TCVN3890:1984

TIÊU CHUẨN VIỆT NAM TCVN 3890 – 84 PHƯƠNG TIỆN VÀ THIẾT BỊ CHỮA CHÁY BỐ TRÍ, BẢO QUẢN, KIỂM TRA, BẢO DƯỠNG Fire Extinguishment devices and equipment Arrangement, storage, Controlan maintenance Cơ quan biên soạn và đề nghị ban hành: Cục phòng cháy và chữa cháy Bộ Nội vụ Cơ quan trình duyệt: Cục Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng Nhà nước Cơ quan xét duyệt và ban hành: Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước Quyết định b an hành số : 75/QĐ ngày 13 th áng 3 năm 198 4 TCVN 3890 – 84 PHƯƠNG TIỆN VÀ THIẾT BỊ CHỮA CHÁY BỐ TRÍ, BẢO QUẢN, KIỂM TRA, BẢO DƯỠNG Fire Extinguishment devices and equipment Arrangement, storage, Controlan maintenance Tiêu ch uẩ n này áp dụng đ ể bố trí, bảo quản, ki ể m tra bảo dưỡng các loại ph ư ơng tiện và thiết bị chữa chá y trang bị cho các cơ sở. T iêu chuẩn này không áp dụng cho các phương tiện và thiết bị chữa cháy: máy bay , tàu hỏa, t àu th ủy, t ua bin phản lực chữa cháy và những phương tiện chữa chá y đặc trưng khác không nêu tron g t iêu c h u ẩ n nà y . 1. QUY ĐỊNH CHUNG 1.1. Phương tiện và thiết bị chữa chá y dùng đ ể chữa cháy t ại các cơ sở quy định trong tiê u chu ẩn này bao g ồ m: 1. Phương t iện chữa cháy cơ giới (ô tô chữa cháy, xe ch uy ên dùng, máy bơm chữa cháy ) 2. Bình chữa cháy c ầ m ta y và b ì nh c h ữa cháy l ắ p trên giá c ó bánh xe. 3. Thiết bị chữa và báo cháy tự động, nửa tự động 4. Phương tiện chữa cháy th ô sơ 5. Phương tiện và thi ết bị chữa cháy khác. Các loại phương tiện và thiết bị chữa cháy cụ thể tham khảo t hêm ở phụ lục 1 của tiêu c hu ẩ n này. 1.2. T ấ t cả các phương tiện và thi ế t bị chữa cháy trang bị t ại cơ sở chỉ được dùng để chữa cháy. Trường hợp đặc biệt, chỉ cho phép sử dụng phương tiện và thiết bị chữa cháy để: - Cấp cứu tai nạn, các sự cố kỹ t huật nguy hi ể m về cháy, n ổ , đ ộ c. - Kh ẩ n cấp đối phó với hoạt động gây rối trị an của bọn phản cách mạng. Sau khi sử dụng xong, phải nhanh chóng đưa phương t iệ n và thiết bị vào t hường trực sẵn sàng chữa cháy ngay. 1.3. Khi sử dụng phương tiện và thiết bị chữa cháy ph ả i tuân theo nội qu y và quy tắc sử dụng từng phương tiện và t hiết bị. 1.4. Người đứng đ ầ u các cơ sở phải t rực tiếp tiến h ành kiểm tra mức độ sẵn sàng chữa cháy của các phương tiện và t hiết bị c hữ a cháy ở cơ sở mình ít nh ấ t 3 tháng 1 lầ n. Đối với các cơ sở sản xuất, k h o tàng có mức độ nguy hiểm về cháy n ổ thuộc hạng A - B và những c ô ng trình đặc biệt phải kiểm tra ít nhất mỗi tháng 1 lần. Mức độ nguy hiểm v ề cháy n ổ của các cơ sở sản xuấ t , kho tàng được phân thành 6 h ạng A, B, C , D , E, F t heo TCVN 2622 - 78 (ghi trong phụ lục 5 của tiêu chuẩn này). Ngoài việc kiểm t ra định kỳ có thể tiến hàn h kiểm tra đột xu ấ t theo yêu c ầ u đối với từng cơ sở. Việc kiểm tra đột xuất các cơ sở do lãnh đạo cơ sở, cơ quan quản lý cấp trên của cơ sở và cơ quan phòng c h áy, chữa cháy tiến hành. 2. BỐ TRÍ PHƯƠNG TIỆN VÀ THIẾT BỊ CHỮA CHÁY 2.1. Việc bố trí phương tiện và thiết bị chữa c h áy phải phù hợp với các điều quy định ở phần 1 của ti êu chuẩn này, yêu cầu của các tiêu chuẩn hiện hành khác và các đ iều kiện k ỹ thuật cụ thể của cơ sở, đồng thời phải đảm bảo: - D ễ thấy - Dễ lấy sử dụng - Không cản t rở lối thoát, lối đi lại và các hoạt đ ộ ng khác - Tránh được mưa nắng và sự phá hủy của môi t rường xung quanh. 2.2. Chỉ được bố t rí những phương tiện và thiết bị chữa cháy sau khi đã đượ c ban an t oàn phòng cháy v à chữa chá y của cơ s ở ki ể m tra và cho phép sử dụng. 2.3. Ở mỗi cơ sở, phải có sơ đ ồ vị trí để phương tiện và thiết bị chữa c há y . Ở mỗi vị trí trên sơ đồ p h ải vẽ ký hiệu hình dạng với kích thước t hích hợp th ể hiện rõ loại phương ti ệ n và thiết bị chữa c h áy được b ố trí tại vị trí đ ó. Ký hiệu vẽ bằng m à u đỏ và được đán h số thứ tự như trong t hực tế và quy định ở điều 2.11 của t iêu chuẩn này. 2.4. Xe ô t ô c hữ a cháy, xe chuyên dụng, máy bơm chữa cháy và các thiết bị chữa cháy theo xe p hải được đ ể trong nhà có mái che. Nhà đ ể xe phải đảm bảo: - Tường nhà, mái nhà làm bằng vật liệu không cháy hoặc khó c háy. - Nền nhà luôn khô ráo sạch sẽ. - Lối xe ra vào t huận tiện, an toà n . Đồng thời, nhà xe phải được thiết kế phù hợp với yêu c ầ u quy định t rong TCVN 2622 - 78. 2.5. Các loại bình chữa cháy c ầ m t ay, b ì nh chữa cháy l ắ p trên giá có bánh xe và các thiết bị kèm t heo phải bố t rí như sau: 2.5.1. Kh ô ng đ ể nơi ẩ m ướt, ngoài t rời hoặc gần các n guồn nhiệt, đặc biệt là đối với các b ì nh khí nén, bình chịu áp lực. 2.5.2. Không để ở nơi gây cản trở lối t hoát nạn. Nên bố trí trong hộp h ốc tường hoặc c ó tủ đựng. 2.5.3. Phải đặ t t rên n ề n khô ráo, có mái che nắng mưa hoặc treo ở độ cao không qu á 1,25 m (tính t ừ mặt đ ất đến quai xách tay của bình) và cách mép cửa í t nh ấ t là 1 mé t khi cánh cửa ở vị trí mở. N ế u để trên n ền , sàn nhà, nền đất, các bình chữa cháy c ầ m tay phải có giá đỡ chắc chắn. Chiều cao của hộp giá đ ỡ không quá 2/ 3 t hân bình. Kết cấu, hình dạng của giá đỡ, tủ đựng bình chữa cháy và các thi ế t bị chữa cháy phải đảm bảo dễ nhận biết loại bình, thiết bị chữa cháy để trong đó . Khi đặt bình chữa ch á y c ầ n chú ý để b ả n ch ỉ dẫn trên vỏ bình hướng ra phía ngoài . 2.5.4. C ó th ể bố trí các loại bình chữa cháy này rải rác t heo từng đi ể m hoặc t ừng cụm bình t ùy thu ộc yêu c ầ u t ừng cơ sở. Nếu b ố trí t heo cụm b ì nh th ì phải có từ 2 cụm trở lên. 2.6. H ệ thống thiết bị chữa cháy tự động, nửa tự động. 2.6.1. Đối với hệ thống thiết bị báo cháy tự động lắp c h o cơ sở có ng ư ời làm việc hoặc qua lại, phải lắp th êm t hiết bị phụ, điều khiển bằ n g tay . Thiết bị phụ điều khi ể n b ằ ng t ay của hệ thống chữa cháy t oàn bộ thể t ích hoặc t oàn bộ bề mặt phải bố t rí ở ngoài ph ò ng l ắ p đặt hệ th ống chữa cháy. T hiết bị phụ đ iều k hiể n bằng t ay của hệ thống chữa cháy t ự độ ng theo th ể tích t ừ ng đi ể m hoặc bề mặt từng đi ể m phải đặt ở ngoài vùng có khả năng xảy ra cháy. 2. 