TCVN9531:2012

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9531:2012 (ISO 15753:2006 và Sửa đổi 1:2011) về Dầu mỡ động vật và thực vật - Xác định các hydrocacbon thơm đa vòng TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 9531:2012 ISO 15753:2006 WITH AMENDMENT 1:2011 DẦU MỠ ĐỘNG VẬT VÀ THỰC VẬT - XÁC ĐỊNH CÁC HYDROCACBON THƠM ĐA VÒNG Animal and vegetable fats and oils - Determinat i on of polycyclic aromatic hydrocarbons Lời nói đầu TCVN 9531 : 2012 hoàn toàn tương đương với ISO 157 5 3:2006 v à S ử a đ ổi 1:2011. TCVN 9531:2012 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/F13 Phương pháp phân tích và lấy mẫu biên soạn, T ổ ng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị. Bộ Khoa học và Công nghệ công bố . DẦU MỠ ĐỘNG VẬT VÀ THỰC VẬT - XÁC ĐỊNH CÁC HYDROCACBON THƠM ĐA VÒNG Animal and vegetable fats and oils - Determinat i on of polycyclic aromatic hydrocarbons 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định hai phương pháp xác định 15 h y drocacbon thơm đa vòng (PAH) trong dầu mỡ động vật và thực vật gồm: - phương pháp chung; - phương pháp riêng đối dầu dừa và dầu thực vật có các axit béo mạch ngắn. Các phương pháp này không áp dụng để định lượng các hợp chất dễ bay hơi như naphtalen, axenaphten và floren. Do phương pháp gây ra nhiễu nền, nên dầu cọ và bã dầu oliu không thể phân tích được bằng phương pháp này. Giới hạn định lượng đối với hầu hết các hợp chất được phân tích là 0,2 m g/kg, ngoại trừ floranten và b e nzo( g ,h , i )perylen có giới hạn định lượng l à 0,3 m g/kg và indeno(1,2,3- c, d ) pyren có giới hạn định lượng là 1 m g/kg. CHÚ THÍCH: Các kết quả về bã dầu oliu trong Phụ lục B ch ỉ ra rằng phương pháp này không áp dụng cho loại dầu này. Dữ liệu v ề độ chụm xác định được là rất thấp. 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố th ì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công b ố th ì áp dụng phiên b ả n mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có). TCVN 6128 (ISO 661), Dầu mỡ động vật và thực vật - Chuẩn bị mẫu th ử . 3. Thuật ngữ và định nghĩa Trong tiêu chuẩn này áp dụng thuật ngữ và định nghĩa sau: 3.1 Hydrocacbon thơm đa vòng (polycyclic aromatic hydrocarbon) (PAH) Hợp chất có chứa hai hoặc nhiều hơn hai vòng hydrocacbon thơm ngưng tụ (dung hợp) và có thể xác định được hàm lượng theo phương pháp quy định trong tiêu chuẩn này. CH Ú THÍCH 1: H à m lượng hydrocacbon thơm đa vòng được tính b ằ ng microgam trên kilogam. CHÚ THÍCH 2: Thông thường, các PAH được chia th à nh PAH nhẹ có t ừ hai đ ế n bốn v ò ng thơm và PAH nặng có năm hoặc nhiều hơn năm vòng thơm. VÍ DỤ PAH nhẹ gồm có: Naphatalen (CAS RN [91-2 0 -3]), axenaphten (CAS RN [83-32-9]), axenaphtylen (CAS RN [208-96-8]), flo ren (CAS RN [86-73- 7]). antraxen (CAS RN [120-12-7]). phenantren (CAS RN [85-01-8]), floranten (CAS RN [206-44-0]), crysen (CAS RN [218-01- 9]), benz(a)antraxen (CAS RN [56-55-3]), pyren (CAS RN [129-00-0]). PAH nặng gồm c ó : Benzo(a)pyren (CAS RN [50-32-8)), benzo ( b ) f l orenten (CAS RN (205-99-2]), benzo( k )floranten(CAS RN [207-08-9]), benzo( g, h , i )pe r ylen (CAS RN [191-24-2 ]) , dibenz( a, h )antraxen (CAS RN [53-70-3]), indeno (1,2 , 3- c,d )pyrene (CAS RN [193-39-5]). 4. Nguyên tắc Các hydrocacbon thơm đa vòng được chiết b ằ ng hỗn hợp axetonitril/axeton, rồi được tinh sạch trên cột pha đảo C18, sau đó làm sạch trên cột chiết liên kết Florisil. Xác định hàm lượng của từng hydrocacbon thơm đa vòng sau khi tách được bằng sắc ký l ỏ ng hiệu năng cao (HPLC) và đo huỳnh quang ở các bước sóng kích thích và bước sóng phát xạ. 5. Thuốc thử và vật liệu thử CẢNH BÁO - Chú ý các quy định về việc xử lý các chất độc hại và trách nhiệm của người thực hiện. Cần tuân thủ các biện pháp an toàn đối với tổ chức cá nhân . Chỉ sử dụng các loại thuốc thử tinh khiết phân tích, trừ khi có quy định khác. Kiểm tra chất lượng của các dung môi trước khi sử dụng bằng cách cho bay hơi đ ể cô đặc dung môi kho ả ng 1 000 lần, rồi phân tích dịch cô đặc bằng HPLC ( từ 300 ml thành 300 m l). S ắc đồ phải không có các pic trong vùng rửa giải của PAH. 5.1. Metanol. loai siêu tinh khiết phân tích 1) . 5.2. Hexan , loại dùng cho HPLC 1) 5.3. Axetonitril , loại d ùng cho HPLC 1) 5.4. Axeton, loại dùng cho HPLC 1) 5.5. Diclometan, loại dùng cho HPLC 1) 5.6. Toluen, loại dùng cho HPLC 1) 5.7. N ước , loại dùng cho HPLC 1) 5.8. Tetrahydrofuran, loại dùng cho HPLC 1) 5.9. Hỗn hợp dung môi 1 : axetonitril/axeton (60 % / 40 % thể tích). Lượng dung môi s ử dụng cho mỗi mẫu: 41 ml cho phương pháp chung, 36 ml cho phương pháp riêng đối với dầu dừa. 5 . 