TCVN6365-3:2006

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6365-3:2006 về Dây thép làm lò xo cơ khí - Phần 3: Dây thép tôi và ram trong dầu do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành TIÊU CHUẨN VIỆT NAM TCVN 6365-3:2006 DÂY THÉP LÀM LÒ XO CƠ KHÍ - PHẦN 3: DÂY THÉP TÔI VÀ RAM TRONG DẦU Steel wire for mechanical spr i ngs - Part 3: Oil-hardened and tempered wire 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này qu y định yêu cầu kỹ thuật đối với dây thép cacbon tôi và ram trong dầu và dây thép hợp kim thấp dùng chế tạo lò xo cơ kh í làm việc ở chế độ động và tĩnh, phù hợp với các y ê u c ầ u chung của TCVN 6365-1 (ISO 8458-1). 2. Tài liệu viện dẫn ISO 4967:1998, Steel - Determination of content of non-metallic inclusions - Micrographic method using s tandard diagrams (Thép - Xác định hàm lượng tạp chất phi kim loại - Phương pháp chụp ảnh cấu trúc tế vi sử dụng biểu đ ồ chuẩn) TCVN 6365-1 (ISO 8458-1). D â y thép làm lò xo cơ kh í - Ph ầ n 1: Y ê u cầu chung 3. Phân loại và ký hiệu Mác dây lò xo khác nhau và đường k í nh tương ứng nêu trong Bảng 1. Bảng 1 - Mác dây lò xo và dãy đường kính Giới hạn bền kéo Ch ế đ ộ làm việc t ĩ nh Độ m ỏ i trung b ì nh Độ mỏi cao Giới hạn b ề n kéo thấp FDC TDC VDC Gi ớ i hạn bền kéo trung b ì nh FDCrV(A.B) TDCrV(A.B) VDCrV(A.B) Giới hạn b ề n k é o cao FDSiCr TDSiCr VDSiCr Dãy đường kính (mm) 0 , 50 đến 17,00 0,50 đến 10,00 0,50 đến 10,00 Mác FD sử dụng cho chế độ làm việc tĩnh được qu y định cho lò xo thường. Mác TD sử dụng cho mức m ỏ i trung bình. Mác V D sử dụng cho ch ế độ làm việc động khắc nghiệt như đối với lò xo dùng cho van. 4. Dung sai kích thước Dung sai kích thước cho phép của dây trong cuộn và đoạn dây cắt phải phù hợp với TCVN 6365-1 (ISO 8458-1). Khi mức dung sai qu y định khác với TCVN 6365-1 (ISO 8458-1) th ì phải thỏa thuận tại th ờ i đi ểm đ ặ t hàng. 5. Các yêu cầu 5.1. Thành ph ầ n hóa học Thành ph ầ n hóa học của thép x á c định bằng phân tích mẻ nấu phải phù hợp với các giá trị n ê u trong Bảng 2. Sự sai khác cho phép của ph â n tí ch sản phẩm so với ph â n tích mẻ nấu phải phù hợp với Bảng 3. B ả ng 2 - Thành phần hóa học qua phân tích mẻ nấu Đ ơ n vị t í nh là ph ầ n trăm khối lượng M á c C Si Mn P max. S ma x . Cr V Cu max. FDC 0 , 60 đ ế n 0 , 75 0 , 10 đ ế n 0 , 35 0,50 đến 1 , 20 0 , 030 0 , 030 - - 0,20 TDC 0 , 60 đến 0 , 75 0 , 10 đến 0 , 3 5 0 , 50 đế n 1 , 20 0 , 020 0 , 025 - - 0,12 VDC 0 , 60 đ ế n 0 , 75 0 ,1 5 đ ế n 0 ,30 0,50 đ ế n 1 , 00 0 , 020 0 , 025 - - 0,12 FDCrV-A T D CrV-A VDCrV-A 0 , 47 đến 0 , 55 0 , 10 đ ế n 0 , 40 0 , 60 đế n 1 , 20 0 , 030 0 , 025 0 , 025 0 , 030 0 , 025 0 , 025 0 , 80 đế n 1 , 10 0,15 đến 0 , 25 0,20 0 , 12 0 , 12 FDC r V-B TDCrV-B VDCrV-B 0 , 62 đến 0 , 72 0 , 15 đến 0 , 30 0 , 50 đế n 0,90 0 , 030 0 , 025 0 , 025 0 , 030 0 , 025 0 , 025 0 , 40 đến 0 , 60 0 , 15 đ ế n 0 , 25 0 , 20 0 , 12 0 , 12 FDSiCr TDSiCr VDSiCr 0 , 50 đ ế n 0 , 60 1,20 đến 1 , 60 0,50 đ ế n 0 , 90 0 , 030 0 , 025 0 , 025 0 , 030 0 , 025 0 , 025 0 , 50 đ ế n 0 , 80 - 0,20 0 , 12 0 , 12 Bảng 3 - Sai lệch cho phép của phân t íc h sản phẩm so với giá trị gi ớ i hạn khi ph â n t í ch mẻ nấu Nguyên t ố hóa học Mác dây Sai l ệ ch cho phép. % theo khối lượng C Tất cả ± 0 , 03 Si SiCr ± 0,05 Các m á c khác ± 0 , 03 Mn Tất c ả ± 0 , 04 P Tất c ả + 0,005 S T ấ t cả + 0,005 Cu Tất c ả + 0,02 Cr T ấ t c ả ± 0,05 V Tất c ả ± 0,02 5.2. Chất lượng b ề mặt 5.2.1. Bề m ặ t dây phải nh ẵ n. Chi ề u sâu tối đa cho phép của không li ê n tục bề mặt đo đ ượ c tr ê n các mẫu như qu y định trong TCVN 6365-1 (ISO 8458-1) phải phù hợp với Bảng 4. B ả ng 4 - Chi ề u sâu tối đa cho phép của sự k hông li ê n tục của b ề mặt K ín h thước tính bằng milimét Đ ườ ng kính d â y, d V D TD FD Loại 1 Loại 2 a 2,00 ≤ d ≤ 6,00 0 , 005 d 0,008 d 0,013 d 0 , 01 d b 6,00 d ≤ 10,00 0,007 d 0 ,01 d 0,013 d 0,014 d a Ch ỉ đ ố i với các m á c SiCr. b Đối với các mác SiCr 1 , 4 %. 5.2.2. Thử nghiệm dòng điện xoáy phải được thực hiện cho các mác VD và là phương pháp t ùy chọ n cho các mác TD. Phương pháp thử nghiệm này và việc đánh giá kết quả thử phải do các b ê n th ỏa thuận. Thử nghiệm d òng điện xoáy th ườ ng được áp dụng c h o các kích thước từ 2,50 mm đến 6,00 mm. 5.2.3. Mặt cắt của dây VD và TD phải không có sự thoát cacbon. Chi ề u sâu trung bình tối đa cho phé p của lớp thoát cacbon cục bộ được thể hiện trong Bảng 5. Bảng 5 - Chiều sâu trung bình tối đa cho phép của lớp thoát cacbon b ề mặt Kính thước tính bằng milimét Mác d â y Đ ườ ng kính, d ≤ 4,00 > 4,00 VD 0 , 04 0 , 01 d TD 0 , 05 0,013 d FD 0 , 015 d 