TCVN11256-6:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11256-6:2015 (ISO 8573-6:2003) về Không khí nén - Phần 6: Phương pháp xác định hàm lượng khí nhiễm bẩn TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 11256-6:2015 ISO 8573-6:2003 KHÔNG KHÍ NÉN - PHẦN 6: PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH HÀM LƯỢNG KHÍ NHIỄM BẨN Compressed air - Part 6: Test methods for gaseous contaminant content L ờ i nói đầu TCVN 11256-6:2015 hoàn toàn tương đương ISO 8573-6:2003. TCVN 11256-6:2015 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 118, Máy nén khí biên soạn, T ổ ng cục Tiêu chu ẩ n Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Bộ TCVN 11256 (ISO 8573), Không khí nén bao gồm các phần sau: - Phần 1: Chất gây nhiễm b ẩ n và cấp độ sạch. - Phần 2: Phương pháp xác định hàm lượng son khí c ủ a dầu. - Phần 3: Phương pháp cho đo độ ẩm. - Phần 4: Phương pháp xác định hàm lượng hạt rắn. - Phần 5: Phương pháp xác định hàm lượng hơi dầu và dung môi hữu cơ. - Phần 6: Phương pháp xác định hàm lượng khí nhiễm b ẩ n. - Phần 7: Phương pháp xác định hàm lượng chất nhiễm b ẩ n vi sinh có thể tồn tại và phát tri ể n được. - Phần 8: Phương pháp xác định hàm lượng hạt rắn bằng nồng độ khối lượng. - Phần 9: Phương pháp xác định hàm lượng hạt nước dạng l ỏ ng. KHÔNG KHÍ NÉN - PHẦN 6: PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH HÀM L ƯỢNG KHÍ NHIỄM BẨN Compressed air - Part 6: Test methods for gaseous contaminant content 1 Phạm vi Tiêu chuẩn này đưa ra sự lựa chọn các phư ơ ng pháp thử thích hợp từ các phương pháp có hiệu lực dùng cho đo các khí nhiễm bẩn trong không khí nén. Tiêu chuẩn qui định kỹ thuật lấy mẫu, phép đo và đánh giá, các xem xét về độ không đảm b ả o đo và báo cáo về các khí nhiễm b ẩ n có th ể dùng được như cacbon monoxit, cacbon đioxit, sul f ua đioxit, nitro oxit, nitơ oxit và hyđrocacbon trong phạm vi C 1 đến C 6 [xem TCVN 11256-5 (IS O 8573-5) đối với C 6 v à cao hơn]. Các phương pháp đã cho cũng thích hợp cho các khí khác. 2 Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chu ẩ n này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi n ă m công bố t hì áp dụng phiên b ả n được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có). TCVN 1806-1 (ISO 1219-1), Hệ thống và bộ phận thủy lực/khí nén - Ký hiệu bằng hình vẽ và sơ đồ mạch - Phần 1: Ký hiệu bằng hình vẽ cho các ứng dụng thông dụng và xử lý dữ liệu TCVN 11256-1 (ISO 8573-1), Không khí nén - Phần 1: Chất gây nhiễm bẩn và cấp độ sạch. ISO 2602, Statistical interpretation of data - Tech n iques of estimation and tests relating to means and variances (Phân tích thống kê các số liệu - Kỹ thuật ước lượng và thử nghiệm liên quan đến các giá trị trung bình và phương sai); 3 Thuật ngữ, định nghĩa, đơn vị và ký hiệu Tiêu chuẩn này áp dụng các thuật ngữ và định nghĩa được cho trong TCVN 11256-1 (ISO 8573-1) và các ký hiệu được cho trong TCVN 