TCVN10758-6:2016

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10758-6:2016 (ISO 18589-6:2009) về Đo hoạt độ phóng xạ trong môi trường - Đất - Phần 6: Đo tổng hoạt độ alpha và tổng hoạt độ belta TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 10758-6:2016 ISO 18589-6:2009 ĐO HOẠT ĐỘ PHÓNG XẠ TRONG MÔI TRƯỜNG - ĐẤT - PHẦN 6: ĐO TỔNG HOẠT ĐỘ ALPHA VÀ TỔNG HOẠT ĐỘ BETA Measurement of radioactivity in the environment - Soil - Part 6: Measurement of gross alpha and gross beta activities Lời nói đầu TCVN 10758-6:2016 hoàn toàn tương đương với ISO 18589-6:2009. TCVN 10758-6:2016 do Tiểu ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC85/SC2 Bảo vệ bức xạ biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Bộ TCVN 10758 (ISO 18589) Đo hoạt độ phóng xạ trong môi trường - Đất gồm có các ti ê u chuẩn sau: - TCVN 10758-1:2016 (ISO 18589-1:2005), Phần 1: Hư ớ ng dẫn chung và định nghĩa; - TCVN 10758-2:2016 (ISO 18589-2:2015), Ph ầ n 2: Hư ớ ng dẫn lựa chọn chiến l ược lấy mẫu, lấy mẫu và xử lý sơ bộ mẫu ; - TCVN 10758-3:2016 (ISO 18589-3:2015), Ph ầ n 3: Phương pháp th ử các nhân phóng xạ phát gamma bằng đo phổ gamma ; - TCVN 10758-4:2016 (ISO 18589-4:2009), Ph ầ n 4: Đo các đ ồ ng vị plutoni (plutoni 238 và plutoni 239+240) b ằ ng phổ a l pha; - TCVN 10758-5:2016 (ISO 18589-5:2009), Phần 5: Đo s tron ti 90; - TCVN 10758-6:2016 (ISO 18589-6:2009), Phần 6: Đo tổng hoạt độ alpha và tổng hoạt độ beta ; Bộ ISO 18589 còn có tiêu chuẩn: - ISO 18589-7:2013 Measurement of radioactivity in the environment - Soil - Part 7: in situ measurement of gamma-emitt i ng radionuclides. Lời gi ớ i thiệu Bộ tiêu chuẩn TCVN 10758 được biên soạn theo phương pháp ch ấ p nhận hoàn toàn tương đương với bộ tiêu chuẩn ISO 18589 đề cập đến các nội dung liên quan đến đo hoạt độ phóng xạ trong môi trường đất. Các tiêu chu ẩ n từ phần 1 đến phần 6 được s ử d ụng cho người ch ị u trách nhiệm về xác định hoạt độ phóng xạ có trong đất. Phần 1 và phần 2 là các tiêu chuẩn về yêu cầu chung. Phần 3 đến phần 5 đề cập đến các phép đo nhân phóng xạ cụ thể và phần 6 đề cập đến phép đo thông thường hoạt độ phóng xạ alpha và beta. ĐO HOẠT Đ Ộ PHÓNG XẠ TRONG MÔI TRƯỜNG - Đ Ấ T - PH Ầ N 6: ĐO T Ổ NG HOẠT Đ Ộ ALPHA VÀ T Ổ NG HOẠT Đ Ộ BETA Measurement of radioactivity in the environment - Soil - Part 6: Measurement of gross alpha and gross beta activities 1 Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này cung cấp phương pháp ước t í nh t ổ ng hoạt độ phóng xạ của nguồn phát alpha và beta có trong mẫu đất. Tiêu chuẩn này ch ủ yếu áp dụng cho thanh tra có hệ thống dựa trên phép đo so sánh hoặc cho nghiên cứu sơ bộ địa đi ể m để hướng dẫn nhân viên thử nghiệm cả trong việc ưu tiên lựa chọn mẫu đất cho các phép đo cũng như phương pháp phân tích đặc thù. Tổng hoạt độ phóng xạ a , b nói chung khác với tổng của hoạt độ phóng xạ hiệu dụng c ủ a các