TCVN7568-22:2016

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7568-22:2016 (ISO 7240-22:2007) về Hệ thống báo cháy - Phần 22: Thiết bị phát hiện khói dùng trong các đường ống TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 7568-22:2016 ISO 7240-22:2007 HỆ THỐNG BÁO CHÁY - PHẦN 22: THIẾT BỊ PHÁT HIỆN KHÓI DÙNG TRONG CÁC ĐƯỜNG ỐNG Fire detection and alarm systems - Part 22: Smoke-detection equipment for ducts Lời nói đầu TCVN 7568-22:2016 hoàn toàn tương đương ISO 7240-22:2007. TCVN 7568-22:2016 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 21, Thiết bị phòng ch á y chữa cháy biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và C ô ng nghệ công bố. Bộ TCVN 7568 (ISO 7240), Hệ thống báo cháy bao gồm các phần sau: - Phần 1: Quy định chung v à định nghĩa. - Phần 2: Trung t â m báo cháy. - Phần 3: Thiết bị báo ch á y bằng âm thanh. - Phần 4: Thiết bị cấp nguồn. - Phần 5: Đầu báo cháy nhiệt kiểu điểm. - Phần 6: Đầu báo cháy khí cacbon monoxit dùng pin điện hóa. - Phần 7: Đầu báo ch á y khói kiểu điểm sử dụng ánh sáng, á nh s á ng t á n xạ hoặc ion hóa. - Phần 8: Đầu báo cháy ki ể u điểm sử dụng cảm biến cacbon monoxit kết hợp với cảm bi ế n nhiệt. - Phần 9: Đám cháy thử nghiệm cho các đ ầ u báo cháy. - Phần 10: Đầu báo cháy l ử a kiểu điểm. - Phần 11: Hộp nút ấn báo cháy. - Phần 12: Đầu báo ch á y khói ki ể u đường truyền sử dụng chùm t i a chiếu quang học. - Phần 13: Đánh giá tính tương thích của các bộ phận trong hệ thống. - Phần 14: Thiết kế, lắp đặt, vận hành và bảo dưỡng các hệ thống báo cháy trong và xung quanh tòa nhà. - Phần 15: Đầu báo cháy ki ể u điểm sử dụng cảm biến khói và cảm bi ế n nhiệt. - Phần 16: Thiết bị điều khiển và hiển thị của hệ thống âm thanh. - Phần 17: Thiết bị cách ly ngắn mạch. - Phần 18: Thiết bị vào/ra. - Ph ầ n 19: Thiết kế, lắp đặt, chạy thử và bảo dưỡng các hệ thống âm thanh dùng cho tình huống kh ẩ n cấp. - Phần 20: Bộ ph á t hiện khói c ô ng nghệ hút. - Phần 21: Thiết bị định tuyến. - Phần 22: Thiết bị phát hiện khói dùng trong các đường ống. - Ph ầ n 23: Thiết bị b á o động qua thị giác. ISO 7240, Fire detection and alarm systems (Hệ thống báo cháy) còn có phần sau: - Part 24: Sound-system loudspeakers (Loa hệ thống â m thanh). - Part 25: Components using radio transmission paths (Bộ phận sử dụng đ ường truyền radio) - Part 27: Point-type fire detectors using a scattered-light, transmitted- l ight or ionization smoke sensor, an e lec trochemical-cell carbon-monoxide sensor and a heat sensor (Đầu b á o cháy kiểu điểm sử dụng á nh s á ng t á n xạ, á nh sáng truyền qua hoặc cảm bi ế n khói ion hóa và cảm biến khí cac bon monoxit pin điện hóa và cảm biến nhiệt). - Part 28: Fire protection control equipment (Thiết bị ki ể m soát ch ữ a cháy). Lời giới thiệu Thiết bị phát hiện khói d ùng cho các đường ống (s.d.e.d) được dùng làm một phần của hệ thống phát hiện cháy để lấy mẫu về môi trường trong các đường ống dẫn không k hí của một tòa nhà. Sự phát hiện ra khói sẽ phát ra một t í n hiệu đến thiết b ị điều khiển và chỉ báo được kết nối và có thể được sử dụng như một tín hiệu cho hệ thống kiểm soát không khí đ ể ngăn ngừa sự lan truyền của khói trong phạm vi tòa nhà. Hệ thống phát hiện và báo động cháy đ ược yêu cầu phải đảm b ả o chức năng hoạt động không ch ỉ tình huống cháy mà còn cả trong và sau khi tiếp xúc với các điều kiện dễ gặp phải trong thực tế như sự ăn m ò n, rung động, va đập trực tiếp, sốc gián tiếp và nhiễu điện từ trường. Một số phép thử được ch ỉ định nhằm đánh giá t í nh năng của s.d.e.d trong những điều kiện đó. Sự làm việc c ủ a s.d.e.d đ ược đánh giá trên cơ sở các kết quả thu được từ những phép thử cụ thể. Tiêu chuẩn này không nhằm đặt ra bất kỳ sự hạn chế nào về thiết kế và chế tạo những đ ầu phát hiện khói không xác định. HỆ THỐNG BÁO CHÁY - PHẦN 22: THIẾT BỊ PHÁT HIỆN KHÓI DÙNG TRONG CÁC ĐƯỜNG Ố NG Fire Detection and alarm systems - Part 22: Smoke-detection equipment for ducts 1 Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này đưa ra các yêu cầu, các phương pháp thử và các tiêu chí tính n ă ng đối với thiết bị phát hiện khói dùng cho các đường ống (s.d.e.d) dùng trong các hệ thống phát hiện và báo động cháy được lắp đặt tòa nhà; xem TCVN 7568-1 (ISO 7240-1). S.d.e.d lấy mẫu không khí từ một đường ống và t ì m kiếm để phát hiện khói trong mẫu được lấy. CHÚ THÍCH 1 Một phương pháp vận h à nh chung đó là sử dụng sự g i a tăng về chênh lệch áp su ấ t từ dòng không kh í bên trong đường ố ng. S.d.e.d có th ể sử dụng các đầu phát hiện khói phù hợp với TCVN 7568-7 (ISO 7240-7) hoặc các đầu phát hiện khói ph ù hợp với những thử nghiệm được chỉ định trong Tiêu chuẩn này. Một ứng dụng chung của các s.d.e.d l à để t ì m và phát hiện khói hữu h ì nh, để làm được việc này th ì thích hợp nhất là các đầu phát hiện khói dùng công nghệ tán xạ ánh sáng hoặc truyền ánh sáng. Tuy nhiên, tiêu chuẩn này vẫn có các yêu cầu đối với đầu phát hiện khói theo công nghệ ion hóa để áp dụng cho những trường hợp muốn phát hiện các sản phẩm cháy là son khí khó nhìn thấy. Tiêu chuẩn này có th ể được sử dụng như một tài liệu hướng dẫn cho việc thử nghiệm các dạng đầu phát hiện khói khác hoặc đầu phát hiện khói làm việc theo nguyên l ý khác nhau. Các đầu phát hiện khói có những đặc tính đặc biệt, được phát triển cho những nguy cơ cháy riêng biệt không thuộc phạm vi điều chỉnh của tiêu chuẩn này. CH Ú TH Í CH 2 Một số loại đầu phát hiện khói nhất định c ó chứa các ch ấ t phóng xạ. Các yêu cầu c ủ a Quốc g i a về bảo vệ chống phóng xạ giữa các qu ố c gia có thể khác nhau và do vậy tiêu chuẩn này không đ ưa ra những yêu c ầ u đ ó, 2 Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau rất c ầ n thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các t à i liệu viện dẫn ghi năm công b ố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công b ố th ì áp dụng phiên b ả n mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi bổ sung (nếu có). TCVN 7568-1 (ISO 7240-1), Hệ thống báo ch á y - Phần 1: Quy định chung và định nghĩa. TCVN 7568-7:2015 (ISO 7240-7:2003), Hệ thống b á o ch á y - Phần 7: Đầu báo cháy khói kiểu điểm sử dụng ánh sáng, ánh sáng tán xạ hoặc ion hóa. TCVN 7699-1 (IEC 60068-1), Thử nghiệm môi trư ờ ng - Phần 1: Quy định chung và hướng dẫn. TCVN 7699-2-1 (IEC 60068-2-1), Thử nghiệm môi trư ờ ng - Phần 2-1: Các thử nghiệm - Thử nghiệm A: Lạnh. TCVN 7699-2-2 (IEC 60068-2-2), Thử nghiệm môi trường - Phần 2-2: Các thử nghiệm - Thử nghiệm B: Nóng khô. TCVN 7699-2-6 (IEC 60068-2-6), Thử nghiệm môi trường - Phần 2-6: C á c thử nghiệm - Thử nghiệm Fc: Rung (Hình Sin). TCVN 7699-2-27 (IEC 60068-2-27), Thử nghiệm môi trường - Phần 2-27: Các thử nghiệm - Thử nghiệm Ea và hướng dẫn: Xóc. TCVN 7699-2-78 (IEC 60068-2-78), Thử nghiệm môi trường - Phần 2-78: Các thử nghiệm - Thử nghiệm Cab: nóng ẩm, không đổi. ISO 209-1, Wrought aluminium and aluminium alloys - Chemical composition and forms of products - Part 1: Chemical composition (Nhôm và h ợ p kim nhôm - Thành phần hóa học và dạng s ả n phẩm - Thành phần hóa học). IEC 60068-2- 42, Environmental testing - Part 2-42: Tests. Tests Kc: Sulphur dioxide test for contacts and connections (Thử nghiệm môi trường - Phần 2 - 42: các ph é p thử. Phép thử Kc: thử sunfua đioxit cho các tiếp điểm và đầu nối) . EN 50130-4:1995 +A1:1998 + A2.2003, Alarm systems - Part 4: E l ectromagnetic compatibility - Product family standard: Immunity requirements for components of fire, intruder and social alarm systems (Hệ thống báo động - phần 4: t í nh tương thích điện t ử - tiêu chuẩn c ủ a họ s ả n phẩm: các yêu cầu về t í nh miễn nhiễm đối với các bộ phận của hệ thống báo cháy, người xâm nhập và hệ thống báo động của xã hội). 3 Thuật ngữ và định nghĩa 3.1 Giá trị ngưỡng kích hoạt (response threshold value) A th mật độ son khí ở vùng lân cận của mẫu thử tại thời điểm mà nó phát ra một tín hiệu ch ỉ báo sự xuất hiện của khói, khi được thử nghiệm theo mô tả trong 5.1.5 CHÚ THÍCH : Giá trị ngưỡng kích hoạt có thể phụ thuộc vào việc xử lý t í n hiệu trong đ ầu phát hiện khói và trong thiết b ị điều khiển và ch ỉ báo. 3.2 Thiết bị phát hiện kh ó i dùng cho các đường ố ng (smoke-detection equipment for ducts) s.d.e.d thiết bị có tích hợp hoặc được liên kết với một đầu phát hiện khói kiểu điểm, lấy mẫu không khí đang đ i trong một ố ng và tìm để phát hiện khói trong mẫu không kh í đó. 4 Các quy định 4.1 Sự tuân thủ Để ph ù hợp với tiêu chuẩn này s.d.e.d phải đáp ứng các yêu cầu trong 4.2 đến 4.8, phải được xác nhận bằng cách giám định hoặc đánh giá về kỹ thuật, phải đ ược thử nghiệm như mô tả trong Điều 5 và phải đ á p ứng được yêu cầu của các phép thử. 4.2 Chỉ báo báo động qua thị giác Mỗi s.d.e.d phải được lắp một đèn chỉ báo qua thị giác mầu đ ỏ , nhờ đó s.d.e.d có thể được nhận ra khi đầu phát hiện khói phát ra một báo động và đèn đó phải duy trì sự nhấp nháy cho đến khi trạng thái báo động được đặt lại. Nếu các trạng thái khác của s.d.e.d cũng c ó thể được chỉ báo qua thị giác th ì những ch ỉ báo đ ó phải phân biệt được một cách rõ ràng với sự chỉ báo báo động, trừ trường hợp khi s.d.e.d đ ược chuyển sang một chế độ hoạt động. Đèn báo động có thể là đèn ch ỉ báo trên đầu phát hiện khói phát ra dấu hiệu ch ỉ báo nhìn thấy được kh i đầu phát hiện khói trên hiện trường là một phần của s.d.e.d. Đèn chỉ báo qua thị giác phải có thể nhìn thấy được từ khoảng cách 6 m trong điều kiện cường độ ánh sáng môi trường lên đến 500 Ix và với các g ó c lên đến: a) 5° tính từ trục của đầu phát hiện khói theo một hướng bất kỳ, và b) 45° tính từ trục của đầu phát hiện khói theo ít nhất l à một hướng. 