TCVN10041-14:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10041-14:2015 (ISO 9073-14:2006) về Vật liệu dệt - Phương pháp thử cho vải không dệt - Phần 14: Độ thấm ngược của lớp phủ TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 10041-14:2015 ISO 9073-14:2006 VẬT LIỆU DỆT - PHƯƠNG PHÁP THỬ CHO VẢI KHÔNG DỆT - PHẦN 14: ĐỘ THẤM NGƯỢC CỦA LỚP PHỦ Textiles - Test methods for non w ovens - Part 14: Coverstock wetback Lời nói đầu TCVN 10041-1 4 :2015 hoàn toàn tương đương với ISO 9073-1 4 :200 6 . ISO 9073-1 4 :200 6 đã được rà soát và phê duyệt lại v à o năm 201 5 với bố cục và nội dung không thay đ ổ i. TCVN 10041-1 4 :2015 do Ban kỹ thuật Tiêu chu ẩ n quốc gia TCVN/TC 38 Vật liệu dệt biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Ch ấ t lượng th ẩ m định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Bộ tiêu chuẩn TCVN 10041 (ISO 9073), Vật liệu dệt - Phương pháp th ử cho vải không dệt , gồm các phần sau: - TCVN 10041-1:2013 (ISO 9073-1:1989), Vật liệu d ệ t - Phương pháp thử cho vải không dệt - Ph ầ n 1: Xác định khối lượng trên đơn vị diện tích . - TCVN 10041-2:2013 (ISO 9073-2:1995), Vật liệu dệt - Phương pháp th ử cho vải không dệt - Phần 2: Xác định độ dày . - TCVN 10041-3:2013 (ISO 9073-3:1989), Vật liệu dệt - Phương pháp th ử cho vải không dệt - Phần 3: Xác đ ị nh độ bền và độ giãn dài khi kéo . - TCVN 10041-4:2013 (ISO 9073-4:1997), Vật liệu dệt - Phương pháp thử cho vải không dệt - Phần 4: Xác định độ b ề n x é . - TCVN 10041-5:2015 (ISO 9073-5:2008), Vật liệu dệt - Phương pháp thử cho vải không dệt - Phần 5: X á c định khả năng chống xuyên thủng cơ học (phương ph á p nén thủng bằng bi) . - TCVN 10041-6:2015 (ISO 9073-6:2000), Vật liệu dệt - Phương ph á p th ử cho vải không dệt - Phần 6: Độ hấp thụ . - TCVN 10041-7:2015 (ISO 9073-7:1995), Vật liệu dệt - Phương pháp thử cho vải không dệt - Phần 7: Xác định chiều dài uốn . - TCVN 10041-8:2015 (ISO 9073-8:1995), Vật liệu dệt - Phương pháp thử cho vải không dệt - Phần 8: Xác định thời gian chất lỏng thấm qua (nước tiểu mô phỏng) . - TCVN 10041-9:2015 (ISO 9073-9:2008), Vật liệu dệt - Phương pháp thử cho vải không dệt - Ph ầ n 9: X á c định độ rủ bao gồm h ệ số rủ . - TCVN 10041-10:2015 (ISO 9073-10:2003), Vật liệu dệt - Phương pháp th ử cho vải không dệt - Phần 10: Sự tạo bụi xơ và các mảnh vụn khác ở trạng th á i khô . - TCVN 10041-11:2015 (ISO 9073-11:2002), V ậ t liệu d ệ t - Phương pháp th ử cho vải không dệt - Ph ầ n 11: Lượng tháo chảy . - TCVN 10041-12:2015 (ISO 9073-12:2002), V ậ t liệu dệt - Phương pháp th ử cho vải không dệt - Phần 12: Độ th ấ m hút y ê u cầu . - TCVN 10041-13:2015 (ISO 9073-13:2006), Vật liệu dệt - Phương pháp thử cho vải không dệt - Phần 13: Thời gian ch ấ t lỏng thấm qua lặp lại . - TCVN 