5.3. Tạp chất phi kim loại Các mác VD phải được kiểm tra về kích thước lớn nhất của tạp chất phù hợp với ISO 4967. Mức tạp chất cho phép phải do các b ê n thỏa thuận khi y ê u cầu và đặt hàng. 5.4. Cơ tính Đối với giới hạn bền kéo và sự giảm diện tích sau khi đứt, c á c mác dây phải thỏa mãn các giá trị liệt k ê trong Bảng 6. Sự giảm diện tích chỉ được đo với các kích thước ≥ 1,00 mm. Dãy các giá trị giới hạn bề n kéo trong cuộn d ây/máy cuốn dây (tang) không được vượt quá 50 MPa đối với các mác VD, 60 MPa đố i với các mác TD và 70 MPa đối với các mác FD. 5.5. Đặc tính k ỹ thuật 5.5.1. Thử quấn 5.5.1.1. Thử quấn được d ùng cho dây có đường kính danh nghĩa nhỏ hơn 3 mm. 5.5.1.2 Dây phải không có bất kỳ vết nứt nào khi được cuộn ch ặ t í t nhất bốn vòng xung quanh trục gá có đường kính bằng đường kính dâ y. Bảng 6 - Cơ t í nh của dây thép lò xo tôi và ram trong d ầ u hoạt đ ộng ở chế độ tĩnh D ã y đường kính Giới h ạ n b ề n kéo , MPa Gi ả m diện t í ch min, % mm FDC a.b FDCrV-A c FDCrV-B d.e FDSiCr f.g d ≤ 0,50 1800 đến 2100 1800 đến 2100 1900 đến 2200 2000 đ ế n 2250 — 0 , 50 d ≤ 0 , 80 1800 đến 2100 1800 đến 2100 1900 đến 2200 2000 đ ế n 2250 — 0,80 < d=""> 1 , 00 1800 đến 2060 1780 đến 2080 1860 đến 2160 2000 đến 2250 — 1 , 00 d ≤ 1 , 30 1800 đến 2010 1750 đến 2010 1850 đến 2100 2000 đ ế n 2250 45 1 , 30 d ≤ 1,40 1750 đ ế n 1950 1750 đến 1990 1840 đến 2070 2000 đến 2250 45 1,40 <> d ≤ 1,60 1740 đến 1890 1710 đến 1950 1820 đến 2030 2000 đ ế n 2250 45 1,60 <> d ≤ 2,00 1720 đến 1890 1710 đến 1890 1790 đến 1970 2000 đến 2250 45 2 , 00 <> d ≤ 2 , 50 1670 đến 1820 1670 đến 1830 1750 đến 1900 1970 đến 2140 45 2,50 <> d ≤ 2 , 70 1640 đến 1790 1660 đến 1820 1720 đ ế n 1870 1950 đến 2120 45 2 , 70 d ≤ 3,00 1620 đến 1770 1630 đến 1780 1700 đến 1850 1930 đến 2100 45 3,00 d ≤ 3,20 1600 đến 1750 1610 đến 1760 1680 đến 1830 1910 đ ế n 2080 40 3,20 d ≤ 3 , 50 1580 đến 1730 1600 đến 1750 1660 đ ế n 1810 1900 đ ế n 2060 40 3 , 50 d ≤ 4 , 00 1550 đến 1700 1560 đến 1710 1620 đến 1770 1870 đến 2030 40 4 , 00 <> d ≤ 4 , 20 1540 đến 1690 1540 đến 1690 1610 đến 1760 1860 đến 2020 40 4 , 20 d ≤ 4 , 50 1520 đến 1670 1520 đến 1670 1590 đến 1740 1850 đến 2000 40 4,50 d ≤ 4,70 1510 đến 1660 1510 đ ế n 1660 1580 đ ế n 1730 1840 đến 1990 40 4,70 d ≤ 5 , 00 1500 đến 1650 