TCVN5311:2001

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5311:2001 về Công trình biển di động - Qui phạm phân cấp và chế tạo - Trang thiết bị TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 5311 : 2001 CÔNG TRÌNH BIỂN DI ĐỘNG - QUY PHẠM PHÂN CẤP VÀ CHẾ TẠO - TRANG THIẾT BỊ Mobile o ff shore u n its - Ru l es for classi f ication and construction - Equipment arrangement L ời nói đầu TCVN 5311:2001 Công trình biển di động - Quy phạm phân cấp và chế tạo - Trang thiết bị thay thế cho TCVN 5311:1991 Dàn khoan biển - Quy phạm phân cấp và chế tạo - Trang thiết bị. Tiêu chuẩn này do Cục Đăng kiểm Việt Nam và Ban kỹ thuật Tiêu chuẩn TCVN/TC8 "Đóng tàu và công trình biển" phối hợp biên soạn, Bộ Giao thông vận tải và Tổng cục Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường ban hành. L ời nói đầu TCVN 5311:2001 thay thế cho TCVN 5311:1991. TCVN 5311:2001 do Cục Đăng kiểm Việt Nam và Ban kỹ thuật Tiêu chuẩn TCVN/TC8 "Đóng tàu và công trình biển" phối hợp biên soạn , Bộ Giao thông vận tải và Tổng cục Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng đ ề nghị, Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường ban hành. Giới thiệu Bộ TCVN Công trình biển di động - Quy phạm phân cấp và chế tạo bao gồm các tiêu chuẩn sau: TCVN 5309 : 2001 TCVN 53 10 : 2001 TCVN 53 11 : 2001 TCVN 53 12 : 2001 TCVN 53 13 : 2001 TCVN 53 14 : 2001 TCVN 53 15 : 2001 TCVN 53 16 : 2001 TCVN 53 17 : 2001 TCVN 53 18 : 2001 TCVN 53 1 9 : 2001 Phân cấp Thân công trình bi ể n Trang thiết bị Ổn định Phân khoang Phòng và ch ữ a cháy Các thiết bị m á y và hệ thống Trang bị diện Vật liệu H à n Trang bị an toàn CÔNG TRÌNH BI Ể N DI ĐỘNG - QUY PHẠM PHÂN C Ấ P VÀ CHẾ TẠO - TRANG THIẾT BỊ Mobile o ff shore u n its - Ru l es for classi f ication and construction - Equipment arrangement 1. Quy định chung 1.1. Phạm vi áp dụng 1 . Tiêu chuẩn này áp dụng cho các trang thiết bị trên các dàn di động (viết tắt là dàn) nêu trong 1.1 -1, TCVN 5309:2001 , do Đăng kiểm Việt Nam (viết tắt là Đăng kiểm) giám sát và phân cấp. 2 . Trang thiết bị trên dàn phải tuân thủ các yêu cầu cho trong các chương tương ứng của Ph ầ n 2 Kết cấu thân tàu và t rang thiết bị TCVN 6259-2:1997 và Phần 7 B Trang thiết bị TCVN 6259-7:1997, cũng như các yêu cầu nêu trong tiêu chuẩn này. 3 . Những trang thiết bị khác với quy định trong tiêu chuẩn này có thể được đưa vào thiết kế và sử dụng nếu được Đăng kiểm chấp thuận. Trong trường hợp này , các số liệu chi tiết liên quan đến quy trình sản xuất, chế tạo, v.v... của trang thiết bị phải trình Đăng kiểm duyệt. 4 . Công tác giám sát kỹ thuật trang thiết b ị tuân theo các yêu cầu nêu trong TCVN 5309:2001. 1.2. Tiêu chuẩn trích dẫn 1 . Bộ Tiêu chuẩn Việt Nam từ TCVN 6259-1:1997 đến TCVN 6259-11:1997 Quy phạm phân cấp và đóng tàu biển vỏ thép. 2 . TCVN 6809:2001 Quy phạm phân cấp và chế tạo phao neo 3 . Các tiêu chuẩn trong bộ TCVN Công tr ì nh b iển di động - Quy ph ạ m phân c ấ p v à ch ế t ạo TCVN 5309 : 2001 TCVN 5310 : 2001 TCVN 5311 : 2001 TCVN 5312 : 2001 TCVN 5313 : 2001 TCVN 5314 : 2001 TCVN 5315 : 2001 T CVN 5316 : 2001 TCVN 5317 : 2001 TCVN 5318 :2001 TCVN 5319 :2001 Phân cấp Thân công trình biển Trang thiết bị Ổn định Phân khoang Phòng và chữa cháy Các thiết bị máy và hệ thống T rang bị điện Vật liệu Hàn Trang bị an toàn 1.3. Định nghĩa và giải thích 1 . Ngoài các định nghĩa và giải thích được nêu dưới đây, trong Tiêu chuẩn này còn sử dụng các định nghĩa và giải thích nê u trong 1.3 TCVN 5309:2001 và Ph ầ n 2 K ết c ấ u thân tà u v à trang thiết bị TCVN 6259-2 :1997 2. Các định nghĩa dưới đây chỉ có giá trị trong phạm vi tiêu chuẩn này. (1) B ộ rò ng rọc động ( traveling block) , trong ph ầ n Thiết bị khoan: Bộ r òng rọc treo dưới bộ r ò ng rọc cố định, dùng để nâng và hạ các thiết bị đưa vào trong giếng. (2) Bộ ròng rọc cố đ ịnh (crown block) , t rong ph ầ n Thiết bị khoan: B ộ ròng rọ c cố định đ ặ t trên khung đ ỉ nh tháp khoan. (3) C ầ n n ặ ng (drill co ll ar) , trong phần Thiết bị khoan: Một ống n ặ ng, vách d à y đ ặt ở cuối cột cần khoan và trên m ũ i khoan đ ể t ă ng th êm trọng lượng cho phần dư ớ i của ống khoan. (4) Cơ c ấ u tời (draw work) , trong ph ầ n Thiết bị khoan: Cơ cấu trên sàn khoan gồm t ang qu ấ n cáp khoan dùng đ ể nâng và hạ thiết bị. Tất cả các cơ cấu tời bao gồm nhóm trục tuy ế n, trục kéo, t ờ i trục, trục m á y n â ng , trục quay, phanh. (5 ) Cột ống (s t ring) , trong ph ầ n Thiết bị khoan: D ãy ống tiếp nhau theo chiều dài, thí dụ như: cột ống khoan, cột ống chống, cột ống khai th ác . (6) Cửa rẽ nh á nh (diverter) , trong phần Thiết bị khoan: Thiết bị gắn vào ống nối trên đầu giếng hoặc ống bao có thể đóng lại để ngăn không cho chất lỏng chảy th eo chi ề u th ẳ ng đứn g v à để phân t án chất lỏng. (7) Đĩa an toàn (sa f ety disk ) , trong ph ầ n Thiết bị khoan: M ột nút m ỏng trên đường hoặc bình áp suất bị ph á vỡ ở mội áp suất t ối t hiểu n hấ t định. (8) H ệ thống khai t há c , trong ph ầ n Thiết bị khai th á c: Hệ thống c ầ n thiết để phân phối hydrocacbon t heo chất lượng và số lượng đã định. Hệ thống khai t hác bao gồm quy trì nh t ách, nén, ch ứ a đựng, thải hydrocacbon và các bộ phận có liên quan. (9) Hệ thống d ịch vụ (Utility s ystem), trong phần Thiết bị khai thác: Hệ thống cung cấp các chức năng hỗ trợ , đi ể n h ì nh l à : hệ thống cấp nước làm mát , t á i sinh glycol, d ầ u nóng để làm nó ng, hệ thống hóa học để ép, hệ thống kh í cho thiết bị đo và máy phát. (10) Hệ thống c ă ng ống đứng (r i ser tensioner) , trong phần Thiết bị khai thác: Hệ thống kh í động hoặc thủy lực trên dàn có tác dụng duy t r ì sức k é o tr ê n bộ k é o ống đứng. (11) Bể chứa dung dịch khoan (pit), trong ph ầ n Thiết bị khoan: H ố tại địa đ iểm khoan, dùng để chứa dung dịch khoan, mùn khoan, nước mu ố i và các chất phế thải khác. (12) Kh ớ p đ ầ u cột ố ng khoan (swivel) , trong phần Thiết bị khoan: T hiết bị đặt ngay trên cột ống khoan được treo từ móc t rên ròng r ọ c di động và dùng để cho cột ống khoan có th ể quay ở phía dưới và dung dịch khoan từ ống cao áp chảy qua khớp đ ầ u này vào cần chủ lực. (13) K ì m (tongs), trong ph ầ n Thiết bị khoan: Thiết bị có dạng ch ì a v ặ n l ớ n d ù ng để siết ch ặ t ống trong khi nối ho ặ c tháo ống. (14) N g àm cắt (s h ear ram ), trong ph ầ n Thi ết bị khoan: Cơ cấu trong cụm thiết bị chống phun d ùng để cắt ống khoan và đ óng giếng. (15) Nhiệt độ thiết kế tối thiểu (trong phần Thiết bị khoan và Thiết bị khai thác): l à nhiệt độ v ậ n hành thiết kế t ố i thiểu hoặc nhiệt độ bên ngoài để khởi động tối thiểu. N h iệt độ dự t í nh thấp nhất của kim loại xuất hiện trong quá trình vận hành b ì nh thường kể cả khi kh ở i động và dừng được coi như là nhiệt độ thiết kế tối thiểu. (16) Ố ng chống (casing) , t rong phần Thiết bị khoan: Ố ng thép có thành ống m ỏ ng, để hoàn thiện giếng, người ta thả ống chống xuống giếng và t rám xi-m ă ng. Ố ng chống dùng để gia c ố thành giếng khoan, cách ly nước ngọ t của vỉa khỏi bị ô nhiễm, ngăn k hông cho các chất lỏng từ các đới khác chảy vào giếng. (17) Ố ng dập giếng (ki ll line), trong phần thiết bị khoan: ống dùng để bơm dung dịch khoan n ặ ng trực tiếp vào vành giếng khi thiết bị chống phun đóng lại. (18) Ố ng g ó p (mani f old) : Ố ng có một lối v à o và nhiều lối ra, ống có nhiều lối vào và một lối ra. (19) Ống góp thót (choke mani f old): Loại van tự động, ống thót (chokeline) đ ặ t trên m ặt đất g ầ n ngay cụm chống phun và nối với cửa ra của cụm đó. Thiết bị này có thể hư ớ ng dòng chảy sang hố d ự trữ, bể chứa dung dịch khoan ho ặ c thiết bị đi ề u chế dung dịch khoan. Thiết bị này được dùng để kh ở i độn g tu ầ n hoàn trong giếng sau khi đã b ỏ cụm nắp b ít và đ ể đưa dẫn dung dịch khoan nặng vào trong giếng đ ể khống chế nó. ( 20) Ống kh a i thác ( t ubing) , trong ph ầ n T hiết b ị khoan: Ống thép có đường kín nhỏ được chống trong giếng khai thác. (21) Ố ng xếp (bello w ) , trong ph ầ n Thiết bị khoan: Bộ phận nhạy cảm với áp suất của van khí nén đưa d ầ u lên. Ống x ế p thổi kéo c ă ng và nén làm cho van bị chuyển động. (22) Sào (ro d ), trong phần Thiết bị khoan: Sào có khắc độ dùng đ ể đo. (23) Thiết bị, trong phần Thiết bị khoan: là tất cả các bộ ph ậ n kết cấu và cơ khí của các thiết bị nêu ở 13.1.1-3. (24) Thiết bị khử kh í ( d egasser), trong phần Thiết bị khoan: Thiết bị thuộc hệ thống tuầ n hoàn t rên thiết bị khoan, đ ặ t t rên hoặc gần t hùng chứa dung dịch khoan đ ể khử kh í t ự nhi ê n kh ỏ i d ung dịch khoan từ giếng l ê n. (25) Thiết bị khoan , trong phần Thiết bị khoan là thiết bị và hệ thống cần t hiết để vận hàn h c ông tác khoan một cách an toàn, nhưng không nằm ngoài 13.1.1-3. (26) Trạm đ iều khiển (con t rol station) , trong ph ầ n Thiết bị khai thác: Bu ồ ng đ ặ t Radio, thiết b ị h à ng hải ch í nh, bộ phận phát hiện cháy hay k iểm soá t ch á y trung tâm, thiết bị thô ng tin nội bộ trung tâm , hệ thống điều khiển định vị động, b ả ng điện ch í nh và d ự phòng. (27) Tuy ô chịu áp lực cao (rotary hose), trong phần Thiết bị khoan: ống cao su có vỏ bảo vệ, d ễ uốn dùng để chuyển d ung dịch khoan t ừ ống đứng sang ph ầ n cổ ngỗng trôn đầu phun của thi ết bị khoan. 1.4. Vật liệu 1 . Vật liệu được dùng để ch ế tạo trang thiết bị phải phù hợp với những quy định của Tiêu chuẩn này cũng như Ph ầ n 7-A Vật liệu, TCVN6259-7:1997. 2 . Các m ẫ u thử và quy trì nh thử vật liệu phải phù hợp với những quy định của Tiêu c huẩ n này cũng như Chương 2 , Ph ầ n 7-A Vật liệu , TCVN6259-7:1997. 2. Thiết bị lái 2.1. Qu y định chung 1 . Dàn phải có thiết bị tin cậy để đảm bảo t í nh quay vòng và ổn định trên hướng đi có xét đến các điều ki ệ n khai thác của d à n và thỏa mãn các y ê u c ầ u nêu trong Chương 25 Phần 2A Kết cấu th â n tàu và tr ang thiết bị TCVN 6259 - 2:1997 . 2 . Tr ê n c á c dàn không tự hành c ó t h ể không c ầ n đặ t thiết bị lái hoặc ch ỉ c ầ n đặt thiết bị cân b ằ ng. Tuy nhiên, Đăng kiểm sẽ xem xét trong từng trường hợp cụ thể. 3. Thiết bị neo tạm 3.1. Quy định chung 1 . Các dàn cần có thiết bị neo tạm để dùng trong điều kiện di chuyển hay khẩn cấp. 2 . Mỏ neo , dây neo, x í ch neo dùng để neo tạm trên dàn phải phù hợp với yêu cầu nêu trong Ph ầ n n à y v à Chương 25 Phần 2-A Kết cấu thâ n tàu và t rang thiết bị - Tàu dài từ 90m trở l ê n và Ch ương 21 Phần 2-B Kết c ấ u thân tàu và trang thiết bị - Tàu dài t ừ 20m đến dưới 90m, TCVN 6259-2:1997 , với s ố lượng đượ c nêu ở phần dưới đây. Tuy nhiên, có thể áp d ụng yêu cầu nêu tạ i Chương 19 , Phần 8-A Sà lan thép , TCVN 6259-8:1997 , với các dàn kh ô ng c ó chân vịt, nếu được Đ ă ng kiểm chấp nh ậ n. 3 . Nếu d àn có hệ thống neo dùng để định vị lâu dài hay bán thường trực th ì có thể dù ng nó làm thiết bị neo tạm nếu thỏa mãn các yêu cầu nêu trong -2 ở trên. 3.2. Số lượng thiết bị neo 1 . S ố lượng thiết bị neo được xác định tương ứng theo Ch ươ ng 25 Phần 2-A Kết cấu thân tàu và trang thiết bị - Tàu dài từ 90m trở lên, Chương 21 Phần 2- B Kết cấu thân tàu và trang thiết bị - Tàu dài từ 20m đến dưới 90m. TCVN 6259-2:1997 đối với dàn dạng tàu và Chư ơ ng 19 , Phần 8-A S à lan thép , TCVN 6259- 8:1997,đối v ới dàn dạng xà lan. 2 . S ố lượng thiết bị neo cho dàn tự nâng và dàn có cột ổn định được xác định theo công thức sau: N = W 2/3 + 2A 1 +0 , 1 A 2 Trong đó: W: lượng chiếm nước của dàn trong điều kiện neo t ạm. A 1 : Diện tích c hắ n gió ph í a trên phía trên đường nước, không kể ch â n của d à n t ự nâng, vuông góc với đường tâ m của d à n. A 2 : Diện tích chắn gió p hí a trê n đường nước, kh ông kể chân của dàn t ự nâng, song song với đường tâm của d à n. 3.3. Thiết bị neo tương đương 1 . N ế u thiết bị neo trong trạng thái hoạt động tương đương với thiết bị neo tạm nêu ở phần trên, th ì thiết bị neo trong trạng thái v ậ n hành được coi như t ươ ng đương với thiết bị neo t ạm nếu được Đăng kiểm chấp nhận. 2 . Có th ể sử dụng dây cáp thay cho xích nếu được Đăng kiểm chấp thuận. Tuy nhiên , trong trường hợp này, d â y cáp phải t hỏa mãn yêu cầu n ê u trong chương 4, Phần 7B Trang thiết bị TCVN 6259-7:1997, và tải trọng đ ứt phải không được nhỏ hơn tải trọng đ ứt thử nghiệm đối với xích hạng 1 xác định theo số lượng thiết bị neo. 3.4. Tời 1. Các dàn, trừ dàn khoan có cột ổn định và đối với các dàn được định vị lâu dài hay b á n t hườn g trực phải c ó hệ thống tời đủ sức n â ng. 3.5. Xích neo 3.5.1. Phạm vi áp dụng 1 . X í ch dùng cho dàn (sau đ â y gọi là “Xích"), ma n í và mắt xoay dùng đ ể n ố i xích ( sa u đ â y gọi là “Chi tiết của xích") ph ả i t hỏa mãn q u y định ở 3.5 hoặc các Tiêu chuẩn khác tương đương. 3.5.2. Quy định chung 1 . Mắt xích phải được hàn bằng phương pháp hàn hồ quang các m ố i hàn giáp mép thành những đường dài l iên tục v à phải được nhiệt luyện liên tục. 2 . Mắt n ố i thườ ng có thể được dùng để t hay th ế cho các mắt xích không đ ạ t y ê u c ầ u khi t hử v à ki ể m tra theo quy định ở 3.5. Nhưng s ố lượng mắt xích thư ờ ng thay thế t ối đa trong một đoạn x í ch d à i 100 m chỉ cho phép đến ba mắt. 3 . Ngoài quy định ở -2 trên, cho phép sử dụng ma n í liên kết để th ay thế các mắt xích bị hỏng kh ô ng thỏa mãn yêu cầu kiểm tra ở 3.5. Trong trường hợp này, số lượng v à ki ể u ma ní liên kết d ù ng để thay thế phải được Đăng kiểm duyệt. 3.5.3. Các loại xích Xích được phân th à nh các loại sau đây: - Xích cấp R3 - Xích cấp R3S - X í h cấp R4 3.5.4. Vật liệu 1 . Vật liệu dùng để chế tạo xích lấy theo quy định ở B ả ng 3.5.4-1 phải phù hợp với từng cấp xích và quy trình chế tạo ch ú ng. 2 . Vật liệu dùng để chế tạo ngáng của xích ph ả i là loại thép có hàm lượng các bon nhìn chung nhỏ hơn 0,25%, nếu ngáng được hàn. Ngoài ra, ng á ng có thể được chế tạo t ừ những thanh thép tròn tương ứng với thép chế tạo xích hoặc các loại thép khác tương đương được Đăng kiểm chấp nhận. 3 . Vật liệu d ùng để chế tạo các chi tiết của xích phải là những vật liệu quy định ở Bảng 3.5.4-2 phù hợp với mỗi loại chi tiết. Bảng 3 . 5.4-1 Vật liệu chế tạo mắt xích Cấp của xích Vật liệu Cấp của vật liệu Xích cấp R3 Thép t ròn làm xích cấp R3 KSBCR3 Xích cấp R3S Thép tròn làm xích cấp R3S KSBCR3S Xích cấp R4 Thép tròn làm xích cấp R4 KS B CR 4 B ả ng 3.5.4-2 Vật liệu chế tạo các chi tiết của xích Cấp của xích Quy trình chế tạo Đúc Cấp của vật liệu Rèn Cấp của vật liệu X í ch cấp R3 Thép đúc làm xích cấp R3 KSCCR3 Thép rèn làm x ích cấp R 3 KSFCR3 Xích cấp R3S Thép đúc làm xích cấp R3S KSCCR3S Thép rèn làm xích cấp R3S KS F C3S Xích cấp R4 Thép đúc làm xích cấp R4 KSCCR4 Thép rèn làm xích cấp R4 KS F CR4 3.5.5. Quy trình chế tạo 1 . Quy trì nh chế tạo xích, kể c ả mắt nối thường, phải được Đăng kiểm chấp thuận trước khi ch ế t ạo. 2 . Việc hàn ngáng vào xích, trừ xích cấp R4 , phải thỏa mãn quy định từ (1) đến (3) dưới đây: (1) Cả hai đầu của ngáng phải được lắp khít vào xích , cố g ắ ng không được lắp ngáng đè lên mối hàn giáp mép nóng chảy và mộ t đầu ngáng phải được hàn theo toàn bộ chu vi của ngáng. Không được phép hàn cả hai đầu ng á ng, trừ những trường hợp đặc biệ t phải được Đăng kiểm chấp nh ậ n. (2) Phải đảm bảo tư th ế hàn bằng trong giới hạn c ó thể được; (3) Tất cả các c ô ng việc h à n xích p hả i được thực hiện trước kh i tiến hành nh iệ t luyện l ầ n cuối. 3 . Không được hàn ng á ng vào xích c ấ p R4 , trừ k hi được Đăng kiểm xét d uyệ t riêng. 4 . Các chi tiế t của xích phải được chế tạo b ằ ng phương ph á p đúc hoặc rèn . Quy trình chế tạo phải được Đăng kiểm chấp thuận trước khi chế tạo. 5 . Khi gia c ô ng ma n í kiểu Ken- t ơ, bán k í nh lượn t ại ph ầ n uốn ph ả i đạt được ít nh ất bằng 3% đường k í nh danh nghĩa. 6 . Các mắt xích bị h ỏ ng ở một tiết xích phải được thay thế b ằ ng các mắt nối thư ờ ng mà khôn g c ầ n phải nhiệt luyện lại cả t iết xích. Phư ơ ng pháp nhiệt luyện m ắt thay thế phải đả m b ả o k hông làm ảnh hưởng đến đặc t í nh của các mắt xích lân c ậ n. Nhiệt độ các mắt xích lân cận không được vư ợt quá 25 0 °C. Tuy nhiên, có thể áp dụng phương pháp khác thay thế cho phương pháp nêu trên, nếu được Đ ă ng ki ể m chấp nhận. 3.5.6. Nhà chế tạo xích Các Nhà ch ế t ạo m ắt xích và các chi tiết của xích phải có Giấy ch ứ ng nh ậ n cho ph ép sản xuất do Đăng kiểm c ấ p. 3.5.7. Nhiệt luyện 1. M ắ t xích phải được nhiệt luyện nh ư thư ờ ng hóa, thường hóa v à ram hoặc tôi và ram ở trong lò luyện liên tục. V ề nguyên tắc, không cho phép nhiệt luyện cả mẻ một. 2. Chi tiết của xích ph ả i được nhiệt luyện như thường hóa, thường hóa v à ram ho ặ c tôi và ram . 3.5.8. K íc h thước và h ì nh dáng của xích 1. K í ch thước và h ì nh dáng tiêu chuẩn của mỗi loại xích và các chi tiết của xích được quy định trên Hình 3.5.8-1. 2. Đường k í nh danh nghĩa của xích là đường k í nh đ o tại đ ỉ nh đ ầ u của mắt xích thường. 3. M ắ t xích và các chi tiết của xích phải có d ạng đồng nhất và phải có ph ầ n uốn cong đủ để xích làm việc được d ễ dàng. 3.5.9. Dung sai kích thước 1. Kích thư ớ c của xích phải được đo ở ít nhất là 5% của tổng số mắt xích sau khi đ ã t iến hành thử k éo giãn. 2. Dung sai cho phép của các mắt xích được quy định t ừ (1) đến (5) dưới đây : ( 1 ) Dung sai âm đối với đường k í nh danh ng hĩ a c ủ a mắt xích phải thỏa mãn quy định ở B ả ng 3.5.9- 1 Dung sai dương có th ể tăng đến 5% đường kính danh nghĩa. Diện tích m ặ t cắt ngang qua đ ỉ nh đ ầ u mắt xích không được có dung sai âm. Bảng 3.5.9-1 Dung sa i âm cho phép đối với đường k í nh Đường kính danh nghĩa ( m m ) Dung sai âm cho phép ( mm ) d ≤ 40 1 40 <> ≤ 84 2 84 d ≤ 122 3 d > 122 4 Không phụ thuộc vào những yêu cầu quy định -1 ở trên, d ung sai đường k í nh ở ph ầ n hàn phải do Đăng kiểm quy định. Hình 3.5.8-1 Kích thước v à h ì nh d á ng tiêu chuẩn của xích và các chi tiết của xích (3) Dung sai tại vị trí đ ặ t ngáng phải do Đăng kiểm quy định. (4) Dung sai c á c kích thước còn lại phải nằm trong giới hạn ± 2 , 5%. 3. Phải tiến hành đo chi ề u dài của năm m ắ t xích thường trong điều kiện xích chịu í t nhất t ừ 5 ¸ 10% tải trọng thử kéo giãn tối thiểu theo trình tự sau đ â y: (1) Đ ầ u t iên đo chi ề u dài của n ă m mắt xích; (2) Đo tiếp một bộ năm m ắt xích khác, t rong đó í t nhất có hai mắt xích được lấy t ừ 5 mắt xích đã đo trướ c đó; (3) Tiếp tục đo theo tuần tự như quy định ở (2) trên toàn bộ chiều dài c ủ a một tiết xích; (4) Có thể không cần đo đối với các mắt xích ở hai đầu của tiết xích. 4. Dung sai chế tạo đối với năm mắt xích được đ o theo trình tự ở -3 trên, phải thỏa mãn các quy định ở Bảng 3.5.11-1. 5. Nếu sai số chiều dài của năm mắt xích này nhỏ hơn giá trị cho phép th ì xích có thể được thử kéo với t ả i trọng thử không được vượt quá 110% tải trọng thử k é o giãn nh ỏ nhất theo quy định. 6. Khi mắt xích bị hư hỏng hoặc không đạt yêu cầu về dung sai quy định ở -1 trên, phải thay th ế các mắt xích hỏng bằng mắt nối thường hoặc ma ní n ố i vào đúng vị trí của chúng v à tiến hành thử kéo lại với tả i trọng thử kéo bằng tải trọng thử quy định sau khi thử phải đo lại kích thước của mắt nối hoặc ma ní nối vừa thay thế. 7. Í t nhất ph ả i có một chi tiết trong s ố không quá 25 chi ti ết (có cùng kiểu, cùng kích thước và cùng đ ộ b ề n danh nghĩa) được kiểm tra kích t hước sau khi đã thử kéo giãn. Dung sai chế tạo phải đạt y ê u c ầ u ở ( 1) và (2) dưới đây: (1) Dung sai đường k í nh t ại phần uốn của ma ní kiểu Ken- tơ phải nằ m trong khoảng 0 : 5%. Không được có dung sai âm; (2) Tất cả các kích thước còn lại phải nằm trong giới hạn ± 2,5%. 