TCVN11154:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11154:2015 (ISO 4269:2001) về Dầu mỏ và sản phẩm dầu mỏ dạng lỏng - Hiệu chuẩn bể chứa bằng phép đo chất lỏng - Phương pháp tăng dần sử dụng đồng hồ đo thể tích TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 11154:2015 ISO 4269:2001 DẦU MỎ VÀ SẢN PHẨM DẦU MỎ DẠNG LỎNG - HIỆU CHUẨN BỂ CHỨA BẰNG PHÉP ĐO CHẤT LỎNG - PHƯƠNG PHÁP TĂNG DẦN SỬ DỤNG ĐỒNG HỒ ĐO THỂ TÍCH Petroleum and liquid petroleum products - Tank cal i bration by liquid measurement - Incrementa l method using volume tr ic meters Lời nói đầu TCVN 11154:2015 hoàn toàn tương đương với ISO 4269:2001. TCVN 11154:2015 do Tiểu Ban kỹ thuật Tiêu chuẩn quốc gia T C VN/TC28/SC2 Nhi ê n liệu lỏng - Phương ph á p t hử biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Lời giới thiệu Tiêu chuẩn này là một ph ầ n của bộ tiêu chuẩn về các phương pháp hiệu chuẩn bể chứa, bao gồm các tiêu chuẩn sau: TCVN 11156-1 (ISO 7507-1), TCVN 11156-2 (ISO 7507-2). TCVN 11156-3 (ISO 7507-3), TCVN 11156-4 (ISO 7507-4), TCVN 11156-5 (ISO 7507-5), ISO 8311, ISO 9091-1 và ISO 9091-2. Các phương pháp hiệu chuẩn chất lỏng được dùng để hiệu chuẩn dung tích t ổ ng hoặc dung tích riêng phần của bể. Độ chính xác cao có thể đạt được với điều kiện thực hiện c ẩ n thận tất cả các bước trong quá trình thao tác. Phương pháp này đặc biệt hữu í ch để hiệu chuẩn các bể có hình dạng khác thường, hiệu chuẩn phần đáy cho bất kỳ loại bể nào, hoặc hiệu chuẩn các bể tr ê n tàu và xả lan có các tiết diện kh ô ng bình thường. Phương pháp này c ó độ chính xác có thể vượt độ chính xác của các phương pháp khác nếu hiệu chuẩn cho các bể nh ỏ , đặc biệt là đối với các bể trụ ngang nhỏ. Chất lỏng hiệu chuẩn có thể là nước hoặc sản phẩm dầu m ỏ phù hợp c ó độ nhớt và độ bay hơi thấp. Nước được khuyên d ù ng khi d ự đoán các thay đổi rộng về nhiệt độ trong quá trình hiệu chuẩn v ì nước c ó hệ số giãn n ở khối thấp. Tuy nhiên, việc sử dụng nước có thể sinh ra c á c rủi ro và các khó khăn không chấp nhận được tùy theo sử dụng loại bể nào đ ể hiệu chuẩn (ví dụ, sử dụng và tháo xả nước sử dụng trong quá trình hiệu chuẩn các b ể chôn ngầm tại các v ị tr í đơn l ẻ ). Trong các trường hợp như vậy, việc sử dụng sản ph ẩ m dầu m ỏ phù hợp vẫn được ưa dùng. D Ầ U MỎ VÀ SẢN PHẨM DẦU MỎ DẠNG L Ỏ NG - HIỆU CHU Ẩ N B Ể CHỨA BẰNG PHÉP Đ O CH Ấ T LỎNG - PHƯƠNG PHÁP T Ă NG D Ầ N SỬ DỤNG Đ Ồ NG H Ồ ĐO TH Ể TÍCH Petroleum and liquid petroleum products - Tank cal i bration by liquid measurement - Incrementa l method using volume tr ic meters 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định phương pháp hiệu chuẩn bể bằng cách thêm các mẻ chất lỏng vào bể. Các thể tích chất lỏng này được đo chính xác bằng đồng hồ. Tiêu chuẩn n à y không áp dụng để hiệu chuẩn các thiết bị đo chuẩn, các b ì nh kiểm chứng hoặc các chu ẩ n đo. CHÚ THÍCH: Các tiêu chuẩn có th ể áp dụng được nêu tại thư mục tài liệu tham khảo. 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện d ẫ n sau là cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi n ă m công bố th ì áp dụng phi ê n bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên b ả n mới nhất, bao gồm cả các s ử a đổi, bổ sung (nếu có). TCVN 11156 -1:2015 (ISO 7507-1:2003), Dầu mỏ và các sản phẩm dầu mỏ dạng lỏng - Hiệu chuẩn bể trụ đứng - Phần 1: Phương pháp thước quấn. ISO 91-1:1992, Petroleum measurement tables - Part 1: Tables based on reference temperature of 15 o C and 60 o F. (Bảng đo lường dầu mỏ - Phần 1: B ả ng dựa trên nhiệt độ chuẩn bằng 15 o C và 60 o F). ISO 91-2:1992, Petroleum measurement tables - Part 1: Tables based on reference temperature of 20 o C. (Bảng đo lường dầu mỏ - Phần 1: Bảng dựa trên nhiệt độ chuẩn bằng 20 o C). ISO 2714:1980, Liquid hydrocarbons - Volumetric measurement by displacement meter systems other than dispensing pumps. ( Hydrocacbon lỏng - Phép đo thể tích bằng c á c hệ thống đo dung tích (choán chỗ) khác so với các máy bơm định lượng). ISO 2715:1981, Liquid hydrocarbons - Volumetric measurement by turbine meter systems (Hydrocacbon lỏng - Phép đo thể tích bằng c á c hệ thống lưu lượng kế tuabin). ISO 4268, Petroleum and liquid petroleum products - Temperature measurements - Manual method (Dầu mỏ và c á c sản ph ẩ m dầ u mỏ d ạng lỏng - Đo nhiệt độ - Phương pháp thủ công). ISO 9770:1989, Crude petroleum and petroleum products - Compressibility f actors for hydrocarbons in the range 638 kg/m 3 đến 1074 kg/m 3 . (Dầu thô và sản ph ẩ m dầu mỏ - Hệ số nén của hy d rocacbon trong d ả i từ 638 kg/m 3 đến 1074 kg/m 3 ). IEC 60079-10:1995, Electrical apparatus for explosive gas atmospheres - Part 10: Classi f ication of hazardous areas (Thiết bị điện dùng cho môi trường kh í dễ n ổ - Phần 10: Phân loại các khu vực nguy hiểm). 3. Thuật ngữ và định nghĩa Trong tiêu chuẩn này sử dụng các thuật ngữ, định nghĩa nêu tại TCVN 11156-1 (ISO 7507-1) và các thuật ngữ, định nghĩa sau: 3.1. Hệ số K (K-factor) Số lượng các xung được phát ra bởi đồng hồ đo trên một đơn vị thể tích ch ả y qua đồng hồ đo đó. 3.2 . Thiết bị cài đặt trước (pre-set device) Thiết bị để ngắt sự cấp chất lỏng hiệu chuẩn qua đồng hồ đo sau khi một thể tích được xác định trước chảy qua đồng hồ đo đó. 4. Các yêu cầu về an toàn 4.1 . Trong tiêu chuẩn n à y áp dụng các yêu cầu chung và yêu cầu về an toàn nêu tại TCVN 11156-1 (ISO 7507-1) và IEC 60079-10. 4.2 . Khi sử dụng sản phẩm dầu mỏ làm chất lỏng hiệu chuẩn, th ì phải tuân thủ các yêu cầu an toàn b ổ sung, các y ê u cầu này cũng chưa phải là đ ầ y đủ: a) kiểm soát các nguồn gây cháy; b) ngăn ngừa hiện tượng tích điện bằng cách: 1) nối đúng cách các ống dẫn mềm; 2) kiểm soát tốc độ bơm; 3) ngăn ngừa không để chất lỏng chảy t ự do hoặc bắn tung tóe; 4) duy trì vận tốc của chất lỏng trong đường ống d ưới 1 ms -1 cho đến khi ngập đoạn cuối của ống n ạ p. 5. Đồng hồ đo 5.1. Yêu cầu kỹ thuật chung 5.1.1 . Đồng hồ đo phải là loại thể tích hoặc tuabin. 5.1.2 . Đồng hồ đo được chế tạo từ các loại vật liệu phù hợp với ch ấ t l ỏ ng hiệu chuẩn được sử dụng. 5.1.3 . Đồng h ồ đo được lựa chọn sao cho lưu lượng mà tại đó đồng hồ do làm việc trong quá trình hiệu chuẩn bể là nằm trong dải tuyến tính của đường cong hệ số đồng hồ đó. Đồng hồ đo c ó thể được trang bị bộ hiển thị lưu lượng, hoặc lưu lượng trung bình phải được tính toán theo thời gian cấp bằng đồng hồ bấm giây. 5.1.4 . Đồng hồ đo phải có bộ phận hiển thị số đ ọ c theo đơn vị thể tích hoặc bộ đếm xung điện tử để t í nh thể tích. Để đảm bảo độ lặp lại được xác định trong quá trình kiểm chứng đồng hồ đo, và phụ thuộc vào thể tích chất lỏng chảy qua đồng hồ đo trong quá trình kiểm chứng, cần trang bị bộ đ ế m riêng hoặc bộ hiển thị c ó khả năng đọc đến phần lẻ đơn vị thể tích. 5.1.5 . Để hiệu chuẩn đồng hồ đo cần có bình kiểm ch ứ ng đo thể tích, ố ng chuẩn hoặc ống chuẩn thể tích nh ỏ phù hợp để sử dụng cho loại đồng hồ đã chọn. Các thiết bị đã chọn phải có chứng chỉ hiệ u chuẩn trong đó có các hiệu chính có thể cần đến trong khi thực hiện. 5.1.6 . Lỗ đo nhiệt độ (hốc nhiệt kế) được trang bị trong hệ thống đo cạnh đồng hồ đo. Để đảm bảo đ ủ độ ngập và đáp ứng nhiệt và để tránh các hiệu ứng d ẫ n nhiệt không mong muốn từ thành ống, đặc biệt trong trường hợp đường ống có đư ờ ng kính nhỏ, hốc nhiệt kế phải được lắp trong ph ầ n thân đồng hồ đo n ế u sử dụng loại đồng hồ thể tích. Nếu sử dụng loại đồng hồ tuabin, thì hốc nhiệt kế được lắp tại mạng lưới đường ống v ớ i khoảng cách bằng í t nhất năm lần đường kính ống phía dòng ra cách vị trí đồng hồ đo. H ố c nhiệt kế phải tiếp xúc trực tiếp với chất lỏng hiệu chuẩn và được đổ đầy bằng loại dầu nhẹ để trợ giúp đáp ứng nhiệt. Hốc nhiệt kế và việc lắp đặt trong đó đ ầ u cảm biến của nhiệt kế ngập phải được thiết kế phù hợp các nguyên tắc cơ bản về nhiệt-kỹ thuật. Có th ể bố trí cách nhiệt bên ngoài xung quanh ống hoặc tại vị trí hốc nhiệt k ế và cạnh vị trí hốc đó. 5.1.7 . Van thao tác nhanh hoặc thiết bị ng ắ t phải được lắp đặt tại phía dòng ra của đồng hồ đo (xem 6.4.5). 