVN 4085 : 2011, có khối lượng riêng không nhỏ hơn 2 400 kg/m 3 . Không dùng đá có vỉa canxi mềm, đá phiến, đá phong hóa và đá có khô nứt (viên đá bị nứt khi gõ bằng b ú a sẽ phát ra tiếng kêu đục). Đ á hộc để lát mái phải có chiều dài hoặc chiều rộng bằng chiều dày thiết kế của lớp đá lát. 7.3.1.2 Các khối xây phải dùng vữa v ớ i chất dính kết là xi măng có tính năng chống được tác dụng ăn mòn, xâm thực của nước biển. Trường hợp cần tăng độ đặc chắc và tăng khả năng chống ăn mòn của vữa, có thể dùng thêm phụ gia giảm nước nhưng phải c ó thí nghiệm để chứng minh và có luận chứng tin cậy. 7.3.1.3 Phụ gia dùng cho vữa gồm phụ gia h ó a học và phụ gia khoáng nghiền m ị n. Các loại phụ gia này phải c ó các ch ỉ tiêu kỹ thuật phù hợp với quy định hiện hành về phụ gia dùng trong bê tông thủy công và vữa thủy công, c ó đầy đ ủ chứng ch ỉ tin cậy và hợp pháp, có bản chỉ dẫn của cơ s ở sản xuất về đặc t í nh phụ gia và hướng dẫn cách sử dụng. Trước khi sử dụng phụ gia ph ả i thí nghiệm kiểm tra tác dụng của phụ gia trong vữa để xác định hiệu quả và liều lượng pha trộn thích hợp. 7.3.1.4 Cát dùng để chế tạo vữa không lẫn hạt c ó kích thước trên 5,0 mm và các yêu cầu sau: - Môđun độ lớn (M đl ): ≥ 1,5; - Khối lượng thể tích xốp: ≥ 1 250 kg/m 3 ; - Hàm lượng hạt nhỏ hơn 0,14 mm: ≤ 20 % khối lượng cát; - Hàm lượng b ù n, bụi, sét: ≤ 3 % khối lượng cát; Khi cát có hàm lượng hạt nhỏ hơn 0,14 mm và hàm lượng bùn, bụi, sét lớn hơn quy định n ê u trên bắt buộc phải rửa đảm bảo hàm lượng nằm trong giới hạn cho phép. Chất lượng nước dùng đ ể rửa cát tương tự như nước dùng đ ể trộn vữa. Cát đưa về công trường cần đổ thành đ ố ng ở nơi khô ráo, sạch sẽ, tránh để lẫn bùn, đất và các tạp chất khác. Kh i l ấ y cát từ đống để trộn vữa, c ầ n xúc sao cho cát c ó thành phần như vốn c ó của nó. 7.3.1.5 Vữa và hỗn hợp vữa phải đạt m á c thiết kế quy định, có độ dính kết tốt với đá và các loại vật liệu được sử dụng để xây. Độ lưu động, độ phân tầng, khả năng giữ nước và thời gian đông kết của vữa phải phù hợp với các ch ỉ tiêu quy định trong b ả ng 6. Bảng 6 - Một số chỉ tiêu kỹ thuật của vữa xây kết cấu bằng đ á Ch ỉ tiêu Tr ời nắng nóng Trời lạnh 1. Độ lưu động, cm - Xây đ á hộc không dùng chấn động Từ 6 đến 7 Từ 4 đến 5 - Xây đá hộc có dùng chấn động Từ 2 đến 3 Từ 1 đến 2 2. Độ phân tầng của hỗn hợp vữa dẻo, cm 3 , không lớn hơn 30 3. Khả năng giữ nước, %, không nhỏ hơn 63 4. Th ờ i gian bắt đầu đông kết kể từ sau khi trộn, min, không sớm hơn 25 7.3.1.6 Chỉ trộn hỗn hợp vữa bằng tay khi thể tích vữa sử dụng quá ít không đủ cho một mẻ trộn bằng máy (dưới 0,5 m 3 ) hoặc không có điều kiện trộn máy. S à n trộn vữa phải bằng ph ẳ ng, không thấm nước, đủ rộng để thao tác dễ dàng. Chỗ trộn vữa phải che mưa n ắ ng. Trư ớ c khi trộn vữa phải chuẩn bị đầy đủ vật liệu, thiết bị trộn và các dụng cụ cân đong vật liệu. Phải kiểm tra máy trộn và dụng cụ cân đong để đảm bảo chúng hoạt động b ì nh thường, dụng cụ cân đong chính xác. Sai số cân đong không vượt quá ± 2 % khối lượng từng loại vật liệu cho một mẻ trộn. Nếu cát ẩm, phải điều ch ỉ nh lượng nước trộn để trừ b ớ t lượng nước trong cát. Trộn mẻ vữa theo đ ú ng thành phần đã xác định. 7.3.1.7 Khi trộn vữa bằng tay phải thực hiện theo trình tự sau: trộn đều xi m ă ng với cát và phụ gia khoáng hoạt tính nghiền mịn (nếu c ó ) rồi vun thành đống và moi một hốc trũng ở giữa. Đổ nước vào hốc và gạt hỗn hợp khô ở xung quanh hốc vào nước để cho phần lớn nước ng ấ m vào hỗn hợp. Sau đó trộn đều cho đến khi đạt được hỗn hợp vữa đồng nhất th ì ngừng trộn. Nếu dùng phụ gia hóa học dạng lỏng vào trong vữa, th ì phải h òa tan trước phụ gia vào nước trộn, rồi mới đổ nước đã trộn phụ gia vào h ố c trũng v à trộn như trên. Trộn xong, đánh gọn hỗn hợp vữa vào một đ ố ng đ ể xúc từng phần đem đi sử dụng. 7.3.1.8 Khi trộn vữa bằng máy trộn phải thực hiện theo trình tự sau: đầu tiên cho nước vào máy trộn, sau đó đ ổ cát, xi măng và phụ gia khoáng hoạt t í nh nghiền mịn (nếu có). Nếu dùng phụ gia h ó a học dạng lỏng trong vữa thì đổ cả nước và phụ gia vào máy trộn và máy trộn chạy trong khoảng từ 30 s đến 45 s, sau đó mới đổ xi măng, cát v à phụ gia khoáng hoạt t í nh nghiền mịn (nếu có). Ch ỉ dừng máy trộn sau khi th ấ y hỗn hợp vữa đồng mầu (đồng nhất), nhưng thời gian trộn không nhỏ hơn 2 min. 7.3.1.9 Nếu vữa trộn ở trạm trộn xa công trường, trong quá trình vận chuyển đến nơi đ ổ phải đảm bảo vữa không bị rơi vãi và mất nước. 7.3.1.10 Các thí nghiệm hỗn hợp vữa phải được tiến hành ngay sau khi trộn để có sự điều chỉnh cần thiết thành phần vữa. 7.3.1.11 Sau khi vận chuyển vữa tới công trường không đổ vữa trực tiếp trên nền đất mà phải đ ổ trên sàn lát tôn hoặc nền xi măng, hoặc lát gạch hoặc các loại vật liệu lót nền khác để vữa không bị lẫn đất b ẩ n, giảm chất lượng. Phải sử dụng hết hỗn hợp vữa xi măng đ ã trộn trước khi xi măng bắt đầu đông kết. Thời gian bắt đầu đông kết của xi măng được xác định bằng thí nghiệm. 7.3.1.12 Nếu vữa bị phân tầng, trước khi dùng phải trộn lại. Không để vữa ngoài trời nắng để tránh mất nước. Nếu trời mưa, phải che đậy cẩn thận. 7.3.1.13 Phải kiểm tra chất lượng vữa sau khi trộn. Các mẫu vữa kiểm tra lấy ngay tại chỗ th i công. Nội dung kiểm tra chất lượng vữa gồm c ó : - Kiểm tra độ lưu động (độ xuyên côn) thường xuyên, mỗi ca thi công tối thiểu phải đo hai lần đ ể điều chỉnh lượng nước trộn vữa khi cần thiết; - Trong mùa hè nắng nóng hoặc mùa khô với gi ó hanh khô, vữa mất nước nhanh th ì phải thử thêm khả năng giữ nước của hỗn hợp vữa và độ phân tầng; - Cứ trộn 50 m 3 hỗn hợp vữa phải đúc một nhóm ba mẫu để thử cường độ ở tuổi 28 ngày. Nếu cần dự đoán sớm cường độ vữa ở tu ổ i 28 ngày thì phải đúc thêm một nh ó m ba mẫu vữa để th í nghiệm ở tuổi 3 ngày hoặc 7 ngày. 7.3.2 Yêu cầu kỹ thuật đổ đá 7.3.2.1 Thả đá phủ mái d ố c và thi công lớp đệm phải đảm bảo đúng chiều dày thiết kế, độ dốc đá phủ mái không lớn hơn độ dốc thiết kế. 7.3.2.2 Sai số giữa thực tế thi công so với đồ án thiết kế khi đổ đá tạo đường viền mặt cắt thiết kế đê không vượt quá trị số quy định trong b ả ng 7. Bảng 7 - Sai s ố cho phép đối với đá đổ đường viền mặt cắt thiết kế của đê Khối lượng đá th ả , kg Từ 10 đến 100 Từ 100 đến 200 Từ 200 đến 300 Từ 300 đến 500 Từ 500 đến 700 Từ 700 đến 1 000 Chênh lệch cho phép, cm ± 40 ± 5 0 ± 60 ± 70 ± 80 ± 90 7.3.2.3 Chênh lệch về cao độ giữa đường viền thiết kế so với mặt cắt thực t ế sau khi san ủi bề mặt đá đổ không vượt quá các trị số quy định trong bảng 8. Bảng 8 - Chênh lệch cao độ cho phép giữa đường v i ền mặt cắt thực tế so v ới thiết kế Công việc Khố i lượng viên đá kg Chênh lệch độ cao cho phép cm 1. San ủi T ừ 10 đến 100 ± 20 Từ 100 đến 200 ± 30 2. Đ ổ xếp đá Từ 200 đến 300 ± 40 Từ 300 đến 500 ± 50 Từ 500 đến 700 ± 60 Từ 700 đến 1000 ± 70 7.3.3 Yêu cầu kỹ thuật lát đá Thi công lớp phủ bảo vệ mái bằng đá hộc lát khan phải đảm bảo độ ph ẳ ng mặt ngo ài theo thiết kế với độ g ồ ghề bề mặt kh ô ng lớn hơn 2,0 cm với th ư ớc đo 2,0 m và đạt được các yêu cầu sau đây: a) Trên 90 % diện tích mặt lát bả o đảm độ dày thiết kế; b) Khe rỗng giữa hai viên đá l á t không l ớ n hơn 2/3 đường k í nh b é nhất của đá lót phía dư ớ i, không tồn tại khe liên thông vuông góc với mặt lớp phủ. Kích thước khe được quy định như sau: - Chiều rộng khe ghép cho ph é p: 3 cm; - Chiều rộng khe tam giác cho phép: 7 cm; - Độ nhấp nhô mặt mái cho phép: 3 cm; c) Đá lát khan phải được chèn chặt, đá nhỏ gài phía dưới đ ả m bảo khi dùng xà beng b ẩ y một viên đá lớn rời khỏi mái thì có từ 2 viên đ ế n 3 viên xung quanh cũng bị b ẩ y l ê n. 7.3.4 Yêu cầu kỹ thuật xây đá 7.3.4.1 Trường hợp phải hạ mực nước ngầm trong hố m ó ng để xây đá l à m kết cấu bảo vệ có thể vận dụng quy định trong TCVN 9903 : 2014 để thực hiện. 7.3.4.2 Khi xây đá trên tầng lọc ngược, trước khi xây phải rải một lớp vỏ bao xi măng hoặc lớp vật liệu chống thấm l ê n trên tầng lọc ngược sau đó đổ một lớp bê tông d ầ y t ừ 4 cm đến 5 cm rồi m ớ i xây l ê n trên. Các lỗ thoát nước bố trí trên mái xây bắt buộc phải xuyên th ủ ng qua lớp vỏ bao xi măng hoặc lớp v ậ t liệu chống thấm nói trên. Nên dùng ống nhựa cứng có kích thước lỗ phù hợp với yêu cầu thiết kế đặt cố định trong khối đá xây. C ó t hể dùng vật liệu cứng không c ó hình dạng ống rỗng đ ể làm lõi tạo lỗ nhưng sau khi xây xong phải r ú t r a và quá trình rút các ống lõ i này không làm nứt các mạch vữa xây. 7.3.4.3 Kh i xây đá trực tiếp lên nền đất phải chọn những hòn đá lớn, dỗ mạnh xuống đất nhiều lần cho viên đá ngập một phần trong đất để liên kết tốt giữa đ á v à đất. 7.3.4.4 Không được xây đá to hoặc đá nh ỏ tập trung vào một chỗ theo chiều dài của kết cấu. Nếu kết cấu dầy th ì xây đá to phía ngoài và đá nhỏ trong lõi. Dành những viên đá lớn để xây phần chân và góc của kết cấu. Trường hợp khối kết cấu đá xây nằm cạnh khối kết cấu bằng bê tông hoặc nằm giữa hai khối c ó khớp nối chống lún th ì tại chỗ tiếp giáp với khối b ê tông phải đổ bê tông. 7.3.4.5 Ph ải xây với độ cao đồng đều trong kết cấu xây để nền lún đều. Nếu phải chia kết cấu thành từng đoạn th ì chỗ ngắt đoạn phải xây dật cấp. Khi xây phải đặt đá thành từng hàng, mỗi hàng phải có các viên đá câu chặt tạo thành hệ giằng. Khi xây các đoạn kết cấu giao nhau, trong từng hàng phải bố trí các viên đ á câu chặt các đầu của các đoạn kết cấu với nhau. 7.3.4.6 Phải chèn chặt các khe mạch rỗng bên trong khối xây bằng vữa và đá nh ỏ . Không xây trùng mạch ở mặt ngoài và bên trong khối xây. Những viên đá xây cùng một lớp c ó chiều dầy tương đương nhau. Mạch đứng của lớp đá xây phía trên so le với mạch đứng của lớp đá xây bên dưới ít nhất 8 cm. Trong mỗi lớp đá ph ả i xây hai hàng ở mặt ngoài trước, sau đ ó m ớ i xây các hàng ở giữa. Các viên đá xây ở mặt ngoài phải có k í ch thước lớn tương đ ố i đồng đều và bằng phẳng. Không đặt các viên đá tiếp xúc trực tiếp với nhau m à không đệm vữa. Ph ả i đ ổ vữa trước đặt đá sau, không làm ngược lạ i . 