TCVN6376:1998

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6376:1998 về Xích và đĩa xích - Xích bạc lót chính xác bước ngắn và đĩa xích TIÊU CHUẨN VIỆT NAM TCVN 6376 : 1998 XÍCH BẠC LÓT CHÍNH XÁC BƯỚC NGẮN VÀ ĐĨA XÍCH Short pitch transmission precision bush chains and chain wheels 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này qui định đặc tính kỹ thuật của xích bạc lót chính xác bước ngắn một dãy, nhiều dãy và đĩa xích tương ứng, dùng trong truyền động cơ khí. Tiêu chuẩn qui định kích thước, dung sai, Iực đo, tải trọng phá hỏng nhỏ nhất và chỉ áp dụng cho xích có bước 6,35 mm và 9,525 mm. 2. Xích 2.1. Hình dạng và kết cấu của xích được qui định trong các hình vẽ 1, 2 và 3 2.2. Ký hiệu Xích được kí hiệu như qui định ở cột 1 của bảng 1 và 1M, cụ thể - 04 C cho xích có bước 6,35 mm; - 0,6 C cho xích có bước 9,525 mm. Sau đó thêm - số 1 nếu là xích 1 dãy - số 2 nếu là xích kép (hai dãy) - số 3 nếu là xích 3 dãy; - số hiệu tiêu chuẩn này. Ví dụ: Xích bạc lót chính xác, có bước 6,35 mm, hai dãy. 04 C - 2 - TCVN 6376 : 1998 Hình 1 - Các dạng xích 2.3. Kích thước Các kích thước của xích được qui định trong các bảng 1 và 1M . Các kích thước lớn nhất và nhỏ nhất đã qui định đảm bảo tính lắp lẫn hoàn toàn các mắt xích chế tạo ở các cơ sở khác nhau. Dung sai này biểu thị các giới hạn lắp lẫn, không phải là dung sai thực tế dùng trong chế tạo. 2.4. Độ bền kéo nhỏ nhất 2.4.1. Độ bền kéo nhỏ nhất là độ bền của mẫu thử khi thử kéo phá hỏng, như đã xác định trong điều 2.4.2. Độ bền kéo nhỏ nhất không phải là tải trọng làm việc. 2.4.2. Đặt từ từ một lực kéo không nhỏ hơn qui định ở bảng 1 và bảng 1M vào hai đầu chiều dài đoạn xích thử bao gồm ít nhất năm bước xích. Hai đầu chiều dài xích thử được móc bằng hai móc nối cho phép chuyển động tự do ở cả hai đầu của đường trục xích, trong mặt phẳng vuông góc với khớp nối. Không công nhận kết quả thử khi vị trí hỏng xuất hiện liền sát với móc nối Sự phá hỏng mẫu xuất hiện tại thời điểm mà độ giãn dài không tăng hơn nữa khi tăng tải trọng, tức là tại đỉnh của biểu đồ tải trọng / độ giãn dài. 2.4.3. Khi thử kéo phá hỏng mẫu, mặc dù xích không xuất hiện vết hỏng khi lực kéo đạt đến tải trọng phá hỏng nhỏ nhất, song xích đó cũng phải bỏ đi. 2.5. Tải trọng thử Toàn bộ xích được thử với tải trọng bằng 1/3 tải trọng kéo phá hỏng nhỏ nhất qui định ở các bảng 1 và 1M. 2.6. Độ chính xác chiều dài Xích chế tạo xong phải được kiểm tra chiều dài sau khi chịu tải trọng thử và trước khi được bôi trơn. Chiều dài tiêu chuẩn nhỏ nhất để đo là 610 mm và được kết thúc tại mỗi một đầu bằng một mắt trong. Mắt trong Mắt ngoài một lớp Mắt ngoài hai lớp Mặt nối với vòng hãm lò xo Hình 2 - Các dạng mắt xích Xích được đỡ trên suốt chiều dài toàn bộ của nó và chịu lực do qui định trong các bảng 1 và 1M. Chiều dài đo được phải là chiều dài danh nghĩa với dung sai là Độ chính xác về chiều dài của các xích làm việc song song ở trong khoảng giới hạn trên, nhưng phải theo thỏa thuận với cơ sở chế tạo. 2.7. Ghi nhãn Xích được ghi nhãn với nội dung sau: a) tên cơ sở chế tạo b) kí hiệu xích (như cột 1 của các bảng 1 và 1M). Kích thước c biểu diễn khe hở giữa má mắt khuỷu và má phẳng dùng trong khi nối khớp. Chiều sâu đường kính h 1 là chiều sâu nhỏ nhất của rãnh để xích có thể đi qua. Một lớp Hai lớp Ba lớp Chiều rộng chung của xích kể cả phần chi tiết kẹp chặt qua bảng tổng chiều dài của các chốt đỡ b 4 , b 5 hoặc b 6 với độ dài b 7 cho chốt tán (hoặc b 7 cho chốt có đầu) nếu chi tiết kẹp chặt chỉ lắp ở một bên hoặc với 2b 7 nếu kẹp chặt lắp ở cả hai bên. Hình 3 - Các kích thước xích phù hợp với các bảng 1 và 1M Bảng 1 - Kích thước xích, lực đo và tải trọng phá hỏng (theo in và paoluc) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 Ký hiệu xích Bước Đ.kính bạc lót Khoảng cách giữa hai má trong Đ.kính chốt ổ đỡ Đ.kính bạc lót Chiều sâu đường xích Chiều rộng các má trong Chiều rộng các má trung gian, trong ngoài Các kích thước mắt khuỷu Bước ngang Chiều rộng mắt trong Khoảng cách giữa các má ngoài Chiều dài của chốt đỡ Kích thước cho chi tiết kẹp chặt Lực đo Tải trọng phá hỏng 1 dãy 2 dãy 3 dãy 1 dãy 2 dãy 3 dãy 1 dãy 2 dãy 3 dãy p d 1 max b 1 min d 2 max d 3 min h 1 min h 2 max h 3 max l 1 min l 2 min c p 1 b 2 max b 3 min max max max b 4 max min min min in in in in in in in in in in in in in in in in in in pol pol pol pol pol pol 04 C 08 C 0.260 0.375 0.130 0.206 0.125 0.196 .091 0.141 0.092 0.143 0.247 0.368 0.237 0.354 0.205 0.307 0.104 0.156 0.121 0.181 0.003 0.003 0.252 0.399 0.189 0.294 0.194 0.299 0.38 0.52 0.61 0.92 0.88 1.32 0.10 0.13 10 16 20 32 30 48 780 1750 1300 3908 2340 5290 Bảng 1M - Kích thước xích, lực đo và tải trọng phá hỏng (theo mét) mm mm mm mm mm mm mm mm mm mm mm mm mm mm mm mm mm mm deN deN deN deN deN deN 04 C 08 C 6.36 9.525 3.36 5.08 3.18 4.77 2.311 3.580 2.34 3.63 6.27 9.30 6.02 9.05 5.21 7.80 2.64 3.96 3.06 4.60 0.08 0.08 6.40 10.13 4.80 7.47 4.93 7.60 9.0 13.2 15.5 23.4 21.8 33.5 2.5 3.3 5 7 10 14 15 21 350 790 700 1500 1090 2370 * Không dùng các mắt khuỷu cho xích có chế độ làm việc nặng. 2.8. Các tấm gá Các tấm gá tiêu chuẩn dùng cho xích kích cỡ 06 C được qui định trên các hình 4, 5 và 6 và trong các bảng 2, 3 và 4 a) Kéo dài một bên của xích a) Kéo dài một bên của xích b) Kéo dài hai bên của xích b) Kéo dài hai bên của xích Hình 4 - Tấm gá thẳng Hình 5 - Tấm gá uốn Bảng 2 - Các kích thước của tấm gá thẳng Bảng 3 - Các kích thước của tấm gá uốn Ký hiệu xích d 4 min b 8 e Ký hiệu xích d 4 min h 3 b 8 e in mm in mm in mm in mm in mm in mm in mm 06 C 0.102 2,59 0.375 9,53 0.050 1,27 06 C 0.102 2,59 0.25 6,35 0.375 9,53 0.050 1,27 Bảng 4 - Các kích thước của chốt kéo dài Ký hiệu xích d2 b9 in mm in mm 08C 0.141 3,58 0.375 9,53 Hình 6 - Chốt kéo dài về một bên của xích 3. Đĩa xích 3.1. Kích thước đường kính của vành đĩa 3.1.1. Thuật ngữ và kích thước đường kính vành đĩa qui định trên hình 7 p - bước xích d R - đường kính chốt đo; z - số răng d - đường kính vòng chia; d f - đường kính vòng chân; M R - kích thước đo qua chốt Hình 7 - Kích thước đường kính 3.1.2. Kích thước 3.1.2.1. Đường kính vòng chia (xem phụ lục về quan hệ giữa đường kính vòng chia và số răng) 3.1.2.2. Đường kính chốt đo d R = d1 (xem 3.2.1) với dung sai (0,01 mm) 3.1.2.3. Đường kính vòng chân d f = d - d 1 với dung sai dưới đây: Đ.kính