TCVN1873:2014

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 1873:2014 về Cam quả tươi TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 1873:2014 CODEX STAN 245-2004 WITH AMENDMENT 2011 CAM QUẢ TƯƠI Oranges Lời nói đầu TCVN 1873:2014 thay thế TCVN 1873:2007; TCVN 1873:2014 hoàn to à n tương đương với CODEX STAN 245-2004 và s ử a đ ổ i 2011; TCVN 1873:2014 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/F10 Rau quả và sản phẩm rau quả biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. CAM QUẢ TƯƠI Oranges 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này áp dụng cho các giống cam thương phẩm thuộc loài Citrus sinensis (L.) Osbeck, họ Rutaceae , sau khi sơ chế và đóng gói, được tiêu thụ dưới dạng tươi. Tiêu chuẩn này không áp dụng cho cam quả tươi dùng trong chế biến công nghiệp. 2. Yêu cầu về chất lượng 2.1 . Yêu cầu tối thiểu Tùy theo các yêu cầu cụ thể cho từng hạng và sai số cho phép, cam quả tươi phải: - nguyên vẹn; - là nh lặn , không bị dập nát hoặc hư hỏng đến mức không phù hợp cho sử dụng; - sạch, hầu như không có bất kỳ tạp ch ấ t lạ nào nh ì n th ấ y bằng mắt thường; - hầu như không chứa côn trùng làm ảnh hưởng đến h ì nh thức bên ngoài của sản phẩm ; - hầu như không b ị hư h ỏ ng b ở i dịch hại; - không bị ẩm bất thường ngoài vỏ, trừ khi b ị ngưng tụ nước do vừa đưa ra khỏi môi trường bảo quản lạnh; - không c ó bất kỳ mùi và/hoặc v ị lạ nào; - không bị hư hỏng do nhiệt độ th ấ p và/hoặc nhiệt độ cao; - kh ô ng bị hư hại do sương giá; - không có d ấ u hiệu khô xốp phía trong; - hầu như không có vết thâm và/hoặc nhiều vết cắt đ ã lành. 2.1.1 . Cam quả tươi phải đạt được độ phát triển và độ chín thích hợp, đáp ứng đầy đ ủ các đặc trưng của giống, thời điểm thu hái và vùng trồng. Mức độ phát triển và tình trạng của cam quả tươi phải: - chịu được vận chuyển và bốc dỡ, và - đến nơi tiêu thụ với trạng thái tốt. Cam quả tươi đáp ứng được các yêu cầu này có thể được “khử xanh". Việc xử lý này c hỉ được phép khi các đặc tính cảm quan tự nhiên khác không bị thay đổi. 2.2 . Yêu cầu v ề độ chín Độ chín của cam được xác định theo các thông số sau: - màu sắc; - lượng dịch quả tối thiểu, được t í nh tương ứng với tổng khối lượng của quả, trước và sau khi ép quả b ằ ng dụng cụ ép tay. 2.2.1 . Màu sắc Độ màu của cam quả tươi phải đúng với sự phát triển thông thường, tại điểm đến, quả phải có màu sắc đặc thù của giống, có tính đến thời điểm thu hái, vùng trồng và thời gian vận chuyển. Màu sắc phải đặc trưng cho giống. Cho phép qu ả có màu xanh nhạt, miễn là màu đó không vượt quá một phần năm tổng diện tích b ề mặt của qu ả . Cam quả tươi được trồng ở nơi có các điều kiện nhiệt độ không khí cao và độ ẩm tương đối cao, trong suốt thời kỳ phát triển, có thể qu ả có màu xanh vượt quá một phần năm tổng diện tích bề