TCVN10911:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10911:2015 (EN 15505:2008) về Thực phẩm - Xác định các nguyên tố vết - Xác định natri và magie bằng đo phổ hấp thụ nguyên tử ngọn lửa (AAS) sau khi phân hủy bằng vi sóng TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 10911 : 2015 EN 15505 : 2008 THỰC PHẨM - XÁC ĐỊNH CÁC NGUYÊN TỐ VẾT - XÁC ĐỊNH NATRI VÀ MAGIE BẰNG ĐO PHỔ HẤP THỤ NGUYÊN TỬ NGỌN LỬA (AAS) SAU KHI PHÂN HỦY BẰNG VI SÓNG Foodstuffs - Determination of trace elements - Determination of sodium and magnesium by flame atomic absorption spectrometry (AAS) after microwave digestion L ờ i nói đầu TCVN 10911:2015 hoàn toàn tương đương v ớ i EN 15505:2008; TCVN 10911:2015 do Ban kỹ thuật tiêu chu ẩ n quốc gia TCVN/TC/F13 Phương pháp ph â n tích v à l ấy m ẫ u bi ê n soạn, Tổng cục Ti ê u chuẩn Đo lường Ch ấ t lượng th ẩ m định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. THỰC PHẨM - XÁC ĐỊNH CÁC NGUYÊN TỐ VẾT - XÁC ĐỊNH NATRI VÀ MAGIE BẰNG ĐO PHỔ HẤP THỤ NGUYÊN TỬ NGỌN LỬA (AAS) SAU KHI PHÂN HỦY BẰNG VI SÓNG Foodstuffs - Determination of trace elements - Determination of sodium and magnesium by flame atomic absorption spectrometry (AAS) after microwave digestion 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định hàm lượng natri và magie trong thực phẩm bằng đo phổ hấp thụ nguy ê n tử ngọn lửa (AAS) sau khi phân hủy bằng lò vi sóng. Phương pháp này thích hợp để xác định hàm lượng natri không nhỏ hơn 1 . 500 mg/kg và magie không nhỏ hơn 250 mg/kg. Phương pháp này không áp dụng cho cám lúa mì. Các nghiên cứu cộng tác đã được ti ế n hành (xem Phụ lục A). Dữ liệu v ề canxi dùng để tham Khảo được nêu trong Phụ lục B. 2. Tài liệu Viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau r ấ t cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đ ố i với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản m ới nh ất , bao gồm cả các sửa đ ổ i, bổ sung (n ế u có). TCVN 9525 (EN 13805), Thực ph ẩ m - Ph â n hủy mẫu bằng áp lực để xác định c á c nguyên tố vết. EN 13804, Foodstuffs - Determination o f trace elements - Per f ormance cr i ter i a, general considerations and sample preparation (Thực phẩm - Xác định c á c nguyên tố v ế t - C á c chuẩn mực thực hiện, xem x é t chung và chuẩn bị m ẫ u thử). 3. Nguyên tắc Mẫu được phân hủy bằng hỗn hợp axit nitric và hydro p e roxit đ ự ng trong b ì nh kín, trong lò vi sóng. Dung dịch phân hủy được pha loãng bằng nước, hàm lượng natri và magie xác định được bằng quang phổ hấp thụ nguyên tử ngọn lửa sử dụng chất b ổ chính nền. CẢNH B Á O - Khi áp dụng ti ê u chuẩn này có th ể li ê n quan đến các vật liệu, thiết bị và các thao tác gây nguy hiểm. Ti ê u chuẩn này không đề cập được h ế t t ấ t cả các v ấ n đ ề an toàn liên quan đến việc sử dụng chúng. Ng ườ i sử dụng tiêu chuẩn này phải tự th iế t lập các thao tác an toàn thích h ợp và xác định khả năng áp dụng hoặc các giới hạn quy đ ị nh trước khi sử dụng tiêu chuẩn. 