2598/TCHQ-GSQL

Công văn 2598/TCHQ-GSQL năm 2020 tham gia ý kiến về ảnh hưởng của đại dịch viêm đường hô hấp cấp gây ra bởi virus Corona do Tổng cục Hải quan ban hành BỘ TÀI CHÍNH TỔNG CỤC HẢI QUAN ------- CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc --------------- Số: 2598/TCHQ-GSQL V/v tham gia ý kiến Hà Nội , ngày 23 tháng 4 năm 2020 Kính gửi: Các Hiệp hội Tổng cục Hải quan nhận được nhiều kiến nghị của cơ quan có thẩm quyền cấp C/O và doanh nghiệp ph ả n ánh kh ó khăn đối với nộp C/O do ảnh hưởng của đại dịch viêm đường hô hấp cấp gây ra bởi virus Corona (Covid 19), cụ th ể như sau: I. Đề nghị gia hạn thời hạn nộp bổ sung C/O: 1. Nội dung kiến nghị: Nhiều doanh nghiệp nhập khẩu h à ng h ó a ph ả n ánh do đại dịch Covid 19, một số nước áp dụng giải pháp cách ly, phong tỏa xã hội dẫn việc người khai hải quan không thể có C/O để nộp đúng hạn thời gian quy định. Để tháo gỡ khó khăn tr ong doanh nghiệp trong giai đoạn dịch bệnh Covid 19, doanh nghiệp đề nghị cơ quan hải quan gia hạn thời hạn nộp bổ sung C/O để áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt. 2. Cơ sở pháp lý : - Khoản 3, Điều 27, Nghị định số 08/2015/NĐ-CP ngày 21/01/2015 (được sửa đổi bổ sung tại Nghị định 59/2018/NĐ-CP ngày 20/04/2018) quy định: trường hợp việc kiểm tra hồ sơ hải quan được thực hiện b ở i công chức hải quan, Chi cục trư ở ng Chi cục Hải quan xem xét đề n g hị của người khai hải quan, quyết định gia hạn thời gian nộp bản chính một số chứng từ kèm theo tờ khai hải quan tr ong thời hạn không quá 30 ngày, kể từ ngày đ ă ng ký tờ khai hải quan. - Điều 7 Thông tư số 38/2018/TT-BTC quy định về thời điểm nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ cho hàng h ó a áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt là tại thời điểm làm thủ tục h ả i quan hoặc trong thời gian 30 ngày k ể từ ngày đăng ký tờ khai (trừ C/O mẫu CPTPP, VK là 01 năm và mẫu EAV không được nộp bổ sung sau thời điểm làm thủ tục hải quan). 3. Quan điểm của của Tổng cục Hải quan: Căn cứ Ch ỉ thị số 11/CT-TTg ngày 04/03/2020, số 02/CT-BTC ngày 13/3/2020 v ề các nhiệm vụ g iải pháp c ấ p bách tháo gỡ khó khăn cho sản xu ấ t kinh doanh, căn cứ thẩm quy ề n của Bộ Tài chính quy định tại Điều 27, Luật Hải quan số 54/2014/QH13 v à Điều 32 Nghị định 31/2018/NĐ-CP , Tổng cục Hải quan báo cáo cấp c ó thẩm quyền áp dụng thời điểm nộp C/O trong giai đoạn dịch bệnh Covid cho tất cả các mẫu C/O là tron g thời gian hiệu lực c ủ a C/O, cũng phù hợp với quy định tại các cam k ế t quốc tế. II. C/O s ử dụng chữ ký và con dấu điện t ử: 1 . Đ ề xuất của một số quốc gia: 1.1. Indonesia: Bộ Tài chính/T ổ ng cục H ả i quan nhận được công hàm s ố 188/DAGLU.5.1/SD/ III /2020 đề ngà y 30/3/2020 của Bộ Thương mại Indonesia qua