QCVN30:2011/BTTTT

Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia QCVN 30:2011/BTTTT về phổ tần và tương thích điện từ đối với thiết bị phát thanh quảng bá sử dụng kỹ thuật điều tần (FM) do Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 30:2011/BTTTT VỀ PHỔ TẦN VÀ TƯƠNG THÍCH ĐIỆN TỪ ĐỐI VỚI THIẾT BỊ PHÁT THANH QUẢNG BÁ SỬ DỤNG KỸ THUẬT ĐIỀU TẦN (FM) National technical regulation on electromagnetic compatibility and radio spectrum for transmitting equipment for the frequency modulated (FM) sound broadcasting service MỤC LỤC 1. Quy định chung 1.1. Phạm vi điều chỉnh 1.2. Đối tư ợ ng áp dụng 1.3. Tài liệu viện dẫn 1.4. Giải thích từ ngữ 1.5. Chữ viêt tăt 2. Quy định kỹ thuật 2.1. Điều kiện môi trư ờ ng 2.2. Các phép đo tai cổng ăng ten 2.3. Các phép đo cổng vỏ thiết bị (phát xạ bức xạ) 2.4. Sai số phép đo 3. Quy định về quản lý 4. T rách nhiệm của tổ chức, cá nhân 5. Tổ chức thực hiện Phụ lục A (Quy đinh) - Các cấu hình đo Thư mục tài liệu tham khảo Lời nói đầu Các quy định kỹ thuật và phư ơ ng pháp xác định của QCVN 30:20 1 1/BTTTT phù hợp với tiêu chuẩn ETSI EN 302 018-2 V1.2.1 (2006-3) của V iện T iêu chuẩn V iễn thông châu Âu (ETSI). QCV N 30:20 1 1/BTTT T d o V iệ n Kho a họ c K ỹ thuậ t Bư u điệ n biê n soạn , V ụ Kho a họ c v à Côn g ngh ệ trìn h duyệ t v à đượ c ba n hàn h kè m the o Thôn g t ư s ố 10/20 1 1/T T -BTTT T ngà y 1 4 thán g 4 n ă m 20 1 1 củ a B ộ trưởn g B ộ Thôn g ti n và T ruyề n thông. QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA VỀ PHỔ TẦN VÀ TƯƠNG THÍCH ĐIỆN TỪ ĐỐI VỚI THIẾT BỊ PHÁT THANH QUẢNG BÁ SỬ DỤNG KỸ THUẬT ĐIỀU TẦN (FM) National technical regulation on electromagnetic compatibility and radio spectrum for transmitting equipment for the frequency modulated (FM) sound broadcasting service 1. Quy định chung 1.1. Phạm vi điều chỉnh Quy chuẩn này áp dụng cho các thiết bị phát thanh điều tần (FM) sử dụng cho nghiệp vụ phát thanh quảng bá làm việc trong cả chế độ mono và stereo, dải tần từ 68 MHz đến 108 MHz. 1.2. Đối tượng áp dụng Quy chuẩn này đư ợ c áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân V iệt Nam và nư ớ c ngoài có hoạt động sản xuất, kinh doanh các thiết bị phát thanh điều tần (FM) trên lãnh thổ V iệt Nam. 1.3. Tài liệu viện dẫn TCVN 6850-1:2001, Máy phát thanh sóng cực ngắn (FM) - Phần 1: Thông số cơ bản. TCVN 6988:2006, Thiết bị tần số Rađiô dùng trong công nghiệp, nghiên cứu khoa học và y tế (ISM) - Đặc tính nhiễu điện từ - Giới hạn và phư ơ ng pháp đo. ETSI TR 100 028 series (2001), “Electromagnetic compatibility and Radio spectrum Matters (ERM); Uncertainties in the measurement of mobile radio equipment characteristics”. ITU-R Recommendation BS.412 (1998), “Planning standards for terrestrial FM sound broadcasting at VHF”. ITU-R Recommendation BS.641 (1986), “Determination of radio-frequency protection ratios for frequency-modulated sound broadcasting”. IEC 60489-1 (1999), “Methods of measurement for radio equipment used in the mobile services. Part 1: General d e finitions and standard conditions of measurement”. 