6 .2. Khi bố trí, lắp đặt hệ thống t hiết bị chữa chá y tự đ ộng, n ử a t ự động phải t ính t oán th ờ i gian thoát nạn, đảm b ả o cho người c u ối cùng ra khỏi căn phòng hoặ c vùng c ầ n b ả o vệ trư ớ c khi h ệ thố ng t ự động làm việc. Lối thoát nạn trong các c ơ sở được trang bị hệ thống chữa cháy tự động phải phù hợp với yêu cầu quy định trong TCVN 1622 - 78. 2.6. 3. Các ph ò ng, cơ sở s ả n xuất có mức độ cháy n ổ , nguy hiểm thuộc hạng A, B. Những công trình công cộng lớn chứa nhiều người như rạp h át , câu lạc bộ... được lắp đặt hệ t hống chữa cháy tự động, nửa tự động (chữa cháy bằng C O 2 , hơi nước, bọt khô, bột hòa không khí…) cần phải có ít nhất 2 cửa ra vào, và lắp đặt hệ thống tín hiệu báo động khẩn cấp. 2.6.4. Tín hiệu báo động có thể dùng chuông, còi, đèn hoặc kết hợp cả 2 thứ chuông, đèn…. Tín hiệu báo động có thể phát ra trong khu vực cần bảo vệ hoặc phát trên toàn bộ cơ sở tùy theo mức độ nguy hiểm về cháy, nổ độc của nơi cần bảo vệ. Tín hiệu báo động phải khác với các tín hiệu phát ra trong điều kiện bình thường và cần được quy định để dễ phân biệt. 2.6.5. Các bình chịu áp lực của hệ thống thiết bị chữa cháy tự động khi bố trí, sử dụng phải tuân theo những quy định ghi trong bản chỉ dẫn của nơi chế tạo, đồng thời theo những yêu cầu quy định trong điều 2.1, 2.2 của tiêu chuẩn này. 2.7. Phương tiện chữa cháy thô sơ: Bơ m tay chữa cháy và các phương tiện chữa cháy t hô sơ khác khi bố t rí phải tuân t heo các quy định ở đ iều 2.1; 2.2; 2.3 tiêu chu ẩn này và c ác quy định sau: 2. 7.1. Đối với bơm tay chữ a chá y loại 1 pít tông được phép b ố trí rải rác theo từng đi ể m trong cơ sở, gần các phương ti ệ n đựng nước chữa cháy và có th ể bố tr í phối hợp với các bình chữa cháy cầm tay. 2.7.2. Đối với bơm tay chữa ch á y loại 2 pít tông tr ở l ên phải được bố t rí thuận t iện khi c ầ n sử dụng, không được để ngoài tr ời, nơi ẩ m ướt, cản trở lối thoát nạn. Các trang bị theo bơm t ay chữa cháy ph ả i được b ố trí liền với bơm. 2.8. Phương t iện và thiết bị chữa cháy kh ác . 2.8.1. Hệ thống trong nước chữa cháy trong nhà có thể bố tr í l ắ p đặt dọc theo t ường nhà (gọi là hệ thống h ọng nước chữa cháy vách tường) hoặc tù y theo k ế t cấu xây dựng mà bố t r í, c ầ n phân bố đ ề u, đảm bảo cho việc sử dụng để chữa cháy nhanh chóng thuận tiện. H ọng nước chữa c h áy p h ải b ố trí ở độ cao không quá 1,25 m. Khoảng cách giữa 2 họng nước kh ô ng qu á 10m . Việc thiết kế v à l ắ p đặt hệ thống họng n ướ c chữa cháy đồng thời phải tuân theo những quy định của TCVN 2262 - 78. Các thiết bị của họng n ư ớc chữa cháy cầ n sắp xếp theo t hứ tự sử dụng, đặt trong hộp bảo vệ. V ỏ hộp phía ngoài phải đ ược sơn màu đỏ hoặc viền bằng vạch màu đỏ, đảm bảo n ổ i bật so với t ư ờng nhà. 2.8.2. Ở những nơi đặt trụ nước, họng n ướ c, b ể nước chữa cháy, trạm điều khi ể n cá c hệ t hống chữa cháy tự động, nửa tự động phải c ó bi ể n báo. Bi ể n báo phải đặt ở nơi dễ quan sát. N ê n đặt ở độ cao từ 2 đến 2,5 m so với mặt đất. Trên bi ể n báo c ầ n ghi r õ : - Lưu lượng nước của trụ nước (l ít/giây) - Trữ lượng nước của b ể chứa m 3 . - Khoảng cách từ bi ể n báo t ới nơi có t rụ, b ể nước ch ữ a c háy (m) Kích thước của biển báo đ ư ợc qu y định tr ong phụ lục 2 của tiêu chuẩn này. N ướ c trong b ể chứa, trụ nước để chữa cháy phải luôn đ ả m bảo trữ lượng, lưu lượng qu y định. 2.9. Để dễ dàng phát hiện vị trí đ ặt các phương t iện và thiết bị chữa cháy, t rên cột nhà, t ường nhà nơi đặ t các phư ơ ng tiện, thiết bị này phải được đánh dấu bằng vạch màu đỏ, có kí ch thước dài 1,2 đ ế n 1,6 m ; rộng 0,2 đ ế n 0,4 mét, hoặc bằng vạch vàng vi ề n đỏ có ghi chữ « phương tiện chữa cháy » hoặc « dụng cụ chữa cháy » màu đỏ. Đối với các loại phươ n g tiện và thiết bị chữa c háy như bình chữa cháy c ầ m tay, dụng cụ chữa cháy thô sơ thiết bị báo cháy bằng tay kích thước không lớn phải k ẻ vạch màu đỏ rộng 0,02 đến 0,04 m vi ề n xung quanh, lên t ường hoặc cộ t , ở vị t rí đ ể phương t iện và t hiết bị đó. Kích thước cụ thể được quy định trong phụ l ục 2 của t iêu chuẩn này. 2.10. Các l oại phương tiện và thiết bị chữa cháy phải được sơn màu đỏ. Các phụ tùng thiết bị t huộc hệ thố n g chữa cháy, báo cháy tự động sơn màu theo quy địn h riêng . 2.11. Trong một cơ sở đ ược trang bị nhi ề u phương tiện và thiết bị chữa cháy, phải đ á nh s ố t heo thứ t ự từ nhỏ đến lớn t ất cả các vị tr í đặt chúng (tính t ừ cửa vào). Kích t hước của số xem trong phụ lục 2 của tiêu chuẩn này. 2.12. Tại các vị trí đặt phương tiện và thiết bị chữa cháy phải c ó bản nội quy và bản hướng dẫn cách sử dụng phương tiện và thiết bị đó. Ở vị t rí đ ể nhiều lo ại phương t iện và thiết bị chữa cháy khác nhau, phải để riêng từng loại và có bản hướng dẫn sử dụng cụ thể cho mỗi loại phương tiện và thiết bị chữa cháy tại vị trí đó. 2.13. Các van an toàn của bình chịu áp lực trong hệ t hống chữa cháy tự động, các khóa an toàn của bình chữa cháy cầm tay và bình chữa cháy l ắ p trên giá có bánh xe phải được bố trí tránh sự va chạm hoặc g â y hỏng hóc do tác đ ộng bên ngoài . Tất cả phương tiện và thiết bị chữa cháy đang bố trí sử d ụng cũng như các phương tiện và thiế t bị chữa cháy dự trữ phải c ó kẹp chì tại cá c vị trí quy định. 3. BẢO QUẢN KIỂM TRA BẢO DƯỠNG PHƯƠNG TIỆN VÀ THIẾT BỊ CHỮA CHÁY 3.1. Các loại ôtô chữa cháy, xe chuyên dụng, máy bơm chữa cháy 3.1.1. Các loại ô t ô chữa cháy, x e chuyên dụng và má y bơm chữa ch á y trong diện thường trực phải đảm bảo hoạt động t ốt và được nạp nhiên l iệu trang bị phương t iện chữa cháy đ ầ y đủ. 3.1.2. Các phương tiện chữa cháy, phụ tùng thiết bị được trang bị theo xe và máy bơm phải l uôn luôn đảm bảo số lượng và chất lượng đã quy định cho từng loại xe và máy bơm. 3.1.3. Ô t ô chữa cháy, xe chuy ê n dụng, máy bơm chữa ch áy trang bị tại c ơ sở phải được kiểm tra, bảo dưỡng