5.2. Đồng hồ thể tích Hệ số đồng hồ không được lệch quá ± 0,20 % so với hệ số đồng hồ trung bình nằm trong khoảng 10 % đến 100 % của lưu lượng danh định lớn nh ấ t của đồng hồ đo. 5.3. Đồng hồ tuabin Hệ số -K không được lệch quá ± 0,20 % trong khoảng từ 10 % đến 100 % dung tích lớn nhất của đồng hồ đo. 5.3.2 . Áp suất ngược lớn hơn 100 kPa (gauge) phải được áp dụng để ngăn ngừa hiện tượng khí xâm thực. 5.4. Lựa chọn đồng hồ đo 5.4.1 . Việc lựa chọn đồng hồ đo để hiệu chuẩn bể dựa theo: a) lưu lượng sử dụng khi tiến hành hiệu chuẩn bể (xem 5.4.4); b) áp suất lớn nhất m à đồng hồ đo phải đáp ứng; c) chất lỏng mà đồng hồ đo được yêu cầu đo (xem 5.1.2); d) d ả i nhiệt độ m à đồng hồ đo sẽ l àm việc; e) dải độ nhớt m à đồng hồ đo sẽ làm việc. 5.4.2 . Không sử dụng các đồng hồ đo có gắn với bộ bù nhiệt độ để hiệu chuẩn bể. 5.4.3 . Đồng hồ đo được cung cấp hệ số đồng hồ hoặc đường cong hệ số-K (đường cong lưu lượng - sai số) đối với loại ch ấ t lỏng, độ nhớt, nhiệt độ và dải lưu lượng sẽ được sử dụng. 5.4.4 . Độ lặp lại của đồng hồ đo phải đảm bảo sao cho các kết quả của năm hành trình kiểm chứng liên tiếp sẽ nằm trong phạm vi ± 0,025 % của giá trị trung bình sau khi hiệu chính nhiệt độ, áp suất và độ nh ớ t. 5.4.5 . Đồng hồ đo được lắp đặt và vận hành phù hợp theo các khuyến nghị tương ứng n ê u tại ISO 2714 hoặc ISO 2715. 6. Thiết bị, dụng cụ 6.1 . Thư ớ c đo mức và qu ả dọi Thước và quả dọi được nêu tại Phụ lục A của TCVN 11156-1 (ISO 7507-1). 6.2 . Thuốc xác định khoảng tr ố ng trong b ể (ullage paste) CHÚ THÍCH: Thuật ngữ “ thuốc phát hiện mức d ầ u (thuốc c ắ t dầu)” là từ đồng ngh ĩ a. 6.3 . Thuốc phát hiện mức n ướ c (thuốc cắt n ướ c) 6.4 . Thiết bị phụ tr ợ 6.4.1 . Bộ tách kh í /h ơi Bộ tách (không) khí khi dùng sẽ được lắp phía dòng vào của đồng hồ đo. Có th ể phải sử dụng van áp suất-ngược để duy trì mức giảm áp thích hợp đ ủ qua van xả khí, được lắp cùng bộ tách kh í . 6.4.2 . Bộ hạn chế dòng/lưu lượng Bộ hạn chế dòng chảy được lắp vào đường ống phía dòng ra của đồng hồ đo, dùng để hạn chế tốc độ d ò ng chảy nếu áp suất của chất lỏng hiệu chuẩn cấp vào khi qua thiết b ị l à quá lớn so với công suất danh định của đồng hồ. 6.4.3 . Thiết bị cài đặt trước Đảm bảo không bị rò rỉ và hoạt động nhanh trơn êm, không gây hiện tượng áp suất tăng vọt. 6.4.4 . Đồng hồ đo áp suất Nếu sử dụng đồng hồ thể tích, th ì áp kế được lắp vào đường ống càng gần đồng hồ càng tốt, tốt nhất lắp ở phía d òng ra. Nếu sử dụng đồng hồ tuabin thì lắp áp kế phía dòng ra cách đồng hồ một khoảng cách bằng ít nhất năm lần đường kính ống, t ố t nhất là nên lắp hai áp kế cách đều đồng hồ về hai phía dòng vào và d ò ng ra. 6.4.5 . Van đóng Van đảm bảo không bị rò rỉ và hoạt động nhanh trơn êm, không gây hiện tượng áp suất tăng vọt. Nếu không trang bị thiết bị cài đặt t rước, thì lắp van ngắt dòng phía dòng ra đồng hồ đo để ngắt dòng tại các khoảng thời gian quy định. 6.4.6 . Bộ lọc 6.4.7 . Bộ triệt tăng áp Nếu xuất hiện hiện tượng á p suất tăng vọt th ì cần lắp vào đường ống bộ triệt tăng áp. 6.4.8 . Bộ ngắt xiphông N ế u trang b ị bộ ngắt xiphông thì lắp phía dòng ra đồng hồ đo và càng sát điểm cấp càng tốt. Nếu bể được hiệu chuẩn theo cách nạp từ đỉnh, thì bộ ngắt xiph ô ng được lắp cùng tấm chặn (weir). Cụm chi tiết này được lắp tại điểm cao nh ấ t trong hệ thống. 6.4.9 . Kính quan sát Cần trang bị kính quan sát được lắp sát với/trong bộ tách khí (nếu có). 6.4.10 . Tấm chặn ( weir) Nếu sử dụng tấm chặn, th ì t ấ m này được lắp tại vị trí sao cho đảm bảo rằng đường ống c ấ p phía d òng ra của đồng hồ đo luôn lu ô n ở trạng thái đầy. 7. Quy trình hiệu chuẩn 7.1. Yêu cầu chung 7.1.1 . Ch ỉ tiến hành hiệu chuẩn các bể sau khi đ ã nạp đầy ít nhất một lần bằng chất lỏng c ó khối l ượng riêng bằng hoặc lớn hơn khối lượng riêng của chất lỏng được sử dụng sau này. CHÚ THÍCH: Phép thử thủy tĩnh hoặc á p lực đối với các b ể mới hoặc các b ể sau khi sửa chữa phải đạt yêu cầu trong h ầ u hết các trường hợp. 7.1.2 . Trước khi bắt đầu tiến hành hiệu chuẩn, hệ thống phải được kiểm tra rò rỉ phía dòng ra của đồng hồ đo. Tất cả các hiện tượng rò rỉ phải được loại trừ. 7.1.3 . Số seri, hoặc các dấu hiệu nhận dạng của các nhiệt k ế sử dụng trong quá trình hiệu chuẩn phải được ghi l ạ i cùng với vị trí làm việc của chúng khi hiệu chuẩn. Các nhiệt kế được hiệu chuẩn phù hợp theo ISO 4268 và phải c ó chứng chỉ trong đó có ghi rõ các hiệu chính. 7.1.4 . Phải tiến hành c ẩ n thận để tránh sự xâm nhập của không khí vào hệ thống khi sử dụng đồng hồ đo để hiệu chuẩn bể. Điều quan trọng là đồng hồ đo, thiết bị phụ và đường ống được nạp đầy ch ấ t l ỏ ng trước khi bắt đầu hiệu chuẩn. 7.1.5 . Nếu sử dụng bộ I ọ c th ì lắp ph í a dòng vào của đ ồ ng hồ đo để bảo vệ đồng hồ không bị cọ sát hoặc hỏng hóc khác do các vật lạ thâm nhập vào. 7.1. 6. Khi có sự thay đổi về thể tích chất l ỏng hiệu chuẩn trong ống nối đồng hồ đo với bể, so với tổng thể tích chất lỏng trong bể, như vậy độ chính xác của hiệu chuẩn bị ảnh hưởng đáng kể, thì lắp bộ ngắt xiphông ở cuối ố ng để đảm bảo là ống duy trì lượng chất lỏng nạp vào không thay đổi. 7.1.7 . Nếu muốn duy trì độ chính xác theo yêu cầu thì cần tránh xảy ra hiện tượng nhiệt độ của chất lỏng hiệu chuẩn b ị thay đổi quá mức. Sự dao động lớn gây khó khăn đ ể xác định chính xác nhiệt độ trung bình v à điều này gây ra: a) độ không đảm bảo khi áp dụng các hệ số hiệu chính về thể tích đối với chất lỏng; b) độ không đảm bảo khi áp dụng hệ số hiệu chính về sự giãn nở nhiệt của thiết bị đo; c) độ không đảm bảo khi áp dụng hệ số hiệu chính về sự co/giãn của b ể đang được hiệu chuẩn. 