QCVN43:2011/BTTTT

Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia QCVN 43:2011/BTTTT về thiết bị vô tuyến lưu động mặt đất có ăng ten rời dùng cho thoại tương tự do Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 43:2011/BTTTT VỀ THIẾT BỊ VÔ TUYẾN LƯU ĐỘNG MẶT ĐẤT CÓ ĂNG TEN RỜI DÙNG CHO THOẠI TƯƠNG TỰ National technical regulation on land mobile radio equipment having an antenna connector intended primarily for analogue speech HÀ NỘI - 2011 MỤC LỤC 1. QUY ĐỊNH CHUNG 1.1. Phạm vi điều chỉnh 1.2. Đối tượng áp dụng 1.3. Tài liệu viện dẫn 1.4. Giải thích từ ngữ 2. QUY ĐỊNH KỸ THUẬT 2.1. Yêu cầu cho máy phát 2.1.1. Sai số tần số 2.1.2. Công suất sóng mang (dẫn) 2.1.3. Công suất bức xạ hiệu dụng (cường độ trường) 2.1.4. Độ lệch tần số 2.1.5. Công suất kênh lân cận 2.1.6. Phát xạ giả 2.1.7. Suy hao xuyên điều chế 2.1.8. Đặc điểm tần số quá độ của máy phát 2.2. Yêu cầu cho máy thu 2.2.1. Độ nhạy khả dụng cực đại (dẫn) 2.2.2. Độ nhạy khả dụng cực đại (cường độ trường) 2.2.3. Triệt nhiễu đồng kênh 2.2.4. Độ chọn lọc kênh lân cận 2.2.5. Triệt đáp ứng giả 2.2.6. Triệt đáp ứng xuyên điều chế 2.2.7. Nghẹt 2.2.8. Các bức xạ giả 2.2.9. Yêu cầu cho máy thu hoạt động song công 2.3. Điều kiện đo kiểm, nguồn điện và nhiệt độ môi trường 2.3.1. Các điều kiện đo kiểm bình thường và tới hạn 2.3.2. Nguồn điện đo kiểm 2.3.3. Các điều kiện đo kiểm bình thường 2.3.4. Các điều kiện đo kiểm tới hạn 2.3.5. Thủ tục đo kiểm tại các nhiệt độ tới hạn 2.4. Các điều kiện chung 2.4.1. Điều chế đo kiểm bình thường 2.4.2. Ăng ten giả 2.4.3. Vị trí đo và các bố trí chung cho phép đo bức xạ 2.4.4. Chức năng tắt tự động máy phát 2.4.5. Bố trí các tín hiệu đo kiểm tại đầu vào máy phát 2.4.6. Bố trí các tín hiệu đo kiểm tại đầu vào máy thu 2.4.7. Chức năng câm máy thu 2.4.8. Công suất đầu ra âm tần biểu kiến của máy thu 2.4.9. Đo kiểm thiết bị có bộ lọc song công 2.5. Độ không đảm bảo đo 2.6. Lựa chọn thiết bị cho mục đích đo kiểm 2.7. Giải thích kết quả đo 3. QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÝ 4. TRÁCH NHIỆM CỦA TỔ CHỨC, CÁ NHÂN 5. TỔ CHỨC THỰC HIỆN Phụ lục A (Quy định) Đo bức xạ Phụ lục B (Quy định) Các quy định về cách bố trí công suất kênh lân cận Phụ lục C (Quy định) Biểu diễn bằng đồ thị việc lựa chọn thiết bị và tần số đo kiểm Lời nói đầu QCVN 43 : 2011/BTTTT được xây d ựng trên cơ s ở soát xét, chuyển đ ổ i Tiêu ch u ẩ n Ngành T CN 68 - 230: 2005 “Thiết bị vô tuyến lưu đ ộng m ặt đất có ăng ten r ời dùng cho thoại t ương t ự - Yêu cầu kỹ thuật” ban hành theo Quyết đ ị nh số 28/2005/ Q Đ- BBCVT ngày 17/8/2005 của Bộ t rưởng Bộ B ưu chính, V iễ n thông (nay là B ộ Thông tin và Truyền thông). Các yêu c ầu kỹ thuật v à p hương pháp đo được xây d ựng trên cơ sở ch ấ p thuận nguyên vẹn Tiêu chuẩn ETSI EN 300 086-1 V1.2.1 (2001-03), có tham k h ảo thêm các tài liệu EN 300 793, ETR 028, ETR 273 c ủa Vi ệ n Tiêu chuẩn Viễn thông châu Âu (ETSI). QCVN 43 : 2011/BTTTT do Việ n Kho a họ c K ỹ thu ậ t B ư u điệ n biên soạn , V ụ K ho a h ọ c v à Côn g ng h ệ t r ìn h d u y ệ t v à B ộ Thôn g ti n và Tru y ề n thôn g ba n h à n h the o Quyế t địn h s ố 26/2011/ Q Đ-BTTTT ngà y 04/10/201 1 c ủ a B ộ t r ưở n g B ộ Thôn g ti n v à Truyề n thông. QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA VỀ THIẾT BỊ VÔ TUYẾN LƯU ĐỘNG MẶT ĐẤT CÓ ĂNG TEN RỜI DÙNG CHỦ YẾU CHO THOẠI TƯƠNG TỰ Nation a l technical re g ulation on land m o bile radio equipment having an antenna connector intended pri m arily for analogue speech 1. QUY Đ ỊNH CHUNG 1.1. Phạm vi điều chỉnh Quy chuẩn này làm s ở cứ cho việc chứng nhận hợp quy, công b ố hợp quy và đo kiểm th i ết bị vô tu y ến lưu động m ặt đất có ă ng ten r ời dùng cho thoại tương t ự. Quy chuẩn này bao g ồm các đặc tính cần th i ết tối thi ể u để tránh can nhiễu có hại và sử dụng thích hợp các tần số h i ện có. Quy chuẩn này áp dụng cho các hệ t hống điều chế góc sử dụng trong dịch vụ l ưu động m ặt đất, hoạt đ ộng t ại c á c tần số v ô t uyến g i ữa 30 MHz và 1000 MHz, có khoảng cá c h kênh là 12,5 kHz và 25 kHz dùng cho thoại tương t ự . Quy chuẩn này áp d ụng cho các loại thiết bị sau: - Trạm gốc: th i ết bị có ổ cắm ăng ten. - Trạm d i động: th i ết bị có ổ cắm ăng ten. - Các máy cầm tay: a) Có ổ cắm ăng ten; h o ặc b) Không có ổ cắm ăng ten (thiết bị ă n g te n l iền) nhưng có đầu nối RF 50Ω bên trong cố định hoặc tạm t hời cho phép kết nối đến cổng ra của máy phát và cổng vào của máy th u . Đ ối với l o ạ i th i ết bị đư ợc định ng h ĩ a trong mục (b), phải thực h iện những ph é p đo bổ sung sử d ụ ng ă n g te n c ủa thiết b ị đã nối với má y (v à khôn g s ử d ụng bất kỳ đầu n ố i nào) sau đây: - Công s u ất bức x ạ h i ệu dụng c ủ a máy phát; - Phát x ạ giả bức x ạ của máy phát; - Đ ộ n h ạy khả dụng cực đại của máy thu (c ư ờng độ t r ư ờng); - Phát x ạ giả bức x ạ của máy th u . Quy chuẩn này không áp dụng c ho máy cầm tay không có đầu n ối RF bên ngoài h a y bên trong và không có đầu nối RF 50  bên trong t ạ m thời. 1.2. Đ ối tư ợng áp d ụ ng Quy chuẩn này được áp dụng đ ố i với các t ổ chức, cá nhân V i ệt Nam và n ư ớ c ngoài có hoạt đ ộ ng sản x u ất, kinh doanh các th i ết bị thuộc phạm vi đ iều ch ỉ nh c ủa Quy chuẩn này trên lãnh thổ V i ệt Nam 1.3. Tài l iệ u viện dẫn - Directive 1999/5/EC of the European Parliament and of the Council of 9 March 1999 on radio equipment and telecommunic a tions terminal equipment and the mutual recognition of their c onformity (R&TTE Directive). - IEC 60489 - 3: “Methods of measurement for radio equipment u s ed in the mobile services. Part 3: Receivers for A3E or F3E emissions”. - ANSI C 63.5 (1998): “ A m erican National Standard for Calibration of antennas Used for Radiated Emission Measure m en t s in Electromagnetic I nterference (EMI) Control Calibration of antennas (9 kHz to 40 GHz ) ”. - ITU-T Re c ommendation O.41 (1994): “ Psopho m eter for use on telephone - type circuits ”. 1.4. Giải thích từ n g ữ 1.4.1. Tr ạ m gốc (base station) Thiết bị vô tu y ến có ổ cắm ăng ten để sử dụng với ăng ten ngoài và ở vị t r í cố định. 1.4.2. Tr ạ m di động ( m obile station) Thiết bị vô tuyến lưu động có ổ cắm ăng ten để sử dụng với ăng ten bên ngoài, t hường được sử dụng trên m ột p hương t i ện vận tải hoặc như một trạm l ưu đ ộng. 1.4.3. M áy cầm tay (hand portable station) Thiết bị vô tuyến có ổ cắm ăng ten, hoặc ăng ten liền, hoặc cả hai, t h ường được sử dụng độc l ập, có t h ể mang theo n g ười hoặc cầm ta y . 1.4.4. Ăng ten liền (integral antenna) Ăng ten đ ư ợc th i ết kế để gắn vào th i ết bị mà không sử dụng đầu n ối ngoài t r ở kháng 50Ω và đư ợc coi là m ột phần của thiết bị. Ă ng ten liền có thể đư ợ c gắn cố định bên trong hoặc bên ngoài t h i ết bị. 1.4.5. Điều c hế góc (angle modulation) Là điều c h ế pha (G3) hoặc điều c hế tần số ( F3). 1.4.6. Các phép đo kiểm toàn b ộ (full tests) Đo kiểm toàn bộ tham s ố trong Quy ch u ẩn kỹ th u ật nà y . 1.4.7. Các phép đo kiểm hạn chế (li m ited tests) Các phép đ o kiểm hạn chế bao g ồm: - Sai số tần số của máy phát, theo 2.1.1; - Công suất sóng mang c ủa máy phát, theo 2.1.2; - Công s u ất bức x ạ hiệu dụng của máy phát, theo 2.1.3, c h ỉ áp dụng cho thiết bị có ăng ten li ề n; - Công s u ất kênh lân cận của máy phát, theo 2.1.5; - Đ ộ n h ạy khả dụng cực đại của máy thu (dẫn), theo 2.2.1; - Đ ộ nhạy khả dụng c ực đại của máy thu ( c ường độ t rường), theo 2.2.2, chỉ áp dụ ng cho thiết bị có ăng ten liền; - Đ ộ chọn lọc kênh lân cận của máy thu, theo 2.2.4. 1.4.8.Các phép đo d ẫn (conducted m e asure m ents) Các phép đo được t h ực hiện bằng kết nối trực t i ếp có trở kháng 50Ω đ ế n thiết bị cần đo. 1.4.9. Các phép đo b ức xạ (radiated mea s ure m ents) Các phép đ o liên quan đến giá trị tuyệt đối của trường b ức x ạ. 1.5. Chữ v i ết tắt SND/ND: (Tín h i ệu + Tạp âm + Độ méo)/ (Signal + N oise+Distortion)/ (Tạp âm + Đ ộ méo) (Noise+Di s tortion) RF: Tần số vô tuyến Radio Frequency IF: Trung tần Intermediate Frequency Tx: Máy phát Transmitter Eo: Cường độ trường chuẩn Reference Field Strength Ro: Khoảng cách chuẩn Reference Distance 2. QUY Đ Ị NH K Ỹ TH U Ậ T 2.1. Yêu c ầu cho máy phát 2.1.1. Sai s ố tần số 2.1.1.1. Đ ịnh ng h ĩ a Sai số tần số của máy phát là sự chênh lệch giữa tần số sóng mang chưa điều c h ế đo được và tần số danh định của máy phát. 2.1.1.2. Giới hạn Sai số tần số của máy phát không được v ượt quá các giá trị cho trong bảng 1 dư ớ i các điều k i ện đo kiểm bình thư ờ ng, tới hạn hoặc bất kỳ các điều kiện trung gian nào. Vì các lý d o t h ực tế các phép đo chỉ được thực hiện trong các điều kiện đo kiểm bình t hường và tới hạn như 2.1.1.3. Bảng 1 - Sai s ố tần s ố Kho ả ng cá c h kênh, kHz G i ớ i hạn sai số tần số, kHz < 47=""> M Hz Từ 47 MHz đến 137 MH z Trên 1 3 7 MHz đến 300 MH z Trên 3 0 0 MHz đến 500 MH z Trên 5 0 0 MHz đến 10 0 0 MHz 25 ± 0,6 ± 1,35 ± 2 ± 2 ± 2,5 ( a ) 12,5 ± 0,6 ± 1 ± 1 (B) ± 1,5 ( M ) ± 1 (B) ± 1,5 ( a ) ( M ) Không x á c định CHÚ T HÍCH: - B: T r ạm g ốc - M: T r ạm di đ ộ n g h o ặc máy c ầm tay - (a) Đ ố i với má y cầm t a y c ó ng u ồn bên t ro ng, sai s ố t ầ n số kh ô ng đư ợ c v ư ợt q uá tr o ng d ải nh i ệt đ ộ từ 0 0 C đế n + 3 0 0 C. T rong các đi ề u kiện nh i ệt đ ộ tới h ạ n, sai số tần số k h ô n g đư ợc v ư ợt q u á ±2,5 k Hz cho kh o ảng c á ch kênh 12 , 5 kHz từ tần số 300 MHz đ ế n 5 0 0 MHz, và ±3 kHz cho kh o ảng cách kênh 2 5 kHz từ tần số 500 MHz đ ế n 1 0 00 MHz. 2.1.1.3. P h ương pháp đo Nối máy phát v ới một bộ suy hao công s u ất 50 , đ o tần số sóng mang chưa điều chế. Phé p đ o c ầ n đư ợ c t hự c hiệ n tron g cá c điề u k i ệ n đ o b ì n h t h ư ờng , m ụ c 2 . 3 . 3 v à đ ượ c l ặ p lạ i tron g cá c điề u k i ệ n đ o t ớ i hạn , á p dụn g đồ n g thờ i c ả 2.3.4. 1 v à 2.3.4.2. 2.1.2. Công s u ất sóng mang ( d ẫn) Các nhà q u ản lý công bố công suất đầu ra của máy phát cực đại/công s u ất bức xạ hiệu dụng; đây có t h ể là điều kiện để cấp phép. Nếu thiết b ị được th i ế t kế để h o ạt động v ớ i nhi ề u công suất sóng mang khác nhau, thì công s u ất b i ểu kiến đối với mỗi mức h oặc dải các m ức p hải được nhà sản x u ấ t qui định. N g ười sử dụng không thể điều ch ỉ nh công suất này. Tại tất cả các mức công suất mà máy phát hoạt động thiết bị ph ả i đáp ứng t ất cả các yêu cầu trong Quy chuẩn này. T h ực tế, các phép đo được thực hiện chỉ tại mức công suất t hấp nhất và cao n h ất của máy phát. 2.1.2.1. Đ ịnh ng h ĩ a Công suất sóng mang (dẫn) của máy phát là công su ấ t trung bình đưa đến ăng ten giả trong m ột chu kỳ t ầ n số vô tu y ến khi chưa điều chế. Công suất đầu ra biểu kiến là công s u ất sóng mang (dẫn) của th i ết bị được nh à sản x uất công bố. 2.1.2.2. Giới hạn Trong các điều kiện đo kiểm bì n h t h ường công suất đầu ra của só n g ma n g (dẫ n) phải nằm trong khoảng ±1,50 dB của công suất đầu ra biểu kiến. Ngoài ra, c ông s u ất đ ầu ra của sóng mang (dẫn) không được vượt quá giá trị l ớn nhất được nhà quản lý cho phép. Trong các điều kiện đ o kiểm tới hạn công suất đầu ra của sóng mang (dẫn) phải nằm trong khoảng +2,0 dB và -3,0 dB c ủa công suất đầu ra biểu kiến. 2.1.2.3. P h ương pháp đo Nối máy phát với một bộ suy hao công su ấ t trở kháng 50Ω, đo công suất phát đến ăng ten gi ả . Phép đo đư ợc thực hiện trong các điều k i ện đo ki ể m bình t h ường, theo 2.3.3 và trong các đ iều kiện đo kiểm tới hạn, áp dụng đồng thời cả 2.3.4.1 và 2.3.4.2. 2.1.3. Công s u ất bức xạ hiệu dụng ( c ường độ t rườ ng) Phé p đ o nà y c h ỉ á p d ụ n g c h o t h i ế t b ị k h ôn g c ó đ ầ u nố i ă n g te n 5 0 Ω bê n ng o ài. 2.1.3.1. Đ ịnh ng h ĩ a Công suất bức x ạ hi ệ u dụng là công suất b ức x ạ theo hướng c ư ờng độ t r ư ờng cực đại trong các điều ki ệ n đo đã được qui định, chưa điều chế. Công suất bức x ạ h i ệ u dụng b i ể u kiến là c ông suất b ức x ạ h iệu dụng của thiết bị được nhà sản x uất công bố. 2.1.3.2. Giới hạn Công suất bức x ạ h i ệ u dụng trong điều k i ệ n đo kiểm bình thường phải n ằ m trong khoảng ±7,5 dB của công suất bức x ạ h i ệu dụng biểu kiến. Ngoài ra, công s u ất b ức x ạ hiệu dụng không được v ượt quá g i á trị l ớn nhất được nhà quản lý cho phép. C hỉ t hực h i ện các phép đo công suất bức xạ hiệu d ụ n g trong các điều k i ện đo kiểm bình thường. 