TCVN11384:2016

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11384:2016 về Phôi thép dùng để cán nóng TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 11384:2016 PHÔI TH É P DÙNG ĐỂ C Á N NÓNG Semi-finished steel products for hot ro ll ing L ờ i nói đầu TCVN 11384:2016 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 17 Thép biên soạn, Tổng cục Tiêu ch uẩ n Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. PHÔI TH É P DÙNG ĐỂ C Á N NÓNG Semi-finished steel products for hot ro ll ing 1 Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy đ ị nh các đặc t í nh đối với các loại phôi thép c ó mặt cắt ngang dạng vu ô ng, dạng chữ nhật và phôi dạng t ấ m ph ẳ ng dùng để cán nóng. CH Ú THÍCH 1: Phôi thép cũng được h iể u là thép bán thành ph ẩ m. CH Ú THÍCH 2: C á c loại phôi này đ ược sản xu ấ t b ằ ng phương pháp đúc li ê n tục. 2 Tài liệu viện dẫn Các tài li ệ u viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng ti ê u chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố th ì áp dụng phi ê n bản được nêu. Đối với các tài liệu viện d ẫ n không ghi năm công bố th ì áp dụng phiên bản mới nhất bao gồm cả các sửa đ ổ i, bổ sung (nếu có). TCVN 1811 (ISO 14284), Thép và gang - Lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử đ ể x á c định thành ph ầ n hóa học. TCVN 8998 (ASTM E 415), Thép cac bon và thép hợp kim th ấ p - Phương pháp phân tích bằng quang ph ổ ph á t xạ chân kh ô ng. 3 Thuật ngữ và định nghĩa Tiêu chuẩn này áp dụng c á c thuật ngữ và định nghĩa sau. 3.1 Phôi có mặt cắt ngang dạng vuông (semi-finished product of square cross section) Phôi có mặt c ắ t ngang dạng h ì nh vuông. Phôi có cạnh mặt cắt ngang từ 50 mm đến 200 mm thường gọi l à phôi nhỏ (billet), phôi có cạnh mặt cắt ngang lớn hơn 200 mm thường gọi l à phôi lớn (bloom). Xem Hình 1. [ISO 6929:2013]. 3.2 Phôi có mặt cắt ngang dạng chữ nhật (semi-finished product of rectangular cross section) Phôi có diện tích mặt cắt ngang 2500 mm 2 trở lên có chiều rộng lớn hơn nhưng không vượt quá hai lần chi ề u dày, phôi lớn (bloom) là phôi có diện tích mặt cắt ngang lớn hơn 40 000 mm 2 , phôi nh ỏ (billet) n ếu diện tích m ặ t cắt ngang nhỏ hơn 40 000 mm 2 . Xem Hình 2. [ISO 6929:2013 ] . 3.3 Phôi d ạng tấm phẳng (flat s emi-f i nished product) Phôi với chiều dày tối thiểu l à 40 mm và chi ề u rộng tối thi ể u bằng hai lần chiều dày, thường gọi là phôi dạng t ấ m. Xem H ì nh 3. 4 Yêu cầu kỹ thuật 4.1 Luyện thép Trừ khi có sự thỏa thuận khác của các b ê n c ó liên quan, các quá trình được s ử dụng trong luyện thép v à chế tạo phôi thép l à do nhà sản xu ấ t quyết định. 4.2 Thành ph ầ n hóa học Thành phần hóa học của phôi thép do nhà sản xuất công bố theo mác thép tương ứng, quy định trong ti ê u chuẩn quốc gia, ti ê u chuẩn quốc t ế , tiêu chuẩn khu vực, ti êu chuẩn quốc gia của nước ngoài. 