08/2012/TT-BTNMT

Thông tư 08/2012/TT-BTNMT về Quy định đo trọng lực chi tiết do Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG -------- CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ---------------- Số: 08/2012/TT-BTNMT Hà Nội, ngày 08 tháng 08 năm 2012 THÔNG TƯ QUY ĐỊNH VỀ ĐO TRỌNG LỰC CHI TIẾT Căn cứ Nghị định số 12/2002/NĐ-CP ngày 22 tháng 01 năm 2002 của Chính phủ về hoạt động đo đạc và bản đồ; Căn cứ Nghị định số 25/2008/NĐ-CP ngày 04 tháng 03 năm 2008 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tài nguyên và Môi trường; Nghị định số 19/2010/NĐ-CP ngày 05 tháng 3 năm 2010 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung các điểm c, d, g, h, i khoản 5 Điều 2 và Nghị định số 89/2010/NĐ-CP ngày 16 tháng 8 năm 2010 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung Điều 3 Nghị định số 25/2008/NĐ-CP; Xét đề nghị của Cục trưởng Cục Đo đạc và Bản đồ Việt Nam, Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ và Vụ trưởng Vụ Pháp chế; Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành Thông tư quy định về đo trọng lực chi tiết, Điều 1. Ban hành kèm theo Thông tư này quy định về đo trọng lực chi tiết. Điều 2. Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 24 tháng 9 năm 2012. Điều 3. Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Cục trưởng Cục Đo đạc và Bản đồ Việt Nam, Thủ trưởng các đơn vị thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường và các tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Thông tư này./. Nơi nhận: - Văn phòng Chính phủ; - Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; - UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; - Bộ trưởng, các Thứ trưởng Bộ TN&MT; - Cục Kiểm tra văn bản QPPL-Bộ Tư pháp; - Các đơn vị trực thuộc Bộ TN&MT, Website Bộ TN&MT; - Sở TN&MT các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; - Công báo, Cổng thông tin điện tử Chính phủ; - Lưu: VT, KHCN, PC, C.ĐĐBĐVN, V.KHĐĐBĐ. KT. BỘ TRƯỞNG THỨ TRƯỞNG Nguyễn Văn Đức QUY ĐỊNH VỀ ĐO TRỌNG LỰC CHI TIẾT ( B a n h àn h kèm t h e o Thô n g t ư s ố 08 / 20 1 2/ TT- B TN M T ngày 0 8 t h án g 8 nă m 2 01 2 c ủ a B ộ t r ư ở n g B ộ T à i nguy ê n v à M ô i t r ườ n g ) MỤC 1. QUY ĐỊNH CHUNG 1. Phạm vi điều chỉnh Q u y đ ịn h n à y q u y đ ịn h v ề c ôn g t á c kh ả o s á t , c họ n đ i ể m , c h ô n m ố c , x â y t ư ờ n g v â y , đ o đ ạ c t í n h t o án bìn h s ai l ư ới t r ọn g l ự c đ i ể m t ự a , x ử l ý tín h to án k ết q u ả đ o t r ọn g l ự c c h i t i ế t , đ ồ n g t h ời q u y đ ị n h c ô n g t á c k i ể m t ra , k i ể m n gh i ệ m cá c l o ại m á y t r ọ n g lự c , qu y địn h k i ể m t ra n gh i ệ m th u v à gi ao nộ p s ản p h ẩ m c ủ a l ư ớ i t r ọn g l ự c đ i ể m t ự a , cá c đ i ể m t r ọn g l ự c c h i t i ết đ o t r ên m ặ t đ ấ t , t rên b i ển v à t r ên k hô ng . 2. Đối tượng áp dụng Q u y địn h n ày áp d ụn g đ ố i v ới t ất cả c ác đ ơn v ị , t ổ c h ứ c, cá n h â n t h am gi a th ự c h i ện các n h i ệm vụ , đ ề á n , d ự á n s ả n x u ất v ề l ĩn h v ự c đ o t r ọ n g l ự c t r ên m ặt đ ấ t , t r ê n b i ể n v à t r ê n k hô n g p h ụ c v ụ c h o c ô n g t ác t rắc đị a, đ ị a c h ấ t , t h ăm d ò k h o á n g s ả n v à các l ĩn h vực k h ác có l i ên q u a n . 3. Giải thích từ ngữ 3 .1. Đơ n v ị đ o t r ọ n g lự c được t í n h b ằ n g m il i g a l ( m G a l ). 3 .2. H ệ t hố n g t r ọn g lự c q u ố c g i a b a o g ồ m các đ i ểm t r ọn g l ự c c ơ s ở, t r ọ n g l ự c h ạ n g I v à c ác đ i ể m tr ọ n g lực v ệ t i n h c ủ a c h ún g . 3 .3. H ệ th ố n g s ố l i ệ u t r ọ n g l ự c q uố c gi a l à g i á t rị t r ọn g l ự c c ủ a các đi ể m : t r ọn g l ực cơ s ở, t r ọn g l ự c h ạ n g I v à các đ i ểm t r ọ n g l ự c v ệ t i n h c ủ a c h ú n g đ ư ợc x ác đ ị n h t h ốn g n h ấ t c h o c ả nước. 3 .4. Các đi ểm t r ọ n g lự c gố c qu ố c g i a l à c á c đi ểm có d ấu m ố c cố đ ị n h , l â u d à i , đ ư ợc x ác đ ị n h g i á trị t r ọ n g lực b ằ n g p h ư ơ n g ph á p t u y ệt đ ố i . 3 .5. Đ i ểm t ự a t r ọ n g lự c l à các đi ểm kh ởi t í n h ( đ i ểm gố c) đ ư ợc p h át t r i ể n t ừ các đ i ểm t r ọ n g l ự c q u ố c gi a v à đ ư ợ c s ử d ụn g đ ể x ây d ự n g các m ạ n g l ư ớ i t r ọn g lực c h i t i ế t . 3 .6. D ị c h c hu y ển đ i ể m 0 c ủ a m á y t r ọ n g l ự c l à s ự t h ay đ ổ i s ố đọ c c ủ a m á y t r ọn g l ự c t ạ i m ộ t đ i ể m th eo t h ờ i g i a n d o s ự bi ế n d ạ n g c ủ a h ệ th ố n g đ à n hồ i m á y t r ọn g lực k hô n g t ỷ lệ t h u ậ n v ới gi á t r ị t r ọ n g lực. 3 .7. C hu y ến đ o t r ọn g l ự c l à t ậ p h ợp c á c k ết q u ả đ o l i ê n t ụ c t r ên m ộ t s ố đi ểm li ên k ết v ới nh a u v à có c ù n g m ộ t đ ặc t r ư n g c h un g l à đ ộ dị ch c h u y ển đi ểm 0 c ủ a m á y tr ọ n g lực t h ay đ ổ i tu y ến t í n h . MỤC 2. QUY ĐỊNH KỸ THUẬT 1 . C á c gi á t rị g i a t ố c lự c t r ọ n g t r ư ờ n g ( s a u đ ây g ọ i l à g i á t r ị t r ọ n g l ự c) c ủ a các đ i ểm t r ọ n g l ự c c h i ti ế t ( s au đ ây gọ i l à đi ểm c h i t i ế t ) đ ư ợ c s ử d ụ n g t r on g n g à n h đ o đ ạc v à b ả n đ ồ đ ể g i ả i qu y ết c á c n h i ệm v ụ k ho a h ọ c - k ỹ th u ật b a o g ồ m c h u y ển các c h ê n h c a o th ủ y c hu ẩ n n h à n ư ớc đ o đ ư ợc v ề đ ộ c a o c h u ẩn c ủ a Qu ả đ ấ t ; x ác đ ịn h các t h à n h p h ầ n đ ộ l ệ c h d ây d ọ i v à đ ộ c ao Q u a s ig e o i d c ủ a các đi ểm t r ê n bề m ặt vật l ý của Q u ả đ ấ t . Các đ ơ n v ị c ủ a g i á t rị t r ọ n g l ự c b ao g ồ m G a l , m G al ( m ili G a l ), µG a l ( m i cr o G a l ) và c ó c á c quan h ệ s a u : 1 Gal = cm.s -2 = 10 -2 .m.s - 1 mGal = 10 -3 .Gal 1 μGal = 10 -3 .mGal= 10 -6 .Gal 2 . Các g i á t rị t r ọ n g lự c c h i t i ế t b ao ph ủ đ ồ n g đ ề u t rên t o à n b ộ l ã n h th ổ q u ố c g i a v à đ ư ợc b ố t r í t r on g c á c ô c h u ẩ n kí c h t h ư ớc 3 ’ x3 ’ . M ỗ i ô c h u ẩn có k hô n g í t h ơ n 3 g i á t r ị t r ọn g lực c h i t i ết đ ố i v ớ i trư ờ n g h ợ p đ o t r ọ n g l ự c m ặt đấ t . 3 . C ô n g t ác đ o t r ọn g l ự c c h i t i ết đ ư ợc t i ế n h à n h d ọ c t h e o các tu y ến t hủ y c h u ẩn n h à n ư ớc h ạ n g I, II, các t u y ến t hủ y c hu ẩ n h ạ n g III ở k h u v ự c v ù n g n ú i h o ặc đ ể đ o b ổ s u n g t r ọ n g lực c h i t i ế t tại c á c khu v ự c c h ư a c ó c á c g i á t r ị t r ọ n g l ự c c h i t i ết t r ê n l ã n h t h ổ q u ố c gi a. 4 . S a i s ố t r un g ph ư ơ n g x ác đ ịn h g i á t rị t r ọ n g l ự c c ủ a c á c đ i ể m c h i t i ế t k hô n g được vư ợ t q u á ± 0 , 7 4 m G al đố i v ớ i các kh u v ự c đ ồ n g b ằ ng , t r u n g du v à ± 1 , 0 0 m G al đ ố i v ớ i k h u vực n ú i c a o và v ù n g b i ể n . 5 . T rên đ ấ t l i ề n t ại c ác k h u v ự c c ó c á c đi ều ki ệ n gi a o t hô n g th u ậ n l ợ i , d ễ d à n g d i c hu y ển b ằ n g các ph ư ơ n g t i ệ n đ ư ờ n g b ộ (c h ủ y ếu ở v ù n g đồ n g b ằ ng , t r un g d u v à m ộ t s ố k h u v ự c v ùn g n ú i ) c ô n g t ác đ o t r ọ n g l ự c c h i t i ết đ ư ợc th ự c hi ệ n b ằ n g c á c m á y t r ọ n g l ự c m ặt đ ấ t q u y đ ịn h t ại P h ụ l ụ c 1 b a n h à n h k èm th e o Q u y đ ịn h n à y . T ại các k h u v ự c r ừ n g n ú i kh ô n g t h u ậ n l ợi c h o v i ệc d i c h u y ể n b ằ n g c ác ph ư ơ n g t i ệ n đ ư ờ n g b ộ p h ả i s ử d ụ n g ph ư ơ n g p h áp đ o t r ọ n g l ự c h à n g kh ô n g v ớ i vi ệ c sử d ụ n g m á y trọng l ự c được l ắp đ ặt t r ên m á y bay qu y đ ị n h tại P h ụ l ụ c 2 b a n h à n h k èm t h eo Q u y đ ị n h n ày . V i ệc đ o t r ọ n g l ự c c h i t i ế t t r ên b i ển đ ư ợ c t h ự c h i ệ n n h ờ m á y t r ọ n g l ự c bi ể n đ ư ợc l ắp đ ặ t t r ê n t à u th ủ y qu y đị n h t ại P h ụ lụ c 3 b an h à n h k èm t h e o Q u y đ ịn h này ho ặ c m á y tr ọ n g lực h à n g k h ôn g đ ư ợc l ắ p đ ặ t t r ên m á y b a y . 6 . Các đi ểm t ự a t r ọn g l ự c (s a u đ ây g ọ i l à đi ểm t ự a) đ ư ợc s ử dụ n g l àm các đi ểm k h ởi t í n h đ ể ph át t r i ển các m ạ n g l ư ớ i đi ểm c h i t i ế t n h ằm các m ụ c đ í c h x á c đ ịn h đ ồ th ị d ị c h c hu y ển đi ểm 0 c ủ a m á y t r ọ n g l ự c , k i ểm t ra c h ấ t l ư ợ n g c ủ a c á c tu y ến đ o t r ọn g l ự c c h i ti ế t v à c h u y ển gi á t r ị t r ọn g l ự c c ủ a các đi ể m c h i t i ế t v ề h ệ t hố n g t r ọn g lực q u ố c gi a. 7 . Các đ i ểm kh ởi t í n h c ủ a m ạ n g l ư ớ i đ i ể m t ự a l à các đi ểm t r ọn g l ự c q uố c gi a. C ác đ i ểm kh ởi t í n h c ủ a m ạ n g l ư ớ i đ i ể m c h i t i ết l à các đ i ểm t ự a v à c á c đ i ểm t r ọn g lực q u ố c gi a. 8 . Đ ồ h ì n h lưới đ i ểm t ự a, đ i ểm c h i t i ết c ó d ạ n g t u y ến k h i đ o k h é p g i ữ a h ai đi ểm k h ởi tí n h ( s au đ ây đ ư ợc g ọ i l à tu y ến đ o kh é p ), các đ a g i ác k h é p k í n v ớ i m ộ t đi ểm kh ở i đ o h o ặc m ộ t m ạ n g l ư ớ i c á c đ a g i ác k h é p k í n đư ợc li ê n k ế t v ớ i n h au v à c ó m ộ t số đi ể m k h ởi t ín h . Đ i ểm k h ở i đo ( l à đ i ể m bắt đầu t i ế n h à n h đ o t r ọ n g lự c ) t r o n g đ a g i á c có t h ể l à đ i ểm k h ởi t ín h h o ặ c c h ọ n đ i ểm bất kỳ c ủ a đ ỉ n h đ a g i ác l àm đ i ểm k h ởi đo . 9. M ộ t c h u y ến đ o t r ê n m ộ t t u y ến đ o kh é p l à t ập h ợp các p h ép đ o l i ê n t ụ c t r ê n các đi ểm k h ở i t í n h và c ác đ i ểm cần x á c đị n h c ủ a t u y ến đo đ ó . M ộ t c h u y ến đ o tr ê n m ộ t đ a g i ác k h ép kín l à t ập h ợ p c á c p h é p đo liên t ụ c t r ê n đ i ểm k h ởi đ o v à các đ i ểm cần xác đ ịn h c ủ a đa g i ác k h é p k í n đ ó . 10 . K h o ả n g t h ời g i a n đ o c ủ a c h u y ến đ o p h ải đ ảm b ảo y êu c ầ u đ ộ c h ín h x ác đ o t r o n g đ i ề u k i ệ n đ ộ d ị ch c h u y ển đ i ể m 0 c ủ a m áy t r ọn g l ự c t h ay đ ổ i t u y ến t í nh . 11 . T r o n g to à n b ộ th ời gi a n th ự c h i ện c ôn g t r ì n h đ o t r ọ n g l ự c p h ải t h ư ờ n g xu y ên x ác đ ị n h đ ồ t h ị độ dị c h c hu y ển đi ểm 0 c ủ a m á y tr ọ n g lực. 12 . Các k ế t q u ả đ o t r ọ n g l ự c đ ư ợc c o i l à độ c l ậ p , n ếu c h ú n g đ ư ợc t h ự c hi ệ n t h e o s ơ đ ồ A B A h o ặc A B A B b ở i m ộ t m á y ho ặc n hó m m á y t r ọ n g l ự c v à o các t h ờ i g i a n k h ác n h a u . 1 3 . S ố g i a c á c gi á t r ị t r ọn g l ự c g i ữ a cá c đ i ể m thu ộ c c á c m ạ n g l ư ớ i c á c đ i ể m t ự a , c á c đi ể m c h i t i ế t đ ư ợ c x á c địn h b ằ n g p h ư ơ n g ph á p đ o t r ọn g l ự c t ư ơ n g đố i . Mạ n g l ư ớ i đi ểm t ự a, đi ểm c h i t i ết có d ạ n g các t u y ến đ o k h é p h o ặc các đ a gi á c k h é p kí n đ ư ợc t í n h t o á n bì n h s a i c h ặ t c h ẽ t h e o p h ư ơ n g p h á p b ì n h ph ư ơ n g n h ỏ n h ấ t . 14 . V i ệ c x ây d ự n g cá c m ạ n g l ư ớ i đ i ểm t ự a nh ằm gi ải qu y ết các n h i ệm v ụ k h o a h ọ c - k ỹ t h u ật q u a n t r ọn g c ủ a n g à n h t ài n g u y ên v à m ô i t r ư ờ n g l à c ô n g v i ệ c đ ò i h ỏ i c h i p h í nh i ề u v ề v ật c h ất v à s ứ c lự c, y êu cầu p h ả i t u ân t h ủ ng h i êm ng ặ t các q u y đ ị n h v ề k h ả o s á t , c h ọ n đ i ể m , c hô n m ố c, m ật đ ộ đ i ể m , đ ộ c h í n h x ác đ o t r ọn g l ự c, đ ộ c h ín h x ác v ị t rí m ặt b ằ n g v à đ ộ c a o c ủ a c ác đi ể m th e o đú n g c á c qu y định t ạ i M ụ c 3 c ủ a Q u y đ ị n h n à y . 15 . Các t hi ế t b ị đ o t r ọ n g l ự c p h ải đ ư ợ c k i ể m t ra, ki ểm n g h i ệm c h ặ t c h ẽ th e o đ ú n g c ác qu y đị n h t ạ i M ụ c 5 c ủ a Q u y đ ịn h n ày t r ư ớc k h i tiến h à n h đ o ngo ạ i n gh i ệ p . 16 . V i ệc t ín h t o á n c á c k ế t qu ả đ o t r ọn g l ự c p h ải đ ư ợ c t h ự c hi ệ n t h eo đún g các q u y tr ì n h t í n h t o á n c ủ a các l o ạ i m á y đo trọ n g lực. 17 . T r on g q u á t r ì n h x ây d ự n g m ạ n g l ư ới đi ểm t ự a đ o t r ọ n g lự c c h i t i ế t , các s ả n p h ẩm p h ải đ ư ợc k i ểm tra, nghiệm t h u v à g i a o nộp t h e o đ ú n g q u y đ ị n h t ạ i M ụ c 7 c ủ a Q u y đ ị n h n à y . MỤC 3. MẠNG LƯỚI ĐIỂM TỰA TRỌNG LỰC 1 . Mạ n g l ư ớ i đ i ểm t ự a đ ư ợc p h át t r i ển dự a t rên c á c đ i ểm t r ọn g l ự c q uố c gi a ( các đi ểm t r ọ n g lự c cơ s ở , t r ọn g l ự c h ạ n g I v à c ác đ i ểm v ệ t i n h c ủ a c h ú n g ) h o ặc các đ i ểm tr ọ n g lự c có đ ộ c h í n h x ác t ư ơ n g đư ơ n g . 2 . T r o n g t r ư ờ n g h ợ p đ o t r ọn g l ự c t r ên m ặt đ ấ t , t ù y th eo đ ộ ph ứ c t ạp c ủ a b ề m ặt đ ị a hì n h l ự a c h ọ n k h o ả n g cá c h gi ữ a h a i đi ểm t ự a k ề n h a u , n h ưn g k h o ả n g cách n ày p h ả i nằm tr o n g k h o ả n g t ừ 8 k m đ ế n 4 5 k m . 3 . Sai s ố t r un g p h ư ơ n g x ác đ ị n h s ố gi a các g i á t r ị t r ọn g l ự c g i ữ a h a i đ i ểm t ự a kh ô n g đ ư ợc v ư ợ t q u á ± 0 , 6 0 m G a l . Sai s ố t r u n g ph ư ơ n g g i á t rị t r ọ n g l ự c s a u b ìn h s a i c ủ a các đi ể m t ự a s o v ớ i c á c đ i ể m t r ọ n g l ự c q u ố c gi a k h ô n g đ ư ợc v ư ợ t q u á ± 0 , 4 5 m G a l . 4 . C á c đi ểm t ự a t r ọn g l ự c p h ải x ây d ự n g ở các v ị t r í d ễ n h ậ n bi ế t , t hu ậ n l ợi c h o c ô n g t á c đ o n g ắm và x ác đ ị n h tọ a đ ộ , đ ộ c a o . V ị t r í x ây d ựn g m ố c đ i ểm t ự a ph ả i c h ọ n n ơ i c ó n ề n đ ất v ữ n g c h ắc ổ n đ ịn h , c ó kh ả n ă n g b ả o qu ả n l â u d à i ; c ầ n t r á n h n ơi d ễ ng ậ p n ư ớ c , d ễ b ị s ạt l ở, g ò , đ ốn g , đ ê, b ờ s ô n g b ồ i l ở ; n ề n đ ấ t m ư ợn ( m ới t ô n n ề n ); n ơ i s ẽ x â y d ự n g các c ôn g t r ìn h c ô n g n gh i ệ p , n h à m á y t rụ s ở l àm vi ệc, nh à ở, m ở r ộn g đ ư ờ n g g i ao t hô n g , các c ôn g t r ì n h k i ế n t r ú c s ắp b ị p h á hủ y ho ặc t u s ử a, c ả i t ạ o l ạ i ; n ơi t ậ p t r un g đ ôn g ng ư ờ i n h ư c h ợ, n h à g a, b ế n ô tô , t r u n g t âm th ư ơ n g m ạ i , c ô n g v i ê n … ; n ơi có ng u ồ n c h ấ n độ n g l ớ n n h ư c ạ n h đ ư ờ n g x e l ử a, t r ụ c đ ư ờ n g ô tô , c ô n g t r ư ờ n g x ây d ự ng , n h à m á y , đ ư ờ n g d ây cao t h ế, c ây t o đ ứ n g đ ộ c l ậ p … v à n h ữ n g v ùn g h ay xảy ra độ n g đ ấ t h o ặc n h i ễ u từ. 5 . M ố c v à t ư ờ n g v â y b ả o v ệ đi ể m t ự a t r ọn g l ự c đ ư ợ c đú c th à n h k hố i b ê tô n g m á c M 2 5 ( T i ê u c hu ẩ n V i ệ t N am s ố 3 9 / T C V N 60 2 5 ) , k í c h t h ư ớ c m ố c v à t ư ờ n g v â y đ ư ợ c qu y đị n h t ạ i P h ụ lụ c 8 b a n h à n h k è m th e o Qu y địn h n à y . M ố c đi ể m t ự a t r ọ n g l ự c p h ả i đ ổ b ằ n g k h u ô n g ỗ , t r o n g q u á t r ì n h đ ổ b ê t ô n g p h ả i đ ầ m c h ặ t , đ ề u đ ể b ệ m ố c kh ỏ i b ị r ỗ . T h ờ i g i a n d ỡ c ố p p h a p h ụ t h u ộ c v à o th ờ i t i ế t v à c h ấ t l ư ợ n g b ê t ô n g , nh ư n g k h ô n g đ ư ợ c r ú t ng ắ n d ư ớ i 2 4 gi ờ . T rên m ặt m ố c có g ắn d ấu m ố c t r ọ n g l ự c l à m b ằ n g h ợp ki m g a n g – đồ n g ở gi ữ a v à đ ư ợc gh i c h ú đ ầy đ ủ c ác th ô n g t i n v ề m ố c gồ m : s ố hi ệ u đi ể m , ng ày th á n g c h ô n m ố c . C h i ti ế t qu y đ ịn h t ạ i P h ụ l ụ c 8 v à P h ụ lụ c 9 b a n h à n h k èm th e o Q u y đ ịn h n à y . Số h i ệ u đ i ểm có cấu t r ú c: T L - K ý hi ệ u v ù n g đ o - s ố h i ệ u đ i ể m . K ý hi ệ u v ùn g đ o đ ư ợc q u y đ ị n h t ạ i P h ụ lụ c 1 0 b a n h à n h k èm th eo Q u y đ ịn h n à y . Số h i ệ u đi ểm g h i t r ê n m ặt m ố c p h ả i r õ r à n g v à p h ả i đú n g k í c h cỡ c h ữ , s ố t h e o qu y đ ị n h . V í d ụ : T L – T Ba – 0 7 : S ố h i ệ u đ i ểm c ủ a đi ểm t ự a t r ọ n g l ự c s ố 7 đ ư ợc c h ô n t ạ i v ùn g T ây Bắc. 6 . Mặt t rên c ủ a m ố c cần p h ải g i a cố b ằ n g p h ẳ n g v à i n các th ô n g t i n v ề m ố c, đ ầu c ủ a c h ữ qu ay v ề h ư ớ n g B ắ c. M ặ t m ố c ph ả i c h ô n n g a n g v ới m ặt đ ấ t ( ở các s ân b a y , cầu c ả n g ) ho ặ c c a o h ơn m ặt đ ất 5 cm (ở v e n đ ư ờ n g ô tô , t r o n g c ơ q u a n , t r ư ờ n g h ọ c …). Ở nh ữn g n ơi c ó v ỉ a đ á v ữn g c h ắ c có t h ể g ắ n d ấ u m ố c, nh ưn g c ầ n p h ải đ ụ c m ặt vỉ a đ á đ ể đ ổ b ê t ô n g c h o m ặt m ố c b ằ n g p h ẳ n g c ó k í c h t h ư ớ c th e o đ ún g q u y đ ịn h . T r on g t r ư ờ n g h ợ p l ợ i dụ n g cá c n ề n m ón g k i ê n c ố , b ằ n g p h ẳ n g , c h ỉ c ầ n g ắ n d ấ u m ố c t rê n n ề n m ón g h o ặ c t r ê n t ư ờ n g v uô n g g ó c v ớ i v ị t r í d ự ki ế n đ ặ t m áy đ o t r ọ n g l ự c . K h i g ắ n d ấ u m ố c l ê n cá c đị a v ậ t c ố đ ị n h p h ả i đ ụ c l ỗ ở c h ỗ đ ã c h ọn , l ấ y n ư ớ c r ử a s ạc h v ị t r í v ừ a đụ c , đ ổ x i m ă ng , c á t th e o t ỷ l ệ 1 : 2 . S a u đ ó t i ế n h à n h g ắ n d ấ u m ố c s a o c h o m ặ t t r ê n c ủ a d ấ u b ằ n g v ớ i m ặ t p h ẳ n g c ủ a c á c đ ị a v ậ t c ó s ẵ n ( n ề n , t ư ờ ng ) . C ầ n l ư u ý l à ph ả i c ố đ ị n h d ấ u m ố c c h o đ ế n k h i v ữ a x i m ă n g đô n g c ứ ng . X i m ă n g d ù n g đ ể đ ổ m ố c g ắ n dấ u m ố c l à l o ạ i x i m ă n g c ó má c P 30 0 tr ở l ê n . Đ á d ăm ho ặ c sỏ i p h ả i đ ư ợ c r ử a s ạc h ; cá t v à n g k h ô n g l ẫ n t ạ p c h ấ t . V ữ a b ê tô n g ph ả i t r ộ n đ ề u , đ ủ d ẻ o ( kh ô n g k h ô ho ặ c nh ã o qu á ) th e o đ ú n g t ỷ l ệ . 7 . S au k h i c h ô n , g ắn d ấu m ố c xon g , ph ả i v ẽ g h i c h ú đ i ể m . Bả n g h i c h ú đ i ể m ph ải c ậ p n h ật đ ầ y đ ủ c ác thô n g ti n g ồ m : t ê n m ố c , s ố h i ệu v à c ấ p h ạ n g m ố c , s ơ đ ồ v ị t rí đ i ểm, k h o ả n g c á ch t ừ m ố c đ ến cá c v ật c hu ẩ n , kin h v ĩ đ ộ v à đ ộ c ao k h ái l ư ợ c c ủ a m ố c , đ ị a c h ỉ n ơi đ ặt m ố c , đ ư ờ n g g i ao thôn g đ i đ ến đ i ể m , t ên đ ơn v ị th i c ô n g v à n g ư ời c họ n đ i ể m , c hô n m ố c , n g ư ời d ẫn đi ể m , ng ư ờ i v ẽ gh i c h ú đ i ể m , ng ư ời k i ểm t ra , ng à y ki ể m t ra , n g à y t h á n g n ă m c họ n đ i ể m , c h ô n m ố c , v ẽ gh i c h ú đi ể m . C h i t i ết q u y đ ịn h t ại x e m P h ụ l ụ c 1 1 b a n h à n h k è m t h eo Q u y đ ịn h n à y . Các v ậ t c hu ẩ n đ ư ợc c h ọ n p h ải l à các đị a v ật c ố đ ịn h đ ặc t r ưn g n h ư cây đ ộ c l ậ p , m ố cầ u , g ó c đ ề n c h ù a, l ô c ốt , c ộ t đi ệ n …. Đ i ểm t ự a t r ọ n g l ự c s au k h i c h ọ n c hô n x on g p h ả i đ ư a l ên b ả n đ ồ đị a h ì n h t ỷ lệ 1 / 5 0 . 0 0 0 đ ể x ác đ ịn h t ọ a đ ộ m ặt p h ẳ n g . Sau k h i c hô n m ố c x o n g p h ải t i ế n h à n h l ập b i ên b ả n b à n gi a o m ố c, d ấ u m ố c đ o đ ạc c h o c h í n h q u y ền đị a p h ư ơ n g q u ản l ý v à b ả o v ệ, p h ải c ó c á n b ộ đ ị a c h ín h x ã ( p h ư ờ n g ) nh ận b à n g i a o m ố c t ại t h ự c đ ị a. C h i t i ết q u y đ ịn h t ạ i x em P h ụ lụ c 1 2 b a n h à n h k èm th e o Q u y định n à y . 8 . Đ ố i v ới t r ư ờ n g h ợ p đ o t r ọ n g l ự c b i ể n b ằ n g t à u t h ủ y , các đi ể m t ự a đ ư ợc b ố t rí t r ê n các c ầ u c ả ng , c á c đ ả o ở các v ị t rí t h u ậ n l ợ i đ ể đ o n ố i t r ọn g l ự c t i ế p th e o v ào v ị t r í đ ặ t m á y t r ọ n g l ự c t r ê n t àu đ a n g n e o đ ậu t r o n g t rạ n g t h ái y ên t ĩ n h ở b ế n c ả n g , c ò n đ ố i v ới t r ư ờ n g h ợ p đ o t r ọ n g l ự c h à n g kh ô n g , c á c đ i ểm t ự a đ ư ợ c b ố t r í t r o n g các s â n b ay ở các v ị t r í t hu ậ n l ợi đ ể đ o n ố i t r ọ n g l ự c t i ếp t h e o v à o v ị t rí đ ặ t m á y tr ọ n g l ự c t rên m á y b a y đa n g đ ậ u t r ê n s ân b a y . 9 . Các g i á t r ị t r ọn g lự c c ủ a các đ i ểm t ự a l à t h à n h p h ần c ủ a c ơ s ở d ữ l i ệu t r ọn g l ự c q u ố c gi a. D o đ ó y êu cầu p h ải x á c đ ịn h t ọ a đ ộ v à đ ộ c ao n h à n ư ớc c ủ a các đ i ểm t ự a. Các t ọ a đ ộ m ặt b ằ n g t ư ơ n g ứ n g v ới h ệ t ọ a đ ộ q u ố c g i a đ ư ợc x á c đ ịn h v ớ i đ ộ c h í n h x á c k h ô n g đ ư ợ c t h ấp h ơn 2 0 m . Đ ộ cao c h u ẩn c ủ a đ i ểm t ự a đ ư ợc x ác đ ị n h v ớ i đ ộ c h ín h x á c k h ô n g đư ợ c thấp h ơ n 1 m . 10 . M ỗ i đ i ểm t ự a đ ư ợc đ o kh ô n g í t h ơ n h ai l ần đ o đ ộ c l ậ p . N ế u đ o b ằ n g n h i ề u m á y th ì g i á t r ị đ o c ủ a m ỗ i m á y l à g i á t rị đ o đ ộ c l ậ p . Gi á t rị đ o c uố i c ùn g c ủ a s ố g i a các g i á t r ị t r ọn g l ự c ∆g gi ữ a h a i đi ể m k ề nh a u t r o n g m ạ n g l ư ới đ i ểm t ự a b ằ n g g i á t r ị t r u n g b ì n h c ủ a c á c gi á t rị s ố g i a g i á t r ị t r ọ n g l ự c đ o đ ư ợc t r o n g các l ầ n đ o độ c l ậ p . 11 . Đ ố i v ớ i c ạ n h A B b ấ t k ỳ g i ữ a h ai đ i ể m t ự a A v à B t r o n g m ạ n g l ư ớ i đi ểm t ự a, m ỗ i l ầ n đ o đ ư ợc t h ự c hi ệ n th e o s ơ đ ồ A - B - A . K h i đ o t r ê n m ỗ i đ i ểm l ần l ư ợt l ấy 3 s ố đọ c. Các m ẫu s ổ đ o đ i ểm t ự a t r ọ n g l ự c v à T í n h t o án c á c s ố g i a t r ọn g l ự c g i ữ a các đi ể m t ự a t r ọ n g l ự c th e o m ẫu qu y địn h t ại P h ụ lụ c 1 3 v à P h ụ lụ c 1 5 b a n h à n h k èm th e o Q u y định n à y . 12 . Các k ế t q u ả đ o l ư ới đ i ểm t ự a p h ải h i ệ u c h ỉ n h các s ố c ải c hín h d o d ị c h c h u y ển đ i ểm 0 th e o qu y đ ịn h t ạ i k h o ả n 3 , k h o ả n 4 v à kh o ả n 5 M ụ c 6 c ủ a Q u y đ ịn h n à y . 13 . Đ ể n â n g c a o đ ộ c h ín h x ác x ác đ ị n h g i á t rị t r ọ n g l ự c c ủ a các đi ểm t ự a cần s ử dụ n g các b i ện p h áp s a u : 13 . 1 . Sử d ụ n g các m áy đo t r ọ n g l ự c c h í n h x ác h ơ n ; 13 . 2 . Đ o n h i ều l ầ n b ằ n g m ộ t n hó m m á y trọng l ự c; 13 . 3 . G i ảm ch i ều d à i các n h á n h đ o c ủ a c hu y ến đ o ; 13 . 4 . V ận c hu y ển các m á y tr ọ n g l ự c t r o n g c ác đ i ề u k i ệ n t hu ậ n l ợ i . 14 . K h o ả n g t h ời g i an c ủ a m ộ t c hu y ến đ o t r on g m ạ n g l ư ớ i đ i ể m t ự a p h ải đ ảm bảo đ i ều k i ện đ ộ d ị c h c hu y ển đ i ểm 0 c ủ a m á y tr ọ n g lực t h a y đ ổ i tu y ến t í nh . 15 . Đ ố i v ớ i m ạ n g l ư ới đi ểm t ự a ở d ạ n g t u y ến đ o g i ữ a h ai đ i ể m kh ở i t í n h h o ặc ở d ạ n g đ a gi á c k h ép k í n v ớ i m ộ t đi ể m kh ởi t í n h , v i ệc x ử l ý c ác k ết q u ả đ o đ ư ợc t h ự c h i ệ n t h e o q u y đ ị n h t ạ i M ụ c 6 c ủ a Q u y địn h n à y . 16 . M ạ n g lưới đ i ểm t ự a có d ạ n g t u y ến đ o đ i ểm t ự a kh é p , đ a g i á c đi ểm t ự a k h ép k í n h o ặc m ạ n g lư ới b a o g ồ m các đ a g i ác đ i ểm t ự a kh é p k í n ph ả i đ ư ợ c b ì n h s ai c h ặ t c h ẽ t h e o p h ư ơ n g p h á p b ì n h ph ư ơ n g n h ỏ n h ấ t . MỤC 4. MẠNG LƯỚI ĐIỂM CHI TIẾT 1. Các quy định chung đối với đo trọng lực chi tiết 1 . 1 . M ạ n g lưới đ i ểm c h i t i ế t đ ư ợ c p h á t t r i ể n d ự a tr ê n c ác đi ểm kh ở i t í n h l à các đ i ểm t ự a, các đ i ể m t r ọ n g l ự c qu ố c gi a . G i á t r ị t r ọn g l ự c c ủ a các đi ểm k h ở i t í n h đ ư ợc x ác đ ịn h t r o n g h ệ t h ốn g t r ọ n g l ự c quốc g i a. 1 . 2 . Số h i ệu c ủ a đ i ể m c h i ti ế t đ ư ợ c x ác đ ị n h t h e o q u y đị n h s a u : CT - T ên c ô n g t r ì n h - S ố th ứ t ự đ i ể m . V í d ụ CT - PR N T - 15 : Đ i ểm c h i ti ế t s ố 1 5 t r on g c ô n g t r ìn h đ o t r ọ n g l ự c Ph a n R a n g - Nh a T ra n g . 1 . 3 . T h ờ i g i an đ o giữ a các c h u y ến đ o t r o n g m ạ n g l ư ới đ i ểm c h i t i ế t p h ụ t hu ộ c v à o y êu cầu đ ộ c h í n h x á c c ủ a l ư ớ i , s ự th ay đổ i t u y ến tí n h d ị c h c h u y ển đi ểm 0 c ủ a m á y tr ọ n g lực. 1 .4. Đ ố i v ới t r ư ờ n g h ợ p đ o t r ọ n g l ự c c h i t i ết d ọ c t h eo t u y ến t hủ y c h u ẩ n n h à n ư ớc, q u y đị n h v ề k h o ả n g c á ch c h o ph ép g i ữ a h a i đ i ểm c h i ti ế t k ề n h au qu y đ ịn h t ạ i B ả n g 1 đ i ểm 1 .8 k h o ả n 1 M ụ c 4 ba n h à n h kèm t h e o Q u y định n à y . Đ ố i v ớ i t r ư ờ n g h ợ p đ o t r ọ n g l ự c c h i ti ế t đ ể ph ủ k í n cá c k h u v ự c c ò n ch ư a c ó g i á t r ị t r ọ n g l ự c t r ê n l ã n h t h ổ q u ố c g i a , tù y th e o s ự p h ứ c t ạ p c ủ a đị a h ì n h l ự a c h ọ n k ho ả n g cá c h gi ữ a h a i đ i ể m c h i ti ế t k ề n h a u , n h ư n g k ho ả n g cá c h l ớ n n h ấ t kh ô n g đ ư ợ c l ớ n h ơ n 4 k m . 1 .5. V ị t rí c ủ a các đi ể m c h i t i ết đ ư ợc x ác đ ị n h t r o n g H ệ t ọ a đ ộ q u ố c g i a VN 20 0 0 v ớ i s a i s ố t r u n g p h ư ơ n g m ặt p h ẳ n g kh ô n g l ớ n h ơ n ± 8 0 m . Đ ộ cao c ủ a các đ i ểm c h i t i ế t đ ư ợc x á c đ ị n h t r on g H ệ đ ộ cao q u ố c g i a v ới s ai s ố t r u n g ph ư ơ n g k h ô n g l ớn h ơ n ± 2 m . 1 . 6 . Sai s ố t r u n g p h ư ơ n g c ủ a s ố g i a các gi á t r ị t r ọ n g l ự c g i ữ a h ai đ i ểm c h i ti ế t k ề n h a u t r o n g tu y ến đ o c h i t i ết k hôn g đ ư ợc l ớ n h ơ n ± 0 , 8 5 m G a l . Sai s ố t r un g p h ư ơ n g c ủ a g i á t rị t r ọ n g l ự c c ủ a đi ể m c h i ti ế t s a u bì n h s a i s o v ớ i các đ i ểm t ự a k h ôn g được l ớ n h ơn ± 0 , 6 0 m G al 1 .7. T r o n g t r ư ờ n g h ợ p đ o t r ọ n g l ự c c h i t i ết t r ê n m ặt đ ấ t , t r ê n m ỗ i đi ểm c h i ti ế t l ấy 3 s ố đ ọ c. C á c m ẫu s ổ đ o đ i ểm t r ọ n g l ự c c h i t i ế t v à t í n h t o án các s ố g i a gi á t rị t r ọ n g l ự c gi ữ a các đ i ểm c h i t i ết t h e o m ẫu qu y đị n h t ạ i P h ụ l ụ c 1 4 v à P h ụ lụ c 1 6 b a n h à n h k èm th e o Q u y định n à y . 