TCVN11061-2:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11061-2:2015 (ISO 17293-2:2014) về Chất hoạt động bề mặt - Xác định hàm lượng axit cloaxetic (cloaxetat) - Phần 2: Phương pháp sắc ký ion TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 11061-2:2015 ISO 17293-2:2014 CHẤT HOẠT ĐỘNG BỀ MẶT - XÁC ĐỊNH HÀM LƯỢNG AXIT CLOAXETIC (CLOAXETAT) - PHẦN 2: PHƯƠNG PHÁP SẮC KÝ ION Sur f ace active agents - Determination of chloroacetic ac i d (chloroacetate) in sur f actants - Part 2: lonic chromatographic method Lời nói đầu TCVN 11061-2:2015 hoàn toàn tương đương với ISO 17293-2:2014. TCVN 11061-2:2015 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC91 Chất hoạt động bề mặt biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Bộ tiêu chuẩn TCVN 11061:2015 (ISO 17293:2014), Ch ấ t hoạt động b ề mặt - Xác đị n h h à m lượng axit cloaxetic (cloaxetat) gồm các tiêu chuẩn sau: TCVN 11061-1 (ISO 17293-1), Phần 1: Phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC); - TCVN 11061-2 (ISO 17293-2), Phần 2: Phương pháp sắc ký i on. CHẤT HOẠT ĐỘNG BỀ MẶT - XÁC ĐỊNH HÀM LƯỢNG AXIT CLOAXETIC (CLOAXETAT) - PHẦN 2: PHƯƠNG PHÁP SẮC KÝ ION Sur f ace active agents - Determination of chloroacetic ac i d (chloroacetate) in sur f actants - Part 2: lonic chromatographic method 1 Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định hàm lượng axit monocloaxetic (muối monocloaxetat) và axit dicloaxetic (muối dicloaxetat) trong chất hoạt động bề mặt bằng sắc k ý ion. Phương pháp này áp dụng với các chất hoạt động b ề mặt anion như alky l (phenyl) etoxylat cacboxylat (AEC) hoặc chất hoạt động bề mặt lưỡng tính như alkyl imidazolin cacboxylat, alkyl dimetyl betain và axetyl dimethyl propyl betain béo. Giới hạn phát hiện (LOD) là ≤ 0,01 μ g / ml đối với axit monocloaxetic và ≤ 0,05 μ g/mL đối với axit dicloaxetic; và giới hạn định lượng (LOQ) là ≤ 0,1 μ g/mL đối với từng ch ấ t chuẩn (sử dụng một dung dịch tiêu chu ẩ n). Khi khối lượng mẫu là 1 g thì LOD ≤ 1 mg/kg đối với axit monocloaxetic và ≤ 5 mg/kg đối với axit dicloaxetic; và LOQ ≤ 10 mg/kg đối với từng axit. 2 Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau đây r ấ t cần thiết cho việc áp dụng ti ê u chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn kh ô ng ghi năm công bố th ì áp dụng phi ê n bản mới nh ấ t, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có). TCVN 4851 (ISO 3696), Nước sử dụng trong ph â n tích phòng thử nghiệm - Y ê u c ầ u kỹ thuật và phương ph á p thử. TCVN 5454 (ISO 607), Chất hoạt động bề mặt và chất t ẩ y rửa - Phương pháp ch i a m ẫ u. TCVN 6910-2 (ISO 5725-2), Độ ch í nh xác ( đ ộ đúng và độ chụm) của phương pháp đo và kết quả đo - Phần 2: Phương ph á p cơ bản xác định độ lặp lại và độ tái lập của phương pháp đo tiêu chuẩn. 3 Nguyên tắc Dung dịch mẫu thử được pha loãng đến n ồ ng độ thích hợp và đưa qua cột trao đ ổ i ion anion hòa tan. Axit monocloaxetic (monocloaxetat) và axit dicloaxetic (dicloaxetat) được hấp phụ trong cột và sau đ ó được rửa giải bởi pha động và được phát hiện bằng detector đo độ dẫn điện. Hàm lượng của axit monocloaxetic và axit dic l oaxetic trong mẫu được xác định bằng phương pháp ngoại chuẩn. 4 Thuốc thử 4.1 Quy định chung Trong quá trình phân tích, chỉ sử dụng thuốc thử có cấp độ phân t í ch đã được công nhận và nước phải phù hợp với cấp 1 được quy định trong TCVN 4851 (ISO 3696), trừ khi có quy định khác. 4.2 Axitmonocloaxetic (CICH 2 COOH) , độ tinh khiết > 99 % (theo khối lượng). 