TCVN10147:2013

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10147:2013 (ASTM D 3230-13) về Dầu thô - Xác định hàm lượng muối (Phương pháp đo điện) TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 10147:2013 ASTM D 3230-13 DẦU THÔ - XÁC ĐỊNH HÀM LƯỢNG MUỐI (PHƯƠNG PHÁP ĐO ĐIỆN) Standard Test Method for Salts in Crude Oil (Electrometric Method) Lời nói đầu TCVN 10147:2013 được xây dựng trên cơ sở chấp nhận hoàn toàn tương đương với ASTM D 3230-13 Standard Test Method for Salts in Crude Oil (Electrometric method), với sự cho phép của ASTM quốc tế, 100 Barr Harbor Drive, West Conshohocken, PA 19428, USA. Tiêu chuẩn ASTM D 3230-13 thuộc bản quyền ASTM quốc tế. TCVN 10147:2013 do Tiểu ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC28/SC2 Nhiên liệu lỏng - Phương pháp thử biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. DẦU THÔ - XÁC ĐỊNH HÀM LƯỢNG MUỐI (PHƯƠNG PHÁP ĐO ĐIỆN) Standard Test Method for Salts in Crude Oil (Electrometric Method) 1. Phạm vi áp dụng 1.1. Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định n ồ ng độ gần đúng c ủ a (muối) chloride có trong dầu thô. Dải nồng độ bao gồm từ 0 mg/kg đến 500 mg/kg hoặc từ 0 lb/1000 bbl đến 150 lb/1000 bbl là nồng độ chloride/thể t í ch của dầu thô. 1.2. Phương pháp này đo độ dẫn điện trong dầu thô sinh ra do sự có mặt của các chloride thông thường, như natri, canxi, và magie. Trong dầu thô có thể còn có các ch ấ t dẫn điện khác nữa. 1.3. Các giá trị tính theo đơn vị SI là giá trị tiêu chuẩn. Các giá trị đặt trong ngoặc đơn là giá trị tham khảo. 1.3.1. Ngoại lệ - Các đơn vị về nồng độ có thể chấp nhận là g/m 3 hoặc PTB (lb/1000 bbl). 1.4. Tiêu chu ẩ n này không đề cập đến t ấ t cả các vấn đề liên quan đến an toàn khi s ử dụng. Người sử dụng tiêu chuẩn này phải có trách nhiệm lập ra các quy định thích hợp về an toàn và sức khoẻ, đồng thời phải xác định khả năng áp dụng các giới hạn quy định trước khi sử dụng. Xem 7.3, 7.4 và 7.11 về các cảnh báo cụ thể . 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau là cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố th ì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất bao gồm cả các sửa đổi (nếu có). TCVN 6593 (ASTM D 381), Nhiên liệu l ỏ ng - Phương pháp xác định hàm lượng nhựa thực tế - Phương pháp bay hơi. TCVN 2117 (ASTM D 1193), Nước thuốc thử - Y ê u cầu kỹ thuật. ASTM D 4928, Test method for water in crude oils by coulometric Karl Fischer titration (Phương pháp xác định nước trong dầu thô bằng chuẩn độ đi ệ n lượng Karl Fischer). ASTM D 5002, Test method for density and relative density of crude oils by digital density analyzer (Phương pháp xác định khối lượng riêng và khối lượng riêng tương đối của dầu thô bằng máy phân t í ch khối lượng riêng loại kỹ thuật số). 