TCVN10268:2014

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10268:2014 về Gối cầu kiểu chậu - Yều cầu kỹ thuật TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 10268: 2014 GỐI CẦU KIỂU CHẬU - YÊU CẦU KỸ THUẬT Pot Bearing - Speci f ications Lời nói đầu TCVN 10268:2014 do Viện Khoa học và Công nghệ Giao thông Vận tải biên soạn, Bộ Giao thông Vận tải đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng th ẩ m đ ị nh, Bộ Khoa học và Công nghệ Công bố. GỐI C Ầ U KI Ể U CHẬU - YÊU CẦU KỸ THUẬT Pot Bearing - Speci f ications 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chu ẩ n này quy định các yêu c ầ u của gối cầu kiểu chậu với lực đ ẩ y ngang lớn nhất bằng 10% của lực nén thẳng đứng, áp dụng cho việc kiểm tra, đánh giá chất tượng gối cầu kiểu chậu dùng trong xây dựng cầu đư ờ ng bộ. 2. Tài liệu viện dẫn Các t à i liệu viện dẫn sau đây là cần thiết để áp dụng tiêu chu ẩ n này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố th ì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sử a đổi , bổ sung (nếu c ó ). TCVN 10269:2014, Gối cầu kiểu chậu - Phương pháp thử ASTM A 240, Standard Specification for Chromium and Chromium - Nickel Stainless Steel Plate, Sheet, and S trip for Pressure Vessels and for General Applications (Tiêu chuẩn kỹ thuật cho tấm dày, tấm m ỏ ng, băng và thanh cán chịu áp lực của thép không gỉ crôm-nikel và thép không gỉ chịu nhiệt crôm). ASTM A 709, Standard Speci f ication f or S tructural Steel for Bridges (Tiêu chu ẩ n kỹ thuật cho cacbon và thép kết cấu định h ì nh, tấm và thanh cường độ cao có hàm lượng hợp kim thấp và các t ấ m thép kết cấu hợp kim đã được tôi và nhiệt luyện cho cầu). ASTM B 36, Standard S peci f ication for Brass Plate, Sheet, S trip, And Rolled Bar (Tiêu chuẩn kỹ thuật cho tấm dày, tấm m ỏ ng, băng và thanh cán của đồng thau). ASTM B 121, Standard Speci f ication for Leaded Brass Plate, Sheet, Strip, and Rolled Bar (Tiêu chuẩn kỹ thuật cho t ấ m dày, t ấ m mỏng, băng và thanh cán của đồng thau được mạ chì) ASTM D 395, Standard Test Methods for Rubber Property - Compression Set (Tiêu chuẩn thí nghiệm cho đặc t í nh của cao su - Nén dư) ASTM D 412, Standard Test Methods for Vulcanized. Rubber and Thermoplastic Elastomers - Tension (Tiêu chuẩn th í nghiệm cho cao su lưu hóa và cao su nhiệt dẻo và chất đàn hồi nhiệt dẻo - Thử kéo) ASTM D 518, Standard Test Method for Rubber Deterioration Sur f ace Cracking (Tiêu chuẩn thí nghiệm cho cao su phong hóa - Nứt b ề mặt) ASTM D 573, Standard Test Method for Rubber - Deterioration in an Air Oven (Tiêu chuẩn thí nghiệm cho cao su - Phong hóa trong tủ sấy) ASTM D 638, Standard Test Method for Tensile Properties of Plastics (Tiêu chuẩn thí nghiệm xác định đặc t í nh ch ị u kéo của chất dẻo) ASTM D 746, Standard Test Method for Brittleness Temperature of Plastics and Elastomers by Impact (Tiêu chuẩn thí nghiệm xác định nhiệt độ dòn của chất d ẻ o và cao su bằng phương pháp va đập) ASTM D 792, Standard Test Methods for Density and Speci f ic Gravity (Relat i ve Dens i ty) of Plastics by Displacement (Ti ê u chuẩn thí nghiệm xác định tỷ trọng (tỷ trọng tương đối) và khối lượng th ể t í ch của chất dẻo bằng phương pháp chi ế m chỗ) ASTM D 1149, Standard Test Methods for Rubber Deter i oration - Cracking in an Ozone Controlled Environment (Tiêu chuẩn thí nghiệm cho cao su phong hóa - Sức kháng ozone trong buồng) ASTM D 2240, Standard Test Method for Rubber Property - Durometer Hardness (Tiêu chuẩn thí nghiệm cho đặc t í nh của cao su - Độ cứng) ASTM D 2256, Standard Test Method for Tensile Properties of Yams by the Single-Strand Method (Tiêu chu ẩ n thí nghiệm cho đặc t í nh chịu kéo của sợi theo phương pháp một tao) ASTM D 5977, Standard Speci fi cation for High Load Rotational Spherical Bearings f or Bridges and Structures (Tiêu chu ẩ n kỹ thuật cho gối cầu kiểu c ầ u ch ị u tải trọng lớn cho cầu v à kết cấu) ASTM D 4014, Standard Speci f ication for Plain and Steel-Laminated Elastomeric Bearings for Bridges (Tiêu chuẩn kỹ thuật cho gối cao s u và gối cao su cốt bản thép cho cầu) ASTM D 4894, Standard Speci f ication for Polytetra f luoroethylene (PTFE) Granular Molding and Ram Extrusion Materials - Tiêu chu ẩ n kỹ thuật cho tấm PTFE ép khuôn vả vật li ệ u đúc ASTM D 4895, Standard Speci f ication for Polytetra f luoroethylene (PTFE) Resin Produce d From Dispersion (Tiêu chu ẩ n kỹ thuật cho nhựa PTFE được sản xuất từ sự phân tán) AASHTO M 270M, Standard Speci f ication for structural Steel for Bridges (Ti ê u chuẩn kỹ thuật cho thép kết cấu và cầu) AASHTO M 251, Standard Specification for Plain and Laminated Elastomer i c Br i dge Bear i ngs (Tiêu chu ẩ n kỹ thuật cho gối cầu thông thường và gố i cầu cao su đàn hồi có bản thép gia cường) AWS D.1.5, Bridge W elding Code (Quy tắc hàn cầu - AASHTO/AWS hàn th é p không g ỉ) MIL - S - 8660, Mil i tary speci f ication: Silicone Compound (Tiêu chuẩn kỹ thuật quân đội, Hợp chất silicone) 3. Thuật ngữ, định nghĩa Tiêu chuẩn này áp dụng các thuật ngữ và định nghĩa sau 3.1. G ố i cầu (Bearing) Cơ c ấ u làm nhiệm vụ truy ề n áp lực tập trung từ k ế t c ấ u nhịp xuống m ố trụ và đảm bảo cho đầu k ế t cấu nh ị p c ó thể chuyển d ịch quay hoặc chuyển d ịch thẳng tự do dưới tác dụng của hoạt tải và nhiệt độ thay đ ổ i tùy theo dự ki ế n thi ế t k ế . 3.2. Gối c ầ u kiểu chậu (Pot bearing) Gối c ầ u chịu tải trọng thẳng đứng nhờ hiệu ứng nén một đĩa cao su được giữ trong một chậu thép và tạo ra chuyển d ịch quay hay/ và chuyển dịch thẳng d o sự biến dạng của đĩa cao su. (sau đây gọi l à gối chậu). 