3.5.10. Khối lượng 1. Khối lượng của xích phải được xác định sau khi thử k éo giãn đạt yêu cầu và phải p hù h ợ p với khối lượng quy định ở Bảng 3.5.11-1 , tùy thuộc vào mỗi cấp xích. 3.5.11. Th ử ké o dứt 1. Thử k éo đứt mắt xích phải được tiến hành sau khi đ ã kết th úc nhiệt luyện theo các bước dưới đ â y : (1) Một mẫu thử k éo đ ứt phải g ồm í t n h ất ba mắt xích đượ c lấy lừ cùn g m ộ t tiết xích hoặc từ tiết xích khác được ch ế tạo cùng l úc, theo cùng một quy trình như tiế t xích đó ; (2) T ầ n su ất lấy mẫu thử k é o đứt p hả i được xác định theo chiều d à i c ủ a ti ế t xích và phụ thuộ c vào đường k í nh danh nghĩa của xích m à mỗi mẻ đúc đại diện, theo quy định ở B ả ng 3.5.11-2. (3) M ỗ i mẫu thử phải c ó khả n ă ng chịu được t ải trọng thử k éo đứt quy định ở B ả ng 3.5.11-1 trong thời gian 30 giây mà kh ô ng bị đứt. (4) Nếu khả n ă ng của máy thử kéo không thể đ ạt đ ế n t ả i trọng thử quy định ở B ả ng 3.5.11-1 th ì Đăng kiểm có thể ch ấp nhận cho thay bằng phương pháp thử khác. (5) Nếu thử kéo dứt không đạ t , phải tiến hành kiểm tra tỷ m ỉ đ ể xác định nguyên nhân dẫn đến kết qu ả đó. (6) Khi thử kéo đứt không đ ạt, phải tiến hành th ử tiếp thêm hai mẫu thử khác được lấy trong t iế t xích vừa lấy m ẫu thử. Nếu kết quả thử lại của hai mẫu đạt yêu c ầu th ì tiết xích này có thể được chấp nhận, với điều kiện đã xem xét đến nguyên nhân ở (5). (7) N ế u một trong hai ho ặ c cả hai mẫu thử lại đ ề u không đ ạt y ê u c ầ u , phải tiến hành xác định nguyên nhân như đ ư a ra ở (5) v à (6) v à tiết xích n à y phải bị loại b ỏ . Nếu phá t hiện trong tiết xích có các mắt xích bị hỏng th ì phải thay các mắt bị h ỏ ng này bằng mắt n ố i t hườn g hoặc ma ní n ố i vào đúng vị tr í thay thế , sau đó tiến hành thử kéo đứt lại. Nếu kết quả thử lại đạ t yêu cầu , có thể chấp nhận tiết xích này. 2 . Thử kéo dứt đ ối với các chi t iế t v à mắt nối thường của xích phải được tiến hành k hi đã kết thúc nhiệt luyện theo trình tự dưới đây: (1) Đối với các chi tiết của xích, phải được t hực hiện t hử kéo đứt ít nh ất th eo hai mức đ ộ quy định dưới đây. Tuy nhiên, đối với m ắ t nối thường v à các chi tiết được chế tạo đ ơ n chiếc hoặc các chi tiết chế tạo với số lượng ít, mức độ yêu cầu t hử kéo đ ứ t, trong từng trường hợp cụ thể ph ả i được Đ ă ng kiểm xem xé t và quyết định. (a) Một chi tiết t hử phải được lấy từ cùng một lô đúc có số lượng chi tiết cùng loại cùng kích cỡ, số lượng không quá 25, và được nhiệt luyện trong cùng l ò luyện. (b) Mỗi lô đúc lấy mộ t chi tiết. (2) Tùy thuộc vào loại x í ch v à kích cỡ của xích, m ẫ u thử của các ch i tiết xích và m ắt nối thường phải có khả năng chịu được tải trọng thử kéo đứt quy định trong khoảng 30 giây mà không được đứt. (3) Khi thử kéo đứt kh ô ng đạt yêu cầu thì phải lấy hai m ẫ u thử khác ở cùng một lô vừa lấy mẫu thử để thử lại theo quy định ở (1). Khi thử lại vẫn không đạt yêu cầu thì phải hủy bỏ toàn bộ cuộc thử này. (4) Chi tiết của xích và mắt nối thường đ ã qua thử kéo đứt th ì không được phép đưa vào sử dụng tiếp. Bảng 3.5.11-1 Tải trọng thử kéo đ ứt , thử kéo gi ã n, khối lượng và chi ề u dà i của năm mắt x í ch Cấp xích Hạng mục X í ch cấp R3 Xích cấp R3S Xích cấp R 4 Tải trọng t hử kéo gi ã n ( kN) 0 , 0148 d 2 (44- 0,08 d ) 0 , 018 0 d 2 (44- 0,08 d ) 0 , 0 216 d 2 (44- 0,08 d ) Tải trọng thử kéo đứt ( kN) 0 , 0 223 d 2 (44- 0,08 d ) 0 , 0 249 d 2 (44- 0,08 d ) 0 , 0 274 d 2 (44- 0,08 d ) Khối lượng của xích ( kg/m) 0 , 0 219 d 2 Chiều dài 5 mắt xích ( mm) Nh ỏ nhất 22 d ¸ lớn nhất 22 , 55 d Bảng 3.5.11-2 Tần suất lấy mẫu thử kéo đứt Đơn vị t í nh bằng milimét Đường kính danh nghĩa của xích d Chi ề u dài lớn nh ất để lấy một mẫu t hử Đư ờ ng k í nh danh nghĩa của xích d Chiều d à i lớn nhất đ ể l ấ y mộ t m ẫ u thử d ≤ 48 91 111 <> d ≤ 124 222 48 <> d ≤ 60 110 124 d ≤ 137 250 60 <> d ≤ 73 131 137 d ≤ 149 274 73 <> d ≤ 85 152 149 d ≤ 162 297 85 <> d ≤ 98 175 1 6 2 <> d ≤ 17 5 322 9 8 <> d ≤ 111 198 175 d 322 3.5.12. Thử kéo giãn 1. Phải tiến hành thử kéo giãn to à n bộ các tiết xích sau khi đã k ết thú c nhiệt luyện, theo trình t ự sau đây: (1) Xích phải chịu được tải trọng thử kéo giãn quy định ở B ả ng 3.5.11-1 mà không bị nứt, đứt ho ặ c có khuyết t ật nào khác. (2) Kh ô ng phụ thuộc vào những quy định ở (1) trên, khi sử dụng phư ơ ng pháp kéo c ă ng đàn h ồ i để đ ặ t ng á ng, tải trọng thử kéo gi ã n không được lớn hơn tải trọng thử quy định t rong quy trình chế tạo xích. (3) N ế u trong quá trình th ử k é o gi ã n, một m ắt xích bị hỏng, p h ải tiến hành kiểm tra hồ sơ c h ế tạo th ật tỷ mỉ để xác định nguyên nhân hư hỏng. Nếu t ì m ra nguyên nhân hư hỏng, nhưng không t ì m thấy có hư hỏng ở các tiết xích khác thì có thể chấp nhận tiết xích này, với điều kiện phải loại bỏ mắt xích bị hỏng. (4) Trong trường hợp thử ké o gi ã n, có hai mắt xích trở lên tr ong cùng một tiết xích bị hỏng thì phải loại b ỏ tiết xích n à y. Việc kiểm tra và thử lại phải được tiến hành theo yêu cầu từ (a) đến (c) dưới đâ y , nếu đạt yêu cầu th ì ti ế t xích n à y có thể được chấp nhận. (a) Phải tiến hàn h kiểm tra tỷ m ỉ th eo hồ sơ chế tạo để x á c định nguyên nhân hư hỏng và nếu thấy cần thiết Đăng kiểm có thể yêu cầu thử lại. (b) Khi đưa mẫu v à o th ử k éo đứt tại mẫu thử phải được lấy ở một b ê n của mắt xích bị hỏng theo quy định ở 3.5.11-1 (1). (c) C á c mắt xích bị hỏng có th ể được cắt ra và thay bằ ng các mắt n ố i thường hoặc ma ní nối , sau đó phải được tiến hành thử lại. 2. Tấ t cả các loại chi tiết và mắt nối thường phải được thử kéo giãn t heo t ả i trọng quy định ở B ả ng 3.5.11-1 phù hợp với cấp và đường kí nh của xích mà không bị n ứt , đứt ho ặ c có khuyế t t ật n à o k hác . Cuộc thử này có thể tiến h à nh đ ồ ng thời với thử k é o giãn xích hoặc thử cùng với xích bất k ỳ có cùng đường kính mà chúng được n ố i. 3.5.13. Thử cơ t í nh 1. Phải tiến hành thử cơ t í nh đối với xích, sau khi đã k ết thúc nhiệt luyện theo trình tự d ưới đ ây: (1) Một mẫu thử kéo và ba bộ mẫu thử độ dai va đập (g ồ m ch í n m ẫ u) phải được l ấ y t ừ đ oạn x ích lấy mẫu lớn nhất theo đường k í nh danh nghĩa của xích quy định ở Bảng 3.5.11-2. Vị tr í l ấ y m ẫ u thử ở các ph ầ n m ắ t xích ghi trên H ì nh 3.5.13-1 được quy định như sau: (a) M ẫ u thử kéo phải được lấy ở phần đối diện với mối hàn nóng ch ả y; (b) Một bộ m ẫ u thử va đ ập (gồm ba mẫu) được lấy ngang qua mối h à n c ó rã nh khía ở giữ a , một bộ mẫu được lấy theo chiều ngang ở phía không hàn và một bộ được lấy t ừ vùng uốn của xích. (2) Quy trình thử và dạng mẫu thử phải phù hợp với yêu cầu quy định ở Chương 2 Phần 7-A TCVN 6259-1997; (3) T í nh chất cơ học của xích phải thỏa mãn quy định ở B ả ng 3.5.13-1. Bảng 3.5.13-1 T í nh ch ất cơ học của x ích C ấ p của xích Thử kéo Thử đ ộ dai va đ ậ p(1) Giới hạn ch ả y hoặc giới hạn chảy quy ước (2) Giới hạn b ề n kéo (2) Độ giãn dài ( L=5d) Độ co t hắt Nhiệt độ thử N ă ng lượng h ấ p thụ bình quân (J) (N/mm2) (N/mm 2 ) (%) (% ) (°C) Ngoài ph ầ n hàn Phần hàn Cấp R 3 ≥ 410 ≥ 690 ≥ 17 ≥ 50 -20 (3) ≥ 40 (3) ≥ 30 (3) Cấp R3S ≥ 490 ≥ 770 ≥ 15 ≥ 50 -20 (3) ≥ 45 (3) ≥ 33 (3) Cấp R4 ≥ 580 ≥ 860 ≥ 12 ≥ 50 - 20 ≥ 50 ≥ 36 Chú thích: (1) Khi giá trị năng lượng hấp thụ của hai m ẫ u thử trở l ê n t rong b ộ m ẫ u thử í t hơn n ăng l ượ ng h ấ p thụ b ì nh quân nh ỏ nhất hoặc khi giá trị n ă ng lượng hấp thụ của một mẫu thử duy nhất nhỏ hơn 70% n ă ng lượng hấp thụ b ì nh qu â n nh ỏ nhất, thì cuộc thử coi như không đạt y ê u c ầ u. (2) T ỷ số giữa giới hạn chảy trên giới hạn b ề n lớn nhấ t là 0,92. (3) Thử va đập xích loại R3 và R3S có thể được thực hiện ở nhiệt độ 0 °C nếu như được Đăng kiểm chấp nhận. Trong trường hợp này , năng lượng hấp thụ bình quân nh ỏ nh ất phải không được nhỏ hơn giá trị cho dưới đây: Cấp xích (a) Xích cấp R3 (b) Xích cấp R3S Ngoài ph ầ n hàn 60J 65J Phần hàn 50J 5 3 J (4) N ế u kết quả thử kéo giãn không đạt yêu cầu th ì có th ể tiến hành thử lại b ằ ng hai mẫu thử khác được lấy trong cùng tiết xích đã lấy m ẫ u t hử. N ế u cả hai m ẫ u thử này đạt yêu cầu th ì có thể chấp nhận tiết xích này. (5) Khi kết qu ả thử độ dai va đập không đạt yêu cầu , có thể tiến hành thử lại ba bộ mẫu khác tiếp theo (mỗi bộ gồm ba mẫu) được l ấ y từ cùng một tiết xích thử. Kết quả thử lại này được cộng vào kết quả thử nhận được từ l ầ n thử trước để t í nh giá trị t rung bình mới. Nếu kết quả thử lại và kết quả trung bình m ớ i tính của mẫu thử độ dai va đập đều thỏa m ã n quy định ở B ả ng 3.5.13 - 1 th ì có t hể chấp nhận tiết xích này. 2. Thử cơ tính đối với các chi t iế t của xích và mắt nối thường được tiến hành sau khi kết thúc nhiệt luyện phải theo trì nh t ự dưới đây: ( 1) M ộ t mẫu thử k é o v à một bộ mẫu thử độ dai v a đ ậ p (g ồ m ba m ẫ u) đ ối với chi tiết của xích v à m ắt nối thường lấy theo quy định ở 3.5.11 -2 (1) để thử cơ t ính, phải thỏa m ã n những quy định ở Bảng 3.5.13-1; (2) Khi kết quả các mẫu thử quy định ở (1) trên không đạt yêu cầu, có thể tiến hành thử thêm hai mẫu th ử kéo và hai bộ mẫu thử độ dai va đ ập khác. Các mẫu này được l ấ y trong c ù ng một l ô với các mẫu quy định ở (1) trên. Kết quả thử lại của các mẫu thử này được cộng vào kết quả đã nh ậ n được trong lần t hử t rước để t í nh giá trị trung bình. Nếu kết quả thử lại của một mẫu thử kéo và gi á trị năng lượng hấp thụ trung bình vừa tính của các mẫu thử đều không đạt yêu cầu quy định ở Bảng 3.5.13-1 thì lô thử đại diện này phải bị loại bỏ. H ì nh 3.5.13-1 Vị tr í lấy mẫu thử tr ê n các mắt xích 3.5.14. Thử không ph á hủy 1. Xíc h v à các chi tiết của xích k hi đ ưa vào sử dụng phải không được có khuyết tật như: các l ỗ khí, vết nứt, vết khía, vết cắt, vẩy xỉ và hàn không ngấu. 2. Sau khi đ ã kết thúc cuộc thử k éo giãn, tất cả xích phải được thử không phá hủy theo q uy định ở (1) v à (2) dưới đây: (1) Thử b ằ ng từ tí nh hoặc kiểm tra thẩm th ấ u màu (a) Thử bằng từ tí nh hoặc kiểm tra th ẩ m thấu màu phải được tiến hành trên c ù ng một m ắt xích ở k hu vực mối hàn giáp m é p, kể cả các khu vực nối ghép bằng khu ô n k ẹp; (b) Í t nhất phải có 10% mối h à n ngáng trong một tiết xích được thử bằng từ t í nh hoặc kiểm tra thẩm thấu màu. Nếu ng á ng được liê n kết với xích b ằ ng phương ph á p hàn m à p hát hiện th ấ y mối hàn bị n ứt hoặc không ngấu thì phải k iểm t r a lại toàn bộ các mố i h à n của tiết xích n à y. (2) Thử bằng siêu â m Tất cả các mối hàn giáp mép phải được thử độ ngấu bằng máy siêu âm. 3. Các chi tiết của xích và các mắt nối thường sau khi kết thúc thử kéo giãn đạt yêu cầu , phải được thử bằng từ t í nh hoặc thẩm thấu màu để đánh gi á ch ất lượng của xích. 3.5.15. S ửa chữa khuyết tật 1. Khi kiểm tra không phá h ủ y theo quy định ở 3 . 5.14, nếu phát hiện ở xích có các khuyết tậ t nhỏ thì các khuyết tật này phải được sửa chữa bằng m á y mài, nhưng không được m à i sâu quá 5% đường k í nh danh nghĩa của xích, việc mài phải được chuyển tiếp dần dần để tránh tạo bậc. Nếu xích và các chi tiết của xích thỏa mãn yêu cầu v ề d ung sa i k í ch thư ớ c như quy định ở 3.5.9 thì xích và các chi tiết xích được chấp nhận. 2. Khi kiểm tra không phá hủy theo quy đị n h ở 3.5.14 -2 ph á t hiện thấy khuyết tật nguy hiểm thì phải cắ t bỏ mắt xích này và thay bằng mắt nối thường hoặc ma ní nối, sau đó tiến hành thử lại theo quy định từ 3.5.11 đến 3.5.13. Nếu kết quả thử lại đạt yêu cầu th ì xích và các chi tiết của xích có thể được chấp nhận. 3.5.16. Đóng dấu Khi xích và các chi tiết của xích đã qua thử và kiểm tra đạt yêu cầu theo quy định ở 3.5 thì sẽ được Đăng kiểm đóng dấu theo quy định dưới đây: (1) Vị trí đóng dấu - Trên ngáng về phía hai đ ầ u của một tiết xích ; - Trên ngáng v ề ph í a hai đầu của một đường xích dài không quá 100 m ; - Trên mắt nối thường; - Trên ngáng các mắt xích thường liền với mắt nối thường hoặc ma ní nối; - Trên các chi tiết của xích. (2) Cách đóng dấu - Đóng dấu của Đăng kiểm; - Cấp xích và các chi tiết của xích (Thí dụ: VR - R3 , VR-3S và VR - R4 ): - Đường k í nh danh nghĩa và các chi tiết của xích; - Số của Nhà chế tạo. 3.5.17. Sơn Xích v à các chi tiết của xích ch ỉ được sơn sau khi kết thúc các cuộc thử và kiểm tra đạt yêu cầu. 3.5.18. Hồ sơ Nhà chế tạo phải lập hồ sơ chế tạo xích v à các chi t iết của xích , trong đó g hi rõ qu á trì nh ch ế tạo, quy trình thử, các y ê u c ầ u kiểm tra x ích và các chi tiết của xích và kết quả kiểm tra vào hồ sơ. Hồ sơ này phải lu ô n để ở vị trí sẵn sàng để Đăng kiểm viên xem x ét khi có yêu cầu. 4. Thiết bị buộc 4.1. Quy định chung 1 . Dàn phải được t rang bị thiết bị buộc theo các yêu cầu nêu trong TCVN 6259-2:1997 Kết c ấ u thân t à u v à trang thiết bị. 5. Hệ thống định vị 5.1. Quy định chung 5.1.1. Phạm vi áp dụng 1 . Các yêu cầu nêu trong phần này áp dụng cho hệ thống định vị của d à n định v ị l â u d à i hay dàn định vị bản thường trực. Hệ thống định vị c ủ a dàn được hiểu là hệ thống neo hoặc h ệ thống định vị động. 5.1.2. Các quy định chung 1. Các dàn có cột ổn định, dàn k iểu t àu v à d à n kiểu xà lan phải c ó hệ thống định vị thỏa mãn y ê u cầ u của Phần này. 2. Các dàn tự nâng không c ầ n t rang bị hệ thống định vị. 3. Hệ thống định vị phải c ó kh ả n ă ng định vị dàn tại vị trí một cách an toàn tr ong mọi điều kiện thiết k ế . 5.2. Phân cấp hệ thống định vị 5.2.1. Qui định chung 1. Hệ thống định vị l à một hệ thống riêng biệ t trê n d à n v à đượ c chia thành hai loại: (1) Hệ thống neo Hệ thống neo là hệ thống định vị không phải hệ thống định vị động (2) Hệ thống định vị động Hệ thống định vị động là một hệ thống giữ dàn lại một vị trí xác định bằng hệ thống thiết bị đẩy điều khiển tự động gắn vào dàn. Nó bao gồm các hệ thống: (a) Động l ực (b) Thiết bị đẩy © Điều khiển định vị động. 5.2.2. Phân cấp hệ thống neo 1. Hệ thống neo được phân loại như sau: (1) Hệ thống neo thả (Anchor Morri n g sys . ) Hệ thống neo th ả bao gồm mỏ neo và quả dằn đặ t ở đáy biển, vật d ẫn hướng, t ờ i, m á y tời và các thiết bị neo khác trên một số bộ phận của thân dàn và dây neo để nối chúng và nhận lực neo chủ yếu từ trọng lượng của các dây xích neo (với hệ thống neo có các phao trung gian hay quả dằn trung gian thì t í nh thêm cả lực nổi của phao và trọng lượng dằn của quả dằn). Dây neo bao gồm các loại: xích, cáp thép, cáp sợi hoặc tổng hợp các loại này, nối với các ma n í hay các phao trung gian hoặc quả dằn trung gian (2) Hệ thống neo căng Hệ thống neo căng bao gồm c á c bộ phận giữ như cọc và quả dằn đ ặ t dưới đáy biển, các dây neo căng theo phương t hẳng đứng và các chi tiết nối để cố định dây neo căng vào thân dàn và ngăn cản l ắc đứng, lắc ngang, lắc dọc của d àn nh ờ việc tăng lực nổi bằng cách kéo dàn xuốn g và c ă ng d â y neo. Dây neo căng ở đây bao gồm các ống thép, dây xích, cáp thép và cáp sợi được bố trí thẳng đứng chịu căng l ớ n, chủ yếu do độ co d ãn theo chiều d à i của các d ây neo này tạo ra. (3) Hệ thống neo đơn Lực neo ở hệ thống này thu được ch ỉ từ một điểm của d à n. Hệ thống này bao gồm thiết bị neo gắn vào thân dàn, hệ thống nối, một hoặc nhiều d ây neo, kết cấu neo thay cho các dây neo và các b ộ phận giữ đặt tại đáy biển hoặc vật c ố định ở vùng lân cận. (4) Hệ thống neo dùng cọc buộc Hệ thống neo dùng cọc buộc bao gồm các cọc buộc dàn nh ư là các cọc cố định hoặc các thùng bê tông bố trí gần kề dàn, quả đệm hoặc thanh chống v à bố trí giữa cọc buộc và dàn, hoặc quả đệm b ố trí tại d à n nếu cần. Trong trường hợp này, d à n được định vị đ o p hả n lực của các cọc buộc cố định. (5) Các hệ thống neo khác Các h ệ th ố ng neo khá c l à các hệ thống neo không phải là các loại từ (1) đ ế n (4) tr ê n đ â y . 5.2.3. Phân cấp hệ thống định vị động 1. Hệ thống định vị động (viết t ắt là DPS - D yna m ic Posi t ioning System) đ ược phân th ành b a cấ p n hư sau: (1) DPS cấp A (2) DPS cấp B (3) DPS cấp C 2. Các cấp DPS được định nghĩa dựa trên các giả thiết được n ê u trong các mục từ (1) đến (3) dưới đây v ề đi ề u kiện hư hỏng nghiêm trọng nh ất của các bộ phận cấu thành nên DPS. Điề u ki ệ n h ư h ỏ ng nghiêm trọng nhất của các bộ phận bao gồm kh ô ng hoạt động được hay hoạt động sai chứ c nă ng. (1) D PS cấp A nghĩa là m ột DPS có thể mấ t khả năng định vị khi có một h ư hỏng ở một trong các bộ phận như n ê u t ại 5.2.1.1(2) từ (a) đến (c). (2) DPS cấp B nghĩa là một DPS không mất khả năng định vị khi có m ộ t hư hỏn g ở một trong các chi tiết hoặc hệ thống hoạt động như máy phát , thiết bị đẩy , van điều khiển t ừ x a , b ả ng đ iện ch í nh,... của các b ộ phận nêu t ại 5.2.1.1(2) từ (a) đến (c). Thư ờ ng thì các chi tiết tĩnh như cáp , ố ng, van điều khiển b ằ ng t ay... không được coi là h ỏ ng nếu chứng minh đ ược r ằ ng nó được bảo vệ t ố t v à c ó độ t in cậy thỏa m ã n y ê u c ầ u của Đăng Ki ểm. (3) DPS c ấp C ng hĩ a là một DPS không m ất k hả n ă ng định vị khi m ỗ i b ộ phận ho ặ c h ệ t h ống n êu tại 5.2.1.1(2) từ (a) đến (c) đề u có một hư hỏng. Hư hỏng này được gi ả thiết: (a) Nếu bộ phận của hệ thống ở một trong các khoang kín nước , thì t ất c ả cá c b ộ ph ậ n trong khoang này được giả thiết rằng hỏng do ngập nước . (b) Nếu bộ ph ậ n của hệ thống ở một trong các phân khoang chống cháy phân chia b ằ ng c ấ p “A-60" th ì t ấ t cả các bộ phận trong phân khoang này giả thiết bị h ỏ ng do cháy . 3. Xét các yêu cầu nêu trong -2(2) và (3) ở trên, c ầ n phải tiến h à nh phân t ích dạng hư hỏng và ảnh hư ở ng hoặc ph â n tích sơ đồ h ư hỏng thỏa mãn y ê u cầu của Đăng kiểm để ch ứ ng minh r ằng từng bộ phận kh ông mất khả năng định vị theo gi ả thiết điều kiện hư hỏng nghiêm trọng nhất. 5.3. Hệ thống neo thả 5.3.1. Quy định chung 1. Các yêu cầu trong ph ầ n này áp dụng cho các dàn dùng hệ thống neo t h ả làm phương tiệ n định vị. 2. Trong trường hợp sử dụng x í ch neo th ì những xích này phải phải tuân thủ các yêu cầu cho trong 3.5 . Nếu sử dụng xích cấp R4 thì cần lưu ý rằng, nói chung, không được phép sửa chữa các khuy ết t ật , lỏng chốt và ăn mòn bằng cách hàn. 3. Từng thành ph ầ n của hệ thống neo thả phải được thiết kế theo quy trình có khả năng xác minh điều kiện t ải trọng cực hạn , v ớ i hệ số an toàn được Đăng kiểm chấp nhận. 4. X á c định giá trị cực đại của các chuyển động c ủ a dàn trên sóng bằng thử m ô h ì nh là tốt nhất. Tuy nhi ê n , có thể t í nh toán bằng phương pháp đã được xác m i nh bằng thử mô h ì nh, được Đăng kiểm ch ấ p nhận. 5. Kh i đánh giá chuyển động của dàn trên sóng ở vùng nước nông, phải xét tới ảnh hưởng của độ s â u nước. Nếu sự thay đ ổ i mức nước triều là lớn th ì độ chênh mức nước triều ảnh hưởng đến d àn phải được xét. 6. Phải tính tới độ bền m ỏ i và kiểm soát ă n mòn của dây neo. 7. Dây neo có g ắ n mỏ neo phải đủ dài để không bị căng quá. 8. Nếu hệ thống neo dùng nhi ề u d â y neo th ì nói chung, tất c ả các dây neo phải có cùng hệ số đàn h ồ i. 9. Các bộ phận kết cấu thân dàn ở chỗ đặt t ờ i chịu được lực đứt d o dây neo gây ra. 10. Vậ t d ẫn hướng và bánh xe của puly phải được t hi ết k ế để dây neo không bị u ố n hay mòn q u á mức. Các bộ phận c ố định gắn vào kết cấu thân dàn của chúng phải chống lại được lực đ ứt do d â y neo gây ra. 11. Phải có chỗ đ ặ t neo để khi đi biển, neo không bị xê dịch. Tuy nhiên, với dàn neo bán thư ờ ng trực tại một chỗ thì có thể miễn. 12. Nếu hệ thống neo thả được d ùng cùng với hệ thống đẩy, như thiết bị đẩy , để định vị th ì thiết kế của nó phải đư ợ c Đăng kiểm chấp nhận. 5.3.2. T í nh toán lực căng dây neo 1. Để t í nh toán lực c ă ng cực đại l ê n dây neo , thì phải xét t ổ hợp sóng, gió và dòng chảy cực hạn (nói chung, điề u kiện này tương ứng với trườ ng hợp khi tất cả các hướng gió, sóng và dòng chảy là đ ồ ng nh ất ) theo một số lượng đầy đủ các góc tác động. Đối với t ừng vùng biển, tổ hợp gió, s ó ng và dòng chảy theo các hư ớ ng kh á c nhau, có thể gây nên lực căng lớn hơn , c ầ n phải được xét đến nếu cần. 2. Khi t í nh toán lực c ăng dây neo, phải xét tới các yêu cầu nêu trong các mục từ (1) đến (3) dưới đây. Có thể xét cả mục (4) nếu thấy cần thiết. Quy trình tính này gọi là quy trình t í nh t ựa tĩ nh , (q uy tr ì nh tính l ực c ă ng dây neo) được coi là chuẩn. Lực c ă ng cực đại của dây neo t í nh bằng quy trình tí nh t ựa tĩ nh phải có hệ số an toàn kéo đứt được Đ ăng kiểm chấp nhận. (1 ) Lực căng tĩnh của dây neo đo lực nổi và trọng lượng bản thân của dây neo. (2) Lực c ă ng đ ề u của dâ y neo d o chuyển vị ngan g đ ề u của d à n d o gi ó , sóng và d ò ng ch ả y gâ y ra . (3) Lực c ă ng dây neo thay đổi tựa t ĩnh do chuyển động của dàn trên sóng gây ra. (4) Lực c ă ng d ây neo c ó t í nh t ớ i độ dãn dài đ àn hồi của dây neo k hi chúng được sử dụng trong điều kiện lực c ă ng trung bình (thường trong trường hợp nước nông), hoặc khi sử dụng dây neo c ó độ cứng thấ p như cáp sợi. 3. Đối với các dàn khoan, hệ thống neo phải được thiết kế sao cho hư hỏng một dây neo không làm hỏng l â y các dây neo còn lại. Đối với các d à n khác, th ì thiết kế hệ thống dây neo ph ả i được Đăn g kiểm chấp nhận. Trong trườ ng hợp n à y, có thể d ùng quy trình t í nh t ựa tĩnh nh ư ở -2 đ ể t í nh lực c ă ng d â y neo. Các tải trọng môi trường như gió, sóng và dòng ch ả y có thể l ấ y với chu kỳ một n ă m. Lực c ă ng cực đại của dây neo t í nh b ằ ng quy trình t í nh t ựa t ĩ nh phải có hệ số an toàn kéo đứt được Đ ă ng ki ể m ch ấ p n hậ n. 4. Ngoài các yêu cầu nêu ở -2 , nếu xét tới các yê u c ầ u của mục (1) và (2) th ì h ệ s ố an toàn yêu cầu khi dùng quy trình tín h tựa t ĩnh có thể giảm đi tới mộ t giá trị được Đăng kiểm ch ấ p nhận. (1) Lực c ă ng động của dây neo do lực t ắt dần (damping f orce) v à l ực quán tí nh tác dụng lên m ỗ i dây neo khi chúng được sử dụng ở v ù ng nước sâu. (2) L ực c ă ng tựa t ĩnh t ầ n s ố thấp do chuyển động t ầ n số thấp của dàn tr ên sóng không đều k hi chúng được sử dụng trong điều kiện ch ù ng dây ( khi chu kỳ dao động ri ê ng của dàn tr ên mặt ph ẳ ng nằm ngang đủ d ài hơn so với chu kỳ của sóng thư ờ ng). 5.3.3. Thiết bị cho hệ thống neo thả 1. Nói chung, từng thiết bị của hệ thống neo thả đ ều phải đ ượ c Đ ă ng ki ể m duy ệt . 2. T ờ i của hệ thống neo th ả phải tu â n thủ các yêu cầu nêu từ (1) tới (3) dưới đây : (1) Mỗi t ờ i phải có hai phanh đ ộc l ậ p điề u khiển bằng máy. Mỗi phanh ph ả i c ó kh ả n ă ng giữ một t ĩnh tả i bằng tối thi ể u 50% đ ộ bền kéo đ ứt của dây neo . N ế u được Đă ng ki ể m ch ấ p nh ậ n, một trong hai phanh n ê u tr ê n có thể thay bằng phanh điều khiển bằng tay. (2) T ờ i phải có đủ khả năng phanh độn g để k iểm soát các t ổ h ợ p tải trọng thường do neo, cáp neo và tàu thả neo trong khi thả neo ở vận tốc thả thiết kế cực đại c ủ a t ờ i. (3) Khi tời mấ t ngu ồ n năng lượng, thì hệ thống phanh đi ề u khiển bằng máy tự đ ộ ng hoạ t động với kh ả năng giữ bằng 50% tổng khả năng phanh của tời. 3. Hệ thống neo thả phải có các thiết bị nêu từ (1) đến (4) dưới đây để điều khiển: (1) Mỗi tờ i ph ả i c ó khả năng điều khiển từ một vị trí có thể quan sát sự vận hành một cách r õ ràng. (2) Các thiết bị p hả i được l ắ p đặt ở chỗ đi ề u khiển t ờ i để g i ám sát lực căng dây neo v à t ải trọng tời và ch ỉ lượng dây neo đã thả. (3) Phải có thiết bị đo sức căng d ây neo, thiết bị đo vận t ốc gió và hướng gió tại trạm điều khiển có người trực của mỗi t ời. (4) Các thiết bị truyền thông phải được l ắ p đ ặ t tại vị trí vận hành neo ch í nh như buồng lái, buồng điều khiển... 4. Phải bố trí các thiết bị đ ể dây neo có thể thả từ dàn trong trường hợp mất nguồn cấp năng lượng 5.4. Hệ thống neo căng 5.4.1. Quy định chung 1. Hệ thống neo c ă ng phải an toàn tương đương với hệ thống neo thả được Đăng kiểm duyệt. 2. Hệ thống neo căng có thể thiết kế phù hợp v ớ i các yêu cầu của 5.3 cho hệ thống neo thả . Tuy nhiên, phải xét đến các yêu cầu nêu trong 5.4.2. 5.4.2. Hệ thống neo căng 1. Phải thiết kế sao cho khi thay đổi lực c ă ng, kh ô ng d ây neo nào bị chùng. 