TCVN6115-1:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6115-1:2015 (ISO 6520-1:2007) về Hàn và các quá trình liên quan - Phân loại khuyết tật hình học ở kim loại - Phần 1: Hàn nóng chảy TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 6115-1:2015 ISO 6520-1:2007 HÀN VÀ CÁC QUÁ TRÌNH LIÊN QUAN - PHÂN LOẠI KHUYẾT TẬT HÌNH HỌC Ở KIM LOẠI - PHẦN 1: HÀN NÓNG CHẢY W elding and all i ed processes - Classi f ication of geometric imper f ections in meta l lic materials - Part 1: Fusion w elding Lời nói dầu TCVN 6115-1:2015 thay thế cho TCVN 6115-1:2005 (ISO 6520-1:1998). TCVN 6115-1:2015 hoàn toàn tương đương với ISO 6520-1:2007 với các thay đổi biên tập cho phép. TCVN 6115-1:2015 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 44 Quá tr ì nh hàn biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất l ượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công b ố . Bộ TCVN 6115 (ISO 6520) Hàn và các qu á trình liên quan - Phân loại khuyết tật hình học ở kim loại bao g ồ m các phần sau: - TCVN 6115-1:2015 (ISO 6520-1:2007) Phần 1: Hàn nóng chảy; - TCVN 6115-2:2015 (ISO 6520-1:2013) Phần 2: Hàn áp lực. HÀN VÀ C Á C QUÁ TRÌNH LIÊN QUAN - PHÂN LOẠI KHUYẾT TẬT HÌNH HỌC Ở KIM LOẠI - PH Ầ N 1: H À N NÓNG CHẢY W elding and all i ed processes -- Classi f ication of geometric imper f ections in meta l lic materials -- Part 1: Fusion w elding 1. Phạm vi áp dụng Ti êu chuẩn này dùng l à m c ơ sở để phân loại và mô t ả chính xác các khuyết tật của mối hàn. Đ ể tránh bất cứ sự nhầm lẫn nào, các loại khuyết tật được định nghĩa cùng với các giải thích và hình minh họa cần thiết. Tiêu chuẩn này không bao gồm các khuyết tật về luyện kim. Có thể sử dụng hệ thống ký hiệu các khuyết tật khác theo ISO / TS 17845. Phụ lục B đưa ra sự tương ứng giữa phân loại hiện có theo TCVN 6115-1 (ISO 6520-1) và hệ thống ký hiệu theo ISO/TS 17845 CHÚ TH Í CH: Tiêu chuẩn n à y đưa ra các thuật ngữ tương đương bằng tiếng Anh, Pháp và Đức. 2 Thuật ngữ và định nghĩa Tiêu chuẩn này áp dụng các thuật ngữ và định nghĩa sau: 2.1 Khuy ế t tật (imper f ection) ố i hàn hoặc sai lệch so v ớ i dạng hình học mong muốn của mối hàn. 2.2 Khuyết tật không cho phép (di f ect) 3 Phân loại và giải thích các khuyết tật Cơ sở của hệ thống đánh số trong Bảng 1 là sự phân loại các khuyết tật thành sáu nh ó m chính: - N ứ t; - Rỗng; - Ngậm tạp chất rắn; - Không th ấ u v à không ngấu; - Lỗi h ì nh dạng và kích thước; - Các khuyết tật khác. Liên quan đến các cột trong Bảng 1 cần ph ả i lưu ý: a) Cột 1 đưa ra số tham chiếu có ba chữ số để chỉ nhóm khuyết tật chính và số tham chiếu có bốn chữ số dùng cho các thuật ngữ trong nhóm. b) Cột 2 đưa ra tên gọi của mỗi khuyết tật; c) Cột 3 đưa ra tên gọi của mỗi khuyết tật bằng tiếng Anh, Pháp và Đ ứ c; d) Cột 4 đưa ra giải thích cho các khuyết tật. 4 Các loại nứt Hiện tượng nứt xuất hiện trong hoặc sau khi hàn được liệt kê trong Phụ l ục A. Các loại nứt được ký hiệu bằng các chữ cái. Khi cần mô tả đầy đủ về nứt th ì nên sử dụng kết hợp mã số phân loại theo Bảng 1 với các chữ cái trong Phụ lục A. 5 Ký hiệu Khi có yêu cầu đưa ra ký hiệu của khuyết tật thì phải ghi ở dạng sau đây: Một vết nứt (100) sẽ được ký hiệu như sau: Khuyết tật TCVN 6115-1-100 (ISO 6520-1-100) B ả ng 1 - Phân l oại các khuyết tật S ố ký hiệu Tên gọ i Tiếng Việt Tên gọi Tiếng Anh Tiếng Pháp Tiếng Đức Giải thích Nhóm 1 - Nứt 100 Nứt Crack Fissure Riss Khuyết tật được tạo ra do đứt gãy cục bộ ở trạng thái rắn và có thể xuất hiện do tác động của làm nguội hoặc của các ứng suất 1001 Nứt tế vi Microcrack Micro i lssure Mikroriss Vết nứt chỉ nhìn thấy được qua kính hi ể n vi 101 Nứt d ọc Long i tudial crack F issure longitudinale Längsriss Vết nứt chủ yếu chạy song song với trục của m ố i hàn Vết nứt có thể xuất hiện ở 1011 - Kim loại mối hàn 1012 - Vùng tiếp giáp mối hàn 1013 - Vùng ảnh hưởng nhiệt 1014 - Kim loại cơ bản 1 Vùng ảnh hưởng nhiệt 102 Nứt ngang Transverse crack Fissure transversale Querriss V ết nứt ch ủ yếu vuông góc với trục của mối hàn V ết nứt có thể xuất hiện ở 1021 - Kim loại mối hàn 1023 - Vùng ảnh hưởng nhiệt 1024 - Kim loại cơ bản 103 Nứt tia Ra d iating cracks Fissures rayonnantes stern f örmige risse Các vết nứt xuất phát từ một điểm chung có dạng tia Các vết nứt tia có thể xuất hiện ở 1031 - K i m loại mối hàn 1033 - Vùng ảnh hưởng nhiệt 1034 - Kim loại cơ b ả n CHÚ THÍCH: Các vết nứt nhỏ của d ạng này có tên gọi "các vết nứt h ì nh sao". 