1.4. Giải thích từ ngữ 1.4.1. Bậc của hài (harmonic number) Số nguyên đư ợ c tính bằng tỷ số giữa tần số sóng hài với tần số cơ bản (hài bậc 2 = 2 x tần số cơ bản). 1.4.2. Băng tần loại trừ (exclusion bandwidth) Băng tần vô tuyến trong đó không thực hiện các phép đo. 1.4.3. Bức xạ vỏ máy (enclosure emission) Bức xạ từ các vật chứa, từ vỏ thiết bị không tính đến bức xạ từ ăng ten hoặc cáp truyền dẫn. 1.4.4. Công suất sóng mang (carrier power) Công suất trung bình máy phát cung cấp cho cổng ăng ten trong một chu kỳ với điều kiện không thực hiện điều chế. 1.4.5. Công suất trung bình (mean power) Công suất trung bình do máy phát cung cấp tại cổng ăng ten trong một khoảng thời gian đủ lớn với tần số thấp nhất xuất hiện trong đư ờ ng bao điều chế ở điều kiện làm việc bình thư ờ ng. 1.4.6. Cổng ăng ten (antenna port) Cổng của một thiết bị đư ợ c thiết kế để kết nối đến ăng ten sử dụng cáp đồng trục (trong chế độ làm việc bình thư ờ ng). 1.4.7. Cổng vỏ thiết bị (enclosure port) Giới hạn vật lý của thiết bị qua đó trư ờ ng điện từ có thể phát xạ hoặc bị ảnh hư ở ng. Chú thích: T rong trư ờ ng hợp thiết bị sử dụng ăng ten liền, cổng này đư ợ c sử dụng chung với cổng ăng ten. 1.4.8. dBc Decibel tư ơ ng ứng mức công suất sóng mang chưa đư ợ c điều chế của phát xạ. Chú thích: T rong những trư ờ ng hợp không cần sóng mang, như trong một số phư ơ ng pháp điều chế số không thể đo đư ợ c sóng mang, khi đó mức dBc là giá trị dB so với mức công suất trung bình P . 1.4.9. Đa hợp (composite) Xem “tín hiệu ghép kênh (MPX)”. 1.4.10. Độ rộng băng cần thiết (necessary bandwidth) Với mỗi loại bức xạ, đây là độ rộng băng tần đủ để đảm bảo thông tin đư ợ c truyền dẫn với tốc độ và mức chất lư ợ ng yêu cầu trong điều kiện xác định. 1.4. 1 1. Độ rộng băng chuẩn (reference bandwidth) Băng tần mà mức phát xạ giả đư ợ c xác định. 1.4.12. Điều ki ệ n môi trường (environmental profile) Các điều kiện môi trường hoạt động mà thiết bị phải tuân thủ. 1.4.13. Hài (harmonic) Thành phần có bậc lớn hơn 1 trong chuỗi Fourie r . 1.4.14. Kênh L (L channel) Kênh trái của tín hiệu stereo. 1.4.15. Kênh R (R channel) Kênh phải của tín hiệu stereo. 1.4.16. Loại phát xạ (class of emission) Một tập hợp các đặc điểm của một phát xạ đư ợ c xác định bởi các mẫu chuẩn như loại điều chế của sóng mang chính, tín hiệu điều chế, loại thông tin đư ợ c truyền dẫn hay bất cứ đặc điểm nào của tín hiệu. 1.4.17. Nghiệp vụ/Dịch vụ quảng bá (broadcasting service) Nghiệp vụ thông tin vô tuyến trong đó công chúng có thể thu trực tiếp tín hiệu phát. Chú thích: Nghiệp vụ này bao gồm phát thanh, truyền hình và các dạng dịch vụ khác. 1.4.18. Phát xạ giả (spurious emission) Phát xạ tại một hoặc nhiều tần số ở ngoài băng tần cần thiết và có thể giảm mức phát xạ này mà không làm ảnh hư ở ng đến thông tin truyền dẫn. Chú thích: Phát xạ giả bao gồm: phát xạ hài, phát xạ ký sinh, các sản phẩm xuyên điều chế và các sản phẩm chuyển đổi tần số nhưng không tính đến các phát xạ ngoài băng. 1.4.19. Phát xạ không mong muốn (unwanted emission) Gồm các phát xạ giả và phát xạ ngoài băng. 1.4.20. Phát xạ ngoài băng (out-of-band emission) Phát xạ tại một hoặc