2.1.3.3. P h ương pháp đo Tại một vị trí đo đư ợ c l ựa chọn the o P h ụ l ục A, phải đặt thiết bị trên một cột đỡ không dẫn điện ở độ cao qui định, tại vị t r í g ần nhất với vị trí s ử d ụ ng bình t h ường do nhà sản x u ất công bố. Ăng ten đo kiểm phải được định hướng theo phân c ực dọc và ch i ều dài c ủ a ăng ten đo kiểm được chọn phù hợp với tần số của máy phát. Nối đầu ra của ăng ten đo kiểm với máy thu đo. Bật máy p hát, ở chế độ chưa đ i ều chế, đi ề u chỉnh t ần số của máy thu đo đ ế n tần số của máy phát cần đo. Điều chỉnh độ cao của ă n g te n đo kiểm trong một dải độ cao qui định cho đến khi máy thu đo th u được mức tín hiệu cực đại. Sau đó quay máy phát 360 o trong m ặt phẳng nằm ngang cho đ ế n khi máy thu đo thu được tín h i ệu cực đại. Ghi lại mức tín h i ệu c ự c đại mà máy thu đo thu được. Tha y má y phá t b ằn g mộ t ăn g te n tha y t h ế n h ư đ ượ c địn h ng hĩ a tron g m ụ c A . 1 . 5. Ăng ten thay thế đư ợ c định hướng theo phân cực dọc và điều chỉnh chi ề u dài của ăng ten thay t h ế phù h ợp với tần số của máy phát. Nối ăng ten thay t h ế v ới một bộ t ạo tín hiệu đã được đồng c h ỉnh. Điều ch ỉ nh bộ suy hao đầu vào của máy thu đo để làm tăng độ n h ạy của máy thu đo. Điều c h ỉnh độ cao c ủ a ăng ten đo kiểm này trong m ột dải độ cao qui đ ịnh để đảm bảo thu được tín h i ệu cực đại. Điều c h ỉnh m ức tín hiệu đầu vào đến ăng ten thay thế sao cho m ức tín h i ệu được máy thu đo chỉ t hị bằng với mức tín hiệu đã được ghi nhớ khi đo công s u ất bức xạ của máy phát, đã chỉnh theo sự thay đổi bộ suy hao đầu vào của máy thu đ o. Ghi lại m ứ c đầu vào ăng ten thay t h ế là mứ c công suấ t , đã được chỉnh theo sự thay đổi bộ suy hao đầu vào c ủa máy thu đo. Lặp l ạ i phép đo với ă ng ten đo k i ểm và ăng ten thay thế được định hướng theo phân cực ngang. Giá trị cô n g suất bức x ạ hiệu d ụng là giá trị l ớn hơn trong hai m ức công suất đ ã được ghi l ại, tại đầu vào ăng ten thay thế, đ ã chỉnh theo độ tăng ích của ăng ten này nếu cần. 2.1.4. Đ ộ l ệch tần số Đ ộ l ệch tần số là sự chênh lệnh cực đại giữa tần số t ức thời c ủ a tín hiệu t ần số vô tuyến đã được điều chế và tần s ố sóng mang chưa điều chế. 2.1.4.1. Đ ộ l ệch tần số cho phép cực đại 2.1.4.1.1. Đ ịnh ng h ĩa Đ ộ l ệch t ầ n số cho phép cực đại là giá t r ị độ l ệch tần số cực đại quy định cho m ột khoảng cá c h kênh tương ứng. 2.1.4.1.2. Giới hạn Đ ộ l ệch tần số ch o phé p c ực đ ại đối với các t ần số điều chế t ừ tần số t hấp nhất được th i ết bị phát đi ( f 1 ) (do nhà sản xuất qui đ ị nh) đ ến tần số (f 2 ) được cho trong Bảng 2. Bảng 2 - Đ ộ lệch tần số cho phép c ực đại Kho ả ng cá c h kênh, kHz Độ l ệch tần số cho phép cực đại, kHz 12,5 ± 2,5 25 ± 5,0 2.1.4.1.3. P h ương pháp đo Nối máy phát với một bộ suy hao công suất t rở kháng 50Ω, đo độ l ệch tần số tại đầu ra của má y phá t b ằng m ột bộ l ệch kế có k h ả năng đo được độ lệ ch tần cực đại, bao gồm độ l ệ c h do các thành phần xuyên điều chế và các hài có t h ể được tạo ra trong máy phát. Tần số đ iề u chế ph ả i thay đổi g i ữa tần số t hấp nhất đư ợc cho là phù hợp và t ần số 3 kHz. CHÚ T HÍCH: 2,55 kHz đ ối v ớ i máy phát có kh o ả ng cách kê nh là 12,5 kHz. Mức của tín h i ệu đo k i ểm này l ớn hơn mức điều chế đ o kiểm bình t h ường là 20 dB. 2.1.4.2. Đ á p ứng của máy phát đối với các t ần số điều chế l ớn hơn 3 kHz 2.1.4.2.1. Đ ịnh ng h ĩa Đáp ứng của máy phát đối với các t ần số điều chế l ớn hơn 3 kHz là độ l ệch tần số liên quan t ới các t ần số điều chế l ớn hơn 3 kHz. CHÚ T HÍCH: 2,55 kHz đ ối v ớ i máy phát có kh o ả ng cách kê nh là 12,5 kHz. 2.1.4.2.2. Giới hạn Đ ộ l ệ c h t ầ n s ố t ạ i c á c t ầ n s ố đ i ề u c h ế gi ữ a 3, 0 kH z ( c h o c á c th i ế t b ị c ó kh oả n g cách kên h 2 5 k H z ) h o ặ c 2,5 5 k H z ( c h o c á c thi ế t b ị c ó kho ả n g các h k ê n h 12 , 5 k H z ) v à 6 , 0 kH z khôn g đư ợ c vượ t qu á đ ộ l ệ c h t ầ n s ố t ạ i t ầ n s ố đ i ề u ch ế 3 , 0 kHz/2,5 5 kHz . T ại tần số điều chế 6 kHz độ l ệch tần s ố không được l ớn hơn 30% độ l ệch tần số cho phép cực đại. Đ ộ l ệch tần số tại các t ần số điều chế giữa t ầ n số 6,0 kHz và tần số bằng với kh oả ng cách kênh mà thiết bị sử dụng, không được vượt quá giá trị do đ ường tuyến tính thể hiện độ l ệ ch tần số (dB) so với tần số điều chế, bắt đầu tại tần số g i ới hạ n 6 kHz và có độ dốc là -14 dB/octave t ạo ra. Các giá trị giới h ạn này được minh họa trong Hình 1. C á c c h ữ v iết t ắ t : f 1 : Tần s ố thấp nhất f 2 : 3,0 kHz (cho kh o ảng cách kê n h 25 kHz), h o ặ c 2,55 kHz (cho kh o ả n g c á ch kênh 12,5 kHz) MPFD : Độ l ệ ch t ần s ố c h o phép c ự c đạ i. A : Độ lệch tầ n s ố đo đư ợ c t ại f 2 f cs : Giá t r ị t ần s ố bằ n g v ớ i kh o ảng c á ch kê n h. Hình 1 - Đ ộ lệch tần số 2.1.4.2.3. P h ương pháp đo Máy phát phải hoạt động trong các điều kiện đo ki ể m bình th ư ờng, theo 2.3.3, và được nối với độ l ệch kế qua một bộ suy hao công s u ất trở kháng 50Ω. Máy phát phải được đ i ều chế đo kiểm bình thường, theo 2.4.1. Với một mức tín hiệu điều chế đ ầu vào không đổi, tần số điều c h ế phải thay đổi gi ữ a tần số 3 kHz và t ần số bằng m ột k hoảng cá c h kênh mà thiết bị h o ạt động. CHÚ T HÍCH : 2,55 kHz đ ố i với máy phát có kh o ả n g cách k ênh 1 2 ,5 kHz. Đo độ l ệch tần số bằng độ l ệch kế. 2.1.5. Công s u ất kênh lân c ận 2.1.5.1. Đ ịnh ng h ĩ a Công suất kênh lân cận là m ột phần của tổng công suất l ối ra c ủa máy phát trong điều kiện đi ều chế đã biết rơi vào m ột băng thông xác định có t ần số trung tâm là tần số danh đ ị nh của một trong các kênh lân cậ n. Công suất này là tổng công suất trung bình do điều chế, t i ếng ù và tạp â m c ủa máy phát gây ra. 2.1.5.2. Giới hạn Đ ối với kh o ảng cách kênh 25 kHz, công suất kênh lân cận không được l ớn hơn công suất sóng mang của máy phát t r ừ đi 70,0 dB, và không c ần phải thấp hơn 0,20 µW. Đ ối với khoảng cách kênh 12,5 kHz, công s u ất kênh lân cận không được l ớn hơn công suất sóng mang của máy phát trừ đi 60,0 dB, và không cần phải thấp h ơn 0,20 µW. 2.1.5.3. P h ương pháp đo Công suất kênh lân cận được đo bằng m ột máy thu đo công suất, máy thu đo công suất này phải tuân t h ủ các yêu cầu được cho trong p h ụ l ục B, trong phần này được gọi là “máy thu”. a) Máy phát phải hoạt đ ộ ng t ại công suất sóng mang được xác định trong 2.1.2 trong các điều kiện đo kiểm bình t h ường.Nối đầu ra của máy phát đến đầu vào của "máy thu" qua m ột b ộ suy hao công suất t rở kháng 50Ω, để đảm bảo r ằ ng trở kháng đến máy phát là 50 , và m ức tại đ ầ u vào của "máy thu" là phù h ợp. b) Với máy phát chưa được điều chế, phải đ i ều chỉnh tầ n số "máy thu" sao cho đạt được đáp ứng cực đ ại. Đây là m ức chuẩn 0 dB. Phải ghi lại thông số th i ết l ập của bộ suy hao biến đổi c ủa máy thu và giá t r ị c ủa bộ chỉ t hị rms. Nế u không có được sóng mang chưa điều chế, thì p h ép đo sẽ đư ợc thực h iện với máy phát được điều chế đo ki ể m bình th ư ờng, xem 2.4.1, p h ải ghi lại đ iều kiện đo kiểm trong báo cáo đo. c) Điều chỉnh t ần số của “máy thu” l ớn hơn tần số sóng mang sao cho đáp ứng -6 dB của “máy thu” gần v ớ i tần số sóng mang c ủa máy phát nhất x u ất h i ện tại vị trí cách tần số sóng mang danh định như trong B ảng 3. Bảng 3 - Kh o ảng d ị ch chu y ển tần số Kho ả ng cá c h kênh, kHz Độ rộng b ăn g tần cần thi ế t qui định, kHz Kho ả ng dịch t ần số từ đ i ểm -6 dB, kHz 12,5 8,4 8,25 25 16 17 d) Máy phát được điều chế bởi m ột tín h i ệu đo kiểm 1250 Hz tại một mức t í n hi ệu cao hơn m ức tín hiệu tạo ra độ l ệch tần bằng 60% độ l ệch tần cho phép cực đại là 20 dB, theo 2.1.4.2. e) Điều c h ỉnh bộ suy hao của “máy thu” để đạt được cùng giá trị đọc như trong bước b) hoặc theo m ột quan h ệ đã biết với giá trị đọc được tại bước b). f ) Tỷ số giữa công suất kênh lân cận và công suât sóng mang là độ chênh lệch giữa hai giá trị c ủa bộ suy hao biến đ ổi của “máy thu” trong hai bước b) và e), đ ã được chỉnh theo bất kỳ sự khác nhau nào trong cách đọc bộ chỉ t hị giá trị rms. Lặp lại phép đo với tần số của “máy thu” đ ược điều chỉnh t h ấp h ơn tần số của sóng mang sao cho đáp ứng -6 dB c ủ a “máy thu” g ần nhất v ới tần số sóng mang của máy phát xuất h i ện tại vị trí cách t ần số sóng mang danh định như trong B ảng 3 . 2.1.6. Phát x ạ giả 2.1.6.1. Đ ịnh ng h ĩ a Phát xạ g i ả là các phát x ạ tại các t ần số khác với tần số của sóng mang và các d ả i biên khi đ iề u chế đo kiểm bình t h ường. Mức của phát x ạ g i ả được đo như: hoặc: a) Mức công suất của phát x ạ g i ả với tải xác định (phát x ạ giả dẫn); và b) Công suất bức x ạ h iệu dụng của phát x ạ giả khi bị bức x ạ bởi vỏ máy và c ấu trúc của thiết bị ( bức x ạ vỏ máy); h o ặc c) Công s u ất bức x ạ hiệu dụng của phát x ạ giả khi bị bức x ạ bởi vỏ máy và ă n g ten l iền, trong trường h ợ p máy c ầ m tay có ăng ten liền và không có đầu nối RF bên ngoài. 2.1.6.2. Giới hạn Công suất của một phát x ạ giả bất kỳ không được vượt quá các giá t r ị cho trong Bảng 4 và B ảng 5. Bảng 4 - Phát x ạ dẫn D ải tần s ố Từ 9 kHz đ ế n 1 GHz Trên 1 đến 4 GHz h o ặc Trên 1 đến 1 2,75 GHz Tx, trạng thái h o ạt độ ng 0,25 µ W (-36 , 0 dBm) 1,00 µ W (-30 , 00 dBm) Tx, trạng thái c h ờ 2,0 nW (-57,0 dBm) 20,0 nW (- 4 7,0 dBm) Bảng 5 - Phát x ạ bức xạ D ải tần s ố Từ 30 MHz đ ến 1 GHz Từ 1 GHz đ ế n 4 GHz Tx, trạng thái h o ạt độ ng 0,25 µ W (-3 6 ,0 dBm) 1,00 µ W (-30 , 00 dBm) Tx, trạng thái c h ờ 2,0 nW (- 5 7,0 dBm) 20,0 nW (- 4 7,0 dBm) Trong trư ờ ng hợp các phép đo bức x ạ cho máy c ầm tay, áp dụ n g các điều kiện đo sau đây: - Máy có ăng ten liền bên trong: n ối đến một ăng ten bình thường. - Máy có ổ cắm ăng ten bên ngoài: nối một t ải giả đến ổ cắm này. 2.1.6.3. P h ương pháp đo m ức công suất với tải xác định Phương pháp đo này c h ỉ áp d ụng cho thiết bị có đầu nối ăng ten bên ngoài. Nối máy phát với một bộ suy hao công s u ất t rở kháng 50Ω. Đ ầu ra của bộ suy hao công s u ất được nối với một m á y thu đo. Bật máy phát ở chế độ không điều chế, điều chỉnh t ần số của máy thu đo k iểm, phụ lục A, trong dải tần số từ 9 kHz đến 4 G H z cho các th i ết bị hoạt động ở các tần số t hấp hơn 470 MHz, h o ặc trong dải tần số t ừ 9 kH z đến 12,75 GHz cho thiết bị ho ạ t động ở các tần số l ớn hơn 470 MHz. Tại mỗi tần số phát hiện có phát x ạ g i ả, ghi lại mức công suất là m ức phát x ạ giả d ẫ n phát đến một tải xác đ ị nh, ngoại trừ tần số của kênh máy phát đang hoạt động và tần số của các kênh lân c ậ n. Phép đo sẽ được l ặp lại với máy phát ở chế độ chờ. 2.1.6.4. P h ương pháp đo công suất bức xạ hiệu dụng Phương pháp đo này c h ỉ áp d ụng cho thiết bị có đầu nối ăng ten bên ngoài. Tại một vị trí đo đư ợ c l ựa chọn the o P h ụ l ục A, phải đặt thiết bị trên một cột đỡ không dẫn tại một độ cao qui đ ịnh và tại vị t rí g ần nhất với vị tr í sử dụng bình thường được nhà sản x uất công bố. Đ ầu nối ăng ten của máy phát đ ược nối đến một ăng ten giả, theo 2.4.2. Ăng ten đo kiểm phải được định hướng theo phân c ực dọc và ch i ều dài c ủ a ăng ten đo kiểm được chọn phù hợp với tần số tức thời của máy thu đo. Nối đầu ra của ăng ten đo kiểm đến máy thu đo. Máy phát được bật ở chế độ không điều chế và đi ề u chỉnh t ần số của máy thu đo trong dải tần số từ 30 MHz đến 4 GHz, ngoại trừ tần số của k ênh máy phát đang hoạt động và tần số c ủa các kênh lân cận. Tại mỗi tần số phát h i ện có thành phần phát x ạ giả, đ i ều chỉnh độ cao của ăng ten đo kiểm trong m ột dải độ cao qui định cho đ ến khi máy thu đo thu được m ứ c tín hiệu cực đại. Sau đó quay máy phát 360 o trong m ặt ph ẳ ng nằm ngang, cho đến khi máy thu đo thu được mức tín h i ệu c ự c đại. Ghi lại mức tín h i ệu c ự c đại mà máy thu đo thu được. Thay máy phát b ằng m ột ăng ten thay t h ế như được xác đ ị nh trong mục A.1.5. Ăng ten thay thế đư ợ c định hướng theo phân cực dọc và điều chỉnh chi ề u dài của ăng ten thay t h ế phù h ợp với tần số của thành phần phát x ạ g i ả đ ã thu được. Nối ăng ten thay t h ế v ới một bộ t ạo tín hiệu đã được đồng c h ỉnh. Đ ặt tần số của bộ tạo tín hiệu bằng t ần số c ủa thành phần phát xạ g i ả thu được. Khi cần th i ết, có t h ể điều ch ỉ nh bộ suy hao đầu vào c ủa máy thu đo để làm tăng độ nhạy của máy thu đ o. Điều chỉ n h độ cao c ủ a ăng ten đo kiểm trong d ải độ cao qui định để đảm bảo thu được tín h i ệu cực đại. Điều c h ỉnh tín hiệu đầu vào ăng ten thay thế đến mức sao cho mức tín hiệu mà máy thu đo chỉ t hị bằng v ớ i mức tín hiệu đã đư ợ c ghi nhớ k hi đo thành phần phát x ạ, đã được chỉnh theo sự thay đổi bộ suy hao đầu vào của máy thu đo. Ghi lại mức tín hiệu đầu vào ăng ten thay t h ế là m ức công suấ t , đã chỉnh theo sự thay đổi bộ suy hao đầu vào của máy thu đ o. Lặp lại phép đo với ă ng ten đo kiểm và ăng ten thay t h ế định hư ớ ng theo phân c ực ngang. Giá trị công suất bức x ạ h iệu dụ ng của các thành ph ầ n phát xạ g iả là g i á trị l ớn hơn trong hai mức công s u ất đã được ghi l ại cho m ỗi thành phần phát x ạ giả tại đầu vào ăng ten thay t h ế, đã c hỉnh theo đ ộ tăng ích của ăng ten nếu cần. Phép đo đư ợc l ặp lại khi máy phát ở trạng thái c h ờ. 2.1.6.5. P h ương pháp đo công suất bức xạ hiệu dụng Phép đo này chỉ áp d ụng cho thiết bị không có đầu nối ă ng ten bên ngoài. Phương pháp đo giống như 2.1.6.4, ngoại t rừ đầu ra c ủa máy phát được n ố i với ăng ten liền c h ứ không n ối với ăng ten giả. 2.1.7. Suy hao xuyên điều chế Yêu cầu này chỉ áp dụng cho các máy phát được sử dụng t ại các t r ạm gốc (cố định). 