05/2016/TT-BKHĐT

Thông tư 05/2016/TT-BKHĐT hướng dẫn lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai vào quy hoạch, kế hoạch phát triển ngành, kinh tế-xã hội do Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành BỘ KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƯ ------- CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc --------------- Số: 05 /2016/TT-BKHĐT Hà Nội, ngày 06 tháng 6 năm 2016 THÔNG TƯ HƯỚNG DẪN LỒNG GHÉP NỘI DUNG PHÒNG, CHỐNG THIÊN TAI VÀO QUY HOẠCH, KẾ HOẠCH PHÁT TRIỂN NGÀNH, KINH TẾ-XÃ HỘI Căn cứ Luật Phòng ch ố ng thiên tai s ố 33/20 1 3/QH13; Căn cứ Nghị định số 92/2006/NĐ-CP ngày 07 tháng 9 năm 2006 của Chính phủ về lập, phê duyệt và qu ả n lý quy hoạch t ổ ng th ể phát tri ể n kinh tế - xã hội; Căn cứ Nghị định số 04/20 0 8/NĐ-CP ngày 11 tháng 01 năm 2008 của Chính phủ sửa đ ổ i, bổ sung một s ố điều của Nghị định s ố 92/2006/NĐ-CP ngày 07 tháng 9 năm 2006 về lập, phê duyệt và quản lý quy hoạch t ổ ng th ể phát tri ể n kinh tế - xã hội; Căn cứ Nghị định số 116/2008/NĐ-CP ngày 14 tháng 11 năm 2008 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ , quy ề n hạn và cơ c ấ u tổ chức của Bộ Kế hoạch và Đ ầ u tư; Căn cứ Nghị định s ố 66/20 1 4/NĐ-CP ngày 04 tháng 7 năm 20 1 4 của Chính phủ quy định chi tiết, hướng d ẫ n thi hành một s ố điều của Luật Ph ò ng, ch ố ng thiên tai; Căn cứ Quyết định s ố 44/2014/QĐ-TTg ngày 15 tháng 8 năm 2014 của Thủ tướng Chính phủ quy định ch i tiết về c ấ p độ r ủ i ro thiên tai; Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành Thông tư hướng dẫn l ồng ghép nội dung phòng, ch ố ng thiên tai vào quy hoạch, kế hoạch phá t tri ể n ng à nh kinh tế-xã hội. Chương I QUY ĐỊNH CHUNG Điều 1. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng 1. Phạm vi điều chỉnh Thông tư này hướng dẫn nguyên t ắ c, nội dung thực hiện lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai vào quy hoạch, kế hoạch phát triển ngành, phát triển kinh tế-xã hội của c ả nước, các Bộ, ngành, các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi chung là cấp t ỉ nh); các thành phố thuộc t ỉ nh, quận, huyện, thị xã (gọi chung là cấp huyện); và kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội các xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã). 2. Đối tượng áp dụng Thông tư này áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức có liên quan đến lập, thẩm định, phê duyệt, giám sát, đánh giá lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai vào quy hoạch, kế hoạch phát triển ngành, kinh tế-xã hội. Điều 2. Giải thích từ ngữ 1. Đ ố i tượng d ễ bị t ổ n thương là nhóm người có đặc điểm và hoàn cảnh khiến họ có khả năng phải chịu nhiều tác động bất lợi hơn từ thiên tai so với những nhóm người khác trong cộng đồng. Đối tượng dễ bị t ổ n thương bao gồm: trẻ em, người cao tu ổ i, phụ nữ đang mang thai hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tu ổ i, người khuyết tật, người bị bệnh hiểm nghèo và người nghèo. 2. Quy hoạch phát triển ngành, lĩnh vực là luận chứng, lựa chọn phương án phát triển và phân b ố ngành, l ĩnh vực hợp lý trong thời kỳ dài hạn trên phạm vi cả nước và các t ỉ nh, thành phố trên cả nước. 3. Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội là công cụ quản lý kinh tế của nhà nước theo mục tiêu, được th ể hiện bằng nh ữ ng mục tiêu định hướng phát triển kinh tế-xã hội phải đạt được trong khoảng thời gian nhất định của một quốc gia hoặc của một địa phương và những giải pháp, chính sách nhằm đạt được các mục tiêu đặt ra một cách có hiệu quả và cao nhất. 4. Lồng ghép nội dung phòng, ch ố ng thiên tai vào quy hoạch, kế hoạch phát triển ngành, kinh tế-xã hội là một quá trình tích hợp có chọn lọc những đánh giá tác động thiên tai, gi ả i pháp ưu tiên về giảm nhẹ rủi ro thiên tai và thích ứng biến đổi khí hậu vào quá trình xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển ngành, kinh tế-xã hội. Điều 3. Nguyên tắc lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai 1. Nội dung phòng, ch ố ng thiên tai phải được lồng ghép vào quy hoạch, kế hoạch phát triển ngành, kinh tế-xã hội. 2. Căn cứ vào kết quả đánh giá, loại hình rủi r o thiên tai, phân vùng rủi ro thi ên tai ứng với mỗi loại hình và cấp độ rủi ro thiên tai của ngành và/hoặc địa phương đ ể lồng ghép nội dung phòng, ch ố ng thiên tai. 3. Ưu tiên các công trình đa mục tiêu, kết hợp giải pháp công trình và phi công trình, hướng tới phát triển bền vững và đối tượng dễ bị t ổ n thương trong lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai. 4. Nguồn vốn cho công tác phòng, chống thiên tai được lồng ghép, cân đối trong quá trình lập đề cương, nhiệm vụ quy hoạch; trong quá trình xây dựng dự toán ngân sách kế hoạch phát triển kinh t ế -xã hội, kế hoạch đầu tư phát triển. Chương II THỰC HIỆN LỒNG GHÉP NỘI DUNG PHÒNG, CHỐNG THIÊN TAI VÀO QUY HOẠCH, KẾ HOẠCH PHÁT TRIỂN NGÀNH, KINH TẾ-XÃ HỘI Điều 4. Quy trình thực hiện lồng ghép 1. Rà soát, đánh giá việc thực hiện nội dung phòng, chống thiên tai trong thực hiện quy hoạch, kế hoạch của giai đoạn trước. a) Rà soát, nghiên cứu các văn b ả n pháp lý, chương trình kế hoạch có liên quan đến phòng, ch ố ng thiên tai và thích ứng bi ế n đ ổ i khí hậu; b) Rà soát các nghiên cứu, báo cáo, dự báo về xu thế thiên tai và biến đ ổ i khí hậu có th ể tác động đến sự phát triển ngành, kinh tế-xã hội; c) Đánh giá tình hình thiên tai và thiệt hại do thiên tai gây ra đối với kinh tế, xã hội và môi trường trong k ỳ kế hoạch, quy hoạch. Căn c ứ vào báo cáo t ổ ng kết công tác phòng, chống thiên tai hàng năm và 5 năm, các Bộ, ngành, địa phương dự báo và xác định những loại thiên tai thường xảy ra, bao gồm cả tần suất, cường độ và số liệu thiệt hại của m ỗ i loại thiên tai: xác định loại thiên tai nguy hiểm nhất, thường xuyên xảy ra nhất và gây tác hại nặng nề nhất; tiến hành phân tích, đánh giá mức độ thiệt hại của thiên tai với từng lĩnh vực. 2. Phân tích tình trạng và khả năng ch ố ng chịu thiên tai của các đối tượng dễ bị t ổ n thương trong tương lai về kinh tế, xã hội và môi trường: a) Sự khác nhau về tình trạng dễ bị t ổ n thương theo giới tính: giữa nam và n ữ ; theo mức thu nhập: giữa người giàu và người nghèo; theo độ tu ổ i: người cao tuổi và người trẻ tu ổ i; theo trình độ, nhận thức và mật độ dân số; b) Các nhóm d ễ bị t ổ n thương, bao g ồ m: người nghèo, trẻ em, người già cô đơn, n ữ chủ hộ, người khuyết tật, dân tộc thi ể u số; c) Các nhóm cư trú tại khu vực dễ bị t ổ n thương do thiên tai như: trên các đảo, ven biển, vùng thấp, trũng thường bị ngập lụt, vùng hay bị lũ quét, sạt lở đất dọc theo các bờ sông, kênh rạch, hoặc nhóm ngh ề nghiệp dễ bị t ổ n thương do thiên tai như: ngh ề khai thác, đánh b ắ t th ủ y, h ả i s ả n trên sông, trên biển; nuôi trồng thủy, hải