nhiều tần số ở ngay sát băng tần cần thiết. Đây là kết quả của quá trình điều chế không tính đến phát xạ giả. 1.4.21. Sóng mang phụ ste r eo (stereo subcarrier) Sóng mang phụ 38 kHz đư ợ c sử dụng để mang tín hiệu sai phân. 1.4.22. Tín hiệu ghép kênh (multiplex (MPX) signal) Chứa các thông tin kể cả tần số hoa tiêu và mọi tín hiệu phụ đư ợ c sử dụng để đi ề u tần máy phát VHF FM. 1.4.23. Tín hiệu L (L signal) Tư ơ ng ứng với thông tin trong kênh trái (L) c ủa tín hiệu stereo. 1.4.24. Tín hiệu R (R signal) Tư ơ ng ứng với thông tin trong kênh phải (R) của tín hiệu stereo. 1.4.25. Tín hiệu sai phân (di f ference signal) Tín hiệu (S) về lý thuyết bằng một nửa độ chênh lệch giữa tín hiệu stereo kênh bên trái (L) và tín hiệu stereo kênh bên phải (R): S = (L-R)/2. 1.4.26. Tín hiệu tổng (sum signal) Tín hiệu (M) về lý thuyết bằng một nửa tổng các tín hiệu stereo kênh trái (L) và kênh phải (R): M = (L + R)/2. 1.5. Chữ viết tắt AF Tần số audio Audio Frequency dB decibel, tỷ số theo loga deciBel, logarithmic ratio dBm dB tư ơ ng đối so với một mW dB relative to one milliwatt EMC Tư ơ ng thích điện từ trư ờ ng ElectroMagnetic Compatibility EUT Thiết bị cần đo Equipment Under T est FM Điều tần Frequency Modulation LV Điện áp thấp Low V oltage rms Giá trị hiệu dụng root mean square VHF Siêu cao tần V ery High Frequency 2. Quy định kỹ thuật 2.1. Điều kiện môi trường Điều kiện môi trư ờ ng hoạt động của thiết bị là điều kiện môi trư ờ ng tuân thủ TCVN 6850-1:2001 điêu 2.1, 2.2, cụ thể như sau: 2.1.1. Điều kiện làm việc danh định Nhiệt độ môi trư ờ ng: (15 ÷ 30) o C Độ ẩm tư ơ ng đối: (65 ± 15)% Áp suất không khí: (8 600 - 106 000) Pa Tần số nguồn điện lư ớ i: (50 ± 1) Hz Điện áp nguồn điện lư ớ i: 220 V hoặc 380 V Sai số cho phép đối với điện áp lư ớ i: 10% đối với 220 V và 6% đối với 380 V 2.1.2. Điều kiện làm việc mở rộng Nhiệt độ môi trư ờ ng xung quanh: (0 40) o C Độ ẩm tối đa: 95% Các thiết bị phải tuân thủ tất cả các yêu cầu kỹ thuật trong quy chuẩn này khi vận hành trong điều kiện môi trư ờ ng hoạt động đó. 2.2. Các phép đo tại cổng ăng ten 2.2.1. Phát xạ giả 2.2.1.1. Định nghĩa Phát xạ tại một hoặc nhiều tần số ở ngoài băng tần cần thiết và có thể giảm mức phát xạ mà không làm ảnh hư ở ng đến thông tin truyền dẫn. Phát xạ giả bao gồm phát xạ hài, phát xạ ký sinh, các sản phẩm xuyên điều chế và các sản phẩm chuyển đổi tần số nhưng không tính đến các phát xạ ngoài băng. 2.2.1.2. Phương pháp đo a) Điều kiện đo kiểm - Môi trư ờ ng đo kiểm: Môi trư ờ ng hoạt động bình thư ờ ng tuân thủ 2.1. - Tần số đo: + Tần số hoạt động thấp nhất của thiết bị cần đo (EUT); + Tần số hoạt động cao nhất của EU T ; + Tần số trung bình giữa tần số hoạt động cao nhất và thấp nhất của EU T . - Thiết lập bài đo (xem Hình A.1): + Kết nối bộ tạo tín hiệu AF với EU T ; + Kết nối EUT với tải đo thông qua thiết bị nối ghép; + Kết nối máy phân tích phổ với thiết bị nối ghép. b) Thủ tục thực hiện - Đo công suất đỉnh của sóng mang chưa điều chế trên máy phân tích phổ và lấy giá trị này làm giá trị tham chiếu; - Cho EUT hoạt động tại các tần số đo như trong mục a); - Đo công