thư điện tử liên quan đ ế n C/O do Indonesia cấp. Indonesia th ô ng báo quốc gia này đ ể ngăn chặn sự lây lan dịch bệnh, hạn chế tiếp xúc tr ực tiếp giữa cơ quan cấp và doanh nghiệp, k ể từ ngày 01/04/2020, Indonesia chính thức c ấ p C/O các mẫu (trong đó mẫu D, E, AK, AANZ, AI) là liên quan đến cơ quan h ả i quan vì có chung Hiệp định thương mại tự do với Việt Nam) sử dụng con dấ u và chữ ký điện t ử (affixed signatures and seals). Cơ quan hải quan có thể ki ể m tra thông tin trên C/O thông qua truy cập trang điện tử của c ơ quan c ấ p C/O Indonesia . Theo đ ó, C/O sẽ khôn g được cấp bản giấy cho doanh nghiệp mà sẽ cấp trên hệ thống điện t ử sử dụ ng chữ ký và con d ấ u đ iện tử. 1.2. Malaysia: Malaysia g ử i thư điện t ử cho các nước ASEAN thông báo để đối phó với dịch bệnh Covid 19, hạn chế tiếp xúc trực t iếp gi ữ a doanh nghiệp và cơ quan c ấ p C/O, Malaysia cấp C/O s ử dụng chữ ký và con dấu đ iện t ử từ 13/04/2020 đố i với tất c ả các mẫu C/O. Cơ quan h ả i quan có thể kiểm tra tính hợp lệ của C/O trên trang điện tử của cơ quan cấp với tài khoản bảo mật. Malaysia cũng g ử i kèm quy tr ì nh ki ểm tra tính hợp lệ C/O trên trang đ iện tử c ủ a Bộ Thương mại Malaysia để các nước ASEAN có th ể truy cập kiểm tra C/O. 1.3 Ấ n Đ ộ: Đại s ứ quán Ấ n Độ cũng gửi công v ă n và th ư điện t ử đí nh k è m công hàm số 01/2020-2021 thông báo về việc Ấ n Độ chỉ cấp C/O qua hệ thống điện tử (C/O sẽ được ký đ iện t ử ) cho tất cả các mẫu C/O kể t ừ ngày 07/04/2020. Hình thức C/O điện t ử sẽ tương tự như C/O b ả n giấy. N g ười nộp đơn xin cấp C/O có th ể tải C/O đã được c ấ p từ trang điện t ử và từ trang điện tử có thể chia s ẻ /g ửi C/O điện tử cho cơ quan hải quan nước nhập kh ẩ u. Cơ chế kiểm tra C/O cũng được xây d ự n g tra cứu trên trang điện tử của cơ quan cấp. Bản C/O điện tử có ch ữ ký điện tử của người có th ẩ m quyền c ấ p C/O theo quy định. Bản C/O điện tử có thể được kiểm tra dựa trên việc quét mã vạch hoặc kiểm tra trên trang điện tử c ủ a cơ quan cấp qua việc tra cứu số tham chiếu của C/O. 2. Cam kết quốc t ế và quy định nội luật về C/O mẫu D sử dụng chữ ký và con d ấ u điện tử: 2.1. C/O m ẫ u AANZ, AK, VK , AJ , VJ , VC: Hiện tại, các nước ký k ế t Hiệp định thương mại tự do với Việt Nam áp dụng C/O có chữ ký và con dấu điện tử bao gồm C/O mẫu AANZ (ASEAN, Ú c Niu di lân); m ẫ u AK, VK (ASEAN - Hàn Quốc và Việt Nam-Hàn Quốc), mẫu AJ, VJ (ASEAN-Nhậ t B ả n, Việt Nam - Nhật B ả n); VC (Việt Nam - Chi Lê). Tron g cam kết quốc tế và quy định trong nước có điều khoản quy định về việc áp dụng chữ ký và con d ấ u điện tử. 2.2. C/O mẫu D: C/O mẫu D áp dụng 02 hình thức: C/O bản giấy và C/O được truyền trực t iếp qua hệ thống một c ử a ASEAN (Asean Single Window). Đối với C/O bản giấy, điều