7.3.4.7 Khi xây ph ả i đặt nằm viên đá, mặt to xuống dưới, đảm bảo viên đá nằm khít ở vị trí với mạch vữa không dầy quá 3 cm. Sau khi đã ướm thử và sửa lại viên đá, nhấc viên đá lên, rải vữa, rồi đặt đ á vào, dùng tay lay, lấy b ú a gỗ nện vào viên đá để vữa phùi ra ngoài mặt, sau đó dùng thanh sắt tròn đường kính 10 mm thọc kỹ vào mạch đứng để nén chặt vữa, đồng thời chèn thêm đá dăm vào mạch vữa để mạch thật no vữa. Không dùng đ á dăm để kê đá hộc ở mặt ngoài. Không dùng b ú a gang hoặc búa làm bằng các vật liệu cứng và nặng để nện vào viên đá. 7.3.4.8 Khi tạm ngừng xây, phải đổ vữa, chèn đá dăm vào các mạch đứng của lớp đá trên cùng, trên mặt lớp đá này không được rải vữa. Nếu thời gian ngừng kéo dài, mặt trên của kết cấu phải được che phủ kín và tưới nước nhất là trong mùa hè, mùa khô, mùa gió tây khô nóng. Khi xây tiếp, mặt tiếp xúc với khối xây mới phải được quét dọn hết rác b ẩ n, ph ả i tưới nước cho đủ ẩ m nhưng không để đọng nước. Sau đó m ớ i trải vữa lên rồi xây t i ếp. 7.3.4.9 Sau khi xây phải che đậy để tránh vữa mất nước và phát sinh nứt nẻ do co ngót. Khi vữa bắt đầu đông cứng phải tưới ẩm liên tục trong khoảng từ 4 ngày đến 6 ngày với chu kỳ từ 2 h đến 3 h tưới ẩm một lần vào ban ngày, ban đêm nếu trời nóng cũng phải tưới từ 1 lần đến 2 lần. Khi đang xây hoặc m ớ i xây xong vữa chưa kịp đông rắn mà gặp trời mưa ph ả i che đậy kỹ khối xây để giữ cho mạch xây không bị nước mưa phá hoại. 7.3.4.10 Trong thời gian bảo dưỡng, và khi vữa chưa đủ cứng, không được đi lạ i trên khối xây, tránh gây rung động hoặc va chạm mạnh v à o khối xây. Khi cần đi lại qua khối xây phải bắc cầu công tác. Chỉ cho phép đắp đất, cho kết c ấ u tiếp xúc với nước biển và chịu tải trọng thiết kế khi vữa đã đạt được cư ờ ng độ thiết kế. 7.3.4.11 Phải đảm bảo độ phẳng của mặt ngoài công trình theo thiết k ế . Độ gồ ghề của bề mặt khối xây không lớn hơn 2,0 cm với thước đo 2,0 m. Sai số khi xây lát không vượt quá các trị số sau: - Độ lệch so với phương thẳng đứng trên toàn bộ chiều cao: ± 15 mm; - Khoảng cách tính từ tim kết cấu đến mép ngoài của móng: ± 25 mm. 7.4 Kết cấu bảo vệ bằng bê tông và bê tông cốt thép 7.4.1 Yêu cầu vật liệu 7.4.1.1 Ngoài quy định tại điều 5, các loại vật tiêu dùng để chế tạo kết cấu bê tông đều phải tuân thủ TCVN 9346 : 2012. cốt li ệu thô như sỏi, đá dăm phải c ó cường độ chịu n é n cao hơn mác bê tông ch ế tạo t ừ 1,5 lần đến 2,0 lần. 7.4.1.2 K í ch thước hạt l ớ n nhất D max của c ố t liệu thô phù hợp quy định sau: - Không lớn hơn 2/3 khoảng cách thực giữa 2 thanh cốt thép; - Không l ớ n hơn 1/3 chiều dày nhỏ nhất của kết cấu; - Không lớn hơn 120 mm khi dùng máy trộn c ó dung tích lớn hơn 0,8 m 3 ; không l ớ n hơn 80 mm kh i dung tích máy trộn nhỏ hơn 0,8 m 3 ; - Không lớn hơn 40 % đường kính trong của vòi bơm đối với s ỏ i và 33 % đối với đá dăm khi vận chuyển bê tông bằng bơm; - Khi đ ổ bê tông bằng ống vòi voi, D max không lớn hơn 1/3 chỗ nhỏ của đường kính ống. 7.4.2 Cốp pha và cầu công tác 7.4.2.1 Phải có thiết kế cốp pha (ván khuôn) đối với kết cấu bê tông khối lớn, kết cấu đặc biệt, phức tạp, công nghệ đ ổ bê tông mới. Bản vẽ thiết kế cốp pha phải thể hiện kiểu cốp pha, bản vẽ khai triển bề mặt c ố p pha, bảng liệt kê các cấu kiện và khối lượng cốp pha, bản vẽ l ắ p đặt cốp pha, gi à n giáo, bản vẽ gia công và sơ đồ tổ chức thực hiện công tác cốp pha. 7.4.2.2 Công tác cốp pha phải đảm b ả o chịu lực ổ n định, sử dụng được nhiều lần, có hình dạng v à kích thước khối đổ theo đúng yêu cầu của cấu kiện cần sản xuất, kín nước, phẳng, nhẵn, dựng lắp và tháo dỡ dễ dàng, dễ lắp dựng cốt thép, thuận tiện cho công tác đ ổ bê tông. 7.4.2.3 Công tác dựng lắp cốp pha và giằng chống phải đảm b ả o các yêu cầu sau: - Cột chống phải được kê chắc chắn đảm bảo không bị lún trượt; - Hạn chế n ố i các bộ phận chủ yếu, bố trí nối so le. Việc nối phải dùng thanh nẹp v à bu lông, diện tích thanh nẹp không được nhỏ hơn bộ phận được nối; - Dễ tháo lắp, bộ phận tháo trước, không ảnh hưởng đến bộ phận tháo sau; - Các kết cấu để điều chỉnh vị trí cốp pha như giằng, tăng đơ, vít, phải đảm bảo vững chắc, không b ị biến dạng khi chịu lực lớn; - Đảm bảo kín giữa c ố p pha v ớ i nền hoặc v ới kh ố i bê tông đổ trước, tránh mất nước xi măng; - Các lỗ đặt trước ph ả i bố trí theo yêu cầu thiết kế. 7.4.2.4 Chỉ tháo dỡ cốp pha khi bê tông đã đảm bảo yêu cầu về chịu lực. Quá trình tháo d ỡ cốp pha phải đảm bảo không làm ả nh hư ở ng đến kh ả năng chịu lực của kết cấu bê tông, không gây ra các ứng suất đột ngột, không làm sứt mẻ bê tông, không làm hư hỏng cốp pha và phải tuân thủ các nguyên tắc cơ bản sau đây: - Tháo ván đứng trước, kiểm tra chất lượng bê tông xem c ó cần phải xử lý không; - Tháo từ trên xuống, tháo bộ phận th ứ y ế u trư ớ c, tháo bộ phận chủ yếu sau; - Tháo cột chống phải theo chỉ dẫn thiết kế th i công: - Phải tháo dỡ dần và kiểm tra biến hình của kết cấu, nếu không có hiện tượng nguy hiểm mới được dỡ bỏ ho à n toàn; - Th á o d ỡ cốp pha không làm ảnh hưởng đến thi công và an toàn lao động; - Cần tu sửa, phân l o ại, bảo qu ả n ngăn nắp cốp pha sau khi đã th á o dỡ. 7.4.2.5 Lắp dựng cầu công tác không làm ả nh hưởng đến các công tác khác trong quá trình thi công và các yêu cầu sau: - Chắc chắn, bằng phẳng, ít rung động cả khi đổ bê tông; - Đủ rộng để đi lại v à vận chuyển dễ dàng; - Dùng các loại ván chắc chắn để gh é p cầu, khe ghép ván phải nhỏ hơn 1,0 cm; - Hai bên cầu c ó lan can chắc chắn với chiều cao không thấp hơn 0,8 m. Mép cầu ph ả i có nẹp gờ ở hai bên cao từ 0,15 m trở lên; - Kiểm tra kỹ cầu công tác trước khi cho cầu l à m việc. 7.4.3 Chọn thành phần bê tông 7.4.3.1 Mác b ê tông của kết cấu do thiết kế quy định. Khi xác định thành phần hỗn hợp bê tông phải thiết kế cấp phối thông qua thí nghiệm và đúc mẫu kiểm tra do các cơ sở th í nghiệm hợp chuẩn thực hiện. Cư ờ ng độ kháng nén tuổi 28 ngày của mẫu đúc trong phòng thí nghiệm phải lớn hơn mác bê tông do thiết k ế quy định từ 10 % trở lên. 7.4.3.2 Tùy thuộc vào phương thức vận chuyển và đổ vữa bê t ô ng, độ sụt của hỗn hợp vữa bê tông phải đáp ứng yêu cầu sau đây: - Vận chuyển bằng băng chuyền: không lớn hơn 6 cm; - Vận chuyển bằng m á y bơm b ê tông: không nh ỏ hơn 10 cm; - Đổ vữa bê tông qua máng rung: từ 5 cm đến 8 cm; - Đổ vữa bê tông qua vòi voi có m á y rung: từ 2 cm đến 6 cm. 7.4.5.3 Trong điều kiện bình thường, độ sụt và độ cứng của hỗn hợp vữa bê tông tại khoảnh đổ lấy theo quy định trong b ả ng 9: Bảng 9 - Độ sụt và độ cứng của hỗn hợp b ê tông tại khoảnh đổ Loại kết cấu Độ cứng, s Độ sụt, cm Cát vừa và to (M đl > 2,0) Cát nhỏ (1,5 ≤ M đl ≤ 2,0) Sai lệch, cm Không có phụ gia giảm nước Có phụ gia giảm nước Không có phụ gia giảm nước C ó phụ gia gi ả m nước 1. Bê tông khối l ớ n và kết cấu bê tông cốt thép có hàm lượng thép ít hơn 0,5 % 7 ÷ 11 2 ÷ 4 1 ÷ 3 1 ÷ 3 1 ÷ 2 ± 1,0 2. Kết cấu bê tông í t cốt thép có hàm lượng thép từ 0,5 % đến 1,0% 5 ÷ 7 4 ÷ 8 3 ÷ 6 3 ÷ 6 2 ÷ 5 ± 1,0 3. Kết cấu b ê tông cốt thép có hàm lượng thép lớn hơn 1,0 % 3 ÷ 5 8 ÷ 14 6 ÷ 10 6 ÷ 10 5 ÷ 8 ± 1,5 CHÚ THÍCH : Phụ gia giảm nước l à phụ gia hóa dẻ o hoặc siêu dẻo. 7.4.3.4 Trong quá trình thi công bê tông phải thường xuyên theo dõi độ ẩm của cát, đá để kịp thời hiệu chỉnh thành phần hỗn hợp bê tông đảm bảo các yêu cầu của bê tông và giữ đúng tỷ lệ N/X. 7.4.4 Cân đong vật liệu 7.4.4.1 Xi măng, cát, đá dăm (hoặc s ỏ i), sợi polypropylen hoặc các chất phụ gia cho hỗn hợp bê tông phải cân đong theo khối lượng, nước cân đong theo thể tích. Sai lệch trong khi cân đong không vượt quá trị số ở bảng 10. Bảng 10 - Sai lệch cho phép khi cân đong các vật liệu hỗn hợp bê tông Tên vật liệu Sai lệch cho phép % khối lượng 1. Xi măng, phụ gia, sợi polypropylen, nước ± 1,0 2. Cát, s ỏ i, đá dăm ± 3,0 7.4.4.2 Phụ gia dưới dạng bột phải cân đong theo khối lượng, phụ gia dưới dạng dung dịch cân đong theo thể tích nhưng trước khi hòa tan vào trong nước phải c â n theo khối lượng, liều lượng nước trong hỗn hợp b ê tông c ó cả lượng nước để hòa tan phụ gia. 7.4.4.3 Cát, đá, s ỏ i r ử a xong ph ả i đợi cho ráo hết nước mới cân đong để pha trộn. Nếu còn nước dính bám phải tính toán khấu trừ hàm lượng nước đã có trong cốt liệu. 7.4.4.4 Phải kiểm tra độ chính xác của thiết b ị cân đong trước mỗi đợt đổ bê tông. Trong quá trình cân đong vật liệu phải thường xuyên kiểm tra thiết bị để phát hiện các hư hỏng và hiệu chỉnh kịp thời. 7.4.5 Trộn hỗn hợp bê tông 7.4.5.1 Phải dùng máy trộn, tuần hoàn để trộn hỗn hợp bê tông. Chỉ trộn bằng tay kh i thể tích bê tông dưới 0,5 m 3 và không có điều kiện trộn máy. 7.4.5.2 Trình tự và yêu cầu kỹ thuật đổ vật liệu vào trong máy trộn tuần hoàn như sau: a) Trước hết đổ từ 15 % đến 20 % lượng nước, sau đó đổ xi măng và cốt liệu cùng một lúc, đ ồ ng thời đổ dần dần và liên tục phần nước còn lại; c) Mẻ trộn đầu tiên nên tăng thêm t ừ 0,20 % đến 0,35 % lượng xi măng cát để bù lượng vữa bị hao hụt do bám dính vào các bộ phận bên trong của máy trộn và các phương tiện vận chuyển. 