1500 đến 1650 1560 đến 1710 1830 đ ế n 1980 40 5 , 00 <> d ≤ 5,60 1470 đến 1620 1460 đến 1610 1540 đến 1690 1800 đ ế n 1950 35 5,60 <> d ≤ 6,00 1460 đến 1610 1440 đến 1590 1520 đến 1670 1780 đ ế n 1930 35 6,00 <> d ≤ 6,50 1440 đến 1590 1420 đến 1570 1510 đến 1650 1760 đ ế n 1910 35 6 , 50 d ≤ 7 , 00 1430 đến 1580 1400 đến 1550 1500 đến 1650 1740 đến 1890 35 7,00 <> d ≤ 8,00 1400 đến 1550 1380 đến 1530 1480 đến 1630 1710 đ ế n 1860 35 8,00 <> d ≤ 8 , 50 1380 đến 1530 1370 đến 1520 1470 đến 1620 1700 đ ế n 1850 30 8 , 50 d ≤ 10 , 00 1360 đến 1510 1350 đến 1500 1450 đến 1600 1660 đ ế n 1810 30 10 , 00 d ≤ 12 , 00 1320 đến 1470 1320 đến 1470 1430 đến 1580 1620 đến 1770 30 12,00 d ≤ 14,00 1280 đến 1430 1300 đến 1450 1420 đến 1570 1580 đ ế n 1730 30 14 , 00 d ≤ 15,00 1270 đến 1420 1290 đến 1440 1410 đến 1560 1570 đến 1720 — 15,00 d ≤ 17,00 1250 đến 1400 1270 đến 1420 1400 đến 1550 1550 đến 1700 — 1 N/mm 2 = 1 MPa a Đ ố i với đường kính ≤ 2 , 00 mm , dây giới hạn b ề n kéo có thể thỏa thuận là 1720 đến 1920 MPa. b G iá trị giới hạn th ấ p hơn 1900 MPa c ó thể th ỏa thuận cho đ ườ ng k í nh ≤ 1,00 mm. c Đối với đ ườ ng k í nh ≤ 3 , 00 mm, dây giới hạn b ề n kéo có thể là 1620 đến 1820 MPa. d Đối với đường kính ≤ 2 , 00 mm , dâ y giới hạn b ề n kéo có thể là 1660 đến 1850 MPa e Giá trị giới hạn th ấ p hơn 2000 MPa có th ể t h ỏa thuận cho đường kính ≤ 1,00 mm. f Giá trị giới hạn thấp h ơ n 2060 MPa có th ể thỏa thuận cho đường kính ≤ 2 , 00 mm. g Đối với đ ường k í nh > 2 , 00 mm , giới hạn th ấ p hơn của gi ớ i hạn b ề n kéo có thể giảm còn 30 MPa khi có sự th ỏa thuận. Bảng 7 - C ơ tính của dây thép lò xo tôi và ram trong d ầ u hoạt động ở ch ế độ động a D ã y đ ườ ng kính Giới hạn b ề n kéo, MPa Giảm diện tích min, % mm TDC VDC TDCrV-A VDCrV-A b TDCrV-B VDCrV-B c TDSiCr VDSiCr d ≤ 0 , 50 1700 đến 2000 1750 đến 1950 1910 đến 2060 1960 đến 2230 — 0,50 d ≤ 0 , 80 1700 đến 2000 1750 đến 1950 1910 đến 2060 1960 đ ế n 2230 — 0 , 80 d ≤ 1,00 1700 đến 1950 1750 đến 1950 1910 đến 2060 1960 đến 2230 — 1 , 00 d ≤ 1 , 30 1700 đến 1850 1700 đến 1900 1860 đến 2010 1960 đ ế n 2230 45 1 , 30 d ≤ 1 , 40 1700 đến 1850 1670 đến 1860 1820 đ ế n 1970 1960 đến 2230 45 1,40 d ≤ 1 , 60 1700 đến 1850 1670 đến 1860 1820 đến 1970 1960 đến 2210 45 1,60 d ≤ 2,00 1650 đến 1800 