4. Thuốc thử 4.1. Yêu cầu chung Ch ỉ sử dụng thu ố c thử và nước chứa một lượng nguyên tố đủ th ấ p đ ể không làm ảnh hưởng đến các kết quả của ph é p xác đ ị nh. Nên sử dụng các dung d ị ch gốc có bán sẵn đã được xác nhận. 4.2. Axit ni tric 4.2.1. Axit nitric , khối lượng riêng ρ (HN O 3 ) = 1,4 g/ml, không nhỏ hơn 65 % Đối với trường hợp không đảm bảo độ tinh khiết, cần tinh sạch axit nitric bằng thiết bị chưng cất nêu trong TCVN 9525 (EN 13805). 4.2.2. Dung d ị ch ax i t nitr i c loãng 1, phần khối tượng w = 2,7 % Pha loãng 42 ml axit nitric (4.2.1) bằng nước đến 1 . 000 ml. 4.2.3. Dung dịch axit nitric loãng 2, phần khối lượng w = 0,65 % Pha trộn axit nitric (4.2.1) và nước với tỷ lệ tối thiểu: 1: 99 (phần thể tích). 4.3. Axit clohydric, phần khối lượng w = 37 % 4.4. Hydro peroxit, phần khối lượng w = 30 % 4.5. Dung d ị ch ces i clorua (CsCI) , dùng cho ph â n tích AAS Hòa tan 31,75 g cesi clorua trong nước và pha loãng đ ế n 250 ml. Dung dịch này khi được bảo quản trong tủ lạnh c ó thể b ề n được 6 tháng. 4.6. Dung dịch lantan 5 % (khối lượng/thể tích), dùng cho phân tích AAS. Cân 14,66 g lantan( III )oxit cho vào cốc có mỏ 250 ml, làm ẩ m bằng 10 m l nước và thêm 62,5 ml HCI (4.3). Chuyển sang bình định mức 250 ml và thêm nước đến vạch. Dung dịch này khi được bảo quản trong tủ lạnh có thể bền được 1 tháng. 4.7. Dung dịch natr i 4.7.1. Dung dịch gốc natri, nồng độ khối lượng ρ (Na) = 1 . 000 mg/ l 4.7.2. Dung dịch chuẩn natri , n ồ ng độ khối lượng ρ (Na) = 10 mg/l Pha loãng 1 ml dung dịch gốc natri (4.7.1) bằng axit nitric 2,7 % (4.2.2) đến 100 ml trong b ì nh định mức. Dung dịch này Khi được bảo quản ở nhiệt độ phòng có thể bền được 1 tháng. 4.8. Dung dịch magie 4.8.1. Dung dịch g ố c mag i e, nồng độ khối lượng ρ (Mg) = 1 . 000 mg/l 4.8.2. Dung dịch chuẩn mag i e, nồng độ khối lượng ρ (Mg) = 10 mg/l Pha loãng 1 ml dung dịch gốc magie (4.8.1) bằng axit nitric 0,65 % (4.2.3) đ ế n 100 ml trong bình định m ứ c. Dung dịch này khi được b ả o quản ở nhiệt độ phòng có thể b ề n được 1 tháng. 5. Thiết bị, dụng cụ 5.1. Y ê u c ầ u chung Tất cả dụng cụ bằng thủy t i nh và chất dẻo cần được rửa kỹ và tráng sạch theo qu y trình trong EN 13804. 5.2. Lò vi sóng phòng thử ngh iệ m Kiểm tra lò vi s ó ng theo quy định trong EN 13804. 5.3. Máy đo phổ hấp thụ nguy ê n tử 5.4. Đ è n nguyên t ố đặc th ù Sử dụng các đèn nguyên tố natri và magie đặc thù với bước sóng 589,0 nm và 285,2 nm, tương ứng. 5.5. Axetylen Sử dụng axetylen có chất lượng phù hợp. 5.6. Không khí. 6. Cách tiến hành 6.1. Xử lý sơ bộ Đồng hóa mẫu thử theo EN 13804. Nếu cần, làm khô mẫu sao cho không ảnh hư ở ng đến hàm lượng các nguyên tố, v í dụ: làm đông khô. 6.2. Chu ẩ n bị mẫu Sử dụng dung dịch mẫu thử thu đ ượ c sau khi phân hủy bằng lò vi sóng theo quy đ ị nh trong TCVN 9525 (EN 13805) đ ể xác định natri và magie. 