TCVN10495:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10495:2015 (ISO/TS 28581:2012) về Chất lượng nước - Xác định một số chất không phân cực - Phương pháp sử dụng sắc ký khí kết hợp khối phổ (GC-MS) TIÊU CHUẨN VIỆT NAM TCVN 10495 : 2015 ISO/TS 28581 : 2012 CHẤT LƯỢNG NƯỚC - XÁC ĐỊNH MỘT SỐ CHẤT KHÔNG PHÂN CỰC - PHƯƠNG PHÁP SỬ DỤNG SẮC KÝ KHÍ KẾT HỢP KHỐI PHỔ Water quality - Determination of selected non-polar substances - Method using gas chromatography with mass spectrometric detection (GC-MS) L ời nói đầu TCVN 10495:2015 (ISO/TS 28581:2012) hoàn toàn tương đương với ISO/TS 28581 : 2012. TCVN 10495:2015 do Tổng cục Môi trường biên soạn, Bộ Tài nguyên và Môi tr ường đ ề nghị, T ổ ng cục Tiêu chu ẩ n Đo lường Chất lượng th ẩ m đ ịnh , Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Lời giới thiệu Các chất không phân cực có mặt trong hầu hết tất cả các loại nước. Các chất này bị hấp phụ lên chất rắn (trầm tích, ch ấ t lơ lửng) cũng như hòa tan vào trong pha lỏng. Phần lớn các ch ấ t không phân cực là hydrocacbon thơm đa vòng (PAH). Một số PAH được bi ế t đ ến hoặc nghi ngờ gây ung thư. Ở một số nước đ ã thiết lập mức t ối đa có th ể ch ấ p nhận được . Ví dụ, Nghị định 98/83/EC [10] của hội đồng ch âu Âu v ề chất lượng nước dùng cho mục đích sinh h oạt đã thi ế t lập mức t ố i đa có thể chấp nhận đối với benzo[a]pyren là 0,010 m g/ l , và đối với tổng bốn PAH (benzo[ b]fl orathen, benzo[ k ]floranthen, benzo[g hi ]perylen, indeno[1,2,3-cd ] pyren) là 0,100 m g/ l . Có nhi ề u tiêu chu ẩ n quốc t ế v ề xác định PAH trong nước và nước thải. ISO 6468 quy định phương pháp xác định một số hóa chất bảo v ệ thực vật clo hữu cơ, PCBs và clorobenz en trong nước uống, nước ngầm, nước mặt và nước thải. ISO 17933 [6] quy đ ịnh phương pháp xác định 15 PAH bằng sắc k ý lỏng hiệu năng cao trong nước uống, nước ngầm và n ước mặt. ISO 7981 [2] qui đ ịnh phương pháp xác định 6 PAH trong nước uống và nước ngầm bằng sắc ký lớp mỏng hiệu năng cao hoặc b ằng sắc ký lỏng hiệu năng cao. ISO 17858 [5] quy định phương pháp xác định các PCBs tương tự dioxin trong nước và n ước thải. ISO 2854 0 [9] quy định phương pháp xác định PAH sử dụng sắc ký khí k ế t hợp khối phổ (GC-MS). CHẤT LƯỢNG NƯỚC - XÁC ĐỊNH MỘT SỐ CHẤT KHÔNG PHÂN CỰC - PHƯƠNG PHÁP SỬ DỤNG SẮC KÝ KHÍ KẾT HỢP KHỐI PHỔ Water quality - Determination of selected non-polar substances - Method using gas chromatography with mass spectrometric detection (GC-MS ) CẢNH BÁO - Sử dụng tiêu chu ẩ n này có thể liên quan đ ế n vật liệu, thao tác và th iết bị nguy hại. Người sử dụng tiêu chuẩn này cần thành thạo với các thực hành trong phòng thí nghiệm thông thường. Tiêu chu ẩ n này không đ ề cập tới mọi v ấ n đ ề an toàn liên quan đến người sử dụng. Trách nhiệm của người sử dụng là phải xác lập thực hành v ề an toàn, bảo đ ả m sức khỏe phù h ợp với các quy đ ịnh của quốc gia . QUAN TRỌNG - Đ iều quan trọng là phép thử t iến hành theo t iêu chuẩn này phải đ ược thực hiện b ởi các nhân v iên đ ã được đào tạo. 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chu ẩ n này quy đ ịnh phương pháp xác đ ịnh một số ch ấ t không phân cực như hydrocacbon đa vòng và dư lượng hóa ch ất bảo vệ thực vật bằng sắc ký khí kết hợp khối ph ổ (GC-MS) trong nước uống và nước ngầm với nồng độ khối lượng lớn hơn 0,005 m g/ trong nước mặt và nước thải v ới nồng độ khối lượng lớn hơn 0,01 m g/ l (đố i với từng h ợp chất). Ngoài các hydrocacbon thơm đa vòng (PAH) và dư lượng hóa chất bảo vệ thực vật, phương pháp này có thể áp dụng với các ch ất không phân cực khác. Tuy nhiên, phải kiểm tra t ính phù hợp về khả năng áp dụng của phương pháp với các ch ấ t n à y. CH Ú THÍCH 1: Phương pháp ki ể m ch ứ ng phù hợp được quy đ ịnh trong ISO/TS 13530 [3] . Tiêu chuẩn này có thể được dùng cho các mẫu có chứa đến 150 mg/l ch ất rắn lơ l ửng . CHÚ THÍCH 2: Xác định PAH áp dụng GC-MS thuộc phạm vi c ủa ISO 28540 [9] . 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau là c ầ n thi ế t cho việc áp dụng tiêu chu ẩ n này. Đối với các tài l iệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phi ên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không g hi năm công bố th ì áp dụng phiên bản mới nh ấ t, bao gồm cả các s ửa đổi (n ế u có). TCVN 6661 -1 (ISO 8466-1), Chất lượng nước -Hiệu chu ẩ n và đánh giá các phương pháp phân tích và ước lượng các đặc trưng thống kê - Ph ầ n 1: Đánh giá thống k ê các hàm chuẩn tuy ế n t í nh. TCVN 6663-1 (ISO 5667-1), Chất tượng nước - L ấ y mẫu - Phần 1: Hướng d ẫ n thiết k ế chương trình lấy m ẫu và kỹ thuật lấy mẫu. TCVN 6663-3 (ISO 5667-3), Ch ấ t lượng n ước -Lấy mẫu- Ph ần 3: Hướng dẫn bảo quản và xử lý mẫu n ư ớc. TCVN 9241 (SO 6468), Ch ấ t lượng nước - Xác định thuốc trừ s â u c lo hữu c ơ nh ấ t định, po l yclo biphenyl và clorobe z en - Phương pháp sắc ký khí sau khi ch iết lỏng -lỏng. 3. Thuật ngữ và định nghĩa Trong tiêu chu ẩ n này, áp d ụng các thuật ngữ và định nghĩa sau: 3.1. Ch ấ t phân tích (analyte) Ch ấ t được xác định. [ISO 15089:2000 [4] định nghĩa 3.2]. CHÚ THÍCH 1: Các ch ấ t đ ề cập đ ế n trong ti ê u chu ẩ n này được nêu trong Bảng 1. 3.2. Chuẩn hiệu chuẩn (calibrat i on s tandard) Dung dịch được ch uẩn b ị từ chu ẩ n thứ và/hoặc dung dịch gốc, được dùng để hiệu chu ẩ n tín hiệu đáp ứng của thiết bị tương ứng với n ồ ng độ ch ấ t phân tích. [ISO 18073 : 2004 [7] đ ịnh nghĩa 3.1.2 ] . 3.3. I on phân tích (diagnostic ion) Các mảnh ion chọn lọc , ion phân tử hoặc ion đặc trưng khác được chọn lọc từ phổ khối lượng của hợp ch ấ t mục ti ê u với tính đặc thù cao nh ấ t có thể có. [ISO 22892:2006 [8] định nghĩa 3.6]. 3.4. Chuẩn b ơ m (injection s tandard) Hỗn hợp chu ẩ n được bổ sung vào mẫu trước khi bơm vào thiết bị GC-MS, đ ể giám sát tính biến đ ổi của tín hiệu tr ả lời của thiết b ị và để tính độ thu h ồi nội chu ẩn . 3.5 . N ội chuẩn (internal s tandard) Chu ẩ n đồng vị đánh d ấu hoặc chất không phân cực không có trong mẫu được bổ sung vào mẫu trước khi chiết, được trừ khỏi nồng độ c ủa ch ấ t được tính. CH Ú THÍCH 1: Ch ấ t được bổ sung vào m ẫ u trước khi chi ết và được dùng đ ể đ ị nh lượng các thành phần được đo. Độ thu h ồi c ủ a các ch ấ t chu ẩ n này được tính toán sử dụng để ki ể m tra t í nh năng của qui trình phân tích. 3.6 . H ợp chất nguy ê n thể/h ợp ch ấ t nguy ê n bản (native compound) Hợp chất không được đánh d ấ u. 3.7 . Cách thức đo i on c ó chọn lọc (selected ion mode) SIM Ph ương pháp gh i lại i on có chọn lọc (selectec ion recording) SIR Đo cường độ ch ỉ của ion phân tích chọn lọc. [ISO 22892:2006, [8] định nghĩa 3.8, đã b ổ sung, sửa đổi - thêm vào hai tên đồng nghĩa cuối cùng]. 