4.3 Kết nối của các thiết bị phụ trợ Đầu phát hiện khói có thể có các kết nối với thiết bị phụ trợ (ví dụ như các đèn chỉ báo từ xa, các rơ-le điều khiển). Th ì các lỗi hở mạch hoặc ngắn mạch của những kết nối này phải không ngăn cản sự vận hành đúng của s.d.e.d. 4.4 Theo dõi các đầu phát hiện khói tháo ra được Đối với các đầu phát hiện khói thuộc loại có th ể tháo được, thì phải có các phương tiện để một hệ thống theo dõi ki ể m soát từ xa (ví dụ thiết bị kiểm soát và ch ỉ báo) có th ể phát hiện ra việc tháo phần đầu ra khỏi đế lắp đặt, sau đó đưa ra tín hiệu về lỗi. 4.5 Các điều chỉnh của nhà sản xuất Không cho phép thay đổi các c à i đặt của nhà sản xuất trừ khi sử dụng các phương tiện đặc biệt (ví dụ dùng một mã đặc biệt hoặc c ô ng cụ đặc biệt) hoặc phải cắt hoặc tháo một dấu niêm phong. 4.6 Các điều chỉnh trên hiện trường về ứng xử kích hoạt Nếu có các quy định về việc điều chỉnh ứng xử k í ch hoạt của s.d.e.d trên hiện trường th ì a) S.d.e.d phải phải phù hợp với tiêu chuẩn này đối với tất cả các trị số c à i đặt mà nhà sản xuất công bố là phải tuân theo tiêu chuẩn này và việc tiếp cận đến phương tiện để điều chỉnh phải được hạn chế bằng cách sử dụng các công cụ hoặc một mã đặc biệt hoặc phải tháo s.d.e.d đó ra khỏi bộ phận đế hoặc bộ phận gá lắp; b) tất cả các cài đặt không có y ê u cầu phải đảm b ả o phù hợp với tiêu chuẩn này ch ỉ có thể tiếp cận được bằng cách sử dụng công cụ hoặc mã đặc biệt và điều đó phải được đánh dấu rõ ràng trên v.a.d. hoặc trong các dữ liệu thông tin liên quan với nội dung là khi áp dụng (những) cài đ ặt này th ì v.a.d. không còn phù hợp với tiêu chuẩn này nữa. Những điều chỉnh này có thể được thực hiện tại đầu phát hiện khói hoặc tại c.i.e. 4.7 Dán nhãn Mỗi s.d.e.d phải đ ược dán nhãn rõ ràng với những thông tin sau: a) Số hiệu của tiêu chuẩn này (tức là TCVN 7568-22 (ISO 7240-22)); b) Tên hoặc dấu hiệu thương mại của nhà sản xuất hoặc nhà cung cấp; c) Ký hiệu về model (dạng hoặc mã số); d) Các ký hiệu về đấu nối dây; e) Một số dấu hiện hoặc mã s ố (ví dụ số seri hoặc mã về mẻ chế tạo), nhờ đ ó nhà sản xuất có thể nhận dạng, ít nhất là, thời điểm hoặc mẻ và nơi chế tạo và các tr ị số về phiên bản của mọi phần mềm nằm trong s.d.e.d. N ế u có bất kỳ dấu hiệu dán nh ã n nào trên thiết bị sử dụng các ký hiệu hoặc từ viết tắt không phổ biến, những điều này phải được giải thích trong các dữ liệu thông tin cung cấp kèm thiết bị. Nhãn phải nh ì n thấy được trong suốt quá trình lắp đặt của thiết bị và phải truy cập được trong quá trình bảo tr ì Không được đặt các nhãn lên các vị trí đinh vít hoặc những phần có th ể tháo ra dễ dàng. 4.8 Dữ liệu thông tin Các s.d.e.d hoặc là phải đ ược cung cấp cùng với những thông số đầy đủ về kỹ thuật, việc lắp đặt và bảo trì để cho phép chúng được lắp đặt và vận hành đúng hoặc nếu tất cả các thông số đó không được cung cấp theo từng s.d.e.d thì thông tin viện dẫn đến bảng thông số thích hợp phải được in trên vỏ hoặc cung cấp theo t ừ ng s.d.e.d. Những thông tin đó phải bao gồm - Dải chênh áp suất vận hành giữa các ống lấy mẫu ở đầu vào và đầu ra v à khuyến cáo phương pháp áp dụng đ ể đo áp suất, - Dải vận tốc dòng khí trong ống khi vận hành, - Dải cỡ ống áp dụng được cho các chiều dài ống lấy mẫu cụ th ể , và - Các loại đầu phát hiện khói dạng điểm mà với những loại đ ó, s.d.e.d thỏa mãn các yêu cầu của tiêu chuẩn này. CHÚ THÍCH : Tổ chức chứng nhận rằng các bộ s.d.e.d được sản xuất bởi một nh à sản xuất tuân theo các yêu cầu c ủ a tiêu chuẩn này, có thể yêu c ầ u cung c ấ p thêm những th ô ng tin bổ sung khác. 4.9 Các yêu cầu bổ sung đối với đầu phát hiện khói kiểm soát bởi phần mềm 4.9.1 T ổ ng quát Để đáp ứng được các yêu cầu của tiêu chuẩn này, s.d.e.d dựa vào k iể m soát bằng phần mềm phải thỏa mãn các yêu cầu của 5.8.2 và 5.8.3. 4.9.2 Hồ s ơ về phần mềm 4.9.2.1 Nhà sản xuất phải cung cấp hồ sơ đầy đủ thông tin t ổ ng thể về thiết kế phần mềm. Hồ sơ này phải đảm bảo chi tiết đ ể kiểm tra thiết kế về sự phù hợp với tiêu chuẩn này và í t nhất là phải bao gồm những nội dung sau: a) Mô tả về chức năng của tiến trình chương trình chính, (ví dụ như dưới dạng sơ đồ thuật toán hoặc sơ đồ cấu tr ú c), gồm có: 1) Mô tả tóm tắt về từng mô đun và những nhiệm vụ mà nó đ ả m nhiệm, 2) Cách thức tương tác của mô đun, 3) Sơ đồ khối chung của chương trình; 4) Cách thức các mô đun tương tác với phần cứng của đầu phát hiện khói; 5) Cách thức các mô đun được gọi lên, bao g ồ m c ả mọi xử lý ngắt, và b) Mô tả về m ụ c đích sử dụng khác nhau của các vùng bộ nhớ, (ví dụ như chương trình, dữ liệu vị trí ri ê ng và dữ liệu chạy chương trình); c) Ký hiệu để nhờ đó phần mềm và phiên bản của nó được xác định duy nhất. 4.9.2.2 Nhà sản xuất phải chuẩn bị và lưu giữ hồ sơ thiết kế chi tiết. Hồ sơ này ph ả i sẵn có đ ể kiểm tra và phải đ ả m b ả o đến việc tôn trọng các quyền về b ả o mật của nhà sản xuất. Ít nhất, hồ sơ này phải bao gồm những nội dung sau: a) T ổ ng quan về toàn bộ cấu h ì nh của hệ thống, bao gồm tất cả các thành phần của phần cứng và phần mềm; b) Mô tả từng phần của chương trình, ít nhất phải bao gồm: 1) Tên của phần, 2) Mô t ả về các nhiệm vụ được thực hiện, 3) Mô tả về các giao diện, bao gồm dạng truyền số liệu, phạm vi dữ liệu hợp lệ và việc kiểm tra đối với dữ liệu hợp lệ; c) Các danh sách mã nguồn đầy đủ, dưới dạng bản in hoặc dạng đọc được b ở i máy (ví dụ m ã ASCII), bao gồm tất c ả các biến cục bộ và biến t ổ ng thể, các hằng số và nhãn được sử dụng kèm theo các thuyết minh để nhận biết được tiến trình của chương trình; d) Chi tiết của mọi công cụ phần mềm được sử dụng trong giai đoạn thiết kế và chạy chương trình (công cụ CASE, trình biên dịch, v.v.). 4.9.3 Thiết kế phần m ề m Để đảm bảo độ tin cậy của s.d.e.d, phải áp dụng những yêu cầu về thiết kế phần mềm như sau: a) Phần mềm phải có cấu trúc mô đun. b) Thiết kế các giao diện phải đảm bảo để các dữ liệu phát sinh một cách thủ công hoặc tự động đều không cho phép các dữ liệu không hợp lệ gây ra một lỗi nào trong việc chạy chương trình. c) Phần mềm phải được thiết kế để tránh xảy ra lỗi khóa chết trong tiến trình của chương trình. 4.9.4 Lưu các chương trình và dữ liệu Đối với chương trình phải phù hợp với tiêu chuẩn này và với mọi dữ liệu đặt trư ớ c, ví dụ cài đặt của nhà sản xuất th ì phải được lưu giữ trong một bộ nhớ không khả biến. Ch ỉ cho phép ghi dữ liệu lên vùng bộ nhớ có chứa dữ liệu bằng cách sử dụng một số công cụ đặc biệt hoặc mã và không thể thực hiện được khi thiết bị đang ở chế độ làm việc b ì nh thường. Dữ liệu v ị trí riêng phải được lưu giữ trong bộ nhớ có khả năng duy trì dữ liệu trong ít nhất là 2 tuần không có nguồn cấp điện bên ngo à i, trừ khi có quy định về việc tự động làm mới những dữ liệu như vậy, sau khi bị mất nguồn điện, trong khoảng thời gian 1 giờ để khôi phục lại nguồn điện. 5 Thử nghiệm 5.1 Yêu cầu chung 5.1.1 Các điều kiện môi trường không kh í cho thử nghiệm Nếu không có quy định nào khác trong một quy tr ì nh thử cụ thể, thì phép thử phải đ ược thực hiện sau khi mẫu thử đã được để ổ n định trong các điều kiện môi trư ờ ng tiêu chuẩn dành cho thử nghiệm theo như mô tả trong TCVN 7699-1 (IEC 60068-1), cụ thể như sau: - Nhiệt độ: (15 đến 35) °C; - Độ ẩ m tương đối: (25 đến 75) %: - Áp suất không khí: (86 đến 106) kPa Các mức nhiệt độ và độ ẩm trên cần phải giữ không đổi trong từng phép thử về môi trường có áp dụng các điều kiện về môi trường không khí nêu trên. 5.1.2 Các điều kiện vận hành cho thử nghiệm Nếu một thử nghiệm yêu cầu mẫu thử ở t ì nh trạng hoạt động, th ì mẫu phải được nối với thiết bị cấp và kiểm soát nguồn điện phù hợp với các đặc tính theo yêu cầu của các dữ liệu do nhà sản xu ấ t đưa ra. Nếu không có quy định gì khác trong phương pháp thử nghiệm, các th ô ng số về nguồn cấp điện cho mẫu phải được chính đặt trong phạm vi quy định của nhà sản xuất v à phải duy trì không đổi trong suốt thời gian thử nghiệm. Giá trị đã chọn cho mỗi th ô ng số thường phải là giá trị danh định hoặc giá trị trung b ì nh của dải giá trị được quy định. Nếu một thử nghiệm yêu cầu mẫu thử nghiệm phải được theo dõi về việc phát hiện tất cả các t í n hiệu báo động ho ặ c tín hiệu về lỗi th ì phải đấu nối các dây dẫn đến mọi thiết bị ngoại vi cần thiết (tức l à qua các dây dẫn đến một thiết bị đầu cuối đối với các đầu phát hiện khói tích lũy) để có thể nhận biết được tín hiệu về lỗi. Báo cáo thử nghiệm phải cung cấp các chi tiết về thiết bị cấp và kiểm soát nguồn điện cũng như các tiêu chí báo động được áp dụng (xem Điều 6). 5.1.3 Bố trí lắp đặt Mẫu thử phải được lắp đặt bằng các chi tiết gắn kết thông thường phù hợp với hướng dẫn của nhà sản xuất. Nếu hướng dẫn đó mô tả từ 2 cách lắp đặt trở lên, thì phải lựa chọn cách thức lắp đặt được cho là kém an toàn nh ấ t cho mỗi phép thử. 5.1.4 Dung sai Nếu không có quy định cụ thể nào khác thì những sai khác đối với các thông số thử nghiệm về môi trường phải được quy định trong các tiêu chuẩn tham chi ế u để làm cơ sở cho thử nghiệm (tức là phần tiêu chuẩn liên quan của IEC 60068). Nếu trong yêu cầu hoặc quy trình thử nghiệm không quy định d ung sai riêng ho ặ c giới hạn sai lệch thì phải áp dụng một mức giới hạn sai lệch bằng ± 5 %. 