TCVN5889:1995

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5889:1995 (ISO 5261: 1981) về bản vẽ các kết cấu kim loại TIÊU CHUẨN VIỆT NAM TCVN 5889: 1995 ISO 5261: 1981 (E) BẢN VẼ CÁC KẾT CẤU KIM LOẠI Technical drawings for metal components 0. Mở đầu Để cho thống nhất tất cả các kích thước ở trong tiêu chuẩn này được tính bằng milimét Nên hiểu rằng nếu tính bằng các đơn vị khác thì cũng đạt hiệu quả tương đương và không ảnh hưởng gì đến các nguyên tắc được thiết lập. Những hình vẽ được chọn chỉ để minh họa cho lời văn và có thể là hình vẽ không hoàn chỉnh. 1. Mục đích và phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định những quy tắc cần thiết bổ sung cho các tiêu chuẩn biểu diễn của các bản vẽ lắp và có thể là hình vẽ không hoàn chỉnh chi tiết liên quan đến: - Kết cấu kim loại bao gồm những bảng và tấm phẳng, các thanh kim loại định hình và các phần tử được cấu tạo thành (bao gồm các cầu,dàn, cột,……); - Các thiết bị nâng chuyển - Các bể chứa và bình áp suất - Các thanh máy, cầu thang chuyển động và băng tải. 2. Tiêu chuẩn trích dẫn ISO 128, Bản vẽ kĩ thuật - Nguyên tắc chung vẽ biểu diễn ISO 129, Bản vẽ kĩ thuật- ghi kích thước ISO 406, Bản vẽ kĩ thuật- Dung sai các kích thước dài và kích thước góc – chỉ dẫn trên bản vẽ. ISO 1000, Đơn vị SI và hướng dẫn sử dụng cách dùng các bội số của chúng và một số đơn vị khác > ISO 2553, Mối hàng – biểu diễn quy ước trên bản vẽ. ISO 3098/1, Bản vẽ kĩ thuật- chữ viết – Phần một: Các kiểu chữ thường dùng ISO 3898, Cơ sở để thiết kế các kết cấu – kí hiệu chung ISO 5455, Bản vẽ kĩ thuật-Tỷ lệ ISO 5457, Bản vẽ kĩ thuật- Kích thước bản vẽ và cách trình bày. 3. Biểu diễn các lỗ, bulông có đinh tán. 3.1. Biểu diễn trên các mặt phẳng hình chiếu vuông góc với trục của chúng. Dùng những dấu hiệu dưới đây, vẽ bằng nét đậm, để biểu diễn các lỗ, bulông và đinh tán trên những mặt phẳng hình chiếu vuông góc với trục của chúng (các bảng 1 và 2) Ký hiệu diễn tả lỗ không có dấu chấm ở tâm 3.2. Biểu diễn trên mặt phẳng song song với trục của chúng Dùng những dấu hiệu sau đây để biểu diễn các lỗ, bu lông đinh tán trên các mặt phẳng hình chiếu song song với trục của chúng (bảng 3 và 4). Chỉ riêng nét gạch nằm ngang của các dấu hiệu này được vẽ bằng nét mảnh, tất cả các phần còn lại khác vẽ bằng nét đậm. Chú thích: Để phân biệt bu lông với đinh tán, kí hiệu của bulông phải bắt đầu bằng chữ chỉ loại ren (ví dụ: ký hiệu của bu lông có ren hệ mét là M12 x 50, trong khi đó ký hiệu của một đinh tán là I12 x 50. 3.3. Ghi kích thước và kí hiệu Chú thích: trong thực tế, vì những đường kích thước và đường gióng kích thước được vẽ bằng cùng một dụng cụ, do đó nay quy định dùng một nét gạch ngắn mảnh nghiêng 450 so với đường kích thước để diễn tả điểm kết thúc của đường kích thước. 3.3.1. Những đường gióng kích thước phải được vẽ tách dời khỏi các dấu ký hiệu của lỗ, bu lông và đinh tán trên các mặt phẳng hình chiếu song song với trục của chúng (xem hình 1) 3.3.2. Đường kính của lỗ được chỉ dẫn ở bên cạnh dấu hiệu ( xem hình 3) 3.3.3. Để chỉ dẫn các đặc điểm của bulông và đinh tán, phải ghi kí hiệu của chúng theo đúng tiêu chuẩn hoặc theo các quy định khác đang được sử dụng. 3.3.4. Đối với một nhóm các lỗ, bulông hoặc đinh tán giống nhau có thể chỉ cần ghi ký hiệu của chúng ở một phần tử ngoài cùng (xem hình 2) Trong trường hợp này ở phía trước kí hiệu phải ghi rõ số lỗ, bulông hoặc đinh tán trong nhóm (xem hình 2 và 3) 4. Ghi kích thước chỗ vát Có thể xác định những chỗ vát bằng các kích thước dài như ở trên các hình 4a) và 4b) 5. Ghi kích thước và chiều dài các cung Ghi bán kính cong của một cung (đường mép ngoài, đường trọng tâm…) ở trong ngoặc, bên cạnh chiều dài khai triển của cung tương ứng như chỉ dẫn ở các hình 5 và 6 6. Ký hiệu các thanh mặt cắt ngang, các tấm và lá kim loại. 6.1. Các thanh và mặt cắt ngang Hình biểu diễn của các thanh và mặt cắt ngang được chỉ dẫn bằng các quy định trong tiêu chuẩn ISO thích hợp và khi cần thiết có ghi chiều dài cắt của đoạn thanh kim loại ở sau dấu gạch ngang Nếu không kí hiệu theo ISO hoặc theo các tiêu chuẩn thích hợp thì áp dụng các dấu hiệu và kích thước đã chỉ dẫn trong bảng 5. Ghi ký hiệu trên bản vẽ tùy thuộc vị trí của thanh hoặc mặt cắt ngang (xem hình 5,6,7) 6.2. Các bản và tấm Các bản và tấm kim loại được chỉ dẫn bởi chiều dày của chúng, tiếp theo sau là các kích thước khuôn khổ của hình chữ nhật bao quanh chúng ( Xem hình 7,8 và 9) 7. Ghi kích thước các tấm nối 7.1. Hệ thống chuẩn để ghi kích thước một tấm nối gồm có ít nhất hai đường trọng tâm cắt nhau và có góc nghiêng xác định điểm cắt nhau gọi là điểm chuẩn. Ghi kích thước của các tấm bao gồm kích thước vị trí của các lỗ so với các đường trọng tâm nói trên, các kích thước khuôn khổ và khoảng cách nhỏ nhất từ mép các tấm nối đến đường tâm của các lỗ (xem hình 8 và 9) 7.2. Diễn tả độ nghiêng của các đường trục của hình dạng kết cấu của các thanh bằng cách ghi lên hai cạnh ngắn của một tam giác vuông (hệ thống tam giác), dùng các giá trị ưu tiên là các khoảng cách thật của các điểm chuẩn (hoặc dùng các giá trị quy ước, là bội số của 100, ghi ở trong ngoặc) (Xem hình 8 và 9) 8. Biểu diễn sơ đồ Có thể biểu diễn kết cấu kim loại theo sơ đồ, dùng nét liền đậm để vẽ các đường trọng tâm của các phần tử cắt nhau. Trong trường hợp này trị số các khoảng cách giữa các điểm chuẩn của các đường trọng tâm sẽ được ghi trực tiếp trên các phần tử đã được biểu diễn (xem hình 10).