4.3 Axit dicloaxetic (CI 2 CHCOOH) , độ tinh khiết > 99 % (theo khối lượng). 4.4 Axit sulfur i c (H 2 SO4). 4.5 Natri cacbonat (Na 2 CO 3 ). 4.6 Natr i hydro cacbonat (NaHCO 3 ). 4.7 Natri hydroxit (NaOH). 4.8 Dung dịch gốc rửa giải natri hydro cacbona t/ natri cacbona t , chứa 0,32 mol/L natri cacbonat và 0,1 mol/L natri hydrogen cacbonat. Hòa tan 3,39 g natri cacbonat (4.5) và 0,84 g natri hydro cacbonat (4.6) trong 30 mL nước và lắc để trộn. Chuyển định lượng dung dịch vào b ì nh định mức dung tích 100 ml (5.8), định mức đến vạch mức bằng nước, đậy nút và lắc kỹ. 4.9 Dung d ị ch rửa giải natri hydro cacbonat/natr i cacbonat , chứa 3,2 mmol/L natri cacbonat và 1 mol/L natri hydro cacbonat. Chuyển định lượng 10 ml dung dịch gốc rửa giải natri hydro cacbonat/natri cacbonat (4.8) vào bình định mức dung tích 1000 mL (5.8), pha loãng đến vạch mức bằng nước, đậy nút và lắc kỹ. 4.10 Dung dịch axit sul f uric , 50 mmol/L Pha loãng 3,0 mL axit sulfuric (4.4) trong 1000 mL nước, lắc kỹ. 4.11 Dung d ịch natri hydroxyt , 15 mmol/L H ò a tan 0,6 g natri hydroxyt (4.7) trong 30 mL nước và lắc để trộn. Chuyển định lượng dung dịch này vào b ì nh định mức dung tích 1000 mL (5.8), pha loãng đến vạch mức bằng nước, đậy nút và lắc kỹ. 5 Thiết bị, dụng cụ Thiết bị, dụng cụ thông thường trong phòng th í nghiệm và thiết b ị , dụng cụ sau 5.1 Thiết b ị sắc ký ion , được trang bị bơm, cột tách, cột bảo vệ, bộ khử thích hợp, hệ th ố ng xử l ý dữ liệu và detector đo độ dẫn điện. 5.2 Cột tách , cột trao đổi ion anion, thích hợp để phân giải axit monocloaxetic và axit dicloaxetic từ mẫu, 4 mm x 250 mm, có cột bảo vệ thích hợp. 5.3 Xylanh lọc , dung tích 2 mL hoặc 5 mL. 5.4 Xylanh bơm , có dung t í ch 25 μ L. 5.5 C â n phân t í ch , ch í nh xác đến 0,1 mg. 5.6 Dụng cụ l ọc có độ x ố p phù h ợ p (0,2 μ m hoặc 0,45 μ m) , dùng để lọc thuốc thử và mẫu. 5.7 B ơ m chân không. 5.8 Bình đ ị nh mức , dung tích 100 mL và 1000 mL. 5.9 Cốc thủy tinh , có dung tích 25 mL và 100 mL. 6 Cách tiến hành 6.1 Quy định chung Việc lựa chọn điều kiện sắc ký phụ thuộc vào thiết b ị sử dụng và có thể thay đổi từ điều kiện đưa ra dưới đây, sao cho đảm bảo phân tách được các ch ấ t quan tâm. Các đi ề u kiện sau cho thấy là phù hợp với cột được khuyến nghị. 6.2 Đi ề u k iệ n sắc ký ion Hai loại điều kiện sắc ký ion có thể được sử dụng trong tiêu chuẩn này, phụ thuộc vào thiết bị được lựa chọn. 6.2.1 Điều kiện sắc ký ion 1 a) Dung dịch r ử a giải (4.9) b) Tốc độ dòng: 0,70 mL/min c) Nhiệt độ cột: nhiệt độ phòng d) Dung tích bơm: 20 μ l e) Dung dịch tái tạo (4.10) Trên cơ sở những đ iề u kiện trên, sắc k ý đồ đi ể n h ì nh được th ể hiện trong H ì nh A.1. 6.2.2 Điều kiện sắc ký ion 2 a) Dung dịch rửa giải (4.11) b) T ố c độ d òng: 0,85 mL/m i n c) Nhiệt độ cột: nhiệt độ phòng d) Dung tích bơm: 20 μ L Trên cơ sở những đi ề u kiện trên, sắc ký đồ điển hình được thể hiện trong Hình A.2. 