TCVN10160:2013

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10160:2013 về Thuốc bảo vệ thực vật chứa hoạt chất đồng (l) oxit - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 10160:2013 THUỐC BẢO VỆ THỰC VẬT CHỨA HOẠT CHẤT ĐỒNG (I) OXIT - YÊU CẦU KỸ THUẬT VÀ PHƯƠNG PHÁP THỬ Pesticides containing cuprous oxide - Technical requirements and test methods Lời nói đầu TCVN 10160:2013 do Cục Bảo vệ thực vật biên soạn , Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. THUỐC BẢO VỆ THỰC VẬT CHỨA HOẠT CHẤT Đ Ồ NG (I) OXIT - YÊU C Ầ U KỸ THUẬT VÀ PHƯƠNG PHÁP THỬ Pesticides containing cuprous oxide - Technical requirements and test methods 1 Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định yêu cầu kỹ thuật và phương pháp th ử đối với đồng (I) oxit kỹ thuật và các dạng thành phẩm thuốc bảo vệ thực vật có chứa hoạt chất đồng (I) oxit (xem Phụ lục A). 2 Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau là rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các t à i liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố th ì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi (nếu có). TCVN 2741, Thuốc trừ sâu - Basudin 10% dạng hạt TCVN 4543, Thuốc trừ nấm bệnh kitazin 10 % dạng hạt TCVN 4851 (ISO 3696), Nước dùng để phân tích trong phòng thí nghiệm - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử TCVN 8050 : 2009, Nguyên liệu và thành phẩm thuốc bảo vệ th ự c vật - Phương pháp thử t í nh chất lý hóa TCVN 8143 : 2009, Thuốc bảo vệ thực vật - Xác định hàm lượng hoạt chất cypermethrin TCVN 8984 : 2011, Thuốc bảo vệ thực vật chứa hoạt ch ấ t sulfur - Y ê u cầu kỹ thuật và phương pháp th ử 3 Yêu cầu kỹ thuật 3.1 Yêu cầu cảm quan Yêu cầu về cảm quan của đồng (I) oxit kỹ thuật và các dạng sản phẩm được nêu trong Bảng 1. B ả ng 1 - Yêu cầu cảm quan Dạng sản phẩm Màu sắc Trạng thái Đồng (I) ox i t kỹ thuật ( Technical material - TC) Sản phẩm có màu vàng cam đến đỏ Sản ph ẩ m dạng bột, không chứa tạp chất có thể nhìn thấy bằng mắt thường Thuốc bảo vệ thực vật dạng bột thấm nước có chứa đồng (I) oxit (Wettable powder - WP) Đặc trưng của từng sản ph ẩ m Sản phẩm dạng bột mịn, phân tán được trong nước, tạo một huyền phù khi sử dụng Thuốc bảo vệ thực vật dạng hạt phân tán trong nước có chứa đồng (I) oxit (Water dispersible granule - WG) Đặc trưng của từng sản phẩm Sản phẩm dạng hạt, khô, rời, không bụi, được l à m r ã và phân tán trong nước trước khi sử dụng Thuốc bảo vệ thực vật dạng bột (dùng để phun bột trực tiếp) có chứa đồng (I) oxit (Dustable powder-DP) Đặc trưng của từng sản phẩm Sản phẩm có dạng bột dễ bay tự do, thích hợp cho việc phun bột 3.2 Yêu cầu về hàm lượng hoạt chất 3.2.1 Đ ồ ng (I) oxit kỹ thuật Tổng lượng đồng trong đồng (I) oxit kỹ thuật phải được công bố không nhỏ hơn 820 g/kg và khi xác định, hàm lượng trung b ì nh không nhỏ hơn mức hàm lượng tối thi ể u đã c ô ng bố. Hàm lượng đồng (I) oxit trong đồng (I) oxit kỹ thuật phải đ ược công bố không nhỏ hơn 800 g/kg và khi xác định, hàm lượng trung b ì nh không nhỏ hơn mức hàm lượng tối thiểu đã công b ố . 