1 .8. Đ ố i v ớ i c á c đ ư ờ n g t hu ỷ c h u ẩ n h ạ n g I , h ạ n g I I v à h ạ n g I I I ở k h u v ự c m i ền n ú i c ần p h ải t ín h c h u y ển ch ê n h c a o đ o về H ệ đ ộ c ao c h u ẩ n . P h ụ th u ộ c v à o đ ộ ng hi ê n g c ủ a đ ị a h ì n h t gβ = h/ S tr ê n đoạn đ o t hủ y c h u ẩ n v ớ i c hi ề u d à i S v à c h ê n h c a o h , v i ệc c h ọ n m ật đ ộ các đ i ểm đ o t r ọ n g l ự c c h i t i ế t d ọ c t he o t u y ến thủy chuẩn đ ư ợc q u y định ở bảng 1 dư ớ i đâ y . Bả n g 1 H ạ n g t h ủ y c h u ẩn n h à n ư ớc K ho ả n g cá c h (k m ) gi ữ a các đ i ểm tr ọ n g lực dưới c á c đ ộ n g hi ê n g t gβ c ủ a đị a h ìn h I II III > 0,2 0 ,2 – 0 , 1 0 ,1 – 0 , 0 8 0 , 0 8 – 0 , 0 6 0 , 0 6 – 0 , 0 4 - 1 2 - 3 - 2 – 3 6 1 4 6 2 4 8 2 6 Chênh cao đo h’ i,k giữa hai mốc thủy chuẩn i và k được chuyển về chênh cao chuẩn hi,k theo công thức h i , k = h ’ i, k + f, Số c ả i c h í n h f đ ư ợc x ác đ ị n h t h e o c ô n g t h ứ c T r o n g đ ó , g m l à g i á t r ị t r u n g bì n h c ủ a g i á t r ị t r ọ n g l ự c c hu ẩ n ( đ ơn v ị m G a l ) t r on g k h u v ự c đ o thủ y c hu ẩ n qu ố c g i a ; g 0 i v à g 0 k l à các g i á t r ị t r ọn g l ự c c h u ẩn ( đ ơ n v ị m G a l ) t rên m ặt E l l i px o i d t ư ơ n g ứn g v ớ i các đ i ểm i v à k ; l à đ ộ cao t r un g b ìn h ( đ ơ n v ị m ) c ủ a các đ ộ c a o g ầ n đ ú n g c ủ a h ai đ i ểm i v à k ; ( g - g ) m l à d ị th ư ờ n g t r ọ n g l ự c t r u n g b ìn h ( đ ơ n v ị m G a l ) g i ữ a các đ i ểm i v à k . Đ ố i v ớ i vùn g đ ồn g b ằ n g s ử d ụn g d ị th ư ờ n g t r ọn g l ự c t r o n g kh ô n g k h í t ự d o , v ù n g n ú i s ử d ụn g d ị th ư ờ n g t r ọ n g l ự c F a y e. G i á t r ị t r ọn g l ự c c hu ẩ n g 0 trên mặt Ellipsoid WGS-84 được xác định theo công thức : g 0 = 978032,53359. (1 + 0,0053024 . s i n2B - 0,0000058 . s i n 2 2 B ) m G a l > , ( 1 ) T r o n g đ ó , B là v ĩ đ ộ t rắc đ ị a c ủ a k h u vực đ o . 1 . 9 . D ị t h ư ờ n g t r ọn g l ự c t r o n g k h ôn g kh í t ự d o c ủ a đ i ểm đ o t rên b ề m ặt Q u ả đ ấ t đư ợ c x á c đ ị n h t h e o c ô n g t h ứ c: , (2) T r o n g đ ó , g v à H g l à g i á t rị t r ọ n g l ự c ( đ ơn v ị m G a l ) v à đ ộ c ao c h u ẩn ( đ ơ n v ị m ) c ủ a đ i ểm đo ; g i á t r ị t r ọn g l ự c c h u ẩn g 0 t rên m ặt E l l i ps o i d W G S - 8 4 t ư ơ n g ứ n g v ới đ i ểm đo đư ợ c x á c đ ịn h t h eo c ôn g t h ứ c ( 1 ). Sai s ố t r u n g p h ư ơ n g x ác đị n h d ị t h ư ờ n g t r ọ n g l ự c t r on g k hô n g k h í t ự d o đ ư ợc x ác đ ị n h t h eo c ô n g t h ứ c s a u : T r o n g đ ó , m g l à s ai s ố t r u n g p h ư ơ n g g i á t rị t r ọ n g l ự c c ủ a đ i ể m c h i t i ế t ; m H g là sai số trung phương độ cao chuẩn của điểm chi tiết. 1 . 1 0 . Đố i v ới t r ư ờ n g h ợ p đ o t r ọn g l ự c h à n g kh ô n g t r ê n đ ấ t li ề n , d ị th ư ờ n g t r ọn g l ự c t r on g k h ôn g k h í t ự d o t ại đ i ểm P t r ê n m áy b a y v ào th ời đ i ểm đ o t đ ư ợc t í n h t h eo c ô n g t h ứ c c ó d ạ n g : Trong đó, g P là giá trị trọng lực đo được trên máy bay; l à độ cao chuẩn của điểm p trên máy bay, h là độ cao tuyến bay, l à đ ộ cao c hu ẩ n c ủ a đi ểm P’ t rên m ặt v ật l ý c ủ a Q u ả đ ấ t , đ ồ n g t h ời đ i ểm P ’ l à hì n h c hi ế u c ủ a đ i ểm P th e o ph ư ơ n g v u ôn g g ó c v ới b ề m ặt Q u ả đ ấ t . Đ ố i v ới t r ư ờ n g h ợ p đ o t r ọn g l ự c h à n g k h ôn g t r ê n b i ể n , d ị thư ờ n g t r on g k hô n g kh í t ự d o t ại đ i ểm P t r ê n m á y b ay v ào t h ời đ i ểm đ o t đ ư ợ c t í n h t h e o c ôn g th ứ c c ó d ạ ng : .h Trong đó, g P là giá trị trọng lực đ o đ ư ợ c t rê n m á y b a y ; h l à đ ộ ca o t u y ế n b a y s o v ớ i m ự c n ư ớ c bi ể n . G i á t r ị t r ọn g l ự c c h u ẩn g 0 t rên m ặt E l l i p s oi d W G S - 8 4 t ư ơ n g ứ n g v ớ i đi ểm đo đư ợ c x á c đ ị n h t h e o c ô n g t h ứ c (1 ) . Sai s ố t r u n g p h ư ơ n g x ác đ ị n h d ị th ư ờ n g t r ọn g l ự c c h â n k hô n g đ ư ợc x á c đ ịn h t h e o c ô n g t h ứ c s a u : Trong đó, m g là sai số trung phương giá trị trọng lực của điểm P; m H g là s ai s ố t r u n g ph ư ơ n g đ ộ cao c h u ẩn c ủ a đ i ểm P ’ ; mh l à s a i số t r un g ph ư ơ n g đ ộ c a o tu y ến ba y . 1 . 1 1 . T r on g t r ư ờ n g h ợp đ o t r ọ n g l ự c b i ể n b ằ n g t à u t h ủ y , v ề ng u y ên t ắc d ị th ư ờ n g t ro n g k hô n g k h í t ự d o đ ư ợc x ác đ ịn h t h e o c ôn g t h ứ c ( 2 ), t r on g đ ó H g là đ ộ c ao c h u ẩn ( đ ơ n v ị m ) của điểm đo trên t àu s o v ới m ặt nước b i ển t r u n g b ìn h . D ị th ư ờn g t r ọn g l ự c t r on g k hô n g kh í t ự d o c ủ a đi ể m t ư ơn g ứ n g v ớ i đi ể m đ o t rê n t à u v à n ằ m t rê n mặ t n ư ớ c bi ể n t r un g bìn h đ ư ợ c x á c địn h th e o c ôn g th ứ c s a u : (g - g ) KKTD =g - g 0 + 0,3086.h T r o n g đ ó , h l à đ ộ c a o c ủ a m á y t r ọn g l ự c s o v ớ i m ự c n ư ớc b i ể n ; gi á t r ị t r ọn g lực c h u ẩ n g 0 t r ê n m ặt E ll i p so i d W G S - 8 4 tư ơ n g ứ n g v ớ i đ i ểm đo được x á c đ ịn h t h e o c ô n g t h ứ c ( 1 ). Sai s ố t r u n g p h ư ơ n g x ác đị n h d ị t h ư ờ n g t r ọ n g l ự c t r on g k hô n g k h í t ự do đ ư ợc x ác đ ị n h t h eo c ô n g t h ứ c s a u : Trong đó, m g là sai số trung phương giá trị trọng lực của điểm đo; m h là sai số trung phương đ ộ c a o c ủ a m á y tr ọ n g l ự c so v ới m ự c nước b i ể n . 1 . 1 2 . T rên đ ấ t l i ề n , d ị th ư ờ n g t r ọ n g l ự c Fa y e ( s au đ ây gọ i l à d ị th ư ờ n g Fa y e) được x á c đ ị n h t h e o c ô n g t h ứ c: (g - g B ) = (g - g ) KKTD + ∆g p T r o n g đ ó , ∆g p l à s ố cải c h í n h d o ả n h h ư ở n g c ủ a m ặt đ ị a h ìn h . Sai s ố t r un g p h ư ơ n g c ủ a d ị th ư ờ n g Fa y e được xác đ ịn h t h e o c ô n g th ứ c : T r o n g đ ó , l à s a i s ố t r u n g p h ư ơ n g của s ố c ả i c h í n h đị a h ì n h Đ ố i v ớ i v ùn g đ ồn g b ằ ng , b á n k ín h v ùn g t í n h to á n s ố c ả i c hí n h d o ả n h h ư ở n g c ủ a m ặt đị a h ì n h đ ư ợ c n h ận b ằ n g 5 0 k m . Đ ố i v ớ i v ù n g n úi , b án k ín h v ùn g t í n h t o á n t ă n g đ ến 2 0 0 k m . 1 . 1 3 . T r ê n đ ấ t l i ề n , d ị th ư ờ n g t r ọ n g l ự c B u g h e ( s au đ ây g ọ i l à d ị t h ư ờ n g B u gh e ) được t ín h t h e o c ô n g t h ứ c s a u : (g - g B ) = (g - g B ) + Ag B T r on g đó , d ị th ư ờn g t r ọn g l ự c F a y e đ ư ợ c tín h th e o c ô n g th ứ c t r ì n h b à y t ạ i kho ả n 1 . 1 2 M ụ c 4 c ủ a Q u y địn h n à y , s ố cả i c hín h B ugh e đ ư ợ c tí n h th e o c ôn g th ứ c : ∆g B = -2 m .f . d .H g = -0,0419. d ,0 g = k.H g k = - 0 , 0 41 8. d ( đ ơn v ị m G a l/ m ). K h i m ật độ v ật c h ấ t d = 2, 6 7 g/ cm3 : k = - 0 , 1 1 1 7 m G a l/ m . K h i m ật độ v ật c h ấ t d = 2,3 g / cm3 : k = - 0 , 0 9 6 2 m G a l/ m . Sai s ố t r un g p h ư ơ n g c ủ a d ị th ư ờ n g B u g h e đ ư ợc x ác đ ị n h t h eo c ô n g t h ứ c : T r on g đó , l à s a i s ố t r un g ph ư ơn g c ủ a s ố cả i c hí n h B u g h e v à đư ợ c đ á n h gi á th e o c ôn g thứ c : = k.m H g Trong đó, m H g là sai số trung phương độ cao chuẩn của điểm đo 1 . 1 4 . Đ ố i v ớ i t r ư ờ n g h ợp đ o t r ọn g l ự c bi ể n , d ị t h ư ờ n g B ug h e đ ư ợc x á c đ ịn h t h e o c ô n g t h ứ c: (g - g B ) = (g - g B ) KKTD + 0,0419. ( d - d b ).d T r o n g đ ó , d l à m ật đ ộ v ậ t c h ấ t c ủ a đ ất l i ề n ( đ ơn v ị g / c m 3 ), d b l à m ật đ ộ v ật c h ất c ủ a n ư ớ c b i ể n v à đ ư ợc nh ậ n b ằ n g 1 , 0 3 g / c m 3 , d l à đ ộ s âu đ ị a h ìn h đ áy bi ể n ( đ ơ n v ị m ). K h i m ật đ ộ v ật c h ất d = 2 , 6 7 g / c m 3 , d ị th ư ờ n g B u g h e t r ên b i ể n đ ư ợc x á c đ ịn h t h e o c ô n g t h ứ c: (g - g B ) = (g - g B ) KKTD + 0,0686.d K h i m ật đ ộ v ật c h ất d = 2 ,3 g / c m 3 , d ị th ư ờ n g B u g h e t r ên b i ể n đ ư ợc x á c đ ịn h t h e o c ô n g t h ứ c: (g - g B ) = (g - g B ) KKTD + 0,0531.d Sai s ố t r u n g ph ư ơ n g x ác đ ịn h d ị th ư ờ n g B u g h e đ ư ợc x ác đ ị n h t h e o c ôn g th ứ c s a u : T r o n g đ ó , m d là sai số trung phương xác định độ sâu tại điểm đo 2. Đo trọng lực chi tiết trên mặt đất 2 .1. Các đ i ểm c h i t i ết cần đ ư ợc c họ n v ị t r í t h u ậ n l ợi c h o v i ệc l ắ p đ ặ t m á y v à đ o n g ắ m . T hô n g t h ư ờ n g , các đ i ểm t r ọn g l ự c c h i ti ế t đ ư ợc t h i ế t k ế t h eo c á c tu y ến đ o th ẳ n g . T r o n g t r ư ờ n g h ợp đ ặc b i ệ t , t u y ến đ o c ó t h ể t hi ết k ế l ệ ch đ ư ờ n g th ẳ n g , n h ưn g c h ỉ đ ư ợ c phép t r on g các t r ư ờ n g h ợ p s a u : a) T rá n h c á c k h u v ự c k h ô n g th u ậ n t i ện c h o c ô n g t ác đ o n g ắ m nh ư đ ầm l ầ y , kh u d ân c ư , các c ô n g t r ư ờ n g … . ; b ) C ầ n đ o d ọ c c á c c o n đư ờ n g , k h e n úi , đ ư ờ n g m ò n …; c) L i ên k ế t t u y ến đo v ớ i các t u y ến đ o đã c ó từ t r ư ớ c. 2 . 2 . Các đi ểm c h i t i ết đ ư ợc c h ô n b ằ n g c á c c ọ c g ỗ t r ên n ền đ ấ t m ề m ho ặ c đ á n h d ấu b ằ n g s ơn t r ên n ề n đ ư ờ n g n h ự a, đ ư ờ n g b ê t ôn g v à ph ải đ ảm b ảo t ồ n t ại t r ê n t h ự c đ ị a t r o n g su ố t t h ời gi a n th ự c h i ện dự á n . 2 .3. V ề n g u y ên t ắc v i ệc đ o t r ọ n g l ự c t r on g các c h u y ến đ o c h ỉ th ự c h i ệ n m ộ t l ầ n . P h ụ th uộ c v ào đ ộ c h ín h x ác đ o t r ọ n g l ự c c h i t i ế t , m ỗ i đi ểm c h i t i ế t c ó th ể được đ o kh ô n g í t h ơ n 2 l ầ n đ o đ ộ c lậ p . N ếu t r o n g q u á t r ìn h đ o s ử d ụ n g nh i ều m á y tr ọ n g lực, t h ì g i á trị đ o c ủ a m ỗ i m á y là g i á t r ị đ o đ ộ c l ậ p . T r ì n h t ự m ộ t l ần đ o đ ư ợc b ắ t đ ầu t ừ đ i ể m t ự a, l ần l ư ợt đ o t r ên các đ i ểm c h i t i ết v à k h é p v ề đ i ể m tựa. 2 . 4 . T ại các k h u v ự c đị a h ìn h p h ứ c t ạ p , đ i l ại k h ó k h ă n , t r o n g q u á t r ì n h đ o c h i t i ế t cần s ử dụ n g đ ồn g t h ời 3 m á y t r ọ n g l ự c đ ể t r á n h t r ư ờ n g h ợ p p h ả i đ o l ạ i d o p h át h i ện t rị đ o t h ô b ở i m ộ t t r o n g các m á y tr ọ n g lực. 2 .5. Đ ể đ á n h g i á c h ất l ư ợ n g đ o t r ọ n g lự c c h i t i ết p h ải ti ế n h à n h c á c c h u y ến đ o k i ểm t ra đ ộ c l ập q u a m ộ t s ố đi ể m c ủ a các c h u y ến đ o c ủ a c ô n g t r ìn h đ ã đư ợ c t h ự c h i ệ n . K h ố i lư ợ n g đ o k i ểm t r a c h i ếm 1 0 % khối l ư ợ n g đ o c hu ng . 2 . 6 . Các c hu y ến đ o đư ợc c o i l à đ ạ t c h ấ t l ư ợ n g , n ế u h i ệu các s ố gi a gi á t rị t r ọn g l ự c c ù n g t ê n đ ư ợc x á c đ ị n h t ừ k ế t q u ả đ o c ủ a các c h u y ến đ o c ôn g t r ì n h v à các k ế t q u ả đ o c ủ a c ác c h u y ến đ o k i ểm t ra k h ô n g v ư ợ t q u á h a i l ần s a i s ố t r un g ph ư ơ n g c ủ a s ố g i a c á c g i á t rị t r ọ n g l ự c đ ư ợc t h i ết k ế t r o n g t h i ế t k ế k ỹ th u ật - d ự to á n c ủ a k h u đ o . 2 .7. Đ ố i v ớ i m ạ n g l ư ới đ i ểm c h i ti ế t ở d ạ n g t u y ến đ o gi ữ a h ai đi ểm kh ởi t í n h hoặc ở d ạ n g đa g i ác k h é p k í n v ới m ộ t đi ểm kh ởi tí n h , vi ệ c x ử l ý các k ết quả đ o đ ư ợc th ự c hi ệ n th e o các qu y định đ ư ợc t r ì n h b ày tại M ụ c 6 c ủ a Q u y đ ị n h nà y . 2 . 8 . T u y ế n đ o đ i ể m c h i t i ết k h ép g i ữ a h ai đ i ể m kh ởi t ín h , đ a g i á c đ i ể m c h i t i ết k h ép kí n v ới m ộ t đ i ể m k h ở i t ín h h o ặ c m ạ n g l ư ới b a o g ồ m cá c đ a g i á c đ i ể m c h i t i ết k h ép k í n p h ải đ ư ợc b ì n h s ai c h ặt c h ẽ t h eo phư ơ n g p h áp b ìn h p h ư ơ n g n h ỏ n h ấ t . Đ ố i v ới l ư ớ i đ i ểm c h i ti ế t c ù n g đ ộ c h ín h x á c, vi ệc b ì n h s ai đ ư ợc th ự c h i ệ n th e o t r ìn h tự q u y đ ị n h tại k h o ả n 1 0 M ụ c 6 c ủ a Q u y định n à y . 3. Đo trọng lực bằng máy trọng lực biển và máy trọng lực hàng không 3 .1. C á c q u y đ ị nh c hung đ ố i v ớ i đ o t r ọ ng l ực b ằ n g m á y t r ọ ng l ực b i ển v à m á y t r ọ n g l ự c h à ng k h ô ng a ) M áy t r ọ n g l ự c b i ể n đ ư ợc l ắ p đ ặt t r ên t à u t h ủ y đ ể đ o t r ọ n g l ự c t r ê n b i ể n . Máy t r ọn g l ự c h à n g k hô n g đ ư ợc l ắ p đ ặ t t rên m á y b ay đ ể đ o t r ọ n g l ự c c ả t r ê n bi ể n l ẫn t r ên đ ất li ề n . Đ o trọ n g lực b i ể n ho ặ c trọ n g lực h à n g k hôn g có n h ữn g đ ặc đi ểm sau: - D o s ự c h u y ển đ ộ n g c ủ a t àu t h ủ y ho ặc m áy b a y n ên ả n h h ư ở n g c ủ a l ự c q u án t í n h v à đ ộ n gh i ê n g c ủ a m á y đến các s ố đ ọ c c ủ a m á y tr ọ n g lự c l ớ n h ơ n h à n g t răm v à h à n g n g à n l ầ n s o v ớ i y êu c ầ u đ ộ c h ín h x ác x ác đ ị n h gi á t rị t r ọ n g l ự c . D o đó , p h ải áp d ụ n g t ất c ả các bi ệ n pháp c ó thể đ ể loại t rừ ả n h hư ở n g của các y ếu t ố n ê u tr ê n ; - P h ả i x ác đ ị n h l i ê n t ụ c h o ặc n g ắt q u ã n g c ác g i á t r ị t ọ a độ c ủ a c ác đ i ểm đ o t r ê n t àu th ủ y ho ặc t r ê n m á y b a y , đ ộ s â u đị a h ì n h đ áy b i ển t r o n g đ o bi ể n h o ặc đ ộ cao tu y ến b ay t r on g đ o h à n g k h ôn g , ph ư ơ n g h ư ớ n g v à t ố c đ ộ c h u y ển đ ộn g c ủ a t àu t hủ y h o ặc m á y ba y ; - C ô n g t ác đ o đ ư ợc t h ự c h i ện t r on g k ho ả n g t h ay đổ i r ộn g c ủ a g i á t r ị t r ọ n g l ự c đ ố i v ớ i c á c c hu y ến đ o d ài t h e o t h ời g i a n . D o đ ó ph ả i c h u ẩ n c h ín h x ác m áy t r ọn g l ự c. K i ểm t ra s ự ổ n đ ị n h c ủ a m á y t r ọ n g l ự c đ ư ợc t h ự c hi ện t r o n g t o àn b ộ c h u y ến đ o . b) Các t u y ến đ o t ố t n h ất đ ư ợc t h i ế t k ế t h e o h ư ớ n g Bắc - N am đ ể t r i ệt t i ê u ả n h hư ở n g c ủ a h i ệu ứ n g E o t v o s . Đ ố i v ới c ô n g t á c đ o t r ọ n g l ự c bi ể n , t ù y th eo đ i ề u k i ện th ự c t ế c ủ a h ư ớ n g s ón g , g i ó t r ên k h u đ o t i ến h à n h th i ết k ế c á c t u y ến c h ạy t à u t h e o h ư ớ n g p h ù h ợ p n h ấ t , t rá n h đ ể t à u c h ạ y cắt n g a n g s ón g . Đ ố i v ới c ô n g t ác đ o t r ọ n g l ự c h à n g k h ôn g , tù y th e o đ i ều k i ện t hự c t ế c ủ a h ư ớ n g g i ó t r ê n khu đ o tiến h à n h t h i ết k ế các t u y ến bay t h eo h ư ớ n g phù h ợp n h ấ t , t r á n h đ ể m á y b ay b ay cắt n g a n g h ư ớ n g gi ó . T r on g t r ư ờ n g h ợp b ất đ ắc d ĩ c ó t h ể t h i ế t k ế t u y ến b ay khô n g l ệ ch q u á h ư ớ n g Bắc - N a m đ ến ± 20 0 . T r o n g q u á t r ì n h b a y , tố c đ ộ c ủ a m á y b ay k h ôn g được v ư ợ t q u á 2 0 0 k m /h . c) Đ ể g i ảm ả n h h ư ở n g c ủ a các s a i s ố d o s ự b i ến th i ê n c ủ a s ố cải c h ín h E o t v o s c ầ n p h ải đ i ều k h i ển t à u t hủ y c h ạy h o ặc m á y b ay b ay c hí n h x á c d ọ c t h e o tu y ến đ o t h ẳ n g v ớ i đ ộ lệ c h k h ôn g được l ớ n h ơ n ± 2 0 . T r o n g qu á t r ì n h đ o k h i đ ổ i h ư ớ n g đ ể c h ạy s a n g t u y ến đ o k h ác p h ải g i ảm tố c đ ộ t à u ho ặ c m á y b ay nh ằm t rá n h b ị n g h i ê n g l ớ n ả n h h ư ở n g đ ế n m á y t r ọ n g l ự c. Đ ộ n g h i ê n g của t àu t h ủ y h o ặc m á y bay kh ôn g đư ợ c vư ợ t q u á ± 15 0 d) Kh o ả n g t h ờ i g i a n gi ữ a các l ầ n đ o t r ê n c ác đ i ểm t ự a đ ư ợc x ác đ ị n h ph ụ t hu ộ c v à o đ ại l ư ợ n g p h i tu y ến c ủ a s ự c hu y ển dị c h đ i ểm 0 đ ư ợ c x á c đị n h b ằ n g th ự c n gh i ệ m . S ự c h u y ển dị ch đ i ểm 0 đ ư ợc t í n h đ ế n t h e o các k ết q u ả đ o t rên c ác đi ểm t ự a v à o c ác t h ờ i đ i ểm t r ư ớc v à s au đ ợt đo . Đ ạ i l ư ợ n g c hu y ển dị c h đi ểm 0 đ ư ợc x ác đ ị n h b ằ n g p h ư ơ n g ph á p n ộ i s u y t u y ến tí n h g i ữ a các đ i ể m tựa. đ) T r ư ớc k h i l ắ p đ ặ t m á y tr ọ n g l ự c p h ải t i ến h à n h đ o n ố i t r ọn g lực t ừ điểm t ự a v à o v ị t rí đ ặt m á y t rên t à u t h ủ y h o ặc m á y b ay th e o s ơ đ ồ A - B - A b ằ n g ph ư ơ n g p h á p tư ơ n g đ ối . Đ ố i v ớ i t à u t h ủ y , t r o n g t h ờ i g i a n đ o n ố i p h ải đ ảm bảo đ i ề u k i ện t à u đ ư ợc n e o đ ậ u c h ắ c c h ắ n v à o cầu c ả n g v à đ i ề u ki ện t h ờ i t i ết th u ậ n l ợ i k hô n g g ây ra s ự r u n g l ắc l ớn c h o t à u . Sau k h i k ết th ú c đ ợ t đ o p h ải ti ế n h à n h đ o n ố i t r ọn g l ự c t ừ đ i ể m t ự a v ào v ị t rí đ ặt m á y th eo s ơ đ ồ A - B - A b ằ n g p h ư ơ n g p h á p t ư ơ n g đ ố i n h ằm m ụ c đí c h t í n h s ố cải c h í n h đ ộ d ị ch c h u y ển điểm 0 c ủ a m á y vào các k ết q u ả đo t r ọ n g lực. Đ ố i v ớ i c á c t r ư ờ n g h ợ p đ o t r ọ n g l ự c b i ể n v à đ o t r ọ n g l ự c h à n g kh ô n g , vi ệ c b ố t r í các đ i ểm t ự a được q u y đ ị n h t ại k h o ả n 8 M ụ c 3 c ủ a Q u y đ ị n h nà y . e) T r ư ớc k h i tiến h à n h đ o , h ệ t h ốn g m á y t r ọ n g lực p h ải được k i ể m nghi ệm th e o qu y định t ạ i k h o ản 5 M ụ c 5 c ủ a Q u y đ ịn h nà y . g ) T r ư ớc k h i đ o p h ải ti ế n h à n h h i ệ u c h ỉ n h t ất cả c á c t hi ế t bị : s ự cân b ằ n g c ủ a b ộ c o n q u a y ; h i ệ u c h ỉn h h ệ t hố n g q u a n g h ọ c h o ặc h ệ t h ốn g g h i s ố . K i ểm t ra l ần c u ố i s ự h o ạ t đ ộ n g của các t h i ế t b ị đư ợ c lắp đ ặ t tr ê n t àu t h ủ y hoặc m á y b a y . h) V i ệc h i ệu c h ỉn h các k ết q u ả đ o t r ọn g lự c đ ư ợc th ự c hi ệ n th eo các q u y đ ịn h t ạ i M ụ c 5 c ủ a Q u y đ ị n h n à y . V i ệ c x á c đ ị n h cá c t ọ a đ ộ c ủ a đ i ể m đ o v à o th ờ i đi ể m m áy t r ọn g l ự c gh i s ố đ o t r ọ n g l ự c đ ư ợ c th ự c hi ệ n b ằ n g ph ư ơ n g p h á p n ộ i s u y L a g ra ng e th e o c ô n g th ứ c : T r o n g đ ó , X ( t ) , Y ( t ) , Z ( t ) l à các t ọ a đ ộ k hô n g g i an c ủ a đi ể m đ o v à o t h ờ i đ i ểm t kh i m á y t r ọ n g l ự c g h i s ố đ o t r ọn g l ự c t r o n g h ệ W G S - 8 4 ; X j ,Y j ,Z j l à cá c t ọ a đ ộ k hô n g g i an t h u đ ư ợc t ại m á y đị n h v ị DG PS v à o t h ờ i đ i ểm t j t r o n g h ệ W G S - 8 4 ; h àm cơ sở L j (t) đ ư ợc x ác đ ịn h t h e o c ô n g t h ứ c: Các t ọ a đ ộ k hô n g gi an c ủ a đ i ểm đ o t r on g h ệ W G S - 8 4 p h ả i đ ư ợc c hu y ển v ề h ệ V N 2 00 0 . 3 .2. Đ o t r ọ n g lực b ằ ng m á y t r ọ ng l ực b i ển a ) T r o n g T hi ế t k ế k ỹ thu ậ t - d ự to á n c ô n g t r ìn h đ o t r ọ n g l ự c b i ể n p h ả i x á c đị n h k h o ả n g cá c h gi ữ a cá c t u y ế n đ o đ ể đ ả m b ả o m ậ t đ ộ đi ể m c h i ti ế t c ủ a cá c ô c hu ẩ n kí c h th ư ớ c 3 ’ x3 ’ ; s ố l ầ n c hu ẩ n m áy t r ọ n g l ự c ; s ố l ầ n v à o cá c cả ng ; s ố l ầ n đ o l ặ p v à đ o ki ể m t ra ; đ ộ l ắ c c h o p h é p c ủ a t à u ; đ ộ c h í n h x á c v à cá c k ho ả n g t hờ i gi a n g h i s ố đ o t r ọ n g l ự c , x á c đ ị n h t ọ a đ ộ , đ o s â u ; t ố c đ ộ v à h ư ớ n g c h u y ể n đ ộ n g . S ố l ầ n c h u ẩ n m áy t r ọn g l ự c í t n h ấ t l à 2 l ầ n t r ư ớ c v à s a u m ỗ i đ ợ t đo . b) Các t h i ế t b ị p h ụ c v ụ c ôn g t á c đ o t r ọ n g l ự c b i ể n b ao g ồ m h ệ t hố n g m á y đ o t r ọ n g l ự c b i ể n , h ệ t hố n g k i ểm so á t , m áy đ ịn h v ị GN SS, m á y đ o s â u , h ệ t hốn g m á y tí n h , m á y ph á t đi ệ n . C á c t h i ế t b ị đ o n ê u t rên p h ả i đ ư ợc đ ồ n g b ộ t h e o t h ờ i gi a n c ù n g v ớ i p h ầ n m ề m đ ả m b ảo vi ệ c x ác đ ịn h các s ố đ o t r ọ n g l ự c, t ọ a đ ộ , đ ộ s â u , t ố c đ ộ và h ư ớ n g c h u y ển độ n g . V i ệ c x á c đị n h cá c s ố đ o t r ọ n g l ự c , tọ a đ ộ , đ ộ s â u , tố c đ ộ v à h ư ớ n g c h u y ể n độ n g c ủ a t à u p h ả i đ ồ n g b ộ t h e o t h ờ i gi a n v ớ i s a i s ố k h ô n g l ớ n h ơ n 1 ph ú t . V ận t ố c t à u c h ạy p h ù h ợ p n h ất t r u n g b ì n h t ừ 8 k m / h đ ế n 1 0 k m /h . c) Đ ể gi ảm ả n h h ư ở n g c ủ a c h u y ển đ ộ n g c ủ a t àu đ ế n k ết q u ả đ o t r ọ n g l ự c cần s ử dụ n g t à u có đ ộ m ớn n ư ớc l ớ n h ơ n 2 m , có t r ọn g t ả i t ố i t h i ể u 300 t ấ n , m á y t r ọn g lực đ ư ợc đ ặt t r ê n t à u t ại đi ểm v ớ i c á c g i á t rị g i a t ố c c ự c t i ể u . V ị t r í đ ặt m á y t r ọn g l ự c p h ù h ợp n h ấ t l à g ầ n t âm t r ọn g t ải c ủ a t à u , ở v ị t rí n h ạy c ả m í t n h ất đ ố i v ới s ự n gh i ê n g c ủ a t à u . Kh ô n g đ ư ợ c đ ặt m á y t r ọ n g l ự c g ầ n độ n g cơ c ủ a t à u . H ệ t hố n g m á y t r ọ n g lự c, k hu n g m á y ph ải đư ợc cố đị n h v ới s àn t à u . d) T r ư ớc k h i t i ến h à n h đo , m á y đ o s âu đ ư ợc k i ểm ng h i ệm t h e o Q u y ết đ ịn h s ố 0 3 /2 0 07 / Q Đ -B TN MT n g ày 1 2 t h á n g 0 2 n ăm 2 0 0 7 c ủ a Bộ T ài n gu y ên v à M ô i t r ư ờ n g v ề Q u y đị n h k ỹ thu ậ t t h à n h l ậ p b ản đ ồ đị a hì n h đ áy bi ể n t ỷ l ệ 1 /5 0 . 0 00 . đ) A nt en c ủ a m á y th u DG PS p h ải đ ư ợc b ố t rí ở v ị t r í b ấ t k ỳ t r ê n b oon g t àu n h ưn g v ị t rí p h ả i t h o á n g đ ã n g , k h ôn g c ó các v ậ t c ả n c h e c á c v ệ ti n h v à c á c h v ị t rí đ ặ t m á y đo t r ọn g lực k hô n g q u á 1 0 m . Cần p h át b i ến c ủ a m áy đ o s â u đ ư ợc g ắn b ên h ôn g t à u t h eo p h ư ơ n g t h ẳ n g đ ứn g và v u ôn g g ó c v ới t r ụ c c ủ a t à u từ v ị t r í đ ặ t m á y tr ọ n g l ự c. H ệ t h ố n g m á y tín h đ ị n h v ị p h ả i đ ư ợ c đ ặ t t r ê n ca bi n t à u đ ể p h ụ c v ụ đ i ều k h i ể n t à u t r ê n b i ển th eo t u y ến đã đ ư ợc th i ế t kế t ừ trước. T ất cả các t h i ết b ị đư ợc b ố t rí t rên t à u p h ải đ ư ợc nố i v ớ i b ộ g h i U PS. T r o n g q u á t r ì n h đ o p h ải t h ư ờ n g x u y ên k i ểm t ra s ự h o ạt đ ộ n g c ủ a các t hi ế t b ị đ ảm b ảo s ự ho ạ t đ ộ n g b ìn h t h ư ờ n g , ổ n đ ị n h c ủ a các t h i ết b ị l i ê n t ụ c cả n g ày l ẫn đ êm tr o n g t o à n b ộ đợ t đ o . T r o n g q u á t r ì n h đ o k h ôn g đ ư ợc t ắ t m á y , ph ải đ ảm b ảo m á y ph á t đ i ện l àm vi ệ c ổ n đ ị n h t r on g t o àn b ộ đ ợt đ o . e ) T r ư ớ c kh i đ o p h ả i x á c đ ị n h đ ộ ca o c ủ a s à n t à u l ắ p m áy t r ọn g l ự c s o v ớ i m é p n ư ớ c bi ể n . Đ ộ c a o c ủ a cá c đi ể m đ o t r ọn g l ự c t r ê n b i ể n b ằ n g đ ộ ca o c ủ a m ự c n ư ớ c bi ể n t r u n g b ì n h c ộ n g v ớ i đ ộ ca o c ủ a s à n t à u l ắ p m áy t r ọn g l ự c s o v ớ i m é p n ư ớ c b i ể n . Đ ộ ca o c ủ a cá c đi ể m đ o đ ư ợ c s ử d ụ n g đ ể x á c đị n h d ị t h ư ờ n g t r o n g kh ô n g k h í t ự d o c ủ a c hú n g . Đ ộ c a o m ự c n ư ớc b i ển t r un g bì n h t ạ i kh u v ự c đ o b ằ n g g i á t r ị m ự c n ư ớc t h ủ y tr i ề u t r o n g b ả n g t h ủ y tr i ề u trừ đ i g i á t r ị r ò n g s á t c ủ a k h u v ự c đ ó . g ) T r o n g q u á t r ì n h đ o n ế u g ặ p đ i ều k i ệ n t h ời t i ết kh ô n g t hu ậ n l ợ i , th ì p h ả i k ị p t h ờ i v ề c ả n g đ ể đ ả m b ảo đ o k h é p . T r o n g t r ư ờ n g h ợ p k hô n g k ị p v ề c ả n g t h ì b ắt b u ộ c p h ải t ắt m á y , c h èn m á y b ằ n g c á c m ú t đ ệm gi ữ a c á c k hu n g v à cố đ ịn h m á y để t rá n h v a đ ậ p t r o n g t r ư ờ n g h ợ p có s ó n g l ớ n . h) Các d ữ li ệ u đ o s â u đ ị a h ì n h đ áy bi ể n đ ư ợc x ử l ý t h e o Q u y ết đ ị n h s ố 0 3/ 2 00 7/ Q Đ-B TN M T ng ày 1 2 t h á n g 0 2 n ăm 20 0 7 c ủ a B ộ T à i n gu y ên v à M ô i t r ư ờ n g v ề Q u y đ ị n h k ỹ t h u ật th à n h l ậ p b ản đ ồ đ ị a h ì n h đ áy b i ển t ỷ lệ 1 /5 0 . 0 0 0 . i ) Đ ể đ á n h g i á c h ất lư ợ n g đ o p h ải t h ự c hi ên đ o k i ểm t ra t h eo 1 tu y ến đ o ki ểm t ra t h e o h ư ớ n g v uô n g g ó c v ới c ác tu y ến đ o c h ín h c ủ a kh u đ o . C hi ề u d ài c ủ a tu y ến đ o k i ểm tra k h ô n g v ư ợt q u á 1 5 % tổng c h i ề u d à i c ủ a t u y ến đo c h í nh . 3 .3. Đ o t r ọ n g lực b ằ ng m á y t r ọ ng l ực h à ng k h ô ng a ) T r on g Th i ế t k ế k ỹ t h u ậ t - d ự t o á n c ô n g t r ìn h đ o t r ọ n g l ự c h à n g kh ô n g p h ải x á c đ ịn h k ho ả n g cá c h g i ữ a c á c tu y ến b ay đ ể đ ảm b ả o m ật đ ộ đ i ểm c h i ti ế t c ủ a c á c ô c h u ẩn k í ch th ư ớc 3 ’ x 3 ’ ; s ố l ầ n c h u ẩn m á y t r ọ n g l ự c ; s ố l ầ n h ạ c á n h , cất c á n h c ủ a m á y b ay t ạ i các s â n b a y ; s ố l ầ n đ o l ặ p v à đ o k i ểm t ra; đ ộ c hí n h x á c v à các kh o ả n g t h ờ i g i an g h i s ố đ o t r ọ n g lự c, x ác đ ịn h t ọ a đ ộ , đ o c a o c ủ a t u y ến b a y ; t ố c đ ộ v à h ư ớ n g b a y . Số l ầ n c h u ẩn m áy t r ọ n g l ự c í t n h ấ t l à 2 l ần t r ư ớ c v à s au m ỗ i đ ợt đo . b) Các th i ết b ị p h ụ c v ụ c ô n g t ác đ o t r ọn g l ự c h à n g k h ôn g b a o g ồ m h ệ t hố n g m á y đ o t r ọ n g l ự c; h ệ th ố n g d ẫn đ ư ờ n g qu á n t in h I G I; 1 m á y đị n h v ị GN SS; 1 h ệ t h ốn g m á y tín h d ẫ n đ ư ờ n g (C o m p u t er C o n t r o ll e d N a v i g a t io n S y st e m ); 1 m á y th u tí n h i ệu v ệ t in h G PS h ai t ầ n s ố c ố đ ịn h ( b a s e) t rên m ặt đ ấ t , 1 m á y th u t í n hi ệ u v ệ t i n h G PS h ai t ầ n s ố đư ợc đ ặ t t r ên m á y b ay (R o v er ) ; 1 m áy đ o c a o l a s er. C ác t h i ế t b ị đ o n ê u t r ê n p h ải đ ư ợc đ ồ n g b ộ t h eo th ời g i an c ù n g v ớ i p h ần m ề m đ ả m b ảo vi ệ c x ác đ ị n h các s ố đ o t r ọ n g l ự c, t ọ a đ ộ , đ ộ c a o , tố c đ ộ v à h ư ớ n g c hu y ển đ ộ ng . V i ệc x ác đ ị n h các s ố đ o t r ọn g l ự c, t ọ a độ , đ ộ c a o tu y ến b a y , t ố c đ ộ v à h ư ớ n g b ay c ủ a m á y b ay ph ả i đ ồ n g b ộ th e o t h ời g i a n v ới s ai s ố k hô n g l ớn h ơ n 0 ,1 gi â y . c ) Đ ể gi ả m ả n h h ư ở n g c ủ a c h u y ể n độn g c ủ a m á y b a y đ ế n k ế t qu ả đ o t r ọn g l ự c cầ n b ố t r í m á y t r ọn g l ự c ở v ị t r í c á c g i á t r ị g i a t ố c c ự c t i ể u , í t ả n h h ư ở n g b ở i s ự r un g , l ắ c c ủ a m á y b a y . V ị t r í tố t nh ấ t l à g ầ n buồn g l á i c ủ a m á y b a y . d) Đ ố i v ớ i c ôn g t ác đ o t r ọ n g l ự c h à n g kh ô n g , đ ộ c a o b ay đ ư ợc l ự a c họ n d ự a tr ê n đ ộ c a o đ ị a h ìn h c ủ a k h u v ự c b a y v à k h o ả n g đ o c h o p h ép c ủ a m á y đ o t r ọn g lực h à n g k hô n g . đ ) Đ ể đ á n h g i á c h ất l ư ợ n g đ o p h ải th ự c h i ện đ o k i ể m t r a th e o 1 t u y ế n b a y k i ể m t r a v ới h ư ớ n g b a y v uôn g g ó c v ới c á c t u y ế n b a y c h í n h c ủ a kh u đo . C h i ều d ài c ủ a t u y ế n đ o k i ể m t r a khô n g vư ợ t q u á 1 5 % tổn g c h i ều d à i c ủ a t u y ế n đ o c h í n h . MỤC 5. QUY ĐỊNH KIỂM TRA VÀ KIỂM NGHIỆM CÁC LOẠI MÁY TRỌNG LỰC 1 . T r ư ớc k h i t r i ển kh ai c ôn g t ác đ o n g o ại n gh i ệp p h ải t i ế n h à n h x em x é t , ki ểm t ra t o àn d i ện t hi ết b ị đ o t r ọ n g l ự c c ù n g t o àn b ộ c á c t h i ết b ị p h ụ t r ợ t h e o l ý lị c h c ủ a m á y . 