TCVN6095:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6095:2015 (ISO 7970:2011) về Hạt lúa mì (Triticum aestivum L. )- Các yêu cầu TIÊU CHUẨN VIỆT NAM TCVN 6095:2015 ISO 7970:2011 HẠT LÚA MÌ (TRITICUM AESTIVUM L.) - CÁC YÊU CẦU Wheat (Triticum aestivum L.) - Speci f icat i on L ờ i nói đ ầu TCVN 6095:2015 thay th ế TCVN 6095:2008; TCVN 6095:2015 ho à n to à n tương đương với ISO 7970:2011; TCVN 6095:2015 do Ban kỹ thuật ti ê u chu ẩ n qu ố c gia TCVN/ TC/F 1 Ngũ c ố c và đậu đỗ biên soạn, T ổ ng cục T iê u c h u ẩ n Đo lư ờn g Ch ấ t lư ợ ng th ẩ m định, Bộ Khoa h ọ c và Công nghệ công bố. HẠT LÚA MÌ (TRITICUM AESTIVUM L.) - CÁC YÊU CẦU Wheat (Triticum aestivum L.) - Speci f icat i on 1 Phạm vi áp dụng Tiêu chu ẩ n này đưa ra các y ê u cầu kỹ thuật t ố i thiểu đ ố i v ớ i hạt lúa m ì ( Trit i cum aestivum L . ) được s ử dụng làm thực ph ẩ m v à là đối tượng dùng trong thương mại quốc t ế . 2 Tài liệu viện dẫn Các t à i liệu viện d ẫ n sau r ấ t cần thiết cho việc áp dụng ti ê u chu ẩ n này. Đối với các t ài liệu viện d ẫ n ghi n ă m công b ố th ì á p dụng phi ê n b ả n được nêu. Đối với các t à i li ệ u viện d ẫn không gh i năm c ô ng b ố t h ì áp dụng phiên bản mới nh ấ t, bao gồm cả các sửa đổ i, bổ sung (n ế u có). TCVN 4996-1 (ISO 7971-1 ), Ngũ c ố c - Xác định dung trọng (kh ố i lượng của 100 l í t hạt) - Ph ầ n 1: Phương ph á p chu ẩ n. TCVN 4996-3 (ISO 7971-3), Ngũ cốc - Xác định dung trọng (kh ố i lư ợng của 100 l í t hạt) - Ph ầ n 3: Phương pháp th ô ng dụng. TCVN 6130 (ISO 6639-4), Ngũ cốc và đậu đỗ - Xác định sự nhiễm côn tr ù ng ẩn náu - Các phương pháp nhanh. TCVN 7847-3 ( ISO 6639-3), Ngũ c ố c và đậu đ ỗ - X á c định sự nhiễm côn tr ù ng ẩ n n á u - Phần 3: Phương pháp chu ẩ n. TCVN 9027 (ISO 24333), Ngũ cốc và s ả n phẩm ngũ cốc - L ấ y mẫu. TCVN 11208 (ISO 3093), Lúa mì , lúa mì đen và bột c ủ a chúng, lúa mì c ứ ng, t ấ m lõ i lúa m ì c ứ ng - Xác đ ịnh chỉ số rơi t heo Hagberg-Perten. ISO 712, Cereals and cereal p roducts - De t e r mination of moisture content - Re f erence metho d (Ngũ cốc và s ả n ph ẩ m ngũ c ố c - Xác đ ịnh độ ẩ m - Phương pháp chu ẩ n). 3 Thuật ngữ và định nghĩa Trong tiêu chu ẩ n này áp d ụng các thuậ t ngữ v à đ ị nh nghĩa sau đ â y : 3.1 Tạp ch ấ t ( i mpur i ties) T ấ t c ả các thành ph ầ n không mong muốn trong mẫu hoặc mẻ ngũ c ố c. [ TCVN 4995:2008 (ISO 5527:1995) [2] , 1.4 ] CHÚ THÍCH Trong lúa mì, tạp ch ấ t bao g ồm bốn loại ch í nh là hạ t l ú a m ì bị hư hỏng (3.1.1) , h ạ t ngũ cốc khác (3.1.2), ch ấ t ngoại lai (3.1.3) và ch ất độc và/ hoặc chất c ó hạ i (3.1.4). (Xem Bảng C.1). 