6.3. Pha loãng Dùng pipet lấy một lượng dung dịch mẫu thích hợp, thêm dung dịch lantan 5% (4.6) và pha lo ã ng bằng axit nitric 0,65% (4.2.3) sao cho nồng độ cuối cùng của magie nằm trong dải tuyến tính của phép đo các nguyên tố. Trong v í dụ này, các dải đường chuẩn được chọn như sau: đối với magie t ừ 0,05 mg/l đến 0,4 mg/l. Điểm dưới cùng có thể th ấ p hơn, tùy theo nồng độ của dung dịch m ẫ u. Thêm dung dịch lantan 5% (4.6) đ ế n khi thu được phần kh ố i lượng cuối cùng của lantan là 1% (ví dụ: 2 ml 5 % được pha loãng đến 10 ml). Dùng pipet lấy một lượng dung dịch mẫu thích hợp, th ê m 1 ml dung dịch Cs (4.5) và pha loãng bằng axit nitric 2,7 % (4.2.2) sao cho nồng độ cuối cùng của Na nằm trong dải của phép đo các nguyên t ố . Trong v í dụ này, các dải đường chuẩn được chọn trong khoảng từ 0,1 mg/l đến 1,0 mg/I. Điểm dưới cùng có thể thấp hơn, tùy theo nồng độ của dung dịch mẫu. 6.4. Chuẩn bị dung dịch chuẩn Từ dung dịch chuẩn natri (4.72), chuẩn bị các dung dịch chuẩn làm việc natri: 0,1 mg/ l , 0,25 mg/l, 0,5 mg/l, 0,75 mg/l và 1,0 mg/l. Cho 0,5 ml, 1,25 ml, 2,5 ml, 3,75 ml v à 5 ml vào các b ì nh định mức 50 ml riêng rẽ, thêm 1 ml dung dịch Cs (4.5) và pha loãng đ ế n vạch bằng dung dịch axit nitric loãng 1. Chuẩn bị dung dịch này trong ngày sử dụng. Từ dung dịch chuẩn magie (4.8.2), chuẩn bị các dung dịch chuẩn l à m việc magie: 0,05 mg/l, 0,1 mg/l, 0,2 mg/l và 0,4 mg/l. Cho 0,25 ml, 0,5 ml, 1,0 ml và 2,0 ml vào các bình định mức 50 ml riêng rẽ, thêm 10 ml dung dịch lantan 5% (4.6) v à pha loãng đ ế n vạch bằng dung dịch axit nitric lo ã ng 2 (4.2.3). Chuẩn bị dung dịch này trong ngày sử d ụng. 6.5. Cài đặt máy đo phổ hấp thụ nguy ê n tử Trước mỗi phép xác định, chỉnh thi ế t bị theo hư ớ ng dẫn của nhà sản xuất. Ví dụ về các thông s ố của thiết bị: chiều dài bước sóng đối với natri là 589,0 nm và magie là 285,2 nm; độ rộng khe đối với natri là 0,2 nm và magie là 0,7 nm. 7. Tính kết quả Tính hàm lượng của nguy ê n tố, w , là phần khối lượng của natri và magie, bằng miligam trên kilogam mẫu thử, sử dụng Công thức (1): (1) Trong đó: a là nồng độ nguyên tố trong dung dịch mẫu thử thu được từ đường chuẩn, tính bằng miligam tr ê n lít (mg/l); V là th ể tích của dung dịch mẫu sau phân hủy, t í nh bằng mililit (ml); F là hệ số pha loãng của dung dịch mẫu thử; m là kh ố i lượng mẫu ban đầu, tính bằng miligam (mg). Nếu cần, lấy nồng độ của dung dịch mẫu thử trừ đi nồng độ của dung dịch mẫu trắng trước khi t í nh kết quả. 8. Độ chụm 8.1. Yêu c ầ u chung Chi tiết của phép thử liên phòng thử nghiệm v ề độ chụm của phương pháp được nêu trong Phụ lục A. Các giá trị thu được từ phép th ử liên