nhân phóng xạ hiện có vì, theo quy ước, hiệu suất đếm alpha giống nhau được ấn định đối với tất cả các phá t xạ alpha và hiệu suất đếm beta giống nhau được ấn đ ị nh cho tất cả các phát xạ beta. 2 Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chu ẩ n này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có). TCVN 6398-9 (ISO 31 -9) [1] , Đại lượng và đơn vị — Phần 9: Vật lý nguy ê n tử và vật lý hạt nhân; TCVN 6495 (ISO 11074), Ch ấ t lượng đất - Từ vụng. TCVN 10758-1 (ISO 18589-1), Đo hoạt độ phóng xạ tr ong môi tr ường - Đất - Phần 1: Hướng dẫn chung và định nghĩa. TCVN 10758-2 (ISO 18589-2), Đo hoạt độ phóng xạ trong môi trường - Đất - Phần 2: Hướng dẫn lựa chọn chiến lược l ấ y mẫu, lấy mẫu và xử lý sơ bộ mẫu. TCVN ISO/IEC 17025 Yêu cầu chung đối với năng lực của phòng th ử nghiệm và hiệu chu ẩ n. 3 Thuật ngữ, định nghĩa vả ký hiệu Trong tiêu chuẩn này, áp dụng các thuật ngữ, định nghĩa và ký hiệu trong TCVN 10758-1 ( ISO 185 8 9-1), TCVN 6495 ( ISO 11074) và TCVN 6398-9 (ISO 31-9) và các ký hiệu sau: m Khối lượng phần mẫu thử, t í nh b ằ ng kilogam; a Hoạt độ trên đơn vị kh ố i lượng, tính bằng becquerel trên kilogam; A a , A b Hoạt độ c ủ a dung dịch chuẩn trong nguồn hiệu chuẩn a , b , t í nh bằng becquerel; t g Thời gian đếm mẫu, tính bằng giây; t 0 Thời gian đếm phông nền, tính bằng giây; t s a , t s b Thời gian đếm c ủ a nguồn hiệu chuẩn a , b , tính bằng giây; r g a , r g b Tốc độ đếm tổng mẫu trên giây, từ cửa sổ a và b r 0 a , r 0 b Tốc độ đếm phông nền trên giây từ cửa sổ a và b ; r s a , r s b Tốc độ đếm nguồn hiệu chu ẩ n trên giây từ cửa sổ a và b ; e a , e b Hiệu suất đếm alpha và beta; c Phần tr ă m số đếm a đi vào c ử a sổ b từ nguồn hiệu chu ẩ n; u ( a ) Độ không đảm bảo chu ẩ n của kết quả phép đo; U Độ không đảm bảo m ở rộng được tính bằng U = ku ( a ) với k = 1,2,... tính bằng becquerel trên kilogam; a * Ngưỡng quyết định, tính bằng becquere l trên kilogam; a # Giới hạn phát hiện, tính bằng becquerel trên kilogam; Giới hạn dưới và tr ên của khoảng tin cậy, tính bằng becquerel trên kilogam. 4 Nguyên lý T ổ ng hoạt độ phóng xạ alpha v à beta được xác định bằng cách sử dụng phương pháp đếm dòng khí hoặc đếm nhấp nháy rắn trên l ớ p đất mịn, mỏng trên một khay. [1], [2], [3] Việc xác định tổng hoạt độ alpha và beta không phải là phép xác định tuyệt đối các thành phần phóng xạ alpha và beta của mẫu, mà là phép xác đ ị nh tương đối dựa vào chất phát ra bức xạ alpha và beta dùng để tạo nên nguồn chuẩn hiệu chuẩn. Các kiểu xác định này cũng được biết như là chỉ số alpha và chỉ số beta. 5 Thuốc thử và thiết bị 5.1 Dung môi loại b ỏ dầu 5.2 Chất cố định , v í dụ xenlulo nitrat (Par l odion® 2) ), đến 10 g/L trong axeton. 