TCVN8828:2011

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8828:2011 về Bê tông - Yêu cầu bảo dưỡng ẩm tự nhiên TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 8828 : 2011 BÊ TÔNG - YÊU CẦU BẢO DƯỠNG ẨM TỰ NHIÊN Concrete - Requirements for natural moist curing Lời nói đầu TCVN 8828:2011 thay thế cho TCVN 5592:991 và được chuyển đổi từ TCXDVN 391:2007 theo quy đ ị nh tại khoản 1 Điều 69 của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và điểm a kho ả n 1 Điều 7 Nghị định số 127/2007/NĐ-CP ngày 01/8/2007 của Chính ph ủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật. TCVN 8828:2011 do Hội Công nghiệp Bê tông Việt Nam biên soạn, Bộ Xây dựng đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng th ẩ m định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. BÊ TÔNG - YÊU CẦU BẢO DƯỠNG ẨM TỰ NHIÊN Concrete - Requirements for natural moist curing 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chu ẩ n này quy định những yêu cầu về b ả o dưỡng ẩ m tự nhiên cho các kết cấu bê tông và bê tông cốt thép chịu tác động trực tiếp của các yếu tố khí hậu Việt Nam trong s ả n xuất và thi công. 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau đây là cần thiết khi áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công b ố thì áp dụng b ả n được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công b ố thì áp dụng phiên b ả n mới nhất, bao gồm các b ả n sửa đổi, bổ sung (nếu c ó ). TCVN 4506, Nước cho b ê tông và vữa - Yêu cầu kỹ thuật TCXD 191:1996 * , B ê tông và vật liệu bê tông - Thuật ngữ và định nghĩa. TCXDVN 305:2004*, Bê tông khối lớn - Quy phạm thi công và nghiệm thu. 3. Thuật ngữ và định nghĩa Các thuật ngữ trong t iêu chuẩn này được định nghĩa như sau: 3.1 . Bảo dưỡ ng ẩm tự nhiên (Moist air curing) Quá trình giữ ẩm th ư ờng xuyên cho bê tông trong điều kiện tác động của các yếu tố khí hậu địa phương. Có thể thực hiện bảo dư ỡ ng ẩ m tự nhiên bằng cách tư ớ i nước trực tiếp lên bề mặt bê tông, phủ vật liệu ẩ m và tưới nư ớ c , phun sương, hoặc phủ các vật liệu cách nước lên mặt bê tông (xem TCXD 191:1996). 3.2 . Cường độ bảo dưỡng tới hạn (Critical curing strength) Giá trị cường độ nén của bê tông tại thời điểm ngừng quá trình bảo dư ỡ ng ẩm tự nhiên, ký hiệu là , đơn vị t í nh là % cường độ b ê tông ở tuổi 28 ngày đêm, % R 28 (xem TCXD 191:1996). 3.3. Th ờ i gian bảo dưỡng cần thiết (Essential curing time) Thời gian tính từ khi bắt đầu bảo dưỡng ẩ m tự nhiên cho t ớ i khi b ê tông đạt cư ờ ng độ bảo dưỡng tới hạn, ký hiệu là , đơn vị tính là ngày đêm. 3.4 . B ả o dưỡng ban đầu (Initial curing) Quá trình giữ cho bê tông không bị bốc hơi nước vào không kh í khi chưa th ể tưới nước giữ ẩm trực tiếp lên bề mặt bê tông. 3.5 . B ả o dưỡng tiếp theo (Subsequent curing) Quá trình giữ ẩm để hạn chế bê tông bốc hơi nước vào không khí, tính từ khi bắt đầu tưới nước lên bề mặt bê tông tới khi ngừng quá trình b ả o dưỡng ẩm tự nhiên. 