10041-14:2015 (ISO 9073-14:2006), Vật liệu dệt - Phương pháp thử cho vải không dệt - Phần 14: Độ thấm ngược của lớp phủ Bộ tiêu chuẩn ISO 9073 còn các phần sau: - ISO 9073-15:2007, Textiles - Test methods for nonwovens - Part 15: Determinatio n of air permeability . - ISO 9073-16:2007, Textiles - Test methods for nonwovens - Part 16: Determination of resistance to penetration by w ater (hydrostatic pressure) . - ISO 9073-17:2008, Textiles - Test methods for no n wovens - Part 17: Determination o f water penetration (spray impact) . - ISO 9073-18:2007, Textiles - Test methods for nonwovens - Part 18: Determination of breaking strength and elongation of no nw oven materials using the grab tensile test . VẬT LIỆU DỆT - PHƯƠNG PHÁP THỬ CHO VẢI KHÔNG DỆT - PHẦN 14: ĐỘ THẤM NGƯỢC CỦA LỚP PHỦ Textiles - Test methods for non w ovens - Part 14: Coverstock wetback 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định phương pháp kiểm tra khả năng chống lại sự truyền ngược chất lỏng đ ã thấm qua lớp ph ủ t ã (bỉm) vào da. Phương pháp thử này tương ứng với thời gian chất lỏng thấm qua lặp lại được mô tả trong TCVN 10041-13 (ISO 9073-13). Phương pháp này dùng để kiểm soát chất lượng và để so sánh độ thấm ngược đối với các lớp phủ vải không dệt và cách xử lý khác nhau. Tiêu chuẩn này không mô ph ỏ ng các điều kiện sử dụng đối với các s ả n phẩm hoàn thiện. 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố th ì áp dụng phi ê n bản được nêu. Đối với các t à i liệu viện dẫn không ghi năm công bố th ì áp dụng phi ê n b ả n mới nhất bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có). TCVN 3649 (ISO 186), Gi ấ y và cáctông - L ấ y mẫu đ ể xác định chất lượng trung bình TCVN 10041-6 (ISO 9073-6), Vật liệu dệt - Phương pháp thử cho vải không dệt - Phần 6: Độ hấp thụ TCVN 10041-13 (ISO 9073-13), Vật liệu dệt - Phương ph á p th ử cho vải không dệt - Phần 13: Thời gian chất lỏng thấm qua lặp lại ISO 5636-1, Paper and board - Determination of air permeance (medium range) - Part 1: General method [Giấy và cáctông - Xác định độ thấu khí (khoảng trung b ì nh) - Phần 1: Phương pháp thử chung) 3. Nguyên tắc Miếng phủ được đặt trên một vật liệu thấm h ú t chuẩn (10 lớp giấy lọc), sau đó đổ một lượng nước tiểu mô ph ỏ ng theo quy định ba lần theo phương pháp STT lặp lại trong TCVN 10041-13 (ISO 9073-13). Sau liều thứ ba, đặt một quả nặng mô phỏng trọng lượng của em bé (SBW) l ê n trên lớp phủ và vật liệu thấm hút đ ể đảm bảo chất lỏng trải đều. Sau đ ó đặt một tờ giấy thấm đã cân từ trước lên lớp phủ và đặt lại quả nặng mô phỏng trọng lượng của em bé (SBW) lên trên cùng. Kh ố i lượng chất lỏng được thấm hút b ở i giấy thấm được xác định là độ th ấ m ngược. 