10 Hỗn hợp dung môi 2: axetonitril/axeton (80 % / 20 % thể tích) Lượng dung môi sử dụng cho mỗi mẫu: 2 x 11 ml cho phương pháp riêng đối với dầu dừa. 5.11. Hỗn hợp dung môi 3: hexan/diclometan (75 % / 25 % thể tích). Lượng dung môi sử dụng cho mỗi mẫu: 7 ml cho phương pháp chung, 2 x 7 ml cho phương pháp riêng đối với dầu dừa. 5.12. Hỗn họp tetrahydrofuran/metanol (50 % / 50 % thể tích). 5.13. Dung dịch chuẩn có 16 PAH trong toluen đ ã được EPA chứng nhận 2) , ở nồng độ 100 m g/ml (100 mg/l) gồm c ó : naphatalen, axenaphtylen, axenaphten, floren, phenantren, antraxen, f loranten, pyren, benz( a )antraxen, chrysen, benzo( b )floranten, benzo( k ) floranten, benzo( a )pyren, dibenz ( a )antraxen, benzo( g, h,i )perylen, indeno(1,2,3- c, d )pyren. Dung dịch này được bảo quản ở nhiệt độ - 20 o C . Trước khi sử dụng, l à m ấm dung dịch đến nhiệt độ môi trường trong ít nhất 1 h. CHÚ THÍCH Axenaphtylen không phải là ch ấ t huỳnh quang, do đ ó không thể xác định được bằng phương pháp này. 5.14. Dung dịch chuẩn gốc, nồng độ 200 ng/ml (200 m g/l) Dùng microxyranh 250 m l (6.11) , lấy 100 m l dung dịch chuẩn (5 13) cho vào b ì nh định mức 50 ml (6.20) v à pha loãng đến vạch b ằ ng axetonitril. 5.15. Dung dịch chuẩn làm việc , nồng độ 50 ng/ml (50 m g/l). Dùng microxyranh 250 m l (6.11), lấy 250 m l dung dịch chuẩn gốc (5.14) cho vào 750 m l hỗn hợp THF/metanol (5.12) hoặc axetonitril (5.3). 5.16. Cột chiết liên kết C18 3) , pha 2 g, dung tích 12 ml. 5.17. Cột chiết liên kết Florisil 3) ,1 pha 500 mg, dung tích 3 ml. 5.18. Dòng khí nitơ , áp suất quy định ở 34,5 kPa (5 psi, khoảng 1,5 l/min). 6. Thiết bị, dụng cụ Sử dụng các thiết bị, dụng cụ của phòng thử nghiệm thông thường và các thiết bị, d ụng cụ cụ thể như sau: Có thể sử dụng các ống nghiệm thủy tinh dùng một lần. Việc sử dụng các ống thủy tinh là cần thiết do các ống chất dẻo có thể chứa các PAH. 6.1. M á y ly tâm , có khả năng đạt được tốc độ li tâm thấp nhất 4 000 min -1 , thích hợp cho các ống 100 ml và 10 ml. 6.2. Hệ thống HPLC có rửa giải gradient hai kênh , có b ì nh chứa dung môi dung tích 1 lít, bộ lọc màng pha động, bơm, bộ lấy mẫu tự động, cột điều chỉnh nhiệt độ cài đặt ở 25 o C, có detector huỳnh quang lập trình theo thời gian đối với bước sóng kích thích và bước sóng phát xạ khác nhau, máy tính để thu nhận v à xử lý dữ liệu. 6.3. Cột pha đảo C18 4) , dài 250 mm, đường kính trong 4,6 mm, cỡ hạt 5 m m, thích hợp để phân tích PAH. 6.4. Máy trộn Vortex. 6.5. Bộ cô quay tự động 5) , dùng cho ống nghiệm 10 m l (tùy chọn) hoặc nồi cách thủy (6.6). Các điều kiện vận hành được khuyến cáo: - nhiệt độ nồi cách thủy 35 o C . - áp suất khí nitơ 34,5 kPa 6.6. Nồi cách thủy , đã điều ch ỉ nh ở nhiệt độ 35 o C . 6.7. Cân , có th ể đọc được chính xác đ ế n 0,1 mg. 6.8. Ố ng ly tâm , dung tích 100 ml (mỗi mẫu cho vào một ống). 6.9. Ống ly tâm hình nón , dung tích 11 ml (mỗi mẫu cho vào ba ống), có vách ngăn PTFE và được đậy nắp vặn (mỗi mẫu một nắp vặn). 6.10. Ố ng đong chia độ , loại A quy định trong TCVN 8488 (ISO 4788) 6) . 6.11. Microxyranh , dung tích 250 m l. 6.12. Xyranh , dung tích 1 000 m l. 6.13. Pipet chia độ , loại A quy định trong TCVN 7150 (ISO 835) [4 ] , dung tích 5 ml. 6.14. Xyranh , dung tích 5 ml, được trang bị một đầu nối dùng cho cột SPE. 6.15. Lọ (vial) dùng cho bộ lấy mẫu tự động . 6.16. Lọ micro (microvial) , dung tích 250 m l, thích hợp để dùng cho hệ thống HPLC. 6.17. Bể siêu âm , có nhiệt độ của nước không lớn hơn 40 o C . 6.18. Pipet pasteur , quy định trong TCVN 7152 (ISO 7712) [7] , có nút bông trên đầu để tránh bị nhiễm bẩn. 6.19. Dụng cụ gồm có giá đỡ và kẹp 6) , để giữ cột SPE hoặc cố định vị trí làm việc của SPE tự động, nếu thích hợp. CHÚ THÍCH: Tùy thuộc vào cách xử lý m ẫ u SPE đ ã sử dụng mà các phương pháp chiết đưa ra có thay đổi chút í t (thời gian, áp su ấ t, thể tích ). 6.20. Bình định mức một vạch, loại A, quy định trong TCVN 7153 (ISO 1042) [5] , dung tích 50 ml. 7. Lấy mẫu M ẫ u gửi đến phòng thử nghiệm phải là mẫu đại diện. Mẫu không bị h ư h ỏ ng hoặc biến đ ổ i trong suốt quá trình vận chuyển hoặc bảo quản Việc lấy mẫu không quy định trong tiêu chuẩn này. Nên lấy mẫu theo TCVN 2625 (ISO 5555). 8. Chuẩn bị mẫu thử Chuẩn bị mẫu thử theo TCVN 6128 (ISO 661). Trước khi l ấ y mẫu, các mẫu d ạng lỏng phải ở nhiệt độ phòng v à được đồng hóa bằng bộ khuấy từ. Lấy mẫu nền dạng rắn bằng cách làm nóng chảy toàn bộ mẫu hoặc làm nóng ch ả y rồi đồng hóa một vài mẫu ở tâm. 9. Quy trình để xác định PAH từ dầu mỡ: Phương pháp chung 9.1. Các lưu ý ban đầu Để thu được các kết quả lặp lại, th ì nhiệt độ môi trường của phòng thử nghiệm phải được điều chỉnh (< 20="" °c).