3. Thuật ngữ, định nghĩa 3.1. Định nghĩa các thuật ngữ dùng riêng trong tiêu chuẩn này: 3.1.1. PTB lb/1000 bbl. 3.1.2 . Mu ối trong dầu th ô (salts in crude oil) Thông thường, các chloride của natri, canxi, và magie hòa tan trong dầu thô. Các chloride vô cơ khác cũng có thể có trong dầu thô. 4. Tóm tắt phương pháp Phương pháp này đo độ dẫn điện của dung dịch dầu thô trong dung môi alcol hỗn hợp chịu tác động của dòng điện. Phương pháp này đo độ dẫn điện sinh ra do s ự có mặt của các chloride vô cơ và các chất dẫn điện khác có trong dầu thô. Mẫu th ử đã đồng nhất được hòa tan trong dung môi alcol hỗn hợp và được đặt trong b ì nh đo gồm một cốc th ử và một bộ điện cực. Đặt điện áp vào các điện cực và đo dòng điện sinh ra. Hàm lượng chloride nhận được bằng cách tham chiếu đường chuẩn của dòng điện sinh ra với đường chu ẩ n dòng điện của các hỗn hợp chứa chloride biết trư ớ c nồng độ. Các đường chuẩn dựa trên các chất chuẩn được pha ch ế g ầ n đúng về loại v à n ồ ng độ các chloride trong mẫu dầu thô phải thử nghiệm. 5. Ý nghĩa và sử dụng 5.1. Phương pháp này được s ử dụng để xác định hàm lượng chloride g ầ n đúng của dầu thô, việc biết rõ hàm lư ợn g chloride c ó trong dầu thô là rất quan trọng để quyết định xem lo ạ i dầu thô này có cần khử muối không. Hiệu suất của quá tr ì nh kh ử muối cũng cần được đánh giá. 5.2. Lượng chloride có trong dầu thô sẽ làm tăng tốc độ ă n mòn các th iế t b ị trong các nhà máy lọc hóa dầu và gây hại đối cho các chất xúc t á c sử dụng trong các nhà máy này. 5.3. Phương pháp này đưa ra các biện pháp thuận tiện và nhanh chóng để xác định hàm lượng gần đúng của các chloride có trong dầu thô và hữu í ch đối với các hệ thống xử lý dầu thô. 6. Thiết bị, dụng cụ 6.1. Thiết bị (xem Phụ lục A.1) bao g ồ m bộ đi ề u khiển có khả năng sinh ra và hiển thị một số mức điện áp để đưa ứng suất điện vào bộ điện cực treo trong cốc có chứa dung dịch th ử . Thiết bị có khả năng đo và hiển thị dòng điện (mA) chạy qua dung dịch thử giữa các điện cực tạ i từng mức điện áp. CHÚ TH Í CH 1: Một số thiết bị có khả năng đo điện áp và dòng điện nội (current internally), sau khi so sánh với các đường chuẩn nội, sẽ hi ể n thị kết quả nồng độ. 6.2. Cốc thử , xem Phụ lục A.1. 6.3. Pipet , 10 mL (tổng dung tích) - Cách sử dụng pipet này tại 10.3 và 11.1, khi phân tích độ nhớt của dầu thô th ì pipet này l à phù hợp để chuyển một thể tích cần thiết cho phép thử (xem 6.3.1). Pipet được sử dụng phải là loại có thể rử a được sạch để đảm bảo toàn bộ thể tích chất lỏng chứa trong đó là thể tích đ ã định. 6.4. Trong một số trường hợp, việc chuyển 10 mL mẫu bằng pipet gặp khó khăn do độ nh ớt cao của dầu thô. Trong những trường h ợp như vậy, cho phép sử dụng ống đong dung tích 10 mL có vạch chia thay cho pipet để chuyển dầu trung t í nh (10.3) và mẫu dầu thô (11.1) để đảm b ả o đúng thể tích đã định. Các công bố về độ chụm phương pháp này được xác định dựa trên cơ s ở chỉ sử dụng pipet dung tích 10 mL. 6.4. Ố ng đong , dung tích 100 mL, có n ú t nhám. 6. 