khoản về C/O quy định tại Điều 7, Phụ lục 7, Thông tư số 22/2016/TT-BCT ; “ Điều 7. C/O 1 . C/O phải l àm t rê n giấy màu t r ắ ng, khổ A4, phù hợp với m ẫ u quy định tại Phụ l ục V III. C/O ph ả i được làm bằng ti ế ng Anh. 2. M ộ t b ộ C/O bao gồm một bản gốc và hai bản sao các-bon. 3. Mỗi C/O mang một số tham chi ế u riêng c ủ a T ổ chức cấp C/O. 4. Mỗi C/O mang chữ ký bằ ng tay và con d ấ u c ủ a Tổ chức c ấ p C/O. 5. B ả n C/O gốc do Người xuất kh ẩ u gửi cho Người nhập kh ẩ u để nộp cho cơ quan H ả i quan Nước thành viên nhập khẩu tại c ả ng hoặc nơi nhập kh ẩ u. B ả n thứ hai do T ổ ch ứ c c ấ p C/O c ủ a Nước thành vi ên x uất kh ẩ u lưu. B ả n thứ ba do Người xuất khẩu lưu.” Tuy nhiên, c á c nước ASEAN đã thống nh ấ t về nội dung sửa th ủ tục cấp và kiểm tra C/O (OCP) của Hiệp định ATIGA, trong đó có điều khoản quy đ ịnh về C/O được áp dụng con d ấ u và chữ ký điện tử với điều kiện cơ quan cấp C/O có hệ th ố ng tra cứu đ ể kiểm tra các thông tin trên C/O. Nội dung sửa OCP v ề C/O sử dụng chữ ký và con dấu điện tử đã được th ô ng qua tại Hội nghị Bộ trư ở ng kinh t ế ASEAN l ầ n thứ 26 (AEM 26). Do th ủ tục ban hành văn bản pháp quy nộ i luật hóa trong từng nước ASEAN khác nhau, ASEAN thống nh ấ t áp dụng kể từ 1/9/2020. Theo đó, đối với C/O mẫu D, việc áp dụn g C/O có chữ ký và con d ấ u điện tử đ ã đ ược ký k ế t giữa các nước. Vướng m ắ c liên quan đ ế n thời điểm áp dụng sớm hơn lịch trình ban đầu do ảnh hư ở ng của đại dịch Covid 19, nhiều nước vì phong t ỏ a đất nước n ê n ch ỉ cấp C/O điện tử cho doanh nghiệp để tránh t iếp xúc trực t iếp. 2.3 C/O m ẫ u AI: Quy định về C/O m ẫ u AI theo cam kết của Hiệp định và nội luật lại Điều 3, Phụ lục 4, Thông tư số 15/2010/TT-BCT như sau: “ Điều 5 1. C/O Mẫu AI phải làm trên khổ giấy A4 và có màu trắng, phù hợp với mẫu quy định tại Phụ lục 5. C/O phải được làm bằng tiếng Anh. Một bộ C/O Mẫu AI bao gồm một (01) bản gốc và ba (03) bản sao. Mỗi C/O Mẫu AI mang số tham chiếu riêng của Tổ chức cấp C/O Mẫu AI. 2. Bản C/O Mẫu AI gốc và bản sao thứ ba do Người xuất khẩu gửi cho Người nhập khẩu. Người nhập khẩu nộp bản C/O gốc cho cơ quan Hải quan Nước thành viên nhập khẩu tại cảng hoặc nơi nhập khẩu. Bản sao thứ hai do Tổ chức cấp C/O của Nước thành viên xuất khẩu lưu. Bản sao thứ ba do Người nhập khẩu lưu. Bản sao thứ tư do Người xuất khẩu lưu. ” 2.4. C/O m ẫ u khác: các mẫu C/O còn lại (trừ chứng từ chứng nhận xuất xứ m ẫ u CPTPP vì áp dụng tự chứng nhận xuất xứ) qu y định tương tự C/O mẫu AL. 4. Quan điểm c ủ a T ổ ng cục Hải quan: - Đ ố i với C / O mẫu D: C/O áp dụng chữ ký và con dấu điện tử đã được quy định trong OCP sửa đ ổ i của Hiệp định ATIGA, cam kết thực hiện từ 9/2020. Vướng mắc ch ỉ liên quan đến thời điểm áp dụng