TCVN10482:2014

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10482:2014 (ISO 22959:2009) về Dầu mỡ động vật và thực vật - Xác định hydrocacbon thơm đa vòng bằng sắc kí phức chất cho - nhận trực tiếp và sắc kí lỏng hiệu năng cao (HPLC) có detector huỳnh quang TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 10482 : 2014 ISO 22959 : 2009 DẦU MỠ ĐỘNG VẬT VÀ THỰC VẬT - XÁC ĐỊNH HYDROCACBON THƠM ĐA VÒNG BẰNG SẮC KÝ PHỨC CHẤT CHO-NHẬN TRỰC TIẾP VÀ SẮC KÝ LỎNG HIỆU NĂNG CAO (HPLC) CÓ DETECTOR HUỲNH QUANG Animal and vegetable fats and oils - Determination of polycyclic aromatic hydrocarbons by on-line donor-acceptor complex chromatography and HPLC with f luorescence detection Lời nói đầu TCVN 10482:2014 hoàn toàn tương đương với ISO 22959:2009; TCVN 10482:2014 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/F2 Dầu mỡ động vật và thực vật biên soạn, T ổ ng cục Tiêu chu ẩ n Đo lường Chất lượng th ẩ m đ ị nh, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Lời giới thiệu Các hydrocacbon thơm đa vòng (PAH) đ ư ợ c tạo thành trong suốt quá trình nhiệt phân như quá trình đốt cháy không hoàn toàn các chất hữu c ơ hoặc các chất c ó nguồn gốc trầm t í ch (dầu khoáng). Dầu mỡ thực phẩm có thể bị nhiễm bẩn do ô nhiễm môi trường và/hoặc các bước xử lý trước khi tinh luyện. Các PAH trong d ầu mỡ là mối quan n gại về sức k hỏe do c ó khả năng gây ung thư. Hàm lượng khác nhau c ủ a các PAH đã được t ì m thấ y trong dầu thực phẩm thô. Quá trình tinh luyện dầu (khử mùi, tẩy trắng, xử lý than) theo các điều ki ện thích hợ p làm giảm hàm lượng các PAH riêng rẽ đến mức microgram trên kilogram. Các phương pháp phân tích PAH trong dầu m ỡ thực vật đã được biết đến bao gồm các quy tr ì nh tách chiết khó và phức tạp, quy trì nh tinh sạch để tách các PAH có hàm lượng thấp. Với phương pháp sắc kí phức chất cho nhận (DACC) thì PAH có thể được chiết ra khỏi các chất nền mẫu khác nhau. Các PAH là c á c phần tử cho electron ( p -elec tr on) và s ự tương tác mạnh của các PAH với một phần tử nhận electron trong pha tĩnh làm giữ lại các PAH và rửa giải (ph ầ n lớn) các thành phần khác trong dầu. Tiêu chuẩn này quy định phương pháp trực tiếp tự động để xác định các PAH trong dầu mỡ thực phẩm, phương pháp này c ó thể dễ dàng sử dụng như phương pháp phân tích thông dụng. Phương pháp này gồm có cột DACC tinh sạch ghép đôi LC-LC với cột phân tích dùng cho quá trình tách chiết. Các PAH được định lượng bằng detector huỳnh quang. So sánh với các phương pháp cũ th ì phương pháp tự động trực tiếp này làm giảm đáng kể hàm lượng dung môi sử dụng và tiết kiệm thời gian đáng kể. Làm sạch cột DACC nhanh và tiến hành trong suốt q u á trình chạy HPLC mẫu trước đó. Tổng thời gian phân tích một mẫu khoảng 90 min, so với các phương pháp truyền thống cần từ 8 h đến 10 h. Ngoài ra, hệ thống có thể chạy liên tục trong ngày. Cuối cùng, hao hụt các PAH dễ bay hơi trong suốt quá trình bay hơi dung môi được loại trừ. Gi ớ i hạn định l ượng 0,1 m g/kg của các PAH riêng lẻ thu được bằng phương pháp DACC tự động hiệu chính các hệ số thu hồi có thể không hoàn toàn từ các mẫu hiệu chuẩn được xử lý tương tự như mẫu phân tích. Hệ thống này sử dụng thiết bị HPLC thông thường. DẦU MỠ ĐỘNG VẬT VÀ THỰC VẬT - XÁC ĐỊNH HYDROCACBON THƠM ĐA VÒNG BẰNG SẮC KÝ PHỨC CHẤT CHO-NHẬN TRỰC TIẾP VÀ SẮC KÝ LỎNG HIỆU NĂNG CAO (HPLC) CÓ DETECTOR HUỲNH QUANG Animal and vegetable fats and oils - Determination of polycyclic aromatic hydrocarbons by on-line donor-acceptor complex chromatography and HPLC with f luorescence detection 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định phương pháp sắc k í lỏng hiệu năng cao (HPLC) để xác định các hydrocacbon thơm đa vòng (PAH) trong dầu, m ỡ thực ph ẩ m. Phương pháp này thích hợp cho dầu dừa (CN), dầu oliu (OV), dầu hướng dương (SF) và dầu đậu nành (BO) và có thể áp dụng cho các loại dầu khác phụ thuộc vào phép xác định các thông số thích hợp. Mức định lượng thấp nhất đối với các PAH là 0,1 m g/kg. Lượng thấp nhất của mỗi PAH có thể phân biệt được từ nhiễu nền là chưa được xác định. Dải nồng độ được xác nhận thích hợp của phương pháp đối với mỗi PAH riêng lẻ là từ 0,1 m g/kg đến 3,5 m g/kg. Đối với các mẫu có (ít) hàm lượng PAH > 3,5 m g/kg thì có thể pha loãng mẫu để thu được hàm lượng nằm tr ong dải thích hợp. Cũng c ó thể điều chỉnh dải các đường chu ẩ n. Tuy nhiên, dải hàm lượng PAH vượt quá 3,5 m g/kg hiện chưa được đánh giá xác nhận. Các PAH có thể xác định được bằng phương pháp này là: anthracen, phenathren, fl uoranthen, pyren, chrysen, benzo[ a ]anthracen, benzo[ e ]pyren, benzo[ a ]pyren, perylen, benzo[ g hi ]perylen, anthanthren, dibenzo[ a, h ]anthracen, coronen, indeno[1,2,3- cd ]pyren, benzo[ a ]fluoranthen, benzo[ b ]fluoranthen, benzo[ k ]fluoranthen. 