5.3 Khay , làm bằng thép không g ỉ có đường kính phù hợp với thiết bị đo. 5.4 C â n phân tích , chính xác đến 0,1 mg. 5.5 Máy đ ế m tỉ l ệ dòng khí hoặc máy đếm nhấp nháy rắn (như ZnS), được thiết k ế đ ể phân biệt giữa hoạt độ phóng xạ alpha và beta. 6 Quy trình 6.1 Chuẩn bị nguồn Chuẩn bị nguồn bao gồm các giai đoạn sau: a) Làm sạch khay (5.3) sử dụng dung môi loại bỏ dầu (5.1). b) Lắng đọng đồng đều một lượng đã biết mẫu thử, m , được chuẩn b ị theo TCVN 10758-2 ( ISO 18589-2) để có thể thu được một lớp mỏng nhất với mật độ bề mặt nhỏ hơn 20 mg/cm 2 . c) Khối lượng mẫu phải nằm trong khoảng từ giá tr ị nh ỏ nhất đến giá tr ị lớn nhất của đư ờ ng chuẩn. d) Đặt khay lên một bề mặt ngang. e) Nên phủ lớp lắng đọng sử dụng ch ấ t cố định (ví dụ 10 mL Par l odion hòa tan tr ong đĩa thử 130 mm) và để bay hơi ở nhiệt độ xung quanh (lấy cùng lượng ch ấ t cố định như được dùng để chuẩn bị nguồn chuẩn). Mục đ í ch của thao tác này là để cố định lâu dài một lớp phim mỏng l ê n bề mặt của mẫu trên khay. Nguồn đ ã sẵn sàng để xác định tổng hoạt độ phóng xạ alpha và beta sử dụng thiết bị đo đã được hiệu chuẩn trước đó. Khay cần phải được bảo quản phù hợp trước khi đo, tránh mọi nguy cơ nhiễm bẩn. QUAN TRỌNG: - Hiện tượng tự hấp thụ t ù y thuộc vào thành phần nền mẫu cũng như độ dầy c ủ a lớp l ắ ng đọng có xu hướng ước tính thấp tổng hoạt độ phóng xạ, đặc biệt hoạt độ phóng xạ alpha. - Khó để chuẩn b ị nguồn m ỏ ng với độ dầy đồng đều, cần phải không thay đổi từ lần chuẩn b ị n à y đến lần chuẩn b ị khác. 6.2 Hiệu chuẩn 6.2.1 Nguyên lý Hiệu suất đếm và độ không đảm bảo được xác định bằng cách sử dụng nguồn hiệu chu ẩ n so sánh mẫu đất [4], [5], [6] được chuẩn bị b ởi a) Các cơ quan đo lường s ử dụng mẫu đ ấ t chuẩn được cung cấp; b) Phòng th ử nghiệm sử dụng mẫu đ ấ t giống với đặc tính đất được phân tích, tính đồng nhất đã được đánh giá kỹ lư ỡ ng. Các đất này tr ở thành đ ấ t chuẩn sau khi thêm chu ẩ n, riêng rẽ với dung dịch hiệu chuẩn alpha và beta có hoạt độ đủ lớn để hoạt độ của các nhân phóng xạ tự nhiên hoặc nhân tạo hiện có trong đất đại diện nhỏ hơn 2 % so v ớ i tổng hoạt độ trong đ ấ t chuẩn. Trong các dung dịch chu ẩ n của các nhân phóng xạ alpha nhân tạo, 241 Am và 239 Pu thường được lựa chọn. Nếu 23 9 Pu được d ùng th ì sự xuất hiện của 241 Pu được xem như tạp chất cần phải được xem xét. Trong các dung dịch chu ẩ n của các nhân phóng xạ beta nh â n tạo, 90 Sr+ 90 Y thường được lựa chọn. Cuối cùng, trong các dung dịch chuẩn tự nhiên, U tự nhiên và 40 K thường được lựa chọn. Ví dụ về phương pháp chu ẩ n b ị nguồn hiệu chuẩn với plutoni để đo tổng hoạt độ phóng xạ a được nêu trong Phụ lục A. Một cách tương tự có thể được tiến hành bằng phương pháp thêm chu ẩ n. Nguồn hiệu chuẩn cần phải được bảo qu ả n trong b ì nh hút ẩm do đặc tính ưa nước của đất. Nên chọn cửa sổ alpha và beta sao cho c gần bằng không. Sau đó chỉ cần xem xét hệ số hiệu chính c là đ ủ . Nếu không thực hiện được, cần xem xét cả hệ số hiệu chính c và beta-alpha. 