1806-1 (ISO 1219-1). Về giải thích các đơn vị và các ký hiệu khác được sử dụng, xem Bảng 1. Bảng 1 - Các đơn vị và ký hiệu ưu tiên (và các đơn vị, ký hiệu không ưu tiên của chúng) được sử dụng trong tiêu chuẩn này Đơn vị/ký hiệu Giải thích MPa [bar] 1 bar = 100 000 Pa = 0,1 MPa ml/m 3 ( =ppm v ) a Phần nhỏ thể tích, được biểu thị bằng mililít trên mét khối [=một phần triệu (1ppm) theo thể tích: 1/10 6 (ml/m 3 )] ml/m 3 (=ppm v )C 1 Phần nhỏ thể tích, được biểu thị bằng mililít trên mét khối [=một phần triệu (1 ppm) theo thể tích: 1/10 6 (ml/m 3 )] v được qui định về một ph ầ n tử C 1 theo lý thuyết. µ g / g (=ppm w ) Phần nh ỏ khối lượng được biểu thị bằng microgram trên gam [=các phần triệu theo trọng lượng b ] 1 % theo thể tích Phần nhỏ thể tích bằng 1%: 1/10 2 (ml/m 3 ) MPa (e) [bar (e)] Áp suất hiệu dụng MPa (a) [bar (a)] Áp suất tuyệt đối trong điều kiện chuẩn a Các phần triệu (ppm) là đơn vị không được tán thành nghĩa là không được h ệ thống đ ơn vị quốc tế (SI) chấp nhận . Về v í dụ, xem TCVN 6398-0:1998 (ISO 31-0:1992), 2.3.3. b Trong cách n ó i thông thường từ “ trọng lượng ” tiếp t ục được sử dụng theo nghĩa khối lượng, nhưng thực tế này chưa được tán thành. Xem TCVN 6398-3 (ISO 31-3). 4 Hướng dẫn lựa chọn và các phương pháp có hiệu lực Có hai sự lựa chọn cho phép đo hàm lượng chát nhiễm b ẩ n: a) Lấy mẫu và phân tích tại hiện trường; b) Lấy mẫu tại hiện trường, phân tích trong phòng thí nghiệm. Các phương pháp và thiết bị đư ợ c khuyến nghị trong phạm vi các lựa chọn này được cho trong Bảng 2. Bảng 2 - Các phương pháp/ thiết bị đo được khuyến nghị Khí nhiễm bẩn Thiết bị đo Ngoài hiện trường Cacbon monoxit (CO) Phổ kế hấp thụ hồng ngoại không tán xạ (NDIR) Cacbon đioxit (CO 2 ) Phổ kế hấp thụ hồng ngoại không tán xạ (NDIR) Sun f ua đioxit (SO 2 ) Phổ kế hấp thụ hồng ngoại không tán xạ (NDIR) Huỳnh quang UV Hyđrocacbon (HC) ( C 1 đến C 5 ) Máy dò ion h óa ngọn lửa đốt nóng (HFID) Nitơ oxit (NO 2 ) Máy dò phát quang h óa học (CLD) có bộ chuyển đổi NO 2 /NO và theo phư ơ ng án được đốt nóng (HCLD) Trên hiện trường Tất c ả các khí được xác định khác Các ống dò khí (đèn tách song) có thang đổi mầu 5 Kỹ thuật lấy mẫu 5.1 Lấy mẫu khí trong túi M ẫ u khí th ử phải được lấy ở điều kiện khí quyển và được thu gom trong một túi lấy mẫu khí thử chuyên dùng được chế tạo phục vụ cho mục đích này. Một mẫu thử không khí nén phải được thu gom trong một túi lấy mẫu khí để ước lượng các giá trị nồng độ chất nhiễm b ẩ n. Phải thực hiện tất cả các phép đo trên mẫu thử trong các điều kiện áp suất khí quyển. S ử dụng một túi l ấ y mẫu khí có th ể dùng được trên thị trường (ví dụ, túi làm bằng floethylen propylene) để thu gom một mẫu thử không khí cho phân tích nên được thực hiện theo phương pháp sau. Túi lấy mẫu khí nén là loại túi thích hợp cho thu gom khí. Cần có các điều kiện của dòng chảy rối trong ống của hệ thống chính để bảo đảm có sự h òa trộn của các khí