theo các chế độ sau: - Ki ể m tra bảo dưỡng hàng ngày và trong lúc đ ổ i phi ê n trực. - Ki ể m tra bảo dư ỡ ng trong khi chữa cháy, thực tập phương án. - Kiểm tra bảo dưỡng sau khi chữa cháy, thực tập phương án về doanh trại. - Kiểm tra bảo dưỡng tu ầ n - Ki ể m tra bảo dưỡng tháng - Ki ể m tra bảo dưỡng quý Nội dung các chế độ ki ể m tra bảo dưỡng và ng ười chịu trá ch nhiệm đ ư ợc quy định tro ng phụ l ụ c 4 củ a tiê u ch uẩ n này. 3.2. Bình chữa cháy c ầ m tay và bình chữa cháy l ắp trên giá có bánh xe. 3.2.1. B ì nh chữa cháy c ầ m tay, bình chữa ch á y l ắ p tr ê n giá có bánh xe đ ang sử dụng phải loại k h ỏi diện thường trực chữa cháy và đem nạp lại n ế u: - Đối với các loại bình hoặc chai nén khí C O 2 , N 2 ... áp suất trong bình hoặc chai giảm hơn 50% áp suất định mức. - Đối với c á c b ì nh chữa cháy bằng bọt hóa học A - B, b ì nh bột chữa ch á y... mà lượng dung d ịch t ạo bọ t , lượng bộ t chữa cháy trong b ì nh giảm hơn 20% khối l ượng đ ịnh mức hoặc kém chất lượng. 3.2.2. Bảo quản, kiểm tra, bảo dưỡng các loại b ì nh chữa chá y cầm tay ph ả i tuân t heo chỉ d ẫ n của cơ sở sản xuất chế tạo đồ ng th ờ i theo các quy định sau : A – ĐỐI VỚI LOẠI BÌNH CHỮA CHÁY BẰNG BỘT HÓA HỌC A B. 3.2.2.1. Mỗi tuần 1 lần tiến hành các công việc sau: lau chùi vỏ bình, nắp bình, bảng lý hiệu, nơi để bình, làm thoáng xung quanh nơi đặt bình, kiểm tra khóa an toàn, đầu kẹp chì và thẻ bình, kiểm tra vòi phun của bình. 3.2.2.2. Căn cứ vào bản chỉ dẫn của từng loại thuốc chữa cháy ít nhất 6 tháng 1 lần đối với thuốc AB nhập ngoại, phải tiến hành kiểm tra chất lượng thuốc bằng cách kiểm tra chất lượng của bọt. Qua kiểm tra chất lượng thực tế của bọt, nếu độ nở, độ dẻo, thời gian phân hủy, độ linh động của bọt còn đạt yêu cầu quy định trong tiêu chuẩn hoặc trong tài liệu hướng dẫn sử dụng của cơ sở chế tạo và còn tác dụng dập lửa thì được phép sử dụng thêm 1/2 thời gian quy định của tiêu chuẩn. Sau thời gian đó phải kiểm tra lại chất lượng thuốc chữa cháy. Nếu ch ấ t lượng thuốc không đ ảm bảo phải t hay thuốc mới. Các yêu cầu k ỹ thuật và phương p háp kiểm tra thuốc bọt chữa cháy được quy định trong phụ lục 6 của t iêu chuẩn này. 3.2.2.3. Khi kiểm tra chất lượng thuốc bọt chữa cháy phải đồng thời tiến hành kiểm tra mặt vỏ trong bình đ ựng bằng m ắ t t hường và phải rửa súc sạch bình khi thay th uốc mới. Sau ba năm k ể t ừ khi xuất xưởng c ầ n tiến hành ki ểm tra độ bền của bình b ằ ng phương p h áp t hủy lực. B – ĐỐI VỚI LOẠI BÌNH KHÍ NÉN CO 2 , BÌNH BỌT CHỮA CHÁY, BÌNH CHỮA CHÁY BẰNG BỘT HÓA KHÔNG KHÍ 3 . 2.2.4. Tiến hành ki ể m tra bảo dưỡng hàng tuần n h ư đối v ớ i loại bình chữa cháy bằng bọt hóa học AB. 3.2 . 2 . 5. Kiểm t ra bảo dưỡng tháng bao gồm: - Ti ến hành chế độ ki ể m t ra bảo dưỡng hàng tuần đồng thời thực hiện c á c công việc sau: - Kiểm tra và thông hệ thống ống dẫn từ bình đựng chất chữa cháy tới vòi phun. - Vặn chặt các ố c nắp bình, các van của bình đồng thời kiểm tra độ kín của bìn h và các van. - Ki ể m tra chất lượng giá đỡ bình, treo bình, thiết bị tạo bọt hòa không khí, lo a phun khí C O 2 , phun bột chữa cháy. 3.2.2.6. 12 t h áng 1 l ầ n, kiểm t ra x á c đ ịnh số lượng, chất lượng, dung dịch ch ất tạo bọt, bọt chữ a cháy, lượng khí CO 2 , N 2 t rong các bình chữa cháy và các chai khí nén t heo y êu cầu ghi trong điều 3.2.1. củ a t iêu chuẩn này. Riêng đ ố i với các b ình hoặc chai chứa kh í nén C O 2 , N 2 ... ở dạng khí hoặc l ỏ ng chỉ ki ể m tra khối lượng khí hoặc áp su ấ t trong bình. Kiểm tra bằng cách đo áp suất hoặc cân lại toàn bộ khối lượng c ủ a bình, chai chứa khí. Không được kiểm tra bằng cách m ở van phun thử . 3.2.3. Bình chữa cháy lắp trên giá c ó bánh xe 3.2.3.1. Kiểm tra bảo d ưỡng tuần, bảo dưỡng tháng, tiến hành xác định chất lượng, số lượng thuốc ch ữ a cháy, lượng khí nén, áp su ất t rong bình, trong chai kh í đ ẩ y... như ph ầ n kiểm tra, bảo dưỡn g bình bọt, bình khí nén ở phần A, B trên. Đồng thời phải tiến hành ki ểm tra xiết chặt đai và bu lông lắp bình với giá xe, khung x e . Tra d ầ u mỡ vào trục xe, bánh xe đảm bảo cho xe hoạt động bình t hường. 3.3. Hệ thống thiết bị chữa cháy tự động, nửa t ự động 3.3.1. Hệ thống thiết bị chữa cháy tự đ ộng, n ửa t ự động theo phương pháp chữa cháy được chia thành 4 loại: - Hệ thống chữa cháy toàn bộ th ể t ích - Hệ th ố ng chữa cháy toàn bộ diện tích (bề mặt) - Hệ t hống chữa cháy theo thể t ích từng đi ể m (từng vùng) - Hệ thống chữa cháy theo bề m ặt từng đi ể m (từng vùng) 3.3.2. B ảo qu ả n, ki ể m tra, bảo dưỡng các phụ tùng thiết bị của hệ thống chữa ch á y t ự động, nửa t ự động phải theo chỉ dẫn của cơ sở chế tạo và các tiêu chuẩn ri ê ng. 3.3.3. Việc tiến hành kiểm tra, b ả o dưỡng các thiết bị của hệ thống chữa cháy tự động, nửa tự động do các t ổ chuyên môn hoặc nhân viên kỹ thuật an t oàn phòng cháy và chữa cháy của cơ sở t hực hiện. Những ng ư ời làm việc này phải được h uấn luyện và c ó trình độ chuyên môn phù hợp với yêu cầu của tài liệu ch ỉ dẫn do nơi ch ế tạo quy định. 3.4. Phương tiện ch ữ a cháy th ô sơ 3.4.1. Kiểm tra , bảo dưỡng bơm t ay chữa cháy phải đ ả m b ả o t heo quy địn h. + Mỗi tuần ít nh ấ t 1 lần ki ể m tra số lượng, chất lượng t hiết bị trang bị theo bơm: - Kiểm tra số lượng vòi, lăng phun nước và cá c thiết bị kèm t heo bơm, t ình trạng của vòi, đ ầ u nối, đệm lót. - Tiến hành lau ch ùi phần vỏ bơm, khung bơm. + 6 th á ng 1 lần tiến hành lau, bảo dưỡng bộ phận xilanh, pít t ôn g của bơm. Tra d ầ u mỡ, xiết chặt lại các ố c, đai ốc của b ơ m , t iến hành phun thử để kiểm tra ch ất lượng và khả năng làm việc của bơm. + 12 tháng 1 lần sơn lại vỏ bơm, bảo dưỡng ph ầ n khung bơm. Sau mỗi lần sử d ụng bơm và các thi ế t bị đ i kèm để c hữa cháy thực t ập, thử ng hi ệm, p h ải t iến hành rửa sạc h vỏ bơm, khung bơm và các chi t iết của bơm; tháo hế t nước trong thân bơm , giặt và p hơi kh ô vòi, tra dầu m ỡ vào các chi tiết