6.2.2 Quy trình 6.2.2.1 Hiệu chuẩn beta Quy trình hiệu chuẩn máy đếm như sau a) Lắng đọng một lớp mỏng đất chuẩn theo quy trình như được nêu ở 6.1. b) Lựa chọn độ rộng c ủ a cửa sổ alpha và beta c) Lựa chọn t s b để thu được í t nhất 10 4 số đếm trong cửa sổ beta. d) Xác đ ị nh tốc độ đếm của nguồn hiệu chuẩn trong các cửa sổ của chúng. e) Kiểm tra xác nhận tốc độ đếm trong cửa sổ alpha bằng không hoặc t ươn g thích với số đếm phông nền c ủ a thiết bị. f) T í nh hiệu suất đếm của máy đếm, chia tốc độ đếm ghi đư ợ c cho hoạt độ của nguồn hiệu chuẩn theo Công thức (1): (1) 6.2.2 Hiệu chuẩn alpha Quy tr ì nh hiệu chu ẩ n máy đếm như sau a) Lắng đọng một l ớ p m ỏ ng đất chu ẩ n theo quy trình như được nêu ở 6.1. b) Lựa chọn độ rộng của c ử a s ổ alpha và beta . c) Lựa chọn t s a để thu được í t nhất 10 4 số đếm trong cửa sổ beta. d) Xác định tốc độ đếm c ủ a nguồn hiệu chuẩn trong các c ử a sổ của chúng. e) Tính hệ số hiệu chính c theo Công thức (2): (2) Trong đó là tốc độ đếm trong c ử a sổ beta khi đo nguồn hiệu chu ẩ n alpha. f) Tính hiệu suất đếm c ủ a máy đếm, chia tốc độ đếm ghi được cho hoạt độ của nguồn hiệu chuẩn theo Công thức (3): (3) 6.3 Đường chuẩn Nói chung, rất khó để tạo ra nguồn mẫu giống với nguồn hiệu chu ẩ n. Để tránh sai khác của hiện tượng tự hấp thụ giữa chúng, để thuận tiện nên xây dựng một đường chu ẩ n c ủ a khối lượng mẫu với hiệu su ấ t đếm, e ( m ). Hiệu ứng tự h ấ p thụ là quan trọng hơn trong số đếm alpha. 6.4 Xác định phông nền Đo phông nền sử dụng khay được chu ẩ n b ị theo đúng cách như đối với nguồn mẫu. Đặt tốc độ đếm đo được là r 0 a và r 0 b . 6.5 Đo Hoạt độ phóng xạ alpha và beta trên đơn vị khối lượng được ước tính bằng cách đếm nguồn m ẫu với thời gian thích hợp. Điều kiện thiết b ị được sử dụng phải như nhau đối với phép đo mẫu, đo ph ô ng nền và nguồn hiệu chuẩn. Thời gian đếm tùy thuộc vào tốc độ đếm mẫu, ph ô ng nền, giới hạn phát hiện yêu cầu và ngưỡng quyết định. r g a và r g b được hiệu ch í nh về sự đóng góp phông nền và r g b được hiệu chính về sự đóng góp c ủ a c . 7 Biểu thị kết quả 7.1 Hoạt độ trên đơn vị khối lượng 7.1.1 Tính hoạt độ alpha trên đơn vị khối lư ợ ng Tổng hoạt độ alpha trên đ ơ n vị khối lượng, a a được tính theo Công thức (4): ( 4 ) Trong đó 7.1.2 Tính hoạt độ beta trên đơn vị khối lư ợ ng Tổng hoạt độ beta trên đơn v i Khối lượng, a b được t í nh theo Công thức (5): (5) Trong đó Nếu c có thể bỏ qua, c = 0, và Công thức (5) trở thành tương tự như Công thức (4). 7.2 Độ không đảm bảo chuẩn 7.2.1 Độ không đ ả m bảo chuẩn của hoạt độ alpha trên một đơn v ị khối lượng Như quy định tại TCVN 9595-3 (ISO/IEC Gu ide 98-3), độ không đảm b ả o chu ẩ n của a a được tính theo Công thức ( 6): (6) Trong đó độ không đảm bảo của thời gian đếm có thể bỏ qua. Độ không đảm bảo chuẩn tương đối w được tính theo Công thức (7): (7) Độ không đảm bảo chuẩn tương đối của e a được tính theo Công thức (8): (8) bao gồm tất cả độ không đảm bảo đo có liên quan đến nguồn hiệu chuẩn, nghĩa là độ không đảm b ả o của dung dịch chu ẩ n và chuẩn b ị nguồn hiệu chuẩn. Để tính gi ớ i hạn phát hiện, cần tính độ không đảm bảo chuẩn c ủ a .