2. Đối với dàn khoan, các dây neo căng phải được thiết kế sao cho một dây bị h ỏ ng không l à m h ỏ ng lây các d ây neo còn lại. 3. Phải đánh giá ảnh hưởng lên hệ thống neo căng do mất một phần lực nổi v ì hư hỏng như nêu ở 4, Phần Ổn định. 4. Nếu sử dụng hệ thống neo căng kiểu phao nổi như là một ống thé p rộng l ò ng v à m ỏ ng th à nh th ì ả nh hưởng d o mất một phần lực nổi do hỏng một dây neo căng l ên hệ thống neo phải được đánh gi á . 5. Trong trường hợp hệ thống neo căng được nối thẳ ng đ ứng thì sự t ă ng mớn nước của dàn do chuyển động của nó theo mặt p hẳ ng ngang phải được đánh giá . 6. Phải xem xét đ ộ c h ênh lực c ă ng d ây neo c ă ng do độ chênh mức nướ c triều k ể cả t ri ề u t hiên v ă n v à triều kh í tượng học. 7. Phải đánh giá đầy đủ ảnh hưởng c ủ a sự thay đổ i trọng lượng và lượng chiếm nước d o các vật n ặ ng trê n d à n g â y ra lên sức c ă ng của các dây neo căng. 8. Phải xé t k ỹ đ ộ bền mỏi của c ác m ố i nối gi ữ a dây neo c ăng v à thân d à n. N ế u dùng mối nối b ằng ống thép cho dây neo c ă ng thì độ bền mỏi ở vùng t ậ p trung ứng suất phải được đ ánh gi á đầy đủ. 9. Phải đánh giá đ ộ mài mòn của mối nối giữa dây neo c ă ng và thân dàn . 10. Nếu đặ c t í nh phi tuyến của dâ y neo căng ảnh hưởng đáng kể l ê n lực căng dây neo thì phải xét đến đặc tính phi tuyến ấy. 11. Phải xét k ỹ ảnh hưởng d o r ung bậc cao của c á c dây neo căn g lên độ b ề n m ỏ i. Trong trường hợp này, hệ số an to à n tải trọng phanh có th ể phải gi ả m t ớ i giá trị được Đăng kiểm chấp nhận. 12. Nếu sử dụng d â y neo căng kiểu t rụ vỏ mỏng thì phải xét kỹ k hả n ă ng mất ổn định do tổ hợp ứng suất vòng và ứng suất dọc trục. 13. Ứ ng suất cho phép khi sử dụng ống thép cho dâ y neo phải tuân thủ các y ê u cầ u ch o t rong 4.2.2. P hầ n th â n. 14. Nếu sử dụng ở vùng biển dòng chảy có ả nh hư ở ng đáng kể thì phải l ắ p đặt các p hươ ng tiện kh ử r u ng cho dây neo căng d o tác động của dòng xoáy nếu cần. 5.4.3. Th iế t bị của hệ thống neo căng 1. Để căng dây neo c ă ng, th ì lực căng ban đ ầ u trên tất cả các dây neo phải g ầ n b ằ ng nhau. P h ải l ắ p đặt thiết bị động lực để điều chỉ nh lực c ă ng dây neo , nếu cần. 2. Phải lắ p đặ t hệ thống kiểm soát l ực căng cho mỗi dây neo c ă ng 3. Phải trì nh cho Đă ng kiểm cá c b ả n vẽ và t huyết minh ch ứ ng minh r ằ ng các b ộ phận giữ đặt ở đ á y bi ể n không thể bị nh ổ lên dưới t ác động của điều kiện tải trọng thiết kế. 5.5. Hệ thống neo đơn 5.5.1. Quy định chung 1. Hệ thống neo đơn phải có độ an toàn tương đương với hệ thống neo th ả do Đ ă ng kiểm duyệt. 2. Hệ thống n e o đơn có thể thiết kế theo yêu cầu của 5.3 c ho hệ thống n e o t hả hay theo TCVN 6809:2001. Tuy nhiên, cũng phải tu â n thủ các yêu cầu cho trong 5.5.2. 5.5.2. Hệ thống neo đơn 1. Dự b á o chuyển động của dàn trên sóng và lực c ă ng dây neo phải dựa trê n kết quả thử mô hình và tí nh t oán phi tuyến theo miền thời gian. Tuy nhiên, nếu việc tính t oán phi t uyến theo mi ề n t hời gian sử dụng phương pháp và chương trình đã được công nh ậ n bằng thử mô hình th ì có thể b ỏ qua thử mô hình nếu được Đăng kiểm xét duyệt. 2. Phải xét cả sóng không đều và sự thay đổi của gió. 3. Khi tí nh to á n chuyển động phải xét lực trôi d ạt của sóng bi ế n đ ổi t ần số th ấ p d o sóng không đ ề u. 5.6. Hệ thống neo dùng cọc buộc 5.6.1. Quy định chung 1 . Các dây neo nối trực tiếp dàn với cọc buộc trong hệ thống neo dùng cọc buộc và các mối nối của nó với thân dàn phải có độ an toàn tương đương với hệ thống neo t h ả được Đăng kiểm d uyệt. 5.6.2. Hệ thống neo dùng cọc buộc 1. Nếu sử dụng tổ hợp các cọc buộc có đặc trưng phản lực phi tuyến th ì dây neo phải tính tới các yêu cầu nêu trong 5.5.2. 2. Các bộ phận chịu áp lực của th ân dàn bị ảnh hưởng của quả đệm phải đủ khả năng chống lại phản lực cực đại của hệ thống cọc buộc. Trong trường hợp này phải xác định phạm vi rộng nhất của các bộ phận chịu áp lực xác định có tính đến sự thay đổi của mớn nước, thủy triều và chuyển động của dàn. 5.7. Hệ thống định vị động (DPS) 5.7.1. Quy định chung 1. Các yêu cầu nêu ở mục 5.7 này áp dụng cho các dàn ch ỉ sử dụ n g DPS để định vị. 2. DPS bao gồm các hệ thống t ừ (1) đến (3) dưới đây (1) Hệ thống năng lượng Hệ thống năng lượng bao gồm tất cả các bộ phận và hệ thống cần thiết để c ấ p năng lượng cho D PS. Hệ thống năng lượng bao gồm các hạng mục sau: ( a ) N g u ồ n n ă ng lượng c ù ng hệ thống phụ kể cả các ống d ẫ n. (b) M á y phá t . (c) Bảng đ iện ch í nh (d) Hệ thống phân phối (như cáp và ống dẫn cáp). (2) Hệ thống đẩy Hệ thống đẩy bao gồm t ất cả các bộ phận và hệ thống để cung cấp lực đẩ y và phương cho D PS. Hệ thống đ ẩ y bao gồm các hạng mục sau: (a) Thiết bị đẩy c ù ng bộ phận lái và các hệ thống phụ kể cả các ố ng dẫn. (b) C á c ch â n vịt và b á nh lái ch í nh của DPS. (c) Các thiết bị điện tử đi ề u khiển đầ u đẩy ( d ) Các thiết bị điều khiển đầu đ ẩ y b ằ ng t ay , và (e) Các dây cáp của các bộ phận t ừ (a) đến (d) nêu trên và hệ thống phân phối (cáp và ố ng d ẫ n c á p). (3) Hệ thốn g điề u khiển định vị động Hệ thống đi ề u khiển định vị động bao gồm tấ t cả các bộ phận và hệ thống điề u khiển, các ph ầ n cứng và ph ầ n mềm c ầ n thiết để định vị dàn. Hệ th ống điề u khiển định vị động bao gồm các hạng mục từ (a) đến (c) dưới đây: (a) Hệ thống vận hành như là hệ t h ống cần điều khiển, hệ thống m á y t í nh (b) Hệ thống c ả m biến kể cả hệ thống định vị liên quan v à hệ thống hi ể n t hị vị t rí v à dạn g v ậ n hành g ồ m cả b ả ng điề u khiển (c) Các dâ y cáp liên quan đến các hạng mục t ừ (a) tới (b) ở tr ê n v à hệ thống ph â n phối (cáp và ống d ẫ n cáp). Hệ th ống máy tính bao gồm một hoặc vài máy t í nh, kể cả ph ầ n mềm, các gia o diện của ch ú ng và hệ thống hiển thị. 3. T í nh vượt mức của các hệ thống n ê u ở 5.7 có nghĩa là khả nă ng của một bộ phận hoặc hệ thống v ẫ n đảm bảo hoặc phục h ồ i chức năng của nó , nếu ch ỉ một hư hỏng x uất hiện . Nói chung, tính vượt mức có thể có nếu l ắ p nhiều bộ ph ậ n, hệ thống hoặc các thiết bị thay thế đ ể thực hiện chức năng . 4. Các bộ phận cấu t hành hệ t hố ng định vị động ph ả i đ ược thiết kế , chế tạo và thử thỏa mãn tiêu chuẩn được Đăng kiểm chấp nhận. 5.7.2. Các bộ phận c ấ u thành DPS 1. Mỗi bộ phận cấu thành DPS, như nêu ở 5.7.1.2 phải hoạt động được ngay l ậ p t ức và với kh ả n ă ng này công tác định vị động có thể được tiến hành liên lục đủ để có thể hoàn t hành công việc một cách an toàn. 2. Đ ối với DPS cấp A, m ỗ bộ phận không c ầ n phải là hệ thống vượt mức (xem 5.7.1-3). 3. Đối với DPS cấp B, các máy ph á t, bộ đẩy, b ả ng điện chính, van điều khiển từ xa, cũng như các bộ phận tương tự phải là hệ thống vượ t mức. 4. Đối với DPS cấp B , sự chuyển từ bộ phận hay hệ thống này sang bộ phận hay hệ thống khác phải êm thuận và nằm trong giới hạn vận hành cho phép và phải có khả năng t ự động t ố i đa hoặc người vận hành ít phải can t hiệp nhất. 5. Đ ố i với DPS cấp B, một bộ phận hoặc hệ thống k hô ng liên quan đến DPS và những bộ phận hoặc hệ thống, do hư hỏng của nó , gây hư hỏng DPS phải tu ân thủ các yêu cầu nêu trong 5.7. 6. Đối với DPS cấp C, mỗi bộ phận cấu th à nh DPS phải được bố trí ở các khoang riêng biệ t kín nước và cấp " A -60 ", hệ thống cáp và ống d ẫ n liên quan đến mỗi bộ phận đó phải l à hệ thống vượ t mức , ngoài ra , còn phải tuân thủ các yêu cầu từ -3 tới -5 nêu trên. Tuy nhiên, nếu mỗi bộ phận tu â n th ủ các yêu cầu lừ (1) đến (3) dướ i đ â y th ì bộ phận ấy không cần phải là hệ thống vượt mức. (1) Đối với các bộ phận n ố i giữa mộ t hệ thống và hệ thống tách rời nh ư l à hệ thống chuyển đ ổi t ừ hệ thống m á y tính ch í nh sang hệ thống máy tính d ự phòng, khi bộ phận nối này bị mất chức năng th ì hệ thống này vẫn an toàn, được Đăng kiểm chấp nhận. (2) Phải hạn chế số lượng hệ thống không vượt mức ở mức tối thiểu và khi hư hỏng phải chuyển sang trạng thái an toàn nhất. (3) Hư hỏng ở một hệ thống không được làm hỏng l â y sang các hệ thống vượt mức khác. 5.7.3. Hệ thống năng lượng 1. Hệ thống năng lượng cấp cho DPS phải tuân thủ các quy định củ a Phần Điện và phải có đủ thời gian ph ả n ứng với nhu cầu thay đổi năng lượng trong trường hợp hư hỏng năng nhấ t như định nghĩa trong 5.2.3. 2. Đối với DPS cấp A , hệ thống năng lượng không c ầ n phải là loại vượt mức. 3. Đối với DPS cấp B , hệ thống năng lượng phải có khả năng phân chia ra làm hai hoặc nhi ề u hệ thống để trong trường hợp h ư hỏng một hệ thống th ì tối thiểu một hệ thống khác vẫn hoạt động được. Hệ thống n ă ng l ượn g có thể hoạt động như một hệ thống trong khi vận hành định vị động, nhưng c ần được bố trí bộ phận ngắt tự động để tránh khi một hệ thống hư h ỏ ng có thể làm h ỏng lây hệ thống khác, kể cả trong trường hợp quá t ải v à chập mạch. 4. Đối với DPS cấp C, hệ thống năng lượng và b ố tr í của hệ thống này phải tuân thủ các yêu cầu sau: (1) M ỗi hệ thống năng lượng phải được đặt ở các bu ồ ng khác nhau, ng ă n b ằ ng v á ch cấp "A-60". (2) N ế u hệ thống năng lượng được đặt dư ớ i đường nước tải trọng th ì mỗi hệ thống n ăng lượng phải được đặt trong các khoang kín nước khác nhau. (3) Bộ phận ng ắ t có thể cho phép mở trong quá trình vận hành DPS cấp C theo 5 . 7.3-3 t rừ phi việc vận hành năng lượng tổng thể l à tương đương. 5.7.4. Hệ thống đ ẩ y 1. Hệ thống đẩy để cung cấp lực đẩy theo phương dọc và ngang và cung cấp mômen quay quanh trục th ẳ ng đứng để điều khiển hướng. Phải hiệu chỉnh lực đẩy để tránh ả nh hưởng tương h ỗ giữa các thiết bị đẩy và các ảnh hưởng khác có thể làm gi ả m lực đẩy hiệu dụng. 2. Hư h ỏ ng của hệ thống đẩy kể cả bộ điều khiển b ướ c chân vị t , gó c phương vị và tốc độ không làm thiết bị đẩy xoay ho ặ c d ẫ n tới mất điều khiển bước chân vị t tối đa v à tốc đ ộ t ối đa. 3. Hệ th ố ng đẩy cho DPS cấp A khôn g c ầ n phải tuân thủ các yêu cầu nên trong -1 sau khi hư hỏng của hệ thống năng lượng xuất hiện. 4. Hệ thống đẩy cho DPS c ấ p B v à DPS cấp C phải được nối với hệ thống năng lượng sao có th ể c h o tuân thủ các yêu cầu n êu trong -1 , th ậ m ch í sau khi hỏng một trong các hệ thống năng lượng c ấ u thành và các thiết bị đẩy n ố i với hệ thống đó. 5.7.5. Hệ thống điều k hiển định vị động 1. Thiết kế và bố trí hệ thống điều khiển định vị động ph ả i tuân thủ các yê u cầu n ê n từ ( 1 ) đến ( 4 ) dưới đây: (1) Tr ạ m vận hành hệ thống điều khiển định vị động phải được đặt t ại chỗ sao cho người v ậ n hành có thể bao quá t hết vùng bên ngoài và xung quanh dàn . (2) Trạm vận hành hệ thống điều khiển định vị động phải hiển thị được thông tin t ừ hệ thống năng lượng ch í nh, hệ thống đẩy và hệ thống điều khiển định vị động để đả m b ả o r ằng cá c hệ thống này hoạt động đúng chức năng. Các thông tin cần thiết để vận hành D PS một cách an toàn lúc nào cũng phải nhìn thấy được. (3) Hệ thống hiển thị và trạm điều khiển định vị động phải dựa trên cơ sở nghiên cứu về lao động học hợp lý. Hệ thống điều khiển định vị động phải được b ố tr í sao cho dễ dàng lựa chọn các dạng điều khiển, như là điều khiển bằng t ay, cần điều khiển hoặc bộ phận điều khiển m á y t í nh c ủa thiết bị đẩy v à dạng hoạt động phải được hiển thị rõ. (4) Các báo hiệu hoặc c ả nh báo hư hỏng t rong hệ thống giao diện tới hệ thống kiểm soát của DPS hoặc d o hệ thống kiểm soát của DPS điều khiển phải nghe thấy và nhìn thấy được. Phải lập b á o c á o sự cố và nh ữ ng t hay đổi trạng thái c ù ng những giải thích cần thiết. 2. Hệ thống điều khiển định vị động cho DPS cấp B phải tuân thủ các yêu cầ u sau đây ngoài những yêu cầu ở -1 nêu trên: (1) Các bảng điều khiển của người vận h ành phải được thiết kế sao cho không một sơ su ất nào khi t hao tá c trên b ả ng điều khiển có thể gây ra nguy hại. (2) Hệ th ố ng điều khiển định vị động phải có khả năng ngăn chặn hư hỏng t ừ hệ thống n à y sang hệ thống khác. (3) Các bộ phận v ượt mức phải được bố trí sao cho cách l y được bộ phận bị hỏng và k í ch hoạ t bộ phận còn lại. (4) Thiết bị đẩy phải có khả năng điều khiển th ủ công, bằng từng c ầ n điều khiển m ột và bằng cần điều khiển chung trong trường hợp hệ thống điều khiển định vị động hư hỏng. 3. Hệ thống điều khiển định vị động cho D PS cấp C phải tuân thủ các yêu cầu nêu ở -1 v à -2 , ngoài ra , hệ thống điều khiển định vị động p hả i được đặt ở các khoang khác nhau, cách ly bằng các ngăn cấp "A-60 ”. 5.7.6. Hệ thống máy tính 1. Hệ thống m á y tính của một hệ thống đi c ùng với hệ thống điều khiển định vị động cho D PS cấp A không cần phải là hệ thống vượt mức. 2. Hệ thống m á y tí nh của một hệ thống thuộc hệ thống điều khiển định vị động cho DPS cấp B phải tuân thủ các yêu cầu lừ (1) đến (5) dưới đây: (1) DPS phải có tối thiểu hai hệ thống máy tí nh độc lập. Một hệ thống máy tí nh ch í nh dùng để v ậ n hành DPS và hệ thống còn lại dùng để dự phòng cho việc vận hành DPS. (2) Hệ thống máy t í nh dự phòng phải được bố trí sao cho có thể tự động chuyển sang vận hành DPS trong trường hợp hệ thống máy tính chính bị trục trặc. Việc chuyển tự đ ộ ng từ hệ thống máy t í nh ch í nh sang hệ thống máy tính dự phòng phải êm thuận và nằm trong gi ớ i hạn vận hành cho phép của DPS. (3 Phải trang bị bộ cấp điện liên tục (UPS) cho từng hệ thống máy tính để đảm bảo rằng mọi hư hỏng trong hệ thống n ă ng lượng chỉ ảnh hưởng đến một hệ thống máy tính . Pin của bộ c ấ p đ iện liên tục phải đảm bảo cấp đ iện được tối thiểu 30 phút sau khi hệ thống năng lượng chính bị hư hỏng. (4) Hệ thống máy tí nh phải có ph ầ n mềm phù hợ p, được Đăng kiểm xét duyệt, có thể thẩm tra liên tục khả năng định vị dàn sau khi hư hỏng trầm trọng nhất xuất hiện. (5) Các trang bị chung như phương tiện tự kiểm tra , thiết bị truyền dữ liệu , bộ g h é p nối các thiết bị của hệ thống máy tính không được g â y hư hỏng cho các hệ thống máy tính. 3 . Hệ thống máy tính của một hệ thống thuộc hệ thống điều khiển định vị động cho DPS cấp B phải tuân thủ các yêu cầu t ừ (1) đến (4) dưới đây , ngo à i ra cũng phải tuân thủ các y ê u cầu ở -2. (1) Hệ thống máy tính phải được trang bị chức năng tự kiểm tra và chuẩn trực (sự định vị ch í nh xác của đầu từ đ ọc/ghi trên rãnh mà nó phải đ ọc và ghi). (2) Thiết bị báo động phải được khởi động nếu hệ thống máy tính bị hư hỏng hoặc mất điều khiển (3) Trong quá trình vận hành DPS, hệ thống m á y t í nh d ự phòng phải luôn luôn được c ậ p nhật số liệu đầu vào từ các bộ cảm biến, hệ thống tham chiếu định vị, th ô ng tin ph ả n h ồ i từ thiết b ị đẩy... , v à luôn s ẵ n sàng tiếp nhận điều khiển. (4) Việc chuyển quyền điều khiển từ hệ thống máy tính ch í nh sang hệ thống máy tính dự phòng là thủ công, đặt tại hệ thống máy tính dự ph ò ng và không bị ả nh hưởng d o h ư hỏng của hệ thống máy tính chính. 5.7.7. Hệ thống tham chiếu định vị 1. Đối với mọi cấp DPS , phải trang bị hệ thống tham chiếu định vị được lựa chọn dựa t r ên đánh giá các yêu cầu v ậ n hành, c ó tí nh đến các hạn chế có liên quan. 2. Hệ thống tham chiếu đị nh vị của một hệ thống, vốn l à một bộ ph ậ n của hệ thống điều khi ể n định vị động, cho DPS c ấ p B ph ả i tuâ n thủ các yêu cầu từ (1) đến (3) dưới đây: (1) Phải lắ p t ối thiểu ba hệ thống tham chiếu định vị và chúng phải s ẵ n s à ng làm việc đồng thời với hệ thống điều khiển định vị động trong quá trình hoạt động. T ấ t cả c ác hệ thống th a m chi ế u n à y không những khác loại, mà còn khác nguyên l ý và phù hợp với điều kiện vận hành định vị động. (2) Hệ thống tham chiếu định vị ph ải đưa ra số liệu đ ầ y đủ độ ch í nh x á c để v ậ n hành định vị động. (3) Khả năng của hệ thống tham chiếu định vị phải được gi á m sát và ph ả i có cảnh b á o khi tín hiệu từ hệ thống tham chiếu định vị không chính xác hoặc bị giảm sú t về c ă n b ả n. 3. Hệ thống tham chiếu định vị của các hệ thống thuộc hệ thống điều khiển định vị động cho DPS cấp C phải được nối trực tiếp với hệ thống m á y t í nh dự phòng và ngăn bằng vách cấp "A-60" với các hệ thống t ham chiếu định vị khác , ngoài ra, chúng c ò n phải tu â n thủ các yêu cầu nêu tại -2. 5.7.8. Bộ cảm bi ế n 1. Tất cả các DPS mọi cấp phải được l ắ p bộ cảm biến , í t nhấ t phải đo được hướng d à n , chuyển động của dàn và vận tốc gió, hướng gió. 2. Bộ cảm biến của các hệ thống thuộc hệ thống điều khiển định vị động cho DPS cấp B phải tuân thủ các yêu cầu (1) và (2) dưới đây: (1) Nếu hệ thống điều khiển đ ị nh vị động hoàn toàn phụ thuộc vào t í n hiệu ch í nh xác từ các bộ cảm biến thì các tín hiệu này phải lấy t ừ ba hệ thống hoạt động cùng mục đích. Điều này dẫn đến nếu dùng la bàn con quay để định hướng thì phải lắp tối thiểu 03 chiếc. (2) Các bộ cảm biến cùng mục đích nối với hệ thống vượt mức phải được bố trí độc lập sao cho bộ cảm biến này hỏng không ảnh hưởng đến bộ cảm biến khác. 3. Các bộ cảm biến của hệ thống thuộc hệ thống điều khiển định vị độn g cho DPS c ấ p C phải tuân th ủ các yêu cầu của -2 , ngoài ra , 01 bộ cảm biến thuộc m ỗ i kiểu phải được nối trực ti ế p với hệ thống m á y t í nh dự phòng và được ngăn cách bằn g các vách ngăn cấp "A- 60 " với các bộ cảm biến khác. 5.7.9. Hệ thống cáp và ống dẫn 1. Việc lắp đ ặ t các hệ thống cáp và ống dẫn như l à ống dẫn dầu đốt, ố ng dẫn d ầ u bôi t r ơn, ống dẫn dầu thủy lực, ống dẫn nước làm mát,... cho DPS cấp B phải tính đến nguy cơ cháy và hư hỏng do cơ học. 2. Các hệ thống cáp và ống dẫn như là ống dẫn dầu đốt, ống dẫn dầu bôi trơn, ống dẫn dầu th ủy lực , ống dẫn nước làm mát,... cho DPS cấp C phải tuân thủ các yêu cầu cho trong (1) và (2) dưới đây: (1) Cáp cho các thiết bị hoặc hệ thống vượt mức phải không được đi cùng nhau qu a một khoang. (2) Nếu không thể tuân thủ được yêu cầu của (1) th ì các dây cáp phải được đặt cùng vào ống dẫn cáp chống ch á y cấp "A-60" , ống dẫn cáp này kết thúc tại chỗ có thể ngăn chặn một cách hiệu quả tấ t cả các nguy cơ do ch á y gây ra , trừ trường hợp chính b ả n thân các d â y cáp bị cháy. Không được đặt các h ộ p nối cáp trong các ống d ẫ n cáp n à y. 6. Thiết bị kéo 6.1. D â y k eo 1. Mỗi dàn không t ự hành phải có dây kéo thỏa mãn các yêu cầu của Phần B Trang thi ế t bị TCVN 6259-7:1997 , với lực kéo đứt ( t ính b ằ ng N) được x á c định theo số liệu thử m ô hình của loại dâ y k éo này, nhưng không nhỏ hơn trị số xác định theo công thức: F đứt = 73. S n .V k 2 (6-1) Tro ng đó: S n - Diện tích m ặ t cản chính diện của ph ầ n chìm, m 2 . V k - Tốc độ kéo cho trong Giấy ch ứ ng nh ậ n, hải lý/giờ 2. Chiều dà i dây kéo của dàn không tự hành được xác định theo công thức: I = 350 + 0,045 N c (m) (6- 2 ) 6.2. Xích n e o 1 . Nếu sử dụng xích neo làm dâ y k éo th ì lực kéo đứt của xích n à y không được nhỏ hơn lực k é o đứt tính toán của dây cáp thép. 6.3. Kéo 1. Khi k é o dàn bằng nhiều dây kéo t hì lực kéo đứ t của từng d â y kéo không được nhỏ hơn trị số xác định theo công thức: (6- 3 ) Trong đó: k 4 = 1 , 15 khi kéo dà n bằng 2 d â y kéo = 1,30 k hi kéo d ây bằng 3 d ây kéo trở l ê n n – Số dây kéo 6.4. Thiết bị phóng dây và thu dây 1. Trên dàn phải có thiết bị phóng d â y kéo sang t à u kéo hoặc các tà u khác và thu dây kéo lại. 7. Cột tín hiệu 7.1. Quy định chung 7.1.1. Các thông s ố kỹ thuật 1. Đ ường kính ngoài của cột bằng thép không có thiết bị cầu hàng và có dây chằng quy định ở -4 , phải không nhỏ hơn trị s ố t í nh theo công thức sau đ ây: 3,3 H (cm) : Đường kính ngoài ở boong t rên cùng mà cột được đỡ (từ sau đây được gọi là chân cột) . 2,5 H (c m ) : Đường k í nh ngoài ở dàn cột hoặc ở chỗ buộc d â y ch ằ ng (Từ sau đ â y được gọi là đ ỉ nh cột). Tron g đó: H: Chiều cao của cột đo t ừ chân đến đ ỉ nh (m). 2. Chiều d à y tôn cột tại mỗi chỗ phải không nhỏ hơn trị số tính theo công t hức sau đây hoặc 5 mi-li-mét , lấy trị số nào lớn hơn: 2,5+ 0,1 D m (mm) ( 7-1 ) Trong đó : Dm : Đường kính ngoài của cột tại chỗ đ ang xét ( m ). 3. Chân cột v à đỉnh cột ph ả i được gia cường chắc chắn. 4. Biện pháp chằng cột phải không kém hữu hiện so với biện pháp dù ng hai cáp chằng ở mỗi b ê n mạn d à n , đ ườn g k í nh của cáp được cho ở Bảng 7.1.1-1. Cáp được ch ằng sao cho khoảng t ừ t ấm móc cáp phía t rước v à t ừ tấm móc cáp phía sau đến chân cột phải không nhỏ h ơn mộ t ph ầ n t ư chi ề u cao của cột đo t ừ chân đến đ ỉ nh hoặc B /4 lấy trị số nào lớn hơn. Bảng 7.1.1-1 Đ ườ ng k í nh của cáp chằng Chiều cao của cột từ chân đến đ ỉ nh (m) 9 12 15 18 Đường k í nh của cáp chằng (mm) 20 22 24 26 Chú thích: (1) Cáp chằng phải là cáp thép No.1 hoặc No.3 q uy định ở Chương 4 Phần 7-B , TCVN 6259:1997. 8. Vách kín nước và thiết bị đậy các lỗ khoét 8.1. Vách kín nước 8.1.1. Quy định chung 1. Vách kín nước của các dàn kiểu tàu và dàn kiểu sà lan phải thỏa mãn các yêu cầu cho trong Chương 11, Phần 2A TCVN 6259:1997 hay Chương 11 , Phần 2B , TCVN 6259 : 1997 và Chương 10 , Phần 8A , TCVN 6259:1997. Tuy nhi ê n, việc bố tr í vách kín nước của dàn phải phụ thuộc vào t ừ ng vùng bi ể n nhất định và vào vùng hạn chế, trong thời gian d à i hay b á n thư ờ ng trực hay th e o cách đ ã được Đăng kiểm chấp thuận. 2. B ố tr í vách kín nước trên dàn có cột ổn định hay trên dàn t ự nâng phải thỏa mãn yêu cầu củ a Đăng kiểm. 3. Cách bố trí và kích thước của các boong kín nước và vách kín nước trên dàn có cột ổn định p hải có hiệu qu ả thỏa mãn yêu cầu ổn định tai nạn. 4. Nếu trên vách kín nước có bố trí các lỗ khoét thì phải áp d ụng các yêu cầu cho tron g 11.3 Ph ầ n 2A , TCVN 6259:1997 và 13.2.5 Phần 3 , TCVN 6259:1997. 5. Các két chứa nước ngọt hay nhiên liệu hoặc các két khác không chứa đầy trong khi hoạ t động thì phải thỏa mãn các yêu cầu n ê u t r ong Chương 14 , Phần 2A, TCVN 6259:1997. 