TCVN2096-2:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 2096-2:2015 (ISO 9117-2:2010) về Sơn và vecni - Phương pháp xác định độ khô và thời gian khô - Phần 2: Thử nghiệm áp lực đối với khả năng xếp chồng TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 2096-2: 2015 ISO 9117-2:2010 SƠN VÀ VECNI - PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH ĐỘ KHÔ VÀ THỜI GIAN KHÔ - PHẦN 2: THỬ NGHIỆM ÁP LỰC ĐỐI VỚI KHẢ NĂNG XẾP CHỒNG Paints and varnishes - Drying tests - Part 2: Pressure test for stackability Lời nói đầu TCVN 2096-2:2015 hoàn toàn tương đương ISO 9117-2:2010. TCVN 2096-2:2015 do Viện Vật liệu xây dựng - Bộ Xây dựng biên soạn, Bộ Xây dựng đề nghị, Tổng cục Tiêu chu ẩ n Đo lường Ch ấ t lượng th ẩ m định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Bộ tiêu chuẩn TCVN 2096 (ISO 9117) Sơn và vecni - Phương pháp xác định độ khô và thời gian khô, gồm các tiêu chuẩn sau: - TCVN 2096-1 (ISO 9117-1:2009) Phần 1: Xác đ ị nh trạng thái khô hoàn toàn và thời gian khô hoàn toàn; - TCVN 2096-2 (ISO 9117-2:2010) Phần 2: Thử nghiệm áp lực đối với khả năng xếp ch ồ ng; - TCVN 2096-3 (ISO 9117-3:2010) Phần 3: Xác định thời gian khô b ề mặt dùng hạt ballotini; - TCVN 2096-4 (ISO 9117-4:2012) Phần 4: Phép thử dùng máy ghi cơ học; - TCVN 2096-5 (ISO 9117-5:2012) Phần 5: Phép thử Bandow-Wolff cải biến; - TCVN 2096-6 (ISO 9117-6:2012) Phần 6: Xác định trạng thái không v ế t. SƠN VÀ VECNI - PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH Đ Ộ KHÔ VÀ THỜI GIAN KHÔ - PHẦN 2: THỬ NGHIỆM ÁP L ỰC Đ Ố I VỚI KHẢ NĂNG X Ế P CH Ồ NG Paints and varnishes - Drying tests - Part 2: Pressure test for stackability 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định phương pháp thử theo điều kiện tiêu chu ẩ n để xác định lớp phủ đơn hay hệ phủ đa lớp của sơn, vecni hoặc các lớp phủ tương tự, sau khoảng thời gian khô quy định đã đủ khô hay chưa để không bị hư hỏng khi hai bề mặt đã ph ủ sơn hoặc một bề mặt đã phủ sơn và một bề mặt khác tiếp xúc với nhau dưới áp lực. Phương pháp này nhằm mô ph ỏ ng điều kiện khi các vật thể đã phủ sơn được xếp chồng l ê n nhau. CHÚ THÍCH: Ở một s ố quốc gia, phương pháp thử này được gọi là phương pháp thử " chống k ế t khối " . 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau là c ầ n thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng b ả n được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn kh ô ng ghi năm công bố th ì áp dụng phiên bản mới nhất, bao g ồ m cả các bản sửa đổi, bổ sung (nếu có). TCVN 2090 (ISO 15528), Sơn, vecni và nguyên liệu cho sơn và vecni - Lấy m ẫ u; TCVN 5668 (ISO 3270), Sơn, vecni và nguyên liệu của chúng - Nhiệt độ và độ ẩm để điều hòa và thử nghiệm; TCVN 5669 (ISO 1513), Sơn và vecni - Kiểm tra và chuẩn bị mẫu thử; TCVN 5670 (ISO 1514), Sơn và vecni - Tấm chuẩn để thử; TCVN 9760 (ISO 2808), Sơn và vecni - Xác định độ d à y màng. 3. Thuật ngữ và định nghĩa Trong tiêu chu ẩ n này sử dụng các thuật ngữ và định nghĩa sau: 3.1. Khả năng x ế p ch ồ ng (stackability) Khả năng chống hư hỏng do sự bám d í nh không mong muốn giữa những bề mặt liền kề c ủ a các sản phẩm được đặt tiếp xúc nhau. 4. Nguyên tắc Sơn hay vecni được ph ủ lên nền và được làm khô theo điều kiện quy định. T ấ m mẫu thử được cắt thành các miếng thử và hai mi ế ng đ ược đặt sao cho các bề mặt thử nghiệm ti ế p xúc sát nhau. Hệ này được đặt trong một thiết b ị thử nghiệm và ch ị u tải trọng của các quả cân. Sau khoảng thời gian quy định, c á c tấm mẫu thử đ ược kiểm tra xem có bất kỳ hư hỏng nào tr ê n lớp phủ ở vùng tiếp xúc hay không. 