TCVN7990:2008

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7990:2008 về Sản phẩm dầu mỏ - Phương pháp xác định điểm sương TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 7990 : 2008 ASTM D 2500 - 05 SẢN PHẨM DẦU MỎ - PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH ĐIỂM SƯƠNG Petroleum p roducts - Test method for determination of cloud point Lời nói đầu TCVN 7990 : 2008 được xây dựng trên cơ sở chấp nhận hoàn toàn tương đương với ASTM D 2500-05 Standard Test Method for C l oud Point of Petroleum Products v ớ i sự cho phép của ASTM quốc tế, 100 Barr Harbor Drive, West Conshohocken, PA 19428, USA. Ti ê u chuẩn ASTM D 2500-05 thuộc b ả n quyền của ASTM quốc tế. TCVN 7990 : 2008 do Tiểu ban kỹ thuật Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN/TC28/SC5 Nhiên liệu sinh học biên soạn, Tổng cục Ti ê u chuẩn Đo lường Ch ấ t lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. TCVN 7990 : 2008 SẢN PH Ẩ M D Ầ U MỎ - PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH ĐI Ể M SƯƠNG Petroleum p roducts - Test method for determination of cloud point 1. Phạm vi áp dụng 1.1. Tiêu chuẩn này qu y định phương pháp xác định đi ể m sương dưới 49 ° C của các sản phẩm dầu m ỏ và nhiên liệu điêzen sinh học trong suốt, với lớp ch ấ t dày 40 mm. CHÚ THÍCH 1 Chương trình th ử nghiệm liên ph ò ng với các sản ph ẩ m dầu mỏ c ó độ mầu bằng hoặc t hấp hơn 3 , 5 theo phương pháp ASTM D1500. Độ chụm được công bố trong phương pháp thử này không áp dụng cho các mẫu có màu ASTM lớn hơn 3,5. 1.2. Ti ê u chuẩn n à y không đề cập đến các qu y tắc an toàn liên quan đến việc áp dụng tiêu chuẩn Người sử dụng tiêu chuẩn này phải có trách nhiệm lập ra các qu y định thích hợp về an to à n và s ứ c kh ỏe , đồng thời phải xác định khả n ă ng áp dụng các giới hạn qu y định tr ướ c khi sử dụng. Các quy định cụ thể v ề các nguy hiểm, xem Điều 7. 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau đây là cần thiết khi á p dụng ti ê u chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm ban hành th ì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn kh ô ng ghi năm ban hành thì á p dụng phi ê n bản mới nh ấ t, bao gồm c ả các bản sửa đổi (nếu c ó ). ASTM D 1500 Test Method for ASTM color of p etroleum p roducts (ASTM color scale) (Phương pháp xác định màu ASTM của sản phẩm dầu mỏ) (Thang đo màu ASTM). ASTM E 1 Speci f ication for ASTM l i quid-in-glass the r mometers (Nhiệt kế th ủy tinh - Yêu cầu kỹ thuật). 3. Thuật ngữ, định nghĩa 3.1. Định nghĩa các thuật ngữ dùng trong tiêu chuẩn này: 3.1.1 . Điêzen sinh học (biodiesel) Nhiên liệu bao gồm các este mono-alkyl của các axit béo mạch dài được chuyển h óa từ các dầu thực vật, hoặc mỡ động vật, ký hiệu l à B100. 3.1.1.1. Giải th í ch - Điêzen sinh học là sản phẩm điển h ì nh của phản ứng giữa dầu thực vật hoặc m ỡ động vật với rượu như metanol hoặc etanol trong sự c ó mặt của ch ấ t xúc tác đ ể nhận được các este mono và glycerin. Nh iê n liệu này có chứa 14 loại axit béo khác nhau, được chuyển hóa thành các este mety l a xit béo (FAME). 