6.3 Hiệu chuẩn 1) Hòa tan 0,1 g axit monocloaxetic (4.2) và 0,1 g axit dicloaxetic (4.3), chính xác đến 0,1 mg, vào 20 mL nư ớ c. Chuyển định lượng vào b ì nh định mức dung tích 1000 mL, định mức đến vạch bằng nước và đồng nhất hóa hoàn toàn. Lưu giữ dung dịch n à y trong tủ tạnh tại nhiệt độ (4 ± 2) o C và thay mới sau bảy ngày. Pha loãng định lượng 0,1 m L , 0,5 mL, 1,0 mL, 5,0 mL và 10,0 mL dung dịch này với 100 mL nước. Những chuẩn này ph ả i được chuẩn bị mới trước khi phân tích. 2) S ử d ụng bộ lọc (5.6) lọc dung dịch đ ã được pha l oãng và bơm từng 20 μ L vào thiết bị để phân tích. Phân tích phải được thực hiện ít nh ấ t hai lần theo các điều kiện sắc ký được nêu trong 6.2.1 hoặc 6.2.2. Hệ số tương quan tuy ế n tính (R) đạt được phải là 0,999 hoặc cao hơn. 6.4 L ấ y mẫu và phân tích Chuẩn bị và lưu giữ mẫu thử nghiệm theo TCVN 5454 (ISO 607). Cho khoảng 1 g mẫu thử, chính xác đến 0,1 mg, vào trong 30 mL nước và khu ấ y cho đến khi mẫu tan hoàn toàn. Chuyển định lượng sang b ì nh định mức dung tích 100 mL, đinh mức đến vạch bằng nước. Sử dụng bộ lọc (5.6) lọc dung dịch và bơm 20 μ L để phân tích theo điều kiện sắc ký thích hợp. Nếu cần thiết, ph ả i ti ế n hành xử lý sơ bộ để loại bỏ ch ấ t hoạt động bề mặt để bảo vệ cột trao đổi ion. ODS pha ngược c ó thể đ ư ợc sử dụng trước khi bơm. 7 Biểu thị kết quả 7.1 Quy định chung Xác định hàm lượng axit monocloaxetic (monocloaxetat) và axit dicloaxetic (dicloaxetat) trong mẫu thử sử dụng quy trình trong 6.4. Tính k ế t quả bằng miligam tr ê n kilogram (mg/kg) theo công thức (1) và công thức (2). 7.2 Hàm lư ợn g axit monocloaxet i c H à m lượng axit monocloaxetic trong mẫu thử được tính theo công thức (1) X 1 (mg/kg) = (1) trong đó X 1 l à hàm lượng của axit monocloaxetic, tính b ằ ng mg/kg; A là nồng độ tính được của axit monocloaxetic trong dung dịch mẫu thử nghiệm, tính bằng μ g/mL; V là thể tích của mẫu thử, tính bằng mL; m là khối lượng của mẫu thử, tính b ằ ng g. 7.3 Hàm lượng axit dicloaxetic H à m lượng axit dicloaxetic trong mẫu thử được tính theo công thức (2) X 2 (mg/kg) = ( 2 ) trong đ ó X 2 là hàm lượng axit d i cloaxetic, tính bằng mg/kg; B là nồng độ tính được của axit dicloaxetic trong dung dịch mẫu thử nghiệm, t í nh bằng μ g/mL. 8 Độ chụm 8.1 G i ới hạn độ lặp lại Chênh lệch tuyệt đối giữa hai kết quả thử nghiệm đơn lẻ, nhận được bằng cách sử dụng cùng phương pháp đối với vật liệu thử nghiệm đ ồ ng nh ấ t trong cùng ph ò ng thí nghiệm, do cùng người thực hiện sử dụng cùng loại thi ế t bị tr ong kho ả ng thời gian ng ắ n, không được vượt quá giới hạn độ lặp lại ( r ) 5 %. Theo TCVN 6910-2 (ISO 5725-2), r được kỳ vọng là: - 10 % đối với hàm lượng lớn hơn hoặc bằng 50 mg/kg, và - 15 % đối với hàm lượng nhỏ hơn 50 mg/kg. 8.2 Giới hạn độ tái l ập Chênh lệch tuyệt đối giữa hai kết quả thử nghiệm đơn lẻ, nhận được bằng cách sử d ụng cùng phương pháp đối với vật liệu thử nghiệm đồng nhất tại các phòng thí nghiệm khác nhau, không cùng người thực hiện, sử dụng thiết b ị khác nhau, không được vượt quá giới hạn độ tái lập ( R ) 5 %. R được kỳ vọng là 35 %. 9 Báo cáo thử nghiệm Báo cáo thử nghiệm phải bao gồm các thông tin sau: a) Phương pháp sử dụng (Viện dẫn tiêu chu ẩ n này); b) Tất cả các thông tin cần thiết để nhận biết hoàn toàn mẫu thử; c) Tất c ả các số liệu (dạng bảng) nhận được và đường chuẩn; d) Chi tiết thao tác bất kỳ không được quy định trong tiêu chuẩn này hoặc trong tiêu ch uẩ n viện dẫn, và bất kỳ thao tác nào được coi là tùy chọn cũng như bất kỳ sự cố nào ảnh hưởng đến các kết quả. Phụ lục A (Tham khảo) Sắc ký đồ điển hình Hinh A.1 - Sắc k ý đ ồ IC đi ể n h ì nh của ax i t monocloaxetic và ax i t dicloaxetic (điều kiện IC 1) Hình A.2 - Sắc ký đồ IC đ i ển h ì nh của axit monocloaxetic và axit dicloaxetic ( đ iều kiện IC 2)