của thân bơm. 3.4.2. Việc kiểm tra bảo dưỡng bơm t ay chữa cháy và các thiết bị kèm theo do nhân viên phụ trách công tác an toàn phòng c háy và chữa cháy của cơ sở đảm nhận. 3.5. Phương tiện và thiết bị chữa cháy k h ác. 3.5.1. Phương tiện dùng để chứa nước chữa ch á y cần có dung tích ít nh ất l à 0,2 m 3 và phải luôn đ ầ y nước mỗi phương tiện đựng nước phải kèm theo ít nhất 2 xô (hoặc thùng ) múc nước . Ở những vị trí có sử dụng xăng dầu phải kèm theo ít nhất 1 chăn hoặc 3 bao tải đ ể dập lửa. C á c phương tiện chứa n ư ớc ph ả i được che đậy, không đ ể vật bẩn rơi vào. 3.5.2. Phương tiện đựng cát chữa cháy phải đảm bảo luôn đầy cát hoặc không ít hơn 4/5 thể tích ch ứ a. Cát phải bảo quản luôn khô, không lẫn vật b ẩ n. Mỗi phương tiện đựng cát phải kèm t heo ít nhất 2 xẻng xúc. 3.5.3. Mỗi tuần 1 l ầ n kiểm t ra số lượng các phương t iện múc nước, xúc cát kèm theo các t hiết bị đựng nước đựng cát. Nếu thấy lượng nước, cát không đúng quy định phải b ổ s ung thêm. Thay cát mới, n ướ c mới nếu thấy khôn g đảm bảo để chữa cháy. 3.5.4. Hệ thống ống dẫn cung cấp nước cho c á c hệ thống chữa cháy t ự động, nửa t ự động bằng nước hoặc bọt hòa không khí - phải đảm bảo áp suất kh ô ng giảm qu á 15 % trị số định mức. 3.5.5. Ở các cơ sở có trang b ị bơm nư ớc chữa cháy cao áp thì việc kiểm t ra bảo dưỡng t iến hàn h theo quy định ở ph ầ n 3.1 của t iêu chuẩn này. 3. 5.6. Việc ngắt nước, sửa chữa đường ống hoặc giảm áp suất, giảm l ưu lượng trong hệ thống cấp nước chữa cháy chỉ được ti ế n hành khi thật c ầ n thi ết và đ ượ c sự thỏa thuận của cơ quan phòng cháy v à chữa cháy, đ ồng thời phải báo trước cho đội chữa cháy g ầ n nh ấ t k ế hoạch, t iến độ t hự c hiện sửa chữa ít nh ấ t 1 ngày. 3.5.7. Các thiết bị của họng nước chữa cháy, đặt trong h ộ p bảo vệ phải đ ả m bảo khô, sạc h . Ở mỗi h ộ p bảo vệ p hả i có bản nội quy và bản hướng dẫn sử d ụng gắn b ê n ngoài. 3.5.8. Mỗi tu ầ n 1 lần t iến hành kiểm tra số lượng thiết bị của mỗi họng nước, đệm lót giữa các đ ầ u nối các thiết bị để t rong h ộ p bảo vệ. 3.5.9. Í t nh ấ t 6 tháng 1 l ầ n ki ể m t ra khả năng làm việc các thiết bị c ủa họng nước: k iểm t ra độ kín các đ ầ u n ố i khi l ắ p với nhau, khả năng đóng mở các van và phun thử 1/3 t ổ ng số họng nước. 3.5.10. 12 tháng 1 lần phải t iến hành phun thử kiểm tra ch ấ t lượng toàn bộ số vòi đã trang b ị , chất lượng đầu nối, lau dầu mỡ cho toàn bộ các van đóng mở nước và lăng phun nước, thay những t hiết bị kh ô ng đảm bảo chất lượng . 3.6. Các phương tiện và thiết bị chữa cháy bố trí thành cụm t hì việc kiểm tra bảo d ư ỡng các phương tiện và thiết bị chữa ch á y của t ừng cụm t iến hành t heo yêu cầu đối với từng loại ghi trong tiêu chuẩn này. 3.7. Mỗi phương tiện và t hiết bị ch ữ a cháy sau khi bố trí sử dụng phải được kiểm tra, bảo dưỡng thư ờ ng xuyên. Kết quả của từng đợt kiểm tra phải được ghi vào s ổ theo dõi và ghi vào thẻ kiểm tra gắn liền với phương tiện thiết bị chữa ch á y. Thẻ ki ểm tra phải ghi rõ: Ngày tháng năm kiểm tra Ngày tháng năm kiểm tra lại Người ki ể m tra: S ổ ki ể m t ra, theo dõi phương tiện và thiết bị chữa cháy p hả i phù hợp với mẫu quy định trong phụ lục 3 của t iêu chuẩn này. 3.8. Việc kiểm tra bảo dưỡng phương t iện và thiết bị chữa cháy ghi trong ph ầ n 3.5 này do nhân viên (hoặc t ổ phụ trách công tác an toàn phòng cháy và chữa cháy của cơ sở t iến hành) chịu trách nhiệm. PHỤ LỤC 1 CỦA TCVN 3890 - 84 BẢNG PHÂN LOẠI PHƯƠNG TIỆN VÀ THIẾT BỊ CHỮA CHÁY Nhóm phương tiện và thiết bị chữa cháy Phương tiện và thi ế t bị chữa cháy cụ th ể Phương tiện chữa cháy Cơ giới: 1. Ôtô chữa cháy: xe chuyên dụng Xe chữa cháy có téc nước Xe bơm chữa cháy Xe chữa cháy s â n bay Xe chở thuốc bọt chữa cháy Xe chở vòi chữa cháy Xe thang chữa ch á y Xe th ô ng tin và ánh sáng 2. Máy bơm chữa cháy Máy bơm chữa cháy đặt trên rơ moóc Máy bơm khiêng tay Bình chữa cháy cầm tay và bình l ắ p trên giá có bánh xe B ình chữa cháy bằng bọt hóa học A.B Bình chữa cháy bằng bọt hòa không khí Bình chữa cháy bằng khí C O 2 Bình chữa cháy bằng bột Hệ thống thiết bị chữa cháy, tự động, nửa tự động. Hệ thống chữa cháy tự đ ộng hoặc nửa tự động bằng n ư ớc Hệ thống chữa cháy bằng bọt Hệ thống chữa ch á y bằng khí H ệ thống chữa cháy bằng bột Hệ thống phát hiện kh ó i Hệ thống phát hiện nhiệt Hệ thống phát hiện lửa Phương tiện chữa cháy thô sơ Bơm tay chữa cháy (bơm cải ti ế n) loại 1 pít tông Bơm tay chữa cháy loại 2 pit tông trở lên, thuyền đựng nước, gàu v ẩ y, câu liêm, thang tay, x ô múc nước Các phương tiện và t hiết bị chữa ch á y khác: Phương tiện chứa nước, đựng cát chữa cháy Họng nước chữa cháy bên trong nhà. Tín hiệu báo: «Nguy hiểm»; «an toàn» Tủ đựng vòi, giá đỡ b ì nh chữa cháy Xẻng xúc PHỤ LỤC 2 CỦA TCVN 3890 - 84. BẢNG KÝ HIỆU CHỈ VỊ TRÍ CÁC THIẾT BỊ CH Ữ A CHÁY PHỤ LỤC 3 CỦA TCVN 3890 - 84 Mẫu s ổ ghi k ế t quả ki ể m t ra phương tiện v à thiết bị chữa cháy: Trang bìa: Sổ kiểm tra phương tiện và thiết bị chữa cháy Tên cơ sở: Ngày ……….tháng………năm……….(lập sổ): Người lập sổ: Trang 3, 4, 5,… (và các trang tiếp sau) Kho: có …………… vị trí để phương tiện (Phân xưởng, nhà) số: Phương tiện (thiết bị) loại: ở vị trí số: S ố TT Ngày, tháng kiểm tra Người kiểm tra Nội dung và kết quả kiểm tra Kết luận Ký tên Ghi chú PHỤ LỤC 4 CỦA TCVN 3890 - 84 BẢO DƯỠNG PHƯƠNG TIỆN CHỮA CH Á Y CƠ GIỚI (ô t ô chữa cháy, xe chuyên dùng, máy bơm chữa cháy) I. CHẾ ĐỘ BẢO DƯỠNG HÀNG NGÀY VÀ TRONG KHI ĐỔI TRỰC TIỂU ĐỘI Nội dun g côn g tác việc bảo dưỡng: a) Bộ phận máy: 1. Hệ thống xăng: Toàn bộ h ệ thống xăng ( t ừ bình c h ứa t ới bộ chế hòa khí) không đ ể chả y , rò. Thùng chứa xăng, hệ thống ống dẫn xăng phải được l ắ p chặt đảm bảo khi xe hoạt đ ộng không bị rung động va chạm vào vật khác làm vỡ, rò, rỉ. Các bộ phận: Lọc xăng, bơm xăng, bộ chế hòa khí phải lau chùi sạch s ẽ , đ ầ y đ ủ ốc ví t , đai ốc và xiế t chặt. 2. Hệ t h ố n g dầu bôi trơn : Phải s ử