3.1.1 Hạt lúa m ì bị hư hỏng (damaged wh eat grains) T ất c ả các phần c ủ a hạt khác v ớ i hạt ngũ cốc điển hình bao gồm các phần sau: các h ạ t v ỡ , lúa m ì đ ể g iả m giá tr ị, hạt nhiễm sinh vật gây hạ i , hạt không b ì nh thường và hạt n ả y mầm. 3.1.1.1 Hạt v ỡ (broken grains) Hạt có một ph ầ n nội nhũ b ị lộ ra hoặc h ạ t không c ò n mầm. [TCVN 4 9 95:2008 (ISO 5527:1995 ) [2] , 1.4.9 ] 3.1.1.2 Lúa mì đã giảm giá trị ( w heat of decreased value) Hạt không ph á t triển đầy đủ hoặc c ó m ầ m và khu vực xung quanh m ầ m b ị đ ổ i màu , c ó giá tr ị s ử d ụ ng thấ p do các y ế u tố b ê n ngo à i. 3.1.1.2.1 Hạt lép (shrivelled grains) Hạt quắt ( shrunken gra i ns) Hạt k hông căng tròn, nhẹ và mỏng, mà trữ lượng tích lũy đã b ị d ừng do y ế u t ố sinh lý hoặc bệnh lý. [TCVN 4995:2008 (ISO 5527:1995) [2] ,1.4.7] 3.1.1.2.2 Hạt non (immature grains) Hạt còn xanh v à /hoặc kém phát triển. 3.1.1.2.3 Hạt có chấm đen (black poin t grains) Hạt có chấm m à u đen hoặc đen khác biệt v ớ i màu c ủ a mầm và khu vực xung quanh mầm. 3.1.1.3 Hạt nh iễ m s i nh vật g â y hạ i (grains attacke d by pests) Hạt bị hư hại do động vật gặm nhấm, c ô n trùng, mạt hoặc các sinh vật khác t ấ n công. CHÚ THÍCH Ch ấ p nhận t heo ISO 11051 : 199 4 [6] , 3.2.4 . 3.1.1.4 Hạt k hông b ình thường (unsound gra i ns) Hạt bị đ ổ i màu v ớ i mức độ nhất định tr ê n b ề m ặ t c ủ a hạt do các vi sinh v ậ t gây ra hoặc do t ự bốc n ó ng. 3.1.1.4.1 Hạt mốc (mouldy g rai ns ) Hạt có m ố c c hiếm 50 % b ề mặt và/hoặc ở bên trong hạt khi quan sát b ằ ng mắt th ườ ng. [ISO 11051:1994 [6] , 3.2.3 . 1] 3.1.1.4.2 Hạt hỏng do nhi ệ t (heat-damaged grains) Hạt mà b ê n ngo à i có sự thay đ ổ i hoặc c ác t í nh n ă ng bị thay đ ổ i do tự bốc n ó ng hoặc s ấ y ở nhiệt độ quá cao. [TCVN 4995:200 8 (ISO 5527:1995) [2] , 1.4.10] 3.1.1.5 Hạt n ả y m ầ m (sprouted grains) Hạt m à r ễ m ầ m hoặc ch ồ i m ầ m được nh ìn th ấ y rõ ràng bằng m ắ t t hường. CHÚ THÍCH Các h ạ t nảy m ầ m kh ô ng đ ược đưa vào t ín h t oán nhưng t í nh theo hoạt đ ộ a - amylase do sự n ả y m ầ m tạo ra v à được biể u th ị b ằng chỉ số rơi (xem 4.3.4). 3.1.2 Hạt ngũ cốc k hác (other cereals) Hạt thuộc các loài ng ũ cốc khác v ớ i loài ngũ cố c chính trong mẫu hoặc mẻ đang được xem xét. [TCVN 4995:2008 (ISO 5527:1995) [2] , 1 .4.1] CHÚ THÍCH Trong tiêu chu ẩ n này , “ ngũ cốc chính ” l à lúa m ì ( Trit i cum aestivum L . ). 3.1.3 Ch ấ t ngoại lai (extraneous matter) Ph ầ n bao gồm tạp chấ t vô c ơ v à tạp chất h ữ u cơ. 3.1.3.1 Tạp chất vô c ơ (inorganic extraneous matter) Đ á , th ủ y tinh, đất và các khoáng ch ấ t khác được gi ữ lại tr ê n rây có lỗ d à i đầu tr ò n 3,55 mm và ph ầ n được giữ lại tr ê n rây có lỗ dài đ ầ u tròn 1,00 mm v à tất c ả th à nh ph ầ n lọt qua rây có lỗ dài đầu tròn 1,00 mm v à mọi thành phần đ ã lọt qua rây c ỡ lỗ tr ò n d à i rộng 1,00 m m (theo quy ước, được coi là vô cơ). 