TCVN11017:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11017:2015 (ISO 5526:2013) về Ngũ cốc, đậu đỗ và các loại hạt khác - Tên gọi TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 11017:2015 ISO 5526:2013 NGŨ CỐC, ĐẬU ĐỖ VÀ CÁC LOẠI HẠT KHÁC - TÊN GỌI Cereals, pulses and other food grains - Nomenclature Lời nói đầu TCVN 11017:2015 hoàn toàn tương đương với ISO 5526:2013; TCVN 11017:2015 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/F1 Ngũ cốc và đậu đỗ biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. NGŨ CỐC, ĐẬU ĐỖ VÀ CÁC LOẠI HẠT KHÁC - TÊN GỌI Cereals, pulses and other food grains - Nomenclature 1 Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này đưa ra danh mục tên thực vật học của các loài chính của: a) ngũ cốc (Điều 3); b) đậu đỗ (Điều 4): c) các loại hạt khác (Điều 5). Tiêu chuẩn cũng liệt kê các tên thực vật của Hội kiểm nghiệm hạt giống quốc tế (ISTA). CHÚ THÍCH Trong tiêu chuẩn này đưa ra tên gọi của các loại hạt bằng tiếng Việt, tiếng Anh, tên thực vật và tên ISTA. Các từ đồng nghĩa của tên thực vật thường gặp khác được đưa ra trong Phụ lục A. 2 Thuật ngữ và định nghĩa Trong tiêu chuẩn này, sử dụng các thuật ngữ và định nghĩa sau: 2.1 Ngũ cốc (cereals) Hạt của các cây trồng thuộc họ Poaceae . 2.2 Đậu đỗ (pulses) Hạt của các cây trồng thuộc họ Fabaceae . 2.3 Các loại hạt khác (other food grains) Hạt của các cây được trồng không thuộc họ Poaceae cũng không thuộc họ Fabaceae . 3 Ngũ cốc Bảng 1 - Danh mục các loại ngũ cốc Số thứ tự Tên thực vật Tên tiếng Việt Tên tiếng Anh Tên thực vật của Hội kiểm nghiệm hạt giống quốc tế 3.1 Avena byzantina K.Koch Yến mạch đỏ Algerian oats Red oats Avena byzantina K.Koch 3.2 Avena nuda Linnaeus Yến mạch trần Naked oats Hull-les oats Avena nuda L. 3.3 Avena sativa Linnaeus Yến mạch Common oats Cultivated oats White oats Avena sativa L. 3.4 Brachiaria deflexa (Schumacher) Hubert Kê Guinea Guinea millet 3.5 Coix lacryma-jobi Linnaeus Bo bo Job’s tears Adlay (Philippines) Coix lacryma-jobi L. 3.6 Digitaria exilis (Kappist) Stapf Kê fonio trắng Acha White fonio Fundi Hungary rice Digitaria exilis (Kappist) Stapf 3.7 Digitaria iburua Stapf Kê fonio đen Iburu Black fonio 3.8 Echinochloa crusgalli “(Linnaeus) P.Beauv." var. frumentacea (Roxburgh) W.F. Wight Kê Nhật Bản Japanese millet Sawa millet Barnyard millet Barnyard grass Billion dollar grass White panicum Cokspur grass Echinochloa crus-galli “(L.) P.Beauv.” 3.9 Eleusine coracana (Linnaeus) Gaertner Kê chân vịt Finger millet Ragi, IN Indian millet Bird’s foot millet African millet Eleusine coracana (L.) Gaertner 3.10 Eragrostis tef (Zuccagni) Trotter Hạt teff Teff Teff grass Eragrostis tef (Zuccagni) Trotter 3.11 H ordeum vulgare Linnaeus sensu lato Lúa mạch, đại mạch Barley Hordeum vulgare L 3.12 Hordeum vulgare convar. distichon Đại mạch hai hàng Two-rowed barley 3.13 Hordeum vulgare convar. hexastichon Linnaeus Đại mạch sáu hàng Six-rowed barley 3.14 Oryza glaberrima Steud. Gạo đỏ African rice Oryza glaberrima Steud. 