dụng loại dầu đúng quy cách, ký hiệu, số lượng quy định cho từng bộ phận máy, c ầ u, h ộ p số... ch ất lượng dầ u đảm bảo . Các n ơ i chứa dầ u k h ông được đ ể rò, ch ả y. Hàng ngày trước khi phát động , t hử máy, phải ki ể m tra dầu máy đả m bảo đúng ở m ức quy địn h tối đa. Không được dưới mức tối thi ể u quy định ở t hước đo dầu . Trường h ợp ch ưa đ ế n t h ời gian quy định thay d ầ u nhưng qua kiểm tra thấy d ầ u b ẩ n, p hẩ m chất kém, hoặc trong d ầ u có nhiều bụi kim loại có mùi khét, mùi xăng, tìm nguy ê n nhân và thay th ế d ầ u mới. Kiểm tra hệ thống dẫn d ầ u, hệ thống làm mát d ầ u và đồng hồ đo áp lực d ầu khi máy chạy. 3. Hệ t h ố n g l à m mát máy: Két nước làm mát phải đảm bảo đ ầ y (nước sạch), nắp két nư ớc đậy kín. Kiểm tra độ chùng của dây quạt gi ó . Với lực nén từ 4 đến 5 Kg/cm 2 cho phép độ chùng dưới đây: + Xe Gát 51; 63 từ 12 đ ế n 20mm + C á c loại xe Dil từ 15 đ ế n 20mm. 4. Hệ thống điện: Kiểm tra b ì nh điện, các công tắc đ iện, đồng h ồ điện, máy phát điện, má y khởi động, bộ ti ế t chế điện, bộ chia điện, đ è n, còi. Tất cả các bộ phận đ ều phải bắt vững chắc b ằng bulông, ốc vít và đảm bảo làm việc bình thường. Các dây dẫn điện phải được bọc kín đ ả m bảo cách điện, kh ô ng đ ể chạm m á t. Các đ ầ u nối tiếp xúc của dâ y phải xiết chặt ốc. 5. Kiểm t ra t ình trạng kỹ t huậ t m á y: Động cơ Dùng tay qua y , quay máy t ừ 5 đến 8 vòng cho trơn máy; Mở cô ng t ắc điện (đ ề ) khởi động cho máy n ổ . Mỗi l ầ n ấ n nút điện khởi động không quá 5 giây. Nếu m á y chưa n ổ , sau 15 giây m ớ i được ấ n nú t tiếp. Khởi động 3 l ầ n máy không n ổ thì phải ki ể m tra lại toàn bộ. Khi máy đã n ổ từ từ t ăng ga cho m áy quay tốc độ nhanh; Không được tăng tốc độ quay của máy một cách đột ngột. Ki ể m tra máy chạy ở nhi ề u tốc độ vòng quay khác nhau. Kiểm tra m á y đồng thời kiểm tra các đồng hồ đo điện, áp lực dầu, nhi ê n liệu, nhiệ t độ nước, còi, ga... đảm bảo hoạt động chính xác. Thời gian kiểm tra: 5 phú t . b) Bộ phận g ầ m: 1 . Hệ th ố ng bánh xe và xăm l ố p: Trục các bánh x e phải đảm bảo vững chắc, các đai ốc bắt bánh xe phải đủ và đ ược siết c h ặt. Lượng hơi trong các bánh xe phải đúng với quy định cho từng loại xe. Cách ki ể m t ra: Dùng đồng hồ đo áp lực hơi. 2. Hệ t h ố ng t ay lái: Các khớp n ố i của hệ thống tay lái phải bắt vững ch ắc . Tay lái khi điều khi ể n nhẹ nhàng. Đảm bảo hành tr ì nh t ự do cho phép. 3. Hệ th ố ng phanh: - Phanh phải đảm bảo chính xác, nhẹ nhàng, các má phanh ăn đều các bánh xe, các ch ố t, bulông, mũ ốc và các khớp nối của hệ thống phanh phải b ắ t vững chắc. - Đối với phanh dầu phải kiểm t ra đầy đủ dầu ở b ầ u phanh, hệ thống ống dẫn d ầ u, bơm dầ u, các đ ầ u n ố i... đảm bảo không bị rò, chảy dầu. - Đối với phanh nơi kiểm t ra đồng hồ áp lực hơi. Đả m bảo trên 5 K g/cm 2 xe mới đ ược chuy ể n bánh. B ầ u ch ứ a hơi, hệ thống hơi, các van p h ải đảm b ả o kín, kiểm tra b ầ u hơi, thải các c h ấ t cặn b ẩ n ngưng tụ trong bình. Kiểm tra khả năng làm vi ệ c của máy nén hơi và hành t rình t ự do của chân phanh. 4 . Ly hợp ph ả i đ óng hoặc mở dứ t khoá t , k h ông trư ợt : + Đ ảm bảo san g s ố không kêu. + H ành trình t ự do của ly hợp trong phạm vi cho phép. c) Bộ phận bơm ly tâm chữa cháy: - Ki ể m tra, xiết chặt ốc bắt l iền máy bơm với k h ung xe. - Kiểm t ra các van phun nước, phun bọt h òa kh ô ng khí; van đóng mở cho nước l ê n két nước, đồng hồ đ o áp s uấ t, vòng quay. - Kiểm tra khả năng làm việc của c ầ n van liên kết, cần hút chân không. - Kiểm tra độ kín của bơm ly tâm t heo quy t rìn h sau: + Xi ết chặt nắp đậy họng hút của bơm. + Ki ể m tra đóng c á c van phun nước, van đóng mở nước lên két nước, van phun b ọ t h òa không khí... cho thật kín. + Kéo cần liên kế t . + K é o cần hút chân không đạt từ 550 đến 570 m m cột t hủy ngân (chỉ trên đồng h ồ hạ áp). Đóng c ầ n liên kết, trả cần hút chân không về vị trí ban đ ầ u, đồng thời theo dõi tốc độ tụt xuống của chân không, cho phép 100 mm cột thủy ngân tụt xuống sau 2 phút, n ế u chưa đạt ti ê u chuẩn trên thì ki ể m tra, điều chỉnh độ kín toàn bộ hệ thống chân kh ô ng. Vòi hút phải kín, không hư hỏng, t hủng, phải có đầy đủ đệm l ó t, các đầu n ố i khi l ắ p với nhau phải n h ẹ, trơn, kín. Két đựng nước chữa cháy phải luôn đầy nước, nước sạch, không bị rò chảy. Các phương tiện và dụng cụ ch ữ a c há y trang bị t heo xe, m á y bơ m, lăng, vòi, ba chạc, thang, mặt nạ v.v... phải đủ số lượng quy định theo xe, đảm bảo chất lượng t ốt, sắp xếp đúng vị trí. Các dụng cụ sửa chữa của t ừng xe chữa cháy, má y b ơm ch ữ a cháy phải mang t heo đầ y đủ. d) Lau chùi sạch sẽ: Sau khi kiểm tra xong toàn bộ các c ô ng việc nói trên thì lau chùi sạch sẽ bu ồ ng lái xe, buồng ngồi của chiến sĩ và vỏ xe. - Chế độ bảo dưỡng hàng n gà y cho xe ch ữ a cháy, máy bơm ch ữ a ch á y và các thiết bị chữa cháy do chiến sĩ l á i xe và các chi ế n sĩ trong ti ể u đội trực thực hiện. II. CHẾ ĐỘ BẢO DƯỠNG TRONG KHI CHỮA CHÁY HOẶC THỰC TẬP Nội dung công việc bảo dưỡng 1. Kiểm tra xe chữa c h áy, xe chuyê n d ù ng, máy bơm chữa cháy và c á c thiết bị chữa cháy theo xe: Vị t rí đỗ phải đảm bảo an toàn (tránh độ dốc, độ nghiêng , độ lún) và phải tránh nguy cơ lửa l an gây chá y xe, máy bơm. 2. Nếu x e chữa cháy, máy bơm chữa cháy nước hút ở ao hồ b ể nước, cầ n kiểm t ra vị trí đ ặ t vòi hút, lưới lọc nước . Vòi hút k h ông được gập khúc cong quá. Lưới lọc nước phải hoàn toàn dìm xuống nước cách mặt nước từ 300 mm trở lên. 3. Khi m á y bơm đang làm việc, c ứ sau 30 phút phải bơm 2 đến 3 vòng vú mỡ vào vòng bi đệ m lót trục bơm. 4. Thường xuyên kiểm t ra van, các chỗ nối hai đoạn ống hút, đệm lót vòi hú t với guồng bơm. Kiểm tra két nước làm m át đ ộng cơ, đ ầ u máy, h ộ p số, h ộ p thu c ô ng su ất ... 