5. Các pipet có dung t í ch khác, các pipet có chia vạch và các bình đ ị nh mức. 7. Hóa chất và thuốc thử 7.1. Độ tinh khiết của thuốc thử - Trong tất c ả các phép thử đều dùng các hóa chất cấp tinh khiết ph â n tích. Trừ khi có quy định khác, các thuốc thử phải phù hợp các quy định hiện hành và phải đảm bảo đ ủ độ tinh khiết, khi sử dụng không làm giảm độ ch í nh xác của phép xác định. 7.2. Độ tinh khi ế t của nư ớ c - Nếu không có quy định khác th ì khi đề cập đến nước sẽ được hiểu là nước c ấ p thuốc thử phù hợp loại II qui định tại TCVN 2117 (ASTM D 1193). 7.3. Dung môi alcol hỗn h ợ p - Trộn 63 ph ầ n thể tích của 1-butanol và 37 phần thể tích methanol tuyệt đối (khan). Cho 3 mL nước vào mỗi l í t hỗn hợp này. ( Cảnh báo - Dễ bắt l ử a. Chất lỏng gây bỏng m ắ t. Hơi có tính độc hại. Có thể gây chết người hoặc mù mắt nếu nuốt hoặc hít phải.) CH Ú TH Í CH 2: Dung môi alcol hỗn hợp là phù hợp sử dụng n ế u độ dẫn đ iện nhỏ hơn 0,25 mA tại 125 V nguồn điện xoay chi ề u (hoặc 2 microsiemen). Độ d ẫ n điện cao c ó th ể do lượng nư ớ c dư thừa trong dung môi và l à dấu hiệu cho b iế t methanol sử dụng không phải là loại khan. 7.4. Hexan , c ấ p thuốc thử, ( Cảnh báo - Rất dễ bắt l ử a, độc nếu h í t phải.) CHÚ THÍCH 3: Dung môi hexan đôi khi được đề cập đ ế n hoặc được bán bằng các t ê n khác, như naphta dầu m ỏ , ete dầu mỏ, ligroin, benzin dầu mỏ, và naphta công nghiệp. Do vậy cần chắc chắn rằng dung môi này đáp ứng các yêu cầu nêu tại 7.4. 7.5. Dung dịch canxi chloride (CaCl 2 ) (10 g/L) - Cho 1,00 g ± 0,01 g CaCl 2 , hoặc kh ố i lượng tương đương của muối ngậm nước vào b ì nh định mức dung tích 100 mL và hòa tan trong 25 mL nước. Pha loãng đến vạch mức bằng dung môi alcol hỗn hợp. 7.6. Dung dịch magie chloride (MgCl 2 ) (10 g/L) - Cho 1,00 g ± 0,01 g MgCI 2 , hoặc khối lượng tương đương của muối ngậm nước vào b ì nh định mức dung tích 100 mL và hòa tan trong 25 mL nước. Pha loãng đến vạch mức bằng dung môi alcol hỗn hợp. 7.7. Dung dịch natr i chloride (NaCI) (10 g/L) - Cho 1,00 g ± 0,01 g NaCI vào bình định mức dung t í ch 100 mL và hòa tan trong 25 mL nước. Pha loãng đến vạch mức bằng dung m ô i alcol hỗn hợp. 7.8. Dầu trung tính tinh ch ế - Các dầu tinh chế không chứa chloride, có độ tại 40 ° C nh ớ t bằng khoảng 20 mm 2 /sec (cSt) và không chứa phụ gia. 7.9. Dung d ị ch các muối h ỗ n hợp (Dung d ị ch đậm đặc) - Trộn 10,0 mL dung dịch CaCI 2 , 20,0 mL dung dịch MgCI 2 , và 70,0 mL dung dịch NaCI, và lắc đều. CH Ú TH Í CH 4: Các t ỷ lệ 10:20:70 đ ạ i diện cho các chloride có mặt trong nhi ề u loại dầu thô thông thường. Khi đ ã biết các tỷ l ệ tương ứng của các canxi