2.1.7.1. Đ ịnh ng h ĩ a Suy hao xuyên điều c hế là khả n ăng của máy phát tránh được h i ện tượng t ạo ra tín hiệu trong các thành phần phi tuyến do s ự có mặt c ủa sóng mang và m ộ t tín h i ệu nhiễu đi vào máy phát qua ăng ten. Suy hao xuyên điều chế được xác định l à t ỷ số giữa mức công suất của hà i bậc ba với mức c ô ng suất của sóng mang, tính theo dB. 2.1.7.2. Giới hạn Có hai dạng suy hao xuyên điều chế, thiết bị phải đáp ứng m ột trong các yêu cầu sau: - Tỷ số suy hao xuyên điều chế p hải tối thi ể u là 40,0 dB cho bất kỳ một thành p h ầ n xuy ê n điều chế nào. - Đ ối với c á c trạm gốc sử dụng trong các điều kiện dịch vụ đặc b i ệt ( v í dụ tại các vị t r í có nhiều máy phát đang h o ạt đ ộ ng) thì t ỷ s ố suy hao xuyên điều chế phải t ối thiểu là 70,0 dB. 2.1.7.3. P h ương pháp đo Hình 2 - B ố trí phép đo Bố trí phép đo như trong Hình 2. Nối máy phát đến bộ suy hao công suất 10 d B trở kháng 50Ω và đến máy phân tích phổ qua m ột bộ ghép có hướng. Có t h ể bổ sung thêm m ột bộ suy hao giữa bộ ghép có h ướng và máy phân tích phổ để tránh quá tải cho máy phân tích phổ. Nối máy phát c ần đo với bộ suy hao công s u ất 10 dB bằng m ột kết nối ngắn nhất để làm g i ảm ảnh hướng các lỗi không p h ối h ợ p. Nối nguồn tín hiệu đo kiểm nh i ễu với đầu kia của bộ ghép có hướng qua m ột bộ su y hao công suất 20 dB 50Ω. Nguồn tín hiệu đo ki ể m nh i ễu có t h ể là h o ặc: - Một máy phát có đ ầ u ra công suất g i ống với máy phát cần đo và có dạng t ương t ự máy phát c ần đo, hoặc - Một bộ t ạ o tín hiệu và m ột bộ khuếch đại công suất tuyến tính có khả năng phát công suất đầu ra g i ống với máy phát cần đo. Bộ ghép có hướng phải có suy hao xen n h ỏ hơn 1 dB, có độ rộng băng t ần đủ và hệ số định hướng lớn h ơ n 20 dB. Phân cách vật lý g i ữa máy phát c ần đo và nguồn tín hiệu đo k i ể m sao cho phép đo không bị ả nh hưởng của bức x ạ t rực t i ếp. Máy phát cần đo ở c h ế độ không điều chế, điều c h ỉnh máy phân tích p h ổ để có đư ợ c chỉ t hị cực đại với độ rộng dải quét t ần số 5 00 kHz. Nguồn tín hiệu đo kiểm nh i ễu c ũ ng ở chế độ không điều chế có t ần số l ớn hơn tần số của máy phát cần đo từ 50 k H z đến 100 kHz. C họn tần s ố của nguồn tín hiệu nhiễu sao cho các thành p h ần xuyên đi ề u chế đo được không bị trùng v ới các thành phần giả khác. Đ ầu ra công suất của nguồn tín hiệu đo ki ể m nh i ễu p h ải được đ i ều chỉnh đ ến mức công suất sóng mang của máy phát cần đ o bằng cách sử dụng m ột má y đo công suấ t. Đo thành phần xuyên điều chế b ằng cách quan sát tr ự c t i ếp trên máy phân tích p h ổ, ghi l ại tỷ số của thành phần xuyên điều chế bậc ba l ớn nhất với mức sóng mang. Lặp l ạ i phép đo này v ới tần số c ủa nguồn tín h i ệu đo k iểm nh i ễu nhỏ hơn t ầ n số của máy phát c ần đo từ 50 kHz đến 100 kHz. 2.1.8. Đ ặc điểm tần s ố quá độ của máy phát 2.1.8.1. Đ ịnh ng h ĩ a Đ ặc điểm tần số quá độ của máy phát là sự biến thiên theo thời gian của chênh lệ ch tần số so v ới tần số danh định của máy phát khi công suất đầu ra RF được bật và tắt. t on : theo phép đo mô t ả ở 2.1.8.3, t h ời điểm bật của máy phát được xác định theo t rạng thái khi công suất đầu ra, đo tại cổng ăng ten, v ượt quá 0,1% công suất danh định. t 1 : kh o ảng thời gian b ắ t đầu tại t on và k ết thúc tại thời điểm cho trong B ảng 6. t 2 : kh o ảng thời gian b ắt đầu tại t hời điểm k ết thúc t 1 v à kết thúc t ại thời điểm cho trong Bảng 6. t off : t hời điểm tắt máy được xác định theo t r ạng thái khi công suất đầu ra máy phát giảm x u ố ng dưới 0,1% của công suất danh định. t 3 : kh o ảng thời gian k ế t thúc t ại t off và b ắt đầu tại thời điểm cho trong B ảng 6. 2.1.8.2. Giới hạn Các chu kỳ quá độ được cho trong Bảng 6 và b i ểu diễn trong Hình 4. Bảng 6 - Chu kỳ quá độ Từ 30 MHz đến 300 MH z Trên 3 0 0 MHz đến 500 MH z Trên 5 0 0 MHz đến 10 0 0 MHz t 1 , ms 5,0 10,0 20,0 t 2 , ms 20,0 25,0 50,0 t 3 , ms 5,0 10,0 10,0 Trong chu kỳ t 1 và t 3 độ chênh l ệch tần số không được vượt quá giá trị bằng m ột khoảng cá c h kênh. Trong chu kỳ t 2 độ chênh l ệ nh t ần số không đư ợc vượt quá giá trị bằng 1/2 khoảng cách kênh. Trong trư ờ ng hợp các máy cầm tay, có công suất đầu ra của máy phát n h ỏ hơn 5 W, độ l ệch tần số trong khoảng t 1 và t 3 có thể l ớn hơn m ộ t kh o ảng cách kênh. Đ ồ t hị tần số theo t h ời gian t ương ứng trong khoảng t 1 và t 3 p h ải được ghi l ạ i trong báo cáo đo. 2.1.8.3. P h ương pháp đo Bố trí phép đo như trong Hình 3. Hình 3 - B ố trí phép đo Đ ưa hai tín h i ệu đến b ộ phân b i ệt đo kiểm qua mạch p h ối hợp, theo 2.4.6. Nối máy phát với bộ suy hao công s u ất t rở kháng 50Ω. Nối đầu ra của bộ suy hao công suất với bộ phân biệt đo kiểm qua một đầu vào củ a mạch p h ối hợp. Nối bộ tạo tín hiệu đo kiểm với đầu vào thứ hai của mạch p h ối h ợ p. Điều ch ỉ nh tín hiệu đo kiểm đến tần số danh định của máy phát. Tín hiệu đo kiểm được điều chế bởi một t ầ n số 1 kHz với độ l ệch bằng ± giá trị của khoảng cá c h kênh tương ứng. Điều ch ỉ nh m ức tín hiệu đo kiểm bằng 0,1% công suất máy phát c ần đo tại đầu vào của bộ phân biệt đo kiể m . M ức tín h i ệu này sẽ được duy trì trong s u ốt quá trình đo. Nối đầu ra lệch tần (f d ) và lệch biên (ad) c ủ a bộ phân biệt đo ki ể m với một máy hi ệ n sóng có n h ớ. Đ ặt máy h i ện sóng có nhớ hiển thị kênh t ư ơng ứng v ới đầu vào lệch tần (fd) có độ lệch tần số ≤ ± độ l ệ c h tần số của một kên h , b ằng với khoảng c á ch kênh t ư ơng ứng, từ tần số danh định. Đ ặt tốc độ quét của máy h i ện sóng có nhớ là 10 ms/ một độ chia (div), và th i ết l ập sao cho chuyển trạng thái x ảy ra ở 1 độ chia (div) t ừ mép bên trái màn hình. Màn hình s ẽ h i ển thị tín h i ệu đo k i ểm 1 kHz một cách liên tục. Sau đó đặt máy h i ện sóng có n h ớ để chuy ể n trạng thái trên kênh tương ứng với đ ầ u vào lệch biên độ (ad) ở mức đầu vào thấp, sườn lên. Sau đó bật máy phát, không điều chế, để t ạ o ra xung chuyển trạng thái và hình ảnh trên màn hình hiển thị. Kết quả thay đổi tỷ s ố công su ấ t g i ữa tín hiệu đo k i ể m và đầu ra máy phát sẽ tạo ra hai phần riêng biệt trên màn hình, m ột phần biểu di ễ n tín hiệu đo kiểm 1 kHz, phần thứ hai b i ểu diễn sự thay đổi tần số của máy phát theo t h ời gian. t on là t h ời điểm chặn được hoàn toàn tín hiệu đo kiểm 1 kHz. Các khoảng thời gian t 1 và t 2 được xác đị nh trong Bảng 6 đư ợ c dùng để xác đ ị nh khuôn dạng giới hạn thích hợp. Trong khoảng thời gian t 1 và t 2 , đ ộ l ệch tần số không được vượt quá các giá trị cho trong 2.1.8.2. Sau khi k ết thúc t 2 , độ l ệch t ần số ph ả i nằm trong giới h ạn sai số tần số, theo 2.1.1.2. Ghi lại kết quả độ l ệ c h t ần số t h eo t h ời gi a n. Vẫn bật máy phát. Đ ặt máy h i ện sóng có nhớ để chuyển trạng thái trên kênh t ương ứng với đầu vào lệch biên (ad) ở mức đầu vào cao, sườn x uống và đặt sao cho chuyển trạng thái x ảy ra tại 1 độ chia (div) t ừ mép bên phải của màn hình. Sau đó tắt máy phát. t off là t h ời điểm khi tín hiệu kiểm tra 1 kHz bắt đầu tăng. Khoảng thời gian t 3 được cho trong B ảng 6, t 3 dùng để xác định khuôn dạng giới hạn thích hợp. Trong kh o ảng thời gian t 3 độ l ệ ch tần số không được vượt quá các giá trị cho trong 2.1.8.2. Trước khi bắt đầu t 3 , độ l ệch tần số phải nằm trong g i ới hạn của sai số tần số, theo 2.1.1.2. Ghi lại kết quả độ l ệ c h t ần theo thời gian. Hình 4 - Quan sát t 1 , t 2 , và t 3 tr ê n máy h iệ n sóng 2.2. Yêu c ầu cho máy thu 2.2.1. Đ ộ n hạy khả d ụng cực đại ( dẫn) 2.2.1.1. Đ ịnh ng h ĩ a Đ ộ nhạy khả dụng cực đại (d ẫ n) của máy thu là m ức tín hiệu c ự c t i ểu (e.m.f) tại đầu vào máy thu, t ại tần s ố danh định của máy thu, trong đ iều kiện đi ề u chế đo kiểm bình t hường, theo 2.4.1, m ức tín h i ệu này sẽ tạo ra: - Công s u ất đầu ra tần số â m tần tối thiểu bằng 50% công suất đầu ra biểu k i ến, mục 2.4.8, và - Tỷ số SND/ND = 20 dB, đo tại đầu ra của máy t hu qu a m ột m ạ ch đo tạp âm thoại như trong khuyến nghị CCITT O. 4 1, sách đỏ 1984. 2.2.1.2. Giới hạn Đ ộ nh ạ y k h ả d ụ n g c ự c đạ i khôn g đư ợ c v ư ợ t qu á gi á t r ị s ứ c đi ệ n đ ộn g 6, 0 d B  V trong các điều k i ện đo ki ể m bình th ư ờng, và giá trị sức điện động 12,0 dBV trong các điều kiện đ o kiểm tới hạn. 2.2.1.3. P h ương pháp đo tỷ số SND/ND Tín hiệu đo kiểm có tần số bằng t ần số dan h định của máy thu, được đ i ều chế đo kiểm bình thường, theo 2.4.1, có e.m.f bằng 6 dBV, giá trị giới hạn cho độ n hạy khả dụng cực đại, được đưa vào bộ kết nối đầu vào của máy thu. Đ ầu ra của máy thu đ ược nối với một tải đầu ra âm t ầ n, một má y đo SINAD và m ộ t mạch đo t ạ p âm thoại như 2.2.1.1. Nếu có th ể , điều chỉnh công su ấ t của máy thu tối thiểu bằng 50% công suất đầu ra biểu kiến, theo 2.4.8, hoặc trong trường h ợ p điều chỉnh công suất theo bước, t h ì tại bước đầu tiên công suất ra t ối thiểu bằng 50% công suất đầu ra b i ểu kiến. G i ảm mức đầu vào của tín hiệu đo kiểm cho đến khi t ỷ số SND/ND = 20 dB. Mức đầu vào của tín hiệu đo ki ể m trong các điều kiện ở trên là giá trị độ nhạy k h ả dụng cực đại. Thực hiện phép đo trong các đ i ều kiện đo kiểm bình thường, theo 2.2.3, lặp lại ph é p đo trong các điều kiện đo kiểm tới hạn áp dụng đồng thời cả 2.2.4.1 và 2.2.4.2. Dưới các điều kiện đo kiểm tới h ạn, công suất đầu ra âm t ần của máy thu p h ải nằm trong khoảng công s uất đầu ra âm t ần của máy thu dưới đ iề u kiện đo kiểm bình t hường ±3 dB. 2.2.2. Đ ộ n hạy khả d ụng cực đại ( cường độ t rường) Phép đo này chỉ áp d ụng cho các thiết bị không có đầu nối ăng ten bên ngoài 50Ω. 2.2.2.1. Đ ịnh ng h ĩ a Đ ộ nhạy k hả dụng c ực đại của máy thu là cường độ t rường nhỏ nhất x u ất h i ện tại v ị trí của máy thu, t ại t ầ n số danh định của máy thu, trong điều kiện điều chế đo kiểm bình thường, theo 2.4.1, độ nhạy k hả dụng cực đại phải thoả mãn các yêu cầu của 2.2.1.1. 2.2.2.2. Giới hạn Đ ộ nhạy khả dụng cực đại không được vượt quá giá trị cườ n g độ t r ường cho trong Bảng 7. Bảng 7 - C ường độ t rường B ăng tần, M Hz C ư ờ ng độ t r ư ờ ng theo d B so v ớ i 1  V/m Đ i ều k i ện đo k i ểm bình thư ờ ng 30 đến 1 00 14,0 100 đ ế n 230 20,0 230 đ ế n 470 26,0 470 đ ế n 10 0 0 32,0 2.2.2.3. P h ương pháp đo Tại vị tr í đo, được l ựa chọn theo Phụ l ục A, đặt th i ết bị trên m ột t r ụ đỡ không dẫn tại độ cao xác định, có vị t r í gần nhất với vị trí sử dụng bình t h ường được nhà sản x uất công bố. Ăng ten đo kiểm phải được định hướng theo phân c ực dọc và ch i ều dài c ủ a ăng ten đo kiểm được chọn theo t ần số c ủa máy th u . Đ ầu vào c ủ a ăng ten đo kiểm được nối đến một bộ tạo tín hiệu. Điều c h ỉnh t ần số của bộ tạo tín hiệu đến tần số của máy thu cần đo và điều ch ỉnh mức tín hiệu đầu ra của bộ tạo tín h i ệu bằng 100 dBV. Bộ tạo tín hiệu sẽ được điều c h ế ở chế độ điều chế đ o kiểm bình t h ường theo mục 2.4.1. Loa/bộ chuyển đổi của má y th u được ghép với m ộ t t ả i đầu ra âm tần, một má y đo SINAD và m ột mạch đo tạp âm thoại theo 2.2.1.1 qua m ột mạch đo âm, bố trí phép đo theo A.3.3.1. Nếu có th ể , điều chỉnh công su ấ t của máy thu tối thiểu bằng 50% công suất đầu ra biểu kiến, mục 2.4.8, hoặc trong trường hợp hiệu chỉnh t ừng b ư ớc, thì tại bước đầu tiên công suất ra của máy thu t ối t hiểu bằng 50% công s u ất đầu ra b i ểu kiến. G i ảm mức đầu ra của tín hiệu đo kiểm cho đến khi SND/ND = 20 dB. Điều chỉnh độ cao ăng ten đo k i ểm trong một dải qu i định để tìm mức tín hiệu đo kiểm t hấp nhấ t , mức tín hiệu này tạo ra t ỷ s ố SND/ND = 20 dB. Sau đó, quay máy thu trong m ặt phẳng n ằm ngang 360 o , để tì m mức tín h i ệu đo kiểm t hấp nhấ t , mức tín hiệu này tạo ra t ỷ s ố SND/ND = 20 dB. Duy trì m ứ c tín h i ệu đ ầu vào ăng ten đo kiểm. Thay máy thu b ằng m ột ăng ten thay t h ế n h ư trong mục A.1.5. Ăng ten thay thế được định hư ớ ng theo phân c ực d ọ c và chọn độ dài c ủa ăng ten thay t h ế phù h ợp với tần số của máy thu. Nối ăng ten thay t h ế đ ến máy thu đo đã được đồng chỉnh. Điều c h ỉnh độ cao c ủ a ăng ten đo kiểm trong khoảng độ cao xác định để đảm bảo thu được tín hiệu cực đại. Ghi lại mức tín h i ệu đã được đo bằng máy thu đo là c ường độ t rư ờ ng theo dBµV/m. Lặp l ạ i phép đo với ă ng ten đo k i ểm và ăng ten thay thế được định hướng theo phân cực ngang. Giá trị độ nhạy khả d ụng cực đại của máy thu theo c ường độ t rường là giá trị nhỏ nhất trong hai m ức tín h i ệu đã đư ợc ghi l ại t ại đầu vào của máy thu đo, đã chỉnh theo độ tăng tích của ăng ten nếu cần th i ế t. 2.2.3. Tri ệ t nhiễu đồng kênh 2.2.3.1. Đ ịnh ng h ĩ a Tr i ệt nh i ễu đồng kênh là khả năng của máy thu thu tín hiệu đư ợc điều chế mong muốn tại tần số danh định mà không bị suy giảm quá một ngưỡng cho trước do sự có mặt của tín hiệu được điều chế không mong muốn tại tần số danh định của máy thu. 2.2.3.2. Giới hạn Giá trị của tỷ số tr i ệt nh i ễu đồng kênh tính theo dB, tại một tần số bất kỳ của tín hiệu không mong muốn trong dải tần số xác định, phải nằm giữa: -8,0 dB và 0 dB cho kh o ảng cá c h kênh 25 kHz -12 dB và 0 dB cho kh o ảng cách kênh 12,5 kHz. 2.2.3.3. P h ương pháp đo Đ ưa hai tín h i ệu đầu vào đến máy thu qua m ột mạch phối hợp, theo 2.4.6. Đ ưa tín hiệu đo kiểm có tần số danh định của máy thu, được điều chế đo k i ểm bình t hường, theo 2.4.1, có e.m.f bằng 6 dBµV, giá trị giới hạn cho độ nhạy khả dụng cực đại, vào b ộ kết nối đầu vào của máy thu qua m ột đầu của mạch p h ối hợp. Đ ưa tín h i ệu đo kiểm giả nhiễu có t ần s ố danh định của máy thu, được điều chế bằng t ần s ố 400 Hz t ại độ l ệch bằng 60% độ l ệch t ầ n số cho phép cực đ ại, theo 2.1.4.2, đ ế n bộ kết nối đầu vào máy thu qua đầu vào thứ hai c ủa mạch p h ối hợp. Điều chỉnh biên độ của tín hiệu đo kiểm giả nhiễu cho đến khi t ỷ số SND/ND t ại đầu ra của máy thu giảm x uống bằng 14 dB. Tr i ệt nh i ễu đồng kênh là t ỷ số giữa mức tín h i ệu đo k i ểm giả nh i ễu và m ức tín hiệu đo kiểm mong muốn tại đầu vào máy thu theo dB. T ạ i giá trị tr i ệt nh i ễu đ ồ ng kênh này tỷ số SND/ND gi ả m x uống b ằng 14 dB. Ghi lại tỷ số này. Lặp lại phép đo với t ầ n số của tín hiệu đo k iểm giả nh i ễu có kho ả ng dịch chuyển tần số là ±1500 Hz và ±3000 Hz. Tr i ệt nh i ễu đồng kênh là giá trị n h ỏ n h ất trong 5 kết quả đo đã được ghi lạ i. 2.2.4. Đ ộ c họn lọc kênh lân cận 2.2.4.1. Đ ịnh ng h ĩ a Đ ộ chọn lọc kênh lân cận là khả năng của máy thu t h u tín hiệu đ ược điều c hế mong muốn tại tần số danh định mà không bị suy giảm quá một ngưỡng đã cho do sự có mặt của m ột tín h i ệu được điều chế không mong m u ốn trong kênh lân c ận. 2.2.4.2. Giới hạn Với các khoảng cách kênh 25 kHz, độ chọn lọc kênh lân cận không được nhỏ hơn 70,0 dB trong điều k iệ n đo kiểm bình thường, và không được nhỏ hơn 60,0 dB trong điều kiện đ o kiểm tới hạn. Với khoảng cách kênh 12,5 kHz, độ chọn lọc kênh lân cận không được nhỏ hơn 60,0 dB trong điều kiện đo kiểm bình thường, và không được nhỏ hơn 50,0 dB trong đi ề u kiện đo ki ể m tới hạn. 2.2.4.3. P h ương pháp đo Đ ưa hai tín h i ệu vào máy thu qua m ột mạch p h ối hợp, mục 8.6. Đ ưa tín hiệu đo kiểm có tần số danh định của máy thu, được điều chế đo k i ểm bình t hường, m ục 2.4.1, có e.m.f bằng 6 dBµV, giá trị giới hạn cho độ nhạy khả dụng cực đại, vào b ộ kết nối đầu vào của máy thu. Đ ưa tín hiệu đo kiểm giả nhiễu, có tần số l ớn hơn tần số danh định của máy thu m ộ t khoảng cách kênh, đ ược điều c hế bởi tần số 400 Hz t ại độ l ệch bằng 60% độ l ệch tần số cho phép cực đại, theo 2.1.4.2 đến bộ kết nối đầu vào máy thu qua đầu vào t hứ hai c ủa mạch p h ối hợp. Điều chỉnh biên độ của tín hiệu đo kiểm giả nhiễu cho đến khi t ỷ số SND/ND t ại đầu ra của máy thu giảm x uống bằng 14 dB. Đ ộ chọn l ọ c kênh lân cận là t ỷ s ố tính theo dB giữa m ức tín hiệu đo kiểm giả nhiễu và mức tín h i ệu đo kiểm mong muốn tại đầu vào máy thu. Tại giá trị này tỷ số SND/ND b ằng 14 dB. Ghi lại tỷ số này. Lặp l ạ i phép đo với t ầ n số của tín hiệu đ o k iểm giả nh i ễu thấp h ơ n tần số danh định của máy thu một kh oả ng cách kênh. Hai giá trị được ghi l ại là độ chọn l ọc kênh lân cận cao và t h ấp. Lặp lại phép đo trong các điều k i ện tới hạn, áp dụng đồng thời 2.3.4.1 và 2.3.4.2 v ới biên độ c ủ a tín hiệu đo kiểm m o ng muốn có e.m.f b ằng 12 dBµV. 2.2.5. Tri ệ t đáp ứng giả 2.2.5.1. Đ ịnh ng h ĩ a Tr i ệt đáp ứng giả là k hả năng c ủa máy thu phân bi ệ t được tín hiệu đ iều c hế mong muốn tại t ầ n số danh định với một tín hiệu không mong muốn tại bất kỳ một tần số nào có đáp ứng thu. 2.2.5.2. Giới hạn Tại bất kỳ t ần số nào cách t ần số danh định của máy thu lớn hơn một kh oả ng cách kênh, tỷ l ệ tr i ệt đáp ứng giả không được nhỏ hơn 70,0 dB. 2.2.5.3. Giới thiệu phương pháp đo Sử dụng các tính toán sau đây để xác đ ị nh các tần số tại đó có đáp ứng g i ả a) Tính toán " d ải tần số g i ới hạn" “Dải tần số g i ới hạn” b ằng: - Tần số tín hiệu của bộ dao đ ộ ng nội (f l o ) được đưa đến bộ t rộn đầu tiên của máy thu ± tổ n g của các tần số trung t ần (i f 1 , ..., if n ) và một nửa dải t ầ n các kênh cài đặt sẵn (sr) của máy thu, xem Phụ l ụ c C. Do đó: - “ D ải tần s ố g i ới hạn” = f l o ± (i f 1 + i f 2 +...+ i f n + sr/2) b) Tính các t ần số ngoài “ d ải tần số g i ới hạ n” Việc tính toán các t ầ n số tại đó x uất h i ện các đáp ứ ng giả bên ngoài dải tần số đã xác đ ịnh trong m ục a) được thực h iện cho phần còn c ủ a dải tần đư ợc quan tâm, theo 2.2.5.4. Các tần số ngoài “ d ải tần số g i ới hạn” b ằng: - Các hài c ủa tần số tín hiệu của bộ dao động nội (f l o ) đ ược đưa đ ến bộ t rộn đầu tiên của máy thu ± giá trị t ần số trung tần thứ n h ất của máy thu; Do đó: - Tần số c ủ a các đáp ứng giả này = n f l o ± if 1 Trong đó n là số nguyên ≥ 2. Đ ể tính toán a) và b), nhà sản x u ất phải công bố tần số của máy thu, t ần số tín hiệu của bộ dao động nội ( f l o ) được đưa đến b ộ t rộn đầu tiên của máy thu, các tần số trung gian (i f 1 , if 2 ...) và d ải tần các kênh cài đ ặ t sẵn ( s r) c ủa máy th u . 2.2.5.3.1. P h ương pháp tìm kiếm trên “ dải t ầ n số g i ới h ạ n ” Đ ưa hai tín h i ệu đầu vào đến máy thu qua m ột mạch phối hợp, theo 2.4.6. Đ ưa tín hiệu đo kiểm mong mu ố n có t ần số danh định của máy thu, được điều chế đo kiểm b ì nh t h ường, theo 2.4.1, có e.m.f b ằng 6 dBµV, giá t r ị g i ới hạn cho độ nhạy khả dụng c ực đại, đ ế n bộ kết n ối đầu vào của máy thu qua mộ t đầu vào của mạch phối hợp. Đ ưa tín hiệu đo kiểm giả nhi ễ u đư ợc điều chế bằng m ột tần số 4 00 Hz có độ l ệch là ±5 kHz, có e.m.f bằng 86 dBV, đến bộ k ết nối đầu vào của máy thu qua đầu vào t hứ hai c ủa mạch p h ối hợp. Tăn g d ầ n d ầ n t ầ n s ố c ủ a tí n h i ệ u đ o ki ể m gi ả nhiễ u lớ n h ơ n “dả i tầ n s ố giớ i h ạ n”. Các bước tăng t ần số của tín hiệu đo kiểm giả nh i ễ u là 5 kHz. Ghi lại tần số của bất kỳ đáp ứng giả nà o x uất h i ện trong quá trình tìm k i ểm để sử dụng cho các phép đo tương ứng trong 2.2.5.4. 2.2.5.4. P h ương pháp đo Đ ưa hai tín h i ệu đầu vào đến máy thu qua m ột mạch phối hợp, theo 2.4.6. Đ ưa tín hiệu đo kiểm có tần số danh định của máy thu, được điều chế đo k i ểm bình t hường, theo 2.4.1, có e.m.f bằng 6 dBµV, giá trị giới hạn cho độ nhạy khả dụng cực đại, vào b ộ kết nối đầu vào của máy thu qua m ột đầu của mạch p h ối hợp. Đ ưa tín hiệu đo kiểm giả nhi ễ u, được điều chế bằng t ần số 400 Hz có độ l ệch tần bằng 60% độ l ệch tần cho phép cực đại, theo 2.1.4.2, có e.m.f bằ ng 86 dB  V đến bộ kết nối đầu vào máy thu qua đầu vào t h ứ hai c ủa mạch p h ối hợp. Thực hiện phép đo tại tất cả các tần số có đ áp ứng giả được tìm thấy trong quá trình tìm k i ếm trên “ d ải tần số giới hạn”, theo 2.2.5.3.1, và tại cá c t ầ n số còn l ại có đáp ứng giả trong dải tần t ừ 10 0 kH z đến 2 GHz đối với thiết bị hoạt đ ộng t ại cá c t ần số nhỏ hơn 470 MHz hoặc trong dải tần số t ừ 100 kHz đến 4 GHz đối với th i ết bị hoạt động t ại các t ần số l ớn hơn 470 MHz. Tại mỗi tần số có đáp ứng giả, điều chỉnh m ức đầu vào cho đến khi tỷ số SND/ND giảm x u ố ng còn 14 dB. Tr i ệt đáp ứng giả là tỷ số giữa mức tín h i ệu đo kiểm giả nhiễu và m ức tín hiệu đ o kiểm mong muốn tại đầu vào máy thu theo dB. Tại giá trị này tỷ số SND/ND gi ả m x u ố ng bằng 14 dB. Ghi lại tỷ số này là giá t r ị triệt đ á p ứng giả cho mỗi đáp ứng giả được tìm t h ấ y. 2.2.6. Tri ệ t đáp ứng xuyên điều chế 2.2.6.1. Đ ịnh ng h ĩ a Tr i ệt đáp ứng xuyên điều chế là khả năng của máy thu thu m ột tín h i ệu được đi ề u chế mong muốn tại t ần số danh định mà không bị s uy giảm quá một ngưỡng cho t rước do s ự có mặt c ủa nhiều tín hiệu không mong muốn có quan hệ tần số xác đ ị nh với tần số tín h i ệu mong muốn. 2.2.6.2. Giới hạn T ỷ s ố tri ệ t đá p ứ n g xuyê n điề u c h ế khôn g đư ợ c nh ỏ h ơ n 70, 0 d B đ ố i v ớ i c á c t r ạ m g ố c, v à khôn g đ ượ c nh ỏ h ơ n 65, 0 d B đ ố i vớ i c á c t rạ m d i độn g v à má y c ầ m t a y. 2.2.6.3. P h ương pháp đo Đ ưa ba tín hiệu đầu v ào đến máy thu qua m ột mạch phối hợp, theo 2.4.6. Đ ưa tín hiệu đo kiểm mong mu ố n (A), có t ần số dan h định của máy thu, đư ợc điều chế đo ki ể m bình th ư ờng, theo 2.4.1, có e.m.f bằng 6 dBV, giá trị giới hạn cho độ nhạy khả dụng cực đại, vào bộ k ết nối đầu vào của máy thu qua m ột đầu c ủ a mạch phối hợp. Đ ưa tín hi ệ u đo kiểm giả nhiễu ( B), có t ần số l ớn h ơ n tần số danh định c ủ a máy thu là 25 kHz, không điều chế, đến b ộ kết nối đ ầu vào máy thu qua đ ầu vào thứ hai của mạch p h ối hợp. Đ ưa tín hi ệ u đo kiểm giả nhiễu (C), có t ần số l ớn hơn tần số dan h định của máy thu là 50 kHz, được điều chế với tần số 400 Hz t ại độ l ệch tần bằng 60% độ l ệch tần khả dụng cực đại, theo 2.1.4.2, đến bộ kết nối đầu vào máy thu qua đầu vào thứ ba của mạch p h ối hợp. Điều chỉnh và duy trì biên độ của các tín hiệu (B), (C) bằng nhau cho đến khi t ỷ số SND/ND tại đầu ra của máy thu giảm x u ố ng còn 14 dB. Tr i ệt đáp ứ ng xuyên điều chế là t ỷ số giữa mức của c ác tín h i ệu đo kiểm g i ả nhiễu và mức của tín hiệu đo kiểm mong muốn tại đ ầu vào của máy thu theo dB, tại giá trị này tỷ số SND/ND g i ảm xuống bằng 14 dB. Ghi lại tỷ số này. Lặp lại phép đo với t ầ n số tín hiệu (B) l ớn h ơn tần số danh định của máy thu 50 kHz và tần số c ủa tín hiệu (C) l ớn hơn tần số danh định c ủ a máy thu l à 100 kHz. Hai l ầ n đo mô t ả ở trê n sẽ được l ặp l ạ i với tần số của các tín hiệu đo kiểm giả nh iễ u (B) và (C) t h ấp hơn tần số danh định của máy thu t ương ứng là 25 kHz, 50 kHz và 50 kHz, 100 kHz. 2.2.7. Ng h ẹt 2.2.7.1. Đ ịnh ng h ĩ a Nghẹt là s ự thay đổi (thường là suy giảm) công suất đầu ra âm t ần mong muốn của máy thu h o ặc là sự suy giảm tỷ s ố SND/ND do m ột tín h i ệu không mong mu ố n ở một tần số khác. 2.2.7.2. Giới hạn Tỷ l ệ ng h ẹ t , đối với b ấ t kỳ tần số nào nằm trong dải tần số xác định, không đư ợc nhỏ hơn 84,0 dB , ng o ại t r ừ tại các t ầ n số có đáp ứng giả, theo 2.1. 5 . 2.2.7.3. P h ương pháp đo Đ ưa hai tín h i ệu đầu vào đến máy thu qua m ột mạch phối hợp, theo 2.4.6. Đ ưa tín hiệu đo kiểm mong muốn, có tần s ố danh định của máy thu, được điều ch ế đo kiểm b ì nh t h ường, theo 2.4.1, có e.m.f b ằng 6 dBµV, giá t r ị g i ới hạn cho độ nhạy khả dụng c ực đại, đến bộ kết nối đầu vào của máy thu qua m ột đầu của mạch p hố i hợp. Nế u c ó thể , điề u chỉn h côn g su ấ t c ủ a má y th u t ố i t hiể u b ằ n g 50 % côn g s uấ t đầ u r a biể u kiến , the o 2.4.8 , ho ặ c tron g tr ư ờn g hợ p điề u c h ỉn h the o bư ớ c , t h ì t ạ i b ư ớ c đ ầ u tiê n công suấ t đ ầ u r a củ a má y th u t ố i thi ể u b ằn g 50 % côn g s u ấ t đ ầ u r a b i ể u ki ế n. Mức đầu ra âm tần đạt được phải được ghi n h ớ. Đ ưa tín hiệu đo kiểm giả nhi ễ u, không điều chế, tại t ầ n số cách t ần số danh định của máy thu t ừ 1 MH z đến 10 MHz đến bộ kết nối đầu vào máy thu qua đầu vào thứ hai của mạch p h ối hợp. Vì các lý do t h ực tế nên thực h i ện các phép đo tại t ầ n số của tín hiệu đ o kiểm giả nhiễu x ấp xỉ ±1 MHz, ± 2 MHz, ±5 MHz và ± 1 0 MHz. Điều ch ỉ nh biên độ c ủ a tín hiệu đo kiểm giả nh i ễu cho đến khi: - Mức đầu ra âm t ần c ủa tín hiệu mong muốn giảm đi 3 dB; hoặc - Tỷ số SND/ND tại đầu ra của máy thu giảm đến giá trị 14 dB. Bất kể điều kiện nào xảy ra trướ c . Mức tín hiệu này p h ả i được ghi n h ớ. Nghẹt là tỷ số giữa mức tín hiệu đo kiểm giả nhiễu và m ức tín hiệu đo kiểm mong muốn tại đầu vào của máy thu theo dB, tại giá trị này tỷ số SND/ND g i ảm x u ố ng bằng 14 dB h o ặc mức đầu ra âm tần g i ảm đi 3 dB. Ghi lại tỷ số này cho mỗi 8 mức đã được ghi n h ớ. 2.2.8. Các bức xạ giả 2.2.8.1. Đ ịnh ng h ĩ a Bức x ạ giả từ máy thu là các thành phần b ức x ạ tại bất kỳ tần s ố nào, bị bức x ạ bởi thiết bị và ăng ten. Đo mức c ủ a các bức x ạ giả n h ư sau: hoặc a) Mức công suất của các bức x ạ g i ả với tải xác đ ị nh (phát x ạ g i ả dẫn) và, b) Công suất bức x ạ hiệu dụng c ủa các bức x ạ giả do bức x ạ của vỏ máy và cấu trúc của thiết bị ( bức x ạ vỏ máy); h o ặ c, c) Công suất bức x ạ hiệu dụng của các bức x ạ giả do bức x ạ của vỏ máy và ăng ten l iền, trong trường hợp máy cầm tay có ăng ten liền và không có bộ kết nối RF b ê n ngoài. 