7.4.5.3 Trình tự và y ê u cầu kỹ thuật trộn hỗn hợp bê tông bằng tay như sau: a) Trước hết trộn khô cát và xi măng đến khi không c ò n phân biệt được giữa màu cát và màu xi măng, tiếp đó đưa hỗn hợp này trộn với đá và một phần nước. Sau cùng cho toàn bộ lượng nước còn lại và trộn ch o đều đến kh i không còn phân biệt được màu đá và cát trong hỗn hợp; b) Thời gian trộn hỗn hợp bê tông bằng tay (k ể từ lúc trộn ướt) không qu á 20 min cho một mẻ trộn. CHÚ TH Í CH: Trư ờ ng hợp trộn bằng tay t hì sàn trộn phải đủ cứng, sạch và không hút nước. Do ch ấ t lượng bê tông trộn bằng tay kém hơn ch ấ t lượng bê tông trộn bằng máy n ê n để đảm bảo mác bê tông khi trộn bằng tay tương đương với mác trộn bằng máy c ầ n xem xét gi ả m tỷ lệ N/X cho phù hợp hoặc tăng thêm từ 5 % đến 10 % khối lượng xi măng. 7.4.5.4 Thờ i gian trộn hỗn hợp bê tông được xác định theo đặc trưng kỹ thuật của thiết bị dùng để trộn. Trường hợp không có các thông s ố kỹ thuật chuẩn xác th ì thời gian nh ỏ nhất để trộn đều một mẻ bê tông ở máy trộn có thể lấy theo các trị số ghi ở bảng 11. Bảng 11 - Thời gian tối thi ể u để trộn hỗn hợp bê tông Đơn vị tính bằng phút (min) Độ sụt bê tông mm Thể tích thùng trộn, lít < 500 Từ 500 đến 1 000 > 1 000 < 10 2,0 2,5 3 , 0 Từ 10 đến 50 1 , 5 2,0 2 , 5 > 50 1 , 0 1 , 5 2,0 CHÚ THÍCH: 1) Th ể t í ch hỗn hợp bê tông đ ổ ra bằng thể tích to à n bộ vật liệu đ ổ vào nhân với hệ số f (tra theo lý lịch của từng loại máy. Thông thường f trong kho ả ng từ 0,65 đến 0,67); 2) Khi dù ng phụ gia và sợi polypropylen th ì th ờ i gian trộn hỗn hợp bê tông ph ải tuân theo ch ỉ dẫn của nhà sản xuất hoặc của nhà cung c ấ p các loại vật liệu nói trên; 3) Thời gian trộn hỗn hợp bê tông khô kéo dài hơ n thời gian trộn hỗn hợp b ê tông dẻo nhưng không nên trộn quá 5 min. 7.4.5.5 Nếu thời gian ngừng trộn hỗn hợp bê tông kéo dài hơn 1,0 h thì trước khi ngừng ph ả i rửa thùng trộn bằng cách đổ nước và cốt liệu l ớn vào máy và quay cho đến khi mặt trong của thùng trộn sạch hoàn toàn. 7.4.5.6 Trong quá trình trộn, để tránh vữa xi măng đông kết bám vào thùng trộn, cần thực hiện theo quy định sau: c ứ sau thời gian công tác khoảng 2 h liên tục lại phải đ ổ v à o thùng trộn c ố t liệu lớn và nước đ ú ng liều lượng đã quy định, quay thùng trộn trong 5 min sau đó cho tiếp các loại vật liệu khác như x i măng, c á t, sợi po lypropylen và phụ gia (nếu có) với liều lượng như một mẻ trộn bình thường và công tác trộn tiếp tục như trước. 7.4.5.7 Khi trút hỗn hợp vữa bê tông từ m á y trộn ra ngo à i phải có biện pháp ch ố ng phân t ầ ng. Nên đặt các bộ phận định hướng sao cho luồng hỗn hợp bê tông đổ ra rơi theo hướng thẳng đứng vào tâm của bộ phận ch ứ a h ỗ n hợp bê tông hay công cụ vận chuyển như máng, thùng xe. Độ cao rơi của hỗn hợp bê t ô ng nhỏ hơn 1,5 m. 7.4.5.8 Thời gian trộn và đổ vữa bê tông cho phép từ 1,5 h đến 2,0 h hoặc nhỏ hơn khi nhiệt độ môi trường lớn hơn 25 ° C . 7.4.6 Vận chuyển hỗn hợp bê tông 7.4.6.1 Công cụ và phương pháp vận chuyển phải bảo đảm hỗn hợp bê tông không rơi vãi, không phân lớp, không thay đổi tỷ lệ nước do ảnh hưởng của các yếu tố thời tiết như gió, mưa, nắng, hanh khô. 7.4.6.2 Nhân lực và phương tiện vận chuyển phải bố trí tương ứng với tốc độ trộn và đầm đ ể hỗn hợp bê tông đã được trộn xong không b ị ứ đọng. Nên b ố trí sơ đồ vận chuyển theo đường khép kín để công tác vận chuyển được liên tục và thời gian bị ngừng lại ít nhất. 7.4.6.3 Thời gian vận chuyển kể từ lúc trút hỗn hợp bê tông không có phụ gia ra khỏi trạm trộn đến lúc đ ổ vào khoảnh đ ổ không được l ớ n hơn các trị s ố quy định ở b ả ng 12. Bảng 12 - Thời gian vận chuyển của hỗn hợp b ê tông không có phụ gia Nhiệt độ ng o ài trời, ° C Thời gian vận chuyển, min, không lớn hơn > 30 30 Từ 20 đến 30 45 Từ 10 đến 20 60 Từ 5 đến 10 90 CH Ú TH Í CH: 1) Khi nhiệt độ ngoài trời trên 30 °C, việc thi công bê tông và bê tông cốt thép tiến hành theo quy định thi công trong mùa nóng khô, xem phụ lục B; 2) Trị số ghi trong bảng 12 sử dụng với hỗn hợp bê tông dùng xi măng có thời gian bắt đầu ninh kết không sớm hơn 1,0 h chưa kể ảnh hưởng của phụ gia. 7.4.7 Đổ b ê tông 7.4.7.1 Trước khi đổ bê tông phải thực hiện các công việc sau đây: a) Kiểm tra điều kiện an toàn lao động theo TCVN 5308 : 1991; b) Kiểm tra công tác chuẩn bị nền, chống th ấ m, đặt cốt thép các bộ phận chôn ng ầ m, máy móc, thiết bị quan trắc (đ ố i v ớ i các kết cấu đổ trực tiếp xuống hố móng); c) Kiểm tra độ chính xác của ván khuôn c ó phù hợp với h ì nh dạng và kích thư ớ c của cấu kiện cần sản xuất không; d) Ki ể m tra độ chính xác v à an toàn của công tác dựng lắp cốp pha, cốt thép, tấm ốp, đà giáo, giằng ch ố ng v à độ vững chắc của các cột ch ố ng đỡ, giằng néo khi chịu tải trọng động do việc vận chuyển, đ ổ và đầm b ê tông gây ra; e) Kiểm tra công tác chuẩn b ị đ ổ bê tông như đường vận chuyển hỗn hợp bê tông, máy móc thiết bị phục vụ th i công ch ấ t lượng và trữ lượng các vật liệu; f) Cốp pha, cốt thép và các chi tiết đặt sẵn ph ả i làm sạch rác, bùn, bụi, cạo rỉ trước khi đ ổ bê tông. Bề mặt cốp pha gỗ trước khi đ ổ bê tông phải tưới ẩ m và bịt kín kẽ hở. B ề mặt cốp pha bằng kim loại v à các vật liệu cứng khác phải quét dầu nhờn hoặc vật liệu có t í nh năng chống bê tông bám dính bề mặt; g) Bề mặt cốp pha bằng bê tông, bê tông cốt thép, xi măng lưới thép sau khi đ ổ bê tông sẽ trở thành một phần của kết c ấ u bê tông cốt thép thì phải đánh xờm và tưới ư ớ t trước khi đổ bê tông. 7.4.7.2 Kỹ thuật làm sạch bề mặt nằm ngang của kết c ấ u đúc sẵn hay mặt tiếp giáp giữa các khối b ê tông đã đổ trước và xử l ý mặt tiếp giáp giữa hai đợt đổ bê tông như sau: a) Ngay sau khi x i măng đã bắt đầu đông cứng (mùa hè từ 6 h đến 8 h, mùa đông từ 12 h đến 24 h) được dùng tia nước có áp lực từ 0,3 MPa đến 0,5 MPa hoặc dùng bàn chải sắt để làm nhám mặt bê tông. Nếu dư ớ i tác dụng của tia nước thấy mặt bê tông bị xói sâu quá 2 cm hoặc c ó những h ố xói cá biệt sâu hơn th ì phải tạm ngừng phun; b) Khi cường độ bê tông đạt từ 1,5 MPa đến 2,5 MPa c ó th ể dùng bàn chải máy hoặc bàn chải sắt chải sạch lớp màng mỏng xi măng để trơ đá lộ ra kho ả ng 1,5 cm sau đó dùng vòi phun nước rửa sạch lớp vữa mới ch ả i; c) Sau khi bề mặt bê tông đã đông cứng được từ 4 h đến 10 h có thể đánh xờm bằng các công cụ chuyên dụng, hoặc dùng máy phun hỗn hợp nước c ấ t sau đó rửa sạch bằng tia nước. Khi đánh xờm phải dùng các công cụ không gây rạn, nứt, lòi hoặc bật cốt thép trên bề mặt của lớp bê tông. Nước còn lại tr ê n bề mặt bê t ô ng cũ phải l à m khô trước khi đổ bê tông; d) Rải một lớp vữa x i măng liên kết c ó chiều dày từ 2 cm đến 3 cm, vừa rải vữa vừa cào để những hạt vật liệu còn sót lại trên mặt b ê tông cũ s ẽ lẫn vào vữa. Rải vữa đến đâu thì đổ hỗn hợp bê tông phủ ngay đ ến đó. Vữa x i măng nói trên ph ả i có t ỉ lệ N/X và thành phần cát, xi măng tương tự như hỗn hợp bê tông đổ bộ phận kết cấu đó. 7.4.7.3 Công tác đổ bê tông phải tuân theo các quy định sau đây: a) Trong quá trình đổ bê tông phải theo d õ i liên tục hiện trạng cốp pha, đ à giáo, giằng chống, cột chống đ ỡ và vị trí cốt thép. Khi phát hiện thấy bị biến dạng hoặc thay đổi vị trí phải ngừng đổ b ê tông và gia cố đưa các bộ phận này trở về vị trí cũ. Nếu cốp pha b ị biến dạng phải xem xét kỹ ảnh hưởng của biến dạng đến chất lượng của kết c ấ u đang đ ổ để quyết định giữ lại hay phá bỏ phần bê tông đã đổ; b) Mức độ đ ổ đầy bê tông theo chiều cao của cốp pha phải phù hợp với cư ờ ng độ và độ cứng của cốp pha khi chịu áp lực của hỗn hợp bê tông mới đ ổ ; c) Đổ bê tông trong những ng à y nó ng phải che bớt ánh nắng mặt trời. Khi trời mưa, các đoạn đang đổ bê tông phải được che kín không để nước mưa rơi vào; d) Hỗn h ợ p bê tông đổ đến đâu phải san bằng và đầm ngay đến đấy, không được đổ thành đống cao đ ể tránh hiện tượng phân cỡ. Trong khi đổ v à đầm nếu thấy hiện tượng phân c ỡ thì phải cào ra trộn lại cho đều. Không dùng đầm để san hỗn hợp bê tông. Nếu bề mặt khảnh đổ thấy xuất hiện nước v ữa p h ả i sử dụng giải pháp phù hợp để hút nước ra khỏi bề mặt trước khi đổ vữa mới lên; e) Đổ và đầm bê tông lớp trên phải hoàn thành xong trước khi lớp vữa dưới bắt đầu bước vào thời kỳ đông cứng. Nếu thời gian ngừng đổ bê tông vượt quá thời gian quy định, trước khi đổ tiếp bê tông phải xử lí bề mặt khe thi công theo chỉ dẫn nêu tại 7.4 . 