TCVN7916-1:2008

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7916-1:2008 (IEC 60095-1:2006) về Acqui khởi động loại chì-axit - Phần 1: Yêu cầu chung và phương pháp thử nghiệm TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 7916-1 : 2008 ACQUI KHỞI ĐỘNG LOẠI CHÌ-AXÍT - PHẦN 1: YÊU CẦU CHUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP THỬ NGHIỆM Lead-acid starter batteries - Part 1: General requirements an d methods of test Lời nói đầu TCVN 7916-1 : 2008 thay thế TCVN 5177 : 1990; TCVN 7916-1 : 2008 hoàn toàn tương đương v ớ i IEC 60095-1 : 2006; TCVN 7916-1 : 2008 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/E1 Máy điện và khí cụ điện biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. ACQUI KHỞI ĐỘNG LOẠI CHÌ-AXÍT - PHẦN 1: YÊU CẦU CHUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP THỬ NGHIỆM Lead-acid starter batteries - Part 1: General requirements an d methods of test 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này áp dụng cho acqui chì-axit có điện áp danh nghĩa là 12 V, chủ yếu được sử dụng làm nguồn điện để khởi động các động cơ đốt trong, chiếu sáng và dùng cho các thiết bị phụ trợ của phương tiện giao thông có động cơ đốt trong. Acqui này thường được gọi là acqui khởi động. Tiêu chuẩn này không áp dụng cho acqui dùng vào các mục đích khác, ví dụ như khởi động động cơ đốt trong của ô tô chạy trên đườ n g ray. Tiêu chuẩn này qui định: - các yêu cầu chung; - các đặc tính hoạt động thiết yếu, các ph ư ơng pháp thử nghiệm liên quan và các kết quả phải đạt được; đối với một số loại acqui khởi động - theo loại ứng dụng chung; - theo loại sản phẩm. 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn dưới đây là cần thiết để áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu có ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu không ghi năm công bố thì áp dụng bản mới nhất (kể cả các sửa đổi). TCVN 7916-2 (IEC 60095-2 : 1984, sửa đổi 1 : 1991 và sửa đổi 2 : 1993), Acqui kh ở i động loại chì-axit – Ph ầ n 2: Kích thước acqui, kích thước và đánh dấu đ ầ u nối I EC 60050-482, International Electrotechnical Vocabulary (IEV) - Chapter 482: Primary and secondary cells and batteries (Từ vựng kỹ thuật điện quốc tế - Chương 482 : Pin sơ cấp, pin thứ cấp và acqui) I EC 60095-4, Lead-acid starter batteries - Part 4: Dimensions of batteries for heavy trucks (Acqui khởi động loại ch ì -axit - Phần 4: Kích thước acqui dùng cho xe tải hạng nặng) 3. Thuật ngữ và định nghĩa Tiêu chuẩn này áp dụng các định nghĩa của IEC 60050-482. 4. Phân loại và gọi tên acqui khởi động - Tỷ trọng chất điện phân và điện áp mạch hở 4.1. Phân loại acqui theo ứng dụng Acqui được chia thành 3 loại theo ứng dụng của nó, gồm có: - Loại A: acqui d ùng cho các ứng dụng khởi động có dung lượng theo chu kỳ thông thường và có độ b ề n cơ bình thư ờ ng; - Loại B: acqui dùng cho các ứng dụng k hở i động có yêu cầu cao hơn v ề dung lượng theo chu kỳ và/hoặc độ bền cơ; - Loại C: acqui d ù ng cho các ứng d ụng khởi động và chế độ nhiệt độ cao . 4.2. Gọi tên acqui theo kiểu cấu tạo Acqui được gọi tên theo kiểu cấu tạo của chúng như sau: - Acqui có thông hơi: là pin thứ cấp có một hoặc nhiều lỗ ở nút đậy qua đó có thể thoát được khí tạo ra. - Acqui có van điều chỉnh: l à pin thứ cấp mà trong điều kiện bình thường thì kín nhưng khi áp suất bên trong vượt quá giá trị định trước thì van m ở để thoát khí. Bình thường acqui loại này không thể bổ sung nước hoặc chất điện phân . Ở acqui loại này chất điện phân là cố đ ị nh. 4.3. Tỷ trọng chất điện phân và điện áp mạch h ở Nếu không có qui định nào khác của nhà chế tạo thì tỷ trọng chất điện phân ở tất cả các acqui có thông hơi đã nạp đầy phải nằm trong khoảng từ 1,27 kg/l đến 1,30 kg/l, ỏ nhiệt độ 25 o C. CHÚ THÍCH: Đối với acqui có van đi ề u chỉnh, v ì không tiếp cận đ ượ c chất điện phân n ê n không k iểm tra được tỷ trọng của nó. Nếu không có qui định nào khác c ủ a nhà chế tạo thì điện áp mạch hở (OCV) ở 25 o C của mộ t acqui đã nạp đầy sau thời gian tối thiểu là 24 h giữ ở tình trạng h ở mạch phải nằm trong khoảng từ 12,70 V đến 12,90 V đối với loại có thông hơi và tối thiểu là 12 , 80 V đối v ớ i loại có van điều chỉnh. Nhà chế tạo phải qui định giá trị và dung sai c ủ a tỷ trọng chất điện phân hoặc điện áp mạch hở. Nếu thông tin này không có sẵn thì thử nghiệm acqui có thông hơi phải được thực hiện với tỷ trọng là 1,28 kg/l ± 0,01 kg/l ở 25 o C hoặc điện áp mạch h ở là 12,76 V ± 0,06 V ở 25 o C và thử nghiệm acqui có van đi ề u chỉnh phải được thực hiện với điện áp mạch hở tối thiểu là 12,80 V. 5. Điều kiện giao hàng Các acqui có thông hơi còn mới có thể đ ược cung cấp: - trong tình trạng sẵn sàng để sử dụng, hoặc - trong trạng thái đã nạp khan (hoặc nạp bảo quản) mà không đổ chất điện phân. Tỷ trọng của chất điện phân để đổ cho acqui này trước khi sử dụng (nếu không có khuyến cáo nào khác của nhà chế tạo) phải là 1,28 kg/l ± 0,01 kg/l ở 25 o C . Các acqui có van điều chỉnh thường được cung cấp trong tình trạng sẵn sàng để sử dụng. 6. Yêu cầu chung 6.1. Nhận biết, ghi nhãn Các acqui theo tiêu chuẩn này phải có các đặc trưng dưới đây ở ít nhất