2.2.8.2. Giới hạn Công suất của bất kỳ bức x ạ giả nào không được vượt quá các giá trị cho tr o ng các Bảng 8 và 9. Bảng 8 - Các thành p h ần dẫn D ải tần s ố Từ 9 kHz đ ế n 1 GHz Trên 1 G Hz đến 4 GHz Trên 1 G Hz đến 12,75 G Hz Gi ớ i h ạ n 2,0 nW (-57,0 dBm) 20,0 nW (- 4 7,0 dBm) Bảng 9 - Các thành p h ần bức xạ D ải tần s ố Từ 30 MHz đ ến 1 GHz Trên 1 G Hz đến 4 GHz Gi ớ i h ạ n 2,0 nW (-57,0 dBm) 20,0 nW (- 4 7,0 dBm) Trong trư ờ ng hợp đo bức x ạ cho các máy c ầm tay, sử dụng các điều ki ệ n đ o kiểm sau đây: - Máy có ăng ten liền bên trong: n ối đến một ăng ten bình thường; - Máy có ổ cắm ăng ten bên ngoài: nối một t ải giả đến ổ cắm này. 2.2.8.3. P h ương pháp đo m ức công suất với tải xác định Phương pháp đo này c h ỉ áp d ụng cho thiết bị có đầu nối ăng ten bên ngoài. Nối máy thu với bộ suy hao trở kháng 50Ω. Nối đầu ra bộ suy hao v ới máy thu đo. Bật máy thu, điều chỉnh t ần số máy thu đo trong dải tần s ố từ 9 kH z đ ế n 4 GHz đối với thiết bị hoạt động t ại các t ần số nhỏ hơn 470 MHz, hoặc trong dải tần số từ 9 kHz đến 12,75 GHz đối với th i ết bị hoạt đ ộng t ại các t ần số l ớn hơn 470 MHz. Tại mỗi tần số phát hiện có thành phần bức x ạ giả, mức công suất được ghi l ại là mức bức x ạ g i ả phát đến tải xác định. 2.2.8.4. P h ương pháp đo công suất bức xạ hiệu dụng Phương pháp này chỉ áp d ụng cho thiết bị có đầu nối ăng ten bên ngoài. Tại một vị trí đo được l ựa chọn theo phụ l ục A, đặt th i ết bị trên m ột trụ đỡ kh ô ng dẫn ở một độ cao xác đ ị nh, t ại vị t r í gần nhất với sử dụng bình t h ường được nhà sản x uất qui đ ịnh. Nối bộ kết nối ăng ten của máy thu đến một ăng ten giả, theo 2.4. 2 . Ăng ten đo kiểm định hướng theo phân c ực dọc, chọn chiều dài c ủa ăng ten đo kiểm phù hợp với tần số t ứ c thời của máy thu đ o. Nối đầu ra của ăng ten đo kiểm đến máy thu đo. Bật máy t h u, điều chỉnh t ần số của máy thu đo trong dải tần s ố từ 3 0 MH z đến 4 GHz. Tại mỗi tần số phát hiện có thành phần giả, điều chỉnh độ cao của ă n g te n đo kiểm trong m ột dải độ cao qui định cho đến khi máy thu đo thu được m ứ c tín h i ệu c ực đại. Sau đó, quay máy thu 360 o trong m ặt phẳng nằm ngang cho đến khi máy thu đo thu được mức tín h i ệu c ự c đại. Mức tín hiệu cực đại mà máy thu đo thu đư ợc phải được ghi n h ớ. Thay máy thu b ằng m ột ăng ten thay t h ế n h ư trong mục A.1.5. Ăng ten thay t h ế đư ợ c định hướng theo phân cực dọ c , điều chỉnh chiều dài ă n g ten thay t h ế phù h ợp với tần số của thành phần giả thu được. Nối ăng ten thay t h ế đ ến một bộ t ạo tín hiệu đã được đồng chỉnh. Đ ặt tần số của bộ tạo tín hiệu đã được đồng chỉnh đến tần số của thành phần giả thu được. Nếu cần thiế t , điều chỉnh bộ suy hao đầu vào của máy thu đo để l àm tăng đ ộ nhạy của máy thu đo. Điều c h ỉnh độ cao ăng ten đo kiểm trong m ột dải độ cao qui đ ị nh để đảm bảo thu được tín h i ệu cực đại. Điều chỉnh tín hiệu đ ầ u vào ăng ten thay t h ế đến m ộ t mức sao cho mức tín hiệu mà máy thu đo chỉ t hị bằng với mức tín hiệu đã được ghi nhớ khi đo thành phần giả, đã chỉnh theo sự thay đổi của bộ suy hao đầu vào của máy thu đo. Ghi lại m ứ c đầu vào ăng ten thay t h ế là mức công suất bức x ạ g i ả, đã đ ược chỉnh theo sự th a y đổi bộ suy hao đầu vào của máy thu đo. Lặp l ạ i phép đo với ă ng ten đo k i ểm và ăng ten thay thế được định hướng theo phân cực ngang. Giá trị cô n g suất bức x ạ h i ệu d ụ ng của các thành phần giả là mức công suất l ớn h ơ n trong hai m ức công suất đã ghi l ạ i tại đầu vào đến ăng t en thay thế, đã chỉnh theo độ tăng ích c ủ a ăng ten nếu cần. 2.2.8.5 Phương pháp đo công suất bức xạ hiệu dụng Phương pháp này chỉ áp d ụng cho thiết bị không có đầu nối ăng ten bên ngoài. Phướng pháp thực hiện phép đ o này như trong 2.2.8.4, ngoại trừ đầu vào máy thu được nối đến ăng ten liền mà không nối đến ăng ten gi ả . 2.2.9. Yêu c ầu cho máy thu hoạt động song công Thu và phát đồng thời. Nếu thiết bị được th i ết kế để hoạt động song công thì p h ải thực hiện các phép đo bổ sung sau để đảm bảo cho hoạt động song công. Với các phép đo này th i ết bị p h ải có b ộ l ọc song công. 2.2.9.1. Suy g i ả m độ nhạy khả dụng cực đại của m áy thu (nghẹ t) 2.2.9.1.1. Đ ịnh ng h ĩa Suy g i ảm độ nhạy khả dụng c ự c đại của máy thu ( n ghẹt) là k h ả năng của máy thu thu được một tín h i ệu điều chế mong muốn tại tần số danh đ ị nh mà không bị suy giảm vượt qua một n gưỡng qui định do sự có mặt của một tín hi ệu được điều chế không mong muốn (công suất bị suy hao từ máy phát). 2.2.9.1.2. Giới hạn Nghẹt không được vượt quá 3,0 dB, và g i ới hạn của độ nhạy khả dụng cực đại trong các điều k i ện đo kiểm bình thư ờ ng phải th o ả mãn theo 2.2.1 . 2.2.9.1.3. P h ương pháp đo khi thiết bị h o ạt động với một bộ l ọc song công Nối đầu n ố i ăng ten đ ến một bộ suy hao công suất t rở kháng 50Ω, qua một thiết bị phối hợp. Đ ưa tín hiệu đo kiể m , được điều chế đo k iểm bình thường, m ụ c 2.4.1, đ ế n thiết bị ghép sao cho không làm ảnh hưởng sự p h ối hợp trở kháng. Máy phát hoạt động t ại công suất đầu ra b i ểu kiến, theo 2.1.2. Máy phát đ ược điều chế bằng t ần số 400 H z, với độ lệ ch tần bằ n g 60% độ l ệch tần cho phép cực đại, theo 2.1.4.2. Đo độ n h ạy của máy thu như trong theo 2.2.1. Mức tín hiệu ra của bộ tạo tín hiệu được ghi l ại là C đơn vị d B µV. Tắt máy p h át và đo độ n h ạy của máy thu. Mức tín hiệu ra của bộ tạo tín hiệu được ghi l ại là D đơn vị d B µV. Nghẹt là s ự chênh l ệch g i ữa hai mức C và D. 2.2.9.1.4. P h ương pháp đo khi thiết bị h o ạt động với hai ăng ten Nối đầu ra RF c ủa máy phát với một bộ suy hao công s u ấ t. Nối đ ầ u ra của bộ s uy hao công suất đ ến đầu vào c ủa máy thu qua m ột th i ết bị ghép. Suy hao g i ữa máy phát và máy thu là 30 dB. Đ ưa tín hiệu đo kiểm được điều chế đo k i ểm bình thường, theo 2.4.1, đến thiết b ị ghép sao cho không làm ảnh hưởng sự p h ối hợp trở kháng. Máy phát hoạt động t ại công suất đầu ra b iểu kiến như đã xác đ ị nh trong theo 2.1.2. Máy phát được điều c hế bởi tần số 400 Hz với độ l ệ c h tần số bằng 60% độ l ệch tần cho phép cực đại, theo 2.1.4. 2 . Đo độ n h ạy của máy thu như trong 2.2.1 Ghi lại mức tín h i ệu ra c ủa bộ tạo tín hiệu là C đơn vị d B µV. Tắt máy p h át, đo độ n hạy của máy thu Ghi lại mức tín h i ệu ra c ủa bộ tạo tín hiệu là D đơn vị d B µV. Nghẹt là s ự chênh l ệch g i ữa hai giá trị C và D. 2.2.9.2 Triệt đáp ứ n g g iả của m áy thu 2.2.9.2.1. P h ương pháp đo Tr i ệt đáp ứ ng giả của máy thu được đo n h ư trong 2.2.6 với bố t r í th i ết bị như trong 2.2.9.1.3 h oặc 2.2.9.1.4, ngoại t r ừ máy phát không được điều c h ế. Máy phát hoạt động t ại công suất đầu ra biểu kiến như được qui định trong m ục 2.1.2. 2.2.9.2.2. Giới hạn Tại bất kỳ tần số nào cách t ần s ố danh định của máy thu lớn h ơ n hai khoảng cách kênh, tỷ số triệt đáp ứ n g gi ả không được nhỏ hơn 67,0 dB. 2.3. Điều k iện đo kiểm, ng u ồn điện và nhiệt độ môi trường 2.3.1. Các điều kiện đo kiểm bình t h ường và tới hạn Các phép đo phải được thực h i ện trong các điều ki ệ n bình th ư ờng, và khi cần thiết phải được thực hiện trong các đi ề u kiện tới hạn. 2.3.2. Ng u ồn điện đo kiểm Trong khi t hực hiện phép đo, thay nguồn đ iện của th i ết bị bằng nguồn đ iện đo kiểm có khả nă n g t ạo ra các điện áp đ o kiểm bình t h ường và đo kiểm t ới hạn như qui đị nh trong 2.3.3.2 và 2.3.4.2. T r ở kháng trong c ủ a nguồn điện đo kiểm phải đủ bé để ảnh hưởng của nó đến k ế t quả đo là không đáng kể. Đ ể p hục vụ cho v i ệc đo k i ểm, phải đo điện áp của nguồn điện đo ki ể m giữa hai đầu vào nguồn điện c ủa thiết bị. Nếu thiết b ị có cáp đ i ện nối cố đ ịnh, phải đo điện áp c ủa nguồn đo kiểm tại điểm kết nối từ cáp điện đến thiết bị. Nếu thiết bị có ắc qui bên trong thì kh o ảng cách nối từ nguồn đi ệ n đo kiểm đến các đầu cực của ắc qui p h ải ngắn n h ất theo t hự c tế. Trong quá trình đo p h ải duy trì đ i ện áp của nguồn đi ệ n đo kiểm với dung sai nhỏ h ơ n ±3% so với điện áp t ại thời điểm ban đầu của mỗi phé p đo. Giá trị dung sai này là r ấ t quan trọng đối với các phép đo công suất, v i ệc sử dụng m ột dung sai nhỏ hơn sẽ cho giá trị độ không đ ảm bảo đo tốt hơn. 2.3.3. Các điều kiện đo kiểm bình t h ường 2.3.3.1. Đ ộ ẩm và nhiệt độ bình thường Các đi ề u k i ện bình về nhiệt độ và độ ẩm cho phép đo là m ột sự k ế t hợp bất kỳ g i ữa nhiệt độ và độ ẩm n ằ m trong các d ải sau đây: Nhiệt độ: +1 5 0 C đến +35 0 C Đ ộ ẩm tư ơ ng đối: 20% đến 75% Khi không thể t hực h iện được phép đo kiểm dưới cá c đ iều kiện như trên, ghi l ại nhiệt độ môi t rư ờng và độ ẩm tương đối khi thực hiện phép đo kiểm, phải ghi lại nhữ ng chú ý trên trong báo cáo đo. 2.3.3.2. Ng u ồn điện đ o ki ể m bình t h ường 2.3.3.2.1. Điện lư ớ i Điện áp đ o kiểm bình thường đối với thiết bị được nối với ng u ồn điện l ư ới phải là điện áp nguồn điện lưới danh định. Theo m ục đích của Q uy ch uẩn, điện áp danh định phải là điện áp được công bố hay m ột giá trị b ất kỳ trong các điện áp thiết kế cho thiết bị được công bố. Tần số của nguồn điện đo kiểm t ương ứng với nguồn điện lưới A C phải nằm giữa 49 Hz và 51 Hz. 2.3.3.2.2. Nguồn ắc qui axit chì thông d ụng trên xe tải Khi thiết b ị vô tuyến hoạt động bằng ng uồ n ắc qui axit chì thông dụng t r ê n x e t ả i, điện áp đ o kiểm bình thường bằng 1,1 l ầ n điện áp danh định của ắc qui (ví d ụ 6 V; 12 V...) 2.3.3.2.3. Các ng u ồn điện áp khác Khi thiết bị hoạt động với các nguồn điện hay các loại ắc qui khác (sơ cấp hoặc thứ cấp) thì điện áp đo ki ể m bình t hư ờng phải l à điện áp đư ợc nhà sản x uất th i ết bị công bố. 2.3.4. Các điều kiện đo kiểm t ớ i hạn 2.3.4.1 Nhiệt độ tới h ạ n Đ ối với các phép đo tại nhiệt độ tới hạn, phép đo phải thực hiện theo các thủ tục như trong m ục 2.3.5, t ại cá c nh iệt độ cao h ơn và thấp hơn dải nhiệt độ sau đây: -20 0 C đến +55 0 C. Đ ối v ớ i p h ần chú ý (a) trong bảng 1 m ục 2.1.1, phải s ử dụng dải nhiệt độ rút g ọn p h ụ là: 0 0 C đến +3 0 0 C. Các báo cáo đo kiểm phải ghi lại dải nhiệt đ ộ đã chọn. 2.3.4.2. Điện áp nguồn đo ki ể m tới hạn 2.3.4.2.1. Điện áp l ư ới Thiết bị đ ư ợc nối với nguồn đi ệ n lưới AC, đ iện áp đo k iểm tới hạn bằng điện áp lưới danh định ±10%. 2.3.4.2.2. Nguồn ắc qui axit chì thông d ụng trên xe tải Nếu thiết bị hoạt động bằng nguồn ắc qui axit chì thông d ụng trên xe tải thì điện áp đo kiểm tới hạn bằng 1,3 và 0,9 l ần điện áp danh định của ắc qui này (6 V, 1 2 V... ) . 