7.2; f) Căn cứ vào khoảng cách vận c huyển, năng lực trộn, năng lực máy đầm, chiều dài của chày đ ầ m; điều kiện khí hậu mà quyết định độ dày của mỗi lớp hỗn hợp b ê tông r ả i xuống khoảnh đổ. Thông thường độ dày của mỗi lớp hỗn h ợp bê tông rải xuống khoảnh đ ổ không vượt quá tr ị số ở bảng 13; g) Trong quá trình thi công và khi đổ bê tông xong phải có biện pháp ngăn ngừa bê tông dính chặt vào các bu lông, các bộ phận khác của cốp pha và các vật chôn sẵn ở những chỗ chưa đổ bê tông tớ i . Bảng 13 - Độ dày I ớn nh ấ t cho phép của mỗi lớp hỗn hợp bê tông rải xu ố ng khoảnh đổ Đơn vị tính bằng cent i met (cm) Phương pháp đầm hỗn hợp b ê tông Chiều dày lớn nhất cho phép 1. Máy đầm trong (đầm dùi chấn động) 80 % chiều dài bộ phận công tác của máy đầm. 2. Máy đầm mặt: - Kết cấu không cốt thép v à kết cấu thép đơn : 25 - Kết cấu cốt th é p: 10 3. Đầm tay 20 CHÚ THÍCH: 1) Khi dùng máy đ ầ m ngo à i chấn động (đặt ở bên ngoài thành cốp pha) th ì ch iề u dày của lớp hỗn hợp b ê tông phải xác đ ị nh theo thí nghiệm. Chiều dày n à y phụ th u ộc v à o tiết diện của kết cấu, công su ấ t của máy đầm, c á c bước di chuyển đầm và đặc t í nh của hỗn hợp b ê t ô ng; 2) C ó thể sử dụng máy đ ầ m mặt cho các bộ phận kết c ấ u có chiều dày dưới 250 mm và có một lớp cốt thép. Kết c ấ u c ó 2 lớp cốt thép và dày tr ê n 250 mm nên sử dụng má y đ ầ m dùi. 7.4.7.4 Khi đầm bê tông phải tuân theo các yêu cầu kỹ thuật sau: a) Đối với máy đầm trong (đầm dùi): - Không đặt trực tiếp máy đầm lên cốt thép hoặc cho chày đầm tỳ vào cốt th é p đ ể san đầm bê tông. Bước di chuyển khi đầm không được vượt quá 1,5 lần bán kính tác dụng của máy đầm. Thời gian đầm tại mỗi vị trí phải bảo đảm cho bê tông được đầm chặt (dấu hiệu chủ yếu đ ể nhận biết l à hỗn hợp bê tông ngừng lún và trên mặt hỗn hợp bê tông xuất hiện nước xi măng, không còn thấy bọt khí nổi lên trong vùng tác dụng của đầm). Khi rút đầm ra phải r ú t từ từ tránh gây lỗ hổng trong b ê tông. Thông thường thời gian đầm tại một v ị trí từ 20 s đến 40 s; - Khi đầm, bộ phận công tác của máy đầm (chày đầm) phải cắm sâu vào lớp b ê tông đã đổ trước từ 5 cm đến 10 cm, chiều dày mỗi lớp hỗn hợp bê tông không vượt quá 0,8 lần chiều dài của chày đầm; - Kh i đầm b ê tông ở góc th ì khoảng cách từ bộ phận công tác của máy đầm đến mặt cốp pha không lớn h ơ n 10 cm; b) Đối với máy đầm mặt: Bước di chuyển của máy đầm phải bảo đảm phủ lên vết đầm trước từ 10 cm đến 20 cm. Thời gian đầm tại mỗi v ị trí nằm trong khoảng từ 30 s đến 60 s; c) Đối với m á y đầm ngoài chấn động: Chỉ sử dụng máy đầm ngoài chấn động khi kết cấu bố trí th ẳ ng đứng (dạng tường) có chiều dày dưới 25 cm. Máy đầm ngoài có thể đặt ở hai mặt đối diện và chấn động cùng một lúc. Đối với kết c ấ u c ó chiều dày dưới 15 cm th ì phải đặt máy đầm so le nhau , không được đặt 2 máy trên cùng một mặt cắt ngang. Thời gian đầm của máy đầm ngoài chấn động nằm trong kho ả ng từ 50 s đến 90 s; d) Đối v ới đầm tay: Đầm bê tông bằng tay ch ỉ áp dụng cho những kết cấu c ó thể tích nh ỏ , s ố lượng ít hoặc ở những chỗ mà v ị trí của c ố t thép và cốp pha hẹp không thể sử dụng được máy đầm. Khi đầm tay phải tuân thủ quy định sau: - Đối với khoảnh đổ có diện tích bề mặt đủ rộng và độ sụt c ủ a bê tông nh ỏ hơn 6 cm có thể dùng đầm gang nặng từ 8 kg đến 10 kg. Kh i đ ầ m phải nâng cao đầm từ 10 cm đến 15 cm, đầm liên tục và đều; - Đối với khoảnh đổ có diện tích h ẹ p, độ sụt của hỗn hợp bê tông từ 6 cm trở lên hay những chỗ có bố trí cốt thép dày, phải dùng thanh sắt hoặc xà beng thọc đều v à khi lên đến lớp trên cùng dùng bàn đập bằng gỗ nặng 1,0 kg vỗ mặt cho đều. 7.4.7. 5 Thời gian ngừng đổ giữa hai khối bê tông không cốt thép phụ thuộc vào nhiệt độ trong khoảnh đ ổ nhưng không được vượt qu á trị số quy định trong bảng 14. Trường hợp cường độ khối bê tông đ ổ trước chưa đạt 2,5 MPa nhưng vẫn tiếp tục đổ th ì phải xử l ý mặt tiếp giáp theo quy định tại 7 .4 .7.2. Bảng 14 - Thời gian ngừng đổ cho phép giữa hai khối bê tông không có cốt thép Nhiệt độ trong khoảnh đổ, ° C Từ 20 đến 30 Từ 10 đến 20 Thời gian ng ừ ng đ ổ , h Từ 4 đến 8 Từ 8 đến 12 7.4.7.6 Công việc chuẩn bị đổ và đầm bê tông ở các khối tiếp theo phải tiến hành nhẹ nhàng, kh ô ng được gây ch ấ n động mạnh đến lớp bê tông cũ. Trong phạm vi bề dầy 1,0 m của khối bê tông mới đổ không được dùng đầm dùi chấn động m à phải đầm bằng tay. Nếu dùng đầm mặt ch ấ n động th ì phải đầm tay trong một lớp dày 60 cm. 7.4.8 Bảo dưỡng và xử lý khuyết tật của bê tông 7.4.8.1 Bảo dư ỡ ng bê tông trong thời kỳ đông cứng phải đ ả m b ả o các yêu cầu sau: a) G i ữ chế độ nhiệt, ẩm cần thiết cho sự tăng dần cư ờ ng độ của bê tông theo tốc độ đã quy định; b) Ngăn ngừa các biến dạng do nhiệt độ và co ngót đ ể tránh sự hình thành khe nứt; c) Không để cho bê tông bị chấn động, va chạm trực tiếp và các ảnh hưởng gi á n tiếp kh á c làm giảm chất lượng bê tông trong thời kỳ đông cứng; d) Đối với các kết cấu m ớ i đ ổ , chỉ cho phép người đi lại cũng như đặt giàn gi á o, c ố p pha và cốt thép lên trên để chuẩn bị đợt đổ b ê tông tiếp sau sau khi bê tông đã đạt cường độ tối thiểu là 2,5 MPa e) Chỉ cho phép phương tiện chuyên chở vật liệu và máy đ ổ bê tông đ i lại trên các kết c ấ u bê tông m ớ i đ ổ khi bê tông đã đạt được cường độ quy định tr o ng thiết kế tổ chức thi công. 7.4.8.2 Công tác b ả o dư ỡ ng bê tông phải thực hiện theo các quy đ ị nh sau đây: a) Các mặt ngoài của kết cấu bê tông phải được che phủ, giữ ẩm và tư ớ i nước đảm bảo bê tông khô n g bị khô trắng bề mặt. Việc bắt đầu tưới nước bảo dư ỡ ng được tiến hành muộn nhất từ 10 h đến 12 h sau khi đổ bê tông xong, còn trong trường hợp trời nóng và có gió thì sau 2 h đến 3 h; b) Công tác b ả o dưỡng tiến hành thư ờ ng xuyên cho đến khi bê tông đạt 70 % cường độ thiết kế. Nếu dùng chất phụ gia đông cứng nhanh th ì sau khi đổ b ê tông phải che ph ủ ngay; c) Đối với bê tông dùng xi măng Po ó clăng, khi nhiệt độ từ +15 ° C trở lên và thời tiết hanh khô th ì trong 7 ngày đầu phải tưới thường xuyên để giữ ẩm: ban ngày ít nhất cứ sau 2 h phải tưới 1 lần v à ban đêm í t nhất phải tưới 2 lần. Những ngày sau đó phải giữ cho mặt bê tông v à cốp pha luôn luôn ẩm; d) Đối với bê tông dùng xi măng Puzơlan: Trong 7 ngày đầu phải giữ cho bề mặt bê tông luôn luôn ẩm bằng cách che v à tưới nước thường xuyên. Những ngày tiếp theo th ì cứ 2 h tưới một lần về ban ngày, 6 h tưới 1 lần về ban đêm cho đến ngày thứ 14. Sau 14 ngày th ì mỗi ngày đêm tưới ít nhất 3 lần cho đến ngày thứ 28; e) Khi dùng cát, bao tải v à c á c v ậ t liệu thích hợp khác để che phủ thì thời gian cách quãng giữa 2 lần tưới c ó thể dài hơn, có thể lấy bằ n g 1,5 lần thời gian cách qu ã ng đã quy định ở trên; f) Tất cả mọi trường hợp phải tưới nước, không đ ể cho bê tông khô trắng bề mặt. Nước dùng để tưới b ả o dư ỡ ng phải th ỏa mãn các yêu cầu kỹ thuật như nước dùng để trộn hỗn hợp bê tông; g) Đối với các mặt bê tông thẳng đứng và mặt nằm nghiêng nên dùng ống nước c ó các lỗ nhỏ ở đ ầ u vòi cho chảy liên tục tưới khắp mặt bê tông hoặc dùng biện pháp phun màng chất dư ỡ ng hộ. 7.4.8.3 Nên thí nghiệm để xác định thời gian dưỡng hộ bê tông cho phù hợp với điều kiện thực tế. Nếu không có tài liệu thí nghiệm c ó thể tham khảo số l iệu trong bảng 15 để quyết định thời gian dư ỡ ng hộ bê tông. Bảng 15 - Thời gian dưỡng hộ b ê tông Đơn vị tính bằng ngày (day) Loại b ê tông Mùa hè Mùa đông 1. B ê tông bằng xi măng Poóc lăng 14 7 2. Bê tông bằng xi măng Puzơ l an 28 28 3. Bê tông b ằ ng xi măng đông kết nhanh 7 3 7.4.8.4 Phần bê tông nằm tiếp giáp với các nguồn nước ngầm đang chảy, đặc biệt là nước xâm thực cần phải được bảo vệ khỏi sự t á c dụng của chúng bằng cách làm hệ thống thoát nước tạm thời hoặc ngăn cách nước bằng các biện pháp khác trong khoảng thời gian 14 ngày đêm. Đối v ớ i bê tông có sử dụng phụ gia đông cứng nhanh hoặc phụ gia chống ăn mòn, thời gian không cho bê tông tiếp xúc với nước xâm thực c ó thể ít hơn 14 ngày đêm. S ố ngày được rút ng ắ n do tư vấn thiết kế đề xuất thông qua kết quả nghiên cứu thực nghiệm và được chủ đầu tư chấp thuận. 7.4.8.5 Các mặt bê tông có diện tích nằm ngang lớn th ì có thể thay thế phương pháp che đậy và tưới nước bằng cách be bờ chung quanh và đổ một lớp nước vào trong đó. Những mặt bê tông mà sau này không tiếp tục đ ổ bê tông hoặc vữa lên nữa được phép thay vật che đậy và tưới nước bằng cách phủ các lớp sơn đặc biệt và các loại màng bảo vệ. 7.4.8.6 Nếu trên mặt bê tông c ó xuất hiện các vết rỗ th ì ngay sau khi tháo cốp pha phải đục hết phần bê tông yếu (xấ u ) và các hạt cá biệt của cốt liệu nhô lên, sau đó rửa sạch toàn bộ bề mặt vết rỗ và nhét đầy b ê tông mới vào. Hỗn hợp bê tông dùng để xử l ý c ó mác của hỗn hợp bê tông cũ nhưng cốt liệu nh ỏ hơn và phải được đầm chặt, miết cẩn thận. 7.4.8.7 Trong mọi trường hợp, bề mặt bê tông phải được hoàn thiện th ỏa mãn yêu cầu về chất lượng, độ phẳng và đồng đều về m ầ u sắc theo quy định của thiết kế. CHÚ TH Í CH: Thi công b ê tông trong mùa mưa thực hiện theo phụ lục A, thi công bê t ô ng trong mùa nóng khô thực hiện theo phụ lục B. 7.5 Thả rối khối bê tông đúc sẵn 7.5.1 Thả rối các kh ố i bê tông đúc sẵn xuống mái dốc làm k ế t cấu bảo vệ cũng tương tự như đ ổ đá hộc. Yêu cầu kỹ thuật thi công tuân thủ các quy định tại 7.3.2. 