3.6 . B ề mặt h ở (Open surface) Bề mặt kết cấu bê tông có thể bốc hơi nước vào không khí. 4. Quy định chung 4.1. Quá trình bảo dưỡng ẩ m tự nhiên cần được tiến hành liên tục ngay sau khi hoàn thiện bề mặt bê tông cho tới khi ngừng quá trình b ả o dưỡng. 4.2. Thông số kỹ thuật đặc trưng để đánh giá về chế độ bảo dư ỡn g ẩm tự nhi ê n của bê tông gồm: - Cường độ bảo dưỡng tới hạn ; - Thời gian bảo d ưỡng cần thiết . Trong đó thông số quyết định là , còn thông số được xác đ ị nh dựa trên thông số t ùy theo vùng khí hậu cụ thể. 5. Phân vùng khí hậu theo yêu cầu bảo dưỡng ẩm bê tông Theo yêu c ầ u kỹ thuật bảo dưỡng ẩ m tự nhiên của bê tông, lãnh thổ nước ta được phân thành 3 vùng khí hậu điển hình là A, B và C , với ranh giới đ ị a lý, tên mùa và th ờ i gian trong năm được nêu ở B ả ng 1. 6. Yêu cầu bảo dưỡng ẩm tự nhiên 6.1. Quá trình bảo dư ỡ ng ẩm tự nhiên được ph â n thành 2 giai đoạn: bảo dưỡng ban đầu và bảo dư ỡ ng ti ế p theo. Hai giai đoạn này liên tục kế tiếp nhau không có bước gián đoạn, k ể từ khi hoàn thiện xong bề mặt bê tông cho tới khi bê tông đạt được cường độ bảo dưỡng tới hạn. 6.2. Giai đoan b ả o dưỡng ban đầu Giai đoạn này c ầ n có biện pháp đảm bảo bê tông không bị bốc hơi nước dưới tác động của các y ế u tố khí hậu địa phương (như nắng, gió, nhiệt độ và độ ẩm không kh í ). Đ ồ ng thời không để lực cơ học tác động lên bề mặt bê tông. Bảng 1 - Phân vùng khí hậu theo yêu cầu bảo dưỡng ẩm tự nhiên của bê tông Vùng khí hậu bảo dư ỡ ng ẩ m bê tông Vị trí địa lý Tên mùa Thời gian trong năm, tính theo tháng Vùng A Từ huyện Diễn Châu (Nghệ An) tr ở ra. Mùa mưa ẩm Mùa hanh khô 4 ¸ 9 10 ¸ 3 Vùng B Phía Đông Trường Sơn từ Diễn Châu đến Ninh Thuận Mùa khô Mùa mưa 2 ¸ 7 8 ¸ 11 Vùng C Phần còn lại , bao g ồm Tây nguyên và đồng b ằ ng Nam bộ. Mùa khô Mùa mưa 12 ¸ 4 5 ¸ 11 Ti ế n hành b ả o dưỡng ban đầu như sau: Bê tông sau khi tạo hình xong cần phủ ngay b ề mặt hở bằng các vật liệu đã được làm ẩ m (bằng các vật hoặc vật liệu thích hợp sẵn có). Lúc này không tác động lực cơ học và không tư ớ i nước trực tiếp lên bề mặt bê t ô ng để tránh bi hư hại bề mặt bê tông. Khi cần có thể tưới nhẹ nước l ê n mặt v ậ t liệu ph ủ ẩm. Cũng có thể phủ mặt bê tông b ằ ng các vật liệu cách nước như nilon, v ả i bạt, hoặc phun chất tạo màng ngăn nước bốc hơi. Khi dùng ch ấ t t ạ o màng trên bề mặt bê tông thì việc tiến hành phun được thực hiện theo chỉ dẫn của nhà s ả n xuất chất tạo màng. Cũng có thể dùng thiết bị phun sương để phun nư ớ c thành sương trực tiếp lên mặt bê tông mà không cần ph ủ mặt bê tông. Việc phủ ẩ m b ề mặt bê tông trong giai đoạn b ả o dưỡng