(xem ISO 11929 [1] ), nghĩa là độ không đảm b ả o chu ẩ n của a a là hàm số của giá tr ị thực của nó, theo Công thức (9): (9) 7.2.2 Độ không đảm bảo chuẩn của hoạt độ beta trên một đơn v ị khối lượng Như quy định tại TCVN 9595-3 (ISO/IEC Guide 98-3), độ không đảm b ả o chuẩn của a b được tính theo Công thức (10) và (11): (10) Với (11) Trong đó độ không đảm bảo của thời gian đếm có thể b ỏ qua. Độ k hông đảm bảo chuẩn tương đối của w được tính theo Công thức (12): (12) Độ không đảm bảo chuẩn tương đối e b được t í nh theo Công thức (13): (13) Độ không đảm bảo chu ẩ n tương đối c ủ a X được tính theo Công thức (14): (14) Để tính giới hạn phát hiện (xem ISO 11929), cần tính , nghĩa l à độ không đảm bảo chu ẩ n c ủ a a b là hàm số của giá tr ị thực của nó, theo Công thức (15): (15) Nếu c có thể bỏ qua, c = 0, và c ô ng thức (10) và (15) tương tự với Công thức (6) và (9). 7.3 Ngưỡng quyết định 7.3.1 Ngưỡng quyết đ ị nh c ủ a hoạt độ alpha trên đ ơn vị khối lư ợn g Ngưỡng quyết định, (Xem ISO 11929), thu được từ Công thức (9) với = 0 và được tính theo Công thức (16): (16) a = 0,05 với k 1- a = 1,65 thường được chọn mặc định. 7.3.2 Ng ưỡ ng quyết định của hoạt độ beta trên đ ơ n vị khối lư ợ ng Ngưỡng quyết định, (Xem ISO 11929), thu được từ Công thức (15) với = 0 và được tính theo Công thức (17): (17) a = 0,05 với k 1- a = 1,65 thường được chọn mặc định. Nếu c có th ể b ỏ qua, c = 0, và Công thức (17) tương tự với Công thức (16). 7.4 Giới hạn phát hiện 7.4.1 Giới hạn phát hiện của hoạt độ alpha trên đ ơn v ị khối l ượng Giới hạn phát hiện được tính theo Công thức (18) (xem ISO 11929): (18) b = 0,05 với k 1- b = 1,65 thường được chọn mặc định. Giới hạn phát hiện có thể được tính bằng cách giải Công thức (18) đối với hoặc, đơn giản hơn, bằng cách lặp lại với phép tính xấp xỉ Kh i lấy a = b , thì k 1- a = k 1- b = k và giải Công thức (18) được Công thức (19): (19) 7.4.2 Giới hạn phát hiện c ủ a hoạt độ beta tr ê n đơn vị khối lượng Giới hạn phát hiện được t í nh theo Công thức (20) (xem ISO 11929): (20) b = 0,05 v ới k 1- b = 1,65 thường được chọn mặc định. Giới hạn phát hiện có thể tính được bằng cách giải công thức (20) đối với , đơn giản hơn, bằng cách lặp lại với phép tính xấp xỉ Nếu c có thể bỏ qua, c = 0, và Công thức (20) tương tự với Công thức (18). Khi lấy a = b , k 1- a = k 1- b = k v à giải Công thức (20) được Công thức (21): (21) 7.5 Giới hạn tin cậy Giới hạn dưới, , và giới hạn trên, , được t í nh theo Công thức (22) và (23): (22) (23) Trong đó trong đó F là hàm phân bố của phân bố ch uẩ n Đặt w = 1 nếu a ≥ 4 u ( a ) .Trong trường hợp này: (24) g = 0,05 với k 1- g /2 = 1.96 thường được chọn mặc định. 8 Báo cáo