4. Nguyên tắc Phương pháp quy định trong tiêu chu ẩ n này c ó th ể xác định các ch ấ t không phân cực được liệt kê tại Bảng 1. S ử dụng phương pháp chiết l ỏng- lỏng dùng hexan đ ể chi ế t các ch ấ t không phân cực ra khỏi mẫu nước. Một hỗn hợp nội chu ẩ n được thêm vào mẫu trước khi chiết. Làm giàu dịch chi ế t b ằ ng cách làm bay hơi và lượng còn lại được đưa vào dung môi thích hợp để làm sạch hoặc chạy sắc ký khí (GC). Sử dụng dung môi bay hơi khác n ế u chứng minh được có hiệu suất thu hồi bằng hoặc tốt hơn (độ thu h ồi từ 70% đ ế n 110%) CHÚ THÍCH: Dung môi phù hợp khác là: izohexan C 6 H 15 (CAS: 107-83-5);xyclohexan: C 6 H 12 (CAS: 110-82-7); pentan: C 5 H 12 (CAS: 109-66-0); ete dầu mỏ: nhiệt độ sôi từ 40° C đ ế n 60° C . Phương pháp chiết lỏng-lỏng có thể không sử dụng được với mẫu có hàm lượng ch ấ t rắn lơ lửng lớn hơn 150mg/l. N ế u cần, có thể làm sạch dịch chiết của m ẫ u nước mặt hoặc nước thải bằng sắc ký cột trước khi phân tích. Trước khi bơm mẫu, chu ẩ n bơm được th ê m vào từng dịch chiết và phần nhỏ dịch chiết được bơm vào sắc ký khí. Ch ấ t không phân cực được tách trên cột mao quản nhồi silica phù hợp, được phủ b ằ ng lớp màng polysiloxan không phân cực hoặc polysiloxan cải biên phân cực nh ẹ với quá tr ình tách hiệu qu ả . Cột phải phù hợp với việc tách cặp đồng phân của các chất. Nhận b iết và định lượng được thực hiện bằng khối phổ (MS) sử dụng bộ ion hóa điện tử (El). Bảng 1 - C ác ch ấ t không phân cực có thể xác định bằng qui định kỹ thuật này T ên C ô ng thức ph â n tử Kh ối lượng g/ m ol Số CAS PAH Na p hthalen C 10 H 8 128 , 17 91-20-3 Acena p hth y len. C 12 H 8 152 , 20 208-96-8 Acenaphthen C 12 H 10 154 , 21 83-32-9 Fl uoren C 13 H 10 166 , 22 86-73-7 Phenanthren C 14 H 10 178 , 23 85-01-8 Anthracen C 14 H 10 178 , 23 120-12-7 P y ren C 16 H 10 202,26 129-00-0 Flu oranthen C 16 H 10 202 , 26 206-44-0 Cr y sen C 18 H 12 228 , 29 218-01-9 Benzo [ a ] anthracen C 18 H 12 228,29 56-55-3 Benzo[b ] fluoranthen C 20 H 12 252 , 32 205-99-2 Benzo[ k] fluoranthen C 20 H 12 252 , 32 207-08-9 Benzo [ a ]py ren C 20 H 12 252,32 50-32-8 Dibenzo [ a ,h] anthracen C 22 H 14 278 , 35 053-70-3 Benzo [ghi]perylen C 22 H 12 276 , 34 191-24-2 Indeno [1,2,3-c d]pyren C 22 H 12 276,34 193-39-5 PCB PCB-28:2 , 4 , 4 ' -trichlorob ip hen yl C 12 H 7 C l 3 257,54 7012-37-5 PCB-52:2 , 2 ', 5 , 5 ' - t etrachlorobi p hen y l C 12 H 6 C l 4 291,99 35693-99-3 PCB-101:2 , 2 ', 4 , 5 , 5 ' - p entachlorobi ph en yl C 12 H 5 C l 5 326 , 43 37680-73-2 PCB-118:2,3',4 , 4' , 5- p entachlorob ip hen y l C 12 H 5 C l 5 326 , 43 31508-00-6 PCB-138:2,2' , 3 , 4,4' , 5'-hexachlorob ip hen y l C 12 H 4 C l 6 360 , 88 35065-28-2 PCB-153:2 , 2’ , 4 , 4' , 5 , 5'-hexachlorob ip hen y l C 12 H 4 C l 6 360 , 88 35065-27-1 PCB-180: 2 , 2' , 3 , 4,4',5,5'-he p tachlorob ip hen y l C 12 H 3 C l 7 395,33 35065-29-3 OCP Hexachlorobenzen ( HCB) C 6 CI 6 284 , 78 118-74-1 a -Hexachloroc y cloh e xan ( a -HCH) C 6 H 6 C l 6 290 , 83 319-84-6 b -Hexachloroc y cloh e xan ( b -HCH) C 6 H 6 C l 6 290,83 319-85-7 y -Hexachloroc y cloh e xan (y -HCH ) C 6 H 6 C l 6 290 , 83 58-89-9 δ-Hexachloroc y cloh e xan (δ-HCH) C 6 H 6 C l 6 290,83 319-86-8 e -Hexachloroc y cloh e xan ( e -HCH ) C 6 H 6 C l 6 290 , 83 6108-10-7 Al d rin C 12 H 8 C l 6 364,93 309-00-2 Dieldrin C 12 H 8 C l 6 O 380 , 91 60-57-1 En d rin C 12 H 8 C l 6 O 380 , 91 72-20-8 He p taclor C 10 H 5 C l 7 373 , 32 76-44-8 He p taclor e p oxid ( exo- , c i s- or b -isomer) C 10 H 5 C l 7 O 389 , 30 28044-83-9 He p tac h lor e p oxid (endo- , trans- or a -isomer ) C 10 H 5 C l 7 O 389 , 30 1024-57-3 a -Endosul f an C 9 H 6 C l 6 O 3 S 406,92 959-98-8 b -Endosulfan C 9 H 6 C l 6 O 3 S 406,92 33213-65-9 p , p ' -DDE C 14 H 8 C l 4 318,02 72-55-9 o , p ' -DDD C 14 H 10 C l 4 320,04 53-19-0 o ,p ' -DDT C 14 H 9 C l 5 354 , 49 784-02-6 p,p ' -DDD C 14 H 10 C l 4 320 , 04 72-54-8 o,p ' -DDE C 14 H 8 C l 4 318 , 02 3424-82-6 p,p ' -DDT C 14 H 9 C l 5 354 , 49 50-29-3 Methox y chlor C 16 H 15 C l 3 O 2 345 , 65 72-43-5 Clorobe nz ens 1,2,4-Trichlorobenzene C 6 H 3 C l 3 181,45 120-82-1 1,2,3-Trichlorobenzene C 6 H 3 C l 3 181,45 87-61-6 1,3,5-Trichlorobenzene C 6 H 3 C l 3 181 , 45 108-70-3 1,2,3,4-Tetrachlorobenzene C 6 H 2 C l 4 215,89 634-66-2 1,2,3,5-Tetrachlorobenzene C 6 H 2 C l 4 215,89 634-90-2 1 ,2,4,5-Tetrachlorobenzene C 6 H 2 C l 4 215,89 95-94-3 Pentachlorobenzene C 6 HC l 5 250,34 608-93-5 Pentachloronitrobenzene C 6 Cl 5 NO 2 295,34 82-68-8 Phospho hữu cơ Az inp hos-eth yl C 12 H 16 N 3 O 3 PS 2 345 , 40 2642-71-9 Bromo f envinphos-ethyl C 12 H 14 BrCl 2 O 4 P 404,02 33399-00-7 Chloro f envin p hos C 12 H 14 Cl 3 O 4 P 359 , 57 470-90-6 Chloropyriphos-ethyl C 9 H 11 Cl 3 NO 3 PS 350,59 2921-88-2 Chloropyriphos-methyl C 7 H 7 Cl 3 NO 3 PS 322,53 5598-13-0 Heptenophos C 9 H 12 ClO 4 P 250,02 23560-59-0 5. Cản trở 5.1. Cản trở đối với lấy mẫu, chiết và làm giàu B ình chứa mẫu phải làm bằng vật liệu không gây ảnh hưởng đến ch ấ t phân t ích trong th ời gian ti ế p xúc (tốt nh ấ t làm b ằ ng thép không gỉ hoặc thủy tinh). Tránh sử dụng nhựa và các vật liệu hữu cơ khác trừ polytetra f luoroeten (PTFE) trong quá tr ình l ấ y mẫu, bảo quản m ẫ u hoặc chi ết . Cầ n chú ý khi sử dụng các ch ấ t hoạt động bề mặt để làm sạch b ình chứa mẫu vì chúng có th ể tạo thành nh ũ tương trong quá tr ì nh chiết l ỏng-lỏng. Nếu sử dụng thiết bị lấy mẫu tự động, tránh s ử dụng ống làm bằng Silicon hoặc cao su. Nếu sử d ụng các vật liệu này, cần giảm thiểu thời gian tiếp xúc. Tráng r ửa đường ống l ấ y mẫu bằng nước trước khi thử mẫu. Xem hướng dẫn trong TCVN 6663-1 (ISO 5667-1) và TCVN 6663-2 (ISO 5667-3). Tránh để ánh sáng mặt trời chiếu trực ti ế p vào mẫu thử và thời gian tiếp xúc với ánh sáng kéo dài. Bảo quản mẫu trong b ình chứa m ẫ u. Có thể sử dụng chai th ủy tinh sạch nhưng sau đó mẫu c ầ n phải được giữ trong hộp tối. Trong quá trình bảo qu ả n m ẫ u thử, có th ể xảy ra việc m ấ t các thành ph ầ n do hấp phụ l ên thành bình chứa. Mức độ mất phụ thuộc vào thời gian bảo quản. Làm giàu các dung môi hữu cơ c ó thể dẫn đến m ấ t các thành ph ầ n d ễ bay hơi nh ư naphtalen, clorobenzen và h óa ch ấ t bảo vệ thực vật có chứa phospho. 