3.1.3.2 Tạp ch ấ t h ữ u cơ (organic extraneous matter) Bất k ỳ ph ầ n từ động vật hoặc th ự c vật không phải hạt lúa m ì, hạt lúa m ì bị hư h ỏ ng (3.1.1), hạt ngũ cốc khác (3.1 2) , tạp ch ấ t vô cơ (3.1.3.1) v à ch ấ t có hại và/hoặc c h ấ t độc (3.1.4). 3.1.4 Chất c ó hạ i (har mf ul matter) Ch ấ t độc (to xic matter) B ấ t kỳ ch ất n à o có lư ợ ng l ớn trong lúa m ì mà c ó thể tác động có hại ho ặ c nguy hi ể m đến sức kh ỏ e. 3.1.4.1 Hạt có hạ i (harmful seeds) Hạt giống, n ế u có trọng lư ợ ng tr ê n giới hạn nh ấ t đ ị nh, mà có thể tác động có hại hoặc nguy hiểm đ ế n sức khỏe, t í nh ch ấ t cảm quan hoặc thực hành c ô ng ngh ệ . CH Ú TH Í CH Danh mục hạt có hại được nêu trong Phụ lục A. 3.1.4.2 Hạt bị thối (bunted grains) Hạt bị n ấ m hại có hình dạng giống như hạ t bình thư ờ ng, ch ứ a đ ầ y bào t ử có mùi hôi như Tille t ia caries , Tille t ia con t roversa, Tille t ia f oetida, Tille t ia intermedia, Tille t ia tr i t i coi d es, Neovossia indica. CHÚ THÍCH Ch ấ p nh ậ n theo TCVN 4995:2008 (ISO 5527:1995 ) [2] , 1.4.12. 3.1.4.3 Hạt bị h ỏ ng do Fusar i um ( Fusar i um damaged grains) Hạt qu ắ t hoặc mỏng lại d o Fusarium . 3.1.4.4 Hạt bị m ục (rotten grains) Hạt đ ã đổi m à u, ph ì nh ra và m ề m d o sự phân hủy c ủ a n ấ m ho ặ c vi khu ẩ n. 3.1.4.5 Hạt b ị nấm cựa gà (ergo t ) Khối hạt b ị đóng cứng do n ấ m Clavic e ps purpur e a . [ISO 11051:1994 [6] , 3.7] 4 Các yêu cầu 4.1 Đặc tính chung và tính chất cảm quan Hạ t l ú a mì phải mẩy, sạch, không có m ù i lạ hoặc m ù i hôi đặc trưng của sự suy giảm ch ấ t lượng. 4.2 Đặc tính liên quan đến sức khỏe 4.2.1 Hạt lúa m ì không chứa các ch ấ t bổ sung, kim loại nặng, độc t ố vi n ấ m, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật hoặc ch ấ t nhiễm bẩn khác c ó thể ảnh hưởng đế n sức khỏe con người. Mức tối đa cho phép được quy định b ở i Ủy ban tiêu chu ẩ n hóa thực ph ẩ m (CAC) (xem T à i liệu tham khảo [7] đến [14]). 4.2.2 Hạt lúa m ì không được chứa các loài côn trùng sống thuộc danh mục liệt kê trong Ph ụ l ụ c B, khi xác định theo TCVN 7847-3 ( ISO 6639-3) hoặc TCVN 6130 (ISO 6639-4) và không được ch ứ a mạt khi xác đị nh bằng phương pháp s à ng. 4.3 Đặc tính vật lý và hóa học 4.3.1 Độ ẩ m Độ ẩ m c ủ a hạt lúa mì đư ợ c xác định theo ISO 712, không được l ớ n hơn 14,5 % (ph ầ n khối lượng). CHÚ THÍCH Các sản ph ẩ m c ó th ể y ê u c ầ u các hàm lượng nước kh á c nhau tùy theo kh í h ậ u v à quá t r ì nh vận chuyể n và bảo qu ả n. Xem th ê m th ô ng tin trong TCVN 7857 (ISO 6322) [3] . 