4. Vật liệu và thuốc thử 4.1 . Đệm th ấ m hút , gồm mười lớp giấy lọc (kích thước: 100 mm x 100 mm) với mặt thử quay lên trên, theo qu y đ ị nh của nhà cung cấp. Thời gian thấm qua trung b ì nh, trong 10 lần xác định lặp lại không có vải không dệt, phải trong khoảng (1,7 ± 0 , 3) s . Khả năng hấp thụ ch ấ t lỏng của giấy lọc, xác định theo TCVN 10041-6 (ISO 9073-6), phải tối thiểu là 480 %. 4.2 . Nước tiểu mô phỏng , gồm dung dịch natri clorua 9,0 g/l trong nước được khử ion có sức căng bề mặt (70 ± 2) mN/m ở (23 ± 2) ° C . Sức căng b ề mặt này phải được kiểm tra trước từng loạt các phép thử, bởi v ì sức căng bề mặt c ó thể thay đ ổ i trong khi lưu giữ. 4.3 . Giấy th ấ m (gi ấ y pick-up) , hình vuông 125 mm x 125 mm. Các đặc tính của giấy: - Khối lượng tr ê n đơn vị diện t í ch của giấy phải là (90 ± 4) g/m 2 , và - Độ th ấ u khí, theo xác định trong ISO 5636-1, phải là (1,9 ± 0,3) kPa. 5. Thiết bị, dụng cụ 5.1 . Buret , dung tích 50ml, có giá đ ỡ , hoặc pipet 5 ml. 5.2 . Ph ễ u , được lắp van có từ tính, tạo được tốc độ xả 25 ml trong (3,5 ± 0,25) s. 5.3 . G i á đ ỡ h ì nh khuyên , đ ể đ ỡ phễu. 5.4 . T ấ m thấm qua (xem H ì nh 2 và H ì nh 3), được c ấ u tạo từ t ấ m acrylic trong su ố t dày 25 mm, có tổng kh ố i l ượ ng (500 ± 5) g, được lắp với các điện cực ch ố ng ăn mòn bằng dây thép không gỉ hoặc dây platin đường k í nh 1,6 mm đặt trong các r ã nh có mặt cắt ngang 4,0 mm x 7,0 mm, được cắt ở đế của t ấ m và c ố định bằng keo epoxy đóng rắn nhanh. Các điện cực phải được đặt như thể hiện trên H ì nh 2 và Hình 3. Bề mặt của tấm thấm qua, bề mặt điện cực và lỗ c ó h ì nh sao phải sạch và không có chất kết t ủ a và chất dạng hạt. Làm sạch thường xuyên, ví dụ: bằng nước đánh bóng ô tô để cọ nhẹ và vải khô, và/hoặc nước nóng. 5.5 . T ấ m đ ế , tấm acrylic trong suốt, h ì nh vuông có k í ch thư ớ c khoảng 125 mm x 125 mm và dày 5 mm. 5.6 . Đồng hồ điện tử , đo chính xác đến 0,01 s. 5.7 . Quả nặng mô ph ỏ ng trọng l ượ ng của em bé (SBW), bao gồm: - Quả nặng, đế bằng thép không gỉ 10 cm x 10 cm có tay c ầ m, tổng khối lượng (4 000 ± 20) g; - Cao su xốp po l yuretan (PU), 10 cm x 10 cm x 2 cm cao (theo mô tả trong 8.4); - Màng polyetylen (PE), dày 25 m m. Gói màng PE xung quanh miếng xốp, cố định màng tại chỗ bằng băng d í nh sau đ ó dính màng và miếng xốp vào quả nặng (xem Hình 1). CHÚ DẪN 1 Băng dính 2 Quả nặng 4 kg 3 Miếng xốp PU 4 Xốp có màng PE 5 Màng H ì nh 1 - Quả nặng mô ph ỏ ng trọng l ượ ng của em bé 6. Cách tiến hành Phép thử này được thực hiện chung với phép thử chất lỏng thấm qua lặp lại [xem TCVN 10041-13 (ISO 9073-13))] như sau: 6.1 . Đặt giá đ ỡ hình khuyên để giữ phễu. Chắc chắn là đồng hồ và detector cảm ứng bật, và các điện cực được kết nối. 6.2 . Cắt một mẫu thử vải không dệt, 125 mm x 125 mm, được chọn theo TCVN 3649 (ISO 186), nếu