7.1.8 . Nguồn cấp đ ủ chất lỏng hiệu chuẩn phải luôn c ó sẵn. Áp lực luôn luôn đảm bảo đủ trong suốt thời gian hiệu chuẩn để duy trì lưu lượng trong dải làm việc chuẩn của đồng hồ đo. 7.1.9 . Nếu sử dụng sản phẩm dầu m ỏ làm chất lỏng hiệu chuẩn, th ì mức của n ó trong bể được đo bằng thuốc phát hiện sản phẩm (thuốc cắt sản ph ẩ m), thuốc được bôi thành lớp màng mịn m ỏ ng đều trên thước đo mức và quả d ọ i. 7.1.10 . Nếu sử dụng nước làm chất lỏng hiệu chuẩn, thì mức của nó trong bể được đo bằng thuốc cắt nước, thuốc được bôi thành lớp màng mịn m ỏ ng đều trên thước đo mức và quả dọi. 7.1.11 . Độ cao chính xác của điểm mốc chu ẩ n phía trên trên điểm đo sẽ được xác định tại thời điểm hiệu chuẩn. T ổ ng độ nhúng ch ì m được đánh dấu trên mái bể hoặc cạnh cửa nắp bể. Trong các bể ch ỉ có một điểm đo, thì điểm mốc chuẩn phía tr ê n được đánh dấu rõ ràng trên bể và độ cao trên điểm nhúng chìm sẽ được ghi lại trên đầu bảng. Trong các bể có nhiều điểm đo, th ì chiều cao toàn phần tại từng điểm đo sẽ được đánh dấu r õ ràng cạnh điểm chuẩn. Phép đo này có thể cần điều chỉnh để hiệu chính sự chênh lệch giữa nhiệt độ thực tế và nhiệt độ chuẩn đã được chứng nhận của thước đo mức và quả dọi sử dụng để đo tổng độ cao mức chất lỏng. Hiệu chính sẽ được tính toán phù hợp theo công thức nêu tại A.3. 7.1.12 . Nếu hiệu chuẩn b ể bị gián đoạn, thì có th ể bắt đầu lại ngày sau đó, với điều kiện: a) có sự thay đổi về thiết bị hoặc nhân sự, đã thực hiện các phép đo đ ủ đ ể đảm bảo r ằ ng các kết quả nhận được trước khi có sự thay đổi phù hợp các quy định về dung sai trong phương pháp này; b) t ấ t c ả các hồ sơ về c ô ng việc đ ã thực hiện trư ớ c đó là đầy đủ và r õ ràng; c) nhiệt độ trung bình và độ sâu của chất lỏng mới tại thời điểm bắt đầu thực hiện tiếp được ghi lại. 7.2. Thiết bị Việc hiệu chuẩn b ể không nhất thiết cần t ấ t cả các thiết bị nêu tại Điều 6. Các yêu cầu đối với từng thao tác ph ả i được xem xét kỹ trước khi chọn lựa thiết bị. 7.3. Lắp đặt 7.3.1 . Sơ đồ lắp đặt điển hình để hiệu chuẩn bằng đồng hồ thể tích được thể hiện trên H ì nh 1. 7.3.2 . Ch ú ý hệ thống ống dẫn phải đảm bảo hiện tượng tổn hao á p suất và trạng thái tạo xoáy là nhỏ nhất. Phải tránh tất cả các trường hợp có xu hướng gây tạo xoáy trong d ò ng chất lỏng. 7.3.3 . Đồng hồ được lắp đặt theo cách sao cho không có ứng suất c ă ng quá mức v ì phải chịu sự co/gi ã n về nhiệt hoặc khối lượng của hệ thống đường ống. 7.3.4 . C ó th ể sử dụng các vòi mềm để c ấ p chất lỏng cho mục đích hiệu chuẩn. N ế u chúng được sử d ụng phía d ò ng ra, thì phải giữ t ổ ng chiều d ài là nh ỏ nh ấ t. 7.4. Kiểm chứng đồng hồ đo 7.4.1 . Đồng hồ đo phải được kiểm chứng tại chỗ, sử dụng bình kiểm chứng đo thể tích, đồng hồ kiểm chứng đo thể tích hoặc ống chuẩn. Khi kiểm tra tốt nhất nên sử dụng cùng loại chất lỏng trong bể. 7.4.2 . Việc kiểm chứng phải được thực hiện ngay trước khi bắt đầu hiệu chuẩn và khi kết thúc quá trình hiệu chuẩn. Nếu quá trình hiệu chuẩn kéo dài hơn một ngày, th ì c ầ n kiểm chứng đồng hồ khi bắt đầu hiệu chuẩn và khi kết thúc hiệu chuẩn từng ngày. Có thể thực hiện kiểm chứng trong khoảng thời gian ngắn hơn để đảm bảo rằng đồng hồ hoặc hệ số-K không bị trôi. CHÚ THÍCH: Có thể ki ể m chứng tại trạm ki ể m tra trung tâm/nơi l ắ p đặt, n ế u các đồng hồ được kiểm chứng dư ớ i các điều kiện gần giống như các điều kiện tại nơi hiệu chuẩn. CHÚ D Ẫ N: 1 Bể cần hiệu chuẩn 2 Bộ hạn chế dòng chảy 3 Van một chi ều 4 Nhiệt k ế 5 Áp kế 6 Bộ tách kh í /hơi 7 Bộ lọc 8 Đầu cấp vào 9 Đồng hồ đo 10 Bộ ngắt x i ph ô ng a Đến bộ t ách khí/hơ i b Đến lỗ thông hơi H ì nh 1 - Sơ đồ lắp đặt điển h ì nh đ ể hiệu chuẩn bằng đồng hồ đo 7.5. Quy trình hiệu chuẩn 7.5.1 . Nạp chất lỏng hiệu chuẩn vào bể với tốc độ mà đồng hồ đo đã được hiệu chuẩn và tại tốc độ như vậy để giảm thiểu hiện tượng tạo xoáy bề mặt chất lỏng trong bể. Cần thao tác cẩn thận khi bắt đầ u nạp lần đầu chất lỏng vào hệ thống để tránh hiện tượng vượt quá d ả i đo của đồng hồ, vì khi đó không khí trong hệ thống đang được choán chỗ. Nếu tốc độ dòng vượt quá lưu lượng danh định của đồng hồ đo, th ì cần lắp van kiểm soát dòng phía dòng ra của đồng hồ đo (xem 6.4.2). 7.5.2 . Chất lỏng hiệu chuẩn được cho vào theo các thể tích gia tăng đủ để tạo ra sự thay đổi rõ ràng trong mức chất lỏng đối chiếu với phần bể đang được hiệu chuẩn, và cần quan tâm đến độ không đảm bảo đo của phép đo mức chất lỏng. CHÚ THÍCH: Trong quá trình hiệu chuẩn, việc tăng mức chất lỏng phụ thuộc vào độ lớn các thể tích chất lỏng đưa vào b ể , tức là, mức chất lỏng là một biến phụ thuộc. Trong các bảng dung tích, mức chất lỏng là một biến độc lập; việc tính toán các bảng từ các phép đo hiện trường là phụ thuộc vào độ lớn các thể tích gia tăng đưa vào bể và sử dụng các phương pháp nội suy để lập bảng dung tích . Cần thao tác cẩn thận để đảm bảo rằng các thể tích gia tăng cho vào bể trong quá trình hiệu chuẩn là có độ l ớ n tạo ra sự dịch chuyển đáng k ể mức chất lỏng, nhưng cũng vừa đủ nhỏ để giảm thi ể u độ không đảm bảo sinh ra từ phương pháp nội suy đ ã áp dụng để lập bảng dung tích. 7.5.3 . Sau khi cho từng thể tích vào bể, khi bề mặt chất lỏng ổ n định thì đo độ sâu bằng thước đo mức và quả dọi. Thực hiện các phép đo độ sâu chất lỏng và ghi lại kết quả chính xác đ ế n milimet. Thực hiện lặp lại các phép đo này. Kết quả của hai phép đo phải nằm trong phạm vi 1 mm. Nếu các số đọc chênh nhau nhiều hơn 1 mm, th ì phải thực hiện lại các phép đo cho đến khi kết quả của hai số đo liên tiếp phù hợp với sai số cho phép. CHÚ THÍCH: Nếu trên mặt chất lỏng có sóng lăn tăn gây kh ó khăn cho phép đo thì c ó thể sử dụng thiết bị giảm gợn sóng. 7.5.4 . Sau mỗi lần tăng mức chất lỏng thì đo chiều sâu và ghi lại kết quả, nhiệt độ chất lỏng tại đồng hồ đo, và tại h ố c nhiệt kế (xem 5.1.6) trong bể được đo chính xác đến 0,25 o C hoặc tốt hơn. CHÚ THÍCH: Có thể giảm số l ầ n đọc nhiệt độ xuống một lần, trong năm lần gia tăng thể tích nếu thấy nhiệt độ không thay đổi. 7.5.5 . Trong quá trình hiệu chuẩn, tại các khoảng thời gian nhất định, tiến h à nh đo nhiệt độ môi trường xung quanh trong khu vực sát bể đang hiệu chuẩn, chính xác đến 0,25 o C hoặc tốt hơn. Nhiệt độ ghi được tại các khoảng thời gian sẽ ph ả n ánh ch í nh xác nhiệt độ môi trường trong suốt quá trình hiệu chuẩn. 7.5.6 . N ế u sử dụng sản phẩm dầu mỏ làm chất lỏng hiệu chuẩn th ì áp suất chất lỏng trên đồng hồ được đo và ghi lại tại các khoảng thời gian trong suốt quá trình hiệu chuẩn. Áp suất ghi được tại các khoảng thời gian sẽ phản ánh chính xác áp suất chất lỏng trong suốt quá trình hiệu chuẩn. 7.5.7 . N ế u bị choán chỗ do vòi nhúng vào thể tích, so với tổng thể tích chất lỏng trong bể, m à làm độ chính xác của phép hiệu chuẩn b ị ảnh hưởng đáng kể, thì kéo vò i ra sao cho đầu dưới của vòi cao hơn mức chất lỏ ng trong bể. Thao tác cẩn thận để đảm bảo nhận được lượng tháo xả ra như nhau trước khi thực hiện các phép đo chiều sâu mức chất lỏng, bề mặt chất lỏng phải tĩnh. 8. Hiệu chính đối với các thể tích đo được 8.1. Yêu cầu chung Yêu cầu các hiệu chính đối với các thể tích đo v ì một hoặc nhiều lý do sau: a) sai số hiệu chuẩn của đồng hồ đo đã sử dụng; b) ảnh hưởng của sự thay đổi nhiệt độ đối với đồng hồ đo đã sử dụng; c) ảnh hưởng của sự thay đổi nhiệt độ đối với chất lỏng hiệu chuẩn đã sử dụng; d) ảnh hư ở ng của sự thay đổi nhiệt độ đối với bể đang được hiệu chuẩn; e) ảnh hưởng của sự thay đổi nhiệt độ đối với thước đo mức và quả dọi đã sử dụng. Nếu cần thiết thì phải tính toán và áp dụng các hiệu chính này khi tính bảng dung tính bể. Người hiệu chuẩn bể phải đảm bảo tất cả các chi ti ế t cần thiết để t í nh toán các hiệu chính đã bao gồm trong các ghi chép về hiệu chuẩn. 