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chu ẩ n này. Đối v ớ i các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có). TCVN 6128 (ISO 661), Dầu mỡ động vật và thực vật - Chuẩn bị mẫu th ử . 3. Thuật ngữ và định nghĩa Trong tiêu chuẩn này sử dụng các thuật ngữ và định nghĩa sau đây: 3.1 . Hydrocacbon thơm đa vòng (polycyclic aromatic hydrocarbon) PAH H ợ p chất có chứa hai hoặc nhiều hơn hai vòng hydrocacbon thơm đa vòng ngưng kết (liên hợp) và có thể xác định được hàm lượng của chúng theo phương pháp quy định trong ti ê u chuẩn này. 3.2 . Hydrocacbon th ơ m đa vòng nhẹ (light polycyclic aromatic hydrocarbon) Hợp chất có từ hai đến bốn vòng hydrocacbon thơm ngưng kết (liên hợp). VÍ DỤ : Hợp chất Số CAS Hợp chất S ố CAS Hợp chất S ố CAS acenaphthen 83-32-9 benzo[e]pyren 192-97-2 naphthalen 50-32-8 acenaphthylen 208-96-8 chrysen 218-01-9 phenanthren 85-01-8 anthracen 120-12-7 fl uoranthen 206-44-0 pyren 129-00-0 b e nzo[a]anthracen(1,2-benzoanthracen) 56-55-3 fl uoren 86-73-7 - - 3.3 . Hydrocacbon thơm đa vòng nặng (heavy polycyclic aromatic hydrocarbon) Hợp ch ấ t c ó năm hoặc nhiều hơn năm vòng hydrocacbon thơm ngưng kết (liên hợp). VÍ DỤ: Hợp ch ấ t S ố CAS Hợp chất S ố CAS H ợ p chất S ố CAS benzo[ a ] pyren (1.2-b e nz o pyren) 50-32-8 benzo[ k ]fluoranthen 207-08-9 dibenzo( a, h )]anthracen (1,2 , 5 , 6- dibenzoanthracen) 53-70-3 benzo [ a ]fluoranthen 203-33-8 benzo[ g hi ]p e rylen (1,12-benzoperylen) 191-24-2 in d eno[1,2,3- c d ] pyren 193-39-5 benzo[ b ]fluoranthen 205-99-2 coronen 191-07-1 pery le n 198-55-0 3.4. Hàm lượng hydrocacbon thơm đa vòng (polycyclic aromatic hydrocarbon content) Ph ầ n kh ố i lượng hydrocacbon thơm đa vòng hoặc hỗn hợp hydrocacbon thơm đa v ò ng trong ch ấ t n ề n. VÍ DỤ: H à m lượng hydrocacbon thơm đa vòng riêng lẻ, hàm lượng hydrocacbon thơm đa vòng nh ẹ , hàm lượng hydrocacbon thơm đa vòng nặng. CHÚ TH Í CH: Hàm lượng này được biểu thị bằng phần khối lượng t í nh bằng microgam tr ê n k ilogam. 4. Nguyên tắc Các PAH trong dầu thực ph ẩ m được xác định bằng sắc kí phức chất cho nhận trực tiếp (DACC) và sắc kí lỏng hiệu năng cao (HPLC) có detector huỳnh quang. Mẫu dầu được rửa gi ả i trên cột bằng pha tĩnh cải biến (cột DACC) hoạt động như một chất nhận electron. Cột này sẽ giữ các PAH (chất cho electron) bằng các liên kết p - p . Sau khi rửa giải dầu, các PAH được chuyển trực tiếp sang cột phân tích pha đảo. Các PAH riêng lẻ được phát hiện ở các bước sóng khác nhau. Thời gian lưu của các PAH được dùng để nhận biết các hợp chất riêng r ẽ . Hàm lượng các PAH trong mẫu dầu được tính bằng phương pháp ngoại chu ẩ n. 5. Thuốc thử, vật liệu thử và chất chuẩn CẢNH BÁO - Phư ơ ng pháp này yêu cầu sử dụng các thu ố c thử độc hại. C ần tuân thủ các quy định an toàn trong phòng th í nghiệm thông thường. Tất cả các PAH bị nghi ngờ là các hợp chất gây ung thư. Vì vậy, cần ưu ti ê n chuẩn bị các dung d ị ch gốc, dung dịch chuẩn và các mẫu của đ ư ờng chuẩn (5.3) trong các phòng thử nghiệm. Ngoài ra, áo khoác và găng tay bảo vệ phòng thí nghiệm là r ấ t cần thiết cho các b ướ c này. G iấ y và găng tay nhiễm b ẩ n phải được thu lại trong túi bằng chất dẻo và loại b ỏ sau khi dán kín. 5.1. Thuốc thử 5.1.1. Axetonitril, loại dùng cho HPLC, w [ C 2 H 3 N] > 99,9 % khối lượng. 5.1.2. Etyl axetat, loại dùng cho HPLC, w [C 4 H 8 O 2 ] > 99,8 % khối lượng. 5.1.3. 2-Propanol, loại dùng cho HPLC, w [C 3 H 8 O] > 99,9 % khối lượng. 5.1.4. Toluen, loại dùng cho HPLC, w [C 7 H 8 ] > 99,9 % khối lượng. 5.1.5. Nước, loại dùng cho HPLC. 5.2. Chất chuẩn 1) 5.2.1. Anthracen, w [ C 14 H 10 ] > 99 % khối lượng. 5.2.2. Phenanthren, w [ C 14 H 10 ] > 99 % khối lượng. 5.2.3. Fluoranthen, w [ C 1 6 H 10 ] > 99 % khối lượng. 5.2.4. Pyren, w [ C 16 H 10 ] > 99 % khối lượng. 5.2.5. Chrysen, w [ C 18 H 12 ] > 99 % khối lượng. 5.2.6. Benzo[ a ]anthracen (1,2-Benzoanthracen), w [ C 18 H 12 ] > 99 % khối lượng. 5.2.7. Benzo[ e ]pyren, w [C 2 0 H 12 ] > 99 % khối lượng. 5.2.8. Benzo[ a ]pyren (1,2-Benzopyren), w [C 2 0 H 12 ] > 99 % khối lượng. 5.2.9. Perylen, w [C 2 0 H 12 ] > 99 % khối lượng. 5.2.10. Benzo[ g hi ]perylen (1,12-Benzoperylen), w [C 2 2 H 12 ] > 99 % khối lượng. 5.2.11. Anthanthren, w [C 2 2 H 12 ] > 99 % khối lượng. 5.2.12. Dibenzo[ a, h ]anthracen (1,2,5,6-Dibenzoanthracen), w [C 2 2 H 14 ] > 99 % khối lượng. 5.2.13. Coronen, w [C 2 4 H 12 ] > 99 % khối lượng. 5.2.14. I ndeno[1,2 , 3- c d ]pyren, w [C 2 2 H 12 ] > 99 % khối lượng. 5.2.15. Benzo[ a ]f l uoranthen, w [C 2 0 H 12 ] > 99 % khối lượng. 5.2.16. Benzo[ b ]f l uoranthen, w [C 2 0 H 12 ] > 99 % khối lượng. 5.2.17. Benzo[ k ]fluoranthen, w [C 2 0 H 12 ] > 99 % khối lượng. 