suất đỉnh của các phát xạ hài trên máy phân tích phổ; - Thiết lập bộ tạo tín hiệu AF để cung cấp tín hiệu đo như trong mục A.1.4; - Đo công suất đỉnh của sóng mang đã điều chế trên máy phân tích phổ và lấy trị này làm giá trị tham chiếu; - Cho EUT hoạt động tại các tần số đo như trong mục a); - Đo các kết quả trên máy phân tích phổ. Chú thích: Các phép đo phải đư ợ c thực hiện trong chế độ hoạt động tạo ra phát xạ lớn nhất trong băng tần. 2.2.1.3. Giá trị giới hạn Mức phát xạ giả không đư ợ c vư ợ t quá các giá trị cho trong Bảng 1, trên Hình 1, trong dải tần số từ 9 kHz đến 1 GHz. Bảng 1. Các giá trị giới hạn phát xạ giả Công suất trung bình của máy phát Các giá trị giới hạn Mức công suất trung bình tuyệt đối (dBm) hoặc tương đối (dBc) nhỏ hơn công suất cấp tới cổng ăng ten t r ong băng tần tham chiếu (xem Phụ lục A) P < 9=""> -36 dBm 9 dBW <> < 29=""> 75 dBc 29 dBW <> < 39=""> -16 dBm 39 dBW <> < 50=""> 85 dBc 50 dBW <> -5 dBm Chú thích: T rong băng tần 108 MHz đến 137 MHz, áp dụng các giới hạn trên nhưng không vư ợ t quá giới hạn tuyệt đối 25 μW (-16 dBm). Công suất phát trung bình Hình 1. Giới hạn phát xạ giả cho máy phát thanh FM 2.2.2. Ngắt phát xạ khi dịch tần 2.2.2.1. Định nghĩa Sự triệt tiêu các phát xạ khi máy phát thực hiện thay đổi tần số hoặc mất điều khiển tần số sóng mang. Điều này thư ờ ng liên quan đến các máy phát nhạy tần sử dụng mạch vòng điều khiển tần số. 2.2.2.2. Phương pháp đo a) Điều kiện đo kiểm - Môi trư ờ ng đo kiểm: Môi trư ờ ng hoạt động bình thư ờ ng tuân thủ mục 2.1. - Tần số đo: + Tần số hoạt động thấp nhất của EU T ; + Tần số hoạt động cao nhất của EU T ; - Thiết lập bài đo (xem Hình A.1): + Kết nối EUT với tải đo thông qua thiết bị nối ghép; + Kết nối máy phân tích phổ với thiết bị nối ghép; + Đặt băng t ầ n tham chiếu như trong mục A.1.3; + Đặt cửa sổ quan sát tư ơ ng ứng với dải tần số có thể hiệu chỉnh đư ợ c như trong mục a); + Thời gian quét của máy phân tích phổ không đư ợ c lớn hơn 1/10 chu kỳ dịch tần của EU T . Chú thích 1: Không cần sử dụng bộ phát tín hiệu AF và thiết bị đo điện áp đối với phép đo nà y . Chú thích 2: Nếu không thể đạt đư ợ c dải động cần thiết trong máy phân tích phổ, dải đo có thể đư ợ c chia thành nhiều phần. b) Thủ tục thực hiện - Cho EUT hoạt động tại tần số hiện tại như trong mục a); - Điều chỉnh tần số tới tần số cao nhất trong mục a); - Để xác định kết quả đo, đặt máy phân tích phổ ở chế độ “MAX HOLD” và hiệu chỉnh lại EUT ít nhất 5 lần giữa hai điểm “thấp nhất” và “cao nhất”. 2.2.2.3. Giá trị giới hạn Giá trị giới hạn phải như quy định trong Bảng 1 và Hình 1. 2.2.3. Phát xạ ngoài băng 2.2.3.1. Định nghĩa Phát xạ tại một hoặc nhiều tần số ở ngay sát băng tần cần thiết. Phát xạ này là kết quả của quá trình điều chế không tính đến phát xạ giả. 2.2.3.2. Phương pháp đo a) Điều kiện đo kiểm - Môi trư ờ ng đo: Môi trư ờ ng hoạt động bình thư ờ ng tuân thủ mục 2.1. - Tần số đo: + Tần số hoạt động th ấ p nhất của thiết bị cần đo (EUT); + Tần số hoạt động cao nhất của EU T ; + Tần số trung bình giữa tần số hoạt động cao nhất và thấp nhất của EU T . - Thiết lập bài đo (xem