="" việc="" điều="" chỉnh="" nhiệt="" độ="" này="" là="" điều="" kiện=""> ấ t quan trọng để chiết PAH ra khỏi dầu dừa (hoặc dầu thực vật có chứa các axit béo mạch ngắn). Các loại dầu này c ó chứa các axit béo mạch ngắn và mạch dài; khi nhiệt độ môi trường cao hơn 20 o C thì độ h òa tan của các axit béo mạch ngắn tăng. Trước khi sử dụng, rửa toàn bộ b ì nh ba lần bằng hexan (5.2). Mỗi dãy mẫu phải gồm c ó một mẫu trắng (9.2) và dung dịch chuẩn chiết được ở cùng điều kiện với mẫu để tính các giá trị độ thu hồi của quá tr ì nh chiết (9.3). Các giá tr ị độ thu hồi phải nằm trong dả i từ 70 % đến 110 %. Các giá trị trung b ì nh của độ thu h ồ i được nêu trong Bảng A.1. Đổi với phép phân tích định lượng, thì phải chiết và phân tích riêng hai phần mẫu thử, kết quả cuối cùng là giá trị trung bình các kết quả của hai mẫu con này. N ế u không thể kết thúc phép phân tích trong ngày thì bảo quản dịch chiết mẫu qua đêm trong điều kiện đông lạnh sâu ở nhiệt độ ít nhất là - 18 °C: - ngày thứ nhất: bước 1, bước 2 và bước 3 tinh sạch trên cột C18 (xem Hình A.1). - ngày thứ hai: bước 3, tinh sạch trên cột Florisil v à chuẩn bị hệ thống HPLC để phân tích mẫu (xem Hình A.1). - ngày v à đêm tiếp theo: phân tích các mẫu (xem Bảng A.2). 9.2. Mẫu trắng Đ ể đảm bảo dung m ô i và cột không c ó ch ấ t nhiễm bẩn, thì trước hết tiến hành quy trình t i nh sạch (theo 9 . 5 , 9 . 6 và Điều 11) trên mẫu trắng (mẫu c ó hỗn hợp dung m ô i nhưng không có dầu), sắc đồ thu được phải không chứa các hợp chất có liên quan. Nếu s ắ c đồ thu đ ược có các chất gây nhiễu, th ì phải xác định và loại bỏ nguồn gây nhiễu. Các giá trị mẫu trắng không được sử dụng để hiệu chỉnh các giá trị của mẫu thử vì các giá trị mẫu trắng thường không đồng nhất (độ lặp lại). 9.3 .Xác định các giá trị của độ thu hồi (không có nền) Tiến hành phép thử với dung dịch chuẩn để đánh giá hiệu quả chiết của cột. Dùng xyranh dung tích 250 m l (6.11), pha 1 750 m l hỗn hợp dung môi 1 (5.9) với 250 m l dung dịch chu ẩ n làm việc (5.15). Chuyển hỗn hợp vào cột C18 và xử lý theo quy định trong 9.5, 9.6 và Điều 11. CẢNH BÁO - Khi loại b ỏ các dung môi dưới dòng khi nit ơ (xem 9.5.6), thi không l à m bay hơi đến kh ô mà giữ lại khoảng 50 m l dung môi trong lọ, nếu không PAH bay hơi sẽ b ị thất thoát. 9.4. Tách chiết (chiết dạng l ỏ ng/l ỏ ng) 9.4.1. Sơ đồ quy tr ì nh tách chiết được nêu trong B ả ng A.1. 9.4.2. Cân khoảng 2,5 g mẫu, chính xác đến 1 mg, cho vào trong ống ly tâm 100 ml (6.8). Thêm 10 ml hỗn hợp dung môi 1 (5.9). 9.4 . 3 Lắc ống ly tâm trong 30 s bằng m á y trộn vortex (một nửa tốc độ), rồi sau đó cho ống ly tâm vào bể siêu âm (6.17) trong 5 min. 9.4.4. Ly tâm trong 5 min ở tốc độ 4 000 min -1 . 9.4.5. Cẩn thận lấy lớp dung dịch trên cùng bằng pipet Pasteur (6.18) và chuyển lớp dung dịch này vào ống h ì nh nón đã cân (6.9). 9.4.6. Cho bay hơi dung môi ra khỏi ống hình nón trong khoảng từ 30 min đến 40 min, dưới d òng khí nitơ (5.18), cũng có thể sử dụng nồi cách thủy ở nhiệt độ 35 o C (6.6) hoặc bộ cô quay tự động (6.5). 9.4.7. Lặp lại việc chiết hai lần, mỗi lần 10 ml hỗn hợp dung môi 1 (5.9). Cô đặc dịch chiết trong cùng ống hình nón dưới dòng khí nitơ (5.18), dùng nồi cách thùy cài đặt ở nhiệt độ 35 o C (6.6) hoặc dùng bộ cô quay tự động (6.5). Chất béo c ò n lại phải khoảng từ 200 mg đến 800 mg. Nếu khối lượng chất béo còn lại cao hơn 800 mg, th ì phương pháp chung (Điều 9) là không thích hợp và nên sử dụng phương pháp riêng đối với dầu dừa (Điều 10). 9.5 Tinh sạch trên cột chiết liên kết C18 (chiết dạng rắn/lỏng) 9.5.1. Ổ n định cột: Đặt cột (5.16) trên giá đỡ (6.19). Tráng cột bằng metanol (5.1) 2 lần mỗi lần 12 ml. sau đó tráng b ằ ng axeto ni tril (5.3) 2 l ầ n mỗi l ầ n 12 ml . Đ ể dung môi chảy qua cột dưới áp suất khí quyển. 9 . 5.2 Đặt ố ng h ì nh nón đã c â n (6.9) dưới cột (5.16). 9.5.3. Dùng xyranh (6.12) hoặc pipet chia độ (6.13), lấy 2 ml hỗn hợp dung môi 1 (5.9) cho vào ống hình nón có chứa chất béo còn lại (9.4.6). Lắc ống bằng máy trộn vortex (6.4) trong 15 s. Ly tâm trong 30 s. Chuyển lớp dung dịch trên cùng vào cột (5.16) bằng pipet Pasteur (6.18). Lặp lại việc chiết hai lần (2 ml hỗn hợp dung môi 1, trộn đều, ly tâm và chuyển lên cột). Thu lấy dung môi giải hấp từ cột cùng với dung môi rửa giải. 9.5.4. Thêm 5 ml hỗn hợp dung môi 1 (5.9) vào phía đ ỉ nh cột (5.16) và tiếp tục rửa giải dưới áp su ấ t kh í quy ể n. 9.5.5. Dùng xyranh (6.14), bơm không kh í vào cột để rửa giải dung môi còn lại và tất cả các PAH còn lưu lại trong pha. 9.5.6. Loại b ỏ dung môi dưới dòng khí nitơ (5.18) bằng nồi cách thủy cài đặt ở nhiệt độ 35 o C (6.6) hoặc bộ cô quay tự động (6.5). Ch ấ t béo c ò n lại không được quá 50 mg. 9.5.7. Pha loãng phần chất béo còn lại trong 1 ml hexan (5.2) được đong bằng xyranh (6.12). Đậy chặt ống h ì nh nón và bảo qu ả n ở nhiệt độ - 18 o C cho đến khi tiếp tục sử dụng. 9.6. Tinh sạch trên cột chiết liên kết Florisil (chiết dạng rắn/lỏng) 9 . 6.1 Đ ể cho dịch chiết (9.5.7) ấm đến nhiệt độ môi tr ườ ng trong ít nhất 1 h. 9 . 