sớm hơn lộ trình đã th ố n g nhất. Tuy nhiên, trước tình hình dịch bệnh d ẫ n đ ế n nhiều việc thực thi giãn cách xã hội hoặc thực hiện phong t ỏ a thành phố , quốc gia thì đề xuất áp dụn g C/O có con dấu, ch ữ ký điện tử và có thể kiểm tra C/O tr ê n trang điện tử của cơ quan c ấ p là một giải pháp phù hợp và đúng ch ủ trương theo tuyên bố của Bộ trưởng ASEAN về các biện pháp đ ố i phó Covid 19. - Đối với C/O mẫu AI: Do không trái với cam kết quốc tế và cơ quan h ả i quan có th ể kiểm tra tính hợp lệ của C/O trên trang điện t ử của cơ quan c ấ p, trước tình hình các nước áp dụng các b iện pháp giãn cách xã hội hoặc phong t ỏ a đ ấ t nước thì đ ề xuất chấp nhận các mẫu C/O sử dụng hình thức cấp s ử dụng con dấu và chữ ký đ iện tử với điều kiện cơ quan hải quan có thể kiểm tra thông t in trên trang điện t ử c ủ a cơ quan c ấ p C/O đ ể đả m bảo giá trị pháp lý. - Đ ố i với C/O mẫu khác: trường hợp cơ quan hải quan có thể kiểm tra tính hợp lệ của C/O trên trang điện tử c ủ a cơ quan c ấ p, cơ quan h ả i quan chấp nhận C/O s ử dụng d ấ u và chữ ký điện tử sau khi có thông b áo chính thức từ cơ quan cấp . III. Ch ấ p nh ậ n bản chụp C/O thay vì bả n gốc C/O tại th ờ i điểm nhập khẩu: 1 . Nội dung đề xuất của Philippines: - Philippines thông báo chính phủ nước này đã thực thi biện pháp khẩn c ấ p toàn qu ố c t ừ ngày 24/3/2 0 20 đ ể đ ố i phó với tì nh hình dịch b ệnh Covid 19, trong đó có quy định về việc làm việc tại nhà đối với phần lớn các cơ quan chính ph ủ và giảm thi ể u hoạt động của các ngành dịch vụ, vận chuyển hàng hóa không thiế t yếu. Qu y định nà y khiến cho người xuất kh ẩ u Philippines khó khăn để nhận được bản gốc C/O và/hoặc g ử i C/O cho người nhập kh ẩ u nước ngoài. Do vậy, Philippines đề nghị các nước ASEAN chấp nhận sử dụng bản ch ụ p ch ứng t ừ thương mại, trong đó có C/O cho hàng h ó a Philippines xu ấ t kh ẩ u sang ASEAN đ ể th ô ng quan và áp d ụ n g thuế suất ưu đãi đặc biệt. Điều đó giúp cho hoạt động xuất nhập khẩu không bị tổn hại cũn g như phòng chống đ ược dịch bệnh cho c ả doanh nghiệp và công chức tuyến đ ầu c ủ a biên giới. B ả n g ố c C/O sẽ g ử i nộp cho cơ quan hải quan trong thời gian 30 ngày kể từ ngày đăng ký t ờ khai. Đ ố i với việc áp dụng C/O điện tử được truyền qua hệ thống một cửa ASEAN, Philippines thông báo, đến thời điểm này, ch ỉ có 03 cảng c ủ a Philippines k ế t nối được với hệ thống và rất ít doanh nghiệp Philippine đ ã đ ă ng ký đ ể có thể được cấp điện tử trên hệ thống. Do vậy, phần lớn doanh nghiệp Philippines không thể xin cấp được C/O điện tử trong giai đoạn khó khăn này. 2. Q u y định hiện hành: Theo quy định t ại khoản 1, Điều 4, Thông tư số 38/2018/TT-BTC ngày 20/4/2018 (đ ư ợc sửa đ ổi bổ sung tại Thông tư s ố 62/2019/TT-BTC), để