phòng này có thể kh ô ng áp dụng được cho các dải nồng độ phân tích và chất nền khác với dải n ồ ng độ và chất nền đ ã nêu. 8.2. Độ lặp lạ i và độ tá i lập Độ lặp lại là chênh lệch tuyệt đối giữa hai kết quả thử độc lập, riêng rẽ, thu được khi ti ế n hành bởi cùng một phương pháp, trên vật liệu thử giống hệt nhau, trong cùng một phòng thử nghiệm, do cùng một người thực hiện, sử dụng cùng thiết bị, trong một khoảng thời gian ngắn, không quá 5% các trường hợp vượt quá giới hạn lặp lại r nêu trong Bảng 1 và Bảng 2. Độ tái lập là chênh lệch tuyệt đối giữa hai kết quả thử riêng rẽ, thu được khi tiến hành trên cùng một phương pháp, trên vật liệ u th ử giống hệt nhau, trong hai phòng thử nghiệm khác nhau, do hai người thực hiện, sử dụng các thiết bị khác nhau, không được quá 5% các trư ờ ng hợp vượt quá giới hạn tái lập R nêu trong Bảng 1 và B ả ng 2. Bảng 1 - Giá tr ị trung b ì nh, giới hạn lặp lại và tái lập đối với natr i M ẫ u mg/kg r mg/kg R mg/kg B ô ng cải xanh 2 290 210 320 Cà rốt 3 540 330 420 Bánh m ì trắng 8 260 570 1 040 Cá tuyết phil ê 2 030 210 350 Thịt lợn 1 480 77 280 Phomat 5 380 980 1 040 Bảng 2 - G i á trị trung bình, giới hạn lặp lại và tái lập đ ối với magie M ẫ u mg/kg r mg/kg R mg/kg Thức ăn kiêng mô phỏng (D) 665 70 129 Thức ăn kiêng mô phỏng (F) 618 76 120 Sữa bột, đông khô 859 51 111 Cá xay, đ ô ng khô 749 50 144 Táo khô 251 15 32 Bánh socola khô 284 16 32 9. Báo cáo thử nghiệm Báo cáo thử nghiệm phải bao gồm: a) mọi thông tin cần thiết để nhận biết đầy đủ về mẫu thử; b) phương pháp thử đã sử dụng, viện dẫn tiêu chuẩn này; c) kết quả thu được và đơn v ị biểu thị kết quả; d) ngày kết thúc thử nghiệm; e) nếu kiểm tra giới hạn lặp lại th ì nêu kết quả cuối cùng thu được; f) mọi thao tác không quy đ ị nh trong tiêu chuẩn này, hoặc được xem là tùy chọn, cùng với mọi t ì nh huống bất thường có thể ảnh hưởng đ ế n kết qu ả thử nghiệm. PHỤ LỤC A (Tham khảo) Các kết quả của phép thử liên phòng thử nghiệm Độ chụm của phương pháp này do Ủ y ban phân tích thực phẩm của Na Uy (NMKL) tổ chức thực hiện các phép thử l iên ph ò ng phù hợp với [1]. Phép thử đối với natri được thực hiện năm 2003 và phép thử đối với magie được thực hiện năm 1995. Các kết quả nêu trong Bảng A.1 đến Bảng A.3. Chín phòng thử nghiệm tham gia phép thử liên phòng về hiệu năng của phương pháp (nghiên c ứ u cộng tác) để xác định natri trong thực phẩm bằng đo phổ hấp thụ nguyên tử ngọn lửa (AAS) sau khi phân hủy ướt bằng kỹ thuật lò vi sóng [2]. Phương pháp này được đánh giá trên sáu nền mẫu thực phẩm (bông cải xanh, c à rốt, bánh m ì , cá tuy ế t philê, thịt lợn và phomat) chứa hàm lượng natri trong dải từ 1 480 mg/kg đến 8 260 mg/kg. Các mẫu được chuy ể n cho các đơn vị tham gia là các mẫu k é p mù và các đơn v ị thực hiện các phép xác định riêng rẽ trên từng mẫu. Giá trị độ lệch chuẩn tương đối tái lập ( RSD R ) cao nh ấ t đ ã t ì m thấy trong phomat và chỉ nghi ê n cứu trên mẫu ư ớ t. Bảng A.1 - Các k ế t quả th ố ng k ê v ề natri trong c á c mẫu thử đông khô Th ô ng số M ẫ u B ô ng cải xanh Cà r ố t Bánh m ì trắng Cá tuy ế t phil ê Thịt lợn Phomat * Số lượng phòng thử nghiệm 9 9 9 9 9 9 Số lượng phòng thử nghiệm còn lại sau khi trừ ngoại lệ 9 9 9 9 8 7 Số lượng phòng thử nghiệm ngoại l ệ 0 0 0 0 1 2 Giá trị trung b ì nh, (mg/kg) 2 290 3 540 8 260 2 030 1480 5 380 Độ lệch chuẩn lặp lại, s r (mg/kg) 70 120 200 80 30 350 Độ lệch chuẩn tương đối lặp lại, RSD r , (%) 3,3 3,3 2,5 3,8 1,9 6,5 Giới hạn lặp lại, r (mg/kg) 210 330 570 210 77 980 Độ lệch chuẩn tái lập, s R (mg/kg) 110 150 370 120 100 370 Độ lệch chuẩn tương đối tái lập, RSD R , (%) 5,0 4,2 4,4 6,1 6,7 6,9 Giới hạn tái lập R (mg/kg) 320 420 1 040 350 280 1 040 Chỉ số R Horrat 1,0 0,9 1 , 1 1,2 1,3 1,6 * là mẫu t ươ i. Mười một phòng thử nghiệm tham gia phép thử liên phòng thử nghiệm về hiệu năng của phương pháp (nghiên cứu cộng tác) đ ể xác định magie trong thực phẩm bằng đo phổ hấp thụ nguyên tử ngọn lửa (AAS) sau khi phân hủy ướt bằng kỹ thuật lò vi sóng [3]. Phương pháp này được đánh giá trên bảy mẫu thực phẩm khô (cám lúa mì, thức ăn kiêng mô phỏng D và F, sữa bột, cơ thịt cá, táo và bánh socola) ch ứ a hàm l ượng magie tr ong dải từ 251 mg/kg đến 4 120 mg/kg. Các mẫu được chuyển cho các thành viên tham gia là các mẫu kép mù và các thành v i ên thực hiện các phép xác định riêng rẽ tr ê n từng mẫu. Giá trị độ lệch chuẩn tương đ ố i tái lập (RSD R ) cao nhất đối với magie đã tìm th ấ y trong mẫu cám lúa m ì . Bảng A.2 - Các kết quả thống k ê và mag i e trong các mẫu đông kh ô Thông s ố M ẫ u Cám lúa m ì * Thức ă n ki ê ng mô ph ỏ ng (D) Thức ă n kiêng mô phỏng ( F) S ữa bột C ơ thịt cá Táo Bánh socola Số lượng phòng thử nghiệm 11 11 11 11 11 11 11 Số lượng phòng thử nghiệm c ò n lại sau khi trừ ngoại lệ 11 11 11 10 11 10 10 Số lượng phòng thử nghiệm ngoại l ệ 0 0 0 1 0 1 1 Giá trị trung b ì nh, (mg/kg) 4 120 665 618 859 749 251 284 Độ lệch chuẩn lặp lại, s r (mg/kg) 190 25 27 18 18 5 6 Độ lệch chuẩn tương đối lặp lại, RSD r , (%) 4,7 3 , 8 4 , 4 2,1 2,4 2,1 2 , 0 Giới hạn lặp lại, r (mg/kg) 540 70 76 51 50 15 16 Độ lệch chuẩn tái lập, s R (mg/kg) 530 46 43 39 51 11 11 Độ lệch chuẩn tương đối tái lập, RSD R , (%) 13 6,9 6,9 4 , 6 6,8 4,5 4,0 Giới hạn tái lập R (mg/kg) 1490 129 120 111 144 32 32 Chỉ số R Horrat 2,8 1 , 2 1 , 2 0,8 1,2 0,73 0,58 * không thuộc phạm vi của phương pháp. Các kết quả phân tích ch ấ t chuẩn đ ã được chứng nhận trong phép thử sơ bộ từ nghiên cứu cộng tác, được nêu trong Bảng A.3 và Bảng A .4 Z-score được t í nh theo quy trình của NMKL số 9 [4]. Bảng A.3 - Các gi á tr ị chứng nhận đối với natri (n = 8) M ẫ u G i á trị phân tích mg/kg s R