2. Các n ộ i d u n g k i ể m t ra v à k i ểm ng h i ệ m dò n g m á y t r ọ n g l ự c GA G b ao gồ m (h o ặc c ác l o ạ i m áy GA G có đ ộ c h í n h x ác t ư ơ n g đư ơ n g ) : 2.1. Kiểm tra và điều chỉnh các ốc cân bằng của máy; 2.2. Kiểm tra sự quay trơn của bộ phận chuyển động của máy quanh trục ngang; 2.3. Kiểm tra sự quay trơn của các ốc bộ vi đọc số; 2.4. Kiểm tra sự quay trơn của vành đo của bộ vi đọc số quang học; 2.5 Kiểm tra bộ vi đọc số quang học; 2.6. Kiểm tra và hiệu chỉnh vị trí của thang chia trong trường nhìn của kính vật; 2.7. Kiểm tra các đèn chiếu sáng của máy trọng lực, thiết bị đo góc và bộ điều nhiệt; 2.8. Kiểm tra và hiệu chỉnh các điều kiện hình học của máy; 2.9. Kiểm tra bộ điều nhiệt; 2.10. Xác định hệ số áp suất của máy; 2.11. Xác định khoảng đo hiệu gia tốc lực trọng trường cho phép của máy; 2.12. Thiết lập khoảng đo. Q u y t r ì n h k i ểm t ra, k i ểm ng h i ệm m á y t r ọn g l ự c GA G t h e o cá c n ộ i du n g t r ê n được t r ì n h b ày tại P h ụ l ụ c 4 b a n h à n h k èm t h eo Q u y định n à y . 3. C á c nộ i dun g ki ể m t r a v à k i ể m ngh i ệ m c á c m á y t r ọn g l ự c Z 400 , GNU - K V b a o g ồ m: 3 .1. K i ểm tra t ổn g t h ể m á y ; 3 .2. K i ểm tra v à đi ề u c h ỉn h h o ạ t đ ộ n g c ủ a các ố c c ân b ằ n g m á y ; 3 .3. K i ểm tra s ự q u ay tr ơ n của ố c đ ọ c s ố ; 3 .4. K i ểm tra v à đi ề u c h ỉn h đ è n c h i ếu s á n g ; 3 . 5 . Ki ể m t r a v à đ i ề u c h ỉ n h v ị t r í c ủ a t h a n g c hi a v ạ c h t r o n g t r ư ờ n g nhì n ố n g kín h ; 3 .6. K i ểm tra v à đi ề u c h ỉn h các b ọ t n ư ớc c ủ a m á y ; 3 .7. X ác đ ị n h v à đi ề u chỉ n h đ ộ n h ạy của hệ thống đ àn h ồ i ; 3 .8. X ác đ ị n h t h ời g i a n ổ n đ ị n h s ố đ ọ c c ủ a m á y tr ọ n g lự c ; 3 .9. X ác đ ị n h đ ộ d ị ch ch u y ển đ i ểm 0; 3 . 1 0 . X ác đ ị nh g i á t r ị v ạch c h i a ố c đ ọ c s ố ( h ằ n g s ố C) c ủ a m á y t r ọ n g l ự c b ằ n g ph ư ơ n g p h á p n g hi ê n g t r ên t h i ế t b ị c h u ẩ n U EG P - 1; 3 . 1 1 . X ác đ ị n h gi á t rị v ạch c hi a c ủ a ố c đ ọ c s ố ( h ằ n g s ố C) c ủ a m á y t r ọ n g l ự c tr ê n đ ư ờ n g đ á y ; 3 . 1 2 . X ác đ ị n h gi ớ i h ạn đ o k h i k h ô n g đ i ề u c h ỉn h k h o ả n g đ o ; 3 . 1 3 . X á c địn h s a i s ố t r un g p h ư ơ n g m ộ t l ầ n đ o hi ệ u g i a tố c l ự c t r ọn g t r ư ờ ng ; 3 . 1 4 . X ác đ ị n h h ệ s ố áp s u ấ t . Q u y t r ì n h ki ểm t ra, ki ểm n g h i ệm m á y t r ọ n g l ự c GN U - K V v à Z 4 0 0 th e o các n ộ i d u n g t r ên đ ư ợ c trì n h bày tại P h ụ l ụ c 5 b a n h à n h k èm t h eo Q u y đ ị n h n à y . 4. C á c nộ i dun g ki ể m t r a v à k i ể m ngh i ệ m cá c m á y đ o t r ọn g l ự c m ặ t đ ấ t ZL S b a o g ồ m: 4 .1. C ă n c h ỉ n h m á y tr ọ n g lực v ớ i các c ô n g vi ệ c: a) Đ i ều c h ỉ n h các đ i ể m dừng c ủ a c o n l ắ c ; b ) Đ i ề u c h ỉ n h h ệ t hố n g c ân b ằ n g d ọ c và n g a n g ; c) Đ i ều c h ỉ n h t ă n g h ệ th ố n g c ân b ằ n g ; d ) X ác đ ị n h h ệ s ố t ă n g c ủ a c o n lắ c ; đ ) X ác đ ị n h h ệ s ố t ă n g c ủ a h ệ t h ố n g h ồ i t i ế p ; e) X ác đ ịn h hàm đ i ề u c h ỉ n h c ân b ằ ng . 4 .2. K i ểm n g h i ệm m á y trọng l ự c b a o g ồ m : a) T h eo d õ i dị c h c h u y ển đ i ểm 0 c ủ a m á y ở t r ạ n g t h ái t ĩn h ; b ) T h e o d õ i d ị c h c h u y ển đi ểm 0 c ủ a m á y ở t r ạ n g t h ái đ ộn g ; c) C h u ẩn m á y trên đ ư ờ n g đ áy quốc g i a. Q u y t r ìn h k i ểm t ra, ki ểm ng h i ệm m á y t r ọ n g l ự c ZL S t h eo cá c n ộ i du n g t r ê n được t r ì n h b ày tại P h ụ l ụ c 6 b a n h à n h k èm t h eo Q u y định n à y . 5. Các n ộ i du n g k i ểm t ra v à k i ểm nghi ệm các m á y t r ọ n g l ự c b i ể n v à t r ọ n g l ự c h à n g k h ụn g b a o g ồ m : 5 .1. K i ểm n g h i ệm và hi ệ u c h ỉn h ze r o b ea m ; 5 .2. K i ểm tra h ằ n g s ố K ; 5 .3. K i ểm tra g i á t r ị đ ộ c ă n g c ủ a l ò x o ; 5 .4. K i ểm tra s ự cân b ằ n g c ủ a b ọ t nư ớ c t r o n g ố n g t h ủ y của p l a t f o r m ; 5 .5. K i ểm tra h ệ s ố m G a l/ CU c ủ a m á y . Q u y tr ì n h k i ểm tra, ki ể m n g h i ệm m á y đo t r ọ n g lực b i ển v à m á y t r o n g l ự c h à n g k hô n g t h eo c ác n ộ i d u n g t r ê n đư ợ c t r ì n h b ày tại P h ụ lụ c 7 b an h à n h k èm th e o Q u y định n à y . MỤC 6. QUY TRÌNH TÍNH TOÁN CÁC KẾT QUẢ ĐO TRỌNG LỰC 1. T í n h h i ệ u c h ỉ n h c á c số đ ọ c t h e o m ộ t m á y trọng l ự c tr ê n đi ểm đ o V i ệc t ín h t o án k ế t q u ả đ o t r ọn g l ự c t h eo m ộ t m á y t r ọ n g l ự c đ ư ợc t h ự c hi ệ n th e o c á c bước s a u : 1 .1. C h u y ển các s ố đ ọ c t h e o m á y tr ọ n g l ự c về đ ơn v ị m G al Đ ố i v ớ i m á y t r ọ n g l ự c GA G - 2 , g ó c m ở 2v l à gi á t r ị đ o b ở i m á y GA G - 2 . Số đ ọ c g ’ được t í n h t h e o c ô n g t h ứ c: g' = g 0 .(Secv - 1) T r o n g đ ó , g 0 l à g i á t r ị t r ọ n g l ự c k h i gó c v= 0 v à l à h ằ n g s ố đố i v ới t ừn g m á y GA G - 2 . 1 .2. Đ ố i v ớ i m á y t r ọ n g l ự c t ĩn h ( G N U - KV , ZL S, Z 400 , S OD I N , LA C O S T E - R O MB E R G , SCI NT R EX ), s ố đ ọ c t h eo m á y t r ọn g l ự c có đ ơn v ị m G al được t í n h t h e o c ô n g th ứ c s a u : g' = C.r + a (t t - t k ) + d r T r on g đó , C l à gi á t r ị m ộ t v ạc h c hi a c ủ a t h a n g đ o b ộ v i đọ c s ố ( h ằ n g s ố m á y ) , r l à s ố đọ c t r un g bìn h th e o b ộ v i đọ c số , a l à h ệ s ố nhi ệ t đ ộ c ủ a gi á t r ị m ộ t v ạc h c hi a th a n g đ o c ủ a b ộ v i đọ c s ố T r o n g đ ó , C 1 , C 2 l à các g i á t rị m ộ t v ạ ch c h i a t h a n g đ o c ủ a b ộ v i đ ọ c số d ư ới các n h i ệt đ ộ t 1 , t 2 c ủ a m á y đ o t r ọn g l ự c; t t l à n h i ệ t đ ộ t r on g t h ời g i a n đ o t r ê n đ i ể m , t K l à nhi ệ t đ ộ c ủ a m á y đ o t r ọ n g l ự c k h i x ác đị n h gi á t rị m ộ t v ạch c h i a th a n g đ o c ủ a b ộ v i đọ c s ố ; d r l à s ố cải c h í n h d o s ự d ị c h c h u y ển đi ểm 0 c ủ a t h a n g đ o c ủ a b ộ v i đ ọ c s ố . 1 .3. Đ ố i v ới c á c m á y t r ọ n g l ự c b i ể n v à t r ọ n g l ự c h à n g kh ô n g c ủ a M ỹ , s ố đ ọ c t r ọ n g lực đ ư ợc x ác đ ị n h t h e o c ô n g t h ứ c : g ’ = S+ K . B’ + CC, T r o n g đ ó , g ’ l à s ố đọ c t r ọn g l ự c; S l à đ ộ c ă n g c ủ a l ò x o (S p r in g T e ns io n ); K l à h ệ s ố đ ộ n h ạy t r u n g bì n h v à g i ảm xó c c ủ a b e am (B EA M S C A L F A C TO R); B’ l à tố c đ ộ c ủ a l ò s o (Beam V e l o c it y ); C C l à s ố h i ệ u c h ỉn h k ế t h ợ p c á c g i a t ố c n g a n g (C r o s s C o up l i n g C o r r ec ti on ). 2. Đ ố i v ới l ư ới đi ểm t ự a, cạ n h A B đ ư ợc đ o t h eo s ơ đ ồ A - B - A v à s ố g i a gi a t ố c lực t r ọn g trư ờ n g gi ữ a h a i đ i ểm đo A và B được x ác đ ịn h t h e o c ô n g t h ứ c : ∆g A,B = g’ B - + d r A,B T r o n g đ ó , g’ B - là các số đọc theo máy đo trọng lực tại điểm B và điểm A vào các thời điểm t B v à t A (tB > ); d r A,B l à s ố c ải c h ín h d o s ự x ê d ị c h đi ểm 0 c ủ a m á y t r ọ n g l ự c v à o t h ờ i đi ể m t B đ o t r ọ n g l ự c t ại đ i ểm B đ ư ợc x á c đị n h t h eo c ô n g th ứ c : T r o n g đó , l à s ố đ ọ c t h e o m á y t r ọn g l ự c ở đi ểm A v ào c á c t h ờ i đi ểm ( > t B ) 3. Đ ố i v ớ i t u y ế n đ o c h i ti ế t A , 1 , 2 ,. . . , n , B đ ư ợ c x â y d ự n g b ằ n g m ộ t m á y t r ọn g l ự c tĩn h d ự a t r ê n h a i đ i ể m k h ở i tín h A v à B v ớ i cá c g i á t r ị t r ọn g l ự c g A v à g B . Số g i a c ác g i á t rị t r ọn g l ự c gi ữ a đ i ểm đ o i (i = 1 , 2 , . . . , n ) t r ê n tu y ến đ o v à đi ểm k h ở i t í n h A đư ợ c x á c đ ịn h t h eo c ôn g t h ứ c : ∆g A,i = g’ i - g’ A + d r A,i (3) Trong đó, g’ i , g’ A là các số đọc theo máy đo trọng lực tại điểm i và điểm A; d r A,i là số cải chính do sự xê dịch điểm 0 của máy trọng lực vào thời điểm t đo trọng lực tại điểm i được xác định theo công thức: T r o n g đó , g’ A , g’ B l à các s ố đ ọ c t h e o m á y t r ọn g lự c ở đ i ểm A v à ở đi ể m B v à o các t h ờ i đ i ểm t A v à t B . Số g i a các g i á t rị t r ọ n g l ự c g i ữ a đ i ểm đ o i v à đ i ểm đ o j ( i , j = 1 , 2 , . . . , n , i ≠ j ) tr ê n t u y ến đ o đư ợ c x á c đ ịn h t h eo c ôn g t h ứ c : ∆g jj = g’ j - g’ i + d r i,j , (4) Trong đó, g’ i - g’ j là các số đọc theo máy đo trọng lực tại điểm i vào thời điểm t 1 v à t ạ i đi ể m j v à o thờ i đ i ể m t 2 ( t 2 > t 1 ) ; d r i,j , l à s ố cả i c hín h d o s ự x ê dị c h đi ể m 0 c ủ a m á y t r ọn g l ự c t r on g kho ả n g thờ i g i a n t 2 - t 1 đ ư ợ c x á c địn h th e o c ôn g th ứ c : 4. Đ ố i v ới l ư ớ i đ o c h i ti ế t d ạ n g đ a g i ác k h é p k í n A , 1 , 2 , . . . , n , A v ới đ i ểm k h ởi đ o A đ ư ợc x ây d ựn g b ằ n g m ộ t m á y t r ọn g l ự c t ĩ n h , s ố g i a các gi á t rị t r ọ n g l ự c gi ữ a đ i ểm đ o i (i = 1 , 2 , . . . , n ) t r ê n đ a g i ác k h é p k í n v à đ i ểm k h ởi đ o A đ ư ợ c x ác đ ị n h t h e o c ô n g t h ứ c ( 3 ), t r o n g đ ó d r A,i , l à s ố c ải c hí n h d o s ự x ê dị c h đ i ểm 0 c ủ a m á y t r ọ n g l ự c v ào t h ời đi ểm t đ o t r ọ n g l ự c t ại đ i ểm i đ ư ợc x ác đ ị n h t h e o c ô n g th ứ c: T r o n g đ ó , , l à các s ố đ ọ c t h eo m á y t r ọn g lự c ở đi ểm A v ào c á c t h ời đi ểm và Số g i a các g i á t rị t r ọ n g l ự c g i ữ a đ i ểm đ o i v à đ i ểm đ o j ( i , j = 1 , 2 , . . . , n , i ≠ j ) t rên đ a g i ác kh é p k í n đ ư ợc x ác đ ịn h th eo c ô n g t h ứ c ( 4 ), t r o n g đ ó : d r i,j , l à s ố cải c h í n h d o s ự x ê dị ch đi ểm 0 c ủ a m á y t r ọ n g l ự c t r o n g kh o ả n g t h ời g i an t 2 - t 1 đ ư ợc x ác đ ị n h t h eo c ô n g t h ứ c : 5 . T r on g tr ư ờ n g h ợp đ o t r ọ n g l ự c b i ể n h o ặ c t r ọ n g l ự c h à n g k h ô ng , các s ố đ o trọ n g l ự c t ạ i các đ i ểm đ o ph ả i đ ư ợc h i ệ u c h ỉ n h b ởi số c ả i c h ỉ n h do ả n h h ư ở n g c ủ a s ự t h ay đ ổ i l ự c l y t â m c ủ a Q u ả đ ấ t đ ến v ậ n t ố c v à h ư ớ n g c h u y ển đ ộ n g c ủ a t àu t hủ y h o ặc m á y bay ( s ố c ả i c h í n h E o t v o s ). Đ ố i v ớ i t r ư ờ n g h ợ p đ o t r ê n t à u t h ủ y , s ố cải c h í n h E o tv o s đ ư ợ c x á c địn h th e o c ô n g th ứ c s a u : a) K h i t ố c đ ộ t à u V có đ ơn v ị k m /h : d g E = 4,049.V.Si n a .CosB + 0,0012.V 2 T r o n g đ ó , α l à ph ư ơ n g v ị c ủ a h ư ớ n g t à u c h ạ y , B - v ĩ đ ộ t rắc đ ị a c ủ a đi ểm đ o ; b ) K h i t ố c đ ộ t à u V có đ ơn v ị D ặ m /h : d g E = 7,503.V.Si n a .CosB + 0,004154.V 2 Số c ả i c h í n h E ot v o s c ó đ ơ n v ị m G a l . Đ ố i v ới t r ư ờ n g h ợ p đ o t r ê n m á y b a y , s ố cải c hí n h Eot v o s đ ư ợ c x ác đ ị n h th e o c ô n g thứ c s a u : Trong đó, V là tốc độ máy bay, R là bán kính Quả đất, . là tốc độ góc của Quả đất, h là độ cao của máy bay so với mặt địa hình hoặc mặt biển, B là vĩ độ trắc địa của điểm đo, α là phương vị của hướng bay và đại lượng e được tính theo công thức sau: Các p h ần m ề m đi ều k h i ể n h ệ t hố n g đ o t r ọ n g l ự c bi ể n h o ặc h ệ t h ố n g đ o t r ọn g l ự c h à n g kh ô n g s ẽ t ự đ ộ n g t í n h t o á n s ố cải c h í n h E o t v o s , các g i á t rị t r ọ n g l ự c c ủ a các đ i ểm đo v à sai s ố t r u n g ph ư ơ n g của c h ún g . 6 . Đố i v ới l ư ớ i đ i ểm t r ọn g l ự c ở d ạ n g t u y ế n đ o g ồ m S cạ n h gi ữ a h a i đi ểm k h ởi tí n h h o ặc ở d ạ n g đ a g i ác k h ép k í n v ớ i m ộ t đi ểm kh ởi tí n h g ồ m S cạ n h đ ư ợc đ o m l ần b ằ n g m ộ t s ố m á y t r ọ n g l ự c kh ô n g c ù n g độ c h í n h xác theo p h ư ơ n g p h á p đ o t ư ơ n g đ ối , đ ộ c h ín h x ác m ∆g c ủ a c ác m á y t r ọ n g l ự c đ ư ợc x ác đ ị n h t r o n g q u á t r ìn h kiểm ng h i ệm m á y , đ ể x ác định t r ọn g số c ủ a c ác t r ị đo t r ên từ n g c ạ n h , s ai s ố t r un g ph ư ơ n g đ ơ n v ị t r ọn g s ố µ 0 đ ư ợc c họ n b ằ n g s a i s ố t r u n g p h ư ơ n g s ố g i a c á c gi á t r ị t r ọ n g l ự c đ ư ợ c qu y đ ị n h c h o t ỷ l ệ b ả n đ ồ d ị t h ư ờ n g B u g h e đ a n g đ o v ẽ. K h i đ ó t r ọ n g s ố c ủ a các s ố gi a c á c g i á t rị t r ọ n g l ự c đ o đ ư ợ c t r ê n cạ n h j được xác định theo công thức S a i s ố t r un g p h ư ơ n g đ ơ n v ị t r ọ n g s ố t rê n t o à n m ạ n g l ư ớ i đ ư ợ c x á c địn h t h e o c ôn g t h ứ c : T r o n g đó , s i l à đ ộ l ệ c h c ủ a g i á t rị đ o ∆g ở l ầ n đ o t h ứ i t rên c ạ n h j (j = 1 , 2 , . . . , S) của m ạ n g lư ớ i s o v ớ i gi á t rị t r u n g b ì n h t r ên c ạ n h đ ó . G i á t rị t r un g b ìn h c ủ a s ố g i a các g i á t r ị t r ọ n g l ự c t r ên c ạ n h j ( j = 1 , 2 , . . . , S) của m ạ n g lư ớ i được x ác đ ịn h t h e o c ô n g th ứ c : Sai s ố t r u n g ph ư ơ n g c ủ a g i á t r ị t r u n g b ì n h c ủ a c ạ n h j t r on g m ạ n g l ư ớ i đ ư ợc đ á n h g i á t h eo c ô n g t h ứ c : Đ á n h g i á c h ấ t l ư ợ n g đ o t r o n g m ạ n g l ư ới đư ợc t h ự c h i ệ n t h eo s ai s ố k h é p W c ủ a m ạ n g l ư ớ i , t r o n g đ ó s a i s ố k h é p đ ư ợc x ác đ ị n h t h e o các gi á t r ị t r u n g b ìn h c ủ a các s ố g i a các gi á t r ị t r ọn g l ự c t rên t ấ t cả các c ạ n h c ủ a m ạ n g l ư ớ i . S a i s ố k h ép c h o p h é p W CP đư ợc x ác đ ịn h t h e o c ô n g th ứ c : Các g i á t r ị b ì n h s a i c ủ a các g i á t rị t r ọn g lự c c ủ a các đ i ểm v à s ai s ố t r u n g ph ư ơ n g c ủ a c hú n g đư ợc x ác đ ị n h t ừ k ế t q u ả b ì n h s a i c h ặ t c h ẽ m ạ n g l ư ớ i đ i ểm t r ọn g lực th e o ph ư ơ n g p h á p b ì n h ph ư ơ n g nhỏ n h ấ t . 7 . Đố i v ới l ư ớ i đ i ểm t r ọn g l ự c ở d ạ n g t u y ế n đ o g ồ m S cạ n h gi ữ a h a i đi ểm k h ởi tí n h h o ặc ở d ạ n g đ a g i ác k h ép k í n v ớ i m ộ t đi ểm kh ởi tí n h g ồ m S cạ n h đ ư ợc đ o 2 l ầ n b ằ n g h ai m áy t r ọ n g l ự c kh ô n g c ù n g đ ộ c h í n h x ác t h e o p h ư ơ n g p h áp đ o t ư ơ n g đ ố i , đ ộ c h í n h x ác m ∆g c ủ a c á c m á y tr ọ n g l ự c được x ác đ ị n h t r o n g q u á t r ì n h ki ểm ng h i ệm m á y , đ ể x ác đ ị n h t r ọ n g s ố c ủ a c á c t r ị đ o t r ê n từ n g c ạ n h , s a i s ố t r un g ph ư ơ n g đ ơ n v ị t r ọn g s ố µ 0 đ ư ợc c họ n b ằ n g s a i s ố t r u n g p h ư ơ n g s ố gi a c á c gi á t r ị t r ọ n g l ự c đ ư ợ c qu y đ ị n h c h o t ỷ l ệ b ả n đ ồ d ị t h ư ờ n g B u g h e đ a n g đ o v ẽ. K h i đ ó t r ọ n g s ố c ủ a các s ố gi a c á c g i á t rị t r ọ n g l ự c đ o đ ư ợ c trên cạnh j được xác định theo công thức Sai s ố t r un g p h ư ơ n g đ ơ n v ị t r ọ n g s ố t r ê n to à n m ạ n g l ư ớ i đ ư ợc x á c đ ịn h th e o c ô n g th ứ c : T r o n g đó , d j = (∆g 1 ) j - (∆g 2 ) j , còn (∆g 1 ) j , (∆g 2 ) j , l à cá c g i á t rị đ o c ủ a c ác s ố g i a các gi á t rị t r ọ n g lực t rên cạ n h j (j = 1 , 2 , . . . , S). G i á t rị t r un g b ì n h c ủ a s ố g i a các g i á t r ị t r ọ n g l ự c t r ên c ạ n h j ( j = 1 , 2 , . . . , S) của m ạ n g lư ớ i được x ác đ ịn h t h e o c ô n g th ứ c : Sai s ố t r u n g ph ư ơ n g c ủ a g i á t r ị t r u n g b ì n h c ủ a c ạ n h j t r o n g m ạ n g l ư ớ i đ ư ợc đ á n h g i á t h eo c ô n g t h ứ c : Đ á n h g i á c h ấ t l ư ợ n g đ o t r o n g m ạ n g l ư ới đư ợc t h ự c h i ệ n t h eo s ai s ố k h é p W c ủ a m ạ n g l ư ớ i , ở đ ây s ai s ố k h é p đ ư ợ c x ác đ ịn h t h e o c á c gi á t r ị t r u n g b ì n h c ủ a các s ố g i a các gi á t r ị t r ọn g l ự c t rên t ấ t cả các c ạ n h c ủ a m ạ n g l ư ớ i . S a i s ố k h ép c h o p h é p W CP đư ợc x ác đ ịn h t h e o c ô n g th ứ c : Các g i á t r ị b ì n h s a i c ủ a g i á t rị t r ọn g l ự c c ủ a các đ i ểm v à s ai s ố t r u n g ph ư ơ n g c ủ a c hú n g đư ợc x ác đ ị n h t ừ k ế t q u ả b ì n h s a i c h ặ t c h ẽ m ạ n g l ư ớ i đ i ểm t r ọn g lực th e o ph ư ơ n g p h á p b ì n h ph ư ơ n g nhỏ n h ấ t . 8 . Đố i v ới l ư ớ i đ i ểm t r ọn g l ự c ở d ạ n g t u y ế n đ o g ồ m S cạ n h gi ữ a h a i đi ểm k h ởi t ín h ho ặ c ở d ạ n g đ a g i ác k h é p kí n v ới m ộ t đ i ểm kh ở i đ o gồ m S cạ n h đ ư ợ c đ o m l ần v ớ i c ù n g m ộ t m á y t r ọ n g l ự c ho ặ c v ớ i m ộ t s ố m á y t r ọn g l ự c c ù n g đ ộ c h ín h x ác, s ai s ố t r u n g p h ư ơ n g c ủ a m ộ t t rị đ o t r on g l ư ới đ ư ợ c x á c đị n h t h e o c ô n g th ứ c : T r o n g đ ó , s i là độ l ệ c h c ủ a gi á t rị đ o ∆g ở l ần đ o th ứ i t r ê n c ạ n h j (j = 1 ,2,. . . , S) của m ạ n g l ư ới s o v ới g i á t r ị t r u n g b ìn h tr ê n c ạ n h đ ó . G i á t r ị t r un g bì n h c ủ a s ố g i a c ác gi á t r ị t r ọ n g l ự c t r ên m ộ t c ạ n h j (j = 1 , 2 , . . . , S) của l ư ới đ ư ợc x ác đ ị n h t h e o c ô n g t h ứ c: Sai s ố t r u n g p h ư ơ n g c ủ a g i á t rị t r u n g b ìn h c ủ a t ất cả c ác c ạ n h t r on g m ạ n g lư ớ i đư ợ c đ á n h g i á t h eo c ô n g th ứ c : V i ệ c k i ể m t r a c h ấ t lư ợ n g đ o t r on g l ư ới đ i ể m t r ọ n g l ự c đ ư ợc t h ự c h i ện n h ờ x á c đ ịn h s a i s ố k h ép W t h eo cá c g i á t r ị t r u n g b ìn h c ủ a s ố g i a c á c g i á t rị t r ọn g l ự c c ủ a t ấ t cả c á c c ạ n h t r o n g m ạ n g lư ớ i . S ai s ố k h ép c h o ph é p W CP c ủ a l ư ới đ ư ợ c x á c đ ị n h t h e o c ôn g t h ứ c: V i ệ c đ á n h gi á đ ộ c hí n h x á c l ư ớ i đ o t r ọn g l ự c đ ư ợ c th ự c hi ệ n th e o m ẫ u q u y địn h t ạ i P h ụ lụ c 1 7 b a n h à n h k è m th e o Q u y địn h n à y . Các g i á t rị t r un g b ìn h c ủ a s ố g i a các g i á t rị t r ọn g l ự c t r on g m ạ n g l ư ới l à các t r ị đ o c ù n g đ ộ c h ín h x á c v à đ ư ợc đ ư a v à o bì n h s a i l ư ớ i t h e o p h ư ơ n g p h á p b ìn h ph ư ơ n g n h ỏ n h ấ t . Q u y t r ìn h bì n h s ai được t r ì n h b ày t ại kh o ả n 1 0 m ụ c 6 c ủ a Q u y đ ịn h n à y . 9 . Đố i v ới l ư ớ i đi ểm t r ọn g l ự c ở d ạ n g t u y ế n đ o g ồ m S cạ n h gi ữ a h a i đi ểm k h ởi t ín h ho ặ c ở d ạ n g đ a g i ác k h é p kí n v ới m ộ t đ i ểm kh ở i đ o gồ m S cạ n h đ ư ợ c đ o 2 l ần b ằ n g m ộ t m áy t r ọ n g l ự c ho ặ c đ ư ợc đ o 1 l ầ n đồ n g t h ờ i b ằ n g h a i m á y t r ọn g l ự c c ù n g đ ộ c h í n h x ác, s a i s ố t r un g p h ư ơ n g c ủ a m ộ t t rị đ o t r o n g l ư ớ i đ ư ợ c x ác đ ị n h t h eo c ô n g thứ c: T r o n g đó , d j = (∆g 1 ) j - (∆g 2 ) j , còn (∆g 1 ) j , (∆g 2 ) j , l à cá c g i á t rị đ o c ủ a c ác s ố g i a các gi á t rị t r ọ n g lực t rên cạ n h j (j = 1 , 2 , . . . , S). Sai s ố t r u n g p h ư ơ n g c ủ a g i á t rị t r u n g b ìn h c ủ a t ất cả c ác c ạ n h t r on g m ạ n g lư ớ i đư ợ c đ á n h g i á t h eo cô n g th ứ c : V i ệc k i ểm t ra c h ấ t l ư ợ n g đ o t r o n g l ư ớ i đ i ể m t r ọ n g l ự c đ ư ợc th ự c h i ện n h ờ x ác đ ị n h s a i s ố k h ép W th eo các gi á t rị t r u n g bì n h c ủ a s ố gi a c á c g i á t r ị t r ọ n g l ự c c ủ a t ất c ả các c ạ n h t r o n g m ạ n g l ư ớ i . Sai s ố k h é p c h o ph é p W CP c ủ a m ạ n g l ư ớ i đ ư ợc x ác đ ị n h t h eo c ô n g t h ứ c : Các g i á t rị t r un g b ìn h c ủ a s ố g i a các g i á t rị t r ọn g l ự c t r on g m ạ n g l ư ới l à các t r ị đ o c ù n g đ ộ c h ín h x á c v à đ ư ợc đ ư a v à o bì n h s a i l ư ớ i t h e o p h ư ơ n g p h á p b ìn h p h ư ơ n g nhỏ n h ấ t . Q u y t r ìn h bì n h sai đ ư ợc t r ì n h bày t ại kh o ả n 10 M ụ c 6 c ủ a Q u y đ ịn h n à y . 10 . Đ ố i v ớ i l ư ớ i đ i ể m t r ọ n g l ự c d ạ n g tu y ến đ o g i ữ a h a i đ i ể m kh ởi tí n h h o ặc ở d ạ n g đ a g i ác k h ép k í n v ớ i m ộ t đ i ể m kh ở i tí n h có S c ạ n h , n đ i ểm cần x á c đ ịn h v à đ ư ợc đ o b ằ n g m ộ t m á y t r ọ n g l ự c h o ặc b ằ n g m ộ t s ố m áy t r ọ n g l ự c c ù n g đ ộ c h ín h x ác, v i ệc b ì n h s a i l ư ới c h ặ t c h ẽ t h e o ph ư ơ n g p h áp b ì n h p h ư ơ n g nh ỏ n h ất đ ư ợc t h ự c h i ệ n t h e o các t r ì n h t ự s a u : a) G i á t rị b ìn h s a i c ủ a s ố g i a các g i á t rị t r ọ n g l ự c t rên m ộ t cạ n h j (j = 1 , 2 , . . . , S) của l ư ới đ ư ợc x ác đ ị n h t h e o c ô n g t h ứ c: = j + V j T r o n g đ ó , s ố c ả i c h ín h V j đ ư ợc x ác đ ị n h th eo c ô n g t h ứ c : W là s ai s ố k h é p c ủ a l ư ớ i . V i ệc x ác đ ịn h g i á t r ị t r ọ n g l ự c s a u b ì n h s ai c ủ a m ỗ i đ i ểm cần x ác đ ị n h t r on g l ư ớ i đ ư ợc t h ự c hi ệ n b ằ n g cá c h t í n h c hu y ển t h e o các g i á t r ị bì n h s ai c ủ a các s ố g i a các gi á t rị t r ọ n g lực t ừ đ i ểm k h ởi t í n h đ ế n đi ểm cần xác đ ị nh . b ) S ai s ố t r u n g p h ư ơ n g đ ơn v ị t r ọ n g s ố s au b ì n h s a i đ ư ợc x á c đ ị n h t h e o c ô n g th ứ c : (5) c) S a i s ố t r un g ph ư ơ n g c ủ a g i á t r ị t r ọ n g l ự c s a u b ì n h s a i c ủ a đi ể m i (i = 1 , 2 , . . . ,n) đ ư ợc x ác đ ịn h th e o c ô n g th ứ c : Đ ại lư ợ n g đ ư ợc x ác đ ịn h t h e o c ô n g t h ứ c ( 5 ). V i ệc t ín h to á n b ì n h s ai l ư ới t r ọ n g l ự c đ ư ợ c t h ự c h i ện t h e o c á c m ẫu q u y đ ịn h t ạ i P h ụ l ụ c 1 8 a v à Phụ l ụ c 1 8 b b a n hà n h k èm t h eo Q u y đị n h nà y . MỤC 7. QUY ĐỊNH KIỂM TRA NGHIỆM THU VÀ SẢN PHẨM GIAO NỘP 1 . C ác đ ơn v ị t r ự c t i ế p t h i c ôn g c á c c ôn g t r ì n h v ề t r ọn g l ự c p h ải t ự k i ể m t ra , ng h i ệ m th u c h ất l ư ợ n g s ả n p h ẩ m t ấ t c ả c ác h ạ n g m ụ c c ôn g t r ìn h d o m ì n h t h i c ô n g . 2 . C h ủ đ ầ u tư căn cứ v à o h ạ n g m ụ c c ô n g v i ệc c ủ a c ô n g trì n h , s ả n p h ẩm đo t r ọn g l ự c t i ến h à n h ki ể m t ra, t h ẩm đị n h c h ất l ư ợ n g , kh ố i l ư ợ ng , ti ế n đ ộ t h i c ôn g th e o qu y đ ị n h c ủ a B ộ T ài n gu y ên và M ô i t r ư ờ ng . 3 . D a n h m ụ c các s ả n p h ẩm gi a o nộ p đố i v ớ i c ôn g t r ì n h đ o t r ọ n g l ự c c h i ti ế t b ao gồ m : 3 .1. B ả n g h i c h ú các đi ểm tựa. 3 .2. B i ên b ả n b àn gi a o m ố c đ i ểm tựa t r ọ n g lực. 3 .3. S ổ k i ểm n g h i ệm các m á y tr ọ n g l ự c. 3 .4. B ả n đ ồ t h ự c t ế t h i c ô n g đ o t r ọ n g l ự c c h i ti ế t . 3 .5. N h ậ t k ý đ o t r ọ n g lực t ự a và c h i t i ế t . 3 .6. S ổ đ o các đ i ểm t ự a v à c á c đ i ểm c h i t i ế t . R i ê n g t r ư ờ n g h ợ p đ o b ằ n g các m á y t r ọ n g l ự c đ o t ự đ ộn g t r ê n đ ất l i ề n v à t r ê n b i ển p h ả i n ộ p t h êm các f i l e s ố li ệ u đ o t r ọn g l ự c, c á c f i l e t h u tí n h i ệ u v ệ t i n h G PS, các f il e d ữ li ệ u đ o s â u đ ị a h ìn h đáy b i ể n ( n ếu c ó ) hoặc các f i l e đ o đ ộ cao tu y ến bay (n ế u c ó ). 3 .7. S ổ đ o G PS, s ổ đ o đ ư ờ n g c h u y ền ( n ế u c ó ) t r o n g t r ư ờ n g h ợ p x ác đ ịn h tọ a đ ộ c ủ a các đi ểm t ự a v à các đi ểm chi t i ế t tr ê n m ặt đất v à d ư ớ i m ặt đấ t . 3 .8. S ổ đ o t hu ỷ c hu ẩn h ạ n g I II, IV t r on g t r ư ờ n g h ợ p x ác đ ị n h đ ộ c a o c h u ẩn c ủ a c ác đ i ểm t ự a. 3 .9. Sổ đ o t h ủ y c hu ẩ n k ỹ thu ậ t t r o n g t r ư ờ n g h ợ p x ác đ ị n h đ ộ cao c hu ẩ n c ủ a c á c đ i ểm chi tiết ( n ế u c ó ). 3 . 1 0 . K ết q u ả đ o s âu đị a h ìn h đ áy bi ể n t r o n g t r ư ờ n g h ợp đ o t r ọ n g l ự c b i ển b ằ n g t àu t hủ y . 3 . 1 1 . K ế t q u ả t ín h to á n b ìn h s a i t h u ỷ c h u ẩn h ạ n g I I I, IV đ ố i v ớ i m ạ n g l ư ớ i đi ểm tựa. 3 . 1 2 . B ả n g kết q u ả tí n h hiệu c h ỉ n h các k ế t qu ả đ o đ ố i v ớ i l ư ớ i đ i ểm t ự a v à l ư ới đ i ểm chi t i ế t . 3 . 1 3 . K ết qu ả t ín h t o á n b ì n h s ai c ác m ạ n g l ư ới đ i ểm tựa. 3 . 1 4 . K ết qu ả t ín h t o á n b ì n h s ai m ạ n g lư ớ i đi ểm chi t i ế t . 3 . 1 5 . B ả n g t h ốn g kê t ọ a đ ộ , đ ộ c a o c h u ẩn v à g i á t rị t r ọ n g lực c ủ a các đ i ểm t ự a và c ác đ i ểm chi t i ế t . 3 . 1 6 . B ả n đ ồ d ị t h ư ờ n g ( n ếu c ó ) t h eo q u y đ ịn h c ủ a T h i ết k ế k ỹ t h u ậ t – D ự to á n đ ã đư ợ c p h ê d u y ệ t . 3 . 