5. Theo dõi hệ thống tu ầ n hoàn nước từ máy bơm đến két nước làm má t , nhiệt độ nước đảm bảo từ 80° đ ế n 95° C . - Theo dõi mức nước của ngu ồ n nư ớ c. - Theo dõi tốc độ và tình trạng làm việc của máy bơm, khi th ấ y ti ế ng k ê u lạ hoặc hiện tượng tụt nư ớ c phải dừng lại kiểm tra. 6. Theo dõi áp suất dầu máy c ủ a động cơ, khi máy đang làm việc. 7. Việc b ả o dưỡng xe chữa cháy, máy bơm ch ữ a cháy trong khi chữa cháy thực t ập do lái x e thực hiện. III. CHẾ ĐỘ BẢO DƯỠNG SAU KHI CHỮA CHÁY, THỰC TẬP VỀ DOANH TRẠI Nội dun g c ô ng việc b ả o dưỡng: 1. Xe chữa cháy, m áy bơm chữ a chá y , sau khi chữa cháy th ự c t ậ p về doanh tr ạ i nế u có dùng nước m ặ n, nước b ẩ n, dùng thuốc bọt chữa cháy phải rửa sạch, lau chùi tất c ả các th iế t bị đ ã sử dụng b ằng n ước sạch thời gian 15 phút. 2. Hút nước sạch vào đầy xi t éc đựng n ư ớc chữa cháy. 3. Mở hết các van phun nước, van ở dưới g u ồng bơm để thoát hết nước thừa trong bơm ly tâm. 4. Ki ể m t ra các bộ phận l y h ợp, phanh, hộp số , h ộ p thu c ô ng su ấ t, t ay l á i, trục các đăng, cầu trư ớ c, c ầ u sau, mặt lốp v à áp su ất hơi trong lốp xe v.v... 5. Kiểm t ra và b ổ sung dầu, xăng, n ước l àm mát (đúng quy định) của xe. 6 . Kiểm tra t ì nh t rạng các thi ế t bị chữa cháy trang bị theo xe, thay t hế t hiết bị h ỏng cho đ ủ số lượng t heo quy định. 7. Ki ể m tra độ chùng của gi â y quạt gió; máy nén khí, t ì nh trạng của bình điện, đ è n, còi... 8. Kiểm t ra vỏ xe, vặn chặt ốc, bu lông bánh xe, bích nhíp... 9. Rửa sạch g ầ m xe, lau sạch máy bơ m , động cơ, v à các bộ phận đ è n t í n hiệu, đ è n pha, lau kính xe... 10. Khắc phục ngay các sự cố xảy ra khi xe, máy làm việc 11. Giặ t quần áo ch ữ a cháy, vòi và phơi khô. 12. Vi ệ c bảo dưỡng xe chữa ch á y, máy b ơ m chữa cháy , c á c thiết b ị chữa cháy khác trang bị th eo xe và máy bơm ở mục II này d o lái xe và toàn t i ể u đ ội t h ực hi ện dư ới sự p h ân công, đi ề u khi ển của ti ể u đ ộ i trưởng. IV. BẢO D ƯỠN G H ÀN G TUẦN Nội dun g bảo dưỡn g : a) Bộ phận máy và g ầ m xe, máy bơm: 1. Ti ế n hành chế độ bảo dưỡng hàng ngày. 2. Kiểm tra k ỹ mức d ầ u và độ nhớt của d ầu máy. Trường hợp hao d ầu nhiều phải kiểm tra k ỹ đáy h ộ p trục khuỷu, các đệm chắn, phát hiện sự cố hỏng, rò rỉ dầ u ra ngoài. Nếu mức dầu tự tăng lên phải ti ế n hành xả dầ u, ph â n tích xem có nước hoặc xăng rơi vào. T ì m nguy ê n nhân khắc phục. 3. Ki ể m t ra mức dầu phanh; đối với phanh hơi, mở van xả nướ c ngưng tụ t rong b ì nh ch ứ a hơi. Ki ểm tra kỹ hệ thống phanh tay, phanh chân, đ ả m bảo chính xác, các má phanh ăn đ ề u c á c bánh xe. 4. Kiểm tra, và xiết chặt hệ t hống t a y lái, và toàn bộ hệ thống cần chuy ể n hướng. 5. Cho máy chạy 10 phú t , kiểm tra ở nhiề u t ố c độ vòng qu ay kh á c nhau của khuỷu. Nạp điện cho bình điện. b) Bộ phận bơm l y t âm chữa ch á y: 6. Ti ế n hành đ ề u c hế độ bảo dưỡng hàng ngày. 7. Kiểm tra khả năng làm việc của bơm và cánh quạt ly t âm (bằng cách cho bơm ly tâm quay ở tốc độ th ấ p và trung bình nghe trục guồng bơm cánh quạt ly t âm quay). Không được c h o qua y ở tốc độ cao và t ăng ga đột ngột. 8. Ki ể m tra độ kín của bơm ly tâm ( lắp t oàn bộ vòi hút vào bơm dùng nắp đậy họng hút lắp vào đoạn cuối vòi hút, lắp kín, tiế n h à nh hút chân không) cách ti ế n hành xem đi ể m (c) phần chế độ bảo d ưỡn g hàng ngày của phụ lục này. 9. Bảo dưỡng hàng tuần do chiến sĩ lái xe t hực hiện dưới sự h ư ớng dẫn của tổ trưởng l ái xe . V. CHẾ ĐỘ BẢO DƯỠNG HÀNG THÁNG Nội dung việc bảo dưỡng a) Bộ phận má y và g ầ m xe: 1. Tiến hành chế độ bảo dưỡng hàng tuần. 2. Ki ểm tra bộ phận bạch kim: ma vit bạch kim phải sạch, hai mặt phải tiếp xúc đ ều và sá t nhau. Khoảng cách cho phép giữa hai má bạch kim khi mở hoàn toàn: Từ 0,35mm đến 0,45mm. 3. Đánh sạch các tiếp đi ể m đóng ở nắp chia điện và rôto. Xiết chặt các đ ầ u d ây của bộ chia đi ệ n. Chấm dầu m ỡ ở những đi ể m c ầ n thiết trong bộ c hi a điện. 4. Kiểm tra lại đi ể m đánh lửa (chỉnh lại nếu cần thiết). 5. Th á o, la u sạch nến đánh lửa (Buzi) chỉnh lại khoảng cách giữa hai chấu đánh lửa theo khoảng cách quy định đối với mỗi loại xe. 6. Ki ể m t ra lau chùi sạch sẽ bộ p h ận góp điện của máy phát đi ệ n. Tra d ầ u mỡ những chỗ cần thi ế t. 7. Lau sạch vỏ bình điện, lau sạch cực điện, dây d ẫn, thông lỗ thông hơi. Dung dịch trong bình điện đảm bảo ngập t ấ m cực từ 10 đ ế n 15 m m . Độ bomme dung dịch t ừ 26 đến 30 (hoặc t ỷ trọng 1,27). Nước pha dung dịch phải là nước c ấ t, sạch. Cấm không được đ ổ axit ngu y ên chất vào b ì nh điện. 8. Kiểm tra b ầu lọc xăng, bộ ch ế hòa khí, kiểm t ra rửa sạch b ì nh xăng nếu c ầ n t hiết. 9. Kiểm tra két nư ớc và hệ thống ống dẫn nước l à m mát má y , các van nước của hệ thống làm mát p h ụ. 10. Ki ểm tra kỹ mức d ầ u, chất lượng dầu ở tấ t cả các bộ phận nh ư : khoảng chứa dầu máy, hộp số , hộp thu công suất, hộp số phụ, hộp tay lái, hộp dầ u phanh, các cầu xe, đảm bảo đúng mức quy định và ch ất lượng. 11. Tra dầ u mỡ vào các bộ phận c ầ n t hiết của l y hợp quạt nước, khớp nối, trục các đ ăng, ổ nhíp và các ổ bi của máy v.v... 12. Kiểm tr a vặn chặt chắn b ù n, giá đỡ, cánh cửa, két nước, các nhíp xe, bắt chặt bích nhíp, bộ phận giảm sóc, mũ ốc bánh xe, t ay lái, cần chu yể n hướng, trục truyền lực, phanh tay, giá đỡ thân máy. b) Bộ phận bơm ly t âm chữa cháy: 13. Ti ế n h ành đ ề u ch ế đ ộ bảo dưỡng h à ng tuần . 14. Tra mỡ vào các vú m ỡ ở các bộ phận đệm lót, trục bơm và các vú mỡ khác của bơm. Tra dầu đ ể làm tr ơ n tất cả các van đóng mở của máy bơm . 15. Kiểm tra xi t éc chứa nư ớ c chữa cháy. Thay nước sạc h (khi c ầ n thiết). 16. Kiểm t ra thuố c bọt, nước chữa c h áy và hệ thống thi ế t bị ch ữ a cháy cho xăng d ầ u. Ki ể m tra các van và thiết bị đi ề u chỉnh tỷ lệ thuốc bọt chữa cháy, thông hệ thống ống dẫn dung dịch thuốc tạo bọt. 17. Ki ể m tra, lau chùi, quét sạch ngăn vòi và phơi n ắ ng đảm bảo khô ráo. 18. Kiểm tra lau chùi, sạc h sẽ các phương t iện, dụng cụ chữa cháy theo xe: Bơm dòng, phễu hòa bọt, các loại lăng phun nước, phun bọt, đầu nối, ba chạc, hai c h ạc đ ầ u nối hỗn hợp v.v…lau chùi không đ ể ẩ m mốc, rỉ kẹ t , đảm bảo đón g mở d ễ dàng. 19. R út thang l ê n, lau chùi sạch sẽ , tra dầ u mỡ vào các khóa ổ ròng rọc, xích kéo, đảm bảo t hang hoạ t động nhẹ nhàng. 