là trên đỉnh hoặc một trong bốn mặt bên. 6.1.1. Chỉ ra tên của nhà chế tạo hoặc nhà cung ứng 6.1.2. Loại acqui: (IEC) A, B hoặc C (xem 4.1) CHÚ THÍCH: Ở một số nước, loại acqui được nhận biết bằng hệ thống đánh số acqui. Trong trường hợp đó không c ầ n ghi loại acqui trên tấm nh ã n. 6.1.3. Điện áp danh nghĩa: 12 V 6.1.4. Dung lư ợ ng: (xem 7.1.2) - hoặc dung lượng 20 h C n (Ah), - hoặc dung lượng dự trữ C r, n (min). CHÚ THÍCH: Ở một số n ướ c, dung lượng được chỉ ra bằng hệ th ố ng đánh số acqui. Trong trường hợp đó không c ầ n ghi dung lượng này trên tấm nhãn. 6.1.5. Dòng điện khỏi động danh nghĩa: l cc (A) (xem 7.1.1) 6.1.6. Nhãn hướng dẫn an toàn A cqui phải được ghi nhãn bằng ký hiệu có sáu màu như mô tả trong Điều B.1 của Phụ lục B. Tuy nhiên đ ể t uân thủ một số qui định quốc gia có thể sử dụng các giải thích bổ sung hoặc tấm nh ã n riêng (ví dụ n hãn hướng dẫn an toàn của khu vực Bắc Mỹ được thể hiện trong Điều B.2). 6.1.7. Acqui có van đi ề u chỉnh A cqui có van điều ch ỉ nh phải có các chỉ dẫn riêng nêu rằng không được mở acqui. 6.2. Đánh dấu cực tính C ác đầu nối phải được nhận biết theo yêu c ầ u của TCVN 7916-2 (IEC 60095-2) hoặc IEC 60095-4. 6.3. Chỉ rõ mức độ hao nước Ac qui kh ở i động có thông hơi có thể được chỉ rõ là “Hao nước ít” hoặc "Hao nước rất ít ” theo tiêu chuẩn nà y nếu acqui phù hợp với các yêu cầu của 9.5 và 9.7. Nếu acqui không phù hợp như vậy thì chúng đ ược ghi là “Bình thường”. T ên gọi bổ sung này phải được chỉ ra trên tấm nhãn của acqui hoặc trong catalô. CHÚ TH Í CH: Acqui kh ở i động phải chịu nh ữ ng bi ế n đổi đa dạng v ề điều kiện làm việc như nhiệt đ ộ , quá điện áp n ạp, v.v... Các đi ề u kiện này ảnh hư ở ng t ớ i sự phân ly của n ướ c từ chất điện ph â n, không liên quan đến các đặc t rưng thiết kế bên trong. V ì thế thuật ngữ “hao nước ít " hoặc "hao nước rất ít” trong tiêu chuẩn này liên quan tới các đ iều kiện cụ thể trong 9.7 mà không đ ề cập đến toàn bộ dải đi ề u kiện làm việc t hực tế. 6.4. Giữ chặt acqu i Trong tr ườ ng hợp acqui được giữ chặt vào phương tiện giao thông bằng các bộ phận liền khối (ví dụ bằng g ờ ở đáy) thì các bộ phận này phải phù hợp với các yêu c ầ u của TCVN 7916-2 (IEC 60095-2) và IEC 60095-4. 7. Đặc tính làm việc 7.1. Đặc tính v ề điện 7.1.1. Tính năng khởi động là dòng điện ph ó ng I cc , được nhà chế tạo ch ỉ ra, theo 9.3 mà acqui có thể cung cấp. 7.1.2. Dung lượng của acqui khởi động được ấn định ở nhiệt độ 25 o C ± 2 o C. Dung lượng có thể được nhà chế tạo ch ỉ ra dưới dạng: - d ung lượng 20 h danh nghĩa C n , hoặc - dung lượng dự trữ danh nghĩa C r , n . Dung lượng 20 h d anh nghĩa C n l à điện t í ch tính bằng ampe gi ờ (Ah) mà acqui có thể cung cấp với dòng điện là: I n = Cho đến khi điện áp trên đầu nối giảm còn U f = 10,50 V. Dung lượng 20 h hiệu quả C e phải được xác định bằng cách cho acqui phóng điện với dòng điện không đổi l n đến khi U f = 10 , 50 V (xem 9.1). Th ờ i gian phóng điện nhận được, tính bằng giờ, được sử dụng để kiểm tra C n . Dung lượng dự trữ danh nghĩa C r,n là thời gian (tính bằng phút) mà trong thời gian đó acqui duy trì được dòng điện phóng là 25 A cho đến khi điện áp ng ưỡ ng U f = 10,50 V. Dung lượng dự tr ữ hiệu quả C r,e phải được xác định bằng cách cho acq u i phóng điện với dòng điện không đổi I = 25 A đ ế n khi U f = 10,50 V (xem 9.2). Thời gian phóng điện nhậ n được, tính bằng phút, được sử dụng để kiểm tra C r,n . CHÚ THÍCH: Đối với mối tương quan (quan hệ) giữa C n và C r,n xem Phụ lục A. 7.1.3. Chấp nhận nạp được thể hiện bằng dòng điện l ca mà một acqu i đã phóng điện một phần được chấp nhận ở 0 o C và điện áp không đổi 14,40 V. 7.1.4. Bảo toàn nạp được xác định là tính năng khởi động nguội của acqui đã được nạp và được đổ đầy chất điện phân sau khi đã được bảo quản trong tình trạng hở mạch ở các đi ề u kiện nhiệt độ và thời gian xác định ( xem 9.5). 7.1.5. Thử nghiệm độ bền gồm hai phần: 7.1.5.1. Thử nghiệm ă n mòn thể hiện khả năng của acqui có thể thực hiện các giai đoạn quá nạp/b ả o quản lặp lại (xem 9.6). 7.1.5.2. Thử nghiệm chu kỳ thể hiện khả năng của acqui có thể thực hiện các chu kỳ phóng điện/nạp điện lặp lạ i và thời gian nghỉ dài trong tình trạng h ở mạch. Khả n ă ng này phải được thử nghi ệ m bằng một chuỗi các chu kỳ và các giai đoạn ngh ỉ trong các điều kiện qui định sau đó các tính năng khởi động nguội hoặc các tính năng về dung lượng phải xác định (xem 9.6). 7.1.6. Mức tiêu th ụ nước: Để vận hành mà không cần bảo trì acqui phải có tỷ lệ phân ly nước thấp do quá nạp (xem 9.7). Acqui có van điều chỉnh có mức tiêu thụ nước rất thấp và được thiết kế để không cần bổ sung nước. 7.1.7. Acqui nạp khan (hoặc acqui nạp bảo quản): Một acqui còn mới có thể được chỉ rõ là được nạp khan (hoặc nạp b ả o quản) nếu như acqui này có thể kích hoạt để sẵn sàng hoạt động chỉ bằng việc đổ chất điện phân thích hợp và nếu như sau đó đáp ứng các yêu cầu của 9.10. 7.2. Đặc tính v ề cơ 7.2.1. Khả năng chịu rung thể hiện khả năng của acqui có thể duy trì hoạt động khi phải chịu lực gia tốc theo chu kỳ hoặc không theo chu kỳ. Các yêu cầu tối thiểu phải được kiểm tra bằng thử nghiệm (xem 9.8). 