1620 đến 1800 1770 đến 1920 1960 đến 2160 45 2 , 00 d ≤ 2,50 1600 đến 1750 1620 đến 1770 1720 đến 1860 1900 đến 2060 45 2,50 d ≤ 2,70 1600 đến 1750 1620 đến 1770 1660 đ ế n 1810 1860 đến 2010 45 2,70 d ≤ 3,00 1600 đến 1750 1620 đến 1770 1660 đến 1810 1860 đến 2010 45 3,00 d ≤ 3,20 1570 đến 1720 1570 đến 1720 1620 đến 1770 1860 đến 2010 45 3,20 d ≤ 3 , 50 1550 đến 1700 1570 đến 1720 1620 đến 1770 1860 đến 2010 45 3,50 d ≤ 4,00 1500 đến 1650 1520 đến 1670 1570 đến 1720 1810 đến 1960 45 4,00 d ≤ 4 , 20 1500 đến 1650 1520 đến 1670 1520 đ ế n 1670 1810 đến 1960 45 4,20 d ≤ 4,50 1500 đ ế n 1650 1520 đến 1670 1520 đ ế n 1670 1810 đến 1960 45 4 , 50 d ≤ 4 , 70 1490 đ ế n 1640 1470 đến 1620 1520 đến 1670 1760 đến 1910 45 4,70 d ≤ 5 , 00 1490 đến 1640 1470 đến 1620 1520 đến 1670 1760 đến 1910 45 5,00 d ≤ 5 , 60 1470 đến 1620 1470 đến 1620 1470 đến 1620 1760 đến 1910 40 5 , 60 d ≤ 6,00 1470 đến 1620 1470 đ ế n 1620 1470 đến 1620 1710 đến 1860 40 6,00 d ≤ 6,50 1420 đ ế n 1570 1420 đến 1570 1420 đến 1570 1710 đến 1860 40 6,50 <> d ≤ 7,00 1420 đến 1570 1420 đến 1570 1420 đến 1570 1660 đến 1810 40 7,00 d ≤ 8,00 1370 đến 1520 1370 đến 1520 1370 đến 1520 1660 đến 1810 40 8,00 d ≤ 9,00 1340 đến 1490 1370 đến 1520 1340 đến 1490 1620 đến 1770 35 9,00 d ≤ 10,00 1340 đến 1490 1370 đến 1520 1340 đốn 1490 1620 đến 1770 35 a Dâ y giới hạn b ề n kéo gi ớ i hạn có thể qu y định như sau: Mác 1 5 0 MPa 100 MPa VDC , TDC d ≤ 1,00 mm d > 1 , 00mm VDCrV-A, TDCrV-A d ≤ 3,00 mm d > 3,00 mm VDCrV-B , TDCrV-B d ≤ 3 , 00 mm d > 3,00 mm VDSiCr, TDSiCr d ≤ 2,00 m m d > 2 , 00 mm b Giá trị thấp h ơ n 1 620 MPa có thể th ỏa thuận đối với đ ườ ng k í nh ≤ 1,60 mm. c Gi á trị thấp h ơn 1 660 MPa có thể th ỏa th u ậ n đ ố i với đ ườ ng k í nh ≤ 2,50 mm. 5.5.2. Thử xoắn 5.5.2.1. Thử xoắn được áp dụng cho dây có đường kính danh nghĩa từ 0,70 mm đến 6,00 mm, có sử dụng chiều dài cữ gấp 100 lần đường kính d ây. Chỉ cho phép sử d ụng chi ề u dài cữ khác theo thỏa thuận. 