c ó thể. 6.3 . Chuẩn b ị một bộ 10 lớp giấy lọc, chồng các lớp gi ấ y lên nhau, mặt thử quay lên trên. 6.4 . Cân một bộ mười lớp gi ấ y lọc và đặt mặt thử quay lên, trên để tấm thấm qua. Khối lượng ( m ) của gi ấy lọc sẽ được sử dụng làm thông số để xác định tổng lượng chất l ỏ ng ( Q ) được yêu cầu cho phép thử thấm ngược. Lượng chất lỏng ( Q ) s ẽ được tính bằng cách nhân m với hệ số tác dụng tải (LF) của giấy lọc (xem 8.1). Hệ số tác dụng tải nên là 3,30. 6.5 . Đặt mẫu thử vải không dệt l ê n phía trên cùng của ch ồ ng giấy lọc 10 lớp. Đặt vải không dệt sao cho hướng của d ò ng chất lỏng trong khi thử tương ứng với hướng sử dụng dự ki ế n của vải không dệt. Ví dụ: đối với các sản ph ẩ m vệ sinh cá nhân, mặt vải không dệt dự kiến tiếp x ú c với da của người sử dụng phải được quay lên trên. 6.6 . Đặt tấm thấm qua lên phía trên vải không dệt với t ấ m của tấm ở khoảng phía trên tâm của mẫu thử. Tâm phễu ở phía tr ê n lỗ của tấm. 6.7 . Điều chỉnh chiều cao của phễu sao cho đầu rót ở cao hơn đỉnh của tấm để thiết b ị (45 ± 1) mm. Đối với thiết bị Lister 1) , điều này tương ứng với vị trí tối thiểu của đầu thử, theo xác định bởi vòng định v ị thẳng đứng. 6.8 . Kiểm tra liệu đồng hồ có chỉ zero hay không. Nếu không, đặt lại đồng hồ. 6.9 . Dùng pipet hoặc buret cho 5,0 ml chất lỏng th ử (4.2) vào trong phễu, trong khi giữ van xả của phễu đóng. 6.10 . Mở van xả có từ t í nh của phễu để xả 5,0 ml chất lỏng. Dòng chảy ban đầu của chất lỏng sẽ đ ó ng mạch điện và bắt đầu tính thời gian. Đồng hồ s ẽ dừng lại khi chất lỏng thấm vào trong vải không dệt và chảy qua các điện cực trên t ấ m th ấ m qua. Tại thời đi ể m này, bắt đầu b ấ m đồng h ồ bấm giây. 6.11 . Ghi lại thời gian hiển thị trên đồng hồ điện tử (STT-1). 6.12 . Dùng đồng hồ bấm giây để ghi lại khoảng thời gian 60 s. Trong khoảng thời gian này, cho phần chất l ỏ ng thử mới 5,0 ml vào trong phễu. 6.13 . Khi đồng hồ bấm giây chỉ đến 60 s, lặp lại các bước từ 6.10 đến 6.12 để đo STT của liều thứ hai (STT-2). 6.14 . Khi đồng hồ bấm giây ch ỉ đến 60 s, lặp lại các bước từ 6.10 đến 6.11 để đo STT của liều thứ ba (STT-3). 6.15 . Thêm một lượng chất l ỏ ng thử bổ sung (Q add ) để đạt đến một l ượng quy định ( Q ): Q add = Q - 15 (tính bằng mililít) 6.16 . Lấy tấm đế có mẫu thử và giấy lọc ra khỏi thiết bị thử thấm qua. 6.17 . Đặt nhẹ tổ hợp quả nặng 4 kg (5.7) lên mẫu thử. 6.18 . Giữ yên quả nặng (5.7) trong 3 min để đảm bảo chất lỏng dàn đều. 6.19 . Lấy qu ả nặng (5.7) mà không làm ảnh hưởng đến mẫu thử vải không dệt. 6.20 . Cân hai lớp giấy thấm, chính xác đến 0,001 g, ghi lại khối lượng ( m 1 ) và đặt chúng l ê n mẫu thử. 6.21 . Loại bỏ chất lỏng dư bằng cách lau mặt tiếp xúc của quả nặng (5.7) bằng giấy tissue khô, trước khi đặt nhẹ quả nặng lên trên giấy thấm. Tốc độ đặt tải phải sao cho chuyển động 5 cm cuối là (5 ± 1) s (xem 8.3). 