5.1.5 Gi á trị ngưỡng kích hoạt Lắp mẫu thử cần đo giá trị ngưỡng k í ch hoạt, A th , trong một hầm khói như mô tả trong Phụ lục A theo vị trí lắp đặt tiêu chuẩn và bằng các phương pháp cố định thông thư ờ ng của nó. CHÚ TH Í CH: Phép đo này chỉ được thực hiện đ ược nếu thiết bị l ấ y mẫu của s.d.e.d có th ể lắp vừa bên trong hầm khói. Nếu thiết bị lấy mẫu quá to, th ì cần phải thỏa thuận với nhà sản xu ấ t đ ể l ự a chọn cách bố trí , lắp đặt khác. Trư ớ c khi bắt đầu từng phép đo, phải đuổi khí trong hầm khói để đảm bảo trong đó cũng như mẫu thử không còn son khí. Nếu không có quy định nào khác trong quy trình thử nghiệm, thì nhiệt độ không kh í bên trong hầm khói phải là (23 ± 5) °C và không được biến động quá 5 °K trong tất cả các phép đo trên một loại s.d.e.d nhất định. N ố i mẫu thử với thiết bị cấp v à kiểm soát nguồn điện của nó theo như mô tả trong 5.1.2 và để hệ thống ổn định trong khoảng 15 min, trừ khi c ó chỉ định khác của nhà sản xuất. Đưa son khí thử nghiệm, theo như mô t ả trong Phụ lục B, vào hầm khói với tốc độ t ă ng mật độ son khí như sau: - đối với s.d.e.d kết hợp đầu phát hiện khói theo công nghệ tán xạ ánh sáng hoặc truyền ánh sáng, đo bằng đề-xi - ben trên mét trên 1 min: - đối với s.d.e.d kết hợp đ ầ u phát hiện khói theo công nghệ ion hóa đo trên 1 min: CHÚ THÍCH: Những dải giá trị này dự kiến đ ể lựa chọn một t ố c độ phù hợp, t ù y theo độ nhạy của s.d.e.d, đ ể đảm bảo có được sự k í ch hoạt trong khoảng thời gian hợp lý. Tốc độ tăng mật độ son khí phải giống nhau trong tất cả các phép đo trên một dạng s.d.e.d nhất định. Thực hiện các thử nghiệm trên mẫu thử s.d.e.d với từng mức vận tốc dòng khí sau: a) nhỏ nhất theo quy định của nhà sản xuất, b) lớn nhất theo quy định của nhà sản xuất, c) trung b ì nh giữa mức nhỏ nhất và mức l ớ n nhất. Giá trị ngưỡng kích hoạt l à mật độ son khí (dưới dạng m hoặc y ) tại thời đi ể m mà mẫu thử phát ra một báo động ở mỗi mức vận tốc. Giá trị này được ghi lại là m , đo bằng đề-xi-ben trên mét trên 1 min đối với đầu phát hiện khói theo công nghệ qtán xạ ánh sáng hoặc truyền ánh sáng, hoặc ghi lại là y đối với đầu phát hiện khói theo công nghệ ion hóa (xem Phụ lục C). Kí hiệu giá trị ngưỡng kích hoạt lớn hơn là y m a x và m max ứng với mỗi mức vận tốc; giá trị ngưỡng kích hoạt nhỏ hơn là y min v à m min theo mỗi mức vận tốc. 5.1.6 Các quy định đối với thử nghiệm Phải đảm bảo những yêu cầu sau cho việc thử nghiệm ph ù hợp với tiêu chuẩn này: a) 13 mẫu s.d.e.d; b) Các dữ liệu thông tin theo yêu c ầ u trong 4.7 Các mẫu được cung cấp phải đại diện cho quá trình sản xuất b ì nh thư ờ ng của nhà sản xuất xét theo kh í a cạnh chế tạo v à hiệu chuẩn. Điều này có nghĩa là giá trị ngưỡng kích hoạt trung bình của mười hai mẫu thử, xác định được qua phép thử về t í nh tái lập (trong 5.3), phải tương đương với giá trị trung b ì nh của dây chuyền sản xuất và các giới hạn được quy định cho phép thử về t í nh tái lập cũng có th ể áp dụng được cho dây chuyền sản xuất của nhà sản xuất. 5.1.7 Kế hoạch thử nghiệm Các mẫu phải được thử nghiệm theo kế hoạch thử nghiệm trong Bảng 1. Sau thử nghiệm về tính tái lập, đánh số hai mẫu có độ nhạy thấp nhất (tức là có giá trị ngưỡng kích hoạt cao nhất) là 12 và 13, còn các mẫu khác đánh số từ 1 đến 11 . Bảng 1 - Kế hoạch thử nghiệm Phép thử Điều khoản viện dẫn Số hiệu của mẫu a Tính lặp lại 5.2 M ẫ u chọn ngẫu nhiên Tính tái lập 5.3 Tất cả các mẫu Sự biến đổi của điện thế nguồn cấp a 5.4 1 Sự chịu lóa b 5.5 2 Điều kiện khô nóng (vận hành) 5.6 3 Điều kiện lạnh (vận hành) 5.7 4 Điều kiện ẩ m nhiệt, trạng thái ổ n định (vận hành) 5.8 5 Điều kiện ẩm nhiệt, trạng thái ổn định (độ bền) 5.9 6 Chịu ăn mòn sunphur dioxide (S O 2 ) (độ bền) 5.10 7 Sốc (vận hành) 5.11 8 Va đập (vận hành) 5.12 9 Rung, dao động sin (vận hành) 5.13 10 Rung, dao động sin (độ bền) 5.14 10 Rò kh í 5.15 7, 10 Tính tương thích điện từ (EMC), thử kháng nhiễm 5.16 11 Độ nhạy với l ử a 5.17 12, 13 a Thử nghiệm này lập lại hoàn toàn một thử nghiệm đ ược thực hiện đ ể đánh giá các đầu phát hiện khói dạng đi ể m về t í nh phù hợp với tiêu chuẩn TCVN 7568-7 (ISO 7240-7 ) . Nếu s.d.e.d có một đầu phát hiện khói ph ù hợp với TCVN 7568-7 (ISO 7240-7) v à không có thêm bất k ỳ linh kiện đ iện tử ch ủ động n à o th ì có thể bỏ qua thử nghiệm này. b Thử nghiệm này ch ỉ áp dụng cho những đ ầu phát hiện khói hoạt động theo nguyên lý tán xạ ánh sáng hoặc truyền ánh sáng. Nếu s.d.e.d có một đầu phát hiện kh ó i phù hợp với TCVN 7568-7 (ISO 7240-7) hoặc bộ phận cảm nhận khói được lắp b ê n trong một vỏ mờ, thì có thể bỏ qua thử nghiệm n à y. c Thử nghiệm rò khí đ ược thực hiện sau thử nghiệm chịu ăn mòn sunphur dioxide và các thử nghiệm rung. 5.1.8 Báo cáo thử nghiệm Các kết quả thử nghiệm phải được báo cáo theo Điều 6. 5.2 Tính lặp lại 5.2.1 Mục đích của thử nghiệm Mục đích của thử nghiệm này là đ ể thể hiện rằng s.d.e.d có ứng xử ổn định về mặt độ nhạy, ngay cả sau khi nhiều lần tr ả i qua trạng thái báo động. 5.2.2 Quy tr ì nh thử nghiệm Thực hiện sáu lần đo giá trị ngưỡng kích hoạt của mẫu thử đối với từng mức vận tốc dòng kh í theo quy định trong 5.1.5. Ký hiệu giá trị ngưỡng kích hoạt lớn nhất là y max hoặc m ma x ứng với mỗi mức vận tốc dòng khí và giá trị ngưỡng kích hoạt nhỏ nhất ứng với mỗi mức vận tốc dòng khí là y min hoặc m min . 5.2.3 Yêu cầu Tỉ số giữa các giá trị ngưỡng kích hoạt y max : y min hoặc m max : m min không được lớn hơn 1,6 đ ối với từng mức độ vận tốc dòng khí. Giá tr ị ngưỡng kích hoạt, y min không được nhỏ hơn 0,2, hoặc m min không được nhỏ hơn 0,05 dB/m, 5.3 Tính tái lập 5.3.1 Mục đích của thử nghiệm Để thể hiện rằng độ nhạy của s.d.e.d không bị thay đổi một cách không có ch ủ ý giữa mẫu nọ với m ẫ u kia và đ ể thiết lập dữ liệu về giá trị ngưỡng kích hoạt dùng cho việc so sánh với những giá trị ngưỡng kích hoạt xác định được sau khi tr ả i qua các thử nghiệm về môi trường. 5.3.2 Quy trình thử nghiệm Thực hiện đo giá trị ngưỡng kích hoạt của từng mẫu thử đố i với t ừ ng mức vận tốc dòng khí theo quy định trong 5.1.5. Tính giá trị trung bì nh của giá trị ngư ỡ ng kích hoạt đối với từng mức vận tốc dòng kh í , các giá trị đó được kí hiệu là hoặc . Ký hiệu giá trị ngư ỡ ng kích hoạt lớn nhất là y max hoặc m max ứng với mỗi mức vận tốc dòng khí và giá trị ngưỡng kích hoạt 5.3.3 Các y ê u cầu Tỉ số giữa các giá trị ngưỡng kích hoạt y max : hoặc m max : không được lớn hơn 1,33 đối với từng mức đ ộ vận tốc dòng kh í và t ỉ số giữa các giá trị ngưỡng kích hoạt : y min hoặc : m min không được lớn hơn 1,5 đối với từng mức độ vận tốc dòng khí. Giá trị ngưỡng kích hoạt, y mi n , không đ ược nhỏ hơn 0,2, hoặc m mi n , k hông được nhỏ hơn 0,05 dB/m, 5.4 Sự biến đổi của điện thế nguồn cấp 5.4.1 Mục đích của thử nghiệm Mục đích của thử nghiệm này là để thể hiện rằng trong phạm vi xác định của các thông số về nguồn cấp điện (ví dụ hiệu đ iện thế) th ì độ nhạy của s.d.e.d không phụ thuộc bị động vào các thông s ố đó. 5.4.2 Quy t rì nh thử nghiệm Tại mức vận tốc d òng kh í trung b ì nh theo quy định trong 5.1.5, đo giá trị ngưỡng kích hoạt của mẫu thử theo 5.1.5 ở các giới hạn lớn nhất và nh ỏ nhất của thông số nguồn cấp ( ví dụ như hiệu điện thế) trong dải giá trị mà nhà sản xuất quy định. K í hiệu giá trị ngưỡng kích hoạt lớn hơn là y max hoặc m max ; giá trị ngưỡng kích hoạt nhỏ hơn là y min hoặc m min . CHÚ THÍCH: Đối với những đầu phát hiện khói t í ch lũy (truyền thống), th ô ng số về nguồn cấp là hiệu điện thế dòng một chiều đặt vào đ ầu phát hiện khói. Đối với n hữ ng đầu phát hiện khói dạng khác (ví dụ công nghệ địa chỉ tương tự), có th ể phải xem xét các mức t í n hiệu và đặc điểm thời gian. Nếu cần, c ó thể y ê u cầu nh à sản xuất cung cấp thiết bị c ấ p nguồn thích hợp để cho phép các th ô ng số về nguồn c ấ p được thay đổi theo quy định. 5.4.3 Các yêu cầu Tỉ số giữa các giá trị ngưỡng kích hoạt y max : y mi n hoặc m max : m mi n không được lớn hơn 1,6 đối với từng mức đ ộ vận tốc dòng kh í . Giá trị ngưỡng kích hoạt, y min , không được nhỏ hơn 0,2, hoặc m min , không được nhỏ hơn 0,05 dB/m, 5.5 Sự chịu lóa 5.5.1 Mục đ í ch của thử nghiệm Mục đích của thử nghiệm này l à để thể hiện rằng độ nhạy của s.d.e.d không bị ảnh hưởng một cách không có ch ủ ý b ở i nguồn sáng nhân tạo n ằ m ở lân cận. Thử nghiệm ch ỉ áp dụng cho những đầu phát hiện khói hoạt động theo công nghệ tán xạ ánh sáng hoặc truyền ánh sáng do những đầu phát hiện khói theo công nghệ ion hóa được coi là không bị ảnh hưởng 5.5.2 Quy trình thử nghiệm Lắp đặt mẫu thử theo quy định trong 5.1.3 v à nối mẫu thử với thiết bị cấp và kiểm soát nguồn điện theo 5.1.5. Lắp thiết bị tạo ánh sáng lóa (xem Phụ lục D) ở phía trên của ph ầ n mẫu thử nằm ngo à i ống, s a o cho bộ cảm nhận khói và v ỏ bọc được thiết bị bao trùm toàn bộ. Tiến hành các bước sau. a) Tại mức vận tốc dòng khí trung bình theo quy định trong 5.1.5, đo giá trị ngưỡng kích hoạt của mẫu thử theo 5.1.5. b) Bật đồ ng thời 5 bóng đèn trong 10 s rồi tắt trong vòng 10 s. Lặp lại bước này 10 lần. c) Bật lại đ ồ ng thời 5 bóng đèn và sau ít nhất là 1 min đo đo giá trị ngưỡng kích hoạt của mẫu thử theo 5.1.5, khi các bóng đèn đang bật. d) Sau đó tắt các bóng đèn. Kí hiệu giá trị ngưỡng k í ch hoạt lớn nhất là m max còn giá trị ngưỡng kích hoạt nh ỏ nhất là m min . 5.5.2.2 Các yêu cầu Trong quá trình các bóng đèn đang được B Ậ T và T Ắ T, và khi các bóng đèn ở trạng thái BẬT trước khi đo giá trị ngưỡng kích hoạt, mẫu thử không được phát ra t í n hiệu báo động hoặc tín hiệu về lỗi. T ỉ số giữa các giá trị ngưỡng kích hoạt m max : m min không được lớn hơn 1,6. 5.6 Điều kiện khô nóng (vận hành) 5.6.1 Mục đích của thử nghiệm Để ch ứ ng minh khả năng s.d.e.d đảm bảo được đ ú ng chức năng trong môi trường có điều kiện nhiệt độ cao phù hợp v ớ i môi trường làm việc đ ược dự định trước. 5.6.2 Quy trình thử nghiệm 5.6.2.1 Viện dẫn Sử dụng các thiết bị và thực hiện quy tr ì nh thử nghiệm phù hợp với TCVN 7699-2-2 (IEC 60068-2-2), Thử nghiệm Bb và với 5.6.2.2 đến 5.6.2.4. 5.6.2.2 Tình trạng của mẫu thử trong quá trình ch ị u tác động của điều kiện ổn định khi thử Lắp m ẫ u thử theo quy đ ị nh trong 5.1.3 và nối với thiết bị cấp và kiểm soát nguồn điện theo quy định trong 5.1.2. 5.6.2.3 Điều kiện ổn định khi thử Tác động điều kiện ổn định khi thử như sau: - Vận tốc dòng kh í trong hầm L ớ n nhất theo chỉ định của nhà sản xuất; - Nhiệt độ: Bắt đ ầu từ mức nhiệt độ không kh í ban đầu ( 23 ± 5) °C tăng nhiệt độ không kh í trong hầm khói lên (55 ± 2) °C; - Thời gian Duy tr ì mức nhiệt độ này trong 2 h. CHÚ THÍCH: Thử nghiệm B b quy định tốc độ thay đổi nhiệt độ < 1 °C/min đối v ớ i quá trình chuyển tiếp từ và đến giá trị nhiệt độ của điều kiện ổn định khi thử. 5.6.2.4 Đo các thông số trong quá trình chịu tác động của điều kiện ổn định khi thử Theo d õ i mẫu thử trong suốt khoảng thời gian chịu tác động của điều kiện ổn định khi thử để phát hiện mọi tín hiệu báo động hoặc tín hiệu về lỗi. 5.6.2.5 Các phép đo cuối Đo giá trị ngưỡng kích hoạt ứng với mức vận tốc dòng khí lớn nhất theo quy định trong 5.1.5 nhưng ở mức nhiệt độ (55 ± 2) °C. K ý hiệu giá trị ngưỡng kích hoạt lớn hơn đo được trong thử nghiệm này và giá trị đo được của c ù ng mẫu thử trong thử nghiệm t í nh tái lập l à y max hoặc m max , còn giá trị nhỏ hơn là y min hoặc m min . 5.6.3 Các yêu cầu Trong quá trình nhiệt độ đang tăng lên đến giá trị nhiệt độ của điều kiện ổn định khi thử hoặc trong quá trình chịu tác động của điều kiện ổn định khi thử cho đến khi đo giá trị ngưỡng kích hoạt, mẫu thử không được phát ra tín hiệu báo động hoặc tín hiệu về lỗi. T ỉ số giữa các giá trị ngưỡng kích hoạt y m ax : y min hoặc m max : m mi n không đ ược lớn hơn 1 , 6. 5.7 Điều kiện lạnh (vận hành) 5.7.1 Mục đích của thử nghiệm Để chứng minh khả năng s.d.e.d đảm bảo được đúng chức năng trong môi trường có điều kiện nhiệt độ thấp phù hợp với môi trường làm việc được dự định trước. 5.7.2 Quy tr ì nh thử nghiệm 5.7.2.1 Viện d ẫ n Sử dụng các thiết bị và thực hiện quy tr ì nh thử nghiệm phù hợp với TCVN 7699-2-1 (IEC 60068-2-1), Thử nghiệm Ab và với 5 .7 .2.2 đến 5.7.2.5. 5.7.2.2 Tình trạng của mẫu thử trong quá trình chịu tác động của điều kiện ổ n định khi thử L ắ p mẫu thử theo quy định trong 5.1.3 và nối với thiết bị cấp và ki ể m soát nguồn điện theo quy định trong 5.1.2. 5 .7 .2.3 Điều kiện ổn định khi thử Tác động điều kiện ổ n định khi thử sau: - Vận tốc dòng kh í trong hầm L ớ n nhất theo chỉ định của nhà sản xuất; - Nhiệt độ: Bắt đ ầu từ mức nhiệt độ không kh í ban đầu ( 23 ± 5) °C giảm nhiệt độ không kh í trong hầm khói xuống ( -10 ± 3 ) °C; - Thời gian 16 h. CH Ú THÍCH: Thử nghiệm Ab quy định tốc độ thay đổi nhiệt độ < 1 °C/min đối với quá trình chuyển tiếp từ và đế n giá trị nhiệt độ của điều kiện ổn định khi thử. 5.7.2.4 Đo các thông số trong điều kiện ổ n định khi thử Theo dõi mẫu thử trong suốt khoảng thời gian chịu tác động của điều kiện ổn định khi thử đ ể phát hiện mọi tín hiệu báo động hoặc tín hiệu về lỗi. 5.7.2.5 Các phép đo cuối Sau khoảng thời gian để hồi phục í t nhất là 1 h ở các điều kiện tiêu chuẩn của phòng th í nghiệm, thực hiện đo giá trị ngưỡng kích hoạt ứng với mức vận tốc dòng khí trung b ì nh theo quy định trong 5.1.5. Ký hiệu giá trị ngưỡng k í ch hoạt lớn hơn đo được trong thử nghiệm này và giá trị đo được của cùng mẫu thử trong thử nghiệm tính tái lập là y m ax hoặc m max , còn giá trị nhỏ hơn là y min hoặc m min . 5.7.3 Các yêu cầu Trong quá trình chuy ể n tiếp đến điều kiện ổ n định khi thử hoặc ra khỏi điều kiện ổn định khi thử mẫu thử không được phát ra tín hiệu báo động hoặc tín hiệu về lỗi. Tỉ số giữa các giá trị ngư ỡ ng kích hoạt y ma x : y min hoặc m max : m m i n không được lớn hơn 1,6. 5.8 Điều kiện ẩm nhiệt, trạng thái ổn định (vận hành) 5.8.1 Mục đích của thử nghiệm Để chứng minh khả năng s.d.e.d đảm bảo được đúng chức năng trong môi trường có điều kiện độ ẩm tương đối ở mức cao (có sự ngưng tụ), điều kiện này có thể xảy ra ngắn hạn ở môi trường làm việc được dự định trước. 5.8.2 Quy trình thử nghiệm 5.8.2.1 Viện dẫn Sử dụng các thiết bị và thực hiện quy tr ì nh thử nghiệm ph ù hợp với TCVN 7699-2-78 (IEC 60068-2-78), Thử nghiệm Cab và với 5.8.2.2 đến 5.8.2.5. 5.8.2.2 T ì nh trạng của mẫu thử trong quá trình chịu tác động của điều kiện ổ n định khi thử Lắp mẫu thử theo quy định trong 5.1.3 và nối với thiết b ị cấp và kiểm soát nguồn điện theo quy đị nh trong 5.1.2. 5.8.2.3 Điều kiện ổn định khi thử Tác động điều kiện ổn định khi thử sau: - Vận tốc dòng kh í trong hầm: Lớn nhất theo ch ỉ định của nhà sản xuất; - Nhiệt độ: (40 ± 5) °C trong hầm khói - Độ ẩm tương đối: (93 ± 3) % trong hầm khói - Thời gian tác động: 4 d 5.8.2.4 Đo các thông số trong điều kiện ổn định khi thử Theo dõi mẫu thử trong khoảng thời gian chịu tác động của điều kiện ổ n định khi thử đ ể phát hiện mọi tín hiệu báo động hoặc tín hiệu về lỗi. 5.8.2.5 Các phép đo cuối Sau khoảng thời gian để hồi phục í t nhất l à 1 h ở các điều kiện tiêu chuẩn của phòng thí nghiệm, thực hiện đo giá trị ngưỡng kích hoạt ứng với mức vận tốc dòng kh í trung bình theo quy định trong 5.1.5. Ký hiệu giá trị ngưỡng kích hoạt lớn hơn đo đ ược trong thử nghiệm này và giá trị đo được của cùng mẫu thử trong thử nghiệm t í nh tái lập là y m ax hoặc m max , còn giá trị nhỏ hơn là y mi n hoặc m min . 5.8.3 Các yêu cầu Trong quá trình chịu tác động của điều kiện ổn định khi thử mẫu thử không được phát ra t í n hiệu báo động hoặc tín hiệu về lỗi. Tỉ số giữa các gi á trị ngưỡng kích hoạt y max : y min hoặc m max : m min không được lớn hơn 1,6. 5.9 Điều kiện ẩm nhiệt, trạng thái ổn định (độ bền) 5.9.1 Mục đích của thử nghiệm Đ ể chứng minh khả năng s.d.e.d chịu đ ược những tác động d à i hạn của độ ẩm trong môi trường làm việc (ví dụ như thay đổi về các đặc trưng điện học do sự hấp thụ, các phản ứng hóa học liên quan đến tình trạng ẩm, ăn mòn điện hóa. v.v.). 5.9.2 Quy tr ìn h thử nghiệm 5.9.2.1 Viện dẫn Sử dụng các thiết bị và thực hiện quy tr ì nh thử nghiệm phù hợp với TCVN 7699-2-78 (IEC 60068-2-78), Thử nghiệm Cab và với 5.9.2.2 đến 5.9.2 .4. 5.9.2.2 T ì nh trạng của mẫu thử trong quá trình ch ị u tác động của điều kiện ổn định khi thử Lắp mẫu thử theo quy định trong 5.1.3 nhưng không được nối với nguồn cấp điện trong quá trình chịu tác động của điều kiện ổn định khi thử. CHÚ THÍCH: Do không nối nguồn điện với m ẫ u thử trong quá trình chịu tác động của điều kiện ổ n định khi thử nên kh ô ng nhất thiết phải lắp mẫu thử trong h ầ m kh ó i mà ch ỉ cần lắp tr ê n một tấm mô ph ỏ ng của vách hầm kh ó i. 5 .9.2.3 Điều kiện ổn định khi thử Tác động điều kiện ổ n định khi thử sau cho toàn bộ s.d.e.d, bao gồm mọi phần mà thông thường có thể không nằm trong một đường ống. - Nhiệt độ: (40 ± 5) °C - Độ ẩ m tương đối: (93 ± 3)% - Thời gian tác động: 21 d 5.9.2.4 Các phép đo cuối Sau khoảng thời gian để hồi phục ít nhất là 1 h ở các điều kiện tiêu chuẩn của phòng thí nghiệm, thực hiện đo giá trị ngưỡng kích hoạt ứng với m ứ c vận tốc dòng kh í trung bình theo quy định trong 5.1.5. Ký hiệu giá trị ngưỡng kích hoạt lớn hơn đo được trong thử nghiệm này và giá trị đo được của cùng mẫu thử trong thử nghiệm tính tái lập là y ma x hoặc m max , còn giá trị nhỏ hơn là y min hoặc m min . 5.9.3 Các yêu cầu Khi được nối lại nguồn điện, mẫu thử không được phát ra t í n hiệu về lỗi liên quan đến quá trình chịu tác động của điều kiện ổn định khi thử độ bền. T ỉ số giữa các giá trị ngưỡng k í ch hoạt y m ax : y mi n hoặc m m ax : m min không được lớn hơn 1,6. 5.10 Chịu ăn mòn sunphur dioxide (độ bền) 5.10.1 Mục đích của thử nghiệm Đ ể chứng minh khả năng s.d.e.d chịu được các tác động ăn mòn sunphur dioxide dưới dạng một chất ô nhiễm môi trường. 5.10.2 Quy trình thử 5.10.2.1 Viện dẫn Sử dụng các thiết bị và thực hiện quy trình thử nghiệm phù hợp với IEC 60068-2-42, Thử nghiệm Kc nhưng áp dụng điều kiện ổ n định khi thử theo 5.10.2 . 3. 5.10.2.2 T ì nh trạng của mẫu thử trong quá trình chịu tác động của điều kiện ổ n định khi thử Lắp mẫu thử theo quy định trong 5.1.3. Không được nối với nguồn cấp điện trong quá trình chịu tác động của điều kiện ổn định khi thử, nhưng phải nối mẫu thử với các đoạn dây đ ồ ng đỏ có đường kính th í ch hợp. Những đoạn dây đ ồ ng này được lắp vào số lượng điểm đấu dây đủ đ ể thực hiện phép đo cuối mà không cần phải đấu thêm dây vào mẫu. CHÚ THÍCH: Do không nối nguồn điện với mẫu thử trong quá trình chịu tác động của điều kiện ổn định khi thử nên không nh ấ t thiết phải lắp mẫu thử trong h ầm kh ó i mà ch ỉ cần lắp trên một tấm m ô ph ỏ ng của vách hầm khói. 5.10.2.3 Điều kiện ổn định khi thử Tác động điều kiện ổn định khi thử sau cho to à n bộ s.d.e.d, bao gồm mọi phần mà thông thường có thể không nằm trong một đường ống. - Mức nhiệt độ thấp: (25 ± 3) °C; - Độ ẩm tương đối: (93 ± 3) % - N ồ ng độ Sunphur dioxide: (25 ± 5) µl/l; - Thời gian: 21 d 5.10.2.4 Các phép đo cuối Ngay sau khi chịu tác động của điều kiện ổn định khi thử, đ ưa mẫu thử vào quá trình làm khô trong 16 h ở (40 ± 2) °C, độ ẩ m tương đối ≤ 50% tiếp theo sau l à khoảng th ờ i gian hồi phục 1 h ở các điều kiện tiêu chuẩn của phòng thí nghiệm. Sau đ ó lắp mẫu thử theo quy định trong 5.1.3 và đo giá trị ngưỡng kích hoạt ứng với mức vận t ố c dòng khí trung bình theo 5.1.5. Ký hiệu giá trị ngưỡng kích hoạt lớn hơn đo được trong thử nghiệm này và giá trị đ o được của cùng mẫu thử trong thử nghiệm tính tái lập là y max hoặc m max , còn giá trị nhỏ hơn là y min hoặc m min . 5.10.3 Các y ê u cầu Khi được nối lại nguồn điện, mẫu thử không được phát ra tín hiệu về lỗi liên quan đến quá trình chịu tác động của điều kiện ổ n định khi thử độ bền. Tỉ số giữa các giá trị ngư ỡ ng kích hoạt y max : y min hoặc m max : m min không đ ược lớn hơn 1,6. 5.11 Sốc (vận hành) 5.11.1 Mục đích của thử nghiệm Để chứng minh khả năng s.d.e.d chịu đ ược các sốc cơ học có thể xảy ra trong thực tế, cho dù là không thường xuyên, trong điều kiện làm việc dự được dự định trước. 5.11.2 Quy trình thử nghiệm 5.11.2.1 Viện dẫn Sử dụng các thiết bị và thực hiện quy tr ì nh thử nghiệm phù hợp với TCVN 7699-2-27 (IEC 60068-2-27), Thử nghiệm Ea, nhưng phải áp dụng điều kiện ổ n định khi thử phải theo quy định trong 5.11.2.3. 5.11.2.2 T ì nh trạng của mẫu thử trong quá trình chịu tác động của điều kiện ổn định khi thử Lắp mẫu thử theo quy định trong 5.1.3 vào bộ gá cứng và nối với thiết bị cấp và kiểm soát nguồn điện theo quy định trong 5.1.2. 5.11.2.3 Điều kiện ổn định khi thử Đối với các mẫu thử có trọng lượng < 4,75 kg, tác động điều kiện ổn định khi thử sau: - Dạng xung sốc: Nửa s i n; - Thời gian kéo dài của xung: 6 ms; - Gia tốc đỉnh: 10 x (100 - 20 M ) m/s 2 (trong đ ó, M là trọng lượng của mẫu, t í nh bằng kilogram) - Số hướng tác động: 6; - S ố lượng xung theo mỗi hư ớ ng 3. Không thử các mẫu c ó trọng lượng lớn hơn 4,75 kg. 5.11.2.4 Các phép đo trong quá trình chịu tác động của điều kiện ổn định khi thử. Theo dõi mẫu thử trong khoảng thời gian chịu tác động của điều kiện ổn định khi thử và kéo dài thêm sau đó 2 min đ ể phát hiện mọi t í n hiệu báo động hoặc tín hiệu về lỗi. 5.11.2.5 Các phép đ o cuối Sau khi chịu tác động của điều kiện ổn định khi thử, lắp mẫu thử theo quy định trong 5.1.3 và đo giá trị ngưỡng kích hoạt ứng với mức vận tốc dòng kh í trung b ì nh theo 5.1.5. Ký hiệu giá trị ngưỡng kích hoạt lớn hơn đo được trong thử nghiệm này và giá trị đo được của cùng mẫu thử trong thử nghiệm tính tái lập l à y max hoặc m max , c ò n giá trị nh ỏ hơn là y mi n hoặc m min . 