chloride, magie chloride và natri chloride đối v ớ i một loại d ầ u thô đ ã cho, th ì việc sử dụng các t ỷ lệ như vậy sẽ cho các k ế t quả chính xác đối với ph ầ n lớn các trường hợp. 7.10. Dung dịch các muối hỗn hợp (Dung dịch pha loãng) - Cho 10 mL dung dịch chloride hỗn hợp đậm đặc vào b ì nh định mức dung tích 1 000 mL, và pha lo ã ng đ ế n vạch mức bằng dung môi alcol hỗn hợp. 7.11. Xylen , cấp thuốc thử, độ tinh khiết tối thiểu. ( Cảnh báo - Dễ bắt l ử a, hơi có tính độc hại.) 8. Lấy mẫu 8.1. Lấy mẫu và mẫu th ử theo ASTM D 4928. Sử dụng máy trộn phù hợp để đảm b ả o mẫu hoàn toàn đồng nhất. Xem ASTM D 4928 v ề thiết bị và thử nghiệm phù hợp. 8.2. Đối với các mẫu của các chất l ỏ ng quá nh ớ t, th ì trư ớ c khi lấy mẫu có thể h â m nóng mẫu cho đ ế n khi chúng đủ lỏng, tuy nhi ê n không được gia nhiệt mẫu quá mức c ầ n thiết làm cho độ nh ớ t giảm t ớ i ngoài mức có th ể kiểm soát. 8.3. Các mẫu dầu thô có chứa nư ớ c và cặn và b ả n chất là không đ ồ ng nh ấ t. Sự có mặt của nước và cặn sẽ ảnh hư ở ng đ ế n độ dẫn điện của mẫu. Cầ n r ấ t cẩn thận để l ấ y được các mẫu đại diện đ ồ ng nhất. 9. Chuẩn bị thiết bị 9.1. Đặt thiết b ị lên bề mặt ngang bằng ổn định, ví dụ, chi ế c/cái bàn. 9.2. Chu ẩ n bị vận hành thiết bị theo hướng dẫn của nhà sản xuất để hiệu chu ẩ n, kiểm tra, và vận hành thiết bị. (Cảnh báo - Điện áp đưa vào các cực có th ể cao đến 250 V nguồn điện xoay chi ề u, nguy hiểm). 9.3. Trước khi tiến hành phép thử , cần l à m sạch và làm khô thật kỹ tất c ả các bộ phận của cốc thử, các điện cực, và các phụ kiện, phải đảm bảo chắc ch ắ n là đ ã loại hết dung môi đã sử dụng để làm sạch thiết bị. 10. Hiệu chuẩn 10.1. Độ dẫn điện của các dung dịch bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ của mẫu khi thực hiện các phép đ o. Nhiệt độ của mẫu thử tại thời điểm thực hiện phép đo không chênh lệch quá 3 ° C so với nhiệt độ khi xây dựng đường chuẩn. 10.2. Thực hiện phép đo mẫu trắng theo các qui trình nêu tại 10.3 và 10.4, không có dung dịch các muối h ỗ n hợp. Khi dòng điện của các điện cực hiển th ị là lớn hơn 0,25 mA tại 125 V nguồn điện xoay chiều, thi tức l à có nước hoặc tạp chất dẫn điện khác, khi đó phải t ì m nguồn gốc và loại trừ, trước khi hoàn t ấ t phép hiệu chuẩn . C ần tiến hành phép đo mẫu trắng mỗi khi sử dụng xy l en hoặc dung m ô i hỗn h ợ p mới. 10.3. Rót 15 mL xylen vào ống đong khô, dung tích 100 mL, loại có chia vạch và có nút nhám b ằ ng thủy tinh để trộn. Thêm 10 mL dầu trung tính vào ố ng đong n à y bằng cách dùng pipet dung tích 10 m L (loại cấp phối tổng, xem 6.3), hoặc ống đong dung tích 10 mL có chia vạch (xem 6.3.1) tùy theo đi ề u kiện. Rồi dùng xylen rửa pipet dung tích 10 m L và ống đong dung tích 10 mL cho đến khi sạch hết dầu. Làm đầy đến 50 mL bằng xylen. N ú t lại và lắc mạnh ống đong