5.2. Cản trở với sắc ký khí Các ch ấ t không phân cực tách riêng biệt tr ê n cột mao quản nhồi silica nung chảy, được phủ b ằ ng lớp polysiloxan kh ô ng ph â n cực hoặc polysiloxan cải biên phân cực nhẹ với tính năng hiệu quả. Cột c ầ n ph ả i phù h ợp với việc tách benzo[a]pyren và benzo[e]pyren. Nhận dạng và định lượng được thực hiện bằng MS sử dụng bộ ion hóa electron (El). Độ phân giải đủ cao (v í dụ kh ô ng nhỏ h ơn R = 0,8) giữa pic benzo[b]fluorathen và benzo[ k ]fluoranthen cũng như giữa benzo[a]pyren và benzo[e]pyren được đặt làm tiêu chí ch ấ t lượng đối với cột mao quản. Benzo[ j ]fluoranthen có th ể không được tách kh ỏi benzo[ k ]fl u oranthen và benzo[ b ]fluoranthen. Có th ể triphenylen không thể tách hoàn toàn ra khỏi benzo[a]anthracen và chrysen. N ế u hiện tượng này vẫn xảy ra, ghi lại trong báo cáo thử. CHÚ TH ÍCH : Benzo [ f ]fl uoranthen, ben z o [ e ] fluo ran then và triphen yl en không phả i là một phần của 16 ch ấ t phân tích PAH. Có thể khó khăn trong việc tách s ắ c ký giữa các cặp dưới đây . Do sự khác nhau v ề khối lượng phân tử c ủa chúng, việc định lượng có thể được thực hiện b ằ ng phát hiện khối lượng chọn lọc. Khi sự phân giải không hoàn toàn, c ầ n ph ả i kiểm tra sự tích hợp các pic và khi c ầ n, hiệu chính lại. - PCB 52 - PCB 73; - PCB 101 - PCB 89/PCB 90; - PCB 118 - PCB 106; - PCB 138-PCB 164/PCB 163. C ả n tr ở giữa các các cặp đ ồ ng phân của clorobiphenyl cũng có thể quan trọng v ì chúng có cùng khối lượng và kiểu phân đoạn. Do vậy, độ phân giải giữa các hợp ch ấ t cần phải R > 0,8. PCB Số Ballschmitter - Tricloro PCB 28-PCB 31 - Tetracloro PCB 52-PCB 43 - Pentacloro PCB 101-PCB 113 PCB 118-PCB 149 - Hexacloro PCB 153/PCB 168-PCB 132 PCB 138/PCB 164/PCB163-PCB PCB160 - Heptacloro PCB 180-PCB 193 Việc hấp phụ của các thông số chọn lọc, v í dụ 4,4’-DDT ( p,p’ -DDT); 2.4’-DDT ( o,p' -DDT) và/hoặc endrin, có thể xảy ra tr o ng buồng bơm mẫu. 5.3. Cản trở với GC-MS Các ch ấ t cùng được rửa giải với các hợp ch ấ t cần phân t ích có th ể cản tr ở đ ế n vi ệ c xác đ ị nh. Những cản trở này c ó thể d ẫn đ ến tín hiệu phân giải không hoàn toàn và phụ thuộc vào độ lớn của chúng có thể ảnh h ưởng đ ến độ chính xác và độ chụm của k ế t quả phân t ích . Những pic không đối xứng rộng hơn pic tương ứng của các ch ấ t chuẩn gợi ý đ ế n chất cản trở. Phân tách sắc ký giữ a benzo[ a, h ]anthracen và indeno[ 1,2,3-cd ]pyren thường khó khăn. Do sự khác nhau v ề khối lượng phân t ử của ch úng , việc định lượng có th ể được thực hiện b ằ ng phát hiện khối lượng chọn lọc. Khi độ ph ân giải kh ô ng hoàn toàn, cần phải kiểm tra sự tích phân các pic và khi cần, h iệu ch ỉ nh lại. 6. Thuốc thử Trong quá tr ình phân tích, ngoại trừ có chỉ định khác, chỉ sử dụng thuốc thử c ấ p phân tích được công nhận, “đối với phân tích dư lượng” hoặc “đối v ới phân tích GC”, tùy từng trường hợp cụ thể, nước c ấ t hoặc nước đã loại khoáng hoặc nước c ó độ tinh khiết tương đương . C ần chú ý từng mẻ dung m ôi không được chứa nồng độ trắng ảnh hưởng tới kết quả. 6.1. Chất r ắ n 6.1.1. Natri sunphat , Na 2 S O 4 , khan, làm sạch trước bằng cách nung tới 500 ° C trong 4 h hoặc kh ô ng có hợp chất c ả n tr ở . 6.2. Dung môi 6.2.1. Hexan , C 6 H 14 . 6.2.2. Axetonitr i l , CH 3 CN. 6.2.3. Axeton , C 3 H 6 O 6.2.4. Decan , C 10 H 22 6.2.5. lzooctan , C 8 H 18 6.2.6. Diclorometan , C H 2 Cl 2 6.3. Các ch ấ t khí 6.3.1. N i tơ , 99,999 % theo th ể tích, đồ bay hơi dịch chiết 6.4. Dung dịch chuẩn 6.4.1. Ch ấ t chuẩn (xem Bảng 2) v à nộ i chuẩn Chọn nội chu ẩ n với đặc tính lý học và hóa học (ví dụ như khả năng chiết, thời gian lưu) tương tự như các đặc tính của các hợp ch ấ t c ầ n phân tích. Sử dụng nội chu ẩ n đối với từng lớp hợp chất cho phương pháp GC-MS để đánh gi á k ết quả. Sử dụng ít nh ấ t hai nộ i chu ẩn cho từng loại chất. Kiểm chứng độ ổn đ ịnh của nội chu ẩn thường xuy ê n. Bảng 2 đ ưa ra các hợp ch ất có th ể sử dụng. Các nội chu ẩ n được th êm vào mẫu để chi ế t và do vậy hòa tan trong dung môi tan trong nước. CHÚ THÍCH: Có th ể sử dụng chuẩn được đánh d ấu ch ấ t đ ồ ng v ị 13 C làm nộ i chu ẩ n. Các dung dịch đã xác nhận của các chất không phân cực có độ tinh khi ế t đã xác nhận là có sẵn từ số lượng được giới hạn bởi n hà cung c ấ p. V ì tính ch ấ t nguy hiểm của các ch ấ t được sử dụng, tốt nh ấ t là c ầ n có chứng nhận được s ử dụng đối với dung dịch chuẩn có bán sẵn. Tránh ti ế p xúc với da. Các nội chuẩn thường được sử dụng nh ấ t l à các chất được đánh d ấ u bằng ch ấ t đồng vị. N ên sử dụng các chất này. Chúng được dùng đ ể đánh giá k ế t quả và đ ịnh lượng từng ch ấ t (Điều 11 và 12). Bảng 2 - Các ch ấ t nộ i chuẩn đơtơr i hóa và ch ấ t không ph â n cực tự nhiên Các h ợp ch ấ t g ốc Nội chuẩn được đánh d ấu PAH PAH Naphthalene Naphthalene-d 8 (CAS No. 1146-65-2) Acenaphthene Acenaphthene-d 10 (CAS No. 15067-26-2) Acenaphthylene Acenaphthy l ene-d 8 (CAS No. 93951 -97-4) F luorenee Fl uorene e -d 8 (CAS No. 81103-79-9) Anthracene Anthracene-d 8 (CAS No. 1719-06-8) Phenanthrene Phenanthrene-d 8 (CAS No. 1517-22-2) Fluoranthene Fluoranthene- d 8 (CAS No. 93951-69-0) Pyrene Pyrene-d 8 (CAS No. 1718-52-1) Benzo[ a ]anthracen Benzo[ a ]anthracen - d 8 (CAS No. 1718-53-2) Crysene Crysene-d 8 (CAS No. 1719-03-5) Benzo[b]fluoranthene Benzo[b]fluoranthene-d 8 (CAS No. 93951 -98-5) Benzo[ f ]fluoranthene a (CAS No. 205- 8 2-3) Triphenylene a (CAS No. 217-59-4) Benzo[ k ]fluoranthene Benzo[ k ]fluoranthene d 12 (CAS No. 93952-01-3) B e nzo[ a ]pyrene B e nzo[ a ]pyrene d 12 (CAS No. 63466-71-7) Benzo[ a ]pyrene Benzo[ a ]pyrene a (CAS No. 192-97-2) Benzo[ e ]pyrene a (CAS No. 192-97-2) D 12 Availabl e (CIL) b lnde no [1,2,3- cd ]pyrene lndeno[1,2,3- cd] pyrene-d 12 (CAS No. 2035781-33-0) Dibenzo[ a, h ]a n thracene Dibenzo[ a, h ]a n thracene-d 14 (CAS No. 13250-98-1) Benzo[ ghi ]perylene Benzo[ ghi ]perylene-d 12 (CAS No. 93051-66-7) PCB-28:2,4,4 ' - t richlorobiphenyl PCB-28: 13 C-2,4,4'-trichlorobiphenyl PCB-52:2,2',5,5'-tetrachlorobipheny l PCB-52: 13 C-2,2’,5 , 5'-tetrachlorobipheny l PCB-101:2,2’,4,5,5'-pentachlorobipheny l PCB-101: 13 C-2,2',4,5,5’-pentachlorobipheny l PCB-118:2,3',4,4’,5-pentachlorobiphenyl PCB-118: 13 C-2,3’,4,4',5-pentachlorobiphenyl PCB-138:2,2’,3,4,4',5-hexachlorobiphenyl PCB-138: 13 C-2,2',3,4,4 ', 5 ' -hexachlorobiphenyl PCB-153:2,2’,4,4',5 ,5' -hexachIorobiph e nyl PCB-153: 13 C-2,2’,4,4',5,5'-hexachIorobiph e nyl PCB-180:2,2 ', 3,4,4',5,5'-heptachlorobiphenyl PCB-180: 13 C-2,2',3,4,4',5,5,-heptachlorobiphenyl OCP OC P a -Hexachlorocyclohexan ( a -HCH) ( a -HCH) 13 C 6 H 6 Cl 6 (CAS No. 222966-66-7) b -Hexachlorocyclohexan ( b -HCH) 13 C Available (CIL) b Y-Hexachlorocyclohexan ( y -HCH) (y-HCH) 13 C 6 H 6 Cl 6 (CAS No. 104215-85-2) δ-Hexachlorocyclohexan (δ-HCH) 13 C Available (CIL) e -Hexachlorocyclohexan( e -HCH) OCP OC P Al d rin 13 C Available (CIL) b Diel d rin 13 C Available (CIL) b Endr i n 13 C Available (CIL) b Heptac l or 13 C Available (CIL) b Heptaclor epoxid (exo-, cis- or b -isomer) 13 C Available (CIL) b Heptac h lor epoxid (e nd o-, trans- or a - i