5.11.3 Các yêu cầu Trong quá trình chịu tác động của điều kiện ổn định khi thử hoặc trong 2 min kéo dài thêm, mẫu thử không được phát ra tín hiệu về lỗi. Tỉ số giữa các giá trị ngưỡng kích hoạt y max : y mi n hoặc m max : m min không được lớn hơn 1,6. 5.12 Va đập (vận hành) 5.12.1 Mục đích của thử nghiệm Đ ể chứng minh sức kháng của s.d.e.d đối với các va đập cơ học trên bề mặt mà nó có thể vẫn đảm bảo tồn tại đ ược trong môi trường làm việc b ì nh thường và đó l à những tác động sẽ phải chịu theo dự kiến. 5.12.2 Quy trình thử nghiệm 5.12.2.1 Thiết bị Thiết bị thử nghiệm (Phụ lục E), gồm một cơ cấu búa quay gắn với đ ầu búa tiết diện h ì nh chữ nhật làm bằng hợp kim nhôm (hợp kim nhôm có th à nh phần A l Cu 4 SiMg theo ISO 209-1, đã được xử lý nhiệt dung dịch và xử lý kết tủa) có bề mặt va đập phẳng đã được tạo vát một góc 60° so với mặt phẳng ngang khi nó ở vị trí đập vào mẫu (tức là khi cán búa nằm thẳng đứ ng). Đầu búa có k í ch thước cao (50 ± 2,5) mm, rộng (76 ± 3,8) mm và dài (80 ± 4) mm đo ở giữa chiều cao. 5.12.2.2 T ì nh trạng của mẫu thử trong qu á trình chịu tác động của điều kiện ổn định khi thử Lắp mẫu thử chắc chắn vào thiết bị bằng cách lắp đặt thông thường của nó và định vị mẫu thử sao cho phần của s.d.e.d không được lắp bên trong của đường ống (ví dụ như vỏ bọc của đầu phát hiện khói) sẽ bị đ ập vào nửa trên của bề mặt va đập khi búa nằm ở vị tr í thẳng đứng (tức là lúc đó đầu búa đang dịch chuyển theo phương nằm ngang). Lựa chọn hướng phương vị và vị trí va đập tương ứng với mẫu thử để dễ gây ra hư hại về chức năng hoạt động bình thường của mẫu nhất. Nối mẫu thử với thiết bị cấp và kiểm soát nguồn điện theo quy định trong 5.1.2. 5.12.3 Điều kiện ổ n định khi thử Trong quá trình tác động của điều kiện ổn định khi thử, áp dụng các tham số thử nghiệm sau: - Năng lượng va đập: (1,9 ± 0,1) J; - Vận tốc của búa: (1,5 ± 0,13) m/s; - Số lần va đập: 1. 5.12.3.1 Các phép đo trong quá trình chịu tác động của điều kiện ổn định khi thử Theo dõi mẫu thử trong khoảng thời gian chịu t á c động của điều kiện ổn định khi thử và sau đ ó 2 min để phát hiện mọi tín hiệu báo động hoặc tín hiệu về lỗi. 5.12.3.2 Các phép đo cuối Sau khi chịu tác động của điều kiện ổn định kh i thử, lắp mẫu thử theo quy đ ị nh trong 5.1.3 và đo gi á trị ngưỡng k í ch hoạt ứ ng với mức vận tốc dòng khí trung bình theo 5.1.5. Ký hiệu giá trị ngưỡng kích hoạt l ớ n hơn đo được trong thử nghiệm này và giá trị đo được của cùng mẫu thử trong thử nghiệm tính tái lập là y max hoặc m max , còn giá trị nhỏ hơn là y m in hoặc m min . 5.12.4 Các yêu cầu Trong quá trình chịu tác động của điều kiện ổ n định khi thử hoặc trong 2 min kéo dài thêm, mẫu thử không được phát ra tín hiệu về lỗi. M ẫ u thử không bị rời ra khỏi vị trí lắp đặt khi chịu tác động va đập. T ỉ số giữa các giá trị ngưỡng kích hoạt y max : y min hoặc m max : m min không được lớn hơn 1,6. 5.13 Rung, dao động hình sin (vận hành) 5.13.1 Mục đích của thử nghiệm Để chứng minh sức kháng của s.d.e.d đối với các hiện tượng rung ở mức độ phù hợp với môi trường làm việc b ì nh thường. 5.13.2 Quy trình thử nghiệm 5.13.2.1 Viện dẫn Sử dụng thiết bị thử nghiệm và thực hiện quy trình thử nghiệm phù hợp với TCVN 7699-2-6 (IEC 60068-2-6), Phép thử Fc và với nội dung 5.13.2.2 đến 5.13.2.5. 5.13.2.2 Tình trạng của mẫu thử trong quá trình chịu tác động điều kiện ổ n định khi thử Lắp mẫu thử theo quy định trong 5.1.3 vào bộ gá cứng và nối với thiết bị cấp và kiểm soát nguồn điện theo quy định trong 5.1.2. Cho mẫu thử chịu tác động rung theo từng hướng của một nhóm 3 hướng trục lần lượt vuông góc với nhau, trong đ ó có một trục vuông góc với bề mặt lắp đặt mẫu. 5.13.2.3 Điều kiện ổn định khi thử Á p dụng điều kiện ổ n định khi thử sau: - Dải t ầ n số: (10 đến 150) Hz; - Độ lớn của gia tốc: 5 m/s 2 (≈0,5 g); - Số hướng trục: 3; - Tốc độ qu é t: Một quãng tám/min; - Số lượng chu k ỳ quét: Hai/trục. Có th ể kết hợp thử nghiệm rung (vận hành) và rung (độ bền) trên cùng một mẫu theo tr ì nh tự mẫu chịu tác động của điều kiện ổn định khi thử rung vận hành sau đó chịu tác động của điều kiện ổn định khi thử rung độ bền theo một trục nhất định, rồi mới chuyển sang tr ụ c tiếp theo. Trường hợp này, chỉ cần phải thực hiện 1 phép đo cuối. 5.13 . 2.4 Các phép đo trong quá trình chịu tác động của điều kiện ổ n định khi thử Theo dõi mẫu thử trong suốt khoảng thời gian chịu tác động của điều kiện ổn định khi thử để phát hiện mọi tín hiệu báo động hoặc t í n hiệu về lỗi. 5.13.2.5 Các phép đ o cuối Sau khi chịu tác động của điều kiện ổn đ ị nh khi thử, kiểm tra trực quan bằng mắt đ ể phát hiện những hư hại về cơ học cả b ê n trong và bên ngoài. Tiếp đó, lắp mẫu thử theo quy định trong 5.1.3 v à đo giá trị ngưỡng kích hoạt ứng với mức vận tốc dòng khí trung b ì nh theo 5.1.5. CHÚ THÍCH: Các phép đo cuối thường được thực hiện sau khi thử nghiệm rung về độ bền và ở đây chỉ cầ n thực hiện các phép thử đ ó nếu thử nghiệm vận hành được thực hiện ở điều kiện cách rung. Ký hiệu giá trị ngưỡng kích hoạt lớn hơn đo được trong thử nghiệm này và giá trị đo được của cùng mẫu thử trong thử nghiệm tính tái lập là y max hoặc m max , còn giá trị nhỏ hơn là y min hoặc m min . 5.13.3 Các yêu cầu Trong quá trình chịu tác động của điều kiện ổn định khi thử mẫu thử không được phát ra tín hiệu về lỗi. Mẫu thử không bị hư hại g ì cả ở bên trong và bên ngoài. T ỉ số giữa các giá trị ngưỡng kích hoạt y max : y min hoặc m max : m min không được lớn hơn 1,6. 5.14 Rung, dao động hình sin (độ bền) 5.14.1 Mục đích của thử nghiệm Để ch ứ ng minh khả năng của s.d.e.d chịu được các ảnh hưởng dài hạn của các hiện tượng rung ở mức độ phù hợp v ớ i quá trình vận chuyển, lắp đặt và môi trường làm việc. 5.14.2 Quy trình thử nghiệm 5.14.2.1 Viện dẫn Sử dụng thiết bị thử nghiệm và thực hiện quy tr ì nh thử nghiệm phù hợp với TCVN 7699-2-6 (IEC 60068-2-6), Phép thử Fc và với nội dung 5.14.2.2 đến 5.14.2.4. 5.14.2.2 T ì nh trạng của mẫu thử trong quá trình chịu tác động điều kiện ổn định khi thử Lắp mẫu thử theo quy định trong 5.1.3 vào bộ gá cứng, nhưng không cung cấp nguồn điện cho mẫu thử khi chịu điều kiện ổ n định khi thử. Cho mẫu thử chịu tác động rung theo từng hướng của một nhóm 3 hướng trục lần lượt vuông góc với nhau, trong đó có một trục vuông góc với bề mặt lắp đặt mẫu. 5.14.2.3 Điều kiện ổn định khi thử Áp dụng điều kiện ổn định khi thử sau: - D ả i tần số: (10 đến 150) Hz; - Độ lớn của gia tốc: 10m/s 2 (≈1,0 g); - Số hướng trục: 3; - Tốc độ quét: 1 quãng tám/min; - Số lượng chu kỳ quét: 20/trục. CHÚ THÍCH: Có thể kết hợp thử nghiệm rung (vận hành) và rung (độ bền) trên c ù ng một mẫu theo tr ì nh tự mẫu ch ị u tác động của điều kiện ổn định khi thử rung vận hành sau đ ó chịu tác động của điều kiện ổ n định khi thử rung độ bền theo một trục nhất định, r ồ i mới chuyển sang tr ụ c tiếp theo. Trường hợp này , ch ỉ cần phải thực hiện 1 phép đo cuối. 5.14.2.4 Các phép đo cuối Sau khi chịu tác động của điều kiện ổn định khi thử lắp mẫu thử theo quy định trong 5.1.3 và đo giá trị ngưỡng kích hoạt ứng với mức vận tốc dòng khí trung bình theo 5.1.5. Ký hiệu giá trị ngưỡng k í ch hoạt lớn hơn đo được trong thử nghiệm này và giá trị đo được của cùng mẫu thử trong thử nghiệm tính tái lập l à y m a x hoặc m max , c ò n giá trị nhỏ hơn l à y mi n hoặc m min . 5.14.3 Các yêu cầu Khi được n ố i lại nguồn điện, mẫu thử không được phát ra t í n hiệu về lỗi liên quan đến quá trình chịu tác động của điều kiện ổn định khi thử độ bền. Tỉ s ố giữa các giá trị ngưỡng kích hoạt y ma x : y min hoặc m max : m min , không được lớn hơn 1 , 6. 5.15 Rò khí 5.15.1 Mục đích của thử nghiệm Đ ể chứng minh khả năng của s.d.e.d duy tr ì được độ gắn kết và nhờ đó đảm bảo mức độ rò rỉ nhỏ nhất từ mẫu thử ra môi trường hoặc ngược lại. Trong trường hợp s.d.e.d được lắp hoàn toàn bên trong không gian của ống dẫn, thì không cần thiết phải đáp ứng thử nghiệm này. Tuy nhiên, các hướng dẫn lắp đặt cũng phải có một phương pháp rõ ràng để lắp đặt sao cho ống duy trì được sự kín khít. Những hướng dẫn đó cũng phải quy định rõ l à các bộ phận của s.d.e.d phải được ngăn cách về mặt vật lý (độc lập với áp suất khí trong đường ống) và chỉ có kết n ố i về điện. 5.15.2 Quy trình thử nghiệm 5.15.2.1 Tình trạng của mẫu thử trong quá trình chịu tác động điều kiện ổ n định khi thử Lắp từng mẫu thử theo quy định trong 5.1.3 vào một thiết bị thử nghiệm có thể hút khi ra v à tăng áp (xem Phụ lục F). Không cung cấp nguồn điện cho mẫu thử khi chịu điều kiện ổ n định khi thử. 5.15.2.2 Điều kiện ổn định khi thử Áp dụng điều kiện ổn định khi thử cho từng mẫu như sau: - Hút chân không: Hút khí ra để s.d.e.d chịu chênh lệch áp suất là - 1,13 kPa; - Thời gian: 10 min; - Thổi khí vào: Thổi khí vào đ ể s.d.e.d chịu chênh lệch áp suất là + 3,0 kPa; - Thời gian: 10 min. 5.15.2.3 Các phép đo cuối Đo sự chênh lệch áp suất đối với thử nghiệm về hút chân không và thử nghiệm thổi khi vào. 5.15.3 Các yêu cầu M ứ c độ rò khí đối với s.d.e.d phải không vượt quá những giá trị cho trong Bảng 2. B ả ng 2 - Độ rò khí lớn nhất Chênh áp suất sau 10 min bắt đầu hút chân không - 1,13 kPa bắt đầu tăng áp + 3,0 kPa ≤ - 0,75 kPa ≥ 2,0 kPa 5.16 Tính tương thích điện từ (EMC), thử kháng nhiễm (vận hành) 5.16.1 Phải thực hiện các phép thử kháng nhiễm EMC dưới đây theo EN 50130-4:1995. a) Phóng tĩnh điện; b) Trường điện từ bức xạ; c) Các rối loạn bị lan truyền gây ra b ở i trường điện từ; d) Nổ nhanh dòng tức thời; e) Sốc chậm do điện thế năng lượng cao; 5.16.2 Đối với những phép thử nêu trên, phải áp dụng các tiêu chí phù hợp theo quy định trong EN 50130-4 và những quy định sau: a) Thử nghiệm về chức năng, được thực hiện khi tiến hành các phép đo ban đầu và các phép đo cuối, phải bao gồm như sau: - Đo giá trị ngưỡng kích hoạt ứng với mức vận tốc dòng khí trung b ì nh theo quy định trong 5.1.5. - Ký hiệu giá trị ngưỡng kích hoạt lớn hơn đo được trong thử nghiệm này và giá trị đo được của c ùng mẫu thử trong thử nghiệm tính tái lập là y max hoặc m max , còn giá trị nhỏ hơn là y min hoặc m min . b) Trạng thái vận hành theo yêu cầu phải phù hợp với 5.1.2. Tiêu chí chấp nhận đối với thử nghi ệ m về chức n ă ng sau khi chịu các tác động của điều kiện ổn định khi thử l à t ỉ số giữa các giá trị ngưỡng kích hoạt y m ax : y m in hoặc m max : m min không được lớn hơn 1,6. 