3.1.2 . Hỗn h ợ p đ i êzen sinh học (biod i esel blend) Hỗn hợp của nhiên liệu điêzen sinh học với nhiên liệu điêzen gốc dầu mỏ, k ý hiệu là BXX, trong đó: XX là % thể tích điêzen sinh học. 3.1.3 . Điểm sương của sản phẩm d ầ u m ỏ và đi ê zen s i nh học (cloud point in p etroleum and p etroleum p roducts) Nhiệt độ của mẫu chất lỏng mà tại đ ó xu ấ t hiện một lượng rất nh ỏ những tinh t hể hydrocacbon đầu tiên, khi mẫu được làm lạnh ở những đi ề u kiện qu y định. 3.1.3.1. Gi ả i th í ch - Đối v ớ i nh iề u nhà quan sát, việc k ế t tụ những tinh thể sáp giống như một m ả ng băng trắng hoặc l àn sương mầu trắng sữa, do vậy trên cơ s ở đ ó đặt tên của phương pháp. Làn sương xu ấ t hiện khi nhiệt độ của mẫu đủ th ấ p để các tinh th ể sáp hình thành. Đối với nhi ề u m ẫ u, những tinh th ể đầu tiên tạo thành từ phần tường vòng cung phía dưới của bình th ử , do nhiệt độ ở đó là thấp nhất. Kích thước và v ị trí của đám sương hoặc đám k ế t tụ tại điểm sương l à r ấ t khác nhau, tùy thuộc vào b ả n ch ấ t của mẫu. Với một số mẫu, những đám kết tụ tạo thành lớn, dễ quan sát, c ò n với một s ố mẫu khác ch ỉ xuất hiện vừa đ ủ đ ể cảm nhận. 3.1.3.2 Giải thích - Khi làm lạnh mẫu đến nhiệt độ thấp hơn điểm sương th ì các tinh thể sẽ phát tri ể n theo nhi ề u h ướ ng. V í dụ, từ vòng tròn ph í a dưới b ì nh thử, các tinh th ể tiến vào trung tâm của bình hoặc hướng thẳng góc lên trên. Khi nhiệt độ hạ xuống, các tinh thể tạo thành vòng tròn ở đáy của bình, ti ế p theo là k ế t tinh toàn bộ đáy b ì nh. Tuy nhiên, điểm sương được định nghĩa là nhiệt độ mà tại đ ó những tinh thể đầu tiên xu ấ t hiện, không phải là lúc tinh th ể tạo thành vòng tròn hoặc một lớp s á p ở đáy bình thử. 3.1.3.3. Giải thích - N ó i chung, d ễ dàng phát hiện điểm sương c ủ a các mẫu v ới các đám kết tụ rộng và tạo thành nhanh, v í dụ như các m ẫ u para f in. Sự tương phản giữa độ mờ đục của đám kết tụ và chất l ỏ ng cũng r õ r à ng hơn. Ngoài ra, đôi khi có thể trông th ấ y những đốm nhỏ ph ả n xạ lấp lánh ở bên trong của đ á m kết tụ, khi m ẫ u được chi ế u sáng tốt. Đối với các mẫu khác kh ó hơn, như các mẫu naphtenic, cắt mạch bằng hydro cracking và các m ẫ u mà tính ch ấ t dòng lạnh của chúng bị thay đ ổ i v ề mặt hóa học, làm khó khăn cho việc nhận biết đám sương đầu tiên xuất hiện. Khi tốc độ phát triển của tinh thể chậm, mức tương phản độ mờ đục y ế u thi ranh giới của đ á m kết tụ càng rộng ra. Khi nhiệt độ của các mẫu này giảm xuống dưới điểm sương th ì kích thước của đ á m kết tụ tăng lên và c ó th ể làm mờ toàn bộ mẫu. Sự m ờ đục toàn bộ mẫu d ầ n trở n ê n r õ ràng hơn khi nhiệt độ của mẫu hạ xuống, hiện tượng này cũng c ó th ể là do v ế t n ướ c gây nên, kh ô ng phải là sự tạo thành c á c tinh thể sáp (xem Chủ th í ch 4). Với những mẫu khó này th ì việc làm kh ô mẫu trước khi phân tích có thể loại bỏ được ảnh hưởng nêu tr ê n. 3.1.3.4. Giải th í ch - Mục đích của phương pháp xác định