mặt, miễn là chúng đáp ứ ng được quy định trong 2.2.2 dưới đây. 2.2.2 . Lượng dịch quả tối thiểu - Cam ruột đ ỏ 30 % - Cam Navel 33 % - Các giống khác 35 % - Các giống Mosambi, Sathgudi và Pacitan có màu xanh nhiều hơn một phần năm 33 % - Các giống khác có màu xanh nhi ề u hơn một phần năm 45 % 2.3 . Phân hạng Cam quả tươi được phân thành ba hạng như sau: 2.3.1 . Hạng “ đặc biệt” Cam quả tươi thuộc hạng này phải có chất lượng cao nhất . Về hình dạng, hình thức bên ngoài, độ phát triển và màu sắc phải đặc trưng cho giống và/hoặc loại thương phẩm. Không có các khuyết tật, trừ các khuyết tật r ấ t nhẹ không ảnh hưởng đến hình thức bên ngoài, chất lượng, sự duy trì chất lượng và cách trình bày s ả n phẩm trong bao bì. 2.3.2 . Hạng I Cam quả tươi thuộc hạng n à y phải c ó ch ấ t lượng tốt. Chúng phải đặc trưng cho giống và/hoặc loại thương phẩm. Cho phép có các khuyết tật nhẹ, miễn là không ảnh hưởng đến hình thức bên ngoài, chất lượng, sự duy trì chất lượng và cách trình bày sản phẩm trong bao bì: - khuyết tật nhẹ về h ì nh dạng quả; - khuyết tật nhẹ về màu sắc; - khuyết tật nhẹ trên vỏ quả xuất hiện trong khi h ì nh thành quả, như l à các v ẩ y bạc, các vết thâm nâu, v . v ... - khuyết tật nhẹ đã là nh do các tác động cơ học như mưa đá, cọ xát, hư hại do b ố c xếp, v.v... Trong mọi trường hợp, các khuyết tật phải không được ảnh hưởng đến thịt quả. 2.3.3 . Hạng II Cam quả tươi thuộc hạng này không đáp ứng được các yêu cầu trong các hạng cao hơn nhưng phải đáp ứng được các yêu cầu tối thiểu quy định trong 2.1. C ó thể cho phép cam quả tươi có các khuyết tật sau với điều kiện vẫn đảm bảo được các đặc tính cơ bản về đến chất lượng, sự duy trì chất lượng và cách trình b à y của sản phẩm: - khuyết tật về hình dạng; - khuyết tật về màu sắc; - khuyết tật trên vỏ quả xuất hiện trong khi hình thành quả, như là các vẫy bạc, các vết thâm nâu, v.v... - k huyết tật đã lành do các tác động cơ học như mưa đá, cọ xát, hư hại do bốc xếp, v.v... - vỏ sần sùi; - các vết thương trên vỏ qu ả đ ã lành; - vỏ quả xây xát nhẹ và xây xát một phần. Trong mọi tr ườ ng hợp, các khuyết tật phải không được ảnh hưởng đến thịt quả. 3. Yêu cầu về kích cỡ Kích c ỡ được xác định theo đường kính lớn nhất của quả, được quy định trong Bảng sau: M ã k í ch cỡ Đường kính, mm 0 từ 92 đến 110 1 từ 87 đến 100 2 từ 84 đến 96 3 từ 81 đến 92 4 từ 77 đến 88 5 từ 73 đến 84 6 từ 70 đến 80 7 từ 67 đến 76 8 từ 64 đến 73 9 từ 62 đến 70 10 từ 60 đến 68 11 từ 58 đến 66 12 từ 56 đến 63 13 từ 53 đến 60 Không bao gồm cam quả tươi có đường k í nh dưới 53 mm. Cam quả tươi c ó thể được đ ó ng gói theo số lượng. Trong trường hợp này, phải đáp ứng sao cho kích cỡ quả đồng đều theo yêu cầu bán lẻ, dải kích cỡ trong bao b ì có thể n ằ m ngoài một m ã kích cỡ, nhưng phải trong khoảng hai m ã kích cỡ liền