ban đầu là nh ấ t thiết phải có khi t hi công trong đi ề u kiện bị mất nước nhanh (như gặp trời nắng gắt, kh í hậu n ó ng khô, kh í hậu có gió Lào). Các trư ờ ng hợp khác có thể không phủ mặt b ê tông, nhưng phải theo dõi đ ể đảm bảo hạn chế bê tông b ị mất nước, tránh nứt mặt bê tông. Việc giữ ẩm bê tông trong giai đoạn bảo dưỡng ban đầu kéo dài tới khi bê tông đạt được một giá trị cường độ n é n nhất định, đảm bảo có thể tưới nước trực ti ế p lên mặt b ê tông mà không gây hư hại. Thời gian đ ể đạt cường độ này vào mùa mưa ẩ m ở Vùng A và các mùa ở Vùng B và C là khoảng (2,5 ¸ 5) h; vào mùa hanh khô ở Vùng A là khoảng (5 ¸ 8) h đóng rắn của bê tông t ùy theo t í nh chất của bê tông và đặc điểm của thời ti ế t. Tại hiện trư ờ ng có thể xác định thời điểm này b ằ ng cách tư ớ i th ử nước lên mặt b ê tông, n ế u th ấ y b ề mặt b ê tông không b ị hư hại l à được, khi đó bắt đầu giai đoạn bảo dưỡng tiếp theo. 6.3. Giai đoạn bảo dưỡng tiếp theo Tiến hành kế tiếp ngay sau giai đoạn bảo dưỡng ban đầu. Đây là giai đoạn cần tưới nước giữ ẩ m liên tục mọi bề mặt hở của bê tông cho tới khi ngừng quá trình bảo dưỡng. 6.3.1. Đối với bê tông dùng xi măng poóc lăng và xi măng poóc lăng hỗn hợp: cần thường xuyên tưới nư ớ c giữ ẩm cho mọi b ề mặt hở của kết cấu bê tông cho t ớ i khi bê tông đạt giá trị cường độ bảo dư ỡ ng t ớ i hạn và thời gian b ả o dưỡng c ầ n thiết như sau: a) Đối với bê tông nặng thông thư ờ ng, bê tông mác cao, bê tông chống thấm, bê tông tự lèn: Không dưới mức quy định ở B ả ng 2, t ùy theo vùng và mùa khí hậu. b) Đối với bê tông cốt liệu nhẹ, bê tông cốt sợi phân tán: Thời gian bảo dưỡng cần thiết giảm 1 ngày đêm so với gi á trị ở Bảng 2. Riêng mùa mưa ở vùng B và C không dư ớ i số ngày đêm ở Bảng 2. c) Đối với bê tông bọt và bê tông khí: Thời gian bảo dưỡng cần thiết tăng thêm 1 ngày đêm so với mức quy định ở Bảng 2. d) Đối với bê tông của kết cấu sẽ chịu tác động thường xuyên của h óa chất, bê tông của kết cấu xây dựng ở vùng ven biển trong phạm vi 1 km t í nh từ mép nước và bê tông ở h ả i đ ả o. Nếu không có quy định riêng của thiết kế thì thời gian bảo dưỡng cần thiết lấ y tăng thêm 1 ngày đ ê m so với mức quy định ở Bảng 2 . e) Đối với bê tông khối lớn: Bê tông kết cấu khối lớn của các công trình công nghiệp và dân dụng (như móng silô, móng ống khói, móng m á y, tường và vòm hầm, tường chắn đất v.v...): Ngoài các yêu cầu của thiết kế, thời gian b ả o dưỡng c ầ n thiết không dưới 7 ngày đêm, không phân biệt vùng và mùa khí hậu. Biện pháp tưới nước và biện pháp thoát nhiệt cho bê tông khối lớn trong giai đoạn bảo dưỡng tiếp theo cần thực hiện theo hướng dẫn của TCXDVN 305:2004. Bê tông các đập lớn: Thực hiện theo yêu cầu của thiết k ế hoặc theo biện pháp thi công đã được phê duyệt. f) Đối v ớ i bê