3.2.2 Đồng (I) oxit thành phẩm Hàm lượng đồng (I) oxit (tính theo %, g/kg) trong các dạng thành phẩm phải được công bố và khi xác định, hàm lượng trung bình phải phù hợp với mức sai lệch cho phép quy định trong Bảng 2. Bảng 2 - Hàm lượ n g đ ồ ng (I) oxit trong các dạng thành phẩm Hàm lượng hoạt chất công bố ( ở 20 ± 2 °C) Mức sai lệch cho phép % g/kg Đến 2,5 Đến 25 ± 25 % c ủ a hàm lượng công bố đối với dạng không đồng nhất (WP, WG...) Từ trên 2,5 đến 10 Từ trên 25 đến 100 ±10% của hàm lượng công bố Từ trên 10 đến 25 T ừ trên 100 đến 250 ± 6 % của hàm lượng c ô ng bố Từ trên 25 đến 50 Từ trên 250 đến 500 ± 5 % của hàm lượng công bố Lớn hơn 50 ± 2 , 5 % Lớn hơn 500 ± 25 g/kg 3.3 Yêu cầu về hàm lượng tạp chất 3.3.1 Đồng (I) oxit kỹ thuật 3.3.1.1 Đồng kim loại Không lớn hơn 50 x X mg/kg, trong đó X là hàm lượng đồng (g/kg) xác định được theo (4.2) 3.3.1.2 Đ ồ ng (II) Không lớn hơn 100 x X mg/kg, trong đó X là hàm lượng đồng (g/kg) xác định được theo (4.2) 3.3.1.3 Đồng hòa tan trong nước Không lớn hơn 25 x X mg/kg, trong đó X là hàm l ượ ng đồng (g/kg) xác định được theo (4.2) 3.3.1.4 Asen Không lớn hơn 0,1 x X mg/kg, trong đó X là hàm lượng đồng (g/kg) xác định được theo (4.2) 3.3.1.5 Chì Không lớn hơn 0,5 x X mg/kg, trong đ ó X là hàm lượng đ ồng (g/kg) xác định đ ược theo (4.2) 3.3.1.6 Cadimi Không lớn hơn 0,1 x X mg/kg, trong đó X là hàm lượng đồng (g/kg) xác định được theo (4.2) 3.3.1.7 Hao hụt khối lượng khi làm khô Không lớn hơn 15 g/kg 3.3.2 Đồng (I) oxit thành phẩm 3.3.2.1 Đ ồ ng kim loại Không lớn hơn 50 x X mg/kg, trong đó X là hàm lượng đồng t ổ ng số (g/kg) xác định được theo (4.2) 3.3.2.2 Đồng (II) Không lớn hơn 120 x X mg/kg, trong đ ó X là hàm lượng đồng t ổ ng số (g/kg) xác định được theo (4.2) 3.3.2.3 Đồng hòa tan trong nước Không lớn hơn 25 x X mg/kg , trong đó X là hàm lượng đồng t ổ ng số (g/kg) xác định được theo (4.2) 3.3.2.4 Asen Không lớn hơn 0,1 x X mg/kg, trong đ ó X là hàm lượng đồng (g/kg) xác định được theo (4.2) 3.3.2.5 Chì Không lớn hơn 0,5 x X mg/kg, trong đó X là hàm lượng đồng (g/kg) xác định được theo (4.2) 3.3.2.6 Cadimi Không lớn hơn 0,1 x X mg/kg, trong đó X là hàm lượng đ ồng (g/kg) xác định được theo (4.2) 3.4 Yêu cầu về t í nh chất lý - hóa 3.4.1 Thuốc bảo vệ thực vật dạng bột thấm nước có chứa đồng (I) oxit 3.4.1.1 Độ pH (hỗn hợp 1% trong nước cất) Trong khoảng từ 7,5 đến 10,5 3.4.1.2 Tỷ suất lơ l ử ng Sản ph ẩ m sau khi tạo huyền phù với nước cứng chuẩn ở 30 ± 2 ° C trong 30 min, hàm lượng đồng trong dung dịch huyền phù: Không nhỏ hơn 80 %. 3.4.1.3 Độ mịn Lượng cặn còn lại trên rây có đường kính lỗ 45 µm sau khi thử rây ướt: Không lớn hơn 1 %. 3.4.1.4 Độ thấm ướt Sản phẩm được thấm ướt hoàn toàn trong 1 min mà không cần khuấy trộn. 3.4.1.5 Độ bọt Thể tích bọt tạo thành sau 1 min: Không lớn hơn 10 ml. 3.4.1.6 Độ bền bảo quản ở nhiệt độ cao Sản phẩm sau khi bảo quản ở nhiệt độ 54 ± 2 ° C trong 14 ngày phải phù hợp với quy định trong mục 3.4.1.2; 3.4.1.3 3.4.2 Thuốc bảo vệ thực vật dạng hạt phân tán trong nước có chứa đồng (I) oxit 3.4.2.1 Tỷ suất lơ lửng S ả n phẩm sau khi tạo huyền phù với nước cứng chuẩn ở 30 ± 2 ° C trong 30 min, hàm lượng đồng (I) oxit trong dung dịch huyền phù: Không nhỏ hơn 60 %. 