TCVN11182:2015

TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 11182:2015 ISO 5492:2008 PHÂN TÍCH CẢM QUAN - THUẬT NGỮ VÀ ĐỊNH NGHĨA Sensory analysis - Vocabulary Lời nói đầu TCVN 11182:2015 hoàn toàn tương đương với ISO 5492:2008; TCVN 11182:2015 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/F13 Phương pháp phân tích và l ấ y mẫu biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Sensory analysis - Vocabulary Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định các thuật ngữ và định nghĩa về phân tích cảm quan. CHÚ THÍCH 1: T ừ loại của các thuật ngữ sẽ được nêu r õ khi c ầ n thi ế t. Tiêu chuẩn này áp dụng cho các đối tượng liên quan đến việc đánh giá sản phẩm bằng cảm quan. C á c thuật ngữ trong tiêu chuẩn này bao gồm các nhóm sau đây: 1) thuật ngữ chung; 2) thuật ngữ về giác quan; 3) thuật ngữ về các thuộc tính cảm quan; ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 1 Thuật ngữ chung 1.1 Phân tích cảm quan (sensory analysis), danh từ Ngành khoa học gắn liền với đánh giá các thuộc tính cảm quan của sản phẩm bằng các giác quan. 1.2 Cảm giác (sensory), tính từ Liên quan đến việc sử dụng các giác quan, nghĩa là cảm nhận của con người. 1.3 Thuộc tính (attribute), danh từ ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 1.4 Cảm quan/khả năng cảm nhận (organolep t ic) , tính từ Liên quan đến một thuộc tính cảm nhận được bằng giác quan, nghĩa là liên quan đến thuộc tính của một sản phẩm 1.5 Người thử cảm quan/người đánh giá cảm quan (sensory assessor), danh từ Người tham gia phép thử cảm quan. CHÚ TH Í CH 1: Người thử “chưa được hu ấ n luyện” là người không đáp ứng bất kì tiêu ch í cụ thể nào. CHÚ THÍCH 2: Người am hiểu là người đ ã từng tham gia phép thử cảm quan. 1.6 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Người được chọn do có kh ả năng thực hiện một phép thử cảm quan. 1.7 Chuyên gia (expert), danh từ Người có kiến thức hoặc kinh nghiệm về giác quan nói chung, có khả năng đưa ra quan điểm về lĩnh vực được tham vấn. 1.8 Chuyên gia thử cảm quan (expert sensory assessor), danh từ Người thử được lựa chọn, đã đượ c chứng minh l à có độ nhạy về cảm quan, được huấn luyện thuần thục, có kinh nghiệm về thử cảm quan, là người có thể thực hiện đánh giá cảm quan tin cậy và lặp lại cho các s ả n phẩm khác nhau. 1.9 Hội đ ồ ng cảm quan (sensory panel), danh từ ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 1.10 Hu ấ n luyện hội đồng (panel training), danh từ Chuỗi các buổi thử cảm quan trong đó người thử được hội đồng cảm quan hướng dẫn để hoàn thành các công việc khi đánh giá sản phẩm cụ th ể , có thể bao g ồ m các đặc tính của sản phẩm, thang cho điểm chuẩn, kỹ thuật đánh giá và thuật ngữ. 1.11 Đồng thuận trong hội đ ồ ng (panel consensus), danh từ Sự thống nhất giữa những người thử về thuật ngữ và cường độ của các đặc tính sản phẩm 1.12 Người tiêu dùng (consumer), danh từ Người sử dụng sản phẩm ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Người nếm (taster), d anh t ừ Người thử, người thử được lựa chọn hoặc chuyên gia, là người đánh giá các thuộc tính cảm quan của sản phẩm thực phẩm, chủ yếu bằng miệng CHÚ TH Í CH: Thuật ngữ “người thử” được d ùng phổ biến hơn. 1.14 Hoạt động nếm (tasting), danh từ Hoạt động đánh giá cảm quan sản phẩm thực phẩm bằng miệng 1.15 Sản phẩm (product), danh từ Vật ch ấ t, có thể ăn được hoặc không ăn được, có thể đánh giá được bằng phép phân tích cảm quan ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 1.16 M ẫ u (sample), danh từ M ẫ u sản phẩm (sample of product), danh từ Ph ầ n sản phẩm được đưa đi đánh giá 1.17 M ẫu thử (test sample), danh từ Mẫu vật liệu được thử nghiệm 1.18 Phần mẫu thử (test portion), danh từ ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 1.19 Điểm chuẩn (re f erence point), danh từ Giá trị được chọn (của một hoặc một vài thuộc tính hoặc của sản phẩm) so với các mẫu được đánh giá 1.20 M ẫ u đối chứng (control sample), danh từ Mẫu vật liệu sử dụng trong cuộc đánh giá, được chọn làm chuẩn để so sánh tất cả các mẫu khác CHÚ THÍCH: M ẫ u được ch ọ n nêu tr ê n c ó thể được nhận biết là mẫu đối chứng hoặc c ó thể là đ ố i ch ứ ng mù (mẫu mù). 1.21 M ẫ u chuẩn (reference sample), danh từ ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 1.22 Thị hi ế u (hedonic), tính từ Liên quan đến việc th í ch hay không thích 1.23 Có thể chấp nhận đư ợ c (acceptability), danh từ Mức độ mà một kích thích được thích hay không thích về toàn bộ hoặc một số thuộc tính cảm quan cụ thể 1.24 Ưa thích (preference), danh từ Sự lựa chọn của người thử đối với một kích thích hoặc sản phẩm so với các kích thích hoặc sản phẩm khác dựa trên các tiêu chí thị hiếu ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Sự không thích (aversion), danh từ Cảm giác tiêu cực do một kích thích gây ra 1.26 Sự phân biệt (discrimination), danh từ Hành động phân biệt hai hoặc nhiều kích thích về mặt định tính và/hoặc định lượng 1.27 Khả năng phân biệt (discriminating ability), danh từ Sự nhạy cảm, chính xác, khả năng cảm nhận sự khác biệt về lượng và/hoặc chất 1.28 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Tình trạng sinh lý và tâm lý biểu hiện qua việc thèm ă n và/hoặc thèm uống 1.29 Kích thích ngon miệng (appetizing), tính từ Miêu tả khả năng của sản phẩm tạo cảm giác ngon miệng đối với từng cá nhân 1.30 Cảm giác dễ chịu (palatability), danh từ Chất lượng của sản phẩm tạo nên sự dễ chịu khi ăn hoặc uống 1.31 Tâm vật lý học (psychophysics), danh từ ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 1.32 Phép đo khứu giác (olfactometry), danh từ Việc đo ph ả n ứng của người thử về sự kích thích khứu giác CHÚ THÍCH: Liên quan đ ế n người thử. 1.33 Dụng cụ đo khứu giác (olfactometer), danh từ Dụng cụ được d ùng để đưa kích thích khứu giác đến người thử trong các điều kiện tái lập. 1.34 Phép đo mùi (odorimetry), danh từ ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 CHÚ TH Í CH: Liên quan đến sản phẩm. 1.35 Ch ấ t gây mùi (odorant), danh từ Hợp chất dễ bay hơi, có thể cảm nhận được bằng