3.15 Oryza sativa Linnaeus Gạo a) gạo tẻ b) gạo nếp Rice a) Non-glutinous rice Non-waxy rice Common rice b) Glutinous rice Waxy rice Sweet rice Oryza sativa L. 3.16 Panicum miliaceum Linnaeus Kê Proso (kê châu Âu) Common millet Australian white millet Bread millet Cheena millet Chinese red millet Hog millet Moroccan Yellow millet Plate millet Proso millet Turkish yellow millet (Koskas) USA red millet Millet panic Panic Broom millet Broomcom millet French millet Samai, IN Panicum miliaceum L. 3.17 Panicum sumatrense Roth Kê nhỏ Little millet 3.18 Paspalum scrobiculatum Linnaeus Kê Kodo Kodo millet Ditch millet Kodra Kodon Varagu Scrobic Paspalum scrobiculatum L. 3.19 Pennisetum glaucum (Linnaeus) R. Brown Kê trân trâu (kê ngọc trai) Pearl millet Inyati millet Babala seed Bulrush millet Cattail Pale rajeen grass Bajra, IN Pennisetum glaucum (L.) R.Br 3.20 Secale cereale Linnaeus Lúa mạch đen (hắc mạch) Rye Secale cereale L. 3.21 Setaria italica “(Linnaeus) P.Beauv” Kê ta (kê đuôi cáo) Foxtail millet Italian millet German millet Australian millet Chinese yellow millet Seed of Anjou sprays Seed of Burgundy sprays Seed of Italian sprays Hungarian millet Setaria italica (L.) P.Beauv 3.22 Sorghum bicolor (Linnaeus) Moench Lúa miến Sorghum a Guinea corn Great millet Egyptian millet Kaffir corn Dari Milo Waxy milo Jowar Cholain Cholam Milomaize Kaoliang (CN) Kadiang (CN) Feteritas Shallu Broomcorn Sorghum bicolor (L.) Moench 3.23 Triticosecale Wittmack spp. Tiểu hắc mạch (lai giữa lúa mì và lúa mì đen) Triticale Triticosecale Witt.ex A.Camus [Secale x Triticum] 3.24 Triticum aestivum Linnaeus emend . Fioriet Paoletti (2n = 42) b Lúa mì Wheat Common wheat Bread wheat Triticum aestivum L. 3.25 Triticum aestivum L. ssp Compactum (2 n = 42) b Lúa mì Club Club wheat 3.26 Triticum dicoccon Schrank (2 n = 28) b Lúa mì Emmer Emmer wheat 3.27 Triticum durum Desf. (2 n = 28) b Lúa mì cứng Durum wheat Triticum durum Desf. 3.28 Triticum monococcum Linnaeus (2 n = 14) b Lúa mì Einkorn Small spelt 3.29 Triticum polonicum Linnaeus (2 n = 28) b Lúa mì Ba Lan Diamond wheat Polish wheat 3.30 Triticum spelta Linnaeus (2 n = 42) b Lúa mì spentra Spelt wheat Triticum spelta L. 3.31 Triticum sphaerococcum Percival (2 n = 42) b Lúa mì lùn Ấn độ Shot wheat Indian dwarf wheat 3.32 Triticum turgidum Linnaeus (2 n = 28) b Lúa mì Anh English wheat. Rivet wheat Poulard wheat 3.33 Zea mays Linnaeus Ngô Maize Corn, US c Indian corn Zea mays L. 3.34 Zea mays convar. amylacea Ngô mịn Soft maize Flour maize 3.35 Zea mays convar. ceratina Ngô nếp Waxy maize 3.36 Zea mays convar. everta Ngô hạt cứng Popcorn 3.37 Zea mays convar. indentata Ngô tẻ Dent corn 3.38 Zea mays convar. indurata Ngô đá Flint corn 3.39 Zea mays convar. saccharata Ngô ngọt Sweet corn Sugar corn 3.40 Zea mays convar. tunicata Ngô Pod maize 3.41 Zizania aquatica Linnaeus Gạo dại Wild rice Indian rice Tuscarora rice Zizania aquatica L. 4 Đậu đỗ Bảng 2 - Danh mục các loại đậu đỗ Số thứ tự