sản trên sông, rạch, đầm, bãi; nghề vận tải đường thủy, các địa điểm du lịch, các hộ không có nghề nghiệp ổ n định, thường xuyên di chuy ể n kiếm việc làm. 3. Xác định các nguyên nhân, bao gồm cả nguyên nhân khách quan, nguyên nhân ch ủ quan dẫn đến thiệt hại của từng lĩnh vực (kinh tế , xã hội và môi trường): a) Tính chính xác của các thông tin dự báo, cảnh báo khí tượng-thủy văn; tính kịp thời và khả năng ti ế p nhận thông tin dự báo, cảnh báo đến cơ sở và người dân, đặc biệt với đ ố i tượng dễ bị t ổ n thương; b) Sự ch ủ động triển khai các phương án phòng, chống thiên tai; c) Sự phù hợp với các quy hoạch liên quan đến phòng, chống thiên tai; tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về an toàn phòng, chống thiên tai của công trình; d) Sự sẵn sàng của các trang thiết bị thông tin liên lạc và c ứu hộ, cứu nạn; e) Sự tuân thủ các quy định an toàn trong qu ả n l ý phương tiện và tham g ia giao thông trong thiên tai; f) Sự sẵn có của các địa điểm tránh, trú bão an toàn cho tàu thuyền, các điểm cấp cứu tại các khu vực trọng yếu về thiên tai; g) Công tác cứu hộ, cứu nạn đối với con người, tàu thuyền, công trình đang chịu ảnh hưởng trực tiếp của thiên tai; h) Tình hình thực hiện phương châm “bốn tại ch ỗ ”: Chỉ huy tại chỗ; lực lượng tại chỗ; phương tiện, vật tư tại chỗ và hậu cần tại chỗ; i) Năng lực kiểm tra, giám sát của chính quyền địa phương. 4. Xác định các giải pháp phòng, chống thiên tai theo thứ tự ưu tiên phù hợp với các loại hình thiên tai thường xuyên xảy ra. 5. Giám sát, đánh giá việc thực hiện lồng ghép a) Nội dung đánh giá kết quả lồng ghép: Mức độ lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai (bao gồm biện pháp công trình và phi công trình) và thích ứ ng với biến đ ổ i khí hậu vào các chỉ tiêu phát triển kinh tế-xã hội đề ra trong kế hoạch; Nguồn lực thực tế đã được huy động đ ể đầu tư cho phòng, ch ố ng thiên tai và ứng phó với biến đ ổ i khí hậu; Hiệu quả đầu tư của các chương trình, đề án, dự án về phòng, chống thiên tai và biến đổi khí hậu thuộc lĩnh vực, địa phương mình quản lý; So sánh thiệt hại về vật chất do thiên tai và biến đ ổ i khí hậu gây ra so với tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) hoặc giá trị sản xuất của địa phương, của ngành trước và sau khi đã thực hiện việc lồng ghép; Tác động của thiên tai và biến đ ổ i khí hậu đối với các vấn đề x ã hội như: thiệt hại về người và tài sản; vấn đề nhà ở của những gia đình bị ảnh hưởng thiên tai; tình hình đói nghèo; sinh k ế của người dân; tình hình dịch bệnh; dịch vụ y t ế ; mức độ ảnh hưởng việc học hành của học sinh; mức độ phải đóng góp của người dân đ ể khôi phục trường học, bệnh xá bị hư hỏng đã có chuy ể n bi ế n gì sau khi thực hiện lồng ghép; Các tác động tiêu cực đến môi trường do thiên tai và biến đ ổ i khí hậu gây ra so với trước khi thực hiện lồng ghép; Nhận thức của cộng đồng về phòng, chống thiên tai và biến đ ổ i khí hậu; S ố lượng các quy hoạch, chương trình, d ự án đã được lồng ghép và chưa được lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai và biến đ ổ i khí hậu. b) Thời gian thực hiện đánh giá kết qu ả l ồ ng ghép: Đ ố i với quy hoạch: Thực hiện sau m ỗ i 1/4 kỳ quy hoạch . Kết thúc k ỳ quy hoạch đánh giá một lần. Đối với kế hoạch: Mỗi năm đánh giá 01 lần (tổng kết cuối năm), kết hợp cùng với việc đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch của năm trước, xây dựng kế hoạch năm sau. Kết thúc kế hoạch 5 năm đánh giá một l ầ n kết h ợ p cùng với việc đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch của 5 năm trước đ ể chu ẩ n bị xâ y dựn g kế hoạch 5 năm sau. Điều 5. Lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai vào các quy hoạch phát triển ngành, kinh tế-xã hội 1. Đối với nh ữ ng quy hoạch đã có: Ti ế n hành rà soát, bổ sung các nội dung phòng, chống thiên tai mà trước đây chưa đề cập tới hoặc đã có đề cập nhưn g chưa phù hợp với quy hoạch và tiêu chu ẩ n phòng, chống thiên tai hoặc có nguy cơ gây mất an toàn cho hệ thống công trình chuyên dụng cho phòng, chống thiên tai. 2. Đối với những quy hoạch được xây dựng mới cần tuân th ủ quy trình lồng ghép các nội dung về phòng, chống thiên tai ngay từ khi b ắ t đầu xây dựng quy hoạch. 3. Lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai vào công tác đánh giá tình hình thực hiện, mục tiêu c ụ th ể , các nhiệm vụ và giải pháp thực hiện của từng quy hoạch. 4. Qu y trình lồng ghép thực hiện như quy định tại Điều 4 của thông tư này. Điều 6. Lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai vào kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội cả nước và kế hoạch phát triển ngành 1. Lồng ghép nội dung rà soát, đánh giá tình hình thiên tai vào bước điều tra cơ bản, đánh giá thuận lợi, khó khăn, thách thức; xác định nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội của kỳ kế hoạch hoặc nhu cầu bổ sung của Bộ, ngành và địa phương. 2. Khi xây dựng hệ thống các chỉ tiêu phát triển kinh tế-xã hội cần phải tính toán các tác động của thiên tai và biến đ ổ i khí hậu; các giải pháp chủ động phòng ngừa, ứng phó, khôi phục và tái thiết. 3. Khi xây dựng các nhóm giải pháp của kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội của cả nước, kế hoạch phát triển của n g ành c ầ n lựa chọn các g i ả i pháp đã được nghiên cứu, đề xuất trong các Chiến lược, chương trình, đề án liên quan đến phòng, chống và giảm nhẹ thiên tai đ ể có được đầy đ ủ các gi ả i pháp hợp lý nhất. 4. Quy trình lồng ghép thực hiện như quy định tại Điều 4 của thông tư này. Điều 7. Lồng ghép nội dung phòng chống thiên tai vào kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội cấp tỉnh/huyện/xã 1. Thu thập thông tin và chuẩn bị thực hiện: a) Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, huyện, xã ban hành văn bản chỉ đạo việc xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội có lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai cho các ban, ngành, đoàn th ể và các đơn vị có liên quan trên địa bàn; b) Phổ biến nội dung phòng, chống thiên tai cho các cán bộ chịu trách nhiệm lập kế hoạch: Kiến thức cơ bản về thiên tai trên địa bàn và các biện pháp phòng, chống thiên tai thích hợp; Kế hoạch phòng, chống thiên tai và các kế hoạch khác có liên quan; Nguyên tắc và nội dung lồng ghép phòng, chống thiên tai vào kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội. 2. Quy trình lồng ghép thực hiện như quy định tại Điều 4 của thông tư này. Điều 8. Nguồn vốn thực hiện nội dung lồng ghép phòng, chống thiên tai Các Bộ, ngành, địa phương căn cứ các nguồn vốn được giao trong kế hoạch trung hạn và hàng năm đ ể thực hiện nội dung lồng ghép phòng, ch ố ng thiên tai vào các quy hoạch, kế hoạch phát triển ngành, kinh tế-xã hội, bao gồm: 1. Vốn đầu tư ngu ồ n ngân sách nhà nước: V ố n đầu tư của ngân sách Trung ương cho Bộ, ngành trung ương; vốn bổ sung có mục tiêu của ngân sách Trung ương cho địa phương; vốn đầu tư trong cân đ ố i ngân sách địa phương. 