điểm s ươ ng l à phát hiện sự có mặt các tinh thể sáp trong mẫu. Tuy nhiên, lượng vết nước và các hợp chất vô cơ cũng có th ể có mặt . Mục đích của phương pháp là phát hiện nhiệ t độ, m à tại đó chất lỏng trong mẫu bắt đ ầ u chuyển từ một pha lỏng sang hệ thống hai pha có chứa c ả chất rắn và chấ t lỏng. Phương pháp này không nhằm mục đích kiểm tra sự chuyển pha của các thành phần lượng v ế t, ví dụ như nước. 4. Tóm tắt phương pháp Mẫu được làm lạnh với một tốc độ qu y định và kiểm tra định kỳ. Nhi ệ t độ mà tại đ ó quan sát thấy một đám sương đ ầ u tiên ở đáy của bình thử s ẽ được ghi lại là điểm sương. 5. Ý nghĩa và sử dụng Đối với các sản phẩm dầu mỏ và nhiên liệu điêzen sinh học th ì điểm sương của các sản phẩm dầu mỏ là một chỉ số về nhiệt độ th ấ p nh ấ t m à chúng được sử dụng trong những l ĩnh vực khác nhau. 6. Thiết bị, dụng cụ (xem Hình 1) 6.1. B ì nh thử , ố ng hình trụ bằng thủy tinh trong su ố t, đáy bằng, đ ườ ng kính ngoài từ 33,2 mm đến 34,8 mm và cao từ 115 mm đ ế n 125 mm. Đường k í nh trong của b ì nh từ 30 mm đến 32,4 mm, chi ề u dày thành b ì nh k h ô ng lớn hơn 1,6 mm. B ì nh c ó vạch dấu ch ỉ độ cao của mẫu là 54 mm ± 3 mm, t í nh từ mặt trong của đáy b ì nh. 6.2. Nhiệt kế , c ó dải đo như qu y định dưới đ â y và phù hợp vớ i ASTM E 1, hoặc tiêu chuẩn kỹ thuật của các nhiệt kế chuẩn IP. Nhiệt k ế D ả i nhiệt độ đo S ố nhiệt kế ASTM IP Điểm sương và đ ô ng đặc cao -38 ° C đến + 50 ° C 5C 1C Điểm sương và đông đặc th ấ p -80 ° C đến + 20 ° C 6C 2C 6.3. Nút bấc , đ ể đậy khít bình thử, tâm c ó kho é t l ỗ để cắm nh iệ t k ế 6.4. Ố ng bao , ống hình trụ bằng kim loại hoặc thủy t i nh kín nước, đáy bằng, sâu khoảng 115 mm, đường kính trong từ 44,2 mm đến 45,8 mm. Ố ng được đ ỡ , tránh các rung động mạnh và trụ vững ở vị trí thẳng đứng trong bể làm lạnh (6.7), sao cho kh ô ng nhô cao hơn 25 mm tính từ b ề mặt của môi tr ườ ng làm lạnh. 6.5. Đĩa đệm , bằng bấc hoặc n ỉ , dày 6 mm, lắp khít vào đáy trong của ố ng bao. 6.6. Vòng đệm , hình tròn, dày khoảng 5 mm, lắp khít vòng quanh b ê n ngoài ống thử và vừa bên trong ống bao. Vòng đệm có thể bằng cao su, da hoặc vật liệu khác, miễn là có độ đàn hồi đủ để bám chặt vào b ì nh thử và đủ c ứ ng để giữ nguyên được h ì nh dạng. Mục đích là tránh cho bình thử chạm vào ống bao. 6.7. Bể , duy tr ì nhiệt độ qu y định và có giá đ ỡ đ ể giữ ố ng bao ở v ị trí thẳng đứng. Nhiệt độ của bể được duy trì bằng thiết bị lạnh hoặc hỗn hợp làm lạnh thích hợp. CHÚ TH Í CH 2 Các hỗn hợp th ườ ng dùng cho nhiệt độ hạ th ấ p là: Nước đá v à nước 10° C Nước đá nghiền vụn và natr i clorua -12 ° C Nước đ á nghiền vụn và canxi clorua -26 ° C Aceton, metanol hoặc etanol hoặc naphta dầu mỏ được làm lạnh trong c ố c kim loại c ó n ắ p đậy bằng hỗn hợp n ướ c đá-m uố i đến -12 ° C , sau đ ó th ê m cácbon điox i t rắn đủ đ ể đạt nhiệt độ mong muốn. -57 ° C Kích thước t í nh b ằ ng milimet Hình 1 - Thiết b ị xác đ ị nh đ i ểm sương 7. Hóa chất và thuốc thử 7.1. Aceton - Cấ p kỹ thuật là thích hợp cho bể làm lạnh. Khi bay hơi đến khô không để lại cặn ( Cảnh báo - R ấ t dễ ch á y). 