4.3.2 Dung trọng Dung trọng là khối lượng tr ê n hectol i t hạt lúa m ì được xác định bằng dụng cụ đã hiệu chuẩn theo phương pháp chuẩn quy định trong TCVN 4996-1 (ISO 7971-1) hoặc theo phư ơn g pháp thông t hường quy định trong TCVN 4996-3 ( ISO 7971-3). Dung trọng không được nh ỏ hơn 70 kg/hl. 4.3.3 Tạp ch ấ t Lượng tạp ch ấ t tối đa được xác đ ị nh th e o phương pháp nêu trong Phụ lục C , không được vượt quá giá trị nêu trong Bảng 1. Lượng tối đa của hạt l úa m ì b ị hư hỏng (hạt v ỡ , hạt đ ã giảm giá trị, hạt không b ì nh thường, hạt nhiễm sinh vật gây hại) v à hạt ngũ cốc khác, xác định được theo phương pháp nêu trong Phụ lục C , không được vượt quá 15 % khối lượng tổng số. Bảng 1 - M ức tối đa đối với tạp chất Loại t ạ p ch ấ t Định nghĩa được nêu trong Mức tối đa cho phép % (khối lượng) Hạt v ỡ 3.1.1.1 7 a Lúa m ì đ ã gi ả m giá trị 3.1.1.2 12 ab Hạt nhiễm sinh vật gây hại 3.1.1.3 2 a Hạt kh ô ng b ì nh thường 3.1.1.4 1 a Hạt ngũ cốc khác 3.1.2 3 a Tạp ch ấ t ngoại la i 3.1.3 2 Tạp ch ấ t v ô cơ 3.1.3.1 0 , 5 Ch ấ t độc và/hoặc ch ấ t c ó h ạ i 3.1.4 0 , 5 Mỗi l oại ch ấ t gây độc b ấ t k ỳ 3.1.4.1 đ ế n 3.1.4.5 0,05 a Hàm lượng t ối đa của hạt v ỡ , lúa m ì đ ã gi ả m gi á trị , hạt kh ôn g b ì nh thườn g, hạl nhi ễ m sinh v ậ t g â y hại v à c á c hạ t ng ũ cốc khác không đượ c vượt quá 15 % khối lư ợng t ổ ng s ố . b Đối v ớ i lúa m ì mềm, các h ạt nảy m ầ m b ị biế n đ ổ i m à u đ ế m được trên 8 % kh ối lượng 4.3.4 Hoạt độ a - amylas e Hoạt độ a - amylas e (xem 3.11.5) được xác định theo TCVN 11208 (ISO 3093) và được biểu thị bằng chỉ số rơi, không đ ượ c nhỏ hơn 180 s. 5 Lấy mẫu Lấ y m ẫ u theo TCVN 9027 (ISO 24333). 6 Phương pháp thử Các phép thử phải được tiến hành theo các phư ơ ng pháp quy định trong 4.3 và Ph ụ lục C . Phụ lục A (tham khảo) Danh mục các loại hạt gây độc và hạt có hại C Ả NH BÁO Đây là danh mục liệt k ê chưa đ ầ y đủ, có th ể đ ượ c hoàn thi ệ n nếu có phát sinh. A.1 Hạt gây độc T ê n khoa học Tên thường gọi Acropt i lon re pens (L.) DC Agrostemma g i thago L. Coronilla varia L. Crotalaria spp. Cây thuộc chi Lục lạc Datura fa stuosa L. Cà độc dược Datura stramonium L. Cà độc dược lùn Heliot ro pium lasiocarpum Fi sher et C.A Lolium temulentum L . Ricinus communis L. Thầu dầu Sophora alopecuroi d es L. Sophora pachycarpa Schrank ex C.A.Meyer Thermopsis montana Thermopsis lanceo l ata R.Br. in A i ton Trichodesma incamum A.2 Hạt có hại Tên khoa học Tên thường gọi Allium sativum L. Tỏi Cephalaria syri a c a ( L ) Roemer et Shultes Melampyrum a rvense