TCVN7388-2:2004

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7388-2:2004 (ISO 9809-2 : 2000) về Chai chứa khí - Chai chứa khí bằng thép không hàn có thể nạp lại được - Thiết kế, kết cấu và thử nghiệm - Phần 2: Chai bằng thép tôi và ram có độ bền kéo lớn hơn hoặc bằng 1100 MPa do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành TIÊU CHUẨN VIỆT NAM TCVN 7388-2 : 2004 ISO 9809-2 : 2000 CHAI CHỨA KHÍ - CHAI CHỨA KHÍ BẰNG THÉP KHÔNG HÀN CÓ THỂ NẠP LẠI ĐƯỢC - THIẾT KẾ, KẾT CẤU VÀ THỬ NGHIỆM - PHẦN 2: CHAI BẰNG THÉP TÔI VÀ RAM CÓ ĐỘ BỀN KÉO LỚN HƠN HOẶC BẰNG 1100 MPA Gas cylinders - Re f illable seamless s teel gas cylinders - Design, construction and testing - Par t 2: Quenched and tempered s teel cylinders with tensile strength greater thane or equa l to 1100 MPa Lời nói đầu TCVN 7388-2 : 2004 hoàn toàn tương đương v ớ i ISO 9809-2 : 2000. TCVN 7388-2 : 2004 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn TCVN/TC 58 Chai chứa kh í biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành. CHAI CHỨA KHÍ - CHAI CHỨA KHÍ BẰNG THÉP KHÔNG HÀN CÓ THỂ NẠP LẠI ĐƯỢC - THIẾT KẾ, KẾT CẤU VÀ THỬ NGHIỆM - PHẦN 2: CHAI BẰNG THÉP T Ô I VÀ RAM CÓ ĐỘ B Ề N KÉO LỚN HƠN HOẶC BẰNG 1100 MPA Gas cylinders - Re f illable seamless s teel gas cylinders - Design, construction and testing - Par t 2: Quenched and tempered s teel cylinders with tensile strength greater thane or equa l to 1100 MPa 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này qui định các yêu cầu tối thiểu về vật liệu, thiết kế, kết cấu, qu á tr ì nh ch ế tạo và thử nghiệm trong chế tạo các chai chứa khí nạp lại được bằng thép không hàn, được tôi và ram, có dung tích nước từ 0,5 I đến 150 I, để chứa kh í nén, khí hóa l ỏ ng và khí hòa tan, dùng ở nhiệt độ m ô i trường trong khoảng từ - 50 ° C đến + 65 ° C . Tiêu chuẩn này áp dụng cho các chai có độ bền kéo lớn nhất R m lớn hơn hoặc bằng 1100 MPa. Tiêu chuẩn này không áp dụng cho các chai có R m max > 1300 MPa, đường kính >140 mm và chiều dày thành bảo đ ả m ( a’ ) ≥ 12 mm, và R m max ≥ 1400 Mpa , đường kính ≤ 140 mm và chiều dày thành bảo đảm (a’) ≥ 6 mm, bởi v ì đối với các giới hạn vượt quá n à y có thể phải áp dụng các yêu c ầ u bổ sung thêm. CHÚ THÍCH 1: Các chai có dung tích nước nhỏ hơn 0,5 I có thể được chế tạo và cấp giấy chứng nh ậ n theo ti ê u chuẩn này. CHÚ THÍCH 2: Đối v ớ i các chai được tôi và ram có độ bền kéo l ớ n nhất nhỏ hơn 1100 MPa theo TCVN 7388-1 (ISO 9809-1). Đối với các chai bằng thép thường hóa theo TCVN 7388-3 (ISO 9809-3). CHÚ THÍCH 3: C ấp và phạm vi độ bền của thép dùng cho các kiểu chai này có thể không thích h ợ p với m ộ t s ố kh í chứa (xem 6.1.4) và điều kiện sử dụng. 2. Tài liệu viện dẫn ISO 148 : 1983 [1] ) Steel - Charpy impact test (V-notch) [Thép - Thử va đập Charpy (Rãnh V)]. ISO 2604-2 : 1975, Steel products for pressure purposes - Quality requirements - Part 2: W rought seamless tubes (S ả n phẩm thép dùng cho mục đích chịu áp lực - Y ê u cầu chất lượng - Phần 2: Ố ng thép gia công áp lực không hàn). TCVN 256: 2001 (ISO 6506 : 1999), Vật liệu kim loại - Thử độ cứng Brinell. TCVN 257 : 2001 (ISO 6508 : 1999), Vật liệu kim loại - Thử độ cứng Rock w ell. TCVN 197: 2001 (ISO 6892 : 1998), Vật liệu kim loại - Thử kéo ở nhiệt độ m ô i trường. ISO 7438 : 1985, Metallic materials - Bend test (Vật liệu kim loại - Thử uốn). ISO 9712 . 1999, Non-destructive testing - Quali f ication and certi f ication of personnel (Thử không phá hủy - Chứng chỉ và cấp chứng ch ỉ cho cá nhân). TCVN 6874-1 : 2001 (ISO 11114-1 : 1997), Chai chứa kh í di đ ộng - Xác định t í nh tương thích của v ậ t liệu chai chứa và làm van với kh í chứa - Phần 1: V ậ t liệu kim loại). ISO 13769 [2] ) , Gas cylinders - S tamp marking (Chai chứa khí - Ghi nhãn). 3. Thuật ngữ và định nghĩa Ti ê u chuẩn này sử dụng các thuật ng ữ và định nghĩa sau: 3.1 Gi ớ i hạn chảy (ứng su ất ch ả y) (yield stress) Giá trị tư ơ ng đương với gi ớ i hạn chảy trên, R e H , hoặc đối với thép không biểu thị ra trên đường cong thử kéo l à 0,2 % ứng suất thử (độ giãn dài không tỷ lệ), R p0,2 (xem TCVN 197). 3.2 Tôi (quenching) Sự nhiệt luyện để tăng độ cứng, trong đó chai chứa khí đã được nung nóng tới nhiệt độ đồng đ ề u tr ê n điểm tới hạn trên Ac 3 của thép sẽ được làm nguội nhanh trong m ô i trường thích hợp. 3.3. Ram (tempering) Sự nhiệt luyện để làm mềm sau quá trình tôi, trong đó chai được nung nóng tới nhiệt độ đồng đ ề u dưới điểm tới hạn dưới A c 1 , của thép. 3.4. Lô (batch) S ố lượng tới 200 chai cộng với các chai cho thử phá hủy có cùng một đường kính, chi ề u dày và kết cấu, được sản xuất liên tục từ cùng một mác thép, được nhiệt luyện theo cùng một chế độ và trong cùng một khoảng thời gian. CHÚ THÍCH: Chi ề u dài của các chai trong lô có thể khác nhau ± 12 %. 3.5. Áp suất thử p h , (test pressure) Áp suất qui định đ ược áp dụng trong quá tr ì nh thử. CH Ú THÍCH: Áp suất thử được dùng đ ể tính toán chiều dày thành chai. 3.6. Áp suất nổ (burst pressure) Áp suất cao nhất đạt được trong chai trong quá tr ì nh thử nổ. 3.7 Hệ số ứng suất thiết k ế (design stress f actor), F Tỷ số giữa ứng suất tương đương trên thành (chai) ở áp suất thử ( p h ) và giới hạn chảy nhỏ nhất (R e ) có đảm bảo. 4. Ký hiệu Bảng 1 giới thiệu các ký hiệu và tên gọi của chúng. B ả ng 1 - Ký hiệu và tên gọi Ký hiệu Tên gọi a Chiều dày tính toán nhỏ nhất, tính bằng milimét, của chai hình trụ tròn a' Chi ề u dày nhỏ nhất b ả o đ ả m, tính bằng milimét, của chai hình trụ tròn a 1 Chiều dày nhỏ nhất bảo đảm, tí nh bằ n g milimét, của đáy lõm tại kh uỷu cong (xem hình 2) a 2 Chiều dày nhỏ nh ất bảo đảm, tính bằng milimét, tại đáy lõm (xem hình 2) A Độ giãn dài theo phần trăm b Chiều dày nhỏ nhất bảo đảm, tính bằng milimét, tại tâm của đáy lồi (xem hình 1) c Sai lệch l ớ n nhất cho phép của prô fi n (tiết d iện) nổ, tính bằng milimét (xem hình 13) d Chiều sâu của khuyết tật nhân tạo, tính bằng milimét, trong thử nổ chai có khuyết tật và thử theo chu kỳ chai có khuyết tật (xem hình 5) D Đường kính ngo à i danh nghĩa của chai, t í nh bằng milim é t (xem hình 1) D c Đường kính ngoài của dao phay, tính bằng milimét, d ùng cho thử nổ chai có khuyết tật và thử theo chu kỳ chai có khuyết tật (xem hình 5) D f Đường kính của con lăn uốn, tính bằng milimét (xem h ì nh 8) F Hệ số ứng xuất thiết kế (thay đ ổ i) (xem 3.7) h Chiều sâu bên ngoài ( của đáy lõm), tính bằng milim é t (xem hình 2) H Chiều cao bên ngoài của phần vòm (đỉnh lồi hoặc đáy l ồ i), t í nh bằng milimét, (xem h ì nh 1) l o Chiều dài của khuyết tật nh â n tạo, tính bằng mil i mét, trong thử nổ, chai có khuyết t ậ t và thử theo chu kỳ chai có khuyết t ậ t (xem hình 5) l Chiều dài phần hình trụ của chai, tính bằng milim é t (xem hình 3) L o Chiều dài đo ban đầu, tính bằng milimét, như đ ã xác định trong TCVN 197 (xem h ì nh 7) P b Áp suất nổ đo được, bar a p f Áp suất phá hủy đo được, bar a p h Áp suất thử thủy lực, bar a Áp suất làm việc thiết k ế tính toán, bar a p y Áp suất quan sát được khi chai bắt đ ầ u hư hỏng trong quá trình thử nổ thủy lực, bar a r Bán k í nh b ê n trong của khuỷu cong, t í nh bằng milimét (xem hình 1 và hình 2) r c Bán k í nh đỉnh dao phay để phay khuyết tật nhân tạo, tính bằng milimét, cho thử nổ chai có khuyết tật và thử theo chu kỳ chai có khuyết tật (xem h ì nh 5) R e Giá trị nhỏ nhất b ả o đảm của giới hạn chảy, MPa (xem 3.1) R ea Giá trị thực của giới hạn chảy, MPa, được xác định bằng thử kéo (xem 10.2) R g Giá trị nh ỏ nhất b ả o đảm của độ b ề n kéo, MPa R m Giá trị thực của độ b ề n kéo, MPa, được xác định bằng thử kéo (xem h ì nh 10.2) R m max Giá trị thực lớn nhất của phạm vi đ ộ b ề n kéo, MPa R m min Giá trị thực nhỏ nhất của phạm vi độ b ề n kéo, MPa S o Diện tích mặt cắt ngang ban đầu của mẫu thử kéo , t í nh bằng milimét vuông, phù hợp với TCVN 197 t Chiều dày thực của mẫu thử, tính bằng milimét V Dung tích nước của chai, tính bằng lít w Chi ề u rộng của mẫu thử kéo, tính bằng milimét (xem hình 7) a 1 bar = 10 5 Pa = 0,1 MPa b p s bằng tới 2 /3 p h . 