nhiễm b ẩ n nhằm đạt được một mẫu thử đại diện c ủ a không khí. Lắp nối túi lấy mẫu khí vào đi ể m lấy mẫu khi sử dụng một đầu dò (xem Hình 1), qua một van giảm áp, bằng một ống polytetraflo ethylene (PTFE) và một đầu nối PTFE hoặc thép không gỉ t ùy thuộc vào độ không sạch của khí. Đường ống nên được bảo vệ tránh hình thành sự ngưng tụ. Túi nên có một van thông hơi để cho phép xả hết các khí trong túi. Nên thực hiện việc xả khí để làm sạch túi này trong 5 min với không khí của hệ thống trước khi lấy mẫu. Nên chú ý đảm bảo cho túi không bị thổi phồng lên quá mức và có cỡ kích thước thích hợp với mẫu thử được yêu cầu. Chỉ được sử dụng lại túi nếu được nhà sản xuất cho phép. Phải mang một t ú i lấy mẫu khí đã chứa đầy cùng với một túi lấy mẫu khí rỗng chưa qua s ử dụng tới phòng thí nghiệm đã thực hiện phép thử tấm chắn. 5.2 Lấy mẫu trực tiếp M ẫ u khí thử phải được lấy ở áp suất củ a hệ thống khi sử dụng một đầu dò thép không gỉ (xem các H ì nh 1 và 2). Đầu mút c ủ a đầu dò bên ngoài ống không khí nén phải có một van thích hợp với tất cả các điều kiện áp suất của ống không khí nén. Đầu dò không được có các chất nhiễm bẩn ả nh hư ở ng đến các số đọc. Về qui trình lấy mẫu, xem Phụ lục C. 5.3 Lấy mẫu trong ống tách song khí Về qui t rì nh lấy mẫu, xem Phụ lục D. CHÚ DẪN 1 đầu đo lấy mẫu trong ống chính 2 cụm nắp bít điều chỉnh được cho phép điều ch ỉ nh đầu dò 3 chiều của dòng không kh í a đường kính ống chính, D b chiều dài đoạn thẳng nhỏ nhất trước đầu dò, 10 x D c vị trí lắp đ ầ u dò ở khoảng cách nhỏ nh ấ t, 3 x D d đường kính trong của đầu dò, d Hình 1 - Bố trí thiết bị cho lắp đặt đầu dò dùng để lấy mẫu CHÚ DẪN 1 chiều của d ò ng không kh í Cỡ đầu dò A B C 2 mối nối không có khe hở mm mm mm 3 đầu nối có ren k í n kh í thích hợp 1 7 9 , 6 200 4 giá kẹp màng lọc 2 10 12,6 200 3 17 19,6 400 Hình 2 - Đầu dò lấy mẫu bằng thép không gỉ 6 Phương pháp đo Qui trình nên dùng để ước lượng các giá trị nồng độ chất nhiễm bẩn trong phòng thí nghiệm được cho trong Phụ lục C. Thiết bị phân tích cho sử dụng được nêu trong Phụ lục C dựa trên các nguyên lý phát hiện được xác định trong Bảng 2. Phải quan tâm đến tính toàn vẹn c ủ a hệ thống đo và các yêu cầu về hiệu chuẩn thiết bị đo, thiết bị đo phải được sử dụng phù hợp với hướng dẫn áp dụng và độ nhiễm bẩn của khí được đo. Để đo các giá trị nồng độ có thể sử dụng các ống dò phát hiện khí trên hiện trường. Phép đo này cung cấp số đọc trực tiếp từ một thang chia độ thông qua một phản ứng h óa học với sự thay đổi mầu sắc tỷ lệ với nồng độ thực tế của chất nhiễm bẩn trong mẫu thử không khí nén thực tế đã được lấy. Xem Phụ lục D. 7 Điều kiện chuẩn Trừ khi có sự th ỏa thuận khác, các điều kiện chuẩn đối với nồng độ của khí nhiễm b ẩ n phải phù hợp với Bảng 3. Bảng 3 - Điều kiện chuẩn Nhiệt độ không khí 20 ° C Áp suất không khí 0,1 MPa (a) [1 bar (a)] Áp suất tương đối c ủ a hơi nước 0 8 Đánh giá kết quả thử Các kết quả của các phép đo được cho là các giá trị nồng độ của các chất nhiễm bẩn dưới dạng các phần nh ỏ thể tích (tỷ phần thể tích) hoặc các tỷ lệ phần trăm theo thể tích. Xem Bảng 1. 