QCVN01-43:2011/BNNPTNT

Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia QCVN 01-43:2011/BNNPTNT về khảo nghiệm - kiểm định bò giống hướng sữa do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành QCVN 01- 43:2011/BNNPTNT QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA VỀ KHẢO NGHIỆM, KIỂM ĐỊNH BÒ GIỐNG HƯỚNG SỮA National technical regulation on Testing breeding dairy cattle Lời nói đầu QCVN 01 - 43: 2011/BNNPTNT do Cục Chăn nuôi biên soạn, Vụ Khoa học Công nghệ và Môi trường trình duyệt, và được ban hành theo Thông tư số 43/2011/TT-BNNPTNT ngày 07 tháng 6 năm 2011 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. 1. QUY ĐỊNH CHUNG 1.1. Phạm vi điều chỉnh Quy chuẩn này quy định về khảo nghiệm, kiểm định bò giống hướng sữa. 1.2. Đối tượng áp dụng Quy chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến khảo nghiệm, kiểm định bò giống hướng sữa tại Việt Nam. 1.3. Giải thích từ ngữ Trong Quy chuẩn này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau: 1.3.1. Khảo nghiệm là việc chăm sóc, nuôi dưỡng, theo dõi trong điều kiện và thời gian nhất định giống vật nuôi mới nhập khẩu lần đầu hoặc giống vật nuôi mới được tạo ra trong nước nhằm xác định tính khác biệt, tính ổn định, tính đồng nhất về năng suất, chất lượng của giống đó. 1.3.2. Kiểm định là việc kiểm tra, đánh giá lại năng suất, chất lượng của giống vật nuôi sau khi đưa ra sản xuất. 2. QUY ĐỊNH KỸ THUẬT 2.1. Quy định lấy mẫu Lấy mẫu đảm bảo tính ngẫu nhiên. 2.1.1. Khảo nghiệm, kiểm định bò cái giống Số lượng bò cái giống, bò cái hậu bị cần cho khảo nghiệm, kiểm định là 10 con. 2.1.2. Khảo nghiệm, kiểm định bò đực giống - Số lượng bò đực giống, bò đực hậu bị cần cho khảo nghiệm, kiểm định là 03 con. - Số lượng mẫu tinh nguyên để kiểm tra các chỉ tiêu lượng xuất tinh (V), hoạt lực tinh trùng (A), mật độ tinh trùng (C), tỷ lệ tinh trùng kỳ hình (K) là 05 mẫu đối với mỗi bò đực giống. - Số lượng bò cái hướng sữa, có chức năng sinh sản bình thường, sử dụng để kiểm tra tỷ lệ thụ thai ở lần phối đầu là 10 con đối với mỗi bò đực giống. 2.2. Thời gian, địa điểm khảo nghiệm, kiểm định 2.2.1. Thời gian khảo nghiệm, kiểm định - Thời gian khảo nghiệm: Tính từ khi bò được sinh ra đến kết thúc theo dõi tất cả các chỉ tiêu. - Thời gian kiểm định: Tính từ khi bò được sinh ra đến kết thúc theo dõi các chỉ tiêu kỹ thuật được yêu cầu kiểm định. 2.2.2. Địa điểm khảo nghiệm, kiểm định Tại cơ sở do đơn vị có giống cần khảo nghiệm, kiểm định đăng ký, được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền công nhận. 2.3. Chăm sóc, nuôi dưỡng Thực hiện theo đúng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng của đơn vị cung cấp bò giống đã công bố. 2.4. Các chỉ tiêu kỹ thuật - Định mức các chỉ tiêu kỹ thuật được quy định tại Bảng 1 và Bảng 2. - Đối với khảo nghiệm: thực hiện kiểm tra, theo dõi đối với tất cả các chỉ tiêu kỹ thuật. Các giá trị định mức làm căn cứ đánh giá là các giá trị trong hồ sơ công bố chất lượng con giống của đơn vị có giống cần khảo nghiệm cung cấp. Một số chỉ tiêu không trực tiếp theo dõi được sẽ tạm thời chấp nhận kết quả đánh giá của đơn vị khảo nghiệm giống được cơ quan có thẩm quyền công nhận. - Đối với kiểm định: chỉ thực hiện kiểm tra, theo dõi các chỉ tiêu kỹ thuật được yêu cầu. Bảng 1. Quy định định mức các chỉ tiêu kỹ thuật đối với bò cái giống hướng sữa TT Chỉ tiêu kỹ thuật Đơn vị tính Bò Holstein Friesian Bò lai hướng sữa Bò Jersey 1 Khối lượng sơ sinh (không nhỏ hơn) kg 32 26 24 2 Khối lượng 12 tháng tuổi (không nhỏ hơn) kg 220 180 180 3 Khối lượng 24 tháng tuổi (không