20. K iểm t ra lại s ố l ượng , chất lượng , lau chùi sạch s ẽ các d ụng cụ đồ nghề sửa chữa. 21. Việc bảo dưỡng hàn g t háng d o chiến sĩ lái xe và t oàn ti ể u đội t h ực hiện dưới sự hướng dẫn của tổ trưởng lái xe và tiểu đội trưởng. VI. CHẾ ĐỘ BẢO DƯỠNG HÀNG QUÝ Nội dung công việc bảo dưỡng: a ) Bộ phận máy, g ầ m xe: 1. Tiến hành chế độ bảo dưỡng hàng tháng . 2. Dùng giấy nháp đánh sạch các mối dây điện cao thế, kiểm t ra bắt chặt các dây d ẫ n điện cao thế và t oàn bộ các dây dẫn điện khác, không đ ể bị hỏng, chạm má t , hoặc phóng điện. 3. Ki ể m t ra bì nh điện và máy phát điện, kiểm t ra k ỹ t ừ ngọn t ớ i nguồn điện, phát hiện, s ử a chữa những hiện t ượng hỏng, thay t h ế các bộ phận khi xét c ầ n t hiết. 4. Tháo bộ ch ế hòa khí và bầu lọc xăng lau chùi sạch sẽ. Ki ể m tr a hệ thống dầu xăn g , b ầ u lọc khí, rửa sạch lưới lọc xăng v à lắp lại đún g vị trí cũ. 5. Tháo và rửa sạch bộ l ọc dầu. Phơi kh ô l ắ p lại vị trí cũ. 6. T ổ ng kiểm tra tất cả các bộ ph ậ n ch ứ a d ầ u bôi trơn: Dầu máy hộp số, hộp số phụ, hộp tay lái, hộp dầu phanh, các cầu xe, d ầ u trong bộ phận giảm sóc... Nếu th ấ y t h iếu thì nạp th ê m đúng mức quy định. Thay d ầu mới t heo s ố lượn g cây số đ ã chạ y được: - D ầu máy: 3000 km. - Hộp số, h ộp t hu công su ất, h ộp số phụ: 6000 km - Hộp tay lái: 1 n ă m tha y 1 lần. - Cầu t rước (giữa) sau: 6000km. - Dầu phanh 1 năm: 2 lần thay. - Dầu trong hệ thống giảm sóc: 1 năm 1 l ầ n. - D ầ u cho bầu lọc khôn g khí: 1000 km - Mỡ cho các khớp chuy ể n hư ớ ng của hệ t hống tay lái 1000 km - D ầ u bôi trơn ở trục bơm ly t âm. Ngoài tiêu chuẩn quy định trên , khi kiểm tra th ấy d ầ u b ẩ n, ch ất lượng không đảm bảo có thể thay d ầ u mới t rước thời hạn. 7. Thay mỡ mới định kỳ, th eo s ố cây số đã chạy được, áp dụng cho từ ng loại xe, bỏ mỡ cũ, thay mỡ mới cho các vú mỡ. 8. Rửa két nước làm mát máy. 9. Tra d ầ u mỡ vào các ổ bi của xe. b) Bộ phận b ơ m ly t âm 10. Tiến hành ch ế độ bảo dưỡng hàng tháng. 11. Kiểm tra đệm ló t làm kín trục bơm, tra mỡ làm kín t rục bơm 12. Tra dầu, bôi t rơn vào cầu liê n k ế t, cầu chân kh ô ng, các van đ óng mở nước, van mở thuốc bọt h ò a không kh í , ly hợp, ga. 13. Ki ể m tra vặn chặt t oàn bộ ốc và đai ốc - đảm bảo vững chắc khi bơm l àm việc. 14. Kiểm tra vặn chặt các ốc vít của ké t nước chữa cháy, rửa sạch bên trong, nếu két nước bị rò rỉ, phải ti ế n hành sửa chữa, và sơn lại. 15. Cho máy bơm làm việc với tốc độ bình thường (không hút nước) để ki ể m t ra ch ấ t lượng trục bơm, cánh quạt ly tâm, các dụng cụ đo của bơm... 16. Một năm 1 lần kiểm nghiệm công su ất máy b ơm c ủ a các loại xe chữa cháy và các máy bơm kéo theo. Phương pháp kiểm nghiệm: a) Xe chữa cháy bố trí ở nguồn nước: Ao, hồ, b ể nước (không bố tr í ở t rụ nước chữa chá y ) chi ề u cao hút nước (t ính từ trục máy bơm đến mặt nước) từ 1 đến 3,5m. L ắ p 2 đoạn vòi h ú t (mỗi đoạn 4m) và t hiết bị lọc nước. b) Rải vòi phun loại A (l oại v ò i có lớp cao su ló t bên trong) và l ắ p l ăng theo bản hướng dẫn: Loại máy bơm gắn theo xe. Số lượng vòi phun (m) Đường kính lăng (mm) Họng phun tr á i Họng phun phải Đường vòi trái Đường vòi phải Máy bơm loại mác Π H-20 (Gác 63). 20 20 13 2 2 Π H-25 40 40 22 19 Π H-30; Π H - 40 20 20 22 22 và các loại m á c khác c) Lắp xong vòi hút, vòi phun, bắt đầu hút nước. Sau khi nước lên guồng bơm, từ từ tăng ga đồng thời m ở van hai họng phun nước và tăn g thêm ga cho áp suất t ớ i giới hạn: Từ 8,4 đến 8,6KG/cm 2 với chi ề u sâu hút nước: 2m - Đồng thời kim đồng hồ (vòng/phú t ) phải đạt yêu c ầ u dưới đây cho phù hợp với áp su ấ t trên: + Đ ố i với máy bơm ΠH - 20 phải đạt từ 3250 - 3360 (vòng/phút) + Đối với máy bơm ΠH - 25 phải đạt từ 2750 - 2850 (vòng/phút) + Đối với m á y bơm ΠH - 30 phải đạt từ 2550 - 2650 (vòng/phút) + Đối với máy bơm ΠH - 40Y (Zin 130; 131) phải đạt từ 2550 - 2650 (vòng/phút) Nếu đạt được tiêu chuẩn áp suất và tốc độ quay nói ở đi ể m (c) thì máy bơm chất lượng tốt - Trường hợp máy b ơ m đạt t ốc độ quay tiêu chuẩn (vòng/phút,) hoặc cao hơn. Nh ư ng không đạt áp suất. C ầ n ki ể m t ra cá c rãnh, cánh quạt ly t âm hoặc đệm lót tr ục bơm; t ìm biện pháp khắc phục. - Trường hợp áp su ất và tốc độ quay kh ô ng đạ t t iêu chuẩn ở đi ể m (c) ki ểm tra lại công suất động cơ. - Tiến hành kiểm tra sự là m việc c ủa hệ thống phun bọt. Đ ố i với các loại xe chữa cháy nước cộng hòa dân ch ủ Đức xe chuyên dùng máy bơm chữa cháy các loại M - 600/M - 800; M - 1200; M - 14 0 0; (M - 1600) DS - 16; BJ-23 về cơ b ả n t hi hành chế độ bảo dưỡng, định kỳ quy định ở các mục I, II, III, IV, V, VI của phụ lục này kết hợp với tài liệu hướng dẫn sử dụng kèm t heo xe, máy b ơm. PHỤ LỤC CỦA 5 TCVN 3890 – 84 (Trích dẫn TCVN 2622 – 78) PHÂN LOẠI NGUY HI Ể M V Ề CH Á Y, N Ổ , C Á C CÔNG TRÌN H CÔNG NGHIỆP Theo t ính ch ấ t nguy hiểm về cháy n ổ của quá trình sản xu ấ t các c ô ng tr ình công nghiệp đ ược c h ia thành sáu hạng như sau: Hạng sản xu ấ t Đ ặc tính của s ả n xu ấ t Đặc tính nguy hiểm v ề cháy n ổ của qu á trình công nghiệp T ê n ngành s ả n xu ấ t (thí dụ) 1 2 3 4 A Nguy hi ể m cháy nổ Trong sản xu ấ t có sử dụng những ch ấ t khí mà giới hạn n ổ dưới t ừ 10% theo t hể tích trở xuống hoặc sử dụng c á c c h ấ t l ỏ ng có nhiệt độ bốc cháy ở thể hơi từ 28° C tr ở xuống. Các ch ấ t khí và lỏng nói tr ê n có th ể t ạo thành h ỗ n h ợ p nguy hi ể m v ề n ổ vượt q uá 5% thể tích của phòng. Các chất có khả năng ch áy và n ổ khi t ác dụng với nước, với ôxy trong không khí h a y tác d ụng với nhau. Những phân xư ở ng đi ề u ch ế và sử dụng Natrio m và sử dụng Kalyom, các phân xưởng của các nhà m áy l à m sợi nhân t ạo, cao su nhân tạo. Những trạm