TCVN8524:2010

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN8524:2010 ISO 4063: 2009) về Hàn và các quá trình liên quan - Danh mục các quá trình hàn và ký hiệu số tương ứng TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 8524: 2010 ISO 4063: 2009 HÀN VÀ CÁC QUÁ TRÌNH LIÊN QUAN - DANH MỤC CÁC QUÁ TRÌNH HÀN VÀ KÝ HIỆU SỐ TƯƠNG ỨNG Welding and allied processes - Nomenclature of processes and re f erence numbers Lời nói đầu TCVN 8524: 2010 hoàn toàn tương đương với ISO 4063: 2009. TCVN 8524: 2010 do Ban kỹ thuật Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN/TC 44 Quá trình hàn biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. HÀN VÀ CÁC QUÁ TRÌNH LIÊN QUAN - DANH MỤC CÁC QUÁ TRÌNH HÀN VÀ KÝ HIỆU SỐ TƯƠNG ỨNG Welding and allied processes - Nomenclature of processes and re f erence numbers 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này xác lập danh mục về hàn và các quá trình liên quan, mỗi quá trình được nhận dạng bằng một số ký hiệu tương ứng. Tiêu chuẩn này bao hàm các nhóm quá trình chính (một chữ số), các nhóm (hai chữ số) và các phân nhóm (ba chữ số), số ký hiệu cho bất cứ quá trình nào có tối đa là ba chữ số. Hệ thống này được dùng để trợ giúp cho sự làm việc bằng máy tính, các bản vẽ, các dự thảo tài liệu làm việc, đặc tính kỹ thuật của qui trình hàn, v.v... 2. Ký hiệu 2.1. Qui định chung Một ký hiệu đầy đủ cho một quá trình hàn phải theo cấu trúc sau: số hiệu của tiêu chuẩn này (nghĩa là “TCVN 8524 (ISO 4063)”) được tách biệt với ký hiệu số của quá trình hàn bằng một dấu gạch ngang như ví dụ sau: VÍ DỤ: Quá trình 42. “Hàn ma sát' được ký hiệu TCVN 8524 - 42 (ISO 4063 - 42). 2.2. Các biến thể của quá trình hàn 2.2.1. Quy định chung Các biến thể của quá trình hàn có thể được ký hiệu bằng dạng dịch chuyển kim loại điện cực nóng chảy vào vùng hàn và số lượng điện cực. 2.2.2. Dạng dịch chuyển kim loại điện cực nóng chảy Đối với các quá trình hàn có thể có các dạng dịch chuyển kim loại điện cực nóng chảy khác nhau được chỉ thị bằng một chữ cái theo Bằng 1 và như ví dụ sau: VÍ DỤ: Hàn MIG - hàn hồ quang điện cực nóng chảy trong môi trường khí trơ, với dạng dịch chuyển ngắn mạch được ký hiệu như sau: TCVN 8524 - 131- 0 (ISO 4063 - 131 - D) Bảng 1 - Các dạng dịch chuyển kim loại điện cực nóng chảy Dạng Thuật ngữ Tiếng Việt Tiếng Anh D Dịch chuyển ngắn mạch Short-circuit trans f er (d i p trans f er) G Dịch chuyển giọt lớn Globular trans f er S Dịch chuyển dạng phun Spray trans f er P Dịch chuyển xung Pulsed trans f er 2.2.3. Số lượng điện cực Nếu sử dụng nhiều hơn một điện cực thì có thể biểu thị số lượng điện cực bằng một chữ số bổ sung như ví dụ sau: VÍ DỤ Hàn MIG, hàn hồ quang điện cực nóng chảy trong môi trường khí trơ, với hai điện cực được ký hiệu như sau TCVN 8524 - 131- 2 (ISO 4063 - 131 -2) 2.2.4. Thành phần bổ sung Nếu sử dụng vật liệu điền đầy bổ sung thì có thể biểu thị sự lựa chọn dây nóng/dây nguội theo Bảng 2 và như ví dụ sau. VÍ DỤ: Hàn hồ quang dưới lớp thuốc hàn với một điện cực dây và một dây nguội được ký hiệu như sau: TCVN 8524 - 121- C (ISO 4063 - 121 - C) Bảng 2 - Các thành phần bổ sung Dạng Thuật ngữ Tiếng Việt Tiếng Anh C Dây nguội Cold wire H Dây nóng Hot wire 2.3. Quá trình hàn lai ghép (Hybrid) Khi sử dụng đồng thời nhiều hơn một quá trình hàn trong một vùng hàn thì có thể mô tả các quá trình hàn bằng các ký hiệu cho mỗi quá trình được tách biệt với nhau bởi một dấu cộng (“+”). VÍ DỤ: Sử dụng đồng thời hàn laze và hàn plasma được ký hiệu là 522 + 15. 3. Danh mục các quá trình hàn và ký hiệu số tương ứng Thuật ngữ đầu tiên được liệt kê là thuật ngữ ưu tiên và bất cứ các thuật ngữ tiếp sau nào là các thuật ngữ đồng nghĩa. Phụ lục B cung cấp danh mục của các ký hiệu chữ đầu và các chữ viết tắt được sử dụng thông thường cho các quá trình hàn được bao gồm trong tiêu chuẩn này. 1. Hàn hồ quang 11. Hàn hồ quang điện cực nóng chảy không có môi trường khí bảo vệ 111. Hàn hồ quang tay điện cực nóng chảy (Hàn hồ quang tay với que hàn được bọc thuốc hàn) 112. Hàn hồ quang bằng trọng lực với que hàn bọc thuốc. 114. Hàn hồ quang bằng dây có lõi thuốc tự bảo vệ 12. Hàn hồ quang dưới lớp thuốc hàn 121. Hàn hồ quang dưới lớp thuốc hàn với điện cực dạng dây 122. Hàn hồ quang dưới lớp thuốc hàn với điện cực dạng băng 124. Hàn hồ quang dưới lớp thuốc hàn có bổ sung thêm bột kim loại 125. Hàn hồ quang dưới lớp thuốc bằng điện cực có lõi thuốc dạng ống 126. Hàn hồ quang dưới lớp thuốc hàn với điện cực dạng dải có lõi thuốc hàn 13. Hàn hồ quang điện cực nóng chảy trong môi trường khí bảo vệ 131. Hàn MIG với điện cực dạng dây đặc (Hàn hồ quang điện cực nóng chảy trong môi trường khí trơ với dây điện cực đặc) 132. Hàn MIG với điện cực lõi thuốc (Hàn hồ quang điện cực lõi thuốc) 133. Hàn MIG với điện cực có bột kim loại trong lõi (Hàn hồ quang điện cực nóng chảy trong môi trường khí trơ với dây hàn có bột kim loại trong lõi) 13.5. Hàn MAG với điện cực dạng dây đặc (Hàn hồ quang điện cực nóng chảy trong môi trường khí hoạt tính với điện cực dạng dây đặc) 136. Hàn MAG với điện cực lõi thuốc (Hàn hồ quang điện cực nóng chảy trong môi trường khí hoạt tính với điện cực lõi thuốc) 138. Hàn MAG với điện cực có bột kim loại trong lõi; hàn hồ quang điện cực nóng chảy trong môi trường khí hoạt tính với điện cực lõi có bột kim loại 14. Hàn hồ quang trong môi trường khí bảo vệ với điện cực wonfram 141 Hàn TIG có vật liệu điền đầy dạng dây/thanh lõi đặc (Hàn hồ quang trong môi trường khí trơ với điện cực wonfram và dây/thanh kim loại điền đầy) 142. Hàn TIG không có vật liệu bù (Hàn khí hồ quang trong môi trường bảo vệ là khí trơ với điện cực wonfram) 143. Hàn TIG với vật liệu bù có thuốc hàn trong lõi. (Hàn khí hồ quang trong môi trường bảo vệ là khí trơ với điện cực wonfram và vật liệu bù có thuốc hàn trong lõi (dây/thanh)). 