6.2 Ổ n định cột: Đặt cột (5.17) trên giá đỡ (6.19). Tráng cột b ằ ng diclometan (5.5) 5 lần, mỗi lần 3 ml, sau đó tráng bằng hexan (5.2) 4 lần mỗi lần 3 ml. 9.6.3. Đặt ống hình nón đã cân (6.9) dưới cột (5.17). 9.6.4. Chuyển dịch chiết (9.5.7) vào cột (5.17) bằng pipet pasteur (6.18). 9.6.5. Dùng xyranh (6.12) hoặc pipet chia độ (6.13), lấy 1 ml hỗn hợp dung môi 3 (5.11) cho vào ống hình nón có chứa dịch chiết. Lắc ống trong 15 s bằng máy trộn vortex rồi chuyển hỗn hợp vào cột (5.17). Tráng ống bằng hỗn hợp dung môi 3 (5.11) 2 lần, mỗi lần 2 ml rồi chuyển dung môi lên cột. Thu lấy d ung môi giải hấp từ cột cùng với dung môi rửa giải. Cẩn thận tránh tiếp xúc giữa pipet và ống hình nón để tránh bị nhiễm bẩn chéo. 9.6.6. R ử a gi ả i 4 ml hỗn hợp dung môi 3 (5.11) qua cột (5.17) Dùng xyranh (6.14). bơm không khí vào cột để rửa gi ả i dung môi còn lại . 9.6.7. Cô đặc dung dịch b ằ ng kh í nitơ (5.18) bằng nồi cách thủy cài đặt ở nhiệt đ ộ 35 o C (6.6) hoặc b ộ cô quay tự động (6.5) đến khoảng 1 ml (c ô đặc từ 10 min đến 15 min). Thêm khoảng 0,5 ml toluen (5.6) ( bảo quản ) và tiếp tục làm bay hơi cho đến khi còn lại khoảng 50 m l dung môi. Không để đung môi bay hơi hoàn toàn. 9.6.8. Thể tích của dịch chiết được xác định bằng cách cân ố ng h ì nh nón rồi tính theo t ỷ trọng của toluen. Bổ sung lượng dung môi cần thiết [MeO H/ THF (5.12) hoặc axetonitril (5.3)], V bổsung , đến 250 m l V bổsung = 250 - Trong đ ó m là khối lượng mẫu, t í nh b ằ ng miligam (mg); d là t ỷ trọng của toluen (0,866 9 kg/m 3 ). 9.6.9. Chuyển mẫu vào lọ micro (6.16) được đặt trong lọ (6.15) . 10. Quy trình xác định các PAH từ dầu mỡ: Phương pháp riêng đối với dầu dừa 10.1. Chiết l ầ n thứ nhất (chiết dạng l ỏng/l ỏ ng) 10.1.1. Sơ đồ quy tr ì nh tách chiết được nêu trong Hình A.2. 10.1.2. Cân kho ả ng 2 g mẫu, chính xác đến 1 mg, cho vào ống ly tâm 100 ml (6.8). Thêm 10 ml hỗn hợp dung môi 1 (5.9). 10.1.3. Lắc ống ly tâm trong 30 s bằng máy trộn vortex (một nửa tốc độ), sau đó đặt ống vào bể siêu âm (6.17) trong 5 min. 10.1.4. Ly tâm trong 5 min ở tốc độ 4 000 min -1 . 10.1.5. Cẩn thận lấy lớp dung môi trên cùng b ằ ng pipet Pasteur (6.18) rồi cho vào ố ng hình nón (6.9). 10.1.6. Cho bay hơi dung môi ra khỏi ống h ì nh nón trong khoảng từ 30 min đến 40 min bằng dòng khí nitơ (5.18), sử dụng nồi cách thủy cài đặt ở nhiệt độ 35 o C (6.6) hoặc bộ cô quay tự động (6.5). 10.1.7. Lặp lại việc chiết hai lần, mỗi lần 10 ml hỗn hợp dung môi 1 (5.9). Cô đặc dịch chiết trong cùng một ống h ì nh nón dưới d ò ng khí nitơ (5.18) sử dụng nồi cách thủy c à i đặt ở nhiệt độ 35 o C (6.6) hoặc bộ cô quay tự động (6.5). 10.2. Chiết l ầ n th ứ hai (chiết dạng lỏng/lỏng) 10.2.1. Dùng xyranh (6.12) hoặc pipet chia độ (6.13), lấy 2 ml hỗn hợp dung m ô i 1 (5.9) cho vào ống h ì nh nón có chứa chất béo còn lại (10.1.7). L ắ c mạnh ống b ằ ng máy trộn vortex trong 15 s. Ly tâm trong 30 s. Chia dịch chiết thành hai phần bằng nhau cho vào trong hai ống h ì nh n ó n đã cân (6.9). C ẩ n thận trành tiếp xúc giữa pipet và ống hình nón để tránh bị nhiễm bẩn chéo. 10.2.2. Lặp lại hai lần quy trình quy định trong 10.2.1, sử dụng cùng ống h ì nh nón. 10.2.3. Cô đặc hai dịch chiết d ướ i dòng khí nitơ (5.18), sử dụng nồi cách th ủy cài đặt ở nhiệt độ 35 o C hoặc bộ cô quay tự động (6.5). Lượng chất béo còn lại trong mỗi dịch chiết nên khoảng 250 mg. 10.3. Tinh sạch trên cột chiết liên kết C18 (chiết dạng rắn/l ỏ ng) 10.3.1. Ổ n định cột: Đặt hai cột (5.16) lên giá đỡ (5.19). Tráng cột bằng metanol (5.1) 2 lần mỗi lần 1 2 ml, sau đó tráng bằng axetonitril (5.3) 2 lần mỗi lần 12 ml. Để yên dung môi chảy qua cột dưới áp suất khí quyển. 10.3 . 2 Đặt ống hình nón đã cân (6.9) dưới mỗi cột (5.16). 10.3 . 3 Dùng xyranh (6.12) hoặc pipet chia độ (6.13), lấy 2 ml hỗn hợp dung môi 2 (5.10) cho vào hai ống h ì nh nón c ó chứa chất béo còn lại (10.2.3). Lắc ống bằng máy trộn vortex trong 15 s. Chuyển toàn bộ d ị ch chiết của mỗi ống vào từng cột (5.16) bằng pipet Pasteur (6.18). Tráng ống bằng hỗn hợp dung môi 2 (5.10) 2 lần mỗi lần 2 ml. rồi chuyển hỗn hợp lên trên cột. Thu lấy dung môi giải hấp từ cột cùng với dung môi rửa giải. 10.3.4. Rửa giải 5 ml hỗn hợp dung m ô i 2 (5.10) qua các cột (không bơm không kh í lên cột). 10.3.5. Loại b ỏ dung môi dưới d ò ng khí nitơ (5.18), sử dụng nồi cách thủy cài đặt ở nhiệt độ 35 o C (6.6) hoặc bộ cô quay tự động (6.5). Lượng chất béo c ò n lại phải từ 50 mg đến 100 mg. 10 . 3.6 Pha loãng lượng chất béo còn lại trong 1 m l hexan (5.2), được đong b ằ ng xyranh (6.12). Đậy chặt ống hình nón và bảo quản ở nhiệt độ - 18 o C đến ngày hôm sau. 10.4. Tinh sạch trên cột chiết liên kết Florisil (chiết dạng rắn/lỏng) 10.4.1. Đ ể cho dịch chiết (10.3.6) ấm đến nhiệt độ môi trường trong ít nhất 1 h. 10.4.2. Ổ n định cột: Đặt hai cột (5.17) trên giá đỡ (6.19). Tráng cột b ằ ng diclometan (5.5) 5 lần mỗi lần 3 ml, sau đó tráng bằng hexan (5.2) 4 l ầ n mỗi lần 3 ml. 10.4.3. Đặt ống hình nón đã cân (6.9) dưới mỗi cột (5.17). 