3.4.2.2 Độ mịn Lượng cặn còn lại trên rây có đường kính lỗ 75 µm sau khi th ử rây ướt: Không lớn hơn 2 %. 3.4.2.3 Độ bọt Thể tích bọt tạo thành sau 1 min: Không lớn hơn 60 ml. 3.4.2.4 Độ thấm ướt Sản phẩm được thấm ướt hoàn toàn trong 1 min mà không cần khuấy trộn. 3.4.2.5 Độ bền bảo quản ở nhiệt độ cao S ả n phẩm sau khi bảo quản ở nhiệt độ 54 ± 2 ° C trong 14 ngày phải phù hợp với quy định trong mục 3.4.2.1; 3.4.2 . 2 3.4.3 Thuốc bảo vệ thực vật dạng bột có chứa đ ồ ng (I) oxit 3.4.3.1 Độ mịn Lượng cặn còn lại trên rây có đường kính lỗ 45 µm sau khi thử r â y khô: Không lớn hơn 2 %. 3.4.3.2 Độ bền bảo quản ở nhiệt độ cao Sản phẩm sau khi bảo quản ở nhiệt độ 54 ± 2 ° C trong 14 ngày phải phù hợp với quy định trong mục 3.4.3.1. 4 Phương pháp thử 4.1 Lấy mẫu Lấy mẫu theo Phụ lục A của TCVN 8143 : 2009. 4.2 Xác định hàm lượng hoạt chất 4.2.1 Nguyên tắc Tổng lượng đồng trong đồng ( I ) oxit được xác định bằng phương pháp dùng hỗn hợp axit nitric và axit sulfuric đậm đặc, đun nóng để chuyển ion Cu( I ) thành ion Cu( II ) tác dụng với KI tạo thành I 2 . Lượng I 2 giải phóng ra được chuẩn độ b ằ ng Natrithiosulfate với chỉ thị hồ tinh bột. Hàm lượng đồng trong đồng ( I ) oxit là hiệu của tổng lượng đồng với đồng tạp chất. Từ đó suy ra hàm lượng đồng (I) oxit. 4.2.2 Thuốc thử Chỉ sử dụng các thuốc th ử loại tinh khiết phân tích, nước ít nhất đạt tiêu chuẩn loại 3 của TCVN 4851 (ISO 3696) trừ khi có quy định khác. 4.2.2.1 Axit sulfuric đậm đặc, 98% 4.2.2.2 Axit nitric, đậm đặc 4.2.2.3 Dung dịch KI, 30 % trong nước 4.2.2.4 Dung dịch chuẩn Na 2 S 2 O 3 0,1 N ( ố ng chuẩn) Trước khi làm thử nghiệm cần xác định nồng độ dung dịch chuẩn Na 2 S 2 O 3 theo TCVN 8984:2011 4.2.2.5 Urea tinh thể 4.2.2.6 Dung dịch amoniac bão hòa 4.2.2.7 Axit axetic b ă ng 4.2.2.8 Hồ tinh bột (dung dịch 1 %) Hòa 1 g tinh bột với 5 ml nước, khuấy đều, vừa thêm nước sôi vừa khuấy đến 100 ml, đun sôi vài phút cho đến khi dung dịch trong suốt, đ ể nguội dung dịch. 4.2.3 Dụng cụ, thiết bị Sử dụng các thiết bị, dụng cụ thông thường của phòng th ử nghiệm và cụ thể như sau: 4.2.3.1 B ì nh tam giác, dung tích 250; 500 ml 4.2.3.2 Buret, dung tích 50 ml 4.2.3.3 Ố ng đong, dung tích 100, 250 ml 4.2.3.4 Cân phân tích, có thể c â n chính xác đến 0,0001 g 4.2.3.5 Bếp điện kín 4.2.3.6 Phễu lọc 4.2.4 Cách tiến hành 4.2.4.1 Xác định tổng lượng đồng trong đồng (I) oxit Dùng cân phân tích (4.2.3.4) cân mẫu thử chứa khoảng 0.15 g đồng (I) oxit, ch í nh xác đến 0,0001 g vào b ì nh tam giác 500 ml, thêm từ từ 5 ml H 2 SO 4 (4.2.2.1) và 15 ml HN O 3 (4.2.2.2) và vài hạt sôi. Đun trên bếp điện đến khi có khói trắng xuất hiện và dung dịch chuyển sang màu xanh lam. Đ ể nguội b ì nh, thêm từ từ 50 ml nước cất, đun sôi dung dịch cho tới khi hết khối nâu. Thêm 0,5 g urea (4.2.2.5), đun thêm 5 min nữa và làm nguội đến nhiệt độ phòng. Thêm dung dịch amoniac (4.2.2.6) và lắc cho đến khi kết tủa rồi lại tan và dung dịch chuyển sang mầu xanh lam. Thêm axit axetic (4.2.2 . 