TCVN10041-13:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10041-13:2015 (ISO 9073-13:2006) về Vật liệu dệt - Phương pháp thử cho vải không dệt - Phần 13: Thời gian chất lỏng thấm qua lặp lại TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 10041-13:2015 ISO 9073-13:2006 VẬT LIỆU DỆT - PHƯƠNG PHÁP THỬ CHO VẢI KHÔNG DỆT - PHẦN 13: THỜI GIAN CHẤT LỎNG THẤM QUA LẶP LẠI Textiles - Test methods for non w ovens - Part 13: Repeated liquid strike-through time Lời nói đầu TCVN 10041-13:2015 hoàn toàn t ư ơng đương với ISO 9073-13:2006. ISO 9073-13:2006 đã được rà soát và phê duyệt lại vào năm 2015 với bố cục và nội dung không thay đổi. TCVN 10041-13:2015 do Ban kỹ thuật Tiêu chuẩn quốc gia TCVN /T C 38 Vật liệu dệt biên soạn, Tổng cục Tiêu chu ẩ n Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công b ố . Bộ tiêu chuẩn TCVN 10041 (ISO 9073), Vật liệu dệt - Phương pháp thử cho vải không dệt , gồm các phần sau: - TCVN 10041-1:2013 (ISO 9073-1:1989), Vật liệu d ệ t - Phương pháp thử cho vải không dệt - Ph ầ n 1: Xác định khối lượng trên đơn vị diện tích . - TCVN 10041-2:2013 (ISO 9073-2:1995), Vật liệu dệt - Phương pháp th ử cho vải không dệt - Phần 2: Xác định độ dày . - TCVN 10041-3:2013 (ISO 9073-3:1989), Vật liệu dệt - Phương pháp th ử cho vải không dệt - Phần 3: Xác đ ị nh độ bền và độ giãn dài khi kéo . - TCVN 10041-4:2013 (ISO 9073-4:1997), Vật liệu dệt - Phương pháp thử cho vải không dệt - Phần 4: Xác định độ b ề n x é . - TCVN 10041-5:2015 (ISO 9073-5:2008), Vật liệu dệt - Phương pháp thử cho vải không dệt - Phần 5: X á c định khả năng chống xuyên thủng cơ học (phương ph á p nén thủng bằng bi) . - TCVN 10041-6:2015 (ISO 9073-6:2000), Vật liệu dệt - Phương ph á p th ử cho vải không dệt - Phần 6: Độ hấp thụ . - TCVN 10041-7:2015 (ISO 9073-7:1995), Vật liệu dệt - Phương pháp thử cho vải không dệt - Phần 7: Xác định chiều dài uốn . - TCVN 10041-8:2015 (ISO 9073-8:1995), Vật liệu dệt - Phương pháp thử cho vải không dệt - Phần 8: Xác định thời gian chất lỏng thấm qua (nước tiểu mô phỏng) . - TCVN 10041-9:2015 (ISO 9073-9:2008), Vật liệu dệt - Phương pháp thử cho vải không dệt - Ph ầ n 9: X á c định độ rủ bao gồm h ệ số rủ . - TCVN 10041-10:2015 (ISO 9073-10:2003), Vật liệu dệt - Phương pháp th ử cho vải không dệt - Phần 10: Sự tạo bụi xơ và các mảnh vụn khác ở trạng th á i khô . - TCVN 10041-11:2015 (ISO 9073-11:2002), V ậ t liệu d ệ t - Phương pháp th ử cho vải không dệt -Ph ầ n 11: Lượng tháo chảy . - TCVN 10041-12:2015 (ISO 9073-12:2002), V ậ t liệu dệt - Phương pháp th ử cho vải không dệt - Phần 12: Độ th ấ m hút y ê u cầu . - TCVN 10041-13:2015 (ISO 9073-13:2006), Vật liệu dệt - Phương pháp thử cho vải không dệt - Phần 13: Thời gian ch ấ t lỏng thấm qua lặp lại . - TCVN 10041-14:2015 (ISO 9073-14:2006), Vật liệu dệt - Phương pháp thử cho vải không dệt - Phần 14: Độ thấm ngược của lớp phủ Bộ tiêu chuẩn ISO 9073 còn các phần sau: - ISO 9073-15:2007, Textiles - Test methods for nonwovens - Part 15: Determinatio n of air permeability . - ISO 9073-16:2007, Textiles - Test methods for nonwovens - Part 16: Determination of resistance to penetration by w ater (hydrostatic pressure) . - ISO 9073-17:2008, Textiles - Test methods for no n wovens - Part 17: Determination o f water penetration (spray impact) . - ISO 9073-18:2007, Textiles - Test methods for nonwovens - Part 18: Determination of breaking strength and elongation of no nw oven materials using the grab tensile test . VẬT LIỆU D Ệ T - PHƯƠNG PHÁP TH Ử CHO VẢI KH Ô NG DỆT - PH Ầ N 13: THỜI GIAN CH Ấ T L Ỏ NG TH Ấ M QUA LẶP LẠI Textiles - Test methods for non w ovens - Part 13: Repeated liquid strike-through time 1 Phạm vi áp dụng Tiêu chu ẩ n này quy định phương pháp đo thời gian thấm qua (STT) đối với từng liều trong số ba liều chất l ỏ ng (nư ớ c tiểu mô ph ỏ ng) được tác dụng nối tiếp, lần lượt lên bề mặt mẫu thử của lớp phủ vải không dệt. STT được xác định là thời gian để một lượng chất lỏng qui định thấm qua vải không dệt xuống đệm thấm hút chuẩn khô đặt phía dưới. Phương pháp thử này dùng để kiểm soát ch ấ t lượng và được thiết kế đ ể so sánh STT của các lớp phủ vải không dệt khác nhau. Tiêu chuẩn này không mô phỏng các đi ề u kiện sử dụng đối với các sản phẩm hoàn thiện. 2 Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố th ì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố th ì áp dụng phiên bản mới nhất bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có). TCVN 3649 (ISO 186), Giấy và cáctông - Lấy mẫu đ ể x á c định chất lượng trung b ì nh TCVN 10041-6 (ISO 9073-6), Vật liệu dệt - Phương pháp th ử cho vải không dệt - Phần 6: Độ hấp thụ 3 Nguyên tắc Ba liều nước tiểu mô ph ỏ ng được x ả n ố i tiếp, lần lượt ở tốc độ qui đ ị nh, và dưới các điều kiện qui định, vào mẫu thử vải không dệt được đặt trên đệm th ấ m hút chuẩn. Thời gian để từng liều chất lỏng thấm qua vải không dệt được đo bằng đồng h ồ điện tử, dùng thiết b ị đo độ dẫn. Đệm th ấ m hút giữ không đổi và bị ướt giữa các liều. 4 Vật liệu và thuốc thử 4.1 Đệm th ấ m hút , gồ m mười lớp gi ấ y lọc (kích thước: 100 mm x 100 mm) v ớ i mặt thử quay lên trên, theo qui định của nhà cung cấp. STT trung b ì nh, trong mười lần xác đ ị nh lặp lại không có vải không dệt, phải trong khoảng (1,7 ± 0,3) s. Khả năng hấp thụ chất lỏng, của gi ấ y lọc, xác định theo TCVN 10041-6 (ISO 9073-6), phải tối thiểu là 480 %. 4.2 Nước tiểu mô phỏng, gồm dung d ịch natri clorua 9,0 g/l có c ấ p phân tích ở trong nước được khử i on có sức căng bề mặt (70 ± 2) mN/m ở (23 ± 2) °C. Sức căng bề mặt phải được kiểm tra trước từng loạt c á c phép thử, bởi vì sức căng bề mặt c ó thể thay đổi trong khi lưu giữ. 5 Thiết bị, dụng cụ 5.1 Buret, d ung tích 50ml, có giá đỡ, hoặc pipet 5 ml. 5.2 Ống đ ị nh lượng ch ấ t lỏng có bộ phát hiện điểm cuối của sự h ấ p thụ chất lỏng , gồm các phần sau: 5.2.1 Phễu, được lắp van xả có từ tính, tạo được tốc độ xả 25 ml trong (3,5 ± 0,25) s. 5.2.2 Giá đ ỡ hình khuyên, để đỡ phễu. 5.2.3 Detector cảm ứng đi ệ n tử, có khả năng phát hiện dung dịch muối v ớ i thời gian phản hồi 0,05 s. Lắp v ớ i tấm thấm qua (5.2.4). 