1 7 . H ồ s ơ n g h i ệm t h u c ô n g t r ìn h . PHỤ LỤC QUY ĐỊNH VỀ ĐO TRỌNG LỰC CHI TIẾT ( B a n hà n h kèm t h eo T hô n g t ư s ố 0 8 / 2 0 1 2 / TT- B TN M T ng à y 0 8 th á n g 8 nă m 2 01 2 c ủ a B ộ t r ư ở n g B ộ T à i n gu y ên v à M ô i t r ườ n g q u y đ ị n h v ề đ o t r ọ n g l ực c h i ti ế t ) 1 . P h ụ lụ c 1 : M ộ t s ố lo ạ i m á y đ o t r ọn g l ự c m ặt đ ấ t , Các l o ại m áy t r ọ n g l ự c m ặt đ ất h i ện c ó ở Vi ệt N a m ; 2 . P h ụ c l ụ c 2 : Máy đ o t r ọ n g l ự c h à n g k hô n g TAG S A i r I I I “ TAG S A i r III G ra v i t y Mete r ” ( T ur n k ey A i r bo r n e G r a v i t y S y st e m ); 3 . P h ụ l ụ c 3 : Máy đo t r ọn g lực ZL S D y n a m i c Met e r; 4 . P h ụ l ụ c 4 : Q u y trì n h k i ểm tra v à k i ểm n ghi ệm m á y trọng l ự c G A G - 2; 5 . P h ụ l ụ c 5 : Q u y t r ì n h k i ểm t ra v à k i ể m ng h i ệm các m á y t r ọ n g l ự c Z 4 0 0 v à GNU - KV; 6 . P h ụ l ụ c 6 : Q u y trì n h k i ểm tra v à k i ểm n ghi ệm m á y đo t r ọ n g l ự c m ặt đất Z L S; 7 . P h ụ l ụ c 7 : Q u y t r ì n h k i ểm t ra v à k i ểm n gh i ệm các m á y đ o t r ọ n g l ự c b i ể n v à t r ọn g lực h à n g k hô n g ; 8 . P h ụ l ụ c 8 : Sơ đ ồ c ấu t r ú c m ố c điểm tựa; 9 . P h ụ l ụ c 9 : Sơ đ ồ d ấu m ố c đ i ểm tựa t r ọn g lự c ; 10 . P h ụ l ụ c 1 0 . Q u y đ ị n h k ý hi ệ u các v ù ng ; 11 . P h ụ l ụ c 1 1 : B ả n g g h i c h ú đ i ểm tựa t r ọ n g lự c ; 12 . P h ụ l ụ c 1 2 : B i ê n b ả n g i ao n h ậ n m ố c tựa trọ n g lự c ; 13 . P h ụ l ụ c 1 3 . Sổ đ o đ i ểm tựa t r ọ n g l ự c; 14 . P h ụ l ụ c 1 4 . Sổ đ o đ i ểm tr ọ n g lực c h i t i ế t ; 15 . P h ụ l ụ c 1 5 : Tí n h to á n các s ố g i a g i a t ố c l ự c t r ọ n g t r ư ờ n g giữ a các đ i ểm t ự a t r ọn g lự c ; 16 . P h ụ l ụ c 1 6 : T í n h to á n cá c s ố gi a gi a tố c l ự c t r ọn g t r ư ờn g gi ữ a c á c đi ể m c h i ti ế t ; 17 . P h ụ l ụ c 1 7 : Đá n h g i á đ ộ c h í n h x ác l ư ới đ o t r ọ n g lự c ; 18 . P h ụ l ụ c 1 8 a : K ết q u ả b ì n h s ai l ư ới đ o t r ọ n g l ự c; 19 . P h ụ l ụ c 1 8b : Các gi a t ố c l ự c t r ọ n g t r ư ờ n g s a u b ìn h s a i c ủ a các đ i ểm t r o n g l ư ới t r ọn g lực. Phụ lục 1 MỘT SỐ LOẠI MÁY ĐO TRỌNG LỰC MẶT ĐẤT STT Tên máy Nước sản xuất Độ chính xác (mGal) Năm sản xuất N h ó m m á y trọ n g l ự c có đ ộ chính x á c r ấ t c a o (c a o h ơn 0 , 0 1 0 m G al ) 1 C G -3 Ca n a d a ±0, 0 0 5 2 C G - 3M Ca n a d a ±0, 0 0 1 3 G S- 15 C HL B Đ ứ c ±0, 0 0 1 4 L &R-D H o a K ỳ ±0, 0 0 1 5 ZLS H o a K ỳ ±0, 0 0 1 N h ó m m á y trọ n g l ự c có đ ộ chính x á c c a o (t r o ng k h oả n g 0 , 0 1 - 0 , 1 0 m G a l ) 1 C G -3 Ca n a d a ±0, 0 1 2 G S- 11 , 1 2 C HL B Đ ứ c ±0, 0 1 3 L &R H o a K ỳ ±0, 0 1 ÷ ± 0 , 0 3 1 9 5 6 4 L &R-G H o a K ỳ ±0, 0 1 1 95 9 5 ZLS H o a K ỳ ±0, 0 2 6 Z SM-4 T r u n g Q u ố c ±0, 0 2 7 Z SM-5 T r u n g Q u ố c ±0, 0 3 8 Z 4 0 0 T r u n g Q u ố c ±0, 0 3 9 GAG -2 L i ên b a n g N g a ±0, 0 1 10 GAK - 3 M, 4 M L i ên b a n g N g a ±0, 0 5 ÷ ±0 , 1 0 1 95 3 11 GAK -PT L i ên b a n g N g a ±0, 0 5 ÷ ±0 , 1 0 1 96 0 12 KVG - 1M L i ên b a n g N g a ±0, 0 2 ÷ ±0 , 0 8 1 96 1 13 GAK - 7T L i ên b a n g N g a ±0, 0 3 ÷ ±0 , 0 6 1 96 3 14 GAK - 7S L i ên b a n g N g a ±0, 0 3 ÷ ±0 , 0 6 1 96 3 15 GAK - 7H L i ên b a n g N g a ±0, 0 4 ÷ ±0 , 0 5 1 96 3 16 D e lt a L i ên b a n g N g a ±0, 0 6 1 97 1 17 G R- K1 L i ên b a n g N g a ±0, 0 3 1 97 2 N h ó m m á y trọ n g l ự c có đ ộ chính x á c t r ung b ì nh (t h ấ p hơn 0 , 1 0 m G al ) 1 GAK - 3M L i ên b a n g N g a ±0, 1 5 ÷ ± 0 ,2 1 95 3 2 GAK - 4M L i ên b a n g N g a ±0, 1 5 ÷ ± 0 ,2 1 95 8 3 GAK -PT L i ên b a n g N g a ±0, 1 5 ÷ ± 0 ,2 1 96 0 CÁ C LO Ạ I M Á Y T R Ọ N G L Ự C M Ặ T ĐẤ T HIỆN C Ó Ở V I ỆT N A M STT Tên máy Nước sản xuất Độ chính xác (mGal) Ghi chú N h ó m m á y trọ n g l ự c có đ ộ chính x á c c a o (t r o ng k h oả n g 0 , 0 1 - 0 , 1 0 m g a l ) 1 GNU - K V L i ên b a n g Nga ±0, 0 3 V i ện K h o a h ọ c Đ o đ ạc v à B ả n đ ồ L i ên đ o àn Vậ t l ý Đ ị a c h ấ t 2 Z400 Trung Quốc ±0, 0 3 V i ện K h o a h ọ c Đ o đ ạc v à B ả n đ ồ L i ên đ o àn Vậ t l ý Đ ị a c h ấ t 3 ZLS Hoa Kỳ ±0, 0 2 V i ện K h o a h ọ c Đ o đ ạc v à B ả n đ ồ L i ên đ o àn Vậ t l ý Đ ị a c h ấ t 4 CG-3 Canada ±0, 0 1 V i ện Vậ t l ý Đ ị a c ầ u 5 GAK - 7 T L i ên b a n g Nga ±0, 0 3 L i ên đ o àn Vậ t l ý Đ ị a chất 6 GAK -PT L i ên b a n g Nga ±0, 0 5 L i ên đ o àn Vậ t l ý Đ ị a chất 7 G R- K 2 L i ên b a n g Nga ±0, 0 3 L i ên đ o àn Vậ t l ý Đ ị a chất 8 GNU - K 2 L i ên b a n g Nga ±0, 0 3 L i ên đ o àn Vậ t l ý Đ ị a chất Phụ lục 2 MÁY ĐO TRỌNG LỰC HÀNG KHÔNG TAGS Air III “ T A GS A i r I I I G r a vi t y M et e r” (T u rn k ey A i r b o r n e G r a v i t y Sy s t e m ) Máy đ o t r ọ n g l ự c T AG S A i r III l à b ả n n â n g cấp t ừ A i r -Sea S y st e m c ủ a h ã n g L aC o s te , đ ư ợc th i ết k ế đ ặc b i ệt c h o h o ạ t đ ộ n g tr ê n k h ôn g . H ệ t h ốn g k ế t h ợ p c h ặ t c h ẽ gi ữ a t h i ế t b ị k i ể m t ra th ờ i gi a n , đ ộ t r ễ, dị c h c hu y ển đ i ểm 0 , n ề n c â n b ằ n g c o n q u ay h ồ i c hu y ể n . TAG S A IR III l à m á y đ o t r ọ n g l ự c c ó đ ộ t i n c ậy v à đ ộ c h ín h x á c ca o . C á c d ữ li ệ u t h ô ở d ạ n g s ố t h u đ ư ợc t ừ c á c t u y ến b ay có th ể đ ư ợc x ử l ý n g ay l ập t ứ c đ ể x ác đ ị n h d ị t h ư ờ n g t r ọ n g l ự c B u g h e. D ữ l i ệu q u a x ử l ý c ó th ể đ ư ợ c x u ấ t ra t h à n h các g ó i b ả n đ ồ n h ư : G e o s o f t O a si s M o nt a j ™ h ay G e n e r i c Ma p p in g T o o l s c h o từ n g n h i ệm vụ cụ th ể nh ư đ o t h ủ y ch u ẩ n , lư ới hay bản đ ồ . C á c tham số k ỹ thuật Bộ p h ậ n B i ến s ố Đ ặ c điểm Cảm b i ế n K ho ả n g đ o D ị ch c h u y ển đ i ểm 0 20 . 0 0 0 m G a l s 3 m G a ls / t h á n g ho ặ c ít h ơ n . N ền ổ n đ ị n h N ền n g h i ê n g N ền l ă n ± 2 2 độ ± 2 5 đ ộ H ệ thống đi ề u k h i ể n T ần s ố g h i Số h i ệ u đ ầ u ra G i a t ă n g I / O 1 H z RS- 2 3 2 N hi ệ t đ ộ đ i ệ n N hi ệ t đ ộ cảm b i ến Á p lực cảm b i ến H ệ thống đ o Đ ộ p h ân g i ải K h ả n ă n g l ặ p l ại t ĩ n h Đ ộ c h í n h x ác 50 . 0 0 0 m G a l s gia t ố c p h ư ơ n g nằm n g a n g 1 0 0 . 0 0 0 m G a l s g i a t ố c p h ư ơ n g n ằm n g a n g 1 0 0 . 0 0 0 m G a l s g i a t ố c p h ư ơ n g th ẳ n g đ ứ n g 0 , 0 1 m G a l s 0 , 0 5 m G a l s 1 ,0 m G a l s h o ặc c a o h ơ n 0 , 2 5 m G a l s 0 , 5 0 m G a l s 0 , 2 5 m G a l s Các t h ôn g t i n k h ác N hi ệ t đ ộ v ận h à n h Đ i ện K í ch th ư ớ c T r ọ n g lư ợ n g 5 0 C - 0 0 C T r u n g b ì n h 2 4 0 w a t t 80 - 2 6 5 V A C, 4 7 - 63 Hz 7 1 x 5 6 x 8 4 (c m ) 1 4 0 k g Phụ lục 3 Máy đo trọng lực ZLS Dynamic Meter Máy đ o t r o n g l ự c ZL S D y n a m i c Me t e r c ủ a H ã n g ZL S (M ỹ ) đ ư ợc t h i ế t k ế đ ể đ o t r ọ n g l ự c b i ể n b ằ n g t à u th ủ y ho ặc đ o t r ọ n g l ự c b ằ n g m á y b a y . H ệ t h ố n g k ết h ợ p c h ặt c h ẽ g i ữ a t hi ết b ị k i ểm t ra t h ời gi a n , đ ộ t rễ, d ị ch c h u y ển đi ểm 0 , n ền c ân b ằ n g c o n q u ay h ồ i c h u y ể n . C á c tham số k ỹ thuật Bộ p h ậ n B i ến s ố Đ ặ c điểm Cảm b i ế n K ho ả n g đ o t r ên bi ể n b ằ n g t àu t h ủ y K ho ả n g đ o b ằ n g m á y bay D ị ch c h u y ển đ i ểm 0 7 . 0 0 0 m G a l s 10 . 0 0 0 m G a l s 3 m G als / t h á n g ho ặ c ít h ơ n . N ền ổ n đ ị n h N ền n g h i ê n g N ền l ă n ± 2 5 đ ộ ± 2 5 đ ộ H ệ thống đ o Đ ộ p h ân g i ải K h ả n ă n g l ặ p l ại t ĩ n h Đ ộ c h í n h x ác 0 , 0 1 m G a l s 0 ,2 m G a l s 1 ,0 m G a l s h o ặc c a o h ơn Các t h ôn g t i n k h ác N hi ệ t đ ộ v ận h à n h Đ i ện K í ch th ư ớ c c ủ a m o du l k i ểm tra h ệ th ố n g K í ch th ư ớ c c ủ a m o du l h ỗ t r ợ n ă n g l ư ợ n g T r ọ n g lư ợ n g hệ t hố n g -15 0 C ÷ +5 0 C 87 - 2 7 0 V A C, 4 7 - 6 3 H z 4 8 x 1 4 x 9 (c m ) 5 3 x 4 6 x 1 8 (c m ) 83 , 9 k g Phụ lục 4 Q U Y T R Ì N H KI Ể M T R A V À KIỂM N GH I ỆM M Á Y T R Ọ N G L Ự C G A G -2 V i ệc ki ểm t ra, k i ểm ng h i ệm m á y đ o t r ọ n g l ự c GA G -2 đ ư ợc t h ự c h i ện t h e o các n ộ i d u n g đư ợ c t r ì n h b ày ở d ư ới đ ây 1 . K i ểm tra v à đ i ều ch ỉ nh c á c ố c c â n b ằ n g c ủa m á y Các ố c c ân b ằ n g c ủ a m á y t r ọ n g l ự c c ần p h ải q u ay m ộ t cách nh ẹ n h à n g v à t r ơ n t r u . S a u k h i t h ả l ỏ n g các c hố t h ãm c ủ a các ố c c â n b ằ n g t i ế n h à n h q u ay m á y đ i 18 0 0 . K h i p h át h i ệ n s ự q u ay khô n g t r ơn t ru cần t i ế n h à n h r ử a các ố c cân b ằ n g b ằ n g x ă n g v à b ô i m ỡ c h o c h ú ng . 2 . K i ểm tra s ự q u a y t rơn c ủ a bộ p h ậ n ch u y ển đ ộ n g c ủ a m á y q u a n h trục n g a n g Bộ ph ậ n c h u y ển độ n g c ủ a m á y t r ọ n g l ự c c ầ n p h ả i q u ay m ộ t cá c h nh ẹ n h à n g v à t r ơ n t r u . S au k h i t h ả l ỏ n g c ác ố c đ ó n g t i ến h à n h q u ay n ó q u a n h t r ụ c n g a n g đ i m ộ t g ó c 30 - 40 0 C. K h i ph á t hi ệ n t h ấy s ự qu ay k hô n g t r ơ n t r u c ầ n đ ư a m á y đi s ử a c h ữ a. 3 . K i ểm tra s ự q u a y trơn c ủ a c á c ốc b ộ v i đọc s ố Bộ p h ận c hu y ển đ ộn g c ủ a m áy đ ư ợc đ i ều k h i ể n b ở i ố c c ó h a i ố c nh ỏ : m ộ t ố c n h ỏ c ó b ư ớc 0 , 4 mm dù n g đ ể x ê d ị c h s ơ b ộ b ộ p h ận c hu y ển đ ộ n g c ủ a m á y , m ộ t ố c n h ỏ c ó b ư ớc 0 , 3 5 m m đ ể x ê dị c h c h ín h x ác b ộ p h ậ n c hu y ển đ ộ n g c ủ a m á y . Sự t rơn t r u c ủ a v i ệc x ê d ị c h s ơ b ộ b ộ p h ậ n c h u y ển độn g c ủ a m áy đ ư ợc ki ểm t ra k h i v ặn v à o v à v ặ n ra ố c n h ỏ c ủ a ố c đ ể b ộ p h ậ n c hu y ển độ n g q u ay đ i một khoảng 2 - 4 0 . Sự t r ơ n t ru c ủ a vi ệ c x ê dị c h c h ín h x á c b ộ p h ậ n c h u y ển đ ộ ng c ủ a m áy đ ư ợc k i ểm t ra b ở i s ự x ê d ị ch đ ồ n g đ ề u c ủ a v ạ c h c h u y ển độ n g t h e o th a n g c h i a c ủ a m á y tr ọ n g lực k h i v ặn v à o v à v ặ n ra ố c n h ỏ c ủ a ố c. 4 . K i ểm tra s ự q u a y trơn c ủ a v à nh đ o c ủ a bộ v i đ ọ c s ố q u a n g học K i ể m t r a đ ư ợ c t h ự c h i ện b ằ n g c ách q u a y v à n h đ o c ủ a b ộ v i đọ c s ố q u a n g h ọ c t h eo c h i ều k i m đ ồ n g h ồ v à t h eo c h i ề u n g ư ợ c c h i ều k i m đ ồ n g h ồ . Kh i đ ó l à m t r ùn g t h a n g c hi a c ủ a b ộ v i đ ọ c s ố v ới c h ỉ s ố t r on g t r ư ờ n g nh ì n c ủ a k í n h v ật t r on g k ho ả n g 1 ’, 2 ’, .. , 5 ’. Kh i p h át h i ện t h ấ y s ự q u a y khô n g t r ơ n c ần đ ư a m á y đ i s ửa c h ữ a . 5 . K i ểm tra b ộ v i đ ọ c số q u a n g h ọ c a ) X á c đ ị nh sa i s ố l à m trùng c á c v ạ ch c h i a Đ ặt b à n đ ộ c ủ a t hi ế t b ị đ o g ó c ở các g i á t r ị m ộ t v ạ c h c h i a k h ác n h au v à ở m ỗ i gi á t rị m ộ t v ạ ch chia l àm t r ù n g các v ạ ch c h i a h a i l ần và x ác đ ịn h h i ệ u các s ố đ ọ c t h eo b ộ v i đ ọ c số . Sai s ố t r un g ph ư ơ n g c ủ a m ộ t l ần l àm t r ù n g các v ạ ch c h i a k hô n g đ ư ợc l ớ n h ơ n 0 ,5”. K ế t q u ả x ác đ ịn h s a i s ố l àm t r ù n g c á c v ạ c h c hi a đ ư ợc th ự c h i ện th e o m ẫu d ư ới đâ y . X á c định s a i s ố là m trùng c á c v ạ ch ch i a M á y G A G - 2 N o 3 1 N g ười đ o : N g à y 2 2 t h á n g 1 0 n ă m 1 9 9 8 C á c v ị trí đ ặ t b à n đ ộ Số đ ọ c th e o bộ v i đ ọ c s ố d (1 - 2) C á c v ị trí đ ặ t b à n đ ộ Số đ ọ c th e o bộ v i đ ọ c s ố d (1 - 2) 1 2 1 2 0 0 0 ’ 05 , 0 ” 0 ’ 05 , 0 ” 0 ,0” 0 0 2 ’ 32 , 2 ” 2 ’ 32 , 0 ” 0 ,2” 3 0 0 0 3 3 ,8 0 3 3 ,5 0 ,3 3 0 0 2 5 1 ,8 2 5 1 ,7 0 ,1 6 0 0 1 0 4 ,7 1 0 5 ,2 - 0 ,5 6 0 0 3 2 8 ,0 3 2 8 ,2 - 0 ,2 9 0 0 1 3 4 ,8 1 3 4 ,5 0 ,3 9 0 0 3 5 5 ,2 3 5 5 ,0 0 ,2 12 0 0 2 0 0 ,4 2 0 0 ,0 0 ,4 12 0 0 4 2 9 ,6 4 3 0 ,0 - 0 ,4 15 0 0 2 1 7 , 3 2 1 7 ,6 - 0 ,3 15 0 0 4 4 2 ,5 4 4 2 ,8 - 0 ,3 [ dd ] = 1 , 0 6 Sai s ố t r un g p h ư ơ n g c ủ a m ộ t l ầ n làm tr ù n g v ạ ch c h i a ở đ ây n – s ố các v ị t r í đ ặ t b à n đ ộ , d – h i ệu các s ố đ ọ c t ư ơ n g ứn g t h e o b ộ v i đọ c số. b) X á c định đ ộ dơ c ủa b ộ v i đ ọ c s ố q u a n g học K h i đ ặt b à n đ ộ ở các v ị t rí kh á c n h a u t i ến h à n h l àm t r ùn g c á c v ạ c h c hi a b à n đ ộ h ai l ầ n : t h eo c h i ều k i m đ ồ n g h ồ v à n g ư ợc c hi ề u k i m đồ n g h ồ . Sự c h ê n h gi ữ a h a i v ị t r í đ ặt bàn đ ộ l i ê n t i ế p đ ặt b à n đ ộ đ i m ộ t gó c 3 0 0 , c ò n v à n h đo của b ộ v i đ ọ c s ố đ i 2 0 ”. Đ ại l ư ợ n g t r un g b ì n h (T - N ) T B đ ặc t r ưn g c h o p h ầ n h ệ th ố n g c ủ a đ ộ d ơ c ủ a b ộ v i đ ọ c s ố qu a n g h ọ c, c ò n đ ạ i l ư ợ n g M - s a i s ố t r u n g p h ư ơ n g c ủ a h i ệ u t r u n g b ìn h . Đ ại l ư ợ n g c h o ph é p c ủ a đ ộ d ơ (T - N ) c ủ a b ộ v i đ ọ c s ố q u a n g h ọ c p h ả i nh ỏ h ơ n 0 , 5 ”. K ết q u ả x á c đ ịn h đ ộ d ơ (T - N ) c ủ a b ộ v i đọ c s ố q u a n g h ọ c đ ư ợc t h ự c hi ệ n th e o m ẫu dưới đ â y . X á c định đ ộ dơ c ủ a bộ v i đ ọ c s ố q ua ng h ọ c M á y G A G - 2 N o 3 1 N g ười đ o : N g à y 3 t h á n g 5 n ă m 1997 C á c v ị t r í đ ặ t b à n độ Số đ ọ c th e o bộ v i đ ọ c s ố T - N V C á c v ị t r í đ ặ t b à n độ Số đ ọ c th e o bộ v i đ ọ c s ố T - N V T (theo ch i ều k i m đ ồ n g h ồ ) N ( N g ược ch i ều k i m đ ồ n g h ồ ) T (theo ch i ều k i m đ ồ n g h ồ ) N ( N g ược ch i ều k i m đ ồ n g h ồ ) 0 0 0’05,0” 0’05,5” - 0,5” - 0,6” 0 0 3’01,4” 3’00,8” 0,6” 0,5” 3 0 0 0 20,0 0 20,5 - 0,5 - 0,6 3 0 0 3 20,0 3 19,5 0,5 0,4 6 0 0 1 43,0 1 42,2 0,8 0,7 6 0 0 3 39,2 3 38,3 0,9 0,8 9 0 0 2 01,4 2 02,0 - 0,6 -0,7 9 0 0 4 00,5 4 00,6 - 0,1 - 0,2 12 0 0 2 21,0 2 20,5 0,5 0,4 12 0 0 4 19,8 4 20,0 - 0,2 - 0,3 15 0 0 2 39,5 2 39,2 0,3 0,2 15 0 0 4 41,5 4 42,0 - 0,5 - 0,6 (T – N) T B = 0,10” V = (T – N) – (T – N)TB [VV] = 3,44” Sai s ố t r u n g p h ư ơ n g c ủ a m ộ t hiệu Sai s ố t r u n g p h ư ơ n g c ủ a hi ệ u t r un g b ì n h c) X á c đị n h ren c ủ a bộ v i đ ọ c s ố q ua ng h ọ c Ren c ủ a b ộ v i đọ c s ố qu a n g h ọ c l à h i ệu giữ a đ ại l ư ợ n g d a n h n g h ĩ a c ủ a n ử a g i á t rị m ộ t v ạ ch c h i a b à n đ ộ v à đ ại l ư ợ n g n h ậ n đ ư ợ c n h ờ b ộ v i đ ọ c s ố . Đ ể x ác đ ịn h r e n c ầ n đ ặt s ố đ ọ c t h e o t h a n g c h i a c ủ a b ộ v i đọ c s ố g ầ n s ố 0 v à n h ờ ố c v ặ n l àm t r ùn g k h ái l ư ợc các c h ỉ đ ọ c s ố A v à (A + 18 0 0 ) c ủ a các h ì n h ả n h t r ên v à d ư ới c ủ a b à n đ ộ . S a u đó t h e o v à n h đo c ủ a bộ v i đ ọ c s ố q u a n g h ọ c đ ọ c các s ố đ ọ c d ư ới 3 l ầ n l àm tr ù n g chí n h x á c các c h ỉ đ ọ c số: b a – K h i t r ù n g các c h ỉ đ ọ c s ố A v à (A + 18 0 0 ); b - K h i t r ù n g các c h ỉ đọc s ố (A - 10 ’ ) v à ( A + 18 0 0 ); c - K h i t r ùn g các c h ỉ đọ c s ố A v à (A + 18 0 0 - 1 0 ’ ), ở đ ây 10 ’ - đ ại lư ợ n g c ủ a gi á t r ị m ộ t vạ c h c hi a n h ỏ n h ất c ủ a b à n đ ộ . Ren c ủ a các h ì n h ả n h t r ê n v à d ư ớ i ( đ ơ n v ị g i â y ) đ ư ợc x ác đ ịn h t h eo cá c c ô n g th ứ c s a u : Các đại lượng r = (r tren +r duoi )/2 và ∆r = r tren - r duoi không được lớn hơn 0,5”. Nếu đại lượng ren vượt hạn sai, thì cần hiệu chỉnh các kết quả đo bằng số cải chính ở đ ây n” – s ố đ ọ c t h e o b ộ v i đ ọ c s ố ( đ ơ n v ị g i â y ). K h i c á c đ ạ i l ư ợ n g r v à ∆r r ấ t l ớn t h ì ph ả i m a n g h ệ t h ốn g q u a n g h ọ c c ủ a t h i ế t b ị đ o g ó c đ i s ử a c h ữ a. K ết qu ả x ác đ ịn h ren c ủ a b ộ v i đ ọ c s ố q u a n g họ c đ ư ợc t h ự c h i ệ n t h e o m ẫu dưới đ â y . X á c định r en c ủ a bộ vi đ ọ c s ố q u a ng h ọ c M á y G A G - 2 N o 3 1 N g ười đ o : N gà y 3 t h á n g 5 n ă m 19 9 7 Đ o thuận Đ o ng h ị ch C á c v ị trí đ ặ t b à n độ a b c ( a - b) ( a - c) C á c v ị trí đ ặ t b à n độ a b c ( a - b) ( a - c) 0 0 0 0 ' ( 1 ) 1 ,0” 1 ,0 1 ,0” 1 ,0 1 ,0” 1 ,7 0 ,0” 0 ,0 0 ,0” - 0 ,7 2 2 0 3 0 ' ( 1 6 ) 1 ,0” 1 ,2 0 ,2” 0 ,3 0 ,5” 0 ,2 0 ,8” 0 ,9 0 ,5” 1 ,0 T r u n g b ì n h 0 ,0 - 0 ,35 T r u n g b ì n h 0, 8 5 0 , 7 5 45 0 1 5 ' ( 2 ) 1 ,0 1 ,0 1 ,5 1 ,2 2 ,0 1 ,8 - 0 ,5 - 0 ,2 - 1 ,0 - 0 ,8 6 7 0 4 5 ' ( 1 5 ) 0 ,4 0 .0 - 0 ,5 - 0 .5 1 ,0 1 ,0 0 ,9 0 ,5 - 0 ,6 - 1 ,0 T r un g b ì n h - 0 ,35 - 0 , 9 0 T r u n g b ì n h 0 ,70 - 0 , 8 0 9 0 0 3 0 ' ( 3 ) 1 ,7 2 .0 0 ,0 0 .2 0 ,0 0 ,0 1 ,7 1 ,8 1 ,7 2 ,0 1 1 3 0 0 0 ' ( 1 4 ) - 0 ,2 - 0 ,6 - 0 ,8 - 0 .8 - 0 ,2 - 0 ,5 0 ,6 0 ,2 0 ,0 - 0 ,1 T r un g b ì n h 1 ,75 1, 8 5 T r u n g b ì n h 0, 4 0 - 0 , 0 5 1 35 0 4 5 ' ( 4 ) 1 ,0 0 ,8 1 ,2 1 ,2 0 ,2 0 ,5 - 0 ,2 - 0 ,4 0 ,8 0 ,3 15 7 0 1 5 ' ( 1 3 ) 2 ,2 2 ,0 2 ,0 1 ,7 2 ,2 2 ,4 0 ,2 0 ,3 0 ,0 - 0 ,4 T r un g b ì n h - 0 ,30 0 , 5 5 T r u n g b ì n h 0 ,25 - 0 , 2 0 1 8 0 0 0 0 ' ( 5 ) 0 ,5 0 ,6 1 ,0 1 ,0 1 ,6 1 ,3 - 0 ,5 - 0 ,4 - 1 ,1 - 0 ,7 2 2 0 3 0 ' ( 1 2 ) 2 ,0 2 ,0 1 ,5 1 , 2 2 ,0 2 ,2 0 ,5 0 ,8 0 ,0 - 0 ,2 T r un g b ìn h - 0 ,45 - 0 , 9 0 T r un g b ì n h 0 ,65 - 0 , 1 0 45 0 1 5 ' ( 6 ) - 1 ,5 - 1 ,0 - 2 ,0 - 1 ,8 - 1 ,0 - 1 ,0 0 ,5 0 ,8 - 0 ,5 0 ,0 68 0 4 5 ' ( 1 1 ) 0 ,0 0 ,0 0 ,0 0 ,0 0 ,0 0 ,2 0 ,0 0 ,0 0 ,0 - 0 ,2 T r un g b ìn h 0, 6 5 - 0 , 2 5 T r un g b ìn h 0, 0 0 - 0 , 1 0 9 0 0 3 0 ' ( 7 ) 0 ,0 - 0 ,2 0 ,0 0 ,0 0 ,5 1 ,0 0 ,0 - 0 ,2 - 0 ,5 - 1 ,2 1 1 2 0 0 0 ' ( 1 0 ) 0 ,0 0 ,0 0 ,7 0 ,4 0 ,6 0 ,4 - 0 ,7 - 0 ,4 - 0 ,6 - 0 ,4 T r un g b ìn h - 0 ,10 - 0 , 8 5 T r un g b ì n h - 0 ,55 - 0 , 5 0 1 35 0 4 5 ' ( 8 ) 2 ,0 2 ,0 1 ,0 1 ,0 1 ,7 1 ,7 1 ,0 1 ,0 0 ,3 0 ,3 15 7 0 1 5 ' ( 9 ) 0 ,5 0 ,3 - 1 ,0 - 0 ,5 - 1 ,0 - 1 ,2 1 ,5 0 ,8 1 ,5 1 ,5 T r un g b ì n h 1 ,00 0 , 3 0 T r un g b ì n h 1, 1 5 1 , 5 0 r tren = 0,33” r duoi = -0,02” r = 0, 15 ” ∆r = 0, 3 5 ” 6 . K i ểm tra v à h i ệu ch ỉ nh v ị t r í c ủa th a ng c h i a t r o n g tr ư ờ n g n h ì n c ủ a k í nh vậ t Các c h ỉ đ ọ c s ố c ủ a th a n g c h i a c ủ a k ín h v ậ t t r o n g t r ư ờ n g n h ì n ph ải có hì n h ả n h rõ r à n g v à so n g s on g v ớ i h ì n h ả n h c ủ a c h ỉ d i đ ộn g c ủ a c o n l ắc. Sự rõ r à n g c ủ a các c h ỉ đ ọ c s ố c ủ a t h a n g c h i a đ ư ợc đ i ề u c h ỉ n h n h ờ s ự x ê dị ch p h ầ n t r ê n c ủ a k ín h v ậ t c ủ a m á y tr ọ n g lực. H ì n h ả n h c ủ a c h ỉ d i đ ộ n g c ần p h ải b a o g ồ m h ai d ải t ố i đ ư ợc ph ân c h i a b ở i d ải s á n g có c hi ề u r ộn g k hô n g đ ư ợc l ớ n h ơ n h a i l ần c h i ều d à i c ủ a c h ỉ đ ọ c s ố c ủ a th a n g c h i a k ín h v ậ t m á y tr ọ n g l ự c. 7 . K i ểm tra c á c đèn ch i ếu s á n g c ủ a m á y tr ọ ng l ực, th i ế t bị đo g ó c v à bộ đ i ều n h i ệ t H ệ t hố n g c h i ế u s á n g c ủ a m á y t r ọ n g l ự c, t hi ế t b ị đ o g ó c c ần p h ải có các đ è n c h i ế u s á n g đ ề u tr ư ờ n g n h ì n và các c h ỉ đ ọ c s ố c ủ a t h a n g c h i a . H ệ t h ố n g đ èn t í n h i ệ u v ề t r ạ n g t h ái t ắt – b ật c ủ a b ộ đ i ều n hi ệ t ph ả i đ ư ợ c ki ểm tra t h eo c ác c h ỉ s ố c ủ a a m p e k ế . 8 . K i ểm tra v à h i ệu ch ỉ nh c á c đ i ều k i ện hình h ọ c c ủ a m á y a ) K i ểm tra đ i ều k i ện v u ô ng g ó c của t rục qu a y c ủ a c o n l ắ c c ủ a hệ th ố n g đàn h ồ i v ớ i t r ục q ua y c ủ a k hung qu a y c ủ a t h i ết b ị đ o góc K i ểm t ra đ ư ợc t h ự c hi ệ n n h ờ x á c đ ị n h đ ộ nh ạ t c ủ a h ệ th ố n g đ àn hồ i đố i v ớ i s ự th ay đ ổ i c ủ a gi a tố c l ự c t r ọn g t r ư ờ n g k h i ng hi ê n g b ộ p h ận c hu y ển đ ộ n g c ủ a m á y tr ọ n g lực ở c ác v ị t r í c a o h ơ n v à t h ấp h ơn đ ư ờ n g c h â n t r ờ i : v + và v - Đ ầu t i ê n b ằ n g ố c v i đ ọ c s ố c ủ a t h i ết b ị p hư ơ n g v ị đ ặ t s ố đọ c, g i ả s ử b ằ n g 0 v à b ằ n g ố c d ẫ n n g hi ê n g k hu n g q u ay v ề v ị t rí v + ( k í n h v ật v ề p hí a x a ng ư ờ i ki ểm t ra) v à l àm t r ù n g c h ỉ s ố c ủ a c o n l ắc v ới g i á t r ị m ộ t v ạ c h c h i a b i ê n (m 1 + = -30) c ủ a t h a n g c h i a k ín h v ật c ủ a m á y t r ọ n g lự c ( x em h ì n h d ư ớ i đ â y ), đọ c s ố đ ọ c t h e o thi ế t b ị đ o góc β 1 + . V ới v ị t r í ng h i ê n g c ủ a k h un g q u ay nh ư t r ê n , b ằ n g ố c d ẫ n l àm t r ù n g c h ỉ s ố c ủ a c o n l ắc v ớ i g i á t r ị m ộ t v ạ c h c h i a b i ê n (m 2 + = +30) của th a n g c h i a k í n h v ậ t c ủ a m á y t r ọn g l ự c, đọ c s ố đ ọ c t h eo th i ết b ị đ o g ó c β 2 + . Tính đ ộ n h ạy C + th e o c ô n g t hứ c: K h ô n g t h ay đ ổ i s ố đ ọ c t h eo ố c v i đ ọ c s ố c ủ a t hi ế t b ị p h ư ơ n g vị , n g h i ê n g k hu n g q u ay v ề v ị t r í v - ( k ín h v ật v ề p h í a n g ư ời k i ểm t ra) v à l àm t r ù n g c h ỉ s ố c ủ a c o n l ắc v ớ i g i á t rị m ộ t v ạ c h c hi a b i ên (m 1 - = -30) c ủ a t h a n g c h i a k ín h v ật c ủ a m á y t r ọ n g l ự c, đ ọ c s ố đ ọ c th e o t h i ết b ị đ o g ó c β 1 - . V ới v ị t r í n gh i ê n g c ủ a k h un g q u ay n h ư trê n , b ằ n g ố c d ẫ n l àm tr ù n g c h ỉ s ố của c o n lắc v ới gi á t rị m ộ t vạ c h c h i a biên (m 2 - = +30) c ủ a t h a n g c h i a kí n h v ậ t c ủ a m á y t r ọ n g l ự c, đ ọ c s ố đ ọ c t h e o t hi ế t b ị đ o g ó c β 2 - . T ín h đ ộ n h ạy C - th e o c ô n g t h ứ c: T í n h g i á t rị t r u n g b ì n h C = . V í d ụ x em h à n g t h ứ n h ấ t c ủ a b ả n g d ư ới đ â y . Sơ đ ồ làm tr ù n g c h ỉ s ố c ủ a c o n l ắc v ới c á c gi á t r ị m ộ t vạ c h c h i a bi ê n c ủ a th a n g c h i a k ín h v ậ t c ủ a m á y tr ọ n g l ự c X á c định đ ộ n h ạ y c ủa hệ t h ố ng đ à n h ồ i Các gi á t r ị m ộ t v ạ c h c h i a c ủ a ố c v i đ ọ c số Các đ ộ n g hi ê n g c ủ a t hi ế t b ị G i á t r ị t r un g b ìn h C ( g i â y /g iá trị m ộ t v ạ c h c h i a) K í n h v ậ t v ề p h í a xa ng ư ờ i k i ểm tra v + K í n h v ậ t v ề p h í a ng ư ờ i k i ểm tra v - β 1 + khi m 1 + = -30 β 2 + khi m 2 + = +30 C + ( g i â y /g iá trị m ộ t v ạ c h c h i a) β 1 - khi m 1 - = -30 β 2 - khi m 2 - = +30 C - ( g i â y /g iá trị m ộ t v ạ c h c h i a) 0 6 0 1 1 ' 2 1 " 6 0 0 9 ' 4 4 " 1,62” 3 0 5 5 ' 5 1 " 3 0 5 4 ' 2 3 " 1,47” 1,54” -20 6 11 26 6 09 29 1,95 3 55 43 3 54 33 1,17 1,56 +20 6 11 12 6 09 51 1,35 3 56 04 3 54 21 1,72 1,53 T i ếp t h e o b ằ n g ố c d ẫ n đ ư a kh u n g q u ay v ề v ị t rí t ư ơ n g ứn g v ớ i v ị t r í gi ữ a c ủ a b ọ t nư ớ c ố n g t hu ỷ n g a ng . M ở các ố c h ã m của bộ p h ận c h u y ển đ ộ n g c ủ a m á y t r ọn g l ự c v à q u ay ph ần b ê n t r on g c ủ a m á y t r ọ n g l ự c đ i m ộ t v òn g ( t ư ơ n g ứ n g v ớ i 2 0 g i á t r ị m ộ t v ạ ch c hi a c ủ a ố c v i đ ọ c s ố c ủ a t h i ế t b ị ph ư ơ n g vị ). D ù n g c á c ố c h ãm đ ư a các bọ t n ư ớ c c ủ a cả h a i ốn g t h u ỷ c ủ a p h ần b ê n t r o n g m á y t r ọn g l ự c v ề v ị t r í g i ữ a. S a u đ ó l ại x ác đ ịn h đ ộ n h ạy c ủ a h ệ t hố n g đ à n h ồ i d ư ớ i c á c v ị t r í n gh i ê n g c ủ a k hu n g q u ay ở các v ị t rí v + v à v - ( x e m hà n g t h ứ h a i c ủ a b ả n g t r ê n ). C u ố i c ùn g , b ằ n g ố c d ẫn đ ư a k h un g q u ay v ề v ị t r í t ư ơ n g ứn g v ớ i v ị t rí gi ữ a c ủ a b ọ t nư ớ c ố n g t hu ỷ n g a ng . M ở các ố c h ã m của bộ p h ận c h u y ển đ ộ n g c ủ a m á y t r ọn g l ự c v à q u ay ph ần b ê n t r on g c ủ a m á y t r ọ n g l ự c đ i m ộ t v òn g ( t ư ơ n g ứ n g v ớ i 2 0 g i á t rị m ộ t v ạ c h c h i a c ủ a ố c v i đ ọ c s ố c ủ a t h i ế t b ị ph ư ơ n g v ị ), nh ư n g t h e o h ư ớ n g ng ư ợc l ạ i s o v ớ i v ớ i s ố đ ọ c 0 c ủ a ố c v i đ ọ c s ố c ủ a t hi ết b ị p h ư ơ n g v ị ở l ần đ ầ u t i ê n . Dù n g c ác ố c h ãm đ ư a các b ọ t n ư ớc c ủ a cả h a i ố n g t h u ỷ c ủ a ph ầ n b ê n t r o n g m á y t r ọ n g lự c v ề v ị t r í gi ữ a. Sau đ ó l ạ i x ác đ ị n h đ ộ nh ạy c ủ a h ệ t h ốn g đ à n h ồ i d ư ớ i các v ị t r í n gh i ê n g c ủ a k h un g q u ay ở các v ị t rí v + v à v - x em h à n g th ứ b a c ủ a b ả n g tr ê n ). Sử d ụ n g c ác s ố l i ệ u t í n h đ ộ n h ạy ở b ả n g t r ên d ư ới h ai v ị t rí v + v à v - d ựn g h ai đ ư ờ n g t h ẳ n g v + v à v - ( x em đ ồ th ị ở d ư ớ i ). C hú n g cắt n h a u t ại v ị t rí c ó h o à n h đ ộ + 6 ,5 g i á t rị m ộ t v ạ c h c h i a. Gi á t rị c ủ a h o à n h đ ộ t r ên l à s ố đ ọ c t h e o t h i ế t b ị ph ư ơ n g v ị t ư ơ n g ứn g v ới c ác đ ộ n h ạy b ằ n g n h a u , t ứ c ∆m = + 6 ,5 g i á t r ị m ộ t vạ c h c h i a. Đ ồ thị ph ụ t h u ộ c c ủ a độ n h ạy của hệ th ố n g đ à n h ồ i v à o c á c g ó c nghiê n g C - Đ ộ nh ạ y ( đơ n v ị gi â y c un g t rê n gi á t r ị m ộ t v ạc h c hi a c ủ a th a n g đ ọ c số ) ; m - s ố đọ c th e o ố c v i đọ c s ố c ủ a t hi ế t b ị ph ư ơn g vị ; ∆m - đ ạ i l ư ợn g c ủ a s ố cả i c h í n h v à o đi ề u c hỉn h p h ư ơn g v ị t r on g cá c gi á t r ị m ộ t v ạc h c hi a c ủ a th a n g đọ c số . T r on g v í d ụ ở b ả n g t rê n , g i á t r ị t r u n g bì n h c ủ a đ ộ n h ạy b ằ n g 1 ,54” / g i á t rị m ộ t v ạ ch c h i a và tư ơ n g ứ n g v ớ i g ó c m ở v ở b ả n g d ư ới đ â y . β + β - 2v v 6 0 1 1 ' 2 1 " 3 0 5 5 ' 5 1 " 2 0 1 5 ' 3 0 " 1 0 0 7 ' 4 5 " T i ến h à n h k i ểm t ra l ại đ i ều k i ệ n n ê u t r ê n m ộ t v ài l ầ n . N ế u các đ ại l ư ợ n g m kh ô n g c h ê n h n h a u q u á 1 gi á t r ị m ộ t v ạch c h i a, t h ì đ i ề u k i ệ n vu ô n g g ó c c ủ a t r ụ c q u ay c ủ a c o n l ắ c c ủ a h ệ th ố n g đ à n h ồ i v ới t r ụ c q u ay c ủ a k hu n g qu ay c ủ a t h i ế t b ị đ o g ó c l à t h o ả m ã n . b) Kiểm tra đ i ều k i ện n ằ m ng a ng c ủa t rục c o n l ắ c của h ệ t h ố n g đàn h ồ i t h eo ố n g thuỷ d ọ c V i ệc k i ểm t ra đ ư ợc t h ự c h i ệ n n h ờ v i ệc x á c đ ịn h s ự p h ụ th u ộ c c ủ a c á c s ố đ ọ c t h e o m á y t r ọ n g lự c v à o các đ ộ n gh i ê n g c ủ a n ó t r on g m ặt p h ẳ n g d a o độ n g c ủ a c o n l ắc. Đ ầ u t i ê n n h ờ ố n g th u ỷ t r ò n đ ặt t r ụ c q u ay c ủ a m áy t r ọn g l ự c v à o đ ư ờ n g c h â n t rờ i . Đ ặ t c h ố t đị n h v ị để gh i s ố các g i á trị m ộ t vạ c h chia c ủ a s ự quay c ủ a các ố c c â n b ằ n g c ủ a m á y t r ọn g l ự c. L ấy m ộ t lo ạt các s ố đ ọ c th e o m á y t r ọ n g l ự c tươ n g ứ n g v ớ i c á c g i á t rị m ộ t vạ c h c h i a c ủ a các ố c cân b ằ ng . K h i đó c ầ n p h ả i q u ay h ai ố c cân b ằ n g đ ồ n g t h ờ i v ề c á c p h í a k h á c n h au s ao c h o t h i ế t b ị n gh i ê n g t r on g m ặt p h ẳ n g d a o độ n g c ủ a c o n l ắc. V í d ụ x em bả n g d ư ới đ â y . C h ố t định v ị g i á t r ị m ộ t v ạ ch c h i a của s ự qu a y c ủ a c á c ố n g n â n g của m á y t r ọ n g l ực (d) Số đọc β 1 Số đọc β 2 Góc mở 2v = β 1 - β 2 0 7 3 0 0 3 ' 3 2 , 5 " 7 1 0 4 0 ' 3 9 , 0 " 1 0 2 2 ' 5 3 , 5 " + 10 7 3 0 0 3 ' 2 2 , 5 " 7 1 0 4 0 ' 5 5 , 5 " 1 0 2 2 ' 2 7 , 0 " - 10 7 3 0 0 3 ' 2 7 , 5 " 7 1 0 4 0 ' 3 7 , 0 " 1 0 2 2 ' 5 0 , 5 " - 20 7 3 0 0 3 ' 0 7 , 5 " 7 1 0 4 0 ' 5 0 , 0 " 1 0 2 2 ' 1 7 , 5 " Theo các giá trị góc mở 2v tính được dựng đồ thị phụ thuộc của các số đọc vào các độ nghiêng (xem hình dưới đây). Đ ồ thị p h ụ t h uộ c c ủ a các s ố đ ọ c v ào các đ ộ nghiê n g X ác đ ị n h đ ư ờ n g t h ẳ n g s on g so n g v ới t r ụ c t un g v à l à đ ư ờ n g đ ố i x ứn g c ủ a đ ồ t hị . Đư ờ n g n ày cắt t r ụ c h o à n h t ạ i đ i ểm - 3 ,5. Đ ặ t c á c ố c c â n b ằ n g v à o v ị t r í v ừ a t ì m đ ư ợc ( - 3 , 5 ). Bằ n g ố c đi ề u c h ỉ n h đ ư a t r ụ c c ủ a ốn g t h u ỷ hì n h t r ụ ( ốn g t h u ỷ dọ c) v ào vị trí n ằ m ng a n g . Đ ọ c số đọc th e o m á y t r ọn g lực - s ố đ ọ c n à y ph ả i l à c ự c đ ạ i . K h i đ ó đ i ều k i ện n ằm n g a n g c ủ a t r ụ c c o n l ắc c ủ a h ệ t h ốn g đ à n hồ i t h o ả m ã n . c) Kiểm tra đ i ều k i ệ n n ằ m ng a n g của tr ục con lắ c c ủa hệ t h ố ng đ à n h ồ i t h eo ố n g thuỷ n g a ng Sử dụng c ác k ết qu ả ở m ụ c b x á c đ ị n h đ ư ờ n g p h ân g i ác c ủ a g ó c m ở 2v 72 0 22’06,0” Đ ặt s ố đ ọ c n à y v à o thiết b ị đ o góc c ủ a m á y t r ọ n g lực v à n h ờ ố c đ i ề u c h ỉn h đ ư a bọ t n ư ớ c c ủ a ố c t h u ỷ ng a n g v à o đ i ểm 0 s ao c h o b ọ t n ư ớc c ủ a ố n g t h u ỷ dọ c k hô n g t h ay đ ổ i v ị t r í c ủ a m ình . K h i đ ó đ i ề u k i ệ n n ằm ng a n g c ủ a t r ụ c c o n l ắc c ủ a h ệ t h ố n g đ àn h ồ i t h o ả m ã n . 