được áp dụng thu ế suất ưu đãi đặc biệt, người khai hải quan nộp b ản chính C/O cho cơ quan hải quan. Theo quy định t ại Hiệp định ATIGA, được nội luật hóa tại hướng dẫn quy tắc xuất xứ Hiệp định AT I GA, 01 bộ C/O g ồ m 3 bản, b ả n chính (original) và 2 bản sao các bon (bản Duplicate and Triplicate) tại 2 . Một bộ C/O bao gồm một bản gốc và hai b ả n sao các-bon. Theo đó, người khai h ả i quan nộp bản chính được cơ quan cấp C/O phát hành để áp dụng thu ế suất ưu đ ãi đặc bi ệt . Đề xuất của Philippines là người khai hải quan sẽ nộp bản scan bản chính C/O do cơ quan c ấ p C/O scan gửi người xu ấ t kh ẩ u và g ử i cơ quan h ả i quan (theo yêu c ầ u cơ quan hải quan nước nhập kh ẩ u). 3. Quan điểm của Bộ T à i chính: - Đố i với C/O m ẫ u D, theo quy định t ại khoản 1, Điều 7, Thông tư số 38/2018/TT-BT C ngày 20/4/2018 (được sửa đ ổ i bổ sung tại Thông tư số 62/2019/TT-BTC), thời điểm nộp C/O mẫu D đ ể áp dụng thu ế suất ưu đ ãi đ ặc biệt là tại thời điểm làm th ủ tục hải quan hoặc trong thời gian 30 ngày k ể t ừ ngày đ ăng ký tờ khai hải quan. Theo đó, đề xu ất của Philippines v ề thời điểm nộp bản chính C/ O phù hợp với quy định hiện hành c ủ a cơ quan hải quan (30 ngày kể từ ngày đă ng ký tờ khai hải quan). Tuy nhiên, để tạo thuận lợi cho người nhập kh ẩ u t rong giai đ oạn khó khăn v ề dịch bệnh Covid 19, đề xuất c ủ a Philippines là người khai hải quan có thể được áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt t ại thời điểm nhập khẩu khi doanh nghiệp nộp bản scan và sẽ nộp b ả n chính (có chữ ký và con dấu mực) trong thời gian 30 ngày kể t ừ ngày đ ă ng ký tờ khai h ả i quan. Trong khi quy định hiện hành của Việt Nam l à tại th ờ i điểm làm thủ tục hải quan, người khai hải quan chưa nộp bản chính thì chỉ được áp dụng thuế su ấ t ưu đãi MFN và khi nào nộp bản chính mới được hoàn số thuế chênh lệch giữa thuế suất MFN và thuế suất ưu đãi đặc biệt . - Đ ể tháo g ỡ kh ó khăn cho doanh nghiệp trong giai đ oạn dịch bệnh Covid 19, Tổng cục H ải quan kiến nghị chấp nhận đề xuất của Philippines với điều kiện cơ quan hải quan có th ể kiểm tra thông tin trên trang điện t ử của cơ quan c ấ p C/O đ ể đ ả m bảo giá trị pháp lý. Trong trường hợp này, cơ quan h ả i quan có thể không cần yêu c ầ u người khai h ả i quan nộp b ả n chính vì đã được xác thực trên hệ thống cấp của cơ quan cấp C/O. Trường hợp cơ quan c ấ p C/O không có trang điện tử để cơ quan hải quan có th ể tra cứu kiểm tra tính hợp pháp c ủ a C/O hoặc cơ quan xuất khẩu không gửi trực t iếp b ả n scan cho cơ quan hải quan, người khai h ả i quan khai không được nộp bản scan để áp dụng thuế su ấ t ưu đãi đặc biệt. Trong trường hợp này, người khai hải quan khai báo nợ C/O và nộp b ổ sung C/O trong thời gian quy định. IV. Nộp