7.5.2 Trước lúc thả rối các kh ố i bê tông đúc sẵn phải đặt các khối k è bên cạnh đ ể kh ố ng chế đường biên. Sai số giữa đường biên thực tế v à đường biên thiết kế không lệch quá 30 cm. 7.6 Lắp đặt kết cấu bê tông đúc sẵn 7.6.1 Vận chuyển, lắp đặt các loại cấu kiện bằng bê tông, bê tông cốt thép và bê tông cốt sợi phi kim loại đúc sẵn thành kết cấu bảo vệ phải tuân thủ các yêu cầu kỹ thuật của nhà thiết kế chế tạo cũng như các quy định c ó liên quan được nêu trong tiêu chu ẩ n này. 7.6.2 Lắp đặt các cấu kiện bê tông phải xét đến ảnh hưởng của sóng, ti ế n độ thi công đảm bảo ph ủ kín đá lót trước khi bị xói. Trước lúc lắp đặt phải kiểm tra tu sửa độ dốc mái và t ì nh trạng bề mặt lớp đá lót. San rải bổ sung đá nhỏ để làm phẳng bề mặt và lấp các khe lớn. Sai số cho phép khi lắp đặt các c ấ u kiện bê tông đúc sẵn đối với phần thi công trên mực nước không lớn hơn ± 5 cm, phần dưới nước không lớn hơn ±10 cm. 7.6.3 Các khối phủ ở cuối dốc phải đảm bảo tiếp xúc chặt chẽ với lăng thể đá đ ổ chân mái dốc. 7.6.4 Khi sử dụng các khối d ị hình ph ủ b ả o vệ mái nghiêng phải đảm bảo mật độ đồng đều trên toàn bộ mái. Các hình 1, hình 2, hình 3, hình 4 và phụ lục E giới thiệu sơ đồ lắp đặt và yêu cầu kỹ thuật th i công lắp đặt một số khối, dị hình đang được áp dụng rộng rãi ở nước ta. CH Ú TH Í CH: Khi l ắ p đặt các khối dolos v à khối terrapod trên mái nghiêng theo sơ đồ hình 1 v à hình 2 phải đảm bảo cánh đặ t đứng ở phía dướ i dốc v à đè lên cánh nằm ngang của khối ph í a dưới, cánh đặt ngang đ è l ê n lớp đá lót mái đê . Thanh nối vượt qua cánh ngang của kh ố i lân cận sao cho đá lót ở dưới không lộ ra. 7.6.5 Cho phép về sai số lắp đặt các cấu kiện bê tông đ ú c sẵn v à một số loại khối dị hình như sau: - Đối với khối phủ dolas, tetrapod, rakuna-iv, stoneblock v à các loại khối dị hình khác: số lượng l ắ p đặt thực tế so với thiết kế không sai lệch quá ± 5 %; - Đối với các khối h ì nh hộp: chênh lệch độ cao so với khối lân cận không quá 15 cm, khe lát giữa hai khối không lớn hơn 10 cm. H ì nh 5 - Sơ đồ lắp đặt các kh ố i dolos trên mái nghiêng Hình 6 - Sơ đồ lắp đặt các khối terrapod trên m á i nghiêng a) Mặt cắt ngang b) Mặt bằng Hình 7 - Sơ đồ lắp đặt các khối rakuna-iv trên mái nghiêng a) Xếp song song b) Xếp cạnh liên kết H ì nh 8 - Sơ đồ lắp đặt các khối stoneblock 7.7 Thi công tầng đệm dưới lớp kết cấu bảo vệ 7.7.1 Thi công r ải vải lọc địa kỹ thuật (geotextile) phải tuân theo quy định trong tài liệu chỉ dẫn thiết kế v à sử dụng vải địa kỹ thuật đ ể lọc trong công trình thủy lợi, của nh à sản xuất và các quy định sau: a) Mặt bằng mái để trải vải lọc phải sạch và phẳng; b) Ở vùng không có nước: đào chân khay đến cao trình thiết kế và đặt v ả i lọc, ghim chặt với chân khay và mái theo chỉ dẫn trong thiết kế; c) Ở vùng c ó nước: vải lọc đặt vào rãnh khay và ghim neo. Trải v ả i tiếp từ chân lên mái trong điều kiện có nước. Chú ý ghim neo cẩn thận phần chân và mái ngập nước để tránh bị đ ẩ y n ổ i ra kh ỏ i vị trí do nước v à sóng; d) Chỗ tiếp giáp giữa hai tấm vải lọc phải xếp ch ồ ng lên nhau ít nhất từ 30 cm đến 50 cm. Nếu may n ối hai tấm thì cư ờ ng độ chỗ nối ph ải đạt ít nhất 80 % cường độ của v ải lọc. Phần đỉnh của t ấ m v ả i lọc phải c ố định chắc chắn, không cho nước chảy xuống phía dưới; e) Không để vải lọc phơi dưới nắng nóng. Thời gian cho phép của v ải lọc để ngoài trời (không che đậy) không quá 5 ngày; f) Nên thi công đặt vải lọc khi thủy triều rút thấp. 7.7.2 Thi công các l ớ p lọc là cát và s ỏ i không cần đầm nện nhưng phải đặt đúng vị trí, đúng cấp ph ố i và chiều d ày theo thiết kế . C ấp phối lớp lọc lấy theo b ả ng 16. Bảng 16 - Cấ p phối hợp lý của lớp lọc Lớp lọc cát Lớp lọc cuội, sỏi Kích thước lỗ sàng mm Khối lượng g i ữ trên sàng, % Kích thước lỗ sàng mm Kh ố i lượng giữ trên sàng, % 4,670 0 T ừ 19,00 đến 38,10 Từ 40 đến 55 2,380 Từ 5 đến 15 Từ 9,51 đến 19,00 Từ 30 đến 35 1,190 Từ 10 đến 25 1,19 Từ 15 đến 25 0,590 Từ 10 đến 30 - - 0,297 Từ 15 đến 35 - - 0,149 Từ 12 đến 20 - - 8 Yêu cầu nghiệm thu 8.1 Yêu cầu chung Công tác ki ể m tra nghiệm thu chất lượng phải thực hiện liên tục trong tất c ả các giai đoạn từ lúc bắt đầu thi công cho đến khi hoàn th à nh k ế t c ấ u. 8.2 Kết cấu bảo vệ bằng trồng cỏ Kiểm tra chất lượng trồng c ỏ bằng mắt thường. Chỉ nghiệm thu kết cấu bảo vệ bằng trồng cỏ sau khi k iể m tra bảo đảm các yêu cầu sau đây: a) Tuân thủ các yêu cầu kỹ thuật quy định tại 7.2; b) Cỏ gieo hạt hoặc trồng (gọi chung là trồng cỏ) phải mọc đều sau vài tuần chăm sóc. Tổng diện tích cỏ không mọc hoặc bị chết không quá 5 % và không tập trung thành mảng có diện tích trên 1,0 m 2 ; c) Chiều dầy lớp đất trồng c ỏ không nh ỏ h ơn 5 cm; d) Mái đê c ó bố trí hệ thống ô giữ đất không bị rửa trôi, ngoài yêu cầu về chất lượng c ỏ sau kh i trồng c ò n ph ải đảm bảo chất lượng thi công xây dựng các ô này theo đ ú ng thiết kế; e ) Kiểm tra nghiệm thu chất lượng trồng c ỏ được thực hiện ở thời điểm sáu tháng sau khi trồng, nếu không đáp ứng được các yêu cầu nêu trên thì phải trồng lại hoặc trồng bổ sung. 8.3 Kết cấu bằng đá 8.3.1 Nội dung kiểm tra, nghiệm thu kết c ấ u bằng đá bao g ồ m: a) Chất lượng vật liệu đáp ứng yêu cầu quy định tại 7.3.1; b) Sự phù hợp của kết cấu là đá đổ, đ á xây (lát) quy định tại 7.3.2, 7.3.3 và 7.3.4 so với thiết kế như: kích thước và hình dạng của khối đá đ ổ , đá xây (lát), độ phẳng của mặt ngoài, cao độ đỉnh, cao độ chân kết cấu, cách bố trí sắp xếp các viên đ á và mạch vữa, xử lý các chỗ xây gián đoạn, công tác bảo dưỡng khối đ á xây, th ờ i hạn tháo d ỡ ván khuôn đà giáo (nếu có), thời hạn cho khối đá xây chịu lực; c) Chất lượng m ó c mạch và trát mạch, trát ngoài (nếu có); d) Mức độ đặc chắc của mạch vữa trong khối đá xây. Nếu kết quả ki ể m tra cho th ấ y mạch vữa không no, không đặc chắc, cường độ vữa không đạt yêu cầu thì phải d ỡ b ỏ khối đá xây để làm lại cho đến khi kiểm tra đạt yêu cầu; e) Kiểm tra kết cấu đá lát khan bằng cách dùng xà beng cạy th ử một số vị trí để kiểm tra chiều dầy, độ chặt của lớp đ á lát. Độ chặt của khối đá lát đạt yêu cầu khi cạy một viên thì có ít nhất 3 viên xung quanh cũng lên the o . 8.3.2 Kiểm tra chất lượng kè đá sau khi thi công theo quy định sau: a) Kiểm tra chất lượng của các viên đá làm kè bằng mắt thường ngoài hiện trường. Nếu ph á t hiện thấy có sự khác biệt so với thiết kế, bắt buộc phải ki ể m tra cư ờ ng độ nén ở phòng thí nghiệm đối với đá c ó kích c ỡ khác nhau; b) Kiểm tra chiều dày và cách xếp đá. Sai lệch cho phép về chiều dày của kè so với thiết kế không được lớn hơn 5 %; c) Kiểm tra cấp phối đá làm kè theo trình tự sau: - Chọn ngẫu nhiên 50 m 2 diện tích mặt kè. Đo kích thước mặt ngo à i của mỗi viên đá. Các viên đá sau khi đo được đo đánh dấu bằng sơn hoặc phấn; - X ế p các viên đá có c ù ng kích thước vào một nhóm. Các nhóm đá được quy định tại bảng 17. T í nh toán xác định t ỷ lệ % cho mỗi nhóm: - Căn cứ vào kích thước các viên đá đã đo được, tính toán xác định diện tích bề mặt của từng viê n đá. Khối lượng của viên đá trong từng nhóm được xác định bằng tích số giữa diện tích bề mặt viên đá với chiều dày trung b ì nh của kè đá và khối lượng riêng của đ á . Bằng cách tính toán này s ẽ xác định được sự phân b ố của các v iê n đá có kích thước trung b ì nh trên bề mặt kè đá. Ch ỉ cho phép nghiệm thu nếu kết quả kiểm tra cho thấy có mặt của 50 % s ố viên đá c ó khối lượng trung bình, với sai số cho phép không quá 10%; d) Kiểm tra chất lượng vữa xây kè đá: Vữa xây kè phải là vữa thủy công chịu được tác động của nước biển. Độ sụt cho ph é p của vữa từ 3 cm đến 9 cm. Cứ 30 m 3 vữa ph ả i lấy ít nhất 6 mẫu vữa đưa về phòng thí nghiệm để kiểm tra các ch ỉ tiêu thiết kế của vữa. Bảng 17 - Phân nhóm đá là m k è bảo vệ Nhóm đá Kích thước viên đá m Nhóm đá Kích thước v i ên đá m 1 Từ 0 ,80 đến 1,00 5 Từ 0,30 đến 0,40 2 Từ 0 ,60 đến 0,70 6 Từ 0,20 đến 0,30 3 Từ 0,50 đến 0,60 7 Từ 0,10 đến 0,20 4 Từ 0 ,40 đến 0,50 8 Từ 0,05 đến 0,10 8.3.3 Ki ể m tra, nghiệm thu độ chặt của đất nền và xử lý nền trước khi thi công. Các bộ phận công trình trước khi b ị lấp đất hoặc s ẽ bị che khuất phải được ki ể m tra nghiệm thu trước khi thi công các phần việc tiếp theo. 8.3.4 Phải thường xuyên kiểm tra để kịp thời phát hiện và sửa chữa sai sót. Khi phát hiện sai sót phải lập biên b ả n ghi rõ các sai sót phát hiện được, quy định thời gian sửa chữa sai sót. Sau kh i đã s ử a chữa phải kiểm tra lại v à đánh giá lại chất lượng. 8.4 Kết cấu bê tông, bê tông cốt thép và bê tông cốt sợi phi kim loại 8.4.1 Yêu c ầ u chung Tuân thủ các quy định c ó liên quan được nêu trong TCVN 4453 : 1995. 8.4.2 Cố p pha Cốp pha sau khi k i ểm tra, nghiệm thu phải đảm bảo các yêu cầu sau: - Sự ph ù hợp về hình dạng v à kích thước của khối đổ do cốp pha tạo ra so với bản vẽ thiết kế kết cấu; - Độ phẳng của bề mặt cốp pha; - Độ vững chắc của cốp pha, giằng, chống, cầu công tác . Cần đặc biệt ch ú ý các chỗ nối và góc cạnh của kết cấu; - Khả năng mất nước xi măng; - Thuận tiện cho việc đ ổ và đầm bê tông. 8.4.3 Cố t thép 8.4.3.1 Kiểm tra, nghiệm thu cốt thép phải tiến hành ngay sau khi kiểm tra, nghiệm thu cốp pha và trước khi đổ bê tông. Cơ sở để ki ể m tra, nghiệm thu l à thuyết minh và bản vẽ bố trí c ố t thép, cầ n đặc biệt chú ý đến ch ủ ng loại, số hiệu, đường kính, nh à sản xuất, chứng chỉ chất lượng cốt thép sử dụng. 8.4.3.2 Nội dung kiểm tra, nghiệm thu c ố t thép đã lắp dựng bao gồm s ố thanh trong một lớp, s ố lớp, loại thép tương ứng, chiều dày b ả o vệ, nối buộc, nối hàn, uốn cốt thép, các biện pháp đảm bảo khoảng cách, vị trí thép, bề mặt c ố t thép. 8 .4.4 Đổ bê tông, b ê tông cốt thép và b ê tông cốt sợi ph i ki m loại 8.4.4.1 Kiểm tra, nghiệm thu công tác bê tông, b ê tông cốt thép và bê tông cốt sợi phi kim loại bao gồm các công việc sau: a) Chất lượng các vật liệu thành phần của hỗn hợp bê tông, chất lượng c ố t thép, chất lượng phụ gia, ch ấ t lượng sợi polypropylen, chất lượng c ố p pha và điều kiện bảo quản các vật liệu đ ó ; b) Điều kiện vận hành của các thiết bị cân đong, nhào trộn, các dụng cụ thi công, phương tiện vận chuyển hỗn hợp bê tông và toàn bộ khu vực s ả n xuất bê tông nói chung; c) Sự chuẩn bị xong cho khối đổ và các bộ phận của kết cấu như chuẩn b ị nền, móng, dựng đặt cốp pha, đặt buộc c ố t thép, giàn giáo chống đỡ, cầu công tác và các bộ phận đặt sẵn trong b ê tông; d) Chất l ư ợng của hỗn hợp bê tông trong các giai đoạn từ khâu sản xuất, vận chuyển đến khi đ ổ vào khoảnh đ ổ ; e) Phương thức b ả o dưỡng bê tông, thời hạn tháo cốp pha, thời hạn cho kết c ấ u chịu lực; g) Chất lượng, hình dáng các kết cấu đ ã hoàn thành và các biện pháp đã xử lý các hiện tượng sai sót. 8.4.4.2 Ngay tại khoảnh đổ cần kiểm tra độ dẻo v à độ đồng đều của hỗn hợp bê tông. Khi có độ chênh lệch về độ dẻo với thiết kế và hỗn hợp bê tông không được đồng đều, phải điều ch ỉ nh lại thành phần của hỗn hợp bê tông hoặc hoàn thiện điều kiện vận chuyển hỗn h ợ p bê tông. 8.4.4.3 Kiểm tra, nghiệm thu các khối đổ bê tông và bê tông cốt thép theo TCVN 4453 :1995. Kết quả kiểm tra các mẫu thí nghiệm được chấp nhận phù hợp khi giá trị trung b ì nh của từng tổ mẫu không nhỏ hơn mác thiết kế và không c ó mẫu n ào trong tổ mẫu c ó cường độ dưới 85 % mác thi ế t kế. 8.4.4.4 Khuyến khích kiểm tra chất lượng bê tông trực tiếp trên các kết cấu đã thi công, lắp đặt ngoài hiện trường bằng phương pháp kiểm tra không phá hủy. Phương pháp và dụng cụ ki ể m tra phải phù hợp với loại kết cấu đ ã th i công, lắp đặt. 8.4.4.5 Nếu các kết quả thí nghiệm xác minh là bê tông không đạt yêu cầu thì việc quyết định khả năng sử dụng và biện pháp xử l ý kết cấu đã thi công để đảm b ả o an to à n do tư vấn thiết kế đề xuất v à được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận. 8.5 Cấu kiện bê tông đúc sẵn 8.5.1 Kiểm tra, nghi ệ m thu công tác cốp pha, cốt thép và đổ bê tông cấu kiện tuân th ủ các quy đị nh c ó liên qu a n n ê u tại 8.4 . 