cơ quan khứu giác (bao gồm cả hệ thần kinh) 1.36 Chất l ượng (quality), danh từ Tập hợp các đặc điểm và đặc tính của sản phẩm, quá trình hoặc dịch vụ tạo nên khả năng đáp ứng các nhu cầu đã công bố hoặc được ngầm hiểu 1.37 Y ế u tố chất l ượ ng (quality factor), danh từ ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 1.38 Thái độ (att i tude), danh từ Thiên hướng đáp ứng một cách nhất định đối với một nh ó m đối tượng hoặc khái niệm 1.39 S ự nhai (mastication), danh từ Hành động nhai, nghiền th ô và nghiền mịn bằng răng 2 Thuật ngữ về giác quan 2.1 Thụ th ể (receptor), danh từ ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 2.2 Kích thích (stimulus), danh từ Yếu tố kích thích một thụ thể 2.3 Sự cảm nhận (perception) , danh từ Nhận thức về các tác động của một hoặc nhiều kích thích cảm giác 2.4 Cảm giác (sensation), danh từ Phản ứng tâm vật lý, kết quả của sự kích thích cảm giác ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Độ nhạy (sensitivity), danh từ Khả năng cảm nhận, nhận diện v à /hoặc phân biệt, có thể định tính hoặc định lượng, d o một hoặc nhiều kích thích, sử dụng các cơ quan cảm thụ 2.6 Thích nghi cảm giác (sensory adaptation), danh từ Sự thay đổi tạm thời về khả năng cảm nhận của cơ quan cảm giác gây ra bởi sự kích thích liên tục và/hoặc lặp lại 2.7 Độ mỏi cảm quan (sensory f atigue), danh từ Một dạng thích nghi cảm giác trong đó làm giảm khả năng cảm nhận. 2.8 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 < cảm giác> Mức độ của c ả m giác cảm nhận được 2.9 C ườ ng độ (intensity), danh từ < kích thích> Cường độ của kích thích gây ra bởi cảm giác cảm nhận được 2.10 Độ tinh (acuity), danh từ Khả năng phân biệt những khác biệt nhỏ khi bị kích thích 2.11 Phương thức (modality), danh từ ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Cảm giác được truyền bởi các hệ thống giác quan như thính giác, vị giác, khứu giác, xúc giác và đôi khi cả thị giác 2.12 Vị (taste), danh từ Cảm giác mà cơ quan vị giác nhận được khi bị kích thích bởi các chất hòa tan nhất định CH Ú TH Í CH: Không n ê n dùng thuật ngữ “ vị” đ ể ch ỉ cảm giác hỗn hợp t ừ vị giác, khứu giác và cảm giác từ dây thần kinh sinh ba, thay vào đ ó n ê n dùng thuật ngữ “hương” (xem 3.20). Nếu dùng thuật ngữ “v ị ” để ch ỉ cảm giác h ỗ n hợp nêu trên th ì nó phải đi kèm với thuật ngữ đ ị nh tính, ví dụ “mùi mốc”, “mùi quả mâm xôi”, “v ị hăng”. 2.13 V ị giác (gustatory), tính từ Liên quan đến cảm giác về vị ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Khứu giác (ol f actory), tính từ Liên quan đ ế n cảm giác về mùi 2.15 Ngửi (to smell), động từ Nhằm cảm nhận hoặc cố gắng cảm nhận một mùi 2.16 Chạm (touch), danh t ừ Cảm giác thuộc về xúc giác 2.17 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Cảm giác khi nhìn 2.18 Th í nh g i ác (auditory), tính từ Cảm giác khi nghe 2.19 Cảm giác của d ây thần kinh sinh ba (trigeminal sensations), danh t ừ Cảm giác hóa học từ miệng và mũi (oro-nasal chemesthesis), danh từ Cảm giác do các kích thích hóa học gây ra trong miệng, mũi và họng VÍ DỤ: V ị cay từ ớt, mù tạt ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Xúc giác (cutaneous sense), danh từ Xúc giác (tactile), tính từ Cảm giác của các thụ thể năm trong da hoặc ở ngay dưới da (hoặc trong các màng nhầy) gây ra cảm nhận khi chạm, nhấn, làm ấm, bị lạnh hoặc bị đau 2.21 Cảm giác hóa nhiệt ( chemothermal sensation), danh từ Cảm giác về nóng hoặc lạnh sinh ra bởi các hóa chất xác định, không liên quan đến nhiệt độ c ủ a ch ấ t đ ó VÍ DỤ: Nh ữ ng cảm giác sinh ra bởi capsaicin (nóng) và menthol (lạnh). 2.22 Cảm giác của cơ thể (somesthesis), danh từ ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 CHÚ THÍCH: Không nhầm lẫn với cảm giác v ậ n đ ộng (2.24). 2.23 Thụ th ể cảm nhận xúc giác (tactile somesthetic receptor), danh từ Thụ thể nằm bên trong phần da của lưỡi, miệng hoặc họng, cảm nhận được các đặc tính h ì nh học được phản ánh trong ngoại quan của sản phẩm thực phẩm 2.24 Cảm giác vận động (kinaesthesis), danh từ Cảm giác về vị trí, sự chuyển động và độ căng của các bộ phận cơ thể, cảm nhận được qua các dây thần kinh và các tổ chức trong cơ, gân và khớp CHÚ TH Í CH: Kh ô ng nhầm lẫn với cảm giác của c ơ thể (2.22). 2.25 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Ngưỡng phát hiện (detection threshold), danh từ Giá trị tối thiểu của một k í ch thích c ả m giác, cần để làm xuất hiện một cảm giác CHÚ TH Í CH 1: Thuật ngữ “ ng ưỡ ng ” luôn sử dụng kèm theo một thuật ngữ định tính. CHÚ THÍCH 2: C ảm giác này không cần phải nhận d iện. 2.26 Ngưỡng nhận biết (recognition threshold), danh từ Cường độ vật lý tối thiểu của một kích thích mà một người thử sẽ ấn định một từ mô tả như nhau với mỗi lần kích thích nêu trên xuất hiện CHÚ THÍCH: Thuật ngữ “ngư ỡ ng ” luôn sử dụng kèm theo một thuật ngữ định t í nh. 2.27 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Giá trị phân biệt nhỏ nh ấ t có thể cảm nhận được của cường độ vật lý của một kích thích CH Ú THÍCH 1: Thuật ngữ “ ngư ỡ ng ” lu ô n sử dụng kèm theo một thuật ngữ định t í nh. CHÚ TH Í CH 2: Trong tiếng Anh, thuật ng ữ “ ng ư ỡng phân biệt ” đôi khi được viết tắt l à “DL” (difference limen) hoặc “ JND ” (just noticeable difference). 