nhỏ hơn) kg 380 340 300 4 Tuổi phối giống lần đầu (không lớn hơn) tháng 16 16 16 5 Khối lượng phối giống lần đầu (không nhỏ hơn) kg 300 260 230 6 Tuổi đẻ lứa đầu (không lớn hơn) tháng 26 26 26 7 Khoảng cách giữa 2 lứa đẻ (không lớn hơn) tháng 15 15 15 8 Sản lượng sữa bình quân lứa 1 và 2 (tính theo chu kỳ sữa 305 ngày) (không nhỏ hơn) kg 4.800 3.600 3.600 9 Hàm lượng chất béo sữa (không nhỏ hơn) % 3,2 3,5 4,0 Bảng 2. Quy định định mức các chỉ tiêu kỹ thuật đối với bò đực giống hướng sữa TT Chỉ tiêu kỹ thuật Đơn vị tính Bò Holstein Friesian Bò Jersey 1 Khối lượng sơ sinh (không nhỏ hơn) kg 35 20 2 Khối lượng 12 tháng tuổi (không nhỏ hơn) kg 230 180 3 Khối lượng 24 tháng tuổi (không nhỏ hơn) kg 400 270 4 Tuổi bắt đầu sản xuất tinh (không lớn hơn) tháng 18 18 Đối với tinh nguyên 5 Lượng xuất tinh (V) (không nhỏ hơn) ml 5,5 4,5 6 Hoạt lực tinh trùng (A) (không nhỏ hơn) % 70 70 7 Mật độ tinh trùng (C) (không nhỏ hơn) tỷ/ml 0,8 0,8 8 Tỷ lệ tinh trùng kỳ hình (K) (không lớn hơn) % 15 15 9 Tỷ lệ thụ thai ở lần phối đầu % 55 55 2.5. Phương pháp xác định các chỉ tiêu kỹ thuật 2.5.1. Phương pháp xác định khối lượng - Khối lượng cơ thể bò, tính bằng kilogram, được xác định bằng cân điện tử hoặc cân bàn. Độ chính xác của cân đến 0,5 kg. - Cân vào buổi sáng trước khi bò ăn, uống. - Đối với bê sơ sinh, cân sau khi đã lau khô lông da và trước khi cho bú sữa đầu. - Ngoài ra có thể dùng các phương pháp xác định khối lượng tương đương đã được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền công nhận. 2.5.2. Phương pháp xác định các chỉ tiêu sinh sản a) Tuổi phối giống lần đầu (tháng): tính từ thời điểm sơ sinh tới khi bò được phối giống lần đầu. Xác định thông qua sổ sách ghi chép. b) Khối lượng phối giống lần đầu (kg): xác định tại thời điểm bò được phối giống lần đầu, phương pháp xác định theo Mục 2.5.1. c) Tuổi đẻ lứa đầu (tháng): tính từ thời điểm bò sơ sinh tới khi bò đẻ lần đầu. Xác định thông qua sổ sách ghi chép. d) Khoảng cách giữa 2 lứa đẻ (tháng): là khoảng thời gian từ ngày đẻ lứa trước tới ngày đẻ lứa sau kế tiếp. Xác định thông qua sổ sách ghi chép. 2.5.3. Phương pháp xác định các chỉ tiêu sản xuất a) Phương pháp xác định sản lượng sữa - Sản lượng sữa tính theo chu kỳ vắt sữa 305 ngày, nếu bò có thời gian vắt sữa tự nhiên không đủ 180 ngày thì không được tính là một chu kỳ cho sữa. - Sản lượng sữa được xác định bằng cân điện tử hoặc cân bàn. Đơn vị tính sản lượng sữa là kilogram, độ chính xác của cân tới 0,1 kg. - Lượng sữa ngày kiểm tra phải được xác định đảm bảo đủ trong 24 h và phải vắt sữa đúng quy trình kỹ thuật. - Thời gian giữa các lần kiểm tra sản lượng sữa liên tiếp theo là 30 ngày. - Khối lượng sữa kiểm tra lần thứ nhất của chu kỳ sữa nhân với khoảng thời gian từ ngày đẻ đến ngày kiểm tra là khối lượng sữa tổng số của lần thứ nhất. - Từ lần thứ hai trở đi, lấy khối lượng sữa trung bình cộng của khối lượng sữa ngày kiểm tra và khối lượng sữa lần kiểm tra trước nó, nhân với khoảng thời gian giữa 2 lần là khối lượng sữa tổng số của các lần kiểm tra thứ hai trở đi. - Khối lượng sữa kiểm tra lần cuối cùng nhân với khoảng cách thời gian từ lần kiểm tra cuối cùng đến ngày thứ 305 của chu kỳ sữa là khối lượng sữa tổng số của lần cuối cùng. - Tổng các tổng khối lượng sữa của các lần kiểm tra là sản lượng sữa thực tế của cả chu kỳ. - Kết quả đánh giá là trung bình cộng sản lượng sữa của chu kỳ sữa 1 và 2. b) Phương pháp xác định hàm lượng chất béo sữa - Mẫu sữa để đánh giá hàm lượng mỡ sữa cùng ngày với ngày kiểm tra năng suất sữa. Phải bảo đảm trộn đều toàn bộ mẫu sữa của mỗi