TCVN7699-2-30:2007

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7699-2-30:2007 (IEC 60068-2-30:2005) về Thử nghiệm môi trường - Phần 2-30: Các thử nghiệm - Thử nghiệm Db: Nóng ẩm, chu kỳ (chu kỳ 12h+12h) TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 7699-2-30 : 2007 THỬ NGHIỆM MÔI TRƯỜNG - PHẦN 2-30: CÁC THỬ NGHIỆM - THỬ NGHIỆM Db: NÓNG ẨM, CHU KỲ (CHU KỲ 12h + 12h) Environmental testing - Part 2-30: Tests - Test A: Damp heat, cyclic (12 h+ 12 h cycle) 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này xác định sự thích hợp của các linh kiện, thiết bị hoặc các sản phẩm khác để sử dụng, vận chuyển, bảo qu ả n trong các điều kiện có độ ẩm cao - kết hợp với sự thay đổi nhiệt độ theo chu kỳ và thường tạo ra sự ngưng tụ tr ê n bề mặt mẫu. Nếu thử nghiệm được sử d ụng đ ể kiểm tra tính năng của mẫu trong khi vận chuyển hoặc bảo quản có bao gói thì bao gói này thường được lắp vào khi áp d ựng các điều kiện thử ngh iệ m. Đối với các mẫu cỡ nhỏ, khối lượng nhỏ, có thể kh ó tạo ra sự ngưng tụ trên bề mặt của mẫu khi sử dụng qui trình này: người sử dụng có thể xem xét s ử d ụ ng qui trình khác cho trong TCVN 7699-2-38 (IEC 60068-2-38). 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau đây là c ầ n thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công b ố thì áp dụng phiên bản đ ượ c nêu. Đổi với các t à i liệu viện dẫn không ghi năm công bố th ì áp dụng phiên bản m ớ i nhất (kể cả các sửa đổi). TCVN 7699-1: 2007 (IEC 60068-1:1998), Thử nghiệm môi trường - Phần 1: Qui định chung và hướng dẫn TCVN 7699-2-38 (IEC 60068-2-38), Thử nghiệm môi trường - Phần 2-38: Các thử nghiệm - Thử nghiệm Z/AD: Thử nghiệm chu kỳ nhiệt độ/độ ẩm hỗn hợp . IEC 60068-3-6, Environmental testing - Part 3-6: Supporting documentation and guidance - Confirmation of the performance of temperature/humidity chambers (Thử nghiệm môi trường - Phần 3-6: Tài liệu và hướng dẫn hỗ trợ - Phê chuẩn tính năng của tủ thử nhiệt độ/độ ẩm) IEC 60068-5-2, Environmental testing - Part 5-2: Guide to drafting of test methods - Terms and definitions (Thử nghiệm môi trường – Ph ầ n 5-2: Hướng đẫn thiết k ế các phương pháp thử nghiệm – Th uật ngữ và định nghĩa) 3. Mô tả chung Thử nghi ệ m n à y gồm một hoặc nhiều chu kỳ nhiệt độ trong đó độ ẩm tương đối được duy tr ì ở mức cao. Cho trước hai phương án của chu kỳ giống nhau ngoại trừ trong giai đoạn nhiệt độ giảm; trong phần này của chu kỳ, phương án 2 cho phép các dung sai về độ ẩm tương đ ối và tốc độ giảm nhiệt độ rộng h ơ n. Nhiệt độ giới hạn trên của chu kỳ và số chu k ỳ ( xem điều 5) quyết định mức khắc nghiệt của thử nghiệm. M ô t ả sơ lược thử nghiệm minh họa qui t r ì nh này được cho trong h ì nh 1, 2a, 2b và 3. Dung sai qui định trong ti ê u chuẩn này không tính đến độ không đảm bảo đo. 4. Tủ thử - Yêu cầu về kết cấu 4.1. Nhiệt độ có thể thay đổi theo chu kỳ trong khoảng từ 25 o C ± 3 o C đến nhiệt độ giới hạn trên thích hợp được qui định có dung sai và tốc độ thay đổi qui định trong 7.3 và h ì nh 2a hoặc 2b, nếu thuộc đối tượng áp dụng. Dung sai nhiệt độ tổng ± 3 o C là thích hợp để tính đến sai số tuyệt đối của phép đo, các thay đổi chậm về nhiệt độ và sự biến đổi nhiệt độ của