5.17 Độ nhạy với lửa 5.17.1 Mục đích Để thể hiện rằng s.d.e.d có độ nhạy thích hợp với các loại khói trông thấy được đối với những ứng dụng chung trong hệ thống phát hiện cháy dùng trong các tòa nhà. 5.17.2 Quy trình thử nghiệm 5.17.2.1 Nguyên tắc Các mẫu thử được lắp trong đường ống dẫn từ một gian phòng thử nghiệm đốt (xem Phụ lục A) và tiếp xúc với hai đ ám cháy thử ở hai mức vận tốc dòng khí trong đường ống. Các đám cháy thử được tính toán để tạo ra khói đại diện cho loại khói có thể làm mất khả năng nhìn trong một tòa nhà. 5.17.2.2 Các đ ám cháy thử Cho các mẫu thử chịu tác động của 2 đám cháy thử, TF2 và TF4. Loại, số lượng và bố tr í nhiên liệu cùng phương pháp gây cháy cho từng đám cháy thử được mô tả tương ứng trong các Phụ lục G và H. Những phụ lục này cũng nêu các điều kiện kết thúc thử nghiệm và tiêu ch í hợp lệ của thử nghiệm. Cho phép và có thể là cần phải điều chỉnh khối lượng, điều kiện (ví dụ như độ ẩm) và bố trí của nhiên liệu đốt đ ể có được các đám cháy thử hợp lệ. 5.17.2.3 Lắp đặt các mẫu thử Lắp mẫu thử theo quy định trong 5.1.3 trong một hầm khói (xem Phụ lục A). Nếu chiều dài c ủa ống quy định b ở i nhà sản xuất vượt quá hoặc ngắn hơn so với chiều rộng của h ầ m thử nghiệm, thì chiều dài của ố ng lấy mẫu phải được điều chỉnh cho bằng với chiều rộng của hầm thử nghiệm. Chiều dài ống sau khi được điều chỉnh phải cho cùng số lượng và kích c ỡ của các lỗ cách đều nhau giống như đối với ống dài nhất hoặc ngắn nhất theo quy đị nh của nhà sản xuất, chọn giá trị thích hợp. Nối mẫu thử với thiết bị cấp và kiểm soát nguồn đ iện của nó theo quy định trong 5.1.2 và đ ể thiết bị ổ n định trong trạng thái tĩnh lặng trước bị bắt đầu mỗi đám cháy thử. Các đầu phát hiện khói điều chỉnh độ nhạy liên tục đ ể phản ứ ng lại với sự thay đổi của các điều kiện môi trường có thể cần các quy trình đặt lại đặc biệt và/hoặc thời gian cho quá trình ổ n định. Phải tham chiếu đến hướng dẫn của nhà sản xuất trong những trường hợp đó đ ể đảm bảo trạng thái của các đầu phát hiện khói khi bắt đầu mỗi thử nghiệm là đại diện cho trạng thái tĩnh lặng thông thường của chúng. 5.17.2.4 Các điều kiện ban đầu LƯU Ý - Tính ổn định của không khí và nhiệt độ ảnh hưởng đế n dòng khói trong gian phòng. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các đám cháy thử tạo ra hiệu ứng bốc cao do nhiệt đ ố i với khói ở mức độ thấp (v í dụ TF2). Nếu cần phải có người ở trong ph ò ng vào giai đoạn đầu của đám cháy thử, th ì những người đó phải đi ra càng sớm càng tốt và lưu ý cẩn thận đ ể giảm thi ể u sự rối loạn không khí. Trước khi thực hiện mỗi đám cháy thử, tiến hành thông gió cho gian phòng b ằ ng không khí sạch cho đến khi không còn khói và đảm bảo được những điều kiện như sau. Tắt hệ thống thông gió và đóng tất cả các cửa đi, cửa s ổ cũng như các lỗ thông khác. Sau đó để cho không khí trong phòng được ổn định và phải đạt được các điều kiện sau trước khi bắt đầu thử nghiệm: - Nhiệt độ không khí, T : 23 ± 5 °C - Chuyển động của không khí: được điều chỉnh về vận tốc nhỏ nhất của dòng không kh í quy định bởi nh à sản xuất trong 5.1.5 - Mật độ khói ( đ ộ ion hóa): y ≤ 0,05; - Mật độ khói (độ quang học): m ≤ 0,02 dB/m 5.17.2.5 Ghi nhận các tham số của đám cháy và các giá tr ị k í ch hoạt Trong mỗi đám cháy thử, tiến hành ghi nhận các tham số như trong Bảng 3 như một hàm số theo thời gian t í nh từ khi bắt đ ầ u thử nghiệm. Ghi nhận từng tham s ố một cách liên tục hoặc í t nhất l à một giây một l ầ n. Bảng 3 - Các tham số đ ám cháy thử Tham số Ký hiệu Đơn vị Thay đổi nhiệt đ ộ ∆ T °C Mật độ khói (độ ion hóa): y (không thứ nguyên) Mật độ khói (độ quang học): m dB/m Tín hiệu báo động phát ra bởi thiết bị cấp và kiểm soát nguồn điện phải đ ược coi là sự ch ỉ báo rằng một mẫu thử đã bị kích hoạt b ở i đám cháy thử. Ghi lại thời gian của sự kích hoạt (tín hiệu báo động) của t ừ ng mẫu, cùng với ∆ T a , y a và m a , các tham số của đám cháy ở thời điểm kích hoạt. Bỏ qua sự kích hoạt c ủa s.d.e.d sau khi kết thúc điều kiện thử nghiệm. 5.17.2.6 Lặp lại thử nghiệm Lặp lại từng thử nghiệm nhưng ở mức vận tốc dòng khí lớn nhất theo quy đị nh bởi nh à sản xuất trong 5.1.5. 5.17.3 Các yêu cầu Trong mỗi đám cháy thử, cả hai đầu phát hiện khói phải phát ra tín hiệu báo động ứng với từng mức vận tốc dòn g khí, trước thời điểm đạt điều kiện kết thúc thử nghiệm. 6 Báo cáo thử nghiệm Báo cáo thử nghiệm ít nhất phải bao gồm những thông tin sau: a) Tên và địa ch ỉ của đơn vị thử nghiệm; b) Tên của nhà sản xuất hoặc đại lý; c) Nhận dạng của s.d.e.d được thử nghiệm; d) Viện dẫn đ ến tiêu chuẩn này, (tức là TCVN 7568 (ISO 7240-22); e) Danh mục các thông tin thỏa mãn những yêu cầu của 5.1.7 f) Thời điểm thử nghiệm; g) Thời gian ổn định mẫu và điều kiện môi trư ờ ng khí trong quá trình ổn định mẫu; h) Nhiệt độ và độ ẩm tương đối trong gian phòng thử nghiệm trong suốt quá trình thử nghiệm; i) Chi tiết về thiết bị cấp và kiểm soát nguồn điện và các tiêu chí báo động; j) Các kết quả thử nghiệm: từng gi á trị ngưỡng k í ch hoạt và các giá trị ngưỡng kích hoạt lớn nhất, nhỏ nh ấ t và trung b ì nh số học nếu thích hợp; k) Vận tốc dòng không khí nếu s.d.e.d đạt yêu cầu của thử nghiệm theo tiêu chuẩn này. l) Chi tiết về mọi sai khác so với tiêu chuẩn n à y hoặc so với các tiêu chuẩn ISO khác được viện dẫn và chi tiết của tất cả các chế độ vận hành được coi là tùy chọn; m) Mọi hạn chế về áp dụng kết quả; n) Kết luận chỉ rõ s.d.e.d có phù hợp với tiêu chuẩn này hay không. Phụ lục A (Quy định) Hầm khói và bố trí gian phòng thử nghiệm đốt để đo giá trị ngưỡng kích hoạt Phụ lục n à y quy định các tính chất quan trọng h à ng đ ầ u của hầm khói đ ể tạo ra các phép đo giá trị ngưỡng kích hoạt của s.d.e.d có t í nh lặp lại và tính tái lập và tạo ra sự k í ch hoạt của s.d.e.d khi chịu tác động của các đám cháy thử. Hầm khói phải c ó một đoạn phục vụ đo nằm ngang trong đó có một không gian phục vụ đo. Không gian phục vụ đo được định nghĩa l à phần của đoạn phục vụ đo có nhiệt độ không khí và vận tốc dòng khí nằm trong các điều kiện thử nghiệm yêu cầu. Tính phù hợp với yêu cầu đó phải được kiểm định thường xuyên dưới các điều kiện tĩnh bằng các phép đ o ở một số lượng điểm đo thích hợp được phân bố bên trong và trên các biên giả định của không gian phục vụ đo. Kh ô ng gian phục vụ đo phải đủ lớn để bao bọc hoàn toàn phần lấy mẫu của s.d.e.d đang được thử nghiệm và các bộ phận cảm nhận khói của thiết bị đo. S.d.e.d đang được thử nghiệm phải được lắp ở vị trí vận hành bì nh thường của nó với lu ồ ng không khí nằm trong không gian phục vụ đo. Hầm khói phải được bố tr í ở gần với gian phòng thử nghiệm đốt nhằm hạn chế tối đa những thay đ ổ i có th ể xảy ra về các đặc trưng của khói của đám cháy (xem Phụ lục I). Gian phòng có đám cháy thử phải theo quy định trong TCVN 7568-7:2015 (ISO 7240-7:2003), Phụ lục F. Phải bố trí để chuy ể n khói chưa được lọc từ gian phòng thử nghiệm đốt đến đường ống. Không kh í từ đường ống phải được hút ra và đ ược thay thế ngược tr ở lại gian phòng có đám cháy thử theo cách có thể giảm tối đa sự rối loạn của không kh í trong gian phòng thử nghiệm đốt. Đường ống của hầm khói phải vận hành để có th ể hút không khí từ gian phòng có đ ám cháy thử ngay t ừ đầu và trong suốt thời gian của đám cháy thử. Phải có thể ki ể m soát được nhiệt độ ở các gi á trị theo yêu cầu, đ ể tăng nhiệt độ trong không gian phục vụ đo của hầm khói lên đến 55 °C với tốc độ không quá 1 °K/min và giảm nhiệt độ trong không gian phục vụ đo của hầm khói xuống đến - 10 °C với với tốc độ không quá 1 °K/min. Phải có th ể kiểm soát được độ ẩm tương đối ở các giá trị theo yêu cầu để tăng đ ộ ẩm tương đối trong hầm khói lên đến 93 %. Cả hai phép đo về mật độ son kh í , m đơn vị dB/m đối với đầu phát hiện khói theo công nghệ tán xạ ánh sáng hoặc công nghệ truyền ánh sáng và y (không thứ nguyên) đối với các đầu phát hiện khói theo công nghệ ion hóa phải được thực hiện trong không gian phục vụ đo ở lân cận của các thiết bị cảm nhận khói. Phải có phương tiện để đưa son kh í thử vào sao cho trong không gian phục vụ đo có mật độ son khí đ ồ ng đều. Trong hầm chỉ được lắp một mẫu s.d.e.d, trừ khi đã chứng minh được rằng các số liệu đ o đ ược thực hiện đ ồ ng thời trên từ hai mẫu trở lên không sai khác nhiều so với các phép đ o thực hiện khi thử nghiệm từng mẫu đơn. Trong trư ờ ng hợp có nghi ngờ thì phải sử dụng giá trị đo được b ở i thử nghiệm trên các mẫu đơn lẻ. Phụ lục B (Quy định) Son khí thử để đo giá trị ngưỡng kích hoạt Phải sử dụng son khí đa phát tán để đo giá trị ngưỡng kích hoạt. Khối tự nhiên của các hạt hợp thành son khí phải có đường k í nh hạt trong khoảng 0,5 µ m đến 1 µ m và chỉ số khúc xạ (chỉ số chiết quang) xấp x ỉ 1,4. Son kh í thử phải có thể tái tạo được và phải ổ n định khi xét theo các tham số sau: - Phân bố kh ố i lượng hạt; - Các hằng số quang học của hạt; - H ì nh dạng hạt; - Cấu trúc hạt. Phải đảm bảo tính ổn định của son khí. Một phương pháp khả thi để làm việc này đ ó là đo v à kiểm soát tính ổn định c ủ a t ỉ số m : y. Khuyến cáo sử dụng máy ph á t son khí dùng dầu paraffin