TCVN11235-2:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11235-2:2015 (ISO 16120-2:2011) về Thép thanh cuộn không hợp kim để chế tạo dây - Phần 2: Yêu cầu riêng đối với thép thanh cuộn thông dụng TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 11235-2:2015 ISO 16120-2:2011 THÉP THANH CUỘN KHÔNG HỢP KIM ĐỂ CHẾ TẠO DÂY - PHẦN 2: YÊU CẦU RIÊNG ĐỐI VỚI THÉP THANH CUỘN THÔNG DỤNG Non-alloy steel wire rod for conversion to w i re - Part 2: Speci f ic requirements for general-purpose wire rod Lời nói đầu TCVN 11235-2:2015 hoàn toàn tương đương ISO 16120-2:2011. TCVN 11235-2:2015 d o Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 17, Th é p biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề ngh ị , Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Bộ tiêu chuẩn TCVN 11235 (ISO 16120), Thép thanh cuộn kh ô ng hợp kim để chế tạo dây bao gồm các phần sau: - Phần 1: Yêu cầu chung. - Phần 2: Yêu cầu riêng đối với thép thanh cuộn thông dụng. - Phần 3: Yêu cầu riêng đối với thép thanh cuộn sôi và nửa lặng có hàm lượng cacbon thấp. - Phần 4: Yêu c ầ u ri ê ng đối với thép thanh cuộn dùng cho các ứng d ụng đặc biệt. THÉP THANH CUỘN KHÔNG HỢP KIM ĐỂ CHẾ TẠO DÂY - PHẦN 2: YÊU CẦU RIÊNG ĐỐI VỚI THÉP THANH CUỘN THÔNG DỤNG Non - a ll oy steel wire ro d for conversion to wire - Part 2: Speci f ic requirement f or general - purpose wire rod 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này áp dụng cho thép thanh cuộn thông dụng dùng cho kéo và/hoặc cán nguội để chế tạo dây thép. 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn có ghi năm công bố th ì áp dụng phiên bản đã nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố th ì áp dụng phiên bản mới nhất, bao g ồm cả các sửa đổi. TCVN 7446-1 1) , Thép - Phân loại - Ph ầ n 1: Ph â n loại thép không hợp kim và thép hợp kim trên cơ sở thành phần hóa học. TCVN 7446-2 (ISO 4948- 2), Thép - Phân loại - Phần 2: Phân loại thép không hợp kim và thép hợp kim theo cấp chất lượng chính và đặc tính hoặc tính chất sử dụng. TCVN 11235-1 (ISO 16120-1), Thép thanh cuộn không hợp kim để chế tạo dây - Phần 1: Yêu cầu chung. ISO/TS 4949, Steel names based on letter symb o ls (Tên thép dựa trên ký hiệu chữ cái) 3. Ký hiệu Trong ký hiệu C##D, “C ” có nghĩa là thép không hợp kim (xem ISO/TS 4949), ## là hàm lượng trung bình của cacbon, “D ” có nghĩa là th é p d ùng cho kéo dây thép. Nếu các loại thép được đặt hàng theo thành phần hóa học, ## chỉ thị các giá trị do khách hàng đi ề n vào theo các mác thép được ký hiệu trong Bảng 1, cột thứ nhất. Cũng có th ể đặt hàng thép theo giới hạn bền kéo. Giá trị ở giữa của phạm