104 Nứt hõm cuối Crater crack Fissure de cratère Endkraterriss V ết nứt ở hõm cuối của mối hàn Nứt hõm cuối có thể l à 1045 - Nứt dọc 1046 - Nứt ngang 1047 - Nứt tia 105 Nứt thành nhóm Group of disconnected cracks R é seau de f issures marbrées Rissanhäu f ung Nhóm vết nứt có hướng bất kỳ Nứt thành nhóm có th ể xuất hiện ở 1051 - Kim loại m ố i hàn 1053 - Vùng ảnh hưởng nhiệt 1054 - Kim loại cơ bản 106 Nứt phân nhánh Branching crack Fissure ramifi é e Verästelter Riss Nhóm vết nứt có liên kết với nhau xuất phát từ một vết nứt chung và được phân biệt với nứt thành nhóm (105) và nứt tia (103) Nứt phân nhánh có thể xuất hiện ở 1061 - Kim loại mối hàn 1063 - Vùng ảnh hưởng nhiệt 1064 - Kim loại cơ bản Nhóm 2 - Rỗng 200 Rỗng Cavity Cavité Hohiraum 201 Bọc kh í Gas cavity Soufflure Gaseinschluss Vùng rỗng được hình thành d o khí không kịp thoát khỏi kim loại kết tinh 2011 Bọt khí (rỗ khí) Gas pore Soufflure sphéroidale Pore Bọc khí c ó dạng gần như hình cầu 2012 Bọt khí phân bố đều (rỗ x ố p) Uni f ormly distributed porosity SouffIures sphéroidales u nif ormément réparties G l eichmäbig verteilte porosität Số lượng các b ọ t khí chủ yếu được phân bố đều trên toàn bộ kim loại mối hàn; không nên nhầm lẫn với rỗ chuỗi (2014) và rỗ tập trung (rỗ cục bộ) (2013) 2013 R ỗ tập trung (cục bộ) Clustered (local i zed) porosity Nid de soufflures Porenn est Nhóm các bọt khi (rỗ bọt) c ó sự phân bố ng ẫ u nhiên 2014 R ỗ chuỗi Linear porosity Soufflures alignées Porenzeile Dãy các bọt khí phân bố song song v ớ i trục mối hàn 2015 Rãnh khí (rỗng kéo dài) Elongated cavity Souff l ure allongée Gaskanal Rỗng lớn không có dạng hình cầu có kích thước l ớn gần như song song với trục mối hàn 2016 Rỗ tổ sâu Worm-hole Soufflure vermiculaire Schlauchpore V ết rỗng có dạng ống trong kim loại mối hàn do sự thoát khi gây ra. Hình dạng và vị trí của rỗ tổ sâu được xác định bởi dạng đông đặc và nguồn gốc của kh í . R ỗ tổ sâu thường được phân vào nhóm rỗ tập tr u ng và được phân bố theo kiểu xương cá. Một số rỗ tổ sâu có thể làm vỡ bề mặt mối hàn. 2017 R ỗ bề mặt Sur f ace pore Piqû r e Ober f lächenpore Bọt khí làm vỡ (gián đoạn) bề mặt của mối hàn 2018 Xốp bề mặt Sur f ace porosity Porosité de sur f ace O ber f lächenporosität Độ xốp xuất hiện trên bề mặt của mối hàn, một hoặc nhiều bọc khí làm vỡ (gián đoạn) bề mặt của mối hàn 202 Rỗng co ngót Shrinkage cavity Retassure Lunker Rỗng sinh ra d o co ngót trong quá trình đông đặc 2021 Khe co ngót (Rỗ co thô) Interdendritic shrinkage Retassure interdentitrique (desserrement) Interdendr i tischer lunker (Makrolunker) Rỗ co ngót kéo dài có thể chứa khí được hình th à nh giữa các hạt tinh th ể nhánh cây trong quá trình làm nguội. Khuyết tật này thường vuông góc với bề mặt ngoài của mối hàn 2024 Rỗng co hõm cuối (Rãnh co ngót) Crater pipe Retassure de cratère En d kraterlunker Rỗng co ngót ở cuối một đ ư ờng h à n và k hông thể loại bỏ được trước hoặc trong quá trình hàn các đường hàn tiếp theo 2025 Hõm co cuối mối hàn End crater pipe Retassure ouverte de cratère Offener Endkraterlunke Vết lõm h ở có một lỗ làm giảm mặt cắt ngang của mối hàn 203 Co ngót tế vi Micro-shrinkage M i croretassure Mikrolunker Rỗ co ngót chỉ nhìn thấy được bằng kính hiển vi 2031 Co ngót t ế vi dạng nhánh Interdendritic microshrinkage Microretassure interdentitrique Intedendritischer mikrolunker Co ngót tế vi dạng kéo dài được hình thành giữa các tinh thể dạng nhánh cây trong quá trình làm nguội dọc theo biên giới của các hạt 2032 Co ngót tế vi dạng xuyên hạt Transgranular microshrinkage Microretassure transgranulalre Transkristalliner mikrolunker Co ngót tế vi dạng kéo dài cắt ngang các hạt tinh thể trong quá trình đ ô ng đặc Nhóm 3 - Ngậm tạp chất rắn 300 Ngậm tạp ch ấ t rắn Solid inclusion Inc l usion solide Fester einschluss Các tạp ch ấ t rắn lạ b ị kẹt trong kim loại mối hàn 301 Ngậm x ỉ Slag inclusion Inclusion de lait i er Schlackeneinschluss Ngậm tạp chất rắn ở dạng xỉ Các tạp chất xỉ có thể c ó các dạng sau 3011 - Dạng chuỗi 3012 - Rải rác 3013 - Dạng tập trung thành ổ 302 Ngậm thuốc hàn Ftux inclusion I ncl u sion de flux Ngậm tạp chất rắn ở dạng thuốc hàn Các tạp chất thuốc hàn có thể có dạng sau 3021 