chất lượng y tế để phát ra son kh í thử. Phụ lục C (Quy định) Các thiết bị đo khói C.1 Dụng cụ đo độ mờ Ngư ỡ ng kích hoạt của s.d.e. d dùng công nghệ tán xạ ánh sáng hoặc truyền ánh sáng được đặc trưng b ở i ch ỉ số hấp thụ (mô đun triệt tiêu) của son khí thử, được đo trong vùng lân cận của bộ phận báo động tại thời điểm nó phát ra một tín hiệu báo động. Chỉ số hấp thụ được ký hiệu là m v à đ o bằng đơn v ị đề-xi-ben trên mét (dB/m). Chỉ số hấp thụ, m , được tính theo phương trình (C.1): (C.1) trong đó d là khoảng cách truyền được của ánh sáng trong son khí hoặc khói, t í nh từ nguồn phát sáng đến bộ thu sáng, đơn v ị là mét; P 0 là năng lượng bức xạ thu được khi không có son kh í hoặc khói; P là năng lượng bức xạ thu được khi có son khí thử hoặc khói; Với mọi mật độ son khí hoặc khói tương ứng với mức suy giảm lên đến 2 dB/m, th ì sai số khi đo của dụng cụ đo độ mờ không đ ược vượt quá 0,02 dB/m + 5 % của m ứ c suy giảm đo được của mật độ son khí hoặc khói. Hệ thống quang học phải được bố trí sao cho mọi ánh sáng bị tán xạ lớn hơn 3° bởi son khí thử hoặc khói đều được bộ phận phát hiện ánh sáng bỏ qua. Năng lượng bức xạ hiệu quả của chùm sáng phải là: - Í t nhất 50 % nằm trong dải sóng từ 800 nm đến 950 nm, - Không quá 1 % có dải sóng dưới 800 nm, và - Không quá 10 % có dải s ó ng cao hơn 1 050 nm. CHÚ THÍCH: Năng lượng bức xạ hiệu quả t rong từng dải sóng là tích của năng lượng được phát ra b ở i nguồn phát ánh sáng, mức truyền của đường đo quang học trong không kh í sạch v à độ nhạy của bộ thu sáng trong phạm vi c ủ a d ả i sóng đó. C.2 Khoang đo i on hóa C.2.1 T ổ ng quát Ngư ỡ ng k í ch hoạt của s.d.e.d dùng công nghệ ion hóa được đặc trưng bởi đại lượng không thứ nguyên, y , được rút ra từ thay đổi tương đối của dòng chảy trong một khoang đo i on hóa và nó được lập quan hệ với mật độ hạt của son khí thử đo được trong vùng lân cận của bộ phận báo động tại thời điểm nó ph á t ra một trạng thái báo động. C.2.2 Phương pháp vận hành và cấu tạo cơ bản Cấu tạo cơ khí của khoang đo ion hóa được cho trong Phụ l ục J. Thiết bị đo có một khoang đo, một bộ khuyếch đại đ iện tử và một phương thức để liên tục hút mẫu son kh í hoặc khói cần đo. CHÚ DẪN: 1 v òi hút 2 tấ m gá lắp 3 vòng cách nh i ệt 4 cửa vào của kh í /khói 5 lưới bọc ngoài 6 lưới chắn trong 7 các lu ồ ng α 8 nguồn α 9 không gian đo 10 điện cực đo 11 vòng bảo vệ 12 vật liệu cách nhiệt 13 vỏ chắn gió 14 các điện từ Hình C.1 - Khoang đo ion hóa - phương pháp vận hành Nguyên lý vận hành của khoang đo ion hóa được thể hiện trên H ì nh C.1. Khoang đo có một không gian đo v à một phương tiện th í ch hợp để hút mẫu không khí vào và chuyển sang không gian đo theo cách để các hạt son khí phát tán vào không gian này. Sự phát tán này ch í nh là dòng của các ion nằm trong không gian đo không bị làm rối bởi những chuyển động không khí. Không khí bên trong không gian đo được ion hóa bằng bức xạ alpha từ một nguồn phóng xạ americium, nhờ vậy khi có hiệu điện thế giữa các điện cực thì xuất hiện một dòng lưỡng cực của các ion. Dòng lưỡng cực của ion này bị tác động theo một cách xác định b ở i các hạt son khí hoặc khói. T ỉ số của dòng điện trong khoang khi không có son kh í với khi c ó một loại son kh í là một hàm xác định của mật độ son khí hoặc khói. Nhờ đ ó, đại lượng không thứ nguyên, y , đại lượng g ầ n như t ỉ lệ với mật độ hạt của một loại son khí hoặc khói nhất định, được sử dụng như một thước đo của giá trị ngưỡng kích hoạt cho các đầu phát hiện khói dùng công nghệ ion hóa. Khoang đo được cấu tạo với kích thước và được vận hành sao cho có thể áp dụng các phương trình (C.2) và (C.3): (C.2) (C.3) trong đó I 0 là dòng trong khoang đo trong không khí không có son khí thử hoặc khói; I l à dòng trong khoang đo trong không khí có son kh í thử hoặc khói; h hằng số của bu ồ ng đo Z mật độ hạt, tính bằng số hạt trên một mét khối đường kính trung b ì nh của hạt C.2.3 Thông số kỹ thuật a) Nguồn bức xạ - chất đồng vị americium, 241 Am; - độ phóng xạ (130 ± 6,5) kBq; - năng lượng trung b ì nh (4 , 5 ± 0,225) MeV; - Cấu tạo cơ khí Ô-xít americium được kẹp bên trong giữa hai lớp vàng và được phủ bên ngoài bằng một lớp v ỏ cứng bằng vàng hợp kim. Nguồn có h ì nh thức một đĩa nhỏ hình tròn với đường kính 27 mm, được lắ p trong bộ gá sao cho các mép cắt không bị lộ ra ngoài. b) Khoang ion hóa Trở kháng của khoang (ví dụ, sự tương tác của độ dốc của dòng ứng với đặc tính của điện áp của khoang trong phạm vi tuyến tính của nó khi dòng của khoang ≤ 100 pA), phải là (1,9 ± 0,095) x 10 11 Ω khi đo trong không khí không có son kh í hoặc khói và ở các điều kiện sau: - áp suất (101,3 ± 1) kPa; - nhiệt độ (25 ± 2) °C; - độ ẩm tương đối (55 ± 20) %; Với điện thế của vòng bảo vệ trong khoảng ± 0,1 V của điện thế của điện cực đ o. c) Bộ khuyếch đại đo dòng đ iện Khoang đo được vận hành theo mạch như thể hiện trên H ì nh C.2, với hiệu điện thế nguồn cấp đảm bảo đ ể cường độ dòng điện giữa các điện cực đo là 100 pA trong điều kiện không kh í không có son khí hoặc khói. Tr ở kháng đầu vào của thiết bị đo dòng phải < 10 9 Ω . d) Hệ thống hút Hệ thống hút phải kéo không kh í đi qua một thiết bị trong điều kiện là một dòng ổn định liên tục với lưu lượng (30 ± 3) trong điều kiện áp suất khí quyển. Sự phát triển của đám cháy phải đảm bảo đường quan hệ giữa m với y , và m với thời gian t nằm trong các giới hạn như thể hiện tương ứng trên Hình D.2 và D.3 cho đến thời điểm khi m bằng với điều kiện kết thúc thử nghiệm hoặc mẫu thử đã phát ra một tín hiệu báo động, chọn thời điểm đến sớm hơn. CHÚ DẪN: 1 điện t hế cấp 2 đ iện cực đo 3 vòng bảo vệ 4 bộ khuyếch đ ạ i đo dòng điện 5 điện thế đầu ra t ỉ lệ với dòng của khoang đ o 6 trở kháng đ ầu v à o, Z in > 10 9 Ω . Hình C.2 - Khoang đo ion hóa - mạch vận hành Phụ lục D (Quy định) Thiết bị thử nghiệm sự chịu lóa Thiết bị tạo sự l ó a sáng (xem Hình D.1 a)) phải được c ấ u t ạ o sao cho có thể lắp đặt nó ở phía trên của bộ phận c ả m nhận của s.d.e.d. Thiết bị có hình l ậ p phương với 5 bề mặt của khối lập phương (ABEF, AEHD, BFGC, EFGH và CDHG) được bịt kín và lót ở m ặ t trong bằng tấm nhôm mỏng có độ phản quang cao. Bề mặt còn lại (ABCD) đ ược đặt m ở đ ể thiết bị có thể đặt được ở ph í a trên của vỏ bọc bộ phận cảm biến. Trên cả 5 bề mặt kín của khối lập phương đều có lắp một đèn huỳnh quang [ 32 W, " ánh sáng ấm mầu trắng " , có nhiệt độ mầu xấp x ỉ : 2 800 K; xem Hình D.1 b)]. Để có một ánh sáng phát ra ổn đ ị nh, các đèn ống cần được làm già trong 100 h và b ỏ sau 2 000 h sử dụng. Kích thước đo bằng mi-li-mét CHÚ D Ẫ N: 1 b ó ng đèn huỳnh quang Hình D.1 - Thiết bị tạo lóa sáng (a) và bóng đèn (b) Phụ lục E (Quy định) Thiết bị để thử va đập Thiết bị thử va đập (xem Hình E.1), về cơ bản là một b ú a quay bao gồm một đầu búa (đầu đập) tiết diện chữ nhật với bề mặt va đập được cắt vát phẳng, được lắp trên một trục thép ống. Búa được cố định vào một ống l ồ ng bằng thép chạy trên các ổ bi lắp vào một trục thép c ố định được bắt chặt vào khung cứng bằng thép, nhờ vậy búa có thể quay tự do quanh trục của thanh trục c ố định. Thiết kế của khung cứng phải đảm bảo để cụm b ú a vẫn phải hoàn toàn quay đ ược khi mẫu không được lắp vào. Đ ầ u va đập có kích thước t ổ ng thể 76 mm (rộng) x 50 mm (cao) x 94 mm (dài), được chế tạo từ nhôm hợp kim (A l Cu 4 SiMg theo quy định trong ISO 209-1), đã qua xử lý nhiệt dung dịch v à xử lý kết tủa. Nó có bề mặt va đập ph ẳ ng vát góc (60 ± 1)° so với trục dọc. Thanh trục thép ống có đường k í nh ngoài (25 ± 0,1) mm với chiều dày thành ống (1,6 ± 0,1) mm. Đầu va đập được lắp lên thanh trục quay sao cho trục dọc của nó n ằ m cách trục quay của cụm búa một khoảng 305 mm, hai hướng trục này được coi là vuông góc với nhau . Ống lồng ở trung tâm c ó đường kính ngoài 102 mm và chiều dài 200 mm, được lắp đ ồ ng trục với một thanh trục cố định bằng thép có đường k í nh khoảng 25 mm; Đường kính thực tế của thanh trục này phụ thuộc vào chủng loại của vòng bi được sử dụng. Đối tâm với thanh trục búa l à hai tay đòn thép đặt đối trọng, mỗi thanh có đường kính ngoài là 20 mm và chiều dài 185 mm. Những tay đòn này được bắt v í t vào ống l ồ ng và để thò ra ngoài một đoạn 150 mm. Đ ố i trọng bằng thép được lắp trên các tay đòn sao cho vị trí của nó có thể điều chỉnh được để tạo ra sự cân bằng với trọng lượng trọng lư ợ ng búa, như th ể hiện trên Hình E.1. Ở đầu của ống l ồ ng trung tâm có lắp một puly dày 12 mm bằng nhôm hợp kim có đường kính ngoài 150 mm, quanh puly này cuốn một sợi cáp không co dãn với một đầu được cố định vào puly. Đầu còn lại của sợi cáp được cố định vào khối vận hành v à để treo khối nặng này. Trên khung cứng có lắp một bàn gá nhờ đó mẫu thử có thể được cố định vào đó bằng các chi tiết lắp đặt chuẩn của nó. Bàn gá có thể điều chỉnh được theo chiều thẳng đứng sao cho nửa mặt trên của đầu va đập của búa có thể đập vào mẫu khi búa di chuyển theo phương ngang, như thể hiện trên Hình E.1. Để vận hành thiết bị, trước hết phải điều chỉnh vị trí của bàn gá đã lắp mẫu như trên Hình E.1 sau đó vặn chặn bàn gá vào khung cứng . C ẩ n thận đặt cụm búa ở vị tr í cân bằng nhờ vào việc điều chỉnh vị trí của đối trọng khi khối vận hành đã được tháo ra. Cán búa được kéo về vị trí nằm ngang sẵn sàng để thả ra còn khối vận hành được cài lại vào vị tr í . Khi thả cụm b ú a, khối vận hành sẽ làm cho búa và cán búa xoay một góc 3 p /2 rad để đập vào mẫu. Trọng lượng của khối vận hành, đo bằng ki-lô-gam, tạo ra năng lượng va đập yêu cầu là 1,9 J, tương đương với 0.388/(3 p r ) kg, trong đó, r là bán kính hiệu dụng của puly, đơn vị là mét. Giá tr ị này xấp xỉ bằng 0,55 kg đối với một puly có bán kính 75 mm. Do tiêu chuẩn này đòi hỏi vận tốc của b ú a tại thời điểm va đập là (1,5 ± 0,13) m/s, nên cần phải giảm trọng lượng của đầu búa bằng cách khoan lên mặt sau một cách thích hợp đ ể đạt được vận tốc này. Theo dự kiến để đạt đ ược vận tốc yêu cầu thì trọng lượng của một đầu búa sẽ vào khoảng 0,79 