sản xu ấ t H y dro các phân xư ở ng hóa ch ất của nhà máy t ơ nhân tạo , những phân xưởng sản xuất dầu xăn g chưng c ấ t, phân chia kh í , những phân xưởng s ả n xu ấ t nhiên liệu lỏng nhân tạo, thu h ồ i và chưng c ấ t các c hấ t lỏng hòa tan hữu cơ với nhiệt độ bốc cháy ở th ể hơi 28° C tr ở xuống B Nguy h i ể m cháy nổ Trong sản xu ấ t có sử dụng những ch ấ t khí dễ cháy mà giới hạn n ổ dưới vư ợ t t rên 10% t heo thể t ích ; những chất lỏng ở nhiệt độ bốc cháy ở thể hơi từ 28 ° C - 61 ° C. Những chất lỏng cháy được mà trong quá trình sản xuất được nung nóng tới hoặc quá nhiệt độ bốc cháy; các chất khí, bụi và chất lỏng nói trên có thể tạo thành hỗn hợp nổ, cháy vượt quá 5% thể tích của phòng. Việc sản xuất có bay tỏa ra những bụi hay xơ, sợi dễ cháy, nổ với hàm lượng giới hạn nổ dưới bằng hay nhỏ hơn 65g/m 3 theo thể tích Những phân xư ở ng sản xu ấ t và vận chuy ể n than cám , mùn c ưa , những trạm t ẩ y rửa các thùng d ầ u ma dút và các chất lỏng khác có nhiệt độ bốc cháy ở thể hơi từ 28 ° C đến 61 ° C. Những gian nghiền và xay các chất rắn, những phân xưởng chế biến cao su nhân tạo, những phân xưởng sản xuất đường. Những trạm bơm chất lỏng có nhiệt độ bốc cháy ở thể hơi từ 28 ° C đến 61 ° C. C Nguy hiểm cháy Trong sản xuất sử dụng các chất lỏng, có nhiệt độ bắt cháy ở thể hơi trên 61 ° C, các chất rắn và vật liệu dễ cháy, các sơ sợi hay bụi dễ cháy trong quá trình sản xuất bay tỏa ra với hàm lượng giới hạn nổ dưới vượt trên 65g/m 3 hỗn hợp với không khí. Những phân xưởng làm đồ nghề mỹ nghệ từ nhà máy dệt kim các phân xưởng công nghiệp dệt, công nghiệp giấy, chế biến sợi bông, sợi gai, sợi đay, những phân xưởng tái sinh dầu mỡ, nấu lại dầu mỡ, chưng cất nhựa đường, những kho chứa vật liệu cháy kho dầu lộ thiên, những thiết bị chứa dầu mỏ. Thiết bị điện với lượng dầu mỡ lớn hơn 60kg cho 1 đơn vị thiết bị; Những kho chứa hàng hỗn hợp; những trạm bơm chất lỏng có nhiệt độ bắt cháy của hơi trên 61 ° C D Nguy hiểm cháy Tro ng sản xu ấ t có sử dụng các chất và v ậ t li ệ u không ch á y, ở t rạng thái nung nóng hay nóng c h ảy mà quá tr ì nh gia công có hi ệ n tượng p h át nhiệ t hay phát tia lửa và ngọn lửa; các chất rắn , chất lỏng, ch ấ t tạo kh í dùng đ ể đ ốt cháy hay sử dụng làm chất đốt. Những phân xưởng đúc và luyện kim; n hững bộ phận của lò; của các trạm sản xu ấ t h ơ i đốt , những phân xưởng hàn rèn, trạm s ử a ch ữ a đ ầ u máy xe lửa, bộ phận cán nóng kim loại, những gia n nhà đặ t động c ơ đốt trong những nhà c hí nh của nhà máy p h á t điện ( gian lò , gian tu ố c bin) những phòng thí ng h iệm điện cao t hế , trạm nồi h ơ i .. E Nguy hi ểm cháy Trong sản xuất có sử dụng các chất và vật li ệ u kh ô ng ch á y; ở trạng thái nguội. N h ững p hâ n xưởng c ơ khí g ia c ô ng nguội kim loại (trừ h ợ p kim ma-nhê-đi-en) xư ở ng s ả n xu ấ t sút (trừ bộ phận lò). Những t rạm má y nén không khí và c á c chất khí không cháy; phân xưởng t ái sinh axit, t r ạ m sửa chữa xe điện và đ ầ u m á y xe điện , những phân xưởng cán nguội kim loại. Những phân xưởng t huộc công nghiệp dệt, công nghiệp gi ấ y có c á c quá trình s ả n xu ấ t ướt các phân x ư ởng ch ế biến thực ph ẩ m Các trạm bơm c hấ t lỏng không cháy. F Nguy hiểm nổ Trong sản xuất có sử dụng các ch ấ t khí cháy không qua giai đoạn lỏng, bụi ngu y hiểm v ề n ổ mà hàm lượng có th ể tạo thành hỗ n hợp n ổ lớn h ơ n 5% khối tích của phòng; Quá trình công nghệ chỉ có thể gây n ổ (k h ông cháy ti ế p theo) hay khi tác dụng với nước, với không khí và t ác dụng với nhau, các chất có th ể n ổ (không cháy tiếp theo). GHI CH Ú : 1. C á c kho , tùy theo tính ch ấ t nguy h i ể m v ề cháy n ổ của hàng h ó a và nguyên v ậ t liệu chứa trong đó mà chia cá c kho theo tính chất nguy hi ể m v ề cháy, n ổ phù hợp với quy định của bảng nà y . 2. Các ng à nh s ả n x uất , trong đó nhiên liệu để đốt cháy là c á c c h ất lỏng, chất khí và hơi, hoặc quá tr ì nh công nghệ c ó s ử dụng đến việc đốt cháy các chất đó h oặc có sử dụng ngọn lửa t rần đ ề u không th u ộc hạng sả n xu ấ t A, B, C . PHỤ LỤC 6 CỦA TCVN 3890 - 84 CÁC YÊU CẦU KỸ THUẬT VÀ PHƯƠNG PHÁP KI Ể M TRA THUỐC BỌT H Ó A H ỌC CH Ứ A C H ẤT A - B I. CÁC YÊU CẦU KỸ THUẬT Thuốc bọt hóa học chữa cháy A - B còn tốt khi bọt tạo ra dẻo mịn độ n ở cao và đạ t các yêu cầu k ỹ thuật sau : a) Bội số nở bọ t (S) l à số lần t ăng lên của thể tích bọt sinh ra (V 1 ) so với thể t ích ban đ ầ u của dung dịch c á c ch ất t ạo thành bọt (V 2 ). Đối với bọt h óa học A - B Bội số n ở cho phép nhỏ nhất là 5 (S = 5) Khi S = 8 đến 12 là bọt tố t . b) Độ bền của bọt: là thời gian cần thiết bọt tự ph á vỡ tiết ra được 50% dung dịch chất tạo bọ t b an đ ầ u, N ế u th ực t ế sau 20 phút vỡ 20% bọt -l à bọt tốt. c) M ô i trư ờ ng c ủ a nước tiết ra: Sau k h i đo độ b ề n bọt, dùng gi ấ y t hử độ PH để xác định môi tr ư ờ n g của nước tiết ra - Phải đạt độ PH = 7. d) Một số điểm cần chú ý : - Thời gian sử dụng thuốc t heo q uy định riêng đối với từng loại. - Bọt phải mịn , c á c bóng bọt phải đ ều , có khả năng bám đ ư ợc trên bề mặt thẳng đứng. - Bọt không được khô q uá, phải đảm bảo tiết ra được nước đ ể làm lạnh b ề mặt cháy. - Bọt phải có độ linh động đảm bảo chảy lan và che phủ bề mặt vật cháy. - Bọt ph ả i t ạo ra được áp suất trong b ình đ ể phun xa được từ 6 đến 8 m . - Th ờ i gian phun 1 bìn h chữa ch áy cầm tay ít nhất là 1 phút và đảm bảo chữa cháy 1 diện tích từ 1 đ ế n 1 ,3m 2 . Thời gian phản ứng là 5 giâ y , sau 10 đến 15 giây bọt phải ổ n định. II. PHƯƠNG PHÁP KI Ể M TRA Trộn lẫn ph ầ n dung d ị ch A với phần dung dịch B, theo tỷ lệ: + Đối với loại bình bọt A - B 10 d o nhà máy cơ khí Lương yên sản xuất: 1 ,5 cm 3 thuốc A với 8,5cm 3 t huốc B + Đối với bình Tr u ng Quốc 7,5 lít: 1,1 cm 3 thuốc A với 6,5cm 3 thuố c B + Bình Tiệp Khắc l o ại 10 lít: 1 ,5cm 3 thuốc A với 8,5cm 3 t h uốc B + Loại của Liên X ô OX P _ 10: 1 ,5cm 3 thuốc A với 8,5 cm 3 thuốc B.