somer) a -Endosulfan d 4 và 13 C Available (CIL) b b -Endosulfan d 4 và 13 C Available (CIL) b p,p' -DDE 13 C Available (CIL) b o,p' -DDD 13 C Available (CIL) b o,p ' -DDT 13 C Available (CIL) b p,p' -DDD 13 C Available (CIL) b o ,p' - DDE 13 C Available (CIL) b p, p' - DDT 13 C Available (CIL) b Methoxychlor 13 C Available (CIL) b 1,2,4-Trichlorobenzene 13 C Available (CIL) b 1,2,3-Trichlorobenzene 13 C Available (CIL) b 1 , 3,5-Trichlorobenzene 13 C Available (CIL) b 1,2,3,4-Tetrachlorobenzene 13 C Available (CIL) b 1,2,3,5-Tetrachlorobenzene 1,2,4,5-Tetrachlorobenzene D 2 và 13 C Available (CIL) b Pentachlorobe nzen e 13 C Available (CIL) b Pentachloronitrobenzene 13 C Available (CIL) b Hexachlorobenzene (HCB) 13 C Available (CIL) b Ph ố t pho hữu cơ Ph ố t pho hữu cơ Azinphos-ethy l 13 C Available (CIL) b Bromofenvinphos-ethy l Chloro f envinphos 13 C Available (CIL) b Chloro pyr iphos-ethyl 13 C Available (CIL) b Chloro pyr iphos- m ethyl 13 C Available (CIL) b Heptenophos a Không ch ấ t nào trong 16 ch ất ph â n tích m ục tiêu , nhưng ch ỉ đ ể ki ể m tra dù c ó đủ độ phân giải. b Phòng th í nghiệm đ ồng v ị Cambr idge (CIL) v à t iến sỹ Ehrenstor f er là ví dụ v ề nhà cung c ấ p ph ù hợp. Th ô ng tin này được nêu ra đ ể thuận tiện cho người sử dụng tiêu chu ẩ n này và kh ông xác nhận v ề nh à cung c ấ p này. 6.4.2. Chuẩn b ơm Thêm ch ấ t không phân cực được đánh d ấu đồng vị vào d ịch chi ế t cuối cùng và vào d ung d ị ch hiệu chu ẩ n (6.5.3) trước khi bơm vào GC-MS đ ể ki ể m tra độ thu hồi của nội chu ẩ n. Ch uẩn bị dung dịch gốc c ủa chu ẩ n bơm trong dung môi phù hợp, ví dụ axetonitril (6.2.2) hoặc hexan (6.2.1) với n ồng độ khối lượng, r = 10 m g/ml . 6.5. Dung d ịch 6.5.1. Dung dịch gốc đơn ch ấ t Ch uẩn b ị dung d ịch đơn ch ấ t nguyên thể và nội chu ẩ n (xem B ả ng 2) trong một dung môi phù hợp, v í dụ axetonitril (6.2.2) hoặc hexan (6.2.1), với nồng độ khối lượng r = 200 m g/ml . Các dung dịch này có th ể được dùng để xác nhận và nhận biết các thành ph ầ n đơn lẻ trong sắc đồ. 6.5.2. Dung dịch gốc nh iều ch ấ t Pha loãng một thể tích vừa đủ, ví dụ 5 ml dung d ịch gốc đơn chất (6.5.1) vào bình định mức (ví dụ 100 ml) với một dung môi thích hợp, ví dụ axetonitril (6.2.2) hoặc hexan (6.2.1) đ ể chu ẩ n bị dung dịch có nồng độ khối lượng, r = 10 m g/ml . Cách khác, có thể sử dụng dung dịch hỗn hợp/K ế t hợp có bán sẵn (đ ã được chứng nhận) một hoặc vài chất chu ẩ n ( xem Bảng 2) ở nồng độ khối lượng phù hợp với từng chất tương ứng. V í dụ 10 m g/ml trong dung môi phù hợp, axetonitril (6.2.2) hoặc hexan ( 6.2.1). Dung dịch 6.4.2, 6.5.1 và 6.5.2 b ề n trong một năm khi được bảo quản trong chỗ tối ở nhiệt độ phòng và tránh đ ể bay hơi. Độ b ền c ủa dung dịch tiêu chu ẩ n cần phải được kiểm tra thường xuyên. Với mục đích này, cần phải có sẵn dung dịch độc lập để kiểm soát ch ấ t lượng trong ph òng th í nghiệm. 6.5.3. Dung dịch hiệu chuẩn (CS) Chuẩn b ị ít nhất năm dung dịch hiệu chuẩn (CS1 đ ế n CS5) b ằng cách ph a loãng ph ù hợp với dung dịch gốc nh iều c h ất (6 . 5.2), dùng hexan (6.2.1) hoặc axetonitril (6.2.2) làm dung môi. Thêm vào mỗi dung dịch cùng một lượng dung dịch g ốc của chuẩn bơm đ ể có nồng độ cuối cùng, r = 100 ng/ml . Dung môi dùng cho d ung dịch hiệu chuẩn nên giống với dung dịch chiết cuối cùng. Chuyển, ví dụ 50 m l dung dịch g ốc nhi ề u ch ấ t vào b ình định mức 5 ml và làm đ ầ y đến vạch mức bằng dung môi phù hợp. Thể t ích của 1 m l dung dịch chu ẩ n này chứa 100 pg mỗi ch ấ t c ầ n phân tích ( r = 100 ng/ml). N ồ ng độ khối lượng của ch ấ t không phân cực trong dung dịch gốc nhiều chất c ầ n phải kiểm tra bằng cách so sánh với dung dịch chu ẩ n độc lập, ưu tiên dung dịch chu ẩ n đã được chứng nhận. Tất c ả các ch ấ t đơn lẻ phải nằm trong khoảng sai số ± 10 % so với chuẩn độc lập. Dung dịch chuẩn này phải được d ùng đ ể hiệu chuẩn h ệ thống G C [hỗn hợp trong hex a n (6.2.1) cũng như đ ể kiểm tra t ỉ lệ thu hồi [hỗn hợp trong axeton (6.2.3)]. Bảo quản dung dịch ở (3 ± 2) ° C trong tối. Các dung d ịch này bền trong 1 tháng. 7. Thiết bị, dụng cụ 7.1. Y ê u c ầ u chung B ình thủy tinh ti ê u chu ẩ n và thanh khu ấ y được làm sạch để loại bỏ h ế t tất cả các ch ất cản trở. CHÚ TH ÍCH : T ấ t c ả b ì nh thủy tinh và thanh khuấy có th ể được làm sạch, v í dụ bằng cách tráng rửa với n ước tẩy, nước nóng và s ấ y trong khoảng t ừ 15 min đ ế n 30 min ở 120 ° C . Sau khi làm nguội, b ình thủy tinh có th ể được tráng bằng axeton và đ ược bảo quản k ín trong m ôi trường sạch. Không sử dụng lại bình thủy tinh và thanh khuấy đã ti ế p xúc với mẫu nước - nước thải hoặc mẫu có nồng độ cao đối với phân tích nước uống. Đặc biệt khi phân tích PAH, PCB và HCH. 7.2. Chai thủy tinh màu , cổ hẹp, đáy bằng, 1000 ml có nắp lót nh ôm . 7.3. Khu ấ y từ , có thanh khu ấ y (cỡ khoảng 2 cm) b ằ ng thủy tinh hoặc bọc PTFE, giữ trong dung môi được dùng đ ể chi ế t. 7.4. Ph ễ u tách , dung tích danh định 1000 ml, có Khóa PTTE và nắp thủy tinh. 7.5. B ình nón , dung tích danh định 250 ml, có nắp thủy tinh. 7.6. Thiết bị đ ể làm giàu dung dịch rửa giải bằng bay hơ i , ví dụ máy làm bay hơi quay, có thể đi ề u ch ỉ nh để cho chân không không đ ổi và kèm b ể kiểm soát nhiệt độ bằng nước, hoặc thiết b ị làm khô sử dụng khí nitơ. 7.7. Thiết b ị chân kh ô ng để chiết pha rắn , ví dụ hộp chân kh ô ng, hộp chiết. 7.8. Xyranh microl i t , ví dụ 500 m l và 1000 m l. 7.9. Bình khử , 100 m l (ví d ụ như Hình B.3). 7.10. Máy ly tâm có trục quay , kèm ố ng ly tâm (ví dụ như Hình B.2) với đáy nhỏ d ầ n, 50 ml. 7.11. Bộ rung , có thể đi ều ch ỉ nh tốc độ quay. 7.12. Lọ thủy tinh , của máy l ấ y m ẫ u tự động, dung tích, ví dụ 2 ml, c ó nắp làm bằng vật liệu trơ và lớp bọc bằng PTFE. 7.13. Lọ thủy tinh , ví dụ ố ng của máy ly tâm, có vạch chia độ (có vạch chia 0,1 ml), dung tích danh định 10 ml, có nắp bằng thủy tinh. 7.14. Sắc ký khí , k ế t hợp v ới detector MS (El). 7.15. Cột mao quản , ph â n giải cao dùng cho GC (xem Phụ lục A). 7.16. Màng v i lọc , màng ưa nước chịu dung môi, c ỡ lỗ 0,45 m m. 7.17. P i pet Pasteur. 7.18. Cột thủy tinh , nhồi đầy với ít nh ấ t 0,5 g silica (xem 7.19). CH Ú THÍCH: Các cột này có bán sẵn tr ê n thị tr ường . 7.19. S ilica , c ỡ hạt trung bình Kho ả ng 40 m m, nung nóng ở 450 ° C trong 3 h và bảo qu ả n trong b ình hút ẩ m để đảm b ảo hoạt tính tối đa. CHÚ THÍCH: Cartric silica đ ược nhồi trước có bán sẵn tr ê n thị tr ường . 