2.28 Ngư ỡ ng cuối c ù ng (terminal threshold), danh từ Giá trị tối thiểu của một kích thích cảm quan mạnh mà vượt lên trên giá trị này thì không cảm nhận được sự khác biệt về cường độ CH Ú THÍCH: Thu ậ t ngữ “ng ưỡ ng” luôn s ử dụng kèm theo một thuật ngữ đ ịnh t í nh. 2.29 Dưới ngưỡng (sub-threshold), t í nh từ ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 2.30 Tr ê n ngưỡng (supra-threshold), t í nh từ Thuộc về cường độ kích thích trên ngưỡng xem xét 2.31 Chứng mất vị giác (ageusia), danh từ Việc mất đi khả năng c ả m nhận kích thích v ị giác CHÚ TH Í CH: Việc mất vị giác có thể diễn ra hoàn to à n hoặc từng phần và thư ờ ng xuy ê n hoặc tạm thời. 2.32 Chứng mất khứu giác (anosmia), danh từ ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 CHÚ THÍCH: Việc mất khứu giác có thể diễn ra hoàn toàn hoặc từng phần và thường xuyên hoặc tạm thời. 2.33 Chứng loạn thị (dyschromatopsia), danh từ Khuyết tật về thị giác được đặc trưng bởi khả năng c ả m nhận khác biệt đáng kể so với người quan sát chuẩn 2.34 Chứng mù màu (colour blin d ness), danh t ừ Việc mất khả năng hoàn toàn hoặc một phần để phân biệt màu sắc nhất định 2.35 Sự tương phản (antagonism), danh từ ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 CHÚ THÍCH: Xem thêm hiệp trợ (2.36) 2.36 Hiệp tr ợ (synergism), danh từ Hoạt động chung của hai hoặc nhiều kích thích mà sự kết hợp của chúng gây ra mức độ cảm nhận lớn hơn dự kiến khi bổ sung đơn lẻ các tác động từ mỗi kích thích riêng rẽ CHÚ THÍCH: Xem th ê m sự tương phản (2.35) 2.37 Sự che (masking), danh từ Hiện tượng x ả y ra khi một đặc tính trong hỗn hợp làm mờ một hoặc một số đặc tính khác cùng có mặt trong hỗn hợp 2.38 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Sự tăng đáp ứng dẫn đến khác biệt giữa hai kích thích đồng thời hoặc liên tiếp 2.39 Tác động hội tụ (convergence effect), danh từ Sự gi ả m đáp ứng dẫn đến khác biệt giữa hai kích thích đồng thời hoặc liên tiếp 3 Thuật ngữ về các thuộc tính cảm quan 3.1 Ngoại hình (appearance) Tất cả các thuộc tính nh ì n th ấ y được của một chất hoặc của một đối t ượng. 3.2 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Một trong các vị đặc biệt: chua, đắng, mặn, ngọt, umami CHÚ THÍCH: Các vị khác có thể được phân loại là v ị cơ b ả n gồm v ị kiềm và vị kim loại. 3.3 Vị axit (acidity/acid taste), danh từ Vị cơ bản sinh ra bởi các dung dịch lo ã ng của h ầ u hết các chất axit (ví dụ: axit xitric và axit ta r taric) 3.4 Vị chua (sourness/sour taste), danh từ Cảm giác vị giác tổng hợp, thường do sự có mặt của một số axit hữu cơ CHÚ THÍCH 1: Trong một số ngôn ngữ, “chua” không đồng ngh ĩ a với “axit”. ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 3.5 Vị đắng (bitte rn ess/bitter taste), danh từ V ị cơ bản sinh ra bởi các dung dịch loãng của các chất khác nhau như quinin hoặc ca f ein 3.6 Vị mặn (saltiness/salty taste), danh từ Vị cơ bản sinh ra bởi các dung dịch loãng của các chất khác nhau như natri clorua 3.7 Vị ngọt (sweetness/sweet taste), danh từ Vị cơ bản sinh ra bởi các dung dịch loãng của các chất tự nhiên hoặc t ổ ng hợp như sacarose hoặc aspartam ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Vị kiềm (alkalinity/alkaline taste), danh từ Vị sinh ra bởi các dung dịch loãng của các chất bazơ, pH > 7,0, như natri hydroxit 3.9 Vị umami (umami), danh từ Vị cơ bản sinh ra bởi các dung dịch loãng của các loại axit amin hoặc nucleotit nhất định như natri glutamat hoặc dinatri inosinat 3.10 Vị se ( atringency), danh từ Cảm giác se/ch á t (astr i ngent), tính từ Cảm giác phức hợp, kèm theo là sự co hoặc nhăn da hoặc bề mặt bề mặt niêm mạc trong miệng, sinh ra do các chất như các tanin trong quả hồng hoặc tanin trong quả mận gai ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Tác động hóa học (chemical effect), danh từ Cảm giác hóa học nhói trên lưỡi d o kết quả của việc tiếp xúc với các chất như nước hòa tan cacbonic CH Ú TH Í CH 1: Cảm gi á c này c ó thể kéo d à i và độc lập với nhiệt độ , vị và mùi CHÚ THÍCH 2: Các thuật ngữ phổ biến l à “ch á t” (chè đặc), “ nóng ” ( w hisky), “hắc ” (nước mận), “h ă ng ” (cải ngựa). 3.12 Nóng (burning), t í nh từ Ấ m (warming), tính từ Mô tả cảm giác nóng trong miệng, v í dụ gây ra bởi cồn (ấm) hoặc ớ t (nóng) 3.13 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Hăng (pungent), tính từ C ả m giác mạnh tại màng nhầy của miệng và mũi, ví dụ gây ra bởi dấ m, mù tạt, cải ngựa 3.14 Cảm giác mát hóa học (chemical cooling), danh từ Cảm giác nhiệt độ giảm do việc tiếp xúc với các chất nhất đ ị nh như menthol, bạc hà hay hoa hồi CHÚ THÍCH: C ảm giác này thư ờ ng vẫn tồn tại sau khi kích thích bị loại b ỏ . 3.15 Cảm giác mát vật lý (physical cooling), danh từ Cảm giác nhiệt độ giảm do việc tiếp xúc với các chất làm lạnh có b ả n chất nhiệt, các chất thu nhiệt của dung dịch như sorbitol dạng tinh thể hoặc các chất bay hơi nhanh như axeton hoặc cồn ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 3.16 Nhiệt hóa học (chemical heat), danh từ Cảm giác nhiệt độ tăng do tiếp xúc với các chất như capsaicin hoặc ớt cay CHÚ THÍCH: Cảm giác n à y có xu h ướn g vẫn tồn t ạ i sau khi kích thích bị lo ạ i bỏ. 3.17 Nhiệt vật lý (physical heat), danh từ Cảm giác do tiếp x ú c với các chất gây nóng có bản chất nhiệt như nư ớ c trên 48 ° C CHÚ THÍCH: Quá trình gây cảm giác này thư ờ ng được giới hạn theo thời gian tiếp xúc tr ự c tiếp với kích thích. 3.18 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Cảm giác được cảm nhận bằng cơ quan khứu giác khi h í t một số chất dễ bay hơi nh ấ t đ ị nh. 3.19 Mùi lỗi (off-odour), danh từ Mùi không điển hình, thường liên quan đến sự hư h ỏ ng hoặc biến đổi sản phẩm 3.20 Hương vị/mùi vị ( f lavour), danh từ Sự kết hợp cảm nhận của khứu giác, vị giác và nhận thức nhờ dây thần kinh sinh ba trong quá trình thử nếm. CHÚ THÍCH: Hương v ị có thể chịu ảnh hư ở ng của xúc giác, nhiệt, cảm giác đau và/hoặc các tác động của c ả m giác vận động. 3.21 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Hương vị không điển hình, thường liên quan đến sự hư hỏng hoặc biến đổi sản phẩm 3.22 Chất tăng c ườ ng hương vị/chất đi ề u v ị ( fl avour enhancer), danh từ Chất làm tăng hương vị của một sản phẩm không có hương đó 3.23 Thối (taint), danh từ V ị hoặc mùi từ bên ngoài vào sản phẩm, có nguồn gốc từ sự ô nhiễm bên ngoài 3.24 Mùi h ươ ng (aroma), danh từ ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 CHÚ THÍCH: Các thu ậ t ngữ “ aroma ” trong tiếng Anh và “ar ô me” trong tiếng Pháp không hoàn toàn tương đương. Phần định ngh ĩ a nêu tr ê n đ ược sử d ụ ng trong ti ế ng Anh và tiếng Pháp kh ô ng chính t ắ c. 3.25 M ù i hương (aroma), danh từ Thuộc tính cảm quan có thể cảm nhận được khi nếm, thông qua bộ phận khứu giác qua phía sau mũi CHÚ THÍCH: Các thuật ngữ “ aroma ” trong tiếng Anh v à “ar ô me” trong t iế ng