8.1.2. Bi ê n kín nước 1. Bi ê n vách kín nước, được l ắ p theo yê u cầu ổn định t ai nạn , ph ả i đ ảm b ả o k ín nước, k ể c ả ở nh ữ ng chỗ ố ng d ẫ n , thông gió , trục, ố ng d ẫ n cáp điện đ i qua và những ch ỗ tương t ự . Các hệ thống ống d ẫ n và ống thông gió trong phạm vi có khả năng bị sự cố phải được lắp van điều khiển t ừ xa được vận hành t ừ boong thời tiết, bu ồ ng bơm , hoặc các buồng khác thường xuyên có người v à phải được b ố tr í ng ă n kh ô ng cho ngập sang các buồng khác trong trường hợp t ai nạn. Tại vị trí điều khiển t ừ xa phải đặ t thiết bị c hỉ báo trạng thái van. 2. Ngoài những yêu cầu n ê u ở -1 , ống thông gió không kín nước phải được l ắ p van kín nước ở bi ể n v à van phải có khả năng vận hành từ xa, với thiết bị chỉ b á o trạng thái trên boong thời tiết hoặ c c ác buồng khác thư ờ ng xuy ê n c ó người . 3. Trong trường hợp d à n t ự n â ng, các hệ thống thông gió không sử dụng trong khi d i chuyển th ì việc thông gió có thể được thay thế bằng p h ư ơ ng pháp khác được Đă ng k iểm ch ấ p nh ậ n. Trong trường hợp n ày, việc thông gió cần thiết cho các buồng kín và phương pháp đóng thông gió phải thỏa mãn y ê u c ầ u củ a Đăng kiểm. 4. Trong trường hợp dàn có cột ổn định, thiết bị vận hành van phải được đặt tại trạm điều khiển d ằ n trung tâm. Tại chỗ điều khiển từ xa phải đặt thiết bị chỉ báo trạng thái van. 8.2. Thiết bị đậy các lỗ khoét 8.2.1. Quy định chung 1. Kết cấu lỗ khoét và t hiế t bị đậy các lỗ khoét th ô ng ra chỗ nước biển có thể tràn vào phải thỏa mãn yêu cầu cho trong Phần 2A hoặc 2 B , TCVN 6259:1997. 2. Các thiết bị đậy l ỗ khoét cho d à n có cột ổn định không đặt trong vùng ngập nước theo tí nh toán và cần được xem xét kỹ thì phải được Đăng kiểm xem xét. 8.2.2. Lỗ khoét bên trong sử dụng trong kh i vận hành 1 . Các lỗ khoét có lắp nắp đậy đả m b ả o kín nước hoàn toàn, được sử dụng trong quá t rình vận hành dà n khi nổi phải tuân thủ các yêu cầu nêu dưới đây: (1) Các cửa phải có khả năng điều khiển từ xa tại vị trí điều khiển (trạm điều khiển dằ n) nằm trê n mực nước cuối cùng sau khi ngập cũng như có thể vận hành tại hai phía của vách ngăn. Tại vị trí điều khiển từ xa ph ả i đặt thiết bị chỉ báo để biế t cửa đang đóng hay đ ang m ở . (2) Các yêu cầu liên quan đến điều khiển từ xa nêu trong (1) c ó th ể được mi ễ n nếu có lắp hệ thống báo hiệu (v í dụ như đèn nhấp nháy) chỉ cho mọi người cả ở tại chỗ và ở vị trí điều khiển biết cửa đang đóng hay đang mở. Nắp h ầ m hàng yêu cầu kín n ước cũng phải có thiết bị báo hiệu như vậy. (3) Phải lắp biển báo tại chỗ , nêu rõ thiết bị đậy lỗ khoét phải được đ óng kín khi nổi v à ch ỉ được mở t ạm thời. (4) Thiết bị đậy lỗ khoét phải có độ b ề n , độ kín và các phương tiện để đảm bảo duy trì t í nh kín nư ớ c với áp lực nước thiết kế của biên vách kín nước có lỗ khoét đó. 8.2.3. Lỗ khoét bên ngoài sử dụng trong khi vận hành 1. Các lỗ khoét bên ngoài gắn với nắp kín nước, sử dụng đ ể vận hành dàn khi n ổi phải tuân thủ các yêu cầu dưới đây: (1) Đường nước ở điều kiện cân bằng cu ố i cùng sau khi ngập, có t í nh tới ảnh hưởng của gió, phải nằm dưới mạn thấp nhất của lỗ khoét mà nước có thể tràn vào. (2) Các lỗ khoét ở ( 1 ) bao gồm cả ống thông khí (không kể nắp dậy), thông gió , đường d ẫ n gió vào và ra, nắp không kín nước và cửa kín thời tiết. ( 3) Đối với dàn có cột ổn định, các lỗ khoét bên ngoài, trong một phạm vi c ầ n thiết , ph ả i là loại k ín thời tiết theo yêu cầu của tiêu chuẩn ổn định tai nạn và trong vùng 4 m do vuông góc phía trên đường nước cu ố i c ù ng hoặc xoay 7 o như trên h ì nh Hình 8.2.3-1. H ì nh 8.2.3-1 Yêu cầu v ề t í nh kín thời tiết đối với d à n có cột ổn định (4) Các lỗ khoét có nắp đậ y để đảm bảo tí nh kín nước như c ử a húp l ô không m ở, lỗ ngư ờ i chui, miệng h ầ m nhỏ thì có thể ngập nước được. (4) Miệng h ầ m nhỏ như ở (4) là những miệng hầm dùng đ ể người chui. Cá c lỗ khoét loại này , có thể ngập trong trường hợp tai nạn, phải tuân thủ các yêu cầu sau: (a) L ỗ khoét phải được đ óng bằng nắp kín nước đậy nhanh làm b ằ ng t h ép hay loại v ật liệu khác tương đương. N ắ p phải được Đ ă ng kiểm duyệt. (b) Phải bố trí hệ thống b á o hiệu (như đ èn t í n hiệu) cho người t ạ i ch ỗ và tại vị trí điều khiển biết miệng h ầ m đ ang mở hay đa ng đóng. (c) Phải lắp biển báo tại chỗ , nêu r õ thiết bị đ ậy miệng hầm p h ải được đ óng kín khi nổi v à ch ỉ được m ở t ạm thời. (d) Các l ỗ khoét n à y không được coi là cửa thoát hiểm . (6) Nếu h ầ m xích hay những bộ phận tương t ự có thể bị ngập nước th ì các l ỗ khoét vào cá c không gian này phải coi l à điểm vào nước. 8.2.4. L ỗ kho é t b ê n trong và bên ngoài luôn đ óng trong khi n ổi 1. Các l ỗ khoét b ê n trong và bên ng oài có n ắ p kín nước và đóng khi d à n nổi phải tuân thủ các yêu cầu dưới đây: (1) Phải lắp biển báo tại chỗ , nêu rõ lỗ khoét phải được đóng kín khi ngập nước. (2) Lỗ người chui có nắp đậy bắt bulông không yêu cầu biển báo như ở (1). (3) Nắp đậy phải có độ bền , kín và có các phương tiện đ ủ để duy trì tí nh kín nước dưới á p lực nước thiết kế của biên kín nước. 9. Thiết bị nâng và hạ thân dàn tự nâng 9.1. Quy định chung 9.1.1. Phạm vi áp dụng Các yêu cầu nêu trong chương này áp dụng cho hệ thống thiết bị nâng hạ thân d à n tự nâng kiểu bánh răng - thanh răng (vi ết tắ t là máy nâng). Các loại thiết bị kiểu khác s ẽ được xét riêng. 9.1.2. Các tài liệu thiết kế Các bản v ẽ và thông số kỹ thuật sau phải được trình duyệt: - Bố trí chung m á y nâng. - Bản vẽ lắp ráp của máy nâng (mặt cắt). - Răng và bánh răng - Các bộ phận truyền lực khác. - Thông số kỹ thuật c ủa ổ đỡ - Vỏ bọc của các bộ phận, đặc biệt là những bộ phận chịu các phản lực đ á ng kể. - Hệ thống điều khiển từ xa - Hệ thống gi á m sát ( nếu có) - Động c ơ điện, kể cả bộ phận hãm. Các bản tí nh sau phải được trình duyệt - Bản tính phân b ố tải trọng giữa các máy nâng lên một chân dàn trong các điều kiện tải trọng khác nhau. 9.2. Thiết kế và chế tạo 9.2.1. Q uy định chung 1. Hệ thống cần được thiết kế sao cho không bao giờ bị quá t ải trong mọi điều kiện làm việc . Các hạng mục sau cần phải được xét kỹ: - Khung d i độn g của máy nâng. - Các thông s ố kỹ thuật của động cơ điện. - Mô men xoắn do phanh. - Khóa liên động giữa động cơ điện và hệ thống cố định thanh răng (nếu có) - Các hạng mụ c khác có li ê n quan. 2. Phanh phải h ã m tự động trong trường hợp nguồn cấp n ă ng l ượ ng cho máy nâng bị m ất . 3. Nói chung, các bộ ph ậ n v à hệ thống hoạt đ ộ ng chủ đ ộng của m á y nâng phải được bố trí dự phòng để sao cho khi một c á i hỏng không làm ảnh hưởng đến chức năng của máy nâng. 9.2.2. Tải trọng thiết kế 1. Tải trọng động Cần phải xác định phổ tải trọng - thời gian để xác định được tuổi thọ m ỏ i. P hổ này tối thiểu phải xác định được thời gian và tải trọng cần thiết để: (a) nâng chân (b) hạ ch â n (c) nâng dàn (d) hạ dàn (e) tải trọng t h ay đổ i trong k hi giữ (nếu không có hệ thống cố định thanh răng ) (f) hoạt động trong trường hợp bấ t thườn g, khi một hoặc mộ t số máy bị hỏng ) (g) điều ch ỉ nh lún sâu của chân dàn trong quá trì nh chất tải trước bằng cách bỏ toàn bộ hoặ c một ph ầ n tải trọng đặt trước. Trong tất cả các trường hợp nói trê n, phải x ét đến ảnh hưởng của m a sát. 2. Tĩnh tải Phải xác định tải trọng đ ặ t trước lên ch â n dàn. Với các d à n tự nâng k h ông có h ệ th ố ng cố định thanh răng thì tải trọng cực đại được đ ị nh nghĩa l à phản lực cực đ ại giữa một chân và máy nâng trong điều kiện bão (trọng lượng cực đại + phản lực trong điều kiện bão) . Đối với các dàn có h ệ thống cố định thanh răng thì tải trọng cực đại được định nghĩa là tải trọng đặt trước. 3. Khả năng nâng của động cơ điện là công suất liên tục cực đại mà đ ộng cơ có thể cấp trong chu kỳ làm việc với độ t ă ng nhiệt độ xác định đối với từng cấp nhiệt độ của động cơ. 4. Đối với dàn không có hệ thống cố định thanh răng th ì khả năng giữ cần thiết phụ thuộc vào tải trọng cực đại. Khả năng hãm (mô m en xoắn do ma sát tĩnh) không được nhỏ hơn 1,3 lần tải trọng cực đại, có tính tới hiệu suất cơ học của cơ cấu d ẫ n động. 5. Đối v ớ i dàn có hệ thống cố định thanh răng th ì khả năng gi ữ cần th iết phụ thuộc vào tải trọng đ ặ t trước. Khả năng hãm (mômen xoắn do ma sát tĩnh) không được nhỏ hơn 1,2 l ầ n tải trọng đặt trước, có t í nh tới hiệu suất cơ học. 9.2.3. Động cơ điện 1. Động cơ điện phải thỏa mãn yêu cầu: (1) Nâng dàn trong trường hợp tải trọng lên các chân kh ô ng đ ề u (nhưng trong giới hạn cho phép) trong một khoảng thời gian nhất định. (2) N â ng trong điều kiện chất t ải trước, nếu quy định, trong một khoảng thời gian nhất định. Phải xét t ớ i ma sát giữa chân và thanh d ẫn hướng cũng như hiệu suất của hộp truyền động b á nh r ă ng. 9.2.4. Hộp bánh răng 1. Tính toán hộp bánh răng phải bao g ồ m b ả n tính độ bền g ã y chân răng và tuổi thọ m ặ t cạnh răng do ảnh hưởng của r ỗ , nứt , hỏng lớp gia cường b ề mặt cho toàn thể hộp bánh răng. 2. Hệ số an toàn tối t hiểu S F chống gãy răng và S H chống r ỗ , nứt và hỏng l ớ p gia cường bề mặt cho hộp bánh răng phải th ỏa mãn yêu cầu cho trong bảng Bảng 9.2.4-1 Hệ số an toàn tối thiểu S F và S H S F S H Tải trọng giữ trong t r ườ ng hợp bão (cho chân dàn không có hệ thống cố định thanh răng) 1,5 1,0 Giữ t ả i đặt trước (cho chân dàn có hệ t hống cố định thanh r ă ng) 1,4 1,0 Tải trọng nâng tí ch lũy 1,5 1,0 Yêu cầu đ ố i với S F cũng áp dụng cho bánh răng chính và thanh răng . Ứ ng suất tiếp xúc đối với thanh răng được xét riêng. 9.2.5. Trục và chi tiết nối trục 1. Trục phải thỏa mãn yêu cầu của tiêu chuẩn đã được Đăng kiểm c ô ng nhận. 2. Đầu nối co ngó t phải có mômen xoắn do ma sát t ối thiểu gấp hai l ầ n mômen xoắn do tải trọng cực đại gây ra. 9.2.6. Vỏ hộp b á nh răng 1. V ỏ hộp bánh răng hàn phải được khử ứng suất 2. Vỏ hộp bánh r ă ng phải được thiết kế để ng ă n ngừa bi ế n dạng gây hại cho sự ăn khớp của r ă ng. 3. Nếu có thể , cần làm lỗ khoét để kiểm tra. 9.2.7. Ổ đỡ 1. Ổ đỡ xoay phải có tuổi t họ (xác suất tồ n tại là 90 %) gấp 5 lần tuổi t họ của thiết bị nâng ch â n dàn. Phải x em xét toàn bộ phổ tải trọng cũng nh ư ảnh hưởng của dầu bôi trơn. Khả năng mang tả i t ĩ nh (tương ứng với biến dạng xấp xỉ 0,1% o của đường kính trục lăn) tối thiểu phải gấp 1,5 l ầ n tải trọng do tải cực đại có thể có gây ra. 2. Áp lực bề m ặ t l ên ổ trượt phải không v ượt quá 50% độ bền chảy (0 , 2% ứng suất thử) của vật liệu l à m ổ đỡ khi tải trọng cực đại tác dụng. Ổ trượt phải được thiết kế sao cho tải trọng động không gây ra m à i m ò n đán g kể , có hại cho sự ă n khớp của răng. 9.3. Thiết bị kiểm soát tải trọng 1. Để cân bằn g tải trọng giữa các máy nâng chân dàn, phải kiểm t ra và điều chỉnh lực xo ắ n (ở đ ộ ng cơ điện) nếu thấy cần thiết. Các c ô ng tác này phải làm sau khi nâng d à n v à sau khi chịu các điều kiện thời tiết làm thay đổi sự phân bố t ả i trọng. Yêu cầu này không áp d ụ ng nếu sử dụng thiết bị kiểm soát tải trọng tự động. 2. Phải lắp thiết bị báo quá nhiệt cho động cơ điện. 3. Nguồn cấp điện cho động cơ điện phải được bảo vệ trong trường hợp bị chập mạch. 10. Trang bị phòng nạn 10.1. Quy định chung 1 . Các dàn phải được trang bị p h òng nạn thỏa mãn yêu cầu của Đ ă ng kiểm. 11. Thiết bị khoan 11.1. Quy định chung 11.1.1. Phạm vi áp dụng 1. Các quy định của ph ầ n này áp dụng cho các thiết bị khoan và các hệ thống và thiết bị liên quan đến c ô ng tác khoan trên các dàn có chức năng khoan. 2. Các quy định trong phần này đề cập đến các vấn đ ề về an toàn cho các dàn có chức năng khoan. Các khía cạnh về độ tin cậy v à vận hành không nằm trong phạm vi áp dụng của ph ần này , t rừ khi nó ảnh hưởng đáng kể tới an toàn. 3. Các yêu cầu trong ph ầ n này áp dụng cho các hệ thống và thiết bị khoan sau đây: (1) Thiết bị chống ph un cùng với hệ thống điều khiển (2) Ống đứng (3) Bộ bù d ao động thẳ ng đứng (4) T hiết bị n â ng, xo a y v à thao t ác ống (5) Két chứa, thiết bị tu ầ n hoàn dung dịch khoan và trám xi măng (6) Thao tác thiết bị c h ống phun (7) Thiết bị thử giếng. 4. Các thiết bị nêu ở -3 phải được Đăng kiểm duyệt. 11.2. Giám sát kỹ thuật và phân loại thiết bị 11.2.1. Phân loại thiết bị 1. Thiết bị, kể cả các ống dẫn v à phụ tùng được phân loại như sau: (1) Loại I A : Thiết bị ch í nh quan trọng về mặ t an to à n đòi hỏi phải duyệt thiết kế và giám sát ch ế tạo . (2) Loại IB : Thiết bị ch í nh quan trọng v ề mặt an toàn đòi hỏi phải duyệt thiết kế và kiểm tra chất lượng . (3) Loại II : Thiết bị liên quan đến an toàn thường được chế tạo theo các tiêu chuẩn được công nhận và được thực t ế đảm bảo. 11.2.2. Giám sát kỹ thuật 1. Các thiết bị Loại IA được giám sát theo nguyên tắc sau: (1) Duyệt thiết kế (2) Giám sát chế tạo (3) Kiểm tra và thử sau khi l ắp đặt (4) Xem xét các t à i liệu chế tạo 2. Các thiết bị Loại IB được giám sát theo nguyên tắc sau: (1) Duy ệ t thiết kế (2) Kiểm t ra và thử sau khi lắp đặt (3) Xem xét các tài liệu chế tạo v à kiểm tra trong quá trình chế tạo nếu Đăng kiểm vi ê n thấy cần thiết 3. Các t hi ết bị Loại II được chấp nhận liên cơ sở chứng chỉ của nh à chế tạo. Chứng chỉ ấy t ối thi ể u p hả i có các thông tin sau: (1) Các th ô ng số kỹ thuật của thiết bị (2) Giới hạn vận hành của thiết bị. (3) Đảm bả o của nhà chế tạ o r ằ ng thiết bị đã được chế tạo và lắp đặt theo p h ương pháp và tiêu chuẩn đã được chấp nhận. 11.3. Hồ sơ 11.3.1. H ồ s ơ thiết kế 1. Hồ sơ thiết kế c ủ a từng thiết bị hay hệ thống nêu ở 11.1.1 - 3 cần ph ả i được trình duyệt ba bộ, bao gồm: (1) Bố trí chung có m ô t ả chi tiết và các thông số kỹ thuật ( 2) Sơ đ ồ thiết bị và ố ng dẫn (3) Hệ t hống điều khiển và giám sát ( 4) Danh mục thông tin về c á c thiết bị trong hệ thống cùng với loại của nó 2. Tài liệu sau cũng phải được trình để Đăng kiểm tham khảo: (1) Bản tính cường độ nhiệt c ủ a hệ thống đốt 3. Đối với các thiết bị cấp IA và IB, các hồ sơ thiết kế sau đây phải được trình duyệt làm ba bộ: (1) Các thông số kỹ thuật về thiết kế về môi trường l à m việc, mức áp suấ t, nhiệt độ cực đại , cực tiểu, ă n mòn, t ả i trọng môi trư ờ ng, t ả i trọng chức n ă ng cũng như các thông số khác có liên q u an. (2) B ả n tính cường độ nhiệt của hệ thống đốt (3) Các bản vẽ c ó kích thước và chi tiết đ ủ để xét duyệt thiết kế (4) B ả n tính độ bền (5) Chứng chỉ vật liệu, bao gồm các thông số kỹ thuật cần thiết c ủ a vật liệ u (6) C á c thông số kỹ thuật để ch ế tạo như hàn, xử lý nhiệt, kiểu và phạm vi thử không phá hủy, thử nghiệm, phương pháp chế tạo cũng như c á c thông số khác có liên quan. 11.3.2. Hồ sơ ch ế tạo 1. C á c hồ sơ chế tạo phải được nhà chế tạo cất giữ sao cho các thông tin liên quan đến các thông số kỹ thuật để thiết kế, vật liệu, quá trình chế tạo, kiểm tr a, xử lý nhiệt, thử nghiệm... có thể kiểm t ra được. 2. Hồ sơ chế tạo c ủ a các thiết b ị loại IA và IB phải được lập thỏa mãn yêu cầu của Đăng kiểm. Trong đó, phải bao gồm các thông số sa u , nếu có áp dụng (1) Cam kết về sản phẩm của nhà chế tạo (2) Các thông số kỹ thuật và b ả n vẽ có liên quan (3) Vật liệu chế tạo từng chi tiết và ch ỉ số của t ừn g chứng chỉ vật liệu (4) Các thông số kỹ thuật về quy trình hàn và báo cáo thử quy trình hàn (5) Vị trí mối hàn có ch ỉ r õ sử dụng quy trình hàn nào (6) Biên b ả n xử lý nhiệt (7) Vị trí kiểm tra không phá hủy có ch ỉ r õ sử dụng ph ươ ng pháp kiểm tra k hô ng ph á hủy nào , và biên b ả n kiểm tra (8) Biên bản thử áp lực. 11.4. Vật liệu 11.4.1. Quy định chung 1. Vật liệu được sử dụng phải tu â n thủ các yêu cầu nêu trong TCVN 5317:2001 cũng như những yêu cầu của Đăng kiểm và p hả i phù hợp với mục đích sử dụng, có đủ độ bền và t í nh dẻo. Vậ t liệu ở những bộ phận quan trọng liên quan đến an toàn và t í nh toàn vẹn của thiết bị kh o an phải đáp ứng được tiêu chuẩn tương ứng v ề độ d ai va đập. Ngoài ra, nh ữ ng vật liệu được hàn phải có tí nh hàn tố t . 2. Việc lựa chọn vật liệu sử dụng trong vùng chứa H 2 S phải tuân t hủ theo tiêu chuẩn đ ã được Đ ă ng kiểm c ô ng nhận. 11.4.2. Vật liệu ch ế tạo bu-lông 1. Bu-lông và đ ai ốc quan trọng, liên quan đến an toàn kết cấu v à vậ n hành, phải tuân thủ các tiêu chuẩn đã được Đăng kiểm c ô ng nhận. 2. Bu-l ô ng và đai ốc chịu áp lực chính và kết cấu với độ bền ch ả y trên 490 N/m m 2 phải được chế tạo b ằ ng thép hợp kim hoặc hợp kim thấp, nghĩa là (%Cr + %Mo + %Ni) ≥ 0,50 và phải được t ô i và ram. 11.4.3. Chống ăn mòn 1. Tất cả các loại vật liệu được sử dụng phải có khả n ă ng chống ăn mòn. Nếu k h ông phải được bảo vệ chống ăn mòn một cách hiệu quả hoặc có đủ lượng dự trữ ăn mòn. 2 . Độ d ự trữ ăn m òn (c) đối với ống thép được cho trong bảng Bảng 11.4.3-1 Độ dự trữ ăn mòn (c) đối với ống thép Đơn vị tính bằng milimét Chức năng c ủ a ống c Kh í nén 1 , 0 D ầ u thủy lực 0 , 3 Dầ u bôi t rơn 0 , 3 Nư ớ c làm mát 0 , 8 Nư ớ c biển nói chung 3 Sử dụng cho Hydrocacbon 2 Dung dịch khoan/ Xi măng 3 1) Đối với các ống chạy ngang qua các két thì độ dự trữ ăn mòn bên ngoài cần tăng thêm, phụ thuộc vào môi trường bên ngoài ống. 2 ) Đối v ớ i các ố ng được bọc ch ố ng ăn mòn thì độ dự trữ ăn mòn có thể giảm tới 50%. 3) Thép các bon và thép không r ỉ không được sử dụng cho đường ống nước biển trừ khi trong đó c ó chứa hàm lượng molipđen cao. 11.1.4. Chứng chỉ vật liệu 1. Tất cả các loại vật liệu sử dụng để chế tạo các bộ phận chịu lực và áp suất phải có s ẵ n các tài liệu liên quan đến quy trình chế tạo và xử lý nhiệt (vật liệu kim loại) cùng với kết quả thử nghiệm phù hợp tiến hành theo tiêu chuẩn đã được công nhận. 2. Các vật liệu sử dụng để chế tạo các bộ phận chịu lực chính và chịu áp lực của các thiết bị cấp IA hoặc IB tối thiểu phải có Chứng chỉ của nhà máy sản x u ất. Đối với c á c thiết bị cấp II thì chỉ cần Biên bản kiểm tra. 11.5. Nguyên tắc thiết kế 11.5.1. Quy định chung 1. Các hệ thống và thiết bị phải được thiết kế phù hợp với các yêu cầu ở Phần này và tiêu chuẩn được công nhận tương ứng. 2. Nếu v ì lý do an toàn, c ầ n duy trì chức năng của một bộ phận thiết bị khoan tr o ng điều kiện cháy th ì phả i sử dụng vật liệu có khả năng ch ị u nhiệt cao và mức độ chịu nhiệt ph ả i được x á c nhận. 3 . Các hệ thống và thiết bị cần phải được bảo vệ chống qu á tải và quá áp . 11.5.2. Bố trí 1. Tất c ả các thiết bị và bộ phận được vậ n hành trên dàn hoặc c ầ n kiểm tra bảo dưỡng phải được bố trí sao cho d ễ tiếp cận. 2. Sàn khoan phải bố trí ít nhất hai lối thoát hiểm không có các chướng ngại vật. 3. Tất cả các thiết bị phải được đặt ở vị trí đ ả m b ả o an toàn trong quá trình vận hành và nếu đặt trong vùng nguy hi ểm phải được bảo vệ. Các thiết bị trong vùng nguy hiểm phải được b ả o vệ sao cho nhi ệt độ bề mặt cực đại không vượt quá 80% nhi ệt độ tự cháy của hỗn hợp không khí / khí đốt. Nếu không biết nhiệt độ tự cháy của hỗn hợp không khí / khí đ ốt th ì l ấ y nhiệt độ là 200 o C . 4. Hệ thống phải được bố t rí sao cho một sự vận hành sai hay nhầm chức năng không gây ra nguy h i ểm cho t oàn dàn. Hệ thống an toàn phải có hai mức độ b ả o vệ độc lập để ngăn hoặc làm giảm tới mức thấp nh ấ t ảnh hưởng do nhầm chức năng hoặc lỗi trong thiết bị xử lý và hệ thống ống dẫn, kể cả bộ điều khiển của chúng. Hai mức độ bảo vệ phải được đ ả m nhiệm bằng các kiể u t hiết bị an toàn có chức năng khác nhau nhằm làm giảm xác suất hư hỏng do cùng một nguyên nhân. 5. Tất cả các thiết bị phải được lắp các thiết bị chỉ báo cần thiết cho công tác a n toàn. 11.5.3. Điều kiện môi trường 1. Các chỉ tiêu môi trường và đặc tr ư ng chuyển động của dàn trong điều kiện thiết kế vận hành, nguy hiểm và di chuyển phải được Đăng kiểm chấp nhận. 2 . Cần có các k ết quả kiểm tra hoặc các tài liệu có liên quan khác xác nhận các bộ phận hay hệ thống ph ù hợp với mục đích sử dụng của chúng. 3 . Nếu cần, phải xét đến các yếu tố sau khi xác định tải trọng môi trường: (1) Chuyển động của dàn (2 ) Tải trọng gió (3) Nhiệt độ nước biển và không khí (4) Sóng (5) Dòng chảy (6) T ả i t rọng d o b ă ng hay tuyết t ích t ụ (7) Động đấ t 11.5.4. Tải trọng 1. Mỗi bộ phận của thiết bị khoan phải được thiết kế với điều kiện tải trọng nguy hiểm nhất mà nó có thể ph ả i chịu. 2. Đ ố i với từng trường hợp tải trọng và mỗi một hạng mục cần xét, t ổ hợp nguy hiểm nhất, vị trí và phương c ủa tải trọng đồng thờ i xảy ra phải được d ùng để t í nh toán. 3. Phải xét tất cả các ngoại lực ảnh hưởng t ới t ừng chức năng của thiết bị khoan và có ảnh hưởng đ á ng kể hoặc làm giảm an toàn, độ bền và độ tin cậy. 11.5.5 . Nhiệt độ và áp suất thiết kế 1. Do điều kiện bên trong và bên ngoài, nhiệt độ thiết kế cho phép các bộ phận hoạt động với áp suất thiết kế phải được xác định với đầy đ ủ độ dự trữ để dự phòng những trường hợp không bao qu á t h ết được. 2. P hả i xét đến các trạng thái kh ở i động, dừng và các trạng thái không b ình thường có thể xuất hiện. 3. Nếu cần, phải trình các bản t ính xác định các giới hạn vận hành đặc trưng. 11.5.6. Thành ph ầ n dung dịch đưa xuống giếng 1. Cầ n phải xem xét thành phần dung dịch đưa x u ống giếng để tránh các hiện tượng như ăn m ò n, nứt do ứng suất ăn mòn, xói , tắc nghẽn cũng như các hiện tư ợ ng tương tự khác. 11.5.7. Hệ s ố an toàn thiết kế 1. Hệ số an toàn thiết kế sử dụng khi xác định mức ứng suất cho phép cho các điều kiện tải trọng khác nhau phải được ngư ờ i thiết kế xác định và n ê u trong hồ sơ thiết kế. 2 . Hệ số an toàn phải ph ù hợp với các tiêu chuẩn được Đăng kiểm công nhận, nếu không được đề cập tới trong phần này. 3 . Độ bền dẻo sử dụng để tí nh toán không được vượt quá 0,85 độ bền kéo tối thiểu. 