L . Melilotus spp. Cây thuộc chi Nhãn hương Sorghum halepense (L) Pers. Lúa miến lép Trigonella f oenum - graecum L. Cây hồ lô ba Phụ lục B (tham khảo) Nhóm động vật nhỏ và côn trùng gây hại không được chấp nhận trong ngũ cốc bảo quản C á c loại sau đây kh ô ng được có trong ngũ cốc bảo quản: Tên khoa học Tên thường gọi Ahasver u s advena (Waltl) Mọt gạo dẹt Attagenus br u nneus Falderman Mọt khuẩn đen hại thân Attagenus unico l or j aponicus Reitter Mọt đen Corcyra cepha l onica (Slalnton) Ngài gạo Cryptolestes f er ru gineus (Stephens) Mọt dẹt đỏ Crypt o lestes pusillus (Schönh e rr) Mọt râu dài Cryptolestes turcicus (Grouville) Mọt thóc dẹt Thổ Nhĩ Kỳ Ephestia cautella (Walker) Ngài bột điểm Ephestia kiihniella Zeller Ngài bột Địa Trung Hải Latheticus oryzae W aterh o use Mọt đầu dài Li posc e lis bostrychophila Badonel Rệp sách Nemapogon granella (L.) Orizaephilus mercator ( F auvel) Bọ ngũ cốc Oryzaephilus sur i namensus (L.) Mọt răng cưa Pl odia in terpun ct el l a (H ü bner) Ngài Ấn Độ Prostephanus t ru ncatus (Ho rn ) Mọt đục hạt lớn Rhi zo pertha dominica (Fabricius) Mọt đục hạt nhỏ Sitotroga ce rea l ella (Olivier) Ngài thóc Sitot r og a granar i us (L.) Mọt thóc Sitophilus oryzae (L.) Mọt gạo Sitophilus z eamais Motschulsky Mọt ngô Tenebroides maur i tanicus (L.) Mọt thóc lớn Tribolium castaneu m (Hebst) Mọt bột đỏ Tribolium con f usum Jacquelin du Va l Mọt thóc tạp Trogoderma granarium Ever ts Mọt cứng đốt Trogoderma var i abile (Ballion) Mọt da ăn tạp Tyroglyphus ovatus Troupeau Mọt chân dài hại hạt Tyrophagus putrescentiae (Schrank) Mọt ăn chất mục Phụ lục C (Quy định) Xác định tạp chất C.1 Nguyên tắc Dùng rây t ách các tạp ch ấ t v à phân loại theo Bảng C.1 B ả ng C.1 - Phân loại tạp ch ấ t Loại t ạ p ch ấ t Tương ứng với loại Hạ t v ỡ Lúa m ì đã giảm giá tr ị Hạt không b ì nh thường Hạt nhi ễ m s i nh vật gây hại Hạt lúa m ì b ị hư hỏng H ạ t ngũ cốc khác Hạt ngũ cốc khác Tạp ch ấ t h ữ u cơ Tạp ch ấ t vô cơ Ch ấ t ngoại lai Hạ t g â y độc và/hoặc hạt có hại, hạt b ị thối, hạt bị h ỏ ng d o F usarium , hạt b ị mục, hạt bị n ấ m cựa gà Ch ấ t độc v à /ho ặ c ch ấ t c ó hạ i C.2 Thiết b ị dụng cụ C .2.1 Bộ rây th ử nghi ệ m, lỗ dài đ ầ u tr ò n, gồm các rây 1,00 mm x 20,0 mm; 1,70 mm x 20,0 mm v à 3,55 mm x 20,0 mm, như m ô tả trong TCVN 4994 ( ISO 5223) [1] , có đá y thu nh ậ n v à có nắp đậy. C .2.2 Dụng cụ chia m ẫ u, như dụng cụ lấy mẫu h ì nh nón hoặc dụng cụ l ấ y mẫu nhiều rãnh với hệ thống phân chia. C .2.3 Cặp, dao v à c h ổi qu é t C .2.4 Đĩa. C .2.5 Hộp chứa đáy n ô ng, c ó diện tích b ề mặt t ố i thiểu là 200 cm 2 . C .2.6 Cân, có th ể đọc chính xác