5.2.18. Vật liệu chuẩn 458 do Commun i ty Bureau of Re f erence (BCR) chứng nhận, dầu dừa có 6 PAHs. 5.3. Dung d ị ch chuẩn 5.3.1. Dung dịch chuẩn PAH trong toluen, nồng độ khối lượng. khoảng 0,2 mg/ml. Cân khoảng 10 mg tất cả các PAH (từ 5.2.1 đến 5.2.17), ch í nh xác đ ế n 0,01 mg, cho vào các bình định mức một vạch 50 ml (6.7) riêng rẽ và thêm toluen (5.1.4) đến vạch. 5.3.2. Dung d ị ch chuẩn PAH trong dầu, ph ầ n khối lượng khoảng 125 m g/kg. Chuẩn b ị dung dịch chuẩn PAH trong dầu của cùng một loại dầu (5.3.3) với mẫu thử phân tích. Dùng xyranh (6.2) chuyển 10,0 m l từng dung dịch chu ẩ n (5.3.1) vào một lọ 20 ml (6.1) có nắp gập. Đợi đến khi (phần lớn) toluen bay hơi và cân 16 g dầu, chính xác đến 0,1 mg, cho vào lọ. Trộn kĩ. 5.3.3. Chuẩn b ị d ầ u d ù ng cho dung d ị ch chuẩn (mẫu trắng và dung d ị ch pha loãng). Cân khoảng 400 g dầu tinh luyện (là tốt nhất) cho vào bình cầu đáy tròn 1 lít. Thêm 20 g than hoạt tính 2) . Gia nhiệt trong 2 h ở 90 °C trong thiết bị cô quay chân không, li tâm hỗn hợp và lọc lớp nổi phía trên qua bộ lọc màng cỡ lỗ 0,45 m m (6.3). Phân t í ch dầu để kiểm tra đường nền của PAH là nhỏ hơn nhiều 0,1 m g/kg. Hàm lượng các PAH nhẹ có thể được hạ xuống bằng cách hóa hơi trong khoảng 3 h ở 240 °C với 3 % thể tích bay hơi/giờ ở áp suất nhỏ hơn 3 kPa, nếu cần. 5.3.4. M ẫ u dùng cho đường chuẩn PAH. Chuẩn bị mẫu dùng cho đường chu ẩ n với cùng một loại dầu dùng như mẫu phân tích. Đường nền của PAH trong dầu được sử dụng cần phải thấp hơn nhiều 0,1 m g/kg. Chu ẩ n bị sáu mẫu hiệu chu ẩ n bằng cách cân các lượng dung dịch chuẩn PAH khác nhau trong dầu (5.3.2), chính xác đến 0,1 mg cho vào các lọ 20 ml có nắp gập (6.1) và thêm dầu tinh luyện (5.3.3), ch í nh xác đến 0,1 mg, theo Bảng 1. B ả ng 1 - Lư ợ ng dung dịch chuẩn PAH trong dầu và lư ợ ng dầu tinh luyện sử dụng M ẫu đường chuẩn m g/kg L ượ ng c â n của dung d ị ch chuẩn PAH trong dầu mg Tổng khối l ượ ng sau khi th ê m dầu tinh luyện g 0,1 10,0 12,500 0 0,8 32,0 5,000 0 1,5 60,0 5,000 0 2,1 84,0 5 , 000 0 2,8 56,0 2,500 0 3,5 70,0 2,500 0 Nếu hàm lượng các PAH (nhẹ) tr ong hầu hết các mẫu cần phân tích dự kiến lớn hơn 3,5 m g/kg thì chỉnh dải đường chuẩn. Tuy nhiên, các d ả i vượt quá 3,5 m g/kg hiện chưa được đánh giá xác nhận. 5.4. Chất rửa giải dùng cho phân tích HPLC 5.4.1. Dung môi A: Hỗn hợp axetonitri l -nước (axetonitril 85 % thể tích, nước 15 % thể tích). Trộn 663 g axetonitril (5.1.1) với 150 g nước (5.1.5). 5.4.2. Dung môi B: axetonitril (5.1.1). 5.4.3. Dung mô i C/E: Hỗn hợp etyl axetat-axetonitril (etyl axetat 70 % thể tích, axetonitril 30 % thể tích). Trộn 630 g etyl axetat (5.1.2) với 234 g axetonitril (5.1.1). 5.4.4. Dung môi D: 2-propanol (5.1.3). 6. Thiết bị, dụng cụ Ch ỉ sử dụng các thiết bị, dụng cụ thông thường của phòng thử nghiệm và cụ thể như sau: 6.1. Lọ dùng cho HPLC có nắp gập thích hợp cho bộ lấy mẫu tự động. 6.2. Xyranh, dung tích 10 m l, 250 m l. 6.3. Bộ lọc màng 3) , cỡ lỗ 0,45 m m. 6.4. Xyranh dùng một l ầ n dùng, dung t í ch 5 ml. 6.5. H ệ thống HPLC, tốt nhất có bộ l ấ y mẫu tự động làm nóng được. Đối với các mẫu phân tích chất béo dầu cọ và chất béo dầu dừa hoặc chất béo đông cứng thì chuẩn bị theo 8.1.2, nên sử dụng bộ lấy mẫu đ ã được làm nóng. Nếu không có bộ lấy m ẫ u tự động được làm nóng thì bơm ngay mẫu đ ã chuẩn bị theo 8.1.2. CH Ú TH Í CH 1: V í dụ về c á c bộ phận riêng l ẻ của hệ thống HPLC được n ê u trong Phụ lục A. Các khớp nối ố ng của hệ thống HPLC được n ê u trong Phụ lục E 4) . CH Ú TH Í CH 2: Ví dụ về các đ iề u kiện thao tác của các bộ phận ri ê ng lẻ của h ệ thống HPLC được n ê u trong Phụ lục B và Phụ lục D. 6.6. Hệ th ố ng xử lý dữ li ệ u sắc k í đ ồ . 6.7. Bình định mức một vạch có nắp đậy, dung tích 50 ml, loại A theo TCVN 7153 (ISO 1042) [1] . 7. Lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử Mẫu gửi đến ph ò ng th ử nghiệm phải đúng là mẫu đại diện. M ẫ u không b ị hư hỏng hoặc thay đổi trong suốt quá trình vận chuyển hoặc bảo quản. Việc lấy mẫu không quy định trong tiêu chuẩn này. Nên l ấ y mẫu theo TCVN 2625 (ISO 5555). Chuẩn bị m ẫ u thử theo TCVN 6128 (ISO 661) . 8. Chuẩn bị mẫu 8.1. M ẫ u chuẩn hiệu chuẩn 8.1.1. D ầ u dạng lỏng Lắc nhẹ mẫu chu ẩ n hiệu chu ẩ n để đồng hóa mẫu hoàn toàn. Mở nắp lọ và chuyển mẫu chuẩn hiệu chuẩn sang xyranh dùng một lần (6.4) được trang bị bộ lọc cỡ lỗ 0,45 m m (6.3). Lọc mẫu chuẩn hiệu chu ẩ n vào lọ (6.1) khác và đậy nắp. Chu ẩ n bị ba mẫu chu ẩ n hiệu chuẩn nồng độ 1,5 m g/kg. Phân tích các mẫu chuẩn hiệu chu ẩ n này trước để cân bằng hệ thống. 