9 . K i ểm tra b ộ điều nh i ệt T ổ n g th ờ i g i an nó n g l ên v à l ạ n h đ i c ủ a b ộ đ i ều n h i ệt k h ôn g v ư ợt q u á 10 0 s . M ộ t ng ày đ êm s au k h i m ở b ộ đ i ề u nhi ệt t i ế n h à n h đ o c ác k h o ả n g t h ờ i g i a n n ón g l ên v à l ạ n h đ i c ủ a c ác b ộ đ i ề u n h i ệ t b ê n t r on g v à b ê n ngo ài n h ờ t h i ế t b ị đ o gi â y . T r o n g q u á t r ì n h đ o ti ế n h à n h t h e o d õ i t r ạ n g t h á i c ủ a các b ộ đ i ề u n h i ệt nh ờ đ è n t í n hi ệ u h o ặc a m p e k ế c ủ a m á y tr ọ n g l ự c. V í dụ x em ở b ả n g dưới đ â y . Số h i ệu m á y tr ọ n g lực Số thứ tự k i ểm tra Thời g i a n n ó ng l ên v à lạ nh đ i T ổ n g th ờ i g i a n n ó n g l ên v à l ạ nh đ i T = T n ó n g lên + T l ạ n h đ i T n ó n g lên ( s ) T l ạ n h đ i ( s ) GAG -2 N o 3 1 (Bộ đ i ề u n h i ệ t b ê n t r on g ) 1 35 45 80 2 36 45 81 3 35 46 81 4 35 45 80 5 35 46 81 6 36 45 81 7 35 45 80 8 37 44 81 9 35 47 82 10 36 45 81 T r u n g b ì n h 8 1 10 . Xá c định h ệ s ố á p su ấ t c ủa m á y Đ i ều c h ỉn h k h o ả n g c ủ a m á y t r ọ n g l ự c b ằ n g 10 ’ . Đ ặt m á y t r ọn g l ự c v à o b uồ n g á p s u ất s ao c h o có t h ể q u a n s á t đ ư ợc v ị t rí c ủ a c h ỉ s ố c hu y ển đ ộ n g c ủ a c o n l ắc t rên t h a n g c h i a c ủ a k ín h v ật c ủ a m á y t r ọ n g l ự c t ừ b ê n n g o à i . C â n b ằ n g m á y t r ọ n g l ự c. B ằ n g ố c d ẫ n l àm ng h i ê n g p h ầ n q u ay c ủ a m á y t r ọn g l ự c v à o v ị t r í đ ể c h ỉ s ố c h u y ển độn g c ủ a c o n lắc n ằm ở gi ữ a t h a n g c h i a k í n h v ậ t . L ấy s ố đ ọ c n ’ th e o tha n g c hi a k í n h vật và đ o áp s u ất k h ô n g k h í B. Đ ó n g bu ồ n g áp s u ất và g i ảm áp s u ất đ ế n g i á t rị B 1 ( gi ảm đ i k h o ả n g 30 0 m m thu ỷ ng â n ). T r o n g t r ư ờ n g h ợp cần t hi ế t c ân b ằ n g m áy t r ọ n g l ự c b ằ n g ố c cân b ằ n g c ủ a b u ồn g áp s u ấ t . L ấy s ố đ ọ c n ” t h eo t h a n g c h i a k ín h v ậ t . T h ự c h i ệ n đ o kh ô n g í t h ơ n 3 l ầ n . Tín h c ác c h ỉ s ố c ủ a s ố đ ọ c t r o n g đ ơn v ị m G a l : g’ = C.n ’ , g ” = C.n”. H ệ số á p s u ấ t c ủ a m á y được xác đ ịn h t h e o c ô n g th ứ c : 11. Xác định khoảng đo hiệu gia tốc lực trọng trường cho phép của máy a ) X á c đ ị nh k h oả n g đ o h i ệu gi a t ố c l ự c t r ọ ng tr ư ờng m à k h ô ng c ầ n đ i ều c h ỉ nh lạ i m á y K ho ả n g đ o h i ệu g i a t ố c l ự c t r ọ n g t r ư ờ n g c ủ a m á y G A G -2 k h ôn g h ạn c h ế th e o c h i ều tăng c ủ a lự c t r ọ n g trư ờ n g và b ị h ạn c h ế t h e o c h i ều g i ảm c ủ a l ự c t r ọn g t r ư ờ n g b ởi g ó c m ở 2v = 0 . Vi ệc x ác đ ị n h kh o ả n g đ o h i ệ u gi a tố c l ự c t r ọn g t r ư ờ n g c h o p h é p c ủ a m á y GA G -2 m à khô n g c ầ n đ i ều c hỉ n h l ại m á y đ ư ợc th ự c hi ệ n nh ư s a u : - Đ ặt m á y trên đ i ểm đ ã b i ế t g i á t rị gi a t ố c l ự c t r ọ n g t r ư ờ n g - Đ o g ó c m ở 2v; - T í n h c h ỉ s ố c ủ a m á y trọ n g lực g ’ t h e o c ô n g t h ứ c: g’ = g 0 .(Secv - 1) ở đây g 0 – giá trị gia tốc lực trọng trường khi góc mở v = 0. - G i á t r ị n h ỏ n h ất c ủ a g i a t ố c l ự c t r ọ n g t r ư ờ n g có t h ể đ o đ ư ợc b ằ n g m á y GAG -2 được x ác đ ị n h t h e o c ô n g t h ứ c: g = - g’ V í dụ , x á c đị n h kh o ả n g đ o hi ệ u g i a t ố c l ự c t r ọn g t r ư ờ n g c h o ph é p m à k hô n g c ầ n đ i ều c hỉn h l ại m á y đố i v ớ i m áy t r ọ n g l ự c GA G -2 N o 3 1 v ớ i g 0 = 9 80 0 5 2 m G al được t r ì n h b ày ở b ả n g d ư ớ i đâ y . M á y trọ n g lực G A G -2 N o 3 1 = 9 8 15 4 0 m G a l N g ười đo: N g à y 2 0 t h á ng 1 0 n ă m 2 00 1 Số đọc β 1 Số đọc β 2 Góc mở 2v = β 1 - β 2 v 7 9 0 2 6 ' 1 5 " 7 5 0 1 4 ' 1 0 " 4 0 1 2 ' 0 5 " 2 0 0 6 ' 0 2 " g ’ = 65 9 m G al G i á t rị nh ỏ n h ấ t c ủ a gi a t ố c l ự c t r ọ n g t r ư ờ n g c ó t h ể đ o đ ư ợc b ằ n g m á y GAG -2 N o 3 1 b ằ n g 9 8 08 8 1 m G a l . b) X á c định g i á trị m ộ t vạch ch i a c ủ a ốc k h oả n g đo V i ệc x ác đ ị n h g i á t rị m ộ t v ạ c h c h i a c ủ a ố c k ho ả n g đ o đ ư ợc th ự c h i ệ n nh ư s a u : - Đư a m á y vào trạng t h ái l à m v i ệ c ; - Đ ặt k h o á k h o ả n g v à h ơ i x o ay ốc k h o ả n g đ o m ộ t chú t ; - Đ o g ó c m ở 2v v à lấy số đ ọ c t h e o ốc k h o ả n g đ o n 1 ; - V ặn ốc k h o ả n g đ o và o h ế t c ỡ ; - Đ o g ó c m ở 2v v à lấy số đ ọ c t h e o ốc k h o ả n g đ o n 2 ; - T í n h th e o các g ố c m ở các c h ỉ s ố g’ 1 và g’ 2 c ủ a m á y t r ọ n g l ự c t r o n g h ai v ị t rí c ủ a ố c k h o ả n g đ o ; - T í n h g i á t r ị m ộ t vạ c h c h i a c ủ a ốc k h o ả n g đ o t h e o c ô n g t h ứ c: V í d ụ x ác đ ịn h g i á t rị m ộ t v ạ c h c hi a c ủ a ố c kh o ả n g đ o đ ư ợc t r ì n h b ày ở b ả n g d ư ới đ â y . M á y t r ọ ng l ực G A G - 2 N o 3 1 g 0 = 98 0 05 2 N g ười đ o : N g à y 2 0 t h á ng 1 0 n ă m 2 00 1 Số đ ọ c c ủ a ố c k h o ả n g đ o Số đọc β 1 Số đọc β 2 Góc mở 2v = β 1 - β 2 g ’ , m G al 0 ,0 7 9 0 2 6 ' 75 0 1 4 4 0 1 2 6 5 8 + 6,3 8 2 0 1 6 7 2 0 2 4 ' 9 0 5 2 ' 3 64 4 C 0 = = 470 mGal/vòng c) X á c định k h oả n g đi ề u chỉnh c ầ n t h i ết c ủ a m á y t r ọ n g lực Sau k h i th ự c hi ệ n c á c n ộ i d u n g ở các m ụ c a v à b , đ ể x ác đ ị n h gi á t r ị m ộ t v ạ c h c h i a c ủ a ố c kho ả n g đ o b ở i kh o á kho ả n g đ o t i ến h à n h v ặ n ố c n ày ra h ết c ỡ v à l ấy s ố đ ọ c n 0 t h e o ố c k ho ả n g đ o . V i ệc x ác đị n h k h o ả n g đ i ề u c h ỉ n h c ầ n t h i ết c ủ a m á y t r ọ ng l ự c t h eo h ư ớ n g t ă n g c ủ a gi a t ố c l ự c t r ọn g t r ư ờ n g đ ư ợc t h ự c h i ệ n th e o c ô n g th ứ c : g = C 0 .( n 0 – n 1 ). 12 . Th i ết l ậ p k h oả ng đ o Đ ể đ ảm b ảo c h o v i ệc đ o đ ư ợc c á c hi ệ u gi a t ố c l ự c t r ọn g t r ư ờ n g gi ữ a các đi ểm t r o n g kh u đ o b ằ n g m á y G A G-2 ph ả i đ ặt k h o ả n g đ o c h o m áy đo . V i ệc t h i ế t l ập k ho ả n g đ o c h o m áy GA G -2 được t h ự c h i ệ n th e o c á c bước s a u : - T ừ các s ố l i ệu t r ọ n g l ự c đ ã c ó t r o n g kh u đ o v ới đ ộ c h í n h x á c 1 0 – 20 m G al x ác đ ịn h h i ệu gi a t ố c l ự c t r ọ n g t r ư ờ n g l ớ n n h ấ t ∆ g m a x gi ữ a các đ i ểm c ủ a k h u đ o ; - N ếu g i á t r ị ∆ g m a x d ư ơ n g , t h ì đ ặt g ó c m ở k h o ả n g 1 0 – 15 ’ . N ếu g i á t r ị ∆ g m a x â m t h ì ph ả i t ín h g ó c m ở v t h eo c ô n g t h ứ c : ở đây g 0 - giá trị gia tốc lực trọng trường khi góc v = 0. Đ ố i v ớ i t r ư ờ n g h ợ p g i á t rị ∆ g m a x â m , đ ể đ ặ t g ó c m ở c ủ a m á y t r ọn g l ự c c ầ n ti ế n h à n h đ o g ó c m ở v ớ i v i ệc x ác đ ịn h c á c g i á t rị β 1 v à β 2 , t í n h β 0 = (β 1 + β 2 ) / 2 v à β’ 2 = β 0 + v. Nh ờ v à n h đ o c ủ a b ộ v i đ ọ c s ố c ủ a th i ết b ị đ o g ó c v à ố c v i đ ọ c s ố l àm ng h i ê n g b ộ p h ậ n c h u y ển đ ộn g c ủ a m á y t r ọn g l ự c s ao c h o s ố đ ọ c t h eo t hi ế t b ị đ o g ó c b ằ n gβ’ 2 . N h ờ ố c k h o ả n g đ o đ ư a c h ỉ s ố c h u y ển độ n g c ủ a c o n l ắc c ủ a h ệ t h ố n g đ àn h ồ i v ề v ị t r í g i ữ a trư ờ n g n h ì n c ủ a k í n h v ậ t . - Ti ến h à n h đ o k i ểm t ra g ó c m ở c ủ a m á y t r ọ n g l ự c. G i á t r ị đ o c ủ a g ó c m ở p h ải l ớn h ơ n g i á t rị v t í n h đ ư ợc. V í d ụ c h o kh u đ o c ó ∆ g m a x = - 3 0 0 m G a l . V i ệc tí nh , đ ặ t gó c m ở v à đ o ki ểm tra đ ư ợc t r ìn h b ày ở d ư ới đâ y . M á y G A G -2 N o 3 1 g 0 = 980 0 5 2 m G a l N g ười đo: N gà y 1 t h á n g 6 n ă m 2 0 0 0 β 1 β 2 β 3 T r ư ớc k h i đ ặ t g ó c m ở 1 0 0 2 5 ' 1 5 " 1 1 0 2 7 ' 2 0 " 1 0 0 5 6 ' 1 8 + 1 0 2 5 ' β’ 2 = 1 2 0 2 1 ' 1 8 " Sau k h i đ ặt g ó c m ở 9 0 3 1 ' 3 0 " 1 2 0 2 1 ' 5 5 " 2 v = 2 0 5 0 ' 2 5 " v = 1 0 2 5 ' 1 2 " g = 300 m G al Phụ lục 5 Q U Y T R Ì N H KI Ể M T R A V À KIỂM N GH I ỆM CÁ C M Á Y T R Ọ N G L Ự C Z 40 0 V À G N U-KV 1 . K i ểm tra bên n go à i m á y t r ọ n g lực C ô n g việc n ày đ ư ợc t h ự c h i ệ n b ằ n g cá c h d ù n g m ắt qu a n sá t . C á c k h ớp n ố i k hô n g đ ư ợc h ư h ỏ n g v ề m ặt cơ k h í . Ki ểm t ra c ác n h i ệ t k ế, g i ớ i h ạ n nh i ệt đ ộ đ o c ủ a c h ún g và k i ểm tra d ây dẫn n g u ồ n . 2 . K i ểm tra v à đ i ề u ch ỉ nh h o ạ t độ n g c ủ a các ố c c â n b ằ n g m á y K h i x o ay các ố c cân b ằ n g p h ải n h ẹ v à ê m . N ếu qu ay t h ấy n ặ n g v à k hô n g đ ề u cần t h áo r a r ử a b ằ n g x ă n g , s a u đ ó b ô i m ỡ và l ắ p l ạ i . 3 . K i ểm tra s ự q u a y trơn c ủ a ốc đ ọ c s ố T ất cả c á c v ạ c h c hi a c ủ a ố c đ ọ c s ố p h ả i n é t , n h ì n r õ . K h i q u ay ố c đ ọ c s ố p h ải êm v à nh ẹ t r ê n to à n b ộ d ải đ ọ c. V i ệ c ki ểm t ra đ ư ợc t h ự c hi ệ n b ằ n g cá c h q u ay t ừ t ừ ố c đ ọ c s ố t ừ 0 đ ến 1 5 vò ng . Cần l ư u ý đ ộ êm k h i q u ay ố c đ ọ c s ố t h u ậ n c h i ề u c ũ n g n h ư n g ư ợc c h i ề u ki m đ ồ n g h ồ t ạ i n h ữn g v ị t r í c h u y ển t i ế p g i ữ a các v ò n g c h ẵ n , s ự p h ù h ợ p gi ữ a v ạ c h c h i a v ớ i v à n h đ ọ c s ố . 4 . K i ểm tra v ị t r í c ủ a th a ng c h i a v ạ ch t r o ng t rườ n g n hì n ố n g k í nh C á c v ạc h c ủ a th a n g c hi a t r o n g t r ư ờ n g n h ì n ố n g k í n h p h ả i r õ n é t v à s o n g so n g v ớ i v ạ c h s á n g d i đ ộ n g c h ỉ th ị ả n h c o n l ắc . V i ệ c k i ể m t r a đ ư ợ c th ự c h i ệ n t r ư ớ c k h i t h i ế t l ậ p d ả i đ o t r ọ n g l ự c . Đ ộ n é t cá c v ạc h c ủ a t h a n g c hi a t rê n t r ư ờn g nh ì n đ ư ợ c đ i ề u c h ỉ n h b ằ n g các h x ê dị c h ph ầ n t rê n c ủ a ố n g k í nh . H ìn h ả n h c h ỉ t h ị c o n l ắ c b a o g ồ m h a i v ạc h t ối , đ ư ợ c ph â n c hi a b ở i v ạc h s á n g , đ ộ r ộ n g c ủ a n ó kh ô n g đ ư ợ c v ư ợ t q u á h a i l ầ n đ ộ d à y c ủ a v ạc h c hi a t rê n t h a n g t r ư ờ n g n hìn . Đ i ề u c hỉ n h n ó b ằ n g các h x ê dị c h ố n g k í n h th e o c hi ề u ca o . V ạc h k h ô n g c ủ a th a n g c hi a t rê n t r ư ờ n g n h ì n đ ư ợ c x á c đ ị n h ở g i ữ a h a i v ị t r í t ậ n c ù n g c ủ a ả n h c h ỉ t h ị c o n l ắc . C á c v ị tr í nà y đ ư ợ c x á c đ ị n h b ở i c á c gi ớ i h ạ n c h u y ể n đ ộ n g c ủ a c o n lắc . V ị t r í vạ c h kh ô n g c ủ a th a n g c hi a đ ư ợ c đi ề u c h ỉ n h n h ờ xo a y ph ầ n l ệc h t â m c ủ a ố n g k í nh . 5 . K i ểm tra v à đ i ều ch ỉ nh đèn c h i ếu s á n g Đ ể th ay đ ổ i đ ộ s á n g t ố i t r o n g t r ư ờ n g n h ì n cần x ê d ị c h c ụ m bón g đ è n l ê n x uố n g t ù y ý. 6 . K i ểm tra v à đ i ều ch ỉ nh c á c b ọ t n ư ớc c ủa m á y t r ọ ng l ực Đ ầu t i ê n k i ểm t ra bọ t n ư ớc d ọ c, đ ư ợc b ố t rí t h e o h ư ớ n g c ủ a c o n l ắ c, s au đ ó k i ểm t ra b ọ t n ư ớ c n g a n g , đ ư ợc b ố t r í t h eo h ư ớ n g t r ụ c q u ay c ủ a c o n l ắc. N g h i ê n g m á y t r ọ n g lự c đ ư ợc t h ự c h i ệ n n h ờ các ố c c â n b ằ ng . V i ệc k i ểm t ra v à đi ề u c hỉ n h c h ín h x ác các b ọ t n ư ớc đ ư ợc th ự c h i ệ n k h i x ác đ ị n h h ằ n g s ố m á y t r ọn g lực b ằ n g ph ư ơ n g p h á p n g hi ê n g . 7 . X á c đ ị nh v à đ i ều ch ỉ nh đ ộ n hậ y c ủ a h ệ thố n g đàn h ồ i 7 .1. X á c đ ị nh v à đ i ề u ch ỉ nh độ n h ạ y c ủ a m á y tr ọ n g l ực G N U -KV v à tương đ ư ơng T ỷ s ố g i ữ a đ ộ x ê dị c h c ủ a v ạ ch c h ỉ t h ị ả n h c o n l ắc, b i ểu t h ị b ằ n g s ố v ạ c h t r ê n t h a n g t r ư ờ n g n h ì n ố n g kí n h đ ố i v ớ i s ự th ay đổ i g i á t r ị t r ọ n g l ự c t ư ơ n g ứn g đ ư ợc g ọ i l à đ ộ n h ạy c ủ a c o n l ắc. Đ ộ n h ạ y c ủ a c o n l ắc k hô n g đ ư ợc n h ỏ h ơn 4 v ạ c h ( c ủ a t h a n g c h i a t r on g trư ờ n g n h ì n ố n g k í n h ) / m G a l . X ác đ ịn h đ ộ n h ạy của hệ t h ốn g đ à n h ồ i đư ợ c t h ự c h i ện nh ư s a u : - D ùn g ố c đ ọ c s ố đ ư a vạc h c h ỉ t h ị ả n h c o n l ắ c l ầ n l ư ợ t tr ù n g v ớ i vạc h + n v à - n c ủ a th a n g c h i a t r on g t r ư ờ n g n h ì n ố n g k ín h v à l ấ y s ố đọ c r + n i v à r - n j th e o ố c đ ọ c số . V i ệ c l à m c h ậ p v ớ i m ỗ i v ạc h (+ n v à - n ) ph ả i th ự c hi ệ n í t n h ấ t 3 l ầ n ( i≥ 3 ) ; - T ín h gi á t rị t r un g b ì n h ( r 1 v à r 2 ) c ủ a s ố đ ọ c; đ ộ n h ạy c ủ a h ệ t hố n g đ àn h ồ i đư ợ c t í n h t h e o c ô n g th ứ c s a u t r on g đ ó ∆n - kh o ả n g cách gi ữ a c á c v ạ c h t r o n g th a n g c h i a c ủ a t r ư ờ n g n h ì n ; C - h ằ n g s ố c ủ a m á y tr ọ n g lực. N ếu đ ộ n h ạy c ủ a h ệ t h ốn g đ à n h ồ i n h ỏ h ơ n 3 v ạc h / m G al th ì p h ải g ử i m á y v ề n ơi c h ế t ạo đ ể đi ề u c h ỉ n h đ ộ n h ạ y . V í d ụ v ề x ác đ ị n h đ ộ n h ạy c ủ a h ệ th ố n g đ à n h ồ i m á y G N U - K V đ ư ợc t h ể hi ệ n t r on g b ả n g s a u : X á c định đ ộ n h ạ y c ủa hệ t h ố ng đ à n h ồ i m á y G N U - KV N g ười đ o : Đ i ề u V ă n V â n N g à y 2 0 t h á ng 0 5 n ă m 2 00 8 M á y G N U-KV s ố 7 0 C = - 6 , 1 7 0 m G a l / v ò ng Số h i ệu v ạ ch t r ên th a n g ch i a ố ng k í nh n ( v ạ ch) Số đ ọ c trên ố c đ ọ c s ố r ( v ò n g ) Ghi chú - 1 0 3 , 9 5 3 - 1 0 3 , 9 5 0 - 1 0 3 , 9 4 4 r 1 = 3 , 9 4 9 Số đ ọ c t r un g b ì n h t ại v ạ c h - 10 1 0 3 , 1 8 4 1 0 3 , 1 6 4 1 0 3 , 1 6 2 r 2 = 3 , 1 7 0 Số đ ọ c t r un g b ì n h t ại v ạ c h + 1 0 vach/mGal 7 .2. X á c đ ị nh v à đ i ề u ch ỉ nh đ ộ n h ạ y c ủ a hệ t h ố n g đ à n h ồ i m á y t r ọ ng l ực Z 40 0 v à t ư ơ n g đ ương Đố i v ớ i m á y Z 4 0 0 , đ ộ n h ạ y d c ủ a c o n l ắ c l à đ ộ l ệ c h s ố đọ c kh i ả n h c o n l ắ c dị c h c h u y ể n t ừ v ạ c h “ 0 ” đ ế n v ạc h “ 1 ” ( h o ặ c v ạ c h “ - 1 ” ) t rê n t h a n g c hi a c ủ a t rư ờ n g nhì n , th ê m v à o đ ó d = r - 1 - r 0 ho ặ c r + 1 -r 0 ( vòn g ) , ở đ â y r - 1 , r 0 , r + 1 - s ố đ ọ c c ủ a m á y t r ọn g l ự c kh i v ạc h c h ỉ t h ị c o n l ắ c c h ậ p v ớ i v ạ c h - 1 , 0 , + 1 t r on g t r ư ờ n g nhì n . Đ ộ l ệch s ố đ ọ c c ao h ơn t h ì đ ộ n h ạy c ủ a m á y th ấ p h ơ n . Đ ộ nh ạy c o n l ắc c ủ a m á y Z 40 0 b ìn h th ư ờ n g v ào k h o ả n g 1 6 - 2 0 v òn g kh i h ằ n g s ố m á y l à 0 , 1 m G a l/đ ơ n v ị đ ọ c số , n ế u k hô ng , đ ộ n h ạy c o n l ắc có t h ể đ ư ợ c t í n h t o án d ự a v à o h ằ n g s ố t h ự c c ủ a m á y . N ếu độ n h ạy c o n l ắc l ớ n h ơ n 2 0 , t h ì đ ộ nhạy c ủ a m á y qu á th ấ p v à n g ư ợc l ạ i , n ế u đ ộ n h ạy con l ắc n h ỏ h ơ n 16 , th ì đ ộ n h ạy của m á y qu á ca o , cần ph ả i đi ề u c h ỉn h . Đ ộ n h ạy c o n l ắc đ ư ợ c đ o v ớ i v ạ c h “ 1 ” k h ác v ớ i đ ộ n h ạy c o n l ắ c đ ư ợc đ o v ớ i v ạ ch “ - 1 ”, đ ộ s a i k h ác c h ỉ kh o ả n g 2 - 3 đ ơn v ị đ ọ c s ố , đ i ề u đ ó kh ô n g ả n h h ư ở n g đ ế n v i ệc s ử d ụ n g m á y . V ì v ậy cả v ạ c h “ 1 ” h o ặ c v ạ c h “ - 1 ” đ ề u có t h ể s ử d ụn g c h o vi ệ c x á c đị n h đ ộ n h ạy của c o n l ắ c. D o đ ộ n h ạy c ủ a c o n l ắc l i ên qu a n đ ế n đ ộ n gh i ê n g d ọ c, c h o n ê n t r ư ớc k h i đi ề u c h ỉ n h đ ộ n h ạy c ủ a c o n l ắc c ần k i ểm t ra x em bọ t n ư ớc đ ã đ ư ợc c ă n c h ỉn h c h u ẩn c h ư a. C ần t h ận t r ọn g v ới đ ộ c â n b ằ n g c ủ a các b ọ t n ư ớc k h i đ i ều c h ỉ n h đ ộ n h ạy của con l ắc. Các bước đ i ều c h ỉ n h đ ộ n h ạy của c o n lắc n h ư s a u : - K i ểm t ra đ ộ nhạy c ủ a c o n l ắ c c h ỉ tiến h à n h s au k h i các bọt n ư ớc đ ã đư ợ c căn c h ỉn h c h u ẩ n ; - C ân b ằ n g m á y v à đ ư a c o n l ắc v ề t r ù n g v ới v ạch “ 0 ” t r on g t r ư ờ n g n h ì n , x o a y t a y n ắ m ố n g kín h t h e o c hi ề u k i m đ ồn g h ồ (c h o t r ư ờ n g h ợp t ă n g đ ộ n h ạ y ) đ i m ộ t g ó c n ào đ ó t r o n g kh i v ạch “ 0 ” cắ t c h éo v ạ ch c h ỉ c o n l ắc , n ắ m c h ắ c t a y n ắ m ố n g kín h b ằ n g t a y t rá i v à x o a y m ắ t k í n h n g ư ợc c h i ề u k i m đ ồn g h ồ đ ể c h o v ạ c h “ 0 ” so n g son g v ới v ạch c h ỉ c o n l ắc , k h i đ ó v ạch “ 0 ” d ị ch t ới v ị t r í m ớ i v ề p h í a p h ả i ; - Đ i ều c h ỉn h l ạ i b ọ t n ư ớc d ọ c t r ên c ơ sở v ạ c h “ 0 ” m ớ i ; - X ác đ ị n h l ại đ ộ n h ạy c ủ a c o n l ắc x em đ ã đ ạt y êu c ầ u c h ư a, n ếu c h ư a đ ạt t h ì làm lai v i ệc đ i ều c h ỉn h c h o đ ến k h i đ ạt y êu cầu m ới t h ô i ; - N ếu đ ộ n h ạy c ủ a c o n l ắc q u á c a o , c ầ n đ i ều c h ỉ n h g i ảm th ì xo ay t ay n ắm ố n g k í n h n g ư ợc c hi ề u k i m đồ n g h ồ v à xo ay m ắt k í n h t h eo c hi ều k i m đồ n g h ồ . T r o n g trư ờ n g h ợp n à y t h ì v ạ c h “ 0 ” sẽ d ị ch về v ị t r í m ới ở p h í a t rá i . V í dụ v ề x á c đ ị n h đ ộ n h ạy của hệ t hố n g đ à n h ồ i m á y Z 40 0 đ ư ợc t h ể hi ệ n tr on g b ả n g dư ớ i đ â y . N g ười đ o : Đ i ề u V ă n V â n N gà y 2 0 t h á n g 0 5 năm 2 0 0 8 M á y Z 40 0 s ố 1 1 1 C = 0, 1 0 7 m G al /v ò ng TT n r (vòng) r tb (vòng) d (vòng) 1 -1 3 . 0 88 , 0 2 -1 3 . 0 87 , 5 3 . 0 87 , 5 18 , 0 3 -1 3 . 0 87 , 1 4 0 3 . 0 69 , 8 5 0 3 . 0 69 , 4 3 . 0 69 , 5 6 0 3 . 0 69 , 3 7 1 3 . 0 49 , 8 8 1 3 . 0 49 , 5 3 . 0 49 , 5 20 , 0 9 1 3 . 0 49 , 2 Đ ộ n h ạy này n ằ m tr o n g p h ạm vi cho p h é p . 8 . X á c đ ị nh th ờ i g i a n ổn định s ố đọc c ủa m á y trọ n g lực T h ời g i an ổ n đ ịn h s ố đ ọ c ( h t l ) c ủ a m áy t r ọ n g l ự c k h ôn g n ê n vư ợt q u á 3 p hú t . V i ệc x ác đ ị n h đư ợc th ự c h i ện nh ư s a u : - Đ ặt m á y t r ọ n g l ự c l ê n ô t ô ( t r o n g t hù n g v ận c h u y ể n ), c h o x e c h ạy t r on g 10 - 1 5 p h ú t ; - Sau k h i k ế t t h ú c v ận c h u y ể n , n h a n h c hó n g đ ặ t m á y v ào đ i ểm đ o v à câ n b ằ n g m á y ; - Q u an s át m á y t r ọ n g lự c t r o n g t h ờ i g i an í t n h ất l à 2 0 ph ú t ; t r o n g 5 p h út đ ầ u lấy số đ ọ c c h o t ừ n g p hú t m ột , c ò n s a u đó cứ 2 p h ú t đọ c s ố m ộ t lầ n ; - C hu y ể n s ố đọ c r a m G a l v à tín h hi ệ u cá c gi á t r ị n à y s o vớ i gi á t r ị đ ầ u ti ê n . T h ời g i a n ổ n đ ị n h s ố đ ọ c l à h i ệ u t h ời g i a n l ấy s ố đọ c đ ầu ti ê n v à th ờ i g i a n ứ n g v ớ i s ố đọ c l ệ c h s o v ớ i s ố li ề n k ề k hô n g l ớ n h ơn 0 , 0 3 m G a l . T h ờ i gi a n ổ n đ ịn h s ố đ ọ c có t h ể x ác đ ị n h b ằ n g p h ư ơ n g p h áp đ ồ t hị . V í d ụ v ề đ o đ ạ c v à tín h to á n đ ể x ác đ ị n h t h ời gi a n ổ n đ ịn h s ố đ ọ c đư ợc t r ìn h bày ở d ư ới đ â y : N g ười đ o : Đ i ề u V ă n V â n N g à y 2 0 t h á ng 0 5 n ă m 2 00 8 M á y G N U-KV s ố 7 0 C = - 6 , 1 7 0 m G al /vò ng STT Thời g i a n h m h i -h 1 ( m ) Số đ ọ c r i ( v ò n g ) r i -r 1 ( v ò n g ) C .(r i - r 1 ) ( m G al ) Ghi chú 1 8 1 5 0 4 , 7 5 2 0 , 0 0 0 0 , 0 0 2 8 1 6 1 4 , 7 5 9 0 , 0 0 7 0 , 0 4 3 8 1 7 2 4 , 7 6 2 0 , 0 1 0 0 , 0 6 4 8 1 8 3 4 , 7 6 3 0 , 0 1 1 0 , 0 7 5 8 1 9 4 4 , 7 6 5 0 , 0 1 3 0 , 0 8 6 8 2 0 5 4 , 7 6 5 0 , 0 1 3 0 , 0 8 7 8 2 2 7 4 , 7 6 5 0 , 0 1 3 0 , 0 8 8 8 2 4 9 4 , 7 6 5 0 , 0 1 3 0 , 0 8 9 8 2 6 11 4 , 7 6 6 0 , 0 1 4 0 , 0 9 10 8 2 8 13 4 , 7 6 5 0 , 0 1 3 0 , 0 8 11 8 3 0 15 4 , 7 6 6 0 , 0 1 4 0 , 0 9 12 8 3 2 17 4 , 7 6 7 0 , 0 1 5 0 , 0 9 13 8 3 4 19 4 , 7 6 7 0 , 0 1 5 0 , 0 9 14 8 3 6 21 4 , 7 6 7 0 , 0 1 5 0 , 0 9 T ừ bảng t r ê n c h ún g t a thấy rằng t h ờ i g i a n ổn đ ịn h s ố đ ọ c t ừ 3 - 4 p h ú t . Đ ồ thị b i ểu d i ễn sự t h a y đ ổ i g i á t rị s ố đ ọ c của m á y t r ọ n g lực t heo th ờ i g i a n 9 . X á c đ ị nh độ d ị ch chu y ển đ i ểm 0 Đ ộ d ị ch c h u y ển đi ể m “ 0 ” c ủ a m á y t r ọ n g l ự c kh ô n g đ ư ợc vư ợt q u á 2 m G a l / n g à y - đ ê m (0, 0 8 3 m G a l / g i ờ) v à được t ín h t o á n t h e o c ô n g t h ứ c d g xd = D g/ D T = C. D r/ D T ở đ ây D g - s ự t h ay đổi s ố đ ọ c ( m G a l ) của m á y tr ọ n g l ự c t ạ i c ù n g m ộ t đ i ểm t r on g k h o ả n g t h ờ i gia n D T. Đ ộ dị ch c h u y ển đ i ể m “ 0 ” c ủ a m á y t r ọ n g l ự c có t h ể đ ư ợc t í n h t o án t ừ các s ố l i ệ u k i ểm n gh i ệm t r o n g ph ò n g v à s ố l i ệ u q u an s át ho ặ c c ô n g t ác n g o ạ i n gh i ệp n h ư : - Q u an s á t t r o n g p hò n g kéo d à i t r o n g m ấ y n g ày đ ê m ; - X ác đ ịn h s a i s ố t r u n g ph ư ơ n g m ộ t lần đ o g i á trị t r ọ n g lự c ; - X ác đ ịn h h ằ n g s ố m á y trọng l ự c tr ê n đ ư ờ n g đá y . - T h ự c hiện c h u y ến đo ki ểm tra; - Q u an s á t n g o ại n gh i ệ p . V í d ụ v ề đ o đ ạc v à t ín h t o á n đ ể x á c đ ị n h đ ộ dị c h c hu y ển đi ể m “ 0 ” c ủ a m á y tr ọ n g lực đ ư ợc t r ì n h b ày ở d ư ới đâ y : N g ười đo: Đ i nh X u â n M ạ nh N g à y 2 0 t h á ng 0 5 n ă m 2 00 8 M á y Z 40 0 N o 11 5 C = 0, 0 9 8 2 m G a l / vò ng STT Thời gian h m h i -h 1 (Quy về đơn vị giờ theo thời gian đo đầu tiên) Số đọc r i (vòng) g r =C.r i (mGal) Dịch chuyển điểm”0” d g xd (mGal) 1 0 6 0 0 0 , 0 0 3 39 4 ,2 3 3 3 , 3 1 0 0 , 0 0 0 2 0 6 5 7 0 , 9 5 3 39 3 ,6 3 3 3 , 2 5 2 - 0 , 0 5 9 3 0 8 0 8 2 , 1 3 3 39 2 ,8 3 3 3 , 1 7 3 - 0 , 1 3 7 4 0 9 1 5 3 , 2 5 3 39 2 ,3 3 3 3 , 1 2 4 - 0 , 1 8 7 5 1 0 0 0 4 , 0 0 3 39 2 ,1 3 3 3 , 1 0 4 - 0 , 2 0 6 C h o k h o ả n g t h ờ i g i a n D T = 1 0 - 6 = 4 g i ờ, s ố đ ọ c c ủ a m á y th ay đ ổ i l à D g = 3 33 , 3 1 0 - 33 3 , 1 0 4 = 0 , 2 0 6 m G a l . D ị ch c h u y ển đ i ểm “ 0 ” c ủ a m á y t r ọn g l ự c Z 4 0 0 No 1 1 5 l à d g xd = 0 ,20 6 / 4x 2 4 = 1 , 2 3 7 m G a l / n g ày - đ ê m . K h i s ử d ụ n g d ị c h c h u y ển th e o gi ờ, ứn g v ớ i t r ư ờ n g h ợp c ủ a c h ú n g t a l à d g xd = 0 , 2 0 6 / 4 = 0 , 05 2 m G a l/h . Đ ồ t h ị t í n h d ị ch c hu y ển đ i ểm “ 0 ” c ủ a m áy t r ọ n g l ự c Z4 0 0 s ố 1 1 5 đ ư ợ c t r ìn h bày ở d ư ới đ â y . 10 . Xá c đ ị nh g i á t r ị v ạ ch ch i a ố c đ ọ c số ( h ằ n g s ố C ) của m á y trọ n g l ự c b ằ n g p h ươ n g p há p n g h i êng t rên t h i ết b ị chuẩn U EG P - 1 M ố i l i ê n q u an g i ữ a c h ỉ s ố c ủ a m áy t r ọ n g lự c ( s ố đ ọ c tí n h b ằ n g m G a l ) v ớ i s ố đ ọ c t h eo t h a n g c h i a c ủ a ố c đ ọ c s ố v à n h i ệ t đ ộ c ủ a m á y l à m ộ t h àm kh ôn g tu y ến t í n h . T r on g t h ự c t i ễ n ng ư ờ i t a b i ểu di ễn h àm n à y dưới d ạ n g : g r = C . r + f ( r), t r on g đ ó C - g i á t r ị v ạch c h i a c ủ a ố c đ ọ c s ố , kh ô n g đ ổ i c h o cả k h o ả n g đ o v à gọ i l à h ằ n g s ố c ủ a m á y t r ọ n g l ự c ; r - s ố đ ọ c t h e o ố c đ ọ c s ố ; f ( r) - p h ầ n ph i tu y ến c ủ a t h a n g đo . X ác đ ịn h h ằ n g s ố c ủ a m á y t r ọn g lực b ằ n g p h ư ơ n g p h á p ng hi ê ng , t rên thi ế t b ị c h u ẩn g ồ m các bước s a u : a ) K i ểm tra v à c ă n c h ỉ nh t h i ết bị c h u ẩ n n g h i êng T r ư ớc k h i l àm vi ệc v ớ i t h i ế t b ị c h u ẩn m áy t r ọ n g l ự c b ằ n g phư ơ n g ph á p n gh i ê n g , t r ụ c q u ay c ủ a k h un g q u ay cần p h ải ở v ị t r í n ằm ng a ng . Đ ể đ ạt đ ư ợc đi ề u đ ó p h ả i t i ế n h à n h k i ểm t ra v à căn c hỉ n h v ị t rí t r ụ c k hu n g q u ay c ủ a th i ết b ị c h u ẩ n . V i ệc c ăn c hỉ n h đ ư ợc t h ự c h i ệ n n h ờ s ử dụ n g b ọ t n ư ớc đ ư ợc g ắn đ ặ c b i ệ t , có t r o n g t ổ h ợp t h i ế t bị . Đ ầu t i ê n t i ến h à n h c h ỉn h b ọ t n ư ớc ( d ùn g c h o k h un g q u a y ) đ ể đ ạt đ ư ợc đ ộ s o n g s o n g g i ữ a t r ụ c c ủ a b ọ t n ư ớ c v ới m ặt ph ẳ n g c h ứ a đ áy c ủ a n ó . S a u đ ó b ọ t nư ớc đ ã đ ư ợc đ i ề u c h ỉ n h b ố t rí ở m ặt t r ê n c ủ a k hu n g q u ay p h ải s on g so n g v ớ i t r ụ c qu ay c ủ a k h un g v à d ù n g ố c c â n b ằ n g c ủ a th i ế t b ị c h u ẩ n c h ỉn h b ọ t n ư ớc v à o v ị t rí c â n b ằ ng . D ù n g ố c c h ỉ n h b ọ t n ư ớc, b ố t rí t r ên đ ế c ủ a t h i ế t b ị , đ ư a bọ t n ư ớ c v à o v ị t r í g i ữ a v à t ừ đ ây bọ t n ư ớc n ày c h ỉ t h ị v ị t rí t r ụ c q u ay của thi ế t b ị c h u ẩn m á y . b) Lắp v à đ i ều c h ỉ n h m á y trọ n g lực t r ê n thiết b ị ch u ẩ n Máy t r ọ n g l ự c đ ư ợc t h á o ra k h ỏ i v ỏ n g o ài v à l ắ p đ ặt v à o t r o n g c ố c đ ựn g m á y t r ọ n g l ự c c ủ a thi ết b ị c h u ẩ n , s a o c h o t r ụ c q u ay c o n l ắc c ủ a h ệ t hố n g đ à n h ồ i v uô n g g ó c v ớ i t r ụ c q u ay c ủ a kh u n g q u ay c ủ a t h i ế t b ị c h u ẩ n , c ò n c o n l ắc h ư ớ n g v ề b ê n p h ả i ( c ủ a n g ư ời t h ao t ác). V ặ n c h ặ t các ố c đ ể c ố đị n h m á y t r ọ n g l ự c v ớ i c ố c đ ựn g m áy t r ọ n g l ự c. Dù n g các ố c c â n b ằ n g c ủ a c ố c đ ựn g m á y đ ư a 2 bọ t n ư ớc c ủ a m á y t r ọ n g l ự c v ề g i ữ a. Dù n g ố c l i ê n k ết c ủ a c ố c đ ựn g m á y t r ọ n g l ự c b ắt t h ậ t c h ặ t n ó v ớ i k hu n g q u ay c ủ a th i ế t b ị c h u ẩ n . N h ữn g t h a o t ác n ày p h ải đ ư ợc th ự c h i ện í t n h ấ t 1 2 giờ t r ư ớc k h i t i ế n h à n h q u a n s á t . Đ ặ t s ố đ ọ c c ủ a ố c đọ c s ố m áy t r ọn g l ự c t ạ i v ị t r í 0 ,5 – 0 ,8 v ò n g , d ùn g ố c c h ỉn h d ải đ ư a c o n l ắc v ề v ạ c h 0 t r o n g t r ư ờ n g n hì n ố n g k ín h . Máy t r ọ n g l ự c c ầ n đư ợc l ắ p đ ặ t v à o th i ết b ị c h u ẩn s ao c h o đ ạ t đ ư ợc cá c đi ề u ki ệ n h ì n h h ọ c n h ư sau: - T r ụ c c o n l ắc c ủ a h ệ t h ốn g đ à n h ồ i p h ả i ở v ị t r í nằm n g a n g ; - T r ụ c q u ay con l ắc c ủ a hệ t h ố n g đ àn h ồ i p h ải ở v ị t rí n ằm n g a n g ; - T r ụ c q u ay c o n l ắc p h ải v uô n g gó c v ớ i t r ụ c q u ay c ủ a k h u n g q u ay t rên t h i ế t b ị c h u ẩ n . Đ ể đ ạt đ ư ợ c các y êu cầu t r ên p h ải t h ự c hi ện n h ữn g k i ểm t ra v à căn c h ỉn h dư ớ i đ â y : - K i ểm tra v à c ă n c h ỉ nh trục c ủa ố ng b ọ t nước h ì nh t rụ s o n g s o n g v ớ i trục c o n l ắ c Đư a cả h ai bọ t n ư ớc c ủ a m á y t r ọ n g l ự c v ề v ị t rí g i ữ a, l ấy s ố đ ọ c th e o t h a n g c h i a c ủ a ố c c â n b ằ n g d 0 ( đ ể thu ận ti ệ n d ù n g ố c b ê n p h ải n g ư ời q u a n s á t ) v à th e o t h a n g c h i a c ủ a ố c đ ọ c s ố r 0 . N g h i ê n g t h i ế t b ị c hu ẩn m á y v ề v ị t r í “ ốn g k í n h ở b ê n t r á i ” (v ặ n ốc c ân b ằ n g th e o c h i ều k i m đ ồ n g h ồ ) đ i 5 v ạ c h , l ấy s ố đ ọ c t h e o th a n g c h i a c ủ a ố c c ân b ằ n g d 1 + , c ò n t h eo t h a n g c h i a c ủ a ố c đ ọ c s ố r 1 + . N g h i ê n g th i ết b ị c h u ẩ n m á y v ề h ư ớ n g n g ư ợc l ạ i , v ị t rí “ ốn g kín h ở b ê n p h ả i ” đ i 5 v ạ c h , l ấy s ố đ ọ c t h eo t h a n g c h i a c ủ a ố c cân b ằ n g d 1 - , c ò n t h e o t h a n g c h i a c ủ a ố c đ ọ c s ố r 1 - . T i ếp t ụ c n gh i ê n g t h i ế t b ị c h u ẩ n m á y đ i 1 0 v ạch v ề m ỗ i ph í a v à l ấy các s ố đ ọ c d 2 + , r 2 + , d 2 - , r 2 - . V i ệc q u an s át đ ư ợc ti ế n h à n h c h o đ ế n kh i ng hi ê n g đ i 25 - 3 0 v ạc h . V í d ụ , x ác đị n h m ố i q u an h ệ g i ữ a s ố đ ọ c c ủ a m áy t r ọ n g l ự c v ớ i g ó c n gh i ê n g t r on g m ặt phẳ n g d a o đ ộ n g c ủ a c o n lắc đ ư ợ c t r ì n h b ày ở d ư ới đ â y . Số đọc theo ốc cân bằng (vạch) Số đọc theo ốc đọc số (vòng) d+ d- r+ r- 0 0 1 , 0 5 0 1 , 0 5 0 5 -5 1 , 0 7 5 1 , 0 5 2 10 - 10 1 , 1 0 0 1 , 0 5 5 15 - 15 1 , 1 4 5 1 , 0 7 2 20 - 20 1 , 2 4 0 1 , 0 9 0 25 - 25 1 , 1 5 5 30 - 30 1 , 2 3 5 V ẽ đ ồ t h ị bi ể u d i ễn m ố i l i ê n q u a n gi ữ a r v à d . X ác đ ịn h t r ụ c đ ố i x ứ n g c ủ a đ ư ờ n g đ ồ t h ị , x á c đ ị n h s ố đ ọ c t ư ơ n g ứ n g v ớ i t r ụ c đ ố i x ứn g = d0 + D d. T hi ế t l ậ p t r ụ c c ủ a ốn g b ọ t n ư ớc h ì n h t r ụ s on g s on g v ới t r ụ c c o n l ắ c th ự c h i ệ n nh ư s a u : T hi ế t l ập s ố đ ọ c d’0 th e o v ạch c h i a c ủ a ố c c â n b ằ n g c ủ a t h i ế t b ị c h u ẩ n , d ùn g ố c v i c h ỉ n h đ ư a b ọ t n ư ớc c ủ a m á y t r ọ n g l ự c v ề v ị t r í g i ữ a . Sau đ ó d ù n g ố c cân b ằ n g c ủ a thi ế t bị c h u ẩn đ ư a b ọ t n ư ớ c c ủ a nó v ề vị t r í g i ữ a. N ới lỏ n g các c hố t h ãm v à dù n g các ố c c ân b ằ n g đ ư a bọ t n ư ớc c ủ a m á y t r ọ n g l ự c về v ị t r í c â n b ằ n g , v ặ n c h ặt c ác c h ố t h ã m s au đ ó t i ế n h à n h k i ểm t ra l ạ i . V i ệc ki ể m t ra đ ư ợc c o i l à h o àn th à n h k h i k i ểm tra l ạ i D d n h ỏ h ơ n 1 . 