vòng chân Sai lệch trên Sai lệch dưới d 1 ≤ 5 in (127 mm) 0 0,010 in (0,25 mm) d 1 ≤ 9,85 in (250 mm) 0 0,012 in (0,30 mm) d 1 > 9,85 in (250 mm) 0 h 11 3.1.2.4. Kích thước đo qua chốt M R = d + d R min đối với số răng chẵn; M R = d cos + d R min đối với số răng lẻ. Kích thước đo qua chốt cho đĩa có số răng chẵn được đo qua hai chốt đặt vào các rãnh răng đối diện nhau. Kích thước đo qua chốt cho đĩa có số răng lẻ được đo qua hai chốt đặt trong các rãnh răng gần với đối diện nhất. Các sai lệch với kích thước này giống hoàn toàn như sai lệch đường kính vòng chân. 3.2. Dạng rãnh răng đĩa xích 3.2.1. Thuật ngữ các kích thước và dạng rãnh răng qui định trên hình 8. p - bước xích; r e - bán kính sườn răng; d - đường kính vòng chia; h a - chiều cao răng đo trên đa giác bước; d 1 - đường kính bạc lót lớn nhất; d a - đường kính vòng đỉnh; r i - bán kính mặt tựa bạc lót; d f - đường kính vòng chân; a - góc tựa bạc lót z - số răng Hình 8 - Dạng rãnh răng 3.2.2. Kích thước Các sai lệch của dạng rãnh răng được xác định bằng các dạng rãnh răng lớn nhất và nhỏ nhất. Dạng rãnh răng thực tế tạo thành bằng phương pháp cắt gọt hoặc phương pháp tương đương phải có sườn răng nằm giữa bán kính sườn lớn nhất và nhỏ nhất và uốn cong theo đường cong tựa của bạc lót đối diện với các góc tương ứng. 3.2.2.1. Dạng nhỏ nhất r e max = 0,12 d 1 - (z-2) r i min = 0,505 d 1 a max = 140 o - 3.2.2.2. Dạng lớn nhất r e min = 0,008 d 1 (z 2 - 180) r i max = (0,505 d 1 - 0,008 ) in (trong đó d 1 theo insơ) hoặc = (0,505 d 1 - 0,069 ) mm (trong đó d 1 theo mm) a min = 120 o - 3.3. Chiều cao răng và đường kính vòng đỉnh 3.3.1. Thuật ngữ Theo 3.2. 3.3.2. Kích thước d a max = d + 1,25 p - d 1 d a min = d + p (1 - ) - d 1 Phải lưu ý rằng d a min và d a max có thể được dùng cả hai tùy theo các dạng rãnh răng lớn nhất và nhỏ nhất phụ thuộc vào các sai lệch của dụng cụ cắt d a max. Chiều cao răng trên đa giác bước được tính theo công thức sau đây: h a max = 0,625 p - 0,5 d 1 + h a min = 0,5 (p - d 1 ) Lưu ý rằng h a max có quan hệ với d a max và h a min với d a min. 3.4. Prôphin vành đĩa 3.4.1. Thuật ngữ cho vành đĩa trong mặt cắt dọc trục qua tâm rãnh răng qui định trên hình 9. b f1 - chiều rộng răng p - bước xích; b f2 và b f3 - chiều rộng qua các răng; p t - bước ngang; r x - bán kính cạnh răng; b 1 - khoảng cách giữa các má trong, nhỏ nhất r a - bán kính góc lượn vai; h 2 - chiều rộng má trong, lớn nhất; d g - đường kính vai lớn nhất; b a - khoảng cách vát răng. d f - đường kính vòng chân của đĩa xích Hình 9 - Prôphin vành đĩa 3.4.2. Kích thước b f1 = 0,93 b 1 , dung sai 114 đối với đĩa xích một dãy b f1 = 0,91 b 1 , dung sai 114 đối với đĩa xích hai dãy b f1 = 0,88 b 1 , dung sai 114 đối với đĩa xích ba dãy b f2 và b f3 = (số lớp -1) p t + b f1 (dung sai h 14 cho b f1 ) r x = p b a = 0,1 pmin đến 0,15 pmax r a/act - bán kính góc lượn thực tế d g = p cotg -1,05h 2 - 0,040 - 2 r a act in (trong đó p, h 2 và r a act theo insơ) hoặc = p cotg -1,05h 2 - 1.00 - 2 r a act mm (trong đó p, h 2 và r a act theo mm) 3.5. Độ đảo hướng tâm 3.5.1. Thuật ngữ Theo 3.2 3.5.2. Trị số Độ đảo hướng tâm giữa lỗ và đường kính vòng chân không được quá giá trị từ: 0,0008 d f + 0,003 in, hoặc 0,006 in (trong đó d f theo in) đến 0,030 in; chọn giá trị lớn hơn trong hai giá trị trên. hoặc 0,0008 d f + 0,08 mm, hoặc 0,15 mm (trong đó d f theo mm) đến 0,76 mm; chọn giá trị lớn hơn trong hai giá trị trên. 3.6. Độ đảo hướng trục 3.6.1. Thuật ngữ Theo 3.2. 