7.2. Canxi clorua - Cấ p thương ph ẩ m hoặc kỹ thuật đều thích hợp. 7.3. Cacbon dioxit (rắn) hoặc nước đ á khô - C ấp thương ph ẩ m là thích hợp cho bể làm lạnh. 7.4. Etanol - Etanol khan c ấ p thương ph ẩ m hoặc kỹ thuật đ ề u thích hợp cho b ể làm lạnh. ( Cảnh báo - Dễ ch á y, đ ã bi ế n tính, kh ô ng được coi là kh ô ng độc). 7.5. Metanol - Metanol k hô cấp thương ph ẩ m hoặc kỹ thuật đều thích hợp cho bể làm lạnh. ( Cảnh báo - Dễ cháy , hơi của nó độc). 7.6. Naphta dầ u mỏ - Cấ p thương ph ẩ m hoặc kỹ thuật đều thích hợp cho bể làm lạnh. ( C ả nh báo - Dễ cháy, hơi của n ó độc). 7.7. Tinh thể natr i cloru a - Cấ p thương ph ẩ m hoặc kỹ thuật đ ề u thích hợp. 7.8. Natri sul f at - Có thể dùng natri sul f at khan c ấ p thuốc thử n ế u có yêu cầu (xem Chú thích 4). 8. Cách tiến hành 8.1. Đưa mẫu về nhiệt độ cao hơn điểm sương dự ki ế n í t nhất là 14 ° C . Dùng biện pháp loại b ỏ ẩm như lọc qua g i ấy lọc k hô kh ô ng có s ợ i b ô ng cho đến khi dầu hoàn toàn trong suốt; c ầ n tiến hành lọc ở nhiệt độ cao hơn điểm sương dự kiến ít nh ấ t là 14 ° C . 8.2. R ó t mẫu vào b ì nh thử đến vạch mức qu y định. 8.3. Đậy chặt bình thử bằng nút b ấ c có cắm nhiệt kế. N ế u điểm sương dự kiến trên -36 ° C thì dùng nhiệt k ế loại đo đi ể m đông đặc và điểm sương cao. Nếu đi ể m sương dự kiến dưới -36 ° C dùng nhiệt kế loại đo điểm đông đặc và điểm sương th ấ p. Điều chỉnh vị trí của nút bấc và nhiệ t kế sao cho vừa chặt khít, nhiệt k ế v à bình thử đ ồ ng trục, và bầu nhiệt k ế nằm trên đáy của b ì nh thử. CH Ú THÍCH 3 Đôi khi x ảy ra sự ngắt quãng cột ch ấ t lỏng trong nhiệt k ế và c ó thể kh ô ng phát hiện được. Nhiệt kế sẽ được ki ể m tra định k ỳ và ch ỉ được sử dụng n ế u điểm băng của chúng bằng 0 ° C ± 1 ° C , khi nhiệt kế chìm trong b ể nước đá, và khi nhiệt độ kh ô ng khác 21 ° C nhi ề u. Tr ườ ng hợp ngược lại th ì nhúng ch ì m nhiệt k ế, đọc và hiệu chỉ nh nhiệt độ của nhiệt kế. 8.4. Đĩa, vòng đệm, và bên trong ống bao phải sạch và kh ô . Đặt đĩa vào đáy ống bao. Sau đó tối thiểu 10 min trước khi tắp b ì nh th ử , đặt ống bao c ó đĩa vào môi trường làm lạnh. Cho phép đậy n ắ p ố ng bao khi chưa chứa gì trong quá trình làm lạnh. Lắp vòng đệm vào bình thử cách đáy 25 mm. L ắ p bình thử vào ố ng bao , kh ô ng bao giờ được đặt trực tiếp bình thử vào m ô i trường làm lạnh. CH Ú TH Í CH 4 N ế u đĩa, vòng đệm và phần b ê n trong của ống bao kh ô ng sạch, kh ô ng khô, c ó th ể d ẫ n đ ế n hiện tượng đ ô ng cứng, gây k ế t quả sai. 8.5. Duy tr ì nhiệt độ của bể làm lạnh ở 0 ° C ± 1,5 ° C . 