Ph á p không hoàn toàn tương đương. Phần đ ị nh nghĩa nêu trên được sử dụng trong tiếng Pháp. 3.26 Hương vị (bouquet), danh t ừ Tập hợp các cảm giác mùi nổi bật cho phép xác định t í nh chất đặc trưng của sản phẩm (rượu vang, rượu mạnh v.v...) 3.27 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Sự thống nhất, cấu trúc chặt chẽ, đầy đủ, phong ph ú , về hương vị hoặc bản chất của sản phẩm 3.28 Cảm giác n ổ i bật (note), danh từ Đặc điểm có thể nhận diện và phân biệt về mùi hay hương vị 3.29 Cảm giác không nổi bật (off-note), danh từ Cảm giác không điển hình, thường liên quan đến sự hư h ỏ ng hay biến đổi của sản phẩm 3.30 Cảm giác đặc sắc (character note), danh từ ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 3.31 Màu sắc (colour), danh từ <sự cảm nhận> Cảm giác màu, sự b ã o hòa v à độ sáng gây ra bởi sự kích thích võng mạc từ các tia sáng có bước sóng khác nhau 3.32 Màu sắc (colour), danh từ <t í nh chất> Thuộc tính của sản phẩm bao gồm cảm giác về màu 3.33 Sắc độ (hue), danh từ Thuộc tính của màu sắc tương ứng với sự thay đổi bước sóng ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 3.34 Sự bão hòa (saturation), danh từ <màu> Chiều của màu, mô tả độ tinh khiết của màu CHÚ THÍCH 1: Nếu một màu bị bão hòa cao th ì n ó có sắc độ tinh khiết - kh ô ng chứa màu xám ; nêu một màu bão h ò a th ấ p th ì màu đ ó có nhi ề u s ắ c xám. CHÚ THÍCH 2: Thu ậ t ngữ tương đương t rong hệ màu Munsell là “chroma”. 3.35 Độ sáng (lightness), danh từ <màu> Mức độ sáng quan sát được so với màu xám trung tính trong dải đo từ đen tuyệt đối đến trắng tuyệt đối CHÚ THÍCH: Thuật ngữ tương đương trong hệ m à u Munsell là “ value”. ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Độ t ươ ng phản sáng (brightness contrast), danh từ Tác động lên độ sáng quan sát được của một đối tượng hoặc màu từ độ sáng của các đối tượng hoặc màu xung quanh 3.37 Độ trong suốt (transparency), danh từ Trong suốt (transparent), tính từ Việc cho phép ánh sáng đi qua và hình ảnh rõ nét được xuất hiện 3.38 Độ mờ (translucency), danh từ Mờ (translucent), tính từ ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 3.39 Độ chắn sáng (opacity), danh từ Chắn sáng (opaque), tính từ Việc không cho ánh sáng truyền qua 3.40 Độ bóng (gloss), danh từ Bóng (glossy/shiny), tính từ V ẻ ngoài bóng do xu hướng của bề mặt phản xạ năng lượng ánh sáng ở một góc nhiều hơn các góc khác 3.41 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 <trong miệng> Mọi thuộc tính cơ học, hình học, bề mặt v à thuộc tính tổng thể của s ả n phẩm c ó thể cảm nhận được bằng các thụ thể cảm giác vận động và cảm giác cơ thể và (khi thích hợp) các thụ thể th ị giác và khứu giác từ miếng đầu tiên đến khi nuốt xong CHÚ THÍCH 1: Trong qu á tr ì nh nhai, sự cảm nh ậ n ch ị u ả nh h ưở ng bởi các bi ế n đổi vật lý xảy ra do tiếp xúc gi ữ a răng và vòm miệng với h ỗ n hợp vớ i nước bọt. Thông tin thính giác có thể góp phần nh ậ n đ ị nh c ấ u trúc v à có thể chiếm ư u thế đối với các sản phẩm khô. CHÚ THÍCH 2: “Thuộc tính cơ học” là những thuộc tính về phản ứng của sản phẩm do áp lực. Đó là: độ cứng, độ d í nh k ế t, độ nhớt, độ đàn hồi và độ d í nh bám. “ Thuộc tính h ì nh học” là nh ữn g thuộc tính v ề kích thước, hình dạng và cách s ắ p xếp của các phần t ử trong một s ả n p hẩ m. Đó là: độ đặc, độ kết hạt v à h ì nh th ể . “ Thuộc tính b ề mặt” là nh ữ ng thuộc tính v ề cảm giác sinh ra trong miệng do độ ẩm và/hoặc chất béo ở trong và gần b ề mặt của s ả n phẩm. “ Thuộc tính tổng thể' ” l à những thuộc tính v ề cảm giác sinh ra trong miệng do độ ẩ m và/hoặc chất béo trong các ch ấ t c ó tr o ng s ả n phẩm và cách thức mà các thành ph ầ n này được giải ph ó ng. 3.42 Độ cứng (hardness), danh từ ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 CH Ú TH Í CH 1: Trong miệng, độ cứng được cảm nhận bằng cách nén sản phẩm giữa các r ă ng (với sản phẩm rắn) hoặc giữa lư ỡ i và vòm miệng (với sản phẩm bán rắn). CHÚ THÍCH 2: Các tính từ chủ yếu tương ứng với c á c mức độ khác nhau của độ rắn là: - “ mềm ” : độ c ứ ng thấp, ví dụ: phomat cream; - “chắc”: độ cứng trung b ì nh, v í dụ: quả oliu; - “cứng ” : độ c ứ ng cao, v í dụ: một s ố loại kẹo. 3.43 Đ ộ dính kết (cohesiveness), danh từ Thuộc tính cấu trúc cơ học liên quan đến mức độ các chất có thể biến dạng trước khi v ỡ , bao gồm cả các tính chất của độ gãy (3.44), mức độ nhai (3.45) và độ dính (3.47) 3.44 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Thuộc tính c ấu trúc cơ học liên quan đến độ dính kết và độ cứng, đến lực cần để làm v ỡ sản phẩm thành các m ẩ u và mảnh vụn CHÚ THÍCH 1: Độ g ã y đ ư ợc đ á nh giá bằng cách ép đột ngột sản phẩm giữa các răng cửa hoặc dùng ngón tay. CHÚ THÍCH 2: Các t í nh t ừ ch ủ yếu t ư ơng ứng với các mức độ khác nhau của độ g ã y là: - “d í nh kết ” (cohesive): độ g ã y rất thấp, ví dụ: carame l , kẹo cao su ; - “mềm ” (crumbly): độ g ã y th ấ p, ví dụ: bánh muffin, bánh ngọt; - “ giòn cứng ” (crunchy): độ gãy trung bình, ví dụ: quả táo, cà rốt tươi; - “giòn dễ v ỡ” (b r ittle): độ g ã y ca o , v í dụ: lạc rang gi ò n, bánh gừng nướng nhồi kem (brandy snap); - “giòn tan ” (crispy): độ gãy cao, ví dụ: khoai tây cắt lát chiên giòn, bánh bột ngô nướng; - “giòn tan ” (crusty): độ g ã y cao, ví d ụ: v ỏ bánh mì Pháp; ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 3.45 Mức độ nhai (che w iness), danh từ Thuộc tính cấu trúc cơ học liên quan đến lượng công cần để nhai sản phẩm rắn thành trạng thái sẵn sàng để nuốt CHÚ THÍCH: Các tính từ ch ủ yếu tương ứng với các m ứ c độ nhai là: - “ tan chảy” (melting): mức độ nhai rất th ấ p, v í dụ: kem lạnh; - “m ề m” (tender): mức độ nhai thấp, v í d ụ : h ạt đậu Hà Lan non; - “ph ả i nhai nhiều ” (chewy): mức độ nhai trung b ì nh, v í dụ: kẹo gôm trái cây; - “dai” (tough); mức độ nhai cao, v í d ụ : thịt bò già, thịt bạc nh ạ c. 3.46 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 S ố lần nhai cần để làm nhuyễn mẫu để giảm đến độ đặc thích hợp để nuốt 3.47 Độ dính (gumminess), danh từ Thuộc tính cấu trúc cơ học liên quan đến độ d í nh kết và độ cứng, đến lực cần để làm v ỡ sản phẩm thành các m ẩ u và m ả nh vụn CHÚ THÍCH 1: Trong miệng, độ d í nh liên quan đến tác động c ầ n đ ể phân rã sản phẩm đến trạng th á i sẵn sàng đ ể nuốt CHÚ THÍCH 2: Các t í nh t ừ ch ủ y ế u tương ứng với các mức độ khác nhau của đ ộ d í nh l à : - “giòn” (short): độ d í nh th ấ p, v í dụ: bánh m ì bơ gi ò n; - “nhiều bột” (mealy): độ dính trung bình, v í dụ: một số loại khoai t â y, đậu t ây khô nấu c hí n ; - “ nh ã o” (pasty): độ dính trung bình, v í dụ: puree hạt d ẻ , bột nhão; ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 3.48 Độ nh ớt (viscosity), danh từ Thuộc tính cấu trúc cơ học liên quan đến khả năng chống chảy dòng CHÚ TH Í CH 1: Độ nhớt l iê n quan đến lực c ầ n để kéo chất lỏng từ th ì a vào lưỡi hoặc để phết chất lỏng xuống n ề n. CHÚ THÍCH 2: Các tính t ừ chủ yếu tương ứng với các mức độ khác nhau của độ nhớt là: - “dễ chảy ” (fluid): độ nhớt th ấ p, v í dụ: nước; - “lo ã ng ” (thin): độ nhớt trung bình, v í dụ: dầu ol iu: - “nhờn ” (unctuous) hoặc “chảy kem” (creamy): độ nhớt trung bình, v í dụ: cream đặc; - “đ ặc ” (thick) hoặc “nhớt ” (viscous): độ nhớt cao, v í dụ: sữa đặc có đư ờ ng, mật ong. ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Tính đồng nh ấ t (consistency), danh từ Thuộc tính cơ học được phát hiện bởi sự kích thích xúc giác hoặc các thụ thể thị giác. 3.50 Độ đàn hồi (elast i city/springiness/resilience), danh từ Thuộc tính cấu trúc cơ học liên quan đến: khả năng nhanh chóng phục hồi khi có lực biến dạng; và mức độ mà vật liệu b ị bi ế n dạng tr ở lại các điề u kiện ban đầu sau khi lực biến dạng bị loại b ỏ CHÚ THÍCH: Các t í nh t ừ chủ yếu tương ứng với các m ứ c độ khác nhau của độ đ à n hồi là: - “dẻo ” (plastic): không có độ đàn hồi, ví dụ: margarin (bơ t hực vật); - “dễ uốn ” (malleable): độ đ à n hồi trung bình, v í dụ: kẹo d ẻ o; - “đ à n hồi” (elastic) , “ co d ãn” (springy) hoặc “như cao su” (rubbery): độ đàn h ồi cao, ví dụ: mực ống luộc, thịt ngao, g ô m. ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Độ dính bám (adhesiveness), danh từ Thuộc tính cấu trúc cơ học liên quan đến l ực cần để loại bỏ vật liệu dính trong miệng hoặc trên nền CHÚ THÍCH 1: Các tính từ chủ yếu tương ứng với các m ứ c độ kh á c nhau của độ dính bám là: - “hơi d í nh ” (tacky): độ dính bám th ấ p, v í dụ: kẹo d ẻ o; - “khá d í nh” (clinging): độ dí nh bám trung bình, ví dụ: bơ lạc; - “ d í nh ” (gooey/gluey): độ dính bám cao, ví d ụ : kem ph ủ từ hỗn hợp nước trái cây caramel, cơm gạo n ấ u kỹ; - “rất dính ” (sticky), “dính chắc ” (adhesive): độ dính bám rất cao, ví dụ: kẹo bơ cứng (toffee). CHÚ THÍCH 2: Độ dính bám của sản phẩm có thể được biểu thị theo nhi ề u cách, ví dụ: - v ớ i vòm miệng: lực c ầ n đ ể tách ho à n to à n sản ph ẩ m ra khỏi vòm miệng, sử dụng lư ỡ i, sau khi ép toàn bộ mẫu giữa lưỡi và vòm miệng; ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 - với ch í nh sản phẩm: lực cần để tách các miếng sản phẩm đơn l ẻ bằng lưỡi, khi đặt mẫu vào miệng; - thủ công: l ự c cần k hi dùng mặt sau của th ì a để tách các miếng sản phẩm đơn lẻ đ ang dính vào nhau. 3.52 Độ nặng (heaviness), danh từ Nặng (heavy), tính từ Tính ch ấ t liên quan đến độ nhớt của đồ uống hoặc độ đặc của sản phẩm rắn CHÚ THÍCH: M ô tả thực phẩm dạng rắn có mặt cắt ngang đặc hoặc sản phẩm đồ uống kh ó chảy th à nh dòng. 3.53 Độ đặc (denseness), danh từ ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 CHÚ THÍCH: Các t í nh t ừ chủ yếu tương ứng với các mức độ khác nhau của độ đặc là: - “t ơ i” (light): độ đặc th ấ p, v í dụ: kem phủ đánh tơi; - “ đặc ” (heavy), “ chặt” (dense): độ đặc cao, v í dụ: kem hạt dẻ và một loại bánh pudding của người Anh. 3.54 Độ kết hạt (granularity), danh từ Thuộc tính cấu trúc hình học liên quan đến cảm nhận về cỡ, hình dạng và lượng phần tử trong sản phẩm CHÚ THÍCH: C á c t í nh t ừ chủ yếu t ươ ng ứng với các mức đ ộ kh á c nhau của độ kết hạt là: - “rời” (smooth/po wd ery): không có độ kết hạt, ví dụ: đường bụi, bột ng ô kh ô ; - “sạn” (gritty): độ k ế t hạt thấp, v í dụ: một số giống l ê ; ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 - “chuỗi” (beady): có các ph ầ n tử nhỏ hình c ầ u, ví dụ: pudding sắn; - “hạt cứng” (granular): có các phần tử cứng, g ó c c ạ nh, v í d ụ : đ ư ờng nâu; - “thô” (coarse): độ kết hạt cao, ví dụ: y ế n mạch xay m ị n đã nấu; - “l ổ n nhổn ” (lumpy), “chặt” (dense): độ kết hạt cao hơn, các ph ầ n tử không đều, ví dụ: phomat từ sữa tách cream. 3.55 Hình dạng ngoài (con f ormation), danh từ Thuộc tính cấu trúc hình học liên quan đến cảm nhận về hình dạng và tính định hướng của các phần tử trong sản phẩm CHÚ THÍCH: Các tính t ừ chủ yếu tương ứng với các mức độ khác nhau của hình dạng ngoài là: - “ tế bào” (cellular): các phần t ử h ì nh cầu hoặc h ì nh trứ ng c ấ u tạo từ các thành m ỏ ng bao quanh chất lỏng hay chất khí, ví dụ: cam; ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 - “ x ơ” ( f ibrous): các phần t ử dài hoặc dạng sợi, có định hướng như nhau, v í dụ: c ầ n t â y; - “ th ớ ” (flaky): tơi th à nh các lớ p dễ tách, v í dụ: cá ng ừ đ ã nấu, bánh s ừ ng bò, bánh nướng vảy; - “ ph ồ ng ” (puff y ): vỏ n goài cứng hoặc chắc, chứa các túi khí lớn, th ư ờng không đều, ví dụ: bánh kem xốp, bánh gạo. 3.56 Độ ẩm (moisture), danh từ <cảm nhận> Cảm nhận về độ ẩm của thực phẩm thông qua các thụ thể xúc giác ở trong miệng và cũng có liên quan đến tính bôi trơn của sản phẩm CHÚ THÍCH: Phản ánh cả độ ẩ m t ổ ng số cảm nhận đ ư ợc v à kiểu, t ỷ lệ và phương pháp giải phóng hoặc h ấ p thụ. 3.57 Độ ẩm (moisture), danh từ ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 CHÚ THÍCH: Các tính từ ch ủ y ế u tương ứng với các mức độ khác nhau của độ ẩ m là: C á c thuộc tính b ề mặt: - “ khô ” (dry): không ẩ m, ví dụ: bánh quy kem; - “ ẩ m” (moist): độ ẩ m trung bình, v í dụ: táo gọt vỏ; - “ẩ m ướt” (wet): độ ẩ m cao, ví dụ: hạt d ẻ ngâm nước, hàu. Các thuộc tính bản t h ể : - “ khô ” (dry): kh ô ng ẩ m, v í d ụ: bánh