Flussmitteleinschl u ss - Dạng chuỗi 3022 - Rải rác 3023 - Dạng tập trung thành ổ Xem 3011, 3012, 3013 303 Ngậm oxit Oxide inclusion Inclusion d'oxyde Ngậm tạp chất rắn ở dạng oxit kim loại Các tạp chất thuốc hàn có thể có dạng sau 3031 Oxideinschluss - Dạng chuỗi 3032 - Rải rác 3033 - Dạng tập trung thành ổ Xem 3011, 3012, 3013 3034 Màng oxit kim loại Puckering Peau d' oxyde Oxidhaut Trong những trường hợp nhất định, đặc biệt là ở những hợp kim nhôm có thể xuất hiện một lớp m ỏ ng oxit trên diện rộng do tác động đồng thời của sự b ả o vệ không đầy đủ trước nhiễm bẩn khí quyển và sự xoáy trộn trong bể hàn Xem 3011, 3012, 3013 304 Ngậm kim loại Metallic inclusion Inc l usion métallique Ngậm tạp chất rắn dạng kim loại lạ Các tạp chất kim loại có thể là: 3041 Metall i scher einschluss - Von f ram 3042 - Đồng 3043 - Kim loại khác Xem 3011, 3012, 3013 Nhóm 4 - Không ngấu và không thấu 400 Không ngấu và không thấu Lack of f usion and penetration Manque de f usion et de pénétration Bin d e f ehler und ungenügende d urchschweißung 401 Không ngấu ( nóng chảy không h o àn toàn) Lack of f usion Manque de f usion Binde f ehler Thiếu sự liên kết giữa kim loại mối hàn và kim loại cơ b ả n hoặc giữa các l ớp k ế tiếp của kim loại mối hàn. Không ngấu có th ể là một trong các dạng sau: 4011 - Không ngấu mặt bên (sư ờ n); 4012 - Không ngấu giữa các đường hàn a ; 4013 - Không ngấu ở chân mối hàn; 4014 - Không ngấu tế vi. CHÚ TH Í CH: Trong ti ế ng Anh, không ng ấ u cũng được gọi là "cold laps". a Trong tiếng Ph áp, người ta sử dụng các thuật ngữ "collage noir" và “collage blanc". Trái v ớ i “collage blanc" , “collage noir" chứa các tạp chất oxit không n ó ng chảy trong vùng n ó ng chảy. 402 Không th ấ u Incomplete penetrat i on (Lack of penetrat i on) Marque de pénétrat i on (pénétration incomplète) Ungenügende durchschwe iß ung Sự khác biệt giữa độ thấu chuẩn và độ th ấ u thực tế 1 Độ thấu thực tế 2 Độ thấu ch uẩn 4021 Th ấ u chân không đủ Incomplete root penetration Manque de péné tr ation à la racine Ungenügender wurzeleinbrand Một hoặc cả hai cạnh dưới của chân mối hàn không nóng chảy 403 Không thấu dạng răng cưa Spiking Pén é tration en doigts de gant Pénétration en dents de sc l e Sp i keb il dung Thấu không đều quá m ứ c xuất hiện trong hàn chùm tia điện tử vá hàn laze tạo ra dạng răng cưa. Khuyết tật này có thể bao gồm cả rỗng, nứt, rỗ co v.v Nhóm 5 - Lỗi hình dạng và kích thước 500 Lỗi hình dạng lmperfect shape Forme d é f ectueuse Formf e hler Lỗi hình dạng của bề mặt ngoài mối hàn hoặc hình học của mối nối bị khuyết tật 501 Cháy cạnh/ cháy mép Undercut Can i veau Einbrandkerbe Rãnh lõm không đều ở mép của một đường hàn trong kim loại cơ bản hoặc trong kim loại mối hàn đã kết tủa trước đ â y 5011 Cháy cạnh liên tục Cont i nuous undercut Can i vea u continu Durchlau f ende einbrandkerbe Cháy cạnh với chiều d ài lớn, không bị đứt quãng 5012 Cháy cạnh đứt quãng Intermittent undercut Morsure caniveau discontinu Nich t d u rchlau f ende einbran d kerbe Cháy cạnh với chiều d à i ngắn, đứt quãng dọc theo m ố i hàn 5013 Cháy cạnh chân mối hàn Shrinkage grooves Caniveaux à la racine Wurzelkerben Cháy cạnh nhìn thấy được ở hai bên cạnh của lớp chân mối hàn 514 Cháy cạnh dọc giữa các đường hàn Inter-run un d ercut ( I nterpass undercut) Caniveau entre passes Längskerbe zwischen den schwe iß raupen Cháy cạnh theo hướng dọc giữa các đường hàn 515 Cháy cạnh cục bộ Local i ntermittent undercut Can i veau discontinu locale Morsure local ört l ich unterbrochene Kerben Cháy cạnh ngắn ở các khoảng cách không đều trên mặt bên hoặc trên bề mặt của các đường hàn 502 Kim loại hàn quá dày Excess we l d metal Surépaisseur excessive Zu große Nahtüberhöhung Lượng kim loại hàn quá dày trên bề mặt của mối hàn giáp mép 1 bình thường 503 Lồi quá mức Excessive convexity Convexité excessive Zu große Nahtüberhöhung Lượng kim loại hàn quá dày trên bề mặt của mối hàn góc 1 bình thường 504 Lồi ch â n mối hàn quá mức (quá th ấ u) Excessive penetration Exc è s de p é nétrat i on Zu große Wurzelüberhöhung Kim loại hàn nhô quá mức dưới chân của mối hàn giáp mép Lồi n à y có th ể là: 5041 L ồ i chân cục bộ (quá th ấ u cục bộ) Local excessive penetration Excès de pénétration locale Örtliche wurzelüberhöhung 5042 L ồ i chân liên tục (quá thấu liên tục) Continuons excessive