3.6.2. Trị số Độ đảo hướng trục giữa lỗ và phần phẳng của mặt bên răng không được quá giá trị từ. 0,0009 d f + 0,003 in (trong đó d f theo in) đến 0,045 in hoặc 0,0009 d f + 0,08 mm (trong đó d f theo mm) đến 1,14 mm Đối với đĩa xích hàn, có thể lấy giá trị 0,010 in (0,25 mm) nếu các công thức ở trên cho giá trị nhỏ hơn 3.7. Độ chính xác của bước răng đĩa xích Độ chính xác bước răng đĩa do nhà chế tạo xích qui định. 3.8. Dãy số răng Dãy số răng đĩa được qui định từ 9 đến 150, trong đó dãy ưu tiên dùng là: 17; 19; 21; 23; 25; 38; 57; 76; 95 và 114. 3.9. Dung sai lỗ Nếu không có thỏa thuận nào khác giữa nhà chế tạo và khách hàng, dung sai lỗ là H8. 3.10. Ghi nhãn Đĩa xích được ghi nhãn với nội dung sau: - tên nhà chế tạo; - số răng; - ký hiệu xích. PHỤ LỤC A (qui định) ĐƯỜNG KÍNH VÒNG CHIA Bảng dưới đây qui định quan hệ giữa số răng và đường kính vòng chia của đĩa xích lắp với xích có bước đơn vị (ví dụ 1 in, 1mm). Các đường kính vòng chia cho đĩa xích ăn khớp với xích có bước khác được xác định tỷ lệ thuận với bước xích. Bảng A.1 - Đường kính vòng chia Số răng Đường kính vòng chia, d, cho bước đơn vị 1) mm Số răng Đường kính vòng chia, d, cho bước đơn vị 1) mm Số răng Đường kính vòng chia, d, cho bước đơn vị 1) mm 9 2,9238 57 18,1529 105 33,4276 10 3,2361 58 18,4710 106 33,7458 11 3,5495 59 18,7892 107 34,0641 12 3,8637 60 19,1073 108 34,3823 13 4,1786 61 19,4255 109 34,7006 14 4,4940 62 19,7437 110 35,0189 15 4,8097 63 20,0619 111 35,3371 16 5,1258 64 20,3800 112 35,6554 17 5,4422 65 20,6982 113 35,9737 18 5,7588 66 21,0164 114 36,2920 19 6,0755 67 21,3346 115 36,6102 20 6,3925 68 21,6528 116 36,9285 21 6,7095 69 21,9710 117 37,2468 22 7,0267 70 22,2892 118 37,5650 23 7,3439 71 22,6074 119 37,8833 24 7,6613 72 22,9256 120 38,2016 25 7,9787 73 23,2438 121 38,5199 26 8,2962 74 23,5620 122 38,8381 27 8,6138 75 23,8802 123 39,1564 28 8,9314 76 24,1985 124 39,4747 29 9,2491 77 24,5167 125 39,7930 30 9,5668 78 24,8349 126 40,1112 31 9,8845 79 25,1531 127 40,4295 32 10,2023 80 25,4714 128 40,7478 33 10,5201 81 25,7896 129 41,0661 34 10,8380 82 26,1078 130 41,3843 35 11,1558 83 26,4261 131 41,7026 36 11,4737 84 26,7443 132 42,0209 37 11,7916 85 27,0625 133 42,3392 38 12,1096 86 27,3808 134 42,6575 39 12,4275 87 27,6990 135 42,9757 40 12,7455 88 28,0172 136 43,2940 41 13,0635 89 28,3355 137 43,6123 42 13,3815 90 28,6537 138 43,9306 43 13,6995 91 28,9720 139 44,2489 44 14,0176 92 29,2902 140 44,5672 45 14,3356 93 29,6085 141 44,8854 46 14,6537 94 29,9267 142 45,2037 47 14,9717 95 30,2450 143 45,5220 48 15,2898 96 30,5632 144 45,8403 49 15,6079 97 30,8815 145 46,1586 50 15,9260 98 31,1997 146 46,4769 51 16,2441 99 31,5180 147 46,7952 52 16,5622 100 31,8363 148 47,1134 53 16,8803 101 32,1545 149 47,4317 54 17,1984 102 32,4728 150 47,7500 55 17,5166 103 32,7910 56 17,8347 104 33,1093