Tên thực vật Tên tiếng Việt Tên tiếng Anh Tên thực vật của Hội kiểm nghiệm hạt giống quốc tế 4.1 Cajanus cajan (Linnaeus) Millspaugh Đậu triều (đậu cọc rào) Pigeon pea Red gram Congo pea Non-eye pea Angola pea Cajanus cajan (L.)Millsp 4.2 Cicer arietinum Linnaeus Đậu xanh Thổ Nhĩ Kỳ Chick pea Gram Garbanzo, US Bengal gram Channa, IN, Caribbean Cicer arietinum L. 4.3 Dolichos lablab Linnaeus Đậu ván Hyacinth bean Lablab bean Bonavist bean Egyptian bean Dolichos bean Indian bean Dolichos lablab L 4.4 Lathyrus sativus Linnaeus Đậu nước Chickling vetch Grass pea Indian vetch Lathyrus pea 4.5 Lens culinaris Medikus Đậu lăng Lentil Lens culinaris Medik 4.6 Lupinus albus Linnaeus Đậu lupin trắng White lupin Egyptian lupin Lupinus albus L. 4.7 Lupinus angustifolius Linnaeus Đậu lupin xanh Blue lupin Narrow-leaf lupin Lupinus angustifolius L. 4.8 Lupinus luteus Linnaeus Đậu lupin vàng Yellow lupin Lupinus luteus L. 4.9 Vigna aconitifolia (Jacq.) Maréchal Đậu bướm Mat bean Moth bean Dew gram, IN Turkish gram, US Vigna aconitifolia (Jacq.) Maréchal 4.10 Phaseolus acutifolius A.Gray Đậu Tepary Tepary bean Texan bean, US Phaseolus acutifolius A.Gray 4.11 Phaseolus angularis (W) Wight Đậu đỏ hạt nhỏ Adzuki bean Phaseolus angularis (Willd.) W.f. Wight syn. Vigna angularis (Willd.) Ohwi et H. Ohashi 4.12 Phaseolus calcaratus Roxburgh Đậu gạo (Đậu Cao Bằng) Rice bean Red bean 4.13 Phaseolus coccineus Linnaeus Đậu tây Runner bean Scarlet runner bean Multiflora bean Phaseolus coccineus L. 4.14 Phaseolus lunatus Linnaeus Đậu lima Đậu bơ Lima bean Butter bean Sieva bean Rangoon bean Phaseolus lunatus L. 4.15 Phaseolus mungo Linnaeus Đậu mười Black gram Urd Urid Phaseolus mungo L. syn. Vigna mungo (L.) Hepper 4.16 Phaseolus radiatus Linnaeus Đậu xanh Mung bean Green gram Golden gram Phaseolus radiata (L.) R. Wilczek 4.17 Phaseolus vulgaris Linnaeus Đậu cô ve Haricot bean Common bean Phaseolus vulgaris L. 4.18 Pisum sativum Linnaeus sensu lato Đậu Hà Lan Pea Field pea Garden pea Pisum sativum L. 4.19 Vicia faba Linnaeus Đậu răng ngựa Field bean Broad bean Tick bean Horse bean Windsor bean Faba bean, US Vicia faba L. 4.20 Vicia pannonica Crantz Hungarian vetch Vicia pannonica Crantz 4.21 Vicia sativa Linnaeus Common vetch Spring vetch Narrow leaf vetch Vicia sativa L 4.22 Vicia villosa Roth Hairy vetch Winter vetch Woollypod vetch 4.23 Vigna unguiculata (Linnaeus) Walpers var. unguiculata Đậu dài trắng rốn nâu Cow pea Black-eyed bean Black-eyed pea Southern pea Bodi, Caribbean Vigna unguiculata (L.) Walp. Vigna unguiculata var. cylindrica (Linnaeus) Ohashi Đậu đen Catjang 4.24 Voandzeia subterranea (Linnaeus) Thouars ex A.P. de Candolle Đậu Bambara Bambara groundnut African peanut Congo goober Voandzeia subterranea (L.) Thouars ex DC. syn. Vigna subterranea (L.) Verde. 