TCVN9829:2013

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9829:2013 về Bản phát hành phim màu 35mm – Yêu cầu kỹ thuật về hình ảnh TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 9829:2013 BẢN PHÁT HÀNH PHIM MÀU 35 MM - YÊU CẦU KỸ THUẬT VỀ HÌNH ẢNH 35mm colour motion picture release prints - Technical requirements for image Lời nói đầu TCVN 9829:2013 do Cục Điện ảnh biên soạn, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. BẢN PHÁT HÀNH PHIM MÀU 35 MM - YÊU CẦU KỸ THUẬT VỀ HÌNH ẢNH 35mm colour motion picture release prints - Technical requirements for image 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định yêu cầu kỹ thuật về h ì nh ảnh đối với bản phát hành phim màu 35 mm. 2. Thuật ngữ và định nghĩa Tiêu chu ẩ n này sử dụng các thuật ngữ và định nghĩa sau: 2.1. Anamophic (Anamorphic) Công nghệ dùng ống k í nh anamophic nén quang học hình ảnh ghi l ê n phim nhựa 35 mm với khuôn hình tận dụng tối đa phần tiết diện được phép và khi chiếu qua ống kính anamorphic, hình ảnh lại giãn quang học ra đúng t ỷ lệ tự nhiên trên màn ảnh rộng từ 2,35:1 đến 2,39:1 2.2. Bảng xám 18 % (Gray Table 18 %) Bảng màu xám trung t í nh, có t ỷ lệ cường độ ánh sáng phản xạ từ bảng xám so với cường độ ánh sáng tới đạt 18 %. 2.3. Chế độ A (status A) Chế độ đo cho phim dương bản trên máy đo mật độ chuyên dụng cho phim nhựa 2.4. Độ co ngót (Shrinkage) Sự co lại của phim sau thời gian bảo quản làm bước răng phim ngắn lại. 2.5. Định dạng khu ô n hình ( F rame Format) Phần tiết diện ghi h ì nh ảnh trên phim có t ỷ lệ các cạnh xác định cùng kỹ thuật ghi và trình chiếu. 2.6. Mật độ đích gia công (LAD - Laboratory Aim Density) Mật độ cần đạt trong gia công in tráng phim. 2.9. Phụ đề (Subtitle) Dòng chữ xu ấ t hiện trên hình ảnh nhằm cung cấp thông tin cho hình ảnh đó hoặc chuyển tải bằng chữ lời dịch thoại, thuyết minh của phim. 3. Yêu cầu kỹ thuật chung 3.1. Chất liệu, định dạng Bản phát hành phim màu phải được làm từ nhựa dương bản màu có bề rộng 35 mm với định dạng lỗ răng phim loại P (positive) hai bên và bước răng là 4,75 mm. 3.2. Tình trạng vật lý bản phim Bản phim phải đảm bảo: - Phẳng; - Không dính tróc; - Có độ co ngót (bước răng phim) không vượt quá 1,0 %; - Kh ô ng rách, không gợn hoặc bai răng phim; - Không mất hình, m ấ t cảnh. 4. Yêu cầu kỹ thuật về hình ảnh 4.1. Định dạng khuôn hình 4.1.1. Bản phim có một trong ba định dạng khuôn hình khi chiếu trên m à n ảnh sau: a) Định dạng truyền thống 1,37 : 1 (còn gọi là định dạng màn ảnh thông thường); b) Định dạng màn ảnh rộng không nén quang học Anamophic 1,66 :1, 1,75 :1 và 1,85 :1 (còn gọi là định dạng màn ảnh giả rộng); c) Định dạng màn ảnh rộng nén quang học Anamophic 2,35:1 đến 2,39:1 (còn gọi l à định dạng màn ảnh rộng). 