đến 0,01 g. C.3 . Lấy mẫu Xem Đi ề u 5. C.4 Cách tiến hành C .4.1 Y ê u cầu chung Xem Hình C.1 N ế u hạt có một vài khuy ế t tật thì ph ả i phân loại theo mức độ tối đa cho ph é p th ấ p nh ất (xem Bảng 1). B ấ t kỳ ph ầ n nào b ị dính lại ở các khe r â y thì coi phần đ ó như ph ầ n c ò n lại tr ê n rây. C .4.2 Chu ẩ n b ị mẫu th ử Trộn c ẩ n thận m ẫ u thử nghi ệ m đ ế n đồng nh ấ t, rồi giảm c ỡ m ẫ u, n ế u cần, d ù ng dụng cụ chia m ẫ u (C.2.2) cho đến khi thu được mẫu có khối lượng khoảng 1 000 g. Cân mẫu thử thu được với độ chính xác đến 1 g v à cho mẫu thử vào hộp chứa (C.2.5). Trong qu á trì nh chu ẩ n bị mẫu t hử, ghi lại c ó phát hiện th ấ y mùi lạ hay không trong khối hạt lúa m ì và sự có mặt hay không c ủ a các côn trùng sống (đư ợ c qui định ở Phụ lục B) hoặc các b ấ t thư ờ ng khác. C .4.3 Xác định hạt b ị nấm cựa gà Tách hạt bị n ấ m cựa gà (3.1.4.5) ra k hỏi mẫu thử (C.4.2) cho v à o đĩa (C.2.4) và cân chính xác đ ế n 0 , 01 g. C .4.4 Chia l ầ n đầu Trộn kỹ mẫu sau khi đã loại bỏ hế t các hạt b ị nấm cựa gà và chia mẫu b ằ ng dụng cụ chia mẫu (C.2.2) t ới khi thu được khoảng 250 g m ẫ u. Cân ph ầ n thử thu được ch í nh xác đến 0,01 g. N ế u th ấ y các hạt b ị tróc v ỏ , th ì phải tách các hạ t này ra kh ỏ i vỏ của chúng trước khi rây lầ n đầu. C .4.5 R â y lầ n đầu Lắp các mặt rây 3,55 mm; 1,00 m m với đáy, sao cho các mặt rây song song với nhau. Cho ph ầ n mẫu thử (C . 4.4) lên mặt r â y 3,55 mm và đậy nắp. L ắ c r â y bằng tay trong 45 s với chuy ể n động qua lại theo hướng chi ề u d ài r ã nh rây, cần giữ cho m ặ t r â y theo phương nằm ngang. Ph ầ n kh ô ng lọt qua rây 3,55 mm th ì được l ấ y ra v à cho v à o các đĩa (C.2.4) k h á c : hạt ngũ c ố c khác (3.1.2), tạp ch ấ t hữu cơ và tạp ch ấ t vô cơ c ủ a ch ấ t ngoại lai (3.1.3), hạt gây độc và/hoặc h ạ t c ó hại (3.1.4.1) và hạ t b ị hỏng d o Fusarium (3.1.4.3), hạt b ị mục (3.1.4.4), hạt b ị thối (3.1.4.2), hạt c ó ch ấ m đen (3.1.1.2.3) cũng như các hạt lúa m ì được giữ lại trên r â y. Các hạt lúa m ì còn đ ư ợc giữ lại cho l ẫ n vào ph ầ n m ẫ u kh ô ng lọt qua rây 1,00 mm. Gộp phần tạp ch ấ t v ô cơ vào ph ầ n lọt qua rây 1,00 mm. Cân các ph ầ n trên v ớ i độ ch í nh xác đ ế n 0,01 g. C .4.6 Chia lần thứ ha i Trộn kỹ ph ầ n giữ lại tr ê n rây 1,00 m m và lọt qua rây 3,55 mm, sau đó thêm hạt l ú a m ì thu được trên rây 3 , 55 mm v à d ùng d ụng cụ chia mẫu (C.2.2) chia cho đ ế n khi thu được khoảng 60 g. Cân phần mẫu th ử chính xác đ ế n 0,01 g . Dàn đề u ph ầ n m ẫ u thử, sau đó tách ra v à phân loại bằng cách cho v à o các đĩa: hạt v ỡ (3.1.1.1), hạt ngũ cốc khác (3.1.2), tạp ch ấ t hữu cơ và vô cơ (3.1.3), hạt kh ô ng b ì nh thường (3.1 . 