7) đến môi trường axit, cho dư 2 ml axit acetic, làm mát đến nhiệt độ 15 - 20 ° C , thêm 10 ml dung dịch KI (4.2.2.3), chuẩn độ ngay lập tức với dung dịch Na 2 S 2 O 3 0,1 N với chỉ thị hồ tinh bột cho đến khi mầu xanh đen biến mất. 4.2.4.2 Tính kết quả Tổng lượng đồng trong mẫu, X , biểu thị b ằ ng phần trăm khối lượng (%) được tính theo công thức: Hàm lượng đồng trong đồng (I) oxit, X 1 , biểu thị bằng phần trăm khối lượng (%) được tính theo công thức: X 1 = X - X' Hàm lượng đồng (I) oxit trong mẫu, X' 1 , biểu thị b ằ ng phần trăm khối lượng (%) được tính theo công thức: Trong đó: X ' : là hàm lượng đồng trong tạp chất xác định được theo (4.4; 4.5; 4.6), biểu thị bằng phần trăm khối lượng (%); 143,1: là khối lượng phân tử của đồng (I) oxit 63,5: là khối lượng nguyên tử của đồng (1 ml dung dịch Na 2 S 2 O 3 0,1 M tương đương với 0,0635 g đồng) V : là th ể tích dung dịch chuẩn Na 2 S 2 O 3 dùng để chuẩn độ, tính b ằ ng mililit (ml); N: là nồng độ dung dịch Na 2 S 2 O 3 chuẩn (mol/l); m: là khối lượng mẫu tính bằng gam (g); 4.3 Xác định tỷ suất lơ lửng 4.3.1 Cách tiến hành Cân lượng mẫu thử đủ để pha 250 ml dung dịch huyền phù có nồng độ tương ứng với nồng độ sử dụng. Xác định t ỷ suất lơ l ử ng theo TCVN 8050 : 2009 và bổ sung như sau: Sau khi hút 225 ml dung dịch phía trên của cột chất l ỏ ng, lắc đều, chuyển định lượng toàn bộ 25 ml dung dịch còn lại dưới đáy ống đong vào bình tam giác 250 ml b ằ ng lượng nước tối thiểu, tráng ống đong và xác định khối lượng hoạt chất theo (4.2) của tiêu chuẩn này. 4.3.2 Tính kết quả T ỷ suất lơ l ử ng, Y , biểu thị b ằ ng phần trăm (%) được t í nh theo công thức: Trong đó 1,11 là hệ số tỷ lệ của thể tích toàn cột chất lỏng (250 ml) với thể tích dung dịch phía trên được hút ra (225 ml); c là khối lượng hoạt chất đồng (I) oxit trong toàn ống đong, tính bằng gam (g) X 1 là hàm lượng của đồng (I) oxit trong sản phẩm đã xác định được, t í nh b ằ ng phần tr ă m khối lượng (%); b là khối lượng mẫu chuyển vào ống đong 250 ml, tính b ằ ng gam (g); q là khối lượng hoạt chất đồng trong 25 ml còn lại dưới đáy ống đong, tính b ằ ng gam (g); q = 0,0635 x V 3 x N q 1 là khối lượng hoạt ch ấ t đồng trong trong đồng (I) oxit còn lại dưới đáy ống đong, tính b ằ ng gam (g); V 3 là thể tích dung dịch Na 2 S 2 O 3 chuẩn dùng để chuẩn độ với mẫu thử, tính bằng mililit (ml); N là nồng độ của dung dịch Na 2 S 2 O 3 chuẩn, (mol/l) 4.4 Xác định hàm lượng đồng kim loại 4.4.1 Nguyên tắc: Xác định đồng kim lo ạ i trong Cu 2 O bằng cách hidrazin hóa Cu 2 O trong dung dịch hidrazin cyanua có pH = 12 ± 0,2, lọc và rửa cặn đồng kim loại c ò n lại, hòa tan trong HN O 3 . Lượng ion đồng trong dung dịch được xác định bằng máy quang phổ hấp thụ nguyên t ử . 4.4.2 Xác định Xác định theo (4.6) 4.5 Xác định hàm lượng đồng (II) có trong hỗn hợp đồng (I) oxit 4.5.1 Cách tiến hành Xác định theo phương pháp chuẩn độ natri thiosulfate: Dùng cân phân tích (4.2.3.4) c â n 4 g mẫu thử, chính xác đến 0,0001 g vào bình tam giác 250 ml, thêm 25 ml nước cất và 5-10 ml axit acetic băng (4.2.2.7). Lắc cho tan mẫu, ly tâm, lọc. Dịch lọc thu được thêm 5 ml dung dịch KI (4.2.2.3), chuẩn độ ngay lập tức với dung dịch Na 2 S 2 O 3 0,1 N cho đến mầu vàng tái. Thêm 2ml dung dịch hồ tinh bột (4.2.2.8) làm ch ỉ thị, tiếp tục chuẩn độ cho đến khi mầu xanh đen biến mất. 4.5.2 Tính kết