8.1.2. Dầu cọ, dầu dừa và ch ấ t béo đông cứng Để ngăn hiện tượng kết tinh, pha loãng dầu dừa, sử dụng hệ số pha loãng tối thiểu là 1 với mẫu trắng dầu hướng dương (5.3.3). Pha loãng d ầ u cọ, sử dụng hệ số pha lo ã ng là 5 với mẫu trắng dầu hướng dương (5.3.3). Hệ số pha loãng đối v ớ i chất béo đông cứng phụ thuộc vào tr ị số iot của chất bé o (mức độ đông cứng). Làm nóng dầu cọ, dầu dừa hoặc chất béo đông cứng như sau: Làm nóng sơ bộ lọ chứa dầu dừa hoặc dầu cọ đ ã đậy nắp ở khoảng 60 °C trong nồi cách th ủ y hoặc t ủ sấy trong khoảng 20 min. Lắc nhẹ vài ph ú t để đồng nhất dầu. Pha lo ã ng chất béo đông cứng bằng dầu hư ớ ng dương ấm (5.3.3), sử dụng hệ số pha loãng từ 1 đến 5. Nếu chất béo pha loãng một lần vẫn kết tinh thì sử dụng t ỉ lệ dầu hướng dương cao hơn. Tiến hành th ử nghiệm sơ bộ đối với dầu đông cứng để tìm hệ số pha lo ã ng tối ưu. C â n một lượng dầu tương ứng v ớ i 1 ml hỗn hợp chất béo ấm, chính xác đến 0,000 1 g, cho vào lọ (6.1). CHÚ THÍCH: Tỉ trọng tương đối của các loại dầu khác nhau được n ê u trong Bảng 2. Dùng xyranh (6.2) thêm 125 m l 2-propanol (5.1.3) và đậy lọ bằng nắp gấp mép. Lắc nhẹ mẫu chu ẩ n hiệu chu ẩ n để đồng nhất mẫu. Mở nắp lọ và chuyển mẫu chu ẩ n hiệu chuẩn vào xyranh dùng một lần (6.4) được nối với bộ lọc màng cỡ lỗ 0,45 m m (6.3). Lọc mẫu chuẩn hiệu chuẩn vào trong lọ (6.1) khác và đậy lọ bằng nắp gấp mép. Nếu xuất hiện hiện tượng kết t i nh thì làm nóng lọ chứa mẫu chuẩn hiệu chuẩn đến khi mẫu n ó ng chảy lại (xem 6.5). ĐIỀU QUAN TRỌNG: Nếu không có bộ l ấ y mẫu tự động đã đ ượ c làm nóng th ì b ơ m ngay mẫu dạng lỏng. Không n ê n đặt lọ trong bộ l ấ y m ẫ u. Chu ẩ n bị ba mẫu chuẩn ngoại hiệu chuẩn nồng độ 1,5 m g/kg. Phân t í ch các mẫu chuẩn hiệu chuẩn này trước để cân bằng hệ thống. Bảng 2 - Tỉ trọng tương đ ố i của c á c loại dầu khác nhau Loại dầu Khối l ượ ng 1 ml m g T ỉ trọng tương đ ố i Oliu (OV) 914 0,914 Dừa (CN) 923 0,923 Đậu nành (BO) 916 0,916 Hướng dương (SF) 914 0,914 Lanh (RP) 913 0,913 Nhân cọ (PK) 918 0,918 8.2. Phần mẫu th ử Chuẩn bị phần mẫu thử từ các mẫu th ử dầu m ỡ sử dụng quy tr ì nh quy định đối với các mẫu chuẩn hiệu chuẩn trong 8.1.1 hoặc 8.1.2, tùy thuộc vào loại chất béo. Pha lo ã ng mẫu thử có nồng độ PAH lớn hơn 3,5 m g/kg và phân tích lần thứ hai. Chuẩn bị phần mẫu thử pha loãng bằng cách trộn khối lượng thích hợp của m ẫ u thử với mẫu dầu trắng (5.3.3) của cùng một loại để tổng khối lượng tương ứng với 1 ml. Nếu hàm lượng các PAH (nhẹ) trong hầu hết các mẫu thử ph â n tích được dự kiến lớn hơn 3,5 m g/kg thì ch ỉ nh dải đường chuẩn. Tuy nhiên, các dải vượt quá 3,5 m g/kg là hiện chưa được đánh giá xác nhận. 9. Cách tiến hành 9.1. Ph â n tích HPLC Tạo ra một dãy trình tự b ằ ng hệ thống xử lý dữ liệu sắc kí đồ (6.6). Đặt m ẫ u chu ẩ n hiệu chuẩn và phần mẫu thử vào bộ lấy mẫu tự động và khởi động hệ thống HPLC. Trình tự là: a) 2-propanol (5.1.3) - sắc k í đồ không được có các pic, các đỉnh, các biến dạng hoặc nhiễu nền có liên quan; b) ba mẫu chuẩn ngoại hiệu chuẩn đ ể ổ n định h ệ thống; c) các mẫu chuẩn hiệu chuẩn (8.1); d) các phần mẫu thử dầu và mỡ (8.2); e) các mẫu chuẩn hiệu chuẩn thu được từ dịch pha lo ã ng (8.1.2), nếu cần. 9.2. Nhận dạng các PAH Nhận dạng các PAH có mặt trong sắc kí đồ bằng th ờ i gian lưu của chúng. Ví d ụ: sắc k í đ ồ đối với mẫu chuẩn hiệu chuẩn nêu trong Phụ lục F. Nếu có dấu hiệu nghi ngờ về việc nhận dạng pic th ì phân tích lại m ẫ u thử. Trong suốt quá trình phân tích, ghi lại phổ phát xạ và phổ kích thích của pic quan tâm. Các phổ này có thể được so sánh với phổ mẫu của các PAH. Nếu không thể sử dụng các bước sóng đã áp dụng (Phụ lục C) thì phân tích các phần mẫu thử và các mẫu chuẩn hiệu chuẩn ở các bước sóng khác nhau. 10. Tính các PAH riêng lẻ Phần khối lượng của các PAH riêng lẻ, w PAH , được tính bằng phương pháp ngoại chuẩn. Đối với trường hợp n à y thì đường hồi quy tuyến tính ph ả i thích hợp đối với từng PAH riêng lẻ. A P AH = aw PAH + b (1) Công thức (1) có thể được sắp xếp lại đối với phần khối lượng của từng PAH riêng lẻ, w PAH , tính bằng microgam trên kilogam: (2) Trong đó: A PA H là diện tích pic của một PAH riêng lẻ; w PAH là hàm lượng PAH của mẫu từ đường chuẩn, tính bằng microgam trên kilogam ( m g/kg); a là độ dốc của đường chuẩn; b là hệ số chặn của đường chuẩn. Phần khối lượng của từng PAH riêng lẻ, w PAH , được tính bằng microgam trên kilogam đến một chữ số thập phân. 11. Dữ liệu đánh giá xác nhận của phương pháp 11.1. Độ ch í nh xác Vật liệu chuẩn 458 do BCR chứng nhận (5.2.18) được phân tích sáu lần. Các kết quả được liệt kê trong B ả ng 3. Bảng 3 - Các kết quả phân tích đối v ới vật liệu chuẩn 458 do BCR chứng nhận PAH Trung bình sáu l ầ n phân t í ch m g/kg Hàm l ượ ng cho b ởi BCR m g /k g Pyren 10,02 9,4 ± 1,5 Chrysen 5,00 4 , 9 ± 0 , 4 Benzo[ k ] fluoranthen 2,00 1,87 ± 0,18 Benzo[ a ]pyren 0 , 99 0,93 ± 0,09 Benzo[ g hi ]perylen 0,98 0,97 ± 0 , 07 I ndeno[1,2,3- cd ] pyren 0,99 1,00 ± 0,07 11.2. Độ chụm trong phòng thử nghi ệ m Độ lặp lại trong phòng thử nghiệm được xác định đối với từng PAH riêng lẻ trong bốn chất nền mẫu: dầu oliu , dầu dừa, dầu đậu nành và dầu hướng dương. Các kết quả được thống kê trong Phụ lục G đến Phụ lục J. 11.3. Độ thu hồi Độ thu hồi của các PAH không được nghiên cứu. Các mẫu đường chuẩn và mẫu đầu phải qua cùng một cách xử lý. 11.4. Dải nồng độ xác định Dải nồng độ của đường chuẩn là từ 0,1 m g/kg đến 3,5 m g/kg. 