5. Kiểm tra và thử nghiệm Đánh giá sự phù hợp c ầ n được thực hiện phù hợp v ớ i các qui định có liên quan của nhà nước. Để b ả o đảm cho các chai tuân theo tiêu chuẩn này th ì ch ú ng phải được kiểm tra phù h ợ p với các đi ề u 9,10 và 11 b ở i các cơ quan kiểm tra có thẩm quy ề n (sau đây gọi là "cơ quan kiểm tra ” ) được nhà nước công nhận. Cơ quan kiểm tra phải có đủ năng lực cho kiểm tra các chai. 6. Vật liệu 6.1. Yêu cầu chung 6.1.1. Vật liệu đ ể chế tạo các chai phải là một trong các loại sau: a) thép chế tạo chai được quốc tế công nhận; b) thép chế tạo chai được nhà nước công nhận; c) thép chế tạo chai mới, xuất phát từ tiến bộ kỹ thuật. Tất cả các loại vật liệu phải đáp ứng các điều kiện có liên quan qui định trong 6.2 và 6.3 6.1.2. Vật liệu sử dụng để chế tạo chai phải là thép khác với thép sôi, có đặc t í nh kh ô ng l ã o hóa và phải được khử nhôm và / hoặc silic. Trong trường hợp khách hàng yêu cầu kiểm tra đặc t í nh không l ã o hóa này thì các chuẩn cho kiểm tra phải được thoả thuận v ớ i khách hàng và được đưa vào đơn hàng. 6.1.3. Nhà chế tạo chai phải xác lập các biện pháp để nhận diện chai với mẻ đúc thép để chế tạo chai. 6.1.4. Thép có độ bền cao dùng để chế tạo các chai có độ bền cao thường không thích hợp với các kh í ă n mòn hoặc gây giòn xem TCVN 6874-1. Tuy nhiên thép có độ bền cao có thể được sử dụng với các kh í này v ớ i điều kiện là sự thích hợp của chúng được kiểm chứng bằng phương pháp thử được công nhận. 6.2. Kiểm tra thành ph ầ n hóa học 6.2.1. Thành phần hóa học của tất c ả các mác thép tối thiểu phải được xác định giá trị các thành phần: - hàm lư ợ ng cácbon, mangan và silic trong tất cả các trường hợp; - hàm lượng crôm, niken, và molipden và các nguyên tố hợp kim khác bổ sung th ê m vào thép; - hàm lượng l ớ n nhất của lưu huỳnh và phốtpho trong tất cả các trường hợp. Tổng hàm lượng của cácbon, mangan và silic, và nếu thấy thích h ợ p, hàm lượng crôm, niken và mol i pđen phải được qui định kèm theo dung sai sao cho hiệu số giữa các giá trị lớn nhất và nhỏ nhất c ủ a mẻ đúc không vượt qu á các giá trị cho trong bảng 2. B ả ng 2 - Dung sai của thành phần hóa học Nguyên t ố Hàm lượng I ớ n nhất, % (theo khối lư ợ ng) Phạm vi cho phép, % (theo khối lư ợ ng) Cácbon 0,30 0,03 ≥ 0,30 0,04 Mangan Tất c ả các giá trị 0 , 20 Silic Tất cả các giá trị 0,15 Crôm <> 0,20 ≥ 1 , 2 0,30 Niken Tất c ả các giá trị 0,30 Molipđen 0 , 50 0,10 ≥ 0,50 0,15 Hàm lượng t ổng của các nguyên tố vanađi, niobi, titan, bo và ziriconi không được vượt quá 0,15 %. Hàm lượng thực của một nguyên tố nào đó bổ sung vào một cách có t í nh toán phải được báo cáo v à hàm lượng lớn nhất của nó phải đại diện cho c ô ng nghệ s ả n xuất thép tốt. 6.2.2. Lưu huỳnh và phốtpho trong phân tích đúc của vật liệu chế tạo chai không được vượt quá các giá trị cho trong bảng 3. 6.2.3. Nhà chế tạo chai phải có giấy chứng nhận phân tích mẻ đúc thép v à cung cấp giấy chứng nhận này cho thiết kế chai chứa khí. B ả ng 3 - Các gi ớ i hạn l ớ n nhất của lưu huỳnh và phốtpho Lưu huỳnh 0,010 % (theo khối lượng) Phốtpho 0,015 % (theo khối lượng) Lưu huỳnh + Phốtpho 0 , 020 % (theo khối lượng) Khi cần kiểm tra sự phân tích m ẻ đúc thép để chế tạo chai th ì phải thực hiện trên các mẫu lấy trong quá t rình s ả n xuất từ vật liệu có hình dạng d o nhà ch ế tạo thép cung cấp cho chế tạo chai hoặc từ chai đ ã chế tạo hoàn chỉnh. Trong bất kỳ sự phân tích kiểm tra nào , sai lệch lớn nhất bảo đảm so với các giới hạn qui định cho phân tích mẻ đ ú c phải phù hợp với các gi á trị cho trong ISO 2604-2. 6.3. Nhiệt luyện 6.3.1. Nhà chế tạo chai phải cấp giấy chứng nhận quá tr ì nh nhiệt luyện sử dụng cho các chai đã hoàn thiện. 6.3.2. Được phép tôi trong môi trường khác với d ầ u khoáng với đi ề u kiện là phương pháp tôi không tạo ra các vết n ứ t cho chai. Nếu tốc độ làm nguội trung bình trong môi trường tôi l ớ n hơn 80% tốc độ làm nguội trong nước ở 20 ° C không có chất bổ sung thêm thì mỗi chai sản xuất ra phải được kiểm tra theo phương pháp kh ô ng phá hủy để chứng minh kh ô ng có vết nứt. 6.3.3. Quá trình ram phải đạt được cơ tính qui định Nhiệt độ thực khi ram một loại thép đ ể đạt được độ bền kéo đã cho không được sai lệch lớn hơn 30° C so với nhiệt độ do nhà chế tạo chai qui định. 6.4. Yêu cầu thử nghi ệ m V ậ t liệu của các chai chế tạo hoàn chỉnh phải đáp ứng các yêu c ầ u trong các điều 9, 10 và 11. 6.5. Sự không đáp ứ ng được yêu cầu về thử nghi ệ m Trong trường hợp không đáp ứng được các yêu c ầ u thử nghiệm phải tiến hành thử lại hoặc nhiệt luyện lại như sau để thoả mãn y ê u cầu của người kiểm tra: a) nếu có sai sót rõ ràng trong việc thực hiện phép thử hoặc có lỗi do đo kiểm, phải tiến hành thử nghiệm thêm. Nếu kết quả của phép thử này thoả m ã n yêu cầu đã qui định th ì phải loại bỏ kết quả của phép thử đầu tiên. b) nếu phép thử đã được thực hiện đạt kết quả tốt th ì phải xác định nguyên nh â n làm cho phép thử không đạt yêu c ầ u. 1) nếu phép thử không đạt yêu cầu do quá trình nhiệt luyện đã áp dụng th ì nhà chế tạo có thể đưa tất c ả các chai đã qua thử nghiệm không đạt vào nhiệt luyện thêm một l ầ n nữa, nghĩa là, nếu thử nghiệm không đạt thuộc về thử mẫu đầu tiên hoặc thử đại điện của lô th ì cần phải nhiệt luyện lại tất cả các chai đ ại diện cho mẫu đầu tiên hoặc lô chai trước khi thử nghiệm lại; tuy nhiên nếu thử nghiệm không đạt xảy ra lẻ tẻ đối v ớ i các thử nghiệm cho mỗi chai thì chỉ những chai mà thử nghiệm không đạt mới c ầ n phải nhiệt luyện lại và thử lại. Nhiệt luyện lại này phải bao gồm ram lại hoặc tôi lại và ram lại. Mỗi khi c á c chai được nhiệt luyện lại, chiều dày thành nhỏ nhất bảo đảm phải được duy tr ì . Chỉ có các thử nghiệm mẫu đầu tiên hoặc m ẫ u đại diện của lô cần cho việc chấp nhận lô mới phải tiến hành lại. Nếu một hoặc nhiều mẫu thử nghiệm không đáp ứng được toàn bộ hoặc chỉ một phần các yêu cầu qui định thì phải loại b ỏ tất cả các chai trong lô. 2) nếu phép thử không đạt yêu cầu là do nguyên nhân khác với quá trình nhiệt luyện đã sử dụng thì tất c ả các chai có khuyết tật phải đư ợ c loại bỏ hoặc sửa chữa lại bằng phương pháp đ ã được ph ê chuẩn, với đi ề u kiện là các chai đã được sửa chữa phải qua thử nghi ệ m yêu cầu đối với sửa chữa và chúng được đưa tr ở lại lô ban đ ầ u. 7. Thiết kế 7.1. Yêu c ầ u chung 7.1.1. T í nh toán chiều dày thành của các bộ phận chịu áp lực phải có quan hệ với giới hạn chảy nh ỏ nh ấ t bảo đ ả m R e của vật liệu. 7.1.2. Khi dùng để tính toán giá trị R e không được vượt quá 0,9 R g . 7.1.3. Áp suất b ê n trong dùng để tính toán chi ề u dày thành phải là áp suất thử th ủy lực p h . 7.2. Giới hạn về đ ộ b ề n kéo Giá trị lớn nhất của độ bền kéo được gi ớ i hạn b ở i khả năng của thép đạt được các y ê u cầu của đi ề u 9 và đi ều 10. Phạm vi l ớ n nhất của độ b ề n kéo phải là 120 MPa (nghĩa là R m m ax - R m m in. ≤ 120 MPa). Tuy nhiên giá trị thực tế của độ bền kéo được xác định trong 10.2 không được vượt quá 1300 MPa đối với các chai có đường kính ngoài >140 mm, và 1400 MPa đối với các chai có đường k í nh ngoài ≤ 140 mm. 7.3. Tính chiều dày thành của phần hình trụ tròn Chiều dày nh ỏ nhất bảo đ ả m của thành phần h ì nh trụ tr ò n ( a’ ) không được nhỏ hơn chiều dày được tính toán theo công thức (1) và (2) và phải thoả mãn điều kiện bổ sung (3): trong đó giá trị của F là giá trị nhỏ hơn trong hai giá trị hoặc 0,77. R e /R g không được vượt quá 0,9. Chiều dày thành cũng phải thoả m ã n công thức với trị s ố tuyệt đối nhỏ nhất của a = 1,5 mm Tỷ số nổ P b /p h ≥ 1,6 ... (3) phải được đáp ứng bằng thử nghiệm. CHÚ THÍCH 1: Nếu k ế t quả của các yêu c ầ u này là chiều dày bảo đ ả m c ủ a thành h ì nh trụ tròn (a' ) ≥ 12 mm đối với đường kính D > 140 mm, hoặc chi ề u dày bảo đảm của thành h ì nh trụ tròn a' ≥ 6 mm đ ố i với đường k í nh D ≤ 140 mm thì thiết kế này vượt ra ngoài phạm vi c ủ a ti ê u chuẩn n à y. CHÚ THÍCH 2: Th ô ng thư ờ ng p h = 1,5 x p s đối với các kh í vĩnh cửu cho các chai được thiết k ế v à chế tạo theo tiêu chuẩn n à y. 7.4. Tính các đỉnh và đáy lồi của chai 7.4.1. Chiều dày b , tại t â m của đỉnh v à đáy lồi không được nhỏ hơn chiều dày được xác định theo các tiêu chí sau. Khi bán k í nh b ê n trong của khuỷu cong, r , không nh ỏ hơn 0,075 D, thì b ≥ 1,5 a đối v ớ i 0,20 ≤ H/D < 0,40=""> b ≥ a đối với H / D ≥ 0,40 Đ ể đạt được sự phân b ố ứng suất đáp ứng yêu cầu trong vùng nối chuyển tiếp giữa đ ỉ nh, đáy lồi và thành chai, chiều dày của phần đ ỉ nh và đáy lồi phải tăng lên dần d ầ n bắt đầu từ điểm nối chuyển tiếp, đặc biệt là đối với đáy chai. Để áp dụng qui tắc này, điểm nối chuyển tiếp giữa thành chai và đỉnh và đáy chai được xác định bởi đường nằm ngang chỉ ra kích thước H trên h ì nh 1. 7.4.2. Nhà chế tạo chai phải chứng minh rằng thiết kế chai đáp ứng được y ê u c ầ u qui định bằng thử nghiệm áp lực theo chu kỳ được giới thiệu chi tiết trong 9.2.4. Các hình dạng chỉ ra trên h ì nh 1 là điển h ì nh đối với các đỉnh l ồ i và đáy l ồ i của chai. Các h ì nh dạng A, C và D là các đáy chai và h ì nh dạng B là đỉnh của chai. CHÚ DẪN: 1 Ph ầ n h ì nh trụ tròn H ì nh 1 - Các đỉnh và đáy lồi điển h ì nh của chai 7.5. T í nh các đáy lõm chai Khi sử dụng các đáy lõm chai (xem h ì nh 2), các giá trị thiết kế được kiến nghị như sau: a 1 ≥ 2 a a 2 ≥ 2 a h ≥ 0,12 D r ≥ 0,075 D Bản vẽ thiết kế tối thiểu phải đưa ra các giá trị a 1 , a 2 , h và r . Để đạt được sự phân b ố ứng suất đáp ứng yêu cầu qui định, chi ề u dày của chai phải t ă ng lên dần trong vùng chuyển tiếp giữa phần hình trụ tròn và đáy chai. Trong bất kỳ trường hợp nào, nhà chế tạo chai phải chứng minh rằng thiết kế (kết cấu) chai đáp ứng yêu cầu qui định bằng thử nghiệm áp lực theo chu kỳ được gi ớ i thiệu chi tiết trong 9.2.4 7.6. Thiết k ế cổ chai 7.6.1. Đường kính ngoài và chiều dày của cổ chai phải đủ mức để chịu được momen xoắn khi lắp van vào chai. Momen xoắn có thể thay đổi theo đường kính ren, dạng ren và vật liệu l à m k í n sử dụng trong lắp ghép van ( Hướng dẫn về momen xoắn được cho trong TCVN 7389). 