quả Theo (4.2.4.2) 4.6 Xác định hàm lượng đồng tan trong nước 4.6.1 Nguyên tắc Mẫu được phân tán trong nước khử ion, ly tâm, lọc, axit h ó a và đo lượng đồng (Cu) b ằ ng máy quang phổ hấp thụ nguyên tử với kỹ thuật ngọn lửa ở bước sóng 324,7 nm. 4.6.2 Phạm vi áp dụng Phương pháp này dùng để xác định lượng đồng hòa tan trong nước của các sản phẩm thuốc trừ bệnh chứa đồng không hòa tan trong nước. 4.6.3 Thuốc thử 4.6.3.1 Nước khử ion 4.6.3.2 Đồng (II) sulfate (CuS O 4 .5H 2 O ), chứa 25,4 % đồng. Kiểm tra hàm lượng đồng (II) theo (4.5) 4.6.3.3 Dung dịch đồng chu ẩ n 0,25 mg/ml: Dùng c â n phân tích (4.2.3.4) cân 0,1 g đồng (II) sulfate (4.6.3.2), chính xác đến 0,0001 g vào b ì nh định mức 100 ml, hòa tan và định mức đến vạch b ằ ng nước. 4.6.3.4 Dung dịch đồng chuẩn 0,025 mg/ml: Dùng pipet hút 10 ml dung dịch chuẩn (4.6.3.3) vào bình định mức 100 ml, pha lo ã ng đến vạch b ằ ng nước (4.6.3.1) 4.6.3.5 Dung dịch chuẩn làm việc Dùng pipet hút lần lượt 4; 8; 20; 40 ml dung dịch chuẩn 0,025 mg/ml (4.6.3.4) vào b ì nh định mức 100 ml, thêm 2 ml axit nitric đặc (4.2.2.2), pha loãng đến vạch b ằ ng nước (4.6.3.1) để có các mức nồng độ sau: Nồng độ Đồng (µg/ml) C1 C2 C3 C4 1 2 5 10 4.6.3.6 Khí acetylen, có độ tinh khiết 99,99 % 4.6.3 . 7 Không khí 4.6.4 Dụng cụ, thiết bị 4.6.4.1 Bình định mức 50; 100 ml 4.6.4.2 Pipet 10 ml chia vạch đến 0,1 ml, 20 ml 4.6.4.3 File lọc, có đường kính lỗ 0,45 µm 4.6.4.4 Bình ổ n nhiệt, có thể giữ nhiệt độ ở 20 ± 1 ° C 4.6.4.5 Máy ly tâm có tốc độ 3000 v ò ng/min 4.6.4.6 Thiết b ị quang phổ h ấ p thụ nguyên tử, được trang bị như sau: - đèn Cu - Hollow cathode lamp (HCL) - máy vi tính và phần mềm điều khiển - bộ bơm mẫu tự động 4.6.5 Cách tiến hành 4.6.5.1 Chuẩn b ị dung dịch mẫu thử Dùng cân phân tích (4.2.3.4) cân khoảng 0,35 g mẫu, chính xác đến 0,0001 g vào b ì nh tam giác 250 ml. Thêm chính xác 100 ml nước b ằ ng bình định mức. Đậy chặt nắp, l ắ c 1 min, đặt vào bể ổn nhiệt ở 20 ± 1 ° C trong 1 h. Sau đó l ấ y b ì nh tam giác ra và lắc 15 min rồi lấy khoảng 50 ml hỗn hợp vào ống ly tâm và ly tâm 20 min, giữ cho nhiệt độ hỗn hợp không tăng. Lọc khoảng 35 ml dung dịch phía trên của ống ly tâm bằng file lọc 0,45 µm và chuyển 25 ml dịch lọc vào b ì nh định mức 50 ml, thêm 1 ml axit nitric (4.2.2.2) và định mức đến vạch b ằ ng nước khử ion, rồi bơm vào máy. 4.6.5.2 Điều kiện phân tích Bước sóng: 324,7 nm Khe đo: 0,7 nm Dòng không khí: 17 lít/min Dòng acetylen: 2 lít/min 4.6.5.3 Xác định hàm lư ợ ng đồng 4.6.5.3.1 Xây dựng đường chuẩn Bơm lần lượt 4 dung dịch chu ẩ n làm việc (4.6.3.5) có nồng độ tương ứng C1, C2, C3, C4 để xây dựng tương quan giữa diện tích pic và nồng độ chất chuẩn đồng tại 4 điểm. 4.6.5.3.2 Bơm mẫu Bơm dung dịch mẫu th ử (4.6.5.1) cho đến khi số đo diện tích của pic của lần bơm liên tiếp thay đổi không lớn hơn 10 %. 