2. Vốn đầu tư nguồn trái phiếu Chính ph ủ và nguồn trái phiếu chính quyền địa phương. 3. Quỹ Phòng, chống thiên tai. 4. V ố n hỗ trợ phát tri ể n chính thức (ODA) và vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ nước ngoài. 5. Vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước (các khoản vốn do Ngân hàng phát triển Việt Nam và Ngân hàng Chính sách xã hội). 6. Nguồn kinh phí chi thường xuyên cho công tác l ập quy hoạch, điều ch ỉ nh quy hoạch và xây dựng kế hoạch phát triển ngành, kinh tế - xã hội. 7. Các nguồn vốn hợp pháp khác theo quy định của pháp luật. Các Bộ, ngành, Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm ưu tiên vốn đ ầ u tư trong kế hoạch hàng năm và trung hạn đ ể xây dựng các công trình phòng, chống, thiên tai phục vụ cho phát triển kinh tế-xã hội trên địa bàn. Chương III TỔ CHỨC THỰC HIỆN Điều 9. Trách nhiệm của các ngành, các cấp 1. Bộ Kế hoạch và Đầu tư: a) Ch ủ trì kiểm tra, giá m sát thực hiện Thông tư này; b) Tổng hợp nội dun g lồng ghép phòng, chốn g thiên tai từ kế hoạch phát triển của các ngành và địa phương vào kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội của cả nước. 2. Các Bộ, cơ quan ngang bộ, chịu trách nhiệm lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai trong xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển ngành thuộc thẩm quyền quản lý. 3. Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương: a) Chỉ đạo Sở Kế hoạch v à Đầu tư chủ trì t ổ ng hợp, lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai vào quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội của t ỉ nh/thành phố; theo dõi, kiểm tra và đánh giá việc l ồ ng ghép nội dung phòng, ch ố ng thiên tai vào quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội các cấp tại địa phương; b) Chỉ đạo Sở Kế hoạch và Đầu tư ch ủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và các cơ quan/đơn vị liên quan th ẩ m định nội dung lồng ghép phòng, chống thiên tai vào lập quy hoạch, kế hoạch phát triển ngành, kinh tế-xã hội; c) Chỉ đạo Sở Kế hoạch và Đầu tư và Sở Tài chính ưu tiên bố trí nguồn vốn trong dự toán hàng năm đ ể thực hiện các giải pháp phát triển kinh tế-xã hội có lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai. Điều 10. Hiệu lực thi hành 1. Thông tư này có hiệu lực thi hành k ể từ ngày 20 tháng 7 năm 2016 . 2. Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nh â n dân các cấp, các t ổ ch ứ c có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Thông tư này. Trong quá trình thực hiện, nếu có khó khăn, vướng m ắ c, đề nghị ph ả n ánh kịp thời về Bộ K ế hoạch và Đầu tư đ ể nghiên cứu s ử a đổ i, bổ sung cho phù hợp./. Nơi nhận: - Thủ tướng, các Phó Thủ tướng Chính phủ; - Văn phòng Chính phủ; - Văn phòng Tổng b í thư; - Văn phòng Quốc hội; - Các Bộ, cơ quan ng ang Bộ, cơ quan thuộc Chính ph ủ; - Tòa án Nhân dân tối cao; - Viện Ki ể m sát t ố i cao ; - Ki ể m toán Nhà nước; - UBND các t ỉ nh, thành phố trực thuộc TW; - Công báo ; - Cục ki ể m tra văn b ả n Bộ Tư pháp ; - Website Ch í nh ph ủ ; - Website Bộ Kế hoạch và Đầu tư ; - Các đơn vị t h uộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư; - Lưu VT , Vụ KTNN. BỘ TRƯỞNG Nguyễn Chí Dũng