penetration Exc è s de pénétration continue Durchlau f ende zu große wurzelüberhöhung 5043 Nóng chảy xuyên quá mức Excessive melt-through Excès de pleine pénétration Zu große durchschmelzung 505 L ỗi chuyển tiếp m ối hàn Incorrect weld toe Défaut de raccordemen t Schroffer nahtübergang (Fehlerhaftes nahtpro f il) Góc (α) quá nh ỏ giữa bề mặt kim loại cơ b ả n và mặt phẳng tiếp tuyến với bề mặt đường hàn tại chỗ chuyển tiếp của mối hàn 5051 Lỗi góc chuyển ti ế p mối hàn Incorrect weld toe angle Angle au raccordement incorrect Fehlerhafter nahtübergangs w inkel Góc (α) quá nh ỏ giữa mặt phẳng của bề mặt kim loại cơ bản và mặt phẳng tiếp tuyến v ớ i bề mặt đường hàn tại chỗ chuyển tiếp của mối hàn 5052 Lỗi bán kính chuyển t iếp mối hàn Incorrect weld toe radius Rayon au raccordement incorrect Fehlerhafter nahtübergangsradius Bán kính (r) quá nhỏ tại chỗ chuyển tiếp của mối hàn 506 Chảy tràn kim loại hàn Overlap Débordement Schweißgutüberlauf Lượng kim loại hàn nhiều quá mức ph ủ ra bề mặt kim loại cơ bản nhưng không làm nóng chảy kim loại cơ bản Khuyết tật này có thể là: 5061 Chảy tràn kim loại hàn ở chỗ chuyển tiếp Toe overlap Débor d ement de la passe terminale Schweißgutüberlauf an der decklage - Chảy tràn kim loại hàn ở chỗ chuyển tiếp giữa kim loại cơ b ả n và mặt mối hàn 5062 Chảy tràn kim loại hàn ở chân m ố i hàn Root overlap Débordement de la passe de fond Schweißgutüberlauf auf der wurze l seite - Chảy tràn kim loại hàn ở dưới chân mối hàn 507 Lệch cạnh Linear misal i gnment Dé f aut d'alignement Kantenversatz Độ l ệch giữa hai chi tiết được hàn nối với nhau tới m ứ c tuy các mặt phẳng của bề mặt của ch ú ng song song với nhau nhưng lại không cùng nằm trên một mặt phẳng song song yêu cầu Khuyết tật này có thể là: 5071 Lệch cạnh giữa các tấm Linear misalignment between plates Dé f aut d'a l ignement entre töles Kantenversatz bel blechen Lệch cạnh giữa các chi tiết được hàn nối với nhau là các tấm 5072 Lệch cạnh giữa các ố ng Linear misalignment between tubes Dé f aut d'alignement entre tubes Kantenversatz bel rohren Lệch cạnh giữa các chi tiết được hàn nối với nhau là các ống 508 Lệch góc Angular misalignment D ef aut angulaire Winkelversatz Độ lệch giữa hai chi tiết được hàn nối với nhau sao cho các mặt phẳng của bề mặt của chúng không song song với nhau hoặc lệch đi một g ó c theo dự định 509 Ch ả y sệ Sagging Effondrement Verlau f enes sch w eißgut Kim loại hàn ch ả y sệ xuống do trọng l ực Tùy theo trường hợp, khuyết tật này có thể là: 5091 - Chảy sệ ở vị trí hàn ngang 5092 - Chảy sệ ở vị trí hàn bằng hoặc hàn ng ử a 5093 - Ch ả y sệ ở mố i hàn góc 5094 - Chảy sệ ở cạnh (mép) mối hàn 510 Cháy th ủ ng Burn through Trou Durchbrand Sự sụt lở của bề hàn tạo ra lỗ trong mối hàn 511 Không điền đ ầ y rãnh hàn (mặt mối hàn) Incompletely f illed groove Man que d'épaisseur Decklagenumter-Wölbung Vết lõm chạy dọc liên tục hoặc đứt quãng trên bề mặt mối h à n do không điền đầy đủ kim loại hàn 512 Mất cân đối quá mức ở m ố i hàn góc Excessive asymmetry of f illet weld (excenssive unequal leg length) Défaut de sym é trie excessi f de soudure d’angle ü be rmäß i ge Ungleich-schenkligkeit bei kehinähten Không cần giải thích 1 Dạng chuẩn 2 Dạng thực 513 Chiều rộng m ố i hàn không đều Irregular w idth Largeur irréguli è re Unregelmäßige (Naht-) Breite Sự biến đổi quá mức của chiều rộng mối hàn 514 B ề mặt không đều Irregularsur f ace Surface irrégulière Unregelmäßige nahtzeichnung Nhám bề mặt của mối hàn quá lớn 515 Lõm chân Root concavity Rétassure à la racine Wurzelrückfall V ết lõm nông do co ngót ở chân của mối hàn giáp mép (cũng xem 5013) 516 Rỗ xốp chân Root porosity Rochage Wurzelporosität Sự tạo thành bọt xốp ở chân mối hàn do sự tạo thành bọt kh í của kim loại hàn khi đông đặc 517 Lỗi n ố i mối hàn Poor restart Mauvaise reprise Ansatzfehler Sự không đồng đều cục bộ của bề mặt tại chỗ bắt đầu lại của mối hàn Khuyết tật này có thể xảy ra ở: 5171 - Lớp phủ 5172 - Lớp chân 520 Cong vênh quá mức Excessive distotion Dé f ormation excessive Zu großer VerZug Sai lệch kích thước do co ngót v à biến dạng kh i hàn 521 Sai kích thước m ố i hàn Incorrect weld d i mensions D i mensiorts incorrectes de la soudure Mangelha f te abmes- sungen der sch w eißung Sai lệch so với kích thước quy định của mối hàn 5211 Chi ề u dày