QCVN37:2011/BTNMT

Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia QCVN 37:2011/BTNMT về chuẩn hóa địa danh phục vụ công tác thành lập bản đồ do Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 37:2011/BTNMT VỀ CHUẨN HÓA ĐỊA DANH PHỤC VỤ CÔNG TÁC THÀNH LẬP BẢN ĐỒ National technical Regulation on Standardization of Geographic name for mapping MỞ ĐẦU Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về chuẩn hóa địa danh phục vụ công tác thành lập bản đồ QCVN 37:2011/BTNMT do Cục Đo đạc và Bản đồ Việt Nam biên soạn, Vụ Khoa học và Công nghệ trình duyệt, Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành theo Thông tư số 23/2011/TT-BTNMT ngày 06 tháng 7 năm 2011. MỤC LỤC MỞ ĐẦU PHẦN I. QUY ĐỊNH CHUNG 1. Phạm vi điều chỉnh 2. Đối tượng áp dụng 3. Các từ viết tắt và giải thích từ ngữ 3.1. Các từ viết tắt 3.2. Giải thích từ ngữ PHẦN II. QUY ĐỊNH KỸ THUẬT 1. Chuẩn hóa địa danh 1.1. Nguyên tắc chung 1.2. Chuẩn hóa địa danh Việt Nam 1.3. Chuẩn hóa địa danh nước ngoài 2. Cơ sở dữ liệu địa danh 2.1. Cơ sở dữ liệu địa danh Việt Nam 2.2. Cơ sở dữ liệu địa danh nước ngoài 3. Danh mục địa danh 3.1. Danh mục địa danh Việt Nam 3.2. Danh mục địa danh nước ngoài PHẦN III. QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÝ PHẦN IV. TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHỤ LỤC Phần I. QUY ĐỊNH CHUNG 1. Phạm vi điều chỉnh Quy chuẩn này áp dụng trong việc chuẩn hóa địa danh Việt Nam và địa danh nước ngoài phục vụ công tác thành lập bản đồ. 2. Đối tượng áp dụng Quy chuẩn này áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc chuẩn hóa địa danh Việt Nam và địa danh nước ngoài phục vụ công tác thành lập bản đồ. 3. Các từ viết tắt và giải thích từ ngữ 3.1. Các từ viết tắt IPA (International Phonetic Alphabet): Bảng mẫu tự phiên âm quốc tế . UNGEGN (United Nations Group of Experts on Geographic Names): Nhóm Chuyên gia địa danh Liên hợp quốc. CSDL: Cơ sở dữ liệu. UBND: Ủy ban nhân dân. DTTS: Dân tộc thiểu số. 3.2. Giải thích từ ngữ Trong Quy chuẩn kỹ thuật này, các thuật ngữ dưới đây được hiểu như sau: 3.2.1. Địa danh là tên gọi các đối tượng địa lí, bao gồm danh từ chung và danh từ riêng. 3.2.2. Địa danh Việt Nam là địa danh thuộc nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam. 3.2.3. Địa danh nước ngoài là địa danh không thuộc nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam. 3.2.4. Địa danh nguyên ngữ là địa danh được ghi nhận bằng văn tự chính thức hoặc phát âm địa danh của quốc gia hoặc dân tộc có địa danh đó. 3.2.5. Địa danh Latinh hóa là địa danh đã được phiên chuyển sang tự dạng Latinh từ các địa danh có tự dạng không Latinh. 3.2.6. Tọa độ của địa danh là tọa độ địa lí của đối tượng trên bản đồ gắn với địa danh. 3.2.7. Phiên âm là chuyển âm của địa danh nguyên ngữ sang âm, vần theo cách đọc tiếng Việt. 3.2.8. Chuyển tự là chuyển tự dạng của địa danh nguyên ngữ hoặc địa danh Latinh hoá sang tự dạng tương ứng trong tiếng Việt. 3.2.9. Âm tiết hoá là chuyển tổ hợp phụ âm không có trong tiếng Việt của địa danh nước ngoài hoặc địa danh các dân tộc thiểu số Việt Nam thành một hoặc nhiều âm tiết trong tiếng Việt. 3.2.10. Chuẩn hóa địa danh là quá trình xác minh, tìm ra địa danh đúng về vị trí địa lí, ngữ âm, ngữ nghĩa và cách viết tiếng Việt. 3.2.11. Cơ sở dữ liệu địa danh là hệ thống các tư liệu, dữ liệu, thông tin về địa danh. 3.2.12. Mã ISO 3166-1 mã địa lí gồm hai ký tự chữ cái tiếng Anh đại diện cho các quốc gia và vùng lãnh thổ phụ thuộc được quy định trong tiêu chuẩn ISO 3166. Phần II. QUY ĐỊNH KỸ THUẬT 1. Chuẩn hóa địa danh 1.1. Nguyên tắc chung 1.1.1. Chuẩn hóa địa danh phục vụ công tác thành lập bản đồ phải đảm bảo tính dân tộc, tính hệ thống, tính phổ thông, tính kế thừa, tính hội nhập, tuân thủ các nguyên tắc của địa danh học, địa danh bản đồ học và các nguyên tắc có tính định hướng về phiên chuyển địa danh của UNGEGN. 1.1.2. Khi phiên chuyển địa danh các dân tộc thiểu số, địa danh nước ngoài sang tiếng Việt phải phù hợp với bộ chữ và cách đọc của tiếng Việt, tôn trọng tín ngưỡng, tình cảm của các dân tộc. 1.1.3. Mỗi địa danh phải được xác định danh từ chung, trừ trường hợp do tính lịch sử của địa danh hoặc do đối tượng địa lí đã bị biến đổi không thể xác định được. 1.1.4. Mỗi địa danh thể hiện trên bản đồ phải gắn với một đối tượng địa lí cụ thể và có tọa độ xác định trên bản đồ. 1.1.5. Tọa độ của địa danh được xác định như sau: a) Đối tượng địa lí được thể hiện bằng kí hiệu dạng điểm trên bản đồ: xác định theo vị trí của trung tâm đối tượng; b) Đối tượng địa lí được thể hiện bằng kí hiệu dạng đường trên bản đồ: xác định theo vị trí của điểm đầu, điểm cuối của đối tượng; c) Đối tượng địa lí được thể hiện bằng kí hiệu dạng vùng trên bản đồ: - Trường hợp kí hiệu dạng vùng có ranh giới xác định: xác định theo vị trí trung tâm của vùng phân bố đối tượng; - Trường hợp kí hiệu dạng vùng có ranh giới không xác định: xác định theo vị trí trung tâm của khu vực phân bố đối tượng; d) Tọa độ của địa danh Việt Nam lấy chẵn giây; tọa độ của địa danh nước ngoài lấy chẵn phút và được ghi bằng chữ số kết hợp với các kí hiệu độ ( o ), phút (‘), giây (‘’). 1.1.6. Địa danh được chia theo các nhóm đối tượng địa lí như sau: a) Địa danh quốc gia và vùng lãnh thổ: gồm tên quốc gia và tên vùng lãnh thổ; b) Địa danh hành chính: tên đơn vị hành chính các cấp; c) Địa danh dân cư: tên các điểm dân cư; d) Địa danh kinh tế - xã hội: tên các công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, cơ sở kinh tế; đ) Địa danh sơn văn: tên các yếu tố địa hình, tên rừng, tên đồng ruộng; e) Địa danh thủy văn: tên các yếu tố thuỷ văn; g) Địa danh biển, đảo: tên các yếu tố biển, hải đảo. 1.2. Chuẩn hóa địa danh Việt Nam 1.2.1. Nguyên tắc a) Giữ nguyên những địa danh đã được quy định hoặc thể hiện thống nhất tại các văn bản pháp lý của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, các văn bản pháp lý về biên giới giữa nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam với các nước. Những địa danh đã được quy định hoặc thể hiện tại các văn bản nêu trên nhưng chưa thống nhất thì chọn địa danh theo nguyên tắc sau: - Trường hợp có nhiều văn bản pháp lý thì chọn địa danh tại văn bản có giá trị pháp lý cao nhất; - Trường hợp các văn bản pháp lý ngang nhau thì chọn địa danh tại văn bản mới nhất. b) Các địa danh khác được chuẩn hóa theo quy định tại điểm 1.2.2 Quy chuẩn này. c) Địa danh sau khi chuẩn hóa được viết bằng chữ Quốc ngữ, theo chính tả tiếng Việt, không có dấu phẩy treo (‘), hạn chế sử dụng dấu gạch nối. d ) Cách viết địa danh Việt Nam có ngôn ngữ gốc dân tộc thiểu số Việt Nam - Sử dụng chữ cái hoặc tổ hợp chữ cái của bộ chữ tiếng Việt để ghi các phụ âm đầu tương ứng hoặc phụ âm có cách đọc gần đúng với địa danh nguyên ngữ; - Đối với các phụ âm cuối không có trong chính tả tiếng Việt như : b, d, f, j, k, l, r, s, v, w, z được thay thế bằng các phụ âm tương ứng trong bộ chữ tiếng Việt và thanh điệu thích hợp khi cần thiết; - Sử dụng chữ cái hoặc tổ hợp các chữ cái của bộ chữ tiếng Việt để ghi nguyên âm tương ứng hoặc nguyên âm có cách đọc gần đúng với địa danh nguyên ngữ; - Sử dụng các chữ cái ghép oo, ôô để ghi nguyên âm dài của địa danh nguyên ngữ; - Sử dụng dấu thanh của tiếng Việt để ghi các thanh tương ứng hoặc gần đúng của địa danh nguyên ngữ. e) Các địa danh Việt Nam có ngôn ngữ gốc tiếng nước ngoài thực hiện theo các quy định về cách viết địa danh nước ngoài tại Quy chuẩn này. Trong trường hợp địa danh là tên tổ chức nước ngoài có bổ sung bốn chữ cái f, j, w, z. 1.2.2. Trình tự, nội dung các công việc chuẩn hóa địa danh Việt Nam a) Thu thập, phân tích, đánh giá tài liệu - Các loại tài liệu cần thu thập bao gồm: + Bản đồ địa hình cơ bản; + Các loại bản đồ khác: Bản đồ địa hình; bản đồ chuyên đề, bản đồ chuyên ngành; + Các văn bản pháp lý về biên giới quốc gia, địa giới hành chính, văn bản liên quan đến địa danh; + Danh mục Địa danh hành chính Việt Nam phục vụ công tác lập bản đồ; + Tài liệu khác: Từ điển; dư địa chí; sổ tay địa danh; các tài liệu của các cơ quan chuyên môn nghiên cứu về ngôn ngữ học, dân tộc học, địa lí, lịch sử đã được xuất bản. - Phân tích, đánh giá và phân loại tài liệu theo các nhóm: + Bản đồ địa hình cơ bản sử dụng để chuẩn hóa địa danh; + Tài liệu để đối chiếu trong quá trình chuẩn hóa địa danh; + Tài liệu để tham khảo trong quá trình chuẩn hóa địa danh. b) Thống kê địa danh trên bản đồ - Thống kê và xác đinh tọa độ địa danh trên các bản đồ địa hình cơ bản đã được chọn; - Phân loại địa danh theo nhóm đối tượng địa lí và đơn vị hành chính theo quy định tại điểm 1.1.6 Quy chuẩn này; - Lập bảng thống kê địa danh theo mẫu quy định tại Phụ lục số 10 ban hành kèm theo Quy chuẩn này. c) Xác minh địa danh trong phòng - Đối chiếu địa danh thống kê với địa danh trên các tài liệu đã phân loại theo thứ tự quy định tại tiết a điểm 1.2.2 Quy chuẩn này, kết quả chuẩn hóa địa danh trong phòng căn cứ theo nguyên tắc quy định tại điểm 1.2.1 Quy chuẩn này; - Phân loại địa danh đã được đối chiếu thành địa danh chuẩn hóa trong phòng và địa danh có sự khác biệt theo quy định tại điểm 1.2.1 Quy chuẩn này và các mẫu phiên chuyển địa danh gốc nhóm ngôn ngữ dân tộc quy định tại các Phụ lục số 1, Phụ lục số 2, Phụ lục số 3, Phụ lục số 4, Phụ lục số 5, Phụ lục số 6, Phụ lục số 7, Phụ lục số 8 ban hành kèm theo Quy chuẩn này; - Lập kết quả thống kê, đối chiếu xác minh trong phòng địa danh trên bản đồ địa hình theo mẫu quy định tại Phụ lục số 10 ban hành kèm theo Quy chuẩn này. d) Xác minh địa danh tại địa phương - Chuẩn bị tài liệu: + Thể hiện kết quả xác minh trong phòng lên bản đồ địa hình cơ bản sử dụng để chuẩn hóa địa danh ; + Biên tập và in bản đồ màu theo đơn vị hành chính cấp xã. - Tổ chức tập huấn chuẩn hóa địa danh cho cán bộ địa phương. - Xác minh địa danh tại đơn vị hành chính cấp xã, gồm: + Xác minh toàn bộ các địa danh theo danh mục địa danh xác minh trong phòng; + Sự tồn tại của đối tượng địa lí gắn với địa danh; + Vị trí của đối tượng địa lí gắn với địa danh; + Địa danh; + Lập bảng kết quả chuẩn hóa địa danh trên bản đồ địa hình theo đơn vị hành cấp xã theo mẫu quy định tại Phụ lục số 11 ban hành kèm theo Quy chuẩn này; + Thống nhất danh mục địa danh với UBND cấp xã. - Xác minh địa danh tại đơn vị hành chính cấp huyện, gồm: + Tổng hợp, lập bảng kết quả chuẩn hóa địa danh trên bản đồ địa hình theo đơn vị hành chính cấp huyện từ kết quả chuẩn hóa địa danh cấp xã theo mẫu quy định tại Phụ lục số 12 ban hành kèm theo Quy chuẩn này; + Thống nhất với UBND cấp huyện. - Xác minh địa danh tại đơn vị hành chính cấp tỉnh, gồm: + Tổng hợp, lập bảng kết quả chuẩn hóa địa danh trên bản đồ địa hình theo đơn vị hành chính cấp tỉnh từ kết quả chuẩn hóa địa danh cấp huyện theo mẫu quy định tại Phụ lục số 13 ban hành kèm theo Quy chuẩn này; + Thống nhất danh mục địa danh cấp tỉnh với các cơ quan chuyên môn cấp tỉnh có liên quan và chuyên gia ngôn ngữ. đ) Kiểm tra đánh giá chất lượng, nghiệm thu sản phẩm các cấp. e) Thống nhất danh mục địa danh cấp tỉnh với UBND cấp tỉnh. 1.3. Chuẩn hóa địa danh nước ngoài 1.3.1. Quy định chung a) Địa danh nước ngoài sử dụng để chuẩn hóa là địa danh nguyên ngữ; Đối với địa danh nguyên ngữ tự dạng không Latinh mà cách đọc còn khó khăn ở Việt Nam thì sử dụng địa danh Latinh hóa đã được Liên hiệp quốc công nhận để phiên chuyển. Trường hợp chưa thu thập được địa danh nguyên ngữ hoặc địa danh Latinh hóa chính thức thì sử dụng nguồn tài liệu địa danh khác để thay thế theo thứ tự ưu tiên về sử dụng tài liệu quy định tại tiết a điểm 1.3.2 Quy chuẩn này. b) Trường hợp danh từ chung đi kèm địa danh nhưng không phải là thành phần cấu thành địa danh thì dịch nghĩa danh từ chung đó; c) Đối với địa danh thuộc lãnh thổ Trung Quốc thì sử dụng địa danh Hán – Việt và ghi kèm trong ngoặc đơn địa danh theo bộ chữ Latinh hóa của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đã được Liên hiệp quốc công nhận, không sử dụng dấu thanh; d) Những địa danh châu lục, đại dương và biển lớn hiện quen sử dụng ở Việt Nam thì giữ nguyên và ghi kèm trong ngoặc đơn địa danh đó bằng tiếng Anh; đ) Tên một số quốc gia, thủ đô, thành phố hiện đang quen sử dụng ở Việt Nam thì giữ nguyên và ghi kèm trong ngoặc đơn tên phiên chuyển theo quy định tại tiết c điểm 1.3.1 Quy chuẩn này; e) Địa danh của những đối tượng địa lí đã được nhiều quốc gia dịch nghĩa thì dịch nghĩa sang tiếng Việt; g) Địa danh có các hư từ thì hư từ được dịch nghĩa sang tiếng Việt; h) Chỉ sử dụng bốn con chữ Latinh không có trong chữ Quốc ngữ là F(f), J(j), W(w), Z(z) để phiên chuyển những địa danh nước ngoài trong những trường hợp đặc biệt được quy định tại khoản 3 Điều 26 Nghị định số 12/2002/NĐ-CP ngày 22 tháng 01 năm 2002 của Chính phủ về hoạt động đo đạc và bản đồ. 1.3.2. Trình tự, nội dung các công việc chuẩn hóa địa danh nước ngoài a) Thu thập, phân tích, đánh giá tài liệu - Các loại tài liệu cần thu thập bao gồm: + Bản đồ địa hình, bản đồ các châu hoặc bản đồ thế giới sử dụng để thống kê địa danh cần chuẩn hóa; + Tài liệu của các cơ quan, tổ chức địa lí, bản đồ, địa danh của các quốc gia; + Tài liệu chính thức của UNGEGN; + Tài liệu của tổ chức địa lí thế giới và bản đồ thế giới; + Các văn bản pháp lý về biên giới quốc gia giữa Việt Nam và các nước khác; + Tài liệu, bản đồ được xuất bản tại Việt Nam có liên quan đến địa danh nước ngoài; + Tài liệu khác: T ừ điển ; dư địa chí ; sổ tay địa danh ; các tài liệu của các cơ quan chuyên môn nghiên cứu về ngôn ngữ học, dân tộc học, địa lí, lịch sử đã được xuất bản. - Phân tích, đánh giá và phân loại tài liệu theo các nhóm: + B ản đồ sử dụng để chuẩn hóa địa danh; + T ài liệu để đối chiếu trong quá trình chuẩn hóa địa danh ; + T ài liệu để tham khảo trong quá trình chuẩn hóa địa danh. b) Thống kê địa danh trên bản đồ - Thống kê và xác định tọa độ địa danh trên các bản đồ đã được chọn; - Phân loại địa danh theo nhóm đối tượng địa lí và quốc gia, vùng lãnh thổ theo quy định tại điểm 1.1.5 Quy chuẩn này; - Lập bảng thống kê địa danh nước ngoài theo mẫu quy định tại Phụ lục số 30 ban hành kèm theo Quy chuẩn này. c) Xác định nguyên ngữ của địa danh cần chuẩn hóa - Địa danh nguyên ngữ được xác định theo thứ tự ưu tiên về tài liệu như sau: + Tà i liệu của tổ chức địa danh của các quốc gia có địa danh; + Tài liệu của Tổ chức địa lí, bản đồ của quốc gia có địa danh đó; + Tà i liệu chính thức của UNGEGN; + Tài liệu của Tổ chức Địa lí thế giới và bản đồ thế giới. - Trường hợp chưa thu thập được địa danh nguyên ngữ hoặc địa danh Latinh hoá chính thức thì sử dụng tối thiểu hai nguồn tài liệu địa danh thuộc các nước có ngôn ngữ được Liên hợp quốc chọn làm ngôn ngữ chính thức theo thứ tự ưu tiên (Anh, Pháp, Nga, Tây Ban Nha, Ả Rập, Hán) để quyết định chọn địa danh thay thế địa danh nguyên ngữ và phải ghi chú nguồn tài liệu địa danh được sử dụng trong bảng danh mục địa danh. - Đối với các quốc gia có từ hai ngôn ngữ chính thức trở lên thì căn cứ vào thực tế sử dụng và phân vùng ngôn ngữ của quốc gia đó để quyết định lựa chọn địa danh dùng để phiên chuyển. Trường hợp không có phân vùng ngôn ngữ thì ưu tiên ngôn ngữ sử dụng phổ biến của quốc gia đó. - Lập bảng đối chiếu địa danh nước ngoài theo mẫu quy định tại Phụ lục số 30 ban hành kèm theo Quy chuẩn này. d) Phiên chuyển địa danh - Phiên chuyển địa danh nước ngoài bằng cách phiên âm và chuyển tự. Nếu xác định được nguyên ngữ của địa danh thì phiên chuyển bằng các âm, vần của chữ tiếng Việt dựa vào cách đọc trực tiếp nguyên ngữ của địa danh. Nếu chưa đọc được nguyên ngữ của địa danh thì phiên chuyển gián tiếp qua ngôn ngữ khác; - Địa danh nước ngoài phiên chuyển gián tiếp qua tiếng Hán và đọc theo âm Hán - Việt thì viết hoa tất cả các chữ cái đầu của âm tiết và không dùng gạch nối; - Địa danh nước ngoài sau khi phiên chuyển sang tiếng Việt có dấu chữ, viết liền các âm tiết, không có dấu phẩy treo và viết hoa chữ cái đầu của địa danh. Một số trường hợp đặc biệt có thể viết rời, dùng dấu gạch nối giữa các âm tiết; - Bổ sung một số âm và tổ hợp phụ âm đầu từ, đầu âm tiết để phiên chuyển địa danh. Cấu tạo tổ hợp phụ âm đầu âm tiết gồm 2 phụ âm: br, khr, xc, đr…; - Các phụ âm cuối vần, cuối từ vẫn giữ nguyên các phụ âm cuối tiếng Việt: n, m, p, l, c, ch, ng, nh, t; - Đối với các tổ hợp hai phụ âm trong địa danh không có trong tiếng Việt như kr, br, bl, hr, xp, xt, pl, st, cr … thì sử dụng các tổ hợp đó để phiên chuyển địa danh. Riêng đối với tổ hợp hai phụ âm tr thì được âm tiết hoá thành tơr . - Trong trường hợp cần thiết, địa danh được âm tiết hoá và lược bỏ phụ âm nhưng phải đảm bảo địa danh được phiên chuyển có cách đọc gần với nguyên ngữ; - Những phụ âm và tổ hợp phụ âm cuối của địa danh nước ngoài không có trong tiếng Việt như rk, ck, l, nts, lm, b, p và những âm cuối khác được phiên chuyển thành phụ âm tương ứng trong tiếng Việt; - Trường hợp danh từ chung cấu thành địa danh chỉ loại đối tượng như đảo, biển, eo, vịnh, sông, hồ, chỉ hướng như đông, tây, nam, bắc hoặc từ chỉ tính chất như mới, cũ thì phiên chuyển theo quy định tại điểm 1.3.1 Quy chuẩn này; - Dịch nghĩa danh từ chung sang tiếng Việt nếu danh từ chung đó không phải là bộ phận không thể tách rời danh từ riêng của địa danh; - Những địa danh nước ngoài đã Latinh hóa và được UNGEGN công bố hoặc được quốc gia đó sử dụng chính thức thì giữ nguyên; - Những địa danh nước ngoài chưa được Latinh hóa thì phiên chuyển bằng cách phiên âm theo Bảng ký hiệu ngữ âm quốc tế (IPA) theo mẫu quy định tại Phụ lục số 19 ban hành kèm theo Quy chuẩn này; - Những địa danh nước ngoài nguyên ngữ tự dạng Latinh được phiên chuyển sang tiếng Việt theo mẫu quy định tại các Phụ lục số 20, Phụ lục số 21, Phụ lục số 22, Phụ lục số 23, Phụ lục số 26, Phụ lục số 27, Phụ lục số 28 ban hành kèm theo Quy chuẩn này; trường hợp chưa có mẫu thì phiên chuyển bằng cách phiên âm kết hợp với chuyển tự; - Những địa danh nước ngoài nguyên ngữ tự dạng không Latinh được phiên chuyển sang tiếng Việt theo mẫu quy định tại các Phụ lục số 24, Phụ lục số 25 ban hành kèm theo Quy chuẩn này; trường hợp chưa có mẫu thì phiên chuyển bằng cách phiên âm. đ) Kiểm tra, thẩm định địa danh Cơ quan chủ đầu tư thẩm định sản phẩm chuẩn hóa địa danh. e) Thống nhất danh mục địa danh với Bộ Ngoại giao. 2. Cơ sở dữ liệu địa danh 2.1. Cơ sở dữ liệu địa danh Việt Nam 2.1.1. Mỗi địa danh được gán mã duy nhất theo thứ tự như sau: a) Mã quốc gia: gồm hai ký tự theo quy định tại tiêu chuẩn ISO 3166-1; b) Mã đơn vị hành chính: gồm 10 chữ số Ả Rập theo quy định tại Quyết định số 124/2004/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 08 tháng 7 năm 2004 về việc ban hành Bảng danh mục và mã số các đơn vị hành chính Việt Nam; c) Mã nhóm đối tượng: gồm 1 ký tự chữ cái tiếng Việt không dấu; d) Mã kiểu đối tượng: 2 ký tự chữ cái tiếng tiếng Việt không dấu; đ) Số thứ tự của địa danh: gồm 3 chữ số Ả Rập. 2.1.2. Thông tin thuộc tính của địa danh Việt Nam được quy định tại các Phụ lục số 16, Phụ lục số 17 ban hành kèm theo Quy chuẩn này. 2.2. Cơ sở dữ liệu địa danh nước ngoài 2.2.1. Mỗi địa danh được gán một mã duy nhất như sau: a) Mã châu lục: theo quy định như sau: 1 - châu Á; 2 - châu Âu; 3 - châu Đại Dương; 4 - châu Phi; 5 - châu Mỹ; 6 - châu Nam Cực; b) Mã quốc gia: gồm hai ký tự chữ cái tiếng Anh theo quy định tại tiêu chuẩn ISO 3166-1; c) Mã đơn vị hành chính: theo quy định của mỗi quốc gia; d) Mã nhóm đối tượng: gồm 1 ký tự chữ cái tiếng Việt không dấu; đ) Mã kiểu đối tượng: 2 ký tự chữ cái tiếng tiếng Việt không dấu; e) Số thứ tự của địa danh: gồm 3 chữ số Ả Rập. 2.2.2. Thông tin thuộc tính của địa danh nước ngoài được quy định tại các Phụ lục số 31, Phụ lục số 32 ban hành kèm theo Quy chuẩn này. 3. Danh mục địa danh 3.1. Danh mục địa danh Việt Nam 3.1.1. Danh mục địa danh Việt Nam được biên tập từ CSDL địa danh Việt Nam theo đơn vị hành chính cấp tỉnh. 3.1.2. Các địa danh được sắp xếp theo thứ tự bảng chữ cái tiếng Việt theo mẫu quy định tại Phụ lục số 14 ban hành kèm theo Quy chuẩn này. 3.2. Danh mục địa danh nước ngoài 3.2.1. Danh mục địa danh nước ngoài được biên tập từ CSDL địa danh nước ngoài lập theo từng châu lục. 3.2.2. Trong mỗi châu lục, các địa danh được sắp xếp theo thứ tự bảng chữ cái tiếng Việt theo mẫu quy định tại Phụ lục số 34 ban hành kèm theo Quy chuẩn này. Phần III. QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÝ 1. Cục Đo đạc và Bản đồ Việt Nam là cơ quan thực hiện kiểm tra, nghiệm thu và đánh giá, xác nhận sự phù hợp các sản phẩm địa danh đã được chuẩn hóa theo các quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật này. 2. Việc kiểm tra, nghiệm thu các sản phẩm địa danh thực hiện theo Thông tư số 02/2007/TT-BTNMT ngày 12 tháng 02 năm 2007 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về hướng dẫn kiểm tra, thẩm định và nghiệm thu công trình, sản phẩm đo đạc và bản đồ; quy định tỉ lệ kiểm tra, đánh giá chất lượng chuẩn hóa địa danh ở các cấp là 100% khối lượng sản phẩm. Phần IV. TỔ CHỨC THỰC HIỆN 1. Cục Đo đạc và Bản đồ Việt Nam có trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện Quy chuẩn này. 2. Trong quá trình thực hiện, nếu có vướng mắc thì cơ quan, tổ chức, cá nhân phản ảnh kịp thời về Bộ Tài nguyên và Môi trường để xem xét, giải quyết./. PHỤ LỤC (Ban hành kèm theo Thông tư số 23/2011/TT-BTNMT ngày 06 tháng 7 năm 2011 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chuẩn hóa địa danh phục vụ công tác thành lập bản đồ) Gồm các phụ lục sau: 1. Phụ lục số 1: Mẫu phiên chuyển địa danh gốc nhóm ngôn ngữ - tộc người Ba Na 2. Phụ lục số 2: Mẫu phiên chuyển địa danh gốc nhóm ngôn ngữ - tộc người Hmông – Dao 3. Phụ lục số 3: Mẫu phiên chuyển địa danh gốc nhóm ngôn ngữ - tộc người Khmer 4. Phụ lục số 4: Mẫu phiên chuyển địa danh gốc nhóm ngôn ngữ - tộc người Môn - Khmer Bắc Trường Sơn 5. Phụ lục số 5: Mẫu phiên chuyển địa danh gốc nhóm ngôn ngữ - tộc người Nam Đảo 6. Phụ lục số 6: Mẫu phiên chuyển địa danh gốc nhóm ngôn ngữ - tộc người Tạng - Miến 7. Phụ lục số 7: Mẫu phiên chuyển địa danh gốc nhóm ngôn ngữ - tộc người Thái – Kađai 8. Phụ lục số 8: Mẫu phiên chuyển địa danh gốc nhóm ngôn ngữ - tộc người Việt - Mường 9. Phụ lục số 9: Hướng dẫn phiên chuyển địa danh ngôn ngữ gốc các dân tộc thiểu số sang tiếng Việt 10. Phụ lục số 10: Mẫu Bảng thống kê, đối chiếu địa danh Việt Nam 11. Phụ lục số 11: Mẫu Bảng chuẩn hóa địa danh theo đơn vị hành chính cấp xã 12. Phụ lục số 12: Mẫu Bảng chuẩn hóa địa danh theo đơn vị hành chính cấp huyện 13. Phụ lục số 13: Mẫu Bảng chuẩn hóa địa danh theo đơn vị hành chính cấp tỉnh 14. Phụ lục số 14: Mẫu Danh mục địa danh theo đơn vị hành chính cấp tỉnh phục vụ công tác thành lập bản đồ 15. Phụ lục số 15: Mẫu Nhật kí điều tra, xác minh địa danh 16. Phụ lục số 16: Cấu trúc bảng thông tin thuộc tính địa danh hành chính Việt Nam 17. Phụ lục số 17: Cấu trúc bảng thông tin thuộc tính địa danh các yếu tố dân cư, sơn văn, thủy văn, kinh tế - xã hội, biển đảo Việt Nam 18. Phụ lục số 18: Bảng phân loại ngôn ngữ nước ngoài theo văn tự chính thức 19. Phụ lục số 19: Bảng kí hiệu ngữ âm quốc tế (IPA) 20. Phụ lục số 20: Mẫu phiên chuyển địa danh tiếng Anh 21. Phụ lục số 21: Mẫu phiên chuyển địa danh tiếng Pháp 22. Phụ lục số 22: Mẫu phiên chuyển địa danh tiếng Tây Ban Nha 23. Phụ lục số 23: Mẫu phiên chuyển địa danh tiếng Đức 24. Phụ lục số 24: Mẫu phiên chuyển địa danh tiếng Nga 25. Phụ lục số 25: Mẫu phiên chuyển địa danh tiếng Hán 26. Phụ lục số 26: Mẫu phiên chuyển địa danh tiếng Bồ Đào Nha 27. Phụ lục số 27: Mẫu phiên chuyển địa danh tiếng Rumani 28. Phụ lục số 28: Mẫu phiên chuyển địa danh tiếng Italia 29. Phụ lục số 29: Hướng dẫn áp dụng các mẫu phiên chuyển địa danh tiếng nước ngoài sang tiếng Việt 30. Phụ lục số 30: Mẫu Bảng thống kê, đối chiếu địa danh nước ngoài 31. Phụ lục số 31: Cấu trúc bảng thông tin thuộc tính địa danh quốc gia và vùng lãnh thổ 32. Phụ lục số 32: Cấu trúc bảng thông tin thuộc tính địa danh nước ngoài đối với các yếu tố dân cư, sơn văn, thủy văn, kinh tế - xã hội, biển đảo 33. Phụ lục số 33: Mẫu bảng danh mục địa danh nước ngoài được chuẩn hóa 34. Phụ lục số 34: Mẫu bảng danh mục địa danh nước ngoài phục vụ công tác thành lập bản đồ 35. Phụ lục số 35: Quy định chữ viết tắt trên bản đồ PHỤ LỤC SỐ 1 MẪU PHIÊN CHUYỂN ĐỊA DANH GỐC NHÓM NGÔN NGỮ - TỘC NGƯỜI BA NA Âm, tổ hợp âm tiếng DTTS (Ghi bằng kí hiệu ngữ âm quốc tế) Chữ DTTS Phiên chuyển sang tiếng Việt Âm, tổ hợp âm tiếng DTTS (Ghi bằng kí hiệu ngữ âm quốc tế) Chữ DTTS Phiên chuyển sang tiếng Việt p- p p j- y d; y -p p p -j i I ph- ph ph r- r R t- t t -r r Không phiên chuyển -t t t l- l L th- th th -l l Không phiên chuyển c- ch; c; c & ch Cr- Cr Cr -c ch; c ch Cl- Cl Cl ch- chh; ch ch hC hC C k- k k; c / C È C C -k k; c c; k i i ( ; ĩ I kh- kh kh i: i I / - Không có Không phiên chuyển e ê ( ; ễ ê - / È ; q; V ( ; V ) Dấu sắc ( ' ) hoặc dấu nặng ( . ) e: ê ê bh b; bh; v b E e ( ; ẽ e dh d; dh đ E : e e ï h j gi µ ư ( ; ữ ư gh g g µ : ư ư b -b; È b; b b F ơ ( ; â â d đ; È d; d d F : ơ ơ ï dj; È j gi a ă ă m- m m a: a a -m m m u u ( ; ũ u n- n n u: u u -n n n o ô ( ; ỗ ô ø - n ) ; nh nh o: ô ôô (Sau ng, k) ô (Không sau ng, k) - ø nh nh  o ( ; õ o N - ng ng  : o oo (Sau ng, k) o (Không sau ng, k) - N ng ng ie iê; ia iê; ia s s; x S uo uô; ua uô; ua h- h h µ F ươ; ưa ươ; ưa -h h Dấu sắc ( È ) V ¼ (phát âm căng, kẹt) V @ Không phiên chuyển w- w; v w V (mũi hoá) V ) Không phiên chuyển -w u; o u; o (Phát âm chùng, trầm) Không có Không phiên chuyển PHỤ LỤC SỐ 2 MẪU PHIÊN CHUYỂN ĐỊA DANH GỐC NHÓM NGÔN NGỮ - TỘC NGƯỜI HMÔNG - DAO a) Hệ thống âm Âm, tổ hợp âm tiếng DTTS (Ghi bằng kí hiệu ngữ âm quốc tế) Phiên chuyển sang tiếng Việt Ví dụ minh họa Địa danh DTTS (Ghi bằng kí hiệu ngữ âm quốc tế) Phiên chuyển sang tiếng Việt p p -p -p º b mp b ph ph mph ph ë e 31 mph « u 44 Đề Ph âu (Đề Bâu) pl pl mpl pl phl phl mphl phl v v f ph m m -m -m hm hm mh m t t -t -t ë đ ha N 35 ë e 31 Háng Đ ề th th dh th nt t nth th tl tl ntl tl ts x n n -n -n l l hl sl t § s t § e 35 qu 44 ø a 55 S ế Cu Nha t § h s nt § gi nt § h s ½ gi § s ÿ tr ÿ ă N 31 t « i 35 Tr ằng Tơ ( Tr ảm Tấu) n ÿ đr ÿ h th n ÿ h th t þ ch mu 21 qa N 55 t