TCVN6323:2015

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6323:2015 (ISO 1629:2013) về Cao su và các loại latex – Ký hiệu và tên gọi TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 6323:2015 ISO 1629:2013 CAO SU VÀ CÁC LOẠI LATEX - KÝ HIỆU VÀ TÊN GỌI Rubber and latices - Nomenclature Lời nói đầu TCVN 6323:2015 thay thế TCVN 6323:1997 và Sửa đổi 1:2008. TCVN 6323:2015 hoàn toàn tương đương ISO 1629:2013. TCVN 6315:2015 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC45 Cao su thiên nhiên biên soạn, Tổng c ụ c Tiêu chuẩn Đo lường Ch ấ t lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. CAO SU VÀ CÁC LOẠI LATEX - KÝ HIỆU VÀ TÊN GỌI Rubber and latices - Nomenclature 1 Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định hệ thống ký hiệu cho các loại cao su cơ bản dưới hai dạng khô và latex dựa trên thành phần hóa học của mạch polyme. Tiêu chuẩn này để tiêu chuẩn hóa các thuật ngữ viết tắt được sử dụng trong công nghiệp, th ư ơng mại v à quản lý. Tiêu chuẩn này không đối lập mà t á c động hỗ trợ cho các tên thương mại và nhãn hiệu thương mại đang t ồ n tại. CH Ú TH Í CH 1: Sử dụng t ê n của cao su trong các tài li ệ u kỹ thuật ho ặ c bài tr ì nh bày, n ế u có thể. Các k ý hiệu phải theo t ê n hóa học dùng trong tài liệu tham khảo mới nh ấ t. CHÚ THÍCH 2: Danh pháp về nhựa nhiệt dẻo được đề cập đến trong ISO 18064 [ 1 ] . 2 Cao su Các loại cao su , cả hai dạng kh ô và latex, được phân nhóm và ký hiệu tr ê n cơ sở thành phần hóa học của mạch polyme theo cách sau đây: M các loại cao su có mạch cacbon no loại polymetylen; N các loại cao su có cacbon và nitơ trong mạch polyme; CHÚ THÍCH: Cho đến thời điểm hiện tại kh ô ng có cao su nào được ký hiệu trong nhóm "N " . O các loại cao su có cacbon và oxy trong mạch polyme; Q các loại cao su có s ilicon và oxy trong mạch polyme; R các loại cao su có một mạch cacbon không no, ví dụ: cao su thiên nhiên v à cao su tổng hợp được dẫn xuất ít nhất một phần từ các dien liên hợp; T các loại cao su có cacbon, oxy và lưu huỳnh trong mạch polyme; U các loại cao su có cacbon, oxy và nitơ trong mạch polyme; Z các loại cao su có phospho v à nitơ trong mạch polyme. 3 Các nhóm k ý hiệu 3.1 Nhóm “M” Nhóm “M" bao gồm cao su có một mạch no của loại polymetylen. Các ký hiệu sau được sử dụng: ACM đ ồ ng trùng hợp của etyl acrylat (hoặc các acrylat khác) và một lượng nhỏ monome để làm cho việc lưu hóa được dễ dàng (thường được biết như cao su acrylic); AEM đồng trùng hợp của etyl acrylat (hoặc các acrylat khác) và etylen; ANM đồng trùng hợp của etyl acrylat (hoặc các acrylat khác) và acrylonitril; BIMSM terpolyme của isobuten, para-metylstyren và para-bromometylstyren; CM cloropolyetylen 1) ; CSM clorosul f onylpolyetylen; EBM đồng trùng hợp etylen-buten; EOM đồng trùng hợp etylen-octen; EPDM terpolyme của etylen, propylen và một dien với một phần tử không no còn lại của dien polyme hóa trong mạch nhánh; EPM đồng trùng hợp của etylen-propylen; EVM đồng