9 Độ không đảm bảo CHÚ THÍCH: Thường không cần thiết phải t í nh toán sai số có thể xảy ra theo điều này. Do chính b ả n chất của phép đo vật lý, không thể đo được một đại lượng vật lý mà không có sai số hoặc, thực tế là, cần xác định sai số thực c ủ a bất cứ một phép đo riêng nào. Tuy nhiên, nếu biết được một cách đầy đ ủ các điều kiện của phép đo th ì có th ể ước lượng hoặc tính toán một sai lệch đặc trưng c ủ a giá trị đo được từ giá trị thực sao cho có thể khẳng định được giá trị này với một mức tin cậy xác định rằng sai số thực nhỏ hơn sự sai lệch đã nêu trên. Giá trị c ủ a sai lệch như vậy (giới hạn độ tin cậy thường là 95 %) tạo ra một chu ẩn độ ch í nh xác của phép đo riêng. Giả thiết rằng tất cả các sai số hệ thống có thể xảy ra trong phép đo các đại lượng riêng và c á c đặc tính của khí có thể được bù bằng các hiệu chỉnh. Có thể giả thiết thêm rằng các giới hạn độ tin cậy trong các sai số đọc và các sai số lấy tích phân có thể không đáng kể nếu có đủ số lượng các s ố đọc: các sai số hệ thống (nhỏ) có th ể xảy ra được bao hàm b ở i độ không chính xác của các phép đo. Thông tin về khẳng định độ không đảm bảo của phép đo các đại lượng riêng được đo và về các giới hạn độ tin cậy c ủ a các tính chất của khí là gần đúng. Sự gần đúng n à y chỉ có th ể được cải thiện với chi ph í không cân xứng (xem ISO 2602 và ISO 2854). 10 Báo cáo thử 10.1 Công bố Phải công bố nồng độ c ủ a không khí nhiễm bẩn trong không khí nén dưới dạng các phần nhỏ thể tích (xem Bảng 1). Công bố phải đủ chi tiết để cho phép kiểm tra các giá trị theo các qui trình của tiêu chuẩn này. 10.2 Nội dung công bố Báo cáo/ công bố được sử dụng để công bố nồng độ của các khí nhiễm bẩn phù hợp với tiêu chu ẩ n này phải có các thông tin sau: a) Mô tả hệ thống không khí nén và các điều kiện làm việc của nó có đủ các chi tiết để có thể xác định được khả năng ứng d ụng nồng độ được công bố; b) Mô tả đi ể m lấy mẫu tại đó lấy các mẫu thử ; c) Mô tả hệ thống lấy mẫu và phân tích đã được sử dụng (đặc biệt là các vật liệu được sử d ụng) và các chi tiết về hồ sơ hiệu chuẩn hệ thống, nếu thích hợp; d) Các từ “Nồng độ được công bố của chất nhiễm b ẩ n CO/ CO 2 / SO 2 /HC/NO/NO 2 phù hợp với TCVN 11256-6 (ISO 8573-6) được theo sau bởi: - trị số trung bình thực tế đo được và được đánh giá theo Điều 8; - các điều kiện khí quyển thực tế, và - ngày l ấy mẫu và đo; e) công bố về độ không đảm bảo áp d ụng được . Về báo cáo mẫu, xem Phụ lục A. Phụ lục A (Tham kh ả o) Báo cáo về nồng độ chất nhiễm bẩn của không khí nén - Ví dụ Xem Hình A.1. Công bố Trong hệ thống kh ô ng khí nén tại ……………………. gồm có bốn máy nén không khí, các thiết bị làm lạnh phụ và các máy sấy dung môi chất lạnh, với một máy nén không khí dự phòng, hai máy