þ ai 323 Mù Cang Ch ải (Mù Căng Ch ải) nt þ h s nt þ gi d ½ gi nt þ h s ø nh - ø -nh þ s ½ gi k c, k, qu nk g kh kh nkh kh ng ng -ng -ng q c, k, qu nq g qh kh nqh kh h h ha 35 ë e 31 Há Đề i i -i -i e ê ε e a a i « ia, iê, ê ma 55 li « 55 Ma Lê -i ư « i ơ - « i ơ u u -u -u, -o o ô  o u ua, uô b) Hệ thống thanh điệu Thanh vị Phiên chuyển sang tiếng Việt Địa danh DTTS (Ghi bằng kí hiệu ngữ âm quốc tế) Phiên chuyển sang tiếng Việt 55 ngang cao Không dấu ma 55 li « 55 Ma Lê 44 ngang trung Không dấu ë e 31 mph « u 44 Đề Phâu (Đề Bâu) 11 ngang thấp Dấu huyền 31 xuống Dấu huyền ë e 31 mph « u 44 Đề Phâu (Đề Bâu) 21 xuống thấp Dấu huyền mu 21 qa N 55 t þ ai 323 Mù Cang Chải (Mù Căng Chải) 35 lên Dấu sắc ha 35 Há 323 gãy Dấu hỏi 31 / xuống tắc họng Dấu nặng Địa danh đặt trong ngoặc đơn ( ) thuộc cột “Ví dụ minh họa, phiên chuyển sang tiếng Việt” trong Mẫu này là địa danh quen dùng. PHỤ LỤC SỐ 3 MẪU PHIÊN CHUYỂN ĐỊA DANH GỐC NHÓM NGÔN NGỮ - TỘC NGƯỜI KHMER Âm, tổ hợp âm tiếng DTTS (Ghi bằng kí hiệu ngữ âm quốc tế) Phiên chuyển sang tiếng Việt Ví dụ minh họa Địa danh DTTS (Ghi bằng kí hiệu ngữ âm quốc tế) Phiên chuyển sang tiếng Việt a a nakt a basăk Nạc T a Ba Sắc ă ă Pr F ( y cam băng Prây Cam B ă ng F ( aâ tà F ( n Tà Â n b b Piem Prek b as Pieâm Prêch B á k c c om pong thom C om Pông Thôm ch Pr E k Prăm Pưl Muk Prê ch Prăm Pưn Múc c/ch Pr E k kro ch Prêch Krô c c ch ch ong ngo Chô ng Ngô z d P’nom zư n Phnôm Dư n d đ P’nom d F ( y Phnôm Đ ây ε e ta εt Tà Ét e ê Pr e k kroch Pr ê ch Krôc f ph f sa thom Ph sa Thôm h h Prek pra h ut Prêch Pra H ut i i Prek m i lon Preâc M i Loân j i Prek tưk v j l Preâch Tức V i n k k ta k iet Tà K iệt X kh x u  k Kh u Oc l l Pr F ( y sa l a Prây Xa L a m m srok Prek m lu Srôc Prêch M lu n n Prek ta n ia Prêch Ta N ia n fum chεu n Phum Che U n ŋ ng v  t pr F ( y a ŋ k  r Vot Prây Ă ng Co ng Pr F ây cam bă ŋ Prây Cam Bă ng h nh ok h a m F n Ôc Nh a Mân h nh Sr  c trachiek kra nh Sróc Tra Chiếc Kra nh  o  k m  n Ốc M o n  : oo sva t  : ng Sva T oo ng o ô o mo Ô Mô o: ôô P’no d o: ng Phnô Đ ôô ng g ô Prek m g n thom Prêch M ơ n Thôm P p P iem Prek kruah P iêm Prêc Krua p Prek tum nup Prêch Tum Nup P’ ph P’ nom d F ( y Ph nôm Đây kw qu r r Piem kompong r ap Piêm Com Pông R ap sl sl Piem sl ap traon Piêm Sl ap Trà Ôn t t t a kiet Tà Kiết t ta no t Ta Nô t t’ th ba t’ e Ba Thê s x ta s ep Ta Xé p u u Prek t u m nup Prếch T u m Nup ö ư sr  k t ư k lo:t Sroc T ư c Loot v v ta v  Tà V ỏ i i P’no don ch i Phnô Đôn Ch i PHỤ LỤC SỐ 4 MẪU PHIÊN CHUYỂN ĐỊA DANH GỐC NHÓM NGÔN NGỮ - TỘC NGƯỜI MÔN - KHMER BẮC TRƯỜNG SƠN Âm, tổ hợp âm tiếng DTTS (Ghi bằng kí hiệu ngữ âm quốc tế) Phiên chuyển sang tiếng Việt Ví dụ minh họa Địa danh DTTS (Ghi bằng kí hiệu ngữ âm quốc tế) Phiên chuyển sang tiếng Việt p p ta p ă N Ta P ăng t t t F la N T ơ Lang ÿ tr ÿ F gu ( N Tr ờ Gung c ch a c i A Ch i k c, k, q k avin C a Vin p H ph p H  Ph o t H th k H kh / b b a b u ( N A B ung / d đ la / d a N La Đ ang / ï ch b - b/v b - ău 9 V àu d - t d - a § i ( q T à Xí ê - đ ï -- d ka ï - ă N Cà D ăng g g g ari G a Ri m m a m in A M in n n n a N a ø nh ko ø oj Cô Nh ôi N ng/ngh v v ta v E Tà V e s/c H x d - a s i ( q Tà X í § s j E § aj De S ai j d j o ( N /  ( N D ông Ong h h h w F ( j kata N H uây Ca Tang r r r ala N R a Lang l l ta l u Ta L u / (ở cuối âm tiết) Dấu sắc ( ' ) hoặc dấu nặng ( . ) d - asi ( / Tà X í i i ac i N A Ch i ng i ( i at i ( N A T i ng e ê e ( ê e = ê c F n e t Chờ N ế t e = ( ê E e p E lo P e Lô E ( e at E ( p A T é p µ ưư, ư µ ( ư F ơ kan F m Ca N ơ m F ( â gal F ( u 9 Ga L â u Ã ơ Ã ( â a a p a k a P a C a ă ă r « m ă N Rờ M ă ng u uu, u A r u N A R u ng u ( u r F k u ( N Rơ C u ng o ôô, ô ap o A P ô o ( ô an o ( N A N ô ng  oo, o k  r  N Co R oo ng  ( o jo ( N /  ( N Dông O ng  oo/o v  N V oò ng  ( o ie iê, ia at i í e N A T iê ng E a ia µ F ươ, ưa av µ F N A V ươ ng F a ưa uo uô, ua k  n uo Co N ua  a oa r  a v E R oà Ve Lưu ý: - Phụ âm l khi đứng ở cuối âm tiết ghi là n Ví dụ: /bo l / at caj/ > Bô n Át Chai - Phụ âm tắc họng /- / / và /-h/ khi đứng ở cuối âm tiết thì ghi bằng dấu sắc ( ' ) hoặc dấu nặng ( . ) Ví dụ: d - asi ( / > Tà Xí r « vă h > Rờ Vá\ PHỤ LỤC SỐ 5 MẪU PHIÊN CHUYỂN ĐỊA DANH GỐC NHÓM NGÔN NGỮ - TỘC NGƯỜI NAM ĐẢO Âm, tổ hợp âm tiếng DTTS (Ghi bằng kí hiệu ngữ âm quốc tế) Phiên chuyển sang tiếng Việt Ví dụ minh họa Địa danh DTTS (Trên bản đồ tài liệu) Địa danh DTTS ( Ghi bằng kí hiệu ngữ âm quốc tế) Phiên chuyển sang tiếng Việt p H ph Êa Ph ê / ja p H e Ya Ph ê t H th C ô ư ( M' Th i c µ ( / m t H i Chự Mơ Th i c H s Êa C ô h ung / ja c H u N Ya S ung k H kh Êa Kh ăk / ja k H ăk Ya Kh ắc p p Êa P ôp / ja p op Ya P ốp t t Êa T ao / ja t aw Ya T ao c ch C ô ư ( Mgar c µ ( / m « gar Ch ự Mơ Ga k c Êa K ar / ja k ar Ya C a q Êa K uăng / ja k wă N Ya Q uăng / Không phiên chuyển Êa T ao / ja t aw Ya T ao / Không phiên chuyển C ô ư ( A mung c µ ( / / mu N Chự Mung b - b Êa B il / ja b - il Ya B in d - đ Êa D ưc & / ja d - µ c Ya Đ ứt / Ya Đ ức ¾ - gi / d C ô ư ( Êa J ao c µ ( / / ja ï - aw Chự Ya Gi ao g - g Êa G ăm / ja g ăm Ya G ăm b / º b Krông B u ( k kro N b u ( k Crông B úc d / ë đ Êa Đ rung / ja ë ru ( N Ya Đ rung × / dj gi / d Buôn Dj am bu » on × am Buôn Gi am Ö Không phiên chuyển, trừ trường hợp trong từ “ Ö de Ö ga” chỉ người Ê đê C ô ư ( Ê wi Ê đê Ê ga c µ ( / Ö B i Ö de Ö ga Chự Vi (núi) Ê đê Ê ga s x Êa S uê / ja s we Ya X uê h h Êa H iu / ja h iw Ya H iu B v C ô ư ( Ê w i c µ ( / Ö B i Chự V i j/y d C ô ư ( Y ang Sin c µ ( / j a N sin Chự D ang Xin m m Êa M u ( c / ja m u ( c Ya M út mơ C ô ư ( M gar c µ ( / m gar Chự Mơ Ga n n C ô ư ( N i c µ ( / n i Chự N i ø nh Êa N ) uôl / ja ø u » ol Ya Nh uôn N ng Buôn Ng am bu » on N am Buôn Ng am l l Êa L ac & / ya l ac Ya L ách r r Buôn R iêng bu » on r i » e N Buôn R iêng -j- / -i » - i Buôn R i êng bu » on r i » e N Buôn R i êng y Ê a S i ơ ( k / j a x i » F ( k Y a X y Ấ c -w-/-u » - u Êa Kr u ê / ja Kr w e Ya Cr u ê o C ô ư ( Kr o a c µ ( / kr w a Chự Cr o a i i C ô ư ( S i ng c µ ( / s i N Chự X i nh i ( i Buôn Tr i ( ng bu » on tr i ( N Buôn Tơ R i nh e ê Êa Kru ê / ja Krw e Ya Cru ê E e Êa W e r / ja B E r Ya V e E ( e C ô ư ( N e ( c µ ( / n e ( / Chự N ẹ µ ư µ ( ư C ô ư ( Sing c µ ( / si N Ch ự Xinh F ơ F ( â Êa Kr ơ ( ng C ô ư ( T â o / ja kr F ( N c µ ( / t F ( w Ya Cr â ng Chự T â o a a Êa K a r / ja k a r Ya C a ă a Krông P a c & kro N p ă c Crông P á ch ă Ênao L ă k Ö naw l ă k Hồ L ă c u u Êa Mb u m / ja m « b u m Ya Mơ B u m u ( u ú C ô ư ( M u ( t c µ ( / m u ( t Chự M ú t o ô Êa K ô / ja k o Ya C ô a C ô u ô r Knia cu » o r k « ni » a Chu a Cơ Nya ôô C ô ư ( Hi ô ng c µ ( / hi » o N Chự Hy Ô ô ng  o Êa S o l C ô ư ( Kl o Êa Tr o h Kram / ja s  l c µ ( / kl  / ja t « r  h k « ram Ya X o n Chự Cl o Ya Tơr o Cram oo  ( o C ô ư ( P o ( ng c µ ( / p  ( N Chự P o ng ó C ô ư ( D o ( k c µ ( / d -  ( k Chự Đ ó c ie ie uo uô -p p Êa Pố p / ja po p Ya Pố p -t t Êa Kn ) ô t / ja k ø o t Ya Cơ Nhố t -c ch Êa La c & / ya la c Ya Lá ch t / c Êa Pô c & Êa Dư c & / ja po c / ja d - µ c Ya Pố t (Ya Pôố c ) Ya Đứ t (Ya Đứ c ) -k c Êa Khă k / ja k H ă k Ya Khắ c - / Dấu nặng ở nguyên âm chính C ô ư ( P o ( ng C ô ư ( Do ( k c µ ( / p  ( N c µ ( / d -  ( k Ch ự P o ng Ch ự Đóc -m m Êa Gă m / ja g ă m Ya Gă m -n n Êa Muô n / ja mu » ô n Ya Muô n - ø nh C ô ư ( Yang Kuê ô n ) c µ ( / jang kwe ø Chự Dang Quê nh n /ng - N ng C ô ư ( P o ( ng c µ ( / p  ( N Ch ự P o ng -l n C ô ư ( C ô hil c µ ( / c H il Chự Sin -r bỏ Ko ( Siêr ko ( / si » er Cọ Xia -w u Êa Hi u / ja hi w Ya Hi u o Êa Ta o / ja ta w Ya Ta o bh ph bl Bl C ô ư ( Bl e ( c µ ( / º l E ( / Chự Bl ẹ -h Không phiên chuyển Buôn C ô oah bu » on cwah Buôn Choa Hoặc thêm dấu hỏi ( ? ) hoặc dấu sắc ( / ) trên nguyên âm đi trước Êa Troh Kram Êa Rah Êa M'Doh / ja t « roh kram / ja rah / ja md -  ( h Ya Tơro Cram Ya Ra/Ya Rả Ya Mơ Đó w / u và dấu nặng ( . ) ở nguyên âm phía trước o và dấu nặng ( . ) ở nguyên âm phía trước -jh i y Bỏ và thêm dấu hỏi ( ? ) hoặc sắc vào nguyên âm phía trước br br b - h ph Buôn Bh ung bu » on b - h u ( N Buôn Ph ung b - l bl b - r br pl pl C ô ư ( K pl ang c µ ( / k pl a N Chự Cơ Pl ang pr pr kp cơp C ô ư ( Kp ar c µ ( / kp ar Chự Cơ p a kt cơt C ô ư ( Kt ei c µ ( / kt F ( j Chự Cơ T ây kc cơch -j i y C ô ư ( Kte i c µ ( / kt F ( j Chự Cơ Tâ y -j / i và thêm dấu nặng ( . ) ở nguyên âm phía trước y và thêm dấu nặng ( . ) ở nguyên âm phía trước kk cơp kb cơb C ô ư ( Kb ang c µ ( / kb a N Chự Cơ b ang kb - cơb C ô ư ( Kb ô c µ ( / kb - o Chự Cơ b ô kd cơđ kd - cơđ Buôn Kd ê ô c & bu » on kd - e ( c Buôn Cơ Đ ếch k ï - cơgi kc H cơs k g cơg k × cơgi km cơm C ô ư ( Km rê c µ ( / km re Chự Cơ M rê kn cơn k ø cơnh Êa Kn ) ôt / ja k ø ot Ya Cơ Nh ốt k N cơng kh cơh ks cơs Êa Ks ung / ja ks u N Ya Cơ S ung kj/ky cơd kr cr Êa Troh Kr am Êa Kr ơ ( ng / ja t « roh kr am / ja kr F ( N Ya Tơ Ro Cr am Ya Cr âng k B cơv kl cl C Ö ô ư ( Kl o c µ ( / kl  Chự Cl o kh kơh C ô ư ( K'h la c µ ( / kh la Chự Cơ H la d - h th C ô ư ( Dh ung c µ ( / d - h u N Chự Th ung dl đl ë r đr d - l đl C ô ư ( Dl ung c µ ( / d - l u N Chự Đlu ng d - r đr C ô ư ( K dr oah c µ ( / k d - r wah Chự Cơ Đr oa mp mơp mt mơt C ô ư ( Mt a c µ ( / mt a Chự Mơ T a mc mơch mk mơk mp H mơph mt H mơth C ô ư ( M'Th i c µ ( / mt H i Chự Mơ Th i mc H mơs mk H mơkh mb mơb mb - mơb Buôn M'B ơn º u » on mb - F n Buôn Mơ B ơn md mơđ md - mơđ m ï mơgi Buôn M'J ui º u » on m ï ui » Buôn Mơ Gi ui m × mơgi m g - mơg C ô ư ( Mg ar c µ ( / mg ar Chự Mơ G a ms mơs mm mơm mn mơn m ø mơnh m N mơng mj mơd Buôn M'Y ui bu » on mj ui Buôn Mơ D ui m / mơ- Buôn M' o º u » on m / o Buôn Mơ O mh mơh Buôn M'h ei bu » on mh F ( j Buôn Mơ H ây ml ml Buôn M'L ia º u » on ml i » a Buôn Ml ya mr mr C ô ư ( Mr iô c µ ( / mr i » o Chự Mr yô hb - hơb hd - hơđ hd hơđ Êa Hđ ung / ja h ë u ( N Ya Hơ Đ ung Hj hơd hm hơm hn hơn Krông Hn ăng kro N hn ă N Crông Hơ N ăng H N hơng hr hr Hl hl Êa Hl eo / ja hl E w Ya Hl eo H / hơ- hg hơg H B hơv ï h s × h s Tr tơr Êa Tr ang / ja tr a N Ya Tơ R ang Tl tl C ô ư ( Tl iêr c µ ( / tl i » er Chự Tl ia (Chự Tl ya, Tl yê) g - r gr C ô ư ( Gr en c µ ( / g r E n Chự Gr en - Lưu ý: yếu tố j, i » có chức năng là một giới âm trong các ngôn ngữ Nam Đảo, phương án chung là phiên chuyển thành chữ cái y hoặc i trong chữ quốc ngữ. Tuy nhiên, đây là một âm có cách đọc phụ thuộc vào nguyên âm, kể cả âm cuối, do đó tuỳ theo từng trường hợp cụ thể mà phiên chuyển cho gần nhất với tiếng dân tộc. - Địa danh đặt trong ngoặc đơn ( ) thuộc cột “Ví dụ minh họa, Phiên chuyển sang tiếng Việt” trong Mẫu này là địa danh quen dùng. PHỤ LỤC SỐ 6 MẪU PHIÊN CHUYỂN ĐỊA DANH GỐC NHÓM NGÔN NGỮ - TỘC NGƯỜI TẠNG - MIẾN a) Hệ thống âm Âm, tổ hợp âm tiếng DTTS (Ghi bằng kí hiệu ngữ âm quốc tế) Phiên chuyển sang tiếng Việt Âm, tổ hợp âm tiếng DTTS (Ghi bằng kí hiệu ngữ âm quốc tế) Phiên chuyển sang tiếng Việt p p s x pj pi þ ch ph ph x kh t t v v th th z d k k ü gi kh kh Ä g q k w w; u qh kh h h b b i i bj bi y u d đ e ê g g O ê ts s E e tsh s ¿ e t þ tr µ ư t þ h tr F ơ dz gi a a d ü gi u u m m o ô mj mi  o n n ie iê; ia ø nh ia ia N ng i  io l l ue uê Â sl uo uô; ua z d ua ua f ph V (mũi hoá) Không phiên chuyển b) Hệ thống thanh điệu Thanh vị Phiên chuyển sang tiếng Việt 33 Không dấu 24 Dấu sắc 45 Dấu sắc 34 Dấu sắc 55 Dấu sắc 32 Dấu huyền 42 Dấu huyền 21 Dấu nặng 11 Dấu nặng PHỤ LỤC SỐ 7 MẪU PHIÊN CHUYỂN ĐỊA DANH GỐC NHÓM NGÔN NGỮ - TỘC NGƯỜI THÁI – KAĐAI a) Hệ thống âm Âm, tổ hợp âm tiếng DTTS (Ghi bằng kí hiệu ngữ âm quốc tế) Phiên chuyển sang tiếng Việt Ví dụ minh họa Địa danh DTTS (Ghi bằng kí hiệu ngữ âm quốc tế) Phiên chuyển sang tiếng Việt i i fa 33 d i n 33 Pha Đ i n i ( i e ê b  35 p e t 31 Bó P ệ t e ( ê E e năm 31 l E N 35 Nặm L é ng E ( e µ ư na 33 / µ 33 Na Ư µ ( ư « ơ cie N 32 s F 33 Chiềng S ơ « ( â na 32 l F ( w 32 Nà L ầ u a a m µ « N 32 t h a ø 33 Mường Th a nh ă ă n ă m 31 l E N 35 N ặ m Léng u u m µ « N 32 m u n 32 Mường M ù n u ( u o - ôô (trong trường hợp âm tiết kết thúc bằng [ N k ]) - ô (trong âm tiết mở và trong trường hợp âm cuối là [ N p ]) m µ « N 32 m o 33 Mường M ô o ( ô  - oo (trong trường hợp âm tiết kết thúc bằng [ N k ]) - o (trong âm tiết mở và trong trường hợp âm cuối là [ N p ]) n  N k 33 lăj 33 N oo ng Lay  ( o p h ph ie - iê (ở âm tiết khép, nửa khép và nửa mở) - yê (ở âm tiết khép, nửa khép và nửa mở với âm đệm w ở trước) - ia (ở âm tiết mở) - ya (ở âm tiết mở với âm đệm w ở trước) c ie N 32 saj 31 k E w 35 p ie 33 Ch iề ng Sại Kéo P ia uo - uô (ở âm tiết khép, nửa khép và nửa mở) - ua (ở âm tiết mở) k  33 l uo N 33 năm 31 n uo 33 Co L uô ng Nặm N ua µ « - ươ (ở âm tiết khép, nửa khép và nửa mở) - ưa (ở âm tiết mở) m µ « N 32 t h a ø 33 na 32 x µ F 33 M ườ ng Thanh Nà Kh ưa t h th năm 31 t h a 33 Nặm T h a k h kh p p xuoj 323 p E n 32 Khuổi P èn t t na 33 t o N 35 Na T ống c ch c ie N 32 saj 31 Ch iềng Sại k - k (khi đứng trước các nguyên âm dòng trước) - c (khi đứng trước các nguyên âm dòng giữa và dòng sau và khi đứng ở cuối âm tiết) - q (khi đứng