4.25 Arachis hypogaea Linnaeus Lạc Peanut Groundnut Monkeynut Arachis hypogaea L. 4.26 Glycine max Linnaeus Merrill Đậu tương Soybean Glycine max (L.) Merr 5 Các loại hạt khác Bảng 3 - Danh mục các loại hạt khác Số thứ tự Tên thực vật Tên tiếng Việt Tên tiếng Anh Tên thực vật của Hội kiểm nghiệm hạt giống quốc tế 5.1 Amaranthus spp. Dền đỏ Amaranth Grain amaranth 5.2 Chenopodium quinoa Willdenow Diêm mạch Quinoa Quinua Chenopodium quinoa Willd 5.3 Fagopyrum esculentum Moench Kiều mạch Common buckwheat Buckwheat Fagopyrum esculentum Moench 5.4 Sesamum indicum Linnaeus Vừng Sesame Sesamum indicum L. 5.5 Helianthus annuus Linnaeus Hướng dương Sunflower Helianthus annuus L. Phụ lục A (Quy định) Tên thực vật đồng nghĩa Dolichos biflorus Linnaeus 4.23 Echinochloa frumentacea Link 3.8 Fagopyrum sagittatum Gilibert 5.3 Lablab purpureus (Linnaeus) Sweet 4.3 Lens esculenta Moench 4.5 Paspalum commersonii Lamarck 3.18 Pennisetum americanum (Linnaeus) Leeke 3.19 Pennisetum typhoides (Burmann F.) Stapf et C.E. Hubbard 3.19 Pennisetum typhoideum Linnaeus C. Richard 3.19 Phaseolus aureus Roxburgh 4.16 Sorghum vulgare Persoon 3.22 Triticum sativum Lamarck 3.24 Vigna aconitifolia (N.J. Jacquin) Maréchal 4.9 Vigna angularis (Willdenow) Ohwi et Ohashi 4.11 Vigna mungo (Linnaeus) Hepper 4.15 Vigna radiata (Linnaeus) R. Wilczek 4.16 Vigna sinensis (Linnaeus) Savi ex Hasskarl 4.23 Vigna umbellata (Thunberg) Ohwi et Ohashi 4.12 Zea mays convar. dentiformis 3.37 Zea mays convar. Vulgaris 3.38 Phụ lục B (tham khảo) Tên tiếng Việt theo bảng chữ cái B Bo bo 3.5 D Dền đỏ 5.1 Đ Đại mạch hai hàng 3.12 Đại mạch sáu hàng 3.13 Đậu Bambara 4.24 Đậu bướm 4.9 Đậu cô ve 4.17 Đậu dải trắng rốn nâu 4.23 Đậu đen 4.23 Đậu đỏ hạt nhỏ 4.11 Đậu gạo (đậu Cao Bằng) 4.12 Đậu Hà Lan 4.18 Đậu hoa 4.4 Đậu lăng 4.5 Đậu lima (đậu bơ) 4.14 Đậu lupin trắng 4.6 Đậu lupin vàng 4.8 Đậu lupin xanh 4.7 Đậu mười 4.15 Đậu răng ngựa 4.19 Đậu tây 4.13 Đậu Tepary 4.10 Đậu triều (đậu cọc rào) 4.1 Đậu tương 4.26 Đậu ván 4.3 Đậu xanh 4.16 Đậu xanh Thổ Nhĩ Kỳ 4.2 G Gạo 3.15 a) gạo thường b) gạo nếp Gạo dại 3.41 H Hạt hướng dương 5.5 Hạt teff 3.10 K Kê chân vịt 3.9 Kê fonio đen 3.7 Kê fonio trắng 3.6 Kê Kodo 3.18 Kê Nhật Bản 3.8 Kê nhỏ 3.17 Kê Proso (kê châu Âu) 3.16 Kê ta (kê đuôi cáo) 3.21 Kê trân trâu (kê ngọc trai) 3.19 Kiều mạch 5.3 L Lạc 4.25 Lúa châu Phi hạt đỏ 3.14 Lúa mạch 3.11 Lúa mạch đen (hắc mạch) 3.20 Lúa mì 3.24 Lúa mì Anh 3.32 Lúa mì Ba Lan 3.29 Lúa mì Club 3.25 Lúa mì cứng 3.27 Lúa mì Einkorn 3.28 Lúa mì Emmer 3.26 Lúa mì lùn Ấn độ 3.31 Lúa mì spentra 3.30 Lúa miến 3.22 N Ngô 3.33 Ngô 3.40 Ngô đá 3.38 Ngô hạt cứng 3.36 Ngô mịn 3.34 Ngô nếp 3.35 Ngô ngọt 3.39 Ngô tẻ 3.37 V Vừng 5.4 Thư mục tài liệu tham khảo [1] DIMITRI M.J. Enciclopedia Argentina de agricultura y jardinería: Descripción de las plantas cultivadas . ACME, Buenos Aires, Vol. 1, Third Edition, 1988 [Argentine encyclopedia of agriculture and gardening: Description of plants cultivated] [2] ISTA NOMENCLATURE COMMITTEE. ISTA list of stabilized plant names, 5 th edition. Bassersdorf: International Seed Testing Association, 2007. Available (viewed 2012-08-10) at: http://www.ars-grin. gov/~sbmljw/istaintrod.html