nén không khí làm việc toàn tải và một máy nén không khí được chất tải khoảng 50 % và làm việc ở áp suất mạng lư ớ i 0,7 MPa (e) [=7 bar (e)], các phép đo nồng độ của CO, C O 2 , SO 2 , HC, NO, NO 2 đ ã được thực hiện. Đầu dò lấy các mẫu th ử đã được lắp đặt tại ống cung c ấ p đi vào xưởng B. Các mẫu thử đã được lấy đều đặn ở các khoảng thời gian 1h trong khoảng thời gian 48h. Mỗi mẫu thử gồm có ba túi chất dẻo thu gom khí, được chế tạo b ở i …………………. các điều kiện khí quyển tro n g quá trình lấy mẫu và đo như sau: Ngày bắt đầu ….. 19 , 5 ° C 0,1015 MPa Độ ẩ m tương đối 49 % Ngày kết thú c …… 22 ° C 0,1016 MPa Độ ẩm tương đối 42 % CHÚ THÍCH: Trung b ì nh có 48 mẫu th ử cho mỗi ba phép đ o . Đã thực hiện phân tích trong phòng thí nghiệm …… với thiết bị phân tích được chế tạo bởi …… Hiệu chuẩn thiết b ị phân tích đã có hiệu lực vào ... ...... Trước và sau mỗi phép đo, ch ỉ nh đặt thiết bị phân tích đã được điều khiển bằng các khí span và 0 Nồng đ ộ được công bố phù hợp với TCVN 11256-6 (ISO 8573-6) như sau: Cacbon monoxit (CO) ( 12±4) ml/m 3 hoặc ppm v Phạm vi giá tr ị thực ( 0 đến25) ml/m 3 hoặc pp m v Cacbon đioxit (CO 2 ) (349±8) ml/m 3 hoặc ppm v Phạm vi giá t rị thực (0 đến100) ml/m 3 hoặc pp m v Sun f ua đioxit (SO 2 ) 3 ml/m 3 hoặc pp m v Phạm vi giá trị thực (0 đến10) ml/m 3 hoặc pp m v Hyđrocacbon (HC) ( 2±1) ml/m 3 C 1 hoặc pp m v C 1 Phạm vi giá trị t hực (0 đến10) ml/m 3 C 1 hoặc ppm v C 1 Nitơ oxit (NO 2 ) 3 ml/m 3 hoặc ppm v Phạm vi giá trị thực (0 đến10) ml/m 3 hoặc ppm v Báo cáo được lập b ở i ……………………………………………………………………………… (Chữ ký) (Địa điểm, ngày) Hình A.1 - Báo cáo mẫu Phụ lục B (Tham khảo) Các qui trình đo và lấy mẫu tại hiện trường và phân tích trong phòng thí nghiệm B.1 Túi lấy mẫu th ử Các túi lấy mẫu khí thử phải kín khí Vật liệu để chế tạo túi lấy mẫu khí phải là vật liệu bằng chất trơ. Các túi lấy mẫu khí phải có các phụ tùng nối ống dùng cho thổi phồng và xả mẫu th ử đến một sắc ký khí. VÍ DỤ : L ấ y mẫu qua một màng lọc khi sử dụng một ống bơm kín khí. Các túi l ấ y mẫu kh í phải được h òa nhập về mặt đặc đi ể m nhiệt độ với nhiệt độ c ủ a khí được lấy mẫu từ hệ thống (t í nh tương th í ch về nhiệt độ c ủa t ú i và mẫu th ử ). Nếu có các hợp chất sun f ua trong không kh í nén t hì nên sử dụng các túi có các lớp lót đen và các phụ tùng nối ống bằng polytetra f loethylen (PTFE). Trong bất cứ trường hợp nào cũng không được s ử dụng thép không gỉ trong các bình lấy mẫu khi có sự hiện diện của các hợp chất sunfua. B. 2 Lấy mẫu tại hiện trường Phải lấy mẫu phù hợp với Điều 6. B.3 Phân tích trong phòng thí nghiệm. Phải thực hiện việc phân tích mẫu khí phù hợp với khuyến nghị của các tổ chức thích hợp. Phụ lục C (Tham khảo) Các hệ thống phân tích và lấy mẫu trực tiếp C.1 Xác định các khí nhiễm bẩn Phụ lục này giới thiệu hệ thống phân tích các khí nhiễm b ẩ n. Có th ể sử dụng các hệ thống hoặc các máy phân tích khác được chứng minh