7.2.2. Bảo toàn chất điện phân là khả năng của acqui có thể giữ được chất điện phân trong các điều kiện v ậ t lý qui định (xem 9.9). 8. Điều kiện thử nghiệm chung 8.1. Lấy mẫu acqui Tất cả các thử nghiệm phải được thực hiện trên các mẫu acqui còn mới. Các mẫu được coi là còn mới nếu không quá: - 30 ngày sau khi nhà chế tạo xuất hàng đối với trường hợp acqui đổ đầy chất điện phân; - 60 ngày sau khi nhà chế tạo xuất h à ng đối với trường hợp acqui nạp khan hoặc nạp bảo quản. 8.2. Chuẩn bị acqui trước khi thử nghiệm - Xác định acqui đã nạp đầy Tất cả các thử nghiệm, trừ thử nghiệm trong 9.10, phải bắt đầu bằng acqui đã nạp đầy. Acqui có thông hơi được coi là đã nạp đầy nếu chúng đã trải qua một trong hai qui tr ì nh nạp ở 8.2.1 hoặc 8.2.2 ở 25 o C ± 10 o C . Nếu cần, phải sử dụng hệ thống khống chế nhiệt độ thích hợp, ví dụ bể nước. Acqui có van điều chỉnh được coi là đã nạp đầ y nếu chúng đã trải qua một trong hai qui tr ì nh nạp của 8.2.3 hoặc 8.2.4 ở 25 o C ± 10 o C . Nếu cần, phải sử dụng hệ thống khống chế nhiệt độ thích hợp, ví dụ một bể nước. 8.2.1. Nạp acqui có thông hơi ở dòng điện k hông đổi Acqui phải được nạp: - ở dòng điện không đổi là 2 l n (xem 7.1.2), cho đến khi điện áp ổn định được thiết lập t ứ c là khi ba phép đo điện áp hoặc đo tỷ trọng riêng liên tiếp, có hiệu chỉnh đối với nhiệt độ acqui, được thực hiện cách nhau 15 min cho kết quả không sai khác nhau. 8.2.2. Nạp acqui có thông hơi ở điện áp và dòng điện kh ô ng đổi (phư ơ ng pháp hai bước) Acqui phải được nạp: - ở điện áp không đổi là U vôn trong 20 h với dòng điện cực đại được giới hạn ở mức 5 l n (xem 7.1.2) trong đó U có liên quan đến mức hao nước của acqui (như trong các thử nghiệm tuần hoàn): Hao nước bình thường U = 14,80 V ± 0,10 V Hao nước ít U = 15,20 V ± 0,10 V Hao nước rất ít U = 16 , 00 V ± 0,10 V - tiếp đó ở dòng điện nạp không đổi l n trong 4 h. Trong tr ườ ng hợp nạp lại sau thử nghiệm tính n ă ng khởi động (theo 9.3) thì thời gian nạp ở điện áp không đổi có thể được giới hạn ở mức 10 h. CHÚ THÍCH: Nếu không biết đ ầ y đủ về kết cấu của acqui và không có sẵn các qui định kỹ thuật của nhà chế tạo thì khi đó việc nạp theo 8.2.2 nên thực hiện với U = 14,8 V. 8.2.3. Nạp acqui có van đi ề u chỉnh ở dòng điện không đổi (phương pháp hai b ước ) Acqui phải được nạp: - ở dòng điện không đổi là 2l n (xem 7.1.2) cho đến khi điện áp đạt 14,40 V; - tiếp đó ở dòng điện không đổi l n trong thời gian 4 h. 8.2.4. Nạp acqui có van điều chỉnh ở điện áp không đổi và dòng điện không đổi (phương pháp ha i bước) Acqui phải được nạp: - ở điện áp không đ ổ i là 14,40 V ± 0,10 V trong 20 h với dòng điện cực đại được giới hạn ở mức 5l n (xem 7.1.2) - tiếp đó với dòng điện không đổi 0,5l n trong thời gian 4 h. CHÚ THÍCH : Nếu không biết đầy đủ về kết cấu của a cqui và không có sẵn các qui định kỹ thuật của nhà chế tạo thì khi đó việc nạp nên theo 8.2.4. 8.3. Kích hoạt acqui nạp khan hoặc nạp bảo quản Acqui nạp khan phải được đổ chất điện phân thích hợp (theo 4.3) đến mức tối đa được chỉ ra bằng vạch dấu bên trong ho ặ c bên ngoài acqui hoặc theo hướng dẫn của nhà chế tạo. 8.4. Thiết bị đo 8.4.1. Thiết bị đo điện Dải đo của thiết bị đo phải thích hợp với độ lớn của điện áp hoặc dòng điện cần đo. - Đo điện áp: Thiết bị được sử dụng để đo điện áp phải là vôn mét hiện số có độ chính xác ± 0,04 V hoặc tốt hơn. - Đo dòng điện: Thiết bị được sử dụng để đo dòng điện phải là ampe mét hiện số có độ chính xác 1 % hoặc tốt hơn. Việc đấu ampe mét, điện trở sun và dây dẫn phải đạt độ chính xác tổng thể là 1 % hoặc tốt hơn. 8.4.2. Thi ế t bị đo nhiệt độ Nhiệt kế được sử dụng để đo nhiệt độ phải có dải đo thích hợp và giá trị của mỗi vạch chia không được lớn hơn 1 o C . Độ chính xác hiệu chuẩn nhiệt kế không được xấ u hơn 0,5 o C . 8.4.3. Th iế t bị đo tỷ trọng Tỷ trọng của chất điện phân phải được đo bằng tỷ trọng kế có chia độ hoặc hiển thị số cho phép ghi lại gia số là 0,005 kg/ l . 8.4.4. Thiết bị đo thời gian Thiết bị đo thời gian phải có vạch chia theo gi ờ , phút hoặc giây. Thiết bị đo thời gian phải có độ chính xác trong phạm vi ± 0,1 % trong mọi trường hợp, riêng các thử nghiệm tính năng khởi động, thời gian đo tính bằng giây, phải có độ chính xác n ằ m trong phạm vi ± 1,0 %. 8.5. Trình tự thử nghiệm 8.5.1. Acqui đã đổ chất điện phân và đ ã nạp điện a) Ban đầu, acqui phải chịu các chuỗi t hử nghiệm sau: - kiểm tra C e hoặc C r,e lần thứ nhất; - thử nghiệm tính năng kh ở i động lần thứ nhất; - kiểm tra C e hoặc C r,e lần thứ hai; - thử nghiệm tính năng khởi động lần thứ hai; - kiểm tra C e hoặc C r,e lần thứ ba; - thử nghiệm tính năng khởi động lần thứ ba. b) Các thử nghiệm theo Bảng 1 chỉ được thực hiện nếu acqui phù hợp với c á c thử nghiệm trước đó, và không muộn hơn một tuần sau khi hoàn thành phần thứ nhất. B ả ng 1 - Thử nghiệm/acqui Thử nghiệm Acqui 1 2 3 4 5 6 Dung lượng 20h l ầ n thứ nhất Dung l ượ ng dự trữ lần thứ nhất x x x x x x T í nh năng kh ở i động lần thứ nhất x x x x x x Dung lượng 20 h lần thứ hai Dung l ượ ng dự trữ lần thứ hai x x x x x x Tính năng k h ở i động lần thứ hai x x x x x x Dung lượng 20 h l ầ n thứ ba Dung lượng d ự trữ lần thứ ba x x x x x x Tính năng khởi đ ộ ng lần thứ ba x x x x x x Thử nghi ệ m đ ộ b ề n (9.6) Thử nghiệm ăn mòn Thử nghiệm tuần hoàn x x Bảo toàn nạp (9.5) x Chấp nhận nạp (9.4) x Bảo toàn chất điện phân (9.9) x Khả năng chịu rung (9.8) x Mức t iê u thụ n ướ c (9.7) x CHÚ THÍCH: T hử nghiệm hao nước chỉ nên áp dụng cho các acqui có thông hơi loại “tổn hao ít” hoăc “tổn hao rất ít ” theo 6.3. 