trùng hợp của etylen-vinyl acetat 2) ; FEPM đồng trùng hợp của tetra f luoroetylen và propylen; FFKM cao su per f luoro trong đó t ấ t cả các nhóm thế trong mạch polyme là các nh ó m f luoro, per f luoroalkyl hoặc perfluoroalkoxy; FKM cao su fluoro có các nhóm thế f luoro, per f luoroalkyl hoặc per f luoalkoxy trong mạch polyme; IM polyisobuten 3) ; NBM đồng trùng hợp acrylonitril-butadien được hydro hóa hoàn toàn (xem 3.4.2); SEBM s t yren-etylen-buten terpolyme; SEPM styren-etylen-propylen terpolyme. 3.2 Nhóm “ O ” Nhóm “O" bao gồm cao su có cacbon và oxy trong mạ ch polyme. Các ký hiệu sau đây được sử dụng: CO polyclorometyloxiran (thường được biết đến như cao su epiclorohydrin); ECO đồng trùng hợp của etylen oxit (oxiran) và clorometyloxiran (còn được biết đến như đồng trùng hợp epiclorohydrin hoặc cao su); GCO đồng trùng hợp của epiclorohydrin và allyl glycidyl ete; GECO terpolyme của epiclorohydrin-etylen oxit-allyl glycidyl ete; GPO đồng trùng hợp của propylen oxit và allyl glycidyl ete (c ò n được biết đến như cao su polypropylen oxit). 3.3 Nhóm “Q” Nhóm “Q" được định nghĩa bằng cách chèn t ê n của nhóm thế trong mạch polyme trước tên s ilicon. Các k ý hiệu sau đây được dùng: FMQ cao su s ilicon có cả hai nhóm th ế metyl và f luorin trong mạch polyme; FVMQ cao su s ilicon có các nhóm thế metyl, vinyl và fluorin trong mạch polyme; MQ cao su s ilicon chỉ có các nhóm thế metyl trong mạch polyme, chẳng hạn như dimetyl polysiloxan; PMQ cao su s ilicon có cả hai nhóm thế metyl và phenyl trong mạch polyme; PVMQ cao su s ilicon có các nhóm thế metyl và vinyl trong mạch polyme; VMQ cao su s ilicon có c ả hai nhóm thế metyl và vinyl trong mạch polyme. Ký tự cho nhóm thế trong mạch polyme được chèn vào bên trái ký hiệu chữ cho cao su với s ilicon và oxy trong mạch chính theo cấp giảm xu ố ng phần trăm hiện hành, nghĩa là gần “Q " nhất th ì lớn nh ấ t. CH Ú THÍCH: Trong ISO 1403-1 [2] , ký hiệu cho các s ilicon polyme là SI. 3.4 Nhóm “R" 3.4.1 Mô tả Nh ó m “R” trong cả hai dạng khô và latex, được định nghĩa bằng cách gắn vào sau từ “cao su" tên của monome hoặc các monome tạo ra cao su (ngoại trừ cao su thiên nhiên). Chữ đứng trước ký hiệu “R " cho biết dien liên hợp tạo ra cao su (ngoại trừ cao su thiên nhiên). Bất cứ ký hiệu nào hay các chữ đứng trước chữ dien cho biết đồng monome hoặc các đồng monome, các nhóm thế hoặc sự bi ế n đổi hóa học. Sự định danh có thể được gắn th ê m chữ “E” và một gạch ngắn đ ể cho biết cao su được polyme hóa dung dịch hoặc chữ “ S " và một gạch ngắn cho biết cao su được polyme hóa trong dung dịch. Đối với các loại latex, ký hiệu đã định danh được gắn sau từ latex, v í dụ: “latex SBR”. Sử dụng các ký hiệu theo 3.4.2 đến 3.4.4. 