trong khoảng 60 s để tạo thành dung dịch. Cho ti ế p vào ống đong đó một lượng dung dịch các muối hỗn hợp pha loãng t í nh theo Bảng 1, tương ứng với dải các hàm lượng muối sẽ đo. Pha loãng đến 100 mL bằng dung môi a l col hỗn hợp . Tiếp tục lắc mạnh trong khoảng 30 s đ ể tạo dung dịch và để yên trong 5 min. Sau đó rót vào cốc th ử khô. 10.4. Ngay lập tức đặt các đ iện cực vào dung dịch trong c ố c th ử , đảm bảo chắc chắn rằng các cạnh trên của các tấm điện cực nằm dưới bề mặt dung dịch. Điều ch ỉ nh điện áp điện cực hiển thị đ ế n một dãy các giá trị, ví dụ, 25, 50, 125, và 250 V nguồn điện xoay chi ề u. Tại mỗi mức điện áp, theo dõi số đo dòng điện và ghi lại đ iện áp hiển th ị và dòng điện ch í nh xác đ ế n 0,01 mA. Lấy các điện c ự c ra khỏi dung dịch, rửa bằng xylen sau đó bằng naphta và để cho khô. CH Ú THÍCH 5: Một số thiết b ị , không yêu cầu các cài đ ặ t chi ti ế t v ì các bộ phận điện tử gắn bên trong tự đi ề u chỉnh. Phép xác định mẫu trắng và các t í n hiệu hiệu chuẩn là như nhau. 10.5. Lặp lại qui tr ì nh nêu tại 10.3, sử dụng các thể t í ch khác đối với dung dịch các muối hỗn hợp (dung dịch pha lo ã ng) theo yêu cầu để phủ toàn bộ dải các hàm lượng chloride đang quan tâm. Bảng 1 - Các mẫu ti ê u chuẩn Muối của dầu th ô , g/m ³ Mu ối của dầu th ô , lb/1 000 Ib Dung d ị ch các muối hỗn hợp (pha lo ã ng), m L 3 1 , 0 0,3 9 3,0 1 , 0 15 5 , 0 1,5 30 10,0 3 , 0 45 16,0 4,5 60 21,0 6,0 75 26,0 8,0 90 31,0 9,5 115 40,0 12,0 145 51,0 15,0 190 66,0 20,0 215 75,0 22,5 245 86,0 25,5 290 101,0 30,5 430 151,0 45,0 10.6. L ấ y số đọc dòng điện hiển th ị của từng mẫu chuẩn trừ đi giá trị nhận được đối với phép đo mẫu trắng, và vẽ đồ thị hàm lượng chloride (trục tung) theo các số đọc thực của dòng điện (mA) (trục hoành) đối với từng điện áp trên giấy biểu đồ chu kỳ 3x3 hoặc khổ giấy phù hợp khác. CHÚ THÍCH 6: Một s ố thiết b ị c ó khả n ă ng tự ghi các số đọc dòng điện, nồng độ tiêu chuẩn, và mẫu trắng, và ch ú ng cung cấp k ế t quả đầu ra theo các đơn vị nồng độ trực ti ế p. Hoặc một s ố thi ế t bị khác cũng có khả n ă ng t ự chuyển đổi và hiển thị các dòng điện đo được thành các đơn vị độ dẫn điện microsiemen, m S, mặc dù độ chụm của các thiết bị như vậy không được đánh giá trong chương tr ì nh nghiên cứu liên phòng năm 1997, nêu tại Điều 14, độ chụm và độ chệch. CHÚ TH Í CH 7: Các thiết bị được hiệu chuẩn theo các dung d ịch chuẩn của d ầ u trung t í nh và các dung dịch chloride hỗn hợp trong xylen bởi vì rất kh ó gi ữ các hỗn hợp dầu thô-nước muối ở dạng đồng nhất. Nếu cần , việc hiệu chuẩn c ó th ể được ph ê chuẩn, bằng cách thận tr ọ ng phân tích kép các mẫu d ầ u thô sử dụng phương pháp chiết toàn bộ các muối có trong dầu thô bằng nước n ó ng, sau đ ó chuẩn độ các chloride trong nước chiết. CHÚ THÍCH 8: Khi hiệu chuẩn trên toàn bộ dải rộng các nồng độ chloride, c ó thể cần ph ả i đưa vào vài mức điện áp đ ể nhận đ ược các s ố đọc dòng điện trong phạm vi giới hạn hiển thị mức dòng điện của thiết bị (từ 0 đến 10 mA). Các điện áp cao hơn được áp dụng đối với các nồng độ th ấ p và các điện áp th ấ p hơn được áp dụng đối với các nồng độ cao. 11. Cách tiến hành 11.1. Rót 15 mL xylen vào ống đong khô , loại 100 m L chia vạch, có nút nhám bằng thủy tinh, và sử dụng cùng loại dụng cụ để chuyển chất lỏng như đ ã dùng tại 10.3 (tức l à pipet dung tích 10 m L (loại cấp tổng, xem 6.3), hoặc ống đong dung tích 10 mL có chia vạch (xem 6.3.1) tùy theo đi ề u kiện), và chuyển 10 mL mẫu dầu thô vào ống đong 100 mL có chia vạch và có nút nhám bằng thủy tinh. Dùng xylen để rửa pipet dung tích 10 mL và ống đong dung tích 10 mL cho đến khi hết dầu. Sau đó làm đầy đến 50 mL bằng xylen. Nút lại và l ắ c mạnh ống đong trong khoảng 60 s. Pha loãng đến 100 mL bằng dung m ô i alcol hỗn hợp, và lại lắc mạnh trong khoảng 30 s. Để yên trong 5 min, sau đó rót vào cốc thử khô. 11.2. Tiến hành theo 10.4 để thu được các số đọc điện áp và dòng điện. Ghi lại dòng điện ch ỉ báo của điện cực chính xác đến 0,01 mA và điện áp ch í nh xác nhất (xem Chú th í ch 6). 11.3. Lấy các điện cực ra khỏi dung dịch mẫu và làm sạch thiết bị. 12. Tính kết quả 12.1. L ấ y giá trị thu được từ phép đo mẫu th ử trừ đi giá trị nhận được từ phép đo mẫu trắng để có được số đọc thực của dòng điện. Từ đồ thị hiệu chuẩn, đọc nồng độ muối chỉ ra tương ứng với số đọc thực dòng điện (mA) của m ẫ u th ử (xem Chú thích 6). 12.2. Tính nồng độ theo mg/kg bằng phương tr ì nh sau: Mu ố i, mg/kg = (1) Muối, mg/kg = 2853 Y/d (2) trong đó X là nồng độ muối đo được, t í nh bằng g/m 3 ; Y là nồng độ muối đo được, tính bằng PTB; d là khối lượng ri ê ng của mẫu tại 15 ° C , tính bằng kg/m 3 . CH Ú TH Í CH 9: Có thể xác định kh ố i lượng riêng của mẫu thử bằng nhi ề u phương pháp khác nhau, v í dụ, ASTM D 5002 hoặc các phương pháp đo khối lượng riêng khác. 13. Báo cáo kết quả Báo cáo các thông tin sau: nồng độ tính bằng mg/kg là hàm lượng chloride có trong dầu thô sử dụng phương pháp đo điện (electrometric chloride) theo TCVN 10147 (ASTM D 3230). Hoặc cách khác là báo cáo trực tiếp nồng độ theo g/m 3 hoặc lb/1000 bbl, nếu có yêu cầu. CH Ú THÍCH 10: Về các mục đích báo cáo, th ì các đơn v ị báo cáo theo PTB là các đơn vị thư ờ ng dùng tại Hoa kỳ; tại các nước khác c ó th ể sử dụng các đơn vị thông thư ờ ng. 14. Độ chụm và độ chệch 14.1. Độ chụm - Độ chụm của phương pháp này được xác định theo phương pháp nghiên cứu thống kê các kết quả thử nghiệm liên phòng tiến hành năm 1997 như sau: 14.1.1. Độ lặp lại - Sự chênh lệch giữa các kết quả thử liên tiếp thu được do cùng một thí nghiệm viên thực hiện trên cùng một thiết bị, trên cùng một mẫu thử, trong một thời gian dài, trong điều kiện th ử không đ ổ i, với thao tác b ì nh thư ờ ng và ch í nh xác của phương pháp th ử , chỉ một trong hai mươi trường hợp được vượt giá trị sau: r (mg/kg) = 0,3401 X 0,75 (3) r (lb/1000 bbl) = 0,2531 Y 0,75 (4) trong đó X là trung b ì nh cộng của hai kết quả th ử , tính bằng mg/kg; Y là trung b ì nh cộng của hai kết quả th ử , t í nh bằng lb/1000 bbl (PTB). 