Hình A.1): + Kết nối bộ tạo tín hiệu AF với EU T ; + Kết nối EUT với tải đo thông qua thiết bị nối ghép; + Kết nối máy phân tích phổ với thiết bị nối ghép. b) Thủ tục thực hiện Đối với chế độ mono: Sử dụng cấu hình đo trong mục A.1.1. Một bộ tạo tín hiệu sẽ là bộ tạo tín hiệu A F . Bộ tạo tín hiệu còn lại cung cấp nhiễu màu chuẩn như quy định trong mục A.1.4. V iệc này có thể đư ợ c thực hiện bằng cách lắp một bộ tạo “nhiễu trắng” sau một bộ lọc thụ động như trong hình A.4 và một bộ lọc thông thấp tần số 15 kHz có độ dốc 60 dB/octave. Đầu ra thứ hai của bộ ghép đ ị nh hư ớ ng đư ợ c nối với máy phân tích phổ R F . - Kiểm tra xác định có các bộ lọc tiền nhấn và giải nhấn trong mạch; - Điều chỉnh đầu ra của bộ tạo tín hiệu AF tại 1 kHz tới mức tư ơ ng ứng với độ lệch tần số nhỏ hơn 7,4 dB so với độ lệch danh định (bằng ±32 kHz cho độ lệch danh định ±75 kHz); - Đo giá trị hiệu dụng bằng đồng hồ đo nhiễu (xem chú thích) tại đầu vào bộ điều chế của thiết bị cần đo; - Tách bộ tạo tín hiệu AF ra khỏi mạch rồi nối bộ tạo nhiễu vào và hiệu chỉnh đầu ra của bộ tạo nhiễu sao cho đồng hồ đo nhiễu cho cùng kết quả như trên (lúc này độ lệch cực đại là chính xác); - Điều chỉnh máy phân tích phổ tới độ r ộng băng tần 1 kHz; - Điều chỉnh máy phân tích phổ với sóng mang FM chưa điều chế tới 0 dB làm mức tham chiếu; - Điều chế máy phát bằng nhiễu màu; - Điề u chỉn h má y phâ n tíc h ph ổ tớ i cá c tầ n s ố nằ m giữ a tầ n s ố són g man g v à t ừ ±10 0 kH z đế n ±50 0 kH z (tấ t c ả cá c tầ n s ố yê u cầ u tron g mặ t n ạ phá t x ạ ngoà i băng); - Xác định giá trị hiệu dụng của nhi ễ u tư ơ ng ứng với mật độ công suất tư ơ ng đối so với mức sóng mang chưa điều chế; - Cho thiết bị cần đo hoạt động tại mỗi tần số đo như trong mục a). Đối với chế độ ste r eo: Sử dụng cấu hình đo như trong mục A.1.2. T ron g qu á trìn h đo , b ộ tạ o tí n hiệ u A F phả i đượ c tha y th ế bằn g b ộ tạ o nhiễ u màu . Phả i đư a tí n hiệ u A F hoặ c nhiễ u trắn g đồn g thờ i và o c ả ha i kên h L v à R theo t ỷ l ệ L = R - 6 dB. - Kiểm tra các bộ lọc tiền nhấn và giải nhấn tư ơ ng thích trong mạch; - Điều chỉnh đầu ra của bộ tạo tín hiệu AF tại 1 kHz tới mức tư ơ ng ứng với độ lệch tần số nhỏ hơn 7,4 dB so với độ lệch danh định cực đại và bao gồm cả tín hiệu hoa tiêu (bằng ±40 kHz cho độ lệch danh định ±75 kHz); - Đo giá trị công s u ất thực tế trung bình c ủa đồng hồ đo nhiễu (xem ghi chú) tại đầu vào bộ mã hóa stereo của thiết bị cần đo trong kênh R; - Đối với các bư ớ c tiếp theo, xem chế độ hoạt động mono. Chú thích: Đồng hồ đo nhiễu phải có khả năng xác định đư ợ c giá trị hiệu dụng của công suất hoặc điện áp của một tín hiệu dò tạp âm ngẫu nhiên. Các thi ế t bị đo phù hợp là đồng hồ đo công suất xạ năng hoặc đồng hồ đo điện áp mạch. Phải tháo rời mọi mạng trọng số. 2.2.3.3. Giá trị giới hạn Phát xạ ngoài băng không đư ợ c vư ợ t quá các giá trị tại Bảng 2 và trên Hình 2. Bảng 2. Các điểm gẫy của mặt nạ giới hạn phổ đối với phát thanh FM VHF Tần số trung tâm của kênh (kHz) Mức (dBc) -500 -85 -300 -85 -200 -80 -100 0 100 0 200 -80 300 -85 500 -85 Tần số trung tâm của kênh (kHz) Hình 2. Giới hạn phát xạ ngoài băng cho máy phát thanh FM 2.3. Các phép đo cổng vỏ thiết bị (phát xạ bức xạ) 2.3.1. Bức xạ vỏ máy 2.3.1.1. Định nghĩa Phát xạ từ vật chứa, từ vỏ thiết bị không tính đến các thiết bị tại cổng ăng ten hoặc cáp truyền dẫn. 2.3.1.2. Phương pháp đo a) Điều kiện đo kiểm - Môi trư ờ ng đo: Môi trư ờ ng hoạt động bình thư ờ ng tuân thủ mục 2.1. - Tần số đo: + Tần số hoạt động thấp nhất của thiết bị cần đo (EUT); + Tần số hoạt động cao nhất của EU T ; + Tần số trung bình giữa tần số hoạt động cao nhất và thấp nhất của EU T . - Thiết lập bài đo (xem Hình A.5): + Kết nối bộ tạo tín hiệu AF với EU T ; + Kết nối EUT với tải đo thông qua thiết bị nối ghép; + K ết nối thiết bị đo với ăng ten đo. b) Thủ tục thực hiện - Cho EUT hoạt động khi không có điều chế tại mỗi tần số như trong mục a); - Đo các kết quả trên thiết bị đo (sử dụng bộ tách sóng cận đỉnh); - Thiết lập bộ tạo tín hiệu AF để cung cấp một tín hiệu đo kiểm như định nghĩa trong mục A.1.4; - Cho EUT hoạt động tại mỗi tần số như trong mục a); - Đo các kết quả trên thiết bị đo (sử dụng bộ tách sóng cận đỉnh). Chú thích: V iệc đo kiểm phải đư ợ c thực hiện ở những vị trí đo kiểm đã đư ợ c hiệu chuẩn (trừ những điểm bị hạn chế về mặt địa lý, những trư ờ ng hợp này phư ơ ng pháp đo kiểm theo TCVN 6988:2006): - Các phép đo phải đư ợ c thực hiện ngoài băng tần loại trừ (xem Bảng 3); - Các phép đo phải đư ợ c thực hiện trong chế độ làm việc có mức phát xạ lớn nhất tại băng tần khảo sát tư ơ ng ứng với chế độ làm việc bình thư ờ ng; - Thiết bị phải đư ợ c cấu hình ở chế độ làm việc bình thư ờ ng; - Phải thực hiện các thao tác nhằm tạo ra mức phát xạ lớn nhất (ví dụ, bỏ cáp kết nối tới thiết bị); - Phải ghi lại vào báo cáo cấu hình và chế độ làm việc khi đang thực hiện phép đo; - Các cổng vào/ra RF phải đư ợ c kết cuối phù hợp; - Bài đo đư ợ c thực hiện tại địa điểm có điều kiện môi trư ờ ng làm việc bình thư ờ ng và nguồn cung c ấ p đảm bảo theo đúng quy định đối với thiết bị. 2.3.1.3. Giá trị giới hạn Phát xạ bức xạ không đư ợ c vư ợ t quá các giá trị cho trong Bảng 3 (biểu diễn trên Hình 3) trong dải tần từ 30 MHz đến 1 GHz. Bài đo này phải đư ợ c thực hiện tại khoảng cách 10 m. Khi kích thư ớ c và/hoặc các yêu cầu công suất phải đư ợ c kiểm tra sử dụng các phư ơ ng tiện của nhà sản xuất thì các khoảng cách đo khác có thể đư ợ c sử dụng (xem chú thích 1 đến 3). Các phép đo phải đư ợ c thực hiện trong băng tần loại trừ (xem chú thích 2 trong Bảng 3). Bảng 3. Giới hạn bức xạ vỏ máy không mong muốn Giới hạn đỉnh (dBμV/m) tại khoảng cách 10m (xem chú thích 1 và 2) Băng tần 30 dBμV/m ≤ 60 + 10 log10 (P0/2 000) ≤ 70 dBμV/m 30 MHz tới 230 MHz 37 dBμV/m ≤ 67 + 10 log10 (P0/2 000) ≤ 77 dBμV/m > 230 MHz tới 1 GHz Chú thích 1: P0 = công suất đầu ra RF tính theo đơn vị W. Ch ú thíc h 2 : B ăn g tầ n ngoạ i tr ừ đố i vớ i má y phá t m ở rộn g t ừ Fc - 30 0 kH z tớ i F +300 kHz, trong đó Fc là tần số hoạt động tính theo đơn vị MHz. Chú thích 1: Bài đo có thể đư ợ c thực hiện tại các khoảng cách khác. T rong trư ờ ng hợp nà y , các giá trị giới hạn đư ợ c điều chỉnh