145. Hàn TIG sử dụng khí khử và dây/thanh kim loại điền đầy (Hàn khí hồ quang trong môi trường bảo vệ là khí trơ với điện cực wonfram, có sử dụng khí khử và dây/thanh kim loại điền đầy). 146. Hàn TIG có sử dụng khí khử và vật liệu bù có thuốc hàn trong lõi. (Hàn khí hồ quang trong môi trường bảo vệ là khí trơ với điện cực wonfram, có sử dụng khí khử và dây/thanh kim loại điền đầy có thuốc hàn trong lõi). 147. Hàn hồ quang trong môi trường bảo vệ là khí hoạt tính với điện cực wonfram (Hàn TAG) 15 . Hàn hồ quang plasma 151. Hàn MIG plasma 152. Hàn hồ quang plasma bột 153. Hàn plasma với hồ quang trực tiếp 154. Hàn plasma với hồ quang gián tiếp 155. Hàn plasma với hồ quang hỗn hợp 185. Hàn hồ quang dùng từ trường đẩy 2. Hàn điện trở 21. Hàn điểm bằng điện trở 211. Hàn điểm gián tiếp 212. Hàn điểm trực tiếp 22. Hàn đường bằng điện trở 221. Hàn đường liên kết chồng 222. Hàn đường có cán phẳng 223. Hàn đường mối nối ghép chồng được chuẩn bị trước 224. Hàn đường với dây kim loại 225. Hàn đường mối hàn giáp mép trên các lá kim loại. 226. Hàn đường trên dải tiếp xúc 23. Hàn gờ nổi 231. Hàn gờ nổi gián tiếp 232. Hàn gờ nổi trực tiếp 24. Hàn chảy giáp mép 241. Hàn chảy giáp mép có nung nóng trước 242. Hàn chảy giáp mép không nung nóng trước 25. Hàn giáp mép điện trở 26. Hàn chốt bằng điện trở 27. Hàn điện trở với dòng điện cao tần 29. Các quá trình hàn điện trở khác 3. Hàn khí 31. Hàn bằng ngọn lửa oxy - khí đốt 311. Hàn oxy - axetylen 312. Hàn oxy - propan 313. Hàn oxy - hydro 4. Hàn áp lực 41. Hàn siêu âm 42. Hàn ma sát 421. Hàn ma sát dẫn động trực tiếp 422. Hàn bằng ma sát với quán tính 423. Hàn chốt bằng ma sát 43. Hàn ma sát ngoáy 44. Hàn bằng năng lượng cơ học cao 441. Hàn nổ 442. Hàn bằng xung từ trường 45. Hàn khuyếch tán 47. Hàn khí ép 48. Hàn áp lực nguội 49. Hàn áp lực nóng 5 Hàn chùm tia 51. Hàn chùm tia điện tử 511. Hàn chùm tia điện tử trong chân không 512. Hàn chùm tia điện tử trong khí quyển 513. Hàn chùm tia điện tử có bổ sung khí bảo vệ 52. Hàn laze 521. Hàn laze thể rắn 522. Hàn laze thể khí 523. Hàn laze điôt 7. Các quá trình hàn khác 71. Hàn nhiệt nhôm 72. Hàn điện xỉ 721. Hàn điện xỉ với điện cực dạng băng 722. Hàn điện xỉ với điện cực dạng dây 73. Hàn điện khí 74. Hàn bằng dòng điện cảm ứng 741. Hàn giáp mép bằng dòng điện cảm ứng 742. Hàn đường bằng dòng điện cảm ứng 743. Hàn bằng dòng cảm ứng cao tần 75 Hàn bằng bức xạ tia sáng 753. Hàn bằng tia hồng ngoại 78. Hàn chốt bằng hồ quang 783. Hàn chốt với hồ quang kéo dài sử dụng vòng gốm hoặc khí bảo vệ 784. Hàn chốt bằng hồ quang bằng nóng chảy kéo dài với chu kỳ ngắn 785. Hàn chốt bằng hồ quang bằng nóng chảy kéo dài bởi sự phóng điện của tụ điện 786. Hàn hồ quang vít cấy bằng sự phóng điện của tụ điện có sự mồi hồ quang. 