l à cho các kết qu ả tương đương. Hình C.1 giới thiệu sơ đồ của hệ thống phân tích không khí nén và các ký hiệu được sử dụng trong sơ đồ được cho trong Bảng C.1. CHÚ DẪN 1 không khí 3 khí span 2 nhiên liệu 4 thông hơi 5 khí o (zerro) Hình C.1 - Hệ thống phân tích không khí nén đối với CO, C O 2 , SO 2 , NO x (phân tích bằng HCLD và đường mẫu ống thử được đốt nóng) và HC (phân tích bằng HFLD v à đường ống mẫu th ử được đốt nóng) Bảng C.1 - Chú dẫn các ký hiệu được sử dụng trên Hình C.1 Ký hiệu Mô tả K ý hiệu Mô tả A Túi có mẫu th ử R1 , R2 Các bộ điều c hỉ nh áp suất cho không khí và nhiên liệu B Thùng làm mát nước ngưng từ mẫu thử a R3, R4, R5 Bộ điều ch ỉ nh áp suất để điều ch ỉ nh lưu lượng mẫu thử C Bộ chuyển đổi NO 2 thành NO SL Đường ống mẫu th ử c CAS M ẫ u không khí nén SO 2 Thiết bị phân tích NDIR đối với các sun f ua đioxit CO Thiết bị phân tích NDIR đối với cacbon mono xit SP Điều ch ỉ nh áp suất đi ể m lấy mẫu và giám sát lưu lượng từ ống không khí nén C O 2 Thiết bị phân tích NDIR đối với cacbon đioxit T1 Nhiệt kế của dòng mẫu thử đi vào thiết bị phân tích HFID FL1 , FL2, FL3 Khí cụ đo lưu lượng để đo lưu lượng c ủ a mẫu thử ở mạch nhánh T2 Nhiệt kế của dòng mẫu th ử đi vào thiết bị phân tích HCLD FL4, FL5, FL6, FL7 Khí cụ đo lưu lượng đ ể đo lưu lượng qua các thiết bị phân tích T3 Nhi ệ t kế c ủ a bộ chuyển đổi NO 2 thành NO G 1 , G2, G3 Áp kế để đo áp suất trong các đường ống mẫu thử tới các thiết bị phân tích T4 Nhiệt kế đo nhiệt độ c ủ a thùng HC HFID V1 Van cho lấy mẫu thử và đóng kín đư ờ ng ống đầu dò lấy mẫu HCLD Thiết bị phân tích HCLD đối với các oxit c ủ a nitơ V10, V11 Các van kim để điều chỉnh lưu lượng tới các thiết bị phân tích HFID Thiết bị phân tích HCLD đối với hyđrocacbon V2, V3, V4, V5, V6 Các van để lấy mẫu trực tiếp, các dòng khí 0 (zero) hoặc khí hiệu chuẩn tới các thiết bị phân t íc h HSL1, HSL2 Các đường ống lấy mẫu được đốt nóng làm bằng thép không g ỉ ho ặ c PTFE b V7 , V8 Van ba ngả tới bộ chuyển đổi NO 2 mạch nhánh thành NO NO Máy dò phát quang h óa học được đốt nóng (ĐCL) V9 Van kim để cân bằng lưu lượng qua bộ chuyển đổi NO 2 th à nh NO và mạch nhánh P Bơm V12 , V13, V14 Các van kim để hạn chế sự xả không khí từ các van giảm áp a Thùng l à m mát phải được duy tr ì ở nhiệt độ 0 0 đến 4 0 C bằng nước đá hoặc làm lạnh. b Nhiệt độ phải được giữ trong khoảng giữa 95 0 C và 200 0 C c Đường ống phải được ch ế tạo bằng PTFE hoặc thép không gỉ. Đường ống có thể được đốt n ó ng hoặc không đốt nóng. C.2 Đo các mẫu thử Sau khi điều ch ỉ nh sự chỉnh đặt của các thiết b ị phân tích, được ghi trên khí cụ ghi trên băng biểu đồ hoặc với một hệ thống thu thập dữ liệu tương đương, túi có mẫu th ử được lắp nối với hệ thống phân tích t ại van ba ngả trong khi bơm không khí của phòng hoặc không khí được tổng hợp qua hệ thống. Sau đó van được chuyển mạch t ớ i vị trí ở đó mẫu thử được bơm qua hệ thống để các thiết bị phân