7.6.2. Khi xác định chi ề u dày nhỏ nhất ph ả i b ả o đảm sao cho chi ề u dày thành cổ chai sẽ tránh được sự giãn nở dư của cổ chai trong quá tr ì nh lắp van và sau khi lắp van vào chai m à không phải dùng đến chi tiết phụ như vòng cổ. H ì nh 2 - Đáy lõm chai 7.7. Vòng chân chai Vòng chân chai được sử d ụng phải đủ cứng vững và được chế tạo từ vật liệu thích hợp với vật liệu của chai. Hình dạng của vòng chân nên là hình trụ tròn và phải tạo ra được độ ổn định của chai. Vòng chân phải được kẹp chặt vào chai bằng phương pháp khác với hàn điện, hàn đồng hoặc hàn vảy. Bất cứ khe h ở nào có thể tạ o ra chỗ đọng nước cũng phải được bít k í n bằng phương pháp khác với h à n điện, hàn đ ồ ng hoặc hàn vảy. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các chai có độ bền cao. 7.8. Vòng cổ chai Vòng cổ chai được sử dụng phải đủ cứng v ữ ng và được chế tạo từ vật liệu th í ch hơp với vật liệu của chai v à phải được kẹp chặt vào chai bằng phương pháp khác với hàn điện, hàn đ ồ ng hoặc h à n vảy. Nhà chế tạo phải bảo đảm rằng t ả i trọng dọc trục để tháo vòng cổ phải lớn hơn 10 lần khối lượng c ủ a chai rỗng và không nhỏ hơn 1000 N, và momen xoắn để quay vòng cổ phải lớn hơn 100 N.m. 7.9. B ả n vẽ thiết kế Bản vẽ thiết kế phải có đầy đủ kích thước và bao gồm các đặc tính kỹ thuật của v ậ t liệu. 8. Kết cấu và yêu cầu chế tạo 8.1. Qui định chung Chai phải được chế tạo bằng: a) rèn hoặc rèn khuôn bằng th ỏ i thép đúc đặc hoặc phôi thép đúc đặc, hoặc b) ch ế tạo từ ống thép không hàn, hoặc c) dập từ tấm thép phẳng. Chai có thể được thiết kế có một hoặc hai cửa dọc theo đường tâm chai. Không được bổ sung thêm kim loại trong quá trình làm k í n đỉnh và đáy chai. Không bảo đảm bít kín bằng nút để sửa các khuyết tật ở đáy chai. 8.2. Chi ề u dày thành Phải kiểm tra chiều d ày thành trong quá trình chế tạo mỗi chai hoặc chế tạo bán tinh mỗi chai. Chiều dày thành tại bất kỳ điểm nào cũng không được nhỏ hơn chi ề u d ày nhỏ nhất đã quy định. 8.3. Khuyết tật bề mặt Bề mặt bên trong và bên ngo à i của chai đã chế tạo hoàn chỉnh không được có khuyết tật ảnh hư ở ng xấu đến sự làm việc an toàn của chai. Xem các v í dụ trong phụ lục A về các khuyết tật và hướng dẫn đánh giá các khuyết tật. 8.4. Kiểm tra siêu â m Đối với c á c chai nh ỏ có chi ề u dài phần hình trụ t ròn nh ỏ hơn 200 mm hoặc khi tích s ố p s . V < 800=""> ì không cần phải kiểm tra siêu âm. Tất c ả các chai đã chế tạo hoàn ch ỉ nh khác, tại lúc ch ế tạo xong phải ti ế n hành kiểm tra si ê u â m đ ố i v ớ i các khuyết tật phù hợp v ớ i phụ lục B. Phép thử n à y không cần thiết phải bao hàm các thử nghiệm quy định trong 6.3.2. 8.5. Dung sai độ tròn Dung sai độ tròn của thành hình trụ tròn của chai, nghĩa là hiệu số giữa đường k í nh ngoài lớn nh ất và nhỏ nhất tại cùng một m ặ t cắt ngang của chai không được vượt quá 2% giá trị trung b ì nh c ủ a các đường kính này. 8.6. Đường kính trung b ì nh Đường kính ngoài trung bình của phần hình trụ tròn bên ngoài các vùng chuyển tiếp tr ê n một mặt cắt ngang không được sai lệch lớn hơn ± 1 % so với đường kính thiết kế danh nghĩa. 8.7. Độ thẳng Sai lệch lớn nhất của ph ầ n hình trụ tròn c ủ a th à nh chai so với đường th ẳ ng kh ô ng được vượt quá 3 mm tr ê n một mét chiều dài (xem hình 3). 8.8. Độ thẳng đ ứng Sai lệch đ ộ thẳng đứng không được vượt quá 10 mm trên một mét chi ề u dài (xem h ì nh 3). CHÚ DẪN: 1 Lớn nhất 0,01 x I (xem 8.8) 2 Lớn nhất 0,003 x I (xem 8.7) H ì nh 3 - Minh hoạ sai lệch của ph ầ n h ì nh trụ tròn của th à nh chai so với đường thẳng và so với đường thẳng đứng 9. Qui trình phê duyệt kiểu 9.1. Yêu c ầ u chung Bản đặc tính kỹ thuật của mỗi thiết kế mới của chai [hoặc họ chai như được xác định trong mục f dưới đây] bao gồm bản vẽ thiết kế, t í nh toán thiết kế, các chi tiết về thép và nhiệt luyện được nhà chế tạo đệ trình cho cơ quan kiểm tra. Phải thực hiện các thử nghiệm ph ê duyệt kiểu được chi tiết hoá trong 9.2 đối với m ỗ i thiết k ế mới dưới sự giám sát của cơ quan kiểm tra. Mỗi chai được xem là một thiết kế mới khi so sánh với một thiết kế hiện có đã được phê duyệt, khi: a) chai được chế tạo trong một nhà máy khác, hoặc b) chai được chế tạo bởi một quá tr ì nh công nghệ khác (xem 8.1), hoặc c) chai đ ược chế tạo từ thép có phạm vi thành phần hoá học qui định khác như đã xác định trong 6.2.1, hoặc d) chai được nhiệt luyện theo qui trình khác vượt quá các gi ớ i hạn qui định trong 6.3, hoặc e) đáy chai hoặc prô f in đ á y chai đ ã thay đổi, v í dụ lõm, l ồ i, bán c ầ u, hoặc có sự thay đổi chi ề u dày đáy/ tỷ s ố đường kính chai, hoặc f) chiều dài toàn bộ của chai đã tăng l ê n quá 50 % (các chai có tỷ số chi ề u dài/đường k í nh nhỏ h ơn 3 hoặc không được dùng làm chai chuẩn cho bất kỳ thiết kế mới nào có tỷ số trên lớn hơn 3), ho ặ c g) đường kính ngoài danh nghĩa đ ã thay đổi , hoặc h) chiều dày thành thiết kế đã thay đổi, hoặc i) áp suất thuỷ lực đ ã tăng lên (khi một chai được sử dụng cho chế độ áp suất thấp hơn áp suất dùng đ ể thiết kế chai xin ph ê duyệt kiểu thì chai này không được xem là thiết kế mới), ho ặ c j) Giới hạn chảy nhỏ nhất bảo đảm (R e ) và/hoặc độ b ề n kéo nhỏ nhất bảo đảm (R g ) đã thay đổi. 9.2. Thử m ẫ u đ ầ u ti ê n 9.2.1. Phải có í t nhất là 50 chai được nhà chế tạo b ả o đảm là đại diện cho thiết kế mới được đưa vào thử mẫu đ ầ u ti ê n. Tuy nhi ê n, đối với các ứng dụng đ ặ c biệt, tổng số chai yêu cầu có thể nhỏ hơn 50 cũng đủ đ ể hoàn thành các thử nghiệm mẫu đ ầ u tiên yêu cầu, ngoài số lượng s ả n xuất. 9.2.2. Trong quá trình phê duyệt kiểu, cơ quan kiểm tra phải lựa chọn các chai cần thiết cho thử nghiệm và a) Kiểm tra: - sự phù hợp của thiết kế với các yêu cầu c ủ a điều 7; - chi ề u dày của các thành và các đ ỉ nh và đáy chai trên hai chai (các chai này được dùng cho thử cơ tính) đáp ứng các y ê u cầu 7.3 đến 7.6, các kích thước đo được tại ít nhất là ba mặt cắt ngang của ph ầ n hình trụ tròn của chai và tr ê n một mặt cắt dọc của đáy và đ ỉ nh chai; - sự tuân thủ các y ê u c ầ u của 7.7, 7.8 và 8.5 đến 8.8 đối với tất cả các chai do cơ quan kiểm tra lựa chọn; - các bề mặt trong và ngoài của các chai không có khuyết tật có thể g â y mất an toàn cho sử dụng chai (xem các ví dụ của phụ lục A). b) Giám sát các thử nghiệm sau trên các chai được chọn: - các thử nghiệm qui định trong 10.1.2 a (thử nổ thuỷ lực) trên hai chai, đã được đóng nhãn; - các thử nghiệm qui định trong 10.1.2 b (thử cơ t í nh) tr ê n hai chai, các mẫu thử phải đ ồ ng nh ất hóa với lô chai. Trước khi phân đoạn các chai thử, phải tiến hành thử độ cứng tr ê n các chai nguyên vẹn tr ê n máy thử độ cứng của dây chuy ề n sản xuất tại các chỗ sẽ lấy các mẫu thử kéo để kiểm tra tương quan độ cứng/ độ bền kéo (xem 9:2.3); - giám định độ cứng, bao gồm bốn kiểm tra độ cứng tại các vị tr í cách nhau 90° ở mỗi đ ầ u mút của thành hình tròn trụ tr ê n hai chai đ ã lựa chọn cho thử cơ tính. Phạm vi lớn nhất của độ cứng Brinell trên mỗi chai phải là 25 HB; nhà chế tạo phải thiết lập phạm vi tương đương với độ cứng Br i nell khi sử dụng phương pháp thử độ cứng khác; - các thử nghiệm qui định trong 9.2.4 (thử áp suất theo chu kỳ) trên hai chai, các chai đ ã được đáy nhãn; - các thử nghiệm qui định trong 9.2.5 (thử nổ chai có khuyết t ậ t) trên ít nhất là hai chai. - các thử nghiệm qui định trong 9.2.6 (thử theo chu kỳ chai có khuyết tật) trên hai chai; - đối với các chai được ch ế tạo từ ống thép không hàn, thử nghiệm qui định trong 9.2.7 (kiểm tra đáy chai) trên hai chai được chọn cho thử cơ t í nh. CH Ú THÍCH: Cầ n quan tâm t ớ i việc lựa chọn các chai đ ại diện cho giá trị giới hạn dưới và giá trị gi ớ i hạn tr ê n c ủ a phạm vi độ cứng trong l ô . 