787. Hàn hồ quang vít cấy bằng nóng chảy và rèn có vòng nóng chảy 8. Cắt và dũi 81. Cắt bằng ngọn lửa 82. Cắt bằng hồ quang 821. Cắt bằng hồ quang - khí nén (cắt bằng hồ quang điện cực cácbon- không khí) 822. Cắt bằng hồ quang - oxy 83. Cắt bằng plasma 831. Cắt bằng plasma với khí oxy hóa 832. Cắt bằng plasma không có khí oxy hóa 833. Cắt bằng plasma trong không khí 834. Cắ t bằng plasma có dung sai cao 84. Cắt bằng laze 86. Dũi bằng ngọn lửa 87. Dũi bằng hồ quang 871. Dũi bằng hồ quang - không khí 872. Dũi bằng hồ quang - oxy 88. Dũi bằng plasma 9. Hàn vảy cứng, hàn vảy mềm và hàn vảy cứng không ngậm kim loại điền đầy (hàn đồng) 91. Hàn vảy cứng với sự nung nóng cục bộ 911. Hàn vảy cứng bằng tia hồng ngoại 912.Hàn vảy cứng bằng ngọn lửa 913. Hàn vảy cứng bằng chùm tia laze 914. Hàn vảy cứng bằng chùm tia điện tử 916. Hàn vảy cứng bằng dòng điện cảm ứng 918. Hàn vảy cứng bằng điện trở 919. Hàn vảy cứng bằng khuyếch tán 92. Hàn vảy cứng với sự nung nóng toàn bộ 921. Hàn vảy cứng trong lò nung 922. Hàn vảy cứng trong chân không 923. Hàn vảy cứng nhúng trong bể kim loại nóng chảy 924. Hàn vảy cứng trong bể muối nóng chảy 925. Hàn vảy cứng trong bể thuốc hàn 926. Hàn vảy cứng bằng nhúng chìm 93. Các quá trình hàn vảy cứng khác 94. Hàn vảy mềm với sự nung nóng cục bộ 941. Hàn vảy mềm bằng tia hồng ngoại 942. Hàn vảy mềm bằng ngọn lửa 943. Hàn vảy mềm bằng mỏ hàn 944. Hàn vảy mềm bằng kéo lê 945. Hàn vảy mềm bằng laze. 946. Hàn vảy mềm bằng dòng điện cảm ứng. 947. Hàn vảy mềm bằng siêu âm 948. Hàn vảy mềm bằng điện trở. 949. Hàn vảy mềm bằng khuyếch tán. 95. Hàn vảy mềm với sự nung nóng toàn bộ. 951. Hàn vảy mềm với năng lượng sóng. 953. Hàn vảy mềm trong lò nung. 954. H à n vảy mềm trong chân không. 955. Hàn vảy mềm nhúng nóng. 957. Hàn vảy mềm trong bể muối nóng chảy. 96. Các quá trình hàn vảy mềm khác. 97. Hàn vảy cứng không ngậm kim loại điền đầy 971. Hàn vảy cứng không ngậm kim loại điền đầy bằng hơi hàn 972. Hàn vảy cứng không ngậm kim loại điền đầy bằng hồ quang 983. Hàn vảy cứng không ngậm kim loại điền đầy bằng hồ quang trong môi trường khí bảo vệ 984. Hàn vảy cứng không ngậm kim loại điền đầy bằng hồ quang điện cực wonfram dưới lớp khí bảo vệ 985. Hàn vảy cứng không ngậm kim loại điền đầy bằng hồ quang plasma 986. Hàn vảy cứng không ngậm kim loại điền đầy bằng laze 987. Hàn vảy cứng bằng điện trở PHỤ LỤC A (Tham khảo) CÁC QUÁ TRÌNH HÀN ĐÃ ĐƯỢC THAY THẾ VÀ KHÔNG DÙNG NỮA Phụ lục này giới thiệu danh mục các quá trình hàn điện đã được thay thế hoặc không dùng nữa Tuy nhiên chúng có