10.4.4. Chuy ể n mỗi dịch chi ế t (10.3.6) vào từng cột (5 . 17) bằng pipet Pasteur (6 18) . 10.4.5. Dùng xyranh (6.12) hoặc pipet chia độ (6.13), l ấ y 1 ml hỗn hợp d ung môi 3 (5.11) cho vào từng ố ng chiết . Lắc ống trong 15 s bằng máy trộn vortex rồi chuy ể n hỗn hợp vào cột (5.17). Tráng ống bằng dung môi 3 (5.11)2 lần mỗi lần 2 ml và chuyển dung m ô i lên cột. Thu lấy dung môi giải hấp từ cột cùng với dung môi rửa giải. 10.4.6. Rửa giải 4 ml hỗn hợp dung môi 3 (5.11) qua cột (5.17) (không bơm không kh í vào cột). 10.4.7. Cô đặc dung dịch dưới dòng khí nitơ (5.18), sử dụng nồi cách thủy cài đặt ở nhiệt độ 35 o C hoặc bộ cô quay tự động (6.5) đến khoảng 1 ml (cô đặc từ 10 min đến 15 min). Thu lấy hai dịch chiết vào cùng một ống hình nón bằng cách chuyển dịch chiết từ ống hình nón này vào ống hình nón kia. Tráng ống h ì nh nón rỗng bằng hexan (5.2) 3 lần mỗi lần 1 ml. Thêm khoảng 0 , 5 ml toluen (5.6) (bảo qu ả n) b ằ ng xyranh (6.12) và tiếp tục l à m bay hơi đến khoảng 50 m l. Không nên loại b ỏ hết dung môi. 10.4.8. Thể tích của dịch chiết được xác định bằng cách cân ống h ì nh nón rồi tính theo t ỷ trọng của toluen. Bổ sung lượng dung môi cần thiết (MeOH/THF (5.12) hoặc axetonitril (5.3)], V bổsung , đến 200 m l V bổsung = 250 - Trong đó m là khối lượng mẫu, t í nh bằng miligam (mg); d là tỷ trọng của toluen (0,866 9 kg/m 3 ). 10.4.9. Chuyển mẫu vào lọ micro (6.16) được đặt trong lọ (6.15). 11. Phân tích sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) 11.1. Điều kiện vận hành Pha động: Hỗn hợp dung môi A: axetonitril Hỗn hợp dung môi B: axetonitril/nước (50:50 thể tích) Tốc độ dòng: 1,2ml/min Thể t í ch bơm: 20 m l Nhiệt độ cột: 25 o C Ví dụ về chương trình rửa giải dung môi được nêu trong Bảng 1. Chương trình gra d ient rửa giải d ung môi cần được thay đ ổ i theo cột được sử dụng. Bảng 1 – Chương trình gradient rửa giải trên cột pha đảo C18 Thời gian min Hỗn hợp dung m ô i A % Hỗn hợp dung môi B % 0 0 100 5 0 100 27 60 40 36 100 0 41 100 0 43 0 100 45 0 100 11.2. Thông số phát hiện Ph ổ kích thích và phổ phát xạ có thể thay đổi nhẹ theo các thiết bị khác nhau. Để xác định bước sóng kích thích và bước sóng phát xạ cực đại thì phổ của mỗi hợp chất phải được thu nhận từ dung dịch chuẩn làm việc 16 PAH (5.15) như sau. - Trước tiên, xác định bước sóng phát xạ cực đại bằng cách quét tại bước sóng kích thích tùy chọn trong khoảng từ 300 nm đến 550 nm (xem Bảng 2); - Sau đó, xác định bước sóng kích thích cực đại bằng cách quét tại bước sóng phát xạ xác định được trước đ ó từ 200 nm đến 350 nm. Đối với mỗi nhóm trong bảy nhóm hợp chất (xem B ả ng 2) có thời gian lưu gần nhau, chọn một tập hợp các bước sóng kích thích /phát xạ càng gần với bước sóng cực đại của mỗi hợp chất càng tốt. Ví dụ, lựa chọn bước sóng thu được với máy đo huỳnh quang HP 1100 được nêu trong B ả ng 2. B ả ng 2 – Chương trình phát hiện Nhóm Thành phần Thời gian min Bước sóng kích thích nm Bước sóng phát xạ nm 1 Naphatalen Acenaphten f loren 0 270 324 2 Phenantren Antraxen 12,6 248 375 3 Floranten 16,4 280 462 4 Pyren Benz( a )antraxen Chrysen 18,05 270 385 5 Benzo( b )f l oranten 28,0 256 446 6 Benzo( k )floranten Benzo( a )floranten Dibenz( a, h )antraxen B enzo( g, h , i )pyren 31,1 292 410 7 lndeno( 1,2,3-c,d )pyren 38,0 274 507 Ở các điều kiện này th ì thu được sắc đồ trong Hình 1 đối với dung dịch chuẩn 16 PAH. 1 Toluen 11 Benzo( b )floranten 2 Naphtalen 12 Benzo( k )floranten 3 Axenaphten 13 Benzo( a )pyren 4 Floren 14 Dibenz( a,h )antraxen 5 Phenantren 15 Benzo( g,h,i )perylen 6 Antraxen 16 Indeno( 1,2,3-c,d )pyren 7 Floranten 17 vị trí bước sóng thay đổi 8 Pyren 18 hỗn hợp dung môi A (axetonitril) 9 Benz( a )antraxen 19 hỗn hợp dung môi B (axetonitril/nước tỷ lệ 50/50 thể tích) 10 Chrysen H ì nh 1 - Sắc đồ của dung dịch chuẩn làm việc (5 . 15) 11.3. Phép phân tích mẫu và dung dịch chuẩn M ẫ u và dung dịch chu ẩ n phải được bơm ít nhất hai lần. Độ lệch chu ẩ n tương đối của diện tích đối với hai lần bơm của cùng một m ẫ u không vượt quá 5 %. Nếu độ lệch chuẩn vượt quá 5 %, thì cần tối ưu hóa các điều kiện HPLC, mẫu và các dung dịch chuẩn nên được bơm vào lần thứ hai. Trình tự bơm như sau: a) dung dịch chuẩn (5.15); b) dung dịch chuẩn tách chiết được (xem 9.3); c) mẫu. Ví dụ , chi tiết tr ì nh tự bơm được nêu trong Bảng A.2. PAH có trong mẫu được xác định bằng cách so sánh thời gian lưu sắc đồ của mẫu với thời gian lưu g ầ n nhất của sắc đồ mẫu đối chứng . S ắc đồ được nêu trong H ì nh A.3 thu được đối với mẫu dầu oliu nguyên ch ấ t . 