thử nghiệm Báo cáo thử nghiệm phải tuân thủ các qui định của TCVN ISO/IEC 17025. Báo cáo thử phải bao gồm các thông tin sau: a) Viện dẫn tiêu chuẩn này; b) Tất cả các thông tin để nhận dạng mẫu; c) Các đơn vị đ ể biểu th ị kết quả; d) Kết quả thử, a ± u ( a ) hoặc a ± U , với giá trị k liên đới. Có t hể đưa ra các thông tin bổ sung như: - Xác suất, a , b , và (1 - g ); - Ngưỡng quyết đ ị nh và giới hạn phát hiện; Tùy thuộc vào yêu cầu của khách hàng, có những cách khác nhau để thể hiện kết quả: - Nếu nồng độ hoạt độ phóng xạ, a , được so sánh với ngưỡng quyết định (xem ISO 11929) thì kết quả của phép đo cần phải thể hiện là ≤ a * nếu kết quả thấp hơn ngưỡng quyết định; - Nếu nồng độ hoạt độ phóng xạ, a , được so sánh với giới hạn phát hiện, k ế t quả c ủ a phép đo cần phải thể hiện ≤ a # nếu kết quả thấp hơn giới hạn phát hiện. Nếu gi ớ i hạn phát hiện vượt quá giá tr ị hướng dẫn, thì phải lập thành tài liệu là phương pháp đo không phù h ợ p với mục đích của phép đo. - Mọi thông tin liên quan có thể ảnh hư ở ng đến kết qu ả . Phụ lục A (Tham khảo) Chuẩn bị nguồn hiệu chuẩn với plutoni 239 A.1 Nguyên lý Một lượng đã biết 239 Pu được thêm vào m ẫ u đất trong môi trường nước, cần phải xem xét những thất thoát hoạt độ phóng xạ trong thao tác. A.2 Chuẩn bị mẫu đã thêm chu ẩ n Chuẩn b ị mẫu đã thêm chuẩn bao gồm các giai đoạn sau a) Chu ẩ n bị đất, theo quy trình được mô tả trong TCVN 10758-2 (ISO 18589-2). b) Chuyển phần mẫu thử đất (khoảng 5 g) vào cốc th ủ y tinh, B1, khối lượng cốc đã biết. c) Sấy khô trong lò ở (105 ± 10) ° C trong 1 h, để nguội trong b ì nh hút ẩm và xác đ ị nh khối lượng c ủ a đất hiện có b ằ ng cách tính độ chênh lệch khối lượng m 1 . d) Thêm 10 mL nước và khuấy nhẹ trong 1 h cho đến khi dung d ị ch đồng nhất. e) Thêm bằng cách cân một lượng đã biết chu ẩ n 239 Pu, A th và khuấy tr ong khoảng 1 h. f) Vừa đun vừa khuấy dung dịch cho đến khi mẫu tạo thể rắn. g) Sấy khô trong lò ở (105 ± 10) ° C cho đến khối lượng không đổi. h) Để nguội sau đó dùng xẻng l ấy mẫu đã thêm chuẩn cho qua sàng 200 μ m. Đây là đất chuẩn. A.3 Xác định hoạt độ mẫu đã thêm chuẩn Để xác định hoạt độ phóng xạ c ủ a đất chuẩn, cần phải tiến hành thao tác sau đây: a) Xác định khối lượng của đất chuẩn, m 2 . b) Xác định hoạt độ c ủ a đất chuẩn, A exp , theo quy trình trong TCVN 10758-4 (ISO 18589-4). A.4 Xác định hoạt độ còn lạ i Hoạt độ còn lại tương ứng với thất thoát hoạt độ trong quá tr ì nh chuẩn bị mẫu đã thêm chu ẩ n. Để xác định hoạt độ này, thao tác sau đây cần phải tiến hành a) Đặt sàng và máy trộn được sử dụng vào cốc B1. b) Rửa bằng dung d ị ch axit nitric, c (HN O 3 ) = 4 mol/L, và giữ lại dung dịch rửa. c) Xác định hoạt tính còn lại, A res , của 239 Pu bằng cách đo hoạt độ a của dung dịch còn lại. A.5 Chuẩn bị và đo nguồn hiệu chuẩn Quy tr ì nh được tiến hành như sau a) Lắng đọng một lớp mỏng một lượng đã biết