mối hàn quá mức Excessive weld thickness É paisseur excessive de la sondure Zu große schwe iß naht d icke Chiều dày của mối hàn quá lớn 5212 Chiều rộng m ố i hàn quá l ớ n Excessive weld width Largeur excessive de la soudure Z u große schweißnahtbreite Chiều rộng của mối hàn quá lớn 1 Chiều dày thiết kế 2 Chiều dày thực 5213 Chiều dày mối hàn góc quá nhỏ Insufficient throat th i ckness Gorge lnsuff i sante Zu kleine kehlnahtd i cke Chiều dày thực của mối hàn góc quá nh ỏ 1 Chiều dày thiết kế 2 Chiều dày thực 5214 Chiều dày mối hàn góc quá lớn Excessive throat th i ckness Gorge excessive Zu große kehlnahtdicke Chiều dày thực của mối hàn góc quá lớn 1 Chiều dày thiết kế 2 Chiều dày thực Nhóm 6 - Các khuyết tật khác 600 Các khuyết tật khác Miscellaneous I mperfections D éf auts divers Sonstige UnregelmäBigkeiten Tất cả các khuyết tật không được xếp vào các nhóm từ 1 đến 5 601 Vết g â y hồ quang Arc str i ke stray are Coup d'arc Amorçage accidentel Zündstelle Sự hư hỏng cục bộ của bề mặt kim loại cơ b ả n liền kề với mối hàn do mối hoặc châm hồ quang bên ngoài rãnh hàn 602 Bắn tóe kim loại hàn Spatter Projection Sprit z er Các giọt kim loại hàn hoặc kim loại điền đầy bắn ra trong quá trình hàn và dính vào bề mặt kim loại cơ bản hoặc kim loại hàn đ ã đông đặc 6021 Bắn tóe vonfram Tungst e n spatter Projection de tungstène Wolframspr i tzer Các hạt von f ram từ điện cực b ị đẩy ra trên bề mặt kim loại cơ b ả n hoặc kim loại hàn đã đông đặc 603 Xư ớ c bề mặt Torn sur f ace Déchirure locale ou arrachement local Ausbrechrung Sự hư hỏng bề mặt của kim loại cơ bản do tháo gá lắp hàn 604 Vết mài Grinding mark Coup d e meule Sch l ei f kerbe Sự hư hỏng cục bộ d o mài 605 Vết sứt Clipping mark Coup de burin MeiBelkerbe Sự hư hỏng cục bộ do sử dụng đục hoặc các dụng cụ khác 606 Mài hụt kích thước Un d er f lushing Me u lage excessi f Unterschlei f ung Sự giảm chiều dày của chi tiết hàn do hàn quá mức 607 Khuyết tật hàn đính Tack weld impec f ection Défaut de soudure de pointage He f tnahtunregelmäßigkeit Khuyết tật phát sinh do hàn đính có sai sót, ví dụ 6071 - Đường hàn bị gãy hoặc không ngấu 6072 - Mối đính có sai sót đã được hàn ph ủ l ê n 608 Lệch m ố i hàn so với đường hàn đối diện Misalignment of oppposite runs cordons opposés décalés Nahversatz gegenüberliegender sch w eißraupen (beidseitiges sch w eißen) Sự chênh lệch giữa hai đường tâm của hai đường h à n được hàn từ các phía đối diện nhau của mối nối 610 Màu ram Temper colours (visible oxi d e film) Couleurs de reven u Anlauffarben Bề mặt bị oxy hóa nhẹ ở khu vực hàn, ví dụ, ở thép không gỉ 6101 Sự phai màu Discolouration D é coloration Ve rfä rbung Các lớp bề mặt có màu sáng nh ì n thấy được ở kim loại hàn và vùng ảnh hưởng nhiệt do nung nóng mối hàn và/hoặc thiếu bảo vệ gây ra, ví dụ, ở titan 613 Bề mặt có vẩy sắt Sca l ed sur f ace Sur f ace calaminée Verzunderte ober flä che Bề mặt bị oxy hóa mạnh ở khu vực hàn 614 Tồn đọng thuốc hàn Flux residue Résidu de flux Flussmittelrest Thuốc hàn tồn đọng lại không đ ược tách hết khỏi bề mặt 615 Tồn đọng xỉ Slag residue R é sidu de laitier Schlackenrest Xỉ bám d í nh không được tách hết khỏi bề mặt mối hàn 617 Khe h ở chân của mối hàn góc không đúng Incorrect root gap for fillet welds Mauvais assemb l age en sondure d'angle Schlechte passung bei kehlnähten Kh e hở giữa hai ch i tiết được hàn nối với nhau không đ ủ hoặc vượt quá mức 618 Phồng rộp Swe lli ng Gon f lement Sch w ellung Khuyết tật phát sinh d o đốt cháy các mối hàn của các hợp kim nhẹ và do duy trì thời gian dài trong giai đoạn đông đặc PHỤ LỤC A (Tham khảo) Hiện tượng nứt Ký hiệu Tên gọi Tiếng Việt Tên gọ i Tiếng Anh Tiếng Pháp Tiếng Đức Giải thích E Vết nứt do hàn W eld cracking F issures dues au soudage SchweiBnahtrisse Các vết nứt xuất hiện trong hoặc sau quá trình h à n E a - Nứt nóng E b - Nứt khi đông đặc E c - Nứt do nấu chảy E d - Nứt do hiện tượng kết tủa E e - Nứt do hiện tượng đông đặc theo thời gian E f - Nứt nguội E g - Nứt do độ dẻo d ai thấp (nứt do giòn) E h - Nứt do co ngót E i - Nứt do hydrô E j - Nứt bong tróc dạng lá mỏng E k - Nứt ở chỗ chuyển tiếp giữa kim loại cơ bản và kim loại hàn E l - N ứ t do hóa g i à (nứt do khuyếch tán nitơ) PHỤ LỤC B (Tham khảo) Sự tương ứng giữa phân loại khuyết tật hiện có và hệ thống ký hiệu theo ISO/TS 17845 