vi giới hạn bền kéo giới hạn (UTS) được yêu cầu phải được chỉ thị như một tiếp tố của ký hiệu mác thép, ví dụ C##D - 1020, ở đây giá trị ở giữa của UTS được yêu cầu là 1020 Mpa, “##” có nghĩa là “được để có khoảng trống ” vì hàm lượng cacbon do nhà máy cung cấp quy định và nhà máy cung cấp chỉ ra số chính xác của ## dựa trên ký hiệu mác thép tới khi xếp hàng xuống tàu. Về ký hiệu mác thép, xem Bảng 1. 4. Yêu cầu 4.1. Quy định chung Về các yêu c ầ u chung, xem TCVN 11235-1 (ISO 16120-1). 4.2. Thành phần hóa học Đ ể phân tích mẻ n ấ u, phải áp dụng các giá trị cho trong Bảng 1. Nếu có yêu cầu phân tích sản phẩm, các sai lệch cho phép của phân tích sản phẩm so với giá trị quy định của phân tích mẻ nấu được cho trong Bảng 2. 4.3. Chất lượng bên trong và chất lượng bề mặt Thép thanh để chế tạo dây không được có các điểm gián đoạn bên trong và/hoặc trên bề mặt như các lỗ co ngót, vết nứt, nếp gấp, vỏ cứng, r ã nh, vết sẹo hoặc ba vía cán có thể có hại đến chất lượng sử dụng của thép thanh. Bảng 1 - Phân tích hóa học (phân tích mẻ nấu) a Phân tích mẻ nấu Mác t hép b C c % Si d % Mn e % P % lớn nhất S % lớn nhất Cr % lớn nhất Ni % lớn nhất Mo % lớn nhất Cu f % lớn nhất AI g % lớn nh ấ t C4D ≤0 ,06 ≤ 0 , 30 0,30-0,60 0,035 0,035 0,20 0,25 0,05 0,30 0,01 C7D 0,05-0 , 09 ≤ 0,30 0,30-0,60 0,035 0,035 0,20 0,25 0,05 0,30 0,01 C9D ≤0 ,10 ≤ 0,30 0,30-0,60 0,035 0,035 0,20 0,25 0,05 0,30 0,01 C 10D 0,08-0,13 ≤ 0,30 0,30-0,60 0 , 035 0,035 0,20 0,25 0,05 0 , 30 0 , 01 C12D 0 , 10-0,15 ≤ 0,30 0,30-0,60 0,035 0,035 0,20 0,25 0,05 0,30 0,01 C 15D 0,12-0,17 ≤ 0,30 0,30-0,60 0,035 0,035 0,20 0,25 0,05 0,30 0,01 C 18D 0,15-0,20 ≤0 ,30 0,30-0,60 0,035 0,035 0,20 0,25 0,05 0,30 0,01 C 20D 0,18-0,23 ≤ 0,30 0,30-0,60 0,035 0 , 035 0,20 0,25 0,05 0,30 0,01 C 26D 0,24-0,29 0,10-0,30 0,50-0,80 0,030 0,030 0,20 0,25 0,05 0,30 0,01 C 32D 0,30-0,35 0,10-0,30 0,50-0,80 0,030 0,030 0,20 0,25 0,05 0,30 0,01 C 38D 0,35-0,40 0,10-0,30 0,50-0,80 0,030 0,030 0,20 0,25 0,05 0,30 0,01 C 42D 0,40-0,45 0 , 10-0,30 0,50-0,80 0,030 0,030 0,20 0 , 25 0,05 0,30 0,01 C 48D 0,45-0,50 0,10-0 , 30 0,50-0,80 0,030 0,030 0,15 0,20 0,05 0,25 0,01 C 50D 0,48-0 , 53 0,10-0 , 30 0,50-0,80 0,030 0,030 0,15 0 , 20 0,05 0 , 25 0,01 C 52D 0,50-0,55 0,10-0,30 0,50-0,80 0,030 0,030 0,15 0,20 0,05 0,25 0,01 C 56D 0,53-0,58 0,10-0 , 30 0,50-0,80 0,030 0 , 030 0,15 0,20 0,05 0 , 25 0,01 C 58D 0,55-0,60 0,10-0,30 0,50-0 , 80 0,030 0,030 0,15 0,20 0,05 0,25 0,01 C 60D 0,58-0,63 0,10-0,30 0,50-0,80 0,030 0,030 0,15 0,20 0,05 0,25 0,01 C62D 0,60-0,65 0,10-0,30 0,50-0,80 0,030 0,030 0,15 0,20 0,05 0,25 0,01 C66D 0,63-0,68 0,10-0,30 