thể được sử dụng trong các trường hợp đặc biệt hoặc trong các tài liệu cũ. 11. Hàn hồ quang với dây hàn trần 115. Hàn hồ quang với dây hàn được bọc thuốc hàn 118. Hàn hồ quang với điện cực nằm 137. Hàn MIG với dây hàn có thuốc hàn trong lõi 149. Hàn hydro nguyên tử 181. Hàn hồ quang bằng điện cực than 32. Hàn bằng ngọn lửa không khí - khí đốt 321. Hàn không khí - axetylen 322. Hàn không khí - propan 43. Hàn rèn 752. Hàn bằng ảnh hồ quang 77. Hàn xung 781. Hàn chốt bằng hồ quang 917. Hàn vảy cứng bằng siêu âm 923. Hàn vảy cứng bằng ma sát 953. Hàn vảy mềm dạng mài mòn PHỤ LỤC B (Tham khảo) CÁC KÝ HIỆU CHỮ ĐẦU VÀ CHỮ VIẾT TẮT THÔNG DỤNG DÙNG CHO HÀN VÀ CÁC QUÁ TRÌNH CÓ LIÊN QUAN Các Bảng B.1 đến B.4 giới thiệu các ký hiệu chữ đầu và các chữ viết tắt thông dụng dùng cho hàn và các quá trình liên quan ở Mỹ [nguồn: Hội hàn Mỹ (AWS)]. Các ký hiệu chữ đầu và chữ viết tắt này được cho cùng với ký hiệu số tương ứng của chúng theo TCVN 8524 (ISO 4063). Khi một ký hiệu số được chỉ thị trong ngoặc đơn có nghĩa là ký hiệu số này là ký hiệu số của quá trình tương đương gần nhất hoặc của một nhóm quá trình chỉnh gần nhất. Một dấu gạch ngang dài có nghĩa là không có quá trình tương đương hoặc ký hiệu số tương ứng. Bảng B.1 - Các ký hiệu chữ đầu và chữ viết tắt thông dụng của Mỹ dùng cho hàn hồ quang Ký hiệu chữ đầu của Mỹ Ký hiệu số tương ứng theo TCVN 8524 (ISO 4063) AAW _ ABW 98 AHW _ AW 1 BMAW _ BW 98 CAW-G 1 CAW-S 1 CAW-T 1 CEW _ CW 48 DFW 45 EBBW 9 EBW 51 EBW-HV 511 EBW-MV 511 EBW-NV 512 EGW 73 ESW 72 ESW-CG 72 EXBW 9 EXW 441 FCAW 133 FCAW-G - FCAW-S 133 FLOW 9 FOW 43 FRW 42 FRW-DD 421 FRW-I 422 FSW 43 FW 24 GMAW 13 GMAW-P 13-P GMAW-S 13-D GTAW 14 GTAW-P 14-P HIPW 49 HPW 49 IW 74 LBBW 913 LBW 52 MIAW 185 OAW 311 OFW 31 OHW 313 PAW 15 PEW _ PGW 47 PW 23 ROW 43 RS 948 RSEW 22 RSEW-HF 22 RSEW-I 742 RSEW-MS 222 RSW 21 RW 2 RW-PC 2 SAW 12 SAW-S 12 SMAW 111 SSW 4 SW 784/785/786 TW 71 USW 41 UW 25 UW-HF 291 UW- I 741 B ả ng B.2 - Các ký hiệu chữ đầu và chữ viết tắt thông dụng của Mỹ dùng cho hàn v ả y cứng Ký hiệu chữ đầu của Mỹ Ký hiệu số tương ứng theo TCVN 8524 (ISO 4063) B 9 BB 9 DFB 919 DB 924 EXB 9 FLB 9 FB 921 IB 916 IRB 911 RB 918 TB 912 TCAB 9 B ả ng B.3 - Các ký hiệu chữ đầu và chữ viết tắt thông dụng của Mỹ dùng cho hàn vảy mềm Ký hiệu chữ đầu của Mỹ Ký hiệu số tương ứng theo TCVN 8524 (ISO 4063) DS 944 FS 943 IRS 941 IS 946 RS 948 TS 942 USS 947 WS 951 B ả ng B.4 - Các ký hiệu chữ đầu và chữ viết tắt thông dụng của Mỹ d ùng cho cắt Ký hiệu chữ đầu của Mỹ Ký hiệu số tương ứng theo TCVN 8524 (ISO 4063) AC 82 CAC 82 CAC-A 821 EBC 8 GMAC 82 GTAC a2 HEBC 84 LBC 84 LBC-A 84 LBC-EV 84 LBC-IG 84 LBC- O 84 OAC 822 OC 81 OC-P 81 OFC 81 OFC-A 81 OFC-F 81 OFC-H 81 OFC-N 81 OFC-P 81 OFC-P 81 OG 872 OLC 822 PAC 83 SMAC 82 TC 8