14.1.2. Độ tá i lập - S ự chênh lệch giữa hai kết quả đơn lẻ và độc lập thu được do các thí nghiệm viên khác nhau làm việc ở các phòng th í nghiệm khác nhau, trên cùng một mẫu thử, trong một thời gian dài, trong điều kiện thao tác b ì nh thường và ch í nh xác của phương pháp th ử , chỉ một trong hai mươi trường hợp được vượt giá trị sau: R (mg/kg) = 2,7803 X 0,75 (5) R (lb/1000 bbl) = 2,069 Y 0,75 (6) trong đó X là trung b ì nh cộng của hai kết quả th ử , tính bằng mg/kg; Y là trung b ì nh cộng của hai kết quả th ử , tính bằng lb/1000 bbl (PTB). CH Ú TH Í CH 11: Do t ấ t cả các th iế t bị sử dụng trong chương tr ì nh thử nghiệm liên phòng năm 1997 đ ề u đ ã được hiệu chuẩn theo đơn vị PTB và các k ế t qu ả được báo cáo theo PTB, nên độ chụm trực tiếp thu được theo PTB. Các s ố liệu v ề độ chụm đ ã được chuyển đ ổ i b ằ ng phương pháp toán học v ề độ chụm t í nh theo mg/kg, l ấ y khối lư ợ ng ri ê ng của các mẫu dầu thô b ằn g 0,875 kg/L. 14.2. Độ chệch - Qui tr ì nh nêu trong phương pháp này không có độ chệch, vì hàm lượng muối chỉ được xác đ ị nh theo phương pháp này và không có sẵn các chất chuẩn được chứng nhận. Tuy nhiên, do các mẫu của chương tr ì nh thử nghiệm liên phòng là các dầu thô đ ã được khử hết muối, được cho thêm các lượng muối biết trước (như nước biển và nước vỉa), độ chệch có thể được xác định theo phần trăm thu hồi của các muối halogenide cho vào. Trên toàn bộ dải từ 5 g/m 3 đến 500 g/m 3 (1,5 PTB đến 150 PTB) muối cho vào, lượng thu h ồ i được xác định là gần như không đổi và trung b ì nh l à 93 %. 14.3. Các công bố v ề độ chụm được rút ra từ chương trình hợp tác thử nghiệm liên phòng. Các bên tham gia đã tiến hành ph â n tích tám tổ hợp mẫu bao gồm dầu thô với các nồng độ chloride khác nhau. Mười ba phòng thử nghiệm tham gia đ ã sử dụng các thiết bị thương ph ẩ m bán sẵn. Xem 6.3 và 6.3.1 v ề các thông tin bổ sung công bố về độ chụm. Phụ lục A (qui định) A.1 Thiết bị A.1.1 Thiết bị điện đ ể xác đ ị nh nồng độ chloride A.1.1.1 M i l i ampe kế , 0 đ ế n 1 mA dòng một chiều v ới thang đo 0 đ ế n 1 mA dòng xoay chiều, điện trở bằng 88 Ω. A.1.1.2 Cầu ch ỉ nh lưu (bridge rectifier), nguyên sóng, công suất 0,75 A tại 60 Hz, nhiệt độ môi trư ờ ng, tối thiểu bằng 400 PRV (Peak Reverse Voltage). A.1.1.3 Vôn kế xoay chiều, loại ch ỉ nh lưu, 2000 Ω/ V , dải đo từ 0 đến 300 V. A.1.1.4 Bi ế n áp tự ngẫu có thay đ ổi điện áp (variable voltage autotransformer) , đầu vào từ 105 V đến 117 V , 50/60 Hz , đầu ra từ 0 V đến 132 V, công suất 1,75 A. A.1.1.5 Bi ế n áp , tấm c ấ p 240 V, đ ầ u lấy ra từ giữa, 50/60 Hz, công suất 250 mA dc. A.1.1.6 Máy đo đ iện th ế (potentiometer), 25 Ω, mười nấc đi ề u chỉnh. A.1.1. 