5.2.4 T ấ m th ấ m qua (xem Hình 1 và H ì nh 2), được cấu tạo từ t ấ m acrylic trong suốt dày 25 mm, có tổ ng khối lượng (500 ± 5) g, được lắp với các điện cực chống ăn mòn bằng dây thép không gì hoặc dây platin đường kính 1,6 mm. Các điện cực phải được đặt như th ể hiện trên H ì nh 1 và Hình 2. Bề mặt của tấm thấm qua, bề mặt điện cực và lỗ có h ì nh sao phải sạch và không có chất kết tủa v à tạp chất dạng hạt. Làm sạch thường xuyên, ví dụ: bằng nước đánh bóng ô tô để cọ nhẹ và vải khô, và/hoặc nước nóng. 5.2.5 Tấm đế, t ấ m acrylic trong suốt, h ì nh vuông có k í ch thước khoảng 125 mm x 125 mm và d ày 5 mm. 5.2.6 Đồng h ồ đi ệ n tử, đ ể đo STT, c hí nh xác đến 0,01 s . Đồng h ồ điện tử được nối với detector (5.2.3) sao cho khi chất l ỏ ng dẫn đóng/mở, sự tiếp xúc giữa các điện cực, đ ồ ng hồ chạy/dừng lại. 5.3 Đồng hồ b ấ m giây, có khả năng đo 60 s, chính xác đến 1 s. 6 Cách tiến hành 6.1 Đặt giá đỡ hình khuyên đ ể giữ phễu. Đ ả m bảo là đồng hồ và d etector cảm ứng bật, và các điện cực được kết n ố i. 6.2 Cắt một mẫu thử vải không dệt, 125 mm x 125 mm, được chọn theo TCVN 3649 (ISO 186), nếu có th ể . 6.3 Chu ẩ n b ị 1 bộ 10 lớp giấy lọc, chồng các lớp giấy lên nhau, mặt thử quay lên tr ê n. 6.4 Đặt mẫu th ử vải không dệt lên p hí a trên cùng c ủ a chồng g iấ y lọc 10 lớp được đặt l ê n tấm đế c ủ a thiết bị. Đặt vải không dệt sao cho hướng c ủ a dòng chảy chất lỏng trong khi thử tương ứng v ớ i hướng s ử dụng dự kiến c ủ a vải không dệt. Ví dụ: đối với các sản phẩm vệ sinh cá nhân, mặt vải không dệt dự kiến tiếp xúc với da của người sử dụng phải được quay lên trên. 6.5 Đặt tấm thấm qua lên trên vải không dệt với tâm của tấm ở khoảng ph í a trên tâm của mẫu thử. Tâm phễu ở phía trên lỗ của tấm. Nếu có thể, đối với thiết b ị Lister 1) , điều này tương ứng với vị trí được định r õ bởi dưỡng định vị có sẵn. 6.6 Điều chỉnh chiều cao c ủ a phễu sao cho đầu rót ở trên đỉnh của tấm đ ế thiết bị (45 ± 1) mm. Đối với thiết bị Lister, điều này tương ứng với vị trí tối thiểu của đầu thử, theo xác định bởi vòng định vị thẳng đứng. 6.7 Kiểm tra liệu đồng hồ có chỉ zero hay không. Nếu không, đặt lại đồng hồ. 6.8 Dùng pipet hoặc buret cho 5,0 ml chất lỏng thử (4.2) vào trong phễu, trong khi giữ van xả của phễu đóng. 6.9 Mở van xả có từ tính của phễu để xả 5,0 ml chất lỏng. Dòng ch ả y ban đầu của ch ấ t l ỏ ng sẽ đóng mạch điện và bắt đầu tính thời gian. Đồng hồ sẽ d ừng lại khi ch ấ t lỏng đã thấm v à o trong vải không dệt và chảy qua các điện cực trên tấm th ấ m qua. Tại thời điểm này, bắt đầu bấm đồng hồ bấm giây. 6.10 Ghi lại thời gian hiển thị trên đồng hồ điện t ử (STT-1). 6.11 Đợi trong khoảng thời gian 60 s (đồng h ồ bấm gi â y). Trong khoảng thời gian này, cho phần chất lỏng thử 5,0 ml (4.2) mới vào trong phễu. 6.12 Khi đồng hồ bấm giây chỉ đến 60 s, lặp lại các bước từ 6.9 đến 6.11 đ ể đo STT của liều thứ hai (STT-2). 6.13 Khi đồng h ồ b ấ m gi â y chỉ đến 60 s, lặp lại các bước từ 6.9 đến 6.10 để đo STT của liều thứ ba (STT-3). 6.14 Làm sạch và làm khô đáy của điện cực bằng giấy tissue khô trước khi thử mẫu thử vải không d ệt tiếp theo. 6.15 Lặp lại qui tr ìn h thử đối với số lượng mẫ u thử yêu cầu. 6.16 Trước khi lưu giữ, giũ bằng nước khử ion và làm kh ô đáy c ủ a điện cực bằng giấy tissue khô. CHÚ THÍCH: Th ỉ nh thoảng detector cảm ứng c ó thể không ph á t hiện được điểm cuối, hoặc STT vượt ra ngoài quá nhiều ( > 5 x độ lệch chu ẩ n liên phòng khác với giá tr ị trung bình), và sau đó đ iể m cuối được phát hiện bằng mắt thường. Trong trường hợp đ ó , loại bỏ k ế t quả. Khi lặp lại qui trình thử, làm sạch điện cực theo hướng dẫn trong 5.2.4. 