7.20. Rây phân tử , đường k í nh lỗ 0,4 nm. 7.21. Bông thủy tinh 8. Lấy mẫu Lấy mẫu vào chai thủy tinh màu dung tích 1000 ml (7.2). Kh i l ấ y mẫu nước uống từ vòi của hệ thống cung c ấ p nước, l ấ y mẫu tr ước k hi khử trùng vòi b ằ ng ngọn lửa đ ối với lấy mẫu vi khuẩn. Nạp đầy chai tới va i của chai (khoảng 950 ml). Xác đ ịnh thể tích mẫu được chi ế t bằng cách xác định khối lượng, trước khi chiết và sau khi chai rỗng, với độ chính xác ± 5 g. Bảo quản mẫu ở (3 ±2) ° C và tránh ánh sáng trực tiếp tới khi ti ế n hành chi ế t (xem TCVN 6663-3 (ISO 5667-3)). Đảm b ảo rằng việc chi ế t được thực hiện trong khoảng thời gian bảo quản tối đa, như quy đ ịnh trong TCVN 6663-3 (ISO 5667-3) để tránh m ấ t các ch ất . Nói chung, n ên ti ế n hành chiết càng sớm càng t ố t để giảm thiểu những tác hại tiềm tàng của bình chứa mẫu có th ể xảy r a . 9. Cách tiến hành. 9.1. Y ê u cầu chung Phương pháp chiết lỏng-lỏng không được sử dụng với mẫu chứa ch ất lơ lửng lớn hơn 150 mg/l. CHÚ THÍCH: Ngoài hexan, dung m ôi bay h ơi c ó th ể được dùng n ế u chứng minh đ ược các dung m ô i này có độ thu hồi bằng hoặc tốt hơn (độ thu hồi từ 70% đ ế n 110%). 9.2. Ch iết mẫu 9.2.1. Ch uẩn b ị mẫu và chi ế t Th ê m lượng ch í nh xác đ ã định ch ấ t nội chu ẩ n (ví dụ th ể t ích chứa 50 ng) hòa tan trong mẫu nước (6.4.2) . Thêm 25 ml hexan (6.2.1) và thanh khu ấ y, sau đó đ óng b ì nh c ó nắp vòng PTFE hoặc đậy b ì nh nón (7.5) với nút nhám. Lắc kỹ m ẫu bằng khu ấ y từ (7.3) trong khoảng tối đa 60 min. Chuyển mẫu vào phễu tách và đ ể tách pha trong ít nh ấ t 5 min. N ế u tạo thành nhũ tương trong quá tr ì nh chi ết , thu lấy nhũ tương này vào ố ng ly tâm và ly tâm (7.10), ví dụ trong 10 min ở tốc độ khoảng 3000 r/min. Chuyển nước đã tách bằng pipet Pasteur. Chuy ể n dịch chiết vào b ì nh nón (7.5) và làm khô theo 9.2.2. Đối với nước thải và nước mặt, lặp lại quy tr ình chi ế t hai lần . Chuy ể n mẫu từ phễu tách vào lại bình chứa m ẫ u, th ê m 25 ml hexan (6.2.1), và ti ế n hành như mô tả ở tr ên . Quy trình chiết cũng có thể được ti ế n hành trong một ph ễu tách (7.4) sử dụng thi ế t b ị lắc (7.11) và bộ vi tách (xem Phụ lục B). Tráng chai kỹ bằng dung môi chiết đ ể chi ế t hết các thành phần đ ã hấp phụ. CHÚ THÍCH 1: Dung môi bay hơi khác c ũng có th ể được dùng n ế u ch ứ ng minh h iệu su ấ t thu hồi bằng hoặc tốt hơn (độ thu hồi từ 70% đ ế n 110 %). CHÚ THÍCH 2: Đ ối v ới ch iết nước thải và m ẫ u nước khác nghi ng ờ nồng độ PAH cao, có th ể chỉ chuyển 10 ml đến 100 ml mẫu đ ồ ng nh ấ t vào b ình nón 250 ml (7.5) bằng pipet và pha loãng bằng nước tới 200 ml. Sau Khi thêm 25 ml hexan (6.2.1), ti ế n hành quy tr ình như m ô tả ở tr ê n. 9.2.2. Làm khô d ịch chiết Chuyển lớp hexan thu được theo 9.2.1 vào bình nón 100 ml. Tráng phễu hoặc ống ly tâm b ằ ng 5 ml hexan và gộp chúng vào dịch chiết. Làm khô dịch chiết với kho ả ng 1,0 g natri sunphat (6.1.1) trong ít nh ấ t 15 min, xoay b ình thường xuyên. Dịch chi ế t có thể được làm khô bằng cách lọc qua natri sunphat khan. Gạn dịch chi ế t s ấ y vào b ình khử (7.9). Tráng bình nón hai lần bằng 5 ml hexan và gạn vào bình khử. 9.2.3. Làm giàu Làm bay hơi dịch chi ế t hexan kh ô thu được theo 9.2.2 cho tới khi nó chỉ còn ở đ ầ u nhọn của b ình khử (khoảng 2 ml), v í dụ , dùng máy cô quay, tại nhiệt độ 30 ° C , giảm áp su ấ t từ từ xuống 20 kPa. Không làm bay hơi d ịch chiết tới khô kiệt, vì có thể làm mất ví dụ, hợp ch ấ t 2 hoặc 3 vòng và 1,2,4-triclorobenzen. Thêm vài giọt decan (6.2.4) hoặc izooctan (6.2.5) để hạn ch ế việc m ấ t ph ầ n lớn các ch ất hữu cơ bay hơi. Hòa tan dịch chi ế t vào một th ể tích đã bi ế t, v í dụ 2 ml. Đảm bảo rằng cặn có thể được lắng đọng lên trên thành bình đều được hòa tan bằng cách lắc d ịch chi ế t sử dụng thiết bị lắc. Làm sạch dịch chiết mẫu nước thải và mẫu khác chưa biết ngu ồ n gốc b ằ ng silica theo 9.2.4, n ế u sắc đ ồ cho thấy c ó ch ấ t cản trở đến việc định lượng. Chuyển mẫu đã làm giàu vào lọ đựng mẫu bằng thủy tinh, n ế u c ầ n sau khi lọc qua màng lọc (7.16). Lưu giữ mẫu ở nơi mát, tối cho đ ế n k hi thực hiện phân t ích . Tiến hành quy trình như mô tả ở 9.4. CHÚ THÍCH: Có thể sử dụng phương pháp làm giàu khác. N ế u dùng bơm mẫu có th ể t í ch lớn hoặc nếu dự đoán nồng độ c ủa hợp chất cần ph â n t í ch cao h ơn , có th ể s ử dụng h ệ số l à m giàu thấp h ơn . 9.2.4. Làm sạch Áp d ụng quy trình như mô tả ở 9.2 có th ể dẫn đến việc cùng chiết các ch ấ t phân cực có liên quan và/hoặc các ch ất khác không mong muốn, đ iều này có th ể gây khó khăn do xu ấ t hiện các pic chưa bi ế t, chồng lên các pic của các chất c ầ n phân tích. Khi ch ấ t cần phân tích là PAH, quy tr ình làm sạch b ằ ng silica được mô tả trong Phụ lục C có th ể được dùng. Sử dụng quy tr ì nh làm sạch đối với các ch ấ t không phân cực khác được quy định trong TCVN 9241 (ISO 6468). 9.3. Sắc ký khí V ậ n hành máy sắc ký kh í theo hướng d ẫ n c ủ a nhà s ả n xuất. Lựa chọn cột mao quản và đi ề u k iện sắc ký để việc tách hiệu quả (xem Phụ lục A)). Khi sử d ụng chu ẩ n bơm, th êm chính xác một lượng đã biết chu ẩ n bơm (6.4.2) vào mẫu chiết, lắc kỹ và bơm ngay vào GC. 9.4. Đo mẫu tr ắ ng Phải phân tích đ ể xác định mẫu trắng ít nh ấ t một l ầ n cho m ỗi mẻ nước trước khi ti ế n hành và trong quá trình thực hi ệ n một loạt phâ n t ích . Loại nước này phải không có hợp ch ấ t cần xác định ở mức có thể phát hiện được. Đo mẫu trắng phải bao gồm t ấ t cả các bước của quy trình phân tích từ khi nhận mẫu ở phòng thí nghiệm đ ến khi đánh giá s ắ c đồ k hí. Nếu giá tr ị trắng cao b ấ t thường (trên 50 % mức báo cáo th ấ p nh ấ t), cần p hải ki ể m tra lại từng bước trong quy trình để tìm được lý do dẫn đến những mẫu trắng cao b ấ t thường n à y. Đ ả m bảo rằng giá tr ị mẫu trắng được giảm tới mức tối thiểu bằng các quy tr ình khác nhau, ví dụ loại bỏ các ch ấ t ô nhiễm của mẫu từ không kh í xung quanh và dung môi, đồng thời kiểm tra thi ế t b ị phân tích. Nếu n ồ ng độ mẫu gầ n b ằ ng với giới hạn phát hiện, nhưng, giá tr ị m ẫ u trắng cao hơn 50 % so với giá trị báo cáo th ấ p nh ất thì cũng có th ể ch ấ p nhận. N ế u xảy ra trường h ợp này, mẫu nên được c ô đặc và thử lại đ ể xác nhận. 9.5. Đ iều k iện kh ối phổ Đi ề u ch ỉ nh kh ối phổ theo hướng dẫn c ủa nhà s ả n xu ấ t. S ắc k ý được ghi lại trong phổ quét đ ầy đủ (50 amu đ ến 420 amu) hoặc ch ế độ quan trắc/ghi ion lựa chọn (SIM/SIR). Đi ề u chỉnh tốc độ quét của máy quang phổ khối lượng ở vận tốc cho phép sao cho một pic GC được mô tả bằng ít nh ấ t bảy đi ể m số liệu. Các ion chu ẩ n đoán với cường độ tương ứng theo ISO 2289 2 [8] được n ê u trong Bảng 4. CHÚ THÍCH: T ỷ s ố tương quan được xác định theo quy tr ình mô tả b ằ ng cách s ử dụng nội chu ẩ n đ ã được đơterri hóa như được đ ề cập ở tr ê n. 10. Hiệu chuẩn 10.1. Khái quát Đ ường chuẩn được xây dựng cho mỗi hợp ch ấ t dựa tr ê n một dải n ồ ng độ. Tỷ s ố tương quan [ R rel hoặc F R tùy thuộc vào sử dụng nội chu ẩ n được đánh dấu hay chu ẩ n nguy ê n khác (không được đánh d ấu )] ứng với mỗi nồng độ trong dung d ịch chu ẩ n được lập đường chuẩn hoặc tính trên máy tính sử dụng hàm h ồi quy. Tỷ s ố tương quan được xác định theo quy tr ình được mô tả dưới đây. Thực hiện ít nhất năm đi ể m hiệu chu ẩ n. Xem th ê m TCVN 6661-1 (ISO 8466-1). 