53/2016/TT-BTC

Thông tư 53/2016/TT-BTC sửa đổi Thông tư 200/2014/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành B Ộ TÀI CHÍNH ------- CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc --------------- Số: 53/2016/TT-BTC Hà Nội, ngày 21 tháng 0 3 năm 2016 THÔNG TƯ SỬA ĐỔI, BỔ SUNG MỘT SỐ ĐIỀU CỦA THÔNG TƯ SỐ 200/2014/TT-BTC NGÀY 22/12/2014 CỦA BỘ TÀI CHÍNH HƯỚNG DẪN CHẾ ĐỘ KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP Căn cứ Luật Kế toán ngày 17 tháng 06 năm 2003; Căn cứ Nghị định số 129/2004/NĐ-CP ngày 31 tháng 05 năm 2004 của Chính phủ quy định ch i tiết và hướng dẫn th i hành một s ố Điều của Luật Kế toán trong hoạt động kinh doanh; Căn cứ Nghị định số 215/20 1 3/NĐ-CP ngày 13 tháng 12 năm 2013 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quy ề n hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tài chính; Theo đề nghị của Vụ trưởng Vụ Chế độ k ế toán và kiểm toán, Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Thông tư sửa đ ổ i, bổ s ung một số Điều của Thông tư s ố 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp, Điều 1. Sửa đổi, bổ sung một số Điều của Thông tư số 200/2014/TT-BTC như sau: 1. Điểm g Khoản 1 Điều 15 Thông tư số 200/2014/TT-BTC được sửa đổi, bổ sung như sau: “g) Khi thanh lý, nhượng b á n chứng k hoán kinh doanh (tính theo từng loại chứng k hoán ), gi á v ố n của ch ứ ng k hoán kinh doanh được xác định theo một trong các phương pháp nhập trước xuất trước hoặc bình quân gia quyền. Doanh nghiệp phải áp dụng nhất qu á n phương pháp đã chọn để tính gi á vốn của chứng k hoán kinh doanh trong năm tài chính. Trường hợp thay đ ổ i phương pháp t í nh giá vốn của chứng k hoán kinh doanh, doanh nghiệp phải trình bày và thuy ết minh theo quy định của chuẩn mực kế toán ”. 2. Thay cụm từ “giá vốn bình quân gia quyền” và “giá trị ghi sổ của cổ phiếu mang đi trao đ ổ i tính theo phương pháp bình quân gia quyền” bằng cụm từ “giá vốn tại Điểm d và Điểm e Khoản 3 Điều 15 Thông tư số 200/2014/TT-BTC. 3. Khoản 1.3 Điều 69 Thông tư số 200/2014/TT-BTC được sửa đổi, bổ sung như sau: “1.3. Nguyên tắc xác định tỷ giá h ố i đoái: a) Tỷ gi á giao dịch thực tế đ ố i với các giao dịch bằng ngoại tệ phát sinh trong kỳ: - Tỷ giá giao dịch thực tế khi mua bán ngoại tệ (hợp đồng mua bán ngoại tệ giao ngay, hợp đồng kỳ hạn, hợp đồng tương lai, hợp đồng quyền chọn, hợp đồng hoán đ ổ i): Là tỷ giá k ý kết trong hợp đồng mua, bán ngoại tệ giữa doanh nghiệp và ngân hàng thương mại; - Trường hợp hợp đồng không quy định cụ thể tỷ giá thanh toán: + Doanh nghiệp ghi s ổ kế toán theo tỷ giá giao dịch thực t ế : Khi ghi nhận Khoản góp v ố n hoặc nhận v ố n góp là tỷ gi á mua ngoại tệ của ngân hàng nơi doanh nghiệp mở tài Khoản để nhận v ố n của nhà đầu tư tại ngày góp vốn; Khi ghi nhận nợ phải thu là tỷ giá mua của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp chỉ định khách hàng thanh toán tại thời Điểm giao dịch; Khi ghi nhận nợ phải trả là tỷ giá b