1.4), hạt nh iễ m sinh vật gây hại (3.1.1.3), hạt gây độc và/hoặc hạt có hạ i (3.1.4), hạt b ị thối (3.1.4.2), hạt b ị h ỏ ng do Fusar i um (3.1.4.3), h ạ t bị mục (3.1.4.4), hạt non (3.1.1.2.2) và hạt c ó chấm đen (3.1.1.2.3). C â n từng ph ầ n trên v ớ i độ c h í nh xác đ ế n 0,01 g. Ki ể m tra để c hắ c chắn rằng t ổ ng khối lư ợ ng các tạp ch ất vá khối lượng lúa m ì đúng bằng khối lượng ph ẫ n m ẫ u thử ± 5 %. C .4.7 Rây lần thứ hai Cho ph ầ n mẫu thử c ò n lại sau khi đ ã tác h c á c tạp ch ấ t được quy đ ị nh trong C .4. 6 , lên rây 1,70 mm, đ ã gắn v ới đ á y và nắp đậy. Lắc bằng tay trong 45 s v ớ i chuy ể n động qua lại theo hư ớ ng rãnh của rây và giữ cho m ặ t rây theo phương n ằ m ngang. Cân nh ững hạt nh ỏ lọt qua rây với độ ch í nh xác đ ế n 0,01 g, các hạt n à y được co i l à hạt lép (3.1.1.2.1). C .4.8 S ố lần xác định Lặp lại phép xác định tr ê n cùng mẫu t hử, dùng phần mẫu thử khác thu được th e o qui định trong C .4.4. C.5 Biểu th ị k ế t quả Biểu th ị h à m lượng c ủ a mỗi nhóm tạp ch ấ t, s ử d ụ ng Công thức (1) đến (3), t í nh bằng phần trăm khối lượng c ủ a h ạ t thu được. L ấ y k ế t quả l à trung b ì nh cộng c ủ a hai lần xác định (C.4.8). Chênh lệch giữa hai giá trị của phép xác đ ị nh được t hực hiện b ở i c ù ng một người phân tích trên cùng một m ẫ u thử kh ô ng được vượt quá 5 % . N ế u không thì phép x á c định là không h ợ p l ệ và phải lấy mẫu mới để phân t í ch lại. Kết qu ả được t í nh đ ế n một ch ữ số thập phân, ngoại trừ các hạ t gây độc và/hoặc hạt c ó hại th ì k ế t quả đ ược tính đ ế n s ố thập phân thứ hai. Đ ố i v ới hạt b ị n ấ m cựa g à (1) Trong đ ó : m w là khối l ượn g của ph ầ n mẫu thử (khoảng 1 000 g), tính bằng gam (g); m 1 là khối lượng của hạt b ị n ấ m cựa g à trong mẫu thử, tính b ằ ng gam (g); Đối với hạt vỡ , hạt lép, hạt không b ì nh thường v à hạt nhiễm s inh v ậ t gây hại: w 1 w 2 m 2 (2) Trong đó: w 1 l à khối lượng sau l ầ n chia th ứ nh ấ t, t í nh bằng: w 2 là khối lượng sau l ầ n chia th ứ hai, tí nh b ằ ng: Trong đó: m x l à kh ố i lượng của ph ầ n mẫu thử (khoảng 250 g) , tính b ằ ng gam (g); m y là khối lượng của ph ầ n giữ lại tr ê n rây 1,00 mm, tính b ằ ng gam (g); m z là khối lượng của ph ầ n thu được trong C .4.6 (khoảng 60 g), tính bằng gam (g); m 2 là khối lượng tạp ch ấ t tương ứng, tính b ằ ng gam (g). Đối với các hạt ngũ c ố c khác, ch ấ t ngoại lai (v ô cơ và hữu cơ) và chất gây độc và/hoặc gây hại không g ồ m hạt có cựa gà do n ấ m (3) Trong đ ó : m 3 là khối lượng gộp lại c ủ a tạp ch ấ t sau lần chia th ứ nh ấ t, t ính bằng gam ( g ); m 4 là khối lượng