3.3. Gối chậu c ố đ ị nh (Fixed pot bearing) Gối chậu chỉ cho phép đầu kết cấu nhịp có chuyển dịch quay và truyền áp lực qua một điểm cố định. 3.4. Gối chậu di động (Slid i ng pot bearing) Gối chậu cho phép đầu kết cấu nhịp vừa có thể chuyển dịch quay, vừa có thể chuyển dịch đơn hướng hoặc đa hướng. 3.5. Gối chậu di động đơn hư ớ ng (Uni-Directional Sliding pot bearing) Gối chậu cho phép đầu kết cấu nhịp vừa có thể chuyển dịch quay, vừa c ó thể chuyển dịch theo một hướng nhất định. 3.6. G ố i chậu di động đa hướng (Multi-Directional Sliding pot bearing) Gối chậu cho phép đ ầ u kết cấu nhịp vừa có thể chuyển dịch quay, vừa có thể chuyển d ịch theo tất cả các hướng. 3.7. T ấ m PTFE (Polytetra f luorethylene) Tấm chất dẻo tạo điều kiện gây ra chuyển dịch trượt trong gối chậu di động với hệ số ma sát rất nh ỏ . 4. Phân loại 4.1. Căn cứ vào t í nh chất làm việc, các gối chậu được chia ra làm hai loại như sau: 4.1.1. Gối chậu c ố định 4.1.2. Gối chậu di động - Gối chậu di động đơn hướng. - Gối chậu di động đa hướng. 4.2. Căn cứ vào vật liệu đàn hồi được dùng để sản xuất đ ĩ a cao su bên trong gối chậu, gối chậu được chia ra làm hai loại như sau: - Loại CR: là gối chậu sử dụng cao su Polychloroprene (neoprene) để sản xuất đĩa cao su bên trong gối chậu. - Loại NR: là gối chậu sử dụng cao su thiên nhiên (Polyisoprene natural rubber) để sản xuất đĩa cao su bên trong gối chậu. 5. Cấu tạo 5.1. Gối chậu Gối chậu bao gồm ba bộ phận chính: piston, chậu và đĩa cao su. Đĩa cao su được đặt trong chậu thép, dưới tác dụng của tải trọng, đ ĩ a cao su bị biến dạng trong thể tích của chậu do đó nó có thể chị u được lực tác dụng cũng như xoay quanh mặt phẳng ngang do kết c ấ u nhịp sinh ra. Piston và chậu đ ó ng vai trò là bộ phận kết nối giữa các kết c ấ u. Ngoài ra gối chậu còn có thể được thiết kế thêm bộ phận thứ tư là thanh dẫn hướng để hạn ch ế hoặc cho phép chuyển dịch do kết cấu sinh ra (Xem h ì nh 1). Hình 1 - Cấu tạo gối chậu (loại di động đ ơ n hướng, thanh d ẫ n hướng ở ha i b ê n) 5.2. Gối chậu cố định Gối chậu cố định bao gồm một đ ĩ a cao su được đặt trong chậu thép và dưới piston thép. Để tạo điều kiện thuận lợi cho cấu kiện xoay đàn h ồ i, trên b ề mặt và đáy của đĩa cao su được gắn các tấm PTFE, hoặc cấu kiện được bôi trơn bằng vật liệu thích hợp với vật liệu đàn h ồ i. 5.3. Gối chậu di động đơn hư ớ ng Gối chậu bao gồm một đĩa cao su được đặt trong chậu thép và dưới piston thép. Để tạo đi ề u kiện cho chuyển dịch theo một hướng nhất định, bề mặt trên của piston thép được phủ một tấm PTFE đ ỡ tấm thép trượt ở mặt trên của gối. Bề mặt tấm thép trượt được phủ một lớp thép không gỉ. Đ ể hạn chế chuyển dịch theo các hướng còn lại, có thể sử dụng thanh dẫn hướng hoặc hệ thống khóa. Khi sử dụng hệ thống khóa, hệ thống phải được ch ế tạo để ngăn cản chuyển dịch theo hướng cần khóa. Sơ đ ồ cấu tạo điển hình của gối chậu di động đơn hư ớ ng được biểu thị tại Hình 2 và Hình 3. H ì nh 2 - Gối chậu di động đơn hư ớ ng (thanh dẫn hướng ở hai bên) Hình 3 - Gối chậu d i động đ ơn hướng (thanh dẫn hướng ở giữa) 5.4. Gối chậu di động đa hướng Gối chậu bao gồm một đĩa cao su được đặt trong chậu thép và dưới piston thép. Đ ể tạo điều kiện thuận lợi cho chuyển dịch theo t ấ t cả các hướng, bề mặt trên của piston thép được phủ một tấm PTFE đỡ tấm thép trượt của gối. Bề mặt tấm thép trượt được phủ một lớp thép không g ỉ nhẵn b ó ng. Sơ đồ cấu tạo điển hình của gối chậu di động đa hướng được biểu thị tại H ì nh 4. Hình 4 - Gối chậu di độn g đa hư ớ ng 6. Quy định kỹ thuật 6.1. Yêu cầu vật liệu 6.1.1. Th é p Th é p được được dùng để ch ế tạo tấm đ ế hoặc xi lanh, piston và tấm bên trên phải thỏa mãn các yêu cầu của Tiêu chuẩn AASHTO M270M hoặc ASTM A 709M, cấp 250, c ấ p 345 hoặc cấp 345W. 6.1.2. Thép không gỉ Thép không gỉ được sử dụng để chế tạo bề mặt trượt cho tấm PTFE phải thỏa mãn Tiêu chuẩn ASTM A240, loại 304, độ bóng của các mặt tiếp x ú c với đĩa cao su không được n hẵn hơn 1,5μm. Thép không gỉ tiếp xúc với tấm PTFE phải có độ bóng ≥ 0,5 μm. 6.1.3. Đồng thau Đồng thau được sử dụng để chế tạo các vành đệm phải th ỏ a mãn các yêu cầu của Tiêu chuẩn ASTM B36, loại nửa cứng, hợp kim 260 hoặc ASTM B121. 6.1.4. T ấ m PTFE 6.1.4.1. Tấm PTFE phải được sản xuất từ nhựa PTFE mới, nguyên ch ấ t, phải thỏa mãn Tiêu chuẩn ASTM D4894 hoặc ASTM D4895, được chế tạo thành các tấm không độn, tấm độn, hay được dệt thành vải từ các sợi PTFE hay các sợi khác. 6.1.4.2. Các tấm không độn ph ả i được làm từ nhựa PTFE nguyên ch ấ t. Các t ấ m độn phải được làm b ằ ng nhựa PTFE c ó trộn đều với 15% sợi thủy tinh hoặc 25% sợi các bon. 6.1.4.3. Tấm và dải PTFE phải chịu được mọi chất axit, kiềm và các sản phẩm dầu m ỡ , ổn định ở nhiệt độ từ -218° C đến 260°C; không dễ cháy và không hút nước. Tấm PTFE phải tuân theo các yêu cầu cơ lý quy đ ị nh tại Bảng 1. Bảng 1. Các ch ỉ ti êu cơ lý yêu c ầ u của t ấ m PTFE Tên chỉ tiêu Tấm kh ô ng độn Tấm có 15% sợi thủy tinh T ấ m có 25% s ợ i các bon T ấ m dệt Phương pháp thử 1. Độ bền ch ị u kéo, MPa ≥ 19,0 ≥ 14,0 ≥ 9,0 ≥ 17,0 ASTM D638 hoặc ASTM D2256 2. Độ dãn dài, % ≥ 200 ≥ 150 ≥ 75 ≥ 35 ASTM D638 hoặc ASTM D2256 3. Tỷ trọng 2,16 ± 0,03 2,20 ± 0,03 2,10 ± 0,03 - ASTM D792 4. Điểm chảy, ° C 328 ± 2 327 ± 10 327 ± 10 ASTM D4894 hoặc ASTM D4895 hoặc ASTM D5977 6.1.5. Cao su Bao gồm cao su là cao su thiên nhiên nguyên ch ấ t 100% hoặc polychloroprene nguyên ch ấ t 100% phù hợp với Tiêu chu ẩ n AASHTO M251 hoặc ASTM D4014. Tính ch ấ t cơ lý của cao su thiên nhiên, polychloroprene này ph ả i thỏa mãn yêu cầu quy đ ị nh tại Bảng 2. Bảng 2. Các chỉ tiêu cơ lý yêu cầu của cao su dùng cho gối chậu T ê n chỉ t iê u Phương pháp thử Y êu cầu kỹ thuật Polychloroprene Cao su th iê n nhiên 1. Độ cứng, Thang Shore A (IRHD) ASTM D2240 50 ± 10 50 ± 10 2. Cường độ kéo, MPa ASTM D412 ≥ 15,5 ≥ 15,5 3. Độ dãn dài, % ASTMD412 ≥ 400 ≥ 400 4. Lão hóa sau 