5. Thiết bị, dụng cụ 5.1 . Thiết bị thử nghiệm, v í dụ như thể hiện ở H ì nh 1, gồm đế và trục nén trượt tự do. Trục nén c ó đường kính đầu trục ( 50 ± 1) mm, khối lượng (250 ± 2) g và được thiết kế sao cho mặt đáy trục nén hướng thẳng tới bề mặt trên của t ấ m mẫu th ử . Giữa trục nén và đầu trục nên có một bi nối. 5.2 . Quả cân, khối lượng nằm trong khoảng từ 100 g đến 1000 g. CH Ú DẪ N: 1 Tr ụ c nén 2 Bi nối 3 Đầu trục nén 4 T ấ m mẫu thử 5 Đ ế 6 Mặt đáy Hình 1 - Ví dụ thiết b ị thử nghiệm thích h ợ p 6. Lấy mẫu Lấy m ẫ u đại diện của sản phẩm được thử (hoặc của mỗi sản phẩm trong trư ờ ng hợp hệ phủ đa lớp) theo TCVN 2090 (ISO 15528). Kiểm tra và chu ẩ n bị mỗi mẫu thử theo TCVN 5669 (ISO 1513). 7. Tấm thử 7.1 . N ề n Lựa chọn nền từ một trong những loại tấm chuẩn được mô tả trong TCVN 5670 (ISO 1514) đ ể có thể phù hợp với ứng dụng thực tế dự kiến. 7.2 . Chuẩn b ị và phủ sơn Chuẩn bị mỗi tấm thử (xem 7.1) theo TCVN 5670 (ISO 1514) và sau đó phủ t ấ m thử với sản ph ẩ m hoặc hệ sản phẩm cần thử theo phương pháp quy định. 7.3 . Làm kh ô Làm khô (hoặc s ấ y khô) và ổn định mỗi tấm mẫu thử, nếu có thể, ở vị trí nằm ngang với đi ề u kiện không kh í lưu th ô ng t ự do nhưng tránh gió lùa và ánh nắng chiếu trực tiếp trong thời gian quy định theo các điều kiện quy định. 7.4 . Chuẩn bị miếng mẫu thử Ngay sau thời gian khô quy định, cắt từ những tấm mẫu thử ít nh ấ t 6 miếng mẫu thử có chiều rộng l = (30 ± 1) mm v à chiều dài gấp kho ả ng 5 lần chiều rộng sao cho: tr ánh gây hư hỏng trên lớp ph ủ s ơn ; tạo ra ít biến dạng nh ấ t đối với n ề n và đảm bảo duy tr ì miếng mẫu thử có độ phẳng nh ấ t có thể. Loại bỏ các vi ề n thừa xung quanh miếng mẫu thử trước khi thử nghiệm. Nếu việc chuẩn bị miếng m ẫ u thử thích h ợ p v ớ i kích thư ớ c như trên là không khả thi, do lớp phủ được thử có thể dễ dàng bị hư hỏng, th ì có thể sử dụng mi ế ng mẫu thử với kích thước lên đ ế n 100 mm x 75 mm. Trong trư ờ ng hợp này, áp dụng Đi ề u 9. Nếu xác định có sự tương tác giữa bề mặt đã phủ với bề mặt khác th ì chuẩn bị miếng mẫu thử tương tự dùng vật liệu n ề n khác. 7.5 . Độ dày lớp phủ Xác định độ dày của l ớ p phủ khô, t í nh bằng micromét, theo một trong những quy tr ì nh được quy định trong TCVN 9760 (ISO 2808). 8. Cách tiến hành 8.1 . Tiến hành thử nghiệm ba lần ở nhiệt độ chu ẩ n (23 ± 2) ° C và độ ẩ m tương đối c ủ a môi trường (xem TVCN 5668 (ISO 3270)). Phải đo độ ẩ m tương đối trong quá tr ì nh thử nghiệm và nêu trong báo cáo thử nghiệm. 