8.5.2. Acqui nạp khan hoặc nạp bảo quản a) Trước tiên acqui phải chịu: - tính năng khởi động ban đầu sau khi đổ chất điện phân (xem 9.10). b) Các thử nghiệm theo Bảng 1 ch ỉ được thực hiện nếu acqui phù hợp với các thử nghiệm trước đó, và không quá một tu ầ n sau đó. 9. Phương pháp thử nghiệm 9.1. Kiểm tra d ung lượng 20 h C e 9.1.1. Trong suốt quá trình thực hiện các thử nghiệm, acqui phải được đặt trong một bể nước có nhiệt độ 25 o C ± 2 o C . Chân của đầu nối acqui phải cao hơn mặt nước ít nhất là 15 mm nh ưn g không quá 25 mm. Nếu đặt nhi ề u acqui trong cùng một bể thì khoảng cách giữa các acqui với nhau và giữa acqui với thành bể phải ít nhất là 25 mm. 9.1.2. Cho acqu i phóng điện v ớ i dòng điện l n (tính theo 7.1.2), duy trì không đổi ở ± 2 % giá trị danh nghĩa cho đến khi điện áp đ ầ u nối giảm xuống còn 10,50 V ± 0,05 V. Ghi lại thời gian phóng điện t ( h) này. Phóng điện phải được bắt đầu từ 1 h đến 5 h sau khi acqui được nạp xong t heo 8.2. Nhiệt độ của acqui được đo tại một trong các ngăn giữa, nếu thuộc đối tượng áp dụng, phải là 25 o C ± 2 o C trước khi bắt đ ầ u phóng điện. 9.1.3. Dung lượng C e được tính như sau: C e = t x l n (Ah) Nếu nhiệt độ cuối cùng của acqui khác 25 o C ± 2 o C th ì phải sử dụng công thức hiệu c h ỉ nh nhiệt độ dưới đây: C e25 o C = C eT [1 – 0,01 ( T - 25)] 9.2. Kiểm tra dung lượng dự trữ C r,e 9.2.1. Trong suốt quá trình thực hiện các thử nghiệm, acqui phải được đặt trong một bể nư ớ c có nhiệt độ 25 o C ± 2 o C . Chân của đầu nối acq u i phải cao hơn mặt nước ít nhất là 15 mm nh ưn g không quá 25 mm. Nếu đặt nhiều acqui trong cùng một bể thì khoảng cách giữa các acqui v ớ i nhau và giữa acqui với thành bể phải ít nhất là 25 mm. 9.2.2. Cho acqui phóng điện với dòng điện 25 A ± 1 % cho đến kh i điện áp đầu nối giảm xuống còn 10,50 V ± 0,05 V. Ghi lại thời gian phóng điện t (tính bằng phút) này. Phóng điện phải được bắt đ ầ u từ 1 h đến 5 h sau khi acqui được nạp xong theo 8.2. CHÚ THÍCH: Nhiệt độ của acqui đo tại một trong các ngăn giữa, nếu thuộc đối tượng áp dụng, phải là 25 o C ± 2 o C trước khi cho acqui phóng điện. C r,e = t (min) Nếu nhiệt độ cuối cùng của acqui khác 25 o C ± 2 o C thì phải sử dụng công thức hiệu chỉnh nhiệt độ đưới đây: C r,e25 o C = C r,eT [1 – 0,009 ( T - 25)] 9.3. Thử nghiệm tính năng kh ở i động 9.3.1. Thử nghiệm tính năng kh ở i động - Nhiệt độ tiêu chuẩn 9.3.1.1. Sau khi chuẩn bị theo 8.2 và sau đó là giai đoạn nghỉ đến 24 gi ờ , acqui phải được đặt trong buồng lạnh có tuần hoàn không kh í (c ưỡ ng bức) ở nhiệt độ -18 o C ± 1 o C cho đến khi nhiệt độ của một trong các ngăn giữa đạt -18 o C ± 1 o C. CHÚ TH Í CH: Nhìn chung, nhiệt độ yêu cầu này được coi là đạt đến sau thời gian ít nhất là 24 h đặt acqui trong buồng lạnh. 9.3.1.2. Tiếp đó cho acqui phóng điện với dòng điện l cc (xem 7.1.1) ở bên trong hoặc bên ngoài buồng lạnh trong thời gian 2 min sau khi kết thúc giai đoạn làm lạnh. Dòng điện này phải được giữ không đổi trong phạm vi ± 0,5 % trong quá tr ì nh phóng điện. 9.3.1.3. Sau 10 s phóng điện, phải ghi lại giá trị điện áp đầu nối U f10s . Sau 30 s phóng điện, điện áp đầu nối U f30s cũng phải được ghi lại rồi cắt dòng điện phóng. CHÚ TH Í CH: Các điều từ 9.3.1.1 đến 9.3.1.3 là giai đoạn 1 của thử nghiệm tính năng kh ở i động. 9.3.1.4. Thử nghiệm phải được tiếp tục sau khi cho acqui ngh ỉ 20 s ± 1 s. 9.3.1.5. Tiếp đó phải cho acqui phóng điện ở 0,6 I cc . Dòng điện này phải được giữ không đổi trong phạm vi ± 0,5 % trong quá trình ph ó ng điện. Kết thúc quá trình phóng điện khi điện áp acqui đạt đến 6 V. 9.3.1.6. Phải ghi lại thời gian phóng điện (t 6 v ), t ính bằng giây, ở 0,6 l cc đến 6 V . CHÚ THÍCH: Các điều từ 9.3.1.4 đến 9.3.1.6 là giai đoạn 2 của thử nghiệm tính năng kh ở i động. 9.3.2. Thử nghiệm tính năng kh ở i động - Khí hậu rất lạnh Thử nghiệm này chỉ phải thực hiện nếu nhà chế tạo có qui định acqui này được sử dụng trong khí hậu rất lạnh. Phương pháp thử nghiệm cũng giống như đã xác định trên đây đối với nhiệt độ tiêu chuẩn nhưng có: - nhiệt độ buồng lạnh là -29 o C ± 1 °C; - I cc dùng cho khí hậu rất l ạnh được nhà chế tạo ghi trên tấm nhãn của acqui. 9.4. Thử nghiệm chấp nhận nạp 9.4.1. Thử nghiệm phải được thực hiện trên acqui đã được nạp điện theo 8.2.2 (acqui có thông h ơ i) hoặc 8.2.4 (acqui có van điều chỉnh). 9.4.2. Acqui phải được đặt trong một bể nước có nhiệt độ 25 o C ± 2 o C . Chân của đ ầ u nối acqui phải cao hơn mặt nước ít nhất là 15 mm nhưng không quá 25 mm. Nếu đặt nhiều acqui trong cùng một bể thì khoảng cách giữa các acqui với nhau và giữa acqui với thành bể phải ít nhất là 25 mm. 9.4.3. Acqui phải được phóng điện ở dòng điện I o : l o = C e20 /10 h (A) trong 5 h Giá trị C e phải được lấy là giá trị C e lớn nhất của ba lần phóng điện trước đó theo 9.1. 