theo công thức: L(x) = L(10m) + 20 log (10/x) trong đó x = khoảng cách (m). Chú thích 2: Phải lưu ý khi thực hiện đo kiểm với khoảng cách dư ớ i 10m vì khoảng cách này có thể nằm trong trư ờ ng gần. Chú thích 3: T rong các trư ờ ng hợp không rõ ràng, đo kiểm phải đư ợ c thực hiện ở cự ly 10 m. Công suất phát trung bình Hình 3. Giới hạn phát xạ vỏ máy cho máy phát thanh FM 2.4. Sai số phép đo Sai số phép đo phải đư ợ c tính toán và phải sử dụng các biện pháp để giảm thiểu. Sai số này phải đư ợ c sử dụng với các giá trị giới hạn và các kết quả đo có giá trị dư ớ i mức giới hạn đư ợ c xác định là tuân thủ quy chuẩn (xem TR 100 028 của V iện T iêu chuẩn V iễn thông châu Âu). 3. Quy định về quản lý Các thiết bị phát thanh quảng bá sử dụng kỹ thuật điều tần thuộc phạm vi điều chỉnh nêu tại mục 1.1 phải tuân thủ các quy định kỹ thuật trong Quy chuẩn kỹ thuật này. 4. T rách nhiệm của tổ chức, cá nhân Các tổ chức, cá nhân liên quan có trách nh i ệm thực hiện các quy định về chứng nhận và công bố hợp quy các thiết bị phát thanh q u ảng bá sử dụng kỹ th u ật đi ề u tần và chịu sự kiểm tra của cơ quan quản lý nhà nư ớ c theo các quy định hiện hành. 5. Tổ chức thực hiện 5.1. Cơ quan quản lý nhà nư ớ c về chất lư ợ ng dịch vụ bưu chính, viễn thông, bao gồm Cục Quản lý chất lư ợ ng Công nghệ thông tin và T ruyền thông, Cục quản lý phát thanh truyền hình và thông tin điện tử và các Sở Thông tin và T ruyền thông có trách nhiệm tổ chức hư ớ ng dẫn, triển khai quản lý các thiết bị phát thanh quảng bá sử dụng kỹ thuật điều tần theo Quy chuẩn kỹ thuật nà y . 5.2. T rong trư ờ ng hợp các quy định nêu tại Quy chuẩn kỹ thuật này có sự thay đổi, bổ sung hoặc đư ợ c thay thế thì thực hiện theo quy định tại văn bản mới. Phụ lục A (Quy định) CÁC CẤU HÌNH ĐO A.1. Cấu hình đo đối với các bài đo tại cổng ăng ten A.1.1. Cấu hình đo cho máy phát mono Hình A.1. Cấu hình đo cho máy phát mono A.1.2. Cấu hình đo cho máy phát ste r eo Chú thích 1: Khi đư ợ c yêu cầu thì máy phát nhiễu màu thay thế cho máy phát tín hiệu A F . Chú thích 2: Ch L = Ch R - 6 dB. Hình A.2. Cấu hình đo cho máy phát ste r eo A.1.3. Dải tần số đo Giới hạn đối với phát xạ không mong muốn của các thiết bị vô tuyến đư ợ c áp dụng cho dải tần từ 9 kHz đến 300 GHz. T uy vậ y , đối với các bài đo thực tế, dải tần của phát xạ giả có thể đư ợ c hạn chế. Các tham số đo trong Bảng A.1 đư ợ c sử dụng. Bảng A.1. Dải tần đo Dải tần cơ bản của máy phát Dải tần đo phát xạ không mong muốn Tần số thấp Tần số cao 68 MHz đến 108 MHz 9 kHz 1 GHz Sử dụng các băng tần chuẩn dư ớ i đây: Đối với phát xạ giả: - Các khoảng 1 kHz trong dải tần từ 9 kHz đến 150 kHz - Các khoảng 10 kHz trong dải tần từ 150 kHz đến 30 MHz - Các khoảng 100 kHz trong dải tần từ 30 MHz đến 1 GHz Đối với phát xạ ngoài băng: - 1 kHz Định nghĩa băng tần chuẩn đư ợ c cho trong Khuyến nghị ITU-R SM.329. A.1.4. Tín hiệu điều chế đo A.1.4.1. Giới thiệu V iệc cấp phát các tần số vô tuyến và vị trí hoạt động đối với các máy phát quảng bá đư ợ c quy hoạch nhằm tránh can nhiễu lẫn nhau một cách tối đa. Cơ sở cho quy hoạch tần số là các đư ờ ng cong dự phòng