8.2. Hệ số đồng hồ và hệ số-K 8.2.1 . Hệ số đồng hồ hoặc hệ số-K đối với đồng hồ đang sử dụng phải là trung bình các hệ số tính được tại thời điểm bắt đầu và kết thúc hiệu chuẩn. 8.2.2 . Hệ số đồng hồ hoặc hệ số-K tại thời điểm bắt đầu và kết thúc hiệu chuẩn không được chênh nhau quá 0,05 %. Nếu hai hệ số này chênh nhau quá 0,1 % th ì phải xác định nguyên nhân gây ra sự chênh lệch này, và n ế u cần thiết thì phải tiến hành hiệu chuẩn lại. 8.3. Các thay đổi về nhiệt độ của chất lỏng hiệu chuẩn 8.3.1 . Phải thực hiện việc hiệu chính đối với bất kỳ sự thay đổi về nhiệt độ của chất lỏng hiệu chuẩn trong khoảng thời gian giữa lúc đo trên đồng hồ và lúc đo trong bể đang được hiệu chuẩn. 8.3.2 . Nếu sử dụng sản phẩm dầu mỏ làm ch ấ t lỏng hiệu chuẩn và bảng hiệu chuẩn bể yêu cầu được hiệu chính tại 15 o C hoặc 20 o C, th ì thể tích cấp đi được hiệu chính theo sự thay đổi nhiệt độ trong chất lỏng hiệu chuẩn bằng cách sử dụng bảng Hệ số Hiệu chính Thể tích (Volume Correction Factor - VCF) đối với các sản phẩm dầu mỏ được quy định tại ISO 91-1:1992 hoặc ISO 91-2:1991. 8.3.3 . Nếu sử dụng nước làm chất lỏng hiệu chuẩn và bảng hiệu chuẩn b ể yêu cầu được hiệu chính tại 15 o C, thì thể tích cấp đi được hiệu chính theo sự thay đổi nhiệt độ trong chất lỏng hiệu chuẩn bằng cách sử dụng bảng khối lượng riêng của nước hoặc công thức nêu tại Phụ lục A. 8.3.4 . Các hiệu chính được thực hiện như sau: a) hiệu chính nhiệt độ chất lỏng hiệu chuẩn đo được về nhiệt độ chuẩn; b) hiệu chính dung tích của bể đo ảnh hưởng nhiệt; c) hiệu chính phép đo mức chất lỏng/ thước đo mức và quả dọi đối với các ảnh hưởng nhiệt. 8.4. Các thay đổi về nhiệt độ trên thành bể Hiệu chính đối với sự chênh l ệch nhiệt độ giữa thành bể tại thời điểm hiệu chuẩn và nhiệt độ trung bình của nó khi sử dụng, hoặc giữa nhiệt độ lúc hiệu chuẩn và nhiệt độ chuẩn đối chứng, ví dụ, 15 o C, thực hiện theo phương pháp nêu tại Phụ lục A. Xác định nhiệt độ thành bể theo một trong các phương pháp nêu tại Phụ lục B hoặc Phụ lục E của TCVN 11156-1 (ISO 7507-1). 8.5. Các ảnh hưởng của nhiệt độ trên các thước đo và các phương tiện đo chiều dài khác Các thước đo mức và các phương tiện đo chiều dài khác được hiệu chuẩn tại 20 o C, nhưng nếu chúng được sử dụng tại các nhiệt độ khác trong d ả i 20 o C ± 5 o C, thì các hiệu chính về các thay đổi nhiệt độ l à nh ỏ (1 mm trên 18 m) và trong tất cả các trường hợp c ó thể bỏ qua. Ngo à i phạm vi nêu trên thì cần phải hiệu chính (xem A.3). 8.6. Phương pháp hiệu chính đối với các ảnh hưởng của nhiệt độ 8.6.1 . Khi tổng dung tích bể đã được hiệu chuẩn bằng đồng hồ và b ằ ng dung tích bể yêu cầu được lập tại nhiệt độ c h u ẩ n bằng 15 oC hoặc 20 oC, thì có thể kết hợp các hiệu chính t ạ i 8.4 đến 8.5. 8.6.2 . Nếu hiệu chuẩn yêu cầu hiệu c h ính tại một số nhiệt độ khác, th ì đầu tiên điều chỉnh về nhiệt độ chuẩn, sau đó tính hiệu chính do co hoặc giãn nở nhiệt của thành bể phù hợp theo Phụ lục A. 9. Tính các bảng dung tích bể 9.1. Thực hiện tất cả các phép tính phù hợp theo các nguyên tắc toán học được thừa nhận. Các sai số trong phép t í nh được giảm thiểu và kiểm tra bằng cách chấp nhận các bảng dữ liệu và các bảng tính. Khuyến cáo sử dụng các công thức nêu tại Phụ lục B để thu thập số liệu hiện trường và dùng đ ể tí n h. 9.2. Các bảng dung tích bể 9.2.1 . Các b ả ng dung tích b ể được tính toán phù hợp với các nguyên tắc quy định tại phần này của tiêu chuẩn TCVN 11154 (ISO 4269), hình thức chấp nhận sẽ không ảnh hưởng sự chính xác mang t í nh toán học đối với b ả ng. Tuy nhiên, các nguyên tắc quy định tại điều này l à được khuyến cáo v ì chúng cung c ấ p bảng ở dạng sử dụng thuận tiện nhất. Mỗi bể khi hiệu chuẩn phù hợp theo tiêu chuẩn này được cấp ch ứ ng chỉ hiệu chuẩn như quy định tại Phụ lục I của TCVN 11156-1 (ISO 7507-1) . 9.2.2 . Trên đ ầ u mỗi bảng hiệu chuẩn bể phải ghi rõ phương pháp xác đ ị nh mức chất lỏng đưa vào theo b ả ng dung tích bể. 9.2.3 . Phía trên đầu b ả ng có nêu các thông tin về số và vị trí, nhiệt độ mà tại đó b ả ng được hiệu chính, và ngày thực hiện hiệu chuẩn. 9.2.4 . Chọn các khoảng độ sâu mà tại đó bảng được thiết lập sao cho phép nội suy tuyến t í nh đối với các độ sâu trung gian có độ chính xác không b ị giảm đáng kể. 10. Các yêu cầu tính toán 10.1 . Phải ghi lại tất cả các số đọc quan sát được tr ê n thiết bị, không cần hiệu chính cho các sai số thể hiện riêng rẽ. Các s ố ghi sẽ được kiểm tra để đảm bảo chắc chắn trước khi thực hiện bước tiếp theo. Trong tất cả các trường hợp khi có nghi ngờ thì các số đọc đều phải được kiểm tra xác nhận. 10.2 . Nhi ệ t độ được ghi chính xác đến 0,25 o C. 10.3 . Số đọc thể tích được ghi chính xác đến vạch gần nhất trên đồng hồ ghi. 10 . 4 . T ấ t cả các hệ số hiệu chính nhận được từ các bảng sẽ được sử dụng mà không cần làm tròn. 10 . 5 . Các hệ số hiệu chính khác mà cần tính toán thì lấy chính xác đến năm chữ số c ó nghĩa. 10.6 . Thực hiện tất cả các phép tính toán chính xác í t nhất đến năm chữ số có nghĩa. 10.7 . Các số đo độ sâu được ghi chính xác đến 1 mm và s ẽ được thể hiện hiệu chính đến 1 mm. 10.8 . Các b ả ng cuối cùng được tính toán theo phép nội suy từ các thể tích t í ch lũy đã hiệu chính. 10 . 9 . Các thể tích cuối cùng tại bảng dung tích bể nhận được theo phép nội suy sẽ được làm tròn chính xác đến lít và được thể hiện theo các khoảng yêu cầu của bảng về độ sâu hoặc phần trống của bể. 10.10 . Nếu sử dụng sản phẩm dầu mỏ làm ch ấ t lỏ ng h i ệu chuẩn, thì á p suất chất lỏng sẽ được đo và ghi lại tại các khoảng thời gian trong suốt quá trình hiệu chuẩn. Nếu có yêu cầu, hiệu chính về độ nén của chất lỏng c ó thể tính theo hệ số lấy từ Bảng 1 hoặc từ các b ả ng trong ISO 9770:1989, mà B ả ng 1 được trích từ đó. 10.11 . Nếu bể trụ đ ứ ng được hiệu chuẩn hoàn toàn bằng phương pháp hiệu chuẩn bằng chất lỏng, thì các hiệu chính đối với hiệu ứng thủy tĩnh của chất lỏng (hiệu chính cột chất lỏng) do sự thay đổi kích thước bể là tự động đưa vào các bảng dung tích của bể cu ố i cùng, nhưng ch ỉ đúng cho trường hợp khi các chất lỏng có cùng khối lượng riêng v ớ i chất lỏng đã sử dụng để hiệu chuẩn. Nếu chất l ỏng trong bể có khối lượng riêng khác đáng k ể so với khối lượng riêng của chất lỏng hiệu chuẩn, thì cần có hiệu chính về các hiệu ứng của cột chất lỏng. Các hiệu chính cột chất lỏng được tính theo TCVN 11156-1 (ISO 7507-1). 