5.5.2.2. Có hai phương pháp thử xo ắ n. Trong phương pháp thứ nh ấ t, mẫu thử phải được xo ắ n theo một chiề u cho đến khi đứt. Không được có khuyết tật nghi ê m trọng nào tr ê n b ề mặt sau khi mẫu đứt. M ặ t p h ẳ ng đứt phải vuông góc với trục của dây và không nhìn thấy vết nứt. Số l ầ n xoắn tối thiểu có th ể được qu y định khi đặt hàng. T ro ng p hươ ng pháp thứ hai , m ẫ u thử ph ải được xo ắ n theo hai chi ề u và là ph ươ ng pháp t ùy chọn đối với m ác TD và VD. Phải áp dụng các y ê u c ầ u được qu y định trong Bảng 8. Bảng 8 - Yêu c ầ u thử xoắn Đường kính danh nghĩa T D C, VDC TDCrV, VDCrV T D S I Cr, VDS I Cr d , mm Xoắn phải Xoắn trái Xoắn phải Xo ắ n trái Xoắn p hải Xoắn tr á i 0,70 ≤ d ≤ 1,00 6 24 6 12 6 0 1,00 d ≤ 1, 6 0 6 16 6 8 5 0 1,60 d ≤ 2 , 5 0 6 14 6 4 4 0 2,50 d ≤ 3 , 0 0 6 12 3,00 d ≤ 3 , 5 0 6 10 3,50 d ≤ 4 , 5 0 6 8 4,50 d ≤ 5 , 6 0 6 6 3 0 5,60 d ≤ 6 , 0 0 6 4 5.5.3. Thử uốn 5.5.3.1. Thử uốn được áp dụng cho dâ y có đ ườ ng kính danh nghĩa lớn hơn 6,00 mm. 5 .5.3.2 . Dây phải không có bất kỳ vết nứt nào khi được uốn một góc 90° xung quanh một gối uốn có đường k í nh b ằng hai lầ n đườn g kính d â y. 5.5.4. Thử cuộn Thử cuộn đ ượ c áp dụng cho dây có đường kính danh nghĩa nhỏ hơn 0 7 mm . 6. Phương pháp thử và các yêu cầu khác Phương pháp thử và các y ê u c ầ u chun g khác phải phù hợp với TCVN 6365-1 (ISO 8458-1). Chi tiết xem Bảng 9. Nội dung thử nghiệm phải phù hợp với Bảng 10. Bảng 9 - Tóm tắt thông tin v ề các phương pháp thử và yêu c ầ u Phương pháp thử Mác d â y và d ã y đường kính Y ê u c ầ u a Phân tích hóa học Tất cả T ùy chọn Thử kéo Tất c ả / > 1 mm B ắ t buộc Giảm diện tích Bắt buộc Thử cuộn Tất c ả / ≤ 0,70 mm T ùy chọn Th ử quấn Tất c ả / < 3,00=""> T ùy chọn Thử uốn Tất cả / > 6 , 00 mm T ùy chọn Thử xoắn VD , TD } 0,70 đến 6,00 mm Bắt buộc FD T ùy chọn Tạp chất phi kim loại VD B ắ t buộc R ỗ b ề mặt/Sự kh ô ng liên tục của b ề mặt T ấ t cả Bắt buộc Sự thoát cacbon FD T ùy chọn TD, VD Bắt buộc Kích thước Tất c ả Bắt buộc a B ắt buộc: Thử nghiệm đ ượ c thực hiện tr ê n t ừ ng mẫu. T ùy chọn: Thử nghiệm ch ỉ đ ượ c thực hiện khi có sự th ỏa thuận tại th ời điểm đ ặ t hàng. B ả ng 10 - Đơn v ị và số mẫu thử và đ oạn thử được chấp nhận Loại yêu c ầ u Số lượng mẫu và m ẫ u thử Phân tích sản phẩm 1 Thử kéo 10 % a Thử qu ấ n Thỏa thuận (khi có thể) Thử uốn Thử xo ắ n Không đ ồ ng nhất b ề m ặ t Khử các bon Đ ộ bám d í nh của lớp ph ủ Kh ố i lượng lớp phủ Thỏa thuận Thử cuộn Kích thước 100% a 10 % đơn vị dây trong lô s ả n phẩm (= đơn vị th ử ), t ố i đa 10 mẫu. Tuy nhiên, với 20 hoặc dưới 20 cuộn dây , phải thử tối thiểu 2 mẫu.