10.2. Hiệu chuẩn b ằng nộ i chuẩn đánh d ấ u S ử dụng hiệu chuẩn bằng nội chuẩn đánh dấu cho các ch ấ t kh ô ng phân cực bằng cách bổ sung các hợp ch ấ t được đánh d ấ u vào mẫu. Chuẩn b ị đường chu ẩ n gồm một dải nồng độ đối với từng hợp ch ấ t được xác định. Lập đường chuẩn dựa tr ê n tỷ số tương quan, R rel (giữa hợp ch ấ t đánh d ấ u và hợp ch ấ t gốc) với n ồ ng độ trong các dung dịch chu ẩ n hoặc tính bằng máy tính sử dụng hồi quy tuy ế n tính. Xác định tỷ số tương quan đối với từng ch ấ t không phân cực theo quy tr ì nh mô tả dưới đây. Thực hiện ít nh ấ t năm đi ể m hiệu chu ẩ n. Xác định t ỷ số tương quan c ủa từng ch ấ t không phân cực tương ứng với ch ấ t tương tự được đánh dấu s ử dụng Công thức ( 1 ): R rel = A 1n r L (1) A 1L r n Trong đó: A 1n là diện tích c ủa pic i on ch ẩ n đoán 1 đối với chất không phân cực; A 1L là diện tích c ủa pic ion ch ẩ n đoán 1 đối với hợp ch ấ t đánh dấu; r L là nồng độ của hợp ch ấ t đánh dấu trong dung d ịch chu ẩn hiệu chu ẩ n, tính bằng microgam trên lít; r n là nồng độ của hợp ch ấ t gốc (không phân cực) trong dung dịch chuẩn hiệu chuẩn, tính b ằ ng microgam trên lít. CHÚ THÍCH 1: Tỷ số tương quan đối với mọi hợp ch ấ t là không đổi (h ệ số biến thiên nhỏ hơn 20 %) t rong cả 5 điểm chu ẩ n, th ì có th ể sử d ụng tỷ số trung b ì nh cho hợp chất đ ó . Ngược lại, sử dụng đường chu ẩ n 5 điểm đ ối với hợp chất đ ó . CHÚ THÍCH 2: C ũng có th ể ch ỉ sử dụng khối lượng đ ể hiệu chu ẩ n và định l ượng . 10.3. Hiệu chuẩn bằng nộ i chuẩn Phương pháp nội chuẩn được áp dụng đ ể xác định các ch ấ t không phân cực khác mà ch ấ t chu ẩ n không đánh d ấ u ph ả i được thêm vào mẫu. Hiệu chuẩn yêu cầu xác định tỷ số đáp ứng, F R , được xác định bằng Công thức (2): F R = A 1s r is (2) A 1is r s Trong đó: A 1s là diện tích c ủa pic ion ch ẩ n đoán 1 đối với ch ấ t không phân cực; A 1is là diện tích của pic ion ch ẩ n đoán 1 đối với ch ấ t nội chuẩn; r is là nồng độ c ủa ch ấ t nội chu ẩ n, tính b ằ ng microgam trên lít; r s là nồng độ của hợp chất trong ch ấ t chu ẩ n hiệu chu ẩ n, t ính b ằ ng microgam trên lít. CHÚ TH ÍCH : T ỷ số đáp ứng F R đối với mọi hợp ch ất là không đ ổi (h ệ số bi ế n thiên nhỏ hơn 20 %) tr ê n khoảng hiệu chu ẩ n 5 điểm, th ì có th ể sử dụng tỷ số trung bình cho hợp ch ấ t đ ó . Ngược lại, đ ường chu ẩ n 5 điểm hoàn ch ỉ nh đ ược sử dụng cho hợp chất đó. Đối v ới việc kiểm tra hiệu chu ẩ n hàng ngày (hiệu chu ẩ n lại), bơm ít nhất hai dung dịch hiệu chuẩn, ví dụ n ồng độ (20 ±10) % và (80 ± 10) % c ủa khoảng tuyến tính đ ã được thiết lập. So sánh tỷ số đáp ứng đã tính được với h ệ số thu được tr ong mẻ m ẫ u trước. Các giá trị này không được sai khác quá 20 %. 11. Đo mẫu Cân ch ỉnh h ệ thống đo tr ước khi đo mẫu và điều chỉnh máy phổ kh ối lượng theo hướng dẫn c ủa nhà sản xu ấ t. Áp dụng cá c điều kiện đ o sau đây. Phương pháp ion hóa: va chạm electron Dải khối lượng của phổ: 50 amu đến 420 amu, ít nh ấ t lớn hơn 10 amu khối lượng lớn nhất của ch ấ t cần xác đ ịnh . Quãng chu kỳ: Khoảng thời gian xoay vòng < 2s="" sao="" cho="" năm="" phổ="" có="" thể="" được="" thực=""> trên pic c ủa ch ấ t. Nếu ch ỉ các khối l ượng đơn được ghi nhận đ ể làm t ă ng độ nhạy, c ầ n ghi lại pic nền và ít nh ấ t hai ion nữa với c ùng qu ã ng chu kỳ như ở tr ê n. 12. Nhận biết Định lượng một chất đơn đòi hỏi việc nhận dạng phải chắc chắn và r õ ràng. Các thành phần có ít m ả nh v ỡ cần phải có ti ê u chí b ổ sung đ ể nhận dạng. Khi lấy toàn bộ phổ, phổ mẫu đo và phổ chu ẩ n được tạo ra trong cùng đi ều kiện làm vi ệ c, phải được nhận dạng. Phổ chuẩn phải được mỗi phòng thí nghiệm sử dụng thi ế t b ị của m ình tạo ra và phải được lưu giữ trong cơ sở dữ liệu phổ chuẩn. Các phổ này có thể được dùng cho các mục đích nhận dạng b ằ ng MS. Độ l ệch của pic không phải pic nền (không phải pic 100 % khối lượng) phải nhỏ hơn 10 %. Nếu có độ lệch thời gian lưu, kh ẳ ng định việc nhận dạng có thể thực hiện bằng cách thêm chuẩn. Sử dụng chu ẩ n được đánh dấu ch ấ t đ ồ ng v ị là cách t ốt nh ấ t đ ể khẳng định sự nhận dạng. Một ch ấ t đơn được nhận bi ế t, n ế u: - Thời gian lưu của một ch ấ t trong sắc đ ồ ion c ủa tổng dòng ion c ủa mẫu đ ồ ng dạng với sắc đồ c ủa tổng ion của một ch ất chu ẩ n đối chiếu trong dung dịch chu ẩ n thu được cuối cùng, được thực hiện với đi ề u kiện sắc ký như nhau (giới hạn: ± 1 %; tối đa ± 6 s); - C ường độ tương đối c ủa ion ch ẩ n đoán ghi được trong p hổ khối lượng c ủa m ẫ u thu được dưới điều kiện như nhau không sai khác quá ± ( 0,1 I +10) % so với cường độ tương đối của chất chu ẩ n, trong đó I là cường độ tương đối ghi được từ ion đặc trưng trong phổ khối lượng của dung dịch chu ẩ n. Xem B ả ng 3. Bảng 3 - Mức độ khẳng đ ịnh của nhận dạng Kỹ thuật Mức độ nh ậ n dạng Nguyên tắc vận hành T iêu chí bổ sung MS Có thể Quan trắc kh ối lượng đơn (SIM/SIR) Tuân theo t ỉ số khối lượng với hợp ch ấ t tiêu chuẩn trong giới hạn đã cho Khẳng định Thu ph ổ tổng (quét) Sự Phù hợp c ủ a ph ổ v ới hợp ch ấ t tiêu chuẩn trong giới hạn đã cho Cập pic tới hạn có thể dẫn đ ế n sự ph â n bố tự động sai. Trong những trường hợp như vậy, việc kiểm tra t hủ công là cần thiết. Cặp pic tới hạn là: phenanthren và anthracen; benzo[a]anthracen và chrysen; benzo[b]floranthen và benzo[k]floranthen; benzo[a]pyren và benzo[e]pyren; PCB28 và PCB31. Các hợp ch ấ t chồng l ấ n pic có khối lượng tương tự nhau có thể được phân định n ế u giá trị chồng l ấ n giữa hai pic tối thiểu ít hơn 25 % tính từ pic n ề n, nếu không chúng được báo cáo là tổng. Khi s ử dụng khối lượng đơn, t ấ t c ả ba tín hiệu khối lượng c ầ n phải có. Tỉ số t ín hiệu so với nhiễu đối với pic nhỏ nh ấ t của một khối lượng phải lớn hơn 3. Tỉ số c ủa ba khối lượng trong ph ổ phải được xác đ ịnh từ chi ề u cao pic tại pic tối đa. Hai pic tương ứng v ới các khối lượng dưới 100 % được xác định. Pic tương ứng với 100 % khối lượng phải có sai số n ằ m trong khoảng 10 % giá tr ị pic đã xác đ ịnh trong c ùng điều k iện c ủa chất chuẩn. Phổ khối lượng của mẫu phải bao gồm t ấ t cả các ion có cường độ tương ứng có sai số dưới 10 % so với ph ổ chuẩn. T ỉ số cường độ c ủa ion khác nhau trong phổ m ẫ u và phổ chu ẩ n phải nằm trong vòng 20 %, khi thử tr ê n ba ion quan trọng nh ấ t. Việc ghi nhận khối lượng đơn phải được ghi trong