10.12 . Nếu bể tr ụ đứng được hiệu chuẩn một phần bằng cách cho ch ấ t l ỏng vào và một phần bằng các phương pháp khác, thì cần tính hiệu chính cột chất lỏng khi tính bảng dung tích bể. T í nh các hiệu chính này theo TCVN 11156-1 (ISO 7507-1). Bảng 1 - Độ nén của hydrocacbon lỏng - Phần trăm thay đổ i thể tích trên 100 kPa Khối lượng riêng tại 15 o C, kg/m 3 Nhiệt độ, o C -15 0 15 30 900 0,005 3 % 0,005 8 % 0,006 3 % 0,006 8 % 850 0,006 0 % 0,006 6 % 0,007 2 % 0 , 007 9 % 800 0,007 0 % 0,007 7 % 0,008 6 % 0,009 5 % 750 0,008 3 % 0 , 009 3 % 0 , 010% 0,012% Phụ lục A (Quy định) Hiệu chính đối với các ảnh hưởng nhiệt A.1 . Hệ số hiệu chính thể tích A.1.1 . Hiệu chuẩn, sử dụng nước làm chất lỏng hiệu chuẩn Hệ số hiệu chính, C fw , được á p dụng để hiệu ch ín h về các ảnh hưởng của sự chênh lệch nhiệt độ của chất lỏng giữa đồng hồ và b ể đang được hiệu chuẩn, khi sử dụng nước làm chất lỏng hiệu chuẩ n dựa trên tỷ số của khối lượng riêng của nước tại hai nhiệt độ đo. Hệ số hiệu chính, C fw , t í nh theo Công thức sau; (A.1) trong đó ρ t 1 là khối lượng riêng của nước tại nhiệt độ của nước tại đồng hồ (t 1 ); ρ t 2 là khối lượng riêng của nước tại nhiệt độ của nước trong bể đang được hiệu chuẩn (t 2 ). CH Ú THÍCH 1: C fw là hệ số hiệu chính đối với ch ê nh lệch nhiệt độ giữa nước trong đồng hồ và nước trong bể đang được hiệu chuẩn; hệ số hiệu chính n à y không hiệu chính th ể t í ch v ề 15 o C hoặc 20 o C. Sử dụng công thức sau đây để xác định khối lượng riêng của nước tinh khiết, không có không khí, ρ 0 , tính bằng kilogam trên mét khối, tại nhiệt độ t giữa 1 o C và 40 o C (xem chú thích 2). ρ t = ρ 0 {1 - [ A ( t - t o ) + B ( t - t o ) 2 + C ( t - t o ) 3 + D ( t - t o ) 4 + E ( t - t o ) 5 ]} (A.2) trong đ ó ρ t là khối lượng riêng của nước, t í nh bằng kilogam trên m é t khối; ρ 0 là khối lượng riêng của nước tại nhiệt độ t o ; t o là nhiệt độ (3,981 8 o C) tại đó nước có khối lượng riêng lớn nhất; t l à nhiệt độ chất lỏng, tính bằng độ C; A là hệ số đa thức, và bằng 7,013 4 x 10 -8 o C - 1 ; B là hệ s ố đa thức, và bằng 7,926 504 x 1 0 -6 o C - 2 ; C là hệ số đa thức, và bằng -7,575 677 x 1 0 - 8 o C -3 ; D là hệ số đa thức, và bằng 7,314 894 x 1 0 -10 o C -4 ; E là hệ số đa thức, và bằng -3,596 458 x 1 0 -12 o C -5 ; Kết quả của công thức được làm tròn đến ba chữ số sau dấu ph ẩ y. CHÚ THÍCH 2: Các giá trị khối lượng ri ê ng của nước dựa theo thư mục tài liệu tham khảo [8] . Công thức có giá trị đối với d ả i nhiệt độ từ 1,0 o C đến 40 o C đo theo Thang đo Nhiệt độ Quốc t ế n ă m 1990, ITS-90. Nếu nước sử dụng trong quá trình hiệu chuẩn là loại bão hòa không khí, th ì hiệu chính về khối lượng riêng của nước được tính bằng Công thức (A.2), trước khi làm tròn t í nh theo công thức sau: Hiệu chính = (4,612 - 0,10 t w ) x 10 - 3 kg/m 3 (A.3) trong đ ó t w là nhiệt độ của nước. Khối lượng riêng của nước đ ã hiệu chính được làm tròn đến ba chữ số sau dấu ph ẩ y. CHÚ THÍCH 3: Công thức (A.3) l ấ y theo thư mục tài liệu tham khảo [ 9] đ ố i với nước t r ong dải nhiệt độ từ 0 o C đến 25 o C. Đối với mục đích của ti ê u chu ẩn này, áp dụng tại các nhiệt độ của nước đến 40 o C. Trong quá trình hiệu chuẩn đo việc sử dụng công thức trong dải nhiệt độ mở rộng thì sai số sinh ra c ó th ể là đáng k ể . Bảng A.1 - Khối l ượ ng riêng của nước kh ô ng có không khí tính bằng kg/m 3 theo nhiệt độ tính bằng o C trên Thang đo Nhiệt độ Quốc tế 1990 (Công thức P&M) Nhiệt độ o C 0 0 , 1 0,2 0 , 3 0,4 0,5 0 , 6 0,7 0 , 8 0 , 9 Hiệu ch í nh kh ô ng khí 1 999 , 9012 999,90 6 1 999,9108 999,9153 999 , 919 6 999 , 9237 999 , 9277 999 , 9316 999,9352 999 , 9387 -0,0045 2 999 , 9420 999,9541 999 , 9481 999,9509 999,9536 999,9560 999 , 9583 999,9605 999 , 9625 999, 9 643 -0 , 0043 3 999,9659 999, 9 674 999,968 8 999, 9 699 999,9709 999,9718 999 , 9274 999 , 9730 999,9733 999,9735 -0 , 0042 4 999 , 9736 999,9735 999,9732 999,9728 999,9722 999,9714 999,9705 999 , 9685 999,9683 999,9669 -0 , 0041 5 999,9654 999,963 7 999,9619 999, 9 599 999,9578 999 , 9555 999 , 9530 999,9504 999,9477 999,9448 -0 , 0040 6 999,9418 999 , 9386 999,9352 999,9317 999,9281 999,9243 999 , 9204 999,9163 999,9121 999 , 9077 -0 , 0039 7 999 , 9032 999,8985 999,8937 999 , 88 88 999,8837 999,8784 999,8730 999,8675 999,8618 999,8560 -0 , 0038 8 999,8500 999,8439 999 , 8377 999 , 8313 999,8248 999,8181 999,8113 999 , 8044 9 99,7973 999,7901 0 , 0037 9 999,7827 999 , 7753 999 , 7676 999,7599 999 , 7519 999,7439 999,7357 999,7274 999,7190 999,7104 -0 , 0036 10 999 , 7017 999 , 6928 999,6838 999 , 6747 999,6654 999,6561 999 , 6465 999,6369 999,6271 999 , 6172 -0 , 0035 11 999 , 6072 999,5970 999 , 5867 999 , 5762 999 , 5657 999 , 5550 999,5442 999 , 5332 999 , 5221 999 , 5109 -0,0034 12 999 , 4996 999 , 4881 999 , 4765 999,4648 999,4530 999,4410 999,4289 999,4167 999 , 4043 999 , 3919 -0 , 0033 13 999,3793 999,3665 999 , 3537 999 , 3407 999,327 6 999,3144 999 , 3011 999,2876 999 , 2740 999 , 2603 -0 , 0032 14 999,2465 999,2326 999 , 2185 999,2043 999,1900 999 , 1756 999 , 1611 999 , 1464 999,1316 999,1167 -0 , 0031 15 999 , 1017 999,0885 999,0713 999,0559 999,0404 999,0248 9 99 , 0091 998,9932 998,9773 998,9612 -0 , 0030 16 998,9450 998,9287 998 , 9123 998,8958 998,87 9 1 998,8624 998 , 8455 998,8285 998,8114 998 , 7942 -0,0029 17 998,7768 998 , 7594 998,7418 998,7242 998,7064 998 , 6885 998,6705 998,6524 998 , 6342 998,6158 -0 , 0028 18 998 , 5974 998,5788 998,5602 998,5414 998,5225 998,5035 998,4 8 44 998,4652 998,4459 998,4265 -0 , 0027 19 998 , 4069 998,3873 998,3675 998,3477 998 , 3277 998,3076 998 , 2875 998,2672 998,2468 998,2263 -0,0025 20 998,2057 998,1850 998,1642 998 , 1433 998,1222 998,1011 998,0799 998,0586 998,0371 99 8 ,0156 -0 , 0024 21 997 , 9939 997,9722 997,9503 997,9284 997,9063 997,8842 997,8619 997,8396 997,8171 997,7945 -0 , 0023 22 997,7719 997,7491 997 , 7262 9 97,7033 997,6802 997,6570 997,633 8 997 , 6104 997,5870 997 , 5634 -0,0022 23 997,5397 997 , 5160 997 , 4921 997,4681 997 , 4441 997,4199 997,3957 997,3713 997 , 3469 997 , 3223 -0 , 0021 24 997,2977 997,2729 997,2481 997,2232 997,1981 997,1730 997,1478 997 , 1225 997 , 0971 997,0715 -0 , 0020 25 997,0459 997,0202 996 , 9944 996 , 9686 996,9426 996,9165 9 96 ,8903 996 , 8641 996 , 8377 9 96,8112 -0,0019 26 996 , 7847 996 , 7581 996 , 7313 996 , 7045 9 96,6776 99 6 ,6506 996,6235 996,5963 996,5690 996,5416 -0 , 0018 27 996 , 5141 996 , 4885 996,4589 996 , 4311 9 96,4033 996,3754 996 , 3474 996 , 3192 996 , 2910 996 , 2627 -0 , 0017 28 996,2344 996 , 2059 996,1773 996,1487 996,1199 996,0911 99 6, 0622 996 , 0332 99 6 ,0041 995,9749 -0 , 0016 29 995,9456 995,9163 995,8868 995,8573 995,8276 995,7979 995 , 7681 995 , 7382 995,7082 995 , 6782 -0,0015 30 995,6480 995,6178 995,5874 995,5570 995,5265 995,4959 9 95,4653 995 , 4345 995,4037 9 95,3727 -0 , 0014 31 995 , 3417 995,3106 995,2794 995 , 2482 995,2168 995,1853 9 95,1538 995,1222 995 , 0905 995 , 0587 -0,0013 32 995 , 0269 994,9949 994 , 9629 994, 9 307 994,8985 994,8663 9 94,8339 994,8014 994 , 7689 994,73 6 3 -0 , 0012 33 994,7036 994,6708 994,6379 994,6050 994,5719 994,5388 994,5056 994,4723 994 , 4390 994,4055 -0 , 0011 34 994,3720 994 , 3384 994,3047 994,2709 9 9 4,2371 994,2031 9 94 , 1591 994,1350 994,1008 994 , 0666 -0,0010 35 9 9 4 , 0322 993,9978 993 , 9 6 33 993,9287 9 93 , 8 9 41 993,8593 993,8245 993,7896 993 , 7546 993 , 7196 -0 , 0008 36 993 , 6844 9 93,6492 993,6139 993 , 5785 993 , 5431 993,5075 993 , 4719 993 , 4362 993 , 4004 993 , 3646 -0 , 0007 37 993,32 8 7 993 , 2927 993,2566 993 , 2204 993 , 1842 993,1478 993,1115 993 , 0750 993 , 0384 993,0018 -0,006 38 992,9651 992 , 9283 992 ,8 914 992 , 8545 992,8175 992,7804 992,7432 992 , 7060 992 , 6687 992 , 6313 -0 , 0005 39 992 , 5938 992 , 5583 992 , 5 1 86 992,4809 992 , 4431 992,4053 992,3674 992 , 3294 992,2913 992 , 2531 -0 , 0004 40 992,2149 -0 , 0004 CHÚ THÍCH: Làm tròn các giá trị khối lượng riêng củ a n ước g hi trong bảng đến ba chữ số t h ậ p phân. A.1.2 . Hiệu