trước âm đệm w). k  33 k in 33 k  33 luo N 33 na 32 bă k 35 Co K in C o Luông Nà Bắ c b b na 32 b ăk 35 Nà B ắc d d fa 33 d in 33 Pha Đ in b ú bh d ú dh m m nă m 31 l E N 35 Nặ m Léng n n n ăm 31 l E N 35 N ặm Léng ø nh m µ F N 32 ø E 35 Mường Nh é N ng k  33 luo N 33 Co Luô ng ts ch f ph f a 33 din 33 Ph a Đin s s xuoj 323 s µ F j 31 Khuổi S ượi x kh x uoj 323 d E N 33 Kh uổi Đeng h h v v na 32 v aj 32 Nà V ài z d na 32 z e 32 Nà D ề Ä g l l k  33 l uo N 33 Co L uông l ò sl kok 35 l ò om 32 Cốc Sl ồm r r w - u (khi ở vị trí âm cuối mà trước nó là các nguyên âm i, e, E hoặc các nguyên âm ngắn), hoặc (khi ở vị trí âm đệm mà sau nó là các nguyên âm « ( , iê), hoặc (khi đứng sau phụ âm k). - o (khi ở vị trí âm cuối mà trước nó là nguyên âm dài hoặc khi ở vị trí âm đệm mà sau nó là các nguyên âm a, ă ( , E ) na 32 di w 32 na 32 l F ( w 32 na 32 s w a N 32 na 32 ha w 35 Nà Đì u Nà Lầ u Nà S o àng Nà Há o j - i (ở vị trí âm đệm), hoặc (ở vị trí âm cuối mà trước nó là các nguyên âm dài) - y (ở vị trí âm cuối mà trước nó là nguyên âm ngắn) cie N 32 sa j 31 cie N 32 n F j 33 µ « N 32 lă j 33 năm 31 că j 32 Chiềng Sạ i Mường La y Nặm Chà y Lưu ý: - P hụ âm quặt lưỡi như t þ , § … được ghi bằng các phụ âm đồng vị tương ứng không quặt lưỡi. Ví dụ: t þ được ghi bằng “ch” § được ghi bằng “s” - Đối với các tổ hợp phụ âm hay các phụ âm tiền xát, tiền mũi, chúng ta có thể ghép các con chữ (chữ cái) Quốc ngữ để thể hiện chúng. Ví dụ: bl được ghi là “bl” ml được ghi là “ml” b) Hệ thống thanh điệu Đặc điểm của thanh điệu trong các ngôn ngữ Thái - Kadai: - Số lượng các thanh điệu trong các ngôn ngữ Tày - Thái không phải bao giờ cũng giống nhau. - Ngay cả các ngôn ngữ có số lượng thanh điệu bằng nhau thì đường nét và âm vực của các thanh này không phải bao giờ cũng giống nhau. - Có thanh điệu giống tiếng Việt, có thanh điệu không giống tiếng Việt. Sử dụng hệ thống dấu thanh của chữ Quốc ngữ hiện có để mô phỏng một cách tương đối thanh điệu các âm tiết trong các ngôn ngữ Thái - Kađai. Việc lựa chọn dấu thanh tùy thuộc vào việc thanh điệu trong ngôn ngữ đó gần nhất với thanh nào trong tiếng Việt, trong đó đặc điểm quan trọng nhất là âm vực của toàn thanh điệu và đường nét ở nửa cuối của thanh điệu. Hệ thống thanh điệu tiếng Tày: Thanh vị Phiên chuyển sang tiếng Việt Địa danh DTTS (Phiên âm) Phiên chuyển sang tiếng Việt 35 Dấu sắc n F ( m 31 l E N 35 Nậm Léng 33 Không dấu k  33 luo N 33 Co Luông 32 Dấu huyền cie N 32 saj 31 Chiềng Sại 323 Dấu hỏi xuoj 323 d E N 33 Khuổi Đeng 31 Dấu nặng năm 31 l E N 35 Nặm Léng 21 Dấu huyền PHỤ LỤC SỐ 8 MẪU PHIÊN CHUYỂN ĐỊA DANH GỐC NHÓM NGÔN NGỮ - TỘC NGƯỜI VIỆT - MƯỜNG Âm, tổ hợp âm tiếng DTTS (Ghi bằng kí hiệu ngữ âm quốc tế) Phiên chuyển sang tiếng Việt Ví dụ minh họa Địa danh DTTS (Ghi bằng kí hiệu ngữ âm quốc tế) Phiên chuyển sang tiếng Việt p p t t t F ( n 55 mi ø 55 T ân Minh ÿ tr ÿ u N 55 bi 55 Tr ung Bi c ch X E 55 c wă N 55 Khe Ch oăng k c, k, q k wat 21 Q uạt p H ph kau 9 55 p H  N 55 Cao Ph ong t H th / i í e n 55 t H µ F N 21 Yên Th ượng k H kh b b X E 55 b u ( N 35 Khe B úng d đ lu 35 sa N 35 Đ ú Sáng ï ch m m m i í e n 32 doj 32 M iền Đồi n n n am 55 f  ( N 55 N am Phong ø nh z  55 ø F ( n 55 Do Nh ân N ng N uon 32 n F ( j 21 Ng uồn Nậy s x § s k E 323 § u ( N 32 Kẻ S ùng h h B v v v z d j d f ph ban 323 f o ( N 32 Bản Ph ồng X kh X E 55 na 32 Kh e Nà Ä g Ä E ø 32 nan 32 G ành Nàn l l r r r au 9 32 ÿ E 55 R ào Tre i i e ê E e µ ưư µ ( ư F ơ F ( â a A ÿ i 35 n a N 55 Trí N a ng ă ă la N 32 k ă j Làng C a y u uu u ( u k E 323 § u ( N 32 Kẻ S ù ng o ôô o ( ô  oo, o ka 32 r  N 32 Cà R oò ng  ( o i F iê, ia u F uô, ua bu F 55 B ua µ F ươ, ưa PHỤ LỤC SỐ 9 HƯỚNG DẪN PHIÊN CHUYỂN ĐỊA DANH NGÔN NGỮ GỐC CÁC DÂN TỘC THIỂU SỐ SANG TIẾNG VIỆT VÀ CÁCH VIẾT ĐỊA DANH 1. Hướng dẫn phiên chuyển địa danh ngôn ngữ gốc các dân tộc thiểu số sang tiếng Việt Mẫu phiên chuyển địa danh gốc nhóm ngôn ngữ - tộc người Ba Na (Phụ lục số 1) được áp dụng khi phiên chuyển địa danh có gốc ngôn ngữ các dân tộc Ba Na, Co, Giẻ - Triêng, Xơ đăng, Hrê, Brâu, Cơ Ho, Mnông, Mạ, Xtiêng, Chơ Ro. Tiếng nói thuộc nhóm ngôn ngữ Môn - Khmer (ngữ hệ Nam Á), trong đó có một số tộc người đã có chữ viết Latinh từ trước năm 1975 như: Co, Giẻ - Triêng, Xơ đăng, Hrê, Cơ Ho, Xtiêng. Vùng cư trú của các dân tộc nhóm này chủ yếu tại các tỉnh Gia Lai, Kon Tum, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hoà, Quảng Ngãi, Quảng Nam, Đồng Nai, Lâm Đồng, Ninh Thuận, Đắk Lắk, Bình Phước, Tây Ninh. 2. Mẫu phiên chuyển địa danh gốc nhóm ngôn ngữ - tộc người Hmông - Dao (Phụ lục số 2) được áp dụng khi phiên chuyển địa danh có gốc ngôn ngữ các dân tộc : Mông, Dao và Pà Thẻn thuộc ngữ hệ Hmông - Dao, trong đó dân tộc Hmông, Dao đã có chữ viết. Vùng cư trú của các dân tộc chủ yếu ở các tỉnh: Hà Giang, Lào Cai, Sơn La, Lai Châu, Điện Biên, Hoà Bình, một số vùng phía tây Thanh Hóa và Nghệ An. 3. Mẫu phiên chuyển địa danh gốc nhóm ngôn ngữ - tộc người Khmer (Phụ lục số 3) được áp dụng khi phiên chuyển địa danh có gốc ngôn ngữ dân tộc Khmer. Vùng cư trú của các dân tộc nhóm này chủ yếu tại các tỉnh khu vực miền Tây Nam Bộ. 4. Mẫu phiên chuyển địa danh gốc nhóm ngôn ngữ - tộc người Môn- Khmer Bắc Trường Sơn (Phụ lục số 4) được áp dụng khi phiên chuyển địa danh có gốc ngôn ngữ các dân tộc Bru - Vân Kiều, Tà Ôi và Cơ Tu. Vùng cư trú của các dân tộc nhóm này chủ yếu tại khu vực miền tây các tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế, Quảng Nam. 5. Mẫu phiên chuyển địa danh gốc nhóm ngôn ngữ - tộc người Nam Đảo (Phụ lục số 5) được áp dụng khi phiên chuyển địa danh có gốc ngôn ngữ các dân tộc Chăm, Gia Rai, Ê Đê, Churu (Chru), Raglai (Ra Glai). Vùng cư trú của các dân tộc nhóm này chủ yếu tại các tỉnh miền Trung và Tây nguyên: Bình Định, Phú Yên, Khánh Hoà, Ninh Thuận, Bình Thuận, Lâm Đồng, Đắk Lắk, Gia Lai, Kon Tum, Đắk Nông. Ngoài ra, ở miền tây Nam Bộ và một vài vùng miền trung như Quảng Nam, Quảng Ngãi, Đà Nẵng, Thừa Thiên - Huế, Quảng Trị cũng có thể có các địa danh gốc Chăm. 6. Mẫu phiên chuyển địa danh gốc nhóm ngôn ngữ - tộc người Tạng - Miến (Phụ lục số 6) được áp dụng khi phiên chuyển địa danh có gốc ngôn ngữ các dân tộc Lô Lô, Hà Nhì, La Hủ, Si La, Cống, Phù Lá. Các dân tộc này chưa có chữ viết riêng hoặc có cũng ít người còn đọc được. Vùng cư trú của các dân tộc nhóm Tạng - Miến tại Cao Bằng, Lạng Sơn, Lào Cai, Yên Bái, Hà Giang, Lai Châu. 7. Mẫu phiên chuyển địa danh gốc nhóm ngôn ngữ - tộc người Thái - Kađai (Phụ lục số 7) được áp dụng khi phiên chuyển địa danh có gốc ngôn ngữ các dân tộc Tày, Nùng, Thái, Lào, Lự, Giáy, Bố Y, La Ha, La Chí, Pu Péo, Cơ Lao. Vùng cư trú của các dân tộc Thái chủ yếu tại vùng núi Tây Bắc, tây Thanh Hóa, Nghệ An; dân tộc Tày, Nùng cư trú chủ yếu tại vùng Đông Bắc; các dân tộc có ngôn ngữ thuộc nhánh Kađai chủ yếu cư trú tại các tỉnh biên giới phía Bắc như Lào Cai, Lai Châu, Hà Giang. 8. Mẫu phiên chuyển địa danh gốc nhóm ngôn ngữ - tộc người Việt- Mường (Phụ lục số 8): nhóm ngôn ngữ - tộc người Việt - Mường có 4 dân tộc: Kinh, Mường, Thổ, Chức trong đó có 3 dân tộc thiểu số. Mẫu này được áp dụng khi phiên chuyển địa danh có gốc ngôn ngữ các dân tộc Mường, Thổ, Chức. Vùng cư trú của các dân tộc Mường, Thổ, Chức tại các tỉnh Hòa Bình, Phú Thọ, Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Bình. 2. Cách viết địa danh Việt Nam a) Cách viết địa danh Việt Nam có ngôn ngữ gốc tiếng Việt - Sử dụng bộ chữ cái tiếng Việt để viết các địa danh theo đúng chính tả tiếng Việt: Bảng chữ cái tiếng Việt gồm các chữ cái xếp theo thứ tự: A, Ă, Â, B, C, D, Đ, E, Ê, G, H, I, K, L, M, N, O, Ô, Ơ, P, Q, R, S, T, U, Ư, V, X, Y. - Địa danh sau khi chuẩn hóa được thể hiện bằng chữ tiếng Việt, giữa các âm tiết không có gạch nối, không có dấu phẩy treo. - Viết hoa các chữ đầu âm tiết của danh từ riêng và không dùng gạch nối các địa danh Việt Nam và địa danh đọc theo âm Hán - Việt. Trật tự các dấu thanh điệu: Không dấu, huyền, hỏi, ngã, sắc, nặng. Ví dụ: Thái Nguyên, Hà Nội, Trường Sa… - Những địa danh Việt Nam mà danh từ riêng chỉ có một âm tiết và danh từ chung trở thành bộ phận không thể tách rời địa danh thì viết hoa tất cả các chữ đầu danh từ chung và danh từ riêng của địa danh đó. Ví dụ: Hồ Tây, Cửa Lò, Bến Nghé, Vũng Tàu, Lạch Trường, Vàm Cỏ, Buôn Hồ, Bản Keo, Sóc Trăng, Cù Lao Chàm… - Địa danh chỉ có một con chữ nguyên âm, thì dấu thanh được đặt vào con chữ nguyên âm đó. Ví dụ: làng Dục Tú, xóm Thanh Hà, Sông Hồng - Địa danh có một con chữ nguyên âm mang dấu phụ: Ă, Â, Ê, Ô, Ơ, Ư và kết thúc bằng bất kỳ con chữ nào, thì dấu thanh đặt ở con chữ đó. Riêng ƯƠ, dấu đặt ở Ơ. Ví dụ: sông Như Nguyệt, xã Nội Duệ, thôn Tiên T iến - Địa danh có hai con chữ nguyên âm và kết thúc bằng một con chữ phụ âm hoặc tổ hợp con chữ phụ âm, thì dấu thanh được đặt vào con chữ nguyên âm cuối. Ví dụ: thôn Huy H oàng, xóm Mạch Hoạch… - Địa danh kết thúc bằng oa, oe, uy thì dấu thanh được đặt vào con chữ nguyên âm cuối. Ví dụ: xóm Hoè Nhai, huyện Xuân Thuỷ - Địa danh kết thúc bằng hai hoặc ba con chữ nguyên âm khác với oa, oe, uy thì dấu thanh được đặt vào con chữ nguyên âm sát nguyên âm cuối. Ví dụ: xóm Bảy Núi, phố Lương Định Của b) Cách viết địa danh Việt Nam có ngôn ngữ gốc dân tộc thiểu số Việt Nam - Sử dụng chữ cái hoặc tổ hợp chữ cái của bộ chữ tiếng Việt (trong một sô trường hợp có bổ sung bốn chữ cái f, j, w, z) để ghi các phụ âm đầu tương ứng hoặc phụ âm có cách đọc gần đúng với địa danh nguyên ngữ; Ví dụ: Dak Bla (Đắc Bla), C ó ­ ( pah (Chư Pả), Ko ( Siªr (Cä Xia), Phja Bióc - Sử dụng các tổ hợp phụ âm đầu không có trong chính tả tiếng Việt như: Kr, Br, Bl, Pl, Sl, Đr, Gr, Gl để viết địa danh; Ví dụ: Po á ng Drang (Pong Đrang), Krông Jing (Krông Dinh), C ó ­ ( Krua (Ch­ Kroa), C ó ­ ( M g ar (Chư Mơ Ga). - Đối với các phụ âm cuối không có trong chính tả tiếng Việt như: b, d, f, j, k, l, r, s, v, w, z được thay thế bằng các phụ âm tương ứng trong bộ chữ tiếng Việt và thanh điệu thích hợp. Ví dụ: Mdrăk (Mơ Đrắc). - Sử dụng chữ cái hoặc tổ hợp các chữ cái của bộ chữ tiếng Việt để ghi nguyên âm tương ứng hoặc nguyên âm có cách đọc gần đúng với địa danh nguyên ngữ. Ví dụ: Ko ( Siªr (Cä Xia). - Sử dụng các chữ cái ghép oo, ôô để ghi nguyên âm dài của địa danh nguyên ngữ. Ví dụ: Cầu Roòn, Áng Tôồng, Bơ Ngoong, Đắc Choong, A Nôông. - Sử dụng dấu thanh của tiếng Việt để ghi các thanh tương ứng hoặc gần đúng của địa danh nguyên ngữ. Ví dụ: Dak teh (Đắc Tẻ), C ó ­ ( pah (Chư Pả). - Quy định phiên chuyển địa danh gốc ngôn ngữ dân tộc thiểu số sang tiếng Việt được quy định tại các Phụ lục số 1, Phụ lục số 2, Phụ lục số 3, Phụ lục số 4, Phụ lục số 5, Phụ lục số 6, Phụ lục số 7, Phụ lục số 8 của Quy chuẩn này; c) Cách viết địa danh Việt Nam có ngôn ngữ gốc tiếng nước ngoài - Các địa danh Việt Nam có ngôn ngữ gốc tiếng nước ngoài thực hiện theo các quy định về cách viết địa danh nước ngoài tại Quy chuẩn này. Ví dụ: bệnh viện Xanh Pôn, phố Yecxanh PHỤ LỤC SỐ 10 KẾT QUẢ THỐNG KÊ, ĐỐI CHIẾU, XÁC MINH TRONG PHÒNG ĐỊA DANH TRÊN BẢN ĐỒ ĐỊA HÌNH Xã/Phường/Thị trấn…………………………… Huyện/Thành phố, Thị xã/Quận……………………………………. Tỉnh/Thành phố………………………………… TT MÃ ĐỊA DANH ĐỊA DANH TRÊN BĐĐH PHIÊN HIỆU MẢNH BẢN ĐỒ TOẠ ĐỘ VỊ TRÍ TƯƠNG ĐỐI CỦA ĐỐI TƯỢNG ĐỊA DANH TRÊN TÀI LIỆU ĐỐI CHIẾU KẾT QUẢ CHUẨN HOÁ GHI CHÚ Toạ độ trung tâm Toạ độ điểm đầu Toạ độ điểm cuối Danh mục thôn, bản Địa danh chuẩn hoá trong phòng Địa danh có sự khác biệt Danh từ chung Danh từ riêng Vĩ độ Kinh độ Vĩ độ Kinh độ Vĩ độ Kinh độ Danh từ chung Danh từ riêng Danh từ chung Danh từ riêng Danh từ chung Danh từ riêng Danh từ chung Danh từ riêng Tên tài liệu Danh từ chung Danh từ riêng Danh từ chung Danh từ riêng I ĐỊA DANH DÂN CƯ 1 2 … II ĐỊA DANH SƠN VĂN 1 2 … ĐỊA DANH THUỶ VĂN 1 2 … IV ĐỊA DANH KINH TẾ XÃ HỘI 1 2 … V ĐỊA DANH VÙNG TRANH CHẤP 1 2 … ĐƠN VỊ THI CÔNG ĐƠN VỊ KIỂM TRA Người thực hiện (Ký, ghi rõ họ tên) Người kiểm tra (Ký, ghi rõ họ tên) Người kiểm tra (Ký, ghi rõ họ tên) Ngày tháng năm 20 Thủ trưởng đơn vị thi công (Ký tên, đóng dấu) Ngày tháng năm 20 Thủ trưởng đơn vị kiểm tra (Ký tên, đóng dấu) PHỤ LỤC SỐ 11: KẾT QUẢ CHUẨN HÓA ĐỊA DANH TRÊN BẢN ĐỒ ĐỊA HÌNH Xã/phường/thị trấn…………………… TT Mã nhóm đối tượng địa lí ĐỊA DANH TRÊN BĐĐH PHIÊN HIỆU MẢNH BẢN ĐỒ TOẠ ĐỘ VỊ TRÍ TƯƠNG ĐỐI CỦA ĐỐI TƯỢNG CHUẨN HÓA TRONG PHÒNG KẾT QUẢ CHUẨN HOÁ THỰC ĐỊA GHI CHÚ Toạ độ trung tâm Toạ độ điểm đầu Toạ độ điểm cuối Địa danh chuẩn hoá trong phòng Địa danh có sự khác biệt Danh từ chung Danh từ riêng Vĩ độ Kinh độ Vĩ độ Kinh độ Vĩ độ Kinh độ Danh từ chung Danh từ riêng Danh từ chung Danh từ riêng Danh từ chung Danh từ riêng I ĐỊA DANH DÂN CƯ 1 2 … II ĐỊA DANH SƠN VĂN 1 2 … ĐỊA DANH THUỶ VĂN 1 2 … IV ĐỊA DANH KINH TẾ XÃ HỘI 1 2 … V ĐỊA DANH VÙNG TRANH CHẤP 1 2 … Huyện/Thành phố/Thị xã/Quận…….......................……….….. Tỉnh/Thành phố…..............……………………. ĐƠN VỊ THI CÔNG Người thực hiện (Ký, ghi rõ họ tên) CÁN BỘ CHUYÊN MÔN CẤP XÃ (Ký, ghi rõ họ tên) Ngày tháng năm 20 TM.UBND xã/phường/thị trấn …………………….