3.4.2 Tổng quát ABR cao su butadien acrylat; BR cao su butadien; CR cao su cloropren; DPNR cao su thiên nhiên đ ã khử protein; ENR cao su thi ê n nhiên epoxit hóa; HNBR NBR hyđro hóa (một vài nhóm không no còn lại, xem 3.1); IIR cao su isobuten-isopren (thường được biết đến như cao su butyl); IR cao su isopren, tổng hợp; MSBR cao su a -metylstyren-butadien; NBIR cao su acrylonitril-butadien-isopren; NBR cao su acrylonitril-butadien (thường được biết đến như cao su nitril); NIR cao su acrylonitril-isopren; NOR cao su norbornen; NR cao su thiên nhiên; PBR cao su vinylpyridin-butadien; PSBR cao su vinylpyridin-styren-butadien; SBR cao su styren-butadien; E-SBR SBR polyme hóa nh ũ tương; S-SBR SBR polyme hóa dung dịch; SIBR cao su styren-isopren-butadien. 3.4.3 Cao su có các nhóm thế axit cacboxylic (COOH) trong mạch polyme XBR cao su butadien cacboxylic; XCR cao su cloropren cacboxylic; XNBR cao su butadien acrylonitril cacboxylic; XSBR cao su butadien styren cacboxylic; 3.4.4 Cao su chứa halogen trong mạch polyme BIIR cao su bromo-isobuten-isopren (thường được biết đến như cao su bromobutyl). CIIR cao su cloro-isobuten-isopren (thường được biết đến như cao su clorobutyl). 3.5 Nhóm “T” Nh ó m “ T " bao gồm cao su có cacbon, oxy và lưu huỳnh trong mạch polyme. Chúng thường được biết đến như cao su polysul f ua. Các ký hiệu sau đây được dùng: OT cao su hoặc có nhóm -CH 2 -CH 2 - O -CH 2 - O- CH 2 -CH 2 - hoặc thư ờ ng l à một nhóm “ R ", trong đó “R" là hydro cacbon béo, và thường không là -CH 2 -CH 2 - ở giữa các liên k ế t polysulfua trong mạch polyme; EOT cao su c ó nhóm -CH 2 -CH 2 - O -CH 2 - O- CH 2 -CH 2 - và các nhóm “R” mà ch ú ng thường l à -CH 2 -CH 2 - nhưng thường là các nhóm béo khác ở giữa các liên kết polysulfua trong mạch polyme. 3.6 Nhóm “U” Nhóm “U” bao gồm các loại cao su có chứa cacbon, oxy và nitơ trong mạch polyme. Các ký hiệu sau được dùng: AFMU terpolyme của te t ra f luoroetylen, tri f luoro-nitrosometan và axit nitrosoperfluobutyric; AU polyeste uretan; EU polyete uretan. 3.7 Nhóm "Z" Nhóm “Z" bao gồm các loại chứa phospho và nitơ trong mạch polyme. Các ký hiệu sau được sử dụng: FZ cao su có mạch -P=N- và ch ứ a các nhóm fluoroalkoxy được gắ n vào các nguyên tố phospho trong mạch. PZ cao su chứa một mạch -P=N- và chứa các nhóm aryloxy (phenoxy và phenoxy được thay thế) được gắn vào các nguyên tử phospho trong mạch. THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] ISO 18064, Thermoplastic elastomers - Nomenclature and abbreviated terms (Nhựa nhiệt d ẻo - Danh ph á p và thuật ngữ viết tắt). [2] ISO 1043-1, Plastics - Symbols and abbreviated terms - Part 1: Basic polymers and their special character i stics (Chất dẻo - C á c ký hiệu và thuật ngữ viết tắt - Phần 1: C á c polyme c ơ bản và các tính ch ấ t đặc biệt của chúng). MỤC LỤC Lời nói đầu 1 Phạm vi áp dụng 2 Cao su 3 Các nhóm ký hiệu 3.1 Nhóm “M" 3.2 Nhóm “O” 3.3 Nh ó m “Q” 3.4 Nhóm “R ” 3.5 Nhóm “T" 3.6 Nhóm “ U " 3.7 Nhóm “Z" Thư mục tài liệu tham khảo 1) Trong ISO 1043-1, thuật ngữ viết tắt của cloropolyetylen là PE-C. 2) Trong ISO 1043-1, thuật ngữ viết tắt của đồng trùng hợp etylen-vinyl acetat l à EVAC. 3) Trong ISO 1043-1, thuật ngữ viết tắt của polyisobuten là PIB.