chuẩn sử dụng sản phẩm dầu mỏ ph ù h ợ p làm chất lỏng hiệu chuẩn Các hệ số hiệu chính được áp d ụ ng để hiệu chính các hiệu ứng do có các chênh lệch về nhiệt độ của chất lỏng giữa đồng hồ đo và bể đang được hiệu chuẩn, khi sử d ụ ng sản phẩm dầu m ỏ phù hợp làm chất lỏng hiệu chuẩn, thì hệ số hiệu chính được dựa tr ê n tỷ số của khối lượng riêng của sản phẩm tại hai nhiệt độ đo. Tuy nhiên, hệ số hiệu chính đơn giản nh ấ t l à nhận được từ Bảng 54B của ISO 91-1:1992 hoặc ISO 91-2:1991. Hệ số Hiệu chính Thể tích (Vo l ume Correction Factor - VCF) đối với kh ố i lượng ri ê ng tại 15 o C hoặc 20 o C, nhận được tùy thuộc vào nhiệt độ chuẩn sử dụng và nhiệt độ đo được, tại đồng hồ đo, của sản phẩm dầu mỏ và Hệ số Hiệu chính Thể tích (Volume Correction Factor - VCF) thứ hai tại nhiệt độ đo được trong bể. Á p dụng VCF thứ nhất cho thể tích đo được bằng đồng hồ , sau khi áp dụng hệ số đồng hồ, s ẽ hiệu chính thể t í ch đo được bằng đồng hồ cho thể tích tại 15 o C hoặc 20 o C. Chia thể tích này cho VCF th ứ hai sẽ hiệu chính thể tích đo được về thể tích trong bể tại nhiệt độ đo được trong bể. CH Ú THÍCH 1: Tính toán này là tương tự như tại A.1.1. Các giá trị VCF lấy từ Bảng 54B của ISO 91-1:1992 hoặc ISO 91-2:1991 là các t ỷ số của khối lượng riêng của sản phẩm dầu mỏ và khối lượng riêng của nó tại 15 o C hoặc 20 o C. Áp dụng hai giá trị VCF như nêu trên vào Công thức tại A.1.1: hoặc (A.3) trong đó ρ t 1 là kh ố i lượng riêng của sản phẩm dầu mỏ tại nhiệt độ của sản phẩm dầu mỏ đó trên đồng hồ (t 1 ); ρ 1 5 là khối lượng riêng của sản phẩm dầu mỏ tại nhiệt độ 15 o C; ρ 20 là khối lượng riêng của sản phẩm dầu mỏ tại nhiệt độ 20 o C. Th ứ tự áp dụng của hai VCF là nhân thể tích với VCF thứ nhất và chia cho VCF thứ hai s ẽ có: Hệ số hiệu chính: = (A.4) = (A.5) trong đó ρ t2 là khối lượng riêng của sản phẩm dầu mỏ tại nhiệt độ của sản phẩm dầu mỏ trong bể trong quá trình hiệu chuẩn ( t 2 ). Nhân thể tích tr ê n đồng hồ với hệ số hiệu chính này sẽ có thể tích của chất lỏng cho vào bể, từng giá trị thể tích được biểu thị cùng nhiệt độ đọc được. CH Ú T HÍ CH 2: VCF là các hệ số hiệu chính đối với chênh lệch giữa nhiệt độ của sản phẩm dầu mỏ trên đồng hồ đo v à nhiệt độ của sản phẩm dầu mỏ trong b ể đang hiệu chuẩn; chúng không được hiệu chính thể tích về 15 o C hoặc 20 o C. A.2 . Hiệu chính đối với các hiệu ứng nhiệt lên thành bể Thể tích tích lũy tính được bằng cách sử dụng các hệ số tại A.1.1 hoặc A.1.2, kết quả nhận được là các thể tích tại nhiệt độ đo được của chất lỏng trong bể. Các thể tích này là tương đương các dung tích thành phần của bể tại mức chất lỏng đo được. Nếu bảng dung tích yêu cầu hiệu chính tại một s ố nhiệt độ khác, th ì điều chỉnh đến nhiệt độ đó, hiệu chính được t í nh đối với sự co, giãn nở nhiệt của thành bể, sử dụng Công thức sau: V t c = V ts [1+2 α ( t c - t s )] (A.6) trong đó V t c là thể tích tại nhiệt độ yêu cầu cho hiệu chuẩn, t c ; V ts l à th ể t í ch đã điều chỉnh, đo được bằng đồng hồ, tại nhiệt độ của bể, t s ; t c là nhiệt độ y ê u cầu cho hiệu chuẩn, tính bằng o C; t s là nhiệt độ của b ể , tính bằng o C; α l à hệ số giãn nở tuyến tính trên độ c của kim loại chế tạo bể, tính bằng o C - 1 . Nhiệt độ thành b ể , t s , được xác định theo một trong các phương pháp nêu tại Phụ lục B hoặc Phụ lục E của TCVN 11156-1 (ISO 7507-1). Có thể sử dụng các giá trị α sau: thép mềm: 11 x 10 - 6 o C - 1 thép kh ô ng g ỉ : 17 x 1 0 -6 o C -1 Nếu đã biết các giá trị thực tế của α , thì ưu tiên sử dụng các giá trị này hơn các giá trị nêu trên. A.3 . Hiệu chính đối với các ảnh hưởng nhiệt lên thước đo mức và quả dọi Thước đo mức và quả dọi đ ã được chứng nhận tại nhiệt độ chuẩn bằng 20 o C. Nếu sử dụng chúng ở các nhiệt độ khác trong dả i 20 o C ± 5 o C, thì hiệu chỉnh đối với sự thay đổi nhiệt độ n à y là nhỏ (1 mm trên 18 m) và có thể b ỏ qua trong mọi trường hợp. Ngoài dải nhiệt độ này, có thể yêu cầu hiệu chính. Công thức A.2 hiệu chính dung tích của bể về nhiệt độ chuẩn, t 0 , nhưng chỉ đối với sự giãn nở bề mặt. K í ch thước thứ ba đó là mức chất lỏng, được đo bằng thước đo mức và quả dọi . S ố đo này được hiệu chính về nhiệt độ chuẩn của b ả ng hiệu chuẩn bể, như thể hiện tại Công thức (A.7). Nếu bể đang hiệu chuẩn được chế tạo từ thép mềm, hệ số giãn nở tuyến tính của c ả kim loại bể và của thước đo có thể coi là tương đương và như vậy tại b ấ t kỳ mức chất lỏng nào, số đo tại nhiệt độ chuẩn chứng nhận của thước là 20 o C. B ấ t kỳ hiệu chính nào của số đo mức chất lỏng về nhiệt độ chuẩn chứng nhận của bảng dung tích bể sẽ bằng từ 20 o C đến nhiệt độ chuẩn chứng nhận của bảng dung t í ch của b ể . Nếu bể đang hiệu chuẩn được chế tạo từ vật liệu khác, hệ số giãn nở tuyến tính của cả kim loại bể và của th ư ớc đo sẽ khác nhau và nhiệt độ của thước là trung bình của nhiệt độ chất lỏng nạp vào và nhiệt độ của tầng trống (kh ô ng có chất lỏng) trong bể. L t C = L t S [1 + α ( t S - t C )] (A.7) trong đó L t C là mức chất lỏng tại nhiệt độ yêu cầu cho hiệu chuẩn, t C ; L t S là mức chất lỏng đo được tại nhiệt độ t S ; t C là nhiệt độ yêu cầu cho hiệu chuẩn; t S là nhiệt độ của thước đo; α là hệ số giãn nở tuyến tính trên độ C của kim loại chế tạo bể, t í nh bằng o C - 1 . Phụ lục B (tham khảo) Số liệu hiện trường và các bảng tính toán Bảng B.1 - Bảng s ố liệu hiện tr ườ ng - Hiệu chuẩn bằng đồng hồ thể tích sử d ụng nư ớc làm chất lỏng hiệu chuẩn (Bể: XON 13; tại: Vallon de V in asse) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Số đợt Hệ số đ ồng hồ Lưu lư ợ ng D ướ i thể tích chuẩn Thể tích trên đ ồng h ồ Th ể tích t í ch lũy Mức chất lỏng Nhiệt độ tr ê n đồng h ồ đo Nhiệt đ ộ trong b ể m 3 /h I I I mm o C o C 1 0,999 2 14 5 5 0 12, 1 12,9 2 0,999 2 14 5 500 505 71 12,1 12,9 3 0,999 2 14 5 500 1 005 127 12,1 12,8 4 0,999 2 14 5 1 000 2 005 212 12 , 2 12 , 8 5 0,999 2 14 5 1 000 3 005 284 12 , 2 12,8 6 0,999 2 14 5 1 000 4 005 353 12,2 12,7 7 0,999 2 14 5 1 500 5 505 448 12,3 12 , 7 8 0 , 999 2 14 5 1 500 7 005 538 12,3 12,7 9 0,999 2 14 5 1 500 8 505 622 12 , 4 12,7 10 0,999 2 14 5 1 500 10 005 701 12,4 12 , 6 11 0,999 2 14 5 2 000 12 005 798 12,5 12 , 6 12 0,999 2 14 5 2 000 14 005 893 12,5 12,6 13 0,999 2 14 5 2 000 16 005 985 12,5 12 , 6 14 0,999 2 14 5 2 000 18 005 1 075 12 , 6 12 , 6 15 0 , 999 2 14 5 2 000 20 005 1 163 12 , 6 12 , 6 16 0 , 999 2 5 2 500 22 505 1 271 12,6 12 , 6 17 0 , 999 2 14 5 2 500 25 005 1 379 12 , 6 12,6 18 0,999 2 14 5 2 500 27 505 1 488 12 , 7 12,6 19 0 , 999 2 14 5 2 500 30 005 1 597 12,7 12,6 20 0,999 2 14 5 2 000 32 005 1 685 12,7 12,7 21 0,999 2 14 5 2 000 34 005 1 774 12 , 7 12,7 22 0 , 999 2 14 5 2 000 36 005 1 864 12,7 12,7 23 0 , 999 2 14 5 2 000 38 005 1 955 12,7 12,7 24 0,999 2 14 5 2 000 40 005 2 48 12,8 12,7 25 0,999 2 14 5 2 000 42 005 2 144 12,8 12,7 26 0 , 999 2 14 5 2 000 44 005 2 246 12 , 8 12,7 27 0,999 2 14 5 1 500 45 505 2 325 12 , 8 12,8 28 0,999 2 14 5 1 500 47 005 2 407 12,8 12 , 8 29 0,999 2 14 5 1 500 48 505 2 496 12,9 12,8 30 0,999 2 14 5 1 500 50 005 2 598 12 , 9 12,8 31 0,999 2 14 5 1 000 51 005 2 674 12,9 12 , 8 32 0,999 2 14 5 1 000 52 005 2 762 12 , 9 12 , 8 33 0,999 