2.3.4.2.3. Các ng u ồn ắc qui khác Điện áp đo kiểm tới hạn thấp đối với thiết bị có các nguồn điện s ử dụng các ắc qui sau phải: - Đ ối với l o ại ắc qui Leclanche hay Lithium: bằng 0,85 lần đi ệ n áp danh đ ịn h của ắc qui này. - Đ ối với lo ại ắc qui Nickel-Cad m ium h o ặc Mercury: b ằng 0,9 lần điện áp danh định của ắc qui này. Không sử dụng các đ i ện áp t ới hạn cao. Trong trường hợp không áp dụ ng điện áp đo kiểm tới h ạn cao h ơ n điện áp danh định thì 4 điều kiện đo kiểm tới hạn t ư ơng ứng là: V min / T min , V min / T max (V max = đi ệ n áp danh định)/ T min , ( V max = đi ệ n áp danh định)/ T max 2.3.4.2.4. Các ng u ồn khác Đ ố i v ớ i t h i ế t b ị s ử dụ n g cá c ng u ồ n đ i ệ n kh á c h o ặ c c ó t h ể h oạ t đ ộ n g b ằ n g nhi ề u l o ạ i ng u ồ n đ i ệ n th ì cá c đ i ệ n á p đ o k i ể m tớ i h ạ n p h ả i l à c á c đ i ệ n á p đ ượ c nh à s ả n xuấ t thi ế t b ị l ự a c h ọ n h o ặ c c á c đ i ệ n á p đ ư ợ c t h ỏ a t h u ậ n g i ữ a nh à s ả n x uấ t thi ế t b ị v à p h òn g t h í ngh i ệ m đ o k i ể m . Cá c đ i ệ n á p nà y p h ả i đư ợ c gh i lạ i tron g bá o c á o đ o. 2.3.5. Thủ tục đo kiểm tại các nhiệt độ t ới hạn Trước khi thực hiện phép đo kiểm tại cá c nh iệt độ tới hạn thì t hi ết bị phải đạt đến t rạng thái cân bằng nhiệt trong buồng đo. Phải tắt th i ết bị trong khoảng thời gian ổ n định nh i ệt độ. Nếu thiết bị có mạch ổn định nhiệt độ được th i ết kế để hoạt động liên t ục, thì b ậ t mạch ổn đ ị nh nhiệt độ khoảng 15 phút sau khi đã đ ạt trạng thái qui định cân bằ ng nhiệt, sau đó thiết bị phải đáp ứng được các yêu cầu. Đ ối với các thiết bị này, nhà sản x uất phải cung cấp một n g uồn điện riêng cho mạch ổn định nhiệt độ và không phụ th u ộc vào nguồn điện cấp cho phần còn l ại của thi ế t bị. Nế u khôn g kiể m tr a đư ợ c t r ạn g thá i câ n b ằn g nhi ệ t bằ n g c á c p hé p đ o , t h ì kh o ả n g t hờ i gia n ổ n địn h nhi ệ t đ ộ tố i thi ể u p h ả i l à 1 gi ờ đồn g h ồ h o ặ c k h oản g thờ i gia n nà y c ó t h ể đư ợ c nh à q uả n l ý đ o qu i đ ị nh . C họ n t h ứ t ự t h ự c hiệ n cá c phé p đo , điề u chỉn h đ ộ ẩ m tron g b u ồn g đ o s a o c h o kh ô n g x ả y r a h iệ n t ư ợn g n g ư n g t ụ qu á m ứ c. 2.3.5.1. T h ủ tục đo kiểm đ ối với thiết bị được th i ết kế h oạt động liên t ục Nếu nhà sản x uất th i ết bị côn g bố rằng thiết bị được t h i ết kế để hoạt động liên tục, t hủ tục đo kiểm như sau: Trước khi thực hiện c ác phép đo kiểm tại nhiệt độ tới hạn cao, thiết bị phải được đặt trong buồng đo và t ắt th i ết bị cho đến khi đ ạt được cân bằng nh i ệt. Sau đó bật th i ết bị ở t rạng thái phát trong khoảng thời gian là 1/2 giờ đồng hồ. Sau t h ời gian này, thiết bị p h ải th o ả mãn các yêu cầu được qui định. Trước khi thực hiện các phép đo kiểm tại nhi ệt độ tới hạn thấp, th i ết bị phải được đ ặ t trong buồng đo và t ắt th i ết bị cho đến khi đ ạt được cân bằng nh i ệt. Sau đó bật th i ết bị ở t rạng thái chờ h o ặc trạng thái thu trong khoảng thời gian 1 phút. Sau thời gian này, th i ết bị p h ải thoả mãn các yêu cầu được qui định. 2.3.5.2.Thủ tục đo kiểm đ ối với thiết bị được th i ết kế h oạt động không liên t ục Nếu nhà sản x uất th i ết bị công bố rằng th i ết bị được t h i ết kế h oạt động không liên tục, t h ủ tục đo kiểm như sau: Trước khi thực hiện c ác phép đo kiểm tại nhiệt độ tới hạn cao, thiết bị phải được đặt trong buồng đo và t ắt th i ết bị cho đến khi đ ạt được cân bằng nh i ệt. Sau đó phải bật thiết bị ở t rạng thái phát trong khoảng thời gian là 1 p hút và tiếp theo là ở t rạng thái thu trong khoảng thời gian là 4 phút. Trước khi thực hiện các phép đo kiểm tại nhi ệt độ tới hạn thấp, th i ết bị phải được đ ặ t trong buồng đo và t ắt th i ết bị cho đến khi đ ạt được cân bằng nh i ệt. Sau đó bật th i ết bị ở t rạng thái c h ờ hoặc ở t rạng thái thu trong khoảng thời gian 1 phút. Sau thời g i an này, th i ết bị p h ải thoả mãn các yêu cầu được qui định. 2.4. Các đ i ều kiện chung 2.4.1. Điều c hế đo kiểm bình t h ường Trong điều chế đo k i ểm bình t h ường, t ần số điều c h ế là 1 kHz và độ l ệ c h tần thu được phải bằng 60% của độ l ệch tần số cho phép cực đại, theo 2.1 . 4.2. Tín hiệu đ o kiểm về t h ực chất không được điều chế biên độ. 2.4.2. Ăng ten giả Các phép đo kiểm đư ợc thực h i ện bằng cách sử dụng m ột ăng ten giả, ăng ten này về t hực c h ất là một t ả i 50Ω không bức x ạ, không ph ả n kháng được nối đến đầu n ố i ăng ten. 2.4.3. V ị trí đo và các bố trí chung cho phép đo bức xạ Trong Phụ l ục A có các hướng dẫn vị tr í đo bức x ạ. Mô tả chi t i ết cách b ố trí các phép đo bức x ạ cũng c ó trong phụ l ục này. 2.4.4. Ch ứ c năng tắt tự động máy phát Nếu thiết bị có chức năng t ắt máy phát tự động, thì phải tắt chức năng này trong khoảng t h ời gian th ự c hiện phép đo, trừ kh i p hải duy trì hoạt đ ộ ng của c h ức năng này để bảo vệ th i ết bị. Kh i để c h ức năng này h o ạt độ n g p hải thông báo t r ạng thái của thiết bị. 2.4.5. B ố trí các tín h i ệu đo kiểm tại đầu vào máy phát Tín hiệu điều chế tần số â m tần của máy phát được đ ưa đến đ ầ u vào micrô của thiết bị và micrô bên trong được ngắt r a, t r ừ khi có các yêu c ầu khác. 2.4.6. B ố trí các tín h i ệu đo kiểm tại đầu vào máy thu Các nguồn tín hiệu đo kiểm đư ợc đưa vào máy thu p h ải có trở kháng 50Ω nối với đầu vào máy thu. Yêu cầu này phải được đáp ứng cho dù có m ột hay nh i ề u tín hiệu được đưa vào máy thu đồng thời qua một m ạch p h ối h ợp. Mức của các tín hiệu đo kiểm đ ược biểu diễn theo đơn vị sức điện động (e.m.f) t ại bộ kết nối đầu vào của máy thu. Ảnh hưởng của nhiễu hay các thành phần xuyên điều chế do các nguồn tín hiệu đo kiểm tạo ra p h ải là kh ô ng đáng k ể . 2.4.7. Ch ứ c năng câm máy thu Nếu máy thu có m ạch câm thì p h ải làm c h o mạch n à y không h o ạt động trong khoả ng t hời gian thực hiện các phép đo. 2.4.8. Công s u ất đầu ra âm t ần biểu kiến của máy thu Công suất đầu ra âm t ần biểu k i ến là công suất cực đại được nhà sản xuất qui đi n h. Tại công suất này t ấ t cả các yêu c ầu trong bản Quy ch u ẩn kỹ thuật này đều được thoả mãn. V ới điều chế đo kiểm bình thư ờ ng, m ục 2.4.1, phải đ o công suất đầu ra âm tần này với một tải mô phỏng đúng bằng t ải của máy thu hoạt động bình thường. Giá trị của t ải này được nhà sản xuất th i ết bị đo công b ố . 2.4.9. Đo k iểm thi ế t b ị có b ộ lọc song công Nếu thiết bị có bộ l ọc song công bên trong, h o ặc một bộ l ọc riêng thì các yêu cầu của Quy chuẩn kỹ thuật n ày phải đ ư ợc thoả mãn khi các phép đo đư ợc thực h iện bằ ng cách s ử dụng bộ kết nối ăng ten của bộ l ọc này. 2.5. Đ ộ không đảm bảo đo Đ ối với cá c phương pháp đo trong bản Q uy chuẩn k ỹ thuật này, v i ệc tính toán các giá trị độ không đảm bảo đo đ ư ợc tuân thủ ETR 028 [ 5] v ới hệ số p h ủ tương ứng là k = 1,96 hoặc k = 2 (cá c hệ số phủ này có mức độ tin cậy tư ơ ng ứng là 95% và 95,45% trong trường hợp phân bố của các độ không đảm bảo đ o thực tế l à phâ n bố chuẩn (Gauss)). Bảng 10 đư ợc tính d ựa trên các h ệ số p h ủ này. Phải công bố hệ số p h ủ cụ t hể đã sử dụng để tính độ không đảm bảo đo. Bảng 10 - Đ ộ không đảm bảo đo tu y ệt đối: các giá t r ị lớn nhất Chỉ áp dụng tần số nhỏ h ơ n hoặc b ằ n g 1 GHz cho các t h ông s ố RF Tần s ố RF <> ± 1 x 1 0 -7 Cô n g suất RF <> 0,75 dB Độ l ệ ch t ần s ố c ự c đại - Từ 300 Hz đến 6 kHz - Từ 6 kHz đ ến 25 kHz <> ± 5% <> ± 3 dB Gi ớ i h ạ n độ l ệ ch <> ± 5% Cô n g suất k ê nh lân c ận <> 5 dB Phát xạ dẫn c ủa máy phát <> ± 4 dB Phát xạ dẫn c ủa máy phát, gi ớ i h ạ n đến 12,75 G Hz <> ± 7 dB Cô n g suất đ ầ u ra âm tần <> ± 0,5 dB Đ ặ c điểm b i ên độ c ủ a máy thu <> ± 1,5 dB Độ n h ạy t ại 20 dB SINAD <> ± 3 dB Phát xạ dẫn c ủa máy thu <> ± 3 dB Phát xạ dẫn c ủa máy thu, gi ớ i hạn đ ến 1 2,75 GHz <> ± 6 dB Đ o hai tín hi ệ u, gi ớ i hạn đế n 4 GHz <> ± 4 dB Đ o ba tín hi ệ u <> ± 3 dB Phát xạ bức x ạ c ủa máy p hát, gi ớ i hạn đến 4 G Hz <> ± 6 dB Phát xạ bức x ạ c ủa máy thu, gi ớ i h ạ n đ ến 4 G Hz <> ± 6 dB Th ờ i g i an ch uy ển đổi c ủ a máy phát <> ± 2 0% Tần s ố c h u yể n đổi c ủ a m á y phát <> ± 2 50 Hz Xuyên điều chế c ủ a máy p hát <> ± 3 dB Giảm độ n h ạ y c ủa máy thu (h o ạt động so n g c ô n g ) <> ± 0,5 dB 2.6. L ựa c họn th i ết b ị cho mục đích đo kiểm Các thông tin về l ựa chọn thiết bị cho mục đ ích đo kiểm x em Phụ l ục C. 2.7. Giải thích kết quả đo Việc gi ả i thích k ết quả đo (ví dụ: các kết q uả được ghi trong m ột bản báo cáo đo) trong Quy chuẩn kỹ th u ật này p h ải như sau: a) So sánh giá trị đo đ ược với giới hạn tương ứng để quyết định xem th i ết bị có đáp ứng được các yêu cầu của thông số đó cho trong Quy chuẩn kỹ th u ật này không; b) Các giá trị độ không đảm bảo đo thực tế đối với mỗi phép đo phải bằng h o ặc nhỏ hơn các giá t r ị cho trong mục 2.5 (giá trị độ không đảm bảo đo cho phép lớn nhất). c) Đ ối với mỗi phép đo cụ t hể phải ghi l ạ i độ không đảm bảo đo của phòng thí nghiệm nơi t hực hiện các phép đo trong bản báo cáo đo kiểm (nếu có). Đ ối với cá c phương pháp đo trong bản Q uy chuẩn này, việc tính toán các giá t r ị độ không đ ả m bảo đo được tuân thủ ETR 028 [5] v ới hệ số phủ tương ứng là k = 1,96 hoặc k = 2 (các hệ số phủ này c ó mức độ tin cậy tương ứng là 95% v à 95,45% trong trường hợp phân bố của các độ không đảm bảo đ o thực tế l à phâ n bố chuẩn). H ệ s ố p h ủ t h ự c đượ c s ử d ụ n g đ ể t ín h đ ộ k h ôn g đả m bả o đ o p hả i đượ c c h o t r ước. 3. QUY Đ Ị NH V Ề Q U Ả N LÝ Các th i ết bị vô tuyến thuộc phạm vi điều ch ỉ nh (mục 1.1) phải tuân thủ các quy định kỹ th u ật tr o ng Quy ch u ẩn này. 4. TRÁCH NHI Ệ M C ỦA TỔ C HỨC, CÁ NHÂN Các tổ chức, cá nhân liên quan có trách nh i ệm t hực hiện các quy định về chứng nhận hợp quy và công bố hợp q uy các thiết bị vô tuy ế n lưu động m ặt đất có ăng ten rời dùng c ho thoại tương t ự và chịu sự k i ể m tra của c ơ quan q u ản lý nhà n ước theo các quy định hiện hành. 5. T Ổ C H ỨC THỰC HI Ệ N 5.1 Cục V i ễn thông và các Sở Thông tin và Truyền thông có trách nh i ệm hướng dẫn, tổ chức t r iể n khai quản lý các thiết bị vô tu y ến lưu động m ặt đất c ó ăng ten rời dùng cho thoại tương t ự t h eo Quy ch u ẩn này. 5.2 Quy c h uẩn này được áp dụng thay t h ế t i êu ch u ẩn ngành TCN 68-230:20 0 5 “Th i ết bị vô tuyến lưu động m ặt đất có ăng ten rời dùng cho th o ại tư ơ ng t ự - Y ê u cầu kỹ thuật”. 5.3 Trong t r ường hợp các quy đ ị nh nêu t ại Quy chuẩn này có sự thay đổi, bổ sung hoặc được thay t h ế thì t h ực hiện theo quy đ ị nh t ại văn bản mới./. P h ụ l ụ c A (Quy định) Đo bức xạ A.1. Các vị trí đo và cách b ố trí chung cho các phép đo có sử dụng các trường bức xạ Phụ l ục này đưa r a 3 v ị t r í đo p hổ biến nhất được s ử d ụng cho các phép đo bức x ạ là: b u ồng đo không phản x ạ, b uồng đo k hông ph ả n x ạ có mặt nền dẫn v à vị tr í đo khoảng trống (OATS). Các vị t r í đ o này thư ờ ng được t h am ch i ếu đến như là các vị t r í đo trường t ự do. C ả hai phép đ o tuyệt đối và t ương đối đều có thể được thực hiện trong các vị t r í này. B u ồng đo, n ơi thực hi ệ n các phép đo tuyệt đ ối, cần đư ợc đánh giá. Thủ t ụ c đánh giá chi t i ết đư ợ c mô tả trong các phần liên quan 2, 3, và 4 c ủa ETR 273 [6]. CHÚ T HÍCH: Để đ ảm b ảo k hả n ă ng tái tạ o và bám của các ph é p đo b ức x ạ c h ỉ sử d ụng các vị trí đo d ư ới đây cho các p h ép đ o bức x ạ theo Quy ch u ẩn k ỹ th u ật nà y . A.1.1. Buồng đo không phản x ạ Buồng đo không phản x ạ là một phòng kín t h ường được bao bọc, t ường, n ền và trần của nó đ ư ợc phủ b ằ ng vật l i ện hấp thụ v ô t uyến thường là l o ại x ốp ure t hane hình chóp. Trong buồng đo thường có một giá đỡ ă n g te n ở một đầu và m ột bàn quay ở đầu kia. Một buồng đo không p h ản x ạ đ i ển hình được đưa ra trong hình A.1. Vật l i ệu h ấ p thụ vô t u yến và phần bao bọc buồng kết hợp với nhau để tạo ra một môi t rường được k i ểm soát cho các mục đích đo kiểm. Loại buồng đ o này mô p h ỏng các điều kiện k hông gian t ự do. Phần bao bọc buồng t ạo ra m ột không gian đo kiểm, làm g i ảm các mức c a n nh i ễu từ các tín hiệu xunh quanh c ũng n h ư làm g i ảm các h i ệu ứ ng bên ngoài khác, trong khi vật l i ệu h ấ p thụ vô tuyến giảm th i ểu các phản x ạ không mong muốn từ tư ờ ng và tr ầ n có t h ể ảnh hưởng đến các phép đo. Trong thực tế có thể dễ dàng bao bọc để tạo ra các mức loại bỏ can nhiễu xung quanh cao (từ 80 dB đến 140 dB), thường là t ạo ra mức can n hiễu xung quanh không đáng k ể . Bà n qua y c ó kh ả n ă n g qua y 360 o tron g m ặ t p h ẳ n g ngan g v à n ó đư ợ c s ử d ụ n g đ ể đỡ m ẫ u đ o t h ử (EUT ) ở m ộ t đ ộ c a o ph ù h ợ p (v í d ụ n h ư 1 m ) s o v ớ i n ề n đ ấ t . B u ồ n g đo p h ả i đ ủ l ớ n đ ể ch o phé p kho ả n g cá c h đ o í t n h ấ t l à 3 m h a y 2(d 1 + d 2 ) 2 /λ (m), chọn giá t rị l ớn hơn (xem m ục A.2.5). Kh o ảng cách đư ợc sử dụng trong các phép đ o t hực tế phải được ghi cùng v ới các kết quả đo ki ể m. Hình A.1- Buồng đo không p h ả n xạ Buồng đo không phản x ạ nói chung có m ột vài ưu điểm so với các vị t r í đo t hử khác. G i ảm tối th iểu các can nhiễu xung quanh c ũng như các phản x ạ từ nền, t r ần và tường đồng thời nó lại không phụ thuộc và t h ời t i ết. Tuy vậy nó có một s ố nhược điể m , đó là khoảng cách đo bị g i ới hạn, v i ệ c sử dụng t ần số t hấp cũng bị g iớ i hạn vì kích cỡ của các vật l i ệu hấp thụ hình chóp. Đ ể cải th i ện tính n ă ng t ần số t hấp, sử dụng cấu trúc kết hợp giữa các viên ngói Fe r rite và v ật l i ệu hấp thụ x ốp urethane. Tất cả các phép đo phát x ạ, độ n hạy và m i ễn nhiễm có thể được t i ến hành trong m ột buồng đo k hông phản x ạ mà không có s ự h ạn chế nào. A.1.2. Buồng đo không phản x ạ có m ặt n ền dẫn Buồng đo không ph ả n x ạ có m ặ t nền dẫn l à m ột phòng kín được ba o bọc, t ường và t rần bên trong của b u ồng đo đ ư ợc bao phủ bằng vật l i ệu hấp thụ vô tuyến thường là l oại x ố p urethane hình chóp. N ề n của buồng đo bằng kim loại, k h ông được bao bọc và tạo thành m ặt nền dẫn. Buồng đo thường có cột ăng ten ở một đầu và bàn quay ở đầu kia. M ột buồng đ o không p h ản xạ đ i ển hình có m ặ t nền dẫn được đưa ra trong Hình A.2. Loại buồ n g đo kiểm n ày mô phỏng vị trí đo khoảng t r ống lý t ưởng mà đặc điểm cơ bản của nó là một mặt nền dẫn hoàn hảo rộng vô tận. Hình A.2 - Buồng đo không p h ả n xạ có m ặt nền dẫn Trong vị trí đo này, m ặt nền tạo nên m ột đ ường phản x ạ mong muốn vì v ậ y tín hiệu mà ăng ten thu được là tổng của các tín hiệu từ các đ ường tru y ền trực t i ếp và phản x ạ. Đ iều này t ạo nên m ột mức tín hiệu thu được duy nhất đối v ớ i mỗi độ cao của ăng ten phát (hay EUT) và ăng ten thu so với m ặt nền. Cột ăng ten có độ cao thay đổi (từ 1 đến 4 m) làm cho vị trí của ăng ten đo thử được tối ưu để c ó tín hiệu ghép giữa các ăng ten hay giữa một EUT và ă n g te n đo thử là lớn nhấ t. Bàn quay có khả năng quay 360 o trong m ặt phẳng ngang, nó đư ợ c dùng để đỡ mẫu đo thử (EUT) ở một độ cao qui đ ịnh, t h ường là 1,5 m, so với mặt nền. Buồ n g đo phải đủ l ớn để cho phép k hoảng cá c h đo ít nhất là 3 m hay 2( d 1 + d 2 ) 2 /λ (m), c h ọn giá t r ị lớn hơn (xem m ục A.2.5). Kh o ảng cách được sử d ụ ng trong các phép đo thực tế phải được ghi cùng v ới các kết quả đo ki ể m. Phép đo phát x ạ t r ư ớc hết liên quan đến việc xác đ ị nh đỉnh cường độ t rư ờng của EUT bằng cách nâng lên và hạ xuống ăng ten thu trên cột ăng ten ( để thu đ ược can nhiễu cộng cực đại c ủ a các tín hiệu trực t i ếp và phản x ạ từ EUT), sau đó xoay bàn quay tìm giá trị “đỉnh” trong m ặt p hẳng cực. ở độ cao n ày của ăng ten đo kiểm, ghi lại biên độ tín hiệu thu được. Tiếp theo là thay EUT bằng m ột ăng ten thay t h ế (được đặt ở trung tâm pha hay biên độ của EUT), ăng ten này được nối với một máy phát tín hiệu. Ta l ại tìm giá t r ị đỉnh c ủa tín hiệu, và điều c h ỉnh m ức đầu ra của bộ tạo tín hiệu cho đ ến khi thu được mức tín h i ệu như trong b ư ớc 1 trên máy thu. Các phép đo kiểm độ nhạy máy thu trên m ặ t nền dẫn c ũng liên quan đến vi ệ c tìm giá t rị đỉnh c ủ a cường đ ộ t rường bằng cách thay đổi độ cao ăng ten đo ki ể m để thu được can nhiễu c ộ ng cực đại c ủ a các tín h i ệu trực t i ếp và phản x ạ, l ầ n này sử dụng một ăng ten đo kiểm được đặt ở trung tâm pha hay biên độ của EUT trong suốt t hời gian đo thử. Đ ưa ra m ột hệ số chuyển đổ i . Ăng ten đ o kiểm vẫn ở độ cao như giai đoạn 2, trong khoảng thời gian này, ăng ten đo kiểm được t ha y bằng EUT. G i ảm biên độ tín hiệu phát để xá c định m ức cường độ t rường mà ở mức này chúng ta thu được một đáp ứng qui định t ừ EUT. A.1.3. Ví trí đo khoảng trống (OATS) Vị tr í đo khoảng trống bao gồm bàn quay ở một đầu và cột ăng ten có độ cao thay đổi ở đầu kia trên m ột mặt nền dẫn, trong trường hợp lý t ưởng nó có tính dẫn hoàn hảo và r ộng vô hạn. Trong thực tế, khi có t h ể đạt được tính năng dẫn tốt thì kích cỡ mặt nền đất phải bị giới hạn. Một ví trí đo k h oảng trống tiêu b i ểu đư ợc trình b ày trong Hình A.3. Hình A.3 - V ị trí đo k hoảng trống Mặt nền t ạ o ra một đ ường phản x ạ mong muốn do đ ó tín hiệu ăng ten thu được là tổng của c ác tín hiệu từ đường tru y ền trực t i ếp và ph ả n x ạ. V i ệc kết hợp c ủ a hai tín hiệu này t ạo ra một m ức duy nh ấ t ứ n g với m ỗi độ cao c ủa ăng ten phát hay (EUT) và ăng ten thu trên m ặt n ền. Đ ặc điểm liên quan đ ế n các vị t r í ăng ten, bàn quay, khoảng cách đo và các cách bố trí khác c ủ a vị tr í đo giống như đối với b u ồng đo không phản x ạ có mặt nền dẫ n. Trong các phép đo bức x ạ, O A TS c ũng được sử d ụ ng theo cách giống như buồ ng đo không phản x ạ có mặt nền đất. Các bố trí phép đo tiêu biểu và phổ biến đối với các vị trí đo có m ặ t nền được đưa ra trong Hình A.4. Hình A.4 - B ố trí ph é p đo tại vị trí đo có m ặt nền dẫn A.1.4. Ăng ten đo ki ể m Ăng ten đo kiểm được sử dụng trong các phép đo b ứ c x ạ. Trong các phép đo phát x ạ (ví d ụ phép đo sai s ố tần số, công s u ất bức x ạ h i ệ u dụng, các bức x ạ gi ả và công suất kênh lân cận) ăng ten đo k i ểm được sử dụng để phát hiện trường t ừ EUT trong giai đ o ạn 1 của phép đo và t ừ ăng ten thay thế trong giai đ o ạn k hác. Khi s ử dụng vị tr í đo này để đo các đặc tính của máy thu (ví dụ như độ nhạy, các thông số m i ễ n nhiễm) thì ăng ten đo kiểm được sử dụng làm th i ết bị p hát. Ăng ten đo kiểm cần được gắn vào m ột giá đỡ có k h ả năng cho phép ăng ten được sử dụng theo phân cực ngang hay đứng, trên các vị t r í đo có m ặt nền (ví d ụ như trong các buồng đo không ph ả n x ạ có mặt nền dẫn và các vị trí đo khoảng trống), ngoài ra có t h ể thay đổi được độ cao của ăng ten trong m ột dải xác định (thường t ừ 1 m đến 4 m). Trong dải t ần số từ 30 MHz đến 1000 MH z , khuyến nghị nên sử dụng các ă n g ten lưỡng cực (được sản x u ất theo tiêu ch u ẩn ANSI C 63.5 [8]). Với các t ần số 80 MHz và lớn hơn thì các ăng ten lưỡ n g cực nê n c ó độ dài sao cho có sự cộng hưởng t ại tần số đo. D ưới tần s ố 80 MHz, nên dùng c ác ăng ten lưỡng cực có độ d à i n g ắ n h ơn . Tu y nhiên , đ ố i v ớ i c á c phé p đ o phá t x ạ g i ả , s ự k ế t hợ p c ủ a c á c ă n g te n dàn lưỡng cực có chu kỳ l og được s ử dụng để bao phủ hoàn toàn d ải tần số t ừ 30 đến 1000 MHz. Với các t ần số l ớn hơn 1000 MHz, khu y ến nghị sử dụng các kén dẫn sóng tuy vẫn có t h ể dùng các ăng ten có chu k ỳ log. A.1.5. Ăng ten thay thế Ăng ten thay t h ế đư ợ c dùng để thay EUT trong các phép đo thông số phát (ví d ụ n h ư sai số tần số, công s u ất bức x ạ hiệu dụng, các phát x ạ g iả, và công s u ất kênh lân cận). V ới các phép đo trong dải tần từ 30 đến 1000 MHz ăng ten thay t h ế nên là m ột ăng ten l ư ỡng cực (được sản xuất theo tiêu chuẩn ANSI C63.5 [8]). Đ ối với các t ần số 80 MHz và lớn h ơ n, các ăng ten lưỡng cực phải có chiều dài sao cho có s ự cộng hưởng t ại t ần số đo kiể m . D ưới t ần số 80 MHz sử d ụ ng các ăng ten lưỡng cực có chiều dài ngắn hơn. V ới các phép đo trên 1000 MHz nên sử dụng m ột kén d ẫn sóng. Tâm của ăng ten này phải trùng v ới trung tâm pha hoặc trung tâm biên độ. A.1.6. Ăng ten đo Ăng ten đo được sử dụng trong các phép đo thông số thu của EUT (ví dụ các phép đo miễn nhiễm và độ nhạy). Mục đích của nó là để t hực hiện phép đo cường độ đi ệ n t rường gần EUT. Với các phép đo trong dải tần từ 30 MHz đến 1000 MHz ăng ten đo nên là m ột ăng ten lưỡng cực (được sản x uất theo tiêu chuẩn ANSI C63.5 [8]). Đ ối với các t ần số 80 MHz và l ớ n hơn, các ăng ten l ưỡng cực phải có chiều dài sa o cho có sự cộng hưởng t ại t ần số đo kiể m . D ưới t ần số 80 MHz sử d ụ ng các ăng ten lưỡng cực có chiều dài ngắn hơn. T rung tâm c ủa ăng ten này phải t rùng với trung tâm pha hoặc trung tâm biên độ của EUT (như được qui đ ị nh trong phương pháp đo kiểm). A.2. H ướng dẫn sử dụng các vị trí đo bức xạ Phần này trình bày cụ t hể các t h ủ tục, cách bố t r í th i ết bị đo và đ ánh giá các bước này nên đư ợc t i ến hành trước khi thực hiện bất kỳ phép đo bức x ạ nào. C ơ chế này là chung cho tất cả các loại vị tr í đ o mô tả trong Phụ l ục A. A.2.1. Đánh giá vị trí đo kiểm Không nên t i ến hành m ột phép đo nào trên m ột ví trí đ o chưa có m ột chứng chỉ t hẩm định hợp lệ. Thủ tục thẩm định các loại vị trí đo khác nhau mô tả trong Phụ l ục A được trình bày trong các phần 2, 3 và 4 tư ơ ng ứng của ETR 273 [6]. A.2.2. Ch u ẩn bị EUT Nhà sản xuất cần cung c ấp các thông tin về EUT bao gồm tần số hoạt động, sự phân cực, điện áp nguồn và b ề mặt ch u ẩn. Các thông tin p h ụ, cụ t hể đối với l oại E U T nên gồm c ông suất s óng mang, khoảng cách kênh, các chế độ hoạt động khác (ví dụ như các chế độ công suất t hấp và cao) và s ự hoạt động là liên tụ c hay chịu một chu kỳ làm v i ệc đo kiểm c ực đại (ví d ụ một phút bậ t , bốn phút tắt). Ở những n ơi cần thiế t , nên có một ổ gắn cỡ tối thiểu để gắn EUT trên bàn quay. Ổ này cần được sản x u ấ t t ừ vật li ệu có hằng s ố điện môi t ương đối t hấp (nhỏ hơn 1,5) và độ dẫn thấp chẳng hạn như polystyrene, balsawood... A.2.3. C ấp nguồn đi ệ n lưới cho EUT Tất cả các phép đo k i ểm cần được thực hiện với ng u ồn điện l ư ới ở bất cứ nơi nào có các nguồn điện l ư ới, bao gồm cả các phép đo với EUT được th i ết kế chỉ sử dụ ng pin. Trong t ất cả các trường h ợ p, các dây d ẫn điện cần được nối với các đầu vào cung cấp điện của EUT ( và đư ợ c giám sát bằng m ột v ôn kế số) n hưng pin vẫn nên để ở máy và được cách điện với phần còn lại của th i ết bị, có thể bằng cách dán băng lên c ác đầu t i ếp xúc của nó. Tuy nhiên, sự x uất h i ệ n cáp điện lực có t h ể làm ảnh hưởng đến chất l ượng đo kiểm EUT. Vì lý do này, c ần tạo cho chúng là "trong suất" đối với v i ệ c đo kiể m . Điều này có t h ể đạt được bằng cách hướng chúng cách xa EUT và d ẫ n x uố n g dưới màn chắn, mặt phẳng đất hay tường của vị t r í đo (sao cho phù h ợp) v ới các đư ờ ng ngắn nhất có t h ể. A.2.4. Thi ế t lập điều khiển biên độ cho các phép đo thoại tươ n g tự Nếu không có các thông báo k hác thì trong t ất cả các phép đ o thoại tương t ự của máy thu, c ần điều chỉnh biên độ máy thu để cho công suất ra ít n h ất bằng 50% công suất đầu ra b i ểu kiến. Trong t rư ờng hợp điều khiển biên độ theo bước thì việc đi ề u khiển biên độ nên được đặt sao cho tại bước thứ nh ấ t nó cung c ấp công suất l ối ra ít nhất bằng 50% công suất đầu ra biểu k iến. Không nên điều c h ỉnh lại b i ên độ của máy thu giữa các điển kiện đo k i ểm bình t h ường và tới hạn trong các phép đo. A.2.5. Kh o ảng cách Khoảng cách đối với t ất cả cá c l oại vị trí đo nê n đủ l ớn để cho phép đo trong trường x a của EUT, t ức là nó nên bằng hoặc l ớn h ơn: Trong đó: d 1 là đường kính lớn nhất của EUT/lưỡng c ực sau khi thay t h ế, m d 2 là đường kính lớn nhất của ăng ten đo thử, m λ là b ước sóng tần số đo thử, m Cần chú ý trong phần thay thế c ủa phép đo này, nếu c ả ăng ten đo kiểm và ăng ten thay t h ế đều là các l ưỡng cực nửa bước sóng, kho ả ng cách t ối th i ểu cho việc đo t rường xa s ẽ là: 2 . Cần chú ý trong các báo cáo k ết quả đo kiểm khi một trong những điều k iện này không đư ợ c đáp ứng thì có t h ể k ết hợp độ không đảm bảo đo p h ụ vào các kết quả đo. CHÚ T HÍCH 1: Đ ố i v ớ i b u ồ n g đ o kh ô n g p hản x ạ h o à n t o à n , ở một g ó c qu a y b ất k ỳ c ủa mâm xo a y , khô n g c ó p h ầ n bi ê n độ n ào của EUT nằm ngo à i "vù n g y ê n l ặ ng" c ủ a b u ồ n g tại tần s ố da n h đ ị n h c ủ a ph é p đ o. CHÚ T HÍCH 2: "Vùng yên l ặn g " là một t h ể tích trong bu ồ n g đo không p h ả n x ạ (k h ông có mặt n ền) trong đó ch ấ t l ư ợ n g qu y đ ị n h đã đ ư ợc c h ứ n g minh t hô n g q ua đ o kiểm h o ặc đ ư ợc đ ảm b ảo bởi nhà t h i ết kế/nhà s ản x u ất. Ch ấ t l ư ợ n g đ ư ợc qui đ ị n h nà y t h ư ờng là đ ộ p h ả n xạ c ủ a các t ấm h ấ p t h ụ h a y một thông số có l i ê n q u an trực tiếp ( v í dụ n hư sự đ ồ n g n hất của tín hiệu về bi ê n đ ộ và pha). T u y nhi ê n c ũng n ê n chú ý rằng các mức qui đ ị n h cho vùng y ê n l ặ ng có t h ể thay đ ổi. CHÚ T HÍCH 3: Đ ố i v ớ i bu ồn g đ o kh ông p hản x ạ c ó mặt nền , nên có k h ả n ă ng q uét toàn b ộ đ ộ cao , t ứ c l à t ừ 1 m đ ến 4 m, s a o cho k hô n g có ph ầ n n à o c ủ a ăng t e n đo k i ể m đư ợc n ằm d ư ới chi ề u cao 1 m của c á c t ấ m h ấp t h ụ. Với cả h a i l o ạ i bu ồ n g đo k hô n g p h ả n xạ, tính phản x ạ c ủ a c á c tấm h ấp t h ụ không đ ư ợc nhỏ h ơ n -5 dB. CHÚ T HÍCH 4: Đ ố i v ớ i bu ồ n g đ o k hô n g p hản x ạ c ó mặt nền v à v ị trí đ o k hoảng tr ố ng , không có p h ần n à o ăng t e n n ào đ ư ợc n ằm tr o ng k h o ả ng 0 , 25 m của mặt n ền t ạ i bất k ỳ t h ời đ i ể m nào tr o ng su ốt các p h ép đ o . K h i b ấ t k ỳ một trong c á c đi ề u kiện nà y kh ô ng đ ư ợc th o ả m ã n thì không đ ư ợc tiến hà n h các p h ép đo. A.2.6. Ch u ẩn bị vị trí Các dây cáp ở cả hai đầu của vị tr í đo cần được dải theo chiều ngang cá c h xa khu vực đo tối th iểu là 2 m (trừ phi đã chạm tư ờ ng phía sau trong t r ư ờng hợp của cả hai l oại bu ồ ng không dội), sau đó cho đi dây theo chiều d ọc và bên ngoài m ặt nền hay vỏ bọc (sao cho phù hợp) đối với thiết bị đ o. Nên cẩn trọ n g để gi ảm th i ểu thất thoát trên các d ây dẫn này (ví dụ v i ệc bọc các mối hàn ferrite hay các t ải khác). Đ ối với dây cáp, v i ệc đi dây và b ọc chúng cần giố n g tài liệu đánh giá. CHÚ T HÍCH: Đối với c á c vị trí đo có sự p h ản x ạ mặt n ề n (như các b u ồn g đo k h ông ph ản x ạ có mặt n ền và vị trí đo kho ả ng tr ố ng), n ơi kết h ợ p một trống c u ốn cáp với cột ăng ten, thì yêu cầu kh o ảng cách 2 m ở t r ên có t h ể khô n g đ á p ứ n g đư ợc. Cần có số l iệu hiệu ch ỉ nh cho t ất cả các mục của thiết b ị đo thử. Đ ối với các ăng ten đo kiểm, thay t h ế và đo, số l iệu này nên bao gồm hệ số khuếch đ ạ i liên quan đến hệ số bức x ạ đẳng hướng (hay hệ số ăng ten) ứng với t ần số đo. C ũng nên biết