11.4. Phép thử khẳng định sự có mặt của PAH Ngoài ra, bơm mỗi mẫu thêm hai lần nữa: một lần để ghi lại ph ổ phát xạ của từng hợp chất và một lần để ghi lại phổ k í ch thích. Việc ghi lại phổ của từng hợp chất cho phép khẳng định sự có mặt của các hợp chất cần phân tích bằng cách so sánh phổ của chúng với ph ổ đối chứng. 12. Biểu thị kết quả Trước khi tính, kiểm tra các điểm sau: - chất lượng mẫu trắng; - độ lệch chuẩn tương đối giữa hai lần bơm cùng một mẫu (không được vượt quá 5 %); - phần trăm độ thu hồi của từng PAH (9.3 và Bảng A.1). Thực hiện việc tính kết qu ả bằng phương pháp chuẩn ngoại. T í nh hàm lượng c i của PAH trong mẫu, b ằ ng microgam trên kilogam: Trong đ ó A i là diện tích pic (trung bình hai lần bơm) của mỗi PAH trong dung dịch mẫu; A ir l à diện t í ch pic ( trung bình hai lần bơm) của mỗi PAH trong dung dịch chuẩn làm việc (5.15); c ir l à nồng độ của mỗi PAH trong dung dịch chuẩn làm việc (5.15), tính bằng microgam trên kilogam ( m g/kg); V l à thể tích của dịch chiết cuối, tính bằng mililit (ml); m là khối lượng của mẫu, tính bằng gam (g). Đối với phép phân tích định lượng, th ì mỗi mẫu phải được chiết hai lần. Hàm lượng của mỗi PAH được t í nh bằng trung b ì nh của hai giá trị thu được, được biểu thị chính xác đến 0,1 m g/kg. 13. Độ chụm 13.1. Phép th ử liên phòng thử nghiệm Các kết qu ả phép thử liên phòng thử nghiệm về độ chụm của phương pháp được nêu trong Phụ lục B. Giá trị giới h ạ n l ặ p lại và giá trị giới hạn tái lập được t í nh chính xác khoảng 95 % và c ó thể không áp dụng cho các d ả i nồng độ v à chất nền khác với các dải nồng độ và chất nền đã nêu . 13.2. Độ lặp lại Chênh lệch tuyệt đối giữa hai kết quả thử riêng rẽ độc lập thu được khi sử dụng cùng một phương pháp, trên vật liệu thử giống hệt nhau, trong cùng một phòng thử nghiệm, do cùng một người thao tác, sử dụng cùng thiết bị, trong cùng một khoảng thời gian ngắn, không được quá 5 % các trường hợp lớn hơn giới hạn lặp lại r được tính từ b ả ng sau. Nồng độ PAH đơn lẻ, c ( m g/kg) từ 0 m g/kg đến 10 m g/kg từ 10 m g / kg đến 100 m g / kg Giới hạn lặp lại, r ( m g/kg) 0,37 x c 0,12 x c + 3,7 Trong đ ó c là trung bình của hai kết quả thử nghiệm, tính bằng microgam trên kilogam. 13 . 3 Độ tá i lập Chênh lệch tuyệt đối giữa hai kết quả thử riêng rẽ thu được khi sử dụng cùng một phương pháp, trên vật liệu thử giống hệt nhau, trong các phòng thử nghiệm khác nhau, do những người thao tác khác nhau, sử dụng thiết bị khác nhau, không được quá 5 % các trường hợp lớn hơn giới hạn tái lập R được tính từ bảng sau. Nồng độ PAH đơn lẻ, c ( m g/kg) từ 0 m g/kg đến 10 m g/kg từ 1 0 m g/kg đến 4 0 m g/kg từ 1 0 m g/kg đến 10 0 m g/kg Giới hạn tái lập, R ( m g/kg) 1,1 x c 0,86 x c + 1,5 40 m g /kg Trong đó c là trung bình của hai kết quả thử nghiệm, tính bằng microgam trên kilogam. 14. Báo cáo thử nghiệm Báo cáo thử nghiệm phải ghi r õ : a) mọi thông tin cần thiết để nhận biết đầy đủ về mẫu thử; b) phương pháp thử đã sử dụng, viện dẫn tiêu chuẩn này; c) mọi chi tiết thao tác không quy định trong tiêu chuẩn này hoặc tùy chọn cũng như các sự cố bất kỳ có thể ảnh hưởng đến kết quả thử nghiệm; d) các kết quả thử nghiệm và đơn vị biểu thị; e) giá trị độ thu hồi của từng PAH. PHỤ LỤC A (Tham khảo) Các giá trị độ thu hồi, sơ đồ, sắc đồ và trình tự bơm Bảng 1 - Giá trị độ thu h ồ i trung bình của hydrocacbon đa vòng trong dầu Hợp chất Phương pháp chung Phương pháp đối với dầu dừa Phenantren > 70 % > 70 % Antraxen > 70 % > 70 % Floranten > 70 % > 70 % Pyren > 70 % > 70 % Benz( a )antraxen > 70 % > 70 % Chrysen > 70 % > 70 % Benzo( b )floranten > 70 % > 70 % Benzo( k )floranten > 70 % > 70 % Benzo( a )pyren > 70 % > 60 % Dibenzo( a, h )antraxen >70% > 60 % Benzo( g, h , i )pery l en > 60 % > 50 % Indeno ( 1 ,2,3-c,d )pyren > 70 % > 50 % Hình A.1 – Sơ đồ quy trình tách chiết: Phương pháp chung Hình A.2 – Sơ đồ quy trình tách chiết: Phương pháp quy định đối với dầu dừa CHÚ DẪN 1 Toluen (dung m ô i) 9 Benz( a )antraxen nd 2 Naphtalen (10,2 m g/kg) 10 Chrysen (1,0 m g/kg) 3 Axenaphten nd 11 Benzo( b )floranten (0,4 m g/kg) 4 Floren (2 , 2 m g/kg) 12 Benzo( k )floranten (0,2 m g/kg) 5 Phenantren (15,2 m g/kg) 13 Benzo( a )pyren (0,2 m g/kg) 6 Antraxen (1 , 4 m g/kg) 14 Dibenz( a, h )antraxen nd 7 Floranten (4,2 m g/kg 15 Benzo( g, h , i )perylen (0,4 m g/kg) 8 Pyren (4,3 m g/kg 16 ln d eno( 1,2,3-c, d )pyren n d nd = không phát hiện được Hình A.3 - Sắc đ ồ của mẫu d ầ u oliu nguyên chất Bảng A.2 – Trình tự bơm HPLC Số thứ tự Lọ Số lần bơm Phương pháp thu nhận Phép xác định hàm lượng PAH 1 Tetrahydro f uran/methanol (50:50, thể t í ch) 1 Bước sóng quy định 2 Mẫu trắng (9.2) 1 Bước s ó ng quy định 3 Dung dịch chuẩn, 50 ng/ml (5.15) 2 Bước sóng quy định 4 Dung dịch chuẩn chiết được (9.3) 2 Bước sóng quy định 5 M ẫ u 1 2 Bước sóng quy định 6 Dung dịch chuẩn, 50 ng/ml (5.15) 2 Bước sóng quy định 7 Mẫu 2 2 Bước sóng quy định 8 Mẫu 3 2 Bước s ó ng quy định 9 