9.2.3. Ki ể m tra tương quan độ cứng/ độ b ề n kéo Nhà chế tạo ph ả i chứng minh v ớ i cơ quan kiểm tra v ề sự liên quan giữa phạm vi độ cứng đã qui định v ớ i phạm vi độ bền kéo qui định trong 7.2. Khi thử độ cứng Brinell, phải theo trình tự sau. Trước khi giới thiệu l ô chai thứ nhất cho thử mẫu đầu tiên, nhà ch ế tạo phải xác l ậ p quan hệ bi ến đổi tuyến tính giữa R m và HB đối với loại thép và phương pháp nhiệt luyện đã dùng, khi sử dụng ít nhất là 20 giá trị R m và HB được thử trên 10 chai tại mỗi đầu mút của chai. Các giá trị độ cứng được kiểm tra trên các chai nguyên vẹn (chưa bị cắt l ấ y mẫu) tr ê n máy thử độ cứng của dây chuy ề n s ả n xuất ; các m ẫ u thử kéo phải được lấy tại các chỗ thử độ cứng. Các giá trị thu được phải bao hà m phạm vi độ bền kéo đã dự tính trư ớ c. Để x á c định các giới hạn cho phạm vi độ cứng theo yêu cầu trong 11.3, bảo đảm có độ ph â n tán 3 % xung q uanh HB1 và HB2 (độ phân tán do máy và do thao tác kiểm tra độ cứng). Phạm vi độ cứng bảo đ ả m phải l à : HB min = HB1 - 3 % HB max = HB2 + 3 % Nhưng phạm vi độ cứng l ớ n nhất HB max - HB min không được vượt quá 55 HB (tương đương với ≤ 200 MPa ). (Xem h ì nh 4). CH Ú DẪN: 1 Dải ph â n tán , max ± 25 MPa 2 Phạm vi độ cứng H ì nh 4 - Đồ thị thử độ cứng/ độ b ề n kéo Ở giai đoạn thử mẫu đầu tiên, các thử nghiệm độ cứng phải được thực hiện như qui định trong 9.2.2 b tại các chỗ lấy mẫu thử kéo. Các kết qu ả thử độ cứng v à độ b ề n kéo phải được so sánh với đ ồ thị do nhà chế tạo thiết lập đ ể xác định xem chúng có nằm trong giải phân t á n không (xem hình 4). Khi các trị s ố đo độ cứng nằm ngoài các giới hạn đã cho ở t rên, xem 6.5. CHÚ THÍCH: Có thể sử dụng một qui tr ì nh thử tương đương với điều kiện là có thể chứng minh được sự tương đương c ủ a các giải ph â n tán và của phạm vi độ cứng lớn nhất. 9.2.4. Thử áp suất theo chu k ỳ Phép thử này phải được thực hiện với chất l ỏ ng không ăn mòn tạo ra sự đảo ngược liên tiếp theo chu kỳ của áp suất giới hạn trên ở trong chai, áp suất này tối thiểu ph ả i bằng áp suất thử thuỷ lực ( p h ). Chai phải chịu được 12000 chu kỳ mà không bị phá huỷ. Đối với các chai c ó áp suất thử thuỷ lực ( p h ) > 450 bar, áp suất giới hạn tr ê n của chu kỳ có thể được giảm đi t ớ i 2/3 áp suất thử này. Trong trường h ợ p này, chai phải chịu được 80000 chu kỳ m à không bị phá huỷ. Giá trị của áp suất giới hạn dưới của chu kỳ kh ô ng vượt quá 10 % áp suất giới hạn trên của chu kỳ nhưng phải có giá trị tuyệt đối lớn nhất 30 bar. T ầ n s ố đảo ngược của áp suất không được vượt quá 0,25 Hz (15 chu kỳ/min). Chai phải chịu tác đ ộ ng của các áp suất lớn nhất và nhỏ nhất theo chu kỳ trong quá tr ì nh thử. Nhiệt độ đo được tr ê n bề m ặ t ngoài của chai không được vượt quá 50 ° C trong quá trình thử. Sau thử nghiệm, các đáy chai được cắt ra để đo chiều dày và b ả o đ ả m rằng chiều dày n ày rất gần với chi ề u dày nhỏ nhất đ ược qui định trong thiết kế và phải nằm trong giới hạn dung sai s ả n xuất th ô ng thường. Trong bất kỳ trường hợp nào , chi ề u dày thực của chai cũng không được vượt quá chi ề u dày qui định tr ê n b ả n vẽ l ớ n hơn 15 %. Phép thử được coi là đạt yêu cầu , nếu chai đạt được số chu kỳ y ê u cầu mà không có sự rò rỉ. 9.2.5. Th ử nổ chai có khuyết tật 9.2.5.1. Qui định chung Thử nổ chai có khuyết tật được thực hiện để xác định xem áp suất phá huỷ ( p f ) tạo ra r ò rỉ (và không l à vỡ n ổ ) với khuyết tật có kích thước đ ã cho có l ớ n hơn áp suất làm việc thiết kế ( p s ) của chai không, áp suất này được đi ề u chỉnh cho chiều dày thực đối với chiều dày thành nhỏ nhất tính toán, trong đó: p s = 2/3 p h 9.2.5.2. Chi tiết về khuyết tật Xem hình 5. Khuyết tật ph ả i được gia công theo chi ề u dọc, ở khoảng giữa chiều dài phần h ì nh trụ tròn của chai. Khuyết tật phải được bố trí tại đ iểm có chiều dày thành nhỏ nhất ( t) của mặt cắt ngang ở giữa, dựa tr ê n việc đo chiều dày tại 4 điểm quanh chai. Chi ề u dài c ủ a khuyết tật l o là chi ề u dài toàn bộ của rãnh cắt và có g i á trị: l 0 = 1,6 Dao cắt khuyết tật phải có chiều dày xấp x ỉ 12,5 mm và góc cắt 45° và bán k í nh ở đỉ nh r c = 0 , 25 mm ± 0,025 mm. Đường kính của dao cắt ( D c ) l à 50 mm đối với chai có đ ường k í nh D ≤ 140 mm, v à 65 mm đến 80 mm đối với chai có đường k í nh D > 140 mm. Nên dùng dao cắt rãnh V Charpy tiêu chuẩn. CHÚ THÍCH: Dao cắt c ầ n được mài sắc thư ờ ng xuy ê n để bảo đ ả m cho bán k í nh ở đ ỉ nh đáp ứng y ê u c ầ u. Chiều sâu d của khuyết tật phải được điều chỉnh để đạt được rò rỉ do nén tăng áp thuỷ lực. "Rò rỉ ” nghĩa là vết nứt không lan ra ngoài chi ề u dài khuyết tật được gia c ô ng lớn hơn 10 % được đo trên bề m ặ t ngoài, nghĩa là tổng chi ề u dài kh ô ng lớn hơn 1,1 x l 0 . CHÚ D Ẫ N: 1 Góc của dao cắt 45° 2 Bán kính pr ôf in dao cắt 3 Chi ề u dày còn lại của thành 4 Đư ờ ng k í nh dao cắt D c Hình 5 – Prôfin của khuyết tật nhân tạo 9.2.5.3. Phương pháp thử Phép thử phải được tiến hành bằng nén tăng áp đều hoặc nén tăng áp có chu kỳ như qui định dư ới đây: 9.2.5.3.1. Nén tăng áp đều Chai phải được nén thuỷ tĩnh theo qui định trong 10.5 (thử nổ t huỷ lực) tới khi áp suất được thoát ra khỏi chai tại vị trí có khuyết tật. 9.2.5.3.2. Nén tăng áp có chu kỳ Phép thử phải được thực hiện theo qui định trong 9.2.4 (thử áp suất theo chu kỳ) với áp suất giới hạn tr ê n của chu kỳ là áp suất làm việc tính toán theo thiết kế của chai được điều ch ỉ nh theo chiều dày thực đối với chiều dày thành nh ỏ nhất t í nh toán (nghĩa là p s x t/ a ). 9.2.5.4. Tiêu chu ẩ n chấp nh ậ n đối với thử n ổ chai có khuyết tật Chai sẽ vượt qua đ ược thử nghiệm nếu đáp ứng được các điều kiện sau: a) Đối v ớ i chai được thử bằng nén tăng áp đều: - áp suất phá huỷ ( p f ) phải bằng hoặc l ớ n hơn áp suất làm việc t í nh toán theo thiết k ế ( p s = 2/3 x p h ) của chai được điều ch ỉ nh theo chi ề u dày thực đối với chiều dày thành nhỏ nhất t í nh toán và dạng hư hỏng phải là "rò rỉ”, nghĩa là p f / p s ≥ 1 , 0 t / a Nếu yêu cầu này không được đáp ứng (nghĩa là xảy ra hư hỏng ở dưới p s x 1 , 0 t/ a ) nhưng dạng hư hỏng là rò rỉ thì có thể tiến hành một thử nghiệm mới với khuyết tật nông hơn. Nếu hư hỏng xảy ra ở áp suất lớn hơn p s x 1,0 t/a nhưng chiều sâu của khuyết tật nhỏ hơn (nông hơn) th ì có thể tiến hành thử nghiệm với khuyết tật sâu hơn. - chi ề u dài toàn bộ vết nứt đo được trên bề mặt ngoài được phép bằng 1,1 l ầ n chiều dài khuyết tật đ ược gia công ban đầu, nghĩa là toàn bộ các vết nứt không lớn h ơ n 1,1 l 0 . b) Đối với chai được thử nén tăng áp có chu kỳ: - sự tăng trưởng của vết nứt m ớ i được phép vượt quá chiều dài khuyết tật được gia c ô ng ban đ ầ u. Tuy nhiên dạng hư h ỏ ng phải là “rò rỉ". 9.2.6. Thử chai có khuyết t ậ t theo chu kỳ 9. 2.6.1 Điều kiện thử Thử chai có khuyết tật theo chu kỳ phải được thực hiện theo qui định trong 9.2.4 với lưu ý là tần số của chu kỳ kh ô ng được vượt quá 5 chu kỳ trong một phút. Chai phải có khuyết tật nhân tạo như qui định trong 9.2.6.2. 9.2.6.2. Chi tiết v ề khuyết tật Xem hình 5. Khuyết tật phải được gia c ô ng theo chiều dọc , ở khoảng giữa chi ề u dài phần hình trụ tròn của chai. Khuyết tật phải được bố tr í ở chi ề u dày thành nhỏ nhất, t , của mặt cắt ngang ở giữa (phần h ì nh trụ tròn này). Chiều dài của khuyết tật l 0 là chi ề u dài toàn bộ của r ã nh cắt và có giá trị: l 0 = 1,6 Dao cắt khuyết tật phải có chi ề u dày xấp xỉ 12,5 mm, v ớ i góc cắt 45° và b á n kính ở đỉ nh r c = 0 , 25 mm ± 0 , 025 mm. Đường kính của dao cắt ( D c ) là 50 mm đối v ớ i chai có đường kính D ≤ 140 mm, và 65 mm đến 80 mm đối với chai có đường kính D > 140 mm. Nên dùng dao cắt rãnh V Charpy tiêu chuẩn. CH Ú THÍCH: Dao cắt cần được mài sắc thường xuyên để bảo đảm cho bán k í nh ở đỉnh đáp ứng y ê u c ầ u. Chi ề u sâu d của khuyết tật không được nhỏ hơn 10 % chiều dày thành t . Khi đo chiều sâu thực tế của khuyết tật, bảo đảm có sai lệch không vượt quá 0,1 mm (v í d ụ, đ ố i với chi ề u dày thành thực tế 7 mm th ì chi ề u sâu c ủ a khuyết tật không được nhỏ h ơ n 0,6 mm). 9 .2.6.3 Tiêu chuẩn ch ấ p nhận đ ối với thử chai có khuyết tật theo chu kỳ Chai sẽ vượt qua được thử nghiệm nếu số chu kỳ đ ạt được mà không có hư hỏng vượt quá 3500 là giá trị trung bình của hai chai được thử, nhưng giá trị tuyệt đối nhỏ nhất là 3000 chu kỳ. Báo cáo t hử phải bao g ồ m các nội dung thực tế về thử ng hiệm như sau , ngoài các nội dung về thiết kế chai: - phạm vi áp suất; - t ầ n số của chu kỳ; - phạm v i nhiệt đ ộ; - chiều dài thực của khuyết tật; - chiều dày thực của thành; - chi ề u sâu thực của khuyết tật - số chu kỳ đạt được mà không có hư h ỏ ng. Nếu thử nghiệm được tiếp tục t ớ i khi ph á huỷ chai thì ph ả i ghi lại dạng hư hỏng của chai trong b á o cáo (nghĩa là rò r ỉ hoặc v ỡ ). Nếu chai vượt qua được thử nghiệm ở số chu kỳ nhỏ nhất là 12000 mà không bị hư hỏng thì không c ầ n phải thử áp suất đối với chai không có khuyết tật theo chu kỳ được qui định trong 9.2.2 b) và 9.2.4. 9.2.7. Kiểm tra đáy chai (chỉ đối với chai được chế tạo từ ống thép) Cắt đáy chai bằng các mặt cắt theo kinh tuyến và một trong các mặt cắt này được đánh bóng để kiểm tra dưới k í nh phóng đ ại có độ phóng đại giữa x 5 và x 10. Chai được xem là có khuyết tật nếu phát hiện ra các vết n ứ t. Chai cũng được xem l à có khuyết tật nếu các kích thước của các lỗ rổ (hổng) hoặc các tạp chất lẫn vào đạt tới giá trị có thể g â y ra mất an toàn. Trong bất cứ trường hợp n à o , chiều không có khuyết tật ở giữa đáy chai cũng không được nh ỏ hơn chiều dày nh ỏ nhất qui định (xem 7.4.1). 