11.5.8. Phụ tùng 1. Mọi ph ụ t ùng phải có chứng nh ậ n tương đương với bộ phận mà nó thay thế. 11.6. Hệ thống 11.6.1. Quy định chung 1. Hệ thống khoan phải được thiết kế đ ể vận hành an toàn dưới điều kiện tải trọng cực đại đã định trong quá trình khoan v à giới hạn tổn thất do các nguy cơ gây ra. 2. Tất cả các bộ phận trong hệ thống và các hệ thống cộng tác phải đảm b ả o chức năng, năng suất và độ bền. 3. Chuyển động tương đối giữa các bộ phận khác nhau của hệ thống được cho phép trong phạm vi cần thiết m à không gây ứng suất c ó hại. 11.6.2. Hệ thống chống ph u n 1. Hệ thống ch ố ng phun thường bao gồm các bộ phận sau: (1) Cửa rẽ nhánh với bộ phận bảo vệ để đóng x u ng quanh các thiết bị khoan ở giếng khoan. Thường thì có hai cửa rẽ nhánh, mỗi cửa đủ cho một lưu lượ n g nhất định. Các đường dẫn t ốt hơn hết là dẫn qua mạn dàn. (2) Một bộ đối áp kiểu túi hoặc kiểu vành khuyên (3) Một bộ đối áp kiểu ngàm hoặc ngàm cắ t có thiết bị kh óa cơ khí (4) H ai bộ đ ối áp kiểu ngàm chặn ống có thiết bị khóa cơ khí. (5) Các thiết bị điều khiển như nêu trong các mục -3 và -4 dưới đây 2. Cụm thiết bị chống p hun phải thỏa m ã n các yêu cầu sa u : (1) Phải được thiết kế sao cho dung dịch và kh í đốt có thể dẫn ra k hỏi hệ thống và d u ng dịch có thể bơm vào. (2) Phải lắp hai van g ầ n c ụ m th iế t bị ch ống phun cho mỗi ống t hót và ống bơm dung dịc h nặng. Các van này phải điều khiển được từ xa. Trong trường hợp cụm thiết bị chống phun được lắp ở đáy biển thì những van này phải là loại khi hỏng chuyển sang trạng thái an toàn. Các van này phải được bố trí ở chỗ được bảo vệ chống lại các hư hỏng do vật rơi. 3. Bộ điều khiển thiết bị chống phun phải thỏa mãn các yêu cầu sau: (1) Thiết bị chống phun phải được nối với ít nhất hai b ản g điều khiển, trong đó, một bảng đặt ở chỗ người vận h àn h khoan. Các bảng điều khiển phải đ ượ c nối với hệ thống đ iề u khiển ch í nh và không được mắc nối tiếp . (2) Bảng điều khiển thứ hai phải được đ ặt cách ch ỗ ngư ời vận hành khoan một khoảng hợp lý và phải bố trí s ao cho d ễ tiếp cận khi b ả ng đ iều khiển ở chỗ người vận hành khoan không hoạt động đú ng chức năng hay không tiếp cận được. (3) Bảng điều khiển phải hiển thị thông tin rõ ràng cả khi thiết bị chống phun mở hay đóng. Ngoài ra, bảng điề u khiển cũng phải h iể n thị rõ áp lực và thể tích đối với các chức năng / hoạt động khác nhau. (4) Bảng điều khiển phải có các thiết bị tín hiệu báo động nghe và nhìn thấy được khi áp suất tích lũy thấp, mất nguồn cấp năng lượng, cũng như khi chất lỏng trong két chứa dung dịch điều khiển ở mức thấp. (5) B ộ phận ch í nh của hệ t hống điều khiển, k ể cả van điều khiển phải được đặt ở chỗ được che ch ắ n bằng các sàn khoan hay b oo ng phụ. Tu y nhiên, cũng phải dễ tiếp cận từ phía s à n khoan. Ngoài ra, cũng phải tiếp c ậ n được từ phía ngoà i mà không phải qua sàn khoan hay boong phụ. (6) Bộ tích lũy, dùng để đ óng thiết bị chống phun đặt trên dàn, phải có đủ dung l ư ợng cần thiết để cung cấp đủ lượng chất lỏng (khi bơm không hoạt động) để đóng một bộ đối áp kiểu ngàm chặn ống v à kiểu vành khuyên trong cụm thiết bị trên giếng khoan cộng với lượng chất lỏng đ ể m ở van ống thót thủy lực. (7) Bộ tích lũy, dùng để đóng thiết bị chống phun đặt dưới biển, p h ải c ó đủ dung lượng cần thiết để cung cấp đủ lượng chất lỏng (khi bơm không hoạt động) để đ óng và m ở bộ đ ố i áp k iểu ngàm và một bộ đối áp kiểu vành khuyên. (8) Bộ điều khiển thiết bị chống phun, phải được thiết kế sao cho mỗi thiết bị chống phun, trừ thiết bị chống phun k iểu vành khuyên phải có thể đóng tron g vòng 30 giây. Thiết bị ch ống phun kiểu vành khuyên phải có khả năng đóng trong vòng 45 gi â y. (9) Cụm thiết bị chống phun phải có hai van kiểm soát độc lập cho đường kiểm soát thiết bị ch ố ng phun từ bộ điều khiển ch í nh. 4. Bộ điều khiển cửa rẽ nhánh phải tuân thủ các yêu cầu sau: (1) Hệ thống cửa rẽ nhánh phải được nối với bảng điều khiển có thể vận hành bằng tay, từ vị trí gần chỗ người vận hành khoan. (2) Hệ thống điều khiển cửa rẽ nhánh phải được lắp khóa liên động sao cho van của ống cửa rẽ nhánh dẫ n ra mạn khuất gió được mở trước khi cửa rẽ nhánh đóng ở g ầ n thiết bị khoan. 5. Ống góp thót phải tuân thủ các yêu cầu sau: (1) Phía chịu áp lực cao của ống góp thót ph ả i có áp lực làm việc í t nh ấ t b ằng với áp suất làm việc c ủa cụm thiết bị chống phun. (2) Ph ả i có khả n ă ng bơm d u ng dịch khoan qua ống góp thót và cụm van dập giếng (kill mani f old) t ới á p lực làm việc của cụm thiết bị chống phun. (3) Ố ng góp thó t phải có khả năng d ẫ n dòng chảy v ề qua b ì nh t ách dung dịch khoan/ kh í đố t đã l ắ p đặ t. (4) Ố ng góp thót và cụm van dập giếng cùng với đoạn ống t hót và đoạn ống đóng phải được bố trí sao cho b ơ m thông qua một đường v à đ ồ ng thời dò ng có thể chảy về đoạn ống thót qua đ ườ ng đối diện. (5) Ố ng góp thó t phải được trang bị như sau: (a) Tối thiểu 03 đoạn thót mà một trong số đó cho phép điều khiển t ừ xa , và một có thể điều khiển b ằ ng ta y. Phải làm sao cho có thể cách ly và thay đổi đoạn t hót nếu c ầ n, trong khi ố ng góp đang hoạt động. (b) Mộ t van cho m ỗ i đường vào h oặ c đường ra sao cho đ ường vào v à đư ờ ng ra ố ng góp có t h ể được cách ly. Tại những v ù ng có áp lực cao và th ấ p gặp nhau tại hệ thống ống góp, phải bố trí 02 van nối ti ế p . Ố ng góp chịu áp lực 345 bar hay lớn hơn phải được l ắ p tối thiểu hai van trước đ oạn thó t . Áp lực làm việc của van xác định dựa trên áp lực l à m việc cực đại của ống góp thót . (6) Các thông số s a u phải hiển thị dễ d à ng cho người vận hành đoạ n thót điều khiển từ xa: áp suất ống khoan, áp suất ống góp thó t , tốc độ bơm dung dịch khoan. Tại vị trí vận hành của đoạn thót đ iều khiển được bằng tay , ch ỉ c ầ n hiển thị áp su ất ống khoan và áp suất ống góp thót. 6. Các van tr ên cột cần khoan phải đáp ứng các yêu cầu sau: (1) Phải có phương tiện đ ể ngăn dòng chảy ngược l ê n cột cần khoan trong t ất cả các điều kiện khoan, cả khi nối và không nối nếu không trang bị như ở các mục từ (2) đến (6) dưới đây. (2) Phải lắp với c ầ n chủ lực phía trên ở phía dưới khớp đầu cột ố ng khoan v à với cầ n ch ủ lực phía dưới phải được l ắ p ở phía đáy cần ch ủ l ực. (3) V ò i c ần ch ủ lực phía trên v à phía dưới phải được thiết kế v ớ i áp suất 5000 psi. (4) V ò i c ầ n chủ lực phải được bảo d ư ỡng trong điều kiện thuận lợi v à đượ c thử đồng thời cùng với thiết bị chống phun. (5) Dụng cụ điều khiển ống nặng và các dụng cụ khác dùng để đóng v òi c ầ n chủ lực ph ả i được đ ặt ở chỗ dễ lấy, phải hướng dẫn công dụng và cách sử dụng chúng cho mọi người cần dùng. (6) Van an toàn đóng m ở t rên cột cần khoan phải được đặt ở vị trí hở trên sàn khoan để có thể dùng được ngay. Các van phải l à loại có kích t hước và cấu tạo ren thích hợp vừa với ống đang sử dụng. Các van n à y phải có khả n ă ng chịu được áp suất b ề mặt giếng như của thiết bị chống phun đang sử dụng. 11.6.3. Hệ thống ống đứng 1. Ố ng thót và ống dập giếng (kill line) phải thỏa mãn các yêu cầu sau: (1) Cụm thiết bị chống phun phải có ống thót và ống dập giếng (kil l line) và các ống này phải được nối với ống góp thót. ( 2) Ống thót và ống dập giếng (kill line) có đầu n ố i, van... phải có áp lực làm việc ít nhất bằng với áp lực làm việc danh nghĩa của cụm thiết bị chống phun. 2. Đầu nối gi ế ng khoan của ống đứng phải t hỏa mãn các yêu cầu s a u: (1) Việc vận hành khẩn cấp đầu n ố i giếng khoan của ống đứng phải tiến hành được ở một vị trí khác ngoài vị trí vận hành thông thườn g. Vị trí điều khiển phải được lựa chọn sao cho ít nhất có thể tiếp cận được một ch ỗ điều kh iể n trong trường hợp kh ẩ n cấp. 11.6.4. Bộ bù dao động thẳng đứng và hệ thống căng 1. Dòng chất lỏng bị hạn chế theo cả hai phương của bộ bù dao động phải được bố trí sao cho có thể bảo đ ả m không làm mất áp lực chất lỏng. 2. Bảng điều khiển kh í và bộ tí ch lũy phải được lắp cùng với van an toàn. 3. Đường x ả khí từ van an toàn phải là loại tự tiêu nước. 4. Khí nén chỉ được sử dụng với chất lỏng không cháy. 5. Hư hỏng trong một bộ phận của thiết bị căng ống đứ n g ph ả i không làm hỏng lây toàn bộ hệ thống. 11.6.5. Hệ thống nâng, xoay và thao tác ống 1. Các thiết bị gắn trên tháp khoan và trên s à n khoan phải được chằng buộc cẩn thận. 2. Thiết bị nâng phải thỏa mãn các yêu cầu sau: (1) Phải bố trí thiết bị an toàn để ng ă n bộ ròng rọc động chạy chạm vào bộ ròng rọc cố định. (2) Đ ể đ ề phòng trường hợp phanh ch í nh bị h ỏ ng thì cơ cấu tời cần đ ược trang b ị thiết bị dừng sự c ố dễ d à ng nhận nhận diện và dễ tiếp cận. Thiết bị dừng sự cố phải có khả năng dừng và hạ vật nâng mộ t cách an toàn trong trường hợp phanh chính bị hỏng. (3) Tải trọng công tá c cực đại cho phép đối với một hệ thống các thiết bị phụ thuộc lẫn nhau là t ả i trọng công t ác cực đại cho phép của các bộ phận yếu nhất của hệ thống như tời, cáp, móc nâng, ròng rọc . 3. Thao tác ống phải thỏa mãn các yêu cầu sau: (1) Phải có biện p há p để giữ các c ầ n nặng, ốn g khai thác, s à o , ống ch ố ng để ở chỗ thá p khoan. (2) Giá đ ặt ố ng phải được thiết kế hoặc bằng cách nào đó ng ă n các cần nặng, ống, và c ác vật liệu dạng ống khác khỏi bị h ư hỏng do lă n hay trượt ra khỏi giá đ ặ t. (3) Tất cả các k ì m p hả i được g ắ n m ột cách an toàn vào tháp k hoan, cột hay tr ụ đỡ v à buộc b ằng d â y cáp thé p hay tay đòn cứng có độ b ề n gãy tối thiểu lớn hơn độ b ề n đứt của cáp kéo hay xích. (4) K ì m phải có dây an toàn và các dây phải l àm việc ở phía đ ối diện d ây an toàn, d â y an toàn phải có độ b ề n đ ứ t t ố i thiểu lớn hơn lực xoắn. (5) Tất cả các phụ tùng và đầu nố i phải có độ b ề n lớn h ơ n hoặc bằng đ ộ bền đ ứt của d â y cáp hay t ay đòn c ứ ng mà chúng nối vào và không được thắt nút để làm c ă ng d â y. (6) Hệ thống áp lực của k ì m dùng năng lượng phải g ắ n với van xả an toàn. 11.6.6. Két chứa, hệ thống tuần hoàn dung dịch khoan và ximăng 1. Phải có đủ thiết bị trộn dung dịch khoan cho chương t rì nh khoan dự định. 2. Két chứa dung dịch khoan phải thỏa mãn các yêu cầu sau: (1) Các thiết bị thủy lực và kh í nén phải được gần van an toàn . (2) Các két ch ứ a dung dịch khoan ở vùng kín, phải dùng các van an toàn có thể kiểm tra được, có thể x ả ra b ê n ngo à i. Các vùng kín này phải được thông gió để tránh t ăng áp suất trong trường hợp xảy ra vỡ hoặc rò hệ thống cấp kh í . 3. Thiết bị tuần hoàn dung dịch khoan p h ải thỏa mãn các yêu cầu sau: (1) Thiết bị khử kh í và b ì nh tách khí /dung dịch khoan ph ả i được thông gi ó một cách an to à n. (2) Bơm dung dịch khoan á p suất cao phải được gắn với thiết bị giảm xung và van an toàn đ ặt ở mức áp suất cho phép lớn nh ấ t của hệ thống (3) Đường xả dung dịch khoan từ van an toàn ra phải là loại tự xả. (4) Các thông số sau phải được hiện rõ ở bảng điều khiển khoan ( a ) Á p lực xả ra của bơm dung dịch khoan và n ă ng suất (b) Khối lượng dung dịch khoan vào và ra lỗ khoan (c) T hể tích dung dịch khoan trong bể chứa dung dịch khoan, có ch ỉ rõ độ t ă ng hay gi ả m thể tích dung d ịch khoan. (d) Chỉ số dung dịch khoan tr ở về, chỉ rõ độ chênh thể tích giữa dung dịch đi và về. Đ ồ ng h ồ đo lưu lượng phải có khả năng bù trong trường hợp dàn dao động. (e) Nồng độ khí trong dung dịch khoan. ( f) Trọng lượng cột ống khoan (g) Tốc độ khoan s â u và độ sâu khoan. (5) Phải lắp một hệ thống báo động nghe, nh ì n được để chỉ báo trạng thái không b ì nh thường của lư ợ ng dung dịch kho a n trong bể chứa. 11.6.7. Hệ thống thử gi ế ng và đốt 1. Phải lắp hai van li ê n tiếp trên đường chạy vòng qua th i ết bị giảm á p. 2. Thiết bị trao đổi nhiệt phải được gắn van an toàn 3. Khớp đ ầ u cột ống khoan và v ò i cần chủ lực (tuyô chịu áp lực cao) không phải l à bộ phận của đường thử. 4. Phải bố trí tối thiểu hai ống đốt hoặc các thiết bị khác đ ể có thể dẫn trực tiếp dòng từ giếng ra các mạn dàn. 5 . Đư ờng đốt hay các đường ra khác thuộc vùng hạ lưu của ống góp thót phải có đường k í nh t rong không nhỏ hơn đường kính trong của đường lớn nhất của ống góp thót. 6 . Cần đốt phải được làm mát. 7 . C ầ n đốt phải được đặt ở vị tr í an toàn cách xa dàn. Cần ch ứ ng minh b ằ ng b ả n t í nh toán cường độ nhiệt. 8 . Nếu sử dụng hệ thống kh í nén để cấp cho các bộ phận của cần đốt th ì ph ải trang bị các phương tiện để ngăn nhiễm b ẩ n hydrocacbon các bộ phận của nó. 11.7. Các chi tiết kết cấu và cơ khí 11.7.1. Quy định chung 1. Các bộ ph ậ n phải được thiết kế phù hợp với các quy định của tiêu chuẩn này, các tiêu chuẩn hay hướng d ẫ n được Đ ă ng kiểm c ô ng nhận. 2. Các bộ phận phải được thiết kế phù hợp với mục đích sử dụng, có tính t ới ảnh hưởng lẫ n nhau với các bộ phận khác và phải hoạt động an toàn trong mọi điều kiện vận hành, k ể cả trong các t rường hợp quá t ải đã dự tí nh trước . 3. Nếu sử dụng các m ặ t bích và kẹp hay ống nối ngoài thì phải xét tới áp lực b ê n trong v à tả i trọng b ê n ngoài. 4. Cụm thiết bị và các bộ phận cần nh ấ c ra để bảo dưỡng, l ắp đặt phải thiết kế m ó c cẩu mộ t cách thích hợp 5. Các k ế t cấu như tháp khoan, c ầ n đ ốt , khung thiết bị chống phun c ầ n p hả i được thử độ dai va đập v ết c ắt chữ V theo yêu cầu của tiê u chuẩn đ ã được Đ ă ng kiểm c ô ng n hận. 11.7.2. Hệ thống chống phun 1. Ngàm c ắt phải có khả năng cắt phần dầy nhất của ống khoan to nhất d ùng cho thiết bị ch ố ng phun. 2. Ngàm ống phải được thiết k ế chịu được tải trọng treo mà nó có t hể phải chịu. 3. Ống d ẫ n phục vụ điều khiển thủy lực b ề mặt và các chi ti ết của nó ph ả i có khả năng chịu lựa trong khoảng t h ời gian đủ để vận hành thiết bị ch ố ng phun. 4. V ò i cần ch ủ lực phía dưới phải được thiết kế sao cho dung dịch c ó t h ể chảy qua cụm thiết bị chống phun trong trường hợp không lắp thiết bị chốn g phun ở đ áy biển. 5. Thiết kế hệ thống cửa rẽ nhánh phải tính đến mài mòn tr ong quá trình hoạ t động 6. Các van trong hệ thống cửa rẽ nh á nh phải c ó khả n ă ng hoạ t đ ộn g trong điều kiện x ấ u nh ấ t c ó thể dự báo được. 11.7.3. Hệ thống ống đứng 1 . Đ ầ u giếng v ậ n hành th ủy lực, ống đứng, và đầ u nối ốn g thót hay ống bơm d ung dịch n ặ ng ph ải c ó cơ cấu dự phòng để m ở khóa và ngắt. Cơ cấu m ở khóa phụ có thể l à loại hoạt động thủy lực hay cơ khí nhưng phải hoạt động độc lập v ớ i cơ cấu mở khóa ch í nh. 11.7.4. Hệ thống bù dao động thẳng đứng 1. Xi-lanh thủy lực v à bộ tích lũy p hả i được thiết kế chịu được t ả i trọng do áp lực trong và các tải trọng tác dụng khi chúng đóng vai trò như là các phần tử kết cấu. 11.7.5. Hệ thống nâng, xoay và thao tác ống 1. Kẹp cáp phải là loại đã được Đăng kiểm chấp nhận, có hai chỗ kẹp . Số lượng kẹp phải thỏa mãn tiêu chuẩn được Đă ng kiểm công nhận và không được í t hơn 03 cái. 2. Nế u sử dụng cáp bọc chất dẻo th ì phải chú ý đến s ố lượng và kiểu kẹp được dùng. 3. T ừn g bộ phận như puli, móc nâng, vòng kẹp, bộ dây treo cáp, các chi tiết gắn cố định phải được ch ỉ r õ tải t rọng làm việc cực đại cho phép. 4. Tất cả các tời khí nén trên tháp khoan, trên sàn khoan, sàn miệng giếng và cầu nối phải được b ả o vệ và ch ỉ rõ tải trọng làm việc cực đại cho phép. 5. T ờ i phải có phanh tự động, hoạt động ngay khi mất nguồn cấp năng lượng. Phanh phải có khả năng d ừng t ời khi t ờ i ở tốc độ cao nhất , với trọng lượng hàng lớn nhất. 6. Tời phải được gắn cần điều khiển, tự động trở v ề v ị tr í dừng khi không hoạt động. V ị trí dừng phải được xác định. 7. T ờ i nâng người phải được thiết kế hoạt động cố định theo c hiều l ê n và xuống . (không cho phép thả tời rơi tự do và phanh) . 8. Bệ đặt giá và giá đỡ phải được thiết kế chịu được tải trọng cực đại đã dự báo trước của ống, cần n ặ ng và các tải trọng đã d ự báo trước khác . 9. Thi ết k ế cơ cấu lắp ghép ốn g ch ố ng phải đả m b ả o c á c yêu cầu an toàn sau: (1) Tự động dừng khi cần nâng hạ nh ả ra. (2) Thiết bị ngừng sự cố được k í ch hoạt khi h ỏ ng cơ cấu nâng (3) Khi gắn cơ cấu m ặ t sàn lắp ghép thì phải l ắ p thiết bị khóa cơ khí bổ sung. 11.7.6. Két chứa, thiết bị tu ầ n hoàn dung dịch khoan và hệ thống xi măng 1. Tất cả các két chứa đ ề u phải được gắn van an toàn hay đĩa an toàn để tránh quá áp. Đĩa an toàn chỉ được sử dụng cho k ét chứa ở vùng không gian h ở hoặc gắn với đường thoát ra vùng không gian hở. 2 . Thiết kế bình kh ô ng chịu áp lực phải t í nh tới áp lực tĩnh gây ra do ống thông hơi hoặc các đ ầ u n ố i tương tự nếu có gắn chúng. 11.7.7. Hệ thống đặt thiết bị chống phun 1 . Thiết kế hệ thống đặt thiết bị ch ố ng phun phải tính tới các tải trọng do vận chuyển hay xếp đ ặt . 11.7.8. Hệ thống thử giếng và đốt 1. C ầ n đốt phải được thiết kế cả với trạng thái hoạt động và lắp đặt 2. Trong quá trình thiết kế kết cấu cần đốt, c ầ n p hả i xét tới tải trọng nhiệt trong quá trình đ ốt. 11.8. Ống dẫn 11.8.1. Quy định chung 1. Ống d ẫ n bao gồ m các ống, ống mềm , v òi mềm và các bộ phận khác như van và p h ụ t ù ng, đ ầ u nối ống như đầ u n ố i bằng hàn , b í ch nối bắt bul ô ng, kẹp , móc nối , miếng đệm , móc treo, giá đ ỡ c ũ ng như các chi tiết có liên quan khác. 2. Nếu thiết kế ống d ẫ n kh ô ng nằm trong phạm vi của bấ t cứ một tiêu chuẩn nào được Đăn g kiểm c ô ng nhận th ì Đăng kiểm có thể y ê u c ầ u t í nh to á n ứ ng suất tổ hợp. 3. Trong quá trình thiết kế , khi đá nh giá các dạng phá hoạ i có thể xảy ra, c ầ n xét đến các h ệ số và các hệ số tổ hợp tươ ng ứ ng sau đâ y: (1) Ă n mòn, mài mòn (2) Rung, g õ thủy lực (3) Xung áp lực (4) Điều kiệ n nhiệt độ không b ì nh thường cực hạn (5) Lực va đập (6) Rò rỉ. 11.8.2. Thiết k ế ống cứng 1. T í nh to á n ống phải đảm bảo rằng ống phải c ó đủ độ bền trong suốt t hời gi a n sử dụng. 2. Nếu tí nh toán ứ ng suất theo Lu ậ t Von-Mises th ì ứng suất tổ hợp tương đ ương t ại mọi đ iểm trên thành ống phải không vượt quá 60% độ bền chảy cực tiểu của vật liệu làm ống. Độ b ề n chảy cực tiểu của của vật liệu ph ả i nhỏ hơn các giá trị sau: (1) Độ b ề n chảy trên tối thiểu; (2) Độ bền chảy với độ dãn dài 0,2%; (3) 0,8 x độ b ề n kéo tối thiểu của vật liệu: Ứ ng suất tổ hợp tương đương theo Von-Mises được xác định theo công thức sau: (11-1) Trong đó: σ 0 : Ứn g su ất vòng σ 1 : Ứ ng suất dọc trục σ 0 : Ứ ng suất hướng kính σ 0 , σ 1 , σ 0 có thể t í nh t oán d ựa vào phương tr ì nh Lame cho ống trụ dầ y. 3. Độ dầy thành ống thiết kế cực tiểu ( t ) đối v ớ i mọi loại ống phải xét tới: (1) Dự trữ uốn ống (2) Dự trữ để cắt ren (3) Dự t rữ ăn mòn (4) Dự trữ mài mòn. Đ ộ d à y cực tiểu của ống thẳng hay uốn cong không được nhỏ hơn: T = t o + độ dự trữ Nếu ố ng bị uốn th ì độ dầy ống cực tiểu trước khi uốn không được nhỏ h ơ n t o + b Trong đó: t o - độ dầ y t heo t í nh toán bền b - độ d ự trữ uốn 4. Nếu không xác định được chính xác độ dự trữ uốn b hoặc khi uốn ống không đảm bảo được độ dầy thì độ dự trữ phải không được nhỏ hơn: Trong đó : D - Đường k í nh ngoài của ống R - B á n kính uốn t o - đ ộ d ầ y tính toán Nếu tỷ số uốn D/R kh ô ng cho t rước th ì lấy b ằ ng 1/3. 5. Độ d ầ y cực tiểu theo tính toán b ề n của ống có ren phải t ă ng thêm một lượng dự trữ b ằ ng đ ộ s â u của ren. Đối với rãnh hay b ề m ặ t được gia c ô ng b ằ ng máy , nếu dung sai không x á c định thì lấy d ung sai b ằ ng 0,5mm th ê m vào độ sâu cắt. 6. Đ ộ dự trữ ă n mòn (c) đối với ống thép được cho trong Bảng 13.5.3-1, tiêu chuẩn này. Đối với các ống bằng đ ồ ng đ ỏ , đ ồ ng t hau, hợp kim đ ồ ng-thiếc và Đồng-Niken với thành ph ầ n Niken < 10%=""> ì độ dự trữ ă n mòn được lấy là 0,8mm. Đối với ống Đ ồ ng-Niken v ới t hành phần Niken ³ 10% thì độ dự trữ ăn mòn được lấy là 0 , 5mm. Với các môi trường ít tác động ă n mòn đối với vật liệu sử dụng th ì đ ộ dự tr ữ ă n m ò n có thể lấy b ằ ng 0. Đ ố i với các ống có nguy c ơ ă n mòn cao thì phải để đ ộ dự t rữ ă n mòn lớn h ơ n nếu thấy cần thiết. 7 . Giá trị t không tính t ới sai số âm d o chế tạo, do vậy, độ dầ y thành ống da nh ngh ĩ a t a kh ô ng được nhỏ hơn: Trong đó : a - sai số âm do chế tạo ( %) 8 . Nếu ống có thể bị m à i mòn, như trong hệ thống dung dịch khoan hay xim ă ng, thì độ d ự trữ m à i m òn p hải được xác định có tính tới điều kiện hoạt động . 11.8.3. Thiết kế ố ng mềm 1. Vị trí đặ t ố ng mềm phải ch ỉ r õ tr on g tài liệu thiết kế. 2. Ố ng m ề m đã được xét duyệt phù hợp với mục đích sử dụng có thể lắp ở chỗ lắp ống cứng không phù hợp. 3. Các phần t ử ống mềm phải dễ tiếp cận để kiểm tra. 4. Ống m ề m nếu được sử dụng trong hệ thống mà dung dịch ra không kiểm soát được sẽ gây nguy hiểm th ì phải có các phương tiện để cách ly. 5. Áp suất gây n ổ v ò i m ề m t ối t hiểu ph ả i gấp 4 lần áp suất làm việc cực đại. Trong trường hợp đặc biệt, Đăng kiểm có thể xem xét giảm mức áp suất này xuống với các v ò i chịu áp suất cao và lòng ống rộng. 6. V ò i mềm và đầ u nối phi kim loại dãn n ở được cho hệ thống hydrocacbon phải được thử chịu lửa theo phương pháp được Đăng kiểm công nhận. V ò i m ề m phải được bảo dưỡng đảm bảo tí nh toàn vẹn và chức n ă ng trong cùng khoảng thòi gian như yêu cầu đối với toàn thể hệ thống ống d ẫ n và các bộ phận. 7. Ống dẫn có lắp đầu nối d ã n n ở hoặc ống xếp phải được điều ch ỉ nh và kẹp một cách phù hợp. Nếu c ầ n thiết, phải b ả o vệ chúng kh ỏ i các hư hỏng do cơ học. 8. Chi tiết nối đầu ống phải được thiết kế và chế tạo phù hợp với tiêu chuẩn đã được Đăng kiểm công nhận. 11.8.4. Thiết kế van và các bộ phận của ố ng dẫn 1. Nắp đậy van kiểu v ặ n không được sử dụng cho các van có đường kính danh nghĩa lớn hơn 50 mm . 2. Nắp đậy van kiểu v ặ n phải đảm bảo không bị lỏng ra trong quá trình van v ậ n hành. 3. Phải có phương tiện ch ỉ báo cho biế t vị trí van đang mở hay đóng. 4. Thời gian đóng van phải được lựa chọn sao cho không g â y ứng suất bất lợi cho ống do va đập thủy lực 5. Các bộ phận của ống dẫn không n ằ m trong quy định c ủ a tiêu chuẩn được Đăng kiểm công nhận phải được Đăng kiểm xét duyệt. Ph ải trình b ả n vẽ và bản tính ứng suất. Trong đó phải n êu phạm vi sử dụng, môi trường sử dụng, áp suất thiết kế, n hiệt độ sử dụng, vật liệu và các thông số kỹ thuật thiết kế khác. Các bộ phận có cấu tạo phức tạp, không thể tính toán bằng lý thuyết được, có thể được chấp nhận nếu có biên bản th ử kiểm chứng nguyên mẫu đã được chứng thực đảm bảo phù hợp với mục đích sử dụng. 11.8.5. Thiết k ế đ ầ u nối ống 1. Số lượng đ ầ u n ố i ống có thể tháo ra được ph ả i được giới hạn vừa đủ. Các đầu nối ống phải thỏa m ã n mục đích sử dụng, tuân theo tiêu chuẩn đã được Đăng kiểm công nhận. 2 . Các mối nối ống có đường kính ngoài ³ 51 mm thường l à mối hàn đối đ ầ u , m ặ t bích hoặc mối nối ren với ren không nằm trong phần hàn ph ủ . Các mối nối nhỏ hơn có thể hàn, ren và hàn phủ nếu ống không d ùng cho dung dịch gây ăn mòn. Có thể sử dụng ren h ì nh nón, đoạn nối kép hoặc đ ầ u nối co ngót nếu được xem xét kỹ. 3. Nếu sử dụng hệ thống ống dẫn có áp suất ³ 207 bar th ì không được sử dụng đầu nối ren thông thường. 4. Phôi của bích cổ hàn phải được gia c ô ng th à nh h ình dạng càng gần tới hình dạng đầu ống càng tốt. 5. Ren hình nón phải được sử dụng ở ống n ố i có đầu vặn ví t cấy n ế u ố ng nối được phép sử dụng. 6. C ầ n phải t í nh to á n gia cường: (1) N ế u các núm hàn trên thân ống ( w eldole t ) có kiểu hình dạng khác thường đ ượ c sở dụng ở c h ỗ nối nhánh. (2) Nếu đ ộ b ề n của các bộ phận thuộc ở phần n ố i nhánh kh ô ng đảm b ả o . 11.8.6. Các kết c ấ u đỡ 1. Các ố ng dẫn phải được đỡ sao cho trọng l ượng của n ó không được đè l ê n m á y mà nó được nối vào hay các van lớn cùng phụ t ùng không gây nên ứng suất bổ sung trên các ống lân cận. 2. Lực dọc trục do áp lực trong thay đổi theo phương hoặc diện tích mặt cắ t phải được t ính đ ế n khi treo ống. 3. Giá đ ỡ ống phải là loại có thể ngăn các rung động bất lợi không ảnh hưởng đến hệ thống. 4. Các ống c ó áp suất ³ 207 bar kh ô ng được phép hàn các ph ụ tùng trực tiếp với ống. Ở những c h ỗ ống chạy qua vách hay sàn t hì phải dùng các t ấm đệm (hay vòng bí t ). 5 . Phải tránh hàn các phụ t ùng t rực ti ế p vào ống có áp suất dưới 207 bar . Nếu không thể tránh được thì phải dùng tấm đệm hay dùng giá đ ỡ , bằng các cách thức khác nhau, hàn vào ống sao cho í t gây ứng suất nhất lên bề mặt ống. 12. Thiết bị khai thác 12.1. Phạm vi áp dụng 1. Các yêu cầu trong phần n à y á p d ụ n g cho các thiết bị khai th ác, cũng như các thiết bị, k ế t c ấ u, hệ thống có liên quan l ắ p trê n dàn (gọi tắ t l à thiết bị k hai th ác) về các mặt an toàn th iế t bị , con ng ư ời c ũ ng như bảo vệ m ô i trư ờ ng. 2. Các yêu cầu trong phần này áp dụng cho các thiết bị khai th á c sau đây: (1) Hệ thống ống đứ ng xuấ t và khai thác. (2) Hệ thống điều khiển giếng. (3) Hệ thống kéo và bù ống đứng. (4) Hệ thống xử lý hydro c acbon. (5) Hệ thống đ ốt và xả. (6) Hệ thống an toàn cho thiết bị khai thác. (7) Hệ thống dịch vụ cho thiết bị khai thác . (8) Hệ thống ép nước. (9) Hệ thống ép khí. (10) Hệ thống chứa đựng. 3. Các quy định của phần này được giới hạn tại: (1) Đầu nối phía d ướ i ống đứng tới hệ thống ở đáy biển. (2) Đầu nối hệ thống điều khiển đến hệ thống ở đáy biển (3) Đầu nối với phao khai thác (4) Van ngắt ở chỗ dầu thô ra khỏi thiết bị khai thác tới chỗ chứa dầu th ô . 12.2. Giám sát kỹ thuật và Phân loại 12.2.1. Nguyên tắc xét duyệt thiết kế 1. Hệ thống khai thác được giám sát kỹ thuật theo nguyên tắc sau: (1) Duyệt thiết kế (2) Giám sát lắp đ ặ t (3) Thử c h ức n ă ng sau khi lắp đặt 12.2.2. Phân loại các thiết bị 1. Thiết bị được phân ra các loại sau: ( 1 ) Loại I: Các thiết bị liên quan đến an toàn mà phải yêu cầu có Giấy chứng nhận của Đăng kiểm. Các thiết bị loại I được phân ra làm loại IA v à IB. (2) Loại II: C á c thiết bị liên quan đến an toàn mà ch ỉ yêu cầu Chứng ch ỉ của nhà sản xuất l à đ ủ . 2. T ùy thuộc vào phạm vi kiểm tra, các thiết bị loại I được phân ra loại IA và I B: (1) Loại IA: Kiểm tra t r ong qu á trì nh chế tạo; Chứng kiến thử t ả i trọng, áp lực v à chức nă ng l ầ n cuối; Xem xét bi ê n b ả n chế tạo. (2) Loại IB : Chứng kiến thử tải trọng, áp lực và chức năng l ầ n cuối; Xem xét biên b ả n chế tạo. 3. Thiết bị loại II đ ược xem xét dựa trên các chứn g chỉ của nh à ch ế tạo. Chứng ch ỉ đó phải bao gồm c ác nội dung sau đ â y: (1) Bảng thông s ố kỹ thuật của thiết bị (2) Giới hạn v ậ n hành của thiết bị (3) X á c nhận của nhà chế tạo r ằ ng thiết bị đ ã được ch ế t ạo và kiểm tra th e o tiêu chuẩn đã được Đăng kiểm c ô ng nhận. Đăng kiểm cũng có thể chấp nhận b iên bả n ki ể m t r a hay ch ứ ng chỉ thử độc lập. 12.3. Hồ sơ thiết kế 12.3.1. H ồ sơ thiết kế hệ thống khai thác và bố trí của chúng 1. Các tài liệu liên quan đến thiết kế hệ thống khai thác và bố trí của chúng sau đ â y phải được tr ì nh Đ ă ng ki ểm duyệt: (1) Bố trí hệ thống hoàn thiện giếng; (2) Bố trí hệ thống xử lý k ể cả hệ thống đốt và b ồ n chứa hydrocacbon; (3) Sơ đồ ống d ẫ n và thiết bị đ o của các hệ thống x ử l ý v à dịch vụ; (4) Hệ thống điều áp, giảm áp và thải (5) Hệ thống thóa t nước (6) Hệ thống điều khiển (7) Hệ th ố ng dừng xử lý (8) Hệ thống dừng ép vỉa (9) Hệ thống căng và bù ống đứng ( 10 ) Chương tr ì nh thử 2. Các tài liệu liên quan đến thiết kế hệ thống khai thác và bố trí của ch ú ng sau đây phải được trì nh Đăng kiểm để tha m khảo: ( 1 ) Nguyên tắc vận hành và mô tả quá trình xử lý; (2 ) Lưu đ ồ quá trình xử lý; (3) Các b ả n tính tương ứng, kể cả bản tính áp lực, nhiệt độ và năng suất; ( 4) Bản t í nh bức xạ và phân tán nhiệt: (5) Lôgíc hoạt hóa hệ thống điều áp; (6) Nguyên tắc hệ thống dừng xử l ý ; (7) Nguyên tắc hệ t hống dừng ép vỉa; (8) Hệ thống b ả o dưỡng và giám sát ă n mòn/ mài mòn; 3 . Các tài liệu liên quan đến thiết kế hệ thống ống đứng phải được trình Đăng kiểm duyệt được nêu trong 12.10.3. 4 . Các tài liệu liên quan đến thiết kế hệ thống điện phải được tr ì nh Đăng kiểm duyệt được nêu trong 12.12.2. 5. Các tài liệu liên quan đến thiết kế h ệ t hống thiết bị đo và điều khiển phải được trình Đăng kiểm duyệt được nêu trong 12.13.2. 12.3.2. Hồ sơ thiết kế cụm thiết bị 1 . Đối với các cụm thiết bị mà trong thiết kế có các thiết bị như tua-bin, m á y nén, bơm... thì phải trì nh Đ ă ng kiểm duyệt các hồ sơ thiết kế sau đ â y: (1) Bố trí thiết bị/cụm thiết bị cùng với thuyết minh và các thông số kỹ thuật; (2) Sơ đ ồ thiết bị đo và ống dẫn; (3) Bản kê các thiết bị/hệ thống giám sát và điều khiển; (4) Bản kê có các thông tin về tấ t cả các thiết bị có liên quan trong hệ thống; (5) Kết cấu bệ đỡ. (6) Chương trình thử. 12.3.3. Hồ sơ thiết kế các thiết bị loại I 1 . Các hồ sơ thiết k ế sau đ ây phải được tr ì nh Đăng kiểm duyệt: (1) Các bản vẽ có đầ y đủ các chi tiết và kích thước đủ để duyệt; (2) Biên bản ch ế tạo vật liệu có cả các thông số kỹ thuật, nếu c ầ n; (3) Chương tr ì nh thử. 2 . Các hồ sơ thiết k ế sau đ â y phải được tr ì nh Đăng kiểm để tham khảo: (1) Các thông số kỹ thuật và số liệu thiết kế, bao gồm các thông số kỹ thuật về môi trường l àm việc, các mức áp lực , áp lực l àm việc cực đại cho phép, nhiệt độ c ực đại/cực tiểu, kiểm soá t ă n mòn, m ô i trườ ng và tải trọng chức n ă ng cũng như c á c thông số kỹ thuật có liên quan khác; (2) Bản tính độ b ề n; (3) Bản t ính rung ngang và xoắn, nếu c ó ; (4) Các thông số kỹ thuật, bao gồm h àn, xử lý nhiệt, kiểu và phạm vi k t không phá hủy, phương p há p chế tạo, cũng như các thông số kỹ t huậ t c ó liên quan khác. 12.3.4. Hồ sơ thiết kế ống dẫn loại I 1 . Các hồ sơ thiết kế sau đây phải được trình Đă ng ki ể m duyệt: (1) Toàn bộ các thông số kỹ thuật của tất cả các cấp ống d ẫ n khác nhau; (2) B ả n t ính ứng suất hay biên bản th ử k iểm chứng cho các hạng mục điều áp phi tiêu chuẩn; (3) Sơ đ ồ thiết bị đo và ống dẫn có liên quan tới từng tuyến ống tương ứ ng; (4) B ả n kê tất cả các thông tin liên quan đến các hạng mục khác nhau trên t uyến ống: (5) Kế hoạch thử áp lực. 2 . Các hồ sơ thiết kế sa u đây phải được tr ì nh Đăng kiểm để tham khảo: (1) Các tiêu chuẩn dùng để thiết kế và hệ thống t hứ nguyên; (2) Phạm vi áp dụng; (3) Môi trường hoạt động; (4) Áp lực thiết kế đối với từng cấp ống; (5) Phạm vi nhiệt độ thiết kế (cực t iểu và cực đại): (6 ) Vật liệu làm tất cả các ống dẫn, phụ kiện, ống nhánh, đ ầ u nối, khớp nối , bích, bul ô ng , đ ai ố c, vòng đệm, ống mềm cũng như các hạng mục có liên quan khác. (7) Vật liệu chế tạo thân van, nắp đậy, cần, đệm kín, t hân cơ cấu dẫn động cũng nh ư các chi tiết có li ê n quan khác; (8) Dung sai ăn mòn, (9) Độ dầy thành ống của từng c ỡ ống; (10) Kiểu và đặc tính của bích, van, phụ kiện, ống nhánh, đ ầ u nối, tấm chắn cũng nh ư các chi tiết có liên quan khác; (11) Bản kê các chi tiết đặc biệt, nếu có; (12) Bản tính độ m ề m dẻo của ống, nếu cần. 12.3.5. Hồ sơ thiết kế kết cấu 1 . Các hồ sơ thiết kế sau đây phải được trình Đăng kiểm duyệt: (1) Bản vẽ kết cấu có đ ầ y đủ các kích thước; (2) Các chi tiết móc cẩu: (3) Các thông số kỹ thuật của vật liệu. 2 . Các hồ sơ thiết kế sau đây phải được trình Đăng kiểm để tham khảo: (1) Bản vẽ bố trí kết cấu có ghi rõ tải trọng thiết bị và vị trí; (2) Bản t í nh thiết kế và các tài liệu h ỗ trợ thiết kế, nếu c ó ; (3) Các giới hạn (như nhiệt độ môi trường thiết kế , đi ề u kiện vận hành cũng như các giới hạn có li ê n quan khác); (4) Các thông số về chế tạo, bao gồm hàn, xử lý nhiệt, kiểu và phạm vi kiểm tra không phá hủy, thử, cũng như các thông số về chế tạo khác có liên quan). 12.3.6. Hồ sơ thiết kế chống ăn mòn 1 . Đối với các bộ phận đặt ngập trong nước như ống đứng, hệ thống bảo vệ đ iện hóa th ì p h ải trình các thông số kỹ thuật cho Đăng k iểm duyệt. Đối với hệ thống bảo vệ điện hóa sử dụng a n ốt t ự hủy thì phải trình các hồ sơ về: (1) Ki ể u, số lượng, phân bố của anốt tự hủy; (2) Mậ t độ d ò ng điện thiết kế. 2 . Đối với các thiết bị và hệ thống xử lý chịu mài mòn và ăn mòn bên tr ong thì phải trình duyệt các hồ sơ khả năng ch ố ng ăn mòn của vật liệu kim loại và lớp bọc. 12.3.7. Hồ sơ chế tạo 1 . Nhà chế tạo có trách nhiệm lưu giữ các biên bản tr ong quá trình c h ế tạo. Các biên bản phải đảm bảo rằng các thông tin liên quan đến các thông số kỹ thuật như thiết kế, vật liệu, quá trình chế tạo, kiểm tra, xử lý nhiệt, thử,... phải có thể kiểm tra được v à có liên hệ với các Giấy chứn g nhận tương ứng. 2 . Các thiết bị loại I phải kèm theo Giấy chứng nhận c ủ a Đ ă ng kiểm. 3 . Các thiết bị loại l phải kèm theo Chứng chỉ của nhà sản xuất. 12.4. Vật liệu và chống ăn mòn 12.4.1. Quy định chung 1 . Việc lựa chọn vật liệu dựa trên kiểu và mức ứng suất, điều kiện nhiệt độ, ăn mòn, m à i mòn, tr ì nh t ự và khả năng phá hoại li ê n quan đến l ắ p đặt , vận hành và bảo dưỡng. 2 . Việc lựa chọn loại vật liệu cho vùng chứa sản phẩm có H 2 S ph ả i theo ti ê u chuẩn đ ã được Đăng kiểm công nh ậ n. 3 . Các vật liệu được lựa chọn phải phù hợp với mục đích sử dụng và phải có đủ các đặc trưng về độ bền và tính dẻo. Vật liệu ở các bộ phận có ảnh hưởng t ới tính toàn vẹn và an toàn c ủ a dàn phải có đặc t í nh hàn tốt , nế u hàn. Nếu cần thiết, vật liệu phải có khả năng chống ăn mòn. 4. Phải sử dụng các loại vật liệu không cháy. Nếu không sử dụng được vật liệu đó th ì vật liệu thay thế phải được sự đồng ý của Đăng kiểm. 5 . Các loại vật liệu phải phù hợp với tiêu chuẩn đã được Đăng kiểm công nhận về t hành phần cacbon và c a cbon tương đương. Khi c ầ n thay đổi thành phần hay đặc trưng vật liệu thì các thông s ố kỹ thuật trong từng trường hợp phải được Đăng kiểm xem xét. Các thông số này phải bao gồm t hành phần hóa học, quy trình chế tạo, đặc trưng vật liệu, quy trình thử cơ tính và quy trình kiểm tra không phá hủy. 12.4.2. Chống ăn mòn 1 . T h iết bị và ống dẫn phải có khả nă n g chống ăn mòn hoặc được bảo vệ chống ăn mòn nếu cần để đảm bảo an toàn hay do yêu cầu của vận hành. 2 . Độ dự trữ ă n mòn của thép hợp kim cacbon thấp phụ thuộc vào khả năng ăn mòn của chất trong thiết bị và ống dẫn và vào tuổi thọ của chúng cùng phương pháp chống ăn mòn được sử dụng. Bảng 12.4.2-1 Độ dự trữ ăn mòn "c" đối với vật liệu thép Đơn vị tí nh b ằng milim ét Đối tượng c Hơi nước bão hòa 0,8 Ống xoắn dẫn hơi nư ớ c 2 Ống chống phun và cấp nước (cho n ồ i hơi) 1 , 5 Kh í nén 1 , 0 Dầu thủy lực 0,3 Dầu bôi trơn 0,3 Dầu đốt 1 Chất làm lạnh 0 , 3 Nước ngọt 0,8 Hydrocacbon 2 Dung dịch khoan/ Xi măng 3 Ghi ch ú : (1) Phải xét th ê m độ dự trữ ăn mòn bên ngoài, tùy thuộc vào môi trường b ên ngoài. (2) Nếu sử dụng phương pháp bảo vệ chống ăn mòn có hiệu quả thì độ dự trữ ă n mòn có thể giảm tới 50%. 3. Phải tránh đ ặ t tiếp xúc các vật liệu k im loại khác nhau hoặc có c á ch bảo vệ để chúng khỏi bị ăn mòn điện hóa . 4 . B ề mặ t củ a th ép tiếp x ú c với kh í quyển và vùn g bị sóng đ á n h t ớ i phải được b ả o v ệ b ằ ng lớp bọc có thể sử dụng các kim loại đặc biệ t . 5 . Các bộ phận bằng thép đặt ngập trong nước phải được bảo vệ b ằ ng ca t ốt h ay cả catố t l ẫ n b ọc. 6 . Phải lắp thiết bị kiểm soát ă n mòn bên trong cho các thiết bị và ống dẫn nếu chất chứa trong đó có nước hay độ ẩm cao hơn 50% và nếu áp lực cục bộ của chất khí gây ă n mòn v ượt quá các giới hạn sau: (1) Ô xy: 100 Pa (2) Sul f ua Hydro: 10kPa (3) Đi ô xit cacbon: 20 kPa Trong trường hợp có hỗn hợp các khí nói trên thì phải xem xét kh ả n ă ng độ ăn mòn tăng cao. 7 . Phải chọn ch ất ức chế ăn mòn phù hợp với môi trường thực tế b ê n trong các thiết bị v à ống d ẫn. 8 . Phải l ắ p cả thiết bị giám sát ă n mòn , n ế u c ầ n . 12.4.3. Chống mài mòn 1. Ống d ẫ n và thiết bị xử lý phải được giám sát và tránh bị mài mòn. 12.5. Nguyên tắc thiết kế chung 12.5.1. Quy định chung 1 . Ph ầ n này quy định các nguyên t ắ c thiết k ế cho hệ thống công nghệ và cả các thiết bị li ê n quan đ ến an toàn. 12.5.2. Định nghĩa và giải thích 1 . Ngoài những định nghĩa và giải thích nêu trong 1.3 , trong phần này sử dụng các định nghĩa và giải thích sau. 2. Khu vực nhà ở đ ượ c hiểu là khu vực bao gồm các buồng công cộ n g, hành la ng, c ầ u thang, các k hu vực vệ sinh và tương tự, cabin , v ă n ph ò ng, k hu vực dịch vụ, bệnh viện và các khoảng không k hép kín c ố định tương tự. 3. Ng ă n cách ly được hiểu là một buồng bị cách ly. (buồng có thể là khoảng không khô hoặc là két) 4. Điều khiển b ằ ng t ay được hiểu là điều khiển mà quyết định ban đ ầ u và hành động sau đó do người thực hiện. 5 . Hư hỏng trong phần này này được hiểu là một sự việc xảy ra với một bộ phận hay một hệ thống gây ra một hoặc cả hai tác động sau: - mất chức năng hoạt động của bộ phận hoặc hệ thống - phá hủy khả năng hoạt động đến một mức độ mà độ an toàn bị suy giảm nghiêm trọng. 6 . Hệ thống giám sát bao gồm các hệ thống báo động và an toàn được lắp đặt để giám sát hoạt động và phản ứng lại các trạng t hái bất thư ờ ng. 7 . T í nh dư là kh ả năng của bộ phận hay một hệ thống có thể duy trì hoặc phục hồi chức năng khi xảy ra hư hỏng (t í nh dư có thể có được bằng cách, ví dụ như, lắp đặt thêm các cụm thiết bị hoặc có thêm các biện pháp khác để thực hiện một chức năng.) 8 . Hệ thống điều khiển từ xa bao gồm tất cả các thiết bị cần thiết để hoạt động các cụm máy từ một vị trí mà người điều khiển không có thể quan sát trực tiếp kết quả của sự t á c động của họ. Thiết bị phục vụ cho điều khiển từ xa của máy vận hành bằng t ay đ ặ t tại chỗ được coi là một phần của hệ thống điều khiển từ xa. 12.5.3. Tải trọng thiết kế chung 1 . Các giới hạn thiết kế, nghĩa là các điều kiện cho phép nh ỏ nhất và l ớ n nhất của một bộ phận, phải xem xét đến tác động của các điều kiện khai thác như khởi động, thay đổi hệ thống làm việc, ngừng hoạt động, tạo hydrat, hiện t ượng gõ nước và dòng phun. 2 . Các bộ phận trong một hệ thống phải phù hợp tương xứng về chức năng, công suất, độ b ề n và tí nh tương th í ch. Bất k ỳ mộ t liên kết yếu nào trong hệ thống phải đ ư ợc đ ặt tại một vị trí í t gây hư hại nhất, nếu n ó bị hỏng. 3 . Mỗi bộ phận của thiết bị khai thác phải được thiết kế với điều kiện tải trọng xấu nhất mà n ó dự định sử dụng. 4 . Phải tín h to á n riêng cho mỗi trường hợp và hạng mục tải trọng t rong đó t í nh đến t ổ hợp xấu nhất v ề vị trí và hướng tải trọng khi x ảy ra đ ồ ng thời. 5. Phải xét tất cả các ngoại lực có thể làm ảnh hưởng tới chức năng của thiết bị khai thác do đó có ảnh hư ở ng lớn đến hoặc giảm độ an toàn, độ bền v à độ tin cậy. 12.5.4. Điều kiện môi trường 1 . Các kết quả kiểm tra hoặc các tài liệu liên quan khác xác nhận sự phù hợp của bộ phận hoặc thiết bị với mục đích sử dụng dự định có th ể được Đăng kiểm yêu cầu. 2 . Các hạng mục sau , nếu có, phải được xem xét khi xác lập tải trọng m ô i trư ờ ng; - Sự chuyển động c ủ a dàn (chuyển động đứng, lắc ngang, lắc dọc, xoay ngang, chuyển động ngang, chuyển động dọc) - Tải trọng gió - Nhiệt độ biển và kh ô ng khí - Sóng - Dòng chảy - Tải trọng do b ă ng tuyết tích tụ , nếu có. 12.5.5. Nhiệt độ và áp suất thiết kế 1 . Do các điều kiện bên ngoài và b ê n trong, nhiệt độ thi ết kế mà bộ phận có thể hoạt động được với áp suất thiết k ế tương ứng ph ải được xác định với độ dự trữ đủ để đề phòng những trường hợp kh ô ng lường trước được. 2 . Phải xem xét đến cả các điều kiện khởi động, ng ừn g chạy và các điều kiện bấ t thường có thể xảy ra. 3 . Phải trình các nghiên cứu, t í nh toán hay các tài liệu c ó liên quan để x á c định các giới hạn hoạt động riêng biệt không có s ẵ n, v í dụ như nhiệt đ ộ thấp trong hệ thống kiểm tra giếng và đoạn ống th ắt, khi c ầ n. 4 . Tấ t cả các thiết bị phải được đặt vào vị trí sao cho đảm bảo được sự an toàn trong khai thác, nếu đặt trong khu vực nguy hiểm thì phải được b ả o vệ một cách phù hợp. Các thiết bị trong khu vực nguy hiểm phải được bảo vệ sao cho nhiệt độ bể mặt tối đ a không được vượt quá 80% nhiệt độ tự cháy của hỗn hợp không khí/ kh í . Nếu không biết nhiệt độ tự cháy thì dòng nhiệt độ 200 o C. 12.5.6. Các hệ s ố an toàn thiết kế 1 . Các hệ số an toàn được dùng để xác định một mức ứng suất ch o phép cho nhiều trường hợp tải trọng khác nhau phải do người th iết kế xác định và ghi trong hồ sơ thiết kế. 2. Các hệ số an toàn của từng bộ phận cụ thể , n ếu không được quy định ở đ â y, phải tuân theo các tiêu chuẩn hay tài liệu được Đ ă n g kiểm công nh ậ n. 3. Độ bền chảy dùng trong t í nh toán không được vượt quá 0,85 độ b ề n ké o quy ước nh ỏ nhất. 12.6. Nguyên tắc thiết kế các hệ thống 12.6.1. Quy định chung 1 . Các giới hạn thiết k ế, nghĩa là các điều kiện cho phép nhỏ nhất và lớn nhất của một bộ phận, phải xem xét đến t á c động của các điều kiện khai thác như khởi động, t hay đổi hệ thống làm việc, ngừng hoạt động, tạo hydra t , hiện tượng gõ nước và d ò ng phun. 2 . Các bộ phận trong một hệ thống phải phù h ợ p về chức năng, công suất, độ b ề n và tương thích lẫ n nhau. B ất k ỳ một liên kết yếu nào trong hệ thống phải được đặt tại một vị trí sao cho không x ả y ra hư hỏng, nếu có t hì í t nhất. 3 . Nếu v ì lý do an toàn của hệ thống, chức năng của một bộ phận cần được duy trì trong một kho ả ng thời gian cụ th ể trong trường hợp hỏa hoạn thì chức năng đó phải được xác nhận. 4 . Trong trường hợp hư hỏng, các bộ phận và hệ thống phải chuyển sang dạng hư hỏng ít nguy hiểm nhất. 5 . Các hệ thống phải được bố trí sao cho một trục tr ặ c khi vận hành hay làm việc sai chức năng sẽ không gây nguy hiểm cho người hoặc dàn. Hệ thống an toàn phải có hai mức bảo vệ độc l ậ p để ngăn hoặc làm gi ả m tới mức t hấp nhất ảnh hưởng do vận hành sai chức năng hay hỏ n g của hệ thống thiết bị khai thác và ống dẫn kể cả bộ phận điều khiển của ch ú ng. 6 . Tất cả các thiết bị phải được gắn thiết bị chỉ báo c ầ n thiết để vận hành an toàn. 7 . Tất cả các thiết bị và bộ ph ậ n được vận hành hoặc phải kiểm tra, b ả o dưỡng trên dàn c ầ n phải được lắp đặt và bố trí sao cho d ễ tiếp cận. 8 . Tấ t cả các bộ phận phải được cách nhiệt để bảo vệ cho người. 9 . Nếu có nguy cơ xuất hiện hydra t e hay đóng băng, phải g ắ n thêm các thiết bị có khả năng phun glycol hay methanol hoặc các biện pháp xử lý tương tự khác. 12.6.2. Thiết bị giám sát và điều khiển 1 . Tất cả các máy phải được g ắ n thiết bị chỉ báo cần thiết để chúng có thể hoạt động được an toàn. 2 . Tất cả các hệ thống chịu áp lực phải được gắn thiết bị giảm áp để bảo vệ hệ thống trong trường hợp áp suất vượt quá áp suất làm việc cho phép cực đại. 3 . Áp suất hoạt động của thiết bị giảm áp phải được đặt ở mức không lớn hơn áp suất làm việc cho phép cực đại. 4. H ệ thống ch ỉ báo trạng th á i van phải độc lập với hệ thống đang hoạt động. 5 . Việc chuy ể n sang hệ th ống dự phòng phải đ ơn gi ả n. Trong trường h ợ p hư hỏng h ệ thống điều khiển hay giám sát cũng vậy. Khi hệ thống dư được kích hoạt, phải có ch ỉ b á o cho người điều hành. 12.6.3. Thi ế t bị d ừn g 1 . Trong trường hợp tai nạn hay hư hỏng không lường trước được xuất hiện, máy móc thiết bị phải có khả năng dừng tự động hay bằng t ay, nếu c ần. Các hệ thống được thiết kế dừng t ự độn g cũng phải được thiết kế dừng bằng tay. 2 . Hệ thống dừng tự động phải hoạt động một cách độc lập và không ngừng khi mất nguồn cấp năng lượng chính. 3 . Hệ thống dừng phải không có khả năng tự động điều chỉnh. Việc khởi động lại chỉ được tiến hành nếu thấy cần thiết. 4 . Việc d ừ ng phải được thực hiện bằng một trình tự lôgíc đã định trước. Việc xác lập l ô gic dừng hệ thống v à thời gian đáp ứng dựa trên việc xem xét các ảnh hưởng động để tránh các trạng th á i bất b ì nh thư ờ ng v à b ấ t lợi đối với các bộ phận khác của hệ thống. 5 . Đối với các hệ thống dừng mà hoạt động bảo vệ tự động được thực hiện khi phát hiện điều kiện bất b ì nh thường, thì trạm điều khiển phải nhận được tín hiệu báo trước vị trí sẽ dừng. 12.6.4. Thiết bị kiểm soát an toàn 1 . Các hệ thống không có người trực phải được l ắ p thiết bị kiểm soát an toàn nếu hư hỏng của các hệ thống này có thể gây mất an toàn. 2 . Thiết bị kiểm soát an toàn phải độc l ậ p và bổ sung cho hệ thống điều khiển sử dụng trong trường hợp b ì nh thường. 