kh ô ng gian làm việc. Tuy nhiên, để duy tr ì độ ẩm tương đối trong phạm vi d ung sai yêu cầu. cần phải giữ chênh lệch nhiệt độ giữa hai điểm bất kỳ trong không gian làm việc ở bất kỳ thời điểm nào cũng nằm trong các giớ i hạn hẹp hơn. Các đi ề u kiện độ ẩm yêu cầu sẽ không đạt được nếu chênh lệch nhiệt độ này vượt qu á 1 o C . Có thể cần phải giữ dao động trong thời gian ng ắ n ở phạm vi ± 0,5 o C để duy trì độ ẩm yêu cầu. 4.2. Độ ẩm tương đối trong kh ô ng gian là m việc có thể được duy tr ì trong c á c giới hạn nêu ở 7.3 v à h ì nh 2a hoặc 2b , nếu thuộc đối tượng áp dụng. Phải cẩn thận để đ ả m bảo rằng các điều kiện phổ biến ở điểm b ất kỳ trong kh ô ng gian làm việc l à đ ồ ng nhất và càng giống càng tốt v ớ i các điều kiện t rong vùng trung gian l ân cận đ ặ t cảm b iế n nhiệt độ và độ ẩ m th í ch hợp. Tủ thử phải đáp ứng tiêu chí tính n ăng nh ư m ô tả trong I EC 60068-3-6. 4.4. Không được đổ mẫu c ầ n thử nghiệm chịu bức xạ nhiệt từ các quá trình chịu thử của tủ thử. 4.5. Nước dùng để duy tr ì độ ẩm của tủ phải có điện tr ở suất không nhỏ hơn 500 W m. Nước ngưng tụ phải được xả ra liên tục t ừ tủ thử và không được sử dụng lại cho đến khi n ướ c được làm tinh khiết tr ở lại. C ầ n ch ú ý để đảm bảo rằng không có nước n gưng tụ rơi lên mẫu. 4.6. Kích thước, đặc t í nh và/hoặc mang tải điện của mẫu cần thử nghiệm không được ảnh h ưở ng đáng kể lên c á c điều kiện bên trong t ủ . 5. Mức khắc nghiệt 5.1. Phối hợp c ủ a nhiệt độ giới hạn t rên và số chu kỳ quyết định mức khắc nghiệt của thử nghiệm. 5.2. Mức khắc nghiệt phải được chọn từ: a) nhiệt độ giới hạn trên: 40 o C , số chu kỳ: 2, 6 , 12 , 21 , 56; b) nhiệt độ giới hạn trên: 55 o C , s ố chu kỳ: 1, 2, 6. 6. Phép đo ban đầu Mẫu phải được xem xét b ằ ng mắt, thử nghi ệ m chức năng như yêu c ầ u trong qui định kỹ thuật liên quan. 7. Chịu thử M ẫ u phải được đưa vào tủ thử ở trạng thái không bao gói, ngắt điện, sẵn sàng để sử d ụng hoặc như qui định trong qui định kỹ thuật liên quan. Trong trường hợp không mô tả giá đỡ cụ thể, độ dẫn nhiệt của giá đỡ phải thấp đ ể mẫu được cách nhiệt trong tất c ả các mục đích c ụ thể. 7.1. Dung sai nhiệt độ Dung sai nhiệt độ tổng là ± 2 o C và ± 3 o C được cho trong tiê u chuẩn này có tính đến sai số tuyệt đối của phép đo, sự thay đổi chậm về nhiệt độ và sự biến đổi nhiệt độ trong không gian l àm việc. Tuy nhiên, để duy tr ì độ ẩm tương đối trong phạm vi d u ng sai yêu cầu, c ầ n phải giữ chênh lệch nhiệt độ giữa hai điểm bất kỳ trong không gian l àm việc ở bất k ỳ thời điểm nào cũng nằm trong các giới hạn hẹp hơn. Các đi ề u kiện độ ẩm yêu cầu sẽ không đạt được nếu ch ê nh lệch nhiệt độ này vượt quá 1 o C . Có t hể cần phải giữ dao động trong thời gian ngắn trong phạm vi ± 0,5 o C để duy tr ì độ ẩm yêu cầu. 7.2. Giai đoạn tạo ổn định Nhiệt độ của mẫu phải được ổn định ở 25 o C ± 3 o C (định nghĩa v ề nhiệt độ ổn định được cho trong TCVN 7699-1 (IEC 60068-1) và IEC 60068-5-2). Điều này đạt được bằng cách: a) đặt m ẫ u trong tủ riêng trước khi đưa mẫu vào tủ thử, hoặc b) điều chỉnh nhiệt độ tủ thử đến 25 o C ± 3 o C sau khi đưa mẫu vào và duy tr ì mẫu ở mức này cho đến khi mẫu đạt đ ến nhiệt độ ổn định. Trong quá trình ổn định nhiệt độ b ằ ng cả hai phương pháp này, độ ẩm tương đối phải nằm trong các gi ớ i hạn qui định cho các điều kiện không khí tiêu chuẩn dùng cho thử nghi ệ m. Sau giai đoạn ổn định, với mẫu ở trong tủ thử , độ ẩm t ương đối phải được tăng lên không nh ỏ hơn 95 % RH ở nhiệt độ xung quanh bằng 25 o C ± 3 o C . 