bảo vệ và các đư ờ ng cong truyền sóng tín hiệu RF trong dải t ầ n tư ơ ng ứng. Các đư ờ ng cong dự phòng bảo vệ đư ợ c quy định và đư ợ c quốc tế thông qua bởi ITU-R trong Khuyến nghị ITU-R BS.412. Đối với các tỷ số bảo vệ tần số vô tuyến nà y , giả định độ di tần cực đại không vư ợ t quá ±75 kHz. Hơn nữa, giả định rằng công suất của tín hiệu đa thành phần hoàn chỉnh (bao gồm tín hiệu âm thanh và các tín hiệu khác) kết hợp trên mọi khoảng 60 giây không đư ợ c cao hơn công suất của tín hiệu đa thành phần chứa một tín hiệu đơn tần dạng hình sin tạo độ lệch đỉnh ±19 kHz. Công suất của tín hiệu dạng hình sin tạo độ lệch đỉnh ±19 kHz bằng công suất của tín hiệu điều chế tạp âm màu theo Khuyến nghị ITU-R BS.641, có nghĩa là tín hiệu tạp âm màu tạo ra độ lệch cận đỉnh ±32°kHz. A.1.4.2. Tín hiệu nhiễu để điều c h ế bộ tạo tín hiệu Nhiễu đư ợ c giới hạn theo các đồ thị cho trên Hình A.3. Tín hiệu chuẩn cần phải thỏa mãn 2 điều kiện sau để mô phỏng điều chế: Cấu trúc phổ phải tư ơ ng ứng với chư ơ ng trình phát quảng bá; Dải động phải nhỏ để tạo kết quả đọc ổn định trên thiết bị đo. Phân bố biên độ của tín hiệu âm nhạc hiện đại đư ợ c sử dụng làm tín hiệu cơ bản do nó là chư ơ ng trình chứa nhiều thành phần tần số cao, xuất hiện thư ờ ng xuyên. T uy vậ y , dải động của loại chư ơ ng trình này quá lớn và không phù hợp với yêu cầu thứ 2 trên đâ y . Tín hiệu phù hợp với mục đích này là tín hiệu nhiễu màu chuẩn, phân bố biên độ phổ của tín hiệu này gần giống với tín hiệu âm nhạc hiện đại (xem đư ờ ng A trên Hình A.3, đư ợ c đo sử dụng các bộ lọc 1/3 octave). Tín hiệu nhiễu màu chuẩn này có thể đư ợ c tạo ra từ bộ tạo nhiễu trắng bằng cách sử dụng mạch lọc thụ động như trên Hình A.4. Đặc tính tần số của mạch lọc này đư ợ c biểu diễn bằng đư ờ ng B trên Hình A.3. Chú thích: Sự khác biệt giữa đư ờ ng A và B trên Hình A.3 là do đư ờ ng A dựa trên kết quả đo của bộ lọc 1/3 octave, bộ lọc này cho phép truyền qua nhiều năng lư ợ ng hơn do băng tần của bộ lọc tăng khi tần số tăng). Phổ tần ở bên ngoài băng tần yêu cầu của nhiễu màu chuẩn đư ợ c giới hạn bởi bộ lọc thông thấp với tần số cắt và độ dốc có giá trị sao cho băng tần của tín hiệu điều chế xấp xỉ bằng ½ băng tần phát xạ. Đặc tính biên độ/tần số của tín hiệu âm tần ở giai đoạn điều chế của bộ phát tín hiệu không đư ợ c dao động quá 2 dB so với tần số cắt của bộ lọc thông thấp. Tần số (Hz) Đư ờ ng A: Phổ tần của nhiễu chuẩn (đo bởi các bộ lọc 1/3 octave) B: Đặc tính phổ tần của mạch lọc Hình A.3. Điều chế nhiễu màu Hình A.4. Mạch lọc nhiễu trắng A.2. Cấu hình đo đối với các bài đo cổng vỏ thiết bị (phát xạ bức xạ) Xem hư ớ ng dẫn phư ơ ng pháp đo trong IEC 60489-1. Hình A.5. Cấu hình đo phát xạ vỏ máy A.3. Đặc tính tải đo Máy phát yêu cầu hoạt động với tải có suy hao phản hồi (return loss) > 26 dB trong băng tần hoạt động. Thư mục tài liệu tham khảo ETSI EN 302 018-2 V1.2.1 (2006-03), Electromagnetic compatibility and Radio spectrum Matters (ERM); T ransmitting equipment for the Frequency Modulated (FM) sound broadcasting service; Part 2: Harmonized EN under article 3.2 of the R&TTE Directive.