0,50-0,80 0,030 0,030 0,15 0,20 0,05 0,25 0,01 C68D 0,65-0,70 0,10-0,30 0,50-0,80 0,030 0,030 0,15 0,20 0,05 0,25 0,01 C70D 0,68-0,73 0,10-0,30 0,50-0,80 0,030 0,030 0,15 0,20 0,05 0,25 0,01 C72D 0,70-0,75 0,10-0 , 30 0 , 50-0,80 0,030 0,030 0,15 0,20 0,05 0,25 0 , 01 C76D 0,73-0,78 0,10-0,30 0,50-0,80 0 , 030 0,030 0,15 0,20 0,05 0,25 0 , 01 C78D 0,75-0,80 0,10-0,30 0,50-0,80 0,030 0,030 0,15 0,20 0,05 0,25 0,01 C80D 0,78-0,83 0,10-0,30 0,50-0,80 0, 0 30 0,030 0,15 0,20 0,05 0,25 0,01 C82D 0,80-0,85 0,10-0,30 0,50-0,80 0,030 0,030 0,15 0,20 0,05 0,25 0,01 C 8 6D 0,83-0,88 0,10-0,30 0,50-0,80 0 , 030 0,030 0,15 0,20 0 , 05 0,25 0 , 01 C88D 0,85-0,90 0,10-0,30 0,50-0,80 0,030 0,030 0,15 0,20 0,05 0,25 0,01 C92D 0,90-0,95 0,10-0,30 0,50-0,80 0,030 0,030 0,15 0,20 0,05 0,25 0,01 Các nguyên tố không bao gồm trong bảng này không được bổ sung thêm vào thép mà kh ô ng có sự thỏa thuận của khách hàng t ừ các nguyên tố dùng cho hoàn thiện mẻ nấu. Theo th ỏ a thuận tại thời điểm đ ặ t hàng, các mác thép có thể chứa các chất phụ gia thường được gọi là cá c chất phụ gia hợp kim hóa vi lượng) Cr v à V. Hàm lượng Cr t ớ i 0,30 % và hàm lượng V là 0,05 đ ế n 0,10 %. Thép không hợp kim thông dụng phải phù hợp với thép không hợp kim trong TCVN 7446-1 và TCVN 7446-2 (ISO 4948-2). Đối với các mác thép C26D đến C92 D , theo thỏa thuận giữa nhà cung cấp và khách hàng, có thể m ở rộng phạm vi hàm lượng c acbon bằng cách hạ thấp giá trị nh ỏ nhất đi 0,01 % và tăng gi á trị lớn nh ấ t lên 0,01 %. Đối với các thép thanh đ ể chế tạo dây dùng cho mạ kẽm, n ê n quy định giới hạn dưới c ủ a hàm lượng si l ic tại thời đi ể m đặt h à ng. T heo thỏa thuận tại thời đ i ể m đ ặ t hàng, m ứ c lớn nhất của silic đ ố i với các mác C4D tới C20D có th ể được hạn chế thêm n ữ a. Đ ố i với các mác t hép từ C15D t ớ i C92D, có thể thỏa thuận tại thời điểm đặt hàng một phạm vi khác so với phạm vi đ ã chỉ ra t rong bảng này, nhưng có cùng một biên độ với giá tr ị lớn nh ấ t không v ượ t quá 1,20 % và giá trị nhỏ nh ấ t kh ô ng th ấ p hơn 0,30 %. Hàm lượng đồng lớn nhất 0,20 % có thể được thỏa thuận tại thời điểm đ ặt hàng. Đối với các mác thép C48D đến C92D, Cu + Sn p hải ≤ 0,25 %. Theo thỏa thuận tại thời điểm đ ặt hàng, hàm lượng nh ô m c ó thể cố định ở 0,01% đến 0,06 %. Trong cá c trường hợp này hàm lư ợng silic có th ể cố định ở ≤ 0,10 % theo yêu cầu Bảng 2 - Sai lệch cho phép của phân tích sản phẩm so với phân tích mẻ nấu đã quy định a Các nguyên tố Mác th é p Sai lệch cho phép của phân tích s ả n ph ẩ m, % C C4D đến C20D C26D đến C82D C86D đến C92D ± 0,02 ± 0,03 ± 0,04 Si Tất cả các mác thép ± 0,04 