B ả ng B.1 - Sự tư ơ ng ứ ng với phân loại khuyết tật được cho trong TCVN 6115-1 ( ISO 6520-1) TCVN 6115-1:2015 (ISO 6520-1:2007) ISO/TS 17845:2004 Số ký hiệu Tên gọ i Tiếng Việt Tiếng Anh Tiếng Pháp T iế ng Đức Bổ ngữ chính xác của tên gọi Tiếng Việt Tiếng Anh Tiếng Pháp Tiếng Đức Ký hiệu 100 Nứt Crack Pissure Riss 1AAAA 1001 Nứt tế vi Microcrack Micro f issure Mikroriss 1BB B 101 Nứt dọc Longitudinal crack Fissure longitudinale Längsriss 1ABAA 1011 Trong kim loại hàn in the w eld metal dans le mé t al fondu in sch w eißgut 1ABAB 1012 Ở mối hàn at the weld junctio n dans la zone de liaison in der B i ndezone 1ABAC 1013 Trong vùng ảnh hưởng nhiệt in the heat - affected zone dans la zone thermiquement affectée in der wärmeeinflusszone 1ABAD 1014 Trong k im loại cơ bản in the parent metal dans le matériau de base in grundwerkstoff 1ABAE 102 Nứt ngang Transverse crack Fissure transversale Querriss 1ACAA 1021 Trong kim loại hàn in the weld metal dans le métal fondu im sch w eißgut 1ACAB 1023 Trong vùng ả nh hư ở ng nhiệt in the heat-affected zone dans la zone thermiquement affectée in der wärmeeinflusszone 1ACAD 1024 Trong vật liệu cơ bản in the parent materia l dans l e mátériau de base im grundwerkstoff 1ACAE 103 Nứt tia Radiating cracks Fissures rayonnantes Stern fö rmige riss 1AHAA 1031 Trong kim loại hàn in the weld metal dans le métal f ondu im sch w eißgut 1AHAB 1033 Trong vùng ảnh hưởng nhiệt in the heat-affected zone dans la zone thermiquement a ff ectée i n der wärmeeinflusszone 1AHAD 1034 Trong vật liệu cơ bản in the parent material dans l e matériau de base im grundwer k stoff 1AHAE 104 Nứt hõm cuối Crater cracks Fissure de cratére Endkraterriss 1AAAK 1045 Dọc longitu d inal longitudinale länge 1ABAK 1046 Ngang transverse transversale 1ACAK 1047 T i a (hình sao) rad i ating (star cracking) rayonnante ste rnfö rmig 1AHAK 105 Nứt thành nhóm Group of d isconnected cracks Réseau de f issures marbrées R i ssanhäu f ung 1AAIA 1051 Trong kim loại hàn in the weld metal dans le métal f ondu im sch w eißgut 1AAIB 1053 Trong vùng ảnh hưởng nhiệt in the heat-affected zone dans la zone thermiquement affectée in der wärmeeinflusszone 1AAID 1054 Trong kim loại cơ bản in the parent metal dans le mátériau de base im grundwerkstoff 1AAIE 106 Nứt phân nhánh Branching cracks Fissure ramifiée verästelter riss 1AFAA 1061 Trong kim loại hàn in the weld metal dans le métal fondu im schweißgut 1AFAB 1063 Trong vùng ảnh hưởng nhiệt in the heat-affected zone dans la zone thermiquement affectée in der wärmeeinflusszone 1AFAD 1064 Trong kim loại cơ bản in the parent material d ans le matériau de base in grundwerkstoff 1AFAE 200 Rỗng Cavity Cavité Hohlraum 2AAAA 201 Bọc khí Gas cavity Soufflure Gaseinschluss 2BAAA 2011 Bọt khí Gas pore Soufflure sphéroïdale Pore 2BGAA 2012 Bọt khí phân bố đều (rỗ xốp) Uni f ormly distributed porosity Soufflures sphéroïdales Uni f ormément r é parties Porosität (gleichmäBig verteirt) 2BAGA 2013 Rỗ tập trung (rỗ ổ) Clustered (localized) porosity Nid de soufflures Porennest 2BAFA 2014 R ỗ chuỗi Linear porosity Soufflures alignées Porenzeile 2BAHA 2015 Rãnh khí (rỗng kéo dài) Elongated cavity Soufflure allong é e Gaskanal 2BIAA 2016 Rỗ tổ sâu Worm-hole Soufflure vermiculaire Schlauchpore 2BEAA 2017 Rỗ bề mặt Sur f ace pore Piqüre Ober f lächenpore 2BALA 2017 Trên bề mặt mối hàn on the weld face à la sur f ace du cordon auf der Schweißnatoberf lä che 2ABALF 2017 Trên chân mối h à n on the weld root à la racine in d er Schweißnatwurzel 2ABALG 202 Rỗ co ngót Shr i nkage cavity Retassure Lunker 2CAAA 2021 Khe co ngót (rỗ co thô) Interdendritic shrinkage Retassure interdenti-trique (desserreme n t) Interden dritischer lunker (makrolunker) 2G AAA 2024 Rỗng co hõm cuối Crater pipe Retassure de cratère Endkraterlunker 2DAAL 2025 Hõm co cuối mối hàn End-crater pipe Retassure ouverte de crat è re Offener eudkraterlunker 2DALK 203 Co ngót tế vi Micro-shrinkage Microretassure Mikrolunker 2EAAA 2031 Co ngót t ế vi dạng nhánh Interdendritic microshrinkage Microretassure interdentitrique Interden dritischer mikrolunker 2IAAA 2032 Co ngót tế vi dạng xuyên hạt Trans-granular micro-shrinkage Microretassure transgranulaire Transkristalliner mikrolunker 2JAAA 300 Ngậm tạp chất rắn Solid inclusion Inclusion solide Fester