9.3. Giấy chứng nhận phê duyệt kiểu Nếu các kết quả kiểm tra theo 9.2 đ áp ứng y ê u cầu, cơ quan kiểm tra sẽ cấp giấy chứng nh ậ n ph ê duyệt kiểu, ví dụ về giấy chứng nhận ph ê duyệt kiểu được giới thiệu trong phụ lục C . 10. Thử theo lô 10.1. Yêu c ầ u chung 10.1.1. Tất cả các thử nghiệm để kiểm tra chất lượng chai chứa khí phải được thực hiện tr ê n vật liệu lấy từ các chai đ ã chế tạo hoàn chỉnh. Mỗi chai dùng đ ể làm các mẫu thử sẽ đại diện cho các chai trong to à n lô (xem định nghĩa v ề lô trong 3.4). Để thử theo lô, nhà chế tạo phải cung cấp cho cơ quan kiểm tra: - giấy chứng nhận phê duyệt kiểu; - giấy chứng nh ậ n phân tích mẻ đúc thép được cung cấp cho nhà chế tạo chai; - bằng chứng về việc đã thực hiện nhiệt luyện thích hợp; - giấy chứng nhận kiểm tra kết quả si ê u â m; - danh mục các chai, số loạt sản xuất và ghi nhãn theo y ê u cầu; - xác nh ậ n về việc đ ã kiểm tra ren theo calíp ren. Các calíp ren sử dụng đ ược qui định trong tiêu chuẩn (ví dụ TCVN 7166). 10.1.2. Trong quá trình thử l ô , cơ quan kiểm tra phải - xác minh rằng đã có giấy chứng nhận ph ê duyệt kiểu v à các chai phù hợp với gi ấ y chứng nh ậ n phê duyệt kiểu; - kiểm tra đ ể bảo đ ả m rằng các y ê u c ầ u trong các đi ề u 6, 7 và 8 đ ã được đáp ứng và đặc biệt l à kiểm tra bằng mắt bề mặt bên ngoài, và nếu có thể, bề mặt bên trong của chai, kiểm tra cấu trúc của chai phù hợp với các yêu cầu trong 7.7, 7.8 và 8.2. Kiểm tra bằng mắt phải được thực hiện ít nhất với 10 % số chai được kiểm tra.Tuy nhi ê n nếu t ì m thấy một khuyết tật không chấp nh ậ n được ( xem v í dụ trong phụ lục A) thì ph ả i kiểm tra bằng mắt 100 % số chai; - lựa chọn các chai cần thiết trong l ô đ ể thử phá huỷ và giám sát các thử nghiệm qui định trong 10.1.2 a (thử nổ thuỷ lực) và 10.1.2 b (thử cơ t í nh). Khi bảo đ ả m có các thử nghiệm lựa chọn, khách h à ng và nhà chế tạo ph ả i thoả thuận với nhau v ề các thử nghiệm được ti ế n h à nh: - giám sát các thử nghiệm qui định trong 9.2.5 (thử nổ chai có khuyết tật) trên một chai các giá trị Charpy không đáp ứng được các giá trị B trong b ả ng 4 (xem 10.4.2). - gi á m sát các thử nghiệm qui định trong 9.2.5 (thử n ổ chai có khuyết t ậ t) tr ê n hai chai khi các giá tr ị Charpy nh ỏ hơn 80% các giá trị Charpy (độ dai va đập) đ ã được công nhận (nghĩa là các giá trị thu đư ợ c trong c ô ng nh ậ n kiểu), v à các giá trị Charpy đã được công nhận cao hơn các giá trị B trong bảng 4 (xem 10.4.2). Nếu kết qu ả thử nổ chai có khuyết tật đáp ứng đ ược y ê u c ầ u th ì các giá trị mới thu được sẽ trở thành các giá trị Charpy chuẩn được công nhận; - gi á m sát thử nghiệm qui định trong 9.2.5 (thử nổ chai có khuyết tật) đối với các chai có chi ề u dày thành < 3="" mm="" khi="" không=""> ầ n thử va đập. Phép thử này được thực hiện trên một chai cho mỗi mẻ đúc hoặc, nếu mẻ đúc vượt q u á 1000 chai th ì thử một chai cho 1000 chai hoặc một phần của 1000 chai; - kiểm tra để xác minh rằng các th ô ng tin do nhà chế tạo cung cấp được nêu trong 10.1.1 là đ ú ng; phải thực hiện kiểm tra ngẫu nhi ê n; - đ á nh giá các kết quả thử độ cứng được nêu trong 11.3 CHÚ THÍCH: cần quan t â m đến việc lựa chọn các chai đại diện cho các giá trị giới h ạ n dưới v à tr ê n của ph ạ m vi độ cứng trong lô. Phải thực hiện các thử nghiệm sau cho mỗi lô chai: a) Trên một chai; - một phép thử nổ thuỷ lực (xem 10.5) b) Trên một chai nữa: - một phép thử kéo theo hướng dọc (xem 10.2); - hai phép thử uốn (xem 10.3.1) theo hướng chu vi hoặc một thử nghiệm ép bẹp (xem 10.3.2) hoặc một th ử nghiệm ép bẹp vòng (xem 10.3.3); - ba phép thử va đập theo hướng ngang hoặc hướng dọc như qui định trong 10.4 khi chi ề u dày của chai b ả o đảm gia công mẫu thử có chi ề u dày tối thiểu là 3 mm. Đối với vị tr í các mẫu thử, xem hình 6. Các mẫu th ử va đập và thử kéo có th ể được lấy từ chai đã thử nổ (10.5) hoặc đã thử ép bẹp. Các mẫu thử uốn hoặc thử ép bẹp vòng có thể được lấy từ chai đã thử nổ. Vị tr í của các mẫu thử phải được chọn ở những phần không bị biến dạng của chai. c) Nếu có thể , trên các chai thêm nữa - một hoặc hai phép thử nổ chai có khuyết tật tuỳ thuộc vào các giá trị va đập Charpy thu được trong thử theo lô. 10.2. Thử kéo 10.2.1. Phải thực hiện thử kéo trên vật liệu được lấy từ phần hình trụ tròn của chai theo một trong c á c tr ì nh tự sau: a) Các mẫu thử h ì nh chữ nh ậ t phải được chuẩn bị phù hợp với hình 7 và có chi ề u dài chuẩn L 0 = 5 , 65 . Hai mặt của mẫu thử đại diện cho bề mặt trong và bề mặt ngo à i c ủ a chai kh ô ng được gia c ô ng. Đ ộ giãn dài đo được A không được nhỏ hơn 12 %. b) Các m ẫ u thử gia công tròn phải được chuẩn bị với đường k í nh lớn nhất có thể đ ạt được. Độ gi ã n dài đo được A tr ê n chiều dài chuẩn bằng 5 lần đường kính mẫu thử không được nhỏ hơn 14 %. Kh ô ng nên sử dụng các mẫu thử tròn đối với các chiều dày thành chai nhỏ hơn 3 mm. 10.2.2 Thử kéo phải được thực hiện phù hợp với TCVN 197. CHÚ TH ÍCH : C ầ n chú ý t ả i phương pháp đo độ giãn dài qui định trong TCVN 197, đ ặ c biệt là trong trường h ợ p khi mẫu th ử kéo có độ côn dẫn đến điểm đ ứ t gãy cách xa trung đi ể m của chiều dài chuẩn. CHÚ DẪN: 1 Thử nghiệm tương quan độ cứng/độ b ề n kéo (ch ỉ đối với t hử nghiệm mẫu đầu ti ê n) CHÚ THÍCH: Các đường nét đứt chỉ ra rằng các thử nghiệm này không y ê u c ầ u đối với mỗi lô chai nhưng ch ỉ dùng cho thử nghiệm mẫu đầu tiên. 2 Các mẫu thử uốn hoặc thử ép bẹp vòng 3 Các mẫu thử va đập ngang 4 Các m ẫ u thử va đập dọc 5 M ẫ u thử kéo H ì nh 6 - V ị trí của các mẫu thử H ì nh 7 – M ẫ u thử kéo 10.3. Thử uốn và thử ép bẹp 10.3.1. Thử uốn Hình 8 – Minh họa phép thử uốn 10.3.1.1. Phải tiến hành thử nghiệm uốn phù hợp với ISO 7438 trên hai mẫu thử đạt được bằng cách cắt một hoặc hai vòng có chiều rộng 25 mm hoặc 4 t , chọn gi á trị nào lớn hơn, th à nh các chi tiết (mẫu thử) bằng nhau. Mỗi mẫu thử phải có đủ chiều dài để có thể thực hiện được thử uốn. Ch ỉ gia c ô ng các mép (cạnh) của mẫu thử. 10.3.1.2. Mẫu thử kh ô ng được có vết n ứ t khi được uốn ở phía trong con lăn uốn tới khi b ề mặt trong của mẫu thử tiếp xúc khít với đường kính con l ă n uốn (xem hình 8). 10.3.1.3. Đư ờ ng k í nh con lăn uốn D t phải bằng 8 lần chi ề u dày thành thực c ủ a mẫu thử t . 10.3.2. Thử ép bẹp 10.3.2.1. Thử ép bẹp phải được thực hiện trên một chai được lựa chọn từ mỗi lô chai sau khi nhiệt luyện. 10.3.2.2. Chai thử phải được ép bẹp giữa các mép dao hình nêm với góc n ê m 60° v à các mép được vê tròn tới bán kính danh ngh ĩ a 13 mm. Chiều dài của n ê m không được nh ỏ hơn chiều rộng của chai đ ược ép bẹp. Đường trục dọc của chai phải tạo thành góc xấp x ỉ 90° v ớ i các mép dao. 10.3.2.3. Chai thử phải được ép bẹp tới khi khoảng cách giữa các mép dao bằng 10 t m , trong đó t m là chiều dày trung b ì nh của thành chai tại vị tr í thử. Kh ô ng được có vết n ứ t tr ê n chai được ép bẹp khi kiểm tra bằng mắt. 10.3.3. Thử ép ph ẳ ng vòng Thử ép ph ẳ ng vòng phải được thực hiện trên một vòng c ó chiều rộng 25 mm hoặc 4 t , chọn giá trị nào lớn hơn, được lấy từ thân chai. Chỉ gia công các mép của vòng. Vòng phải được ép phẳng giữa các dụng cụ ép tới khi khoảng cách giữa các dụng cụ ép bằng 10 lần chiều dày trung bình của vòng thử. Không được có vết nứt tr ê n vòng được ép, khi kiểm tra bằng mắt. 10.4. Thử va đập 10.4.1. Thử va đập phải được tiến hành phù hợp với ISO 148 và theo các y ê u c ầ u dư ớ i đ â y: Các mẫu thử va đập phải được lấy theo hướng qui định trong bảng 4 từ thành chai. Rãnh khắc phải vuông góc với m ặ t thành chai (xem hình 9). Đối với các thử nghiệm theo chi ề u dọc, mẫu thử phải được gia c ô ng trên tất c ả các mặt (trên 6 mặt). Nếu chi ề u dày thành không bảo đảm đ ạt được chiều rộng cuối cùng của mẫu thử là 10 mm thì chiều rộng của mẫu thử phải càng gần với chiều dày danh nghĩa c ủ a thành chai càng tốt. Các mẫu thử được lấy theo chiều ngang ph ả i được gia công trên 4 mặt, mặt ngoài của thành chai kh ô ng qua gia công và mặt trong của thành chai được gia công tuỳ ý như đã ch ỉ dẫn trên h ì nh 10. CHÚ D Ẫ N: 1 M ẫ u ngang 2 Đường trục dọc của chai 3 Rãnh V Charpy vuông góc với th à nh chai 4 M ẫ u d ọ c H ì nh 9 - Mô tả các mẫu thử va đ ập ngang và dọc CHÚ DẪN 1 Gia c ô ng tùy ý a) M ẫ u thử được lấy từ th à nh chai b) Hình chiếu đ ứng của m ẫ u thử trong thiết bị thử va đập CHÚ DẪN: 1 Đầu đập 2 Hướng (chiều) đ ập 3 M ẫ u thử 4 Đường t âm đập c) H ì nh chiếu từ trên xuống của m ẫ u thử trong thiết bị thử va đập Hình 10 - Mô tả thử va đập ngang 10.4.2. Các giá trị nh ỏ nhất để chấp nhận được cho trong bảng 4. B ả ng 4 – Các giá trị chấp nhận thử va đập Đường kính chai D , mm > 140 ≤ 140 Hướng thử Ngang Dọc Chi ề u dày thành nhỏ nhất, mm 3 đến 5 > 5 đến 7 , 5 > 7,5 đến 12 3 đến 5 Nhiệt độ thử a , ° C - 50 - 50 Độ dai va đập , J/cm 2 Trung bình của ba m ẫ u b A c B d 30 40 35 50 40 60 60 60 a đối v ớ i các sử dụng ở nhiệt độ thấp h ơ n, phép thử phải được thực hiện ở nhiệt độ thấp nh ấ t được qui đ ị nh. b không có giá trị ri ê ng n à o nhỏ h ơ n 70% giá trị trung bình. c các giá trị A: Các giá trị tuyệt đối nhỏ nhất cho chấp nh ậ n. d các giá trị B : Các giá trị trung b ì nh và khi đã đạt được độ b ề n va đập lớn hơn các giá trị này th ì không yêu c ầ u phải thử nổ chai có khuyết t ậ t đại diện cho t hử theo lô (xem 10.1.2). 