5 v ạ c h ( k h o ả n g 2 0 ”). - K i ểm tra v à c ă n c h ỉ nh trục c ủa ố ng b ọ t nước h ì nh t rụ s o n g s o n g v ớ i trục q u a y của c o n l ắ c V i ệc ki ểm t ra đ ư ợc th ự c h i ện t ư ơ n g t ự n h ư m ụ c t rê n , t rừ vi ệ c n g h i ê n g m á y t r ọ n g l ự c đ ư ợ c t h ự c h i ệ n n h ờ ng h i ê n g k h un g q u ay c ủ a t h i ết b ị c h u ẩ n , c ò n g ó c n g h i ê n g đ ư ợc đ o b ằ n g b ộ p h ận đ o g ó c c ủ a t h i ế t b ị c h u ẩ n . V í d ụ x ác đ ị n h q u a n h ệ g i ữ a s ố đ ọ c c ủ a m á y t r ọ n g l ự c v ớ i g ó c n g h i ê n g t r on g m ặt p h ẳ n g c h ứ a tr ụ c q u ay của c o n l ắ c được t r ì n h b ày ở b ả n g dư ớ i đ â y . Số đọc theo thiết bị đo góc nghiêng Số đọc theo ốc đọc số (vòng) b + b - r+ r- 8 7 o 4 2 ' 3 2 " 8 7 o 4 2 ' 3 2 " 1 , 0 4 5 1 , 0 4 5 8 7 o 4 4 ' 3 2 " 8 7 o 4 0 ' 3 2 " 1 , 0 8 0 1 , 0 78 8 7 o 4 6 ' 3 2 " 8 7 o 3 8 ' 3 2 " 1 , 1 7 8 1 , 1 5 8 8 7 o 4 8 ' 3 2 " 8 7 o 3 6 ' 3 2 " 1 , 3 2 0 1 , 2 7 7 V ẽ đ ồ t h ị bi ể u d i ễ n m ố i li ên q u a n g i ữ a s ố đ ọ c r c ủ a m á y t r ọ n g l ự c v à g ó c n gh i ê n g b t r on g m ặt p h ẳ n g c h ứ a t r ụ c q u a y c ủ a c o n l ắc ( x em ở d ư ới đ â y ). X ác đ ịn h t r ụ c đ ố i x ứn g c ủ a đ ư ờ n g đ ồ t hị , t í n h s ố đ ọ c b ộ p h ậ n đ o g ó c , t ư ơ n g ứ n g v ớ i t r ụ c đ ố i x ứn g , đ ó l à β = b 1 + D b , t r on g đ ó D b – s ố h i ệ u c h ỉ n h , đ ư ợc x á c đ ịn h b ằ n g ph ư ơ n g p h á p đ ồ t h ị . D ùn g ố c v i c hỉn h l à m nghi ê n g khun g q u a y c ủ a thi ế t b ị c hu ẩ n , thi ế t l ậ p s ố đọ c r b ằ n g b ộ ph ậ n đ o gó c . Đ ư a cá c bọ t nư ớ c v ề v ị t r í g i ữ a nh ờ cá c ố c v i c hỉnh . T i ế n h à n h ki ể m t r a l ạ i , n ế u kh i ki ể m t r a l ạ i D b nh ỏ hơ n 2 0 ” th ì vi ệ c că n c hỉn h đ ạ t y ê u cầ u , n ế u c h ư a đ ạ t th ì l à m l ạ i vi ệ c că n c hỉn h c h o đ ế n kh i đ ạ t m ớ i thôi . - K i ểm tra v à c ă n c h ỉ nh trục q u a y c o n l ắ c c ủ a m á y tr ọ ng l ực v u ô ng g ó c v ớ i trục q u a y của k hung q u a y t rên t h i ết bị chu ẩ n T hi ế t l ậ p s ố đ ọ c t r ê n th a n g c hi a c ủ a ố c đ ọ c s ố b ằ n g 1 4 - 1 5 v òng . T i ếp t h e o x ác đ ịn h đ ộ n h ạy c ủ a c o n l ắc v ớ i g ó c n ghi ê n g t r o n g c á c v ị t r í “ ố n g k í n h v ề p h í a t r on g ” v à “ ốn g k ín h v ề p hí a ng o à i ”. Dùn g ố c v i c h ỉn h c ủ a thi ết b ị c h u ẩn l àm n gh i ê n g k hu n g q u ay c ủ a th i ế t b ị c h u ẩ n t h e o h ư ớ n g “ ốn g k í n h v ề p h í a t r on g ” v ớ i m á y t r ọn g l ự c đ ư ợc l ắp đ ặ t t r ê n đ ó , s a o c h o v ạ c h c h ỉ t h ị c o n l ắc c h ậ p v ớ i m ộ t t r on g n h ữn g v ạ ch đ ầ u c ùn g c ủ a th a n g c h i a t r ư ờ n g nh ì n ố n g kí n h c ủ a m á y t r ọn g l ự c ( v í d ụ , n 1 = + 30 ) . G h i s ố đ ọ c t h eo t h a n g c h i a v à th e o b ộ p h ận đ o g ó c β 1+. D ù n g ố c v i c h ỉn h c ủ a t h i ết b ị c h u ẩn l àm ng h i ê n g k hu n g q u ay c ủ a t h i ết b ị c h u ẩn s ao c h o v ạ c h c h ỉ th ị c o n lắc c h ập v ớ i v ạ c h đ ầ u c ù n g c ò n l ạ i c ủ a t h a n g c h i a n 2 = - 30 . Gh i s ố đ ọ c t h eo t h a n g c h i a v à t h eo b ộ p h ận đ o g ó c β 2+. Đ ộ n h ạ y c ủ a c o n l ắ c v ớ i g ó c n g h i ê n g t í n h to á n th e o c ô n g th ứ c Sau đ ó l àm ng h i ê n g k hu n g q u ay v ề h ư ớ n g n g ư ợc l ạ i ( “ ốn g k ín h về p h í a n g o à i ”) v à t i ế n h à n h các đ o đ ạc tư ơ n g t ự để x ác đ ị n h C - X ác đ ị n h đ ạ i l ư ợ n g D C = C + - C - Sự c h ê n h l ệ ch t ư ơ n g đ ố i không được vượt quá 3 ÷ 5 %. Trong trường hợp, khi giá trị chênh lệch tương đối vượt quá giới hạn cho phép, việc kiểm tra được làm lại nhưng máy trọng lực được quay trước tiên trên khung quay xung quanh trục thẳng đứng. Tiếp theo tiến hành theo cách sau: dùng vít vi chỉnh của thiết bị chuẩn đưa bọt nước, song song với trục quay con lắc, về vị trí cân bằng (đồng thời bọt nước còn lại cũng phải cân bằng), nới các chốt hãm của cốc đựng máy và quay cốc chứa hệ thống nhạy xung quanh trục thẳng đứng; bắt các chốt hãm sao cho cả hai bọt nước đều cân bằng. Hướng quay cốc xung quanh trục thẳng đứng phụ thuộc vào đại lượng C + , C - và hướng con lắc của máy trọng lực. - X á c đ ị nh đ ộ nh ạ y c ủa m á y tr ọ n g l ự c ( g i á t r ị v ạ ch c h i a của trườ n g nh ì n ố ng k í nh) V í d ụ , x ác đ ị n h đ ộ n h ạy c ủ a c o n l ắ c v ới g ó c n gh i ê n g đ ư ợc t r ì n h b ày ở b ả n g d ư ới đ â y . Vị trí máy trọng lực Số đọc b D C = C + - C - n 1 = +30 n 2 = -30 Giây/vạch Giây/vạch G ần đ ú n g I, s ố đ ọ c t h eo b àn đ ộ n g a n g + 0 o .8 Ố n g k í n h v ề p h í a t r on g 0 7 o 4 4 ’ 0 7 ” 0 7 o 4 2 ’ 0 1 ” 2 , 1 0 ” 1 , 2 8 ” 38% Ố n g k í n h v ề p h í a n g o à i 0 8 o 5 7 ’ 3 5 0 9 o 0 0 ’ 5 8 ” 3 , 3 8 ” G ần đ ú n g II, s ố đ ọ c t h e o b à n đ ộ ng a n g + 2 o .8 Ố n g k í n h v ề p h í a t r on g 0 7 o 3 6 ’ 4 0 ” 0 7 o 3 3 ’ 3 8 ” 3 , 0 3 ” 0 , 0 7 ” 2% Ố n g k í n h v ề p h í a n g o à i 0 9 o 0 3 ’ 5 5 ” 0 9 o 0 0 ’ 5 7 ” 2 , 9 7 ” v = 0 0 4 3 ' 3 8 " v= 0 0 4 3 ' 4 0 " C” tb = 3,00” T h eo k ế t q u ả q u an s á t g h i t r o n g b ả n g t r ên ( g ầ n đ ún g II) c h ún g t a t í n h đ ư ợc g ó c n g h i ê n g c ủ a m á y trọ n g lực = 0 0 43’38” và C h ỉ cần x ác đị n h gó c v v ới đ ộ c h í n h x ác đ ế n v à i g i â y . T ừ k ết q u ả c hu ẩ n b ằ n g ph ư ơ n g p h áp ng hi ê n g tì m gi á t rị P. P . ( g i á t rị m G al c ủ a m ộ t g i â y ) ứn g v ới g ó c đ ã c h o . T r o n g t r ư ờ n g h ợ p cụ t h ể n ày P . P. = 0 ,060 m G a l , đ ộ n h ạy s ẽ b ằ n g C = C t b ” x P . P. = 3, 0 0 x 0 , 0 6 0 = 0, 18 0 m G a l/ v ạch ( t h a n g c h i a trư ờ n g n h ì n ). c) X á c đị n h h ằ n g s ố của m á y t r ọ n g lực t r ên thiết b ị ch u ẩ n Sai s ố t ư ơ n g đ ố i x á c đ ịn h h ằ n g s ố m á y t r ọ n g l ự c c ầ n t u ân t h e o qu y đ ị n h . V i ệc x ác đị n h h ằ n g s ố m á y ph ả i th ự c h i ệ n í t n h ất b a l ầ n . M ỗ i l ần x ác đị n h h ằ n g s ố m á y bao g ồ m các b ư ớc s a u : Bước 1 : C â n b ằ n g m áy tr ọ n g l ự c v à lấy số đọ c t h eo ố c đọ c s ố r 0 ’; Bước 2 : Đ ặ t s ố đ ọ c n h ỏ n h ất ( c h ẵ n vò n g ) c h o ố c đ ọ c s ố c ủ a m á y t r ọn g lực r 1 + . D ùn g ố c v i c hỉ n h c ủ a t h i ết b ị c h u ẩ n l àm ngh i ê n g kh u n g q u ay c ủ a n ó t h e o h ư ớ n g “ ốn g k ín h v ề ph í a t r o n g ” đ ến k h i v ạ ch c h ỉ th ị c o n l ắc c h ậ p v à o v ạ c h “ 0 ” t rên t h a n g t r ư ờ n g n h ì n ố n g kí nh . Đ ọ c g ó c n g h i ê n g . L ặp l ại th a o t á c n à y , nh ư n g qu ay ố c đọ c s ố 0 , 0 5 - 0 ,1 v ạc h , ngư ợc c hi ề u k i m đ ồ n g h ồ v à l ạ i đ ặt v ào s ố đ ọ c cũ r 1 + ; dù n g ốc v i c h ỉ n h c ủ a t h i ết b ị c h u ẩ n x o ay nó n g ư ợc c hi ề u ki m đ ồ n g hồ , d i c h u y ển v ạ c h c h ỉ c o n l ắc v à l ại c h ập n ó v ớ i v ạ c h “ 0 ”. L ấy s ố đọ c g ó c n gh i ê n g ; Bước 3 : Đ ặt s ố đọ c m ới r 2 + của ốc đọc số máy trọng lực và thực hiện thao tác như đã nêu ở bước 2. Hai lần lấy số đọc góc nghiêng ( và ) Bước 4 : L ần l ư ợt đ ặ t các s ố đ ọ c v à ứn g v ớ i m ỗ i s ố đ ọ c l ạ i th ự c hi ệ n t h a o t ác n h ư đ ã n ê u ở b ư ớ c 2 . L ấ y s ố đọ c gó c n g hi ê n g t ư ơ n g ứn g Bước 5 : Đ ến l ầ n q u a n s á t c u ố i c ù n g , kh ô n g t h ay đổ i s ố đ ọ c c ủ a m á y t r ọ n g l ự c, l àm n g h i ê n g k hu n g q u a y t h i ế t b ị c h u ẩ n v ề v ị t r í “ ốn g k í n h v ề p hí a ng o à i ” c h o đ ế n k h i v ạ c h c h ỉ c o n l ắc c h ậ p v ạch “ 0 ”. L ấy s ố đọ c g ó c n g h i ê n g . Đ ể ki ểm tra, ta tí n h v ị t rí n ằm n g a n g t h e o c ô n g t h ứ c Bước 6 : Lần lượt đặt các số đọc ..., th e o ố c đ ọ c số v à ứn g v ới m ỗ i s ố đ ọ c l ạ i t h ự c hi ệ n t h a o t ác n h ư b ư ớc 2 đ ể l ấy các s ố đ ọ c g ó c n gh i ê n g t ư ơ n g ứn g ứ n g v ới m ỗ i g i á t rị r i tính b nni. Sự kh á c n h a u g i ữ a các g i á t r ị b nni t í n h đ ư ợc c h o m ỗ i l ầ n đ o k hô n g đ ư ợc v ư ợ t qu á 3 g i â y . Bước 7 : D ù n g ố c v i c h ỉ n h c ủ a t h i ết b ị c h u ẩn t h i ế t l ậ p s ố đọ c b nn . Lấy số đọc theo ốc đọc s ố . Số đọc r i thường thực hiện với bước đi là một vòng. V í dụ v ề v i ệc qu a n sát v à t í n h t o án đ ư ợc trình b ày trong b ả n g d ư ới đ â y . Kết quả x á c định h ằ ng s ố C của m á y t r ọ ng lực Số đọc r i Số đọc góc nghiêng của thiết bị chuẩn Giá trị gần đúng C i ’ = g i +1 r -g i r 2v i = b + - b - vòng 0 , “ 0 , “ 0 , “ 0 , “ 0 , “ mGal mGal/ vòng mGal/ S 0 , 9 7 5 5 3 6 5 0 9 2 , 0 0 0 36 , 4 52 , 9 5 36 5 09 36 ,5 53 ,5 5 3 6 5 0 9 5 2 3 0 2 6 0 1 3 TB 36 , 5 53 , 2 14 , 8 43 , 2 21 , 6 - 7 , 4 1 2 5 4 1 5 0 4 3 , 0 0 0 55 , 1 34 , 1 5 41 5 04 55 ,4 33 ,2 5 4 1 5 0 4 5 2 3 0 3 7 0 1 8 TB 55 , 3 33 , 7 14 , 4 21 , 6 40 , 8 - 14 , 4 9 1 - 7 , 0 7 9 - 0 , 0 2 2 5 4 6 5 0 0 4 , 0 0 0 03 , 4 28 , 3 5 46 5 00 03 ,1 29 ,1 5 4 6 5 0 0 5 2 3 0 4 5 0 2 2 TB 03 , 3 28 , 7 16 , 0 34 , 5 47 , 3 - 21 , 5 6 5 - 7 , 0 7 4 - 0 , 0 2 9 5 4 9 4 5 6 5 , 0 0 0 33 , 2 59 , 3 5 49 4 56 33 ,0 59 ,2 5 4 9 4 5 6 5 2 3 0 5 2 0 2 6 TB 33 , 1 59 , 3 16 , 2 33 , 8 16 , 9 - 28 , 6 8 3 - 7 , 1 1 8 - 0 , 0 3 4 5 5 2 4 5 3 6 , 0 0 0 38 , 4 54 , 6 5 52 4 53 38 ,1 54 ,0 5 5 2 4 5 3 5 2 3 0 5 8 0 2 9 TB 38 ,3 54 , 3 16 , 3 44 , 0 22 , 0 - 35 , 8 0 3 - 7 , 1 2 0 - 0 , 0 3 8 5 5 5 4 5 1 7 , 0 0 0 25 , 2 05 , 4 5 55 4 51 25 ,6 04 ,7 5 5 5 4 5 1 5 2 3 1 0 4 0 3 2 TB 25 , 4 05 , 1 15 , 2 20 , 4 10 , 2 - 42 , 9 7 7 - 7 , 1 7 4 - 0 , 0 4 3 5 5 7 4 4 8 8 , 0 0 0 59 , 3 32 , 4 5 57 4 48 59 ,2 32 ,0 5 5 7 4 4 8 5 2 3 1 0 9 0 3 4 TB 59 , 3 32 , 2 15 , 7 27 , 0 43 , 5 - 50 , 0 5 0 - 7 , 0 7 3 - 0 , 0 4 6 6 0 0 4 4 6 9 , 0 0 0 22 , 2 09 , 6 6 00 4 46 22 ,6 10 0 6 0 0 4 4 6 5 2 3 1 1 4 0 3 7 TB 22 , 4 09 , 8 16 , 1 12 , 6 06 , 3 - 57 , 1 7 3 - 7 , 1 2 3 - 0 ,050 10 , 0 0 6 0 2 4 4 3 0 37 , 0 56 , 2 6 02 4 43 36 ,4 56 ,4 6 0 2 4 4 3 5 2 3 1 1 8 0 3 9 TB 36 , 7 56 , 3 16 , 5 40 , 4 20 , 2 - 64 , 2 5 8 - 7 , 0 8 5 - 0 , 0 5 3 11 , 0 0 6 0 4 4 4 1 0 44 , 4 48 , 6 6 04 4 41 44 ,2 48 ,2 6 0 4 4 4 1 5 2 3 1 2 2 0 4 1 TB 44 , 3 48 , 4 16 , 3 55 , 9 27 , 9 - 71 , 2 9 9 - 7 , 0 4 1 - 0 , 0 5 5 12 , 0 0 6 0 6 4 3 9 0 44 , 9 48 , 1 6 06 4 39 44 ,2 48 ,0 6 0 6 4 3 9 5 2 3 1 2 6 0 4 3 TB 44 , 6 48 , 1 16 , 3 56 , 5 28 , 3 - 78 , 4 7 1 - 7 , 1 7 2 - 0 , 0 6 0 13 , 0 0 6 0 8 4 3 7 0 40 , 7 52 , 2 6 08 4 37 40 ,6 52 ,4 6 0 8 4 3 7 5 2 3 1 3 0 0 4 5 TB 40 , 7 52 , 3 16 , 5 05 , 0 02 , 0 - 85 , 6 5 5 - 7 , 1 8 4 - 0 , 0 6 2 14 , 0 0 6 1 0 4 3 5 0 32 , 4 58 , 3 6 10 4 35 32 ,7 58 ,7 6 1 0 4 3 5 5 2 3 1 3 4 0 4 7 TB 32 , 6 58 , 5 15 , 5 03 , 0 02 , 0 - 92 , 8 4 2 - 7, 1 87 - 0 , 0 6 4 0 , 9 6 0 - 7 , 1 1 9 V i ệc x ử l ý , t í n h t o á n s ố l i ệ u x á c đ ị n h h ằ n g s ố C c ủ a m á y t r ọ n g l ự c b ằ n g ph ư ơ n g p h á p n g hi ê n g được t h ự c h i ệ n n h ư s a u : - T ừ bả n g t r ê n t í n h g ó c n g hi ê n g 2v i v à v i : - T ừ b ả n g tí n h d à n h c h o t í n h to á n k ết q u ả c h u ẩn m á y b ằ n g phư ơ n g p h á p n gh i ê n g ( k èm th eo m ỗ i th i ết b ị c h u ẩ n ), t h e o đ ố i s ố l à v i c họ n g i á t rị g i r ; tí n h g i á t rị k i ểm tra: - Ở m ỗ i n hi ệ t đ ộ ti ế n h à n h x á c đ ị n h b a l ầ n g i á t r ị h ằ n g s ố C . G i á t r ị C = C ’ + D C , c ò n s ố cả i c hí n h D C đ ư ợ c x á c đ ị n h th e o ph ư ơ n g p h á p bì n h p h ư ơ n g n h ỏ nh ấ t . V í d ụ tí n h s ố cả i c hí n h D C ( ở n h i ệ t đ ộ 1 5 0 C ) đ ư ợ c t r ì n h b à y ở b ả n g d ư ớ i đ â y . STT r i a i = r tb -r i l’ i = ( ) tb - a i l” i = l’ i - a i a i .a i a i .l” i D C.a i f(r i ) = D C.a i - l” i 1 2,0 -7,412 6,0 -42,636 -42,714 0,078 36,0 0,466 0,031 -0,047 2 3,0 -14,491 5,0 -35,557 -35,595 0,038 25,0 0,188 0,026 -0,012 3 4,0 -21,565 4,0 -28,483 -28,476 -0,007 16,0 -0,030 0,020 0,028 4 5,0 -28,683 3,0 -21,365 -21,357 -0,008 9,0 -0,025 0,015 0,024 5 6,0 -35,803 2,0 -14,245 -14,238 -0,007 4,0 -0,015 0,010 0,018 6 7,0 -42,977 1,0 -7,071 -7,119 -0.048 1,0 0,048 0,005 -0,043 7 8,0 -50,050 0,0 0,002 0,000 0,002 0,0 0,000 0,000 -0,002 8 9,0 -57,173 -1,0 7,125 7,119 0,006 1,0 -0,006 -0,005 -0,011 9 10,0 -64,258 -2,0 14,210 14,238 -0,028 4,0 0,057 -0,010 0,018 10 11,0 -71,299 -3,0 21,251 21,357 -0,106 9,0 0,319 -0,015 0,091 11 12,0 -78,471 -4,0 28,423 28,476 -0,053 16,0 0,214 -0,020 0,033 12 13,0 -85,605 -5,0 35,557 35,595 -0,038 25,0 0,192 -0,026 0,013 13 14,0 -92,842 -6,0 42,794 42,714 0,080 36,0 -0,478 -0,031 -0,110 S 104,0 -650,629 0,0 0,000 0,000 0,000 182,0 0,930 0,000 0,000 TB 8,0 50,048 C’ = -7,119 mGal/vòng D C = [al”]/[aa] = 0,005 C = C’ + D C = -7,114 mGal/vòng - L ập b ả n g t ổ n g h ợp gi á t rị hi ệ u c hỉ n h t h a n g đ o c h o nh ó m ( x em v í d ụ t r o n g b ả n g d ư ới đ ây ở n h i ệt độ 1 5 0 C ). Số đọc r Lần đo,i Số hiệu chỉnh thang d f(r) = f(r tb ) - f(r i ) ( d f(r)) 2 m f(r) f(r i ) f(r tb ) vòng mGal mGal mGal mGal 2 mGal 1 -0,047 0,022 0,00048 2,000 2 -0,017 -0,025 -0,008 0,00006 0,011 3 -0,011 -0,014 0,00020 1 -0,012 0,020 0,00039 3,000 2 0,020 0,008 -0,012 0,00015 0,010 3 0,015 -0,007 0,00005 1 0,028 0,006 0,00003 4,000 2 0,030 0,034 0,004 0,00001 0,005 3 0,043 -0,009 0,00009 1 0,024 -0,010 0,00010 5,000 2 0,017 0,014 -0,003 0,00001 0,007 3 0,000 0,014 0,00018 1 0,018 0,006 0,00004 6,000 2 0,039 0,024 -0,015 0,00023 0,008 3 0,015 0,009 0,00008 1 -0,043 0,035 0,00123 7,000 2 0,015 -0,008 -0,023 0,00051 0,018 3 0,005 -0,013 0,00016 1 -0,002 0,009 0,00009 8,000 2 0,023 0,008 -0,015 0,00023 0,008 3 0,002 0,006 0,00003 1 -0,011 0,001 0,00000 9,000 2 -0,001 -0,010 -0,009 0,00007 0,005 3 -0,017 0,007 0,00006 1 0,018 -0,022 0,00050 10,000 2 -0,010 -0,004 0,006 0,00003 0,012 3 -0,021 0,017 0,00028 1 0,091 -0,042 0,00174 11,000 2 0,020 0,049 0,029 0,00086 0,021 3 0,037 0,012 0,00015 1 0,033 -0,026 0,00067 12,000 2 -0,010 0,007 0,017 0,00029 0,013 3 -0,002 0,009 0,00008 1 0,013 0,013 0,00018 13,000 2 0,027 0,026 -0,001 0,00000 0,008 3 0,039 -0,013 0,00016 1 -0,110 -0,010 0,00011 14,000 2 -0,147 -0,121 0,026 0,00069 0,013 3 -0,105 -0,016 0,00025 S 0,002 0,01049 TB 0,011 - Dự n g đ ồ t h ị b i ể u d i ễn g i á t r ị h i ệ u c h ỉ n h đ ộ p h i t u y ến th a n g c hi a v ạ c h c ủ a ố c đ ọ c s ố m á y tr ọ n g l ự c (x e m h ìn h d ư ớ i đ â y ). Đ ồ t h ị m ố i l i ên q u a n gi ữ a s a i s ố t h a n g c hi a v ớ i s ố đ ọ c c ủ a m áy t r ọ n g l ự c f(r) - g i á t r ị h i ệ u c h ỉn h t h a n g đ o , t í n h b ằ n g m G a l , r - s ố đ ọ c t h e o t h a n g c h i a c ủ a ố c đ ọ c s ố m á y tr ọ n g l ự c, tí n h b ằ n g v òn g . C - L ập b ả n g t ổn g h ợ p gi á t rị h ằ n g s ố C c h o t ấ t cả các n h ó m ( v í d ụ đ ư ợc t r ìn h bày ở b ả n g d ư ới đâ y ) Các nhóm nhiệt độ: 15 o C, 25 o C, 35 o C Nhóm Lần đo số Ngày tháng Nhiệt độ, 0 C C (mGal/vòng) m c (mGal/vòng) I 1 2 3/ 0 5 15 , 0 - 7 , 1 1 3 9 2 2 3/ 0 5 15 , 0 - 7 , 1 1 2 2 3 2 3/ 0 5 15 ,0 - 7, 1 0 94 TB 15 , 0 - 7 , 1 1 1 8 0 , 0 0 1 3 1 ,8 II 1 2 5/ 0 5 25 , 0 - 7 , 1 2 2 2 2 2 5/ 0 5 25 , 0 - 7 , 1 2 3 2 3 2 5/ 0 5 25 ,0 - 7, 1 2 08 TB 25 , 0 - 7 , 1 2 2 1 0 , 0 0 0 7 1 ,0 III 1 2 7/ 0 5 35 , 0 - 7 , 1 3 5 0 2 2 7/ 0 5 35 , 0 - 7 , 1 3 2 8 3 2 7/ 0 5 35 ,0 - 7, 1 3 30 TB 35 , 0 - 7 , 1 3 3 6 0 , 0 0 0 7 1 ,0 - X ác đ ị n h s ự p h ụ t h u ộ c c ủ a h ằ n g s ố m á y v à o n hi ệ t đ ộ V i ệc x ác đ ịn h s ự p h ụ t h uộ c c ủ a h ằ n g s ố m áy t r ọn g l ự c v à o n hi ệ t đ ộ b ằ n g ph ư ơ n g ph á p n g h i ê n g ph ả i đ ư ợc t h ự c h i ệ n ở í t n h ấ t b a m ứ c n h i ệt đ ộ k h ác n h a u . N hi ệ t đ ộ c h u ẩ n m á y c h ọ n s a o c h o có t h ể b a o t r ù m d ải nh i ệt đ ộ d ự k i ến t r o n g v ùn g đ o đ ạc ng o ạ i n g h i ệ p s ắ p t ớ i . Q u a n s át đ ư ợc th ự c h i ện t r o n g p hò n g đ i ề u n h i ệ t . T ại m ỗ i m ứ c nhi ệ t đ ộ t h ự c h i ệ n ít n h ất b a l ầ n đ o . T ấ t cả s ố đọc t ại m ộ t c h ế đ ộ n h i ệ t đ ộ đ ư ợ c l ấy t rên c ù n g nh ữ n g v ạ ch c hi a c ủ a ố c đ ọ c s ố . L ập b ả n g tổ n g h ợ p các g i á t r ị h ằ n g s ố đ ư ợc x ác đị n h t ại n h ữn g n h i ệt đ ộ k h ác n h a u ( x em v í d ụ ở b ả n g d ư ới đ â y ). C á c nh ó m n h i ệt đ ộ : 1 5 o C , 2 5 o C , 3 5 o C Nhóm Nhiệt độ 0 C C (mGal/vòng) ∆t 0 C ∆C (mGal/vòng) ∆C/∆t trên 1 0 C I 15 , 0 - 7 , 1 1 1 8 10 , 0 - 0 , 0 1 0 3 - 0 , 0 0 1 0 2 1 , 4 4 II 25 , 0 - 7 , 1 2 2 1 10 , 0 - 0 , 0 1 1 5 - 0 , 0 0 1 1 5 1 , 6 2 III 35 , 0 - 7 , 1 3 3 6 S 20 , 0 - 0 , 0 2 1 8 T B - 7 , 1 2 2 5 - 0 , 0 0 1 0 9 1 , 5 3 - D ự n g b i ể u đ ồ s ự phụ t h u ộ c c ủ a h ằ n g số m á y vào n hi ệ t đ ộ Đ ồ thị m ố i liên q u an gi ữ a g i á t r ị v ạ ch c h i a ố c đ ọ c s ố c ủ a m á y tr ọ n g lực G N U- K V tới n hi ệ t đ ộ 11 . Xá c đ ị nh g i á t r ị v ạ ch ch i a ố c đ ọ c số ( h ằ n g s ố C ) của m á y trọ n g l ự c trên đ ư ờ n g đ á y X ác đ ị n h h ằ n g s ố C c ủ a các m á y t r ọn g l ự c GN U - K V v à Z 40 0 t r ên đ ư ờ n g đ áy đ ư ợc th ự c hiện s au kh i k ế t th ú c c ô n g t ác k i ểm t ra, ki ểm ng h i ệm t r o n g p h òn g v à s au k h i x á c đị n h h ằ n g s ố C b ằ n g p h ư ơ n g p h á p n gh i ê n g t r o n g p hò n g k i ểm n gh i ệ m . M ụ c đ í c h c ủ a v i ệc x á c đ ịn h h ằ n g s ố C c ủ a m á y t rên đ ư ờ n g đ áy l à ki ểm t ra h o ạt đ ộ n g c ủ a n ó t r on g đi ề u ki ệ n n g o ại n g h i ệp v à k h ẳ n g đ ịn h k ết q u ả x á c đ ịn h h ằ n g s ố C b ằ n g ph ư ơ n g p h áp ng h i ê n g . C ô n g v i ệc n ày tố t n h ất n ê n k ế t h ợ p v ớ i v i ệc t i ế n h à n h c h u y ến đo k i ểm tra. T r ư ớc k h i b ắt đ ầ u đ o t r ê n các đi ểm của đ ư ờ n g đáy m á y cầ n : - L ập c h ư ơ n g t r ì n h đ o t r ê n c á c đ i ểm c ủ a đ ư ờ n g đ áy s ao c h o , m ỗ i kho ả n g c ủ a t h a n g đ o ( k h o ả n g đ ầ u , kh o ả n g g i ữ a, k h o ả n g c u ố i ) có t h ể th ự c h i ệ n đ ư ợc c ù n g m ộ t s ố l ư ợ n g gi á t rị qu a n s á t , t r o n g đ ó p h ải l ư ờ n g t r ư ớc đư ợc s ố gi a t r ọn g l ự c q u a n s á t n h ấ t t h i ế t p h ả i l ớ n h ơn 6 0 - 7 0 m G a l . - Đư a m á y t r ọn g l ự c v à o t r ạ n g t h ái l àm v i ệc í t n h ấ t 2 4 g i ờ t r ư ớc kh i b ắt đ ầ u c h u y ến đ o . X ác đ ị n h h ằ n g s ố C c ủ a m á y t r ọ n g l ự c t r ê n đ ư ờ n g đ áy ph ải th ự c h i ệ n t r on g 3 - 4 n g à y . V i ệc tí n h t o án s ố l i ệu c ác ch u y ến đ o đ ư ợc t h ự c h i ệ n n h ư s a u : - T í n h s ố đ ọ c m á y tr ọ n g lực ra m G al t h e o c ô n g th ứ c : g r = C . r + f(r), ở đ ây C, f(r) – các gi á t r ị từ k ế t q u ả x á c đị n h h ằ n g s ố C bằng phư ơ n g p h á p n gh i ê ng ; T r o n g s ố đ ọ c m á y t r ọ n g l ự c n ê u t r ê n c ầ n đ ư a v à o h i ệu c h ỉ n h ả n h h ư ở n g c ủ a bi ế n t h i ê n đ ị a t r i ề u ; k ể c ả h i ệ u c h ỉ n h H on c a s a l o . T í n h t o á n v à đ ư a v à o hi ệ u c h ỉn h d ị c h c h u y ển đ i ể m “ 0 ” c ủ a m á y tr ọ n g lự c ; - T ín h hi ệ u gi a tố c l ự c t r ọn g t r ư ờn g đ o đ ư ợ c g i ữ a cá c đi ể m c ủ a đ ư ờn g đ á y ; - So s á n h h i ệu g i a t ố c l ự c t r ọ n g t r ư ờ n g đ o đư ợc g i ữ a các đ i ểm c ủ a đ ư ờ n g đ áy v ới g i á t rị c h u ẩ n c ủ a n ó . Sai l ệ c h c ủ a từ n g l ầ n đ o k h ôn g đ ư ợc v ư ợ t q u á 0 , 1 m G a l , c ò n g i á t r ị t r u n g b ì n h k hô n g đ ư ợc v ư ợt q u á 0 , 0 5 m G a l . N ếu s a i l ệ c h c ủ a t ừn g l ầ n đ o v à g i á t r ị t r un g bì n h v ư ợt q u á m ứ c c h o p h é p th ì ph ải t i ế n h à n h l àm l ại v i ệc c hu ẩ n b ằ n g p h ư ơ n g ph á p n g h i ê n g v à đ o t rên đ ư ờ n g đ á y . T r o n g t h ự c tế, ở V i ệ t N a m chưa có đi ề u ki ệ n để c h u ẩn m á y tr ọ n g lực b ằ n g ph ư ơ n g p h á p n g h i ê n g , n ê n v i ệc c h u ẩn m áy t r ọn g l ự c c h ủ y ếu đ ư ợc t h ự c h i ệ n t r ê n đư ờ n g đ áy trọng l ự c q u ố c g i a. C ôn g v i ệc b a o g ồ m các bước sau: Bước 1 . Theo d õ i d ị ch ch u y ển đ i ểm “ 0 ” của m á y ở t r ạ ng th á i t ĩ n h ( g ọ i t ắ t l à “ th e o d õ i t ĩ n h ” ) V i ệc n ày th ự c h i ện t ừ 3 - 5 n g ày đ ể k h ả o s á t d ị ch c h u y ển đ i ểm “ 0 ” v à đ ộ ổ n đ ịn h c ủ a m á y . P h ư ơ n g p h á p t i ế n h à n h n h ư s a u : - Đ ặt m á y t ại m ộ t đ i ể m t r o n g ph ò n g ( t ố t n h ất l à t ại đ i ểm gố c h o ặc đi ểm có c h ất l ư ợ n g t ư ơ n g đ ư ơ n g ) ; - Cứ 3 0 ph ú t l ấy s ố đọ c v à g h i v ào s ổ m ộ t l ần b a o g ồ m : s ố đ ọ c r, t h ời g i a n h , n hi ệ t đ ộ t r on g m á y t 1 v à n h i ệt đ ộ n g o à i t rời t 2 ; - V ẽ đồ t h ị b i ể u d i ễn đ ặc t r ưn g d ị ch c hu y ển đ i ểm “ 0 ” c ủ a m á y ở t rạ n g th á i t ĩ n h v ớ i t r ụ c đ ứn g bi ểu d i ễ n s ố đ ọ c g r , n h i ệ t đ ộ t r on g m á y t 1 , n h i ệt đ ộ n g o ài m á y t 2 v à t r ụ c n g a n g bi ể u di ễ n t h ờ i g i a n q u an s át h ; - Dự a v ào các k ết q u ả t h e o d õ i t a t ín h đ ư ợc bi ê n đ ộ d ị c h c h u y ển đi ểm “ 0 ” (B) của m á y , ở t r ạ n g th á i t ĩ nh , t r on g n g ày đ o . V í d ụ v ề k ế t q u ả ng hi ê n c ứ u d ị ch c h u y ển đi ểm “ 0 ” ở t r ạ n g t h ái t ĩ n h c ủ a m á y tr ọ n g lực GN U- K V được trì n h bày ở d ư ới đ â y . N g ười đ o : Đ i nh X u â n M ạ nh N gà y 2 7 t h á n g 02 n ă m 2 0 0 8 M áy : G N U-KV 7 0 C = - 6 ,170 m G a l / v ò n g STT Thời gian đo Nhiệt độ t 1 Nhiệt độ t 2 Số đọc r g r h m Quy về đơn vị h 0 C 0 C Vòng mGal 1 6 0 0 6 , 0 0 26 , 5 0 25 , 0 0 4 , 3 9 7 - 27 , 1 2 9 2 6 3 0 6 , 5 0 26 , 5 0 25 , 0 0 4 , 4 0 1 - 27 , 1 5 4 3 7 0 0 7 , 0 0 26 , 5 0 25 , 0 0 4 , 3 9 3 - 27 , 1 0 5 4 7 3 0 7 , 5 0 26 , 5 0 26 , 0 0 4 , 3 9 3 - 27 , 1 0 5 5 8 0 0 8 , 0 0 26 , 5 0 26 , 0 0 4 , 3 9 4 - 27 , 1 1 1 6 8 3 0 8 , 5 0 26 , 5 0 26 , 0 0 4 , 3 9 4 - 27 , 1 1 1 7 9 0 0 9 , 0 0 26 , 5 0 26 , 0 0 4 , 3 9 2 - 27 , 0 9 9 8 9 3 0 9 , 5 0 26 , 5 0 26 , 0 0 4 , 3 9 1 - 27 , 0 9 2 9 10 00 10,00 27 , 0 0 26 , 0 0 4 , 3 9 0 - 27 , 0 8 6 10 10 30 10,50 27 , 0 0 27 , 0 0 4 , 3 9 2 - 27 , 0 9 9 11 1 1 0 0 11 , 0 0 27 , 0 0 27 , 0 0 4 , 3 9 1 - 27 , 0 9 2 12 1 1 3 0 11 , 5 0 27 , 0 0 28 , 0 0 4 , 3 9 1 - 27 , 0 9 2 13 1 2 0 6 12 , 1 0 27 , 0 0 28 , 0 0 4 , 3 9 3 - 27 , 1 0 5 14 1 2 3 0 12 , 5 0 27 , 0 0 28 , 0 0 4 , 3 9 2 - 27 , 0 9 9 15 1 3 0 0 13 , 0 0 27 , 0 0 28 , 0 0 4 , 3 9 0 - 27 , 0 8 6 16 1 3 3 0 13 , 5 0 27 , 0 0 28 , 0 0 4 , 3 8 9 - 27 , 0 8 0 17 1 4 0 0 14 , 0 0 27 , 0 0 28 , 0 0 4 , 3 9 2 - 27 , 0 9 9 18 1 4 3 0 14 , 5 0 27 , 0 0 28 , 0 0 4 , 3 9 3 - 27 , 1 0 5 19 1 5 0 0 15 , 0 0 27 , 0 0 28 , 0 0 4 , 3 9 4 - 27 , 1 1 1 20 1 5 3 0 15 , 5 0 27 , 0 0 27 , 0 0 4 , 3 9 6 - 27 , 1 2 3 21 1 6 0 0 16 , 0 0 27 , 0 0 27 , 0 0 4 , 3 9 8 - 27 , 1 3 3 22 1 6 3 0 16 , 5 0 26 , 5 0 27 , 0 0 4 , 3 9 9 - 27 , 1 4 3 23 1 7 0 0 17 , 0 0 26 , 5 0 27 , 0 0 4 , 4 0 1 - 27 , 1 5 3 24 1 7 3 0 17 , 5 0 26 , 5 0 27 , 00 4 , 4 0 2 - 27 , 1 6 3 25 1 8 0 0 18 , 0 0 26 , 5 0 27 , 0 0 4 , 4 0 4 - 27 , 1 7 3 gmax = - 27,04 mGal B =gmax- gmin= 0,09 mGal g m in = - 27 , 1 3 m G al d g x d = 0 , 0 0 8 m G a l/ h Ở b ả n g t r ê n g r – s ố đ ọ c t r o n g m G a l , t 1 – nh i ệt đ ộ t r on g m á y , t 2 - nh i ệ t đ ộ n g o à i m á y . C h ú ý l à đ ố i v ớ i m á y t r ọ n g l ự c Z 4 0 0 k hô n g có n h i ệt k ế t r on g , n ê n k hô n g c ó n h i ệ t đ ộ t r o n g m á y t 1 . Đ ồ t h ị b i ểu di ễ n dị ch c h u y ển đ i ểm “ 0 ” ở t r ạ n g t h ái tĩ n h m á y t r ọ n g l ự c GN U - K V số 7 0 , n g ày 27 t h á n g 0 2 năm 2 0 0 8 đ ư ợ c trì n h bày ở d ư ới đ â y . Bước 2 . Th e o d õ i d ị ch ch u y ển đ i ểm “ 0 ” của m á y ở t r ạ n g th á i đ ộ n g ( g ọ i t ắ t l à “ th e o d õ i đ ộ n g” ) Đ ể đ á n h gi á đ ặ c t r ư n g dị c h c hu y ể n đi ể m “ 0 ” c ủ a m á y giốn g vớ i đ i ề u ki ệ n đ o đ ạ c ngo ạ i nghi ệ p cầ n ti ế n h à n h th e o d õ i dị c h c h u y ể n đi ể m “ 0 ” ở t r ạ n g th á i độ n g . P h ư ơ n g p h áp ti ế n h à n h n h ư s a u : - C h ọ n h ai đ i ểm cố đ ị n h A v à B, có h i ệ u g i a t ố c l ự c t r ọ n g t r ư ờ n g í t n h ấ t b ằ n g 1 0 l ầ n s a i s ố đ o c ủ a m á y v à cá c h nh au m ộ t kh o ả n g s a o c h o t h ờ i g i a n v ậ n c h u y ển g i ữ a 2 đ i ểm dưới 1 g i ờ; - Máy đ ư ợc v ận c hu y ển b ằ n g ô t ô v à đ o li ê n tụ c t ừ s á n g đ ế n t ố i ( í t n h ấ t t ừ 0 6 h - 1 8 h ) t ại 2 đ i ể m , th eo s ơ đ ồ A – B – A – B - ... - B - A; - T ại m ỗ i đ i ểm đ o l ấy s ố l i ệ u v à g h i v à o s ổ gồ m : s ố đ ọ c r, t h ời g i an h , n h i ệ t đ ộ t r o n g m á y t 1 v à n h i ệt đ ộ n g o ài t r ờ i t 2 ; - V ẽ đ ồ t h ị b i ểu di ễ n đ ặc t r ư n g d ị ch c h u y ể n đ i ểm “ 0 ” c ủ a m á y ở t r ạ n g A th á i độ n g t ạ i m ỗ i đ i ể m v ới t r ụ c đ ứ n g bi ể u di ễ n s ố đ ọ c gr ( ) , n h i ệ t đ ộ t r on g m á y , nhi ệ t đ ộ ng o à i m á y v à t r ụ c n g a n g b i ểu d i ễ n t h ời g i a n q u an s á t ( t ư ơ n g t ự nh ư t r ạ n g t h ái t ĩ n h ). T ừ đ ồ t h ị b i ểu di ễ n đ ặc t r ư n g dị c h c h u y ển đ i ểm “ 0 ” c ủ a m á y ở t rạ n g t h ái độn g , x ác đ ịn h k h o ả n g th ời g i an c h o c ác c h u y ến đ o t r o n g n g ày m à t h eo đ ó d ị c h c h u y ển đ i ểm “ 0 ” được coi l à t u y ến tí n h . V í dụ v ề k ế t q u ả t h e o dõi d ị ch c hu y ển đ i ể m “ 0 ” ở trạng t h ái đ ộ n g c ủ a m á y t r ọn g lực GNU - K V được trì n h bày ở d ư ới đ â y . N g ười đo: Đ i nh X u â n M ạ nh N gà y 0 3 thá n g 0 3 n ă m 2008 M áy : G N U-KV 7 0 C = - 6 ,170 m G al / vò n g V ị trí đ o : đ i ểm M ỹ Đ ì nh ( A ) v à điểm H o à i Đ ức (B) Điểm Thời gian đo Nhiệt độ t 1 Nhiệt độ t 2 Số đọc r g r h m Quy về đơn vị h 0 C 0 C Vòng mGal A 6 0 8 6 , 1 3 26 , 5 25 , 0 4 , 1 0 8 - 25 , 3 4 6 B 6 3 8 6 , 6 3 26 , 5 25 , 0 2 , 6 5 0 - 16 , 3 5 1 A 7 0 0 7 , 0 0 26 , 5 25 , 0 4 , 0 5 6 - 25 , 0 2 6 B 7 4 1 7 , 6 8 26 , 5 25 , 0 2 , 6 2 6 - 16 , 2 0 2 A 8 1 4 8 , 2 3 26 , 5 26 , 0 4 , 0 2 7 - 24 , 8 4 7 B 8 5 0 8 , 8 3 26 , 5 26 , 0 2 , 6 0 0 - 16 , 0 4 2 A 9 1 5 9 , 2 5 26 , 5 26 , 0 3 , 9 9 8 - 24 , 6 6 8 B 9 3 5 9 , 5 8 26 , 5 26 , 0 2 , 5 6 1 - 15 , 8 0 1 A 1 0 0 0 10 , 0 0 27 , 0 26 , 0 3 , 9 7 1 - 24 , 5 0 1 B 1 0 3 2 10 , 5 3 27 , 0 26 , 0 2 , 4 9 2 - 15 , 3 7 6 A 1 0 5 5 10 , 9 2 27 , 0 27 , 0 3 , 9 4 1 - 24 , 3 1 6 B 1 1 2 1 11 , 3 5 27 , 0 27 , 0 2 , 4 7 1 - 15 , 2 4 6 A 1 1 4 5 11 , 7 5 27 , 0 28 , 0 3 , 9 8 5 - 24 , 5 8 7 B 1 2 3 5 12 , 5 8 27 , 0 28 , 0 2 , 4 6 6 - 15 , 2 1 5 A 1 3 0 0 13 , 0 0 27 , 0 28 , 0 3 , 8 6 1 - 23 , 8 2 2 B 1 3 3 6 13 , 6 0 27 , 0 28 , 0 2 , 4 2 7 - 14 , 9 7 5 A 1 4 0 0 14 , 0 0 27 , 0 28 , 0 3 , 8 2 6 - 23 , 6 0 6 B 1 4 2 7 14 , 4 5 27 , 0 28 , 0 2 , 3 7 8 - 14 , 6 7 2 A 1 4 5 2 14 , 8 7 27 , 0 28 , 0 3 , 8 0 4 - 23 , 4 7 1 B 1 5 1 6 15 , 2 7 26 , 5 27 , 0 2 , 3 7 3 - 14 , 6 4 1 A 1 5 5 5 15 , 9 2 26 , 5 27 , 0 3 , 8 0 7 - 23 , 4 8 9 B 1 6 2 3 16 , 3 8 26 , 5 27 , 0 2 , 3 9 3 - 14 , 7 6 5 A 1 6 5 0 16 , 8 3 26 , 5 27 , 0 3 , 8 2 0 - 23 , 5 6 9 B 1 7 1 5 17 , 2 5 26 ,5 27 , 0 2 , 3 7 1 - 14 , 6 2 9 A 1 7 4 2 17 , 7 0 26 , 5 27 , 0 3 , 8 2 5 - 23 , 6 0 0 Đ ồ t h ị b i ể u diễn dị ch c h u y ển đ i ểm “ 0 ” ở t r ạ n g t h ái độ n g tại đi ể m A m á y t r ọn g l ự c G NU - KV 70 , n g à y 0 3 . 