8.5.2 Trước khi xuất xưởng và vận chuyển ra hiện trư ờ ng để thi c ô ng lắp đặt phải kiểm tra kỹ từng cấu kiện đảm bảo cấu kiện khi l ắ p đặt c ò n nguyên vẹn, không bị nứt vỡ v à không có khuyết tật. Không được lắp đặt cấu kiện khi không đảm bảo yêu cầu nói trên. 8.5.3 Kiểm tra, nghiệm thu công tác thi công lắp đặt cấu kiện phải đảm b ả o các yêu cầu kỹ thuật quy định tại 7.5 và 7.6. 8.6 Tầng đệm dưới kết cấu bảo vệ 8.6.1 Yêu cầu kiểm tra, nghiệm thu chất lượng thi công vải lọc địa kỹ thu ậ t gồm: - Chất lượng vải lọc: theo quy định của thiết kế; - Chất lượng thi công: đảm b ả o y ê u cầu theo 7.7.1. 8.6.2 Kiểm tra, nghiệm thu chất lượng thi công lớp lọc cát sỏi thực hiện theo quy định sau: a) Sai lệch về chiều dầy của lớp l ọc so v ớ i quy định của thiết kế không quá 10 %; b) Cấp phối của vật liệu sử dụng làm lớp lọc phù hợp với quy định trong bảng 16; c) Theo chiều dài đê, cứ 20 m kiểm tra chiều dầy và lấy các mẫu sỏi cát dùng làm lớp lọc để ph â n tích thành phần cấp phối hạt. Phụ lục A (Quy định) Thi công bê tông trong mùa mưa A.1 Khi thi công bê tông trong mùa mưa phải tăng cường các biện pháp tiêu thoát nước, bảo hộ lao động, làm t ố t công tác chuẩn bị, đảm b ả o thi công an toàn. A.2 Kh i thi công bê tông trong mùa mưa phải thực hiện các công việc sau đây: a) Phải có biện pháp tiêu nước cho các bãi đ ể vật liệu sỏi (đá), cát; b) Công cụ vận chuyển và tuyến đường vận chuyển phải c ó biện pháp che mưa, phòng chống trơn lầy. Nên vận chuyển bê tông bằng xe chuyên dụng có thùng kín hoặc nếu vận chuyển bằng các phương tiện khác phải được che đậy cẩn thận không để nước mưa lọt vào ảnh hưởng đến chất lượng của bê tông; c) Đổ bê tông ở những vùng nhiều mưa (có lượng mưa trung bình năm trên 2 000 mm) nên làm giàn che mưa trên công trình; d) Thường xuyên nghe thông tin dự báo thời tiết và linh hoạt xử lý để tránh đổ bê tông trong thời gian mưa lớn; e) Tăng cường công tác th í nghiệm xác định độ ẩ m của c ố t liệu (cát, đá) đ ể kịp thời điều chỉ nh lượng nước, bảo đảm t ỉ lệ nước - xi măng đã qu i định trong thành phần hỗn hợp bê tông. A.3 Cho phép á p dụng các biện pháp sau đây khi đổ bê tông trong thời gian mưa nhỏ mà không có dàn che mưa: a) Giảm bớt lượng nước khi trộn hỗn h ợ p bê tông (do phòng thí nghiệm công trường quy định); b) Tăng cường công tác tiêu nước đọng trong khoảnh đổ; c) Trên mặt bê tông mới đ ổ phải kịp thời dùng bao tải, vải b ạ t hoặc các vật liệu nhẹ khác để che phủ; d) Ngăn nước xung quanh không cho ch ả y vào khoảnh đ ổ . A.4 Ở những nơi khoảnh đổ không c ó giàn che mưa, trong quá trình đ ổ hỗn hợp bê tông nếu gặp mưa l ớ n phải lập tức ngừng đổ, đồng thời che đậy kín mặt bê tông. Sau kh i hết mưa phải tiêu hết nước đọng trong khoảnh đ ổ và xử lý lớp bê tông tr ê n mặt, nơi bị xói nghiêm trọng ph ả i bỏ đi. Nếu thời gian tạm ngừng vượt quá thời gian ngừng cho phép phải xử lý như xử lý khe thi công. Phụ lục B (Quy định) Thi công bê tông trong mùa nóng khô B.1 Để hạn chế thấp nhất hiện tượng nứt nẻ trong bê t ô ng khi thi công bê tông trong mù a nóng khô (khi nhiệt độ ngoài trời lớn hơn 25 ° C và độ ẩm tương đ ố i của không khí nhỏ hơn 60 %), t ỷ lệ nước trên xi măng (N:X) trong bê tông phải được khống chế theo quy định ở bảng B.1. Bảng B.1 - Tỷ l ệ N/X lớn nh ấ t trong b ê tông (đối với k ế t c ấ u không phải là kh ố i lớn) Điều kiện làm việc của kết cấ u Tỷ l ệ N/X I ớ n nhất 1. Kết cấu làm việc trên mặt đất: 0,65 2. Kết c ấ u làm việc dưới đất và dưới nước: - Không chịu áp lực nước: 0,65 - Chịu áp lực nước: 0,60 B.2 Khi thi công bê tông trong mùa nóng khô n ê n sử dụng loại xi măng ít t ỏa nhiệt (xi măng c ó nhiệt lượng phát ra do thủy hóa sau 3 ngày không lớn hơn 200 kJ/kg, sau 7 ngày không lớn hơn 250 kJ/kg). B.3 Phải trộn hỗn hợp bê tông bằng máy và nên dùng phụ gia hóa dẻo đ ể kéo dài th ờ i gian ninh kết b a n đầu cho bê tông. B.4 Nhiệt độ ban đầu của hỗn hợp b ê tông càng thấp càng tốt. Không được phơi cốt liệu dưới ánh nắng mặt trời. Trước khi sử dụng phải tưới bằng nước mát, đồng thời cũng phải dùng nước mát để trộn bê tông (nên dùng nước giếng nếu nước này đủ tiêu chuẩn). B.5 Phải vận chuyển hỗn hợp bê tông trong các thùng kín, không rò r ỉ , c ó nắp đậy để tránh n ắng mặt trời chiếu trực tiếp vào, nên dùng thùng mầu trắng tránh hấp thụ nhiệt trong trường hợp phải vận chuy ể n xa. Khi tính tỷ lệ nước/xi măng phải tính đến lượng nước bốc hơi trong khi vận chuyển hỗn hợp bê tông. B.6 Nên tránh đ ổ bê tông v à o các gi ờ nắng gắt nhất trong ngày, tốt nhất nên bắt đầu đổ bê tông vào lúc xế chiều. B.7 Bảo dư ỡ ng bê tông trong mùa nắng khô phải thực hiện theo đúng quy định tại 7.4.8 của tiêu chuẩn này. Mặt ngoài của bê tông phải đ ược che ph ủ ch ố ng tia bức xạ của mặt trời và được giữ ẩ m liên tục ngay sau khi đ ổ xong. Trong 3 ngày đầu (t í nh từ sau khi đổ xong) phải liên tục tưới nước để giữ ẩm, không để mặt bê tông và vật che phủ b ị khô rồi mới tưới lại, làm cho bê tông dễ bị nứt, nẻ. B.8 Đối với những kết cấu c ó chiều dài lớn hoặc trong trư ờ ng hợp không có khả năng thực hiện b ả o dưỡng bê tông như đã quy định nêu trên thì c ó thể dùng các dung dịch bảo dư ỡ ng bê tông tạo thành màng phun lên bề mặt bê tông mới đổ. B.9 Sau khi b ỏ lớp che ph ủ ra vẫn nên giữ ẩm tối thiểu bề mặt bê tông là 10 ngày. Nếu thi công trong các vùng có gi ó nóng khô mạnh thì cần lưu ý tăng số lần tưới để bề mặt bê tông luôn ẩ m, hạn chế đến mức thấp nhất hiện tượng nứt nẻ có th ể x ả y ra cho bê tông. Phụ lục C (Tham khảo) Một số loại kết cấu bê tông đúc sẵn dùng để bảo vệ mái nghiêng CHÚ DẪN: H ì nh a) Tấm chữ nh ậ t có gờ nhô; H ì nh b) T ấ m chữ nhật có khuyết l õ m; Hình c) Tấm chữ T; H ì nh d) Tấm chữ n hật lỗ m ắ t cáo; Hình e) Tấm lục l ă ng c ó g ờ nhô; Hình f) Tấm lục lăng có lỗ thoát nước. Hình C . 1 - Một số loại bản bê tông đúc sẵn lát độc lập trên mái nghiêng CHÚ DẪN: Hình a) Ch è n lệch, mặt phẳng; Hình b) Ch ồ ng bậc thang; Hình c) Chèn l ệ ch , m ặ t có lỗ. Hình C.2 - Một số loại b ả n b ê tông đúc sẵn có cơ cấu tự chèn, liên kết màng H ì nh C.3 - Một số loạ i kết c ấ u dạng cột và kích thước h ì nh học của kết cấu Hình C.4 - Sơ đồ thiết kế khối bê tông mặt rãnh Bảng C.1 - Các kích thước chủ y ế u của khối bê tông mặt rãnh lát mái nghiêng (theo s ơ đ ồ thiết kế ở hình C.4) Khối lượng tấn B mm b mm H mm c mm d mm e mm R 1 mm f 1 mm R 2 mm f 2 mm α độ Thể tích m 3 Diện tích bề mặt m 2 10 1 800 1 700 1 750 750 750 144,5 350 0 250 0 120 4,17 13,60 15 2 000 1 900 2 000 704 704 156,0 315 50 315 0 120 6,25 16,00 a) Hộp lập phương b) Hộp khía cạnh c) Khối akmon d) Khối seabee e) Khối haro f) Khối stoneblock g) Khối shed h) Khối tetrapod i) Khối rakuna-iv k) Khối dolos l) Khối coreloc m) Khối accropode Hình C.5 - Một số loại khối bê tông làm vật liệu bảo vệ mái công trình bảo vệ bờ biển và đê biển Phụ lục D (Tham kh ả o) Sơ đồ thiết kế và kích thước của một số loại khối phủ bảo vệ có hình dạng đặc biệt CHÚ THÍCH: 1) Thể t í ch kh ố i tetrapod: V = 0,28 H 3 2) Tùy thuộc vào khối lượng ổ n định tối thiểu của một cấu kiện mà lựa chọn chiều cao H của khối tetrapod phù hợp. Các k í ch thước khác của khối sẽ căn cứ vào H để xác theo công thức: x = K T x H, trong đó: Kt là hệ số tỷ lệ giữa k í ch thước khác cần xác định với chiều cao H theo sơ đồ thiết kế ở hình D.1: Kt = x /H; x l à loại kích thư ớ c cần xác định. H ì nh D.1 - Sơ đ ồ thiết k ế khối phủ bảo vệ tetrapod CHÚ THÍCH: A = 0,020 m; D = 0,057 m ; B = 0,32 C; E = 0,364 C; Thể t í ch khối dolos : V = 0,16 C 3 ; H ì nh D.2 - Sơ đồ thiết kế khối phủ bảo vệ dolos Hình D.3 - Sơ đ ồ thiết kế khối phủ bảo vệ rakuna- i v Bảng D.1 - Hệ số K r đ ể xác định kích thước cơ bản của khối ph ủ bảo vệ rakuna-iv dựa theo chiều cao H (xem sơ đồ th iế t kế ở h ì nh D.3) Kích thước L D a b c e f Nhóm 1 1,096 1,209 0,298 0,311 0,263 0,477 0,605 Nhóm 2 1,092 1,209 0,298 0,298 0,263 0,477 0,604 CHÚ THÍCH: 1) Nhóm 1 gồm các kh ố i c ó khối lượng từ 6 t đến 32 t. Nhóm 2 gồm các khối có khối lượng từ 40 t đến 80 t ; 2) Căn cứ vào chiều cao dự t í nh H của khối phủ đ ã xác định các kích thư ớ c khác (xem hình D.3) theo c ô ng thức: x = K r x H, trong đ ó: K r là hệ s ố tỷ lệ giữa kích thước x với chi ề u cao H, l ấ y trong bảng D.1: K r = x/H; x là loại k í ch thước c ầ n xác định the o sơ đ ồ th iế t kế ở hình D.3; 3) Thể t í ch của kh ố i ph ủ (ký hiệu l à V) xác định theo c ô ng thức sau: - Với khối ph ủ nhóm 1: V = 0,288 H 3 ; - Với kh ố i phủ nh ó m 2: V = 0,287 H 3 ; 4) Khối rakuna-iv áp dụng thích hợp ch o công tr ì nh đ ê phá sóng, gi ả m sóng và bảo vệ b ờ biển xây dựng ở các vùng nước sâu, sóng lớn v à độ dốc sóng cao . a) Kh ố i stoneblock có mố b) Khối stoneblock phẳng Hình D.4 - Sơ đồ th i ết kế khối phủ bảo vệ stoneblock Bả n g D.2 - Hệ số K b để xác định kích thước cơ bản của khối phủ bảo vệ stoneblock dựa theo chiều rộng khe ngàm li ê n kết a (xem sơ đồ th iế t kế ở hình D.4) Kích thước L B H b c d e f g h Nhóm 1 3,000 3,600 1,400 0,800 0,100 0,900 0,300 0,360 1,098 0,951 Nh ó m 2 3,000 3,600 1,400 0,800 0,100 0,900 0,300 0,360 1,098 0,951 Nhóm 3 3,000 3,600 1,634 0,800 0,100 0,900 0,300 0,360 1,098 0,951 Kích thước i j k (k) m n o B ’ H’ - Nhóm 1 0,898 0,200 0,550 0,500 0,400 0,400 1,600 3,300 1,000 - Nhóm 2 0,898 0,200 0,850 0,500 0,400 0,400 1,739 3,300 1,000 - Nhóm 3 0,898 0,200 0,650 0,390 0,400 0,400 1,600 3,300 1,234 - CHÚ THÍCH: 1) Các khối phủ được chia thành ba nh ó m theo khối lượng cấu kiện: nhóm 1 từ 0,5 t đến 3,0 t. Nhóm 2 từ 4,0 t đến 8,0 t. Nhóm 3 từ 10 t đến 40 t ; 2) Căn cứ vào chi ề u rộng khe ngàm liên kết giữa các khối phủ dự tính thiết k ế (ký hiệu là a tr ê n sơ đồ thiết kế) để xác định các kích thước khác (xem hình D.4) the o công thức: x = K b x a, trong đó: K b là hệ s ố tỷ lệ giữa kích thước x v ớ i chiều rộng khe ngàm liên kết, lấy trong bảng 19: K b = X /a; x là loại k í ch thước c ầ n xác định the o sơ đồ thiết kế ở hình D.4; 3) Khối stoneblock áp dụng thích hợp ở các vùng sóng lớn, chưa v ỡ. Bảng D.3 - Hệ số K v để xác định thể tích V của kh ố i phủ bảo vệ stoneblock dự a theo chi ề u rộng khe ngàm liên kết a (xem sơ đ ồ thiết kế ở hình D.4) Khối lượng t Khối stoneblock c ó mố Kh ố i stoneblock phẳng Cấu kiện xếp song song Cấu kiện xếp liên kết C ấ u kiện xếp song song C ấ u kiện xếp liên kết 0,5 7,815 7,593 7,222 7,037 1,0 7,909 7,709 7,344 7,126 2,0 7,800 7,592 7,224 7,016 3,0 7,940 7,724 7,363 7,147 Từ 4,0 đến 8,0 7,625 7,410 7,153 6,940 Từ 10,0 đến 40,0 9,805 9,527 9,228 8,951 CHÚ TH Í CH: Căn cứ v à o chiều rộng khe ngàm liên k ế t giữa các khối phủ dự t í nh thiết k ế (ký hiệu là a trên sơ đồ th iế t k ế ) đ ể xác định thể tích của một tấm khối ph ủ V theo c ô ng thức: V = K v x a 3 , trong đó K v l à hệ số tỷ lệ giữa thể tích khối phủ với chiều rộng khe ngàm liê n kết, l ấ y theo sơ đồ thiết k ế hình D.4. CHÚ TH Í CH: 1) L là chiều dài cạnh của kh ố i lập phương rỗng. Tùy thuộc vào khối lượng ổ n định tối thiểu của một cấu kiện bảo vệ xác định theo 6.4.1 mà lựa chọn chiều dà i cạnh L cho thích hợp; 2) Thể tích của kh ố i lập phương r ỗ ng xác định theo c ô ng thức: V = 0,299 x L 3 . H ì nh D.5 - Sơ đồ thiết kế khối phủ bảo vệ lập phương r ỗ ng a) Loại A b) Loại B CH Ú TH Í CH: 1) h là chiều cao khối accropode. Tùy thuộc vào kh ối lượng ổ n định tối thiểu của một c ấ u kiện bảo vệ xác đị nh theo 7.5.1.5 m à lựa chọn chiều cao h cho thích hợp ; 2) Th ể tích V của khối accropode xác định theo công thức : Loại A: V = 0,33 x h 3 ; Loại B: V = 0,265 x h 3 . Hình D .6 - S ơ đồ thiết kế khối phủ bảo vệ accropode MẶT BẰNG CẮT B-B CẮT A-A CHÚ THÍCH: Thể tích khối haro (ký hiệu V) xác đ ị nh th e o công thức: V = 0,757 x b 3 Hình D.7 - Sơ đồ thiết kế kh ố i phủ bảo vệ haro Phụ lục E (Tham khảo) Cấu kiện bê tông đúc sẵn sử dụng cốt sợi phi kim loại E.1 Sơ đồ cấu tạo và lắp đặt a) Cấu kiện đơn, mặt ngoài trơn b) Cấu kiện đơn có phá sóng c) Cấu kiện kiểu chân vịt có phá sóng loại 1 d) Cấu kiện kiểu chân vịt có phá sóng loại 2 e) Sơ đồ liên kết giữa cấu kiện với đất nền bằng cọc định vị Hình E.1 - Sơ đồ cấu tạo một số loại cấu kiện f) Cấu kiện kiểu chân vịt có phá sóng loại 3 CHÚ TH Í CH: 1 V ỏ của cấu kiện đúc sẵn 2 L ỗ nạp vật liệu rời đ ể lắp đ ầ y khoảng trống c ấ u kiện 3 L ỗ để đóng cọc đ ị nh vị cấu kiện với nền 4 Rãnh ngàm liên kết các cấu kiện 5 G ờ liên kết các c ấ u kiện 6 Cọc đ ịnh vị cấu kiện với nền 7 Khoảng trống của cấu kiện để chứa các vật liệu r ời nh ư cát, hoặc hỗn hợp cát - đá ( sỏi ), hoặc vữa bê tông M100 sau khi đã c ố định cấu kiện với nền. g) Cấu kiện kiểu chân vịt có phá sóng loại 4 Hình E.1 - Sơ đồ cấu tạo một số loại cấu kiện (kết thúc) Hình E.2 - Sơ đồ c ấ u tạo và lắp ghép các tấm chống xói bảo vệ nền khu vực chân cấu kiện a) Sơ đồ liên kết các cấu kiện đơn với nhau và liên kết với nền b) Sơ đồ liên kết cấu kiện với nền bằng 2 cọc c) Sơ đồ liên kết cấu kiện với nền bằng 3 cọc d) Sơ đồ liên kết các cấu kiện kiểu chân vịt có phá sóng loại 1 e) Sơ đồ liên kết các cấu kiện kiểu chân vịt có phá sóng loại 2 Hình E.3 - Sơ đồ lắp đặt cấu kiện Hình E.4 - Sơ đồ lắp đặt c ấ u kiện kiểu chân vịt có phá sóng và t ấ m ch ố ng x ó i bảo vệ nền tại khu vực chân cấu kiện E.2 Chế tạo cấu kiện E.2.1 Các dạng cấu kiện bê tông đúc sẵn giới thiệu tại phụ lục E đều sử dụng công nghệ bê tông cốt sợi phi kim loại (sợi polypropylen) phân tán đều trong toàn bộ thể tích khối bê tông làm cốt liệu nâng cao cường độ bê tông và chống ăn mòn trong môi trường biển. E.2.2 Cấu kiện được chế tạo tại xưởng. Yêu cầu kỹ thuật chế tạo cấu kiện đúc sẵn thực hiện theo các quy định có liên quan nêu tại 7.4 của tiêu chuẩn này (từ 7.4 . 1 đến 7.4.8). Trình tự các bước chế tạo cấu kiện như sau: a) Chuẩn bị đầy đủ các loại vật liệu cần thiết để sản xuất cấu kiện theo quy định của thiết kế như vật liệu chế tạo ván khuôn (nên sử dụng ván khuôn thép h o ặc v á n khuôn nhựa tiêu chuẩn), vật liệu chế tạo hỗn hợp bê tông, cốt sợi polypropylen (thay thế cốt thép trong bê tông), phụ gia (nếu có), vật liệu đ ể lấp đầy bụng cấu kiện; b) Chế tạ o ván khuôn theo đ ú ng với hình dạng và kích thước của cấu kiện cần sản xuất; c) Vệ sinh ván khuôn thật sạch trước khi đ ú c cấu kiện. Do sử dụng cốt sợi p olypropylen thay thế cốt thép trong bê tông nên các thành b ê n của c ấ u kiện khá m ỏ ng, công tác đầm bê tông được tiến hành trên bàn rung. Trong quá trình đ ầ m cần chú ý khống chế độ sụt của vữa bê tông và t ầ n số rung cho phù hợp; d) Tháo ván khuôn cấu kiện và bảo dưỡng cấu kiện tới khi cấu kiện đạt các yêu cầu về cường độ chịu lực theo thiết kế. Thời gian tháo dỡ ván khuôn theo quy định của thiết kế; e) Kiểm tra kỹ các khuyết tật trên cấu kiện xem có đạt yêu cầu kỹ thuật không trước khi xuất xưởng v à vận chuyển ra hiện trường đ ể thi công lắp đặt. E.3 Thi công lắp đặt cấu kiện Vận chuyển, thi công l ắ p đặt cấu kiện đúc sẵn tuân thủ quy định tại 7.6 của tiêu chuẩn này. Thi công lắp đặt cấu kiện ngoài hiện trường theo trình tự sau: a) Xác định vị trí tim tu y ến cấu kiện cần lắp đặt ngoài thực đ ị a; b) Thi công đào hố móng để lắp đặt cấu kiện. Tùy thuộc vào điều kiện cụ thể của hiện trường xây dựng m à lựa chọn biện pháp thi công phù hợp. Trường hợp hố m ó ng c ó đê quây và cừ bảo vệ mà trong hố m ó ng gặp cát đùn - cát ch ả y, có th ể áp dụng TCVN 9903 : 2014 để làm khô hố móng ; c) Xử lý nền đất yếu (nếu c ó ) trước khi l ắ p đặt cấu kiện; d) Vận chuyển đưa cấu kiện vào vị trí đã xác định. Lót vải địa kỹ thuật v à o khớp n ố i giữa các cấu kiện. Căn chỉnh vị trí lắp đặt cấu kiện theo tim, tuyến thiết k ế . Sau đ ó đóng cọc định v ị cấu kiện theo đúng v ị trí thiết kế; e) Bơm (hoặc đổ) vật liệu vào bụng cấu kiện. Vật liệu đưa vào b ụ ng cấu kiện có thể là cát hoặc hỗn hợp cát - đá (sỏi) hoặc vữa bê tông M100. Vật liệu sau khi lấp đầy bụng c ấ u kiện phải đảm bảo các chỉ tiêu kỹ thuật theo quy định của thiết kế như độ chặt đối với vật liệu rời và cường độ đối v ớ i vật liệu l à vữa bê tông; f) San l ấ p và ho à n trả h ố m ó ng (ở cả phía trước và phía sau c hân cấu kiện) đến cao độ và kích th ư ớc theo thiết k ế ; f) Đập đầu cọc định vị. Lắp dựng ván khuôn, cốt thép và đổ bê tông giằng đ ỉ nh các cấu kiện với nhau. Khi đ ổ dầm giằng, mỗi cấu kiện c ầ n chừa một lỗ trùng với v ị trí lỗ nạp vật liệu (vị trí s ố 2 trong hình E.1) để kiểm tra độ lún của vật liệu h a y mức độ co ngót của khối bê tông trong bụng cấu kiện. Lỗ n à y cũng l à cửa để nạp thêm vật liệu trong trường hợp vật liệu trong b ụ ng cấu kiện bị thiếu hụt; g) Thi công lắp đặt các tấm chống xói bảo vệ chân cấu kiện theo thiết kế; h) San lấp mặt bằng tạo b ãi phía sau cấu kiện đã l ắ p đặt. Phần san lấp phía s a u cấu kiện (phía đồng) có thể chia th ành nhiều lớp v à phải đ ả m bảo độ chặt theo yêu cầu của thiết k ế; i ) Thi công tường hắt sóng trên đ ỉ nh cấu kiện (nếu c ó ) và hoàn thiện các hạng mục còn lại theo quy đ ị nh của thiết k ế . E.4 Phạm vi áp dụng Áp dụng đ ể b ả o vệ mái và chân đê biển, nơi có mức độ xâm thực bã i biển ít. Phụ lục F (Tham khảo) Tính toán áp lực sóng F .1 Phân bố áp lực sóng trên mái nghiêng F.1.1 Mái dốc được gia cố bằng những tấm bê tông lắp ghép hoặc đổ tại chỗ có 1,5 ≤ cotg φ ≤ 5, trong đ ó φ l à g ó c nghiêng của mái dốc với mặt ph ẳ ng nằm ngang, biểu đồ áp lực sóng được sơ họa trên h ì nh F. 1 . F.1 .2 Áp lực sóng t í nh toán lớn nhất k ý hiệu là p d , đơn vị là kPa, được xác định theo công thức (F.1 ): p d = k s .k t .p tcl .