báo cáo thử nghiệm. Đối với việc phát hiện b ằng MS, sử dụng di ệ n tích pic của pic nền của chất i, sau khi kiểm tra nhận dạng bằng so sánh phổ, hoặc với kỹ thuật SIM, sử dụng các t ỷ số đ ồ ng v ị hoặc ph â n đoạn. Nếu sử dụng ch ấ t nội chu ẩ n, tín hiệu của khối lượng có c ường độ lớn nh ấ t (ion chính) luôn dùng để đối chiếu, sau khi tín hiệu này đ ược kiểm tra v ề độ tinh khi ế t. Bảng 4 - Các kh ối lượng đặc trưng được khuyến ngh ị c ủa các ch ấ t không ph â n cực, như quy đ ịnh trong ISO 22892 [8] Hợp ch ất lon ch ẩ n đoán 1 a m/z lon ch ẩ n đoán 2 a m/z lon ch ẩ n đoán 3 a m/z PAH Na p hthalen 128 ( 100 ) 102 (11) - Acena p hth y len 152(100) 150 (3) 76 ( 10 ) Acena p hthen 153 (100 ) 154 ( 70) 76 ( 10 ) Fluoren 155(150) 166 (81) 139 ( 4 ) Phenanthren 178(100) 152 (9) 76 b ( 3 ) Anthracen 178 (100) 152 ( 12) 76 (6) F luoranthen 202 (100) 200 (3 1) 100 b (3 ) P y ren 202 (100) 200 (2) 101 b (4) Benzo [ a ] anthracen 228 (100 ) 226 (3) 114 b (2) Chr y sen 22 8 (100 ) 226 (6) 113 b (4 ) Benzo [b]fluoran then 252 (100) 250 (22 ) 126 ( 5) Benzo [k]fluoran then 252(100) 250 (22) 126 ( 5) Benz o[a]pyren 252 (100) 250 (18) 113 (11) ln d eno [1, 2 , 3-c d]py ren 276 (100) 138 (12) 274 b * (4) Dibenzo [ a ,h ] anth r acen 278 (100) 139 (9) 27 6 b * ( 5 ) Benzo[ ghi ]p erylene 276 (100) 138 (12) 274 (4) PCB PCB 28 186 (100) 258 (74) 186 (82) 13C12-PC8 28 268 270 — PCB 52 292 (100) 294 (49) 220 (95) 13C12-PCB 52 304 306 — PCB101 326 (100) 328 (65) 256 (62) 13C12-PCB101 338 340 — PCB 118 326 (100 ) 328 (62) 254 (57) 13C12-PCB 118 338 340 PCB 138 290 (100) 358 (42) 360 (94) 13C12-PCB 138 372 374 — PCB153 360 (100) 362 (92) 29 0 (73) 13C12-PCB 153 372 374 — PCB 180 394 (100) 396 (96) 324 (84) 13C12-PCB 180 406 408 — Bảng 4 - (K ế t thúc) Hợp ch ất lon ch ẩ n đoán 1 a lon ch ẩ n đoán 2 a lon ch ẩ n đoán 3 a OCP Hexachlorobe nz ene (HCB) 284 (100 ) 142 ( 22) 249 (24) a -Hexachloroc y clohexane ( a -HCH) 181 (100) 219 (33) 109 (29) b -Hexachloroc y clohexane ( b -HCH) 181 (97 ) 219 ( 54) 109 (49) y -Hexachloroc y clohexane ( y -HCH) 181 (97) 219 (34) 109 (33) δ-Hexachloroc y clohexane 109 (100) 219 (96) 183 (90) e -Hexachloroc y clohexane 109 (88) 219 ( 100 ) 183 (90) Aldrin 66(100 ) 263 (78) 293 (41) Di e ldrin 79 ( 100 ) 263 (70) 277 (18) Endrin 81 (100) 263 (70) 277 (18) He p tachlor 100 (100) 65 (65) 272 ( 89 ) He p tachlor e p oxide (cis - i somer) 253 (100) 183 ( 90) 289 (85) He p tachlor e p oxide (trans-isomer) 353 (100) 81 ( 67 ) 263 (26) a -Endosulfan 1 95 (100 ) 159 ( 93) 265 (55) b -Endosulfan 195 (100 ) 241 (80) 159 (56) p,p' -DDE 246 ( 100 ) 318 (37) 176 (36) o, p ' -DD D 235 (102) 165(66) 199 (29) o ,p '- DDT 235 (100 ) 165 (67) 199 ( 27) p,p ' -DDD 235 (1 00 ) 165 (66 ) 199(20) o ,p' -DDE 246 (100) 318 (37) 176 (27) p,p ' - DDT 235 (100 ) 165 (68) 199 (20 ) Methox y chlor 227 (100) 228 (18 ) 274 (5) Cloroben z en 1 , 2 , 4-Trichlorobenzene 180 (100) 182 (97 ) 145 (45) 1 , 2 , 3-Trichlorobenzene 180 (100) 182 (92) 145 (38) 1 , 3 , 5-Trichlorobenzene 180 (100) 182 (95) 145 (32) 1 , 2 , 3 , 4-Tetrach l orobenzene 216 (100 ) 214 ( 74) 1 08 (24 ) 1 , 2 , 3 , 5-Tetrachlorobenzene 216 ( 100 ) 214 (78) 108 (14 ) 1,2 , 4 , 5-Tetrachlorobenzene 216 (100) 214 (79) 108 (12 ) Pentachlorobenzene 250 (100) 252 (63) 215 (25) Pentachloronitrobenzene 237 (100 ) 295 (83) 142 (50) Phospho h ữu cơ Azin p hos-eth y l 132 ( 100) 160 (80) 77 (68) Bromofenvin p hos 267 269 323 Chloro f envin p hos 267 (100) 323 (59) 8 1 (58) Chloro pyr i p hos-eth y l 97 (100) 197 (90) 314 (47 ) Chloro pyr i p hos-meth y l 286 (100) 125 (95) 288 (78) Heptenophos 124 ( 100) 89 (77) 215 (13) a Trong ngoặ c: mật độ tương đối của ion mảnh. b Thường mất mảnh 13. Tính toán 13.1. Định lượng bằng nộ i chuẩn Đ ể tính toán nồng độ của các chất không phân cực dùng phương pháp nội chu ẩ n sử dụng tỷ số đáp ứng được xác định từ số liệu hiệu chu ẩn ban đầu (10.3) và Công thức (3): m ex = A 1s m is (3) A 1is F R Trong đó: m ex là lượng ch ấ t không phân cực trong dịch chiết, t ính bằng nanogam; A 1s là d iện tích ion ch ẩ n đoán 1 đối với chất không phân cực; m is là lượng nội chuẩn, tính bằng nanogam; A 1is là diện tích của ion ch ẩ n đoán 1 đối với nội chu ẩ n; F R là tỷ số đáp ứng như được xác định trong 10.3. Xác đ ịnh tỷ số đáp ứng của nội chu ẩ n tương ứng với chuẩn bơm b ằ ng cách sử dụng d iện tích pic của ion ch ẩ n đoán. Sử dụng nồn g độ ch ấ t trong dịch chi ế t được xác định b ằ ng Công thức (3), để tính phần trăm thu h ồi , n, của nội chuẩn theo c ô ng thức (4): h = m ex x 100 (4) m spk Trong đó: m ex là lượng ch ấ t tìm th ấ y trong d ung dịch, tính bằng nanogam; m spk là lượng chất chu ẩ n thêm vào dung dịch, tính bằng nanogam. Đối với hợp ch ấ t, khi xác định không thêm nội chuẩn, hi ệ u su ấ t thu hồi được xác định như sau: Ví dụ, th ê m 2 ml dung dịch chu ẩ n được chuẩn b ị theo 6.4.1 vào 1000 ml nước và ti ế n hành như quy định trong Đi ề u 9. Xác định t ỉ l ệ thu h ồi đối với mẫu n ước mặt b ằ ng phương pháp th ê m chuẩn. Xác định độ thu hồi trung b ình , , của ch ấ t ph ân tích i sử dụng Công thức (5) và (6): h i.N = r i.N f (5) r i.N e i = (6) n Trong đó: là độ thu h ồi của ch ấ t phân tích i tại mức n ồ ng độ N; r i.N f là n ồ ng độ khối l ượng của ch ấ t phân tích i tìm th ấ y tại mức nồng độ N, được tính b ằ ng hàm hiệu chuẩn, t ính b ằ ng microgam trên lít. r i.N e là nồng độ khối lượng của chất phân tích i đã cho tại mức n ồ ng độ N, t í nh bằng microgam tr ê n lít; i là độ thu hồi trung bình; n là s ố lượng các mức nồng độ. 13.2. Đ ịnh l ượng b ằ ng nộ i chuẩn được đánh d ấu Bằng cách cho th ê m một lượng đã bi ế t hợp ch ấ t được đánh d ấ u vào từng mẫu trước khi chi ế t, có th ể hiệu ch ỉ nh hiệu su ấ t thu h ồi v ì các ch ấ t không phân cực và ch ấ t tương tự được đánh dấu có tác động tương t ự dưới quá trình c hiết , làm giàu và GC. Sử dụng tỷ số tương quan, R rel , được tính theo đường chu ẩ n ban đầu như mô tả ở 10.2 để xác định nồng độ trực ti ế p, nếu lượng hợp ch ấ t chu ẩ n đánh d ấ u được bổ sung l à không đ ổ i, sử dụng Công thức (7): m ex = A 1n m L (7) A 1L R rel Trong đó: m ex là lượng ch ấ t không phân cực trong dịch chiết, tính b ằ ng nanogam; A 1n là diện tích ion ch ẩ n đoán 1 đối với hợp ch ấ t tự nhi ê n; A 1L là diện tích ion chẩn đoán 1 đối với hợp chất đánh dấu; m L là lượng hợp ch ấ t đánh dấu trong dung dịch chu ẩ n hiệu chu ẩ n, tính b ằ ng nanogam; R rel là tỷ s ố tương quan được định nghĩa trong 10.2. Xác định độ thu hồi đối với mẫu nước mặt và mẫu nước thải bằng phương pháp thêm chu ẩ n. Xác định độ thu h ồi trung bình, i c ủa ch ấ t phân tích i sử dụng Công