10.5. Thử nổ th ủy lực 10.5.1. Thiết bị thử Thiết bị thử phải có khả năng vận hành phù hợp với các điều kiện qui định trong 10.5.2 và cung cấp được các thông tin yêu c ầ u trong 10.5.3. Thiết bị thử nổ thuỷ lực điển hình được minh họa trên hình 11. 10.5.2. Điều kiện thử V ì chai và thiết bị th ử được đổ đ ầ y nư ớ c nên phải ch ú ý để đảm bảo cho không kh í không tích tụ lại trong mạch bằng cách vận hành bơm tới khi nước được th ả i ra t ừ lỗ thoát nước hoặc van x ả kh ô ng kh í . Trong quá tr ì nh thử phải thực hiện n é n tăng áp trong hai giai đoạn liên tiếp. a) trong giai đoạn thứ nhất, áp suất phải được tăng l ê n ở mức không lớn hơn 5 bar/s tới giá trị áp suất tương ứng với sự bắt đầu của biến dạng dẻo. b) trong giai đoạn thứ hai, tốc độ tăng áp của bơm phải được duy tr ì không đổi tới khi chai bị phá huỷ. CHÚ D Ẫ N: 1 Bình chứa chất lỏng thử 2 Thùng đo ch ấ t lỏng thử (thùng tiếp liệu cũng có thể được sử dụng như thùng đo) 3 Bơm 4 Áp k ế 5 Kh í cụ ghi đường cong áp suất/thời gian 6 Lỗ thoát nước hoặc van x ả không kh í 7 Giếng thử 8 Chai Hình 11- Thiết bị thử nổ thuỷ lực điển h ì nh 10.5.3 Gi ả i thích phép thử 10.5.3.1. Giải thích phép thử nổ phải bao gồm: a) kiểm tra đường cong áp suất/thời gian hoặc đường cong áp suất/thể tích nước sử dụng, để b ả o đ ả m xác định áp suất tại đó bắt đầu có biến dạng dẻo của chai cùng với áp suất nổ: b) kiểm tra vết rách (nứt) do nổ và hình dạng của các mép vết rách. 10.5.3.2. Đối với các kết qu ả của thử nổ được coi là đạt thì các yêu cầu sau phải được đáp ứng. a) áp suất ch ả y quan sát được p y phải ≥ x áp suất thử; nghĩa là p y ≥ x p h b) áp suất nổ thực p b ≥ 1,6 x áp suất thử, nghĩa là p b ≥ 1 , 6 p h 10.5.3.3. Chai phải được giữ nguyên vẹn thành một khối và kh ô ng vỡ ra m ả nh. 10.5.3.4. Vết n ứ t, rách ch í nh phải ở tr ê n phần h ì nh trụ tròn của chai và không được giòn, nghĩa là các mép của vết nứt, rách phải dốc nghiêng so với thành chai . V ết rách không được bộc lộ khuyết tật lớn trong kim loại. 10.5.3.5. Đối với các chai có chiều dày thành nhỏ nhất bảo đ ả m (a ’ ) nhỏ hơn 7,5 mm, vết nứt, rách ch ỉ được chấp nhận nếu nó tuân theo một trong các y ê u cầu sau: a) theo chiều dọc, không có sự rẽ nhánh (xem h ì nh 12); b) theo chiều dọc, có sự rẽ nhánh sang một b ê n tại m ỗ i đầu mút của vết rách với chi ề u dài không được vượt quá 1/3 chu vi của chai (xem hình 13). 10.5.3.6. Chuẩn cứ chấp nhận Hình 12 và 13 minh họa các prô f in thử nổ đạt y ê u c ầ u và các lô chai có mẫu thử đại diện đạt được kết quả này phải được chấp nhận. Nếu cấu h ì nh của vết nứt, rách kh ô ng tu â n theo hình 12 hoặc hình 13 nhưng tất cả các thử nghiệm vật liệu và cơ tính khác đ ề u đạt yêu cầu thì phải đi ề u tra nguyên nhân của sự không tuân thủ này trước khi có quyết đ ịnh chấp nhận hoặc bác bỏ lô chai. H ì nh 12 - Prô fi n thử n ổ chấp nhận được - Không r ẽ nhánh theo chiều d ọc H ì nh 13 - Pr ôf in thử nổ chấp nhận được - Có rẽ nhánh theo chiều dọc 11. Thử nghiệm trên từng chai 11.1. Qui định chung Trong sản xuất các phép thử qui định trong 8.2 và 8.4 phải được thực hiện cho tất c ả các chai. Sau nhiệt luyện, tất cả các chai, trừ các chai được chọn để thử theo điều 10, phải chịu các th ử nghiệm sau: - thử á p suất thử thuỷ lực phù hợp với 11.2.1 hoặc thử giãn n ở thể tích thuỷ lực phù hợp với 11 .2.2 Khách hàng v à nhà chế tạo phải thoả thuận v ề việc lựa chọn để thực hiện phép thử nào trong các phép thử n à y; - thử độ cứng phù hợp với 11.3; - thử rò r ỉ phù h ợ p với 11.4. 11.2. Thử thuỷ lực 11.2.1. Thử áp suất thử Áp suất nư ớ c trong chai phải được tăng lên theo mức có thể kiểm soát được để đạt t ớ i áp suất thử p h . Chai phải được giữ ở áp suất p h í t nhất là 30 gi â y để bảo đ ả m rằng áp suất không tụt xuống và kh ô ng có sự rò r ỉ . 11.2.2. Thử giãn n ở th ể tích Áp suất nước trong chai phải được tăng lên theo mức có thể kiểm soát được đ ể đạt tới áp suất thử p h . Chai phải được giữ ở áp suất p h ít nhất là 30 giây và đo gi ã n n ở thể tích. Sau đó xả áp suất và đo lại sự giãn n ở thể tích. Chai phải được loại bỏ nếu có đ ộ giãn n ở dư (nghĩa là có giãn nở thể tích sau khi đ ã x ả áp suất) vượt quá 5 % giãn n ở th ể tích tổng đo được ở áp suất thử p h . Số ch ỉ thị độ gi ã n n ở tổng v à độ giãn n ở dư phải được ghi lại cùng với số loạt sản xuất tương ứng của mỗi chai được thử, sao cho có thể xác định được giãn nở đàn hồi (nghĩa là giãn n ở tổng nh ỏ hơn giãn nở dư) ở áp suất thử đối với mỗi chai. 11.3. Thử độ cứng Nhà chế tạo phải tiến hành thử độ cứng phù hợp với TCVN 256 (Brinell), TCVN 257 (Rock w ell) ho ặ c các phương pháp tương đương khác tại mỗi đ ầ u mút của mỗi chai sau nhiệt luyện l ầ n cuối và ghi lại các giá trị đ o được. Các giá trị độ cứng đo được phải nằm trong gi ớ i hạn đã được xác lập trong quá trình thử m ẫ u đ ầ u tiên (xem 9.2.3). CHÚ THÍCH: Theo sự thỏa thuận giữa các b ê n có liên quan, có thể sử dụng các phương pháp đo các vết lõm trên b ề mặt khác v ớ i phương pháp cho trong TCVN 256 hoặc TCVN 257. 11.4. Thử rò rỉ Nhà chế tạo phải sử dụng kỹ thuật và công nghệ sản xuất và áp dụng các thử nghiệm để chứng minh với cơ quan kiểm tra rằng các chai không b ị rò r ỉ . 12. Cấp chứng chỉ Mỗi lô chai phải có chứng ch ỉ do đại diện của cơ quan kiểm tra có thẩm quy ề n ký đ ể xác nhận rằng các chai đáp ứng được các yêu cầu v ề mọi mặt của tiêu chuẩn này. Ví dụ v ề mẫu giấy chứng nhận được giới thiệu trong phụ lục D. Các b ả n sao của giấy chứng nhận được giao cho nhà chế tạo. Bản gốc của giấy chứng nhận phải do cơ quan kiểm tra lưu giữ và các bản sao do nh à chế tạo lưu giữ phù hợp với các qui định c ủ a nhà nước. 13. Ghi nhãn Từng chai phải được đóng nhãn trên vai chai hoặc trên bộ phận gia cố của chai, hoặc vành đai c ố định, hoặc vòng cổ chai phù hợp v ớ i ISO 13769 hoặc các yêu cầu ghi nh ã n của nhà nước. PHỤ LỤC A (tham khảo) Đánh giá các khuyết tật chế tạo và các điều kiện loại bỏ các chai chứa khí bằng thép không hàn tại thời điểm kiểm tra bằng mắt cuối cùng bởi nhà sản xuất A. 1 . Giới thiệu Nhi ề u loại khuyết tật có thể xảy ra trong quá tr ì nh chế tạo chai chứa khí bằng thép không hàn. Các khuyết tật này có thể là khuyết tật về cơ kh í hoặc v ậ t liệu. Các khuyết tật có thể được phát sinh b ở i vật liệu cơ b ả n đ ã sử dụng, quá tr ì nh ch ế tạo , xử lý nhiệt, sự thao tác , nguyên công làm c ổ, gấp m í, gia c ô ng cơ ho ặ c đóng nhãn và các nguyên nh â n khác trong quá trình chế tạo. Mục tiêu của phụ lục này là nhận ra các khuyết tật chế tạo thường hay g ặ p nhất và cung cấp hư ớ ng dẫn cho những người kiểm tra để thực hiện kiểm tra bằng mắt. Tuy nhi ê n kinh nghiệm phong phú, sự suy xét tốt và độc lập rút ra t ừ s ả n xuất là rất cần thiết đối v ớ i những người kiểm tra để có th ể phát hiện, đánh giá và có quyết định về khuyết tật khi kiểm tra bằng mắt. A. 2 . Qui định chung A. 2.1 . Điều thiết yếu là phải thực hiện kiểm tra bằng mắt bên ngoài và bên trong chai trong điều kiện tốt - bề mặt của kim loại v à đặc biệt là mặt trong của thành chai phải hoàn toàn sạch, khô , không có các vảy ô xit, vết g ỉ, c ặ n bẩn v.v... v ì ch ú ng có thể che lấp đi các khuyết tật nghiêm trọng khác. Nếu cần, bề mặt chai có thể được làm sạch trong đ iều kiện được gi á m sát chặt chẽ bằng các phương pháp thích hợp trước khi thực hiện các bước kiểm tra tiếp sau. - cần sử dụng các nguồn chiếu sáng thích hợp có đủ cường độ. - sau khi chai đã đ ược chế tạo xong và đ ã được tạo ren, c ầ n kiểm tra khu vực b ê n trong cổ chai bằng kh í cụ introscope, gương hoặc các dụng cụ thích hợp khác. A. 2.2 . Các khuyết t ậ t nhỏ có thể được khắc phục bằng cách sửa chữa cục b ộ, m à i , cắt gọt hoặc bằng các phương pháp thích hợp khác. Phải rất chú ý để tránh tạo ra các khuyết tật có hại mới. Sau sửa ch ữ a này cần kiểm tra lại các chai. A. 3 . Các khuyết tật trong ch ế tạo Hầu hết các khuyết tật thường gặp trong chế tạo và các định nghĩa của chúng được n ê u trong bảng A.1. Các giới hạn của sự loại b ỏ để sửa ch ữ a hoặc loại bỏ hẳn cũng được đưa vào bảng A.1. Các giới hạn của sự loại bỏ này được xác lập theo kinh nghi ệ m. Chúng áp dụng cho tất c ả các cỡ kích thư ớ c và kiểu loại chai và các đi ề u kiện sử dụng chai. Tuy nhiên, theo y ê u cầu của khách hàng đối với một s ố kiểu loại chai ho ặ c một số đi ề u kiện sử dụng đặc biệt có thể c ầ n đến các đi ề