0 3 . 2 0 0 8 đ ư ợc t r ì n h b ày ở d ư ới đ â y . Bước 3. C hu ẩ n m á y trọ n g lực t rên đường đ á y q u ố c g i a Sau k h i th ự c h i ện c ác b ư ớc 1 v à 2 n êu t r ên c ầ n t i ế n h à n h t h ự c hi ệ n vi ệ c c h u ẩn m á y tr ọ n g lực t rên đ ư ờ n g đ áy v ớ i c á c c ô n g v i ệc s au : - L ập c h ư ơ n g t r ìn h đ o t r ê n các đ i ểm c ủ a đ ư ờ n g đ áy s ao c h o m ỗ i k h o ả n g c ủ a t h a n g đ o ( k h o ả n g đ ầ u , kh o ả n g g i ữ a, k h o ả n g c u ố i ) có t h ể th ự c h i ệ n đ ư ợc c ù n g m ộ t s ố l ư ợ n g g i á t rị q u a n s á t , t r on g đ ó p h ả i x ác đ ị n h t r ư ớc đ ư ợc h i ệu g i a tố c l ự c t r ọ n g t r ư ờ n g q u an s át n h ất t h i ế t p h ải l ớn h ơ n 6 0 - 7 0 m G a l ; - Đư a m á y t r ọ n g l ự c v ào t r ạ n g t h ái l àm vi ệ c í t n h ấ t 2 4 g i ờ t r ư ớ c k h i b ắ t đ ầ u c h u y ến đo . Đ o đ ạc t ạ i m ỗ i đi ểm t rên đ ư ờ n g đ á y , s ố l i ệu q u a n s á t đ ư ợ c g h i v à o s ổ t h e o m ẫu q u y đ ịn h ; - H ằ n g s ố C l à g i á t rị t r u n g b ìn h c ủ a í t n h ất 5 0 g i á t r ị C i . V i ệc t í n h to á n s ố li ệ u c á c c h u y ến đ o được t h ự c h i ệ n n h ư s a u : • T í n h t o á n v à đ ư a v à o hi ệ u c h ỉ n h d ị c h c h u y ển đ i ểm “ 0 ” c ủ a m á y t r ọn g lực t hô n g q u a s ố đ ọ c ; • T ín h s ố g i a s ố đ ọ c c h o m ỗ i cạ n h c h u ẩn đ ã đ o ; • T ín h g i á t rị v ạ c h t r ên th a n g c hi a c ủ a ố c đ ọ c s ố t h eo c ô n g th ứ c : ở đây C i – giá trị 1 vạch chia trên thang số đọc (tương ứng với 1 vòng của ốc đọc số) ở vò n g đ o t h ứ i (i = 1 ,2,. . ., n ), t h êm v ào đ ó đ ạ i l ư ợ n g n í t n h ấ t b ằ n g 50 và đ ạ i l ư ợ n g C i có đ ơ n v ị m G a l / v òn g ; ∆ g i – h i ệu gi a tố c l ự c t r ọ n g t r ư ờ n g c ủ a c ạ n h đ áy t ư ơ n g ứ n g ; ∆r i – s ố g i a số đ ọ c ở v ò n g đ o th ứ i t r ê n c ạ n h đ áy tươ n g ứ n g ; X ác địn h g i á t r ị c ủ a h ằ n g s ố C nh ư g i á t r ị t r u n g b ìn h c ủ a các g i á t r ị C i đ ư ợ c x ác đ ị n h ở t r ê n : đ ộ c h í n h x á c x ác đ ị n h h ằ n g s ố C đ ư ợc đ á n h g i á b ằ n g s ai s ố tư ơ n g đ ố i t h e o c ôn g th ứ c : % ở đây m c - sai số trung phương xác định hằng số C được tính theo công thức V í dụ về k ết q u ả t í n h s ố l i ệ u c hu ẩ n m á y trọng l ự c c h o 1 v ò n g đ o đư ợ c t r ì n h b ày ở d ư ới đ â y . Tu y ến đ o : Đ ườ n g đ á y T a m Đ ả o N g ười đ o : Lê A nh T ới M á y đ o : G N U - K V 7 0 N g à y 1 1 t h á ng 0 3 n ă m 200 8 Tên điểm Thời gian đo ∆h Số đọc r’ Dịch chuyển điểm “0” d g xd r = r’ - r 0 Số gia số đọc ∆r i Giá trị chuẩn ∆g i Giá trị vòng đọc số C i h m Quy về đơn vị h Quy về đơn vị h Vòng Vòng/ h Vòng Vòng mGal mGal/ vòng ĐII 8 14 8,233 0,674 0,000 0,674 ĐIII 8 23 8,383 0,150 5.119 0,008 5,111 4,437 -27,439 -6,1842 ĐIV 8 40 8,667 0,433 11,128 0,023 11,105 10,431 -64,378 6,1720 ĐIII 8 49 8,817 0,583 5,145 0,031 5,114 4,440 -27,439 -6,1806 ĐII 9 03 9,050 0,817 0,718 0,044 0,674 0,000 ĐIII 8 23 8,383 5,119 0,000 5,119 ĐIV 8 40 8,667 0,283 11,128 0,017 11,111 5,992 -36,939 -6,1647 ĐIII 8 49 8,817 0,433 5,145 0,026 5,119 0,000 ĐIV 8 40 8,667 11,128 0,000 11,128 ĐIII 8 49 8,817 0,150 5,145 0,007 5,138 -5,990 36,939 -6,1668 ĐII 9 03 9,050 0,383 0,718 0,018 0,700 -10,428 64,378 -6,1737 ĐIII 9 10 9,167 0,500 5,161 0,023 5,138 -5,990 36,939 -6,1666 ĐIV 9 28 9,467 0,800 11,165 0,037 11,128 0,000 ĐIII 8 49 8,817 5,145 0,000 5,145 ĐII 9 03 9,050 0,233 0,718 0,011 0,707 -4,438 27,439 -6,1832 ĐIII 9 10 9,167 0,350 5,161 0,016 5,145 0,000 V ới m ụ c đ í c h đảm bảo x á c đ ị n h t i n cậy hằ n g s ố C c ần p h ải đ o t r o n g v ài b a n g ày để c họ n đư ợ c ít n h ất 5 0 g i á t r ị C i . 12 . Xá c định g i ới h ạ n đ o k hi k h ô ng đ i ều ch ỉ nh d ả i đ o T rư ớ c kh i b ắ t đ ầ u c ôn g t á c ng ọ a i nghi ệ p ph ả i x á c địn h g i ớ i h ạ n đ o c ủ a m á y t r ọ n g l ự c kh i khôn g đ i ề u c hỉn h d ả i đ o . C ôn g v i ệ c n à y đ ư ợ c t h ự c hi ệ n n h ư s a u : - Đ ặt m á y tr ọ n g lực l ê n đ i ểm đo đã b i ết g i á t rị t r ọ n g l ự c g 0 ; - T i ến h à n h đ o v à l ấy số đ ọ c r 0 t h eo ố c đ ọ c s ố ; - X á c địn h s ố vòn g nh ỏ nh ấ t ( r m i n ) v à s ố vòn g lớ n nh ấ t ( r ma x ) c ủ a ố c đ ọ c số ; - X ác đ ị n h gi ớ i h ạn đ o c ủ a m á y t r ọ n g l ự c k h i k h ô n g đ i ều c h ỉn h d ả i đ o v ớ i l ư u ý kh ô n g t h ự c hi ệ n đ o đ ạc t ại c ác vòn g đ ầ u c ù n g c ủ a ố c đ ọ c s ố ( k h o ả n g đ o đ ư ợc x ác đ ị n h t r on g g i ới h ạn t ừ 1 đ ế n 1 4 v òn g ) t h e o c ô n g t h ứ c : d = C.( r m ax - r m i n ) , ở đ ây C – h ằ n g s ố c ủ a m á y t ín h b ằ n g m G a l / v òn g . 13 . X á c đ ị nh s a i s ố trung ph ư ơng m ộ t lầ n đo h i ệ u g i a t ố c l ực tr ọ n g trườ n g V i ệc đ o đ ạc đ ư ợc th ự c h i ệ n t ại đ i ểm t r ọ n g l ự c c ó đ i ều k i ệ n t ư ơ n g t ự h o ặc g ầ n v ớ i đ i ề u k i ện n g o ại ng h i ệ p . S a u kh i th ự c h i ệ n k i ểm t ra k h ác v à cân b ằ n g m á y t r ọ n g l ự c, t i ến h à n h đ o đ ạc b ằ n g m á y t r ọn g l ự c t ạ i m ộ t đ i ể m . K ho ả n g t h ời g i a n gi ữ a các l ầ n đ o đ ạc t ạ i đ i ểm l ự a c họ n t ư ơ n g ứ n g v ới c ô n g v i ệc ng o ại n gh i ệp d ự k i ến ( n ê n c h ọ n 0 , 5 - 1 ,0 g i ờ). T r o n g n h ữn g kh o ả n g t h ờ i g i a n n à y , m á y t r ọn g l ự c đ ư ợc đ ặ t t r ên ô t ô v à v ận c h u y ển t r o n g đi ề u ki ệ n t ư ơ n g t ự đ i ề u k i ệ n n g o ạ i ng h i ệ p . T h ờ i g i an c ủ a c h u y ến đo khô n g í t h ơ n 4 ti ế n g . M ỗ i l ần đ o t ạ i đ i ểm p h ải l ấy í t nh ấ t 3 s ố đ ọ c. Các s ố đ ọ c n ày k hô n g đ ư ợc l ệ c h n h a u q u á 0 , 0 0 5 vò n g c ủ a ố c đ ọ c số . Các đ o đ ạc p h ải đư ợc t i ến h à n h t r ê n c á c p h ần k h ác n h au c ủ a t h a n g đ o ( ố c đ ọ c s ố ). V í d ụ t hự c h i ện 2 c hu y ến đ o t ại m ỗ i k h o ả n g 3 - 5 , 7 - 8 , 1 2 - 1 4 t rê n th a n g đ o c ủ a m á y t r ọ n g l ự c. V i ệc đ o đ ạ c đ ư ợc th ự c h i ện t r o n g các n g ày kh á c n h a u . Tổn g s ố t h ờ i gi an c ầ n c h o t h ự c hiện vi ệ c n ày k h o ả n g 5 ng à y . T ất cả các s ố đ ọ c được c h u y ển ra m G al t h e o c ô n g t h ứ c: g r = C . r. Tín h hi ệ u c hỉn h ả n h h ư ở n g c ủ a đị a t r i ề u v à c ủ a dị c h c h u y ể n đi ể m “ 0 ” v à o s ố đọ c . D o đ o t ạ i 1 đ i ể m n ê n khôn g c ầ n tín h h i ệ u c hỉn h đ ộ ph i t u y ế n c ủ a t h a n g đ o . Sai s ố t r u n g ph ươ n g m ộ t l ần đ o c ủ a h i ệ u g i a tố c l ự c t r ọn g t r ư ờ n g đ ư ợ c t í n h t h eo c ô n g t h ứ c ở đ â y - đ ộ l ệc h c ủ a c á c gi á t r ị đ o s o v ớ i gi á t r ị t r un g bình ; n – s ố gi á t r ị đo . 14 . Xá c định h ệ s ố á p su ấ t N g ư ời đ o c ùn g m á y t r ọ n g l ự c ở t r o n g phò n g đ i ề u á p . L ấy s ố đ ọ c r’ B c ủ a m á y t r ọ n g l ự c t r o n g đ i ề u k i ện á p s u ấ t k h ôn g k h í bì n h t h ư ờ n g B. G i ảm áp su ấ t t r on g p h òn g đ i ề u áp x uố n g B 1 ( kh o ả n g 3 0 0 m m thủ y ng â n ). T r o n g t r ư ờ n g h ợ p cần t h i ế t p h ả i c â n b ằ n g l ạ i m á y t r ọ n g l ự c. L ấy s ố đ ọ c của máy trọng lực . r Mở p h òn g đ i ề u áp. N ếu c ầ n p h ả i c â n b ằ n g lại m á y tr ọ n g lực r ồ i l ấy số đ ọ c r” B c ủ a máy trọng lực. Chuyển các số đọc r’ B , r” B , thành các giá trị đ ơ n v ị m G a l . T ín h hệ số á p s u ấ t t h e o c ô n g t h ứ c s a u : (mGal/mm thủy ngân) ở đây Phụ lục 6 Q U Y T R Ì N H KI Ể M T R A V À KIỂM N GH I ỆM MÁ Y Đ O T R Ọ N G LỰC MẶ T Đ Ấ T Z L S 1 . Quy t r ì nh c ă n c h ỉ nh m á y trọ n g lực Z LS Căn c h ỉn h m á y t r ọ n g l ự c l à m ộ t t r o n g n h ữn g y ếu t ố ả n h h ư ở n g đ ế n đ ộ c h ín h xác đ o đ ạc t r ọ n g lực. Đ ể m á y đ ạt đ ư ợc đ ộ c h ín h xác đo đ ạc c ao n h ấ t b ằ n g m á y t r ọ n g l ự c ZL S v i ệc k i ểm t ra, căn c h ỉn h h ệ t hố n g c â n b ằ n g v à h ệ t h ốn g p h ả n h ồ i p h ả i đ ư ợc ti ế n h à n h th ư ờ n g x u y ê n . P h ải đ i ề u c h ỉ n h h ệ t hốn g cân b ằ n g t r ư ớc m ỗ i đ ợt đ o h o ặc ki ể m t ra đ ị n h k ỳ kh i m á y kh ôn g h o ạ t đ ộ n g t r o n g nh i ều t h á ng . Đ i ều c h ỉn h b ộ ph ậ n c ân b ằ n g s ẽ g i ảm đ ư ợ c t ố i t h i ể u ả n h h ư ở n g đ ộ n g h i ê n g c ủ a m á y đ ến k ế t q u ả đo . Các n ộ i d un g c ă n c h ỉ n h m á y tr ọ n g lực Z L S bao g ồ m : - Đ i ều c h ỉn h các đi ể m dừng c ủ a c o n l ắ c ; - Đ i ều c h ỉn h hệ t h ốn g cân b ằ n g d ọ c v à ng a n g ; - Đ i ều c h ỉn h t ă n g hệ t h ốn g c â n b ằ n g ; - X ác đ ịn h hệ s ố t ă n g của c o n l ắ c ; - X ác đ ịn h hệ s ố t ă n g của h ệ t h ốn g h ồ i t i ế p ; - X ác đ ịn h hàm đ i ều c h ỉn h c â n b ằ n g . 1 .1. Đ i ều ch ỉ nh đ i ểm d ừ ng c o n l ắ c (đ i ện k ế c o n l ắ c ) P h ư ơ n g p h áp đi ề u c h ỉ n h đ i ểm dừng c o n l ắ c n h ư s a u : a) Đ ặt m á y t rên n ền v ữn g c h ắ c ( t ố t n h ấ t l à t rên m ố c t r ọ n g l ự c nh à n ư ớ c h o ặc p h òn g k i ểm n g hi ệm đ ư ợc t h i ết k ế r i ê n g c h o m ụ c đí c h n à y ), cân b ằ n g m á y v à m ở khó a h ãm con lắ c ; b ) T rên m àn h ìn h c hí n h c ủ a t h i ế t b ị đ i ề u k hi ể n cầm t ay c họ n “ U lt ra G r a v ”, t r on g b ả n g “ O pti o n s ” c họ n “ f i x du t y c y c l e”. Đ ặt g i á t rị du t y c y c l e l à 5 0 % . N h ấ n p h í m “ E nt er / D on e ”; c) G i ả i p h ón g lẫy k hó a ở đ ĩ a q u ay v à c h o n ó quay đ ến kh i k i m c ủ a đ i ện kế c o n lắc v ề v ạ c h 0 ; d ) Th ay “ f i x d ut y c y c l e” t r o n g b ả n g “ O pti on s ” b ằ n g 1 0 % . Qu an s á t k i m đi ệ n k ế c o n l ắ c, v ị t rí x a nh ấ t c ủ a n ó s ẽ l à p h í a t r á i c ủ a t h a n g c hi a, đ ây l à đ i ểm d ừn g dư ớ i ; e ) Đ ổ i “ f i x du t y c y c l e ” t r on g b ả n g “ O ptions ” b ằ n g 90 % . V ị t r í x a nh ấ t c ủ a k i m đi ệ n k ế c o n l ắ c s ẽ n ằ m v ề phí a bên phải của thang chia, đó là điểm dừng trên. Nếu kim vượt quá 20 trên thang chia cho điểm dừng trên hoặc điểm dừng dưới thì cần phải điều chỉnh. Dùng chiết áp tăng giảm con lắc đưa kim điện kế về 20-0-20. Nếu vị trí xa nhất không đối xứng trong điện kế con lắc, dùng chiết áp chỉnh cân con lắc điều chỉnh những vị trí này cho đến khi đối xứng. Khi điểm dừng dưới và điểm dừng trên cách đều vạch 0, dùng chiết áp tăng giảm con lắc mở rộng điểm dừng đến vị trí 20 - 0 - 20. f) T i ế p t h e o , đ ặt “ f i x d ut y c y c l e ” t r on g b ả n g “ O p t i on s ” b ằ n g 10 % . S a u đ ó c h ọ n “ U lt r a Gr a v ” , c h ọ n “ O pti on s ” v à v à o “ r e a d m e t e r ”. S a u k h i c o n l ắc ổ n đ ịn h ở đ i ểm d ừ n g d ư ớ i , g h i t ần s ố ( t r on g “ read m e t er”) v à o b ả n g căn c h ỉ n h ( n h ư m ẫu b ê n d ư ớ i ), ứ n g v ớ i d òn g “ Đ i ể m d ừn g d ư ớ i ”. L àm t ư ơ n g t ự n h ư v ậy đ ể tì m t ần s ố c ủ a m á y kh i “ f i x d ut y c y c l e” b ằ n g 90 % v à gh i v à o b ả n g căn c h ỉn h , ứn g v ớ i dò n g “ Đ i ể m d ừ n g t rê n ”. V ị t r í 0 c ủ a đ i ện k ế l à đ i ểm gi ữ a c ủ a h a i t ần s ố n ó i t r ê n . G h i t ần s ố đ i ểm gi ữ a v à o b ả n g c ă n c h ỉn h , t r ê n d ò n g “ Đ ư ờ n g s ố đọ c ”. Cập n h ật c á c t ầ n s ố đ i ểm d ừn g v à t ần s ố “ Đ ư ờ n g s ố đ ọ c” v à o m á y b ằ n g cá c h c họ n “ s e tti n g ” v à v ào “ m e t e r ”. 1 .2. Đ i ều ch ỉ nh b ộ p h ậ n c â n b ằ n g d ọ c v à ng a n g Đ ể đ i ề u c h ỉn h b ộ p h ậ n c â n b ằ n g d ọ c c h ún g ta t h ự c h i ệ n các c ô n g v i ệ c s a u : - Đ ặt m á y t rên n ề n v ữn g c h ắ c, cân b ằ n g v à m ở khó a h ãm c o n l ắc. T i ế n h à n h đ o v à g h i l ạ i gi á trị t r ọn g lự c ; - L à m l ệch b ộ p h ận cân b ằ n g d ọ c 1 0 v ạ c h c h i a s a n g ph í a b ê n ph ả i . T i ế n h à n h đ o v à g h i l ạ i gi á trị t r ọn g lực t ư ơ n g ứ n g ; - L à m l ệch b ộ p h ậ n c ân b ằ n g d ọ c 1 0 v ạ c h s a n g b ên t rá i . Đ o v à g h i l ạ i g i á t rị t r ọ n g lự c ; - So s á n h h ai s ố đọ c t r ê n . N ế u c h ún g b ằ n g nh a u h o ặc g ầ n b ằ n g nh a u th ì đ ồn g h ồ c h ỉ v ạ c h 0 l à vị t rí c h o g i á t r ị t r ọn g lực l ớn n h ấ t . Đ ể đọ c c ác g i á t rị t r ọ n g l ự c c hú n g t a ti ế n h à n h c â n b ằ n g v à m ở k h ó a h ãm c o n l ắc. T r o n g “ Se tt i n g ”, c h ọ n “ s y st e m ” v à b ỏ d ấ u c h ọ n ( khô n g k i ểm t ra) t r ê n h ộ p “ E n a bl e s t a ti o n s e l e c t ”. S a u đ ó v à o m ụ c “ si n gl e ” . N h ậ p v ào s ố đ ọ c đĩ a v à c h ọ n “ D on e”. S au kh i m á y đ o x on g , đ ể ý gi á t r ị t r ọ n g l ự c q u an s á t đ ư ợc ( o b s_ g ) v à ấn v à o n ú t “ m o r e ” đ ể đ ư ợc s ố đọ c kh á c. L ấy s ố đ ọ c li ê n tụ c c h o đ ế n k h i đ ộ l ệ c h c hu ẩ n đ ạt đ ư ợc cà n g nh ỏ c à n g t ố t s o v ớ i g i á t rị q u y đị n h ( 0 , 0 0 9 m G a l ). S a i s ố c ủ a c o n l ắc k h ôn g v ư ợt q u á 0 , 0 0 2 m G a l . Sau k h i s ố đ ọ c đ ạ t y êu c ầu đ ộ c h í n h x ác, c h ỉn h 1 b ộ p h ận cân b ằ n g l ệ c h đ i 1 0 v ạch t r ê n đ i ện k ế c â n b ằ n g (1 p hú t c u ng ) v ề t ừn g h ư ớ n g t r on g k h i v ẫ n g i ữ đ i ệ n k ế c â n b ằ n g c ò n l ại ở v ạ c h 0 . Đ ọ c v à g h i g i á t rị t r ọ n g l ự c q u an s át c h o m ỗ i h ư ớ ng . Đ ộ l ệ c h g i á t rị t r ọ n g l ự c q u an s át gi ữ a c á c l ầ n n gh i ê n g b ằ n g 0 , 0 0 5 m G al ho ặc n h ỏ h ơn l à đ ạt y êu c ầ u đ ố i v ớ i m á y Z L S . N ếu s a i s ố kh ô n g đạt y êu cầu t h ì t i ến hành n gh i ê n g l ại m á y đ i 1 ph ú t c u n g ( 1 0 v ạ c h c h i a) v à gh i l ạ i g i á t r ị “ FB K _ C o rr”. Đ ộ ng h i ê n g h i ệ u c h ỉ n h s ẽ đ ư ợc th ự c h i ệ n v ề h ư ớ n g c ó s ố đ ọ c d o ả n h h ư ở n g c ủ a 1 ph ú t c u n g n g h i ê n g l ớ n n h ấ t . Cứ m ỗ i đ ộ l ệ c h cỡ 0 ,017 m G al gi ữ a c ác l ần n gh i ê n g ( FB K _ C o rr) t h ì p h ả i h i ệ u c h ỉn h m ộ t v ạ c h t r ên t h a n g c h i a c ủ a đ i ệ n k ế cân b ằ n g . Đ ộ l ệ c h c ỡ 0 , 0 3 7 m G al t h ì p h ải h i ệ u c h ỉn h 2 v ạ ch t r ê n t h a n g c h i a c ủ a đ i ệ n k ế. L ặ p l ạ i c á c b ư ớ c đ o v à gh i l ại đ ộ l ệ c h g i á t r ị t r ọ n g l ự c q u a n s á t giữ a các l ần n gh i ê n g . N ếu đ ộ l ệ c h v ẫ n k hô n g đ ạ t t h ì ph ả i ti ến h à n h v i ệc x ác đ ịn h h àm s ố đ i ều c h ỉ n h cân b ằ n g ( x em m ụ c 1.6 ở d ư ớ i ). C hú n g t a t i ế n h à n h tư ơ n g tự đ ố i v ới b ộ p h ậ n c â n b ằ n g n g a ng . 1 .3. Đ i ều ch ỉ nh b ộ p h ậ n t ă ng g i ả m m ức c â n b ằ ng Đ i ện k ế c â n b ằ n g kh ô n g h i ể n th ị đ i ểm dừn g t ại 2 0 - 0 - 2 0 . K i m đi ện k ế v ư ợt q u a g i ớ i h ạ n th a n g c h i a c ủ a đồ n g h ồ (> 2 0 v ạ c h ). N ếu v ị t rí t h am c hi ếu c ơ h ọ c đ ư ợc đ i ều c h ỉn h đ ú n g v ề 0 t h ì 1 m ứ c n gh i ê n g 1 0 v ạ c h tí n h t ừ 0 đ ến h a i h ư ớ n g p h ả i b ằ n g – 0 ,042 m G al (FB K _ C o rr). N ếu k ết q u ả n ày n h ỏ h ơn - 0 , 04 2 m G al ph ả i h i ệ u c h ỉn h gi ảm đ ộ t ă n g b ằ n g c ách s ử d ụ n g c hi ế t á p t ă n g gi ảm c h ỉ n h x uố n g kh o ả n g d ư ới v ạch 1 0 , d ù n g ố c c â n n gh i ê n g m á y t rở l ại v ạch t h ứ 1 0 và l ấy s ố đ ọ c t i ế p . B ằ n g cá c h n ày gi á t rị – 0 , 0 4 2 m G al s ẽ đ ạt đ ư ợc d ầ n d ầ n . N g ư ợc l ạ i , v ớ i 1 m ứ c ng h i ê n g 1 0 v ạ c h , FB K _ C o rr c ó g i á t rị l ớ n h ơn – 0 , 0 4 2 m G a l . T ă n g c h i ết áp t ă n g g i ảm l ên kh o ả n g t r ê n 1 0 v ạ c h , v à ng hi ê n g t rở l ạ i v ề v ạ c h 10 . Đ ộ l ớ n c ủ a n h ữn g hi ệ u c h ỉn h n ày có t h ể x á c đ ị n h b ở i 9 v ạ c h c hi a b ằ n g – 0 , 0 3 4 m G a l , 1 0 v ạ ch c h i a b ằ n g - 0 , 0 4 2 m G a l , 1 1 v ạ ch c h i a b ằ n g - 0 , 0 51 m G al t ừ s ố đ ọ c l ớ n n h ấ t t ạ i v ị t rí “ 0 ”. 1 .4. X á c đ ị nh hệ s ố đ i ều c h ỉ nh c o n l ắ c V i ệc x á c đ ị n h h ệ s ố đ i ều c h ỉ n h c o n l ắc đ ư ợ c t h ự c h i ện nh ư s a u : a) Đ ặt m á y trên n ền vữ n g c h ắc, c â n b ằ n g v à m ở kh ó a h ã m con l ắc; b ) C h ỉ n h b ằ n g t ay đ ĩ a s ố c ủ a m á y t r ọ n g lự c đ ể c o n l ắc t ới v ị t r í g i ữ a. Gh i l ại s ố đ ọ c t r ên b ộ đ ọ c số ( C o u n t er u n i t s ) v à o b ả n g c ă n c h ỉ n h ; c) G i ảm s ố đ ọ c đ ĩ a s ố t r ê n b ộ đ ọ c s ố 0 , 2 5 0 m G al ( t ư ơ n g đ ư ơ n g v ới 2 5 đ ơ n v ị t r ê n b ộ đ ọ c s ố ). G h i l ại s ố đ ọ c m ới n ày v ào ph i ế u . C h ú ý k h i đĩ a q u ay d ừn g , d ùn g t ay qu ay đĩ a m ộ t v ò n g n g ư ợc c hi ề u k i m đồ n g h ồ , v à s au đ ó q u ay th e o c h i ều ki m đ ồ n g h ồ c h o đ ế n k h i v ào v ị trí c h ín h x á c để l o ại b ỏ k h e h ở ; d ) Đ ể t h e o d õ i t ầ n s ố c ủ a c o n l ắc, v à o “ U lt ra G r a v ”, c h ọ n “ op t i on s ”, s a u đ ó c họ n “ read m e t er ” . Dư ới b ả n g “ Me t er o ut p u t s ”, đ ọ c t ần s ố c ủ a m á y , kh i n ào t ần s ố t ư ơ n g đối ổ n đ ị n h thì g h i l ại g i á t rị n ày ( f 1 ) v ào p h i ế u , b ê n cạ n h s ố đ ọ c đ ĩ a s ố t r ư ớc đ ó ; e) T ă n g s ố đ ọ c đ ĩ a s ố t rên b ộ đ ọ c s ố l ên 0 , 5 0 0 m G al ( t ư ơ n g đ ư ơ n g v ớ i 5 0 đ ơ n v ị tr ê n b ộ đ ọ c s ố ). G h i l ạ i s ố đọ c m ới này vào p h i ế u ; f ) T h ự c hi ệ n t i ếp c á c b ư ớ c n h ư ở m ụ c d . Q u an s á t t ần s ố c ủ a c o n l ắ c , s au k h i g i á t r ị t ần s ố t ư ơ n g đ ố i ổ n đị n h gh i gi á t r ị n à y (f 2 ) v ào b ên c ạ n h s ố đọ c đ ĩ a s ố t r ư ớc đ ó ; g ) Đ ư a c o n l ắ c trở l ạ i vị t rí đ ư ờ n g đọ c s ố ( đ ư ờ n g cơ s ở ) ; h ) T í n h h ệ s ố đi ề u c h ỉ n h c o n l ắ c K t h e o c ô n g t h ứ c: i ) Cập n h ật h ệ s ố K c ủ a c o n l ắc v ào m á y th eo các b ư ớ c s a u : t r on g “ U lt ra G ra v ” c họ n ” s e t t i ng s ” s au đ ó c h ọ n “ m e t er” v à n h ậ p v à o g i á t rị K m ớ i . ấ n p h í m “ e nt er”. ấ n p hí m “ D on e” đ ể t rở v ề m àn hì n h c h í n h . 1 .5. X á c đ ị nh hệ s ố t ă ng t h à nh p h ầ n h ồ i t i ếp P WM ( F eed b a c k ) T ất cả c á c t h i ế t b ị đi ệ n t ử th ay đ ổ i th e o t h ờ i g i a n . D o đ ó k h i đ o đ ạc v ới đ ộ c h ín h x á c c a o , h ệ s ố t ă n g th à n h p h ầ n h ồ i t i ếp P W M cần t h i ế t p h ải t h ay đổi . Đ ể ki ểm t ra h ệ s ố n ày c ầ n b ậ t l ò nh i ệt c h o ho ạt đ ộ n g t r o n g t h ờ i g i an 2 4 g i ờ t rở l ê n , r ồ i t i ến h à n h k i ểm tra th e o các b ư ớc s a u : a) Cân b ằ n g m á y và m ở k h ó a h ã m con l ắ c ; b ) V ào “ U lt ra G ra v ” c h ọ n “ opt io ns ” v à c họ n “ f i x duty c y c l e”; c) N h ậ p 5 0 b ằ n g cá c h d ùn g b àn ph í m ả o , c họ n “ D on e” C h ọ n “ e nt er” v à c h ọ n “ D on e”; d ) Mở kh ó a đĩ a v à c h o q u ay đ ĩ a s ố đ ế n kh i đ i ện k ế c o n l ắc c h ỉ v ào v ạ c h 0 v à s au đ ó đ ặ t g i á t r ị tr ọ n g lực v ề s ố n g u y ên gần n h ấ t ; e) C h ọ n “ S i n g l e”, n h ập v ào m á y số đọc t r ê n đ ĩ a, c họ n p h í m “ d o n e ” ; f) C h ọ n t rạm đo h o ặc tạo t rạm m ớ i ; g ) T i ế n h à n h đ o . Gh i lại s ố đ ọ c c h ọ n p h í m “ don e”; h ) C h o đĩ a s ố q u ay đ i – 25 , 0 đ ơn vị . T rở v ề m àn h ìn h c h í n h . T i ế n h à n h đ o nh ư n g g i ữ n gu y ên s ố đ ọ c t r ê n đ ĩ a, v ào p h í m “ d o n e” c h ọ n t r ạ m đ o v à p hí m “ acce p t ” để c h ấ p n h ậ n . G h i g i á t r ị t r ọ n g l ự c quan s át ( O B S - G 1 ) ; i ) Q u ay đĩ a s ố + 5 0 đ ơn v ị ( + 2 5 đ ơ n v ị t ừ s ố đ ọ c m ớ i ) v à l o ại b ỏ k h e h ở đ ư ợc th ự c hiện b ằ n g cách q u ay đĩ a đi m ộ t vò n g n g ư ợc c h i ề u ki m đồ n g hồ và s a u đ ó q u ay l ạ i t h e o c h i ề u ki m đ ồ n g h ồ . L ặ p l ại b ư ớc h v à g h i g i á t rị t r ọn g l ự c qu a n s át ( O B S - G 2 ). Sự sai kh á c g i ữ a O B S - G 1 và O B S - G 2 t ạ o t h à n h m ộ t cặp đ ộ l ệ c h g i á t rị q u an s á t . V ớ i k h ả n ă n g l ặ p dữ li ệ u c ủ a m á y xấp x ỉ 0 , 0 1 m G a l , đ ộ c h ín h x á c được n â n g l ên b ằ n g v i ệc t hự c h i ệ n 1 0 l ầ n h o ặc n hi ề u h ơ n các c ặ p q u a n s á t , v à s a u đ ó t í n h g i á t r ị t r u n g b ì n h và đ ộ l ệ ch c h u ẩ n . Đ ộ chí n h x á c có t h ể đ ạ t l ớ n n h ất c ủ a g i á t rị t r u n g b ì n h l à: Sau k h i th i ết l ậ p đ ư ợ c g i á t r ị m i l i g al n ày r ồi , v i ệc t ă n g P W M (Fee d b a c k ) có t h ể k i ểm l ại b ằ n g cá c h t rở l ại v ị t r í n à y v à l ặ p l ạ i b ư ớc k i ể m t ra, nh ư n g s ử d ụn g s ố đ ọ c đĩ a c hí n h x á c. Sai s ố gi ữ a gi á t r ị m il i g a l đ ã thi ết l ập v à g i á t r ị m ilig al m ới kiểm tra có t h ể đ ư ợc h i ệ u c h ỉn h b ằ n g hệ s ố K t í n h t h e o c ô n g t h ứ c: K = H ệ s ố t ă n g P W M (Fee d b a c k ) đ ư ợc h i ệ u c h ỉn h b ằ n g cá c h v à o m àn h ìn h c h ín h c h ọ n “ U lt ra G r a v ”, s au đ ó c h ọ n “ s e t t i n g ”, c họ n “ Me t er”. N h â n g i á t r ị FBK (Fee d b a c k ) h i ện t ại v ới K v à n h ập v à o “ F BK gain”. 1 .6. X á c đ ị nh h à m điều c h ỉ nh c â n bằ ng V i ệc x á c đ ị n h h àm đ i ều c h ỉ n h cân b ằ n g đ ư ợc t h ự c h i ệ n t h eo các b ư ớc s a u : a) Đ ặt các h ệ s ố c ân b ằ n g A , B, C v ề v ị t r í “ 0 ” b ằ n g c ách c h ọ n “ U lt ra G ra v ”, s a u đ ó c h ọ n “ s e t t i ng s ”, “ l e v e l ” và “ don e ” ; b ) C â n b ằ n g c ẩ n t h ậ n m á y v à c h ỉn h c o n l ắc v ề v ị t r í đ ư ờ n g đ ọ c s ố b ằ n g cách c h ỉ sử dụ n g đ ĩ a số; c) C h ỉ n h b ộ p h ậ n c â n b ằ n g n g a n g l ệ ch đ ế n v ạ c h - 1 0 . G i ữ n gu y ên b ộ p h ậ n cân b ằ n g dọ c ở v ị t r í “ 0 ”; d ) T i ế n h à n h đ o b ằ n g c ách v à o “ sin g l e ” t r ê n m àn hì n h c h í nh . Gh i l ạ i FB K _ C O R v à ET _ C O R v ào d ò n g - 1 0 c ủ a p h ần c ân b ằ n g n g a n g t r o n g b ả n g căn c h ỉn h ; e) T r on g Ul t ra G r a v c h ọ n “ op ti o n s ” v à “ r e ad m e t er”. Gh i l ạ i g i á t r ị t ầ n s ố cân b ằ n g ng a n g ( x ); f) C h ỉ n h b ộ p h ậ n c â n b ằ n g ng a n g v ề v ạ c h - 5 . G i ữ ng u y ên b ộ p h ậ n c â n b ằ n g d ọ c ở v ị t r í “ 0 ”; g ) S a u k h i t ần s ố c ủ a m á y ổ n đ ịn h đ ọ c v à g h i l ạ i g i á t r ị t ần s ố c â n b ằ n g n g a n g v ào d òn g - 5 c ủ a p h ầ n c â n b ằ n g n g a n g t r o n g b ả n g c ă n c h ỉ n h ; h ) T i ế n h à n h đ o b ằ n g c ách v à o “ sin g l e ” t r ê n m àn hì n h c h í nh . Gh i l ạ i FB K _ C O R và ET_ C O R vào d òn g - 5 c ủ a p h ần c â n b ằ n g n g a n g ; i ) C h ỉ n h b ộ p h ận c â n b ằ n g n g a n g v ề v ề v ạch “ 0 ”. G i ữ b ộ p h ậ n c ân b ằ n g d ọ c ở v ị t r í “ 0 ”; j ) T i ến h à n h đ o n h ư t r ê n v à g h i l ạ i FB K_ C O R v à ET _ C O R v ào dò n g 0 t r ê n b ả n g c ă n c h ỉ n h c ủ a p h ầ n c â n b ằ n g n g a n g ; k ) T r on g “ U lt ra G r a v ” c h ọ n “ op t i on s ” v à “ read m e t er”. G h i l ạ i gi á t rị t ầ n s ố c ân b ằ n g n g a n g ; l ) L ặ p l ại n h ữn g b ư ớ c c ôn g vi ệ c t rên c h o b ọ t t h ủ y ng a n g c h o c ác v ị t rí + 5 v à + 1 0 v ạ c h ; m ) Đ i ền v ào nh ữ n g c ộ t đ ộ l ệ c h (∆f v à ∆(FB+ ET )) các g i á t r ị b ằ n g cá c h l ấy g i á t r ị ở các d ò n g t rừ đ i g i á t r ị ở d òn g 0 ; n ) Ti ến h à n h vẽ đ ư ờ n g c o n g b ậ c h a i t ừ n h ữ n g s ố liệu t r o n g các c ộ t đ ộ lệ c h v à g h i hệ s ố c ủ a ph ư ơ n g t r ìn h v à o b ả n g c ă n chỉ n h ; p ) L ặp l ại các b ư ớ c q u a n s á t n h ư tr ê n c h o b ộ p h ận c ân b ằ n g d ọ c ; q ) C ậ p n h ậ t nh ữ n g h ệ s ố c ân b ằ n g v à o m á y b ằ n g c á c h c họ n “ s e t t i ng s ” t r on g “ U lt ra G ra v ” v à s au đ ó c h ọ n ”l e v e l ” ; r) Đ ặt v à g i ữ đ ĩ a q u a y v ào s ố n g u y ên g ần n h ất c ủ a g i á t r ị m il i g al v à c ậ p n h ật s ố đ ọ c đ ĩ a t r o n g “ Se tt in gs ” v à o “ s y st e m ”. V í dụ v ề k ết q u ả c ă n c h ỉn h m á y tr ọ n g l ự c ZL S được trì n h b ày ở dưới đ â y . B ẢN G KẾT Q U Ả C Ă N C H Ỉ N H MÁ Y Z LS N g ười c ă n c h ỉ nh: Đ i nh X u â n M ạ nh N g à y c ă n chỉ n h: 2 0 / 0 2/ 2 00 8 M áy : B - 2 2 V ị trí đ o : đ i ểm g ố c Hà N ộ i C á c điểm d ừ ng v à đ ường s ố đ ọ c Đư ờ n g s ố đ ọ c: 8 . 