6.22 . Giữ yên quả nặng trong 2 min ± 2 s, trong thời gian xuất hiện thấm ngược. 6.23 . Lấy quả nặng ra và cân lại giấy thấm ( m 2 ), ch í nh xác đến 0,001 g. 6.24 . Tính giá trị độ thấm ngược: m wB = m 2 - m 1 (tính bằng gam). 6.25 . Lặp lại phép thử đối với số lượng mẫu thử yêu cầu. Nên thực hiện tối thiểu ba phép thử trên các mẫu thử từ từng mẫu. CHÚ TH Í CH Nếu STT-3 lớn hơn 20 s th ì điều này có ngh ĩ a không c ó xử lý bền của vải không d ệ t, lặp lại phép thử bằng ch ỉ một liều. Sau STT-1 (6.11), thêm một lượng chất lỏng thử bổ sung [ Q ad d (ml) = Q (ml) - 5 m l ] và đo độ thấm ngược theo các bước từ 6.16 đến 6.24. 7. Báo cáo thử nghiệm Báo cáo thử nghiệm phải bao gồm các thông tin sau: a) Cách nhận biết đầy đủ vật liệu vải không dệt; b) Sức căng bề mặt của nước tiểu mô phỏng, nếu kh á c so với giá trị quy định trong 4.2; c) Các điều kiện thử; d ) Thời gian thấm qua riêng rẽ, t í nh bằng giây, ch í nh xác đến 0,1 s; e) Độ thấm ng ư ợc riêng rẽ, t í nh bằng gam, chính xác đến 0,01 g; f) Tính giá trị trung b ì nh và độ lệch thấm ngược chuẩn, t í nh bằng gam; g) Độ lệch so với qu y trình trong tiêu chuẩn này. 8. Thông tin bổ sung hữu ích 8.1 . Hệ số tác dụng tải (LF) phụ thuộc vào kh ả năng thấm hút chất lỏng (LAC) và sẽ thay đổi theo những thay đổi LAC. Hệ số tác dụng tải là 3,30 được cho là phù hợp khi sử dụng giấy lọc có LAC (480 ± 30) %. Thông tin về đường cong giữa độ thấm ngược và hệ số tác d ụng tải của lớp phủ đôi khi có í ch, v ì khi gần với điểm đứt, độ phân tán thấm ngược tăng đột ngột. Nên sử dụng m ẫ u vải không dệt kiểm chứng để theo dõi sự tuân thủ theo đúng phép thử. Các mẫu thấm ngược tốt, một mẫu có độ thấm ng ư ợc 0,12 g hoặc nhỏ hơn và mẫu khác khoảng 0,20 g, là phù hợp để theo dõi phép thử. Nếu LAC của giấy lọc được sử dụng khác với (480 ± 30) % hoặc nếu cần một qu y trình chọn lọc để nghiên cứu hoặc phân loại, có th ể sử dụng hệ số tác dụng tải khác. LAC và LF thay đổi phải đ ư ợc đề cập trong báo cáo th ử nghiệm. CH Ú TH Í CH Nếu LAC khác so với yêu c ầ u kỹ thuật, nhà cung c ấ p giấy lọc phải ch ỉ rõ LF khuy ế n ngh ị tương ứng với LAC khác này. Nên sử dụng cùng l ô giấy lọc cho mục đích so sánh độ th ấ m ngược. 8.2 . Cách tác dụng quả nặng trong 6.17 và 6.21 là một bước quan trọng. Có thể đào tạo người thực hiện bằng cách thực hành cách đặt qu ả nặng lên cân mà không làm thay đ ổ i cân nhiều hơn một vài gam (5 g). Ngoài ra, có thể sử dụng hệ thống tự động có pitông khí để tác dụng đều lên tổ hợp quả nặng. 8.3 . Độ lặp lại của ph é p thử này phụ thuộc vào sự bảo qu ả n tấm th ấ m qua để tránh sự tạo thành các tinh thể natri clorua, sự tạo ra màng nước hoặc các chất ô nhiễm khác lên