9.4.4. Ngay sau khi phóng điện, acqui phải được làm lạnh ở nhiệt độ 0 o C ± 1 o C trong ít nhất 20 h hoặc cho đến khi nhiệt độ của một trong các ngăn giữa đạt 0 o C ± 1 o C. 9.4.5. Ở nhiệt độ 0 o C ± 1 o C acqui phải được nạp ở điện áp không đổi là 14,40 V ± 0,10 V. Sau 10 min, phải ghi lại giá trị dòng điện nạp I ca . 9.5. Thử nghiệm bảo toàn nạp 9.5.1. Một acqui đã được nạp đầy (theo 8.2) với các nút đậy có lỗ thông đã được nút chặt và có bề mặt khô, sạch phải được bảo quản ở 40 o C ± 2 o C trong t ì nh trạng hở mạch trong thời gian t xác định trong 9.5.3. Không có các kẹp nối hoặc cáp gắn vào đ ầ u nối. 9.5.2. Sau giai đoạn b ả o quản này, acqui không được nạp lại và cho chịu thử nghiệm tính năng kh ở i động ở -18 o C và thử nghiệm dòng điện I = 0,6 I c c . Phải ghi lại điện áp sau thời điểm 30 s (U 30s ). 9.5.3. Th ờ i gian bảo qu ả n - Acqui hao nước b ì nh th ườ ng (N): t = 10 ngày - Acqui hao n ướ c ít (L): t = 14 ngày - Acqui hao nước rất ít (VL): t = 49 ngày - Acqui có van điều ch ỉ nh (VRLA): t = 49 ngày 9.6. Thử nghiỆm độ bền đối với acqu i 9.6.1. Thử nghiệm ăn mòn 9.6.1.1. Thử nghiệm phải được thực hiện với acqui đã được nạp đầy theo 8.2.2 (acqui có thông hơi) hoặc theo 8.2.4 (acqui có van điều chỉnh), nhưng thời gian nạp với điện áp không đổi được giới hạn ở mức 10 h. 9.6.1.2. Acqui phải được đặt trong một bể nước có nhiệt độ được duy trì ở 60 o C ± 2 o C . Chân của đầu n ố i acqui phải cao hơn mặt nước ít nhất là 15 mm nhưng không quá 25 mm. Nếu đặt nhiều acqui trong cùng một bể thì khoảng cách giữa các acqui với nhau và giữa acqui với thành bể phải ít nhất là 25 mm. 9.6.1.3. Acqui được giữ ở nhiệt độ 60 o C ± 2 o C phải được nạp ở đ iện áp không đổi là 14,00 V ± 0,10 V trong 13 ngày. 9.6.1.4. Acqui phải được bảo quản trong tình trạng h ở mạch, vẫn ở nhiệt độ 60 o C ± 2 o C trong 13 ngày. Kh ô ng có các kẹp nối hoặc cáp gắn đến đầu nối. 9.6.1.5. Acqui phải được đ ể nguội đến 25 o C ± 2 o C . Phải bổ sung nước tinh khiết, nếu có th ể , đ ể duy trì mức chất điện phân theo khuyến cáo của nhà chế tạo (điều này không áp dụng cho acqui có van điều chỉnh). 9.6.1.6. Tiếp đó acqui phải được nạp lại theo 8.2.2 (acqui có thông hơi) hoặc 8.2.4 (acqui có van điều chỉnh) nhưng thời gian nạp v ớ i điện áp không đổi được giới hạn ở mức 6 h. 9.6.1.7. Acqui được duy trì ở nhiệt độ 25 o C ± 2 o C và được bảo quản trong trạng thái nghỉ là 20 h. 9.6.1.8. Acqui phải được phóng điện với dòng điện 0,6 l cc ở 25 o C ± 2 o C trong 30 s. Ghi lại điện á p ở thời điểm 30 s. 9.6.1.9. Trình tự từ 9.6.1.1 đến 9.6.1.8 tạo thành một bộ thử nghiệm ăn mòn. 9.6.1.10. Toàn bộ trình tự t ừ 9.6.1.1 đến 9.6.1.8 phải được lặp lại và thử nghiệm kết thúc khi điện áp acqui đạt được nhỏ hơn 7,20 V ở thời điểm 30 s với dòng điện bằng 0,6 l cc khi thử nghiệm kh ở i động ở 25 o C ± 2 o C ( xem 9.6.1.8). 9.6.1.11. Yêu cầu: số lượng bộ thử nghiệm, xem Điều 10. 9.6.2. Thử nghiệm chu kỳ 1 9.6.2.1. Các thử nghiệm phải được thực hiện trên các acqui đã được nạp đầy theo 8.2. 9.6.2.2. Trong suốt toàn bộ quá trình thử nghiệm này, trừ thử nghiệm phóng điện nhanh ở nhiệt độ -18 o C ± 1 o C , acqui phải được đặt trong một bể nước có nhiệt độ 25 o C ± 2 o C . Chân của đầu nối acqui phải cao hơn mặ t nước ít nhất là 15 mm nhưng không quá 25 mm. Nếu đặt nhiều acqui trong cùng một bể thì khoảng cách giữa các acqui với nhau và giữa acqui v ớ i thành bể phải ít nhất là 25 mm. 9.6.2.3. Phải bổ sung nước tinh khiết với mức cần thiết vào acqui trong quá trình thử nghiệm để d u y trì mức chất điện phân theo khuyến cáo của nhà chế tạo, trừ trường hợp acqui thuộc loại “hao nước ít”, "hao nước rất ít”, và acqui có van điều chỉnh. 9.6.2.4. Acqui phải được nối đến một thiết bị mà nhờ đó có được một chuỗi các chu kỳ phóng điện/nạp điện với số lượng chu kỳ yêu cầu, mỗi chu kỳ bao gồm: a) phóng điện trong 1 h ở dòng điện, tính bằng ampe, là I = 5 l n, b) ngay sau đó - nạp lại trong 2 h 55 min ở điện áp tùy thuộc vào công nghệ acqui với mức hao nước tương ứng của nó (xem Bảng 2) v ớ i d ò n g điện lớn nhất, tính bằng ampe, được giới hạn đến l max = 10 l n (xem 7.1.2), và - trong 5 min ở dòng điện không đổi, tính bằng ampe, I = 2,5 l n (N, L, VL); - trong 5 min ở dòng điện không đổi, tính bằng ampe, I = 0,5 l n (VRLA). 9.6.2.5. Thử nghi ệ m phải được kết thúc nếu điện áp acqui sụt xuống thấp hơn 10,50 V trong thời gian phóng điện trước khi hoàn thành số chu kỳ yêu cầu (xem Điều 10). 9.6.2.6. Khi đủ số chu kỳ, acqui ph ả i được đặt trong buồng lạnh có tuần hoàn không khí (c ưỡ ng bức) ở nhiệt độ -18 o C ± 1 o C trong thời gian tối thiểu là 20 h hoặc cho đến khi nhiệt độ của một trong các ngăn ở giữa đạt được -18 o C ± 1 o C . 9.6.2.7 . Sau khi kết thúc giai đoạn làm lạnh, phải cho acqui phóng điện với dòng điện 0 , 6 l cc . 