đất chuẩn trên một đĩa thử sạch làm bằng thép không gỉ theo quy trình như được nêu ở 6.1. Đây là nguồn hiệu chuẩn. b) Thêm chất cố định vào khay. c) X ác định tốc độ đếm a của nguồn hiệu chuẩn sử dụng các điều kiện thiết bị giống như được dùng cho tất cả các phép đo. Đ ể chu ẩ n bị các nguồn hiệu chuẩn này, ph ả i sử dụng lượng đất đã thêm chuẩn và ch ấ t cố định như nhau trong quá trình chu ẩ n bị nguồn đo (xem 6.1). A.6 Xác định h i ệu suất Ngoại trừ độ không đảm bảo, nếu Công thức (A.1) được ki ể m tra xác nhận, hiệu suất đếm có thể được xác định theo Công thức (A.2): A exp = A th - A res (A.1) (A.2) Trong đó A a = A exp × m 3 / m 2 THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] NF M 60-790-5, Énergie nucléaire — Mesure de la radioactivité dans l'environnement — Sol. Partie 5: méthode de mesure de l'indice de radioactivité alpha globale en équivalent 239 Pu et de I 'indice de radioactivité bêta globale en équivalent 90 Sr et 90 Y à I 'équilibre dans des échantillons de sol, 1999 [2] CSN, Procedimiento de medida del índice de actividad alfa y beta total en suelos , Colección In f ormes Técnicos 11.2003, Procedimiento 3.3, 2005 [3] ASTM D3648-04, Standard Practices for the Measurement of Radioactivity, 2004 [4] NUREG- 1576, EPA 402-B-04-001A, NTIS PB2004-105421 , Multi-Agency Radiological Laboratory Analytical Protocols Manual (MARLAP) , 2005 [5] U.S. Department of Energy, The Procedures Manual of the Environmental Measurements Laboratory , HASL-300, 1999 [6] AKU, Recommendations for the surveillance of environmental radioactivity ( in German), Loseblattsamml u ng des Arbeitskreises Umweltüberwachung (AKU) des Fachverba n des für Strahlenschutz e. V ., WlNTER M., N arrog J., K ukl w ., Vilgis M. (eds.), ISSN 1013-4506,1999 [7] Weise, K., Hübel, K ., Michel, R., Rose, E., SCHLäGER, M., Schrammel, D., Täschner, M., Determination of the detection limit and decision threshold for ioni zin g radiation measurements — F undamentals and particular applications ; Proposal for a s tandard, Report FS-05-129-AKSIGMA, Fachverband für Strahlenschutz, T ü V-Ver l ag (Cologne), 2005 [8] I SO 11929, Determination of the characteristic limits (decision threshold, d etection limit and l imits of the con f idence interval) for measurements of ionizing radiation - Fundamentals and application [9] TCVN 9595-3 ( ISO/IEC Guide 98-3), Độ không đảm bảo đo - Phần 3 : Hướng dẫn trình bày độ không đảm bảo đo (GUM:1995) [10] TCVN 10758-4 (ISO 18589-4), Đo hoạt độ phóng xạ trong môi trường - Đất - Phần 4: Đo các đồng v ị plutoni (plutoni 238 và plutoni 239+240) b ằ ng phổ alpha. [1] TCVN 6398-9 (ISO 31-9) được thay bằng TCVN 7870-10 (ISO 80000-10) 2) Parlodion® là một ví dụ về sản phẩm phù hợp có bán sẵn. Thông tin này được đưa ra chỉ tạo thuận lợi cho người s ử dụng mà không phải là xác nhận c ủ a tiêu chu ẩ n v ề sản ph ẩ m n à y.