4.1.2. Vị trí v à kích thước của khuôn h ì nh theo quy định trên Hình 1 và Bảng 1 dưới đây: CHÚ D Ẫ N: 1 - Trục tọa độ khuôn hình; 2 - Chiều d ò ng ánh sáng chiếu lên màn ảnh; 3 - Mép tham chiếu; 4 - Chiều phim chạy. Hình 1 - Vị trí và kích thước của khuôn hình Bảng 1 - Kích thước của khuôn h ì nh Kích thước tính b ằ ng milimet L 1 29,64 L 4 21,77 L 2 18,75 L 5 = L 6 ± 0,25 L 3 7,87 +0,08 L 7 = L 8 -0,15 L 9 L 9-1 18,60 R max 0,8 L 9-2 16,00 L 9 - 3 12,80 CHÚ THÍCH: L 1 ® 9 : Kích thước đo theo H ì nh 1 L 9 -1 : Cho phim màn ảnh rộng nén quang học Anamorphic và t ỷ lệ khuôn h ì nh từ 2,35:1 đến 2,39:1 L 9 - 2 : Cho phim màn ảnh truyền thống và t ỷ lệ khuôn hình 1,37:1 L 9 - 3 : Cho phim màn ảnh rộng không nén quang học Anamorphic và t ỷ lệ khuôn hình đến 1 , 85:1 4.2. Mật độ, màu sắc 4.2.1. Mật độ, màu sắc hình ảnh phải đảm bảo no, phản ánh trung thực đúng tự nhiên. 4.2.2. Mật độ đích các lớp màu của bảng xám 18 % cho từng loại phim cần đạt, bảng xám của một số phim có thể xem trong B ả ng A.1 Phụ lục A. 4.3. Chất lượng hình ảnh trình chiếu Khi được chiếu tr ê n màn ảnh, ch ấ t lượng hình ảnh trình chiếu phải đ ả m bảo: a) Không méo, biến dạng; b) Dung sai của độ rung hình ngang không được vượt quá 0,2 %; c) Dung sai của độ rung hình dọc không được vượt quá 0,25 %; d) Không giật hình; e) Không bị chớp chuyển cảnh; f) Trong sáng, không bị phủ mù; g) Mật độ, màu sắc đồng nhất trong cảnh; h) Không bị nhiễu h ì nh; 4.4. Phụ đề 4.4.1. Vùng ghi phụ đề Vị tr í vùng ghi phụ đề và kích thước tối đa vùng ghi trong khuôn hình phim được quy định tại Hình 2 và B ả ng 2. CHÚ D Ẫ N: 1- Vùng cho phép tối đa 2- Vùng hình ảnh 3- Mép phim tham chiếu 4- Tâm khuôn hình dự kiến 5- Chiều phim chuyển động Hình 2 - Vùng ghi phụ đề trong khuôn hình Bảng 2 - Kích thước tối đa vùng ghi phụ đề Kích thước tính b ằ ng milimet Dạng khuôn hình T ỷ lệ khuôn hình dự kiến Kích thước tối đa ghi phụ đề L 1 L 2 L 3 Không nén quang học Anamorphic Từ 1,37 :1 đến 1,66 : 1 18,1 12,0 18,75 Từ 1,66 : 1 đến 1,85 : 1 18,1 10,0 18,75 Nén quang học Anamorphic Từ 2,35 : 1 đến 2 , 39 : 1 18,1 14,6 18,75 CHÚ THÍCH: - L 1 ® 9 : Kích thước đo theo Hình 2. - Vùng cho phép trên không áp dụng cho loại phụ đề chạy cuộn hay chạy liên tục. - Nh à sản xuất được cảnh báo, mặc dù phim đã có t ỷ lệ khuôn h ì nh nh ỏ hơn 1,85 : 1 nhưng thường trong thực tế ở một số nước vẫn trình chiếu với t ỷ lệ khuôn hình lên 1 , 85 : 1. 4.4.2. Kỹ thuật trình bày Phụ đề phải được trình b à y trong khuôn h ì nh phim như sau: a) Theo dòng, từ trái sang phải; b) Tối đa 02 dòng trong một khuôn hình. Đối với cảnh ngắn (độ dài ngắn hơn 1,5 m) chỉ trình bày 01 dòng; c) Mỗi dòng tối đa 34 kí tự; d) Thời gian xuất hiện tối thiểu cho 01 dòng đủ 34 kí tự là 3 s, cho 2 dòng là 6 s; e) ở v ị tr í í t ả nh hư ở ng nhất đến chi tiết cảnh xem. CHÚ THÍCH: Thông thường phụ đề nằm ở 1/4 khuôn hình phía bên dưới. Nhưng nếu c ó ảnh hưởng đến chi tiết quan trọng, nhất là miệng đang nói của nhân vật, có thể chuyển sang vị trí khác. 4.4.3. Chất lượng chữ phụ đề Chữ phụ đề phải đảm bảo: a) Font chữ đ ủ to cho khán giả với thị lực bình thường ngồi cuối phòng chiếu vẫn đọc được; b) Cạnh chữ sắc nét; c) Chữ sạch, không bị nhiễu bụi bẩn; d) Chữ trắng (lớp thuốc được đốt hết đến đế phim). 