kề. Độ đồng đều về kích c ỡ đạt được b ở i thang kích c ỡ đã nêu ở trên, trừ khi có các quy định khác, như sau: (i) đối với cam quả tươi được x ế p theo các l ớ p đều nhau trong bao bì, gồm cả các đơn vị bao bì để tiêu thụ, chênh lệch tối đa giữa quả nhỏ nhất và quả lớn nhất, trong một mã kích cỡ , hoặc trong trường hợp cam quả tươi đóng gói theo số lượng, trong hai mã kích cỡ liền kề, nhưng không v ượ t quá giá trị tối đa sau: Mã kích cỡ Chênh lệch tối đa giữa các qu ả trong cùng một bao gói, mm từ 0 đến 2 11 từ 3 đến 6 9 từ 7 đến 13 7 (ii) đối với các quả không được xếp theo các lớp đều nhau trong bao bì và các qu ả đơn l ẻ trong bao bì cứng để bán trực tiếp th ì chênh lệch giữa quả nhỏ nhất và quả lớn nhất t rong cùng một bao b ì không được vượt quá dải kích cỡ thích hợp trong thang kích c ỡ , hoặc trường hợp cam quả tươi được đóng gói theo số lượng lớn thì không được vượt quá một trong hai dải kích cỡ liền kề có liên quan, tính bằng milimet. (iii) đối với thùng chứa các gói quả dạng rời và t ừ ng quả một trong túi mềm (túi lưới, bao) để bán trực tiếp cho người tiêu dùng thì chênh lệch kích cỡ tối đa giữa quả nhỏ nhất và quả lớn nhất trong cùng lô hàng hoặc bao bì, không được vượt quá dải trung bình của ba kích c ỡ liền kề trong thang kích cỡ. 4. Yêu cầu về sai số cho phép Cho phép sai số về chất lượng và kích cỡ qu ả trong mỗi bao bì kiểm tra đối với sản phẩm không đáp ứng các yêu cầu của mỗi hạng quy định. 4.1 . Sai số cho phép về chất lượng 4.1.1 . Hạng “đ ặ c biệt” Cho phép 5 % số lượng hoặc khối lượng của cam quả tươi không đáp ứng các yêu cầu của hạng “đặc biệt", nhưng đạt chất lượng hạng I hoặc nằm trong giới hạn sai số cho phép của hạng đó. 4.1.2 . Hạng I Cho phép 10 % số lượng hoặc khối lượng cam quả tươi không đáp ứng các yêu cầu của hạng I, nhưng đạt chất lượng hạng II hoặc nằm trong giới hạn sai số cho phép của hạng đ ó . 4.1.3 . Hạng II Cho phép 10 % số lượng hoặc khối lượng cam quả tươi không đáp ứng các yêu cầu của hạng II cũng như các yêu cầu tối thiểu , nhưng không có quả b ị thối hoặc bất kỳ hư h ỏ ng nào khác dẫn đến không thích hợp cho việc sử dụng. Trong khoảng sai số cho phép này, cho phép tối đa 5 % quả có hư hỏng nhẹ chưa lành trên bề mặt, các vết cắt đ ã khô hoặc quả mềm và héo. 4.2 . Sai số cho phép về kích cỡ Đối với tất c ả các hạng, cho phép 10 % số lượng hoặc khối lượng cam quả tươi tương ứng với kích cỡ cao hơn và/hoặc thấp hơn kích cỡ liền k ề được ghi trên bao bì. Sai số cho phép 10 % chỉ áp dụng đối với các qu ả có đường kính không nhỏ hơn 50 mm. 5. Yêu cầu về cách trình bày 5.1 . Độ đ ồ ng đều Lượng cam quả tươi chứa trong mỗi bao b ì phải đồng đ ề u và ch ỉ gồm các quả có cùng kích cỡ, chất lượng, giống, xuất xứ và/hoặc loại thương ph ẩ m và có cùng độ phát triển và độ chín. Phần quả nhìn thấy được