á n của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp dự kiến giao dịch tại thời Điểm giao dịch; Kh i ghi nhận các giao dịch mua s ắ m tài sản hoặc các Khoản chi phí được thanh toán ngay b ằ ng ngoại tệ (không qua các tài Khoản phải trả) là tỷ giá mua của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thực hiện thanh toán. + Ngoài tỷ giá giao dịch thực t ế nêu trên, doanh nghiệp c ó thể lựa chọn tỷ giá giao dịch thực tế l à t ỷ giá xấp xỉ với tỷ giá mua b á n chuy ể n Khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch. Tỷ giá x ấ p x ỉ phải đảm bảo chênh lệch không vượt quá +/-1% so với tỷ giá mua b á n chuy ể n Khoản t rung bình. Tỷ giá mua b á n chuy ể n Khoản trung bình được xác định hàng ngày hoặc hàng tuần hoặc hàng tháng trên cơ sở trung bình cộng giữa tỷ giá mua và tỷ gi á b á n chuyển Khoản hàng ngày của ngân hàng thương mại. Việc sử dụng tỷ giá xấp xỉ phải đảm bảo không làm ảnh hưởng trọng yếu đến tình hình tài chính và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của kỳ kế toán. b) Tỷ giá giao dịch thực tế khi đ á nh giá lại các Khoản Mục tiền tệ có gốc ngoại tệ tại thời Điểm lập B á o cáo tài chính: - Tỷ giá giao dịch thực t ế khi đánh gi á lại các Khoản Mục tiền tệ có gốc ngoại tệ được phân loại là tài sản: Là tỷ gi á mua ngoại tệ của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên c ó giao dịch tại thời Điểm lập Báo cáo tài chính . Đ ố i với các Khoản ngoại tệ gửi ngân hàng thì tỷ giá thực tế khi đ á nh giá lại là tỷ giá mua của ngân hàng nơi doanh nghiệp mở tài Khoản ngoại tệ. - Tỷ giá giao dịch thực tế khi đánh gi á lại các Khoản Mục tiền tệ có gốc ngoại tệ được phân loại là nợ phải trả: Là tỷ giá b á n ngoại tệ của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch tại thời Điểm lập B á o cáo tài chính; - Các đơn vị trong tập đoàn được áp dụng chung một tỷ giá do Công ty mẹ quy định (phải đảm bảo sát với tỷ gi á giao dịch thực tế) đ ể đánh giá lại các Khoản Mục ti ề n tệ có g ố c ngoại tệ phát sinh từ các giao dịch nội bộ. - Trường hợp doanh nghiệp sử dụng tỷ gi á xấp xỉ quy định tại Điểm a Khoản này đ ể hạch toán các giao dịch bằng ngoại tệ phát sinh trong kỳ, cuối kỳ k ế toán doanh nghiệp sử dụng tỷ giá chuyển Khoản của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch đ ể đánh gi á lạ i các Khoản Mục tiền tệ có gốc ngoại tệ. Tỷ giá chuy ể n Khoản này có thể là tỷ giá mua hoặc bán hoặc tỷ giá mua bán chuy ể n Khoản trung bình của ngân hàn g thương mại.” 4. Thay các cụm từ “tỷ giá bình quân gia quyền d i động”, “tỷ giá ghi sổ bình quân gia quyền” bằng cụm từ “tỷ giá bình quân gia quyền di động hoặc tỷ giá giao dịch thực tế” tại Điểm e Khoản 1 Điều 12, Điểm đ Khoản 1 Điều 13, Điểm e Khoản 1 Điều 18, Điểm c Khoản 1 Điều 51, Khoản 1.4 và Điểm b, c Khoản 1.5 Điều 69 Thông tư 200/2014/TT-BTC. 5. Khoản 4.1 Điều 69 Thông tư số 200/2014/TT-BTC được sửa đổi, bổ sung như sau: “4.1. Kế toán chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh trong kỳ (kể cả chênh l ệch tỷ gi á trong giai đoạn trước hoạt động của các doanh nghiệp không do Nhà nước nắm giữ 100% vốn Điều lệ): a) Kh i mua vật tư, hàng hóa , TSCĐ, dịch vụ thanh toán bằng ngoại tệ, ghi: Nợ các TK 151, 152, 153, 156, 157, 211, 213, 217, 241, 623, 627, 641, 642 (tỷ giá giao dịch thực tế tại ngày giao dịch) Nợ TK 635 - Ch i phí tài chính (l ỗ tỷ giá hối đoái) Có các TK 111 (1112), 112 (1122) (theo tỷ gi á ghi sổ kế toán). Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (lãi tỷ gi á h ố i đoái). b) Khi mua vật tư, hàng hóa , TSCĐ, dịch vụ của nhà cung cấp chưa thanh toán ti ề n, khi vay hoặc nhận nợ nội bộ... bằng ngoại tệ, căn cứ tỷ giá giao dịch thực tế tại ngày giao dịch, ghi: Nợ các TK 111, 112, 152, 153, 156, 211, 627, 641, 642... Có các TK 331, 341, 336... c) Khi ứng trước tiền cho người bán bằng ngoại tệ để mua vật tư, hàng hóa, TSCĐ, dịch vụ: - Kế toán phản ánh s ố tiền ứng trước cho người bán theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời Điểm ứng trước, ghi: Nợ TK 331 - Phải trả cho người bản (tỷ giá thực tế tại ngày ứng trước) Nợ TK 635 - Ch i phí tài chính (lỗ tỷ giá h ố i đoái) Có các TK 111 (1112), 112 (1122) (theo tỷ giá gh i sổ k ế toán) Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (lãi tỷ giá h ố i đoái). - Khi nhận vật tư, hàng hóa, TSCĐ, dịch vụ từ người bán, kế toán phản ánh theo nguyên tắc: + Đ ố i với gi á trị vật tư, hàng hóa, TSCĐ, dịch vụ tương ứng với số tiền bằng n g oại tệ đã ứng trước cho người bán, kế toán ghi nhận theo tỷ gi á giao dịch thực t ế tại thời Điểm ứng trước, ghi: Nợ các TK 151, 152,153, 156, 157, 211, 213, 217, 241, 623, 627, 641, 642 Có TK 331 - Phải trả cho người bản (tỷ giá thực tế ngày ứng trước). + Đối với gi á trị vật tư, hàng hóa, TSCĐ, dịch vụ còn nợ chưa thanh toán ti ề n, k ế toán ghi nhận theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời Điểm phát sinh (ngày giao dịch), ghi: Nợ các TK 151, 152, 153, 156, 157, 211, 213, 217, 241, 623, 627, 641, 642 (tỷ giá giao dịch thực tế tại ngày giao dịch) Có TK 331 - Phải trả cho người b á n (tỷ gi á thực t ế ngày giao dịch). d) Khi thanh toán nợ phải trả bằng ngoại tệ (nợ phải trả người bán, nợ vay, nợ thuê tài chính , nợ nội bộ...): Nợ các TK 331, 336, 341,... (tỷ gi á ghi sổ kế toán) Nợ TK 635 - Chi phí tài chính (l ỗ tỷ giá h ố i đoái) C ó các TK 111 (1112), 112 (1122) (tỷ giá ghi sổ k ế toán). Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (lãi tỷ giá h ố i đoái). e) Khi phát sinh doanh thu, thu nhập khác bằng ngoại tệ, căn cứ tỷ giá giao dịch thực tế tại thời Điểm phát sinh, ghi: Nợ các TK 111(1112), 112(1122), 131... (tỷ gi á giao dịch thực tế tại ngày giao dịch) C ó các TK 511, 711 (tỷ giá giao dịch thực tế tại ngày giao dịch). g) Khi nhận trước tiền của người mua bằng ngoại tệ để cung cấp vật tư, hàng h ó a, TSCĐ, dịch vụ: - Kế toán phản ánh số tiền nhận trước của người mua theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời Điểm nhận trước, ghi: Nợ các TK 111 (1112), 112 (1122) Có TK 131 - Phải thu của khách hàng. - Khi chuyển giao vật tư; hàng h ó a, TSCĐ, dịch vụ cho người mua, kế toán phản ánh theo nguyên tắc: + Đối với phần doanh thu, thu nhập t ươ ng ứng với s ố tiền bằng ngoại tệ đã nhận trước của người mua, kế toán ghi nhận theo tỷ gi á giao dịch thực tế tại thời Điểm nhận trước, gh i : Nợ TK 131 - Phải thu của khách hàng (tỷ gi á giao dịch thực tế thời Điểm nhận trước tiền của người mua) Có các TK 511, 711. + Đối với phần doanh thu, thu nhập chưa thu được tiền, k ế toán ghi nhận theo tỷ gi á giao dịch thực tế tại thời Điểm phát sinh, ghi: Nợ TK 131 - Phải thu của khách hàng Có các TK 511, 711. h) Kh i thu được tiền nợ phải thu bằng ngoại tệ (nợ phải thu của khách hàng, phải thu nội bộ, phải thu khác,...): Nợ các TK 111 (1112), 112 (1122) (tỷ gi á thực t ế tại ngày giao dịch) Nợ TK 635 - Chi phí tài chính (lỗ tỷ gi á h ố i đoái) Có các TK 131, 136, 138 (tỷ gi á ghi sổ kế toán) Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (lãi tỷ giá h ố i đoái). i) Khi cho vay, đầu tư bằng ngoại tệ: Nợ các TK 121, 128, 221, 222, 228 (tỷ giá thực tế tại ngày giao dịch) Nợ TK 635 - Chi phí tài chính ( l ỗ tỷ giá hối đoái) Có các TK 111 (1112), 112 (1122) (tỷ giá ghi sổ kế toán) C ó TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính ( lãi tỷ giá h ố i đoái). k) Các Khoản k ý cược, ký quỹ bằng ngoại tệ - Khi mang ngoại tệ đi k ý cược, k ý quỹ, ghi: Nợ TK 244 - Cầm c ố , thế chấp, k ý cược, k ý quỹ (Tỷ giá giao dịch thực tế tại thời Điểm phát sinh) Nợ TK 635- Chi phí tài chính (Lỗ tỷ gi á h ố i đoái) C ó các TK 111 (1112), 112 (1122) (tỷ giá ghi sổ kế toán) Có TK 515- Doanh thu hoạt động tài chính (Lãi tỷ giá hối đoái). - Khi nhận lại tiền k ý cược, k ý quỹ: Nợ các TK 111 (1112), 112 (1122) (tỷ gi á giao dịch thực t ế khi nhận lại Khoản k ý quỹ, k ý cược) Nợ TK 635 - Chi phí tài chính (lỗ tỷ gi á h ố i đoái) C ó TK 244 - Cầm c ố , th ế chấp, ký cược, k ý quỹ (tỷ giá ghi sổ) Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (lãi tỷ gi á h ố i đoái). l ) Trường hợp doanh nghiệp sử dụng tỷ giá giao dịch thực tế để hạch toán bên C ó các tài Khoản v ố n bằng tiền, bên Có các tài Khoản nợ phải thu, bên Nợ các tài Khoản phải trả bằng ngoại tệ, việc ghi nhận chênh l ệch tỷ gi á hối đoái phát sinh trong kỳ được thực hiện tại thời Điểm phát sinh giao dịch hoặc định kỳ tùy theo đặc Điểm hoạt động kinh doanh và yêu cầu quản lý của doanh nghiệp. Đồng thời tại thời Điểm cuối kỳ kế toán: - Các Khoản Mục tiền tệ có gốc ngoại tệ không còn số dư nguyên tệ thì doanh nghiệp phải kết chuy ể n toàn bộ chênh lệch t ỷ giá h ố i đoái phát sinh trong kỳ vào doanh thu tài c hính hoặc ch i phí tài chính của kỳ báo cáo: + Kết chuyển lãi chênh lệch tỷ giá h ố i đoái, ghi: Nợ các TK 1112, 1122, 128, 228, 131, 136, 138, 331, 341,.. C ó TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính. + Kết chuyển chênh lệch