4.6.5.3.3 Tính kết quả: Dùng đường chuẩn để tính nồng độ của mẫu thử khi bơm vào máy Hàm lượng đồng trong mẫu, R 1 biểu thị bằng miligam trên kilogam (mg/kg) được tính theo công thức: Trong đó C m : là nồng độ của đồng trong mẫu thử, tính bằng microgam trên mililit, µg/ml m: là khối lượng mẫu th ử t í nh b ằ ng gam, g P là độ tinh khiết của chất chuẩn, % V: là thể tích pha loãng mẫu thử tính bằng mililit, ml Chú ý : Nếu n ồ ng độ đ ồ ng (Cm) của mẫu th ử t í nh được n ằ m ngoài dải nồng độ của mẫu chuẩn, thì thay đổi th ể tích pha lo ã ng V. Gi ới hạn phát hiện của phương pháp (LOD) là 0,01 mg/kg. Giới hạn xác định của phương pháp (LOQ) là 0,05 mg/kg. 4.7 Xác định hàm lượng asen 4.7.1 Nguyên tắc Hàm lượng asen (As) xác định b ằ ng phương pháp quang phổ hấp thụ nguyên t ử với kỹ thuật đèn phóng điện ở bước sóng 193,7 nm 4.7.2 Thuốc thử 4.7.2.1 A s 2 O 3 4.7.2.2 Axit nitric, 65 % 4.7.2.3 Axit clohydric (HC l ), 37 % 4.7.2.4 Dung dịch HC l (1+1) 4.7.2.5 Dung dịch NaOH 20 % 4.7.2.6 Dung dịch KI 20 % 4.7.2.7 Dung dịch chu ẩ n As -1 mg/ml: Cân 1,32 g As 2 O 3 chính xác đến 0,0001 g vào bì nh định mức 1000 ml, hòa tan bằng lượng dung dịch NaOH 20 % tối thiểu, sau đó axit hóa b ằ ng dung dịch axit HC l (1+1) và định mức đến vạch b ằ ng nước cất 4.7.2.8 Dung dịch chuẩn As-100 µg/ml: Dùng pipet hút 10 ml dung dịch (4.7.2.7) vào bình định mức 100 ml và định mức đến vạch b ằ ng nước cất 4.7.2.9 Dung dịch chuẩn As-100 ng/ml: Dùng pipet hút 1 ml dung dịch (4.7.2.8) vào bình định mức 1000 ml và định mức đến vạch bằng nước cất 4.7.2.10 Dung dịch chuẩn làm việc: Dùng pipet hút 0,5; 1; 2; 5; 10 ml dung dịch (4.7.2.9) b ì nh định mức 100 ml, thêm 2 ml KI 20 %, định mức đến vạch bằng nước cất đ ể có d ã y nồng độ dung dịch As như sau: Nồng độ As (ng/ml) C1 C2 C3 C4 C5 0,5 1 2 5 10 Đ ể yên dung dịch 45 phút trước khi bơm vào máy 4.7.2.11 Khí argon (Ar), có độ tinh khiết 99,99 % 4.7.3 Dụng cụ, thiết bị 4.7.3.1 Pipet 0,5; 1; 2; 5; 10 ml 4.7.3.2 Bình định mức 100; 1000 ml Chú ý: Dụng cụ chứa As phải được làm sạch b ằ ng dung dịch axit HNO 3 8 N và tráng b ằ ng nước cất khử ion. 4.7.3.3 Thiết b ị quang phổ hấp thụ nguyên tử, được trang bị như sau: - đèn As - Electrodeless discharge lamp (EDL) - bộ bơm mẫu tự động - máy tính và phần mềm điều khiển 4 .7 .3.4 Hệ thống bơm dòng liên tục (FIAS 100) và hóa hơi thủy ngân (MHS) 4.7.3. 5 Hệ thống nguyên tử hóa: Bộ gia nhiệt và cuvet thạch anh 4.7.4 Cách tiến hành 4.7.4.1 Chuẩn b ị dung dịch mẫu thử 4.7.4.1.1 Dùng cân phân tích (4.2.3.4) cân 0,2 g mẫu th ử , chính xác đến 0,0001 g vào bình định mức 100 ml, hòa tan và định mức đến vạch bằng dung dịch axit HC l (1+1) - Dung dịch B 4.7.4.1.2 Dùng pipet hút 10 ml dung dịch B vào b ì nh định mức 100 ml, thêm 2 ml dung dịch KI 20 % và định mức đến vạch bằng nước cất, lọc qua màng lọc 0,45 µm và để yên dung dịch 45 min trước khi bơm vào máy. 4.7.4.2 Điều kiện phân tích - Nhiệt độ cuvet: 900 ° C - Tốc độ kh í Ar: 90 ml/min - Khe đo: 0,7 nm 4.7.4.3 Xác định hàm lượng As 4.7.4.3.1 Xây dựng đường chuẩn Bơm lần lượt 5 dung dịch chuẩn làm việc (4.7.2.10) có nồng độ tương ứng C1, C2, C3, C4, C5 để xây dựng tương quan giữa diện tích pic và nồng độ chất chu ẩ n của As tại 5 điểm theo chương trình bơm mẫu như sau: STT Thời gian (s) Tốc độ bơm mẫu (ml/min) Van 1 26 120 rửa ống 2 16 120 nạp mẫu 3 15 120 bơm mẫu 4 0 0 nạp mẫu 4.7.4.3.2 Bơm mẫu Bơm dung dịch mẫu th ử cho đến khi số đo diện tích của pic của lần bơm liên tiếp thay đ ổ i không lớn hơn 10 %. 