mg/kg Giá trị chứng nhận mg/kg Z-score Gan b ò (NIST 1577b) 2 220 (n = 8) 240 2 420 -1,6 Sữa bột không chứa ch ấ t b é o (NIST 1549) 4 720 (n = 8) 240 4 970 -2,1 Bảng A.4 - Các gi á trị chứng nhận đối với magie (n = 9) Mẫu Giá tr ị phân t í ch mg/kg s R mg/kg Giá trị chứng nhận mg/kg Z-score Thịt hàu (NIST 1566 b) 1 180 79 1 180 0 Bột lúa m ì (NIST 1567 a) 390 20 400 -1 , 0 Thức ăn kiêng mô ph ỏ ng ( D ) 665 46 676 -0,3 Thức ăn kiêng mô phỏng (F) 618 43 647 -0,9 Các chất chuẩn (NIST 1577 b và NIST 1549) đã được sử dụng trong phép thử sơ bộ và các chất chuẩn ch ứ ng nhận ( thức ăn kiêng mô ph ỏ ng D và F, Cục Thực phẩm quốc gia Thụy Điển) đã được sử dụng trong nghiên cứu cộng tác. PHỤ LỤC B (Tham khảo) Thông tin bổ sung về canxi B.1 . Xác định canxi B.1.1 . Xem phần nội dung chính để phân tích canxi Các phương pháp xác định Na, Mg và Ca phần lớn giống nhau. Nội dung trong B.1.2 có liên quan đến phần nội dung ch í nh của tiêu chuẩn và chỉ r õ các điều kiện đối với Ca có hơi khác. B.1.2 . Nguyên tắc (xem Điều 3) B.1.2.1 . Yêu Cầu chung Các mẫu được phân hủy bằng h ỗ n hợp axit nitric và hydro peroxit trong b ì nh k í n trong lò vi sóng. Dung dịch tạo thành được pha lo ã ng bằng nước và hàm lượng natri, magie và canxi được xác định bằng đo phổ hấp thụ nguyên tử ngọn lửa sử dụng ch ấ t bổ chính nền. B.1.2.2 . Dung dịch canx i B.1.2.2.1 . Dung dịch gốc canxi, nồng độ khối lượng ρ ( Ca) = 1 000 mg/l B.1.2.2.2 . Dung dịch chuẩn canxi, nồng độ khối lượng ρ (Ca) = 10 mg/1 Pha loãng 1 ml dung dịch gốc canxi (B.1.2.2.1) bằng dung dịch axit nitric 0,65 % (4.2.3) đến 100 ml trong bình định mức. Dung dịch này khi được bảo quản ở nhiệt độ phòng có thể bền được 1 tháng. B.1.2.3 . Đèn nguy ê n tố đặc thù (xem 5.4) Đối với canxi, sử dụng đèn nguyên tố đặc thù v ớ i bước sóng 422,7 nm. B.1.2.4 . Chuẩn bị mẫu (xem 6.2) Sử dụng dung dịch thử, thu được sau khi phân hủy bằng lò vi sóng, theo phương pháp quy đ ị nh trong TCVN 9525 (EN 13805) để xác định canxi. B.1.2.5 . Pha loãng (xem 6.3) Dùng pipet lấy một lượng dung dịch mẫu thích hợp, th ê m dung dịch lantan 5% (4.6) và pha loãng bằng axit nitric 0,65% (4.2.3) sao cho nồng độ cu ối cùng của canxi nằm trong dải tuyến tính của phép đo các nguyên tố. Trong ví dụ n à y, các dải đường chuẩn được chọn như sau: đối với canxi từ 0,5 mg/l đến 4,0 mg/l. Điểm dưới cùng có th ể thấp hơn, tùy theo nồng độ của dung dịch mẫu. Thêm dung dịch lantan 5% (4.6) đến khi thu được ph ầ n khối lượng cu ố i cùng của lantan là 1 % (v í dụ: 2 ml dung dịch 5 % được pha loãng đến 10 ml). B.1.2.6 . Chuẩn bị dung dịch chuẩn (xem 6.4) Từ dung dịch chuẩn canxi (B.1.2.2.2), chuẩn bị c á c dung dịch chuẩn làm việc canxi: 0,5 mg/l, 1,0 mg/l, 2,0 mg/l và 4,0 mg/l. Cho 0,25 ml, 0,5 ml, 1,0 ml và 2,0 ml vào các bình định mức 50 ml riêng rẽ, thêm 10 ml dung dịch lantan 5% (4.6) và pha loãng đến vạch b ằ ng dung dịch axit nitric loãng 2 (4.2.3). Chuẩn bị dung dịch này trong ngày sử dụng. K iể m tra đ ể chắc chắn rằng nồng độ ax i t nitr i c dư tr ong dung dịch mẫu không ảnh hư ở ng đến ph é p xác định canxi. Mọi ảnh hưởng có th ể đ ược loại trừ bằng cách sau: a) Chuẩn bị đường chuẩn chứa cùng nồng độ axit nitric dư giống như dung dịch mẫu, hoặc b) S ử dụng phương pháp thêm chuẩn. Chuẩn bị dung dịch zero của đường chuẩn bằng cách lấy 2 ml dung dịch lantan 5 % (4.6) cho vào bình định mức 10 ml và pha lo ã ng bằng dung dịch axit nitric lo ã ng 2 (4.2.3) đến vạch. B.2 . Kết quả của ph é p th ử liên phòng thử nghiệm đ ối với canxi Độ chụm của phương pháp đ ã được Ủy ban phân tích Thực phẩm Na Uy (NMKL) tổ chức, nghiên cứu liên phòng phù hợp với [1] . Phép thử được thực hiện năm 1995. Kết quả được nêu trong B ả ng B.1 đến Bảng B.3. Bảng B.1 - Giá trị trung b ì nh, giới hạn lặp lại và tái lập đối với canx i M ẫu mg/kg r mg/kg R mg/kg Sữa bột, đ ô ng kh ô 9 450 940 1 670 Cá xay, đông khô 3 830 253 635 Bảng B.2 - Các kết quả thống kê về canxi tr ong các mẫu đ ô ng kh ô Thông s ố M ẫ u Cám lúa m ì Thức ă n kiêng mô phỏng (D) Thức ă n ki ê ng mỏ phỏng ( F) S ữ a bột Cá xay Táo Bánh socola Số lượng phòng thử nghiệm 11 11 11 11 11 11 11 Số lượng phòng thử nghiệm c ò n lại sau khi trừ ngoại lệ 11 11 9 11 11 11 11 Số lượng phòng thử nghiệm ngoại l ệ 0 0 2 0 0 0 0 Giá trị trung b ì nh, (mg/kg) 824 458 254 9 450 3 830 238 839 Độ lệch chuẩn lặp lại, s r (mg/kg) 48 23 12 245 86 19 63 Độ lệch chuẩn tương đối lặp lại, RSD r , (%) 5,5 4,7 4 , 3 3,6 2 , 4 7,8 7 , 3 Giới hạn lặp lại, r (mg/kg) 128 61 30 940 253 52 172 Độ lệch chuẩn tái lập, s R (mg/kg) 157 104 38 600 227 53 166 Độ lệch chuẩn tương đối tái lập, RSD R , (%) 19 23 15 6,3 5,9 22 20 Giới hạn tái lập R (mg/kg) 439 290 107 1 670 635 149 465 Chỉ số R Horrat 3 , 3 3,6 2,1 1,5 1 , 3 3,1 3,4 Bảng B.3 - Các giá trị chứng nh ậ n đối với canxi (n = 9) M ẫ u Giá tr ị ph â n tích mg/kg s R mg/kg G i á trị chứng nhận mg/kg Z-score Thịt hàu (NIST 1566 b) 1 964 220 1 960 + 0.1 Bột lúa m ì (NIST 1567 a) 152 28 191 - 2,2 Thức ăn kiêng mô phỏng (D) 448 104 510 - 0,6 Thức ăn ki ê ng mô phỏng (F) 254 38 262 - 0,5 THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] Guidelines for Collaborative Study Procedures to Validate Characteristic of a Method of Analysis (1995) J.AOAC Int. 78, 143 A -160 A. [2] MNKL no 180 (2005). Sodium; determination in foodstuffs by flame atomic absorption spectrometry after microwave digestion. [3] NMKL no 147 (2003). Magnesium and cal ci um; determination in foodstuffs using fl a m e atomic absorption spectrometry after micro w ave oven digestion. [4] NMKL no 9 (2001). Evaluation of results derived from the analysis of certi f ied re f erence mater i als.