7 Máy đo đ iện th ế (potentiometer), 50 Ω, mười nấc đi ề u chỉnh. CHÚ TH Í CH A.1.1: Trong từng trường hợp có thể thay th ế bằng một bộ phận tương đương, mi ễ n là các đặc t í nh v ề điện của toàn bộ mạch giữ nguyên không đ ổ i và tránh các hiệu ứ ng cảm ứng và các dòng điện lạc. A.1.2 Các bộ phận của b ì nh đo (sản x uấ t thông thường) (xem H ì nh A.1.2) A.1.2.1 C ố c, dung tích 100 mL, loại cao thành không có miệng r ó t, như mô tả tại TCVN 6593 (ASTM D 381). A.1.2.2 Cụm điện cực , như thể hiện tại H ì nh A.1.2 và H ì nh A.1.3. Các điện cực được lắp song song, đối diện và cách nhau 6,4 mm ± 1 mm, và được cách điện bằng mi ế ng đệm nylon hoặc TFE-fluorocarbon. A.1.3 Thi ế t b ị b ằ ng điện đ ể xác đ ị nh nồng độ chloride (sản xu ấ t thương phẩm) A.1 . 3.1 Thiết bị bao gồm bộ một ki ể m soát có khả năng tạo ra và hiển thị vài mức điện áp để tạo ứng su ấ t cho một bộ các điện cực treo trong cốc th ử chứa dung dịch thử. Thiết bị có khả n ă ng đo và hiển thị dòng điện (mA) chạy qua dung d ị ch th ử giữa các điện cực tại từng mức điện áp (xem Chú th í ch 6). CH Ú TH Í CH A.1.2: Một số thiết bị c ó khả năng đo điện áp và dòng điện nội t ạ i và sau khi so sánh với đường chuẩn nội, sẽ h iể n th ị kết quả nồng độ. A.1.3.2 Các đặc trưng riêng của kết c ấ u thực của thiết bị, v í dụ, điện áp sử dụng và các phương pháp hiển thị hoặc ghi điện áp, hi ể n thị hoặc ghi độ dẫn điện, hoặc t í nh toán và hiển thị đường hiệu chuẩn/các phép đo mẫu thử, hoặc kết hợp các bộ phận trên, đều không ảnh hưởng đến phương pháp thử , miễn là từng bộ phận riêng lẻ phải d uy tr ì tính đặc trưng đối với thiết bị qui định. A.1.4 Các bộ phận của b ì nh đo (sản xuất thương phẩm) A.1.4.1 Cốc thử, dung tích 100 mL. Thông thường sử dụng cốc thử loại cao thành không có miệng rót, như mô tả tại TCVN 6593 (ASTM D 381): tuy nhi ê n, có thể chấp nhận các thay đổi nh ỏ về kích thước để phù hợp với các đặc trưng của sản xuất khác nhau. Mục đích của cốc thử là để chứa mẫu thử. A.1.4.2 Cụm điệ n cực , như thể hiện tại H ì nh A.1.2 và H ì nh A.1.3. Các yêu cầu về kích thước của điện cực và các giá đ ỡ b ì nh đo không ảnh hưởng đến phương pháp thử, miễn là từng bộ phận riêng lẻ phải duy tr ì tính đặc trưng đối với thiết bị quy định. CHÚ DẪN: 2P2T Switch: bộ chuyển m ạ ch 2 cực hai v ị trí 2PIT Switch: bộ chuyển m ạ ch 2 cực 1 v ị tr í 2PIT Switch: bộ chuy ể n mạch 1 c ự c 2 vị trí H ì nh A.1.1 - Biến th ế loại 250 V hoặc 540 V Đơn vị t í nh bằng milimet Hình A.1.2 - B ì nh đo Đơn vị t í nh b ằ ng milimet Hình A.1.3 - Cụm điện cực