u kiện nghiêm ngặt hơn. A. 4 . Chai bị loại bỏ a) tất cả các chai b ị loại b ỏ không được đưa vào sử dụng cho mục đích ban đầu của chúng. b) có thể tạo ra các chai cho các đi ề u kiện sử dụng khác từ các chai bị loại b ỏ . Bảng A.1 - Các khuyết tật trong ch ế tạo Khuyết tật M ô t ả Đi ề u kiện loại bỏ và/ hoặc hành động S ửa chữa/ loại b ỏ Phồng rộp, g ợ n sóng Sự ph ồ ng ra hoặc gợn sóng nhìn thấy được của thành chai Tất c ả các chai có khuyết tật này Loại bỏ Vết lõm Vết lõm trong thành chai không phải do kim loại bị ép hoặc bị lấy đi (xem hình A.1) (xem mài hoặc cắt gọt quá kích thước) - Khi chiều s â u vết lõm h v 1 , vượt quá 2 % đường kính ngoài c ủ a chai - Khi chiều sâu vết lõm h vl > 1 mm và đường k í nh vết lõm f < 30=""> h v l Loại b ỏ B ả o đ ả m sửa chữa Vết rạch hoặc đ ục (vết do loại hoặc cặn) Vết rạch ở thành chai, ở đó kim loại được lấy đi hoặc được phân bố lại (do có v ậ t lạ trên chày, cối, hoặc khuôn trong nguyên công ép đun hoặc kéo) - Khuyết tật bên trong: Nếu trên bề mặt không có các rãng sắc l ớ n hơn 5 % chiều dày thành chai b) - Khuyết tật b ê n ngo à i: khi chiều sâu vượt quá 5 % chiều dày thành chai Sửa chữa Có thể sửa chữa (xem A.2.2) Vết l õ m có chứa vết vạch hoặc đục Vết lõm ở thành chai có chứa vết vạch hoặc đục (xem hình A.2) Tất c ả các chai có chứa khuyết tật n à y Loại bỏ Mài hoặc cắt gọt quá kích thước Có sự giảm cục bộ c ủ a chiều dày thành chai do m à i hoặc cắt gọt - Khi chiều dày th à nh chai giảm nhỏ hơn chi ề u d ày thành chai nhỏ nhất theo thiết kế - Khi tạo ra vết lõm Loại bỏ Xem "vết l õ m" Đường gờ Một dải dọc nhô l ê n khỏi b ề mặt thành chai có pr ôf in l à góc nhọn (xem hình A.3) - Khuyết tật b ê n trong: nếu chi ề u cao hoặc chi ề u s â u vượt quá 5 % chiều dày thành chai hoặc nếu chiều dài vượt quá 10 % chi ề u dài chai Sửa chữa nếu có thể hoặc loại bỏ Đường rãnh Một đường rãnh dọc trên bề mặt thành (xem h ì nh A.4) - Khuyết tật bên ngoài: Nếu chiều cao hoặc chiều sâu vượt quá 5% chi ề u d à y thành hoặc khi chiều dài vượt quá 5 l ầ n chiều dày th à nh chai Sửa chữa nếu có thể hoặc loại bỏ (xem A.2.2) Tách lớp Sự ph â n lớp vật liệu trong thành chai v à đôi khi xuất hiện như là sự gián đoạn, sự ch ồ ng lên nhau của các l ớ p, vết nứt, vết ph ồ ng tr ê n b ề mặt (xem hình A.5) - Khuyết tật bên trong: Tất cả các chai có khuyết tật này - Khuyết tật bên ngoài: Tất c ả các chai có k h uyết tật này Sửa chữa nếu có thể hoặc loại bỏ Sửa chữa nếu có thể hoặc loại bỏ (xem A .2.2) Vết nứt Sự tách ra của v ậ t liệu - Khi không loại bỏ được trong phạm vi dung sai chiều dày - Khi loại bỏ được trong phạm vi dung sai chiều dày Loại bỏ Sửa chữ a Vết n ứ t ở cổ Các đường chạy thẳng từ tr ê n xuống đoạn có ren và chạy qua các mặt ren (chúng không được lẫn với vết tarô có nghĩa là vết gia công ren) xem hình A.6) Tất cả các chai có khuyết tật này Loại bỏ Nếp gấp và/hoặc vết nứt ở vai Sự tạo thành các nếp gấp ở khu vực b ê n trong vai chai, chúng có thể lan sang khu vực có ren của vai, (xem hình A.7). Các vết nứt có thể bắt đầu t ừ các vết gấp bên trong vai chai và lan vào vùng hình trụ được gia công cơ hoặc cắt ren của vai, (hình A.8 chỉ rõ sự bắt đầu và phát triển của vết nứt ở vai chai) - Nếp gấp hoặc vết nứt nhìn thấy là vết oxit trong phần có ren c ầ n được loại bỏ bằng gia c ô ng c ơ tới khi không nhìn thấy vết oxit nữa (xem hình A.7). Sau gia c ô ng cơ cần kiểm t ra lại toàn bộ khu vực vai chai và chiều dày. thành. Sửa ch ữ a nếu có thể Nếu các nếp gấp hoặc vết oxit không loại b ỏ được bằng gia công cơ hoặc nếu vẫn nhìn thấy các vết nứt hoặc nếu chiều dày thành không đạt yêu cầu. Loại bỏ Các nếp gấp kéo dài ra ngoài khu vực được gia công và nhìn thấy rõ là c á c vết lún ở đó không có các oxit tích tụ trong kim loại th ì có thể chấp nhận được với điều kiện là đỉnh vết phải nhẵn và chân vết được lượn tròn. Chấp nhận được Vết nứt bên trong đáy Các vết n ứ t trong kim loại ở đáy chai có dạng vệt sáng Khi không loại bỏ được trong phạm vi dung sai chiều dày Loại bỏ Khi loại b ỏ đ ược trong phạm vi d ung sai chiều dày Sửa ch ữ a B ề mặt có "vảy da cam" Sự xuất hiện vảy da cam là do sự chảy không liên tục của kim loại Nếu nh ì n thấy vết nứt sắc trên bề mặt vảy da cam Sửa chữa nếu có thể hoặc loại bỏ Ren bên trong cổ chai hư h ỏ ng vượt ra ngoài dung sai Ren bên trong cổ chai hư hỏng với các vết lõm , vết cắt, vết cháy hoặc vượt ra ngoài dung sai - Khi thiết kế bảo đ ả m có hư hỏng thì có thể cắt lại ren và kiểm tra lại bằng dưỡng đo ren thích hợp và kiểm tra lại cẩn thận bằng mắt. Phải b ả o đ ả m có đ ủ số vòng ren l à m việc thích h ợ p Sửa chửa - Nếu không sửa chữa được Loại b ỏ Rỗ do bị ăn mòn Sự ăn mòn bề m ặ t nghiêm trọng Tất c ả các chai có khuyết tật nh ì n thấy được này sau khi phun bi Loại bỏ Không phù hợp với bản vẽ thiết kế Tất c ả các chai có khuyết tật này Sửa chữa n ế u có thể hoặc loại bỏ Vòng cổ không được kẹp chắc chắn Vòng c ổ xoay được chịu tác động của momen xoắn nhỏ hoặc bị kéo ra dưới tác dụng c ủ a lực dọc nhỏ. Xem hướng dẫn của TCVN 6872 Tất cả c á c chai có khuyết tật này Có thể sửa chữa theo phương pháp đã được phê duyệt Vết ch á y h ồ quang hoặc do đèn hàn Đ ố t cháy một phần kim loại của chai, sự bổ sung kim loại hàn hoặc lấy đi kim loại tạo thành các vết rách hoặc phồng rộp Tất cả các chai có khuyết tật n à y Loại bỏ a) Tr ê n các chai có đường kính nh ỏ , các giới hạn này có th ể được đi ề u chỉnh. Sự xem xét dạng b ê n ngoài c ủ a vết lõm cũng góp ph ầ n vào việc đ á nh giá các vết lõm, đặc biệt là đối với các chai nhỏ. b) C ầ n quan t â m xem xét dạng b ê n ngoài và sự bố trí của vết rạch ( ở các bộ phận dày h ơ n có ứng suất nhỏ hơn). H ì nh A.1 - Vết lõm H ì nh A.2 - V ết lõm có chứa vết rạch hoặc đục Hình A.4 - Đường r ã nh H ì nh A.5 - Sự tách lớp CHÚ D Ẫ N: 1 Vết nứt ở c ổ 2 Vết nứt ở cổ đã lan truyền H ì nh A.6 - Vết nứt ở cổ CH Ú D Ẫ N: 1 Nếp gấp hoặc vết n ứ t 2 Sau gia công cơ Hình A.7 - Nếp gấp hoặc vết nứt ở vai chai trước và sau khi gia công cơ CHÚ DẪN: 1 Vết nứt ở vai 2 Vết nứt ở vai đã lan truyền 3 Nếp gấp Hình A . 8 - V ết nứt ở vai PHỤ LỤC B (qui định) Kiểm tra siêu âm B.1 . Phạm vi Ph ụ lục này dựa trên các kỹ thuật do nhà chế tạo chai sử dụng. Có thể sử dụng các kỹ thuật kiểm tra si ê u â m khác miễn là các kỹ thuật này đ ã được chứng minh là thích hợp cho phương pháp ch ế t ạ o. B.2 . Yêu c ầ u chung Thiết bị kiểm tra siêu âm phải có khả năng tối thiểu là phát hiện ra mẫu chuẩn như mô tả trong B.3.2.Thi ế t bị phải được bảo dưỡng thường xuyên phù hợp với hướng dẫn vận hành của nhà chế tạo để b ả o đ ả m cho độ chính xác của thiết bị đ ược duy tr ì . Phải lưu giữ các h ồ sơ kiểm tra và các giấy chứng nhận phê duyệt đối với thiết bị. Vận hành thiết bị kiểm tra siêu â m phải là những người đã được đào tạo và ph ả i được giám sát bởi những người có tay nghề và kinh nghiệm đã được cấp chứng chỉ bậc 2 theo ISO 9712 : 1999. Các b ề m ặ t b ê n trong và bên ngoài của chai được kiểm tra siêu âm phải ở trong tình trạng thích hợp cho quá trình kiểm tra đạt đ ộ ch í nh xác và có tính lặp lại kết quả kiểm tra. Để phát hiện khuyết tật phải sử dụng hệ thống xung ph ả n h ồ i, để phát hiện các khuyết tật như vết nứt , nếp g ẫ y v.v... Đối với phép đo chiều dày phải sử dụng phương pháp cộng hư ở ng hoặc h ệ thống xung phản hồi. Phải sử dụng các kỹ thuật kiểm tra tiếp xúc hoặc nhúng. Phải sử dụng phương pháp nối b ả o đảm cho việc truyền năng lượng siêu â m giữa đầu dò và chai. B.3 . Phát hiện khuyết tật của ph ầ n hình trụ tròn B. 3.1 . Phương pháp Chai được kiểm tra và bộ phận d ò phải có chuyển động quay và tịnh tiến đ ối với nhau sao cho tạo thành sự quét xoắn vít tr ê n chai. Tốc độ quay và tịnh tiến phải không đổi trong khoảng ± 10 %. Bước của đường xoắn vít phải nhỏ hơn chiều rộng đường quét bởi đ ầ u dò (t ố i thiểu phải có độ ph ủ ch ồ ng l ê n nhau 10 %) và có quan hệ với chiều rộng có hiệu quả của chùm tia sao cho có thể quét được 100 % ở tốc độ quay và tịnh tiến sử dụng trong quá trình hiệu chuẩn. Có thể sử dụng phương pháp quét khác để phát hiện khuyết tật theo phương ngang trong đó sự quét hoặc chuyển động tương đối của đầu dò và ch i tiết được kiểm là theo chi ề u dọc, chuyển động quét này đ ả m bảo quét được 100 % bề mặt v ớ i độ phủ chồng khi quét khoảng 10 %. Các khuyết tật (theo chi ề u) dọc thành chai được kiểm tra b ằ ng cách truyền năng lượng siêu âm theo cả hai chiều chu vi và các khuyết tật (theo chiều) ngang được kiểm tra bằng cách truyền n ă ng lượng siêu âm theo cả hai hướng dọc. Đối v ớ i các chai có đáy lõm , vùng chuyển tiếp giữa ph ầ n hình trụ tròn và đáy chai cũng phải được kiểm tra đối với các khuyết tật (theo chiều) ngang của đáy chai. Đối với khu vực được kiểm tra , xem h ì nh B.1. Độ nhạy siêu â m phải đ ược chỉnh đ ặt ở + 6 dB để tăng độ phát hiện khuyết