Dung dịch chuẩn, 50 ng/ml (5.15) 2 Bước sóng quy định 10 Mẫu 4 2 Bước s ó ng quy định 11 Mẫu 5 2 Bước sóng quy định 12 Dung dịch chuẩn, 50 ng/ml (5.15) 2 Bước s ó ng quy định 13 Mẫu 6 2 Bước sóng quy định 14 Mẫu 7 2 Bước sóng quy định 15 Dung dịch chuẩn, 50 ng/ml (5.15) 2 Bước sóng quy định Tổng thời gian phân tích 23 h Phép khẳng định sự có mặt của PAH 1 M ẫ u 1 1 Phát xạ 2 M ẫ u 2 1 Phát xạ 3 M ẫ u 3 1 Phát xạ 4 Mẫu 4 1 Phát xạ 5 Mẫu 5 1 Pháỉ xạ 6 Mẫu 6 1 Phát xạ 7 Mẫu 7 1 Phát xạ 8 Mẫu 1 1 Kích thích 9 Mẫu 2 1 Kích thích 10 Mẫu 3 1 Kích thích 11 Mẫu 4 1 Kích thích 12 Mẫu 5 1 Kích thích 13 Mẫu 6 1 Kích thích 14 Mẫu 7 1 Kích thích Phụ lục B (Tham khảo) Các kết quả của phép thử liên phòng thử nghiệm Phép thử liên phòng th ử nghiệm ở cấp quốc tế đã được ITERG (Pháp) tổ chức thực hiện vào năm 2002/2003, trong đ ó có 19 phòng thử nghiệm tham gia, với mỗi mẫu mỗi phòng thu được hai kết quả thử, cho các kết quả thống kê [được đánh giá phù hợp với TCVN 6910-2 (ISO 5725-2)] nêu trong Bảng B. 1. Bảng B.1 - Các kết quả của phép thử liên phòng thử nghiệm Mã số PAH S ố phòng thử nghiệm Trung b ì nh s r RSD(r) r S R RSD(R) R A Phenatren 15 39,95 4,96 12,4 % 13,89 13,27 33,2 % 37,15 A Antraxen 15 31,60 3,47 11,0% 9,71 10,56 33,4 % 29,55 A Floranten 13 49,70 3,57 7,2 % 9,99 13,68 27,5 % 38,31 A Pyren 13 70 , 36 4,67 6 , 6% 13,07 23,47 33,4 % 65,71 A Bezo[ a ]antraxen 15 30,64 2,21 7,2 % 6,20 9,56 31,2% 26,78 A Chrysen 15 34,34 2,39 6,9 % 6,68 10,23 29,8 % 28,63 A Benzo[ b ]floranten 15 26,00 2,25 8,7 % 6 , 30 8,61 33 , 1 % 24,11 A Benzo [ k ] f l oranten 14 20,23 1,23 6,1 % 3,44 6,76 33,4 % 18,94 A Benzo[ a ]pyren 12 18,19 1,23 6,8 % 3,44 4,44 24,4 % 12 , 42 A Dibenzo[ a, h ]antraxen 15 18,78 2,46 13,1 % 6,88 7,24 38,5 % 20 , 27 A Benzo[ g,h, i ]perylen 13 11,63 1,56 13 , 5% 4,38 4,11 35,3 % 11 , 51 A I ndeno [ 1,2,3- c,d ]pyren 14 12,91 2,88 22,3 % 8,06 5,93 45,9 % 16,61 B Phenantren 17 82 , 57 4,08 4,9 % 11,42 13,94 16,9 % 39,02 B Antraxen 17 74,72 3,93 5,3 % 10,99 14,30 19 , 1 % 40,05 B Floranten 17 83,18 3,43 4,1 % 9,60 14,23 17,1 % 39,83 B Pyren 17 112,81 8,25 7,3 % 23,09 18,82 16,7 % 52,69 B Benzo[ a ]antraxen 17 70,47 3,75 5,3 % 10,51 11,62 16,5 % 32,54 B Chrysen 16 80,96 4,77 5,9 % 13,35 13,97 17,3 % 39,11 B Benzo[ b ]floranten 17 68,95 4,04 5,9 % 11,30 13,32 19,3 % 37,30 B Benzo [ k ] f l oranten 17 55,95 2,72 4 , 9 % 7,62 9,80 17,5% 27,45 B Benzo[ a ]pyren 17 57,78 3,95 6,8 % 11,07 12,61 21,8% 35,30 B Dibenzo[ a, h ]antraxen 17 48,92 3,46 7,1 % 9,69 14,43 29 , 5 % 40,40 B Benzo[ g, h ,i ]perylen 17 41,99 3.05 7,3 % 8,53 16,01 38,1 % 44,82 B lndeno[1,2,3- c,d ]pyren 15 45,11 5,77 12,8 % 16,15 18,00 39,9 % 50,39 C Phenantren 17 7 , 67 0,72 9,4 % 2 , 01 5,35 69,8 % 14 , 98 C Antraxen 15 3,59 0,58 16,1 % 1,62 0.86 23,9 % 2,40 C Floranten 15 4,52 0,85 18,9% 2,39 0,98 21,6% 2,73 C Pyren 15 6,12 0,80 13,0% 2,23 1,19 19,4% 3,33 C Benzo[ a ]antraxen 16 3,79 0,53 13,9% 1,47 0,77 20 , 4 % 2,16 C Chrysen 15 4,28 0,64 15,0% 1 , 80 0,97 22,6 % 2,71 C Benzo[ b ]floranten 16 3,58 0,54 15,2 % 1 , 52 1,00 27,8 % 2,79 C Benzo [ k ] f l oranten 14 2,55 0,41 16,2% 1,16 0,46 18 , 1 % 1,29 C Benzo[ a ]pyren 17 3,21 0,40 12,3 % 1,11 1,35 42 , 1 % 3,78 C Dibenzo[ a, h ]antraxen 16 2,25 0,36 16,0 % 1,01 1,08 48,1 % 3,03 C Benzo[ g,h, i ]perylen 16 1,86 0,32 17,1 % 0,89 0,86 48,3 % 2,41 C I ndeno [ 1,2,3- c,d ]pyren 15 1,98 0,34 17,3 % 0,96 1,01 51,2 % 2,84 D Phenantren 18 5,48 1,77 32,3 % 4,96 5,07 92,5 % 14,20 D Antraxen - - - - - - - - D Floranten 15 0,61 0,18 29,3 % 0,50 0,40 65,6 % 1,12 D Pyren 16 0,88 0,25 28,8 % 0,71 0,61 69,0 % 1,70 D Benzo[ a ]antraxen - - - - - - - - D Chrysen 13 0,22 0,04 D Benzo[ b ]floranten - - - - - - - - D Benzo [ k ] f l oranten - - - - - - - - D Benzo[ a ]pyren - - - - - - - - D Dibenzo[ a, h ]antraxen 13 0,03 0,03 10,7 % 0,09 0,37 123,8 % 1,04 D Benzo[ g, h ,i ]perylen 12 0,10 0,10 35,7 0,27 0,59 216,9 % 1,64 D lndeno[1,2,3- c,d ]pyren - - - - - - - - E Phenantren 16 14,55 1,60 11,0% 4,48 6,09 41,8 % 17,04 E Antraxen 15 1,08 0,24 22,2% 0,67 0,43 39,7 % 1,20 E Floranten 15 4,10 0,48 11,6 % 1,33 1,19 28,9 % 3,32 E Pyren 15 3,69 0,51 13,9 % 1,44 1,00 27,1 % 2,80 E Benzo[ a ]antraxen 15 0,41 0,13 30,5 % 0,35 0,40 97,6 % 1,12 E Chrysen 15 1,17 0,13 11,0 % 0,36 0,43 36,6 % 1,20 E Benzo[ b ]floranten 16 0,40 0,06 16,1 % 0,18 0,31 77,7 % 0,87 E Benzo [ k ] f l oranten - - - - - - - - E Benzo[ a ]pyren 17 0,32 0,04 11,2 % 0,10 0,30 94,9 % 0,85 E Dibenzo[ a, h ]antraxen - - - - - - - - E Benzo[ g, h ,i ]perylen - - - - - - - - E lndeno[1,2,3- c,d ]pyren - - - - - - - - F Phenantren 16 5,03 0,76 15,2 % 2,14 5,42 107,7 % 15,17 F Antraxen 13 0,27 0,06 21,2 % 0,16 0,31 116,4 % 0,88 F Floranten 13 1,63 0,36 22,1 % 1,01 0,93 57,0 % 2,60 F Pyren 17 4,52 0,87 19,2 % 2,43 4,32 95,6 % 