2 14 5 500 52 505 2 818 12,9 12,8 34 0,999 2 14 5 500 53 005 2 893 12,9 12 , 8 B ả ng B.2 - Bảng tính toán - Hiệu chuẩn b ằ ng đồng hồ thể tích sử dụng nước làm chất lỏng hiệu chuẩn (Bể: XON 1; tạ i : Vallon de Vinasse) 1 2 3 4 5 6 7 8 9a 9b 9c 10 11 12 13 14 15 16 Số đợt Lưu lư ợng Thể tích tích lũy Th ể tích đợt H ệ số đồng hồ Th ể t í ch hiệu chính (4x5) Nhiệt độ tại đồng hồ đo Nh iệ t đ ộ tại b ể Khối lượng riêng của n ư ớ c tạ i nhiệt đ ộ đồng h ồ đo Khối l ượn g riêng của n ư ớc t ạ i nhiệt độ b ể VCF (9a/9b) Thể tích chất lỏng tại t o C (6 x 9c) Thể tích tích lũy tại t o C Hiệu chính nhiệt độ thành b ể về 15 o C Thể tích tích lũ y đ ã hiệu chính t ạ i 15 o C (11x12) Mức chất l ỏ ng tại t o C Hiệu chính nhiệt độ thước đo về 15 o C Mức chất lỏng đã hiệu chính t ạ i 1 5 o C (14x15) m 3 /h m 3 m 3 m 3 o C o C kg/m 3 k g /m 3 m 3 m 3 m 3 mm mm 1 14 0,005 0 , 005 0,9992 0,0050 12,1 12,9 999,4848 999,3886 1,00010 0,0050 0,0050 1,00005 0,005 0 0,999977 0 2 14 0,505 0,500 0,9992 0,4996 12,1 12,9 999 , 4848 999 , 3886 1,00010 0,4996 0,5046 1,00005 0,505 71 0,999977 71 3 14 1,005 0,500 0,9992 0,4996 12,1 12,9 999,4848 999,3886 1,00010 0,4996 1,0043 1,00005 1,004 127 0,999976 127 4 14 2 , 005 1,000 0,9992 0,9992 12,2 12,8 999,4732 999,4010 1,00007 0,9993 2 , 0036 1,00005 2 , 004 212 0,999976 212 5 14 3,005 1,000 0,9992 0,9992 12,2 12,8 999,4732 999,4010 1,00007 0,9993 3 , 0028 1,00005 3,003 284 0,999976 284 6 14 4,005 1,000 0,9992 0,9992 12,2 12,7 999,4732 999,4134 1,00006 0,9993 4,0021 1,00005 4,002 336 0,999976 336 7 14 5,505 1,500 0,9992 1,4988 12,3 12,7 999,4615 999,4134 1,00005 1,4989 5,5010 1,00005 5,501 448 0,999976 448 8 14 7,005 1,500 0,9992 1,4988 12,3 12,7 999,4615 999,4134 1,00005 1,4989 6,9998 1,00005 7,000 538 0,999975 538 9 14 8 , 505 1,500 0,9992 1,4988 12,4 12,7 999,4497 999,4134 1,00004 1 , 4989 8,4987 1,00005 8 , 499 622 0,999975 622 10 14 10 , 005 1 , 500 0,9992 1,4988 12,4 12,6 999,4497 999,4256 1 , 00002 1,4988 9,9975 1,00005 9,998 701 0,999975 701 11 14 12,005 2,000 0,9992 1,9984 12,5 12,6 999,4377 999,4256 1,00001 1,9984 11,9960 1,00005 11,997 798 0,999975 798 12 14 14,005 2,000 0,9992 1,9984 12,5 12,6 999,4377 999,4256 1,00001 1,9984 13,9944 1,00005 13,995 893 0,999975 893 13 14 16 , 005 2 , 000 0,9992 1,9984 12,5 12,6 999,4377 999,4256 1,00001 1, 9 984 15,9928 1,00005 15,994 985 0,999974 985 14 14 18,005 2 , 000 0,9992 1,9984 12,5 12 , 6 999,4377 999,4256 1,00001 1,9984 17,9912 1,00005 17,992 1075 0,999974 1075 15 14 20,005 2,000 0,9992 1,9984 12,6 12,6 999,4256 999,4256 1,00000 1,9984 19,9896 1,00005 19,991 1163 0,999974 1163 16 14 22,505 2,500 0,9992 2 , 4980 12,6 12,6 999,4256 999,4256 1,00000 2,4980 22,4876 1,00005 22,489 1271 0,999974 1271 17 14 25,005 2,500 0,9992 2 , 4980 12,6 12,6 999,4256 999 , 4256 1,00000 2,4980 24,9856 1,00005 24,987 1379 0,999974 1379 18 14 27,505 2,500 0,9992 2,4980 12,6 12,6 999,4256 999,4256 1,00000 2,4980 27,4836 1,00005 27,485 1488 0,999974 1488 19 14 30,005 2,500 0,9992 2,4980 12,6 12,6 999,4256 999,4256 1,00000 2,4980 29,9816 1,00005 29,983 1597 0,999974 1597 20 14 32,005 2,000 0,9992 1,9984 12,7 12,7 999,4134 999,4134 1,00000 1,9984 31,9800 1,00005 31,982 1685 0,999975 1685 21 14 34,005 2,000 0,9992 1,9984 12,7 12,7 999,4134 999,4134 1,00000 1 , 9984 33,9784 1,00005 33,980 1774 0,999975 1774 22 14 36,005 2,000 0,9992 1,9984 12,7 12,7 999,4134 999,4134 1,00000 1,9984 35,9768 1,00005 35 , 979 1864 0,999975 1864 23 14 38,005 2,000 0,9992 1 , 9984 12,7 12,7 999,4134 999,4134 1,00000 1,9984 37,9752 1,00005 37,977 1955 0999975 1955 24 14 40,005 2,000 0,9992 1,9984 12,8 12,7 999,4010 999,4134 0,99999 1 , 9984 39,9736 1,00005 39,976 2048 0,999975 2048 25 14 42,005 2,000 0,9992 1,9984 12,8 12,7 999,4010 999,4134 0,99999 1,9984 41,9720 1,00005 41,974 2144 0,999975 2144 26 14 44,005 2,000 0,9992 1 , 9984 12,8 12,7 999,4010 999,4134 0,99999 1 , 9984 43,9704 1,00005 43,973 2246 0,999975 2246 27 14 45,505 1,500 0,9992 1,4988 12,8 12,8 999,4010 999,4010 1,00000 1 , 4988 45,4692 1,00005 45,471 2325 0,999976 2325 28 14 47 , 005 1 , 500 0,9992 1 , 4988 12,8 12,7 999,4010 999 4010 1,00000 1,4988 46,9678 1,00005 46,970 2407 0,999976 2407 29 14 48 , 505 1 , 500 0,9992 1,4988 12,9 12,7 999,3886 999,4010 0,99999 1,4988 48,4667 1,00005 48,469 2496 0,999976 2496 30 14 50 , 005 1 , 500 0,9992 1,4988 12,9 12,7 999,3886 999,4010 0,99999 1 , 4988 49,9655 1,00005 49,968 2598 0,999976 2598 31 14 51,005 1,000 0,9992 0,9992 12,9 12,7 999,3886 999,4010 0,99999 0,9992 50,9 6 47 1,00005 50,967 2674 0,999976 2674 32 14 52,005 1,000 0,9992 0,9992 12,9 12,7 999,3886 999,4010 0,99999 0,9992 51 , 9639 1,00005 51 , 967 2762 0,999976 2762 33 14 52,005 0,500 0,9992 0,4996 12,9 12,7 999,3886 999,4010 0,99999 0,4996 52,4635 1,00005 52 , 466 2816 0,999976 2816 34 14 53 , 005 0,500 0,9992 0,4996 12,9 12,7 999,3886 999,4010 0,99999 0,4996 52 , 9631 1,00005 52,966 2893 0,999976 2893 Đồng hồ số: 4321 Nhiệt độ trung bình môi trường xung quanh, A = 14 o C Nhiệt độ chuẩn của b ả ng hiệu chuẩn ph ả i là 15 o C Vật liệu chế tạo b ể : thép m ề m Hệ số giãn nở bề mặt = 0,000 022 o C/m/m Hệ số giãn nở tuyến t í nh c ủa thước cuốn kim loại (thép không g ỉ ): 0 , 000 017 o C/m/m Nhiệt độ chu ẩ n của thước cu ố n = 20 o C B ả ng B.3 - B ả ng s ố liệu hiện trường - Hiệu chuẩn bằng đ ồ ng h ồ thể tích sử dụng dầu hỏa làm chất lỏng hi ệ u chu ẩ n (Bể: XON 13; tại: Vallon de Vinasse) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Số đ ợ t H ệ s ố đồng hồ Lưu lượng Dưới thể tích chuẩn Th ể tích tr ê n đồ ng h ồ đo Thể tích t í ch lũy Mức chất lỏng Nh iệ t độ tr ê n đồng hồ đo Nhi ệ t đ ộ trong b ể m3/h I I I mm o C o C 1 0,998 2 18 10 10 0 18 , 3 17,5 2 0,998 2 18 10 200 210 63 18 , 3 17,5 3 0,998 2 18 10 250 460 110 18,4 17,6 4 0,998 2 18 10 240 700 149 18 , 4 17,7 5 0,998 2 18 10 250 950 185 18 , 4 17,8 6 0,998 2 18 10 400 1 350 250 18,4 17,8 7 0,998 2 18 10 400 1 750 315 18 , 4 17,9 8 0,998 2 18 10 450 2 200 365 18 , 4 17, 9 9 0,998 2 18 10 600 2 800 423 18,4 17,9 10 0,998 2 18 10 900 3 700 510 18,4 18,0 11 0,998 2 18 10 1 000 4 700 589 18,4 18,0 12 0,998 2 18 10 1 400 6 100 690 18,4 18,1 13 0,998 2 18 10 1 500 7 600 794 18,4 18,1 14 0,998 2 18 10 2 000 9 600 918 18,4 18,2 15 0,998 2 18 10 2 400 12 000 1065 18,4 18,2 16 0,998 2 18 10 2 005 14 005 1180 18,4 18,2 17 0,998 2 18 10 1 800 15 805 1270 18,5 18,3 1 8 0,998 2 18 10 1 800 17 605 1360 18,5 18,3 19 0,998 2 18 10 1 520 19 125 1446 18,5 18,3 20 0,998 2 18 10 1 950 21 075 1555 18,5 18,3 21 0,998 2 18 10 1 950 23 025 1666 18,5 18,3 22 0,998 2 18 10 2 100 25 125 1784 18,5 18,3 23 0,998 2 18 10 1 800 26 925 1898 18,5 18,3 24 0,998 2 18 10 1 500 28 425 2012 18,6 18,4 25 0,998 2 18 10 1 500 29 925 2126 18,6 18,4 26 0,998 2 18 10 1 295 31 220 2225 18,6 18,4 27 0,998 2 18 10 1 275 32 495 2355 18,6 18,4 28 0,998 2 18 10 980 33 475 2455 18,7 18,4 29 0,998 2 18 10 930 34 405 2555 18,7 18,5 30 0,998 2 18 10 550 34 955 2640 18,7 18,5 31 0,998 2 18 10 400 35 355 2750 18,7 18,5 32 0,998 2 18 10 450 35 805 2890 18,7 18,6 33 0,998 2 18 10 350 36 155 2999 18,8 18,7 34 0,998 2 18 10 195 36 350 3120 18,8 1 8, 