9.6.2.8. Sau khi phóng điện 30 s phải đo điện áp trên các đầu nối của acqui. Điện áp này không được nhỏ hơn 7,20 V. Sau đó kết thúc quá trình phóng điện. 9.6.2.9. Điều kiện nạp Điện á p nạp phụ thuộc vào công nghệ acqui và vì thế liên quan đến mức hao nước của acqui (xem Bảng 2) hoặc phụ thuộc vào loại acqui. Mức hao nước c ầ n sử d ụng các giá trị do nhà chế t ạo công bố. Nếu thông tin này không có sẵn th ì mức hao nước được xác đị nh bằng thử nghiệm theo 9.5 và 9.7. Bảng 2 - Điện áp nạp Mức hao nước Điện áp Rất ít (VL) 16,00 V ± 0,10 V Í t (L) 15,20 V ± 0,10 V B ì nh th ườ ng (N) 14,80 V ± 0,10 V C ó van điều c h ỉ nh (VRLA) 14,40 V ± 0,10 V hoặc 14,80 V ± 0,10 V (theo khuyến cáo của nhà chế tạo) 9.6.2.10. Yêu c ầu: số chu kỳ, xem Điều 10. 9.6.3. Thử nghiệm chu kỳ 2 9.6.3.1. Thử nghiệm phải được thực hiện với acqui đã được nạp phù hợp với 8.2.2 (acqui có thông hơi) hoặc 8.2.4 {acqui có van điều chỉnh) 9.6.3.2. Trong suốt toàn bộ quá trình thử nghiệ m này, trừ thử nghiệm phóng điện nhanh ở nhiệt độ -18 o C ±1 o C , acqui phải được đặt trong một bể nước có nhiệt độ 25 o C ± 2 o C . Chân của đ ầ u nối acqui phải cao hơn mặt n ướ c ít nhất là 15 mm nhưng không quá 25 mm. Nếu đặt nhi ề u acqui trong cùng một bể th ì khoảng cách giữa các acqui với nhau và giữa acqui vớ i thành bể phải ít nhất là 25 mm. 9.6.3.3. Phải bổ sung nước tinh khiết với mức c ầ n thiết vào acqui trong quá trình thử nghiệm để duy tr ì mức chất điện phân theo khuyến cáo của nhà chế tạo, trừ trường hợp acqui thuộc loại “hao nước ít", “hao nước rất ít", và acqui có van điều chỉnh. 9.6.3.4. Acqui phải được nối đến một thiết bị mà nh ờ đó có được một chuỗi 18 chu kỳ, mỗi chu kỳ bao g ồ m: a) phóng điện trong 2 h ở dòng điện là I = 5l n , tính bằng ampe, b) ngay sau đó, - nạp lại trong 4 h 45 min ở điện áp tùy thuộc vào công nghệ acqui với mức hao nước tương ứng của nó (xem Bảng 2) với dòng điện lớn nhất tính bằng ampe được gi ớ i hạn ở mức l max = 5 l n (xem 7.1.2), và - trong 15 min ở dòng điện không đổi I = 2,5 l n (N, L, VL), tính bằng ampe ; - trong 15 min ở dòng điện không đổi I = 0,5 l n (VRLA), tính bằng ampe. 9.6.3.5. Acqui được giữ ở 25 o C ± 2 o C được nạp điện theo 8.2.2 (acqui có th ô ng hơi) hoặc 8.2.4 (acqui có van điều ch ỉ nh) nh ư ng thời gian nạp v ớ i điện áp không đổi được giới hạn ở mức 6 h. 9.6.3.6. Acqui phải được bảo quản ở tình trạng h ở mạch, vẫn ở nhiệt độ 25 o C ± 2 o C trong 5 h. 9.6.3.7. Tiếp đó cho acqui phóng điện ở I = 5 l n để điện áp giảm xuống còn 10,00 V ± 0,05 V (dung lượng: C) 9.6.3.8. Acqui phải được nạp lại theo 8.2.2 hoặc 8.2.4. 9.6.3.9. Trình tự từ 9.6.3.2 đến 9 . 6.3.8 t ạo thành một bộ thử nghiệm chu kỳ. 9.6.3.10. Toàn bộ trình tự từ 9.6.3.2 đến 9.6.3.8 phải được lặp lại để đạt số bộ thử nghiệm yêu cầu. Dung lượng thực tế ở thời điểm kết thúc bộ thử nghiệm cuối cùng phải là C ≥ 0,5 C n . 9.6.3.11. Nếu đạt được tiêu chí C ≥ 0,5 C n thì đặt acq u i vào phòng lạnh có tuần hoàn không khí (c ưỡ ng bức) ở nhiệt độ -18 o C ± 1 o C trong thời gian tối thiểu là 20 h hoặc cho đến khi nhiệt độ của một trong các ngăn giữa đạt -18 o C ± 1 o C. 9.6.3.12. Sau đó cho acqui phóng điện với dòng điện 0,6 l cc sau khi kết thúc giai đoạn làm lạnh. 9.6.3.13. Sau 30 s phóng điện, phải đo điện áp trên các đầu nối của acqu i , điện áp này không được nhỏ hơn 7,20 V. Sau đó kết thúc quá trình phóng điện. 9.6.3.14. Yêu cầu: số lượng bộ thử nghiệm, xem Điều 10. 9.6.4. Thử nghiệm chu kỳ 3 (chỉ áp dụng ch o acqui có thông h ơ i với C 20 có giá trị từ 60 Ah đến 220 Ah) 9.6.4.1. Thử nghiệm này phải thực hiện trên acqui đã được nạp theo 8.2.2 (acqui có t hông hơi). 9.6.4.2. Trong suốt toàn bộ qu á trình thử nghiệm này, acqui phải được đặt trong một bể n ướ c có nhiệt độ 40 o C ± 2 o C . Chân của đầu nối acqui phải cao hơn mặt nước ít nhất là 15 mm nhưng không quá 25 mm. Nếu đặt nhiều acqui trong cùng một bể thì khoảng cách giữa các acqui với nhau và giữa acqui với thành bể phải ít nhất l à 25 mm. 9.6.4.3. Phải bổ sung nước tinh khiết ở mức cần thiết vào acqui trong quá trình thử nghiệm để duy trì mức chất điện phân theo khuyến c á o của nhà chế tạo 9.6.4.4. Acqui phải được nối đến một thiết bị mà nhờ đó có được chuỗi các chu kỳ, mỗi chu kỳ bao gồm: a) phóng điện trong 1 h ở dòng điện phóng tính bằng ampe như qui định trong Bảng 3. b) ngay sau đó, nạp lại trong 5 h ở dòng điện nạp tính bằng ampe như qui định trong Bảng 3. Chu kỳ phóng và nạp điện này tạo thành một chu kỳ độ bền. Bảng 3 - Dòng điện phóng và dòng điện nạp Dung lượng acqui (tốc độ 20 h) Lớn hơn 60 Ah đến v à b ằ ng 90 Ah Lớn h ơ n 90 Ah đến và bằng 220 Ah Dòng điện phóng (A) 20 40 Dòng điện nạp (A) 5 10 9.6.4.5. Trong quá trình thử nghiệm, cho phóng điện liên tục sau mỗi 25 chu kỳ độ bền, ở dòng điện phóng qui định trong Bảng 3 cho đến khi điện áp đầu nối của acqui giảm xuống còn 10,2 V. Phải ghi lại thời gian phóng điện này, tính bằng giờ. 9.6.4.6. Tiếp đó acqui phải được nạp với dòng điện nạp qui định trong Bảng 3 cho đến khi điện áp đầu nối của acqui hoặc trọng lượng riêng của chất điện phân (được hiệu chỉnh v ề 20 °C), 15 phút đ o một lần, không thay đổi trong ba lần đo liên tiếp. 9.6.4.7. Dung l ượng của acqui là tích số của dòng điện phóng và thời gian phóng của các thử nghiệm thực hiện theo 9.6.4.5. Dung lượng này c ầ n được ghi lại và vẽ trên đồ thị có số chu kỳ độ bền theo dung lượng acqui. Kh i dung lượng acqui giảm xuống còn 40% hoặc nhỏ hơn dung lượng 20 h C e của acqui thì t hử nghiệm chu kỳ đã hoàn thành và ngừng thử nghiệm. Số lượng tổng thực tế các chu kỳ độ bền có thể có được từ đ ồ thị mô tả ở trên. 9. 