…. CHỦ TỊCH (Ký tên, đóng dấu) Ngày tháng năm 20 Thủ trưởng đơn vị thi công (Ký tên, đóng dấu) PHỤ LỤC SỐ 12: KẾT QUẢ CHUẨN HÓA ĐỊA DANH TRÊN BẢN ĐỒ ĐỊA HÌNH Huyện/Thành phố/thị xã/quận……………….. Tỉnh/Thành phố………………………. STT MÃ NHÓM ĐỐI TƯỢNG ĐỊA DANH TRÊN BĐĐH PHIÊN HIỆU MẢNH BẢN ĐỒ TOẠ ĐỘ VỊ TRÍ TƯƠNG ĐỐI CỦA ĐỐI TƯỢNG ĐỊA DANH ĐÃ CHUẨN HOÁ GHI CHÚ Toạ độ trung tâm Toạ độ điểm đầu Toạ độ điểm cuối Danh từ chung Danh từ riêng Vĩ độ Kinh độ Vĩ độ Kinh độ Vĩ độ Kinh độ Danh từ chung Danh từ riêng I XÃ A 1.1 ĐỊA DANH DÂN CƯ 1 2 … 1.2 ĐỊA DANH SƠN VĂN 1 2 … 1.3 ĐỊA DANH THUỶ VĂN 1 2 … 1.4 ĐỊA DANH KINH TẾ XÃ HỘI 1 2 … 1.5 ĐỊA DANH VÙNG TRANH CHẤP 1 2 … II XÃ B 2.1 ĐỊA DANH DÂN CƯ 1 … 2.2 ĐỊA DANH SƠN VĂN 1 … 2.3 ĐỊA DANH THUỶ VĂN 1 … 2.4 ĐỊA DANH KINH TẾ XÃ HỘI 1 2 … 2.5 ĐỊA DANH VÙNG TRANH CHẤP 1 2 Người thực hiện (Kí, ghi rõ họ tên) Ngày tháng năm 20 CÁN BỘ CHUYÊN MÔN CẤP HUYỆN (Kí, ghi rõ họ tên) Ngày tháng năm 20 TM. UBND CẤP HUYỆN (Kí tên, đóng dấu) Ngày tháng năm 20 Thủ trưởng đơn vị thi công (Kí tên, đóng dấu) PHỤ LỤC SỐ 13: KẾT QUẢ CHUẨN HÓA ĐỊA DANH THỂ HIỆN TRÊN BẢN ĐỒ ĐỊA HÌNH Tỉnh/Thành phố……………………………….… STT MÃ NHÓM ĐỐI TƯỢNG ĐỊA DANH ĐÃ CHUẨN HOÁ PHIÊN HIỆU MẢNH BẢN ĐỒ TOẠ ĐỘ VỊ TRÍ TƯƠNG ĐỐI CỦA ĐỐI TƯỢNG GHI CHÚ Toạ độ trung tâm Toạ độ điểm đầu Toạ độ điểm cuối Danh từ chung Danh từ riêng Vĩ độ Kinh độ Vĩ độ Kinh độ Vĩ độ Kinh độ I HUYỆN…. XÃ… I.1 ĐỊA DANH DÂN CƯ 1 I.2 ĐỊA DANH SƠN VĂN 1 I.3 ĐỊA DANH THUỶ VĂN 1 I.4 ĐỊA DANH KINH TẾ XÃ HỘI 1 I.5 ĐỊA DANH VÙNG TRANH CHẤP 1 II HUYỆN… … XÃ… ĐỊA DANH DÂN CƯ 1 ĐỊA DANH SƠN VĂN ĐƠN VỊ THI CÔNG Ngày tháng năm 20 Ngày tháng năm 20 Người thực hiện (Kí, ghi rõ họ tên) Người kiểm tra (Kí, ghi rõ họ tên) CÁN BỘ CHUYÊN MÔN CẤP TỈNH (Kí, ghi rõ họ tên) TM. UBND TỈNH (Kí tên, đóng dấu) Ngày tháng năm 20 Thủ trưởng đơn vị thi công (Kí tên, đóng dấu) ĐỊA DANH NHÓM ĐỐI TƯỢNG TOẠ ĐỘ VỊ TRÍ TƯƠNG ĐỐI CỦA ĐỐI TƯỢNG PHIÊN HIỆU MẢNH BẢN ĐỒ ĐỊA HÌNH Tên ĐVHC cấp xã Tên ĐVHC cấp huyện Toạ độ trung tâm Toạ độ điểm đầu Toạ độ điểm cuối Vĩ độ (Độ, phút, giây) Kinh độ (Độ, phút, giây) Vĩ độ (Độ, phút, giây) Kinh độ (Độ, phút, giây) Vĩ độ (Độ, phút, giây) Kinh độ (Độ, phút, giây) PHỤ LỤC SỐ 14: DANH MỤC ĐỊA DANH VIỆT NAM PHỤC VỤ CÔNG TÁC THÀNH LẬP BẢN ĐỒ Tỉnh/Thành phố……………………………….… PHỤ LỤC SỐ 15: MẪU SỔ NHẬT KÝ ĐIỀU TRA, XÁC MINH ĐỊA DANH BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG (tên đơn vị thi công) NHẬT KÍ ĐIỀU TRA, XÁC MINH ĐỊA DANH Xã/phường/ thị trấn:………………………………. Huyện/quận/thành phố/thị xã………………………….. Tỉnh/thành phố…………………………………… Ho, tên người ghi:………………………………… Năm 20… 1. Quy định chung - Nhật kí điều tra, xác minh địa danh phải sử dụng trong quá trình đối chiếu, điều tra, xác minh địa danh phục vụ công tác chuẩn hóa địa danh tại cấp xã, cấp huyện, cấp tỉnh. Các nội dung ghi trong Nhật kí phục vụ công tác đánh giá chất lượng, nghiệm thu sản phẩm trong quá trình thi công và là cơ sở để thẩm định địa danh tại các cấp chính quyền địa phương và của chủ đầu tư; - Người thực hiện công tác chuẩn hóa địa danh phải trực tiếp ghi các nội dung liên quan đến các địa danh cần chuẩn hóa tại thời điểm đối chiếu, điều tra, xác minh địa danh tại địa phương; - Các nội dung ghi chép trong Nhật kí phải kịp thời, đầy đủ, trung thực, rõ ràng, sạch sẽ. 2. Nội dung ghi chép trong Nhật kí điều tra, xác minh địa danh 2.1. Thông tin chung a. Thành phần các dân tộc của đơn vị hành chính cấp xã: - Dân tộc…………… chiếm %; - Dân tộc………….....chiếm %; - Dân tộc………….....chiếm %. ……………………………………………………………….. b. Tổ chức quản lí dân cư: Gồm……… thôn/xóm/bản/tổ dân phố - Thôn………………, gồm các xóm/điểm dân cư…………….………..….…... - Thôn………………., gồm các xóm/điểm dân cư…………….………....…….. …………………………………………………………………….……………..…… 2.2. Bảng thông tin chuẩn hóa địa danh Ngày, tháng, năm Địa điểm Thành phần tham gia xác minh, chuẩn hóa địa danh Địa danh đã chuẩn hóa trong phòng Địa danh của đối tượng địa lí tại thực địa Gốc ngôn ngữ Kết quả chuẩn hóa Ghi chú Danh từ chung Danh từ riêng Danh từ chung Danh từ riêng Tình trạng Danh từ chung Danh từ riêng 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Ngày tháng năm 20 Người ghi H ướng dẫn nội dung ghi các cột trong bảng : Cột 1: Thời điểm làm việc về điều tra, xác minh địa danh tại địa phương Cột 2: Địa điểm điều tra, xác minh địa danh Cột 3: Họ tên, chức danh người tham gia điều tra, xác minh địa danh tại địa phương Cột 4: Danh từ chung của địa danh Cột 5: Danh từ riêng của địa danh Cột 6: Danh từ chung của địa danh đang sử dụng tại địa phương tương ứng với địa danh đã chuẩn hóa trong phòng Cột 7: Danh từ riêng của địa danh đang sử dụng tại địa phương tương ứng với địa danh đã chuẩn hóa trong phòng Cột 8: Gốc ngôn ngữ của địa danh Cột 9: Tình trạng hiện tại của địa danh Cột 10: Danh từ chung của địa danh sau khi chuẩn hóa tại thực địa Cột 11: Danh từ riêng của địa danh sau khi chuẩn hóa tại thực địa Cột 12: Ghi chú một số thông tin liên quan đến địa danh (chia tách từ thôn, xóm nào; sáp nhập từ các thôn, xóm, điểm dân cư nào, lí do tại sao không có danh từ chung, nguyên nhân đề nghị sửa đổi địa danh, lí do địa danh không tồn tại, tọa độ địa danh xác định tại thực địa…) PHỤ LỤC SỐ 16 CẤU TRÚC BẢNG THÔNG TIN THUỘC TÍNH ĐỊA DANH HÀNH CHÍNH VIỆT NAM Nội dung Kiểu dữ liệu Độ rộng Ghi chú Mã đơn vị hành chính Text 20 Tên đơn vị hành chính Text 30 Kiểu đơn vị hành chính Text 15 Vĩ độ Text 12 độ, phút, giây Kinh độ Text 12 độ, phút, giây Diện tích Decimal km 2 Dân số Integer người Văn bản pháp quy thành lập ĐVHC Text 250 Ngôn ngữ gốc Text 15 Ghi chú Text 1500 PHỤ LỤC SỐ 17 CẤU TRÚC BẢNG THÔNG TIN THUỘC TÍNH ĐỊA DANH CÁC YẾU TỐ DÂN CƯ, SƠN VĂN, THỦY VĂN, KINH TẾ - XÃ HỘI, BIỂN ĐẢO VIỆT NAM Nội dung Kiểu dữ liệu Độ rộng Ghi chú Địa danh Text 30 Kiểu đối tượng Text 2 Nhóm đối tượng Text 2 Mã ĐVHC cấp xã Text 5 Tên ĐVHC cấp xã Text 30 Mã ĐVHC cấp huyện Text 3 Tên ĐVHC cấp huyện Text 30 Ngôn ngữ gốc Text 30 Vĩ độ trung tâm Text 15 độ, phút, giây Kinh độ trung tâm Text 15 độ, phút, giây Vĩ độ điểm đầu Text 15 độ, phút, giây Kinh độ điểm đầu Text 15 độ, phút, giây Vĩ độ điểm cuối Text 15 độ, phút, giây Kinh độ điểm cuối Text 15 độ, phút, giây Số hiệu mảnh bản đồ địa hình Text 15 Mã địa danh Text 20 Ghi chú Text 1500 PHỤ LỤC SỐ 18 BẢNG PHÂN LOẠI NGÔN NGỮ NƯỚC NGOÀI THEO VĂN TỰ CHÍNH THỨC TT Mã quốc gia Tên quốc gia, vùng lãnh thổ Ngôn ngữ quốc gia Tự dạng Latinh Không Latinh 1 AD Anđora Catalan X 2 AE Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất Ả R ập X 3 AF Apganixtan Ba Tư Paxtô X X 4 AG Antigua và Bacbuđa Anh X 5 AL Anbani Anbani X 6 AM Acmênia Acmênia X 7 AO Ăngôla Bồ Đào Nha X 8 AR Achentina Tây Ban Nha X 9 AT Áo Đức X 10 AU Ôxtrâylia Anh X 11 AZ Adecbaigian Adecbaigian X 12 BA Bôxnia Hecxêgôvina Bôxnia Crôatia Xécbia X X X 13 BB Bacbađôt Anh X 14 BD Bănglađet Bengan X 15 BE Bỉ Pháp Hà Lan X X 16 BF Buôckina Phaxô Pháp X 17 BG Bungaria Bungaria X 18 BH Baranh Ả R ập X 19 BI Burunđi Pháp Kirunđi X X 20 BJ Bênanh Pháp X 21 BN Brunây Anh Malay X X 22 BO Bôlivia Tây Ban Nha X 23 BR Braxin Bồ Đào Nha X 24 BS Bahamat Anh X 25 BT Butan Giongkha X 26 BW Bôtxoana Anh X 27 BY Bêlarut Bêlarut Nga X X 28 BZ Bêlidê Anh X 29 CA Canađa Anh Pháp X X 30 CD Cônggô Anh X 31 CM Camơrun Pháp X 32 CF Trung Phi Pháp X 33 CG Cônggô Pháp X 34 CH Thụy Sĩ Pháp Italia X X 35 CI Côt Đivoa Pháp X 36 CK Đảo Cúc Anh X 37 CL Chilê Tây Ban Nha X 38 CN Trung Quốc Hán X 39 CO Côlômbia Tây Ban Nha X 40 CR Côxta Rica Tây Ban Nha X 41 CU Cuba Tây Ban Nha X 42 CV Capve Bồ Đào Nha X 43 CY Síp Hy Lạp Thổ Nhĩ Kỳ X X 44 CZ Cộng hòa Séc Séc X 45 DE Đức Đức X 46 DJ Gibuti Ả R ập X 47 DK Đan Mạch Đan Mạch X 48 DM Đôminica Anh X 49 DO Đôminicana Tây Ban Nha X 50 DZ Angiêri Ả R ập X 51 EC Êcuado Tây Ban Nha X 52 EE Extônia Extônia X 53 EG Ai Cập Ả R ập X 54 ER Eritơria Anh Ả R ập Tigrinia X X X 55 ES Tây Ban Nha Tây Ban Nha X 56 ET Êtiôpia Amharic X 57 FI Phần Lan Phần Lan Thuỵ Điển X X 58 FJ Phigi Anh Phigi X X 59 FM Micrônêxia Anh X 60 FR Pháp Pháp X 61 GA Gabông Pháp X 62 GB Anh Anh X 63 GD Grênađa Anh X 64 GE Grudia Grudia X 65 GH Gana Anh X 66 GM Dămbia Anh X 67 GN Ghinê Pháp X 68 GQ Ghinê Xích đạo Tây Ban Nha X 69 GR Hy Lạp Hy Lạp X 70 GT Goatêmala Tây Ban Nha X 71 GW Ghinê Bitxao Bồ Đào Nha X 72 GY Guyana Anh X 73 HN Hônđurat Tây Ban Nha X 74 HR Croatia Croatia X 75 HT Haiti Pháp X 76 HU Hungary Hungary X 77 ID Inđônêxia Inđônêxia X 78 IE Aixơlen Anh Irixơ X X 79 IL Ixraen Ả R ập Do Thái X X 80 IN Ấn Độ Anh Hindi X X 81 IQ Irăc Ả R ập X 82 IR Iran Ba Tư X 83 IS Ailen Ailen X 84 IT Italia Italia X 85 JM Giamaica Anh X 86 JO Gioocđani Ả R ập X 87 JP Nhật Bản Nhật X 88 KE Kênya Anh Xoahili X X 89 KG Kiaghixtan Kyaghyt Nga X X 90 KH Campuchia Khơme X 91 KI Kiribati Anh X 92 KM Cômo Pháp Ả R ập X X 93 KN Xanhkit Nêvit Anh X 94 KP Triều Tiên Triều Tiên X 95 KR Hàn Quốc Hàn X 96 KW Kô Oet Ả R ập X 97 KZ Kadăcxtan Kadăc Nga X X 98 LA Lào Lào X 99 LB Libăng Ả R ập X 100 LC Xanh Luxia Anh X 101 LI Lơchten Stai Đức X 102 LK Xri Lanka Xinhalet Tamin X X 103 LR Libêria Anh X 104 LS Lêxôthô Anh Lêxôthô X X 105 LT Litva Litva X 106 LU Lucxembua Pháp Đức Lucxembua X X X 107 LV Latvia Latvia X 108 LY Libi Ả R ập X 109 MA Marôc Ả R ập X 110 MC Mônacô Pháp X 111 MD Mônđôva Rumani X 112 MG Mađagaxca Pháp Malagaxy X X 113 MH Macsan Anh Manta X X 114 MK Maxêđônia Maxêđônia X 115 ML Mali Pháp X 116 MM Myanma Myanma X 117 MN Mông Cổ Mông Cổ X 118 MR Môritani Ả R ập X 119 MT Manta Anh Manta X X 120 MU Môtiriut Anh X 121 MV Manđivơ Manđivơ X 122 MW Malauy Anh Cheoa X X 123 MX Mexicô Tây Ban Nha X 124 MY Malaixia Malay X 125 MZ Môdămbich Bồ Đào Nha X 126 NA Namibia Anh X 127 NE Nigiê Pháp X 128 NG Nigiêria Anh X 129 NI Nicaragoa Tây Ban Nha X 130 NL Hà Lan Hà Lan X 131 NO Na Uy Bôcman Nynoxcơ X X 132 NP Nêpan Nêpan X 133 NR Nauru Anh Nauru X X 134 NU Niue Ả R ập X 135 NZ Niu Dilân Anh Maori X X 136 OM Ôman Ả Rập X 137 PA Panama Tây Ban Nha X 138 PE Pêru Tây Ban Nha Aymara Goarani X X X 139 PG Papua Niughinê Anh X 140 PH Philíppin Anh Philíppin X X 141 PK Pakixtan Anh Uôcđu X X 142 PL Ba Lan Ba Lan X 143 PJ Bồ Đào Nha Bồ Đào Nha X 144 PW Palau Anh Palau X X 145 PY Paragoay Tây Ban Nha Goarani X X 146 QA Cata Ả R ập X 147 RO Rumani Rumani X 148 RU Nga Nga X 149 RW Ruanđa Anh Pháp Kinyacuanđa X X X 150 SA Ả Rập Xêut Ả R ập X 151 SB Xôlômôn Anh X 152 SC Xâysen Anh Pháp X X 153 SD Xuđăng Ả R ập X 154 SE Thụy Điển Thụy Điển X 155 SG Xingapo Anh Hán Tamin Malay X X X X 156 SI Xlôvênia Xlôvênia X 157 SK Xlôvakia Xlôvac X 158 SL Xiera Lêôn Anh X 159 SM Xan Marinô Italia X 160 SN Xênêgan Pháp X 161 SO Xômali Ả R ập Xômali X X 162 SR Xurinam Hà Lan X 163 ST Xao Tômê và Prinxipê Tây Ban Nha X 164 SV En Xanvađo Tây Ban Nha X 165 SY Xyria Ả R ập X 166 SZ Xoadilen Anh Xoati X X 167 TD Sát Pháp X 168 TG Tôgô Pháp X 169 TH Thái Lan Thái X 170 TJ Tatgikixtan Tatgich X 171 TL Đông Timo Bồ Ban Nha X 172 TM Tuôcmênixtan Tuôcmênixtan X 173 TN Tuynidi Ả R ập X 174 TO Tônga Anh Tôngan X X 175 TR Thổ Nhĩ Kỳ Tuyêch X 176 TT Triniđat và Tôbagô Anh X 177 TV Tuvalu Anh X 178 TZ Tandania Anh Xoahili X X 179 UA Ukraina Ukraina X 180 UG Uganđa Anh X 181 US Hoa Kỳ Anh X 182 UY Uruguay Tây Ban Nha X 183 UZ Udơbêkixtan Udơbêch X 184 VA Vaticăng Italia X 185 VC Xanh Vincen và Grênađin Anh X 186 VE Vênêduêla Tây Ban Nha X 187 VN Việt Nam Việt X 188 VU Vanuatu Anh Pháp Bixlam X X X 189 WS Xamoa Xamoan X 190 YE Yêmen Ả R ập X 191 YU Nam Tư Xecbi X 192 ZA Nam Phi Anh, Aphrican, Pêđi, Xôthô, Soaadi, Nđêbêlê, Txoana, Txonga, Venđa, Xôsa, Dulu X 193 ZM Dămbia Anh X 194 ZW Dimbabuê Anh X 195 PR Puêtô Ricô Tây Ban Nha X PHỤ LỤC SỐ 19 BẢNG KÍ HIỆU NGỮ ÂM QUỐC TẾ (IPA) ÂM ĐẦU Ví dụ Ký hiệu ngữ âm quốc tế (IPA) Chữ tiếng Việt [p] p P ixbơc ( P ittsburg) [b] b B êlem ( B elém) [t] t T ua ( T uor) [d] đ Đ igiông ( D ijong) [c] ch Ch ilê ( Ch ile) [k] c, k, q C anađa ( C anada) [g] g, gh G aloa ( G alois) [f] ph, Ph ilipvin ( Ph ilippville) [w] o O ênsơ( W elsh) [v] v V iên ( W ien) [θ] th Th ơxâu ( Th urso) [ð] d Ma d ơoen (Mo th erwell) [s] x Vênê x ia (Vene z ia) [z] d Daia (Zaire) [ S ] s S ôensơ ( Sch oelcher) [ ü ] và [j] gi Gi ơnevơ (Genève) [ts] x Katôvi x e (Katowi ce ) [t∫] tr Tr anhxtôkhôva (Częztochowa) [dj] gi Gi buti (Jibuti) [h] h H amintơn (Hamilton) [m] m M ađrit ( M adrid) [n] n N aplơ ( N aples) [l] l L ivinhxtôn ( L ivingstone) [r] r R anh ( R hin) [ ø ] nh, ng Henxi nh ơ (Helsi ng ør) [ŋ] ng Ng au ( Ng ao) ÂM CHÍNH [a] và [a:] a A côncagua ( A concagua) [æ] a R a mdi (R a msey) [Λ] ă M ă c Kinli (Mc Kinley) [e] ê Angi ê (Alg er ) [ε] e E guyông ( Ai guillon) [ε∂] e Đelơo e (Delawa re ) [  ] o Rôsơph o (Rochefort) [  :] o O đơn ( Au den) [o] ô X ô mezơ (Saumaise) [ « ] và [ « :] ơ Lêm ơ n (Lemon) [oε] ơ Satôn ơ p (Châteaun eu f) [Φ] ơ Iơte En vơ (Götä Äl v ) [Φ] trong tiếng Hungari uê D uê (G yör ) [i] và [i:] i Noocmăngđ i (Normandi e ) [i] i K i plinh (Keippling) [ j ] i, y Ăngt i (Ant illes ) [u] và [u:] u Lat u sơ (Latouche) [y] ư Kr ư m (Krym) [y] uy R uy đơ (Rude) [ ] anh Bên anh (Bèn in ) [õ ε] oong Vecđ oong (Verd un ) [ã] ăng Bl ăng ki (Bl an qui) [õ] ông