Mn Tất cả các mác thép ± 0,06 P và S Tất cả các mác thép ± 0,005 a Nếu đ ư ợc th ỏ a thuận tại thời điểm đặt hàng, sai lệch cho phép giữa phân tích sản phẩm và phân tích m ẻ nấu đối với cacbon phải so với phân tích m ẻ nấu thực thay cho phạm vi đã quy định. 4.4. Độ sâu của các điểm gián đoạn trên bề mặt Thép thanh để chế tạo dây không được có b ấ t cứ các điểm gián đoạn nào trên bề mặt có độ sâu lớn hơn các độ sâu được cho trong Bảng 3. Các giá trị giới hạn này áp d ụng cho mẫu thử được lựa chọn phù hợp với 9.4.3 của TCVN 11235-1 (ISO 16120-1). Bảng 3 chỉ áp dụng cho các thép thanh tròn; có thể quy định các mức gián đoạn lớn nhất cho các dạng thép thanh khác theo thỏa thuận. Bảng 3 - Giá trị giới hạn của độ sâu các điểm gián đoạn trên bề mặt của thép thanh tròn Kích thước tính bằng milimet Đư ờ ng kính danh nghĩa d N Độ sâu lớn nhất cho phép của các điểm gián đoạn trên bề mặt - độ sâu hướng kính a Chiều dài thực lớn nhất cho phép của các điểm gián đoạn tr ê n bề mặt b,c 5 ≤ d N ≤ 12 0,20 0,25 d N > 12 0,25 0,30 a Độ sâu của các điểm gián đoạn trên b ề mặt được đo từ bề mặt thực của sản phẩm theo chiều hướng kính. b Chiều dài thực đo đ ược của các điểm gián đoạn. Về giải thích của các thuật ngữ, xem Phụ lục B của TCVN 11235-1 (ISO 16120 - 1). c Theo thỏa thuận giữa nhà cung cấp và khách hàng có th ể bỏ qua phép kiểm chiều dài thực lớn nhất của các điểm gián đoạn trên bề mặt. 4.5. Thiên tích ở lõi Trừ khi có quy định khác tại thời điểm đặt hàng, không lớn h ơ n 20 % số lượng phôi mẫu thử được kiểm tra từ mác thép C60D hoặc các phôi mẫu thử có hàm lượng cacbon cao hơn phải là C ấ p 4 và không có phôi mẫu thử nào đạt Cấp 5 [xem Phụ lục A của TCVN 11235-1 (ISO 16120-1)]. Tuy nhiên việc đánh giá này nên được thực hiện như một phần của hệ thống chất lượng. 4.6. Giới hạn bền kéo Đối với các mác thép được quy định theo thành phần hóa học và nếu có yêu cầu của khách hàng tại thời điểm đặt hàng, nhà cung cấp phải đưa ra các giá tr ị hướng dẫn của giới hạn bền kéo. Đối với các mác thép được quy định theo giới hạn bền kéo, kh á ch hàng phải sử dụng các ký hiệu được mô tả trong Điều 3. Giới hạn bền kéo giới hạn của thép thanh để chế tạo dây phải nằm trong các giới hạn sai lệch cho phép được cho trong Bảng 4 đối với mức độ bền được quy định. Bảng 4 - Sai lệch cho ph é p đối với giới hạn bền kéo giới hạn của thép thanh đ ể chế tạo dây Mác thép Sai lệch cho phép MPa C4D đến C2 0 D ± 80 C26D đến C70D ± 100 C72D đến C92D ± 120 4.7 . Đặc điểm của lớp vảy Có thể thỏa thuận về đặc điểm lớp vảy giữa nhà cung cấp và khách hàng. Đặc điểm này có thể được quy định là số lượng vảy và/hoặc khả