quy kem; - “ẩ m” (moist): độ ẩ m trung bình, ví dụ: táo; - “ nhiều nước” (juicy): độ ẩ m cao, ví dụ: cam; ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 - “ như nước ” (watery): cảm gi á c như nước, v í dụ: dưa h ấ u. 3.58 Độ khô (dryness), danh từ Khô (dry), tính từ Đặc tính c ấ u trúc mô t ả cảm nhận về độ ẩ m được hấp thụ bởi sản phẩm (ví dụ: bánh quy kem) CHÚ THÍCH: Trong ng à nh đ ồ uống, một chất lỏng c ó cảm giác khô tr ê n lư ỡ i v à trong họng, ví dụ: nước quả nam việt qu ấ t. 3.59 Độ béo ( f attiness), danh từ Thuộc tính cấu trúc liên quan đến cảm nhận về chất lượng hoặc số lượng chất béo trên bề mặt hoặc bên trong sản phẩm ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Các thuộc tính bề mặt: - “nhi ề u dầu” (o il y): cảm gi á c ngập và trượt trong chất béo , ví dụ: salad trộn; - “ngậy ” (greasy): cảm giác thấm chất béo, ví dụ: thịt, chip, khoai tây chiên; - “ béo ” (fatty): cảm giác t ỉ lệ ch ấ t béo cao trong sản phẩm, nhiều dầu, ngậy, ví dụ: m ỡ phần. 3.60 Sự rỗ khí (aeration), danh từ B ị rỗ (aerated), tính từ M ô t ả sản phẩm dạng rắn hoặc bán r ắ n chứa các bọt khí nhỏ, đều đặn (thường l à cacbon dioxit hoặc không kh í ) và thường được bao quanh bởi lớp màng mềm CHÚ THÍCH 1: Xem th ê m sự sủi bọt (3.61). ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 3.61 Sự s ủ i bọt (effervescence), danh từ C ó s ủ i bọt (effervescent), tính từ Sự tạo thành các bọt khí trong sản phẩm l ỏ ng khi chất khí này sinh ra từ phản ứng hóa học hoặc khi có áp suất được giải phóng CHÚ THÍCH 1: Xem thêm sự rỗ kh í (3.60). CHÚ THÍCH 2: Các b ọ t khí hoặc sự tạo thành bọt kh í thư ờn g đư ợc cảm nhận nh ư l à thuộc tính c ấ u trúc, nhưng nếu ở mức độ cao th ì c ó th ể được c ả m nhận bằng cách nhìn hoặc nghe. Các mức độ của sự sủi bọt có thể được mô tả là: - “ phẳng lặng ” (still): không sủi bọt, v í d ụ: nước máy; - “ phẳng ” (flat): có mức độ thấp hơn dự kiến, ví dụ: bia đóng chai đ ã m ở quá lâu; ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 - “có bọt ” (bubb l y): có thể nh ì n thấy các b ọ t kh í n ổ i lên ; - “s ủ i bọt ” (fizzy): các bọt kh í v ỡ nhanh tạo nên tiếng x ì x ì nghe được. 3.62 Cảm nhận bằng miệng (mouth f eel), danh từ Cảm giác hỗn hợp có được từ các cảm giác trong miệng về các đặc tính vật lý hoặc hóa học của một k í ch thích. CHÚ THÍCH: Người thử phân biệt các cảm giác vật lý (ví dụ: độ đặc, độ nhớt, độ kết hạt) là t í nh chất c ấ u trúc và các cảm giác hóa học (ví dụ: độ se, độ mát) là tính chất hương vị. 3.63 Cảm giác sạch s ẽ (clean feel), danh từ Sạch s ẽ (clean), tính t ừ ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 3.64 Chất làm sạch vòm miệng (palate cleanser), danh từ Làm sạch (cleansing), tính từ Sản phẩm giúp loại bỏ dư v ị còn lại trong miệng VÍ DỤ: Nước, bánh quy kem 3.65 Hậu vị (after-taste), danh từ D ư vị (residual taste), danh từ Cảm giác từ khứu giác và/hoặc từ vị giác xu ấ t hiện sau khi loại bỏ s ả n phẩm, khác với các cảm giác cảm nhận được t rong khi s ả n ph ẩ m còn trong miệng ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 C ả m giác còn lại (after-feel), danh từ Cảm giác sau khi loại b ỏ các kích thích cấu trúc; cảm giác này có thể tiếp tục sau cảm giác ban đầu hoặc có thể c ó sau như là yếu tố chất lượng khác sau thời gian gồm các quá trình nuốt, tiết nước bọt, pha lo ã ng và các ảnh hưởng khác c ó thể chịu tác động của ch ất kích thích hoặc của khu vực cảm nhận 3.67 Sự t ồ n lưu (persistence), danh từ Li ê n quan đến đáp ứng với một kích thích thông qua thời gian có thể đo được 3.68 Hương vị d ị u (insipid), tính từ Mô tả sản phẩm có hương vị với mức độ thấp hơn nhiều so với dự kiến 3.69 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Mô t ả sản phẩm có hương vị với m ứ c độ thấp và không đặc trưng 3.70 Trung t í nh (neutral), tính từ Mô t ả sản phẩm không có đặc tính riêng biệt 3.71 Tẻ nhạt (flat), tính từ Mô t ả sản phẩm được cảm nhận với mức độ cảm quan thấp hơn dự kiến 4 Thuật ngữ về các phương pháp 4.1 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Các phương pháp trong đó các tá c động của quan điểm cá nhân được giảm thiểu 4.2 Phư ơ ng pháp ch ủ quan (subjective method), danh từ Các phương pháp dựa trên các quan điểm cá nhân 4.3 Phân hạng (grading), danh từ Phương pháp trong đó gi ả định chất lượng l à vốn có trong thang đo để phân loại sản phẩm vào các nhóm chất lượng VÍ DỤ: X ếp hạng (4 4), phân loại (4.5), xếp loại (4.6) v à cho điểm (4.7). 4.4 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Phương pháp trong đó dãy hai hoặc nhiều mẫu được giới thiệu ở cùng thời điểm và được sắp xếp theo thứ tự cường độ hoặc mức độ của một số thuộc tính định trước 4.5 Phân loại (classi fi cation), danh từ Phương pháp phân thành các loại. 4.6 X ếp loại (rating), danh từ Phương pháp đo dùng thang đo thứ bậc trong đó độ lớn của mỗi cảm nhận được biểu thị bởi một số các thứ bậc có thể có 4.7 Cho đi ể m ( scoring), danh từ ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 4.8 Sự sàng lọc (screening), danh từ Quy trình lựa chọn sơ bộ 4.9 Sự dung hợp (matching), danh từ Quá trình thực nghiệm về việc cân bằng hoặc k ế t nối các kích thích, thường để xác định mức độ tương tự giữa mẫu đối chứng và mẫu chưa biết rõ hoặc giữa các mẫu chưa biết rõ 4.10 Ư ớc lượng độ l ớ n ( magnitude estimation), danh từ Quá trình ấn định các giá tr ị cho các cường độ của một thuộc tính sao cho các tỉ lệ giữa các giá trị được ấn định bằng với các t ỉ lệ giữa các độ lớn của các c ả m nhận tương ứng ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Đánh giá độc lập (independent assessment), danh từ Việc đánh giá một hoặc nhiều kích thích mà không so sánh trực tiếp 4.12 Đánh giá tuy ệ t đ ố i (absolute judgement), danh từ Việc đánh giá một gi ả kích th í ch mà kh ô ng so sánh trực tiếp (v í d ụ: trình bày tuần tự) 4.13 Đánh giá so sánh (comparative assessment), danh từ Việc so sánh các k í ch thích được trình bày đồng thời 4.14 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Kỹ thuật trong đó các mẫu được chuẩn bị các nồng độ gi ả m dần và được xác đ ị nh theo dãy 4.15 Phương pháp tâm v ậ t lý (psychophysical method), danh từ Quy trình thiết lập các mối quan hệ giữa kích thích vật lý có thể đo được với các đáp ứng cảm quan 4.16 Phép thử phân biệt (discrimination test), danh từ Mọi phương pháp thử liên quan đến việc so sánh các mẫu để xác định c ó sự khác biệt cảm nhận được hay không VÍ DỤ: Phép thử tam giác (4.18), phép th ử hai-ba (4.19) hoặc phép so sánh cặp đ ô i (4.17). 