4.7.4.3 Tính kết quả: Dùng đường chu ẩ n để tính nồng độ của mẫu thử khi bơm vào máy Hàm lượng As trong mẫu, R , biểu thị b ằ ng miligam trên kilogam (mg/kg) được tính theo công thức: Trong đó Cm: là nồng độ của mẫu th ử , tính b ằ ng microgam trên mililit, µg/ml V: là thể tích pha loãng mẫu thử tính b ằ ng mililit, ml m: l à khối lượng mẫu thử tính b ằ ng gam, g P là độ tinh khiết của chất chuẩn, % Chú ý: Giới hạn phát hiện của phương pháp (LOD) là 0,02 mg/kg Giới hạn xác định của phương pháp (LOQ) là 0,05 mg/kg 4.8 Xác định hàm lượng chì 4.8.1 Nguyên tắc: Hàm lượng Ch ì được xác định b ằ ng phương pháp quang phổ hấp thụ nguyên t ử với kỹ thuật l ò gra f ide ở bước sóng 217,0 nm. 4.8.2 Thuốc thử 4.8.2.1 Chất chuẩn Chì (Pb), tinh khiết phân tích biết trước hàm lượng 4.8.2.2 Dung d ị ch axit HC l 3 % 4.8.2.3 Dung dịch chuẩn 1 mg/ml Dùng cân phân tích (4.2.3.4) cân 0,1 g chất chu ẩ n Ch ì (4.8.2.1), chính xác đến 0,0001 g vào bình định mức 100 ml, thêm 16,5 ml axit HC l 3 % đ ể hòa tan và định mức đến vạch b ằ ng nước cất khử ion. 4.8.2.4 Dung d ị ch chuẩn 10 µg/ml (chuẩn b ị trước khi bơm vào máy). Dùng pipet 1 ml hút dung dịch chuẩn (4.8.2.3) vào bình định mức 100 ml, pha loãng đến vạch bằng dung dịch axit HC l 3 % 4.8.2.5 Dung dịch chuẩn làm việc Dùng pipet hút lần lượt 2; 5; 10; 20 ml vào bình định mức 100 ml, pha loãng đến vạch bằng axit HC l 3% để có các mức nồng độ sau: Nồng độ Pb (µg/ml) C1 C2 C3 C4 0,002 0,005 0,01 0,02 4.8.2.6 Khí Ar, có độ tinh khiết 99,99 % 4.8.3 Dụng cụ, thiết bị 4.8.3.1 Pipet 2; 5; 10; 20 ml 4.8.3.2 Bình định mức 100 ml Chú ý: Dụng cụ chứa Pb phải được làm sạch b ằ ng dung dịch axit HNO 3 8 N và tráng b ằ ng nước c ấ t khử ion. 4.8.3.3 Thiết bị quang phổ hấp thụ nguyên tử, được trang b ị như sau: - đèn Pb - Electrodeless discharge lamp (EDL) - bộ bơm mẫu tự động - máy tính và phần mềm điều khiển 4.8.4 Cách tiến hành 4.8.4.1 Chuẩn bị dung dịch mẫu thử Dùng cân phân tích (4.2.3.4) cân 0.2 g mẫu thử, chính xác đến 0,0001 g vào bình định mức 100 ml, hòa tan và định mức đến vạch b ằ ng dung dịch axit HC l 3 %, lọc qua màng lọc 0,45 µm trước khi bơm vào máy. 4.8.4.2 Điều kiện phân t í ch STT Nhiệt độ (°C) Thời gian tăng nhiệt (s) Thời gian giữ nhiệt (s) Tốc độ dòng (ml/min) 1 110 1 30 250 2 130 15 30 250 3 900 10 30 250 4 1900 0 5 0 5 2450 1 3 250 4.8.4.3 Xác định 4.8.4.3.1 Xây dựng đường chuẩn Bơm lần lượt 4 dung dịch chuẩn làm việc (4.8.2.5) có nồng độ tương ứng C1, C2, C3, C4 để xây dựng tương quan giữa diện tích pic và nồng độ chất chuẩn của Pb tại 4 điểm. 4.8.4.3.2 Bơm mẫu Bơm dung dịch mẫu thử (4.8.4.1) cho đến khi số đo diện tích của pic của lần bơm liên tiếp thay đổi không lớn hơn 10 %. 