TCVN3578:1994

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 3578:1994 về sắn khô do Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường ban hành TIÊU CHUẨN VIỆT NAM TCVN 3578 - 1994 SẮN KHÔ Dr i ed m anioc Lời nói đầu TCVN 3578-1994 thay thế TCVN 3578-81; TCVN 3578-1994 do Ban kỹ thuật Nông sản biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn - Đo lư ờ ng - Chất lượng đề nghị và được Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi tr ườ ng ban hành. TCVN 3578 - 1994 SẮN KHÔ Dr i ed m anioc Tiêu chuẩn này qui định chất lượng các dạng sắn khô còn vỏ và không có vỏ. 1. Yêu cầu kỹ thuật 1.1. Các yêu cầu cảm quan - Sắn khô không còn vỏ: có dạng bên ngoài phù hợp với dạng chế biến, không lẫn xơ, cuống, vỏ. Màu sắc từ trắng mịn đến trắng khôn g ố vàng, có mùi đặc trưng của tinh bột, kh ô n g có mùi lạ, không có vị đắng, chua, không bị mốc; - Sắn khô còn vỏ: có dạng bên ngoài phù h ợ p v ớ i dạng chế biến. Màu sắc từ trắng ngà t ớ i vàng nhạt, không có mùi lạ có thể thoảng vị chua nhẹ, không bị mốc. 1.2. Các yêu cầu h óa lý qui định trong bảng 1 Bảng 1 Ch ỉ tiêu Không còn vỏ Còn vỏ - Độ ẩ m, % khối lượng, không l ớ n hơn 12,0 12,0 - Hàm lượng tinh bột, % khối lượng, không nhỏ hơn 75,0 65,0 - Hàm lượng xơ, % khối lượng, không lớn hơn 10,0 15,0 - Tạp chất (cát, sạn, bụi, rác), % khối lượng, không l ớ n hơn 0,5 1,0 - Sâu mọt sống, con/kg, không l ớ n hơn 0 5 - Tạp chất sắt, vật sắc cạnh f ³ 2mm 0 0 2. Phương pháp thử 2.1. Lấy mẫu 2.1.1. Khái niệm - Lô sắn đồng nhất: là một khối lượng sắn khô nhất định ở cùng một dạng chế biến có cùng hạng ch ất lượng, được chứa đựng trong cùng loại bao bì (hoặc đổ r ờ i), giao nhận cùng một th ờ i gian và có khối lượng không quá 1000 bao hoặc 5T v ớ i lô sắn r ờ i. - M ẫ u ban đầu: l ượ ng sắn khô lấy t ừ một vị trí được ch ỉ định lấy mẫu. - M ẫ u chung: tổng khối lượng các mẫu ban đ ầ u được lấy trong lô và có khối lượng không nhỏ hơn 4kg. - M ẫ u trung bình: được lập từ mẫu chung dùng để đánh giá chất lượng lô hàng. M ẫ u trung bình phải được bao gói ghi nh ã n theo qui định và có khối lượng là 1kg. 2.1.2. Dụng cụ lấy mẫu và chứa đựng mẫu - Dụng cụ lấy mẫu có dung tích phù hợp; - Khay chứa mẫu; - Dụng cụ phân mẫu; - Túi PP hoặc bình chứa mẫu trung bình có dung tích phù hợp; - Cân kỹ thuật. 2.1.3. Lấy mẫu ban đ ầ u a) Với lô hàng r ờ i: san phẳng mặt lô sao cho chiều cao lô không quá 1m. Lấy 5 mẫu ban đ ầ u ở 4 góc và điểm cắt của 2 đư ờ ng chéo của mặt phẳng lô sắn nếu có điều kiện, ở mỗi vị trí, mẫu ban đầu được lấy ở các điểm trên, dưới, giữa c ủ a lô hàng. Khối lượng mẫu ban đầu được lấy sao cho khối lượng mẫu chung không nhỏ h ơ n 4kg. b) V ớ i lô hàng đóng bao: - Số lượng các bao được ch ỉ định lấy mẫu theo qui định sau: C ỡ lô Số bao được lấy mẫu Từ 1 6 101 201 đến đến đến đến 5 100 200 400 bao: bao: bao: bao: Lấy tất cả các bao Lấy 10% số bao nhưng không ít hơn 5 bao Lấy 8% số bao nhưng không ít hơn 10 bao Lấy 6% số bao nhưng không ít hơn 16 bao. Trên 400 bao : Lấy 5% số bao nhưng không ít hơn 25 bao. - Từ các bao được ch ỉ định lấy mẫu, lấy mỗi bao một mẫu ban đầu. Nên lấy mẫu ở vị trí khác nhau đối với mỗi bao được lấy mẫu. Khối lượng mẫu ban đầu được lấy sao cho khối lượng mẫu chung không nhỏ h ơ n 4kg. 2.1.4. Lập mẫu trung bình - Trộn đ ề u mẫu chung, dùng dụng cụ phân mẫu để lập mẫu trung bình theo nguyên tắc loại bỏ các phần đối đ ỉ nh của mẫu chung. Khối lượng mẫu trung bình là 1kg. - Tùy theo