tật l ê n tương đương 5 % chiều dày thành h ì nh trụ tròn trong phần được làm dày này. Trong trường hợp này, hoặc khi thực hiện kiểm tra tuỳ ý trên vùng chuyển tiếp giữa thành và cổ chai v à /hoặc thành và đáy , có thể tiến hành kiểm tra bằng tay nếu không kiểm tra tự động được. Hiệu quả của thiết bị phải được kiểm tra định kỳ bằng cách đưa mẫu chuẩn vào kiểm tra. Việc kiểm tra này phải đ ược thực hiện tối thiểu là tại lúc bắt đầu và kết thúc của mỗi ca. Nếu trong quá tr ì nh kiểm tra với mẫu chuẩn này kh ô ng phát hiện ra được rãnh chuẩn thì tất c ả các chai đã được kiểm sau l ầ n kiểm tra với mẫu chuẩn cuối cùng phải được kiểm tra lại sau khi thiết bị đ ã được hiệu chuẩn. H ì nh B.1 - Vùng chuyển tiếp đáy/thành chai B. 3.2 M ẫ u chuẩn Phải chuẩn bị một mẫu chuẩn có chiều dài thích hợp từ một chai có đường k í nh tương tự và phạm vi chiều dày thành, v ậ t liệu có đ ặ c t í nh âm thanh tương tự và độ nh ẵ n b ề mặt tương tự như chai đư ợ c kiểm. M ẫ u chuẩn không được có những chỗ gián đoạn có thể c ả n trở việc phát hiện các rãnh chuẩn. Các rãnh chuẩn theo chi ề u dọc và chiều ngang phải được gia c ô ng tr ê n b ề m ặ t trong v à bề m ặ t ngo à i của m ẫ u chuẩn. Các r ã nh phải được tách biệt nhau sao cho có thể nhận ra mỗi r ã nh một cách rõ ràng. Kích thước và h ì nh dạng của rãnh có tầm quan trọng quyết định đối với việc điều chỉnh thiết bị (xem hình B.2 và B.3. - chiều dài của các r ã nh (E) không được lớn hơn 50 mm; - chiều rộng (W) kh ô ng được lớn hơn hai lần chiều sâu danh nghĩa (T). Tuy nhiên khi đ iều kiện này không được đáp ứng thì có thể chấp nhận chiều rộng lớn nhất của rãnh là 1,0 mm; - chiều s â u c ủ a các rãnh (T) phải là 5% ± 0,75% chiều dày thành danh nghĩa (S) v ớ i giá trị nhỏ nhất là 0,2 mm và giá trị lớn nhất là 1 , 0 mm, tr ê n toàn bộ chiều dài c ủ a rãnh. Bảo đảm có đoạn thoát d ao tại mỗi đầu rãnh; - r ã nh phải được làm sắc cạnh tại chỗ giao nhau giữa rãnh và bề mặt thành chai. Mặt cắt ngang của rãnh phải là hình chữ nh ậ t trừ khi sử dụng phương pháp gia công tia lửa điện th ì đáy rãnh sẽ lượn tròn ; - hình dạng và kích thước của rãnh phải được chứng minh bằng phương pháp thích hợp. B. 3.3 . Hiệu chu ẩ n thiết bị Khi sử dụng mẫu thử qui định trong B.3.2, thiết bị phải được điều chỉnh để chỉ báo r õ ràng các r ã nh tr ê n bề mặt trong và ngoài. Biên độ c ủ a các ch ỉ báo phải càng gần bằng nhau càng tốt. Chỉ báo có biên độ nhỏ nhất phải được sử dụng làm mức loại bỏ và dùng cho các thiết bị chỉnh đặt h ì nh, âm thanh, thiết bị ghi hoặc chọn lọc. Thiết bị phải đ ược hiệu chuẩn với mẫu chuẩn hoặc đầu dò, hoặc cả hai chuyển động theo cùng một cách, cùng một chiều và ở cùng một tốc độ như khi kiểm tra chai. Tất c ả các thiết bị nghe, nhìn, ghi hoặc chọn lọc phải v ậ n hành tốt ở tốc độ thử. CHÚ THÍCH: T ≤ (5 ± 0,75) % S nhưng ≤ 1 mm và ≥ 0,2 mm; W ≤ 2T, nhưn g nếu khổng thể th ực hiện được th ì ≤ 1 mm; E ≤ 50 mm. CH Ú DẪN: 1 Rãnh chuẩn bên ngoài 2 Rãnh chuẩn bên trong H ì nh B.2 - Kết cấu và kích thư ớ c của các rãnh chuẩn dùng cho các khuyết tật dọc B. 4 . Đo chiều dày thành chai Nếu không thực hiện được việc đo chiều dày thành chai trong giai đoạn sản xuất thì c ầ n kiểm tra 100 % phần hình trụ tròn của chai để bảo đảm cho chiều dày th à nh chai không nhỏ hơn gi á trị nh ỏ nhất có bảo đ ả m. CHÚ THÍCH: T ≤ (5 ± 0 , 75) % S nh ư ng ≤ 1 mm v à ≥ 0 , 2 mm; W ≤ 2T , nhưng nếu kh ô ng thể thực hiện được th ì ≤ 1 mm; E ≤ 50 mm H ì nh B.3 - Sơ đ ồ của các rãnh chuẩn B. 5 . Giải thích các kết quả Các chai có chỉ báo bằng hoặc lớn h ơ n ch ỉ báo thấp nhất từ các rãnh chuẩn phải được loại ra. Các khuyết tật bề mặt có thể được loại b ỏ sau khi loại bỏ khuyết tật, các chai phải được đưa lại đ ể kiểm tra siêu âm và đo chiều dày thành chai. Các chai có chiều dày thành nhỏ hơn chiều dày nhỏ nhất bảo đảm phải được loại b ỏ . B. 6 . Cấp gi ấ y chứng nhận Nhà chế tạo chai phải cấp giấy chứng nhận kiểm tra si ê u â m. Mỗi chai đ ã vượt qua kiểm tra siêu â m p h ù hợp với yêu cầu này phải được đóng nhãn v ớ i ký hiệu "UT". PHỤ LỤC C (tham khảo) Giấy chứng nhận phê duyệt kiểu Phụ lục này đưa ra v í dụ về mẫu giấy chứng nhận ph ê duyệt kiểu. Có thể dùng các mẫu khác. GIẤY CHỨNG NHẬN PHÊ DUYỆT KIỂU Cơ quan cấp giấy chứng nhận ……………………………………………………………………….. (cơ quan kiểm tra có thẩm quyền) Áp d ụng tiêu chuẩn TCVN 7388- 2 : 2004 (ISO 9809-2 : 2000) ... .............................................. Sản phẩm được cấp giấy chứng nhận CHAI CHỨA KHÍ BẰNG THÉP KHÔNG HÀN Phê duyệt N° ……………………………………….. Ngày ………………………………………….. Kiểu chai ………………………………………………………………………………………………… [M Ô tả họ chai (b ả n vẽ N o đã được phê duyệt kiểu] p h …………………. bar D min ………………. mm D max ………………… mm á …………………..mm H ì nh dạng đáy chai ……………………………………………….. b ……………………………. mm L min …………………… mm L max ……………….mm V min …………………..l V max ……………...l Vật liệu và xử lý nhiệt ……………………………………………………………………………………. Vật liệu và đặc tính: Vật liệu ………………… R e . …………… MPa R g ………………………. MPa Nhà ch ế tạo hoặc đại lý ……………………………………………………………………………….. (Tên, địa chỉ của nhà chế tạo hoặc đại lý) …………………………………………………………………………………………………………….. Tất cả các thông tin có thể nhận được từ ……………………………………………………………. (Tên và địa ch ỉ c ủ a cơ quan chứng nhận) ……………………………………………………………………………………………………………… Ngày ……………………………………… Địa điểm …………………………………………………... ……………………………………………………………………………………………………………… Chữ ký của cơ quan kiểm tr a PHỤ LỤC D (tham khảo) Giấy chứng nhận Phụ lục n à y đưa ra ví dụ về m ẫ u giấy chứng nhận. C ó th ể sử dụng các mẫu khác. Giấy chứng nh ậ n chai thép không hàn No …………… Hàng gửi đ i ……….. chai gồm có …………….. lô thử đã được kiểm tra và thử nghiệm v ề … …… phù hợp với ISO 9809-2 (ký hiệu hoặc loại khí) ……………………………………………………………………………………. Số loạt của nhà máy s ả n xuất No ………………….. đến ……………………………………………. Số loạt của chủ sở hữu No: (2) ……………………. đến …………………………………………….. Nhà sản xuất …………………………….. Đơn h à ng s ả n xuất No ………………………………….. Địa chỉ …………………………………………………………………………………………………….. Quốc gia ………………………………… Ngày ……………………………………………………….. Chủ s ở hữu/ khách hàng (1): …………………. Đơn mua hàng No ……………………………….. Địa chỉ …………………………………………………………………………………………………….. Quốc gia ………………………………… Ngày ……………………………………………………….. D Ữ LIỆU KỸ THUẬT Dung tích: danh nghĩa (1) I chi ề u dài danh nghĩa mm nhỏ nhất (1) I (không có n ắ p và van) Áp suất thử ph ………………. bar Đường k í nh ngoài D ………………………….. mm Áp suất làm việc (1)15 ° C ….. bar Chiều dày thành nhỏ nhất a: …………………. mm Nẹp đáy max( 1 ) ………………. kg Bản vẽ No …………………………………………… V ậ t liệu: % phần tích qui định C % Si % Mn % P % S % Cr % Mo % Ni % max min Xử lý nhiệt Dấu ghi nhãn: (3) …………………………. Ngày …………………………………… Nhà sản xuất (1) Bỏ đi khi c ầ n thiết (2) Nếu khách hàng y ê u cầu (3) Được tr í ch dẫn hoặc b ả n vẽ k è m theo. THỬ CHẤP NHẬN 1 . Các số đo được lấy tr ê n một chai đại diện của lô (1) Thử nghiệm No hoặc lô No hoặc chai No Bao gồm các loại No …… đến ……….. Dung tích nước l Kh ố i lượng r ỗ ng kg Chiều dày nhỏ nhất đo được ( mm) Thành Đáy 2 . Thử cơ tính (1) Thử kéo Độ c ứ ng Th ử va đập Charpy Thử uốn ép nóng hoặc ép mỏng vòng Thử nghiệm No Mẻ đúc No Giới hạn chảy R ea MPa Độ b ề n kéo R m MPa Độ giãn dài A % …………. 0 C Hướng: ……………. Trung bình J/cm 2 Min J/cm 2 Min Chứng nhận các chai được cấp giấy chứng nhận này đ ã đạt được thử thuỷ lực và tất cả các thử nghiệm khác theo yêu cầu của đi ề u 10 TCVN 7388- 2 : 2004 (ISO 9808-2 : 2000) và chúng hoàn toàn phù hợp với tiêu chuẩn này. Nhận xét đặc biệt ……………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………….. Thay mặt: ………………………………………………………………………………………………… .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... Ngày Chữ ký của cơ quan kiểm tra (1) Không c ầ n phải đi ề n các s ố liệu vào b ả ng nếu có báo cáo thử kèm theo. THƯ MỤC [1] ISO 4705 : 1983, Re f illable seamless s teel gas cylinders. (Chai chứa khí bằng thép không hàn có thể nạp lại được). [2] TCVN 7388-1 : 2004 (ISO 9809-1 : 1999), Chai chứa khí - Chai chứa khí bằng thép không hàn có thể nạp lại được - Thiết kế, kết cấu và thử nghiệm. Ph ầ n 1: Chai bằng thép t ô i và ram có độ bền kéo nhỏ hơn 1100 MPa. [3] TCVN 7388-3 : 2004 (ISO 9809- 3), Chai chứa kh í - Chai chứa kh í bằng thép kh ô ng hàn có thể nạp lại được - Thiết kế, cấu trúc và thử nghiệm – Ph ầ n 3: Chai bằng thép thường hóa . [4] TCVN 6872 : 2001 (ISO 11117: 1998), Chai chứa khí - Mũ bảo vệ van và v ỏ b ả o vệ van cho các chai chứa kh í công nghiệp và y tế - Thiết kế, kết cấu và thử nghiệm. [5] TCVN 7166 : 2002 (ISO 11191 : 1997). Chai chứa kh í - Ren côn 25 E đ ể nối van vào chai chứa kh í - Ca líp nghiệm thu. [6] TCVN 7389 : 2004 (ISO 13341 : 1997), Chai chứa kh í di động - Lắp van vào chai chứa khí. 1) Được thay thế bằng ISO 148-1 (đang soạn thảo), ISO 148-2 : 1998 và ISO 148-3 : 1998 2) Sẽ ban hành