4.3 Th ô ng số kích thước Thông s ố kích thước của phôi c ó mặt cắt ngang dạng vuông theo quy đ ị nh tại Bảng 1. Th ô ng số kích thước của phôi có mặt cắt ngang dạng chữ nhật theo quy đ ị nh tại Bảng 2. Thông số kích thước của phôi dạng t ấ m phẳng theo quy định t ạ i Bảng 3. Độ cong, độ v ặ n xoắn, độ ph ẳ ng đầu phôi theo quy định tại Bảng 4. Chiều dài phôi theo thỏa thuận giữa nhà sản xu ấ t và người mua, sa i số cho phép của ch iề u dà i là ± 60 mm đ ối với phôi c ó chi ề u d ài ≤ 6000 mm và ± 100 mm đ ố i với phôi có chiều dà i > 6000 mm. 4.4 Ch ấ t l ư ợ ng b ề mặt Tr ê n bề mặt phôi không có tạp ch ấ t phi kim loại, nứ t chân chim, nứt ngang, nứt dọc, không có các đi ểm nối dòng. Không nhăn hoặc x ế p lớp sâu hoặc cao hơn 2 mm, không c ó hiện tượng lồi l õ m cục bộ sâu hoặc cao hơn 3 mm. Không có c á c lỗ rỗ khí có đường kính ≥ 2 mm. Không có các vết ngậm xỉ ≥ 20 mm, sâu 2 mm, đầu phôi không có v ế t nứt. H ì nh 1 - Phôi có mặt cắt ngang dạng vuông B ả ng 1 - C ỡ , thông số k í ch thước của phôi có mặt cắt ngang dạng vuông Cạnh a, mm Bán kính góc lư ợ n, R, lớn nhất mm Sai lệch cho phép của cạnh, a, mm Chênh lệch đường chéo, mm Độ phẳng của phôi, mm ≤ 100 10 ± 3 ± 6 ± 2 100 a ≤ 150 12 ± 4 ± 7 ± 2 150 <> ≤ 200 12 ± 5 ± 8 ± 3 200 < a=""> ≤ 300 15 ± 6 ± 9 ± 4 a > 300 20 ± 7 ± 10 ± 5 CH Ú TH Í CH: Độ ph ẳ ng của phôi là khoảng cách của đ ỉ nh cong một phôi so vớ i m ặ t chuẩn [xem A.4 ] . Hình 2 - Phôi có mặt cắt ngang dạng chữ nhật Bảng 2 - C ỡ , thông số kích thước của phôi có mặt cắt ngang dạng chữ nhật Cạnh a, mm Bán kính góc l ư ợ n, R, lớn nh ấ t mm Sai lệch cạnh cho phép (cạnh a, b), mm Chênh l ệ ch đường chéo, mm Độ phẳng của phôi, mm ≤ 150 10 ± 4 ± 7 ± 2 150 < a=""> ≤ 200 12 ± 5 ± 8 ± 2 200 < a=""> ≤ 250 12 ± 6 ± 9 ± 4 250 < a=""> ≤ 300 15 ± 6 ± 10 ± 4 300 a ≤ 450 20 ± 7 ± 11 ± 5 a > 450 25 ± 7 ± 14 ± 5 CH Ú THÍCH: Độ ph ẳ ng của phôi là kho ả ng cách c ủ a đ ỉ nh cong mặt phôi so với mặt chuẩn [xem A.4]. H ì nh 3 - Phôi có mặt c ắ t ngang dạng tấm phẳng Bảng 3 - Cỡ, thông số kích thư ớ c của phôi dạng tấm phẳng Chiều dày phôi a, mm Bán kính góc lượn, R, lớn nh ấ t, mm Sai lệch cạnh cho phép (cạnh a, b) mm Độ phẳng của phôi , mm ≤ 100 10 ± 4 ± 4 100 < a=""> ≤ 150 12 ± 6 ± 6 150 < a=""> ≤ 200 12 ± 8 ± 8 200 a ≤ 300 15 ± 10 ± 10 a > 300 20 ± 10 ± 12 CHÚ TH Í CH: Độ phẳng của phôi là khoảng cách của đ ỉ nh cong mặt phôi so v ớ i mặt chuẩn [ xem A.4]. B ả ng 4 - Độ cong, độ vặn xoắn, độ ph ẳ ng đầu phôi của phôi Phôi Độ cong phôi, lớn nh ấ t, mm Độ vặn xoắn phôi, lớn nh ấ t, 0 Độ ph