tích ch ỉ ra số đọc của nồng độ chất nhiễm bẩn. Số đọc phải ổn định trong thời gian tối thiểu l à 3 min để tạo ra một giá trị nồng độ tiêu biểu của mẫu thử . Số đọc được ghi lại trong suốt thời gian đo. Các giá trị nồng độ thực tế có thể được tạo ra bằng tay thông qua giải thích b ả n ghi hoặc thông qua một thiết bị đánh giá dữ liệu điện tử, thiết bị này tự động đưa ra một đáp ứng ổn định của các thiết bị phân tích Irong khoảng thời gian 3 min và sau đó in ra các gi á trị nồng độ. Phụ lục D (Tham kh ả o) Thiết bị để đo tại hiện trường - Các qui trình lấy mẫu và đo - Lấy mẫu trong ống dò phát hiện khí D.1 Thiết bị lấy mẫu Ph ả i lấy mẫu thử từ đường ống không kh í nén. Nồng độ đo được có thể được nhận ra như một quá trình thay đổi mầu của vùng phía trước có liên quan đến thang đo trên ống bằng th ủy tinh. Nên lặp lại quá trình đo lấy mẫu để đi tới một mức tin cậy chấp nhận được. Hình D.1 giới thiệu một sơ đồ bố trí có th ể thực hiện được khi sử d ụ ng công nghệ ống dò phát hiện khí như một hệ thống phân tích. CHÚ DẪN 1 hệ thống không khí nén (điểm lấy mẫu) 2 bộ điều ch ỉ nh áp suất 3 van kim định lượng 4 lưu lượng kế 5 ống dò phát hiện khí 6 áp kế Hình D.1 - Bố trí mẫu khi sử dụng phương pháp ống dò phát hiện khí D . 2 Thiết b ị đo Qui trình để đo các giá tr ị nồng độ của các khí nhiễm bẩn có thể đang làm nhiễm bẩn nguồn cung cấp không khí nén được mô tả ở đây. Phương pháp được s ử dụng rộng rãi thường được xác định là các ống dò phát hiện khí. Các ống dò phát hiện khí có thể sử d ụng được cho gần như tất cả các kh í nhiễm bẩn có liên quan và, trong một số trường hợp, cho nhiều hơn một chất nhiễm bẩn. Xem EN 1231. Nguyên lý của các ống dò phát hiện khí này là một phản ứng h óa học riêng của thành phần được đo với sự thay đổi mầu sắc. Có một lượng thuốc thử xác định tương đương với phạm vi nồng độ mong đợi trong ống. Vì phản ứng h óa học tuân theo hệ thức h óa học lượng tử cho nên ống dò phát hiện khí tạo ra các con số c ó giá trị với điều kiện là nồng độ được đo chứa trong một thể tích được xác định chính xác. Độ nhạy đo c ủ a phương pháp này là sự thay đổi màu với một vùng phía trước tỷ lệ với nồng độ chất nhiễm b ẩn , lưu lượng củ a mẫu thử qua ống và thời gian lấy mẫu. THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] TCVN 6852 (ISO 8178-1), Động cơ đốt trong kiểu pittông - Đo chất phát thải - Phần 1: Đo trên băng thử các chất thải khí và hạt; [2] TCVN 10645 (ISO 5598), Hệ thống và bộ phận truyền động thủy lực/kh í nén - Từ vựng [3] TCVN 10605 (ISO 3857-1), Máy nén, máy và dụng cụ khí nén - Thuật ngữ và đ ị nh nghĩa - Phần 1: Quy định chung; [4] TCVN 11256-3 (ISO 8573-3), Không khí nén - Phần 3: Phương pháp thử cho đo độ ẩm; [5] EN 1231, Workplace atmospleres - Short term detector tube measurement systems - Requirements and test methods (Kh í quyển nơi làm việc - Hệ thống đo dung ống dò phát hiện khí ngắn hạn - Yêu cầu và phương pháp thử).