4.4.4. Khớp phụ đề Phụ đề phải đ ả m bảo xuất hiện khớp với âm thanh của hình ảnh, với bối cảnh chủ đích. Cho phép độ trễ không quá 2 s PHỤ LỤC A (tham khảo) Ví dụ về mật độ bảng xám của một số loại phim Trong gia công in tráng phim dương bản màu theo quy tr ì nh Kodak ECN -2, các hãng sản xuất phim sống đều đưa ra mật độ đích bảng xám 18 % đối với từng lớp màu cho phim của m ì nh như nêu ở Bảng A.1. Bảng A.1 - Mật độ đích các lớp màu cho từng loại phim Loại phim Bảng xám 18 % Chế độ A Đỏ Lục Lam Kodak Mật độ đ í ch 1,09 1,06 1,03 Fuji Mật độ đích 1,10 1,05 1,05 Agfa Mật độ đ í ch 1,15 1,05 1,05 THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] DIN 15 583, An f orderungen an Kine - und Magnet f ilme (Filmkopien zur optischen Projektion) (Các yêu cầu v ề phim nhựa và phim từ tính - bản phim chiếu quang học) [2] DIN 15 598, Film 35 mm S tart- und Endband fuer Direkprojektion (amooc đầu và amooc đuôi cho phim nhựa 35mm bản chiếu trực tiếp) [3] ISO 2939:2002, Cinematography - Picture image area on 35 mm motion picture release prints - Position and dimensions (điện ảnh - vùng hình ảnh trên b ả n phát hành phim nhựa - vị tr í và kích thước) [4] ISO 4241: 2000, Cinematography - Leaders and run-out trailers for 35 mm and 16 mm release prints - Speci f ications (điện ảnh - amooc đầu và amooc đuôi cho bản phát hành phim 35mm và 16mm - các thông số kỹ thuật) [5] ISO 6038:1993, Cinematography - Splices for use on 70 mm, 35 mm and 16 mm motion- picture films - Dimensions and locations (điện ảnh - mấu d á n nối dùng cho phim nhựa 70mm, 35mm và 16mm) [6] ISO 8567:2002, Cinematography - Maximun permissible area for subtitle on 35 mm and 16 mm motion picture release prints - Position and dimensions (điện ả nh - vùng cho phép tối đa ghi phụ đề trên bản phát hành phim nhựa 35mm và 16mm - vị tr í và kích thước) [7] ISO 12612:1997, Cinematography - Interchange of post-production materials (điện ảnh - trao đổi vật liệu sản xuất hậu kỳ) [8] ISO 2910:2007, Cinematography - Screen luminance and chrominance for the projection of motion pictures (Điện ảnh - Ánh sáng và màu sắc hình ảnh trên màn hình máy chiếu) [9] Manual for Processing Eastman motion picture f ilms, H-24 Eastman Kodak Company 2008 (Hướng dẫn gia công phim nhựa Eastman, H-24 Công ty Eastman Kodak 2008) [10] Grund w issen des Filmkopierfacharbeiters (Kiến thức cơ bản cho công nhân in tráng phim) [11] Quyết định số 15/VH-QĐ ngày 27-3-1973 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa - về việc quy định tạm thời tiêu chuẩn kỹ thuật cho các loại phim 35mm đen trắng và tiêu chuẩn phim mồi (a-moóc) của phim 35 mm. MỤC LỤC Lời nói đầu 1 . Phạm vi áp dụng 2 . Thuật ngữ v à định nghĩa 3 . Yêu c ầ u kỹ thuật chung 3.1 . Chất liệu, định dạng 3.2 . Tình trạng vật lý bản phim 4 . Yêu cầu kỹ thuật về h ì nh ảnh 4.1 . Định dạng khuôn hình 4.2 . Mật độ, màu sắc 4.3 . Chất lượng h ì nh ảnh trình chiếu 4.4 . Phụ đề Phụ lục A Thư mục Tài liệu tham khảo