7.3. Mô tả chu kỳ 24 h 7.3.1. Nhiệt độ của tủ thử phải được tăng lên nhiệt độ giới hạn trên thích hợp mô tả trong qui định kỹ thuật liên quan. Nhiệt độ giới hạn trên phải đạt được trong th ờ i gian là 3 h ± 30 min và với tốc độ nằm trong các giới hạn x á c định b ở i d iện tích được tô đậm trong hình 2a và 2b. Trong giai đoạn này , độ ẩm tương đối không được nh ỏ hơn 95 % RH. Trong suốt 15 min cuối, độ ẩm không được nhỏ hơn 90 % RH. Sự ngưng tụ có thể xuất hiện trên m ẫ u trong giai đoạn tăng nhiệt độ này. CHÚ THÍCH: Trạng thái ngưng tụ nghĩa l à nhiệt độ bề mặt của mẵu ở dưới điểm sương của không khí trong t ủ thử. 7.3.2. Sau đó, nhiệt độ được duy trì trong các giới hạn qui định đối v ớ i nhiệt độ gi ớ i hạn trên ( ± 2 °C) trong v ò ng 12 h ± 30 min tính từ khi bắt đầu chu kỳ. Trong giai đoạn này, độ ẩm tương đối phải là 93 % RH ± 3 % RH. Trong 15 min bắt đầu và 15 min kết thúc, độ ẩm phải t ừ 90 % RH đến 100 % RH. 7.3.3. Sau đó , nhiệt độ phải được hạ xuống tương ứng với một trong hai phương án cho dưới đ â y. Phương án 1 ( xem h ì nh 2a) Nhiệt độ phải được hạ xuống 25 o C ± 3 o C trong thời gian từ 3 h đến 6 h. Tốc độ giảm trong 1h 30 min đ ầ u tiên phải sao cho, nếu duy tr ì như chỉ ra trên h ì nh 2a thì nhiệt độ hạ xuống 25 o C ± 3 o C trong 3 h ± 15 min. Độ ẩm tương đối không được nhỏ hơn 95 % RH. Trong 15 min đầu ti ê n, độ ẩm kh ô ng được nhỏ hơn 90 % RH. CH Ú TH Í CH 1: Xem phụ lục A đ ể có mô tả loại mẫu thích h ợ p cho phương án 1 . Phương á n 2 (xem h ình 2b) Nhiệt độ phải được hạ xuống 25 o C ± 3 o C trong từ 3 h đ ế n 6 h nhưng không có yêu cầu bổ sung cho 1 h 30 min đ ầ u tiên như phương án 1. Độ ẩm t ươ ng đối không được nhỏ hơn 80 % RH. CH Ú TH Í CH 2: Xem phụ lục A để có mô t ả loại m ẫ u thích hợp cho phương án 2. 7.3.4. Sau đó , nhiệt độ phải được duy t r ì ở 25 o C ± 3 o C với độ ẩm tương đối không được nhỏ hơn 95 % RH cho đến khi kết thúc chu kỳ 24 h. 8. Phép đo trung gian Q u i định kỹ thuật liên quan c ó thể yêu cầu các thử nghiệm chức năng trong chương trình chịu thử. CHÚ THÍCH: Các phép đo sau quá trình phục hồi đòi hỏi phải lấy mẫu ra khỏi tủ thử thì kh ô ng được phép th ự c hiện trong quá tr ì nh thử nghiệm. Nếu c ầ n phải thực hiện các phép đo trung gian th ì qu i định kỹ thuật liên quan c ầ n xác định phải xác đ ị nh phải đo cái gì, đo vào lúc nào và th ờ i gian thực hiện phép đo. 9. Phục hồi Qui định kỹ thuật liên quan phải qui định quá tr ì nh phục h ồ i phải thực hiện ở đi ề u kiện kh ô ng khí tiêu chuẩn dùng cho thử nghiệm (xem 5.3 của TCVN 7699-1 (IEC 60068-1)) hay ở các điều kiện phục hồi có khống chế ( xem 5.4.1 của TCVN 7699-1 (IEC 60068-1)). Nếu yêu cầu các điều kiện phục hồi có khống chế (xem h ì nh 3), mẫu phải được chuy ể n sang tủ thử khác trong giai đoạn phục h ồ i này hoặc có thể giữ trong tủ thử nóng ẩm. Ở trường hợp trư ớ c, thời gian chuyển phải càng ngắn càng