thành tấm có thể làm thay đ ổ i kết quả đo thời gian th ấ m qua, xem các hướng dẫn cách bảo quản t ấ m th ấ m qua từ nhà sản xuất. 8.4 . Yêu cầu kỹ thuật của xốp polyuretan l à : - Kh ố i lượng riêng: từ 25 kg/m 3 đ ế n 75 kg/m 3 (xem ISO 845); - Độ cứng : từ 150 N đến 250 N đối với độ nén 40 % và mẫu 5 cm (xem ASTM D 3574-86, phép thử B1). Kích thước tính bằng milimét CHÚ DẪN 1 Các dải có trọng lượng tùy chọn 2 Tấm thấm qua (tấm acrylic trong suốt) 3 Các điện cực (đường kính 1,6 mm), xem 5.4 H ì nh 2 - T ấ m ch ấ t lỏng th ấ m qua CH Ú D Ẫ N 1 Điện cực dây (đường kính 1,6 mm) Hình 3 - Mặt cắt ngang t ấ m th ấ m qua trên đường tâm của lỗ có đường kính 25 mm Phụ lục A (tham khảo) Độ chụm Các con số về độ lặp lại và độ tái lập của phương pháp thử trong tiêu chuẩn này là kết quả của các nghiên cứu liên phòng được thực hiện trong năm 2000 b ở i EDANA 2) , với các dữ liệu sau: M ẫ u A a M ẫ u B b M ẫ u C c S ố l ượng phòng thí nghiệm tham gia 6 6 6 Số lượng phòng th í nghiệm không b ị loại 6 6 6 Số các g i á trị đơn lẻ của các phòng thí nghiệm không b ị loại 60 60 60 Kết quả đo độ th ấ m ngược sau STT-1 STT-3 STT-3 Giá tr ị trung b ình m w B (t í nh bằng gam) 0 , 13 0,13 0,17 Độ lệch chu ẩ n của độ lặp lại, s r 0,01 0,03 0,05 Hệ số độ lặp lại, CV r 9,8 % 23,2 % 28,5 % Gi ớ i hạn độ lặp lại, r (2, 8 x s r ) 0,04 0,09 0,14 Độ lệch chu ẩ n của độ tái lập, s R 0,02 0,04 0,06 Hệ s ố độ tái lập, CV R 17,5 % 30,2 % 34,3% Giới hạn độ tái lập, R (2,8 x s R ) 0,06 0,11 0,17 a Mẫu A: Vải không dệt chải thô, th ấ m nước, không b ề n. b Mẫu B: Vải không dệt chải chải thô, th ấ m nước, b ề n. c Mẫu C: Vải không dệt xơ ngắn, thấm nước, bền. THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] ISO 845, Cellular plastics and rubbers - Dete r mination of apparent density [2] ISO 5735-2, Accuracy ( tr ueness and precision) of measurement methods and results - Part 2: Basic method for the determination of repeatability and reproducibility of a s tandard measureme n t method [3] TCVN 10041-8 (ISO 9073-8), Vật liệu dệt - Phương pháp thử cho vải không dệt - Phần 8: Xác đ ị nh thời gian chất lỏng thấm qua (nước ti ể u mô ph ỏ ng) [4] ASTM D 3574-86, Test B1, “ Standard Methods of Testing Flexible Cellular Materials - Slab, Bonded, and Molded Urethane Foams ” MỤC LỤC Lời nói đầu 1 . Phạm vi áp dụng 2 . Tài liệu viện dẫn 3 . Nguyên tắc 4 . Vật liệu và thuốc thử 5 . Thiết b ị , dụng cụ 6 . Cách tiến hành 7 . Báo cáo thử nghiệm 8 . Thông tin bổ sung hữu ích Phụ lục A (tham khảo) Độ chụm Thư mục tài liệu tham khảo 1) Lister là v í dụ của sản ph ẩ m phù hợp. Thông tin này được đưa ra đ ể tạo thuận lợi cho người sử dụng ti ê u chu ẩ n này và không phải chỉ định của ISO. 2) EDANA: Hiệp hội c ác sản phẩm và vải không dệt Châu Â u.