gộp lại của tạp ch ất sau lần chia th ứ ha i , tí nh b ằ ng gam (g). C.6 Báo cáo th ử nghiệm Báo cáo thử nghiệm phải ghi r õ : a) t ấ t cả c á c th ô ng tin cần thiết đ ể nh ậ n bi ế t đầy đủ mẫu; b) phương pháp l ấ y mẫu đ ã sử dụng, n ế u biết; c) ph ươ ng pháp thử đ ã s ử dụng, viện dẫn tiêu chuẩn này; d) mọi thao tác không qui định trong tiêu chu ẩ n này, hoặc được coi là tuỳ chọn, cùng với các chi t iế t của sự cố b ấ t k ỳ mà c ó thể ảnh h ưở ng đến k ế t quả; e) các k ế t qu ả th ử thu được. f) nếu kiểm tra độ lặp lại th ì nêu kết quả cuối cùng thu đư ợ c. H ì nh C.1 - Sơ đ ồ tiến hành THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] TCVN 4994 (ISO 5223), Rây thử ngũ cốc [2] TCVN 4995:2008 (ISO 5527:1995), Ngũ cốc - Thuật ngữ và định nghĩa [3] TCVN 7857 (ISO 6322) ( tấ t cả các phần) , Bảo quản ngũ cốc và đậu đ ỗ. [4] TCVN 7847-1 (ISO 6639-1 ), Ng ũ cốc và đậu đỗ - Xác định sự nhi ễ m côn trùng ẩn n á u - Ph ầ n 1: Nguyên t ắ c chung [5] TCVN 7847-2 (ISO 6639-2), Ngũ cốc và đậu đỗ - Xác đ ị nh sự nhi ễ m c ô n trùng ẩ n náu - Phần 2 : L ấ y m ẫ u [6] ISO 11051:1994 , Durum wheat (Triticum dur u m Desf.) - Spec if icat i on [ 7] TCVN 9632:2013 ( CAC/GL 21-1997 ) Nguy ê n t ắ c thiết lập và áp dụng c á c tiêu ch í vi sinh đ ố i với thực ph ẩ m [8] CAC/MISC 6:2010, List of Cod e x spec ifi cat i ons for food additives . Available (vi ew ed 2011-10-21) at: www.codexalimentar ius .net/download/sta ndar ds /9/CXA_006e.pdf [9] TCVN 10168:2013 (CAC/RCP 49-2001), Quy phạm th ự c h à nh v ề các biện ph á p trực tiế p tạ i nguồn đ ể gi ả m thi ể u nhiễm b ẩ n hóa chất vào thự c ph ẩ m [10] CAC/G L 45:2003, G ui deline for the conduct o f foo d sa f ety assessment of foods d erived from recombinan t -DNA plants. Ava i labl e (viewed 2011-10 - 21) at: www.codexali mentarius.net/download/standards/10021/CXG _ 045e.pdf [11] CAC/GL 30:1999, Princ i ples and guidelines for the conduct of microbiological r i sk assessment: Available (viewed 2011-10-21) at: www.codexalimentariu s .net/download/standard s /357/CXG_030e.pdf [12] CAC/GL 09:1987+AM1:1989+AM2:1991, General pr i nc i p i es for the a d d it ion of essential nutrients to f oods . Available (viewed 2011-10-21) at: www.codexa lime ntarius.net/downloa d /standards/299/CXG_009 e .pdf [13] TCVN 9594:2013 (CAC/RCP 45 - 1997) Quy phạm th ự c hành giảm thiểu aflatoxin B 1 trong nguyên li ệ u và thức ăn ch ă n nuôi bổ sung cho động vật cung c ấ p s ữ a [14] CAC/GL 55-2005, Guidelines for vitamin and mineral food suppl e ments. Available (viewed 2011-10-21) at: www.codexalimen t arius.ne t/ downlo ad /standar d s/10206/cxg _ 055e.pdf