12,10 F Benzo[ a ]antraxen 15 2,50 0,32 12,9 % 0,90 2,79 111,6 % 7,81 F Chrysen 14 5,36 0,42 7,9 % 1,18 4,86 90,7 % 13,61 F Benzo[ b ]floranten 11 0,64 0,13 20,1 % 0,36 0,95 149,0 % 2,67 F Benzo [ k ] f l oranten 15 1,07 0,20 19,0 % 0,57 1,15 107,8 % 3,23 F Benzo[ a ]pyren 12 0,36 0,08 21,8 % 0,22 0,53 145,8 % 1,47 F Dibenzo[ a, h ]antraxen 16 1,26 0,71 56,7 % 2,00 1,62 128,4 % 4,53 F Benzo[ g, h ,i ]perylen 14 0,78 0,18 22,9 % 0,50 0,97 124,1 % 2,71 F lndeno[1,2,3- c,d ]pyren - - - - - - - - G Phenantren 14 3192 258 8,1 % 721 948 29,7 % 2653 G Antraxen 14 413 58 14,1 % 163 225 54,6 % 631 G Floranten 13 966 101 10,5 % 284 324 33,5 % 906 G Pyren 15 903 86 9,5 % 240 284 31,4 % 794 G Benzo[ a ]antraxen 14 247 23 9,1 % 63 134 54,2 % 375 G Chrysen 12 441 16 3,7 % 46 160 36,3 % 448 G Benzo[ b ]floranten 15 136 11 8,1 % 31 43 31,3 % 119 G Benzo [ k ] f l oranten 15 42 5 11,9 % 14 12 28,1 % 33 G Benzo[ a ]pyren 15 112 13 11,5 % 36 33 29,7 % 93 G Dibenzo[ a, h ]antraxen 13 15 2 12,8 % 5 12 79,9 % 33 G Benzo[ g, h ,i ]perylen 14 68 11 16,3 % 31 31 46,2 % 88 G lndeno[1,2,3- c,d ]pyren 13 29 6 22,2 % 18 31 108,4 % 88 H Phenantren 15 3,54 0,36 10,2 % 1,01 2,70 76,2 % 755 H Antraxen 15 0,87 0,15 16,8 % 0,41 0,25 29,1 % 0,71 H Floranten 13 1,10 0,13 12,0 % 0,37 0,30 27,6 % 0,85 H Pyren 16 1,69 0,29 16,9 % 0,80 0,90 53,3 % 2,52 H Benzo[ a ]antraxen 16 0,96 0,11 11,5 % 0,31 0,36 37,6 % 101 H Chrysen 13 0,93 0,11 11,5 % 0,30 0,23 24,2 % 0,63 H Benzo[ b ]floranten 17 0,95 0,13 13,2 % 0,35 0,40 42,5 % 1,13 H Benzo [ k ] f l oranten 17 0,76 0,08 10,3 % 0,22 0,38 50,3 % 1,07 H Benzo[ a ]pyren 15 0,64 0,07 10,6 % 0,19 0,16 25,7 % 0,46 H Dibenzo[ a, h ]antraxen 17 0,50 0,08 15,7 % 0,22 0,27 53,6 % 0,75 H Benzo[ g, h ,i ]perylen 16 0,53 0,11 21,6 % 0,32 0,38 70,8 % 1,05 H lndeno[1,2,3- c,d ]pyren - - - - - - - - MẪU A: d ầ u d ừ a tinh luyện được thêm chu ẩ n bằng hỗn hợp PAH ở nồng độ trung b ì nh ( ~ 50 ( m g/kg) MẪU B: dầu oliu nguyên ch ấ t được thêm chu ẩ n bằng hỗn hợp PAH ở nồng độ cao ( ~ 100 ( m g/kg) M ẫu C: d ầ u hạt h ướ ng dương tinh luyện được thêm chu ẩ n bằng hỗn hợp PAH ở nồng độ th ấ p ( ~ 50 ( m g/kg) M ẫu D : dầu hạt c ả i tinh luy ệ n, không được th ê m chu ẩ n Mẫu E: dầu oliu nguyên ch ấ t, không được th ê m chu ẩ n M ẫu F: bã dầu oliu tinh luyện, không được th ê m chu ẩ n Mẫu G: b ã dầu oliu th ô , không được th ê m chu ẩ n Mẫu H: d ầ u hạt hướng dương tinh luyện được th ê m chu ẩ n bằng hỗn hợp PAH ở nồng độ thấp ( ~ 1 m g/kg) Số phòng thử nghiệm: s ố lượng phòng thử nghiệm được giữ lạ i sau khi loại tr ừ các ngoại lệ Trung b ì nh: G i á trị trung b ì nh ( m g/kg mẫu) s r : Độ lệ ch chu ẩ n lặp lại ( m g/kg) s R : Độ lệch chuẩn tái l ậ p ( m g/kg) RSD ( r ): Độ lệch chuẩn tương đối lặp lại (%) RSD ( R ): Độ lệch chu ẩ n tương đối tái lập (%) r : Giới hạn lặp lại (2 , 8 x s r ) R : Giới hạn tái l ậ p (2,8 x s R ) - : vượt quá 50 % dữ liệu ban đầu dưới giới hạn đ ị nh lượng, nên các kết quả không được xử lý THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] TCVN 2625:2007 (ISO 5555:2001). Dầu mỡ động vật và thực vật - Lấy mẫu. [2] TCVN 6910-1:2001 (ISO 5725-1:1994), Độ chính xác (độ đúng và độ chụm) của phương pháp đo và kết qu ả đo - Phần 1: Định nghĩa và nguyên tắc chung. [3] TCVN 6910-2:2001 (ISO 5725-2:1994), Độ chính xác (độ đúng và độ chụm) của phương pháp đ o và kết quả đo – Ph ầ n 2: Phương pháp cơ bản xác định độ lặp lại và độ tái l ập c ủ a phương pháp đo tiêu chuẩn. [4] TCVN 7150 (ISO 835), Dụng cụ thí nghiệm bằng thủy tinh - Pipet chia độ. [5] TCVN 7153 (ISO 1042), Dụng cụ thí nghiệm bằng thủy tinh - B ì nh định mức. [6] TCVN 8488 (ISO 4788), Dụng cụ thí nghiệm bằng thủy tinh - Ố ng đong chia độ. [7] TCVN 7152 (ISO 7712), Dụng cụ th í nghiệm bằng thủy tinh - Pipe t Pasteur sử dụng một lần. 1) C á c thuốc thử có th ể có được từ , v í dụ Baker. Thông tin n à y đưa ra tạo thuận tiện cho người sử dụng tiêu chuẩn , c ò n tiêu chuẩn này không ấn định phải sử dụng chúng. Có th ể sử dụng các sản phẩm tương tự n ế u chúng cho kết qu ả tương đương. 2) Dung dịch này có thể có được từ , ví dụ Promochem. 3) Vật liệu n à y có thể có được từ, ví dụ Varian. Thông tin này đưa ra để tạo thuận lợi cho người sử dụng tiêu chuẩn, còn tiêu chuẩn này không ấn định phải sử dụng ch ú ng. Có thể sử dụng các sản phẩm tương tự nếu ch ú ng cho kết quả tương đương. 4) Thiết bị n à y có th ể có đ ược từ , ví dụ Vydac, ref 201 TP54. 5) Thiết b ị này có th ể có được t ừ , v í dụ Zymark , Zymark TurboVap LV evaporator. 6) Dụng cụ này có thể cỏ được từ, vi dụ Zymark, Zymark Rapid Trace. Th ô ng tin n à y được đưa ra tạo thuận tiện cho ngưởi sử dụng tiêu chuẩn , còn tiêu chuẩn n à y không ấ n định phải sử dụng ch ú ng. Có thể sử dụng các sản phẩm tương tự n ế u ch ú ng cho kết qu ả tương đương.