3 . Thiết bị kiểm soát an toàn phải được thiết kế để giám sát tự đ ộng và tự động bảo vệ nếu phát hiện thấy t rạng thái không b ì nh thường. Thiết bị ki ể m soát an toàn phải thiết kế để can thiệp b ằ ng t ay được. 4 . Hệ th ốn g kiểm soát an toàn, bao gồm bộ cảm biến, các van phải được thiết kế an toàn khi h ỏ ng, n ghĩa là khi hỏng nằm ở vị trí an toàn nhất đ ã định trước. Đối với van ngắt, đi ề u đ ó c ó ngh ĩa là khi hỏng phải ở vị trí đóng. 5 . Kh i hệ thống k iểm soát an toàn được k í ch hoạt, nó phải có khả năng chỉ ra nguyên nhân l à m nó thực hiện các hoạt động an to à n thông qua các thiết bị ch ỉ b á o trung tâm v à cục bộ. 12.7. Các hệ thống khai thác, ép và phụ trợ 12.7.1. Quy định chung 1 . Phần này nêu ra các yêu cầu đối với: (1) Hệ thống an toàn đối với d ừng sản xuất (2) Hệ thống khử, điều áp và giảm áp. 12.7.2. Đ ị nh nghĩa và giải thích 1 . Các định nghĩa và giải thíc h được n ê u trong 1.3. Ngoài ra, trong phần này còn có một số định nghĩa và giải th í ch sau: 2 . Đi ề u kiện không b ì nh thường là điều kiện xuất hiện khi một thông số hoạt động nằm ngoài giới hạn bình thư ờ ng. 3 . Hệ thống b áo động bao gồm các hệ thống để cảnh báo các điều kiện không bình thường (gồm các bộ cảm biến, thiết bị trung tâm cùng b ả ng điều khiển và thiết bị kêu gọi sự chú ý của mọi người) 4 . Báo động l à một tổ hợp tín hiệu â m thanh và á nh sáng, trong đó bộ phận tín hiệu âm thanh kêu gọi sự ch ú ý của mọi người và bộ phận t í n hiệu quang học để nhận dạng lỗi. 5 . Trạm điều khiển là một buồng đ ặ t có các chức năng và các thiết bị sau đ â y (1) điều khiển hệ thống dừng xử lý (2) điều khiển hệ thống dừng khẩn cấp (3) thông tin nội bộ ch í nh và radio trung tâm (4) phát hiện khí và cháy trung tâm (5) d ập lửa và kiểm soát ch á y t rung tâm (6) Ch ất d ập lửa trung t â m (7) điều khiển nguồn năng lượng dự phòng. 6 . Van điều áp là van được lắp đặt để giảm nhanh áp suất 7 . Dừng khẩn cấp là một hệ thống để kích hoạt hoặc bằng điều khiển bằng tay trung tâm hoặc điều khiển tự động, dừng t ất cả các ngu ồ n gây cháy và các thiết bị khai thác khi xuất hiện điều kiện không bình thư ờ ng. 8. Hệ thống an toàn khi hỏng là hệ thống được thiết kế để chuyển sang dạng an toàn nh ất đã định, khi mất năng lượng hay mất t í n hiệu 9 . Hệ thống đốt là hệ thống đốt cháy kh í hydrocacbon xả ra. 10 . Hệ thống giảm áp l à thuật ngữ chung dùng cho van giảm áp và đĩa an toàn kể cả ống d ẫ n ra và ống dẫn vào. 11 . Thiết bị gi ả m áp là thuật ngữ chung dùng cho van giảm á p và đĩa an toàn. 12 . Van giảm áp là thiết bị giảm áp tự động kích hoạt bằng áp suất tĩnh phía trước van. 13 . Dừng quá trình là cách ly một trạm xử lý ra khỏi dây chuy ề n xử lý bằng cách đóng các van ng ắ t tương ứng để ngắt dòng hy d rocacbon vào. 14 . Á p suất đặt trước là áp suất đ ầ u vào mà t ại đ ó thiết bị giảm áp được đi ề u chỉnh để mở ra trong điều kiện vận hành. 15 . Trạng thái bất lợi là một sự cố bất lợi hay trạng thái gây mất an toàn như quá áp, thiếu áp ... 16 . Hệ thống an toàn là hệ thống sử dụng để giới hạn hậu quả do hư hỏng bằng cách can thiệp một cách tự động vào quá trình khi xuất hiện điều kiện không b ì nh thường, v í dụ như b ằng cách khởi động bơm d ự phòng, d ừ ng máy phụ. 17 . Bu ồ ng khử (knock-out d rum) là buồng chứa nhỏ dùng để khử các chất ra khỏi khí . 12.7.3. Liên hệ giữa hệ thống an toàn với hệ thống dừng khẩn cấp 1 . Dừng quá trình l à việc nhận t í n hiệu đ ầ u vào từ hệ thống dừng khẩn cấp, nếu hệ thống dừng khẩn cấp được kích hoạt, điều này sẽ dẫn tới: (1) Đóng van ngắt tại đầu giếng ng ầ m (2) Ngừng tất cả các hoạt động khai thác (3) Ngừng tấ t cả các hoạt động ép 2 . Thứ tự và lôgic dừng khẩn cấp phải đảm bảo rằng việc dừng phải tuân theo nguyên tắc an toàn khi hỏng, ví dụ như không gây thêm các điều kiện không b ì nh t hư ờ ng cho các hệ thống xử lý, é p và phụ trợ. 3 . C á c van sau đây có thể sử dụng như là van ngắt khẩn cấp: (1) Van an to à n dưới giếng (2) Van ngắt đ ầ u giêng (ch í nh) 12.7.4. Hệ thống dừng quá trình 1 . Việc dừng quá trình được k í ch hoạt bằng phương thức lôgic sắp đặt trước. Việc thiết lập lôgíc hệ thống dừng quá trình và thời gian đáp ứng phải d ựa trên việc xem xét kỹ các yếu tố động của qu á trình nh ằ m tránh c á c trạng thái kh ô ng bình thường và t rạng th á i b ấ t lợi ở các bộ phận khác của hệ thống. 2 . Hệ thống d ừ ng quá trình phải hoạt động liên t ụ c, kể cả khi mất nguồn năng lượng chính. 3 . Nếu có hệ thống bảo vệ tự động thì hệ thống cho phép vận hành bằng tay. Hệ thống phải được thiết kế để người vận hành tiếp nhận được mọi báo động và bao quá t trạng thái để vận hành một cách an toàn. 4 . Hoạt động bảo vệ tự động ph ả i được kích hoạt khi bộ cảm biến quá trình ph át hiện các t rạng t hái không bình t hường. 5 . Các van ngắt quá trình được sử dụng như l à van ngắt khẩn cấp phải có khả năng tách hệ thống khai thác đang xét khỏi sơ đồ t ổng thể cũng như sự vận hành của sơ đồ ấy và phải được kích hoạt trong trường hợp khẩn cấp. 6 . Các van ngắt quá trình và d ừng kh ẩ n cấp phải có thiết bị ch ỉ báo từ xa để xác định trạng thái đóng hay m ở . Khi đóng các van phải có báo động về trạm điều khiển. 12.7.5. Nguyên tắc thiết k ế các hệ thống khử, đi ề u áp và giảm áp 1 . Thiết bị khai thác phải thiết kế các hệ thống khử, điều áp và gi ả m áp thiết kế để (1) Bảo vệ thiết bị khỏi quá áp. (2) Giảm tối thiểu lượng hydrocacbon thoát ra tro n g trường hợp đứt vỡ. (3) Đảm bảo th u gom và chuyển đi một cách an toàn dung dịch hydrocacbon thoát ra. 2 . Các hệ thống phải được thiết kế để kiểm soát được tốc độ gi ả m áp tối đa dự kiến do một thiết bị hỏng gây ra. 3 . Các hệ thống p h ải là hệ thống an toàn khi hỏng. 4 . Phải có biện pháp thích hợp để ng ă n ngừa việc đóng các van lắp với thiết bị điều á p và gi ả m áp một cách vô ý. 12.7.6. Hệ thống giảm áp 1 . Tất cả các hệ.thống ch ị u áp suất phải được gắn thiết bị có khả năng giảm áp để ngăn áp suất lớn hơn áp suất làm việc cho p h ép c ực đ ại của hệ thống. Khả năng gi ả m áp phải được thiết kế để đảm bảo kiểm soá t được t ố c độ giảm áp tối đa dự kiến. 2 . Nếu phải c ó hai khả năng giảm áp cho vận hành và cho b ả o dưỡng thì không được để cách ly cả hai khả năng cùng một lúc. 3 . Nếu có nhiều thiết bị c ầ n thiết để đạt được 100% t ốc độ giảm áp ra t h ì hệ thống phải được gắn với ng ầ n ấy thiết bị giảm áp cần thiết để cho phép 1 thiết bị không hoạt động mà không làm giảm k hả năng của các thiết bị còn lại dưới 100% tốc độ giảm áp thiết kế. 4 . Nếu thiết bị có chứa các c h ất có thể làm cho van giảm áp không hoạt động được hay khi tốc độ t ăng áp suất cao có thể xảy ra, thì phải sử dụng đ ĩ a an toàn thay cho van giảm áp. 5 . Thiết bị giảm áp khi hydrocacbon phải được nối với hệ thống đ ốt hay t ho á t khí có làm lạnh . 12.7.7. Hệ thống điều áp 1 . Tất cả các hệ thống chịu áp suất có ch ứ a chất độc hay chất d ễ cháy có thể sót lại khi cháy phải được g ắ n v ớ i hệ thống điều áp. 2 . Ảnh hưởng do lạnh lên các thiết bị xử lý, van, ống xả trong quá tr ì nh điều áp phải được đá nh giá để lựa chọn loại v ật liệu cho thích hợp. 3 . Các van điều áp phải được m ở bằng nguồn năng lượng dự trữ liên tục . Vận h à nh van điều áp b ằ ng tay và từ xa ph ả i thực hiện được ở một khoảng cách an toàn từ thiết bị được bảo vệ , ví dụ như từ trạm điều khiển. 12.7.8. Hệ thống khử khí. 1 . Thiết k ế cần đ ốt, đ ầ u x ả và buồng khử phải xét tới k h ả năng nhiệt độ thấp và rung xuất hiện khi kh í dãn n ở trong hệ thống. 2. Hệ thống khử kh í phải được thiết kế sao cho hệ thống có á p lực thấp nhất có th ể đ ưa vào hệ thống mà kh ô ng bị giảm khả năng khử do áp lực ngược. 3. Hydrocacbon thoát ra phải được chuyển đến cần đốt qua buồng khử chất lỏng. 4 . Chất lỏng trong các ống phân lưu phải có thể t ự chảy vào buồng khử chất lỏng. M ột chất lỏng không an toàn khi đưa ra c ầ n đốt (hay ống thoát kh í có làm lạnh) phải được thu gom ở buồng k hử kèm với báo đ ộng ở mức cao. 12.7.9. C ầ n đốt 1 . Thiết kế hệ thống cần đốt phải đảm bảo rằng bức xạ nhiệt và hướng đối lưu tới người, kết cấu và thiết bị là trong phạm vi chấp nhận được trong điều kiện gió bất lợi nhất. Tại các vị trí bức xạ n hi ệ t từ cần đốt cao, thì độ tăng và sự phân bố nhiệt độ lên các phần t ử kết cấu cũng như nhiệt độ bề mặt của thiết bị phải được tính toán và đánh giá các t ác động của chúng. 2 . Các mức bức xạ từ cần đốt phải được t ính toán dựa trên các phương pháp đã được công nhận hoặc bằng th í nghiệm phù hợp. Cư ờ ng độ bức xạ nhi ệ t t ừ c ầ n đ ố t phải không được vượt quá các giới hạn sau: (1) 6,3 kW/m 2 : Cường độ nhiệt trong vùng có hoạt động khẩn cấp, kéo d ài tới 1 phút, ng ườ i làm việc không phải mặc áo giáp chống nhiệt nhưng phải có quần áo thích ứng, hoặc trong trường hợp cháy sự cố ống thông hơi. (2) 4,7 kW/m 2 : Cường độ nhiệt trong vùng có hoạt động khẩn cấp, kéo d ài vài phú t , ngườ i làm việc không phải mặc áo giáp chống nhiệt nhưng phải có quần áo thích ứng. (3) 1,6 kW/m 2 : Cường độ nhiệt trong vùng liên tục có người (4) Trị số nhiệt độ danh định của thiết bị cơ khí và đ iện. 12.7.10. Ống thoát khí có làm lạnh 1 . Chi ề u cao và vị trí của ống thoát khí có làm lạnh phải đảm bảo rằng khí thoát ra không bị bắ t lửa. 2 . Bức xạ nhiệt t ừ ống thoá t kh í có làm lạnh phải được xem xét trong trường hợp cháy sự cố. 3 . Điểm sương của khí thoát ra phải ở mức không được ngưng tụ tại nhiệt độ bên ngoài tối thiểu dự tính. 4 . Ống dẫn thông hơi phải có hệ thống tiêu thoát hoặc hệ thống thu gom chất lỏng để ngăn không cho chất lỏng tích tụ trên đường thông hơi. 5 . Để tránh ch á y diễn ra liên tục trong trường hợp cháy sự cố, phải có h ệ thống dập cháy. 12.7.11. Hệ thống tiêu nước và các thiết bị xử lý nước 1 . Các hệ thống tiêu nước thiết bị khai thác phải thu nhận và dẫn chất lỏng th ẳ ng ra một vị trí có thể xử lý hoặc cất trữ một cách an toàn. 2 . Thiết bị khai thác phải được gắn với một hệ thống tiêu thoát kín để tiêu chất lỏng hydrocacbon, một hệ thống mở đối với vùng nguy hiểm và một hệ thống mở đối với vùng không nguy hiểm. Các hệ thống này ph ải hoàn toàn tách bi ệt . 3. Tất cả các hệ thống tiêu chất lỏng có chứa hydrocacbon phải được dẫn tới thiết bị làm sạch. 4 . Phải có biện pháp thí ch hợp được Đăng kiểm chấp nhận để ng ă n lửa cháy truyề n t ới hệ thống tiêu ch ấ t l ỏ ng. 5 . Hệ thống xử lý nước phải c ó thiết bị tách một c ách hiệu quả hydrocacbon khỏi n ước t ớ i mức ô nhi ễ m d ầ u có thể chấp nhận được. 12.7.12. Hệ thống tách 1 . Các b ì nh t á ch phải được thiết kế phù hợp với các ống dẫn và thiết bị nêu ở 14.6 và 14.7. 2 . Các b ì nh tách ph ải có đủ kh ả năng tách c á c thành phần của dò ng d ướ i giếng và có c á c phương thức có hiệu quả để tách cát và nước. 12.7.13. Hệ t h ống ép nước 1 . Hệ thống ép nước phải được thiết kế theo tiêu chuẩn đ ã được công nhận, bao gồm các bộ phận sau: (1) B ơ m t ă ng áp nước biển (2) B ầ u lọc nước biển tinh (3) B ì nh t ách không khí (4) B ơ m ép nước cùng động c ơ ch í nh (5) Hệ thống trộn hóa chất (két, ống dẫn, bơm,...) (6) Ố ng dẫn 2. Trên đ ường ép nước t ớ i giếng phải g ắ n các van một chiều v à van ngắt khẩn cấp. 12.8. Ống dẫn 12.8.1. Quy định chung 1 . Các yêu cầu trong phần này áp dụng cho các ống dẫn và các phụ kiện có liên quan 12.8.2. Định nghĩa và giải th í ch 1 . Ngoài các định nghĩa nêu ở 1.3, trong phần này có thêm các địn h nghĩa và giải thích sau: 2 . Ống cứng là ống l à m bằng kim loại. 3 . Túi kín là một khoảng không gian bên trong ống không bị ảnh hưởng bởi dòng chảy b ì nh thường bên trong ống. 4 . Ố ng phụ trợ là ống dẫn cho các hệ thống phụ trợ , như là các ống sa u : (1) Cấp kh í để khởi động máy nổ (2) Nước l à m mát (3) H âm nóng chất lỏng b ằ ng nhiệt hoặc hơi nước (4 ) D ầ u b ô i trơn (5) Cấp liệu cho máy thủy lực (6) Cấp liệu cho máy nén khí (7) Cấp dầu đốt ha y khi đốt (8) Cấp dầ u đốt cho máy bay lên thẳng (9) D ầ u thô và khí đốt sử dụng trực tiếp từ thiết bị khai thác (10) Ố ng thông hơi (11) Ống thoát nước 12.8.3. Các yêu cầu tổng quan đối với thiết kế 1 . Các yếu tố hoặc tổ hợp các yếu tố phải được t ính đến trong qu y tr ì nh thiết kế khi đánh giá các dạng hư hỏng có thể xảy ra như: (1) Các dạng ăn mòn/ mài mòn (2) Rung, gõ thủy lực (3) Xung do áp suất (4) Điều kiện nhiệt độ không b ì nh thường cực hạn (5) Lực va đập (6) Rò r ỉ 2 . Hệ thống ống dẫn phải được cách ly một cách thích đáng sao cho các chất trong ống như hơi nước , n ướ c l à m mát khí nén ... không bị nhiễm các chất lỏng dễ cháy . 3 . Các đồ gá l ắ p bên trong và ngoài ống phải được thiết kế sao cho chúng k hông làm bẹt ống, ứng suất uốn cục bộ quá mức, hoặc phân b ố nhiệt độ có hại lên thành ống. Phải gi ả m tối đa các kết c ấ u gây tập trung ứng suất, đ ặ c biệt là những chỗ làm việc theo chu kỳ. 4 . Phải t ránh t úi k ín trong tất cả các h ệ th ố ng ống d ẫ n càng nhiều c à ng t ố t , đ ặc biệt l à trong: (1) Đường ra của van xả v à giảm áp (2) Đường hút của máy n é n (3) Các đường vào mà nước có thể t ích tụ và đóng băng (4) Các đ ường vào mang chất lỏng có tính axít và bazơ, hoặc các ch ất l ỏ ng khác có thể đ ó ng băng. (5) Các đường vào có chứa các chất r ắ n có thể đọng l ạ i (6) Các ống có hình thành condensat gây ăn mòn Tất cả ống dằn của thiết bị phải được bố trí cách nhau đủ xa để có thể vận hành, ki ể m tra, b ả o dưỡng v à tháo dỡ mà í t g â y trở ngại nhất hay ít phải tháo ống hoặc thiết bị. Ph ả i chú ý khoảng cách c ầ n thiết giữa các thiết bị như bơm , bộ ph át động bơm,... để có thể tháo chúng ra khi cần. 5 . Tấ t cả các ống phải được nhận biết rõ rà ng bằng cách sơn m à u hay bằng phươn g pháp được ch ấ p nhận khác. 12.8.4. Độ d ầ y thành ố ng 1 . Độ dầy thiết kế tối thiểu (t) của ống phải tính đến độ d ầ y do tính toán b ề n và độ dự trữ do: (1) Uốn (b) (2) Ren (3) Ă n mòn (c) (4) Mài mòn (5) Dung sai do chế tạo Đ ộ dầ y thành ống tối thiểu của một ống cong hay ống th ẳ ng phải không được nhỏ hơn gi á trị sau: t = t o + C Trong đó: t o - độ dầy do t ính toán b ề n C - Tổng các độ dự tr ữ nói trên Tuy nhiên, độ dầy thành ống danh nghĩa không được nhỏ hơn giá trị cho trong các bảng sau: B ả ng 12.8.4-1 Độ dầ y th à nh ống danh nghĩa tối thiểu đối v ới ống th é p cacbon Đơn vị tinh bằng milimét Đường kính ngoài Độ dày thành ống tối thiểu 10,2 - 12 13,5 - 17,2 20 1,6 1,8 2 21,3 - 25 26,9 - 33,7 38 - 44,5 2 2 2 4 8 , 3 51 - 63,5 70 2,3 2,3 2,6 76,1 - 82,5 88,9 - 108 114,3 - 127 2,6 2,9 3,2 133 - 139,7 152,4 - 168,3 177,8 3,6 4 4,5 193,7 219,1 244,5 - 273 4,5 4,5 5 298,5 - 368 406,4 - 457 5,6 6,3 Bảng 12.8.4-2 Độ dầy thành ống danh nghĩa t ố i thiểu đối với ống đồng, hợp k i m đồng và thép không rỉ Đơn vị t í nh b ằ ng milim ét Đường k í nh ngoài của ống D Độ d ầy thành ống tối thiểu Đồng Hợp kim đồng và t h ép không r ỉ D ≤ 10 1 0 , 8 10 < d=""> ≤ 20 1,2 1 20 < d=""> ≤ 44,5 1,5 1 , 2 44,5 < d=""> ≤ 76,1 2 1 , 5 76,1 D ≤ 108 2,5 2 108 < d=""> ≤ 159 3 2 , 5 159 < d=""> ≤ 267 3 , 5 3 267 < d=""> ≤ 457 4 3,5 470 4 3,5 508 4 , 5 4 Nếu dung sai do uốn không được xác định bằng một quy trình chính xác hơn hay khi uốn không theo quy trình đảm bảo kiểm soát được độ dầy thành ống thì dung sai d o uốn không được nhỏ hơn giá t rị sau: Trong đó: D - Đường kính ngoài của ống R - Bán kính uốn ống t o - độ dầy do t í nh toán bền Nếu tỷ s ố uốn D/R không xác định thì lấy bằng 1/3. Độ dự trữ do ăn mòn (c) lấy theo Bảng 12.4.2-1. 2 . Độ d ầ y t í nh toán d o b ề n được xác định theo tài liệu được Đăng kiểm c ô ng nhận. 3 . Nếu t ính t oán ứ n g suất tổ h ợ p theo thuyết Vo n -Mis e s cho ố ng c ó thành rất dầy thì ứng suất tổ hợp tương đương t ại mọi điểm trên thành ống phải không vượt quá 60% độ bền chảy của v ật liệu. Ứ ng suất tổ hợp tương đương xác định theo Von-Mises: Trong đó σ 0 - ứng suất vòng σ 1 - ứng suất dọc trục σ r - ứ ng hướng hướng kính σ 0 , σ 1 , σ 0 có thể t í nh toán dựa vào phương tr ì nh Lame cho ống trụ dầy. 4 . Các bộ phận của ống d ẫ n n ằ m trong phạm vi của tiêu chuẩn được c ô ng nhận và c ó cấu tạo phức t ạp mà việc t í nh toán lý thuyết l à thiếu tin cậy th ì có thể dùng kết quả thử kiểm chứng nguyên mẫu. Phương pháp thử ki ể m chứng nguyên mẫu và tiêu chuẩn phải được Đ ă ng kiểm công nhận. 12.8.5. Mối nối dãn n ở và v òi mềm 1 . Vị trí mối nối dãn n ở và v ò i niềm phải được chỉ rõ t rong tài liệu thiết kế. 2 . Các ống dẫn l ắ p ở chỗ mối nố i hoặc hộp xếp dãn nở phải được căn chỉnh và k ẹp ch ặ t. N ế u cần , phải có biện pháp bảo vệ ch ố ng các hư hại do cơ học. 3 . M ố i nối dãn n ở và các ph ầ n t ử ố ng m ề m phải dễ tiếp cận đ ể kiểm tra. 4 . Áp su ất nổ ống m ề m í t nhất phải gấp 4 lầ n áp suất làm việc cực đại. Các v ò i chịu áp suất cao, rộng l ò ng phải đ ược xem xét kỹ . Tuy nhiên, áp suất nổ phải không được nh ỏ hơn 2 l ầ n áp suất làm việc cực đại. 5 . Phải có biện pháp cách ly ống mềm nếu sử dụng ở h ệ thống m à d ung dịch ch ả y ra k hông kiểm soát được sẽ g â y nguy hiểm. 6 . Các v ò i m ề m và các mối n ố i phi kim loại để dẫn dòng các chất dễ d ễ cháy phải được kiểm tra khả n ă ng chịu lửa theo tiêu chuẩn được Đăng kiểm công nhận. V ò i mềm phải được đảm bảo t í nh toàn vẹn và chức n ă ng t rong cùn g k hoảng thời gian như yêu cầu đ ối với hệ thống ống d ẫ n và các bộ phận. 7. Các ch i tiết đầu ống phải được thiết kế v à ch ế tạo theo tiêu chuẩn đã được công nhận. 12.8.6. Ống chất dẻo ( ống GRP hoặc GRE) 1 . C á c ống ch ấ t d ẻ o, đún g ki ể u đã được duyệt và đã được kiểm tra th eo đú ng mẫu chuẩn, có thể sử dụng cho các dịch vụ sau: (1) Làm ống dẫn nước ngọt đ ặ t trong két chỉ chứa nước ngọt. (2) Làm đường ống nhánh cấp nước ngọ t làm má t cho máy phụ v à máy nén ( 3) D ù ng cho hệ thống cấp và xả nước vệ sinh (4) Làm ống thông hơi và đo sâu cho các két nước ngọ t (5) Làm ống dẫn cho hệ thống thiết bị đo bằng thủy lực và khí nén, ở hộp điều khiển trong buồng điều khiển hay buồng máy, trừ các trường hợp sau: (a) Các hệ t hống điều khiển từ xa của - Các van dẫn nước biển - Các van trên các két dầu đốt trực nhật - Các van thuộc hệ thống dầu đốt - Các van thuộc hệ thống nước dằn , nếu có - Thiết bị cứu hỏa 2 . Các ống chất dẻo không được sử dụng cho các hệ thống sau: (1) Hệ t hống chữa cháy (2) Hệ thống thoát nước (3) Hệ thống làm mát bằng nước biển và làm mát bằng nước ngọt không được nêu ở -1 (4) Hệ thống condensat và cấp nước (5) Ống dẫn d ầ u hoặc các ch ấ t lỏng d ễ cháy khác (6) Các loại hệ thống ống dẫn có thể rò rỉ do hậu quả của nhiệt hay ch á y gây nguy hiểm cho dàn. 3 . Các ống d ẫ n chất d ẻ o ch ỉ được sử dụng để d ẫ n các chất trong phạm vi nhiệt độ từ 0° đến 60°C. Các ống chất dẻo gia cường bằng sợi thủy t inh t hì có thể cho phép đến 80°C. 4 . Ống chất dẻ o không được sử dụng đối với khí điều áp bên ngoài hộp điều khiển. 5 . Nếu đặt trong vùng nguy hiểm thì điện trở bề mặt của ống không được vượt quá 107 Ω 12.8.7. Các van và phụ kiện đặc biệt 1 . Chấp nhận các van k hông hàn được thiết kế, chế tạo và kiểm tr a theo tiêu chuẩn đã được công nh ậ n nếu có chứng nhận của nhà s ả n xuất. 2 . Các van đ ặ c biệ t được chế tạo b ằ ng cách h à n phải được duyệt thiết k ế và ki ể m tra chế tạo. 3 . Đối với các van như ở - 2 , phải tr ì nh các tài liệu và t hông t in sau đây : (1) Bản vẽ mặt c ắt ngang và bản v ẽ chi t iết với tất cả các chi tiết v ề thân, nắp đậy,... cũng như các bộ phận quan trọng liên quan đến độ bền của van. (2) Phạm vi áp lực và nhiệt độ (3) Quy trình hàn đã được thử (4) Các thông số kỹ thuật của vật liệu (5) Các thông số kỹ thuật xử lý nhiệt (6) Các thông số kỹ thuật về thử không phá hủy 4 . Các van có đường kính danh nghĩa lớn hơn 50 mm k hông được sử dụng nắp dậy van k iểu vặn. 5 . Khi van hoạt động, th ì n ắp đậy van ph ả i đảm bảo đ ã được v ặ n chặt. 6 . Phải có thiết bị ch ỉ báo trạng thái van đóng hay mở. 7 . Phần c ổ được hàn của thân van phải đ ủ dài để đảm bảo rằng phần bên trong van không bị méo do nhiệt khi hàn và xử lý nhiệt mối hàn. 8 . Th ờ i gian đóng van phải được lựa chọn sao cho k hông g â y ứ ng suất bất lợi ch o ống dẫn do va đ ập thủy lực. 9 . Các van ng ắt kh ẩ n cấp không được ph é p lắp ở phía dưới p h ải được thử cháy theo quy trì nh đã được Đăng kiểm công nhận. 10 . Các chi tiết đặc biệt, không được các tiêu chuẩn đã c ô ng nhận đề cập tới phải được duyệt. Phải trình duyệt các b ả n v ẽ và bản t í nh độ bền. Trong đ ó phải nêu rõ phạm vi sử dụng, áp suất, nhiệt độ , môi trường sử d ụng, vật liệu và các thông số thiết kế khác. 11 . Các chi tiết đ ặ c biệt, không được các tiêu chuẩn đã c ô ng nhận đề cập t ới, có cấu tạo phức tạp mà không thể tí nh toán bằng lý thuyết được thì có thể chấp nhận biên bản thử kiểm chứng nguyên mẫu đ ã được chứng thực đảm bảo phù hợp với mục đích sử dụng. 12 . C ác van th uộc hệ thốn g xử lý hydrocacbon không có mặt tiếp xúc kim loại với kim loại phải thỏa mãn yêu cầu v ề chịu lửa theo tiêu chuẩn được Đăng kiểm công nhận. 13 . Khi mất nguồn cấp năng lượng th ì van điều khiển từ xa phải ở trạng thái an toàn nhất, nghĩa là việc mất năng lượng không làm: (1) Mở các van đã đóng (2) Đóng các các van đang mở củ a các hệ thống đòi hỏi dòng cấp liên tục, như nước làm mát cho máy phát dự phòng. 12.8.8. Đ ầ u nối ống 1 . S ố lượng đầu nối ống th á o ra được phải được giới hạn vừa đủ. Các đầu nối ống phải phù hợp với tiêu chuẩn đã được công nhận. 2 . M ố i nối ống có đường kính ngoài ³ 51 mm thư ờ ng được hàn đ ối đầu , đặt bích hoặc mối nối ren với ren không nằm trong phần hàn phủ. Mối nối ố ng có đ ường kính nhỏ hơn có thể hàn phủ hoặc bắt bu l ô ng nếu chất lỏng trong ống không gây ăn mòn. Có thể dùng ren hình thang, đoạn nối kép hay đầu nối co ngót nếu được xem xét kỹ. 3 . Nếu hệ thống ống có áp lực ³ 207 bar thì nói chung k h ông được dùng đ ầ u nối ren thông thường. 