7 Báo cáo thử nghiệm Báo cáo thử nghiệm phải bao gồm các thông tin sau: a) Cách nhận biết đầy đủ vật liệu vải không dệt; b) Sức căng bề mặt của nư ớ c tiểu mô ph ỏ ng, nếu khác so với giá trị qui định trong 4.2; c) Các điều kiện th ử ; d) STT riêng rẽ đ ố i với từng liều (STT-1, STT-2 và STT-3), ch í nh xác đến 0,1 s; e) Tính giá tr ị trung b ì nh và độ lệch chuẩn đối với t ấ t cả STT-1, STT-2 và STT-3, đ ố i với các mẫu thử lấy từ cùng phần/lô vật liệu, nếu có y ê u cầu; f) Độ lệch so với qui trình được mô tả trong tiêu chuẩn này. 8 Độ chụm Các dữ liệu về độ lặp lại và độ tái lập của phương pháp thử trong tiêu chuẩn này được thiết lập bởi các phép thử liên phòng được thực hiện trong năm 2000 b ở i EDANA 2) và được cho trong Phụ l ụ c A. Đánh giá về các ph é p th ử liên phòng được thực hiện theo ISO 5725-2. Kích thước tính bằng milimét CHÚ D Ẫ N 1 Các dải có trọng lượng tùy chọn 2 Tấm thấm qua (tấm acrylic tr ong suốt) 3 Các điện cực (đường k í nh 1,6 mm) H ì nh 1 - Tấm th ấ m qua CHÚ DẪN 1 Điện cực dây (đường kính 1,6 mm) Hình 2 - Mặt cắt ngang tấm thấm qua trên đường tâm của lỗ có đường kính 25 mm Phụ lục A (tham khảo) Độ chụm Các con số về độ lặp lại và độ tái lập c ủ a phương pháp thử trong tiêu chuẩn này là kết quả c ủ a các nghiên cứu liên phòng được thực hiện trong năm 2000 b ở i EDANA, với các dữ liệu sau: M ẫ u A a M ẫ u B b Mẫu C c Liều 1 Liều 2 Li ề u 3 Liều 1 Liều 2 Li ề u 3 Liều 1 Liều 2 Li ề u 3 Số lượng phòng thử nghiệm tham gia 7 7 7 7 7 7 7 7 7 S ố lượng phòng thử nghiệm kh ô ng bị loại 6 6 6 6 6 6 7 7 7 Số các giá trị đơn lẻ c ủ a các phòng thử nghiệm không bị loại 60 60 60 59 60 59 70 70 68 STT trung b ì nh (giây) 1,48 2,59 2,83 1,41 2,73 7 , 25 2,07 4,82 6,49 Độ lệch chu ẩ n c ủ a độ lặp lại , s r 0,17 0,14 0,80 0,23 0,28 2,91 0,36 1,55 2,15 Hệ số độ lặp lại, CV r 11,5 % 5,4 % 28,3 % 16,1 % 10,4 % 40,2 % 17,4 % 32,3 % 33,0 % Giới hạn độ lặp lại, r (2, 8 x s r ) 0,48 0,39 2,24 0,63 0,79 8,16 1,00 4,35 6,01 Độ lệch chuẩn của độ tái lập, s R 0,33 0,31 0,84 0,37 0,44 3,93 0,43 1,91 2,64 Hệ s ố độ tái lập, CV R 22,5 % 12,2 % 29,7 % 26,4 % 16,0 % 54,2 % 20,9 % 39,7 % 40,6 % Giới hạn độ tái lập, R (2,8 x s R ) 0,93 0,88 2,35 1,04 1,22 11,00 1,21 5,36 7,39 a M ẫ u A: Vải không dệt chải thô, th ấ m nước, không b ề n. b Mẫu B: Vải không dệt chải thô, th ấ m nước, bền. c M ẫ u C: Vải kh ô ng dệt xơ ngắn, thấm nước, bền. THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] ISO 5735-2, Accuracy (tr u eness and precision) of measurement methods and results - Part 2: Basic method for the determination of repeatability and reproducibility of a s tandard measurement method [2] TCVN 10041-8 (ISO 9073-8), Vật liệu dệt - Phương pháp th ử cho vải không dệt - Phần 8: X á c định thời gian chất lỏng th ấ m qua (n ư ớc tiểu mô phỏng) MỤC LỤC Lời nói đầu 1 Phạm vi áp dụng 2 Tài liệu viện d ẫ n 3 Nguyên tắc 4 Vật liệu và thuốc thử 5 Thiết b ị , dụng cụ 6 Cách tiến hành 7 Báo cáo thử nghiệm 8 Độ chụm Phụ lục A (tham khảo) Độ chụm Thư mục tài liệu tham khảo 1) Lister là ví dụ của sản ph ẩ m phù hợp. Thông tin này được đưa ra đ ể tạo thuận lợi cho người sử dụng tiêu chuẩn này và không phải chỉ định c ủ a ISO. 2) EDANA: Hiệp hội các sản phẩm và vải không dệt Châu Âu.