4.17 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Phương pháp trong đó các kích thích được đưa ra từng cặp để so sánh trên cơ sở một số tiêu chí xác định 4.18 Phép thử tam g i ác (triangle test), danh từ Phương pháp thử phân biệt liên quan đến việc đưa ra đồng th ờ i ba mẫu đã mã hóa, hai trong số đó là đồng nhất và trong đó người thử được yêu cầu lựa chọn mẫu cảm nhận được là khác biệt 4.19 Phép thử hai-ba (duo-trio test), danh từ Phương pháp thử phân biệt trong đó mỗi người thử nhận được một bộ gồm ba mẫu, một mẫu đã được ghi là mẫu chu ẩ n và người thử được yêu cầu nhận diện mẫu nào trong hai mẫu thử là giống mẫu chu ẩ n, mẫu nào khác mẫu chu ẩ n 4.20 Phép thử hai trong năm (“two-out-of-five” test), danh từ ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 4.21 Phép thử “A” hay “không A” (“A” or “not A” test), danh từ Phương pháp thử phân biệt trong đ ó một dãy mẫu, c ó thể là “A” hay “không A”, được chuyển cho người thử sau khi người đó được học cách nhận biết mẫu “A” và trong đó người thử được yêu cầu chỉ ra mỗi mẫu là “A” hay “không A” 4.22 Phân tích mô tả (descriptive analys i s), danh từ Mọi phương pháp để mô tả hoặc đị nh lượng các đặc tính cảm quan của kích thích bằng một hội đồng những người thử đã qua hu ấ n luyện 4.23 Profile cảm quan định tính (qualitative sensory profile), danh từ Việc mô tả các thuộc tính cảm quan của một mẫu mà không d ùng các giá tr ị cường độ ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Profile cảm quan định lư ợ ng (quantitative sensory pro fi le), danh từ Việc mô tả mẫu bao g ồ m cả các thuộc tính và các giá trị cường độ của chúng 4.25 Pro fi le cảm quan (sensory pro f ile), danh từ Việc mô tả các tính chất cảm quan của mẫu, bao gồm các thuộc tính cảm quan theo thứ tự cảm nhận và với sự ấn định một giá trị cường độ cho mỗi thuộc tính CHÚ THÍCH: Thuật ngữ chung đối với bất k ì dạng nào của profile, cho dù ho à n to à n hoặc một phần, là nh ã n thương mại hoặc kh ô ng phải. 4.26 Pro f ile cảm quan lựa chọn tự do (free choice sensory pro f ile), danh từ p rofile cảm quan trong đ ó mỗi người lựa chọn độc lập các thuộc tính cần sử dụng cho một nhóm mẫu ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 4.27 Pro f ile cấu trúc (texture profile), danh từ Pr ofi le cảm quan định tính hoặc định lượng của cấu trúc một mẫu 4.28 Phép thử thị hiếu (pre f erence test), danh từ Phép thử để đánh giá sự ưa thích giữa hai hoặc nhiều mẫu 4.29 Thang (scale), danh từ Khái niệm áp dụng được cho thang trả lời hoặc thang đo ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Thang trả lời (response scale), danh từ Phương tiện (ví dụ: chữ, chữ số hoặc h ì nh ảnh) mà người thử sử dụng để ghi nhận trả lời định lượng CHÚ THÍCH 1: Trong phân tích cảm quan, thang tr ả l ờ i là phương ti ệ n hay d ụng cụ lưu được trả lời của người thử đối với một số t í nh chất có thể chuyển đổi thành số. CHÚ THÍCH 2: Khái niệm “thang đo” được sử dụng rộng rãi v ì tương đương với diễn đạt “thang trả lời”. 4.29.2 Thang đo (measurement scale), danh từ Mối liên hệ hình thức (ví dụ: thứ tự, khoảng hoặc t ỉ lệ) giữa một t í nh chất (ví dụ: cường độ của một cảm giác) với một số dùng để biểu diễn giá trị của tính chất đó (ví dụ: số lần ghi tên bởi những người thử hoặc từ c â u trả lời của người thử) CHÚ THÍCH: Thuật ngữ “thang” (scale) được dùng rộng rãi, tương đương với thuật ngữ “thang đo”. 4.30 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Thang biểu thị cường độ của cảm nhận 4.31 Thang thái độ (attitude scale), danh từ Thang biểu thị thái độ hay quan điểm 4.32 Thang chuẩn (re f erence scale), danh từ Thang trong đó các mẫu chuẩn được dùng để biểu thị một thuộc tính hoặc cường độ cụ thể của thuộc tính đã cho 4.33 Thang thị hiếu (hedonic scale), danh từ ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 4.34 Thang hai cực (bipolar scale), danh từ Thang có sự mô t ả đối lập ở hai phía (ví dụ: thang cấu trúc có dải từ cứng đến mềm). 4.35 Thang không phân cực (unipolar scale), danh từ Thang ch ỉ có sự mô tả ở một phía 4.36 Thang số (ordinal scale), danh từ Thang trong đó thứ tự của các giá trị được định vị tương ứng với thứ tự của các cường độ cảm nhận được đối với tính chất cần đánh giá ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Thang khoảng cách (interval scale), danh từ Thang được bổ sung đ ể xử lý các thuộc tính của thang th ứ bậc, được phân biệt bởi thực tế sự khác biệt như nhau giữa các giá trị số tương ứng với sự khác biệt như nhau giữa các tính chất đo được (trong phân tích cảm quan, các cường độ cảm nhận được) 4.38 Thang t ỉ lệ (ratio scale), danh từ Thang có các tính chất của thang khoảng cách, ngoài ra tỉ lệ giữa các giá tr ị được định vị đối với hai kích thích là bằng nhau so với tỉ lệ giữa các cường độ cảm nhận được của các kích thích đó 4.39 Sa i s ố (đánh giá) [error ( of assessment)], danh từ Sự chênh lệch giữa gi á trị quan sát được (hoặc đánh giá) so v ớ i giá trị đúng 4.40 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 <phân tích cảm quan> Sai số không thể dự đoán được có trung bình bằng “0”. 