einschluss 3AAAA 301 Ngậm xỉ Slag inclusion Inclusion de laitier Schlackeneinschluss 3BAAA 3011 Dạng chuỗi Linear Alignées Zeilenformig 3BIAA 3012 Rải rác Isolated Isolées Vereinzelt 3BAJA 3014 Dạng tập trung thành ổ Clustered En nid Ö rtlich gehäu f t 3BAFA 302 Ngậm thuốc hàn Flux inc l usion Inchesion de flux Flussmitteleinschluss 3CAAA 3021 Dạng chuỗi Linear Alignées (ou en chapelet) Zeilen fö rmig 3CIAA 3022 Rải rác Isolated Isolées Vereinzelt 3CAJA 3023 Dạng tập trung thành ổ Clustered En ni d Örtlich gehäuft 3CAFA 303 Ngậm oxit Oxide inclusion Inclusion d'oxy d e Oxideinschluss 3DAAA 3031 Dạng chuỗi Linear Alignées Zeilenförmig 3DIAA 3032 Rải rác Isolated Isolées Vereinzelt 3DAJA 3033 Dạng tập trung thành ổ Clustered En nid Örtlich gehäu ft 3DAFA 3034 Màng oxit kim loại Puckering Peau d' oxyde Oxidhaut 3EAAA 304 Ngậm kim loại Metallic inclution Inclusion métallique Metallischer einschluss 3FAAA 3041 Vonfram Tungsten Tungstène Wolfram 3GAAA 3042 Đồng Copper Cuivre Kup f er 3HAAA 3043 Kim loại khác Other metal Autre metal Songstigem metal 3FAAA 400 Không ngấu và không thấu Lack of fusion and penetration Manque de fusion et de pénétration Binde f ehler und ungenügende durchsch w eißung 4A A A 401 Không ngấu Lack of f usion Manque de fusion Binde f ehler 4BAAA 4011 Không ngấu mặt bên Lack of side-wall f usion Manque de f usion des bords Flankenbindefehler 4BAAH 4012 Không ngấu giữa các đường hàn Lack of inter-run f usion Manque de f usion entre passes Lagenbinde f ehler 4BAAJ 4013 Không ngấu ở chân mối hàn Lack of root f usion Manque de fusion à la racine Wuzzelbindefehler 4BAAG 402 Không thấu Incomplete penetration (lack of penetration) Marque de pénétration Ungenügende durchsch w eiBung 4CAAA 4021 Thấu c hân không đủ Incomplete root penetration Manque de p é nétration à la racine Ungenügender wurzelein hand 4C AA G 403 Không thấu dạng răng cưa S piking Pé nétration en dents de scie Spikebildung 4 O AAA 500 Lỗi hình dạng Imper f ect shape Forme défectueuse Formfehler 5AAAA 501 Cháy cạnh/cháy mép Undercut Caniveau E i nbrandkerbe 4EAAA 5011 Cháy cạnh liên t ụ c Continuons undercut Caniveau continu Durchlau f ende einbrandkerbe 4EAEA 5012 Cháy cạnh đứt quãng Intermittend undercut Morsure Caniveau discontinu Nicht durchlau f ende einhandkerbe 4EACA 5013 Cháy cạnh chân mối hàn Shrinkage grooves Caniveau à la racine Wunzelkerben 4EAAG 5014 Cháy cạnh dọc giữa các đường hàn Inter-run undercut (interpass undercut) Caniveau entre passes Längskerbe zwischen den sch wï Br a upen 4EAAJ 5015 Cháy cạnh đứt quãng cục bộ Local intermittent undercut Caniveau discontinu locale morsure locale Örtlich unterbrochene kerben 4EADA 502 Kim loại hán quá dày Excess weld metal Surépaisseur excessive Zu groBe nahtüberhöhung 6BAAF 503 Lồi quá mức Excessive convexity Convexité excessive Zu große Nahtüberhöhung 4DAAG 504 Lồi chân mối hàn quá mức ( quá thấu) Excessive penetration Excès de pénétration Zu große wurzelüberhöhung 4DAAG 5041 Lồi chân cục bộ Local excessive penetration Excès de pénétration local Örtliche wurzelüberhöhung 4DABG 5042 Lồi chân liên tục Continuons excessive penetration Excès de pén é tration continu Durchlau f ende zu groBe wurzelüberhöhung 4DAEG 5043 Nóng chảy xuyên Excessive melt-through Exc è s de pleine p é nétration Zu groBe durchschmelzung 4DABO 4DAEO 505 Lỗi chuyển tiếp mối hàn Incorrect weld toe Dé f aut de raccordement Schro ff er nahtüber gang (fehlerhaftes nahtpro f il) 5CAAA 506 Chảy tràn kim loại hàn Overlap Débordement SchweiBgutüber l auf 5DAAA 5061 Ở chỗ chuyển tiếp Toe over l ap Débordement de l a passe terminale SchweiBgutüber l auf an der decklage 5DAAC 5062 Ở chân mối hàn Root overlap Débor d ement de la passe de fond Schwei B gutüberlau f au f der wurzelseite 5DAAG 507 Lệch cạnh Linear misalignment Dé f aut d'aliquement Kantenversatz 5EIAA 508 Lệch góc Angular misalignment Dé f aut angulaire Winkel versatz 5EJAA 509 Chảy sệ Sagging Effondrement Verla uf enes schweißgut 5NAAA 5091 Ở vi trí hàn ngang Sagging in horizonta l position Effondrement en comiche Verlau f en in Querpositon 5NAAH 5092 Ở vị trí hàn bằng Sagging in fl at position Effondrement à plat Verlau f en in Wannenposition 5N AA G 5092 Ở vị trí hàn ngửa Sagging in overhead position Effondrement au p l afond Ver l au f en in überkoptposition 