3 5 2 Đ i ểm dừng tr ê n : 8 . 9 2 0 Đ i ểm dừng dư ớ i : 7 . 7 8 4 C h ê n h l ệ c h : 1 . 1 3 6 X á c định h ệ s ố điều ch ỉ nh c o n l ắ c Số đ ọ c cơ s ở : 2 . 0 97 , 4 0 H i ệu gi a t ố c lực t r ọn g trườ n g Số đ ọ c đĩ a q u ay T ần s ố c o n l ắc - 0 , 2 5 m G al 2 . 0 97 , 1 5 8 . 7 4 6 + 0,5 m G al 2 . 0 97 , 6 5 8 . 2 8 2 C h ê n h l ệ c h 0 , 5 0 ,5 A : 46 4 H ệ số K (hệ s ố t ă n g c ủ a c o n l ắc) = + 0 , 5 / ( A ) = 0 , 0 0 10 7 75 8 620 7 V í d ụ v ề k ế t q u ả x ác đ ịn h h àm đi ều c h ỉn h c â n b ằ n g c ủ a m áy t r ọn g l ự c ZL S đ ư ợc t r ì n h b ày ở d ư ới đâ y . N g ười đ o : Đ i nh X u â n M ạ nh, N g à y 2 0 t h á ng 0 2 n ă m 2 00 8 M áy : B - 2 2 V ị trí đ o : đ i ểm g ố c Hà N ộ i Bộ p h ậ n cân b ằ n g n ga n g Điện kế Tần số (f) x = ∆f Giá trị hồi tiếp (FB) Hiệu chỉnh địa triều (ET) FB+ET Er=∆(FB+ET) - 1 0 11 . 5 7 2 1 . 2 1 0 - 0 , 0 4 0 - 0 , 0 1 2 - 0 , 0 5 2 - 0 , 0 4 2 5 - 5 10 . 9 5 5 5 9 3 - 0 , 0 1 0 - 0 , 0 1 1 - 0 , 0 2 1 - 0 , 0 1 1 2 0 ( A ) 10 . 3 6 2 0 0 - 0 , 0 0 9 - 0 , 0 0 9 0 5 9 . 7 2 6 - 6 3 6 - 0 , 0 1 0 - 0 , 0 0 8 - 0 , 0 1 8 - 0 , 0 0 8 8 1 0 9 . 1 5 0 - 1 . 2 1 2 - 0 , 0 4 0 - 0 , 0 0 7 - 0 , 0 4 7 - 0 , 0 3 7 7 Đư ờ n g s ố đ ọ c ( A ) = 10 . 3 6 2 Sai s ố ( E r) = A + Bx + C x 2 C á c hệ s ố G i á t rị H ệ số b ậc 0 ( H ệ s ố A ) 1 , 8 78 E - 04 H ệ số b ậc 1 ( H ệ s ố B ) - 2 , 2 63 E - 06 H ệ số b ậc 2 ( H ệ s ố C ) - 2 , 7 44 E - 08 Bộ p h ậ n cân b ằ n g d ọ c Điện kế Tần số (f) x = ∆f Giá trị hồi tiếp (FB) Hiệu chỉnh địa triều (ET) FB+ET Er=∆(FB+ET) - 1 0 10 . 0 2 5 1 . 1 5 6 - 0 , 0 3 0 - 0 , 0 0 6 - 0 , 0 3 6 - 0 , 0 4 2 9 -5 9 . 4 6 8 5 9 9 0 , 0 0 0 - 0 , 0 0 4 - 0 , 0 0 4 - 0 , 0 1 1 4 0 ( A ) 8 . 8 6 9 0 0 - 0 , 0 0 3 0 , 0 0 7 0 5 8 . 2 9 4 - 5 7 5 0 , 0 0 0 - 0 , 0 0 1 - 0 , 0 0 1 - 0 , 0 0 8 7 10 7 . 7 4 8 - 1 . 1 2 1 - 0 , 0 3 0 0 , 0 0 0 - 0 , 0 3 0 - 0 , 0 3 7 5 Đư ờ n g s ố đ ọ c ( A ) = 8 . 8 6 9 Sai s ố ( E r) = A + Bx + C x 2 C á c hệ s ố G i á t rị H ệ số b ậc 0 ( H ệ s ố A ) 4 ,423E - 04 H ệ số b ậc 1 ( H ệ s ố B ) - 1 , 3 33 E - 06 H ệ số b ậc 2 ( H ệ s ố C ) - 3 , 1 27 E - 08 Đ ồ thị bi ể u di ễ n h àm cân b ằ n g c ủ a b ộ p h ận cân b ằ n g n g a n g m á y B 2 2 Đ ồ thị bi ể u di ễ n h àm cân b ằ n g c ủ a b ộ p h ận cân b ằ n g d ọ c c ủ a m áy B22 T ừ đồ t h ị x ác đ ịn h được c ác h ệ s ố A , B, C để c ậ p n h ậ t v à o m á y . 2 . K i ểm ngh i ệm m á y t r ọ ng l ực Z LS K i ểm n ghi ệm m á y tr ọ n g lực b a o g ồ m : • T h eo d õ i d ị c h c hu y ển đ i ểm 0 c ủ a m á y ở t rạ n g t h ái t ĩn h ; • T h eo d õ i d ị c h c hu y ển đ i ểm 0 c ủ a m á y ở t rạ n g t h ái đ ộn g ; • C h u ẩn m á y trên đư ờ n g đáy quốc gi a. Các c ô n g v i ệc t r ê n đư ợc t h ự c hi ệ n n h ư đ ã t r ì n h b ày ở P h ụ l ụ c 1 0 đ ố i v ới các m á y t r ọn g l ự c GN U - K V v à Z 400 . T u y nhi ê n , đ ố i v ới m á y t r ọn g l ự c ZL S, vi ệ c t h e o d õ i dị c h c h u y ển đi ểm “ 0 ” ở t rạ n g t h ái t ĩn h , n g o ài đ o đ ơ n n h ư t r ê n c ò n có t h ể s ử d ụ n g c h ế đ ộ đo g h i l i ê n t ụ c. V í d ụ về k ết q u ả d ị c h c h u y ển đ i ểm “ 0 ” ở t rạ n g t h á i tĩ n h của m á y t r ọn g lực ZL S được trì n h b ày ở dưới đ â y . N g ười đ o : Đ i nh X u â n M ạ nh, N g à y 2 7 th á ng 0 2 n ă m 20 0 8 M áy : B 2 2 V ị trí đ o : điểm gốc Hà N ộ i STT Thời gian đo Nhiệt độ ngoài, t 2 Số đọc g r Giá trị hồi tiếp Hiệu chỉnh địa triều Hiệu chỉnh nhiệt h m 0 C mGal mGal mGal mGal 0 6 0 0 25 , 0 0 2 . 0 62 , 8 7 - 0 , 1 3 - 0 , 0 0 5 - 0 , 0 2 1 0 6 3 0 25 , 0 0 2 . 0 62 , 8 9 - 0 , 1 2 - 0 , 0 1 4 - 0 , 0 2 2 0 7 0 0 25 , 0 0 2 . 0 62 , 9 0 - 0 , 1 2 - 0 , 0 2 4 - 0 , 0 2 3 0 7 3 0 26 , 0 0 2 . 0 62 , 9 2 - 0 , 1 2 - 0 , 0 3 3 - 0 , 0 2 4 0 8 0 0 26 , 0 0 2 . 0 62 , 9 3 - 0 , 1 1 - 0 , 0 4 2 0 , 0 0 5 0 8 3 0 26 , 0 0 2 . 0 62 , 9 4 - 0 , 1 1 - 0 , 0 5 1 - 0 , 0 2 6 0 9 0 0 26 , 0 0 2 . 0 62 , 9 4 - 0 , 1 1 - 0 , 0 5 9 - 0 , 0 1 7 0 9 3 0 26 , 0 0 2 . 0 62 , 9 3 - 0 , 1 1 - 0 , 0 6 5 - 0 , 0 1 8 1 0 0 0 26 , 0 0 2 . 0 62 , 9 2 - 0 , 1 1 - 0 , 0 7 1 - 0 , 0 1 9 1 0 3 0 27 , 0 0 2 . 0 62 , 9 0 - 0 , 1 1 - 0 , 0 7 5 - 0 , 0 1 10 1 1 0 0 27 , 0 0 2 . 0 62 , 8 8 - 0 , 1 1 - 0 , 0 7 8 - 0 , 0 1 11 1 1 3 0 28 , 0 0 2 . 0 62 , 8 5 - 0 , 1 2 - 0 , 0 7 9 - 0 , 0 1 12 1 2 0 0 28 , 0 0 2 . 0 62 , 8 3 - 0 , 1 3 - 0 , 0 7 9 - 0 , 0 1 13 1 2 3 0 28 , 0 0 2 . 0 62 , 8 1 - 0 , 1 4 - 0 , 0 7 7 0 , 0 0 14 1 3 0 0 28 , 0 0 2 . 0 62 , 7 9 - 0 , 1 5 - 0 , 0 7 4 - 0 , 0 1 15 1 3 3 0 28 , 0 0 2 . 0 62 , 7 8 - 0 , 1 6 - 0 , 0 6 9 - 0 , 0 1 16 1 4 0 0 28 , 0 0 2 . 0 62 , 7 6 - 0 , 1 6 - 0 , 0 6 3 - 0 , 0 1 17 1 4 3 0 28 , 0 0 2 . 0 62 , 7 6 - 0 , 1 4 - 0 , 0 5 6 - 0 , 0 1 18 1 5 0 0 28 , 0 0 2 . 0 62 , 7 6 - 0 , 1 8 - 0 , 0 4 8 - 0 , 0 1 19 1 5 3 0 27 , 0 0 2 . 0 62 , 7 6 - 0 , 1 6 - 0 , 0 3 9 - 0 , 0 1 20 1 6 0 0 27 , 0 0 2 . 0 62 , 7 6 - 0 , 2 0 - 0 , 0 3 0 - 0 , 0 1 21 1 6 3 0 27 , 0 0 2 . 0 62 , 7 8 - 0 , 2 1 - 0 , 0 2 1 - 0 , 0 1 22 1 7 0 0 27 , 0 0 2 . 0 62 , 7 9 - 0 , 2 1 - 0 , 0 1 2 0 , 0 0 23 1 7 3 0 27 , 0 0 2 . 0 62 , 8 1 - 0 , 2 1 - 0 , 0 0 4 - 0 , 0 1 24 1 8 0 0 27 , 0 0 2 . 0 62 , 8 3 - 0 , 2 2 0 , 0 0 3 - 0 , 0 1 g r m a x = 2. 0 6 2 , 9 4 m G a l B = g ma x - g m i n = 0 , 1 8 m G al g r m in = 2 .062, 7 6 m G al d gxd= B/∆T=0,015 mGal/h Đ ồ t h ị d ị c h c h u y ển đi ểm “ 0 ” c ủ a m á y B 2 2 ở t r ạ n g t h ái t ĩ n h t ại đ i ểm gố c H à N ộ i V í d ụ v ề k ết q u ả d ị ch c h u y ển đ i ểm “ 0 ” ở t rạ n g t h á i đ ộ n g c ủ a m á y t r ọ n g l ự c Z L S được t r ì n h b ày ở b ả n g d ư ới đ â y . N g ười đ o : Đ i nh X u â n M ạ nh, N gà y 0 3 t h á n g 0 3 n ă m 2 0 0 8 M áy : B - 2 2 V ị trí đ o : đ i ểm M ỹ Đ ìn h ( A ) v à đi ểm H o ài Đ ứ c (B) Tên điểm Thời gian đo Nhiệt độ ngoài, t 2 Số đọc g r Giá trị hồi tiếp Hiệu chỉnh địa triều Hiệu chỉnh nhiệt h m Quy về đơn vị h 0 C mGal mGal mGal mGal A 6 05 6,09 25,0 2.064,15 -1,120 0,027 -0,050 B 6 30 6,50 25,0 2.072,86 7,593 0,010 -0,050 A 6 49 6,82 25,0 2.064,11 -1,130 -0,004 -0,050 B 7 41 7,68 25,0 2.072,78 7,560 -0,041 -0,040 A 8 02 8,03 26,0 2.064,01 -1,190 -0,054 -0,040 B 8 40 8,66 26,0 2.072,71 7,513 -0,047 -0,030 A 9 03 9,05 26,0 2.063,97 -1,213 -0,078 -0,030 B 9 30 9,50 26,0 2.072,66 7,470 -0,053 -0,030 A 9 56 9,93 26,0 2.063,92 -1,270 -0,078 -0,030 B 10 31 10,52 26,0 2.072,65 7,440 -0,044 -0,030 A 11 06 11,10 27,0 2.063,94 -1,270 -0,046 -0,030 B 11 33 11,56 27,0 2.072,69 7,440 -0,023 -0,030 A 11 54 11,90 28,0 2.063,98 -1,270 -0,007 -0,030 B 12 51 12,85 28,0 2.072,80 7,470 0,049 -0,020 A 13 19 13,32 28,0 2.064,14 -1,210 0,078 -0,020 B 13 51 13,85 28,0 2.072,89 7,497 0,108 -0,020 A 14 12 14,21 28,0 2.064,21 -1,193 0,127 -0,020 B 14 42 14,69 28,0 2.072,98 7,553 0,148 -0,020 A 15 05 15,08 28,0 2.064,29 -1,140 0,161 -0,020 B 15 41 15,68 27,0 2.073,05 7,590 0,172 -0,015 A 16 08 16,14 27,0 2.064,34 -1,110 0,174 -0,020 B 16 47 16,78 27,0 2.073,04 7,587 0,166 -0,010 A 17 13 17,22 27,0 2.064,30 -1,130 0,153 -0,020 B 17 49 17,81 27,0 2.073,00 7,600 0,128 -0,020 A 18 11 18,18 27,0 2.064,22 -1,157 0,109 -0,030 Đ ồ thị dị c h c hu y ển đ i ể m “ 0 ” c ủ a m á y B22 ở t r ạ n g t h ái đ ộn g t ạ i đi ểm M ỹ Đ ìn h Phụ lục 7 Q U Y T R Ì N H KI Ể M T R A V À KIỂM N GH I ỆM CÁ C M Á Y Đ O TRỌNG LỰC BIỂN V À T R Ọ N G L Ự C H À N G KH ÔN G 1 . K i ểm ngh i ệm v à hiệu c h ỉ nh ze r o b e a m Z ero b eam đ ư ợc k i ể m t ra t r ư ớc k h i b ắt đ ầ u đ o t r ọn g l ự c bi ể n . Mở k h ó a 5 0 p i n ra k h ỏ i m á y v à cắm b ộ n gu ồ n M i n i v à o đ ể s ấy kh ô m á y . L ắp k h ó a k i ểm n gh i ệm ZL S v ào đ ầu d ây 5 0 p in . Ấ n n ú t t rên k hó a v ề LO W , ki m đồ n g h ồ t r ê n P l a t f o rm C on t r o l s ẽ c h ỉ s ố 0 , Ấ n n ú t t r ên k h ó a v ề H I, ki m đồ n g h ồ t r ê n P l a t f o rm C o nt r o l s ẽ c h ỉ s ố 4 0 . N ố i v ớ i m á y tín h v à c h ạy ph ầ n m ề m U lt ra s y s s ẽ đ ư ợ c 0 ± 2 0 m V đ ố i v ớ i t r ư ờ n g h ợ p LO W v à 7 00 0 ± 2 0 m V đố i v ới t r ư ờ n g h ợp H I. N ếu s ố c h ê n h n ằ m n g o à i kh o ả n g ± 2 0 m V , th ì h i ệu c h ỉ n h n h ờ v ặn ố c ze r o b e a m ở t rên P l a t f o rm C o nt r o l đ ể s ố đ ọ c n ằ m tr o n g k h o ả n g c h o phép. 2 . K i ểm tra h ằ ng s ố K H ệ s ố K d o nhà m á y c h ế t ạ o k i ểm t ra r ấ t c h ặt c h ẽ. K h i k i ểm t ra số K , c h ạy p h ần m ề m U lt ra s y s c h ờ c h o đ ến k h i t r ê n m àn h ìn h m á y ún h x u ất h i ệ n tổ n g c ác hi ệ u c h ỉn h T C ( T ot a l C o re c t io ns ) g ầ n s ố 0 (± 0 ,3). V ào S wit ch m e n u t ắt c h ứ c n ă n g S p r i n g T e n s io n , vào P r o c e d u re 8 . - D ị ch ST m ộ t g i á t rị + 30 , c h ờ k h o ả n g 5 p hú t t h ì s ố đ ọ c c ủ a T C p h ải l à - 3 0 (± 1 ,5), n h ỏ h ơ n 5 % ; - D ị ch ST m ộ t g i á t rị - 3 0 , c h ờ k h o ả n g 5 p h ú t th ì s ố đọ c c ủ a T C p h ả i l à + 3 0 (± 1 , 5 ), nh ỏ h ơn 5 % . N ếu n ằm t r o n g g i ới h ạ n 5 % , th ì h ằ n g s ố K rất ph ù h ợ p . N ếu v ư ợt q u á g i ới h ạn n à y , th ì p h ả i hi ệ u c hỉ n h l ại g i á t r ị B EA M SC A L F A C TO R t r o n g M a i n Me n u - Ad d i t io n a l P r o c e d u re - Up d a t e D i g it a l K Fac t o r b ở i g i á t r ị : K m ớ i = K c ũ * (60/(T C 1 + T C 2 )), ở đ ây T C 1 , T C2 là gi á trị c ủ a T C s au h a i l ần x ác đ ị nh . V i ệc hi ệ u c h ỉ n h h ằ n g s ố K đ ò i h ỏ i p h ả i ki ể m t ra r ấ t c ẩ n th ậ n . N ếu g i á t r ị K xác đ ị n h k hô n g t i n cậy sẽ l àm h ỏ n g m á y t r ọn g lực. 3 . K i ểm tra g i á trị đ ộ că n g c ủ a l ò s o K i ể m t r a s ự b ằ n g nh a u c ủ a gi á t r ị đ ộ că n g c ủ a l ò s o (S p r i n g T e n sion ) t rê n m á y tín h v à t rê n vòn g s ố D I AL . N ế u khôn g b ằ n g nh a u ph ả i đ ặ t l ạ i gi á t r ị l ò s o t rê n ph ầ n m ề m U lt ra s y s . S a u m ỗ i l ầ n th a y đổ i h ệ s ố K ph ả i đ ặ t l ạ i gi á t r ị c ủ a l ò so. 4 . K i ểm tra t ì nh t r ạ ng c ủ a bọt n ư ớc t r o ng ố n g th ủ y c ủ a p l a t f o rm Ở t r ê n đ ấ t l i ền t h ư ờ n g xu y ên k i ểm t ra t ìn h t r ạ n g c ủ a bọ t n ư ớc t r o n g ố n g t h ủ y của plat f o r m k h i n ó đ ư ợc c â n bằ ng . 5 . K i ểm tra hệ s ố m G a l / C U của m á y V i ệc k i ểm t ra h ệ s ố m G a l/ CU c ủ a m áy đ ư ợc t h ự c hi ệ n t r ê n b ã i ki ểm ngh i ệm tr ọ n g l ự c gi ố n g nh ư đ ố i v ới c ác m á y tr ọ n g lực t ĩn h k h á c. Phụ lục 8 Phụ lục 9 Phụ lục 10 QUY ĐỊNH KÝ HIỆU CÁC VÙNG 1 . V ù n g T ây Bắc ( T Ba) b a o g ồ m các tỉ n h L ai C h â u , Đi ện B i ê n , S ơ n L a, L ào Cai, Yê n Bái, P h ú T h ọ ; 2 . V ù n g V i ệ t Bắc ( V Ba) b a o g ồ m các tỉ n h H à G i a n g , T u y ên Q u a n g , C a o Bằ n g , Bắc K ạ n , Th ái N gu y ê n ; 3 . Vù n g Đ ô n g B ắc ( Đ Ba) b a o gồ m các tì n h L ạ n g S ơ n , Bắc G i a n g , Q u ả n g Ninh; 4 . V ù n g đ ồ n g b ằ n g B ắc b ộ ( Đ Đ BB) g ồ m c ác tỉ n h V ĩ n h P h ú c, H à N ội , Bắc N i n h , H ải Dư ơ n g , Hư n g Y ê n , T h ái B ì nh , H à N a m , N a m Đ ịnh , H ải P h òn g , Ni n h B ì n h , H o à B ì n h ; 5 . Vù n g T h a n h - Ng h ệ t ĩ n h ( TNT ) b a o g ồ m các t ỉ n h T h a n h H o á, Ngh ệ A n , H à T ĩn h ; 6 . V ù n g T r un g Bộ ( T B o ) b ao gồ m các tỉ n h Q u ả n g B ì nh , Qu ả n g T r ị , T h ừ a T hi ê n H u ế, T P Đ à N ẵ n g ; 7 . V ù n g N am T r un g Bộ ( NT B) gồ m các t ỉ n h Q u ả n g N a m , Q u ả n g N g ã i , K o n T u m , B ìn h Đ ình ; 8 . V ù n g T ây N gu y ên v à d u y ên h ả i N am T r u n g B ộ ( TNT B) g ồ m các t ỉn h G i a L a i , Đ ắc L ắc, P h ú Y ê n , K h á n h H o à, L â m Đ ồng , Ni n h T hu ậ n , B ì n h T h u ậ n ; 9 . Vùn g Đ ô n g N am Bộ ( ĐN B) g ồ m các t ỉ n h Đ ắc N ô ng , B ìn h P h ư ớc, B ì nh Dư ơ ng , T ây N inh , Đ ồ n g N a i , Bà R ị a – Vũ n g Tà u ; 10 . V ù n g T ây N am Bộ ( TN B) g ồ m các t ỉ n h T P H ồ C h í M i nh , L o n g A n , T i ền Gi a n g , Đồ n g T h á p , A n Gi a n g , K i ê n G i a n g , C ầ n T h ơ, H ậ u G i a n g , B ế n T re, V ĩ n h L o ng , T rà Vi nh , Sóc T ră n g , Bạc L i ê u , Cà Mau. Phụ lục 11 B ẢN G GHI CHÚ Đ I ỂM TỰA T R Ọ N G L Ự C T ê n đ iể m : Bản K h o S ố h iệu đ iể m : T L - TBa - 01 Bản đ ồ đ ịa h ì n h k h u v ự c đ iểm Tỷ lệ: 1/50 000 M ả n h b ản đ ồ : F - 48 - 58 - B Ki n h đ ộ kh ái l ư ợc: 1 0 6 0 5' 05” V ĩ đ ộ k h ái l ư ợc : 21 0 45'30” Đ ộ c ao : 2 9 0m S ơ đ ồ m ốc Loại m ốc Chôn c hìm Ch ất l i ệ u m ốc B ê tô n g c ố t th é p Loại đất Đ ất c ông Ch ủ đ ất Trư ờng t iể u học N ơ i đ ặt m ốc Khu Bản Kho T hị Tr ấn: L ộc B ình H u yệ n: L ộc B ình T ỉ nh: L ạng Sơn Đ ườ n g t ớ i đi ể m T ừ L ạng Sơn đi đ ế n thị t r ấ n L ộc B ình. Đ i ể m đặt gần c ổng v ào s ân thể dục t rư ờng t i ể u học H òa B ình – k hu B ản Kho – TT . L ộc B ì n h. S ơ đ ồ vị t r í đ i ể m vẽ ph ó n g P h ư ơ n g h ư ớ n g v à kh o ả n g c á c h đ ế n c á c v ậ t k iê n c ố (vậ t c h u ẩ n ) A : Đông N am c á c h c ổng s ân thể d ụ c 4.5 m B : T ây Nam c á c h g ó c nhà 6.7 m C: T ây B ắc c á c h góc n h à 9.2 m N g ư ời dẫn đ i ể m : Tr ần Q uốc Nam Ch ỗ ở h i ệ n n ay: Số 248 - K hu B ản K ho, T T . Lộc B ì nh, H u y ện L ộ c B ì nh, T ỉ nh Lạng Sơn. N g ư ời c h ọn đ i ể m : Ngu yễ n V ăn K i ê n N g ư ời ch ôn m ố c : Ngu yễ n N g ọc Sơn N g ư ời vẽ g h i c h ú đ i ể m : Ngu yễ n V ăn K i ê n N gày c h ọn đ i ể m : 2 9 - 06- 2007 N gày c h ôn m ố c : 30 - 06 - 2007 N g ư ời k i ể m t r a: Ngu yễ n P hi Sơn Đ ơn vị t hi cō n g : Trung Tâm Tr i ển kh a i C ông N g h ệ Đo đạc và Bản đồ Vi ệ n K h o a học Đo đạc v à Bản đồ N gày k i ể m t r a: 15 - 07 - 2007 G hi c hú: Phụ lục 12 BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc ------------- TÊN ĐIỂM...................... SỐ HIỆU ĐIỂM................ MẢNH BẢN ĐỒ. .. .. ... BI Ê N BẢN G IAO NH Ậ N M ỐC T Ự A T RỌNG L Ự C C ă n c ứ v à o N g hị định số 12/2002 / N Đ - CP n g à y 22/01 / 2002 c ủa Chính p hủ về ho ạ t động đo đ ạ c và b ả n đồ d o Thủ tướng Chính phủ k ý . Hôm n a y , n g à y .... .... . .. . thán g .... . . .. . .. . n ă m 2 0 . .. . .. . .. . .. . .. . , hồi.. . . . . .. . . . . .. . . g i ờ ... . .. . . . .. . .. T ạ i U B N D x ã ........................................................................................................ ............................................................................................................................. Một b ê n là Ô n g : .... . .. . .. . .. . .. . .. .. ... . .. . . . . .. . .. . .. . .. . . . . .. . .. . .. . .. . . Chức vụ: ........................... ............................................................................................................................. Một b ê n là Ô n g : .... . .. . .. . .. . .. . .. .. ... . .. . . . . .. . .. . .. . .. . . . . .. . .. . .. . .. . . Chức vụ: ........................... ............................................................................................................................. Th a y m ặ t Ủ y b a n N h â n d â n x ã ( phườn g , thị tr ấ n ) ................................................ h u y ệ n………………… … …… … ……… … …… … … … … … . t ỉ n h ............................... đã t i ế n h à nh b à n g iao, n h ậ n mốc đo đ ạ c n h ư s a u: Đi ề u 1: Ô n g ....... . .. . .. . .. . . . . .. . . . ... . ... . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . ... . .. . .. . .. . .. . . đã g iao c ho U B ND x ã ... . .. . .. . .. . .. .. .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . . .. . .. . .. . .. . ... do Ông ( B à) . .. . . . . ... . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . . . . .. . .. . ... . .. . .. . .. . .. . ... t iếp nh ậ n mốc đo đ ạ c đ ặ t ở .. . .. . .. . .. .. ... . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . ... . .. . .. . ... x ó m ... .. ... . .. . .. . . . . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . ... x ã . . .. . . . ... . .. . .. . . . .. . .. . .. . .. . . . . .. . .. . ... h u y ệ n ...... . . . . .. . .. . ... . .. . . . ... . .. . .. . .. t ỉ nh. . .. . .. . .. . . . . .. . .. .. .. .. ... . .. . .. . .. . .. . . . . .. . .. . .. theo sơ đồ vị trí sau đ â y : Mốc tựa trọ n g lực được đ ú c b ằ n g bê t ông m ặ t tr ê n c ó ấ n d ấ u mốc b ằ n g ....... . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . . . ... . .. . .. . . , thuộc lo ạ i m ốc c hôn. Đi ề u 2: M ố c tựa trọ n g l ự c là tài s ả n Quốc g ia. M ọ i tổ c h ứ c , c ô n g d â n đ ề u c ó q u y ề n s ử dụng mốc v à o mục đí c h đo đ ạ c và c ó tr ác h nh i ệ m b ả o vệ theo q u y định c ủ a ph á p luật. Đi ề u 3: Tổ c h ứ c , c ô n g d â n muốn sử dụ n g mốc v à o mục đích đo đ ạ c p h ả i b á o cá o tr ư ớc U B ND x ã... . .. . .. . .. . .. . .. . . . ... . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . . . . .. . .. . .. . .. . .. . . biết và trình b à y g i ấ y ph é p c ủa c ơ q u a n T à i n g u y ê n v à M ôi t r ư ờ n g t ỉ nh sở t ạ i. Đi ề u 4: B iên b ả n g iao n h ậ n mốc đo đ ạ c n à y được lập th à nh 2 b ả n, c ó g iá trị như nh a u. - Một b ả n U B ND đ ị a ph ư ơng g iữ. - Một b ả n đơn vị đo đạc g iữ. BÊN N HẬN BÊN G IAO Đại d iện UBND xã ( Ký tên, đóng dấ u ) Cán b ộ Địa c h í n h xã ( Ký tê n ) Tổ t r ư ở n g đ o đ ạc ( Ký tê n ) Đại d iện đ ơ n vị đ o đ ạc ( Ký tên, đóng dấ u ) Phụ lục 13 SỔ Đ O Đ I ỂM T Ự A T R Ọ N G L Ự C T ên c ô n g t r ì nh : Cao B ằ n g - Đôn g K h ê N g ày đ o : 0 1 / 10 / 20 1 0 C hu y ến đ o : 1 Máy đ o : Z 4 0 0 18 9 N g ư ời đ o : K i ều H u ỳ n h P h ư ơ n g H ằ n g s ố m á y C: + 0, 1 0 3 N g ư ời g h i : L ê T h a n h H ải Số TT Tên điểm Nhiệt độ (t 0 C) Thời gian (h) Số đọc r Ghi chú Các số đọc Số đọc trung bình 1 2 3 4 5 6 7 2 53 7 1 TL - V Ba -0 1 4 0 8 , 0 0 2 53 9 2 53 8 2 53 8 2 52 5 2 TL - V Ba -0 2 4 0 10 , 0 0 2 52 7 2 52 6 2 52 6 2 53 8 3 TL - V Ba- 0 1 4 0 12 , 0 0 2 53 9 2 53 9 2 54 0 Phụ lục 14 SỔ Đ O Đ I ỂM T R Ọ N G L Ự C C HI TIẾT T ên c ô n g t r ì nh : Cao Bằ n g - Đô n g K h ê N g ày đ o : 0 8 / 10 / 20 1 0 C h u y ến đo: 1 0 Máy đ o : Z 4 0 0 - 1 8 9 N g ư ời đ o : K i ề u H u ỳ n h Ph ư ơ n g H ằ n g s ố m á y C: + 0, 1 0 3 N g ư ời gh i : L ê T h a n h H ải Số TT Tên điểm Nhiệt độ (t 0 C) Thời gian (h) Số đọc r Ghi chú Các số đọc Số đọc trung bình 1 2 3 4 5 6 7 2 67 2 , 0 0 1 TL - V B a - 1 0 4 0 7 , 1 0 2 67 3 , 0 0 2 67 2 , 4 0 2 67 2 , 2 0 2 61 4 , 3 0 2 CT - CB Đ K- 0 3 4 0 7 , 2 5 2 61 4 , 3 0 2 61 4 , 2 0 2 61 4 , 0 0 2 67 2 , 0 0 3 CT - CB Đ K- 0 4 4 0 7 , 5 0 2 67 1 , 4 0 2 67 1 , 8 0 2 67 2 , 0 0 2 67 2 , 7 0 4 TL - V B a - 1 0 4 0 8 , 4 0 2 67 3 , 0 0 2 67 2 , 9 0 2 67 3 , 0 0 Phụ lục 15 T Í N H TO Á N C Á C SỐ G I A GIA TỐC LỰC T R Ọ N G T R ƯỜ N G G I ỮA CÁ C Đ I ỂM T Ự A T R Ọ N G L Ự C T ên c ô n g t r ì nh : Cao B ằ n g - Đôn g K h ê N g ày đ o : 0 1 / 10 / 20 1 0 C hu y ến đ o : 1 Máy đ o : Z 4 0 0 18 9 N g ư ời đ o : K i ều H u ỳ n h P h ư ơ n g H ằ n g s ố m á y C: + 0, 1 0 3 N g ư ời g h i : L ê T h a n h H ải Số TT Tên điểm Nhiệt độ (t 0 C) Thời gian (h) Số đọc trung bình C.r (mGal) Số cải chính a .(t t - t K) Số cải chính Mặt trang, Mặt thời và Hosacalo Số gia tốc lực trọng trường đo được (mGal) Số cải chính do dịch chuyển điểm 0 (mGal) Số gia tốc lực trọng trường đo được (mGal) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 TL-VBa-01 40 8,00 261,41 - 1 , 2 3 - 0 , 0 6 - 1 , 2 9 2 TL-VBa-02 40 10,00 260,18 3 TL-VBa-01 40 12,00 261,52 Phụ lục 16 T Í N H TO Á N C Á C SỐ G I A GIA TỐC LỰC T R Ọ N G T R ƯỜ N G G I ỮA CÁ C Đ I ỂM C HI TIẾT T ên c ô n g t r ì nh : Cao B ằ n g - Đôn g K h ê N g ày đ o : 0 8 / 10 / 20 1 0 C hu y ến đ o : 1 0 Máy đ o : Z 4 0 0 18 9 N g ư ời đ o : K i ều H u ỳ n h P h ư ơ n g H ằ n g s ố m á y C: + 0, 1 0 3 N g ư ời g h i : L ê T h a n h H ải Số TT Tên điểm Nhiệt độ (t 0 C) Thời gian (h) Số đọc trung bình C.r (mGal) Số cải chính a .(t t - t K) Số cải chính Mặt trang, Mặt thời và Hosacalo Số gia tốc lực trọng trường đo được (mGal) Số cải chính do dịch chuyển điểm 0 (mGal) Số gia tốc lực trọng trường đo được (mGal) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 TL - V Ba- 1 0 4 0 7 , 1 0 2 7 5 , 2 6 - 6 , 0 0 - 0 , 0 1 - 6 , 0 1 2 C T -CB ĐK -3 4 0 7 , 2 5 2 6 9 , 2 6 + 5, 9 4 - 0 , 0 1 + 5, 9 4 3 C T -CB ĐK -4 4 0 7 , 5 0 2 7 5 , 2 0 + 0, 1 1 - 0 , 0 3 + 0, 0 8 4 TL - V Ba- 1 0 4 0 8 , 4 0 2 7 5 , 3 1 Phụ lục 17 ĐÁNH GIÁ ĐỘ CHÍNH XÁC LƯỚI ĐO TRỌNG LỰC T ên c ô n g t r ì nh : Cao B ằ n g - Đôn g K h ê L o ại l ư ớ i : L ư ới đ i ể m tựa t r ọ n g l ự c N g ày đ o : 0 1 / 1 0 / 20 1 0 N g ư ời đ o : K i ề u H u ỳ n h Phư ơ n g N g ư ời t í n h t o á n : L ê T h a n h H ải STT Cạnh Các chuyến đo ∆g d i d i 2 1 TL - V Ba -0 1 1 - 1 , 2 9 - 1 , 3 0 0 , 0 1 0 , 0 0 0 1 2 - 1 , 3 1 - 0 , 0 1 0 , 0 0 0 1 3 - 1 , 3 0 0 0 TL - V Ba -0 2 4 - 1 , 3 0 0 0 2 TL - V Ba -0 2 1 9 , 5 6 9 . 5 7 - 0 , 0 1 0 , 0 0 0 1 2 9 , 5 8 0 , 0 1 0 , 0 0 0 1 3 9 , 5 6 - 0 , 0 1 0 , 0 0 0 1 TL - V Ba -0 3 4 9 , 5 8 0 , 0 1 0 , 0 0 0 1 3 TL - V Ba -0 3 1 97 , 4 4 97 , 4 5 - 0 , 0 1 0 , 0 0 0 1 2 97 , 4 6 0 , 0 1 0 , 0 0 0 1 3 97 , 4 4 - 0 , 0 1 0 , 0 0 0 1 TL - V Ba -0 4 4 97 , 4 6 0 , 0 1 0 , 0 0 0 1 4 TL - V Ba -0 4 1 - 1 0 5 , 7 0 - 1 0 5 , 7 1 0 , 0 1 0 , 0 0 0 1 2 - 1 0 5 , 7 2 - 0 , 0 1 0 , 0 0 0 1 3 - 1 0 5 , 7 1 0 0 TL - V Ba -0 1 4 - 1 0 5 , 7 1 0 0 Sai s ố k h é p W = 0, 0 1 S = 0, 00 1 2 Sai s ố t r un g p h ư ơ n g c ủ a m ộ t t r ị đ o t r o n g lư ới được x ác đ ịn h t h e o c ôn g t h ứ c: Sai s ố t r un g p h ư ơ n g c ủ a g i á t rị t r un g b ìn h c ủ a s ố g i a g i a t ố c lự c t r ọ n g t r ư ờ n g t r ê n các c ạ n h c ủ a l ư ớ i đ o t r ọ n g l ự c: Sai số k h ép c h o p h é p Phụ lục 18a KẾT QUẢ BÌNH SAI LƯỚI ĐO TRỌNG LỰC T ên c ô n g t r ì nh : Cao B ằ n g - Đôn g K h ê L o ại l ư ớ i : L ư ới đ i ể m tựa t r ọ n g l ự c N g ày đ o : 0 1 / 10 / 20 1 0 N g ư ời đ o : K i ề u H u ỳ n h Phư ơ n g N g ư ời t í n h t o á n : L ê T h a n h H ải STT Cạnh V i 1 TL - V Ba- 01 - TL - V Ba- 02 - 1 , 3 0 - 0 , 0 0 2 5 - 1 , 3 0 2 2 TL - V Ba- 02 - TL - V Ba- 03 9 . 5 7 - 0 , 0 0 2 5 9 , 5 6 8 3 TL - V Ba- 03 - TL - V Ba- 04 97 , 4 5 - 0 , 0 0 2 5 97 , 4 4 8 4 TL - V Ba- 04 - TL - V Ba- 01 - 1 0 5 , 7 1 - 0 , 0 0 2 5 - 1 0 5 , 7 1 2 S V 2 = ± 0,000025 Sai số t r u n g ph ư ơ n g đ ơn v ị t r ọ n g s ố s a u b ì n h s a u : Phụ lục 18b CÁC GIA TỐC LỰC TRỌNG TRƯỜNG SAU BÌNH SAI CỦA CÁC ĐIỂM TRONG LƯỚI TRỌNG LỰC T ên công t r ì nh : Cao B ằ n g - Đ ô n g K h ê L o ại lướ i : L ư ới đ i ểm tựa t r ọn g l ự c N g à y đ o : 0 1 /1 0 / 2 01 0 N g ư ời đo: K i ều H u ỳ n h P h ư ơ n g N g ư ời tí n h t o á n : L ê T h a n h H ải Đ i ểm G i á t r ị c u ố i c ù n g c ủ a g i a tố c l ự c t r ọ n g t r ư ờ n g g ~ ( m G a l ) Sai s ố t r un g p h ư ơ n g c ủ a gi a t ố c lực t r ọn g trư ờ n g m g ~ ( m G a l ) TL - V Ba- 01 TL - V Ba- 02 TL - V Ba- 03 TL - V Ba- 04 9 78 5 0 1 , 7 0 0 9 78 5 0 0 , 3 9 8 9 78 5 0 9 , 9 6 6 9 78 6 0 7 , 4 1 4 - 1 , 3 0 2 9 , 5 6 8 97 , 4 4 8 - 0 , 0 0 3 0 , 0 0 3 0 , 0 0 3 MỤC LỤC M ục 1 . Quy đ ị nh c h un g M ục 2 . Quy định kỹ thuật Mục 3. Mạng lưới điểm tựa trọng lực M ục 4 . M ạ n g lư ớ i đ i ểm chi t i ết 1 . Các q u y đ ị n h c h u n g đ ố i v ớ i đ o t r ọ n g l ự c c h i t i ết 2 . Đ o t r ọ n g l ự c c h i t i ết t r ên m ặt đấ t 3 . Đ o t r ọ n g l ự c b ằ n g m á y tr ọ n g l ự c b i ể n v à m á y tr ọ n g lực h à n g k hô n g 3 .1. Các q u y đ ịn h c h u n g đ ố i v ới đ o t r ọ n g l ự c b ằ n g m á y t r ọn g l ự c b i ể n v à m á y tr ọ n g l ự c h à n g k h ôn g . 3 .2. Đ o t r ọn g lực b ằ n g m á y tr ọn g l ự c b i ể n 3 .3. Đ o t r ọn g lực b ằ n g m á y tr ọ n g l ự c h à n g khôn g Mục 5. Quy định kiểm tra và kiểm nghiệm các loại máy trọng lực Mục 6. Quy trình tính toán các kết quả đo trọng lực Mục 7. Quy định kiểm tra nghiệm thu và sản phẩm giao nộp P HỤ L Ụ C P h ụ l ụ c 1. M ộ t s ố l o ạ i m á y đo t r ọ n g l ự c m ặt đ ất Các l o ại m á y đo ở V i ệt N a m P h ụ c l ụ c 2 : Máy đ o t r ọ n g l ự c h à n g k h ô n g TAG S A i r III “ T AG S A i r III G ra v i t y Mete r ” ( T u r n k ey A i r bo r n e G r a v i t y S y st e m ) P h ụ l ụ c 3 : Máy đo t r ọ n g l ự c Z L S D y n a m i c Met e r P h ụ l ụ c 4 : Q u y trình ki ểm tra v à ki ểm ng h i ệm m á y tr ọ n g lực G A G -2 P h ụ l ụ c 5 : Q u y t r ì n h k i ểm t ra v à k i ểm n g hi ệm các m á y t r ọn g l ự c Z4 0 0 v à GNU - K V P h ụ l ụ c 6 : Q u y trình ki ểm tra v à ki ểm ng h i ệm m á y đo trọ n g lực m ặt đất Z L S ... . P h ụ l ụ c 7 : Q u y t r ì n h ki ểm t ra v à k i ểm ng h i ệm các m á y đ o t r ọ n g l ự c b i ển v à t r ọn g lực h à n g k hô n g P h ụ l ụ c 8 : Sơ đ ồ c ấ u t r ú c m ố c đ i ểm tựa P h ụ l ụ c 9 : Sơ đ ồ d ấ u m ố c đ i ểm tựa t r ọn g l ự c P h ụ l ụ c 1 0 . Q u y đ ị n h ký hi ệ u c á c v ù n g P h ụ l ụ c 1 1 : B ả n g g h i c h ú đ i ểm tựa t r ọ n g l ự c P h ụ l ụ c 1 2 : B i ê n b ản gi a o nh ậ n m ố c tựa t r ọ n g l ự c P h ụ l ụ c 1 3 . Sổ đ o đ i ể m tựa t r ọ n g l ự c P h ụ l ụ c 1 4 . Sổ đ o đ i ể m tr ọ n g lực c h i t i ế t P h ụ l ụ c 15 : T í n h t o á n các s ố g i a g i a tố c lự c t r ọn g t r ư ờ n g g i ữ a các đ i ểm t ự a t r ọn g lự c P h ụ lụ c 1 6 : Tí n h t o á n các s ố g i a g i a t ố c l ự c t r ọ n g t r ư ờ n g g i ữ a các đ i ểm c h i ti ế t P h ụ l ụ c 1 7 : Đá n h g i á đ ộ c h í n h x ác lư ớ i đ o t r ọ n g l ự c P h ụ l ụ c 1 8 a : K ết qu ả b ìn h s a i lư ớ i đ o t r ọn g lực P h ụ l ụ c 1 8 b : C á c gi a t ố c l ự c t r ọ n g t r ư ờ n g s a u b ì n h s a i c ủ a các đ i ểm t r o n g l ư ới t r ọn g lực .