8.6. Cách v à i độ đọc k ế t qu ả một lần, bằng cách lấy nhanh b ì nh thử ra, nhưng không làm xáo trộn mẫu, kiểm tra xem đã c ó sương chưa. Đặt bình thử trở lại ống bao. Toàn bộ thao tác này không vượt quá 3 s. Khi làm lạnh mẫu tớ i 9 ° C mà kh ô ng th ấ y có sương trong d ầ u thì chuyển ống bao có chứa bình thử sang bể làm lạnh thứ hai, duy trì ở nhiệt độ -18 ° C ± 1,5 ° C (xem Bảng 1). Không dịch chuy ể n ố ng bao. Khi mẫu được làm lạnh đến -6 ° C mà không th ấ y có sương, th ì chuyển ố ng bao có ch ứ a bình thử sang b ể thứ ba, duy trì ở nhiệt độ -33 ° C ± 1,5 ° C . Đ ể xác định điểm sương cực thấp, cần có thêm nh iề u b ể , mỗi b ể cần duy trì một nhi ệ t độ phù hợp với Bảng 1. Trong tr ườ ng hợp không th ấ y xuất hiện điểm sương và nhiệt độ của m ẫ u đ ã đạt đến nhiệt độ th ấ p nhất của mẫu trong b ể đang dùng th ì phải chuy ể n b ì nh t hử sang b ể t iế p sau theo hướng dẫn của Bảng 1. 8.7. Khi phát hiện một chút sương ở đáy bình thử th ì ghi l ại nhi ệ t độ đ ó ch í nh xác đến 1 ° C , và báo cáo đ ó l à điểm sương. CHÚ THÍCH 5 Một đ á m sương của sáp luôn được phát hiện th ấ y trước ti ê n ở đáy b ì nh, đó là nơi nhiệt độ thấp nh ấ t. Th ườ ng do c ó v ế t nước trong d ầ u, nên c ó hiện tượng mờ đục nhẹ toàn bộ mẫu khi nhiệt độ được hạ th ấ p. N ó i chung lớp sương mờ của nước kh ô ng ảnh hưởng đến việc xác định đ iể m sương của sáp. Trong hầu h ế t các tr ườ ng hợp, việc lọc m ẫ u qua giấy lọc kh ô ng c ó sợi b ô ng như m ô t ả ở 8.1 là đủ để loại được ảnh hưởng này. Tuy nhi ê n, với những mẫu nhi ê n liệu đi ê zen, nếu đám sương quá dày đặc, thì làm kh ô bằng cách lấ y 100 ml mẫu mới lắc với 5 g natri sul f at khan trong í t nh ấ t 5 min, sau đ ó lọc qua giấy lọc khô ng có sợi b ô ng. Với thời gian l ắ c thích hợp, qu y tr ì nh này s ẽ loại bỏ hoàn toàn hoặc giảm đám sương của nước, do vậy sương của sáp có th ể d ễ dàng đ ượ c nhận bi ế t. Việc làm kh ô và lọc m ẫ u c ầ n phải ti ế n hành ở nhiệt độ cao hơn đi ể m sương dự ki ế n ít nh ấ t là 14 ° C , nhưng không được vượt quá 49 ° C . 9. Báo cáo kết quả B á o cáo nhiệt độ ghi được trong Đi ề u 8.7 là đ iể m sương, xác định theo tiêu chuẩn n à y. 10. Độ chụm và độ chệch 10.1. Độ chụm của phép thử được xây dựng trên cơ sở kiểm tra thống k ê các kết quả th ử nghiệm liên phòng, được qu y định như sau: 10.1.1. Độ lặp lại - Chênh lệch giữa hai k ế t qu ả thí nghiệm li ê n tiếp, nhận được do cùng một th í nghiệm viên thực hiện tr ê n cùng một thi ế t bị, trong những đ iề u kiện vận hành kh ô ng đ ổ i trên cùng một mẫu thử, trong một thời gian dài v ớ i thao tác b ì nh thường và ch í nh xác của phương pháp thử, ch ỉ một trong 20 trường hợp được vượt quá 2 ° C . 10.1.2. Độ tái lập - Chênh lệch giữa hai k ế t qu ả đơn lẻ và độc l ập, thu được do các thí nghiệm viên khác nhau l à m việc ở các phòng th í nghiệm khác nhau, trên một mẫu thử như nhau, trong một thời gian dà i với đi ề u kiện thao tác b ì nh thường và chính xác của phương pháp thử, ch ỉ một trong 20 trường hợp được vượt quá 4 ° C . 