7 35 0,998 2 18 10 14 36 364 3129 18,8 1 8, 7 Khối lượng ri ê ng của dầu hỏa tại 15 o C = 0,792,0 kg/m 3 Đ ồ ng h ồ s ố : 6464 Bảng B.4 - B ả ng tính toán - Hiệu chuẩn bằng đồng hồ thể tích sử dụng dầu h ỏ a làm chất lỏng hiệu chuẩn 1 2 3 4 5 6 7 8 9a 9b 10 11 12 13 14 15 16 17 Số đ ợ t L ưu Iư ợ ng Thể tích tích lũy Th ể tích gia t ă ng Hệ số đ ồ ng h ồ Thể tích hiệu chính Nhiệt độ tại đồ ng hồ đo Nhiệt độ tại bể VCF tạ i nhiệt độ đ ồ ng h ồ đ o VCF tại nhiệt độ bể Th ể t ích tại 15 o C (6 x 9a) Tổng th ể tích tạ i 15 o C Thể tích b ể tại t o C 11 / 9b Hiệu chính nhiệt độ thành b ể Nhiệt độ bể =(7t T +A)/8 Th ể tích t íc h lũy đ ã hiệu chính (12 x 13) Mức ch ấ t l ỏ ng tại t o C Hiệu chính nhiệt độ thước cuốn v ề 15 o C Mức ch ấ t lỏng đã hiệu ch í nh Đ ơn v ị m 3 /h I l l o C o C I I I I mm mm 1 18 10 10 , 0 - 17 , 5 0,9969 0,9976 9,97 9 , 97 9,99 0,999955 10 0 - 0 2 18 210 200 0,99820 19 9 ,64 18,3 17,5 0,9969 0,9976 199,02 208,98 209 , 48 0,999955 209 63 1,000042 63 3 18 460 250 0,99820 249 , 55 18,4 17 , 6 0,9968 0,9975 248,74 457,73 458,86 0,999953 459 110 1,000044 110 4 18 700 240 0,99820 239,57 18,4 17,7 0,9968 0,9974 238,79 696,52 698,31 0,999951 698 149 1,000046 149 5 18 950 250 0,99820 249,55 18,4 17,8 0,9968 0,9973 246,74 945,27 947,79 0,999949 946 185 1,000048 185 6 18 1350 400 0,99820 399 , 28 18,4 17 , 8 0,9968 0,9973 397,99 1343,26 1346 , 84 0,999949 1347 250 1,000048 250 7 18 1750 400 0,99820 399,28 18,4 17 , 9 0,9968 0,9973 397,99 1741 , 25 1746,05 0,999947 174 6 315 1,0 0 0049 315 8 18 2200 450 0,99820 449,19 1 8 ,4 17,9 0,9968 0,9973 447,74 2188,99 2195 , 02 0,999947 2195 365 1,000049 365 9 18 2800 600 0,99820 598,92 18,4 17,9 0,9968 0, 9 973 596 , 99 2785,97 2793 , 65 0,999947 2794 423 1,000049 423 10 18 3700 900 0,99820 898 , 38 18,4 18,0 0,9968 0,9372 895,48 3618,45 3691 , 97 0,999945 3692 510 1,000051 510 11 18 4700 1000 0,99820 99 8, 20 18,4 18,0 0,9968 0,9971 994,98 4676 , 43 4689 , 79 0,999945 4690 5 8 9 1,000051 589 12 18 6100 1400 0,99 8 20 1397 , 48 18,4 18,1 0,9968 0,9971 1392,97 6069,39 6087,29 0,999943 6087 690 1,000053 690 13 18 7600 1500 0,99820 1497 , 30 18,4 18,1 0,9968 0,9971 1492,46 7561,86 7584 , 15 0,999 9 43 7484 794 1,000053 794 14 18 9600 2000 0,99820 1995 , 40 18,4 18,2 0,9968 0,9970 1989,95 9551,81 9580,93 0,999941 9580 918 1,000054 918 15 18 12000 2400 0,99820 2395 , 68 18,4 18,2 0,9968 0 ,9 97 0 2387,94 11939,75 11976 , 16 0,999941 11975 1065 1,000054 1065 16 18 14005 2005 0,99820 2001,39 18,4 18,2 0,9968 0,9970 1 9 94,93 13934,68 13977,17 0,999941 13976 1180 1,000054 1180 17 18 15805 1800 0,99820 1796 , 76 18,5 18,3 0,9967 0,9969 1790,79 1 5 725,49 15774 , 85 0,999939 15774 1270 1,000056 1270 18 18 17605 1800 0,99820 1796 , 76 18, 5 18,3 0,9967 0, 9 969 1790 , 79 17516,26 17571,26 0,99 9 939 17570 1360 1,000056 1360 19 18 19125 1520 0,99820 1517,26 18,5 18,3 0,9967 0,9969 1512,23 19028,49 19088 , 24 0,999939 19087 1446 1,000056 1446 20 18 21075 1950 0,99820 1946,49 18,5 18,3 0,9967 0,9969 1940,03 20968 , 52 2134 , 36 0,999939 21033 1 5 5 5 1,000056 15 55 21 18 23025 1950 0,99 8 20 1946,49 1 8, 5 18,3 0,9 9 67 0, 9 969 1940,03 22908,55 22980,48 0,999939 22979 1666 1,000056 1666 22 18 25125 2100 0,99820 2096 , 22 18,5 18,3 0,9967 0,9969 2089 , 26 24997,81 25076,30 0,999939 25075 1784 1,000056 1784 23 18 26925 1800 0,99820 1796,76 18,5 18,3 0,9967 0,9969 1790,79 26788,60 26872 , 71 0,999939 26871 189 8 1,000056 1898 24 18 28425 1500 0,99820 1497,30 18,6 18,4 0,9966 0,9968 14 9 2 , 18 28280,7 8 28372 , 42 0,999937 2 8 371 2012 1,00005 8 2012 25 18 29925 1500 0,99820 1497,30 18,6 18,4 0,9966 0,9968 1492,18 29772,96 29, 8 69,44 0,999937 29866 2126 1,0000 5 8 2126 26 18 31220 1295 0,99820 1292 , 67 18,6 18,4 0,9966 0,9968 1288,25 31061 , 21 31 , 16186 0,999937 31160 222 5 1,0000 5 8 2225 27 18 32495 1275 0,99820 1272,70 18,6 18,4 0,9966 0,9968 1268,35 32329,56 32434 , 32 0,999937 32432 2355 1,000058 2355 2 8 18 33475 9 80 0,99820 978,24 18,7 18,4 0,9965 0,9968 974 , 80 33304 , 26 33412,29 0,999936 33410 2455 1,000058 2455 29 18 34405 930 0,99820 928 , 33 18,7 18,5 0,9965 0,9967 925,07 34229,43 34343,45 0,999935 34341 2555 1,000060 2555 30 18 34955 550 0,99820 549,01 18,7 18,5 0,9965 0,9967 547 , 08 3 4776,51 34892,36 0,999935 34890 2640 1,000060 2640 31 18 35355 400 0,99820 399 , 28 18,7 18,5 0,9965 0,9967 397,88 35174 , 39 35291,56 0,999935 35289 2750 1,000060 2750 32 18 35805 450 0,99820 449,19 18,7 18,6 0,9965 0,9966 447,61 35622,01 35744,25 0,999933 35742 2890 1,000061 2890 33 18 36155 350 0,99820 349,37 18,8 18,7 0,9964 0,9965 348 , 11 35970,11 36096,81 0,999932 36094 2999 1,000063 2999 34 18 36350 195 0,99820 194 , 65 18,8 18,7 0,9964 0,9965 193,95 36164 , 06 36291 , 44 0,999932 36289 3120 1,000063 3120 35 18 36364 14 0,99820 13 , 97 18,8 18,7 0,9964 0,9965 13 , 92 36177,99 36305 , 92 0,999932 36303 3129 1,000063 3129 Đồng h ồ số: 4321 Nhiệt độ t rung b ì nh m ô i trường xung quanh, A = 14 o C Nhiệt độ ch uẩ n của bảng hiệu chuẩn phải là 15 o C Vật liệu ch ế tạo b ể: t hép m ề m H ệ s ố gi ã n nở b ề mặt = 0,000 022 o C /m /m Hệ s ố giãn nở tuy ế n t í nh của thước cu ố n kim loại: 0,000 011 o C /m /m Nhiệt độ chuẩn của th ướ c dây = 20 o C N. B . T ấ t cả các phép tính toán đ ược thực hiện phù h ợ p v ớ i Điều 10 . Đố i với mục đ í ch trình b ầ y thì bi ể u th ị các kết quả đ ến ha i chữ s ố thập phân . a Từ Bản g 54 B của ISO 91-1:1992 hoặc ISO 91-2:1991. THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] TCVN 11156-2 (ISO 7507-2), Dầu mỏ và các sản phẩm dầu mỏ dạng lỏng - Hiệu chuẩn bể t rụ đứng - Phần 2: Phương ph á p đường quang chuẩn. [2] TCVN 11156-3 (ISO 7507.-3), Dầu mỏ và các sản phẩm dầu mỏ dạng lỏng - Hiệu chuẩn b ể t rụ đứng - Phần 3: Phương pháp tam gi á c quang. [3] TCVN 11156-4 (ISO 7507-4), Dầu mỏ và các sản phẩm dầ u mỏ dạng l ỏ ng - Hiệu chuẩn b ể t rụ đứng - Phần 4: Phương ph á p quang điện tử đo bên trong. [4] TCVN 11156-5 (ISO 7507-5), Dầu mỏ và các s ả n phẩm dầu mỏ dạng lỏng - Hiệu chuẩn bể t rụ đứng - Phần 5: Phương ph á p quang điện tử đo bên ngoài. [5] ISO 8311, Chất lỏng hydrocacbon nh ẹ , lạnh - Hiệu chuẩn các bể màng mỏng và các bể lăng t rụ độc lập trên tàu - Các phép đo vật lý. [6] ISO 9091 -1, Chất lỏng hydrocacbon nh ẹ lạnh - Hiệu chuẩn các bể dạng hình cầu trên tàu Phần 1: Phép quang trắc lập thể. (stereo-photogrametry) [7] ISO 9091 -2, Chất lỏng hydrocacbon nh ẹ lạnh - Hiệu chuẩn các b ể dạng hình cầu trên tàu Phần 2: Ph é p đạc tam giác, (tr i angulation) [8] PATTERSON, J.B. and MORRIS E. C , Measurement of Absolute W ater Density, 1 o C to 40 o C Metrologia, 31 , 1994, pp. 277-288. [9] BIGNELL, N ., Metrologia, 19 , 1983, pp. 57-59. MỤC LỤC Lời nói đầu Lời giới thiệu 1 . Phạm vi á p dụng 2 . Tài liệu viện dẫn 3 . Thuật ngữ và định nghĩa 4 . Các yêu cầu về an toàn 5 . Đồng hồ đo 6 . Thiết bị, dụng cụ 7 . Quy trình hiệu chuẩn 8 . Hiệu chính đối với các thể tích đo được 9 . T í nh các bảng dung tích bể 10 . Các yêu cầu tính toán Phụ lục A ( quy định) Hiệu ch í nh đối với các ảnh hưởng nhiệt Phụ lục B (tham khảo) số liệu hiện trường và các b ả ng t í nh toán