mục đích lấy mẫu để quyết định số lượng mẫu trung bình cần lập. - M ẫ u trung bình cần được ch ứ a ngay trong các bao bì chứa mẫu (2.1.2) khô sạch, niêm phong kín, bên trong và bên ngoài đều có nhãn đính kèm với nội dung: - Tên s ả n phẩm; - C ỡ lô; - Th ờ i gian, địa điểm và người lấy mẫu; - Khối lượng mẫu. 2.1.5 . Các mẫu trung bình c ầ n được chuyển ngay đến nơi phân tích trong các điều kiện sao cho không ảnh h ưở ng t ớ i chất l ư ợng c ủ a mẫu. 2.2. Xác định sâu mọt sống Ch ỉ tiêu sâu mọt sống cần được xác định đ ầ u tiên, c ầ n chú ý tránh số sâu mọt đ ã vũ h óa có thể bay khi mở mẫu trung bình. Sâu mọt sống được tính theo các dạng biến thái của sâu mọt như: sâu non, nhộng, mọt trư ở ng thành. Trình tự và kỹ thuật xác định sâu mọt sống theo TCVN 4295-86. 2.3. Xác định tạp chất Tạp chất bao gồm tạp chất vô cơ: cát, sạn, mảnh kim loại... và tạp chất h ữ u cơ: rác, xơ, cuống, vỏ (đối với sắn không vỏ) . a) Dụng cụ: - Khay men trắng có dung tích phù hợp; - Kẹp gắp; - Cân chính xác đến 0,1g; - R â y có đư ờ ng kính lỗ 2mm có ngăn đáy và có nắp. Tiến hành: M ẫ u trung bình sau khi đã xác định sâu mọt sống được dùng để xác định tạp chất theo trình tự: - Đổ mẫu ra khay men trắng, dùng kẹp nhặt hết các tạp chất l ớ n như rác, xơ, mảnh sạn... - Phần mẫu còn lại được đổ vào ngăn rây đ ã lắp đ á y, đậy nắp, rây v ò ng tròn nhẹ nhàng để tránh làm t ờ i bột t ừ mẫu, rây khoảng 1 phút sau đó kiểm tra lại xem còn tạp chất lẫn ở ph ầ n còn lại trên rây không. - Cân phần còn lại trên sàng chính xác đến 0,1g. Tạp chất (X) được tính bằng % khối lượng theo công thức: trong đó: m - khối lượng mẫu, g; m 1 - khối lượng mẫu đã loại tạp chất, g. 2.4. Xác định các ch ỉ tiêu cảm quan - Xác định mùi: Ngay khi m ở mẫu trung bình để xác định sâu mọt đ ã c ầ n để xác định mùi của mẫu. Nếu nghi ng ờ có mùi lạ, có thể dùng phương pháp gia nhiệt sau: Nghi ề n khoảng 20 - 30g mẫu, cho lượng mẫu đ ã nghiền vào cốc có dung tích phù hợp, đổ nước nóng khoảng 80°C ngập bột trong cốc , đậy cốc bằng miếng th ủy tinh phẳng, sau khoảng 30 giây, ng ử i mùi bốc l ê n t ừ mẫu. - Xác định màu sắc: Tiến hành xác định màu sắc trong điều kiện ánh sáng tự nhiên hoặc đèn có ánh sáng tương tự ánh sáng tự nhiên. Đ ổ mẫu ra một mặt phẳng kh ô sạch có màu tối, để quan sát màu sắc của mẫu. - Xác định vị: nghiền mịn khoảng 20g m ẫ u, lấy khoảng 1g bột để lên đầu l ưỡ i để xác định vị. Trư ớ c khi xác đị nh, kiểm nghiệm viên cần súc miệng bằng n ướ c cất. 2.5. Xác định độ ẩm theo TCVN 4295-86. 2.6. Xác định hàm lượng tinh bột theo TCVN 5285-90. 2.7. Xác định hàm lượng xơ thô theo TCVN 5103-90 (ISO 5948-1981). 2.8. Xác định tạp chất sắt theo TCVN 1537-74. 3. Bao gói, ghi nhãn, bảo quản và vận chuyển 3.1. Sắn khô được đóng gói trong các bao bì phù hợp, khô, sạch, lành đảm bảo không ảnh hưởng t ớ i chất lượng sắn, bên ngoài có nhãn v ớ i nội d ung sau: - Tên sản phẩm; - N ơi và th ờ i gian sản xuất; - Khối lượng tịnh và cả b ì. 3.2. Kho bảo quản sắn khô phải sạch, có mái che, đảm bảo thông thoáng để tránh tích tụ nhiệt trong quá trình bảo quản. Kho không có mùi lạ, có phương tiện để chống sự xâm nhập của chuột, bọ. Trong kho, các bao sắn phải kê trên các bục cách ẩm v ớ i mặt sàn, v ớ i tư ờ ng và bố trí sao cho tiện kiểm tra và xử lý trong quá trình bảo quản. 3.3. Ph ươ ng tiện vận chuyển sắn khô phải sạch, khô, không có mùi lạ, có mái che m ư a đảm bảo không ảnh hư ở ng t ớ i chất lượng sắn trong quá trình vận chuyển.