6 .4.8 . S ố lượng yêu cầu các chu kỳ độ bền là s ố lượng đạt được khi dung lượng giảm còn 40 % của d ung lượng 20 h C e được rút ra từ Điều 10 thể hiện số l ượng yêu cầu liên quan đến dung lượng 20 h của acqui. 9.6.5. Thử nghiệm chu kỳ 4 (áp dụng cho các acqui với C r có giá trị từ 40 min đến 150 min) 9.6.5.1. Thử nghiệm phải được thực hiện với acqui đã được nạp phù hợp với 8.2.2 (acqui có thông hơi) hoặc 8.2.4 (acqu i có van điều chỉnh). 9.6.5.2. Trong suốt toàn bộ quá tr ì nh thử nghiệm này, acqui phải được đặt trong một bể nước có nhiệt độ 40 o C ± 2 o C (hoặc 75 o C ± 3°C). Chân của đầu nối acqui phả i cao hơn mặt nước ít nhất là 15 mm nhưng không quá 25 mm. Nếu đặt nhi ề u ac qui trong cùng một bể thì khoảng cách giữa các acqui v ớ i nhau và gi ữ a acqui với thành b ể phải ít nhất là 25 mm. 9.6.5.3. Phải bổ sung nước tinh khiết theo yêu cầu vào acqui trong phần chu trình thử nghiệm, trừ trường hợp acqui thuộc loại hao nước ít, hao nước rất ít hoặc acqui có van điều chỉnh. 9.6.5.4. Acqui phải được nối đến một thiết bị mà nhờ đó có được chuỗi liên tục các chu kỳ, mỗi chu kỳ bao gồm: a) phóng điện trong 240 s ± 1 s ở dòng điện 25 A ± 0,1 A; b) không quá 10 s sau đó, phải nạp acqui trong 600 s ± 1 s ở dòng điện nạp lớn nhất là 25 A ± 0,1 A với điện áp nạp lớn nhất 14,80 V ± 0,03 V, có khoảng thời gian nghỉ giữa giai đoạn nạp và giai đoạn phóng không vượt quá 10 s trong h 9.6.5.5. Acqui được giữ ở nhiệt độ chọn theo 9.6. 5 .2 trong tình trạng h ở mạch với thời gian từ 65 h đến 70 h. 9.6.5.6. Với acqui ở nhiệt độ được chọn theo 9.6.5.2, cho phóng điện ở dòng điện khởi động l cc trong 30 s. Điện áp đầu nối ở thời điểm 30 s (U 30s ) phải được ghi lại cùng với số chu kỳ đã mô tả trong 9.6.5.4. 9.6.5.7. Cần đưa acqui v ề thử nghiệm chu kỳ, không nạp riêng rẽ, bắt đầu từ phần “nạp" ở điểm b) của ch u kỳ. 9.6.5.8. Thử nghiệm chu kỳ c ầ n được coi là hoàn thành khi điện á p đầu nối ở thời điểm 30 s (U 30 s ) của 9.6.5.6 giảm xuống thấp hơn 7,20 V. Số chu kỳ phải được xác định bằng cách vẽ các giá trị điện áp ở t hời điểm 30 s (U 30 s ) theo các giá t rị chu kỳ. Điểm mà đoạn thẳng cắt qua 7,20 V phải là chu kỳ được ghi lại trong báo cáo đối với các acqui này. 9.6.5.9. Yêu cầu: S ố chu kỳ, xem Điều 10. 9.6.6. Trình tự thử nghiệm độ b ề n Tùy thuộc vào phân loại, acqui phải chịu trình tự thử nghiệm được xác định trong Bảng 4 và Bảng 5. Bảng 4 - Tr ì nh tự thử nghiệm độ bền của acqui có thông hơi Loại acqui Thử nghiệm A a B b C Ăn mòn x x x Chu kỳ 1 hoặc 4 (40 °C) x Chu kỳ 2 hoặc 3 x Chu kỳ 4 (75°C) x a) Thử nghi ệ m chu kỳ dùng cho acqui loại A: Các acqui phải phù h ợ p với thử nghiệm chu kỳ 1 hoặc thử nghiệm chu kỳ 4 (40 °C). Nhà chế tạo acqui cần lựa chọn thử nghiệm chu kỳ 1 hoặc thử nghiệm chu kỳ 4. b ) Thử nghiệm chu kỳ dùng cho acqui loại B: Các acqui này phải phù hợp với thử nghiệm chu kỳ 2 (ưu tiên) hoặc thử nghiệm chu kỳ 3. Nhà chế tạo a cqui cần lựa chọn thử nghi ệ m chu kỳ 2 hoặc thử nghiệm chu kỳ 3. B ả ng 5 - Trình tự thử nghiệm độ b ề n của acqui có van điều chỉnh Loại acqui Thử nghiệm A B Ă n mòn x x Chu kỳ 1 hoặc 4 (40 °C) x Chu k ỳ 2 x 9.7. Thử nghiệm mức tiêu thụ nước Thử nghiệm này chỉ áp dụng cho acqui có thông hơi 9.7.1. Acqui sau khi được nạp theo 8.2 phải được làm sạch, để khô rồi cân với độ chính xác là ± 0,05 % ( W1). 9.7.2. Đặt acqui v à o bể nước có nhiệt độ được duy trì ở 40 o C ± 2 o C trong các điều kiện giống như trong 9.6.1. 9.7.3. Nạp điện vào acqui ở điện áp không đổi là 14,40 V ± 0,05 V (đo giữa các đầu nối của acqui) trong thời gian là 500 h. 9.7.4. Ngay sau giai đoạn quá nạp này, acqui phải được cân bằng cùng chiếc cân và cùng điều kiện như trong 9.7.1 (W2). 9.7.5. T í nh tỉ số (W1-W2)/C n r ồ i so sánh dựa theo c á c yêu cầu được liệt kê trong Điều 10. 9.8. Thử nghiệm chịu rung 9.8.1. Sau khi nạp acqui theo 8.2, bảo quản acqui trong 24 h ở nhiệt độ 25 o C ± 2 o C. 9.8.2. Giữ chặt acqui vào bàn của máy thử rung. Cách thức giữ chặt phải giống như cách được sử dụng trên phương tiện vận tải và được xiết chặt bằng cách: - cố định đáy hoặc gờ ở phần bên d ướ i của bình, sử dụng các kẹp cố định thích hợp và các bu lông có ren M8, xiết với mômen lừ 15 Nm đến 25 Nm; hoặc - nối một khung bằng thép góc bao quanh các gờ phía trên của vỏ/nắp acqui ở độ rộng t ối thiểu là X mm (xem Bảng 6) với bàn rung bằng bốn vít cấy có ren M8, xiết chặt với mômen từ 8 Nm đến 12 Nm. 9.8.3. Cho acqui chịu rung th ẳ ng đứng, tần s ố rung là 30 Hz ± 2 Hz, càng gần với hình sin càng tốt, thời gian chịu rung là T(h) (xem Bảng 6). Gia t ố c cực đại trên acqui phải đạt giá trị Z (xem Bảng 6). CHÚ TH Í CH: Nhiệt độ của acqui trong quá trình rung phải nằm trong khoảng từ 20 o C đến 30 o C . 9.8.4. Tối đa là 4 h sau khi kết thúc chịu rung, phải cho acqui phóng điện mà không nạp lại với dòng điện phóng là I = l cc ở nhiệt độ 25 o C ± 2 o C . Ghi lại điện áp đầu nối sau 30 s phóng điện. Sau đó kết thúc quá trình phóng điện. Bảng 6 - Giá trị thử nghi ệ m chịu rung Loại acqui A, C B X 15 mm 33 mm T 2 h 8 h Z 30 ms - 2 ± 1 ms - 2 50 ms -2 ± 1 ms -2 9.9. Thử nghiệm bảo toàn chất điện phân 9.9.1. Sau khi nạp theo 8.2, acqui ph ả i được bảo quản trong 4 h ở tình trạng hở mạch ở nhiệt độ 25 o C ± 2 o C . 