bản chụp C/O để đư ợ c giải phóng/thông quan hàng hóa đối v ớ i hàng hóa thuộc diện quản lý nhập khẩu ph ả i nộp C/O: 1. Nội du n g đề xuất: Theo quy định t ại điểm a, khoản 1, Điều 4, Thông tư số 38/2018/TT-BTC ngày 20/4/2018 (được sửa đ ổi bổ sung t ại Thông tư số 62/2019/TT-BTC), đối với hàng hóa thuộc diện quản lý nhập khẩu (ví dụ than đá) để được nhập kh ẩ u, người khai h ả i quan nộp b ả n chính C/O cho cơ quan h ả i quan. Một số Cục Hải quan đ ịa phương phản ánh, do đại dịch Covid 19 diễn ra, các doanh nghi ệ p nhập kh ẩ u than đang gặp khó kh ă n khi hàng hóa đã được x ế p lên phương tiện vận t ả i hoặc đang trên hành trình vận chuyển về Việt Nam, nhưng do một s ố tổ chức cấp C/O tạ i nước s ở tại ngừn g cấp C/O hoặc mạng lưới dịch vụ chuy ể n phát nhanh bị ùn tắ c do nhi ề u hãng hàng khôn g tạm thời giảm thi ể u hoặc h ủ y các chuy ế n bay giữa các qu ố c gia nên doanh nghiệp nhập kh ẩ u than không th ể nhận bản chính C/O đ ể nộp t ại thời điểm làm th ủ tục nhập khẩu, d ẫ n đ ế n hàng hóa không làm được thủ t ụ c thông quan, phát sinh chi phí lưu tàu, lưu kho r ất lớn. 2. Quy định hiện hành: Theo quy định lại điểm b, khoản 1, Điều 4 và khoản 1, Điều 7, Thông tư số 38/2018/TT-BTC ngày 20/4/2018 (được sửa đ ổ i b ổ sung tại Thông tư s ố 62/2019/TT-BTC), đ ể được nhập khẩu, người khai hải quan nộp bản chính C/O cho cơ quan hải quan t ại thời điểm làm th ủ t ục hải quan. 3 . Quan điểm của T ổ ng cục Hải quan: Đ ể thực hiện đúng chủ trương của Chính ph ủ v ề ti ế n hành các gi ả i pháp c ấ p bách tháo gỡ khó kh ă n cho doanh nghiệp trong giai đoạn dịch bệnh Covid 19, T ổ ng cục H ải quan ch ấ p nhận bản chụp để làm căn c ứ thông quan cho các lô hàng thuộc diện quản lý nhập kh ẩ u phải nộp C/O cho cơ quan hải quan trong tr ư ờng h ợ p không có dấu hiệu b ấ t thường về xu ất xứ hàng hóa thông quan ki ể m tr a chặt chẽ hành trình lô hàng, thông tin về hàng hóa, về người xuất khẩu, nhập khẩu và các thị trường xuất khẩu hàng hóa. V. Nội dung lấy ý kiến tham gia: - Điều 4 và Điều 7 Thông tư số 62/2019/TT-BTC ngày 05/09/2019 quy định v ề trường hợp nộp, hình thức và thời điểm nộp ch ứ ng từ chứng nhận xu ấ t xứ hàng hóa. Đ ể đ ả m bảo các gi ả i pháp đưa ra phù hợp với quy đ ịn h pháp lý liên quan, Bộ Tài chính/T ổ ng cục Hải quan dự th ả o Thông tư sửa đ ổ i, bổ sung Thông tư số 62/2019/TT-BTC ngày 05/09/2019 đ ưa các nội dung nêu trên vào Thông tư sửa đổ i. Đ ể có cơ s ở tổng hợp báo cáo các cấp có thẩm quyền xử l ý, đề nghị Quý đơn vị tham gia ý ki ế n đ ố i với các nội dung nêu tại công văn và dự thảo Thông tư và gửi v ề T ổ ng cục H ả i quan trước ngày 27/4/2020. Tr â n trọng./. Nơi nhận: - Như trên; - Lưu VT, GSQL (3 bản). KT. TỔNG CỤC TRƯỞNG PHÓ TỔNG CỤC TRƯỞNG Mai Xuân Thành