tông đầm lăn: Bê tông đầm lăn dùng cho mặt đường hoặc sân bãi: thời gian bảo dưỡng cần thiết không dưới mức quy định ở Bảng 2. Bê tông đầm lăn cho đập lớn: Thực hiện theo yêu cầu của thiết kế hoặc theo biện pháp thi công đã được phê duyệt. Có thể dùng thiết bị phun nước thành sương lên mặt bê tông ngay sau khi đầm lèn mỗi lớp. Việc phun sương được tiến hành cuốn chiếu l ê n theo các lớp đổ. Khi ngừng thi công, lớp đổ cuối cùng được tưới nước bảo dưỡng không ít hơn 7 ngày đêm. 6.3.2. Đối v ớ i bê tông dùng xi măng poóc lăng x ỉ và poóc lăng puzolan: Th ờ i gian bảo dưỡng ẩm tăng thêm 1 ngày đêm so với quy định ở Bảng 2. 6.3.3. Đối với bê tông dùng xi măng đóng r ắn chậm, hoặc dùng phụ gia chậm đông kết: Th ờ i gian bảo dưỡng cần thiết tăng thêm 1 ngày đêm so với quy định trong B ả ng 2. Bảng 2 - Mức giá trị cư ờ ng độ bảo d ưỡ ng tới hạn và thời gian bảo dưỡng c ầ n thiết cho b ê tông nặng th ô ng thường Vùng khí hậu Bảo dưỡng ẩ m b ê tông Tên m ù a Th ờ i gian trong năm, tính theo tháng M ức giá trị quy định không nhỏ h ơ n , %R 28 , ngày đêm Vùng A Mùa mưa ẩ m Mùa hanh khô 4 ¸ 9 10 ¸ 3 50 ¸ 55 40 ¸ 50 3 4 Vùng B Mùa khô Mùa mưa 2 ¸ 7 8 ¸ 1 55 ¸ 60 35 ¸ 40 4 2 Vùng C Mùa khô Mùa mưa 12 ¸ 4 5 ¸ 11 70 30 6 1 6.3.4. Đối với bê tông dùng xi măng đóng rắn nhanh, hoặc dùng phụ gia tăng nhanh đóng rắn: Thực hiện theo điểm b trong 6.3.1. 6.4. Trong giai đoạn bảo dư ỡ ng ti ế p theo có th ể ph ủ ẩ m hoặc không ph ủ ẩm bề mặt b ê tông. Đối với vùng có khí hậu nóng khô hoặc có gió Lào thì việc ph ủ ẩm sẽ có tác dụng để giảm số lần tưới nước trong ngày và hạn chế nứt mặt bê tông. Số lần tưới nước trong một ngày t ùy thuộc vào môi trường khí hậu địa phương, sao cho bề mặt b ê tông luôn được ẩm ướt. Việc t ưới nước giữ ẩm c ầ n được duy trì cả ban ngày lẫn ban đêm để đ ả m bảo cho b ề mặt bê tông luôn được giữ ẩ m, tránh b ị để khô trong đ ê m. Trong giai đoạn bảo dư ỡ ng tiếp theo có thể thực hiện ngâm nước trên mặt bê tông thay cho tưới nước giữ ẩ m. 6.5. Nước dùng để tưới giữ ẩ m b ề mặt bê tông cần th ỏa mãn y ê u cầu của TCVN 4506:1987. Cũng có th ể dùng nước sông, nước h ồ ao kh ô ng có tạp chất gây hại cho bê tông để bảo dư ỡ ng ẩm b ê tông. 6.6. Khi s ả n xuất các sản phẩm b ê tông hoặc thi công công trình bê tông có sử dụng các gi ả i pháp kỹ thuật để tăng nhanh đóng rắn b ê tông nhằm sớm tháo cốp pha (như h ấ p hơi nước, hấp bằng năng lư ợ ng mặt trời, hấp bằng điện v.v...) thì quá trình bảo dư ỡ ng tiếp theo cần được thực hiện cho tới khi bê tông đạt cường độ bảo dưỡng tới hạn theo 6.3. Khi tháo cốp pha mà b ê tông chưa đạt cường độ bảo dư ỡ ng tới hạn thì phải ti ế p tục tướ i nước bảo dư ỡ ng ẩm cho tới khi bê t ô ng đạt được cường độ bảo dưỡng tới hạn theo quy định. * Các TCXD và TCXDVN sẽ chuyển đổi thành TCVN