Côngtơ (Comte) [wẽ] oăng P oăng carê (P oin caré) [jẽ] iêng Xêbatch iêng (Sébati en ) [aj] ai Xt ai bec (St ei nbeck) [au] ao H ao xơman (H ou sman) [ou] âu L âu len (L ow land) [ej] ây M ây lơ (M ai ler) [oj] oi Gi oi xơ (J oy ce) [u∂] ua Ôtơ ua (Otta wa ) ÂM NỐI [w] o, u G o atêmala (G u atemala) [y] uy Êl uy a (El u ard) [j] i, y R i adan (R i azan) ÂM CUỐI [p], [b] p Cacna p (Carna p ) [v] p Desơdu p (Rzeszó w ) [f] p A p ganixtan (A f ghanistan) [t] t Chubu t (Chubu t ) [d] t Bư t gôsơ (By d goszcz) [s] t, xơ Côcô xơ (Cocos) [∫] t, sơ Cri sơ (Criç) [θ], [ ] t Đalu t (Dulu th ) [z] t, dơ Xanta Cru t (Santa Cruz) [d з ], [ з ] t, giơ Kêmbri giơ (Cambri dge ) [k] c Vi ch tôria (Vi c toria) [g] ch, c Laipxi ch (Leipz ig ) [x] khơ Ba khơ (Ba ch ) [h] Amađabat (A h madābād) [m] m A m xtecđam (Amsterdam) [n] n A n đora (A n dora) [l] n Xa n vađo (Sa l vador) [ŋ] ng, nh Bêri nh (Beri ng ) [R] c A c mênia (A r menia) [r] rơ hoặc bỏ Mu rơ (Mu r ) [w] o, u Glaxgâ u (Glasgo w ) [j] i Mala i xia (Mala y sia) PHỤ LỤC SỐ 20 MẪU PHIÊN CHUYỂN ĐỊA DANH TIẾNG ANH Tiếng Anh Ký hiệu ngữ âm quốc tế (IPA) Tiếng Việt Ví dụ Địa danh tiếng Anh Địa danh tiếng Việt A A [a:] a Chic a go [ S i 'ka:g ə U ] Sic a gâu A [ei] ây Arc a dia [a:’keidi ə ] Ac ây điơ A [æ] e C a tfish [‘kætfi S ] Ketphisơ A [  :] o H a ll [h  :l] Holơ A [ ə ] ơ Nevad a [n ə ’va:d ə ] Nơvađ ơ Ae [i] i Ae neas [i'ni ə s] I niơt Ae [ei] ây Br ae mar [brei'ma:] Br ây ma Ai [ei] ây H ai lsham ['heils ə m] H ây lơsơm Ar [a:] a Ar cadia [a:’keidi ə ] A câyđiơ Au [  :] o L au der [‘l  :d ə ] L o đơ Aw [  :] o L aw rence [‘l  :r ə ns] L o renxơ Ay [ei] ây T ay lor [‘teil ə ] T ây lơ B b (đầu) [b] b B orrow ['b  r ə U ] B orâu b (cuối) [b] p Co b den ['k  bd ə n] Co p đơn C C [k] c C larke [kla:k] C lac Ce [s] xơ La w ren ce [‘l  :r ə ns] Lôren xơ Ch [ S ] s Ch icago [ S i 'ka:g ə U ] S icagâu Ch [t S ] tr Ch amplain [t S æmplen] Tr emplen D d (đầu) [d] đ D ublin [‘d Ã blin] Đăplin d (cuối) [d] t Richar d [‘rit S ə d] Rictrơt E E [ E ] e Ch e rrywood [‘t S E ri U d] Tr e riut E [i] i L e sothou [li’su:tu] L i xutu/thu E [ ə ] ơ N e vada [n ə ’va:d ə ] N ơ vađơ Ea [i:] i Ea ston [‘i:st ə n] I xtơn ear [i ə ] ia/iơ B ear Island [bi ə ail ə nd] B ia Ailơn Ee [i:] i R ee ves [‘ri:v ə s] R i vơt ei [ai] ai R ei gate ['raigit] R ai ghit Er [ ə ] ơ Laud er [‘l  :d ə ] Lođ ơ Ew [ju] iu N ew bury ['nju: b ə ri] N iu bơri ey [i] i Sydn ey [sidni] Xitn i F F [f] ph San F rancisco [‘sænfr ə n’sisk ə U ] Xen Phrơnxixcâu G g (đầu) [g] g G otham ['g ə U θ « ə m] G âuthơm/tơm g (đầu) [g] gh G ehenna [gi'hen ə ] Gh ihenơ (g)g (cuối) [g] ch Grig g [grig] Gri ch g(i) [d Z ] gi G illingham ['d Z iliŋ ə m] Gi linhơm H H [h] h H ampshire [‘hæmp S i ə ] H emsiơ I I [ai] ai M i ami [mai'æmi] M ai emi I [i] i Gr i gg [grig] Grich Ia [i ə ] ia/iơ Phi ladelph ia [fil ə ’delfi ə ] Phi lơđenph ia Ie [i:] i Er ie Lake [e’ri: leik] Er i Lâycơ Ir [з:] ơ B ir d [bз:d] B ơ đơ J J [d Z ] gi J ava Trench [‘d Z a:v ə tren] Gi avơ Tơren K k (đầu) [k] k K ings [kiŋz] K inhdơ k (đầu) [k] c K irk (e) [kз:k] Cơ c k (cuối) [k] c Kir k (e) [kз:k] Cơc L l (đầu) [l] l L outh [la U θ] L aothơ l (cuối) [l] n Phi lade l phia [fil ə ’delfi ə ] Phi lơđe n phia M m [m] m M anitoba [mæni’t ə U b ə ] M enitâubơ Goth am ['g ə U θ « ə m] Gâuthơm N n (đầu) [n] n N ew York [nju’j  rk] N iu Yooc n (cuối) [n] n Dubli n [‘d Ã blin] Đăplin ng [ŋ] ng Notti ng Hill [‘n  tiŋ hil] Nothi nh Hin O O [  ] o N o tting Hill [‘n  tiŋ hil] N o thinh Hin O [ ə ] ơ Davids o n [‘deivids ə n] Đâyvitx ơ n O [ ə U ] âu Chicag o [ S i 'ka:g ə U ] Sicag âu oi [  i] oi H oi les Lake [‘h  i l ə s leik] H oi lit Lâycơ oo [u:] u B oo t Lake [bu:t leik] But Lâycơ or [  :] o Ferm or [fз:’ m  :] Phơm o or [ ə ] ơ Tayl or [‘teil ə ] Tâyl ơ ou [u:] u B ou levard [bu:l ə ’va:d] B u lơvađơ ou [a U ] ao L ou th [la U θ] L ao thơ ow [a U ] ao H ow son [‘ha U sn] H aux ơn oy [  i] oi H oy le [h  il] H oi lơ P p (đầu) [p] p P acific Lake [p ə ’sifik leik] P ơxơphic Lâycơ p (cuối) [p] p Pro p Lake [pr  p leik] Prôp Lâycơ Q Q [k] c Q atar ['ka:ta:] C ata q Q uaker ['kweik ə ] Q uâycơ R R [r] r Che rr ywood [‘t S E ri U d] Treriut S s (đầu) [s] x S an Francisco [‘sænfr ə n’sisk ə U ] X en Phơrơnxixcâu s (cuối) [z] dơ Kings [kiŋ z ] Kinh dơ s (cuối) [s] t Reeve s [‘ri:v ə s] Rivơt sh [ S ] s Hamp sh ire [‘hæmp S i ə ] Hem s iơ T t (đầu) [t] t T ourville[‘t U ə vil] T uavilơ t (cuối) [t] t To t Lake [t  t leik] Tô t Lâycơ th (đầu) [θ] th Go th am ['g ə U θ « ə m] Gâu th ơm th (cuối) [θ] thơ Lou th [la U θ] Lao thơ U U [ U ] u P u dding Island [‘p U diŋ ‘ail ə nd] P u đing Ailơn U [ Ã ] ¨ D u blin [‘d Ã blin] Đăplin U [e] e B u ry [‘beri] B e ri V V [v] v V ictoria [vik't  :ri ə ] Vi chtoria W W [w] o W aterloo [w  :t ə ’lu:] O atơlu W [w] u W elsh [wel S ] U ênsơ W [w] o Wo nder Hill ['wænd ə hil] O enđơ Hin Y Y [j] y New Y ork [nju’j  rk] Niu Y ooc Z Z [z] d New Zealand [nju zi:l ə nd] Niu D ilơn PHỤ LỤC SỐ 21 MẪU PHIÊN CHUYỂN ĐỊA DANH TIẾNG PHÁP Tiếng Pháp Ký hiệu ngữ âm quốc tế (IPA) Tiếng Việt Ví dụ Địa danh tiếng Pháp Địa danh tiếng Việt A â [a] a Châtillon [ S atiõ] S a chiông ac [ak] ă Chanac [ S anak] Sană c ai [aj] ai/ay Cav ai llon [kavajõ] Cav ay ông aù Caraïbe [kar E ib] Car ai p ai(r) [ E /e] e/ê Pas - de - Calais [pa - d ə - l ε ] Pa - đơ - Cale ais aix Morlaix [m  rl E ] Moocl e ai(n, t) [ E ) ] anh Ain [ E ) ]; Denain [d « n E ) ] Anh , Đơnanh am (trước b,p) [ã] ăng Amboise [a ) bwaz] Ăng boadơ an Manche [ma ) S ] M ăng sơ ard art [ar] a Ferté-Bernard [f E rte-b E nar] Phectê - Becn a as [a] a Guipavas [gipava] Ghipav a at (cuối â. t) au [o] ô Dauphine [dofin] Đ ô phin aux Caux [ko] C ô aud Combault [ko ) bo] Côngb ô ault B b [b] b Basque [bask] B axcơ C c [k] c Camargue [kamar g ] C amacghơ c [k] q (trước oi) Coire [kwar] Q uarơ c ( sau e,i, u) [k] Ch Québec [kebek] Vic Le Compte[vik l « kõkp] Luc [lyk] Kêbê ch Vi ch Lơ Côngtơ Luy ch c (trước e,i,y) [s] x Nice [nis] Ni x ơ ch [ S ] s Champagne [ S a ) pa ø ] S ăngpanhơ ch [k] c Orcher [  k E r] Oo c ke Chrétien [kretj E ) ] C rêchiêng C C [s] x Luçon [lyso ) ] Luy x ông D d [d] đ Dijon [dijo ) ] Đ igiông d (kết thúc â.t) [d] t Grenade [gr « nad] Grơna t E e [ ə ] ơ Fontenay [fo ) t « tn « j] Phôngt ơ nây ë [ε] e Fougères [fug E r] Phugi e ở é [e] ê Épinal [epinal] Ê pinan ê Extrême - Orient [estrem -  ri a ) ] Extơr ê m - Oriăng ée [e] ê Pyrénée [pirene] Pyrên ê ean [ã] ăng Orléans [  rlea ) ] Oocclê ăng eau [o] ô Chateaulin [ S atol E ) ] Sat ô lanh eaux Bordeaux [b  rdo] Boocđ ô ei [ε] e Seine [s E n] X e n em (trước b,p) [ă] ăng Embrun [a ) br E ) ] Ăng branh en Charente [ S ara ) t] Sar ăngt ơ er (cuối â. t) [e] ê Moutier [mutjer] Muchi ê è r e [εr] e Maizières [majaj E r] Maydi e erre (cuối â.t) et/êt [e] ê Muret [myre] La Forêt[la f  re] Muyr ê La Phor ê ez (cuối â.t) Saint-Tropez [s E ) trope] Xanh-Tơrôp ê eu [Ø] ơ Eure [ør] Ơ rơ eux Langueux [la ) gø] Lăngg ơ euil [œj] ơi Nanteuil [n a ) t ¿ j] Năngt ơi eur [ ¿ ) r] ơ Feurs [f ¿ ) r] Ph ơ ey [ε] e Eyre [ E r] E rơ F f [f] F Fontaine [fo ) t E n] Ph ôngten p Vif [vif] Vi p G g [g] g Gauchy [go S i] G ôsi g (trước e,i) [ Z ] gi Gentilly [ Z a ) ti] Gi ăngti Gironde [ Z iro ) d] G irôngđơ H h Harnes [arn] Acnơ I i [i] i Irigny [iri ø i] I rinhi i ^ ie (cuối â.t) i Normandie [n  rma ) di] Noocmăngđ i ien (cuối â.t) [j E ) ] iêng Enghien [a ) j E ) ] Ăngg iêng ienne (cuối â.t) [j E n] iên Valenciennes [vala ) sj E n] Valăngx iên im (trước b,p) [ E ) ] anh Quimper [k E ) per] C anh pê In Rhin [r E ) ] R anh ine (cuối â.t) [in] in Yvelines [ivlin] Ipl in is [i] i Paris [pari] Par i it Esprit [espri] Êxơpr i ix (cuối â.t) ite [it] ít Laffitte [lafit] Laphi t itte (cuối â.t) J j [ Z ] gi Jura [ Z yra] Gi uyra K k [k] k Kef [kef] K ê p c Kara [kara] C ara L l [l] l Loire [lwar] L oa (Loarơ) l (cuối â.t) [l] n Laval [laval] Lava n ll (sau ng.âm i â. t thứ 2) câm Marseille [mars « j] Macxây Versailles [v E rsaj] Vecxay Châtillon [ S atjõ] Sachiông M m [m] m Maroc [marok] M arôc N n [n] n Nante [na ) t] N ăngtơ n (sau n.â đôi ie) [ŋ] ng Enghien [a ) Z j E ) ] Ănggiê ng n (sau g) [ ø ] nh Bretagne [br « ta ø ] Brơta nh ơ n (cuối â. t, trước e) [ N ] n Essonne [ E s  n] Ex on O o [o] ô Olivet [olive] Ô livê ô Rhône [ron] R ô n oi [wa] oa Oi se [waz] Oad ơ oy Quesnoy [k « snwa] Cơxn oa ois Roissy [rwasi] R oa xi oix Croix [[krwa] Cr oa om [õ] ông Cattenom [katno ) ] Catơn ông on Cavaillon [kavajo ) ] Cavay ông one [  n/on] on/ôn Garone [gar  n]/[garon] Gar on / Garôn onne (cuối â.t) Essonne [es  n] Ex on or (giữa â. t.) [  r] oóc Orléans [  rlea ) ] Ooc lêăng or [  ] o Côte d’Or [kot d  ] Côtơđo Ors, ort, ord (cuối â.t) Alfort [alf  r ] Nord [n  r] Anph o N o os [o] ô Loos [lo] L ô ot (cuối â.t) Lot [lo] L ô ote [ot] ốt Côte d’Azur [kot d’azyr] Cô t Đaduya otte (cuối â.t) Mayotte [majot] Mayô t ou [u] u Toulouse [tuluz] T u l u /T u l u dơ oux (cuối â.t) Sartoux [sartu] Xact u oud Saint-Cloud [s E ) klu] Xanh-Cl u oup, ous (cuối â.t) oupe (cuối â.t) [up] úp Guadeloupe [gwadlup] Goađơ lu p our (giữa 2â.t) [ur] uốc Gourdon [gurdo ) ] G uô cđông Ours (cuối â.t) [ur] ua Tours [tur] T ua ourt (cuối â.t) [ur] ua Clignancourt [kli ø a ) kur] Clinhăngc ua P p [p] p Pas-de-Calais [pad « cal E ] P a-đơ-Cale ph [f] ph Philistins [filist E ) ] Ph ilixtanh ph (cuối â.t) [f] p Q q [k] c Quetigny [k « ti ø i] C ơtinhi Quimper [k E ) pe] C anhpê q (trước ng.âm đôi ue ) k (nếu ue đọc là ê/e) Quesnoy [k e snwa] K êxnoa que (sau i ) ch Mozambique [moz a ) bik] Môdămbi ch R r [r] r Rouen [rua ) ] R uăng rr r (giữa 2 â. t) [r] c Corse [k  rs] C ooc/ C oocxơ S s [s] x Sagone [sag  n]/[sagon] X agôn ss (đầu â.t) Issoire [iswar] I x oarơ s (sau ng. âm) [z] d Oise [waz] Oa d ơ s (sau phụ âm) [s] x Lésgny [les ø i] Lê x nhi se (cuối â.t) [z] dơ (nếu được phiên âm) Toulouse [tuluz] Tulu d ơ T t [t] t Toulon [tulo ) ] T ulông tt t/th (trước ian,ien hoặc ier, illon) [tj] ch Étienne [etj E n] Thierache [tj E ra S ] Châtillon [ S atjo ) ] Ê ch iên Ch iarasơ Sa ch iông U u [y] uy Union [ynio ) ] Uy niông ue (cuối â.t) Ruelle [ry E n] R uy en ue (sau q) [e/ « ] ê/ơ Quesnoy [k « (e)snwa] C ơ xnoa/K ê xnoa ua [wa] oa Guadeloupe [gwadlup] G oa đơlup ué (cuối â.t) [e] ê Guérande [gera ) d] Gh ê răngđơ uet (cuối â.t) ui, uy (sau g,q) [i] i Guise [giz] Gh i dơ uin (cuối â.t) [ E ) ] anh Lesquin [lesk E ) ] Lêxc anh un Tréguns [treg E ) ] Tơrêg anh ur (cuối â.t) [yr] uya Côte d’Azur [kot dazyr] Côt Đad uya ¿ ¿ ud [ O ] ơ N ¿ ud [nø] N ơ ¿ ur [ ¿ r] ơ C ¿ ur [k ¿ r] C ơ V v [v] v Vienne [vj E n] V iên ve (cuối â.t ) [v] p Villeneuve [viln ¿ v] Vinnơ p W w [w] v Wallers [valer] V alê wa [wa] oa Wasselonne [wasl  n] Oa xlon X x [s] x Bruxelle [bryks E l] Bruy cx en Luxembourg [lyksa ) bur] Luy cx ăngbua là âm câm nếu đứng ở â.t cuối Morlaix [m  rl E ] Mouvaux [muvo] Mureaux [myro] M o ocle Muv ô Muyr ô Y y [i] i Yvelines [ivlin] Ivơlin Y + eu [j] y Yeu [j O ] Y ơ Z z [z] d Zeist [z E st] D extơ * Ghi chú: â.t là viết tắt của từ “âm tiết” n.â là viết tắt của từ “nguyên âm” PHỤ LỤC SỐ 22 MẪU PHIÊN CHUYỂN ĐỊA DANH TIẾNG TÂY BAN NHA Tiếng Tây Ban Nha Ký hiệu ngữ âm quốc tế (IPA) Tiếng Việt Ví dụ Địa danh t iếng Tây Ban Nha Địa danh tiếng Việt A a [a] a Alicante A licantê B b [b] b Bolivia B ôlivia C c+a,o,u [k] c Caracas Córdoba C aracat C ođôba c+e,i [ θ ] x Ceuta Cienfuegos X êuta X iênphuêgôt CH ch [ĉ] ch Chiapas Ch iapat D D [ d ] đ Donostia Đ ônôtxtia E E [e] ê Ecuador Ê cuađo F f [f] ph Fuencarral Ph uêncaran G g+a,o,u [g] g Galicia Aragón G alixia Ara g ôn g+i, e [x] h Girona Getafe H irôna H êtaphê H h câm La Habana La Abana I i [i] i Ibiza I bixa J j [x] kh Jaén Kh aên K k [x] k L l [l] l Lugo Lugô LL ll [j] d LLeida Dâyđa M m [m] m Madrid M ađrit N n [n] n Nicaragua N icaragoa Ñ ñ [ ] nh Ñorquinco Nh orơkincô O o [o] ô Oviedo Ôviêđ ô or [o] ô Orduña Ôđunha P p [p] p Pamplona P amplôna Q q qu [q] [k] k Quito K itô R r rr [r] [ r ] r r Lanzarote Lanxa r ôtê S s [s] s Salamanca S alamanca T t [t] t Toledo T ôlêđô U u [u] u Ubeda U bêđa V v [b] b Valladolid B ayađôlit W w [b] b X x [s] X Xinzo de Limia X inxô đê Limia Y y [j] Y Yumurí Y umuri Z z [ θ ] X Zamora X amôra PHỤ LỤC SỐ 23 MẪU PHIÊN CHUYỂN ĐỊA DANH TIẾNG ĐỨC Tiếng Đức Ký hiệu ngữ âm quốc tế (IPA) Tiếng Việt Ví dụ Chữ Âm Địa danh tiếng Đức Địa danh tiếng Việt A A [a] a A nsbach [ansbax] A nxbac Aa [a:] a Aa chen [ax « n] A khen a(h) [a:] a L ah r [lar] L a rơ Ai [ai] ai Cr ai lsheim [krailshaim] Cr ai xhaimơ Au [au] au Au gsburg [auksburk] Au cơxbuôc Ae [ai] ai Ae rzen [airts « n] Ai rơsen Ay [ai] ai B ayr euth [bair  it’] B ai roithơ a _ [ E ] e Schw a _ bisch Hall [ S v E bi S hal] Sv e bichsơ Halơ a _ u [  i] oi Äu B er [  is «  ] Oi xơ a(ng) [a N ] ă Bl a ngkenburg [bla N k E nburk] Bl ă ngkenbuôc B b- [b] b B erlin [b E rlin] B erơlin br- [br] br Br emen [brem « n] Br êmen bl- [bl] bl Bl angkenburg [bla N k E nburk] Bl ăngkenbuôc -b [p] p Kre b se [krepz « ] Krê p dơ -bz [pts] pxơ Lu _ bz [lypts] Luy pxơ -bt [pt] ptơ A bt [apt] A ptơ -bst [pst] pxtơ Pro bst [probst] Prô pxtơ -bsch [p S ] psơ Hu _ bsch [hyb S ] Huy psơ -bschs [p S s] psơ Grie bschs [gri:p S s] Gri psơ C c- [k] c C ottbus [k  tbus] C ôtbut ch- [ X ] kh Ch emnitz [x E mnits] Kh emnitxơ chr- [ X r] khr Chr istina [xristina] Khơr ixtina cl- [kl] cl Cl audius [klaudius] Cl auđiut cr- [kr] cr Cr emer[krem «  ] Cr êmơ -chs [ C s] cxơ Fu chs [fuxs] Phu cxơ -ck [k] c Einbe ck [ainbek] Anhbe c -ckt [kt] ctơ Na ckt [nakt] Na ctơ -chts [ C ts] cxơ Wi chts [vi C ts] Vi ch x ơ -cksch [k S ] csơ Ma cksch [ mak S ] Ma csơ D d- [d] đ D u _ sseldorf [dyzeldorf] Đ uyxenđop dr- [dr] đr Dr esden [dresd « n] Đr exđen -dt [t] t Sta dt [ S tat] Sta t E e [e] e E rlangen [erlang « n] E rơlangen ee [e:] ê R ee s [res] R ê xơ e (h) [e] ê W eh s [ves] V ê xơ e (r) [ « ] ơ Beck er [beck «  ] Bêchc ơ ei [ai] ai W ei B enfels [vaisenfels] V ai xenphenxơ eu [  i] oi N eu stadt [n  istat] N oi xtat F f- [f] ph F orchheim [for C haim] Ph oocsơhaimơ fl- [fl] phl Fl enburg [[flenburg]] Phơl enbuôc fr- [fr] phr Fr eiberg [fraiberg] Phơr aibec -f [f] p Henne f [henef] Henne p -ff [f] p Ho ff mann [hofman] Hô p man -ft [ft] ptơ Lu ft [luft] Lu ptơ -fts [fts] pxơ He fts [h E fts] He pxơ G g- [g] g G o _ ttingen [g O ti N « n] G uêttingen gn- [gn] gn Gn eisenau [gnaisenau] Gn aixênau gl- [gl] gl Gl adbach [glatbax] Gl atbac gr- [gr] gr Gr able [grapl « ] Gr aplơ -g [k] c Ju _ terbo g [jyt «  b  k] Giuyttơbo c -gg [k] c Ga gg enau [gagenau] Ga c ghênau -gt [kt] ktơ Voi gt [f  ikt] Phoi ktơ -gst [kst] cxtơ Lie gst [li:kst] Li chxtơ H h- [h] h H amburg [hamburk] Hă mbuôc I i [i] i Berl i n [b E rlin] Berơl i n ie [i:] i W ie sbaden [vi:sbad « n] V i xbađen J j- [j] gi J ena [jena] Gi êna K k- [k] k K arlstadt [karlftat] C anxtat kn- [kn] kn Kn ief [kni:f] Kn ip kl- [kl] kl Kl eve [klev « ] Kl êvơ kr- [kr] kr Kr auss [kraus] Kr auxơ -k [k] c Schwarzenbe k [ S varts E rbek] Svacxenbê ch -ks [ks] cxơ Ke ks [k E ks] Kê cxơ L l- [l] l L eipzig [laiptsik] L aipxich -l [l] n Hege l [hegel] Hêghe n -ll [l] n Ha ll [hal] Ha n -lb [lp] npơ A lb stadt [alp S tat] A npơ stat -ld [lt] ntơ Bitterfe ld [bit «  f E lt] Bitơphe ntơ -lt [lt] ntơ A lt dorf [altd  rf] A ntơ đop -lk [lk] ncơ Pasewa lk [pas « valk] Pax ơ va ncơ -lf [lf] nfơ Ra lf [ralf] Ra nphơ -ls [ls] nxơ Enge ls [e N els] Ênghe nxơ -lsch [l S ] nsơ Ko _ l sch [k O l S ] Kuê nsơ -lm [lm] m U lm [ulm] U m -ln [ln] n Ko _ ln [k O ln] Kuê n -lch [l C ] nxơ Ke lch [k E l C ] Ke nsơ -lbt [lpt] nptơ Sa lbt [zalpt] Da nptơ -lgt [lgt] nktơ Fo lgt [f  lkt] Pho nktơ -lft [lft] nftơ Hi lft [hilft] Hi nphtơ -lst [lst] nxtơ Ho lst [h  lst] Ho nxtơ -lcht [l C t] nxtơ Erdo lcht [erd  l C t] Ecđo nstơ -lscht [l S t] nstơ Fa _ lscht [f E l S t] Phe nstơ -lmt [lmt] mtơ Qua lmt [kvalmt] Kva mtơ -lnt [lnt] ntơ La _ chel nt [l E C E lnt] Lese ntơ -lbs [lps] npxơ Ka lbs [kalps] Ca npxơ -lms [lms] mxơ Ha lms [halms] Ha mxơ -lns [lns] nxơ Ho _ lns [h O lns] Huê nxơ -lchs [l C s] nxơ E lchs [ E l C s] E nsơ -lz [lts] nxơ Buchho lz [buxholts] Buchô nxơ -lbst [lpst] npơ xtơ Sa lbst [zalpst] Da npơxtơ -lzt [ltst] nstơ Sa lzt [zaltst] Da nstơ -lgst [lkst] ncơ xtơ Fo lgst [f  lkst] Pho ncơxtơ -lmst [lmst] mxtơ Qua lmst [kvalmst] Kva mxtơ -lchst [l C st]] nxtơ Stro lchst [str  l C st] Sơtơrô nstơ -lschst [l S st] nstơ Fa _ lschst [f E l S st] Phe nstơ M m- [m] m M u _ nchen [myn C « n] M uynsen -m [m] m Potsda m [postda m ] Pôtxđa m -mm [m] m Ha mm [ham] Ha m -mp [mp] mpơ Lu mp [lump] Lu mpơ -mt [mt] mtơ Sa mt [zamt] Da mtơ -mmt [mt] mtơ Kli mmt [klimt] Kli mtơ -ms [ms] mxơ Va ms [vams] Va mxơ -mft [mst] mptơ Da mpt [dampt] Đa mptơ -mpf [mpf] mphơ Ka mpf bandlung [kampfbantlung] Ca mphơ banlung -mps [mps] mpxơ Mu mps [mumps] Mu mpxơ -mts [mts] msơ Sa mts [zamts] Da msơ -mmst [m S t] mxơ Ko mmst [k  mst] Co mxtơ -mscht [m S t] mstơ Ra mscht [ram S t] Ra mstơ -mpft [mpft] mphtơ Schi mpft [ S impft] Si mphtơ -mpst [mpst] mpơ xtơ Pu mpst [pumpst] Pu mpơxtơ N n- [n] n N u _ rnberg [nynb E rk] N uynbec -n [n] n Schweri n [ S v E rin] Sveri n -nn [n] n Bo nn [b  n] Bo n -nd [nt] ntơ Strasu nd [ S trazunt] St ơ radu ntơ -ng [ N ] ng Backna ng [bakna N ] Bacna ng -nch [n C ] nxơ Mo _ nch [m O n C ] Muê nxơ -nf [nf] nfơ Ge nf [g E nf] Ge nphơ -ns [ns] nxơ Ha ns [hans] Ha nxơ -ngs [ N s] ngxơ Fri ngs [fri N s] Phơri ngxơ -nks [nks] nkxơ Ta nks [tanks] Tă ngxơ -nnst [nst] nxtơ Ka nnst [kanst] Ca nxtơ -nsch [n S ] nsơ Mo _ nsch [m O n S ] Muê nsơ -ncht [n C t] nxtơ Tu _ ncht [tyn C t] Tuy nstơ -nz [nts] nsơ Koble nz [kopl E nts] Côple nxơ -nkt nkt nktơ Sa nkt [zankt] Da nktơ -nzt [ntst] nxtơ Ta nzt [tantst] Ta nxtơ -ngst [nkst] nxtơ Su _ ngst [zy N st] Duy nhxtơ O o [o] ô O ffenburg [of E nburk] Ô phenbuôc o(h) [o] ô Iserl oh n [iz «  lon] Idơl ơ n o(w) [o] ô Lu _ ch ow [[ly C o]] Luys ô o _ [ O ] uê K o _ ln [k O ln] C uê n o _ (h) [ O ]h uê V o _ h ringen [f O ri N « n] Ph uê ringhen P p- [p] p P assau [pasau] Pa txau pn- [pn] pn Pn eumonie [pn  imoni:] Pn oimôni ps- [ps] ps Ps yche [psyx « ] Ps uykhơ pr- [pr] pr Pr eis [preis] Pr aixơ pl- [pl] pl Pl an [plan] Pl an pf- [pf] ph Pf erde [pf E rd « ] Phe cđơ pfr- [pfr] phr Pfr opfung [pfropfu N ] Phơr ophung pfl- [pfl] phl Pfl anzen [pflants E n] Phơl ansen -pt [pt] ptơ Hau pt [haupt] Hau ptơ -pf [pf] phơ To pf [topf] T ophơ -ps [ps] pxơ Gi ps [gips] Ghi pxơ -pft phtơ Zu pft [tsupft] Suphơ tơ Q q(u) [kv] kv Qu ickborn [kvikb  n] Kv ichbon R r- [r] r R avensburg [rav E nsburk] R avenxbuôc rh- [r] r Rh ein [rain] R anh -r [r] c -r [  ] a Trie r [tri:  ] Tơri a -rr [  ] a Du _ rr [dyr] Đuy a -rth [  t’] athơ Fu _ rth [fyrt’] Phuy athơ -rb [rp] p Ko rb [k  rp] Co p -rg [rk] c Bu rg [burk] Buô c -rch [  C ] axơ Ki rch [kir C ] Kiax ơ -rs [  s] axơ La rs [lars] La xơ -rm [  m] m Da rm stadt [darm S tat] Đă m stat -rf [  f] p Du _ sseldo rf [dys E ldorf] Đuyxenđo p -rl [  l] n E rl ko _ nig [ E rlk O ni C ] E n cuênic -rn [  n] n Baye rn [bai «  n] Baye n -rms [  ms] mxơ Wa rms [varms] Va mxơ -rns [  ns] nx A rns berg [arnsb E rk] A nx bec -rbs [  ps] pxơ Ko rbs [k  rbs] Co pxơ -rbt [  pt] ptơ Ge rbt [g E rpt] Ghe ptơ -rst [rst] txtơ Eichho rst [ai C h  rst] Aisơhotxtơ -rft [rft] ptơ E rft stadt [erft S tat] E ptơ stat -rls [rls] nx Ka rls bad [karlsbat] Ca nx bat -rmt [rmt] mtơ Wa _ rmt [v E rmt] Ve mtơ -rnt [rnt] ntơ Le rnt [l E rnt] Le ntơ -rkt [rks] ctơ Ma rkt [markt] ? Ma ctơ -rts [rts] txơ Wi rts [virts] Viet xơ -rks [rks] cxơ Mu rks [murks] Muô cxơ -rchs [r C s] cxơ Sto rchs [ S t  C s] Stoo csơ -rd [rt] t No rd [nort] No t -rbst [bpst] pxtơ He rbst [h E rpst] He pxtơ -rzt [rtst] tstơ A rzt [artst] A txtơ -rschs [r S s] csơ Hi rchs geweih [hir C sgevai] Hiê csơ ghêvai -rfst [rfst] pxtơ Da rfst [darfst] Đa pxtơ -rmst [rmst] mxtơ Wa _ rmst [v E rmst] Ve mxtơ -rnst [rnst] nxtơ E rnst [ E rnst] E nxtơ -rlst [rlst] nxtơ Qui rlst [[kvirlst]] Kvi nxtơ -rchst [r C st] cxtơ Ho rchst [h  r C st] Hoo cxtơ S s- [z] d S achsen [zaxs « n] D ăcxen sch- [ S ] s Sch umache [ S umax « ] S umakhơ schw- [ S v] sv Schw abach [ S vabax] Sv abac schm- [ S m] sm Schm idt [ S mit] Sm it schn- [ S n] sn Schn eider [ S naid «  ] Sn aiđơ schl- [ S l] sl Schl af [ S laf] Sla p schk- [ S k] sk Schkr euditz [ S kr  idits] Sơkr oiđit st- [ S t] st St uttgart [ S tutgart] St utgat sp- [ S p] sp Sp ee [ S pe] Sp ê sm- [sm] sm Sm oking [ S m  ki N ] Sm ôkinh sl- [sl] sl Sl evogt [ S lef  kt] Sl êphot sk- [ S k] sk Sk andinavien [ S kandinavi:n] Sc andinaviên spr- [ S pr] sơpr Spr ee [ [ S pre]] Sơpr ê str- [ S tr] sơtr Str alsund [ S tralzunt] Sơtơr andun spl- [ S pl] sơpl Sp litt [[ S plit]] Sơpl it -s [s] xơ Mai s [mais] Mai xơ -ss [s] t/xơ He ss Lichtenau [h E s li C t E nau] He x ơ Lisơtennau -st [st] t O st see [  stze] Ôx t ơdê -sk [sk] t Kio sk [kiosk] Kie t -sch [ S ] c Schwäbi sch [ S v E bi S ] Svebi c s ơ -sts [sts] txơ Ne sts [n E sts] Ne txơ -scht [ S t] ts ơ tơ Mi scht [mi S t] Mi ts ơ tơ -schst [ S st] sơ- xtơ Rau schst [rau S st] Rausơx tơ B B - [s] x Wei B enburg [vais E nburk] Vai x enbuôc - B [s] t/xơ Malli B [malis] Mali xơ T t- [t] t T angermu _ de [tang « myd « ] T ăngơmuyđơ th- [th] th Th u _ ringen [t’yri N « n] Th uyringen tr- [tr] t ơr Tr ier [tri:r] T ơ r ia -tt [t] t Eichta _ tt [ai C t E t] Aiste t -th [t’] thơ Bayreu th [bair  it’] Bayroi thơ -tz [ts] txơ Neustreli tz [n  i S trelits] Noisơt ơ reli txơ -tzt [tst] txtơ Si tzt [sitst] Di txtơ -tzsch [ts S ] tsơ Deli tzsch [delits S ] Đêli tsơ -tschs [t S s] tsơ Ru tschs [rut S s] Ru tsơ -tscht [t S t] tơstơ Pei tscht [pait S t] Pai tơstơ U u [u] u U lm [ulm] U m u(rt) [u]rt uô(c) Frankfu rt [frankfurt] Phơrăngph uôc u _ [y] uy M u _ nchen [myn C « n] M uy nsen u _ (h) [y] uy M u _ hlhausen [mylhaus « n] M uy lơhauxen ue [ue] uê Ue lzen[u E lts « n] Uê nxen V v- [f] f V olk [folk] Ph ôncơ W w- [v] v W eima [vaima] V aima -w (câm) không Ratheno w [rat’ « no] Rathơnô X x- [s] x X anten [sant « n] X anten -x [ks] cxơ Ma rx [marks] Ma cxơ Y y [y] uy P y rmont [pyrm  nt] P uy amontơ Z z- [ts] x Z etel [ts E tel] X etten zw- [tsv] xv Zw ickau [tsvikau] Xv ichkau -z [ts] xơ Ch emnitz [x E mnits] Kh emnitxơ PHỤ LỤC SỐ 24 MẪU PHIÊN CHUYỂN ĐỊA DANH TIẾNG NGA Tiếng Nga Chữ Latinh Tiếng Việt Ví dụ Chữ Vị trí Địa danh tiếng Nga Địa danh tiếng Việt À à A Алтай A ntai Á á- b b Á олородицк B ôlôrôđixcơ -á p Абхазский хребет Dãy núi A p khadia Â â- v v Âîëãà V ônga -â p Ивня I p nhia Ã ã- g g Гагино G aghinô -ã (cu ố i t ừ ) gơ Алътенбург Antenbur g ơ Ä ä- d đ Äîí Đ ôn -ä t Волгоград Vôngagra t Å je e Å кимовичи E kimôvitri Клетня Kl e tnhia Å jo Iô Оленёк Ôlenh iô c Æ æ- z & gi Жохова Gi ôkhôva -Æ(cu ố i t ừ ) sơ Фатеж Phache sơ æ + P¢ giơ Ðîæäåñòâåí о Rô giơ đextơvenô Ç ç- z d Çà веты Ильича D avetư Ilitra -ç dơ Издешково I dơ đescôvô È i i Ñèáèðü X i b i r i É j lược âm Шальский Sanxk i åé ây Кирейково Kir ây côvô Ê ê + è, å, å _ k k Кета K eta ê + ó, î, à c Скопин X c ôpin Êóðñê C urơxcơ -èê ch Омельник Ômennhich - PÂ + ê cơ Êóðñê Curơx cơ Ë ë- l l Леваши L evasi -ë n Холмы Khô n mư -ëü Андреаполь Anđrêapô n Ì m m Молома M ôlôma ì + 2 P¢ mơ Ìíäîÿíö Mơ nơđôianxơ Ìñòèñëàâ Mơ xtixlap Í n n Íåâà N êva Î î ô Âîëãà V ô nga Ï Ï + 2 P¢ p p Ïåðìü, Àïèà P erơmi, A p ia pơ Ïñêîâ Pơ xcôp Ð ð- r r Ðîñòîâ R ôxtôp Ð (cu ố i t ừ ) rơ Днепр Đơnhep rơ Ñ ñ- s x Ñàðàòîâ X aratôp -ñ xơ Áîãîìîëåñ Bôgômôle xơ ñ + 2 P¢ Ñêðàìòàåâ Xơ cramtaep Ò t t Тагил T aghin ò + 2 P¢ Трёмина T ơ riômina tơ Тхаб Tơ khap Ó u u Óí еч à U nhetra Ô ô- f ph Ô окино Ph ôkinô -ô p Ефремов E p remôp Õ õ- h kh Õàáàðîâñê Kh abarôpxcơ -õ khơ Áàõ та Ba khơ ta Ö ö- c x Ö уриб X urip -ö xơ Êíóÿíö Cnuian xơ × ÷- c & tr ×åëÿáèíñê Tr eliabinxcơ ÷ + 2 P¢ s ×ìøêÿí S mơskian -÷ trơ Áîí÷ Bôn trơ Ø ø-; ø + P¢ s & s Шамары S amarư -ø sơ Ê апаш Capa sơ Ù s & , c & s Ùå л êî во S encôvô Û y ư Ñ ыл â а X ư nva Ý e e Ýð зин E rơdin e Ý льток E ntôc Þ ju iu Þ дома Iu đôma ß ja ia Явас Ia vaxơ ü - P¢ + ü i i Îáü, Ñèáèðü Ôb i, Xibir i Ghi chú: 1. *- (đầu âm tiết) 2. PÂ (phụ âm) 3. -* (cuối âm tiết) 4. +: kết hợp 5. Ô vị trí để trống có nghĩa "ở mọi vị trí" PHỤ LỤC SỐ 25 MẪU PHIÊN CHUYỂN ĐỊA DANH TIẾNG HÁN PHỤ LỤC SỐ 26 MẪU PHIÊN CHUYỂN ĐỊA DANH TIẾNG BỒ ĐÀO NHA Tiếng Bồ Đào Nha Ký hiệu ngữ âm quốc tế (IPA) Tiếng Việt Địa danh tiếng Bồ Đào Nha Địa danh tiếng Việt A a [a] a A mazonas [amazona] A mazôna á [ a] a P á [ pa ] P a â [a] a T â nia [ tania] T a nia ão [a w ] ao M ão [ maw] M ao au [au] ao Mac au [ makau] Mac ao ãe [ay] ai M ãe [ may] M ai B b [b] b B rasil [brazil ] B radin C c + (a, o, u) [k] c Ca binda [kabinda] C abinđa c + (e, i) [x] x Ne ce ssário [n ® s ® sario] N ư x ưxariu ch + (a, u, i, e) [ S ] s Chuv a [suva] X uva C C [s] x Cabe C a [kabesa] Cabê xa D d [d] đ D ia [dia] Đ ia E e (mang trọng âm) [ e] ê S e da[ seda ] Xê đa ê [ e ] ê L ê em [leẽ] L ê anh é [ e] ờ T é cnica [teknika] T ê chnica -e [ ® ] ư Vent é [v E nt ® ] Vent ư em, en [ẽ] anh Qu em [kẽ] C anh ei [ay] ây Dinh ei ro [dinhayru] Đinh ây ru F f [ f ] ph F alo [ falu ] Ph alu G g + (a, o, u) [g ] g Ru ga [ ruga] Ru g a g + e [ Z ] gi Ge nte [ Z ent ] Gi êntư g + i [ Z ] gi Mar gi ne [ mar Z in] Mar gi n H h (không đọc lên) H ora [ora] Ôra I i [i ] I Pr i ma[ prima] Pr i ma J j [ Z ] gi J ornal [ornal] Gi ornan K k [k] k K enia [kenia] K ênia L l [l] l L una [ luna ] L una lh [ l ] li Fi lh o [ fi l iu ] Phi li u M m [m] m Ca m po[ kampu] Ca m pu am [ãw] ao Fal am [falãw ] Phal ao N n [n] n V e n eto [veneto] V ê n êtô nh [ h ] nh Vi nh o [vi h u] Vi nh u O o (mang trọng m giả) [o] ô S o l [sol ] X ôn o- [  ] o O rgano [  rganu ] O rơganu -o [u] u Cadern o [kadenu] Cađerơn u -o- (không mang trọng âm) [u] u Pr o fessora [pruf ö sora] Pr u phưxụra ó [  ] o S ó [s  ] X o ou [o] ụ S ou [so] X ô P p [ p] p P ortugal [ purtugal ] P urtugan Q qua/que [q] q Qua tro[qwatru] Q uatơru R r- [ r] r R ua[ rwa ] R oa rr [r] R (Miền Trung) Ca rr o[karu] Ca r u -r- [r] r Ca r o[karu] Ca r u S -s- [z] d Ca s a[ kaza] Cada s- [x] x