5NAAF 5093 Ở mối hàn góc Sagging in a fill et weld Effondrement d'une sondure d'angle Verlau f en bei einer kehlnaht 5N AA F 5094 Ở cạnh (mép) mối hàn Sagging at the edge of a weld Effon drement d'une soudure à clin Abschmelzen an der kante 5NAAC 501 Cháy thủng Burn through Trou Durchbrand 5FALA 511 Không điền đ ầ y mặt mối hàn Incompletely filled groove Manque d' épaisseur Decklagenunter wö lbung 6FAAA 511 Không điền đầy mặt mối hàn liên tục Continuous incompletely f illed groove Manque d'épaisseur continu Durech gehende decklage - nunter wö lbung 6FAEA 511 Không điền đầy mặt mối hàn đứt quãng Intermittent incompletely f illed groove Manque d'épaisseur intermit- tent Unterbrochene decklag- nunterwölbung 6FACA 512 Mất cân đối quá mức ở mối hàn góc Excessive asymmetry of fi llet weld (excessive unequal leg length) Défaut de symetrie excessit de soudure d' angle) Ubermäßige ungleichschenklichkeit bet kehlnähten 6HAAA 513 Chiều rộng mối hàn không đều Irregular w idth Largeur irrégulièra UnregelmäBige (naht-) breite 5GAAA 514 Bề mặt mối hàn không đều Irregular sur f ace Sur f ace irréguliére Unregelmäßge nahtzeichnung 5HA AA 515 Lõm chân mối hàn Root concavity Retassure à la racine Wurzelrückfall 6JAAG 516 Rỗ xốp chân mối hàn Root porosity Rochage Wurze l porosität 5 O AAG 517 Lỗi nối mối hàn Poor restart Mauvaise reprise Ansatzfehler 7GAAA 5171 Ở lớp ph ủ In the capping run Dans la passe terminale In der decklage 7GAAF 5172 Ở lớp chân In the root run Dans la passe de fond In der w urrellage 7GAAG 520 Cong vênh quá mức Excessive distortion Défor mation excess i ve Zu großer verzug 5BAAA 521 Sai k í ch thước mối hàn Imper f ect weld d imensions Dimensions incorrectes de la son d ure Mangelha f te abmessungen der schweißung 6AAAA 5211 Chiều d ày mối hàn quá mức Excessive we l d thick ness Épaisseur excessive de la soudure Zu groBe sch w eiBnaht dicke 6CAAA 5212 Chiều rộng mối hàn quá lớn Excess weld width Largeur excessive de la sondure Zu groBe schweiBnahtbreite 6DAAA 5213 Chiều d ày mối hàn góc quá nhỏ lnsufficient throat thickness Gor g e i nsu ff isante Zu kh i ne kehlnahtdicke 6GAAA 5214 Chiều dày mối hàn góc quá lớn Excessive throat thickness Hauteur excessive de la g i rge Zu großer kehlnahtdicke 6CAAA 600 Các khuyết tật khác Miscellaneous imper f ections Dé f aut d ivers Sonstige unregelm ä Bigkeiten 7AAAA 601 V ết gây hồ quang Arc strike stray arc Coup d'arc Amoçage accidentel Zündstelle 7BAAA 602 Bắn tóe kim loại hàn S patter Projection Peries Spritzer 7CAAA a 6021 Bắn tóe von f ram Tungsten spatter Projection de tungséne Wotframspritzer 7CAAAW 603 Xước bề mặt Tom surface Déchirure local ou arrachement local Ausbrechung 9LAAE 604 Vết mài Grinding mark Coup de meule Schlei f kerbe 9CAAE 605 V ết sứt Chipping mark Coup d e burin Melßelkerbe 9CIAE 606 Mài hụt kích thước Under f lushing Meulage excessi f Unterschbi f ung 9DAAE 607 Khuyết tật hàn đ í nh tack weld imper f ect i on Dé f aut d e sondure de poin tage He ft nahtunregelmäßìgkelt 7HAAL 6071 Đường hàn bị gãy hoặc không ngấu Broken ru n or no penetration I asondure de poin tage s'est rompue ou n'a pas péné t ré Unterlro chene raupe oder kein einhand 7JAAL 6072 Mối đính có sai sót đã được hàn ph ủ lên De f ective tack overwelded Il a été sondé par-dessus la soudure de porin tage dé f ectuluse Feh l erhafte heftstelle wurde ü berschweiBt 7IAAL 608 Đường hàn lệch so với đường hàn đối diện Misalignment of opposite runs Cordons opposés d écalés Nahtversatz gegenüberllegender Schweißraupen (beidseitiges sch w eißen) 5 I AAA 610 Màu ram Temper coiour (visible oxide film) Coubur de revenu Anlauffarben 7EAAA 613 Bề mặt có vẩy sắt Scaled sur f ace Sur f ace calaminée Verzunderte oberfläche 9EAAA 614 Tồn đọng thuốc hàn Flux residue Résidu de flux Flussmittelrest 9FAAA 615 Tồn đọng x ỉ Slag residue Résidu de laitier Sch l ack e nrest 9GAAA 617 Khe h ở chân của mối hàn góc không đúng Incorrect root gap for fillet welds Mauvais assemblage en soudure d'argle Schlechte passung bei kehlnähten 6IAAA 618 Phồng rộp Swelling Gon f lement Sch w ellung 7FAAA THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [ 1] ISO/TS 17845:2004, W elding and aliied processes - Designation system for imper f ections (Hàn và các quá trình liên quan - Hệ thống ký hiệu cho các khuyết tật)