thức (8) và (9): h i.N = r i.N f (8) r i.N e i = (9) n Trong đó h I,N là độ thu hồi ch ấ t phân tích i tại mức nồng độ N; r I,N f là n ồ ng độ khối lượng c ủa chất phân tích i tìm thấy tại mức nồng độ N, được tính bằng hàm hiệu chu ẩ n, tính b ằ ng microgam trên lít; r i,N e là n ồ ng độ khối lượng c ủa chất phân tích i đã cho tại mức n ồ ng độ N, tính bằng microgam trên lít; i là độ thu hồi trung bình; n là số mức nồng độ. 13.3. Độ thu hồ i của nộ i chuẩn Độ thu h ồi của nội chu ẩ n đối với phần lớn mẫu là tương tự với độ thu hồi từ dung dịch thuốc thử. Giới hạn t hu hồi trong khoảng từ 70 % đ ế n 110 %. N ế u độ thu hồi nội chu ẩ n nằm ngoài khoảng này, cần phải phân tích m ẫ u pha loãng. Nếu độ thu h ồi của b ấ t kỳ nội chu ẩ n nào trong mẫu pha lo ã ng nằm ngoài khoảng thông thường, cần phải phân tích dung d ịch hiệu chu ẩ n CS3 (6.5.3) và kiểm định lại đường chuẩn. Đối với từng hợp chất, phải đảm bảo kết quả ph â n tích kiểm chứng nằm trong khoảng 20 % của nồng độ chu ẩ n. Tuy nhiên, với b ấ t kỳ hợp chất nào nằm ngoài giới hạn tương ứng của chúng, th ì hệ th ố ng đ o không phù hợp đối với hợp chất đó. Trong trường hợp này, chuẩn b ị một chuẩn hiệu chu ẩ n mới, hoặc gi ả i quyết các vấn đ ề gây ra sai sót, và chỉnh lại MS (9.5) đ ồ ng thời làm phép thử kiểm chứng, hoặc hiệu chu ẩ n lại (10.2). 13.4. Nồng độ trong m ẫu Tính toán nồng độ củ a chất không phân cực trong pha nước của mẫu sử dụng n ồ ng độ hợp chất trong dịch chiết và thể tích n ước đã chiết, như sau: r = m ex (3) V s x 1000 Trong đó: r l à nồng độ ch ấ t không phân cực trong pha nước, tính b ằ ng microgam trên lít; m ex là lượng hợp ch ấ t trong dịch chiết, t í nh bằng nanogam; V s là thể tích mẫu, t í nh b ằ ng lít. 14. Biểu thị kết quả Báo cáo nồng độ khối lượng của hợp chất không phân cực, theo microgam trên l ít , không quá hai chữ s ố có nghĩa. Nồng độ < 0,01=""> m g/ l. Ví dụ được làm tr òn chính xác đến 0,001 m g/ l . Ví dụ làm tròn được tr ình bày trong B ả ng 5. Bảng 5 - Ví dụ làm tròn kết quả đo Giá trị đo được m g/ l Kết quả báo cáo m g/ l 13 . 54 14 1.354 1 . 4 0 . 135 4 0 . 14 0.013 5 0.014 0,008 6 0.009 15. Báo cáo thử nghiệm Báo cáo thử nghiệm cần phải bao gồm ít nhất các thông tin sau: a) Phương pháp th ử đã sử dụng, cùng với viện dẫn tiêu chu ẩ n này; b) Số liệu cần thi ế t đ ể nhận dạng mẫu đã được kiểm tra; c) Thông tin liên quan về lấy mẫu và bảo quản mẫu; d) Nồng độ của từng chất không phân cực, biểu thị theo Đi ề u 14; e) Nếu sử dụng, chú thích về đăng ký khối lượng đơn trong quá trình phân tích MS; f) Tất cả thao tác không quy định trong tiêu chu ẩ n này có ảnh hưởng đến k ế t quả. PHỤ LỤC A (Tham khảo) Ví dụ về điều kiện GC-MS Bảng A.1 - Ví dụ v ề điệu kiện s ắ c k ý Cột Kích thước Chương trình nhiệt độ 95 % di m ethylpolys i loxan 5 % diphenylpolysiloxan Chi ề u dài: 30 m 40 o C, 8 min đẳng nhiệt Đường k ính trong: 0,25 mm 5 o C/min to 310 ° C Đ ộ dày phim: 25 m m 15 min đẳng nhiệt 86 % dimethylpolysiloxan 14 % cyanopropylen- polysiloxan Chi ề u dài: 30 m 40 o C, 6 min đẳng nhiệt Đường k ính trong: 0,25 mm 5 o C/min to 220 ° C Đ ộ dày phim: 1,0 m m 4 min đẳng nhiệt PHỤ LỤC B (Tham khảo) VÍ DỤ VỀ CẤU TRÚC CỦA THIẾT BỊ CHUYÊN DỤNG Kích thước tính h bằng milimet CHÚ DẪN: 1 Khóa vặn PTFE Hình B.1- Máy vi tách Kích thước tính bằng millimet Kích thước tính bằng millimet CHÚ DẪN: 1 Khóa vặn PTFE Hình B.2- Ống ly tâm có đáy nhọn và nắp vặn CHÚ DẪN: 1 ISO 383: [1] 14/23 2 Thể tích định lượng tổng, 2ml; chia vạch 0,1ml Hình B.3- Bình thu gom PHỤ LỤC C (Tham khảo) LÀM SẠCH BẰNG SILICA Đ ể làm sạch d ịch chiết, sử dụng các cột [pipet Pasteu (7.17) có nút bông thủy tinh] hoặc cột thủy tinh (7.18) có chứa ít nhất 0,5 g silica (7.19). Làm sạch silica trong cột bằng cách xả 5 thể tích hỗn hợp diclorometan (6.2.6)/hexan (6.2.1) (1+1). Sau đ ó thực hiện như vậy với cùng thể tích hexan (6.2.1). CHÚ TH ÍCH : Việc làm sạch không thực hi ệ n đ ược với dung dịch có chứa axeton (6.2.3). Làm khô dung môi đ ã d ùng khi làm sạch dịch chiết b ằ ng cách sử dụng rây phân tử (7.20). Silica phải có hoạt tính tối đa. Cô đặc dịch chi ế t đã làm giàu (9.2.3) bằng cách thổi dòng khí nitơ vừa phải (6.3.1) sao cho thể tích còn lại 500 m l . Sử dụng pipet Pasteu chuyển dịch chi ế t đã cô đặc (7.17) l ê n trên silica có ph ủ hexan và để chúng hòa g ầ n như hoàn toàn vào silica. Thu dịch giải bằng lọ thủy tinh nhỏ (17.3) Rửa b ình thu gom b ằ ng 500ml Hexan (6.2.1), đưa d ịch lên cột để hòa tan hoàn toàn vào silica. Rửa giải PAH bằng hỗn hợp diclorometa n (6.2.6)/hexan (6.2.1) (1+1). CH Ú TH ÍCH 2 Cột thủy tinh c ó chứa 0,5 g silica có bán sẵn ngoài thị trường cần ít nh ất 3 ml hỗn hợp diclorometan (6.2.6)/hexan (6.2.1) (1+1) đ ể rửa giải PAH. Thêm vài giọt decan (6.2.4) hoặc izooctan (6.2.5) để rửa giải, làm đồng nhất bằng cách lắc, và cô đặc (xem 9.2.3) tới thể tích từ 200 m l đ ế n 250 m l . V í dụ, trước tiên làm bay hơi b ằ ng máy cô quay (7.6) tới khoảng 2 ml, sau đó thổi dòng nitơ (6.3.1). Làm đầy dịch chi ết tới thể tích đã biết (ví dụ 2 ml) b ằ ng dung môi đã được dùng cho chu ẩ n b ị dung dịch hiệu chu ẩ n (6.5.3). Tiến hành quy trình như mô tả ở 9.4. Sử dụng phần mẫu để xác định GC-MS. THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] ISO 383, Laboratory glassware - Interchangeable conical ground j oints. [2] ISO 7981, W ater quality - Determination o f po l ycy cl ic aromatic hy d rocacbons (PAH). [3] ISO/TS 13530:2009, W ater quality - Gu i dance on analytical quality control for chemical and physicochemical water analysis. [4] ISO 15089:2000, Water quality - Guidelines for selective immunoassays for the determination of plant tr ea tm ent and pesti ci de agents. [5] ISO 1785 8: 200 0 , W ater quality - Determination of Dioxin-like polychlorinated biphenyls - Method using gas chromatography/mass spectrometry. [6] ISO 17993:2002, Water quality - Determination of 15 po l ycy cl ic aromatic hydrocacbons (PAH) in water by HPLC with f luorescence detec tion a f ter liquid-liquid extraction. [7] ISO 10873:2004, Water quality - Determination of tetra-to octa-chlorinated dioxins and f urans - meth o d us i ng isotope dilution HRGC/HRMS. [8] ISO 22892:2006, Water quality - Soil quality - Guidelines for the identi f ication of target compounds by gas chromatography and mass spectrometry. [9] ISO 28540:2011, Water quality - Determ i nation of 16 polycy cl ic aromatic hydrocacbons (PAH) in water - Method using gas chromatography with mass spectrometry detection (GC-MS). [10] Council Directive 98/83/EC of 3 November 1998 on the quality of water intended f or human consumption. O ff . J. 1998-12-05, L330 , pp. 32-54.