9.9.2. Nếu cần, mức chất điện phân của từng ngăn phải được điều chỉnh đến mức cao nhất bằng nước tinh khiết. B ề mặt bên ngoài của acqu i phải được làm sạch và khô. 9.9.3. Tiếp đó, nghiêng acqui theo mỗi hướng trong bốn hướng với thời gian cách nhau không nhỏ hơn 30 s giữa mỗi lần nghiêng như sau: a) Nghiêng acqui một góc 45° so với phương t h ẳng đứng với thời gian tối đa để nghiêng là 1 s; b) Giữ acqui ở vị trí này trong 3 s; c) Cho acqui t rở về vị trí th ẳ ng đứng với thời gian tối đa để tr ở về là 1 s. 9.9.4. Trong toàn bộ qu á trình thử nghiệm theo 9.9.3, acqui phải được kiểm tra xem có dấu hiệu rò r ỉ chất điện phân hay không. Ghi lại kết quả kiểm tra này. 9.10. Tính năng kh ở i động đ ố i với acqui nạp khan (hoặc nạp bảo quản) sau khi đưa vào kích hoạt 9.10.1. Acqui đã được nạp khan cùng với một lượng thích hợp chất điện phân do nhà chế tạo cung cấp , hoặc theo yêu cầu kỹ thuật của nhà cung cấp, phải được bảo quản ở nhiệt độ 25 o C ± 2 o C trong ít nhất là 12 h (trước khi đổ vào acqui). 9.10.2. Đ ổ chất điện phâ n vào acqui tới mức do nhà chế tạo chỉ ra. Sau khi nghỉ 20 min ở nhiệt độ này, cho acqu i phóng điện v ớ i dòng điện I = l cc trong thời gian 30 s. Ghi lại điện áp sau khi phóng điện 30 s (U 30s ). Sau đó kết thúc quá trình phóng điện. 10. Yêu cầu Các yêu c ầ u áp dụng cho các đặc tính l àm việc thiết yếu được tóm tắ t trong Bảng 7. Bảng 7 - Tóm tắt các yêu cầu Đặc tính l à m việc Yêu cầu Gh i chú D u ng lượng 20 h (9.1) C e ≥ C n Đối với acqui có thông s ố danh định tính bằng Ah Dung l ượng dự trữ (9.2) C r,e ≥ C r,n Đ ố i với acqui có thông số danh định tính bằng d ung lượng dự trữ Thử nghi ệ m tính n ă ng kh ở i động -18 o C hoặc -29 o C (nếu có qui định) (9.3) U 10s ≥ 7,5V U 30s ≥ 7, 2 V t 6 V ≥ 40s Thời gian tổng ≥ 90 s = (30/0,6 s + 40 s) B ắ t buộc Bắt buộc Tùy chọn Chấp nhận nạp (9.4) l ca ≥ 2l o Bảo toàn nạp (9.5) U 30s ≥ 8,0V Độ bền (9.6) Thử nghiệm ăn mòn (9 . 6.1) Thử nghiệm chu kỳ 1 ( 9.6.2) Thử nghiệm chu kỳ 2 (9.6.3) Thử nghiệm chu kỳ 3 (9 . 6.4) Thử nghiệm chu kỳ 4 (9.6.5) (40 o C và 75 °C) Số b ộ thử nghiệm = 4 Số chu kỳ = 120 Số bộ thử nghiệm = 5 Số chu kỳ = 2,8 C n + 82 a Số chu kỳ = 34 C r,n - 581 b Hoặc cao hơn, nếu có qui định Hoặc cao hơn, nếu có qui định Hoặc cao hơn, nếu có qui định Hoặc cao hơn, nếu có qui định Mức tiêu thụ nước (9.7) Acqui bình thường (N) Acqui hao nước ít (L) Acqui hao nước rất ít (VL) Không yêu c ầ u <> 4 g/Ah <> 1 g/Ah R u ng (9.8) U 30s ≥ 7,2V B ả o toàn chất điện phân (9.9) Không nh ì n thấy có ch ấ t lỏng trên nút có thông hơi (ho ặ c từ một điểm thông hơi) Tính năng kh ở i động sau khi kích hoạt (9.10) U 30s ≥ 7,2V Đối với cả C e hoặc C r,e và tính năng khởi động, c á c giá trị qui định này phải đáp ứng ở ít nhất một trong ba lầ n phóng điện l iên quan tr ê n đây (xem 9.1, 9.2 và 9.3). a Công thức này áp d ụng cho C 20 t ừ 60 Ah đến 220 Ah. b Công thức này áp d ụng cho C r từ 40 min đến 150 min. Phụ lục A ( qui định) Tương quan giữa C n và C r , n Giá trị của C r , n ( tính bằng phút) có thể được ước lượng từ C n (tính bằng ampe giờ) bằng cách sử dụng công thức sau: C r,n = b (C n ) a trong đó a = 1,1828 đối với acqui có thông hơi hoặc bằng 1,1201 đối v ớ i acqui có van điều chỉnh; b = 0,7732 đối với acqui có thông hơi hoặc bằng 1,1339 đối v ớ i acqui có van điều ch ỉ nh. Công thức nghịch đảo: C n = d (C r,n ) g trong đó: g = 0,8455 đối với acqui có thông hơi , hoặc bằng 0,8928 đối với acqui có van điều chỉnh; d = 1,2429 đ ối với acqui có thông hơi, hoặc bằng 0,8939 đối với acqui có van điều chỉnh. Phụ lục B (qui định) Nhãn hướng dẫn an toàn B.1 . Nhận biết sáu k ý hiệu màu C á c ký hiệu đề cập trong 6.1.6 được thể hiện trên H ì nh B.1: Hình B.1 - Ký hiệu nhãn hướng dẫn an t o àn Ký hiệu phải có kích thước như thể hiện trên Hình B.2 với kích thước tối thiểu là 10 mm. H ì nh B.2 - Kích thước dùng cho các ký hiệu trên nhãn h ướ ng d ẫ n an toàn Các ký hiệu này phải được đặt theo nhóm (như thể hiện trên Hình B.1) trên nắp của acqui. Ngoài khối ký hiệu sáu màu này, không được có phần nội d ung bằng bất kỳ ngôn ngữ nào khác. Ý nghĩa của sáu ký hiệu này được nêu trong các tiêu chuẩn ISO. Ý nghĩa của các ký hiệu này như sau: Đỏ (RED) Không đ ược hút thuốc, k h ông được có ngọn l ử a trần, không được có đánh lửa Xanh nước biển (BLUE) Đeo kính bảo vệ mắt Đỏ (RED) Không để trẻ em lại gần Vàng (YELLOW) Axi t của acqui Xanh nước biển ( BLUE) Chú ý hướng dẫn vận hành Vàng (YELLOW) Có khí dễ nổ B.2 . Nhãn h ướ ng dẫn an toàn - Tấm nhãn dùng ở vùng Bắc Mỹ MỤC LỤC L ờ i nói đ ầ u 1. Phạm vi áp dụng 2. Tài liệu viện dẫn 3. Thuật ngữ và định nghĩa 4. Phân loại và gọi tên acqui khởi động – Tỷ trọng chất điện phân và điện áp mạch hở 5. Điều kiện giao hàng 6. Yêu cầu chung 7. Đặc tính làm việc 8. Điều kiện thử nghiệm chung 9. Phương pháp thử nghiệm 10. Yêu cầu Phụ lục A (qui định) – Tương quan giữa C n và C r,n Phụ lục B (qui định) – Nhãn hướng dẫn an toàn