4.41 Độ chệch (bias), danh từ <phân tích cảm quan> Sai số hệ thống, có thể c ó giá trị dương hoặc âm 4.42 Độ chệch dự kiến (expectation bias), danh từ Độ chệch do quan niệm đã nhận thức từ trước của người thử 4.43 Ấ n tượng tốt (halo effect), danh từ ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 4.44 Giá trị đúng (true value), danh từ <phân tích cảm quan> Giá trị cụ thể m à cuộc đánh giá mong muốn ước lượng được 4.45 Chất phát quang chuẩn ( s tandard illuminant), danh từ Chất phát quang để đo màu, liên quan đến dải sáng tự nhiên hoặc nhân tạo, theo định nghĩa của Ủ y ban quốc tế về Chiếu sáng (CIE) 4.46 Đi ể m neo (anchor point), danh từ Điểm chuẩn so với các mẫu được đánh giá ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 4.47 Điểm (score), danh từ Giá tr ị được ấn đ ị nh, mô t ả về vị tr í của vật liệu kích thích trên dải có thể đạt được về cường độ đối với thuộc tính CHÚ TH Í CH: Cho điểm một thực phẩm là tính t ỉ lệ của các tính chất của thực ph ẩ m đó trên thang hoặc phụ thuộc một số cảm giác đ ư ợc định ngh ĩ a bằng số của c á c tiêu chí. 4.48 Phiếu điểm ( score shee t/ card), danh từ Phiếu cho điểm THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Mục lục thuật ngữ theo thứ tự ABC A Ấ m 3.12 Ấ n tư ợ ng tốt 4.43 B B ị rỗ 3.60 B ó ng 3.40 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Cảm giác 1.2 Cảm giác 2.4 Cảm giác còn lại 3.66 Cảm giác của cơ th ể 2.22 Cảm giác của d â y thần kinh sinh ba 2.19 Cảm giác đ ặc sắc 3.30 Cảm gi á c dễ chịu 1.30 Cảm giác hóa học từ m iệ ng và mũi 2.19 Cảm giác hóa nhi ệ t 2.21 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 C ả m giác mát hóa học 3.14 Cảm giác mát vật lý 3.15 Cảm giác ngon miệng 1.28 Cảm giác n ổ i bật 3.28 Cảm giác sạch s ẽ 3.63 Cảm giác se/ch á t 3.10 Cảm giác v ậ n động 2.24 Cảm nhận bằng miệng 3.62 Cảm quan/khả năng cảm nhận 1.4 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Chạm 2.16 Ch ắ n sáng 3.39 Chất điều vị 3.22 Chất gây m ù i 1.35 Chất làm sạch vòm miệng 3.64 Chất t ă ng cường h ư ơng vị 3.22 Chất l ượ ng 1.36 Chất phát quang chuẩn 4.45 Ch ỉ s ố nhai 3.46 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Chứng loạn thị 2.33 Chứng mất khứu giác 2.32 Ch ứ ng mất v ị giác 2.31 Chứng mù màu 2.34 Chuyên gia 1.7 Chuyên gia thử cảm quan 1.8 Có sủi bọt 3.61 Có thể chấp nhận đ ược 1.23 C ư ờng độ 2.8 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 D Dư v ị 3.65 Dụng cụ đo khứu giác 1.33 Dưới ngưỡng 2.29 Đ Đánh giá độc lập 4.11 Đánh giá so sánh 4.13 Đánh giá tuyệt đố i 4.12 Đi ể m 4.47 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Đi ể m neo 4.46 Độ ẩm 3.56 Độ ẩm 3.57 Độ béo 3.59 Độ bóng 3.40 Độ chắn sáng 3.39 Độ chệch 4.41 Độ chệch dự kiến 4.42 Độ cứng 3.42 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Độ đàn hồi 3.50 Độ dính 3.47 Độ dính bám 3.51 Độ dính kết 3.43 Độ gãy 3.44 Độ kết hạt 3.54 Độ khô 3.58 Độ m ờ 3.38 Độ mỏi cảm quan 2.7 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Độ nhạy 2.5 Độ nhớt 3.48 Độ sáng 3.35 Độ tinh 2.10 Độ trong suốt 3.37 Độ t ươ ng ph ả n sáng 3.36 Đồng thuận trong hội đồng 1.11 G Giá trị đúng 4.44 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Hăng 3.13 Hậu v ị 3.65 Hi ệ p tr ợ 2.36 H ì nh dạng ngoài 3.55 Hoạt động nếm 1 . 14 Hội đồng cảm quan 1.9 Hu ấ n luyện hội đồng 1.10 H ư ơng v ị 3.20 Hương vị 3.26 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Hương vị lỗi 3.21 H ư ơng v ị nhạt 3.69 K Khả n ă ng phân biệt 1.27 Khô 3.58 Khứu giác 2.14 Kích thích 2.2 Kích thích ngon m iệ ng 1.29 L ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 M Mẫu 1.16 M ẫ u chuẩn 1.21 M ẫ u đ ố i chứng 1.20 Màu sắc 3.31 Màu sắc 3.32 Mẫu s ả n phẩm 1.16 Mẫu thử 1.17 Mờ 3.38 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 M ù i 3.18 Mùi h ư ơng 3.24 M ùi h ư ơng 3.25 M ù i vị 3.20 M ùi lỗi 3.19 Mức độ nhai 3.45 N Nặng 3.52 Ngoại h ì nh 3.1 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Người thử cảm quan 1.5 Người thử được lựa chọn 1.6 Ng ười n ế m 1.13 Ng ườ i tiêu dùng 1.12 Ngư ỡ ng nhận b iế t 2.26 Ng ưỡ ng cuối cùng 2.28 Ngưỡng k ích thích 2.25 Ngư ỡn g phân b iệ t 2.27 Ngưỡng phát h iệ n 2.25 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Nhiệt vật lý 3.17 Nóng 3.12 P Phân hạng 4.3 Ph ầ n mẫu thử 1.18 Phân tích cảm quan 1.1 Phân tích mô tả 4 . 22 Phép đo khứu giác 1.32 Ph é p đo mùi 1.34 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Phép thử hai trong năm 4.20 Phép thử hai-ba 4.19 Phép thử phân biệt 4.16 Phép thử so sánh cặp đ ô i 4.17 Phép thử tam giác 4.18 Phép thử thị hiếu 4.28 Phiếu điểm 4.48 Phương pháp chủ quan 4.2 Phương pháp khách quan 4.1 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Ph ư ơng pháp tâm vật lý 4.15 Phương thức 2.11 Phương thức c ả m quan 2.11 Pro fi le cảm quan 4.25 Pro f ile cảm quan định lư ợ ng 4 . 24 Profile cảm quan định tính 4.23 Profile cảm quan lựa chọn tự do 4.26 Pro f ile c ấ u trúc 4.27 S ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Sai s ố (đánh giá) 4.39 Sai số ngẫu nhi ê n 4.40 Sản phẩm 1.15 Sắc độ 3.33 Sự bão hòa 3.34 Sự cảm nhận 2.3 Sự che 2.37 Sự dung hợp 4.9 Sự không thích 1.25 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Sự phân bi ệ t 1.26 Sự phân loại 4.5 Sự rỗ kh í 3.60 Sự sàng lọc 4.8 Sự sủi bọt 3 . 61 S ự tồn l ưu 3.67 S ự tương phản 2.35 T Tác động hóa học 3.11 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Tác động t ư ơng phản 2.38 T ẻ nhạt 3.71 Thái độ 1.38 Thang 4.29 Thang chuẩn 4.32 Thang c ư ờng độ 4.30 Thang đo 4.29.2 Thang hai cực 4 . 34 Thang khoảng cách 4.37 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Thang thái độ 4 . 31 Thang trả lời 4.29.1 Thang số 4 . 36 Thang thị hi ế u 4.33 Thang t ỉ lệ 4.38 Thị lực 2.17 Thị hiếu 1.22 Th í ch nghi cảm giác 2.6 Thính giác 2.18 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Thụ th ể 2.1 Thụ thể cảm nhận xúc giác 2.23 Thuộc tính 1.3 T í nh đ ồ ng nhất 3.49 Tổng th ể 3.27 Trên ngưỡng 2.30 T rong suốt 3.37 Trung tính 3.70 Ư ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Ước lư ợng độ l ớ n 4.10 V V ị 2.12 V ị axit 3.3 Vị chua 3.4 Vị cơ bản 3.2 V ị đ ắ ng 3.5 Vị giác 2.13 Vị hăng 3.13 ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66 Vị mặn 3 . 6 Vị ngọt 3.7 Vị s e 3.10 V ị umami 3.9 X X ếp hạng 4.4 X ếp loại 4.6 Xúc giác 2.20 Y ... ... ... Bạn phải đăng nhập hoặc đăng ký Thành Viên TVPL Pro để sử dụng được đầy đủ các tiện ích gia tăng liên quan đến nội dung TCVN. Mọi chi tiết xin liên hệ: ĐT: (028) 3930 3279 DĐ: 0906 22 99 66