lần vắt trong ngày. Khối lượng mẫu sữa để phân tích chất lượng phải đảm bảo lấy theo tỷ lệ thuận với sản lượng sữa của các lần vắt trong ngày kiểm tra. Mẫu sữa của mỗi cá thể được chứa trong các lọ riêng và ghi số hiệu. - Xác định hàm lượng mỡ sữa theo tiêu chuẩn: TCVN 5504:1991 (ISO 2446:1976), Sữa – Phương pháp xác định hàm lượng chất béo (Phương pháp thông dụng). - Ngoài phương pháp nêu trên, có thể sử dụng các phương pháp khác có độ chính xác tương đương đã được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền công nhận. c) Phương pháp xác định tuổi bắt đầu sản xuất tinh: tính từ thời điểm bò sơ sinh tới khi bò đực giống bắt đầu được khai thác tinh để sản xuất. Xác định thông qua sổ sách ghi chép. d) Phương pháp xác định các chỉ tiêu: Lượng xuất tinh (V), hoạt lực tinh trùng (A), mật độ tinh trùng (C), tỷ lệ tinh trùng kỳ hình (K), tỷ lệ thụ thai ở lần phối đầu thực hiện theo Tiêu chuẩn Quốc gia hiện hành về đánh giá chất lượng tinh bò sữa, bò thịt. e) Phương pháp xác định tỷ lệ thụ thai ở lần phối đầu: pha loãng tinh nguyên của các lần lấy mẫu kiểm tra để phối giống bằng thụ tinh nhân tạo đối với 10 bò cái đã được tuyển chọn theo phương thức phối giống một lần duy nhất. Công thức xác định như sau: Tỷ lệ thụ thai ở lần phối đầu (%) = Số bò cái có chửa x 100% Tổng số bò cái đã phối 3. QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÝ 3.1. Chứng nhận hợp quy 3.1.1. Bò giống của các cơ sở sản xuất, kinh doanh phải được chứng nhận hợp quy về các chỉ tiêu kỹ thuật theo các quy định tại Quy chuẩn này và chịu sự giám sát của cơ quan quản lý có thẩm quyền. 3.1.2. Phương thức đánh giá, chứng nhận hợp quy thực hiện theo Thông tư số 83/2009/TT-BNNPTNT ngày 25 tháng 12 năm 2009 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. 3.2. Công bố hợp quy 3.2.1. Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh bò giống phải thực hiện công bố hợp quy và đăng ký hợp quy tại Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nơi tổ chức, cá nhân đăng ký hoạt động sản xuất, kinh doanh. 3.2.2. Bò giống của các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh lưu thông trên thị trường phải có dấu chứng nhận hợp quy đóng trên giấy chứng nhận chất lượng con giống. 3.2.3. Hoạt động công bố hợp quy phải đáp ứng các yêu cầu về công bố hợp quy quy định tại Thông tư số 83/2009/TT-BNNPTNT ngày 25 tháng 12 năm 2009 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. 3.3. Giám sát, xử lý vi phạm 3.3.1. Cục Chăn nuôi, các Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm tổ chức kiểm tra, thanh tra việc thực hiện Quy chuẩn này theo phân công, phân cấp của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. 3.3.2. Việc thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm phải tuân thủ theo quy định pháp luật hiện hành. 3.4. Tổ chức thực hiện 3.4.1. Các tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến khảo nghiệm, kiểm định bò giống hướng sữa tại Việt Nam thuộc đối tượng tại mục 1.2 phải áp dụng Quy chuẩn này. 3.4.2. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn giao Cục Chăn nuôi phổ biến, hướng dẫn, kiểm tra, thanh tra việc thực hiện Quy chuẩn này. 3.4.3. Trong trường hợp các quy định tại Quy chuẩn này có sự thay đổi, bổ sung hoặc thay thế thì thực hiện theo quy định nêu tại văn bản mới do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành. 3.4.4. Trong trường hợp Việt Nam ký kết hiệp định song phương hoặc đa phương mà có những điều khoản khác với quy định trong Quy chuẩn này thì thực hiện theo điều khoản của hiệp định song phương hoặc đa phương đó./.