trên bao bì ph ả i đại diện cho toàn bộ qu ả trong bao bì. Ngo à i ra, đối với hạng “ đặc biệt ” th ì màu sắc ph ả i đồng đều. 5.2 . Bao gói Cam quả tươi phải được bao gói sao cho b ả o vệ được sản phẩm một cách thích hợp. Vật liệu được sử dụng bên trong bao gói phải mới 1) sạch và có chất lượng tốt để tránh được mọi nguy cơ hư hại bên trong hoặc bên ngoài sản phẩm. Cho phép sử dụng vật liệu giấy hoặc tem liên quan đến các yêu cầu thương mại với điều kiện là việc in nh ã n hoặc dán nhãn phải sử dụng mực in hoặc keo dán không độc. Cam quả tươi cần được đóng gói trong bao bì phù hợp với CAC/RCP 44-1995 2) Code of practice for packaging and transport of f resh f ruits and vegetables (Quy phạm thực hành bao gói và vận chuy ể n rau, quả tươi). 5.2.1 . Bao bì Bao bì phải đ ả m bảo chất lượng, vệ sinh, thông t hoán g và b ề n để đảm bảo thích hợp cho việc bốc d ỡ , chuyên chở bằng đường biển và bảo quản cam tươi. Bao b ì không được có tạp chất và mùi lạ. 5.3 . Cách tr ình bày Cam quả tươi có thể được trình bày như sau: (a) xếp thành các lớp đều nhau trong bao bì. Cách trình bày này là bắt buộc đối với hạng “đặc biệt" và tùy chọn đối với hạng I và hạng II; (b) Kh ô ng xếp lớp trong bao bì. Cách trình bày này ch ỉ cho phép đối với hạng I và hạng II; (c) Đóng gói ri ê ng lẻ để bán trực tiếp với khối lượng dưới 5 kg hoặc đóng gói theo khối lượng hoặc số lượng qu ả . 6. Ghi nhãn 6.1 . Bao gói bán lẻ Ngoài các y ê u cầu của CODEX STAN 1-1985 3) General s tandard for the labelling of pre-packaged foods (Ghi nh ã n thực phẩm bao gói sẵn ), cần áp dụng các yêu cầu cụ thể như sau: 6.1.1 . Tên sản phẩm Nếu sản phẩm không thể nhìn th ấ y được t ừ bên ngo à i, th ì mỗi bao bì (hoặc lô đối với sản phẩm dạng rời) phải được dán nhãn ghi tên của sản phẩm và có thể ghi tên giống và /hoặc tên thương mạ i 6.2 . Vật chứa sản phẩm không để bán lẻ Mỗi vật chứa sản phẩm phải bao g ồ m các yêu cầu dưới đ â y: các chữ phải được tập trung về một phía, dễ đọc, không tẩy xóa được và có thể nhìn th ấ y từ bên ngoài hoặc phải có tài liệu kèm theo lô hàng. 6.2.1 . D ấ u hiệu nhận biết Tên và địa ch ỉ nhà xuất khẩu, nhà đóng g ó i và/hoặc người gửi hàng. Mã số nhận biết ( tùy chọn) 4) 6.2.2 . Tên sản phẩm Cần ghi rõ t ê n của sản phẩm, tên của giống và/hoặc loại thương phẩm (tùy chọn) 5) , nếu sản phẩm không thể nhìn thấy từ phía bên ngo à i. 6.2.3 . Nguồn gốc xuất xứ Nước xuất xứ và vùng trồng (tùy chọn) hoặc tên quốc gia, khu vực hoặc địa phương. 6.2.4 . Nhận biết về thương mại - hạng; - mã kích cỡ đối với qu ả , trình bày phù hợp với thang kích c ỡ hoặc mã kích cỡ tr ê n và dưới, trong trường hợp có ba mã kích cỡ liền kề của thang kích cỡ. - m ã kích cỡ (hoặc khi quả được đóng gói theo số lượng nằm dưới hai kích c ỡ liền k ề th ì ghi mã kích cỡ hoặc ghi đường kính tối đa và tối thiểu, tính b ằ ng milimet) và số lượng của quả trong trường hợp qu ả được x ế p lớp trong bao gói; - công bố về việc sử dụng chất bảo quản, nếu cần; - khối lượng tịnh ( tùy chọn). 