11.5. Giới hạn định lượng Giới hạn đ ị nh lượng của phương pháp là 0,1 m g/kg. CHÚ THÍCH: Giới hạn định lượng của các PAH riêng lẻ l à <> , 1 m g/kg trong bốn loại dầu nghiên cứu. 12. Độ chụm 12.1. Thử nghiệm cộng tác quốc t ế Một phép th ử liên phòng do FEDIOL/CSL tổ chức từ năm 2005 đến 2006, trong đó có 16 phòng thử nghiệm đến từ bảy quốc gia tham gia cho các kết quả thống kê được đánh giá theo TCVN 9610-1 (ISO 5725-1) [3] và TCVN 9610-2 (ISO 5725-2) [4] , nêu trong B ả ng K.1. Các giá tr ị về giới hạn tái lập và giới hạn lặp lại được biểu thị ở mức xác suất 95 % và có thể không áp dụng cho các dải nồng độ và các ch ấ t nền mẫu khác với các giá trị đã nêu. 12.2. Độ lặp lại Chuyên lệch tuyệt đối giữa các kết quả của hai phép thử đơn lẻ , độc lập thu được khi sử dụng cùng một phương pháp, tiến hành trên cùng một loại vật liệu thử, trong cùng một phòng thử nghiệm, do một người phân tích, sử dụng cùng thiết bị, thực hiện trong một khoảng thời gian ngắn, không được quá 5 % các trường hợp vượt quá giới hạn lặp lại, r , nêu trong Bảng K.1. 12.3. Độ tái lập Chênh lệch tuyệt đối giữa các kết quả của hai phép thử đơn lẻ thu được khi sử dụng cùng một phư ơ ng pháp, tiến hành tr ên cùng một vật liệu thử, trong các phòng thử nghiệm khác nhau, do những người khác nhau thực hiện, sử dụng các thiết bị khác nhau, không được quá 5 % các trường hợp vượt quá giới hạn tái lập, R , nêu trong Bảng K.1. 13. Báo cáo thử nghiệm Báo cáo thử nghiệm phải ghi rõ: a) mọi thông tin cần thiết để nhận biết đầy đ ủ về mẫu thử; b) viện dẫn tiêu chuẩn này; c) tất cả các chi tiết thao tác không quy định trong tiêu chuẩn này cùng với mọi tình huống bất thường khác có thể ảnh hư ở ng đến kết quả; d) kết qu ả và đ ơ n vị trong kết quả được biểu thị. Phụ lục A (Tham khảo) Ví dụ về các bộ phận riêng lẻ của hệ thống HPLC Bảng A.1 - Thành ph ầ n hệ th ố ng HPLC Bộ phận Kiểu loại a Nhà cung c ấ p a Bộ khử khí trực ti ế p (2) GT-103 Separations Bơm bốn dòng 480 Separations Bộ lấy mẫu tự động Ba bộ phận k ế t hợp: Van phụ trợ Xyranh 250 m l Vòng mẫu 250 m l Separations Đơn vị SPE Chrompack Bộ ổn định nhiệt độ của cột Mistral Separations Detector huỳnh quang FP-920 Separations Cột DACC ChromSher P I 80 x 3 mm Chrompack Cột phân t í ch 2 Pursuit 5 PAH, 250 x 4,6 mm Chrompack a Thông tin sở hữu độc quy ề n đưa ra để tạo thuận tiện cho người sử dụng t iê u chu ẩ n và không ấn định sử dụng các s ả n ph ẩ m này hoặc nhà cung c ấ p sản phẩm. Các sản ph ẩ m và các nhà cung c ấ p tương tự c ó th ể được sử dụng n ế u cho các k ế t qu ả tương đương. Phụ lục B (Tham khảo) Ví dụ về các điều kiện vận hành bơm của hệ thống HLPC Bảng B.1 - Các điều kiện vận hành bơm của h ệ thống HPLC điển hình Bơm b ố n dòng: Separations model 480 a Chất rửa giải (5.4): A: Axetonitril/nước B: Axetonitril C: Etyl axetat/axetonitril Chương trình gradient (các bư ớ c tuy ế n t í nh): Thời gian (min) T ốc độ ( m l) % A % B % C % nước % axetonitril % etyl axetat 0,0 400 100 0 0 ® 15 85 0 2 , 0 400 100 0 0 ® 15 85 0 2,5 1 000 100 0 0 ® 15 85 0 12,0 1 000 40 60 0 ® 6 94 0 20,0 1 000 30 70 0 ® 4,5 95,5 0 30,0 1 000 30 70 0 ® 4,5 95,5 0 51,0 1 000 0 0 100 ® 0 30 70 70,3 1 000 0 0 100 ® 0 30 70 71,0 1 500 0 100 0 78,0 1 500 0 100 0 78,5 1 500 100 0 0 86,0 1 500 100 0 0 86,1 400 100 0 0 110,0 400 100 0 0 1 10,1 0 100 0 0 Chương tr ì nh thực h iện n ố i tiếp: Thời gian (min) G M P 0,0 0 0 0 Không hoạt động 8,0 1 3 4 FP-920, thực hiện ch ế độ autozero 8,5 1 4 4 FP-920, bắt đầu chương tr ì nh 8 , 6 1 2 4 Bắt đầu giao diện thu thập dữ liệu 78,0 1 3 4 FP-920, ch ế độ autozero Đơn v ị SPE: Chromapack a Chất rửa giải (5.4): D: chất rửa giải 2-Propanol, chất rử a giải DACC E: chất r ử a giải etyl axeta t/ axetonitril, rửa giải bằng nước Tốc độ dòng: 0,35 ml/min a Thông tin s ở hữu độc quy ề n đưa ra đ ể tạo thuận tiện cho người s ử dụng tiêu chu ẩ n và không ấn định sử dụng các s ả n phẩm này. Các sản ph ẩ m tương tự có th ể đ ư ợc sử dụng nếu cho các k ế t quả tương đương. Phụ lục C (Tham khảo) Ví dụ về các điều kiện vận hành bộ ổn định nhiệt độ cột và detector của hệ thống HPLC B ả ng C.1 - Các điều kiện vận hành bộ ổn định nhiệt độ cột và detector của hệ th ố ng HPLC điển h ì nh Bộ ổ n đ ịnh nhiệt độ của cột: Mistral Separations a Nhiệt độ: 20,0 °C Detector huỳnh quang: Separations FP-920 a Chương trình LC: Thời gian min Bước sóng phát xạ nm Bước sóng k í ch thích n m Tần số PAH phát hiện được 0,0 280 400 100 Phenanthren 6,8 1 000 6,8 353 420 Anthracen 8 , 1 350 500 Fluoranthen 9,8 100 9,8 266 410 Pyren 13,0 280 420 1,2-Benzoanthracen 17,5 261 400 Chrysen 21,0 1 000 21,0 240 530 Benzo[a]fluoranthen 24,0 324 392 Benzo[e]pyren 26,0 346 438 Benzo[ b ]f l uoranthen Perylen 31 , 0 100 31,0 396 430 Benzo [k] fluoranthen 34,1 378 403 Benz o [a ] pyren 37,4 1 000 37 , 4 290 440 1,2,5,6-Dibenzoanthracen 39,6 100 1,12-Benzoper y len 1 