4.8.4.3.3 Tính kết quả: Dùng đường chuẩn để tính nồng độ của mẫu th ử khi bơm vào máy Hàm lượng Pb trong mẫu, R , biểu thị b ằ ng miligam trên kilogam (mg/kg) được t í nh theo công thức: Trong đó Cm: là nồng độ của mẫu thử, tính bằng microgam trên mililit, µg/ml V: là thể tích pha loãng mẫu thử tính bằng mililit, ml m: là khối lượng mẫu thử tính b ằ ng gam, g P là độ tinh khiết của chất chuẩn, % Chú ý : Giới hạn phát hiện của phương pháp (LOD) là 0,005 mg/kg Giới hạn xác định của phương pháp (LOQ) l à 0,01 mg/kg 4.9 Xác định hàm lượng cadimi (Cd) 4.9.1 Nguyên tắc Hàm lượng Cd được xác định b ằ ng phươ n g pháp quang phổ hấp thụ nguyên t ử với kỹ thuật lò gra f ide ở bước sóng 228.8 nm. 4.9.2 Thuốc thử Theo (4.8.2) của tiêu chu ẩ n này và thay Pb bằng Cd 4.9.3 Dụng cụ, thiết b ị Theo (4.8.3) của tiêu chuẩn này và thay đèn Pb bằng đèn Cd 4.9.4 Cách tiến hành 4.9.4.1 Chuẩn bị dung dịch m ẫ u th ử Dùng cân phân tích (4.2.3.4) c â n 0,2 g mẫu thử, chính xác đến 0,0001 g vào bình định mức 100 ml, hòa tan và định mức đến vạch b ằ ng dung dịch axit HC l 3 %, lọc qua màng lọc 0,45 µm trước khi b ơ m vào máy. 4.9.4.2 Điều kiện phân tích STT Nhiệt độ (°C) Thời gian tăng nhiệt (s) Thời gian giữ nhiệt (s) Tốc độ dòng (ml/min) 1 110 1 30 250 2 130 15 30 250 3 900 10 30 250 4 1500 0 5 0 5 2450 1 3 250 4.9.4.3 Xác định Xác định hàm lượng Cd theo (4.8.4.3) 4.10 Xác định hao hụt khi làm khô 4.10.1 Nguyên tắc Mẫu được làm kh ô dưới áp suất thấp b ằ ng cách dùng phosphorus pentoxide (P 2 O 5 ). 4.10.2 Thuốc thử: Chất làm khô P 2 O 5 4.10.3 Dụng cụ 4.10.3.1 Bình ch ố ng ẩ m, có đường kính trong 15 cm 4.10.3.2 Đĩa thủy tinh, có đường kính trong 7; 10 cm 4.10.3.3 R â y, có kích thước lỗ 150 µm 4.10.4 Tiến hành Đặt đĩa thủy tinh đường kính 10 cm có chứa P 2 O 5 vào đáy của Bình chống ẩm Rây và cân khoảng 5 g mẫu vào đ ĩ a thủy tinh đường kính 7cm (đã đ ược làm khô ở 100° C và để nguội) đặt vào b ì nh chống ẩ m, đậy nắp thật k í n và giảm áp suất trong bình chống ẩm xuống 1,0 mm thủy ngân trong 24 h. Sau đó, từ từ đưa áp suất trong bình chống ẩm về trạng thái bình thường 4.10.5 Tính kết quả Lượng hao hụt của mẫu, Z , biểu thị bằng phần tr ă m khối lượng (%) theo c ô ng thức sau: Trong đó m là khối lượng mẫu th ử t í nh bằng gam, g y là khối lượng mẫu thử và đĩa thủy tinh sau khi làm khô, tính bằng gam, g X là khối lượng đĩa thủy tinh trước khi làm khô tính bằng gam, g 4.11 Xác định độ mịn (thử rây ướt, thử rây khô), độ thấm ướt và độ bọt Xác định theo TCVN 8050 : 2009. 4.12 Xác định độ pH Xác định độ pH theo TCVN 4543. 4.13 Xác định độ bền bảo quản ở nhiệt độ cao Xác định độ bền ở nhiệt độ cao theo TCVN 2741. Phụ lục A (Tham khảo) Giới thiệu hoạt chất đồng (I) oxit A1 Công thức cấu tạo: Cu 2 O A2 Tên hoạt chất: Đồng (I) oxit A3 Tên hoá học (Theo IUPAC): Cuprous oxide, dicopper oxide A4 Công thức phân t ử : Cu 2 O A5 Khối lượng ph â n t ử : 143,1 A6 Độ hòa tan trong: Không tan trong nước và dung môi hữu cơ Tan trong dung dịch axit vô cơ loãng, dung dịch amoniac và muối amoni A7 Dạng bên ngoài : Bột mầu nâu đ ỏ A8 Độ bền: Có thể bị oxi h ó a thành đồng (II) oxit (CuO) và chuyển h óa thành carbonat đồng trong không khí ẩ m. Thư mục tài liệu tham khảo [1] AOAC, 18 Th edition, 2005 [2] CIPAC HANDBOOK, volume 1, 44/.0/1/M2/1, MT17.4; volume 1B, MT 98.2 [3] Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt N am, 2012 [4] FAO specifications for plant protection products, AGP:CP/251 thay thế AGP:CP/84, 1991 [5] Manual on the development and use of FAO and WHO specification for pesticides, First Edition, 2006 [6] The Pesticide Manual, Thirteenth edition, 2003