4 . Bích có cổ hàn phải được rèn tới hình dạng càng gần với dạng cần định hình càng tốt. 5 . Ren hình thang được dùng ở ống nối có đ ầ u vặn vít cấy nếu ống nối được phép sử dụng. 6 . Cần t í nh toán gia cường đối với: (1) Các núm hàn trên thân ống ( w eldolet) có kiểu và hình dạng chưa được chấp nhận ở phần nối nhánh. (2) Các bộ phận ở phần nối nhánh không đủ độ bền tổng thể. 12.8.9. Các kết cấu đ ỡ 1 . Ố ng dẫn phải được đỡ sao cho trọng lượ n g của nó không đè lên các máy móc mà nó nối vào hay các van và thiết bị nặng không gây nên ứng suất bổ sung lớn lên các ống lân cận. 2 . L ự c dọc trục do áp lực trong, sự thay đổi phương hoặc diện tích mặt cắt p hả i tính đến khi treo ống. 3 . Gi á đ ỡ ố ng p hải l à loại có thể ngăn các rung động bất lợi không làm ảnh hưởng tới hệ thống. 4 . Không được hàn trực tiếp các phụ tùng vào ống có áp lực ³ 207 bar . Ở những ch ỗ ố n g chạy qua vách hay sàn thì phải dùn g các các ống đệm (hay vòng b ít ). 5 . Phải tránh h à n các phụ tùng trực tiếp vào ống có áp suất dưới 207 bar . N ế u không th ể tránh đ ược thì phải dùng t ấm đệm hay đ ỡ , bằng các cách thức kh á c nhau, h àn vào ống sao cho ít gây ứ ng suất nhất l ê n bề m ặ t ống. 6 . Các ống dẫn và chi tiết đỡ phải được lắp đ ặ t một cách linh h oạ t sao cho không bị ảnh hưởng do các lực do chuyển động của dàn v à sự thay đổi nhiệt độ. 12.9. Thiết bị 12.9.1. Quy định chung 1 . Các yêu cầu ở phần này áp dụng cho các thiết bị sau: (1) Bình áp lực kh ô ng cháy (2) N ồ i hơi (3) Thiết bị t rao đ ổi nhiệt (4) Thiết bị h â m nóng chất lỏng (5) Các thiết bị chịu áp lực , c ó t hể xem như b ì nh chịu áp lực (6) B ì nh không chịu áp lực (7) Bơm (8) Máy né n (9) Động cơ đốt trong (10) Tu ố c-bin khí (11) Hệ thống d ẫ n độ ng 2 . Các thiết bị phải tuân theo các Quy định nêu trong 12.1 và 12.2. 3 . Các thiết bị phải tuân theo các Quy định về vật liệu nêu trong 12.4. 4 . Các thiết bị phải tuân theo các Quy định về nguyên tắc thiết kế chung nêu trong 12.5. 5 . Các thiết bị sử dụng cho thiết bị khai thác hoặc liên quan tới an toàn trong khai thác phải được thiết kế, chế tạo, lắp đặt, kiểm tra và chứng nhận theo tiêu chuẩn đã được Đăng kiểm công nhận. 12.9.2. Định nghĩa và giải thích 1 . Ngoài các định nghĩa và giải thích được n ê u trong 1.2, trong phần này sử dụng các định nghĩa và giải thí c h sau: 2 . B ìn h kh ô ng chịu áp lực (Atmospheric v e ssel) là b ồ n có chứa các chất lỏng với áp su ất bằng áp suất khí quyển. 3 . Nồi hơi là một b ì nh áp lực hoặc ống ruột gà trong đó hơi nước hoặc nước nóng với nhiệt độ > 120 °C được tạo ra bằng nhiệt do đốt d ầu (dạng rắn, lỏng hoặc hơi) hoặc kh í . Thiết bị tăng nhiệt, thiết bị tiết kiệm, thiết bị hâm nóng lại, kể cả van và phụ tùng nối trực tiếp với n ồ i hơi mà không có van ở giữa được coi là bộ ph ậ n của nồi hơi. 4 . Thiết bị trao đổi nhiệt là một thiết b ị để hâm nóng hoặc l à m lạnh d ù ng để trao đ ổi nhiệt giữa các chất lỏng. 5 . B ì nh áp lực là một bình hoặc két chịu áp lực tr o ng hoặc ngoài lớn hơn hoặc thấp hơn áp suất khí quyển. 6 . Thiết bị h â m nóng chất lỏng l à một thiết bị trao đổi nhiệt mà trong đó chất lỏng nóng được l uân chuyển để hâm nóng các chất khác. 7 . Cụm t hiết bị truyền động là thuật ngữ chung để định nghĩa một cụm thiết bị gồm 01 bộ phận d ẫ n động và một bộ phận được d ẫ n động cùng với các chức n ă ng hỗ trợ có liên qu an (như cụm tua-bin và m á y phát). 12.9.3. Tài liệu thiết kế 1 . Các tài liệu thiết kế sa u phải được trình duyệt (1) Các b ả n vẽ, đầy đủ chi tiết và kích thước để đánh giá t hi ế t kế; (2) Danh sách vật liệu, trong đó có các thông số kỹ thuật của vật liệu, nếu c ầ n (3) Chương tr ì nh thử 2 . Các tài liệu sau phải được trình để tham khảo: (1) Các thông số thiết kế hay bảng số liệu, bao gồm các thông số kỹ thuật của môi trường làm việc , m ức áp suất, áp suất làm việc cho phép cực đại, nhiệt độ cực ti ểu và cực đại , các tả i trọng môi trường và chức năng,... (2) Bản tính độ b ề n. (3) T í nh toán rung xoắn và ngang nếu c ó. (4) Các thông số chế t ạo bao gồm hàn, xử lý nhiệt, kiểu v à phạm vi ki ểm tra không phá hủy, phương pháp chế tạo,... 3 . Trong quá trì nh chế t ạo, kiểm tra, và thử nghiệm, thì các t à i liệu được yêu cầu phải sẵn có theo yêu cầu của Đăng kiểm viên. 12.9.4. Các yêu cầu v ề thiết k ế 1. Thiết kế p hả i tuân t he o các tiêu c hu ẩn thiết kế đ ã được c ông nhận và các yêu cầu nêu trong 12.3 12.10. Hệ thống ống đứng 12.10.1 . Quy định chung 1 . Các yêu cầu trong ph ầ n này áp dụng cho hệ thống ống đứ ng và mềm n ố i giếng d ưới biển hay hệ thống dưới biển, bao gồm đ ường ống v à cụm van cuối đ ư ờ ng ống với hệ thống ống d ẫ n trê n d à n để vận chuyển hydrocacbon, ép nước và l à m các công việc bảo dưỡng cho giếng. 2 . Hệ thống ống đứng phải tuân theo các Quy định nêu trong 12.1 và 12.2, các Quy định v ề vật liệu nêu trong 12.4, các Quy định về nguyên t ắc thiết kế chung n ê u trong 12.5, các Quy định v ề thiết bị ch ị u áp lực nêu trong 12.9 và các Quy định v ề ống dẫn nêu trong 12.8. 12.10.2. Định nghĩa và giải thích 1 . Ngoài các định nghĩa v à giải thích được n ê u trong 1.2; trong phần này sử dụng các định nghĩa và giải thích sau: 2 . Hệ thố n g ống đứng bao gồm ố ng đứng, các giá đ ỡ , đầu n ố i cuối ống đứ ng, tất cả các bộ ph ận của c h úng, hệ thống chống ă n mòn , hệ thống điều khiển và hệ thố ng c ă ng. 3 . Ống đứng l à một ống cứng hoặc m ề m n ổ i giữa đầu n ố i trê n dàn với đầ u nối ở đáy biển. 4 . Gi á đỡ ống l à một kết cấu để c ố định ống đứ ng vào dàn hoặc vào một vị trí hoặc vào ống dẫ n hướng của ố ng đứng, kể cả các kết cấu n ổ i nếu có. 5 . Các bộ phận của ống đứng là một t ập hợp các bộ phận của ống đứng như bích, mối n ối, kẹp , đ ầ u nối , van và phụ tùng. 12.10.3. Các tài liệu cần trình duyệt 1 . Các tài liệu cần thiết phải được tr ì nh làm ba bản nh ư sau: ( 1 ) Các bản vẽ (a) Bản vẽ bố trí chỉ r õ vị trí ống đứng cùng với vị trí của các thiết bị có liên quan như c ầ n c ẩ u, neo và các hoạt động có thể ảnh h ưở ng tới an toàn của ống đứng. (b) Bản vẽ bố trí chung của hệ thống ống đứng bao gồm vị trí hoặc các thiết bị có liên quan và các hệ thống nối ở cả hai đầu. (c) Bản vẽ kết cấu ống đứng, các bộ phận chịu áp lực và kết cấu bảo vệ. (d) B ả n vẽ và thuyết minh hệ thống an toàn và điều khiển (2) Tải trọng (a) Bản t í nh các tải trọng chức năng. (b) Bản t ính các tải t r ọng môi trường. (3) B ả n t í nh độ b ề n (a) Bản tính độ bền , bao gồm tính dẻo, mỏi , lan truyền vết n ứ t, dẻo và ròn , nếu có. (b) Bản t í nh ổn định kết cấu gồm t í nh toán mất ổn định và chuyển vị cho phép, nếu có (c) Tính tĩnh ( d ) Tính động, kể cả tí nh rung, nếu có. (4) Vật liệu và chế tạo (a) Các thông số kỹ thuật của vật liệu chế tạo ống đứng, các bulông , đ ai ốc , và vật liệu hàn. (b) Các thông s ố kỹ t huậ t chế tạo ống đứng, và các bộ phận, g ồ m phương pháp chế tạo , hàn, kiểu và phạm vi kiểm tra không phá hủy, xử lý nhiệt, lớp phủ kim loại, ứ ng suất trước trong bu lông, thử thủy lực... (c) Kết quả thử trong phòng thí nghiệm của các vật liệu phi kim loại, bao gồm độ bền kéo , độ dãn dài, độ cứng, lão hóa, độ cố kết , mỏi, tính giòn, ph ồng rộp , khuyếch t á n , h ì nh thành bọ t và tính chịu lửa. (5) Chống ă n mòn (nếu có) (a) Các thông số kỹ thuật của lớp bọc. (b) Các thông số kỹ thuật của anố t (c) Các thông số kỹ thuật của hệ thống bảo vệ cat ố t, kể cả bản t í nh thiết kế. (d) M ô tả vị trí anốt. (e) B ả n vẽ anốt ( f ) Các thông s ố kỹ thuật liên quan tới việc bảo vệ ống đứng ở vùng tới hạn như vùng chịu ảnh hưởng của sóng (splash zone). (g) Các thông s ố kỹ thuật liên quan tới kiểm soát ă n m ò n b ê n trong. (6) L ắ p đ ặt (a) Chương tr ì nh thử áp lực và rò rỉ của hệ thống, thử chức n ă ng của hệ thống an toàn và điều khiển. (b) Ch ư ơng trình thử cuối cùng sau khi l ắ p đặ t. Chư ơ ng tr ì nh thử phải bao g ồm các chỉ d ẫn liên quan t ới dừng và k hởi động, kiểm so á t b ằ ng hệ t h ống thư ờ ng v à dự ph òng, từ xa và tại ch ỗ, trong điều k iện hư hỏng mô phỏng. 12.10.4. C á c yêu cầu thiết kế chung 1 . T í nh toán ống đứng phải tí nh t ớ i các yếu tố sau: (1) Chuyển động và độ dịch chuyển của d à n (2) Tương tác giữa ống đứng v à xích neo (3) Tương tác giữa các ống đứ ng (4) Tải trọng cho phép t ác dụng lên các thiết bị đ ặt ở đáy biển 2 . Phải xét t ớ i chuyển động của dàn dưới tá c dụng của sóng bậc 1 và bậc 2 , lực tác dụng của d òng chảy v à gió cũng như các ảnh hưởng tĩnh và động của chúng. 3 . Khi tí nh toán ph ả n ứng của ống đứng dưới tác dụng của t ải t r ọng sóng và dòng chảy phải xét đ ến ph ả n ứ ng động và phi tuyến. Nếu không thể xét được các hiện tượng trê n trong t í nh to á n th ì có thể giải quyết b ằ ng cách thử m ô h ì nh hoặc các giả thiết thiết kế thận trọng. 4 . Hệ thống c ăng , nếu có , phải được thiết kế với độ dư thích h ợ p để lu ô n lu ô n đảm bảo lực c ăng yêu cầu t ác dụng l ê n ống đứng trong trường hợp hỏng một thiết bị căng. 5 . Phải để một khe h ở vừa đ ủ giữa các ống đứng và các phần tử kết cấu lân c ậ n n hằ m tránh va chạm trong điều kiện m ôi trường cực hạn. 6 . Ố ng đứng phải được thiết kế đủ độ dài và độ mềm dẻo để cho phép ống đứng lệch ra khỏi vị trí đã định do mất một dây neo hay do một hư hỏng trong hệ thống neo dàn. Ố ng đứng phải có khả năng tháo rời ra khi vượt quá giới hạn phục vụ cho phép. 7 . Phải dự p hòng khả năng tháo v à ngắt khẩn cấp ống đứng nếu ống đứng bị trôi dạt khỏi vị trí đã định, g â y ra nguy hiểm như hư hỏng miệng giếng. 8 . Trong điều kiện khẩn cấp, phải có khả năng tháo ống đứng từ í t nhất hai vị trí như từ trạm điều khiển thiết bị khai thác và trạm điều khiển hàng hải. 12.10.5. Các yêu cầu liên quan đ ế n thi ế t bị giám sát và điều khiển 1 . Trạm điều khiển thiết bị khai thác phải c ó khả năng giám sát và điều khiển hệ thống ống đứng. 2 . Trạm điều khiển, thường là trạm điều khiển hàng hải phải có khả năng điều khiển chuyển động của dàn cho phù hợp với hoạt động của hệ thống ống đứng. Các vị trí khác cần xét riêng. 3 . Phải có hệ thống truyền tin giữa trạm điều khiển thiết bị và trạm điều k hiển hàng h ả i. 4 . Các van ngắ t ở ch ỗ nối đ ầ u và cuối ống đứng phải ở vị trí đóng trước khi th áo đ ầu nối ống đứng ra. Thời gian ngắt dòng hydrocacbon phải được lựa chọn sao cho không gây ứng su ất bất lợi do va đập thủy lực. 5 . Đối với các ống đứng được thiết kế t rong trường hợp dàn chuyển động cực hạn với đầy đủ các giới hạn, thì báo động có thể liên kết với việc định vị của dàn. Phải có cảnh báo trước khi vượt qu á gi ớ i hạn cho phép. 6 . Phải có í t nhất hai hệ thống th á o ống đứng độc lập khác nhau. 12.11. Kết cấu 12.11.1 . Quy định chung 1 . Các yêu cầu trong phần này áp dụng đối với: (1) Kết cấu đỡ hay bàn trượt cho thiết bị khai thác (2) Kết cấu cần đốt (3) Kết cấu đỡ ống đ ứ ng hay ống dẫn hướng, nếu c ó (4) Cần tr ụ c, nếu có 2 . Kế t cấu phải tuân theo các Quy định nêu trong 12.1 và 12.2. 3 . Kết cấu ph ả i t u ân theo các Quy định về vật liệu và ăn mòn nêu trong 1 2.4. 4 . Kết cấu phải tuân theo các yêu cầu tương ứng về tải trọng nêu trong 12.10.4. 12.11.2 . Các tài liệu c ầ n trình duyệt 1 . Các tài liệu thiết kế kết cấu sau phải được trình duyệt: (1) B ả n vẽ kết cấu, có đ ầ y đủ k ích thư ớc (2) Ch i tiết móc cẩu (3) Các thô ng số kỹ thuậ t của vật liệu 2 . Các tài liệu sau phải được tr ì nh để tham khảo: (1) Bản v ẽ bố trí kết cấu có ch ỉ rõ vị trí và tải trọng thiết bị. (2) B ả n t í nh thiết kế và nếu có , các tài liệu thay thế h ỗ trợ t hiết k ế (3) Các giới hạn tương ứng (như nhiệt độ m ô i tr ườ ng thiết kế, điều kiện vận hành,...) (4) Các th ô ng số kỹ thuật ch ế tạo bao gồm hàn, xử lý nhiệt, kiểu và phạm vi k iểm tra không phá hủy , thử nghiệm, ... 12.11.3. Các yêu cầu v ề thiết kế 1 . Bàn trượt và các bộ phận c ầ n cẩu ra để bảo dưỡng hay l ắ p đặt phải thiết kế chỗ đ ể móc cẩu. 2 . Các bộ phận kết cấu như k ết cấu phụ , đ ể bàn trượt, các hệ thống có liên quan phải thỏa m ã n các yêu c ầ u đã được Đăng kiểm côn g nhận. 3 . Trong quá trình thiết kế kết cấu cần đốt , c ầ n xét tới tải trọng do nhiệt trong quá trình đ ốt . 12.12. Thiết bị diện 12.12.1. Quy định chung 1. Các thiết bị điện phải thỏa m ã n các quy định tương ứng trong Phần Điện. 12.12.2. Các tài liệu cần trình duyệt 1 . Tối thi ể u, phải tr ì nh duyệt các tài liệu sau đây: (1) B ả n v ẽ bố trí vị trí các thiết bị điện (2) Sơ đồ đi dây, bố trí thiết bị, phân bố năng lượng và bố trí cáp chính. 12.13. Hệ thống thiết bị đo và điều khiển 12.13 . 1. Quy định chung 1 . Phạm vi áp dụng của phần này: ( 1) Thiết bị điều khi ể n khai thác và xử lý (2) Thiết bị dừng khai thác và xử lý (3) Đo đạc các ch ỉ s ố của quá trình xử lý (4) Kiểm soát thiết bị khai thác dầu 2 . Hệ thống thiết bị đo và điều khiển phải thỏa mãn các tiêu chuẩn được Đăng kiểm công nhận. 12.13.2. Các tài liệu cần trình duyệt 1 . Tối thiểu, phải trình duyệt các tài liệu sau đây: (1) Danh sách các thiết bị đo, chỉ rõ kiểu, chức năng, điểm đặt... cần thiết để nhận biết các bộ phận đó. (2) Bản vẽ hệ thống (v í dụ như sơ đồ ống dẫn) có ch ỉ rõ những chỗ có lắp thiết bị đ o. (3) Giản đ ồ đi đây, sơ đ ồ thiết bị, sơ đ ồ giao điện, bản kê dây cáp. (4) B ả n vẽ bố trí và các cơ cấu (5) Chương trình thử và kế hoạch kiểm tra, chương trình thử tại nhà máy đã được chấp nhận, sổ tay vận hành và sử dụng. 12.14. Phòng chống cháy 12.14.1. Quy định chung 1 . Các thiết bị khai thác phải được phòng chống cháy theo các quy định tương ứng cho trong TCVN 5314:2001. 13. Sân bay trực thăng 13.1. Quy định chung 13.1.1. Phạm vi áp dụng 1 . Các trang thiết bị v à việc bố trí sân bay trực thăng trên dàn phải thỏa mãn các quy định của cơ quan hữu quan Nhà nước có liên quan cùng các yêu cầu dưới đây. 2 . Các yêu cầu về tải trọng và độ bền của s â n bay trực thăng được nêu trong TCVN 5310:2001 13.2. B ố tr í 1 . Sân bay phải không có chư ớ ng ngại v ật , tr ừ các đè n hạ cánh hoặc các vật cần thiết khác lắp xun g quanh chu vi s â n bay nếu chúng không nh ô cao quá 0,15 m. 2 . Sân bay phải c ó điểm buộc để giữ m á y bay. Điểm này phải lõm xuống sân bay. 3 . Chu vi s â n bay phải gắn lưới an toàn trừ những chỗ đã được bảo vệ bằn g kết c ấ u. Lưới an t oàn phải nghiêng l ê n và hướng ra ngoài, vươn ra một kho ả ng 5m theo c hiề u ngang, t í nh t ừ phía dưới rìa củ a s â n bay và không được nhô cao quá 0,15m so với rìa sân bay. 4 . S â n bay phải có hai lối xuống ch í nh và dự phòng đặt càng cách xa nhau càng tốt. 5 . Phải có phương tiện để n g ăn các c hất lỏng đ ọng trên sân bay và ng ă n chúng chảy tràn ra hoặc rơi xuống các phần khác của dàn. 13.3. Trang thiết bị 1 . Phải có thiết bị đ o hướng gió đặt trê n dàn, đặ t c à ng xa sân bay càng tố t , chỉ hướng gió thực tr ê n sân bay. Trên các dàn mà sân bay sử dụng cả ban đêm th ì thiết bị đo h ướ ng gió phải được chiếu sáng. 2 . Sân bay phải được đánh các dấu hiệu sau: (1) Vạch trắ ng l iên tục d ầ y 0,3m bao quanh chu v i sân bay; (2) Tên dàn phải được viết l ê n sân bay v ớ i chiều cao chữ không qu á 1,2m và bằng m à u tương phản với màu nền s â n b a y; (3) Phải có m ột v ò ng trò n để đị nh vị trí hạ c á nh, đ ồ ng tâ m với sân b a y, s ơ n màu v à ng với đường k í nh t rong bằng 0, 5 đường k í nh lớn nhất của máy bay trực th ă ng khi cánh quạt ch í nh q ua y. B ề d ầ y nét v ẽ l à 1m. (4) Phải c ó một chữ "H" đặt tại tâm vùng hạ cánh đường phân đ ô i. Chữ "H” ph ả i có chi ề u cao 3m, chi ề u rộng 1 , 8m và bề dầ y nét là 0,4m MỤC LỤC 1. QUY ĐỊNH CHUNG 1.1. Phạm vi áp dụng 1.2. Tiêu chuẩn trích dẫn 1.3. Định nghĩa và giải thích 1.4. Vật liệu 2. THI Ế T BỊ LÁI 2.1. Quy định chung 3. TH IẾ T B Ị N EO TẠM 3.1. Quy định chung 3.2. Số lượng thiết bị neo 3.3. Thiết bị neo t ư ơng đương 3.4. Tời 3.5. Xích neo 3.5.1. Phạm vi áp dụng 3.5.2. Quy định chung 3.5.3. Các loại xích 3.5.4. Vật liệu 3.5.5. Quy trình chế tạo 3.5.6. Nhà chế tạo xích 3.5.7. Nhiệt luyện 3.5.8. K ích thước và hình dá ng của xích 3.5.9. Dung sai kích thước 3.5.10. Khối lượng 3.5.11. Thử kéo đứt 3.5.12. Thử kéo gi ã n 3.5.13. Thử cơ tính 3.5.14. Thử không phá hủy 3.5.15. Sửa chữa khuyết tật 3.5.16. Đóng dấu 3.5.17. Sơn 3.5.18. Hồ s ơ 4. THIẾT BỊ BUỘC 4.1. Quy định chung 5. HỆ THỐNG ĐỊNH VỊ 5.1. Quy định chung 5.1.1. Phạm vi áp dụng 5.1.2. Các quy định chung 5.2. Phân cấp hệ thống định vị 5.2.1. Quy định chung 5.2.2. Ph â n cấp hệ thống neo 5.2.3. Phân cấp hệ thống định vị động 5.3. Hệ thống neo thả 5.3.1. Quy định chung 5.3.2 T í nh toán lực căng d ây neo 5.3.3. Thiết bị cho hệ thống neo th ả 5.4. Hệ thống neo căng 5.4.1. Quy định chung 5.4.2. Hệ thống neo căng 5.4.3. Thiế t bị của hệ thống neo căng 5.5. Hệ thống neo đơn 5.5.1. Quy định chung 5.5.2. Hệ thống neo đơn 5.6. Hệ thống neo dùng cọc buộc 5.6.1. Quy định chung 5.6.2. H ệ thống neo dùng cọc buộc 5.7. Hệ thống định vị động (DPS) 5.7.1. Quy định chung 5.7.2. Các hộ phận cấu thành DPS 5.7.3. Hệ thống năng lượng 5.7.4. Hệ th ố ng đ ẩy 5.7.5. Hệ thống đi ề u khi ể n định vị động 5.7.6. Hệ thống máy tính 5.7.7. Hệ thống tham chiếu định vị 5.7.8. Bộ cảm biến 5.7.9. Hệ thống cáp và ống d ẫ n 6. THIẾT BỊ KÉO 6.1. Dây k é o 6.2. Xích neo 6.3. Kéo 6.4. Thiết b ị phóng dây và thu dây 7 . CỘT T Í N HIỆU 7.1. Quy định chung 7.1.1. Các thông số kỹ thuật 8. VÁCH K Í N N ƯỚ C VÀ THIẾT BỊ ĐẬY CÁC LỖ KHOÉT 8.1. Vách k í n nước 8.1.1. Quy định chung 8.1.2. Bi ê n kín nước 8.2. Thiết b ị đậy các lỗ khoét 8.2.1. Quy định chung 8.2.2. L ỗ khoét b ê n t rong sử dụng trong khi vận hành 8.2.3. Lỗ kho ét b ê n ngo à i sử d ụng t rong khi vận hành 8.2.4. L ỗ kh oét bên trong và bên ngoài luôn đóng trong khi nổi 9. THIẾT BỊ NÂNG V À HẠ THÂN DÀN T Ự NÂNG 9.1. Quy định chung 9.1.1. Phạm vi áp dụng 9.1.2. Các tài liệu thiết kế 9.2. Thiết Kế và chế tạo 9.2.1. Quy định c hung 9.2.2. Tải trọng thiết kế 9.2.3. Đ ộng cơ diện 9.2.4. Hộp bánh r ă ng 9.2.5. Trục v à chi tiết n ối trục 9.2.6. Vỏ hộp bánh răng 9.2.7. Ổ đ ỡ 9.3. Thiết bị kiểm soát tải trọng 10. TRANG BỊ PHÒNG NẠN 10.1. Qu y định c h ung 11. THIẾT BỊ KHOAN 11.1. Quy định chung 11.1.1. Phạm vi áp dụng 11.2. Gi á m sát kỹ thuật v à phân loại thiết bị 11.2.1. Ph â n loại th i ế t bị 11.2.2. Gi á m s át kỹ thuật 11.3. H ồ sơ 11.3.1 . H ồ sơ thiết kế 11.3.2. H ồ sơ chế tạ o 11.4. Vật liệu 11.4.1. Quy định chung 11.4.2. Vật liệu chế tạo bu-l ô ng 11.4.3. Ch ố ng ăn mòn 11.4.4. Ch ứ ng chỉ vật liệu 11.5. Nguyên tắc thiết kế 11.5.1. Quy định chung 11.5.2. Bố trí 11.5.3 . Đi ề u kiện môi trường 11.5.4. Tải trọng 11.5.5. Nhiệt độ và áp suất thiết kế 11.5.6. Thành phần dung dịch đưa xuống giếng 11.5.7. Hệ số an toàn thiết k ế 11.5.8. Phụ tùng 11.6. Hệ thống 11.6.1. Quy định chung 11.6.2. Hệ thống chống phun 11.6.3. Hệ thống ống đứng 11.6.4. B ộ bù dao động thẳng đứng và hệ thống că n g 11.6.5. Hệ thống nâng, xoay và thao tác ống 11 6.6. Ké t chứa , Hệ thống tuần hoàn dung dịch khoan và ximăng 11.6.7. Hệ thố ng thử giếng v à đ ốt 11.7. C á c chi tiết kết cấu v à cơ kh í 11.7.1. Quy định chung 11.7.2. Hệ thố ng ch ố ng p hu n 11.7.3. Hệ thống ống đứng 11.7.4. Hệ thống bù dao động th ẳ ng đứ ng 11.7.5. Hệ thống nâng, xoay và thao tác ống 11.7.6. Ké t chứa, thiết bị tuần hoàn dung d ịch khoan v à hệ thố ng xi m ă ng 11.7.7. Hệ thống đ ặ t thiết bị ch ố ng phun 11.7.8. Hệ thống t hử giếng và đốt 11.8. Ống dẫn 11.8.1. Quy định chung 11.8.2. Thiết kế ố ng c ứ ng 11.8.3. Thiết kế ố ng m ềm 11.8.4. Thiết kế van và các bộ phận của ống dẫn 11.8.5. Thiết kế đ ầ u n ố i ống 11.8.6. Các kết c ấ u đỡ 12. THI Ế T BỊ KHAI TH Á C 12.1. Phạm vi áp dụng 12.2. Giám sát k ỹ thuật v à Ph â n loại 12.2.1. Nguy ê n t ắc xét duyệt thiết kế 12.2.2. Phân loại các thiết bị 12.3. H ồ sơ thiết k ế 12.3.1. H ồ sơ thiết kế hệ thống khai thác và bố trí của ch ú ng 12.3.2 . H ồ sơ thiết k ế cụm thiết bị 12.3.3. Hồ sơ thiết kế các thiết bị loại I 12.3.4. Hồ sơ thiết kế ống dẫn loại I 12.3.5. Hồ sơ thiết kế kết cấu 12.3.6. Hồ sơ thiết kế chống ăn m ò n 12.3.7. Hồ sơ chế tạo 12.4. Vậ t liệu và chống ăn m ò n 12.4.1. Quy định chung 12.4.2. Chống ă n mòn 12.4.3. Chống mài mòn 12.5. Nguyên tắc thiết kế chung 12.5.1. Quy định chung 12.5.2. Định nghĩa và giả i t hích 12.5.3. T ả i trọng thiết kế chung 12.5.4. Đi ề u kiện môi trường 12.5.5. Nhiệ t độ v à áp suất thiết kế 12.5.6. Các hệ số an toàn thiết kế 12.6. Nguyên tắc thiết kế các hệ thống 12.6.1. Quy định chung 12.6.2. Thiết bị giám sát và điều khiển 12.6.3. Thiết bị dừng 12.6.4. Thiết bị kiểm soát an toàn 12.7. Các hệ thống khai thác, ép và phụ trợ 12.7.1. Quy định chung 12.7.2. Định nghĩa và giải thích 12.7.3. Li ê n hệ giữa hệ thống an toàn với hệ thống d ừ ng khẩn cấp 12.7.4. Hệ thống dừng quá tr ì nh 12.7.5. Nguy ê n tắc thiết kế các hệ thống khử, đi ề u áp và giảm áp 12.7.6 . Hệ thống giảm áp 12.7.7 . Hệ thống điều áp 12.7 8 . Hệ thống khử k hí 12.7.9. C ầ n đ ốt 12.7.10. Ố ng thoát kh í có làm lạnh 12.7.1 1 . H ệ thống tiêu nước v à c á c t hiết bị xử lý nước 12.7.12. H ệ th ố ng tách 12.7.13. Hệ thống ép nước 12.8. Ố ng d ẫ n 12.8.1. Quy định chung 12.8.2. Định nghĩa và giải thích 12.8.3. Các y ê u c ầ u t ổng quan đối với t hiế t kế 12.8.4. Độ dầ y thành ố ng 12.8.5. M ố i nối dãn nở và v ò i m ề m 12.8.6. Ống ch ất d ẻ o (ống GRP hoặc GRE) 12.8.7. Các van và phụ kiện đ ặ c biệ t 12.8.8. Đấu n ố i ống 12.8.9. Các kết cấu dỡ 12.9. Thiết bị 12.9.1 . Quy định chung 12.9.2. Định nghĩa và giải thích 12.9.3. Tài liệu thiết kế 12.9.4. Các yêu cầu về thi ết kế 12.10. Hệ thống ố ng đứ ng 12.10.1. Quy định chung 12.10.2. Định nghĩa và giải thích 12.10.3. Các tài liệu c ầ n tr ì nh duyệt 12.10.4. Các yêu cầu thi ết k ế chung 12.10.5. Các yêu cầu li ê n quan đến thiết bị giám sát v à điều khiển 12.11. Kết cấu 12.11.1. Quy định chung 12.11.2. Các tài liệu cần tr ì nh duyệt 12.11.3. Các yêu cầu về thiết kế 12.12. Thiết bị điện 12.12.1. Quy định chung 12.12.2. Các tài liệu cần trình duyệt 12.13. Hệ thống thiết bị đo và điều khiển 12.13.1. Quy địn h thung 12.13.2 . Các tài liệu c ầ n tr ì nh duyệt 12.14. Phòng ch ố ng cháy 12.14.1. Quy định chung 13. SÂN BAY TR Ự C TH Ă NG 13.1. Quy định chung 13.1.1. Phạm vi áp dụng 13.2. Bố tr í 13.3. Trang thiết bị