000 1 000 41,6 296 500 I ndeno[1,2,3-c d] pyren 44,5 100 44,5 298 438 Anthanthren Coronen 52 , 0 280 400 Kết thúc chương tr ì nh CHÚ TH Í CH: Bước s ó ng tối ưu của một số các PAH có thể không được sử dụng v ì sắc kí đồ của các m ẫ u dầu thường cho các hợp chất gây nhiễu n ề n ở các bước sóng đó. a Th ô ng tin s ở hữu độc quy ề n đưa ra để tạo thuận tiện cho người sử dụng tiêu chu ẩ n và không ấ n định sử d ụ ng c á c sản ph ẩ m n à y. Các s ả n phẩm t ư ơng t ự có thể được sử dụng nếu cho các kết quả tương đương. Phụ lục D (Tham khảo) Ví dụ về chương trình bộ lấy mẫu tự động của hệ thống HPLC Bảng D.1 - Các điều kiện vận hành bộ ổn định nhiệt độ cột và detector của h ệ thống HPLC điển hình Bước D ã y ch ươ ng trình Giải thích 001 V Ị TRÍ VAN BƠM: NẠP Di chuy ể n bơm đến vị tr í nạp 002 TH Ể T Í CH L À M S Ạ CH KIM BƠM 1 000 m l Làm sạch kim bơm b ằ ng 1 000 m l 003 H Ú T 0 005 m l KH Ô NG KH Í T Ố C Đ Ộ : 1H: - - mm Hút 5 m l không kh í 004 N É N: B Ậ T Tạo áp suất cho khoảng trống trong lọ đựn g mẫu 005 H Ú T 0 245 m l MẪU T ỐC ĐỘ : 1H: 02 mm H ú t 245 m l từ lọ đựng mẫu 006 V Ị TR Í VAN XYRANH: THẢI Di chuy ể n van xyranh đến v ị tr í thải 007 THỂ T Í CH XYRANH THẢI: 0 250 m l T ỐC Đ Ộ :3 Ph â n phối 250 m l từ xyranh đ ể thải 008 V Ị TR Í VAN XYRANH: TIÊM Di chuyển van xyranh đến vị trí tiêm (để tiếp tục hút mẫu) 009 HÚT 0 155 m l M Ẫ U T Ố C ĐỘ : 1 H: 02 mm Hút 155 m l từ lọ đựng mẫu 010 CH Ờ 0:00:30 Chờ 30 s (đ ể áp su ấ t cân bằng) 011 V Ị TR Í VAN BƠM: BƠM Di chuyển bơm đến v ị trí bơm (bơm trên cột Pi b ) 012 HÚT 0 000 m l M Ẫ U T ỐC Đ Ộ : H: 02 mm Hút 0 m l từ lọ bơm mẫu (cần làm nguội kim tiêm tron g lọ đựng m ẫ u) 013 BƠM NÉN: T Ắ T Dừng tạo áp su ấ t khoảng trống trong lọ đựng mẫu 014 TH Ể T Í CH R Ử A KIM BƠM 1 500 m l Rửa kim tiêm bằng 500 m l 015 CHỜ:: a Chờ (đ ể kết thúc thời gian làm sạch) Tổng thời gian làm sạch Thời gian bước 15 CN 8,30 min 00:06:40 PK 8,30 min 00:06:40 OV 10,00 min 00:08:10 SF 10,00 min 00:08:10 BO 10,00 min 00:08:10 RP 10,00 min 00:08:10 016 VỊ TR Í VAN ISS-B: 6-1 Tháo van phụ (đ ể thải) 017 CHỜ 0:00:05 Chờ 5 s (đ ể k ế t thúc thời g ian t ẩ y sạch cần thi ế t) 018 CỬA PHỤ 1 M Ở Hoạt độn g cửa phụ 1 (b ắ t đầu chương tr ì nh gradient của hệ thống HPLC) 019 CHỜ 0:00:01 Chờ 1 s 020 C Ử A PH Ụ 1 Đ Ó NG Ngừng hoạt động cửa phụ 1 021 CỬA PHỤ 2 M Ở Hoạt động cửa phụ 2 (cột Pi trong chế độ súc rửa đ ể thải) 022 CỬA PHỤ 3 M Ở Hoạt động cửa phụ 3 (rửa giải dung dịch rửa giải l à m sạch qua bộ phận SPE) 023 CHỜ 0:02:25 Chờ (để k ế t thúc thời gian rửa giải của chế độ súc rửa đ ể thải) 024 V Ị TRÍ VAN ISS-B: 1-2 Di chuyển van trong (tới cột phân tích) 025 CHỜ 0:05:00 Chờ 5 min (đ ể kết thúc thời gian súc rửa) 026 C Ử A PHỤ 2 Đ Ó NG Ngừng hoạt động cửa phụ 2 (Cột Pi trong ch ế độ thông thường, rửa giải bằng dung dịch rửa giải làm sạch) 027 CHỜ 0:20:00 Chờ 20 min ( đ ể kết thúc th ờ i gian làm sạch của cột Pi ) 028 CỬA PH Ụ 3 Đ Ó NG Ngừng hoạt động cửa phụ 3 (rửa gi ả i dung môi rửa giải làm sạch qua cột Pi) 029 CH Ờ 0:47:00 Ch ờ 47 min (đ ể k ế t thúc t ổ ng thời gian phân tích) 030 K Ế T TH Ú C CHƯƠNG TR Ì NH K ế t thúc chương tr ì nh a Tổng thời gian làm sạch (tổng thời gian các bước từ 12 - 21) thay đ ổ i tùy thuộc vào loại d ầ u. b Th ô ng tin này đưa ra đ ể tạo thu ậ n tiện cho người s ử d ụ ng tiêu chuẩn và không ấn định sử dụng các sản ph ẩ m này . Các sản p hẩm tươn g tự có thể được sử dụn g nếu cho các kết quả tương đương. Phụ lục E (Tha m khảo) Các khớp nối ống của hệ thống HPLC CHÚ D Ẫ N: 1. bộ lấy mẫu tự động 2. van phụ 3. bộ phận SPE 4. bộ khử kh í 5. buồng dung m ôi 6. bơm HPLC 7. bộ kiểm soát nhiệt độ cột 8. cột DACC 9. cột phân tích 10. ống th ả i 11. detector huỳnh quang A. axetonitril + 85 phần nước + 15 ph ầ n pha động B. pha động axetonitril C/E. axetonitril + 30 phần etyl axetat + 70 phần pha động D. pha động 2-propanol Hình E.1 - Các kh ớ p n ố i ố ng Phụ lục F (Tham khảo) Sắc kí đồ mẫu chuẩn hiệu chuẩn CHÚ D Ẫ N: 1 . phenanthren 11 . benzo[ k ]fluoranthen 2 . anthracen 12 . benzo[ a ]pyren 3 . fl uoranthen 13 . d ibenzo[ a, h ]anthracen 4 . pyren 14 . benzo[ g hi ]perylen 5 . benzo[ a ]anthracen 15 . indeno [ 1,2,3- cd ] pyren 6 . chrysen 16 . anthanthren 7 . benzo[ a ]fluoranthen 17 . coronen 8 . benzo[ a ]pyren 9 . benzo[ b ]fluoranthen A . độ hấp thụ, đơn vị tùy ý 10 . berylen t . thời gian, phút H ì nh F.1 - Sắc k í đồ của mẫu chuẩn hiệu chuẩn Phụ lục G (Tham khảo) Độ chụm của phép xác định đối với dầu hướng dương, dải nồng độ từ 0,1 g/kg đến 3,5 g/kg Bảng G.1 - Độ chụm của phép xác định d ầ u hư ớn g dương PAH Độ lặp lại trong phòng th ử ngh iệ m Phenanthren b 0,027 7 0,078 3 0,055 9 Anthracen 0,011 3 0,032 0 0,022 7 F luoranthen 0,017 5 0,049 5 0,035 1 Pyren 0,007 7 0,021 8 0,015 5 Benzo[ a ]anthracen 0,009 6 0,027 2 0 , 019 2 Chrysen 0,010 3 0,029 1 0,020 8 Ben zo [ a ]f l