70h ở nhiệt độ 100° C ASTM D573 - Thay đổi về độ cứng, Thang Shore A (IRHD) 0 ÷ 15 - Thay đ ổ i về cường độ kéo, % ≤ -15 - Thay đ ổ i v ề độ dãn dài, % ≤ -40 5. Lão h ó a sau 168h ở nhiệt độ 70° C ASTM D573 - Thay đ ổ i về độ cứng, Thang Shore A (IRHD) 0 ÷ 15 0 ÷ 15 - Thay đổi về cường độ kéo, % ≤ -15 ≤ - 2 5 - Thay đổi về độ dãn dài, % ≤ -40 ≤ - 25 6. Khả năng kháng nén, phương pháp B ASTM D395 -Sau 22 h ở 100° C , % ≤ 35 - Sau 22 h ở 70° C , % ≤ 25 7. Sức kháng ozone Tại biến dạng 20% ASTM D518 (Quy tr ì nh A) Phơi trần ASTM D1149 -Tại nhiệt độ 40±2° C trong 100h ở áp lực ozone 302MPa Không nứt - Tại nhiệt độ 40±2° C trong 100h ở áp lực ozone 500MPa Không nứt 8. Tính giòn ở nhiệt độ th ấ p -40° C ASTM D746 (Quy trình B) Không hư hỏng Không hư h ỏ ng 6.2. Yêu cầu thiết kế 6.2.1. Các bộ phận bằng thép 6.2.1.1. Chậu: bao g ồm vành chậu và t ấ m đ ế . Chậu phải được chế tạo bằng cách gia công cơ khí từ một khối thép. CHÚ TH Í CH 1: Các phương pháp sản xu ấ t khác có thể được sử d ụng miễn là thiết k ế được chứng minh bằng các t í nh toán và các t à i liệu khác. Chậu phải được thi ế t k ế v ớ i chiều cao phù hợp đ ể cho phép các vành đệm và vành của piston đ ả m bảo tiếp xúc hoàn toàn với mặt thẳng đứng của vành chậu và không cản trở chuyển vị quay. Đường kính bên trong của chậu phải bằng đường k í nh b ê n ngoà i của t ấ m đĩa cao su. Chiều d à y của chậu phải được thiết k ế đ ể ch ị u được á p lực thủy tĩnh bên trong gây ra do đĩa cao su được xem như một chất lỏng, và lực tác dụng ngang khi không c ó t ấ m đế bên dưới. Chiều dày của đ ế dưới gối tựa trực ti ế p l ê n b ê tông hay vữa tối thiểu phải bằng 0,06 lần đường kính trong của chậu nh ư ng không có trường hợp nào nh ỏ hơn 19mm. Chiều dày của đ ế d ư ới gối tựa trực tiếp l ê n dầm thép hoặc bản phân b ố tải trọng tối thi ể u phải b ằ ng 0,04 lần đường kính trong của chậu nhưng không c ó trường hợp nào nhỏ hơn 12,5mm. 6.2.1.2. Piston: được gia công từ một khối thép. Chi ề u dày piston phải thích hợp đ ể chịu được các tải trọng đặt lên nó, nh ư ng không đ ư ợc nhỏ hơn 6,0% đường kính trong của chậu, tr ừ ở vành. Chu vi của piston phải có một vành ti ế p xúc qua đ ó c á c tải trọng nằm ngang có thể được truyền tới. Trong các chậu h ì nh tròn, b ề mặt của nó có thể là h ì nh trụ hoặc hình c ầ u. Thân của piston ở trên vành phải được làm giật vào hoặc vu ố t thon đ ể ngăn ngừa b ị k ẹ t. Chi ề u cao, w, của vành piston phải đủ lớn để truyền các lực nằm ngang tính toán giữa chậu và piston. Các gối chậu ch ị u các tải trọng ngang phải được t í nh to á n sao cho thỏa mãn công thức sau: t w ≥ (1) Các gối chậu truyền tải trọng thông qua piston phải thỏa mãn công thức sau: w ≥ (2) Trong đó: H s là tải trọng sử dụng nằm ngang tác dụng lên gối (N); q s là góc quay sử dụng t ố i đa do t ổ ng t ả i trọng (RAD); F g l à cường độ chảy dẻo của thép (MPa); D