10.1.3. C á c qu y định v ề độ chụm được đúc rút từ chương tr ì nh thử nghi ệ m liên phòng ti ế n hành n ă m 1990 , các phòng th ử nghiệm tham gia đ ã ti ế n hành phân tích 13 loạt mẫu, bao gồm các mẫu nhiên liệu chưng c ấ t khác nhau, và các loại dầu bôi trơn c ó dải nhiệt độ từ -1 ° C đến -37 ° C . Tám phòng thử nghiệm á p dụng theo ti ê u chu ẩ n này. Thông tin v ề các loại mẫu và nhiệt độ trung b ì nh của c á c điểm sương được nêu trong b á o c á o của đ ề tài. 10.2. Độ chệch - Qu y trình nêu trong phương pháp này không có độ chệch, vì đi ể m sương ch ỉ được xác định theo t iê u chuẩn này. 10.3. Độ chụm đối với đi ê zen sinh học - Độ chụm của phép thử được xây dựng trên cơ sở kiểm tra thống kê các k ế t quả thử nghiệm l i ên phòng, được qu y định như sau: 10.3.1. Độ lặp lại đối với hỗn hợp điêzen và điêzen sinh học - Chênh lệch giữa hai kết qu ả thí nghiệm liên ti ế p, nh ậ n được do cùng một thí nghiệm viên thực hiện trên cùng một thiết bị, trong những đi ề u kiện vận hành kh ô ng đổi trên cùng một mẫu thử, trong một thời gian dài với thao tác b ì nh thường và chính xác của phương pháp thử, chỉ một trong 20 tr ườ ng hợp được vượt quá 2 ° C . 10.3.2. Độ tái lập đối với hỗn hợp điêzen và điêzen sinh học - Chênh lệch giữa hai k ế t quả đơn lẻ và độc l ập, thu được do các thí nghiệm viên khác nhau làm việc ở các ph ò ng thí nghiệm khác nhau, trên một mẫu thử như nhau, t rong một thời gian dài với đi ề u kiện thao tác b ì nh thường và chính xác của phương pháp thử, ch ỉ một trong 20 trường hợp được vượt quá 3 ° C . CH Ú THÍCH 6 : Độ chụm đ ố i với hỗn hợp đi ê zen sinh học có các đi ể m sương từ -2 ° C đến +10 ° C . 10.3.3. Các qu y định v ề độ chụm được đúc rút t ừ chương trình th ử nghiệm liên phòng tiến hành năm 2001. Các phòng thử nghiệm tham gia đ ã tiến hành phân tích 11 loạt mẫu, bao gồm các hỗn hợp khác nhau của hai loại nhiên l iệ u chưng cất dầu m ỏ là điêzen và dầu h ỏa , với các loại nhiên liệu đi ê zen s i nh học kh á c nhau, có dải nhiệt độ từ +10 ° C đến -45 ° C . Mười phòng thử nghiệm áp dụng theo tiêu chuẩn này. Thông tin về các loại mẫu và nhiệt độ trung bình của các điểm sương được nêu trong b á o cáo của đ ề tài. CHÚ TH Í CH 7 : Một trong các kết qu ả của chương trình nghi ê n c ứ u li ê n phòng là việc lựa chọn các loại mẫ u, vì có c á c mẫu đ ã gây kh ó khăn trong việc xây dựng qu y định v ề độ chụm. Dầu hỏa là một trong các loại nhiên liệu khác nhi ề u so v ớ i đi ê zen sinh học v ì sự tách pha nhẹ do lạnh trong các hỗn hợp B20. Hơn nữa, các mẫu d ầ u hỏa đặc biệt kh ô ng đặc trưng, gây phức tạp cho các nghi ê n cứu tiếp theo. Do vậy kh ô ng sử dụng được các số liệu nhận được từ các h ỗ n hợp d ầ u hỏa trong đi ê zen sinh học đ ể qu y định độ chụm. Ngoài ra, nhiên liệu đi ê zen sử dụng t rong chương trình nghi ê n cứu là l oại nhi ê n liệu có đi ể m sương cao. Do đi ể m sương của nhiên liệu điêzen g ố c, dải nhiệt độ trong qu y định v ề độ chụm cũng b ị hạn chế. CHÚ THÍCH 8 Trong tương l a i, nghi ê n cứu liên ph ò ng v ề điểm sương sẽ được thực hiện bao gồm dải rộng hơn v ề nhiên liệu đ iê zen sinh học g ố c với các hỗn hợp nhi ê n liệu chưng c ấ t khác nhau. 10.4. Độ chệch đối với đi ê zen sinh học - Qu y tr ì nh n ê u trong phương pháp này không c ó độ chệch, vì điểm sương ch ỉ được x á c định theo tiêu chuẩn này .