6.2.5 . D ấ u kiểm tra (tùy chọn). 7. Chất nhiễm bẩn 7.1 . Sản phẩm quy định trong tiêu chuẩn này phải tuân thủ giới hạn tối đa cho phép về chất nhiễm b ẩ n theo CODEX STAN 193-19 9 5 6) General s tandard for contaminants and toxins in food and feed (Tiêu chuẩn chung đối với các chất nhiễm bẩn và các độc tố trong thực phẩm và thức ăn chăn nuôi). 7.2 . Sản ph ẩ m quy định trong tiêu chuẩn này phải tuân th ủ mức giới hạn tối đa cho phép về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật theo TCVN 5624 Danh mục giới hạn dư lượng tối đa thuốc b ả o vệ thực vật và giới hạn dư lượng tối đa thuốc bảo vệ th ự c vật ngoại lai (gồm hai phần). 8. Vệ sinh 8.1 . Sản phẩm quy định trong tiêu chuẩn này nên được sơ ch ế và xử lý theo các quy định tương ứng của CAC/RCP 1-1969 7) Code of practice - General pr i nciples of food hygiene (Quy phạm thực hành về những nguyên t ắ c chung đối với vệ sinh thực phẩm) , CAC/RCP 53-2003 8) Code o f hygien i c practice for fr esh f ruits and vegetables (Quy phạm thực hành vệ sinh đối với rau quả tươi) và các tiêu chuẩn khác có liên quan như quy phạm thực hành, quy phạm thực hành vệ sinh. 8.2 . Sản phẩm phải tuân thủ các tiêu chí vi sinh được thiết lập theo TCVN 9632:2013 (CAC/GL 21-1997), Nguyên tắc thiết lập và áp dụng tiêu chí vi sinh đối với thực phẩm. 1) Vật li ệ u bao gói bao gồm cả loại vật liệu bao gói tái chế dùng cho th ự c phẩm. 2) CAC/RCP 44-1995 đã được soá t xét năm 2004 v à đ ã được ch ấ p nhận th à nh TCVN 9770:2013 (CAC/RCP 44-1995 with Amendment 1-2004) Quy phạm thực hành bao gói v ề vận chuyển rau, quả tươi. 3) CODEX STAN 1-1985 đã được soát xét năm 2010 và đã được chấp nhận thành TCVN 7087:2013 (CODEX STAN 1-1985, with Amendement 2010) Ghi nhãn thực phẩm bao gói sẵn 4) Tại một số nước yêu cầu công bố rõ tên và địa chỉ. Tuy nhiên, trong trường hợp sử dụng cách thức ghi mã số thì phải ghi “người đóng gói và/hoặc người gửi (hoặc các cách viết tắt tương đương)” ở chỗ nối gần nhất với mã số 5) Tại một số nước yêu cầu công bố rõ tên của giống 6) CODEX STAN 193-1995 đ ã được soát xét n ă m 2007 và được ch ấ p nhận thành TCVN 4832:2009 Tiêu chuẩn chung đối với các chất nhiễm bẩn và các độc t ố trong thực phẩm và thức ăn chăn nuôi , có sửa đổi về biên tập. 7) CAC/RCP 1-1969 đ ã được soát xét năm 2003 và được ch ấ p nhận thành TCVN 5603:2008 (CAC/RCP 1-1969, Rev. 4-2003) Quy phạm thực hành v ề những nguyên t ắ c chung đối với vệ sinh th ự c phẩm 8) CAC/RCP 53-2003 đ ã được soát x é t năm 2010 và được ch ấ p nhận thành TCVN 9994:20 1 3 (CAC/RCP 53-2003. Rev. 2010) Quy ph ạ m th ự c hành v ệ sinh đối với rau quả tươi .