p là đường kính trong của chậu gối (mm); w là chiều cao của vành p i ston (mm); t w là chiều dày của vách chậu (mm). Đường kính của vành piston là đư ờ ng k í nh trong của chậu trừ đi một khoảng cách tịnh, c. Khoảng cách tịnh, c, phải càng nhỏ càng tốt để ngăn ngừa sự bật ra của ch ấ t dẻo, nhưng không nhỏ hơn 0,5mm. Nếu b ề mặt của vành piston là h ì nh trụ, khoảng cách t í nh phải thỏa mãn c ô ng thức sau: c ≥ (3) Trong đó: D p là đường kính trong của chậu gối (mm); w l à chiều cao của vành piston (mm); q U là góc xoay thiết kế (RAD). 6.2.2 . Mặt trượt bằng thép không gỉ 6.2.2.1. Chiều dày của tấm thép không gỉ tối thiểu là 1,5 mm. 6.2.2.2. Cố định t ấ m thép không gỉ: t ấ m thép không gỉ phải được gắn với tấm trượt bằng mối hàn liên tục dọc theo các cạnh. Điều này là cần thiết để t ấ m thép không gỉ duy trì sự tiếp xúc với tấm trượt suốt thời gian làm việc của nó và không th ể xảy ra ăn mòn bề mặt tiếp xúc. Sự gắn kết của thép không gỉ và tấm trượt phải có khả năng chống lại lực ma sát h ì nh thành trong gối cầu trong một giai đoạn. Quy cách hàn phải tuân theo Tiêu chuẩn AWS D.1.5. 6.2.2.3. Tấm trượt phải được m ở rộng ra ngoài các cạnh của tấm thép không gỉ để hàn và mối hàn không được l ồi lên trên b ề mặt tấm thép không gỉ. 6.2.2.4. Bề mặt trượt của tấm thép không gỉ ph ả i được bao phủ hoàn toàn bề mặt tấm PTFE ở tất cả các vị trí làm việc công th ê m 25,4 mm theo tất cả các hướng của chuyển động, ngoại trừ hướng ngang của gối đơn hướng. 6.2.3. Các vành đệm 6.2.3.1. Các vành đệm thường làm bằng đồng thau phù hợp theo Tiêu chuẩn ASTM B36 nửa cứng cho các vành đệm có mặt c ắ t ngang hình chữ nhật và Tiêu chuẩn ASTM B121 cho các vành đệm có mặt cắt ngang hình tròn. 6.2.3.2. Các vành đệm có mặt cắt ngang h ì nh chữ nhật: phải sử dụng ba vành đệm h ì nh tròn. Mỗi vành đệm phải được cắt theo phương th ẳ ng đứng tạo thành hai mặt phẳng cắt song song với nhau và tạo với phương tiếp tuy ến của vành đệm tại v ị trí cắt một góc 45°, khe hở lớn nhất giữa hai mặt phẳng cắt song song với nhau không vượt quá 1,27 mm. Các vành đệm phải được định vị để các chỗ cắt trên mỗi vành đệm trong ba vành đệm cách đều theo chu vi của chậu. Chiều rộng của mỗi vành đệm phải không nhỏ hơn 0,02 lần đường k í nh trong của chậu hoặc 6mm, và ph ả i không vượt quá 19mm. Chiều cao của mỗi vành đệm không được nhỏ hơn 0,2 lần chiều rộng của nó. 6.2.3.3. Các vành đệm có mặt cắt ngang h ì nh tròn: phải s ử dụng một vành đệm hình tròn với đường k í nh ngoài bằng đường kính trong của chậu, nó phải có một đường kính của mặt cắt ngang không nhỏ hơn 0,0175 lần đường kính trong của chậu hoặc 8mm. 6.2.4. Mặt trượt PTFE 6.2.4.1. T ấ m PTFE ph ả i được x ẻ r ã nh và dính kết với tấm đế. G ờ của rãnh phải được gia công vuông thành sắc cạnh. Sau khi hoàn thiện quá trình d í nh kết, bề mặt tấm PTFE phải được làm nhẵn và loại bỏ các