n ă ng làm sạch vảy. 4.8 . H ư h ỏ ng c ơ học Thép thanh để chế tạo dây không được có hư hỏng do mài mòn (hậu quả của sự tiếp xúc có ma sát giữa thép thanh và thép thanh, th é p thanh và bê tông hoặc thép thanh và chi tiết bằng thép) có ảnh hưởng xấu đến quá trình gia công tiếp sau và sử dụng cuối cùng. Các tiêu chuẩn về khả năng ch ấ p nhận các mức hư hỏng cho phép có thể được thỏa thuận giữa nhà cung cấp và khách hàng. Phụ lục C của TCVN 11235-1 (ISO 16120-1) giới thiệu các ví dụ minh họa về hư hỏng cơ học. Phụ lục A (Tham khảo) Các ký hiệu của thép phù hợp với TCVN 11235-2 (ISO 16120-2) và các ký hiệu của các mác thép so sánh được trong các tiêu chuẩn quốc gia hoặc vùng Bảng A.1 TCVN 11235-2 (ISO 16120-2) JIG G 3505 GB/T 24242.2:2009 Ký hiệu của thép No. của vật liệu châu Â u Ký hiệu của thép n/nr/y a Ký hiệu của thép n/nr/y a C4D 1.0300 nr C4D y C7D 1.0313 SWRM6 y C7D y C9D 1.0304 SWRM8 y C9D y C10D 1.0310 S W RM10 y C10D y C12D 1.0311 SWRM12 y C12D y C15D 1.0413 SWRM15 y C15D y C18D 1.0416 SWRM17 y C18D y C20D 1.0414 S W RM20 y C20D y SWRM22 n C26D 1.0415 SWRM27 nr C26D y C32D 1.0530 SWRM32 nr C32D y C38D 1.0516 SWRM37 nr C38D y C42D 1.0541 SWRH42A nr C42D y SWRH42B C48D 1.0517 SWRH47A nr C48D y SWRH47B C50D 1.0586 nr C50D y C52D 1.0588 SWRH52A nr C52D y SWRH52B C56D 1.0518 nr C56D y C58D 1.0609 SWRH57A nr C58D y SWRH57B C60D 1.0610 nr C60D y C62D 1.0611 SWRH62A nr C62D y SWRH62B C66D 1.0612 nr C66D y C68D 1.0613 SWRH67A nr C68D y SWRH678 C70D 1.0615 nr C70D y C72D 1.0617 SWRH72A nr C72D y SWRH72B C76D 1.0614 nr C76D y C78D 1.0620 SWRH77A nr C78D y SWRH77B C80D 1.0622 nr C80D y C82D 1.0626 SWRH82A nr C82D y SWRH82B C86D 1.0616 C86D y C88D 1.0628 C86D y C92D 1.0618 C86D y a Sa i lệch của phân tích hóa học (phân t í ch mẻ nấu) so với phân tích được cho trong TCVN 11235-2 (ISO 16120-2): n = kh ô ng; nr = kh ô ng c ó liên quan; y = có liên quan. THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] JIG G 3505, Low carbon Steel wire rod (Thép thanh cuộn cacbon thấp để chế tạo dây thép) [2] GB/T 24242 - 2:2009. Non - alloy steel wire rod for conversion to wire - Part 2: Speci fi c requirement for general purpose wire rod (Thép thanh cuộn không hợp kim đ ể chế tạo dây thép - Phần 2: Yêu cầu riêng cho thép thanh thông dụng) 1) Tham khảo ISO 4948-1. Trong Bảng 1 của TCVN 7446-1, hàm lượng các nguy ê n tố nhôm (AI), coban (Co), si l ic (Si), Wo l fram (W) và các nguyên tố được quy định khác (trừ lưu huỳnh (S), ph ố t pho (P), cacbon (N) v à nitơ (N)) tương đương với quy định của HS; hàm lượng các nguyên tố cồn lại tương đ ương với quy định của cả HS v à ISO 4948-1.