uoranthen 0,014 1 0 , 039 9 0,028 6 Benzo [ e ]pyren 0,010 1 0 , 028 6 0,020 4 Perylen 0,015 4 0,043 6 0,030 9 Benzo [ k ]fluoranthen 0,008 5 0,024 0 0,017 1 Benzo[ a ]pyren 0,008 4 0 , 023 8 0,016 9 Dibenzo[ a, h ]anthracen c 0,013 5 0 , 038 2 0,023 3 Benzo[ g hi ] perylen 0,008 8 0,024 9 0,017 6 I ndeno[1,2,3- cd ]pyren 0,009 4 0,026 6 0,018 8 Anthanthren — — — Coronen 0,007 8 0 , 022 1 0,015 6 a Khoảng ti n cậy 95 % đối với dả i nồng độ từ 0 , 1 m g/kg đ ế n 3 , 5 m g/kg. b N ế u hàm lượng phenanthren trong dầu hướng dương được ước t í nh là 3,0 m g/ k g th ì các kho ả ng tin cậy 95 % là: c Nếu hàm lượng benzo[ a ]pyren trong dầu h ư ớng dương được ư ớ c t í nh là 0,5 m /kg th ì các khoảng tin cậy 95 % là: Phụ lục H (Tham kh ả o) Độ chụm của phép xác định đối với dầu oliu, dải nồng độ từ 0,1 g/kg đến 3,5 g/kg Bảng H.1 - Độ chụm của phép xác định dầu oliu PAH Độ lặp lại trong phòng thử nghiệm Phenanthren 0,015 1 0,042 7 0,030 4 Anthracen b 0,008 8 0,024 9 0,017 7 F luoranthen 0,018 0 0,050 9 0,036 0 Pyren 0,010 7 0,030 3 0,021 5 Benzo[ a ]anthracen 0,009 1 0 , 025 7 0,018 3 Chrysen 0,006 8 0,019 2 0,013 6 Benzo[ a ]fluoranthen 0,013 5 0,038 2 0,027 5 Benzo[ e ]pyren 0 , 013 5 0,038 2 0,027 3 Perylen 0,018 3 0,051 8 0,036 6 Benzo[ k ]f l uoranthen 0,007 1 0,020 1 0,014 3 Benzo[ a ]pyren 0,007 6 0,021 5 0,015 2 Dibenzo[ a,h ]anthracen c 0,009 1 0 , 025 7 0,018 3 Benzo[ g hi ]perylen 0,007 4 0,020 9 0,014 8 I ndeno [ 1,2,3- cd ] pyren 0,007 1 0,020 1 0,014 2 Anthanthren — — — Coronen 0,006 2 0,017 5 0 , 012 4 a Khoảng tin cậy 95 % đối v ớ i dải nồng độ từ 0,1 m g/kg đến 3,5 m g/kg. b Nếu hàm lượng anthracen trong dầu oliu được ư ớc t í nh là 1,0 m g/kg thì các khoảng tin cậy 95 % l à : c Nếu hàm lượng dibenzo[ a, h ]anthracen trong dầu o l iu được ước tính là 0,2 m g/kg th ì các khoảng tin cậy 95 % là: Phụ lục I (Tham khảo) Độ chụm của phép xác định đối với dầu đậu nành, dải nồng độ từ 0,1 g/kg đến 3,5 g/kg Bảng I .1 - Độ chụm của phép xác đ ị nh dầu đậu nành PAH Độ lặp lạ i trong phòng thử nghiệm Phenanthren 0,029 6 0,083 7 0,059 3 Anthracen 0,010 7 0,030 3 0,021 4 Fluoranthen 0,017 8 0,050 3 0,035 7 Pyren b 0,009 6 0,027 2 0,019 2 Benzo[ a ]anthracen 0,012 4 0,035 1 0 , 024 8 Chrysen 0,011 9 0,033 6 0,023 8 Benzo[ a ]fluoranthen 0,019 8 0,056 0 0,040 2 Benzo[ e ]pyren 0,010 7 0,030 3 0,020 8 Perylen 0,021 4 0,060 5 0,042 9 Benzo[ k ]f l uoranthen 0,011 0 0,031 1 0,022 1 Benzo[ a ]pyren 0,009 5 0,026 9 0 , 019 0 Dibenzo [ a, h ]anthracen 0,010 4 0,029 4 0,021 0 Benzo [ ghi ] perylen c 0,008 9 0,025 2 0,017 8 I ndeno[1,2,3- c d ] pyren 0,011 5 0,032 5 0,023 1 Anthanthren — — — Coronen 0,007 3 0,020 6 0,014 6 a Khoảng tin cậy 95 % đối với dải nồng độ từ 0 , 1 m g/kg đ ế n 3,5 m g/kg. b N ế u hàm lượng pyren trong dầu đậu nành được ư ớc t í nh là 2 , 0 m g/kg th ì các khoảng tin cậy 95% là: c Nếu hàm l ư ợng ben zo [ghi]perylen trong dầu đậu nành được ước t í nh là 0,1 m g/kg th ì các khoảng tin c ậ y 95 % là: Phụ lục J (Tham khảo) Độ chụm của phép xác định đối với dầu dừa, dải nồng độ từ 0,1 g/kg đến 3,5 g/kg Bảng J.1 - Độ chụm của phép xác định dầu dừa PAH Độ lặp lại trong phòng th ử nghiệm Phenanthren 0,019 0 0,053 7 0,038 0 Anthracen 0,011 2 0,031 7 0,022 5 Fluoranthen 0,017 2 0,048 5 0,034 4 Pyren 0,011 0 0,031 1 0,022 2 Benzo[a]anthracen b 0,012 0 0,033 9 0 , 024 0 Chr y sen 0,013 5 0,038 2 0,027 2 Benzo[ a ]fluoranthen 0,016 0 0,045 2 0,033 0 Benzo[ e ]pyren 0,014 7 0,041 6 0,029 6 Perylen 0,023 0 0,065 2 0,046 2 Benzo[ k ]fluoranthen 0,009 0 0,025 4 0,018 1 Benzo [ a ]pyren 0,007 9 0,022 0 0,015 6 Dibenzo[ a, h ] anthracen 0,014 6 0,041 3 0,029 3 Benzo [ ghi ]perylen c 0,011 6 0 , 032 8 0,023 4 I ndeno[1,2,3- cd ]pyren 0,010 1 0,028 6 0,020 3 Anthanthren 0,013 6 0,038 5 0,027 5 Coronen c 0,007 0 0,020 0 0,014 1 a Khoảng tin c ậy 95 % đối với dải nồng độ từ 0,1 m g/kg đến 3,5 m g/kg. b Nếu hàm lượng benzo[ a ]anthracen trong dầu dừa được ước tính là 3 , 5 m g/kg th ì các kho ả ng tin cậy 95 % là: c Nếu hàm lượng coronen trong dầu dừa được ư ớ c tính l à 0,3 m g/kg thì các khoảng tin cậy 95 % là: Phụ lục K (Tham khảo) Phép thử liên phòng thử nghiệm Một phép thử liên phòng thử nghiệm ở c ấ p quốc tế do FEDIO L/ CSL tổ chức năm 2005/2006, trong đó c ó 16 phòng thử nghiệm tham gia, mỗi phòng th ử nghiệm thu được hai kết quả đối v ớ i từng mẫu (cặp mẫu mù), cho các kết quả thống kê [được đánh giá theo TCVN 6910-2:2001 (ISO 5725-2:1994) [4] ] nêu trong B ả ng K.1. Bảng K.1 - K ế t quả của phép thử liên phòng th ử nghiệm PAH Số lư ợn g phòng thử nghiệm a Giá tr ị trung bình m g/kg Độ l ệ ch chu ẩ n lặp lại s r m g/kg H ệ s ố biến thi ê n lặp lại CV(r) % Gi ới hạn l ặ p lạ i R = 2,8 s r Độ l ệ ch chuẩn tái l ậ p s R m g/kg H ệ số biến th iê n tá i lập CV(R) % G iới hạn t ái l ập R = 2,8 s R D ầ u dừa 1 B e nzo [ a ] anthracen 13 0,50 0 , 07 13,6 0,19 0 , 10 19,8 0 , 26 C h rys e n 14 0,87 0 , 12 13 , 6 0,33 0,19 22,1 0,54 Dib e nzo [ a, h ]anthracen 12 1 , 15 0 , 04 3 , 1 0 , 10 0,10 9 , 1 0 , 29 Benzo[ b ]fluoranthen 13 0 , 58 0 , 05 8,3 0,13 0,10 16 , 7 0,27 Benzo[ k ] fluoranthen 12 2,95 0 , 11 3,6 0,30 0,29 9,9 0 , 82 Benzo[ g hi ]perylen 13 2 , 85 0 , 17 6,1 0,48 0 , 65 22,8 1,82 Benzo[ a ]pyren 12 2,63 0 , 07 2 , 8 0,21 0,27 10,3 0,76 I ndeno[1,2 , 3- cd ]pyren 13 2 , 84 0 , 23 8 , 2 0 , 65 0,79 27 , 6 2,20 Dầu dừa 2 B e nzo [ a ] anthracen 13 3,07 0,08 2 , 6 0,22 0,26 8 , 4 0 , 73 C h rys e n 13 2,94 0,03 1 , 2 0 , 10 0 , 54 18,4 1 , 51 Dib e nzo [ a, h ]anthracen 14 4,41 0,07 1 , 5 0,18 0,30 6,8 0 , 84 Benzo[ b ]fluoranthen 13 2,33 0,06 2 , 7 0 , 17 0,19 8,1 0 , 53 Benzo[ k ] fluoranthen 14 0,57 0,04 6 , 6 0 , 11 0,09 15 , 2 0 , 24 Benzo[ g hi ]perylen 11 0,67 0,05 8,1 0,15 0 , 17 25,2 0,47 Benzo[ a ]pyren 14 0,82 0,03 3 , 3 0 , 07 0,03 17 , 7 0 , 41 I ndeno[1,2 , 3- cd ]pyren 12 0,99 0,10 9 , 9 0,27 0,10 21 , 1 0 , 58 Dầu hư ớn g dương 1 B e nzo [ a ] anthracen 16 1,00 0 , 08 7 , 7 0 , 22 0 , 13 13,5 0,38 C h rys e n 14 0 , 49 0 , 05 11,0 0,15 0 , 13 26 , 5 0,36 Dib e nzo [ a, h ]anthracen 16 1 , 45 0,08 5,2 0 , 21 0,14 9 , 4 0 , 38 Benzo[ b ]fluoranthen 13 0 , 54 0,03 6,4 0,10 0,07 13 , 1 0,20 Benzo[ k ] fluoranthen 16 2,44 0,16 6 , 5 0,44 0 , 27 11,2 0 , 77 Benzo[ g hi ]perylen 13 2,20 0,09 4,1 0,25 0,21 9 , 5 0,59 Benzo[ a ]pyren 14 2,95 0 , 11 3 , 8 0 , 31 0,28 9 , 5 0 , 78 I ndeno[1,2 , 3- cd ]pyren 13 2 , 72 0,21 7,6 0,58 0,49 17 , 9 1,36 Dầu hư ớn g dương 2 B e nzo [ a ] anthracen 15 2,38 0,05 2,2 0 , 15 0,25 10,4 0 , 69 C h rys e n 15 3,03 0,12 3,8 0,32 0,32 15 , 5 0 , 89 Dib e nzo [ a, h ]anthracen 16 5,01 0,12 2,5 0,35 0,41 8,1 1 , 14 Benzo[ b ]fluoranthen 16 2,62 0,08 3,1 0,22 0,34 12,8 0 , 94 Benzo[ k ] fluoranthen 15 0,75 0,00 0 , 0 0,00 0,07 8 , 9 0,18 Benzo[ g hi ]perylen 15 0,77 0,07 9,4 0,20 0,22 28,9 0,62 Benzo[ a ]pyren 14 0,87 0,03 3 , 1 0,07 0,10 10,9 0,27 I ndeno[1,2 , 3- cd ]pyren 11 0,96 0,08 8 , 3 0 , 22 0 , 16 16,8 0,45 Dầu cọ B e nzo [ a ] anthracen 10 0,53 0,00 0,0 0 , 00 0,11 20,0 0 , 30 C h rys e n 10 0,91 0,10 10,8 0 , 27 0 , 18 19 , 5 0,49 Dib e nzo [ a, h ]anthracen 12 0,84 0,04 4,2 0,10 0,14 16,4 0,38 Benzo[ b ]fluoranthen 12 0,85 0,06 6 , 8 0,16 0,14 16,6 0 , 39 Benzo[ k ] fluoranthen 12 0,75 0 , 13 16,9 0,36 0,14 18,8 0,40 Benzo[ g hi ]perylen 10 0,83 0,12 14 , 1 0,33 0 , 17 20,3 0,47 Benzo[ a ]pyren 11 0,78 0,04 5 , 5 0,12 0,17 21 , 2 0 , 46 I ndeno[1,2 , 3- cd ]pyren 10 0,95 0,14 15,3 0,41 0,22 23 , 1 0 , 62 a Sau khi trừ ngoại lệ THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] TCVN 7153 (ISO 1042), Dụng cụ thí nghiệm bằng thủy tinh - Bình định mức. [2] TCVN 2625 (ISO 5555 , Dầu mỡ động vật và th ự c vật - Lấy mẫu. [3] TCVN 6910-1:2001 (ISO 5725-1:1994), Độ chính xác (độ đúng và độ chụm) của phương ph á p đo và kết qu ả đo - Phần 1: Nguyên t ắ c và định nghĩa chung. [4] TCVN 6910-2:2001 (ISO 5725-2:1994), Độ chính xác (độ đúng và độ chụm) của phương pháp đo và kết quả đo - Phần 2: Phư ơn g pháp cơ bản xác định độ lặp lại và độ tái lập của phương pháp đo tiêu chuẩn. [5] VAN ST IJ N, F., KERKHOFF, M.A.T., VANDEGINSTE, B.G.M. Determ i nation of polycyclic aromatic hydrocarbons in edible oils and fats by on-line donor-acceptor complex chromatography and high-performance liquid chromatography with f luorescence detection, J. Chromatogr . A 1996, 750 , pp. 263-273. 1) IRMM ( http :// www.irmm.irc.be ) and Sigma-Aldrich ( http://www.sigmaal d rich.com ) là các nhà cu ng c ấ p thích h ợ p. Thông tin này đưa ra tạo thu ậ n tiện cho người sử dụng tiêu chuẩn và không ấn định phải sử d ụng các sản ph ẩ m của các nhà c u ng c ấ p n à y. Các s ả n ph ẩ m khác c ó th ể được sử dụng n ế u cho các kết quả tương đương. 2 ) Than loại Norit ® SA 4PAH và than loại Norit ® l à ví dụ v ề các sản ph ẩ m phù h ợ p c ó bán s ẵ n. Thông tin này đưa ra tạo thu ậ n tiện cho người sử dụng tiêu chu ẩ n và không ấ n đ ị nh s ử dụng các sản ph ẩ m này. Các s ả n ph ẩ m tương tự có thể được s ử d ụ ng n ế u cho c á c kết quả tương đương. 3) Dynagard DG 4P/110/200 là ví d ụ v ề sản ph ẩ m phù hợp có bán sẵn. Thông tin này đưa ra tạo thuận tiện cho người sử dụng ti ê u ch uẩ n v à không ấ n định sử d ụng sản ph ẩ m này. Các s ả n ph ẩ m t ư ơng tự có thể được s ử dụng n ế u cho các kết qu ả tương đương. 4) Các hệ thống thích hợp có sẵn từ D ionex ( http://www.d i onex.com ), Separations Analytical Instruments ( http://w ww . separations.nl) , Spark (htt p:// www.sparkholland.com ) v à VWR-Hitachi (htt p :/ / www.vwr.com ) . Thông tin này đưa ra tạo t hu ậ n tiện cho ngư ờ i sử dụng tiêu chuẩn và không ấ n đị nh sử dụng các sản ph ẩ m của các nh à cung c ấ p nà y. Các sản phẩm tương tự c ó th ể được sử d ụng n ế u cho các kế t qu ả tương đương.