vết phồng và bọt. 6.2.4.2. Tấm PTFE phải có Chiều dày tối thiểu là 3,17 mm v à phải được tạo rãnh tối thiểu 1/2 chiều dày của tấm. 6.2.4.3. Áp lực gối trượt cho phép v ớ i t ấ m PTFE nguyên chất phải tuân theo quy định tại Bảng 3. Bảng 3. Áp lực gối trượt cho phép với tấm PTFE Các tác động của tải trọng thi ế t k ế Áp lực tiếp xúc trung b ì nh lớn nhất (MPa) 1. Tác động của tải trọng thi ế t k ế vĩnh c ử u 21 2. Tác động của tất cả các tải trọng thi ế t kế 24 , 1 6.2.5. Đĩa cao su 6.2.5.1. Các đĩa cao su có đường k í nh nhỏ h ơ n hoặc bằng 1219 mm phả i được chế tạo từ khuôn riêng hoặc cắt từ một tấm. Các đĩa cao su có đường kính lớn hơn 1219 mm c ó thể được cắt từ bốn khuôn riêng biệt hoặc hoặc từ máy cắt phân đoạn lớn nh ấ t. Các đĩa cao su không được ph é p ph â n lớp hoặc c ó nếp nhăn. Các đường kh í a, r ã nh, hoặc kh ấ c do cắt máy hoặc cắt bằng lửa là kh ô ng phù hợp và phải loại b ỏ . 6.2.5.2. Khe b ị t ph ả i được đúc hoàn toàn hoặc gia công cắt, b ề mặt trên có hình chữ nhật và tương tự kích thước danh nghĩa của xi lanh. Không cho phép cắt góc bên trong của khe. 6.2.5.3. Chiều dày đĩa cao su phải được thi ế t k ế để giới hạn biến dạng sinh ra ở vòng ngo à i của đĩa đến 15% chiều dày đĩa dưới góc xoay lớn nh ấ t và ph ả i thỏa mãn công thức sau: h r ≥ 3,33D p q u (4) Trong đó: h r là chiều dày đĩa cao su; D p là đường kính trong của chậu gối (mm); q u là góc xoay thi ế t k ế (RAD). 6.2.5.4. Diện tích của đĩa cao su phải được thiết kế cho ứng suất l à m việc l ớ n nhất là 24,1 MPa, cộng với 5% tĩnh tài, tải động và t ả i va chạm của kết c ấ u. 6.2.5. 5. Đĩa cao su phải được bôi trơn bằng h ỗ n hợp silicone tuân theo y ê u cầu của Tiêu chuẩn MIL-S-8660 hoặc t ươ ng đương. Các đĩa cao su l à m giảm sự dịch chuyển của tấm PTFE sẽ không được sử dụng. 6.2.6. Thanh dẫn hướng 6.2.6.1. Thanh dẫn hướng phải được sản xuất từ một khối thép. 6.2.6.2. Bề mặt đối diện với thanh dẫn hướng phải được sản xuất từ thép không gỉ và tấm PTFE. Mặt thép của thanh dẫn hướng không được ti ế p xúc với mặt thép của b ề mặt đ ố i diện. Tấm PTFE phải được dính chặt. Tổng khe hở lớn nh ấ t cho phép giữa các b ề mặt dẫn hướng là 3,17 mm. 6.2.6.3. Thanh dẫn hướng và các bộ phận kết nối của nó v ớ i tấm đế ph ả i được thiết kế để chịu được lực ngang trên gối cầu nhưng không vượt quá 10% của lực thẳng đứng của gối cầu. 6.2.6.4. Bố tr í thanh dẫn hư ớ ng phải được thiết k ế sao cho các c ấ u kiện dẫn hư ớ ng được giữ song song và luôn luôn trong phạm vi dẫn hư ớ ng tại t ấ t c ả các điểm dịch chuyển và xoay của gối. Khi góc xoay ngang được đặt trước, hướng dịch chuyển ngược lại để c ố định hoặc b ấ t k ì sự mở rộng nào của nó phải được ngăn chặn. 6.2.7. Độ bằng phẳng T ấ t cả bề mặt chịu tải của gối khi tiếp xúc với bề mặt khác phải được làm ph ẳ ng. Khe h ở l ớ n nh ấ t giữa chúng với thước thẳng đặt áp sát xoay theo các phương không v ư ợt quá 0,13 mm trên 305 mm t í nh từ điểm ti trước. 