S aber[ xaber] X abêrơ -s [ S ] s ơ Selva s [selva S ] Xênva s ơ ss [ x] x Pa ss o[pasu] Pa x u T t [ t] t T empo [tempu] T empu X x [ S ] s X adrez [ S adrez] S ađrêt -x [ x] x ơ Féli x [ felix] Phêli xơ -x- [ gz] d E x ame [egzam ö ] Êch d amư U u [u] u S u bito [subitu] X u bittu V v [v ] v V inho [vinhu] V inhu Z -z- [z] d A z ar [adar] A d arơ -z [ S ] s ơ Feli z [feli S ] Phêli s ơ W W ( từ vay mượn : Washington , Waterloo..) Y Y ( từ vay mượn: Yoga, New York, Yemen) PHỤ LỤC SỐ 27 MẪU PHIÊN CHUYỂN ĐỊA DANH TIẾNG RUMANI Tiếng Rumani Ký hiệu ngữ âm quốc tế (IPA) Tiếng Việt Địa danh tiếng Rumani Địa danh Tiếng Việt A a [ a ] a A ndes A đơ ea [ ea] e Fer ea stră [ferestr « ] Phêr e xtơrơ ia [ ia] ia Ia rnă[iarn « ] Ia nơ âi [ ö i] ư P âi ne [paine] P ư inê ai [ ai] ai H ai n [hain « ] H ai nơ au [ au] au Au tobuz [autobuz] Au tôbut ă [ « ] ơ P ă mânt [p « m] P ơ mưn B b [ b ] b B unic B unich C ca, co, cu [ k ] c C asă[kax « ] C axa ce [ ts] ch C entru [tsentru] Ch entru ci [ ts] ch C inchi [tsintsi] Ch inchi che [ ke] k O ch elari [okelari] ễ k êlari chi [ ki ] ki Ch imie [kimie] K imiê D d [ d ] đ D ulap [dulap] Đ ulap -d [ d ] t Po d [pod] Pô t E e [ e] ê E levă [elev « ] ấ lêvơ ea [ E ] e Fer ea stră [fer E str a ] Phờr e xtơra F f [ f ] ph F ată [fat « ] Ph atơ G ga, gu, go [g] g G a [gar « ] G arơ ge, gi [ Z] ge A ge ntă [agent « ] A gi entơ [ z] gi Min g i [minzi ] Min gi ghe [g] ghê Gh em [ghem] Gh em ghi [ g] ghi Gh id [ghid] Gh it H h [h] h H aină [hain « ] H ainơ I i [i ] i I n i mă [inim « ] Y n i mơ ii [ii] i F ii că [fiik « ] Ph i cơ ie [ie] ye Ie pure [iepure] Yờ purê iu [iu] yu Iu bire [iubire] Yu birê ia [ia] ya Ia rbă[iarb « ] Ya bơ J j [Z] gi J amaica [zamaika] Gi amaica K K [ k] k K enia [kenia] K ênia L L [ l ] l L ume [lume] L umê M M [ m] m M are [mare] M arê N N [n ] n N ume [nume] N umê O O [o] ô O sl o [oslo] ễ xl ô Oa [ua] oa Oa meni [wameni] Oa mêni Oi [oi] oi N oi [noi] N oi Oai [oai] oai Rus oai că [rusoaic « ] Rux oai cơ Oo [o/o] ô Z oo logie [zoologie] D ô lôgiê P P [ p] p P ace P atrê R r [ r ] r R ece [radio] R ađiô S S [ s ] x S ora [sora] X ôra S S [ S ] S (miền trung) S apte [sapte] S aptê T t [t ] t T imp [timp] T im t (phẩy dưới) [ts] x T igan [tsigan] X igan U U [ u] u U reche [ureke ] U rêkê Uu [u/u] u u Ambig uu [ambiguu] Ambig u Iau [ iau] iau Su iau [suiau] Xu iau V V [ v ] v V ara [vara] V ara X x [cs] x X erox [cserox] X êrụcxơ [gz] d E x amen [egzamen] ấ d amen Z Z [ z] d Z iar [zia] D ia W W (từ vay mượn) Washington, Waterloo… Y Y (từ vay mượn) Yoga, New York, Yemen… Q Q (từ vay mượn) Quatar… PHỤ LỤC SỐ 28 MẪU PHIÊN CHUYỂN ĐỊA DANH TIẾNG ITALIA Tiếng Italia Ký hiệu ngữ âm quốc tế (IPA) Tiếng Việt Địa danh tiếng Italia Địa danh tiếngViệt A a [ a ] a A dige [ adi Z e] A đigiê A lpi Savoie [ alpi sav  aje] A npi Xavoa B b [ b ] b B asilicata [ basilikata ] B axilicata C c + (a, o, u) [ k ] c C aldo [ kaldo] C anđô C ome [ kome] C ô mê C ubo [ kubo] C ubô c + (e, i) [ t S ] tr C entro [ t S entro ] Tr ent ơ rô C inque [ t S intqwe] Tr inquê chi [ ki] ki Ch imica [ kimika ] K imica che [ ke ] ke Ch e [ ke ] K ê D d [ d ] đ Ra d o [ rado] Ra đ ô E e [ e] ê E truria [ etruria] Ê tơruria S e ta [ seta ] X ê ta Du e [ Due] Đu ê F f [ f ] ph F irenze [ firenxe] Ph irenxê G g + (a, o, u) [ g ] g G allo [ galo] G alô g + (e, i) [ Z ] gi G elo [dzelo] G iêlô Mar g ine [ mar Z ine ] Ma g inê gh + (e, i) [ g ] ghê Lun gh e [ lunge ] Lun gh ê ghi La gh i [ lagi ] La gh i gl [ ll ] li Fami gl ia [ fami ll ] Phami l ia H h (câm) [ h ] H ai [ ai ] Ai I i [ i ] i I tal i a [ italia] I tal i a Pr i ma [ prima ] Pr i ma K k [ k] k K enia [ kenia ] K ênia L l [ l ] l L iguria [ liguria] L iguria L ombardia [ lombardia] L ômbađia L ucania [ lukania] L ucania M m [ m] m Ca m pana [ kampana ] Ca m pana N n [ n ] n Ve n eto [ veneto ] Vê n êtu O o [ o ] ô S o le [ sole ] X ô lê P p [ p] p P adana [padana] P ađana Q q [ k w ] q Cin q ue [ t S inkwe ] Trin q uê Q uanto [ kwanto] Q uantụ R -r [ r ] r ơ Ca r ta [ karta ] Ca rơ ta r- [ r ] r R oma [ roma] Rô ma S -s- [ z ] d Ca s a [ kaza ] Ca d a s- [ x] x S an Floriano [ san fl  riano] X an Phơlorianô Sci/sce [ S ] s U sc ire [ usire ] U s irê -ss- [ x ] x Pa ss o [ paso ] Pa x ô T t [ t ] t T empo [ tempo ] T empô U u [ u ] u S u bito [ subito ] X u bitô U dine [ udine] U đinê V V [ v ] v Sal v are [ salvare ] Xan v arê Z ts [ ts ] x For z a [ fortsa ] Phoo x a X X (t ừ vay mượn) W w ( từ vay mượn : Washington, Waterloo) Y y ( từ vay mượn): Yoga, New York, Yemen PHỤ LỤC SỐ 29 HƯỚNG DẪN ÁP DỤNG CÁC MẪU PHIÊN CHUYỂN ĐỊA DANH NƯỚC NGOÀI SANG TIẾNG VIỆT 1. Phiên chuyển địa danh nguyên ngữ tự dạng Latinh 1.1. Mẫu phiên chuyển địa danh tiếng Anh (Phụ lục số 20) được áp dụng trong các trường hợp sau: a) Phiên chuyển địa danh thuộc các nước có ngôn ngữ chính thức là tiếng Anh: Antigua và Bacbuđa, Ô xtơrâylia, Bacbađôt, Bahamat, Bêlidê, Bôtxoana, Đảo Cúc, Đôminica, M i crôn êxia, Anh, Grênađa, Gana, Gămbia, Guyana, Giamaica, Kiribati, Xanhkit Nêvit, Xanh Luxia, Libêria, Môtiriut, Namibia, Nigiêria, Papua Niughinê, Xôlômôn, Xiera Lêôn, Triniđat và Tôbagô, Tuvalu, Uganđa, Hoa Kỳ, Xanh Vincen và Grênađin, Dămbia, Dimbabuê; b) Phiên chuyển địa danh thuộc các nước có hai ngôn ngữ chính thức trở lên, trong đó tiếng Anh là phổ biến: Brunây, Canađa (trừ vùng Quêbec), Eritơria, Phighi, Ấn Độ, Ailen, Kênya, Lêxôthô, Malauy, Macsan, Manta, Nauru, Niu Dilân, Philippin, Pakixtan, Palau, Ruanđa, Xâysen, Xoadilen, Xamoa, Xingapo, Nam Phi, Tandania, Tônga; c) Phiên chuyển địa danh thuộc các vùng lãnh thổ có ngôn ngữ chính thức là tiếng Anh và các ngôn ngữ khác (trừ Pháp): Aruba, Ashmore and Cartier, Anguilla, Netherlands Antilles, Northern Mariana, Baker and Howland, Bermuda, Coral Sea, Bouvet, Cayman, Cocos, Christmas, Jan Mayen, Jarvis, Jersey, Johnston, Greenland, Guam, Guernsey, Heard and Mcdonald, Kingman, British Indian Ocean Territory, Isle of Man, Midway, Montserrat, Antarctica, South Georgia and South Sandwich island, Navassa, Norfolk, Panmyra, Faeroe, Falkland, Pitcairn, Tokelau, Turks and Caicos, British Virgin, Virgin islands of the United States, Saint Cristopher and Nevis, Saint Helena and dependencies, Svalbad, American Samoa, Wake Islands, Niue, Gibrantar; d) Phiên chuyển địa danh các đối tượng địa lý chưa xác định chủ quyền quốc gia, lãnh thổ. 1.2. Mẫu phiên chuyển địa danh tiếng Pháp (Phụ lục số 21) được áp dụng trong các trường hợp sau: a) Phiên chuyển địa danh thuộc các nước có ngôn ngữ chính thức là tiếng Pháp: Bênanh, Buôckina Phaxô, Trung Phi, Công gô, CHDC Công gô, Côt Đivoa, Pháp, Gabông, Ghinê, Haiti, Mali, Mônacô, Nigiê, Tôgô, Xênêgan; b) Phiên chuyển địa danh thuộc các nước có hai ngôn ngữ chính thức trở lên, trong đó ti ếng Pháp là phổ biến: Bỉ, Burunđi, Camơrun, Vùng Quêbec thuộc Canađa, Sát, Cômo, Lucxembua, Mađagaxca, Thụy Sĩ, Vanuatu; c) Phiên chuyển địa danh các vùng lãnh thổ thuộc Pháp: French Guiana, Guadelope, Martinique, Mayotte, New Caledonia, Wallis and Futuna, French Polynesia, Reunion, French Southern anh Antarctic land, Saint Pierre and Miquelon . 1. 3 . Mẫu phiên chuyển địa danh tiếng Tây Ban Nha (Phụ lục số 22) được áp dụng trong các trường hợp sau: a) Phiên chuyển địa danh thuộc các nước có ngôn ngữ chính thức là tiếng Tây Ban Nha: Achentina, Bôlivia, Côlômbia, Côxta Rica, Cuba, Chilê, Đôminicana, Êcuađo, En Xanvađo, Goatêmala, Ghinê Xích đạo, Hônđurat, Mexicô, Nicaragoa, Panama, Puêtô Ricô, Tây Ban Nha, Uruguay, Vênêduêla, Xarauy; b) Địa danh thuộc các nước có hai ngôn ngữ chính thức trở lên trong đó tiếng Tây Ban Nha là phổ biến: Paragoay, Pêru. 1.4. Mẫu phiên chuyển địa danh tiếng Bồ Đào Nha (Phụ lục số 26) được áp dụng trong các trường hợp sau: a) Phiên chuyển địa danh thuộc các nước có ngôn ngữ chính thức là tiếng Bồ Đào Nha: Ăngôla, Braxin, Cáp Ve, Ghinê Bitxao, Môdămbich, Bồ Đào Nha, Xao Tômê và Prinxipê; b) Địa danh thuộc nước có hai ngôn ngữ chính thức trở lên, trong đó ti ếng Bồ Đào Nha là phổ biến: Đông Timo. 1. 5. Mẫu phiên chuyển địa danh tiếng Đức (Phụ lục số 23) được áp dụng khi phiên chuyển địa danh thuộc các nước: Đức, Áo, Lichtenstai. 1. 6. Mẫu phiên chuyển địa danh tiếng Rumani (Phụ lục số 27) được áp dụng trong trường hợp phiên chuyển địa danh thuộc các nước: Rumani, Mônđôva. 1.7. Mẫu phiên chuyển địa danh tiếng Italia (Phụ lục số số 28) được áp dụng trong trường hợp phiên chuyển địa danh thuộc các nước: Italia, Vaticăng, Xan Marinô. 1.8. Sử dụng sách chuyên môn, trang Web của từ điển mở Wikipedia (Die freie Enzyklopädie Wikipedia) để tra cứu, phiên chuyển địa danh Latinh của các quốc gia: Anđora, Anbani, Adecbaigian, Bôxnia Hecxêgôvina, Butan, Síp, Cộng hòa Séc, Đan Mạch, Extônia, Phần Lan, Croatia, Hungary, Inđônêxia, Aixơlen, lítva, Latvia, Malaixia, Hà Lan, Na Uy, Ba Lan, Thuỵ Điển, Xlôvênia, Xlôvakia, Xurinam, Tuôcmênixtan, Thổ Nhĩ Kì, Udơbêkixtan, Xamoa, Xômali, Xri Lanca. 2. Phiên chuyển địa danh tự dạng không Latinh 2.1. Mẫu phiên chuyển địa danh tiếng Nga (Phụ lục số 24) được áp dụng trong trường hợp phiên chuyển đ ịa danh tiếng Nga. 2.2. Mẫu phiên chuyển địa danh tiếng Hán (Phụ lục số 25) được áp dụng trong trường hợp phiên chuyển đ ịa danh tiếng Trung Quốc. 2.3. Sử dụng tài liệu chuyên môn, trang Web của từ điển mở Wikipedia (Die freie Enzyklopädie Wikipedia) để tra cứu và phiên chuyển đ ịa danh đã Latinh hoá thuộc các nước sau: Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất, Apganixtan, Acmênia, Bănglađet, Bungaria, Baranh, Bêlarut, Gibuti, Angiêri, Ai Cập, Êtiôpia, Grudia, Gioocđani, Hy Lạp, Ixraen, Irăc, Iran, Nhật Bản, Kiaghixtan, Campuchia, Triều Tiên, Hàn Quốc, Kô Oet, Kadăcxtan, Lào, Libăng, Libi, Marôc, Maxêđônia, Myanma, Mông Cổ, Môritani, Manđivơ, Nêpan, Ôman, Cata, Ả Rập Xêut, Xuđăng, Xyria, Thái Lan, Tatghikixtan, Tuynidi, Ukraina, Yêmen, Xecbi, Môngtênêgrô, Palextin. PHỤ LỤC SỐ 30: MẪU BẢNG THỐNG KÊ, ĐỐI CHIẾU ĐỊA DANH NƯỚC NGOÀI Mã quốc gia Địa danh nguyên ngữ hoặc Latinh hóa Phiên âm quốc tế Địa danh chuẩn hóa Mã ĐVHC cấp 1 Loại đối tượng Mã nhóm đối tượng Tài liệu đối chiếu Tọa độ trung tâm Tọa độ điểm đầu Tọa độ điểm cuối (Tên tài liệu 1) (Tên tài liệu 2) (Tên tài liệu 3) Vĩ độ Kinh độ Vĩ độ Kinh độ Vĩ độ Kinh độ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 PHỤ LỤC SỐ 31 CẤU TRÚC BẢNG THÔNG TIN THUỘC TÍNH ĐỊA DANH QUỐC GIA VÀ VÙNG LÃNH THỔ Nội dung Kiểu dữ liệu Độ rộng Ghi chú Mã quốc gia Text 20 Tên quốc gia Text 30 Ngôn ngữ nguyên ngữ hoặc Latinh hóa Text 30 Phiên âm quốc tế Text 30 Mã ĐVHC cấp 1 Text 20 Tên ĐVHC cấp 1 Text 30 Mã ĐVHC cấp 2 Text 20 Tên ĐVHC cấp 2 Text 30 Vĩ độ Text 10 độ, phút Kinh độ Text 10 độ, phút Diện tích Decimal km 2 Dân số Integer người Ghi chú Text 1500 PHỤ LỤC SỐ 32 CẤU TRÚC BẢNG THÔNG TIN THUỘC TÍNH ĐỊA DANH NƯỚC NGOÀI ĐỐI VỚI CÁC YẾU TỐ DÂN CƯ, SƠN VĂN, THỦY VĂN, KINH TẾ - XÃ HỘI, BIỂN ĐẢO Nội dung Kiểu dữ liệu Độ rộng Ghi chú Mã quốc gia Text 20 Địa danh Text 30 Loại đối tượng Text 30 Nhóm đối tượng Text 30 Tên quốc gia Text 30 Ngôn ngữ gốc hoặc ngôn ngữ Latinh hóa Text 30 Phiên âm quốc tế Text 30 Mã ĐVHC cấp 1 Text 20 Mã ĐVHC cấp 2 Text 20 Vĩ độ trung tâm Text 10 độ, phút Kinh độ trung tâm Text 10 độ, phút Vĩ độ điểm đầu Text 10 độ, phút Kinh độ điểm đầu Text 10 độ, phút Vĩ độ điểm cuối Text 10 độ, phút Kinh độ điểm cuối Text 10 độ, phút Mã địa danh Text 20 Ghi chú Text 1500 PHỤ LỤC SỐ 33: MẪU BẢNG DANH MỤC ĐỊA DANH NƯỚC NGOÀI ĐƯỢC CHUẨN HÓA Mã quốc gia Địa danh Địa danh nguyên ngữ hoặc Latinh hóa Phiên âm quốc tế Loại đối tượng Mã nhóm đối tượng Mã ĐVHC cấp 1 Tọa độ trung tâm Tọa độ điểm đầu Tọa độ điểm cuối Vĩ độ Kinh độ Vĩ độ Kinh độ Vĩ độ Kinh độ PHỤ LỤC SỐ 34: MẪU BẢNG DANH MỤC ĐỊA DANH NƯỚC NGOÀI PHỤC VỤ CÔNG TÁC THÀNH LẬP BẢN ĐỒ Mã quốc gia Địa danh Địa danh nguyên ngữ hoặc Latinh hóa Phiên âm quốc tế Loại đối tượng Mã ĐVHC cấp 1 Tọa độ trung tâm Tọa độ điểm đầu Tọa độ điểm cuối Vĩ độ Kinh độ Vĩ độ Vĩ độ Kinh độ Vĩ độ PHỤ LỤC SỐ 35 QUY ĐỊNH CHỮ VIẾT TẮT DANH TỪ CHUNG TRÊN BẢN ĐỒ Nội dung Chữ viết tắt Nội dung Chữ viết tắt Sông Sg. Hang Hg. Suối S. Động Đg. Kênh, kinh K. Núi N. Mương Mg. Thành phố TP. Đa, Đăc Đ. Thị xã TX. Huổi, Hoay H. Quận Q. Ngòi Ng. Huyện H. Rạch R. Bản, buôn B. Khuổi Kh. Thôn Th. Krông Kr. Làng Lg. Klong Kl. Mường Mg. Nậm, nặm Nm. Xóm X. Rào R. Chòm Ch. Lạch L. Phum Ph. Luồng Lg. Plei Pl. Cửa sông C. Trại Tr. Biển B. Nông trường Nt. Vịnh V. Lâm trường Lt. Vũng, vụng Vg. Công ty Cty. Hòn H. Công viên Cv. Mũi đất M. Trại, nhà điều dưỡng Đd. Đảo Đ. Vườn Quốc gia Vqg. Quần đảo QĐ. Khu bảo tồn thiên nhiên Bttn. Bán đảo BĐ. Khu du lịch Dl. Khu di tích Dt. Ủy ban nhân dân UBND. Khu nghỉ mát Ngm. Xăng dầu XD. Đại học ĐH. Bưu điện BĐ. Cao đẳng CĐ. Khu công nghiệp KCN. Trung học phổ thông THPT. Nhà máy NM. Trung học cơ sở THCS. Xí nghiệp XN. Tiểu học TH. Ghi chú: Trong bảng danh mục các chữ viết tắt trên đây có một sô nội dung trùng kí hiệu nhưng trên bản đồ địa hình quy định kiểu chữ, màu sắc khác nhau nên không bị nhầm lẫn giữa các kí hiệu viết tắt.