lỗ tỷ giá h ố i đoái, ghi: Nợ TK 635 - Chi phí tài chính C ó các TK 1112, 1122, 128, 228, 131, 136, 138, 331, 341,... - Các Khoản Mục tiền tệ c ó gốc ngoại tệ còn s ố dư nguyên tệ thì doanh nghiệp phải đánh giá lại các Khoản Mục tiền tệ có gốc ngoại tệ cuối kỳ và việc hạch toán Khoản chênh lệch tỷ giá h ố i đoái do đánh giá lại các Khoản Mục tiền tệ có gốc ngoại tệ cuối kỳ được thực hiện theo quy định tại Khoản 4.2 Điều 69 Thông tư số 200/2014/TT-BTC ”. m) Doanh nghiệp phải thuyết minh r õ về việc lựa chọn áp dụng tỷ giá hối đoái trên thuyết minh báo c á o tài chính và việc lựa chọn áp dụng tỷ giá h ố i đoái phải đảm bảo nguyên tắc nhất qu á n theo quy định của chuẩn mực kế toán ”. 6. Điều 120 Thông tư số 200/2014/TT-BTC được sửa đổi, bổ sung như sau: “ Điều 120. Dịch chứng từ kế toán ra tiếng Việt 1. Các ch ứ ng từ kế toán ghi bằng tiếng nước ngoài, khi sử dụng đ ể ghi s ổ kế toán ở Việt Nam ph ả i được dịch ra tiếng Việt. Những chứng từ ít phát sinh hoặc nhi ề u l ầ n phá t sinh nh ư ng có nội dung không gi ố ng nhau thì phải dịch toàn bộ nội dung chứng từ kế toán. Những chứng từ phát sinh nhiều lần, c ó nội dung gi ố ng nhau thì bản đ ầ u phải dịch toàn bộ, từ bản thứ hai trở đi chỉ dịch những nội dung chủ y ế u như: Tên chứng từ, tên đơn vị và cá nhân lập, tên đơn vị và cá nhân nhận, nội dung kinh tế của chứng từ, chức danh của người k ý trên ch ứ ng từ... Người dịch phải ký, ghi rõ họ tên và chịu trách nhiệm về nội dun g dịch ra tiếng Việt. Bản chứng từ dịch ra tiếng Việt phải đ í nh kèm với bản chính bằng tiếng nước ngoài. 2. Các tài liệu kèm theo chứng từ kế toán như các loại hợp đồng, hồ sơ kèm theo chứng từ thanh toán, hồ sơ dự án đầu tư, b á o c á o quyết toán và các tài liệu liên quan khác không phải dịch ra tiếng Việt trừ trường hợp kh i có yêu cầu của cơ quan nhà nước có th ẩ m quyền.” Điều 2. Hi ệ u I ự c thi hành và tổ chức thực hiện 1. Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu hoặc sau ngày 1/1/2016. Các doanh nghiệp được lựa chọn áp dụng tỷ giá hối đoái quy định tại Điều 1 Thông tư này cho Báo cáo tài chính năm 2015. 2. Các quy định khác về tỷ giá tại Thông tư số 200/2014/TT-BTC được thực hiện theo các nguyên tắc quy định tại Thông tư này. 3. Trong quá trình thực hiện nếu có vướng mắc, đề nghị các doanh nghiệp thông báo cho Bộ Tài chính để nghiên cứu giải quyết./ . Nơi nhận: - Thủ tướng, các Phó Thủ tướng Chính phủ; - Văn phòng TW Đảng; - Văn phòng Quốc hội; - Văn phòng Chủ tịch nước; - Văn phòng Chính phủ; - Các Bộ, cơ quan ngang Bộ; - T òa án NDTC; - Viện Kiểm sát NDTC; - Kiểm toán Nhà nước; - UBND tỉnh, thành phố trực thuộc TW; - Cơ quan TW của các đoàn thể; - Cục Kiểm tra văn bản - Bộ Tư pháp - Sở Tài chính, Cục Thuế các tỉnh, thành phố trực thuộc TW; - Các TCT, tập đoàn kinh tế; - Công báo; - Vụ Pháp chế - Bộ Tài chính; - Các đơn vị thuộc Bộ Tài chính; - Website Chính phủ; Website Bộ Tài chính; - Lưu: VT, Vụ CĐKT. KT. BỘ TRƯỞNG THỨ TRƯỞNG Trần Xuân Hà