6.3. Yêu cầu kỹ thuật 6.3.1. Nén thẳng đứng Áp dụng cho tất cả các loại gối chậu (gối chậu c ố định, gối chậu d i động đơn hướng và gối chậu di động đa hướng). Biến dạng đo được sau khi thử nghiệm nén thẳng đứng theo TCVN 10269: 2014 không được vượt quá 5% chiều d ày gối. 6.3.2. Góc xoay Áp dụng cho tất cả các loại gối chậu (gối chậu c ố định, gối chậu di động đơn hướng và gối chậu di động đa hư ớ ng). Sau khi thử nghiệm góc xoay theo TCVN 10269: 2014, không có sự phồng lên hoặc phân tách giữa các tấm hoặc giữa các tấm và tấm PTFE hoặc đĩa cao su. 6.3.3. H ệ s ố ma sát Chỉ áp dụng cho gối chậu di động (gối chậu di động đơn hướng và gối chậu di động đa hướng). Hệ s ố ma sát đo được sau khi thử nghiệm hệ số ma sát theo TCVN 10269: 2014 không được vượt quá giới hạn quy định tại B ả ng 4. Bảng 4. Hệ số ma sát lớn nhất cho phép Ứ ng suất g ố i, (MPa) Hệ s ố ma sát lớn nh ấ t cho phép 5 ≤ 0,080 10 ≤ 0,060 20 ≤ 0,040 ≥ 24,1 ≤ 0,035 6.3.4. Lực đẩy ngang Chỉ áp dụng cho gối chậu cố định và gối chậu d i động đơn hướng. Sau khi thử nghiệm lực đ ẩ y ngang theo TCVN 10269: 2014, không có vết nứt hoặc biến dạng c ố định của tấm PTFE, thép không gỉ hoặc các bộ phận khác hoặc m ố i hàn. 6.3.5. Các ch ỉ tiêu cơ lý của đĩa cao su Á p dụng cho tất c ả các loại gối chậu (gối chậu c ố định, gối chậu di động đơn hướng và gối chậu di động đa hướng). Các chỉ tiêu cơ lý của đĩa cao su phải nằm trong giới hạn như đưa ra trong Bảng 2. 6.3.6. Các chỉ tiêu cơ lý của t ấ m PTFE Ch ỉ áp dụng cho gối cầu di động (gối chậu di động đơn hướng và gối chậu di động đa hướng). Các chỉ tiêu cơ lý của tấm PTFE phải nằm trong giới hạn đưa ra trong Bảng 1. 6.3.7. Yêu cầu chung sau kh i thử nghiệm 6.3.7.1. Không có vết nứt hoặc biến dạng cố định của t ấ m PTFE, thép không g ỉ hoặc các bộ phận khác hoặc mối hàn. 6.3.7.2. Không c ó hiện tượng đùn ra hoặc chảy nguội của đĩa cao su hay tấm PTFE. 7. Ghi nhãn 7.1. Mọi gối chậu phải được ghi nhãn bằng tấm tôn dập trừ khi có quy đ ị nh khác của hợp đồng hoặc khách hàng, nhãn phải được ghi trên mặt cạnh có thể nh ì n thấy sau khi lắp đặt vào cầu. 7.2. Nhãn cần có các thông tin v ề sản phẩm, tối thiểu bao gồm: - Tên thương ph ẩ m; - Ngày, tháng, năm s ả n xuất; - Loại gối chậu; - Các thông số kỹ thuật của gối chậu theo Điều 6.3; - Hướng dẫn chi tiết lắp đặt. 7.3. Để thiết lập chính xác bố trí của gối chậu di động, hướng tr ư ợt phải được ghi dấu trên một cạnh có thể nhìn thấy sau khi lắp đặt, thang chia đưa ra giới hạn chuyển động của thiết kế trên cạnh đ ố i diện. Sự ăn khớp của đường tim cũng được Khắc trên phần dưới của gối chậu. MỤC LỤC 1. Phạm vi áp dụng 2. Tài liệu viện dẫn 3. Thuật ngữ, định nghĩa 4. Phân loại 5. Cấu tạo 6. Quy định kỹ thuật 6.1. Yêu cầu vật liệu 6.2. Yêu cầu thiết kế 6.3. Yêu cầu kỹ thuật 7. Ghi nhãn