8.2 . X ếp ch ồ ng các miếng mẫu thử lệch nhau (90 ± 2)° sao cho các bề mặt thử nghiệm tiếp xúc sát nhau (xem h ì nh chiếu bằng ở Hình 2). S ắp xếp các miếng mẫu thử sao cho diện tích bị hư hỏng là nhỏ nhất trong quá trình xếp chồng. CHÚ TH Í CH: Có th ể sử dụng một thư ớ c vu ô ng đ ể đảm bảo v ù ng thử nghiệm là h ì nh vuông. CHÚ DẪN: l chiều rộng của h ì nh vuông ti ế p xúc kh i các mi ế ng được xếp chồng (xem 7.4). CHÚ THÍCH : Chiều dài của miếng mẫu thử gấp khoảng 5 l ầ n chiều rộng (xem 7.4). Hình 2 - H ì nh chi ế u bằng của các mi ế ng mẫu thử được xếp chồng theo cách điển h ì nh 8.3 . Đặt các miếng mẫu thử lên đế để trục nén bao phủ toàn bộ h ì nh vuông tiếp xúc. Đặt quả cân lên tr ên trục nén và đặt nh ẹ nhàng hệ tải trọng này tiếp xúc với các mi ế ng mẫu thử. Duy trì ở v ị trí đó trong thời gian quy định. Khối lượng và thời gian tiếp xúc dưới tải trọng phải được quy định giữa các bên liên quan. 8.4 . Kết thúc giai đoạn này, nâng trục nén lên, tách các mi ế ng mẫu thử và kiểm tra lớp phủ ở vùng tiếp xúc có bị hư hỏng hay không, ví dụ xuất hiện các vết quan sát được, miếng mẫu thử bị dính và bất kỳ sự bong tróc nào của lớp phủ. Thời gian từ khi nâng tải trọng lên đ ế n khi kiểm tra được nêu trong báo cáo thử nghiệm. 8.5 . Lặp lại quy trình từ 8.2 đến 8.4 đối với hai lần xếp chồng thử nghiệm khác. 9. Tính toán áp lực Á p lực trên các bề mặt tấm mẫu thử, p, tính bằng pascan (1 Pa = 1 N/m 2 ), có th ể được tính theo phương tr ì nh sau: Trong đó: m 1 là khối l ư ợng c ủ a hệ trục nén, t í nh bằng gam; m 2 là khối lượng c ủ a quả cân, t í nh bằng gam; m 3 là khối lượng của miếng mẫu th ử nằm phía tr ê n cùng, tính bằng gam; l chiều rộng của h ì nh vuông ti ế p xúc khi các miếng xếp chồng, tính bằng mi li mét (xem Hình 2); g là gia tốc rơi tự do, tính bằng niutơn trên kilôgam (xấp x ỉ 10 N/kg). 10. Độ chụm Không có dữ liệu về độ chụm. 11. Báo cáo thử nghiệm Báo cáo kết quả thử nghiệm tối thiểu phải bao gồm các thô ng tin sau đây: a) Tất cả các thông tin cần thiết cho việc nhận biết sản ph ẩ m hoặc hệ thử nghiệm; b) Viện dẫn tiêu chu ẩ n này; c) Chi tiết quy trình chuẩn bị t ấ m mẫu thử, bao gồm: 1) Vật liệu nền (bao gồm độ dày) và sự chu ẩ n b ị b ề mặt c ủ a nền (xem 7.1); 2) Phương pháp phủ lớp phủ thử lên nền, bao gồm thời gian và đi ề u kiện khô giữa các lớp phủ trong trường hợp hệ phủ đa lớp (xem 7.2); 3) Thời gian, điều kiện khô (hoặc sấy khô) và ổn định lớp ph ủ (nếu có thể) trước khi thử nghiệm (xem 7.3); 4) Độ dày c ủ a lớp phủ khi khô, tính bằng micromét và phương pháp đo theo TCVN 9760 (ISO 2808) đối với cả lớp phủ đơn và hệ phủ đa lớp (xem 7.5); d) Độ ẩm tương đối trong quá trình thử nghiệm (xem 8.1); e) Tổng khối lượng của trục nén và quả cân (nghĩa là tải trọng thử nghiệm) hay áp lực được sử dụng (xem 8.3); f) Thời gian tiếp xúc dưới tải trọng của hai mi ế ng m ẫ u thử (xem 8.3); g) Thời gian từ khi nâng tải trọng l ê n đến khi ki ể m tra (xem 8.4); h) Kết quả thử nghiệm theo các yêu cầu đ ã nêu và mô tả mọi hư hỏng; i) Bất kỳ điểm khác thường (d ị thường) quan sát được trong quá trình thử nghiệm; j) Bất kỳ sai khác nào so với quy trình đ ã quy định; k) Ngày thử nghiệm. MỤC LỤC Lời n ó i đầu 1 . Phạm vi áp dụng 2 . Tài liệu viện dẫn 3 . Thuật ngữ và định nghĩa 4 . Nguyên tắc 5 . Thi ế t b ị , dụng cụ 6 . L ấ y mẫu 7 . Tấm thử 7.1 . Nền 7.2 . Chu ẩ n b ị và phủ sơn 7.3 . Làm khô 7.4 . Chuẩn b ị miếng thử 7.5 . Độ dày l ớ p phủ 8 . Cách tiến hành 9 . T í nh toán áp lực 10 . Độ chụ m 11 . Báo cáo thử nghiệm