giá trị VSWR của các ăng ten thay t h ế và đo kiể m. Số l i ệ u hi ệ u chỉnh đ ố i với tất cả các dây cáp và bộ suy hao nên gồm suy hao xen và VSWR trong toàn d ải t ần số của phép đo. Tất cả các hình v ẽ suy hao xen và VSWR cần được ghi l ại trong bản kết quả với một phép đo cụ t hể. Ở n h ững nơi yêu cầu các bảng/hệ số h i ệu chỉnh thì nên có s ẵn ngay tại đó. Đ ối với tất cả các mục của thiết bị đo thử, nên b i ết cá c l ỗi cực đại và phân b ố l ỗi c ủ a nó, ví d ụ: - Suy hao cao: ±0,5 dB với phân bố hình chữ nhật - Máy thu đo: độ chính xác m ức tín hiệu (độ l ệch chuẩn) 1,0 dB với phân bố l ỗi Gauss. Ở t hời điểm bắt đầu các phép đo, cần phải thực h iện việc k i ểm tra hệ t hống đối với các mục c ủ a thiết bị đo được sử dụng trên vị trí đo thử. A.3. Việc ghép các tín h i ệu A.3.1. T ổng quan Sự có mặt của các d ây dẫn điện trong t r ư ờng bức x ạ có t h ể g ây nh i ễu lên t r ườ ng bức x ạ và gây ra độ không đảm bảo đo p h ụ. Các nh i ễu này có t h ể được l àm giảm bằng cách sử dụng các phương pháp ghép phù hợp, tạo ra sự cô l ập tín h i ệu và tác động lên trường là tối thiểu (ví dụ n h ư ghép quang và âm). A.3.2. Các tín hiệu d ữ l iệu Sự cô l ập tín hiệu có thể được t ạ o ra bằng cách sử dụng biện pháp quang học, siêu âm hay h ồ ng ngoại. Có t h ể giảm th i ểm sự tác động lên trường bằng các kết nối sợi quang phù hợp. C ần có các bi ệ n pháp kết nối bức xạ hồng ngoại hay s i êu âm phù hợp để g i ả m th i ểu nhiễu xung quanh. A.3.3. Các tín hiệu t ư ơng tự và th o ại Nên sử dụng m ột bộ ghép âm ở n h ững nơi không có cổng ra âm. Khi sử dụng bộ ghép âm nên ki ể m tra xem nh i ễu xung quanh có làm ảnh hướng đ ế n kết quả đo không. A.3.3.1. Mô t ả bộ ghép âm Bộ ghép âm bao g ồ m m ộ t ph ễ u nhựa, m ột ống âm và m ột micrô có m ột bộ khu ếch đại phù h ợ p. Các vật li ệu được sử dụng để tạo ra ph ễ u và ống nên có tính d ẫn đi ệ n t hấp và h ằng số điện môi t ương đối thấp (t ứ c là n h ỏ hơn 1,5 dB). - Ố ng âm nên đủ dài đ ể nối từ EUT đến micrô, và đư ợc đặt ở m ột vị trí không làm ảnh hưởng đến trườ n g R F. Ố ng âm cần c ó đường kính trong khoảng 6 mm v à dày kh o ảng 1,5 mm, và đủ linh h o ạt để không cản trở sự quay c ủa bàn qua y . - Phễu nhựa có đườ n g kín h t ươ n g ứng với kích cỡ loa của EUT, có cao su x ốp mềm được dá n ở mép, và được gắn vào m ột đầu của ống âm, m i crô gắn vào đầu kia. Gắn tâm của ph ễ u vào vị trí sao chép liên quan đ ế n EUT, b ở i vị trí trung tâm này có m ột ảnh hưởng m ạnh lên đáp ứng t ần số được đo. Đi ề u này có t h ể đ ạ t được bằng cách đặt EUT trong một gá l ắp ráp âm lắp ghép kín do nhà s ả n x uất cung cấp, phễu là một phần tích hợp của nó. - Micrô cần có đặc tính đáp ứ ng phẳng trong khoảng 1 dB trong dải t ần từ 50 Hz đến 20 kHz, dải động tuyến tính ít n h ất là 50 dB. Đ ộ nhạy của micrô và m ức âm máy thu lối ra nên phù hợp để đo tỷ số giữa tín hiệu và nhiễu ít nhất là 40 dB tại mức â m l ối ra danh định của EUT. Kích c ỡ của micrô phải đủ nhỏ để ghép vào ống âm. - Mạch hiệu chỉnh t ần s ố nên hiệu chỉnh đáp ứng t ần số của bộ ghép âm sao cho phép đo SINAD âm là đúng (xem phần phụ l ục E của IEC 60489-3 [7]). A.3.3.2. Đ ồng chỉnh Mục đích của đồng chỉnh bộ ghép âm là để xác đ ị nh t ỷ số SINAD âm, nó tương đương t ỷ s ố SINAD ở l ối ra máy thu. P h ụ l ụ c B (Quy định) Các quy định về cách bố trí công suất kênh lân cận B.1. Qui định máy thu đo công suất Máy thu đo công suất bao gồm m ột bộ t rộn, một bộ l ọc IF, một bộ dao động, m ột bộ khuếch đạ i , một bộ suy hao b i ến đổi và m ột bộ chỉ t hị giá t r ị rm s . C ó t hể sử dụng vôn kế rms đư ợc đồng c hỉnh theo dB làm bộ c hỉ t rị giá trị rms thay cho m ột bộ suy hao biến đổi và m ột bộ chỉ t hị giá trị rms. Các đ ặ c tính kỹ t h uật của máy thu đo công suất được trình bày trong các mục từ B.1.1 đến B.1.4. B.1.1. B ộ l ọc IF Bộ l ọc IF cần nằm trong các g i ới hạn của đặc tính ch ọ n lọc sau. Hình B.1 - Đ ặc tính chọn lọc bộ lọc IF Phụ thuộc vào khoảng cách kênh, đặc tính chọn lọc c ần duy trì các kh o ảng cách t ần số từ tần s ố trung tâm danh định của kênh lân cận sau: Bảng B1 - Đ ặc tính chọn lọc Kho ả ng cá c h kênh, kHz Kho ả ng cá c h tần số c ủ a đư ờ ng c ong bộ l ọc từ t ầ n số tr u ng tâm danh định của k ê nh lân cận, kHz D1 D2 D3 D4 12,5 25 3 5 4,25 8,0 5,5 9,25 9,5 13,25 Phụ thuộc vào sự phân cách kênh, các đi ể m suy hao phải không v ượt quá các giá trị cho phép đư ợc qui định trong Bảng B.2 và B.3. Bảng B2 - Các điểm suy hao g ần sóng mang Kho ả ng cá c h kênh, kHz D ải dung sa i , kHz D1 D2 D3 D4 12,5 + 1 , 35 ± 0,1 -1,35 -5,35 25 +3,1 ± 0,1 -1,35 -5,35 Bảng B3 - Các điểm suy hao xa sóng mang Kho ả ng cá c h kênh, kHz D ải dung sa i , kHz D1 D2 D3 D4 12,5 +2,0 ± 2,0 ± 2,0 ± 2,0 -6,0 25 +3,5 +3,5 +3,5 +3,5 -7,5 Suy hao tối thiểu của bộ l ọc IF n ằm ngoài các điểm suy hao 90 dB phải bằng hay lớn hơn 90 dB. Bảng B.4 - Kh o ảng dị ch ch u y ể n tần số Kho ả ng cá c h kênh, kHz Độ rộng b ăn g tần qui định, kHz Kho ả ng dịch ch u y ển từ đ i ểm - 6 d B, kHz 12,5 25 8,5 16 8,25 17 Cần điều chỉnh sự th a y đổi tần s ố của máy thu đo cô n g suất cách xa sóng mang c ủa máy phát sao cho đáp ứng t ại điểm -6 dB g ần với tần số sóng mang của máy phát t hứ nhất đ ược đặt tr o ng khoảng dịch tần số cách tần số sóng mang danh đ ị nh được qui định trong Bảng B . 4. B.1.2. B ộ suy hao biến đổi Bộ suy hao b i ến đổi có dải tối thiểu là 80 dB và độ phân g i ải là 1 d B. B.1.3. B ộ c h ỉ t hị giá t r ị rms Thiết bị phải chỉ t h ị c h ính xác các tín h i ệu khác sin theo t ỷ l ệ nhỏ h ơn hoặc bằng 10:1 giữa giá trị đỉnh và giá trị rms. B.1.4. B ộ dao động và khuếch đại Bộ dao đ ộ ng và bộ khuếch đại cần được th i ết kế sao cho phép đo công suất lân cận của máy phát không điều chế tạp âm thấp cho giá trị đo được  -90 dB với khoảng cách kênh là 25 kHz và  -80 dB với kho ả ng cách kênh là 12,5 kHz, so sánh v ới sóng mang của bộ dao động, nhiễu tự phát của máy phát không điều chế tạp âm t hấp có ảnh hưởng không đáng kể đến kết quả đo. P h ụ l ụ c C (Quy định) Biểu diễn bằng đồ thị việc lựa chọn thiết bị và tần số đo kiểm Thông tin liên quan đến việc l ựa chọn thiết bị cho các m ục đ ích đo kiểm được cho trong EN 300 793. Các đồ t hị sau được trích t ừ EN 300 793 minh họa c ác nguyên t ắc được sử dụ ng trong tiêu chuẩn đó, c ụ t hể là các khái niệm như các phép đo thử đầy đủ và hạn chế. Tham khảo EN 300 793 để có n h ững thông tin chi ti ế t hơn (ví d ụ, các định ng h ĩ a, tham ch i ếu) liên quan đến Phụ l ụ c này. C.1. L ựa c họn kiểu th i ết bị đo hợp chu ẩ n Nhà sản xuất phải cung c ấp một hoặc nh i ề u mẫu thiết bị thích hợp để ph ụ c vụ v i ệc đo kiểm hợp chuẩn. Nếu thiết bị có một số chức năng tuỳ chọn, c ần xe m xé t để không ảnh hưởng t ới các tham số t ầ n số vô tuyến (RF), sau đó chỉ cần thực h iện các phép đo tr ê n thiết bị được cấu hình với tổ hợp chức năng được x em l à p h ức tạp nhất, theo đề x uất của nhà sản x u ất và được sự đồng ý của phòng thử ngh i ệ m. C.2. Đ ị nh ngh ĩ a về dải tần các kênh cài đặt sẵn, d ải đồng ch ỉ nh và d ải t ầ n hoạt động C.2.1. Đ ị nh ng h ĩ a dải tần các kênh cài đặt sẵn Nhà sản x uất phải cung cấp cá c dải tần các kênh cài đặt sẵn c ủ a máy thu và máy phát (hai d ải này có t h ể khác nhau). Dải tần các kênh cài đặt sẵn (SR) là dải tần số cực đại quy định bởi nhà sản x u ấ t qua đó máy thu và máy phát có thể hoạt động trong dải đồng c hỉnh mà không cầ n đặt l ại chương trình h o ặc đồng chỉnh l ạ i. C.2.2. Đ ị nh ng h ĩ a dải đồng ch ỉ nh Khi đưa th i ết bị tới đo kiểm, nhà sản xuất cũng ph ả i cung cấp các dải đồng chỉ n h cho máy thu và máy phát. Dải đ ồ ng c hỉnh (AR) đư ợc xác đị nh như dải tần số qua đó máy thu và/hoặc máy phát có t h ể được l ập trình và/hoặc đồng chỉnh đ ể h o ạt động mà không cần bất cứ thay đổi nào về mạch điện ngoại trừ v i ệc thay t h ế các ROM (Read Only Memory) c h ươ ng trình hoặc các tinh t h ể (trong máy thu và máy phát) và tinh c h ỉnh c ác linh k i ện rời rạc. Tinh chỉnh là hoạt đ ộ ng mà qua đó làm thay đổi giá trị (trong t r ường hợp này liên quan t ới tần số) của một linh k i ệ n trong m ạ ch. Hoạt động này có t h ể bao g ồ m cả thay đổi về vật l ý, thay t h ế (bằng các linh kiện có kích cỡ và k i ểu dáng t ương t ự) hoặc kích hoạt/xoá kích hoạt các linh k i ện (thông qua việc đặt l ại các cầu đã hàn). Đ ối với m ụ c đích các phép đo thì máy thu và máy phát được xem xét riêng r ẽ. C.2.3. Đ ị nh ng h ĩ a dải tần hoạt động Dải tần hoạt động (OFR) là toàn b ộ dải t ầ n số phân bố cho m ộ t k i ểu hoặc một họ thiết bị. Cần chú ý r ằng, m ột họ th i ết bị có khả năng bao phủ một dải tần số rộng h ơn so với dải đồng c hỉnh của một k i ểu thiết bị. C.3. Đ ị nh ngh ĩ a các loại dải đ ồ ng ch ỉ nh (AR0, AR1, AR2 và AR3) Dải đồng c hỉnh phân t hành bốn loại: - Loại thứ n hất, AR0: th i ết bị có d ải đồng ch ỉ nh nhỏ hơn hoặc bằng 5 MHz; - Loại thứ hai, AR1: th i ết bị có d ải đồng c hỉ nh lớn hơn 5 MHz và nhỏ hơn hoặc bằng 30 MHz; - Loại thứ ba, AR2: th i ết bị có dải đồng chỉnh lớn hơn 30 MHz và nhỏ hơn hoặc bằng 60 MHz; - Loại thứ t ư, AR3: th i ết bị có d ải đồng chỉnh l ớn hơn 60 MHz. C.4. Đo kiểm thiết bị l oại AR0 Các phép đo kiểm toàn bộ được t i ến hành trên m ộ t kênh trong khoảng 50 kHz của tần số tru n g tâm dải đ ồng chỉnh. C.5. Đo kiểm thiết bị l oại AR1 Các phép đo kiểm toàn bộ được t i ến hành trên m ộ t kênh trong khoảng 50 kHz của tần số cao nhất dải đ ồng chỉnh và trên m ộ t kênh trong khoảng 50 kHz c ủ a tần số t hấp nhất dải đồng ch ỉ nh. C.6. Đo kiểm thiết bị l oại AR2 Các phép đo kiểm toàn bộ được t i ến hành trên m ộ t kênh trong khoảng 50 kHz của tần số cao nhất dải đ ồng chỉnh và trên m ộ t kênh trong khoảng 50 kHz c ủ a tần số t hấp nhất dải đồng ch ỉ nh. Các phép đo kiểm h ạ n chế đư ợ c t i ến hành trên m ột kênh trong khoảng 50 kHz của tần số tru n g tâm dải đ ồng chỉnh C.7. Đo kiểm thiết bị l oại AR3 Các phép đ o kiểm toàn bộ được t i ến hành trên hai kênh, một kê n h n ằm trong khoảng 50 kHz c ủ a tần số cao nhất d ả i đồng c h ỉnh, và kênh kia nằm trong khoảng 50 k H z của tần số thấp nhất dải đồng ch ỉ nh. Các phép đo giới h ạ n được t i ến hành trên các kênh đo kiểm trung gian trong t ừ ng khoảng ( 50 kHz) của dải đồng chỉnh và chọn sao cho khoảng cách giữa các kênh đo kiểm không vượt quá 30 MHz. C.8. Các phép đo thử một mẫu Nếu dải t ầ n hoạt động (OFFR) c ủa mỗi thiết bị tương ứng với dải đồng chỉnh của nó (AR0, AR1, AR2 hay AR3) thì c h ỉ phải kiểm tra m ột mẫu t hử. Hình C.1 - Các phép đo thử m ộ t mẫu cho thiết bị có dải tần các kênh cài đặt sẵn bằng với dải đồng ch ỉ nh C.9. Các phép đo t h ử và các mẫu cần thiết khi dải tần các kênh cài đặt sẵn SR là một tập con của d ải đồng ch ỉ nh AR Đ ể che dải đồng chỉnh AR, có t h ể cần m ộ t số mẫu tách biệt có các d ải tần các kênh cài đặt sẵn (SR) khác nhau n ằm trong dải đ ồ ng chỉnh (AR). Sau đó đo kiểm các m ẫu này theo các phần t ư ơng ứng 4.4, 4.5, 4.6 và 4.7 t r ong EN 300 793. Các ví dụ sau đây g i ả th i ế t dải tần các kênh cài đặt sẵn là 5 MHz. Hình C.2 - Các phép đo th i ết bị có các dải tần các kênh cài đặt sẵn là các tập con của d ải AR C.10. Các phép đo thử và các mẫu cho một họ th i ết bị có A R l à mộ t t ập con c ủ a toàn b ộ dải tần hoạt động Nế u dả i đ ồ n g chỉn h củ a thi ế t b ị l à m ộ t p h ầ n c ủ a toà n b ộ dả i t ầ n ho ạ t độ n g t h ì c ó t h ể ch i a dả i t ầ n ho ạ t độn g thàn h cá c d ả i đ ồn g chỉn h l oạ i t ư ơn g ứ ng . Sa u đ ó đ o ki ể m cá c m ẫ u nà y the o cá c ph ầ n t ư ơ n g ứ n g 4.4 , 4.5 , 4. 6 v à 4. 7 tron g E N 30 0 793. Ví dụ muốn chứng nhận chủng loại cho m ột họ th i ết bị có dải t ầ n hoạt động t ừ 403 MHz đến 470 MHz. Th i ết bị đư ợ c đo thử không che dải này bằng m ột l oại dải đồ ng chỉnh. C.10.1. K ị ch b ản đo kiểm 1 Dải tần h o ạt động (OFR) của nó có thể được che bằng hai d ả i đ ồng chỉnh a) và b) và được thực hiện trong các m ẫu a) và b): a) 403 MHz đến 430 MHz: Đây là l o ại AR1; b) 425 MHz đến 470 MHz: Đây là l o ại AR2. Hình C.3 - Các phép đo kiểm cho h ọ thiết bị có các d ải đồng ch ỉ nh là một phần của toàn b ộ dải t ầ n hoạt động (ví d ụ 1) C.10.2. K ị ch b ản đo kiểm 2 Dải tần h o ạt động (OFR) của nó có thể đư ợc che bằng cách khác bằng 3 dải đồng chỉnh AR1 và được t h ực hiện trong các m ẫu a), b) và c): a) T ừ 403 đến 430 MHz: Đây là l o ại AR1; b) T ừ 425 đến 450 MHz: Đây là l o ại AR1; c) Từ 450 đến 470 MHz: Đây là l o ại AR1. Hình C.4 - Các phép đo kiểm cho h ọ thiết bị có các d ải đồng ch ỉ nh là một ph ầ n của toàn b ộ dải tần h oạt động (ví d ụ 2)