tốt v à không quá 10 min. Ở trường hợp sau, độ ẩm tương đối phải giảm đến 75 % RH ± 2 % RH trong không quá 1 h. Sau đó, nhiệt độ ph ải được đi ều chỉnh đến nhiệt độ phòng thí nghiệm trong phạm vi ± 1 o C trong không quá một giờ nữa. Đối với mẫu cỡ lớn, qui định kỹ thuật liên quan có thể cho phép t hời gian chuyển lâu hơn. Th ờ i gian phục h ồ i từ 1 h đến 2 h được tính từ thời điểm khi đạt đến các đi ề u kiện phục h ồ i qui đ ị nh. M ẫ u có hằng số thời gian nhiệt lớn có thể được dùng cho quá trình phục h ồ i trong thời gian đủ để đạt đến nhiệt độ ổ n định (xem đi ề u 4 của TCVN 7699-1 (IEC 60068-1)). Qu i định kỹ thuật liên quan phải qui định rõ có c ầ n có các phòng ngừa đặc biệt liên quan đến việc loại bỏ hơi ẩm bề mặt hay không. 10. Phép đo kết thúc Mẫu phải được xem xét bằng mắt , thử nghiệm hoạt động như yêu c ầ u trong qui định kỹ thuật l iên quan. Các phép đ o ph ả i được bắt đầu ngay sau giai đoạn phục h ồ i và các tham số nhạy nhất với sự thay đổi độ ẩm tương đối phải được đo trước tiên. Nếu không có qui định khác thì phép đo các tham số này phải được hoàn thành trong vòng 30 min. 11. Thông tin cần nêu trong qui định kỹ thuật liên quan Khi thử nghiệm này được qu i định trong qui định kỹ thuật liên quan, các nội d ung dưới đây phải được đưa ra cùng với khả năng áp dụng của chúng. Điều a) Mức khắc nghiệt: nhiệt độ và số chu kỳ 5.2 b) Phép đo ban đ ầ u Điều 6 c) Qui định mẫu trong quá trình chịu thử Điều 7 d) Mô t ả chi tiết về giá lắp đặt hoặc giá đ ỡ Điều 7 e) Phương án 1 và phương án 2 7.3.3 f) Phép đo trung gian Điều 8 g) Điều kiện phục h ồ i Điều 9 h) Các phòng ngừa đặc biệt cần chú ý liên quan đến loại bỏ hơi ẩm bề mặt Điều 9 i) Xem xét bằng mắt và/hoặc thử nghiệm chức năng c ầ n thực hiện khi kế t thúc thử nghiệm, các tham số cần đo tr ướ c tiên và t hời gian lớn nhất cho phép đo c á c tham số này (phép đo kết thúc) Điều 10 Hình 1 – Thử nghiệm Db – Giai đoạn ổn định Hình 2a – Thử nghiệm Db – Chu kỳ thử nghiệm – Phương án 1 Hình 2a – Thử nghiệm Db – Chu kỳ thử nghiệm – Phương án 2 Hình 2 – Thử nghiệm Db – Chu kỳ thử nghiệm – Phương án 1 và 2 Hình 3 – Thử nghiệm Db – Phục hồi tại các điều kiện có khống chế Phụ lục A (tham khảo) Lựa chọn phương án đối với giai đoạn giảm nhiệt - Hướng đẫn Ở thử nghiệm này, có hai phương án đối với giai đoạn giảm nhiệt. Phương án 1 , trong đó , tốc độ giảm nhiệt p h ải được kh ố ng chế chặt chẽ trong 90 min đầu tiên và độ ẩm tương đối không được nhỏ hơn 95 % ngoại trừ 15 min đầu tiên không được nhỏ hơn 90 %. Phương án này yêu cầu t ủ thử được thiết kế đặc biệt. Phương án 1 đặc biệt thích hợp cho các mẫu mà hơi ẩm có thể lọt qua do ảnh hưởng của hơi, ví d ụ, mẫu có các khoảng lõm vào mà có thể xuất hiện sự ngưng tụ trên bề măt bên trong. Phương án 2 cho độ t á i lập thỏa mãn đối với tất cả các l oại m ẫ u. Các thông tin bổ sung v ề việc á p dụng thử nghiệm nóng ẩm kể c ả so s á nh giữa các thử nghi ệ m trạng thái tĩnh và thử nghiệm chu k ỳ có thể xem trong 1EC 60068-3-4 1) . 1) IEC 60068-3-4, Environmental testing - Part 3-4 Supporting documentation and guidance - Damp heat tests (Thử nghiệm môi tr ườ ng - Phần 3-4: Huớng dẫn và T à i liệu hỗ tr ợ - Thử nghiệm nóng ẩm)