ẳ ng đầu phôi C ó mặt cắt ngang dạng vuông 0,5 % chiều d à i phôi 5 Mặt đầu phôi không được lượn s ó ng, vết lồi lõm không qu á 5 mm Có mặt c ắ t ngang dạng chữ nhật Có mặt c ắ t ngang dạng tấm ph ẳ ng - CHÚ TH Í CH 1: Đ ộ cong phôi là khoảng cách lớn nh ấ t của mặt phôi so vớ i mặt phẳ n g, phép đo được thực hiện tr ê n mặt cong b ằ ng một thước th ẳ ng [xem A.1]. CH Ú THÍCH 2: Độ vặn xoắn phôi l à độ lệch lớ n nh ấ t của đư ờ ng chéo t iết diệ n ngang thực tế so với đường chéo ti ế t diện ngang chu ẩ n [xem A .2 ] . 5 Phương pháp thử 5.1 Thành phần hóa học 5.1.1 Chu ẩ n bị mẫu thử và l ấ y mẫu theo TCVN 1811 (ISO 11484). 5.1.2 Xác định thành phần hóa học theo TCVN 8998 (ASTM E 415). 5.2 Thông s ố k í ch thước 5.2.1 Xác định thông số kích thước b ằ ng dụng cụ đo thông dụng. 5 . 2.2 Xác định độ cong, độ vặn xoắn, g ó c l ượn phôi, đ ộ phẳng của phôi theo Phụ lục A. 5.3 Chất lư ợ ng b ề mặt Xác định chất lượng bề mặt bằng mắt thường v à dụng cụ đo thông dụng. 6 Ghi nhãn Phôi thép phải được ghi nhãn dễ đọc trên đầu của mỗi phôi thép hoặc tr ê n một th ẻ nh ã n được gắn vào đ ầ u mỗi phôi: a. T ê n của nhà s ả n xu ấ t hoặc nh ã n hiệu nhận dạng; b. Kích thước mặt cắ t ngang; c. Mác thép. Phụ lục A (Quy định) Ki ể m tra độ cong, độ vặn xoắn, độ phẳng của phôi A.1 Kiểm tra độ cong của phôi Đo khoảng cách từ đỉnh cong mặt phôi tới th ướ c th ẳ ng như H ì nh A.1. 1 Độ cong của phôi. 2 Mặt phôi (ph í a lõ m). 3 Thư ớ c th ẳ ng. 4 Chiều d à i phôi. Hình A.1 - Đo độ cong của phôi A.2 Kiểm tra độ vặn xo ắn của phôi Đo góc q . CHÚ D Ẫ N: Phôi chu ẩ n. Phôi thực t ế . Hình A.2 - Đo độ vặn xoắn của phôi A.3 Kiểm tra g ó c l ượn phôi Bán kính góc lượn , R, [xem Hình A.3], tính bằng công thức: Trong đó: R Bán kính góc lượn phôi, tính bằng m i l i mét. W Chiều dà i dây cung, t í nh bằng mil i mét. H Chiều sâu của cung, tính b ằ ng milim é t. Hình A.3 - Đo góc lượn phôi A.4 Kiểm tra độ phẳng của phôi Đo khoảng cách từ đỉnh cong mặt phôi tới mặt chuẩn như H ì nh A.4. CHÚ DẪN: 1 Độ ph ẳ ng của phôi. a. Đ ối với phôi có mặt cắt ngang dạng mặt cong l ồ i b. Đối với phôi có mặt cắt ngang dạng mặt cong lõm Hình A.4 - Đo độ phẳng của phôi THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1 ] TCVN 1850:1976, Phôi thép cán n ó ng - Cỡ, thông s ố kích thước. [ 2] TCVN 1851:1976, Phôi thép cán ph á - Cỡ, thông số kích thước. [3] TCVN 1852:1976, Phôi t hép tấm - Cỡ, thông số k í ch thước. [4] ISO 6929:2013, Steel products - Vocabulary. [5] JIS G 3251:1988, Ca r bon st e el blooms and billets for forgings. [6] IS 2831:2012, Carbon steel cast billet ingots, billets, blooms and slabs for re - rolling into structural steel (ordinary quality) - Speci f icat i on.