kg, song đ ể xác định điều này, tốt nhất là tiến hành thử và ch ỉ nh sai lệch. Kích thước đo bằng mi-li-mét CHÚ DẪN: 1 tấm gá l ắ p 6 pu-li 2 phần tiếp xúc của s.d.e.d 7 ổ bi 3 búa va đập 8 cánh tay đ ò n đố i trọng 4 cán búa 9 khối vận h à nh 5 ống lồng 10 đối trọng CHÚ THÍCH: Các kích thước không phải là kích thước của đầu búa, ch ỉ nhằm mục đích hướng dẫn Hình E.1 - Thiết bị va đập Phụ lục F (Tham khảo) Thiết bị thử nghiệm độ rò khí Hình F.1 thể hiện một ví dụ về thiết bị và phương pháp lắp đặt s.d.e.d đ ể đo m ứ c độ rò khí của s.d.e.d khi lắp bên trong một đường ống. CHÚ DẪN: 1 Thiết bị phát hiện kh ó i cho đường ống 6 ống dẫn m ẫ u ra 2 đầu phát hiện khói 7 đ i đến đ ầ u đo áp suất 3 t ấ m nắp 8 van cấp vào 4 ống dẫn m ẫ u vào 9 đi đến bơm 5 g i oăng của nắp hộp a t ấ m nắp nên được cấu tạo từ v ậ t liệu chịu ăn mòn , v í dụ như thép không r ỉ b các đầu ra đ i đến bơm và đầu đo áp suất phải được bịt k í n tại đi ể m đi vào thiết bị thử nghiệm Hình F.1 - Mặt cắt của thiết bị thử độ rò khí Phụ lục G (Quy định) Đám cháy (nhiệt phân) gỗ cháy âm ỉ (TF2) G.1 Nhiên liệu Nhiên liệu gồm khoảng 10 que gỗ sồi khô (độ ẩm xấp xỉ 5%), mỗi thanh có kích thước 75 mm x 25 mm x 20 mm. G.2 Đĩa gia nhiệt Đĩa gia nhiệt c ó đường k í nh 220 mm với bề mặt xẻ rãnh gồm 8 rãnh đ ồ ng tâm cách đều nhau 3 mm. Mỗi rãnh rộng 5 mm và sâu 2 mm, riêng rãnh ngoài rộng 4 mm t í nh từ mép. Đĩa gia nhiệt phải có công suất khoảng 2 kW. Nhiệt độ của đĩa gia nhiệt phải được đo bằng một cảm biến gắn vào rãnh thứ 5, tính từ mép của đĩa gia nhiệt, và được bắt chặt để tạo ra sự truyền nhiệt tốt. G.3 Sắp xếp X ếp các que gỗ hướng tâm trên bề mặt của đĩa gia nhiệt với mặt rộng 20 mm tiếp xúc với bề m ặ t đĩa, đảm bảo đ ầ u đo nhiệt nằm ở khe giữa các que gỗ mà không bị đè lên, như thể hiện trên H ì nh G.1. CHÚ DẪN: 1 Đĩa gia nhiệt có các rãnh 2 Cảm biến nhiệt độ 3 Que gỗ Hình G.1 - Sắp xếp các que gỗ trên đĩa gia nhiệt G.4 Tốc độ gia nhiệt Đĩa gia nhiệt phải được c ấ p nguồn để nhiệt độ của nó tăng từ nhiệt độ môi trường lên 600 °C trong khoảng thời gian xấp xỉ 11 min. G.5 Điều kiện kết thúc thử nghiệm Điều kiện kết th ú c thử nghiệm, m E , là khi m = 0,5 dB/m trong đoạn phục vụ đo của hầm khói (xem Hình I.2) hoặc mẫu thử đ ã phát ra một tín hiệu báo động, t ù y theo yếu tố nào xảy ra trước. Trước khi đạt đến điều kiện kết thúc thử nghiệm thì không được xuất hiện ngọn lửa. G.6 Tiêu chí hợp lệ của thử nghiệm Mẫu thử đã phát ra một tín hiệu báo động trước khi m = 0,5 dB/m trong đoạn phục vụ đo hầm khói (xem Hình I.2). Không được xuất hiện ngọn lửa trước khi đạt đến điều kiện kết thúc thử nghiệm. Sự phát triển của đám cháy phải đảm bảo đường quan hệ giữa m với y , và m với thời gian t nằm trong các vùng gạch chéo như thể hiện tương ứng trên Hình G.2 và G.3. Theo đó, y ≤ 0,5 và , 225 ≤ y ≤ 540 tại thời điểm đạt đến điều kiện kết thúc thử nghiệm m E = 0,5 dB/m. Phụ lục H (Quy định) Đám cháy các chất dẻo (polyurethane) (TF4) H.1 Nhiên liệu Nhiên liệu thư ờ ng thì ch ỉ gồm ba tấm đệm mút xốp k í ch thước khoảng 50 cm x 50 cm x 2 cm bằng polyurethane không có các chất phụ gia xử lý chậm cháy và có khối lượng th ể tích khoảng 20 kg/m 3 . Tuy nhiên c ó thể điều chỉnh s ố lượng và k í ch thước của nhiên liệu đ ể đạt được các thử nghiệm hợp l ệ H.2 Sắp xếp Đặt c hồ ng các tấm mút xốp lên nhau trên một tấm lót bằng nhôm m ỏ ng được gập mép đ ể tạo thành một cái khay. H.3 Gây cháy Thường thì việc gây cháy được thực hiện bằng cách châm lửa ở một góc của tấm mút x ố p n ằ m dưới cùng ; tuy nhiên cũng có thể điều chỉnh vị tr í chính xác cho việc gây cháy để tạo ra một phép thử hợp lệ. Để hỗ trợ cho việc gây cháy có thể sử dụng một lượng nh ỏ chất cháy sạch (v í dụ như 5 cm 3 cồn meethylated). H.4 Điều kiện kết thúc thử nghiệm Điều kiện kết thúc thử nghiệm, m E , là khi m = 0,7 dB/m hoặc tất cả các mẫu thử đã phát ra tín hiệu báo động, tù y theo yếu tố nào xảy ra trước. H.5 Tiêu chí hợp lệ của thử nghiệm Điều kiện kết thúc thử nghiệm, m E , là khi m = 0,7 dB/m trong đoạn phục vụ đo của hầm khói (xem Hình I.2) Sự phát triển của đám cháy phải đảm bảo đường quan hệ giữa m với y , và m với thời gian t nằm trong các vùng gạch chéo như th ể hiện tương ứng trên Hình H.1 và H.2. Theo đó, tại thời điểm đạt đến điều kiện kết thúc thử nghiệm y E = 2,8, 0,6 ≤ m ≤ 0,8 và 70 ≤ y ≤ 150. Phụ lục I (Quy định) Gian phòng thử nghiệm đốt và hệ thống thông gió Thiết bị phát hiện khói dùng cho các đường ống được mô tả trong tiêu chuẩn này kích hoạt khi (các) tín hiệu từ một hoặc một số cảm biến khói thỏa mãn những tiêu ch í nhất định. Mật độ khói tại (các) cảm biến có tương quan với mật độ khói xung quanh (các) ố ng lấy mẫu song quan hệ đó thường phức tạp và phụ thuộc v à o một vài yếu tố, v í dụ như hướng, việc lắp đặt, vận tốc không kh í , hiện tượng rối, tốc độ tăng mật độ khói, v.v. Sự thay đổ i tương ứng của giá trị ngưỡng kích hoạt đo được trong h ầ m khói là tham số chính được quan tâm khi đánh giá tính ổn định của đầu phát hiện khói dùng cho đường ố ng thông qua thử nghiệm phù hợp với tiêu chuẩn này. Có nhiều thiết kế hầm khói khác nhau thích hợp cho các thử nghiệm được quy định trong tiêu chuẩn này song cần phải cân nhắc đến những điểm sau khi thiết kế và thiết lập đặc tính cho hầm kh ó i. Các phép đo giá trị ngưỡng kích hoạt đòi hỏi phải tăng mật độ son khí cho đến khi s.d.e.d kích hoạt. Có th ể thực hiện việc này trong một hầm khói có dạng mạch kín. Do bên trong các hầm khói cũng có thể được sử dụng cho các đám cháy thử nên cần phải có thiết bị để hút khói ra và luân chuyển kh ó i trở lại gian phòng có đám cháy thử. Thiết kế của thiết bị là yếu tố quyết định cho phép đủ khối lượng khói đi vào hầm khói và để không gian cảm biến đạt đến mật độ khói theo yêu cầu trước khi nhiên liệu của đám cháy thử cháy hết. Có thể cần phải điều chỉnh tương ứng về lượng nhiên liệu được đốt cháy. Ví dụ về một hầm khói luân chuyển cùng với một gian phòng có đám cháy thử quy định trong TCVN 7568-7 (ISO 7240-7) được th ể hiện trên Hình I .1 và I .2. Cần phải có phương tiện để gia nhiệt và làm m á t không khí trước khi đi vào đoạn phục vụ đo. Hầm khói cần phải có một hệ thống c ó khả năng kiểm soát việc gia nhiệt và làm mát đ ể đạt đến nhiệt độ và đường phát triển nhiệt trong không gian phục vụ đo theo chỉ định. Việc gia nhiệt nên được thực hiện bằng lò sưởi nhiệt độ thấp để tránh sinh ra son kh í không cần thiết hoặc làm thay đổi son khí thử. Phải đ ặ c biệt chú ý đến việc bố trí các bộ phận bên trong không gian phục vụ đo để tránh làm rối loạn các điều kiện thử nghiệm, ví dụ do hiện tượng cuộn khí. Sự hút qua MIC tạo ra một dòng khí có vận tốc trung bình khoảng 0,04 m/s qua mặt ph ẳ ng của lỗ cửa vào khoang bao bọc. Tuy nhiên, có thể b ỏ qua ảnh hưởng của sự hút nếu MIC được đặt cách s.d.e.d từ 10 cm đến 15 cm về phía cuối dòng hút. Khuyến nghị là tốc độ dòng thể tích để thải khói ra ngoài gian phòng thử nghiệm đốt cho tất cả các thử nghiệm phải được giữ càng ổn định càng tốt, không phụ thuộc vào vận tốc không kh í yêu cầu. Có thể đạt được điều này bằng cách bơm không khí từ gian phòng thử nghiệm đốt vào hầm khói ở một tốc độ không đổi và sử dụng một cơ cấu tiết lưu v í dụ như một nhánh ống đi vòng tránh để duy tr ì vận tốc không khí trong đoạn phục vụ đo ở mức độ mong muốn. CHÚ D Ẫ N: 1 gian phòng có đám cháy thử 9 cảm biến nhiệt độ 2 hầm khói 10 c ả m biến vận tốc kh í 3 ống gió hồ i về gian phòng có đám cháy thử 11 s.d.e.d được thử nghiệm 4 ống gió thoát từ gian phòng có đá m cháy thử 12 quạt 5 cửa vào của không khí sạch 13 chiều dòng kh í 6 cửa thải kh í 14 ống vòng tránh 7 dụng cụ đ o độ m ờ 15 bộ phận tiết lưu dòng khí trong ống vòng tránh 8 MIC và ố ng lấy mẫu a l = 10 m b h = 2 m c y 1 = 0,3 m d y 2 = 0,3 m Hình I.1 - Ví dụ về hầm khói và bố trí gian phòng có đám cháy thử, mặt bên CHÚ DẪN: 1 Dòng kh í 2 S.d.e. d được thử nghiệm 3 thiết b ị cấp và kiểm soát nguồn điện 4 c ả m biến dòng 5 cảm biến nhiệt độ a X = 0,5m 6 vỏ MIC n ằ m trong một hộp k í n 7 Đ ầ u hút MIC 8 Thiết bị kiểm soát v à đ o MIC 9 ống lấy mẫu MIC 10 dụng cụ đo độ mờ Hình I.2 - Đoạn phục vụ đo của ống hầm khói, nhìn từ trên xuống Phụ lục J (Tham khảo) Thông tin liên quan đến cấu tạo khoang đo ion hóa Cấu tạo cơ khí của khoang đo ion hóa được thể hiện trên Hình J.1. Các kích thư ớ c quan trọng về mặt chức n ă ng được đánh dấu cùng dung sai. Chi tiết cụ thể của những phần khác nhau của thiết bị được cho trong B ả ng J.1. CH Ú THÍCH: Khoang đo ion hóa được mô t ả đầy đ ủ b ở i M. Avlund 1) . Bảng J.1 - D anh mục các bộ phận của khoang đo ion hóa Số hiệu tham chiếu Bộ phận Số lượng cung cấp Kích thước, các đặc đi ể m đặc biệt Vật liệu (1) (2) (3) (4) (5) 1 Vòng cách nhiệt 1 Polyamide 2 Khe cắm đa cực 1 Cực số 10 3 Đ iể m đấu nối điện cực đo 1 Cho nguồn cấp vào khoang 4 Điểm đấu nối điện cực đo 1 Cho bộ khuyếch đại hoặc thiết bị đo dòng điện 5 Vòi hút 1 6 Khe dẫn hướng 4 Polyamide 7 Ố ng bao 1 Nhôm 8 Tấm cách nhiệt 1 Polycarbonate 9 Vòng bảo vệ 1 Thép không r ỉ 10 Điện cực đo 1 Thép không r ỉ 11 Tấm gá lắp 1 Nhôm 12 Vít cố định có mũ tạo khía bám 3 M3 Đ ồ ng mạ kẽm 13 Vỏ bọc ngoài 1 6 lỗ m ở Thép không rỉ 14 Lư ớ i chắn ngoài 1 Sợi thép, đường k í nh 0,2 mm; mắt lưới 0,8 mm Thép không r ỉ 15 Lưới chắn trong 1 Sợi thép, đường kính 0 , 4 mm; mắt lưới 1,6 mm Thép không r ỉ 16 Vách chắn gió 1 Thép không r ỉ 17 Vòng trung gian 1 Có 72 lỗ đường kính 2 mm, cách đều nhau 18 Vành có ren ngoài 1 Đ ồ ng mạ kẽm 19 Vành giữ nguồn phóng xạ 1 Đ ồ ng mạ kẽm 20 Ng uồ n phóng xạ 24 1 Am 1 Đường kính 27 mm Xem C.2.3 21 Các lỗ m ở xung quanh vỏ 6 Kích thước đo bằng xen t i mét CHÚ THÍCH 1 Xem d anh m ụ c các bộ phận trong Bảng J.1 CHÚ THÍCH 2 Các kích thước không đánh d ấ u dung sai là những k í ch thước khuyến cáo Hình J.1 - Cấu tạo cơ khí của khoang đo ion hóa 1) Khảo sát khoang ion h ó a cho các phép đo đ ố i chứng về mật độ kh ó i. DELTA E lec tronic xuất bản, Venlighedsvei 4, DK-2970, Horsholm, Denmark.