γ.g.H s (F.1) trong đ ó : k s là hệ s ố xác định the o công thức (E.2) : (F.2) k t là hệ số hiệu chỉnh phụ thuộc vào độ thoải của sóng, k t l ấ y theo bảng F.1; P t cl là hệ số áp lực sóng tương đối lớn nhất trên má i d ố c tại điểm 2 (xem hình F. 1 ) lấy theo bảng F.2. Hình F.1 - Biểu đồ áp lực sóng tính toán l ớ n nhất tác dụng l ê n mái dốc được gia c ố bằng các t ấ m bản γ là kh ố i lượng riêng c ủa nước biển, kg/m 3 ; g là gia tốc trọng trư ờ ng, m/s 2 ; H s là chiều cao sóng, m; L s là chiều dài sóng, m. Bảng F.1 - Hệ số hiệu chỉnh theo độ thoải của sóng k t Độ thoải của sóng L s /H s 10 15 20 25 35 Hệ số kt 1 , 00 1,15 1,30 1,35 1,48 Bảng F.2 - Hệ s ố hệ số áp lực sóng tương đ ối lớn nh ấ t trên mái d ố c, P t cl Chiều cao sóng H s , m 0,5 1,0 1,5 2,0 2,5 3,0 3,5 ≥ 4,0 Hệ số á p lực sóng lớn nhất, P t cl 3,7 2,8 2,3 2,1 1,9 1,8 1,75 1,7 F.1.3 Tung độ Z 2 , m, của điểm 2 (điểm đặt củ a á p lực sóng tính toán lớn nhất P d ) được x á c định theo công thức (F.3): (F.3) trong đó A và B l à các đại lượng tính bằng m, xác định theo công thức (F.4) và (F.5): (F.4) (F.5) F.1.3 Tung độ Z 3 , m, ứng với chiều cao sóng leo lên mái d ố c xác định theo phụ lục C của TCVN 9901:2014. Trên các đoạn má i d ố c nằm cao hơn hoặc thấp hơn điểm 2 (xem hình F .1 ) phải lấy các tung độ P (đơn vị là kPa) của biể u đồ áp lực sóng ở các kho ả ng cách (đơn vị là m) như sau: P = 0 , 40 . p d tại v ị trí: P = 0 , 10 .p d tại vị trí: trong đó: (F.6) F.2 Áp lực sóng âm trên mái nghiêng F.2.1 Áp lực sóng âm còn gọi l à phản áp lực s ó ng, ký hiệu là p c , xảy ra khi sóng rút, trị số tức thời của áp lực nước l ê n tấm bảo vệ mái sẽ có hư ớ ng đ ẩ y ngược từ dưới lên trên theo phương vuông góc với mặt tấm. F.2.2 Tung độ p c của biểu đồ phản áp lực sóng dưới các tấm b ả n gia cố đ ể mái dốc xác định theo công thức (F.7): p c = k s .k t .p crcl .γ.g.H s (F.7) trong đó: p crcl là ph ả n áp lực tương đ ố i của sóng, lấy th e o đồ thị ở hình F.2; Các ký hiệu khác đ ã được giải thích trong công thức (F.1). Hình F.2 - Đồ thị xác đ ị nh phản áp lực của sóng F.2.3 Đối với các công trình đ ê biển c ấ p I và cấp II khi chiều cao sóng tương ứng v ới tần suất thiết kế l ớn hơn 1,5 m, nếu có luận cứ th ỏa đáng thì được phép xác định t ả i trọng sóng lên mái d ố c có tấm bản gia cố bằng phương pháp có xét đến t í nh không điều hòa của sóng do gió. F.2.4 Khi đê biển có thiết kế b ậc cơ hoặc có sự thay đổi độ nghiêng trên từng đoạn má i dốc thì tải trọng do s ó ng tác động l ê n kết cấu gia cố m á i phải x á c định theo các kết quả nghiên cứu trên mô hình. F.3 Tả i trọng sóng tác động l ê n các loại công trình bảo vệ đê biển F.3.1 Tường ngầm cản sóng F.3.1.1 Tải trọng do sóng tác dụng lên tư ờ ng ngầm giảm s ó ng khi chịu chân sóng phải được tính toán theo các biểu đồ áp lực sóng thep hướng ngang và theo hư ớ ng đứng, xem hình F.3. Hình F.3 - Các biểu đồ áp lực sóng lên một đoạn tường ngầm cản sóng F.3.1.2 Trong các biểu đồ áp lực ở hình F.3, các đại lượng p tính bằng kPa, phải được xác định có xét đến độ dốc của đáy (ký hiệu là i) theo các công thức sau: a) Trường hợp độ d ố c đáy i ≤ 0,04: - Tại độ sâu a 1 : Khi a 1 < a 2 (F.8) p 1 = p 2 Khi a 1 > a 2 (F.9) - Tại độ sâu a 2 : (F.10) - Tại độ sâu a 3 = h: p 3 = k w .p 2 (F.11) b) Trường hợp độ dốc đáy i > 0,04: - Tại độ sâu a 1 : p 1 xác định theo công thức (F. 8 ) và (F.9); - Tại độ sâu a 2 : (F.12) - Tại độ sâu a 3 = h: p 3 = p 2 (F.13) trong đó: a 1 là độ sâu từ đ ỉ nh công trình đến mực nước tính toán, m; a 2 là độ sâu từ mực nước tính toán đến chân s ó ng, m, lấy theo bảng F.3; k w là hệ số độ thoải của sóng, lấy theo b ả ng F.4; a 4 là độ sâu từ mặt nước sau đê chắn sóng ngập đến mặt nước tính toán, m, xác định theo công thức (F.14) : a 4 = - k th (a 1 - a 5 ) - a 1 (F.14) k t h l à hệ số hiệu chỉnh theo đặc tính của sóng, lấy theo bảng F.3; a 5 l à độ sâu từ lưng sóng trước đê chắn sóng ngập nước đến mực nước tính toán, m, lấy theo bảng F.3; là hệ số sóng vỡ; γ là khối lượng riêng của nước biển, kg/m 3 ; g l à gia tốc trọng trư ờ ng, m/s 2 . Bảng F.3 - Hệ số K t h 1. Chiều cao tương ứng của sóng, H s /h 0,4 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1,0 2. Độ hạ thấp tương đối của chân sóng a 2 /h 0,14 0,17 0,20 0,22 0,24 0,26 0,28 3. Độ vượt cao tương đối của lưng sóng a 5 /h -0,13 -0,16 - 0,20 -0,24 -0,28 - 0,32 -0,37 4. Hệ số k th 0,76 0,73 0,69 0,66 0,63 0,60 0,57 Bảng F.4 - Hệ số k w Độ thoải của sóng L s /H s 8 10 15 20 25 30 35 Hệ số k w 0,73 0,75 0,80 0,85 0,90 0,95 1,00 F.3.2 Tường cản sóng xa bờ F.3.2.1 Tải trọng do sóng vỡ tác động lên tường c ả n sóng thành đứng (khi không c ó đất l ấ p ở phía bờ) được xác định từ các biểu đồ áp lực sóng theo phương ngang và theo phương đứng (đẩy n ổ i), xem hình F.4. H ì nh F.4 - Các biểu đ ồ á p lực sóng lên tường c ả n sóng thành đứng F.3.2.2 Trị s ố tải trọng p và ƞ c được xác định theo vị tr í của công trình như sau: a) Công trình nằm ở độ sâu mà tại đ ó sóng b ị đ ổ lần cuối cùng, xem sơ đồ a của hình F.4: (F.15) (F.16) b) Công trình nằm ở vùng mép nước, xem sơ đồ b của hình F . 4: (F.17) (F.18) c) Công trình nằm trên bờ, cao hơn mép nước nhưng còn trong phạm vi s ó ng leo, xem sơ đồ c của hình F.4 : (F.19) (F.20) t rong đó: p là hợp l ực của tải trọng sóng vỡ tác động lên tường gi ả m sóng, kPa; ƞ c là độ cao lưng sóng so với mặt nước tính toán tại v ị trí tường chắn sóng, m; H S D là chiều cao sóng tại vị trí sóng đ ổ lần cuối, m; a u là khoảng cách từ vị trí sóng đ ổ lần cuối đến mép nước, m; a i là khoảng cách từ v ị trí sóng đổ lần cuối đến công trình, m; a r là khoảng cách từ mép nước đến c ô ng trình, m; a r là khoảng cách từ mép nước đến ranh giới leo b ờ của sóng vỡ, m. Khi không có công trình, a r xác định theo công thức (F.21): (F.21) Các ký hiệu khác xem ở F.3.1.2 F.3.2.3 Nếu độ cao từ đ ỉ nh công trình đến mực nước tính toán l ớ n hơn hoặc bằng 0,3 Hs (Z 1 ≥ - 0,3 H s ) thì tr ị số áp lực s ó ng xác định theo các công thức (F.15), (F.17) và (F.19) phải nhân với hệ số k zd . Hệ s ố k zd lấy theo bảng F.5. Bảng F.5 - Hệ số k zd Độ cao từ đ ỉ nh công trình đến mực nước t í nh toán, Z 1 , m - 0,3 H s 0,00 + 0,3 H s + 0,65 H s Hệ số k Zd 0,95 0,85 0,80 0,50 F.3.3 Tường đứng liền bờ Giá trị lớn nhất c ủ a hình chiếu t h eo phương ngang và hình chi ế u theo phương thẳng đứng (áp lực đẩy ngược) của tải trọng do sóng vỡ tác động lên tư ờ ng chắn sóng thẳng đứng (có đất lấp ở phía b ờ ) kh i sóng rút, được tính to á n qua các biểu đồ áp lực s ó ng theo phương ngang v à theo phương thẳng đứng , xem h ì nh F.5. Giá tr ị p r , kPa, được xác định theo công thức (F.22): (F.22) trong đó: ∆ z 1 là độ hạ thấp của mặt nước so với mực nước tính toán ở phía trước tường thẳng đứng khi sóng rút, m. Tùy vào khoảng cách a 1 từ mép nước đến công trình mà ∆ z 1 được lấy như sau: Khi a 1 ≥ 3 H SD : z r = 0,00 Khi a 1 < 3 H SD : z r = 0,25 H SD Các ký hiệu khác xem ở F.3.1.2 và F.3.2.2. H ì nh F.5 - Các bi ể u đồ áp lực sóng l ê n tường chắn sóng thẳng đứng kh i sóng rút F.3.4 Mỏ hàn Giá trị lớn nhất của các hình chiếu theo phương ngang và hình chiếu theo phương đứng của hợp lực t ả i trọng sóng trên một đoạn mỏ hàn được tính toán qua các biểu đồ áp lực sóng theo các hướng ngang và hư ớ ng đứng, xem hình F. 6 . Trong các biểu đồ này, giá tr ị áp lực sóng (đơn v ị của áp lực là kPa) ở mặt ngoài P ext và ở mặt khuất P int của m ỏ hàn và các chi ề u cao tương ứ ng của lưng sóng ƞ ext và ƞ int được xác định theo công thức sau: (F.23) (F.24) trong đó: k α là hệ số hiệu chỉnh theo góc lệch của mái mỏ hàn so với hư ớ ng sóng. K α phụ thuộc g ó c tới α của đầu sóng khi tiến đến mỏ hàn có chiều rộng b và chiều dải đoạn mỏ hàn là I, lấy theo bảng F. 6 ; Các ký hiệu khác xem ở F.3. 1.2. H ì nh F .6 - Biểu đ ồ áp lực sóng tác động lên một m ỏ hàn Bảng F.6 - Hệ s ố K α Mặt bên mỏ hàn cotg α Tr ị s ố ≤ 0,03 0,05 0,10 ≥ 0,20 1. Mặt ngoài - 1,00 0,75 0,65 0,60 2. Mặt khuất 0,00 1,00 0,75 0,65 0,60 0,20 0,45 0,45 0,45 0,45 0,50 0,18 0,22 0,30 0,35 1,00 0,00 0,00 0,00 0,00 MỤC LỤC Lời nói đầu 1 Phạm vi áp dụng 2 Tài liệu viện dẫn 3 Thuật ngữ và định nghĩa 4 Ph â n loại và phạm vi á p dụng của từng loại kết cấu bảo vệ bờ biển và đê biển 5 Yêu cầu chung 6 Yêu cầu thiết kế 6.1 Yêu c ầu về tài liệu dùng trong thiết kế 6.2 Tải trọng và tổ hợp t ả i trọng tác động 6.3 Kết cấu bảo vệ mái đê hạ lưu bằng trồng cỏ 6.4 Kết cấu bảo vệ bằng vật liệu đá và bê tông 6.5 Kết cấu bảo vệ chân mái nghiêng 6.6 Kết c ấ u chuyển tiếp 6.7 Tầng đệm dưới kết cấu bảo vệ 6.8 Tính toán ổn định kết cấu bảo vệ 7 Yêu cầu thi công 7.1 Công tác chuẩn bị 7.2 Kết cấu bảo vệ mái đê h ạ lưu bằng trồng cỏ 7.3 Kết cấu bảo vệ bằng vật liệu đá 7.4 Kết cấu bảo vệ bằng bê tông và b ê tông cốt thép 7.5 Th ả rối khối bê tông đúc sẵn 7.6 Lắp đặt kết cấu b ê tông đúc sẵn 7.7 Thi công tầng đệm dưới l ớ p kết c ấ u bảo vệ 8 Yêu cầu nghiệm thu 8.1 Yêu cầu chung 8.2 Kết cấu bảo vệ bằng trồng cỏ 8.3 Kết cấu bằng đá 8.4 Kết c ấ u bê tông, bê tông cốt thép và bê tông cốt sợi phi k i m loại 8.5 Cấu kiện bê tông đúc sẵn 8.6 Tầng đệm dưới kết cấu bảo vệ Phụ lục A (Quy định) Thi công bê tông trong mùa mưa Phụ lục B (Quy định) Thi công b ê tông trong mùa nóng khô Phụ lục C (Tham kh ả o) Một số loại kết cấu bê tông đúc sẵn dùng để bảo vệ mái nghiêng Phụ lục D (Tham khảo) Sơ đồ thiết kế và kích thước một số loại khối phủ bảo vệ có hình dạng đặc biệt Phụ lục E (Tham khảo) Cấ u kiện bê tông đ ú c sẵn sử dụng cốt sợi phi kim loại Phụ lục F (Tham khảo) Tính toán áp lực sóng 1 Cấu kiện bê tông đúc sẵn có sử dụng vật liệu polypropylen phân tán đều trong toàn bộ thể tích khối bê tông làm cốt liệu nâng cao cường độ bê tông.