TCVN7058:2002

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7058:2002 (ISO 10190 - 1992) về Phương tiện giao thông đường bộ - Xích mô tô - Đặc tính kỹ thuật và phương pháp thử TIÊU CHUẨN VIỆT NAM TCVN 7058:2002 PHƯƠNG TIỆN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ - XÍCH MÔ TÔ – ĐẶC TÍNH KỸ THUẬT VÀ PHƯƠNG PHÁP THỬ Road vehicles – Motorcycle chains – Characteristics and test methods 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này qui định kích thước và cơ tính của xích con lăn và xích bạc lót có bước xích từ 6,35 mm đến 19,05 mm dùng cho mô tô, bao gồm: kích thước, dung sai, đo chiều dài, độ bền kéo nhỏ nhất, thử xuất xưởng và thử động lực học. Các xích này dùng cho các bộ truyền bên trong như trục cam, trục cân bằng và các bộ truyền bên ngoài, ví dụ như bộ truyền xích tải. 2. Tiêu chuẩn trích dẫn ISO 606:1994 Short – pitch transmission precision roller chains and chain wheels (Xích và đĩa xích – Xích con lăn chính xác bước ngắn và đĩa xích). 3. Xích mô tô 3.1. Phân loại lắp và các chi tiết cấu thành Phân loại lắp và các chi tiết cấu thành của xích được minh họa trên các hình 1 và 2. Hình vẽ không qui định hình dạng cụ thể của các má xích. Hình 1 – Các dạng lắp xích con lăn Hình 2 – Các dạng nối 3.2. Ký hiệu Xích được ký hiệu theo số hiệu xích qui định trong bảng 1, trong đó hai số đầu biểu thị bước xích danh nghĩa khi nhân với 1/16 insơ. 3.3. Kích thước Xích phải có kích thước theo qui định trong bảng 1 và trên hình 3. Các kích thước lớn nhất và nhỏ nhất được qui định để đảm bảo tính lắp lẫn các xích chế tạo từ các nhà sản xuất khác nhau với cùng đĩa xích. Các kích thước này không phải là dung sai chế tạo thực tế. 3.4. Các yêu cầu tính năng Phải tiến hành các bước thử qui định trong 3.4.1 đến 3.4.4 để xác định xích có phù hợp với các yêu cầu tối thiểu qui định trong bảng 1 không. Chú ý – Các yêu cầu thử được qui định không tính đến việc dùng xích trong thực tế, vì vậy không thể lấy các giá trị qui định hoặc các kết quả thử là lực làm việc. Các kết quả thử sẽ không đạt, nếu xích đã được sử dụng hoặc bị kéo căng (khác với thử theo 3.4.2). 3.4.1. Thử kéo 3.4.1.1. Độ bền kéo nhỏ nhất là trị số lực vượt quá lực kéo đặt vào mẫu để thử phá hủy theo qui định trong 3.4.1.2. Độ bền kéo nhỏ nhất này không phải là trị số lực làm việc, chỉ để so sánh các xích có kết cấu khác nhau và để tham khảo. 3.4.1.2. Đặt từ từ một lực kéo không nhỏ hơn độ bền kéo qui định trong bảng 1 vào hai đầu của đoạn xích có số mắt xích ít nhất là năm khi dùng các vòng nối có thể xoay tự do theo hai phía của đường tâm xích trong mặt phẳng pháp tuyến của khớp nối. Phá hủy xuất hiện tại điểm đầu tiên khi lượng tăng độ dãn dài không tỉ lệ với độ tăng lực kéo, tức là tại đỉnh của biểu đồ lực/độ dãn dài. Không công nhận kết quả thử khi hiện tượng phá hủy xuất hiện liền kề với vòng nối. 3.4.1.3 Thử kéo được coi là thử phá hủy. Ngay cả khi xích chịu thử kéo với lực bằng độ bền kéo nhỏ nhất mà không nhìn thấy rõ phá hủy, xích sau khi thử kéo không được sử dụng lại. 3.4.2. Thử xuất xưởng Toàn bộ xích phải được thử xuất xưởng với lực kéo tối thiểu bằng 1/3 độ bền kéo nhỏ nhất qui định trong bảng 1 3.4.3. Độ chính xác chiều dài Xích hoàn thiện phải được đo chiều dài sau khi thử xuất xưởng, nhưng trước khi bôi trơn. Độ dài chuẩn của xích để đo nhỏ nhất là 610 mm và tại các đầu giới hạn chiều dài xích phải có mắt trong. Xích được đỡ suốt toàn bộ chiều dài và đặt lực đo theo bảng 1 vào xích. Sai lệch chiều dài đo phải là %. 3.4.4. Thử động lực học 3.4.4.1. Phương pháp Lực kéo dọc được đặt vào các đầu giới hạn chiều dài xích, bao gồm ít nhất năm mắt xích và được móc vào hai vòng nối cho phép xoay tự do theo hai phía của đường tâm xích trong mặt phẳng khớp. Đặt vào mẫu một lực kéo dọc thay đổi điều hòa giữa giới hạn trên F 1 và giới hạn dưới F 2 qui định trong bảng 1 với 3.10 6 chu kỳ. 3.4.4.2. Yêu cầu Xích phải chịu được thử động lực học mà không bị hư hỏng. Không công nhận kết quả thử khi phá hủy xuất hiện liền kề với vòng nối. Thử động lực học được coi là thử phá hủy. Sau khi thử, mặc dù không nhìn rõ phá hủy xích này không được sử dụng lại. 3.5. Ghi nhãn Xích được ghi nhãn theo cách nhận biết của nhà sản xuất. Xích và/hoặc bao gói xích phải được ghi nhãn theo ký hiệu xích qui định trong bảng 1 4. Đĩa xích Để đảm bảo tính lắp dẫn giữa xích môtô với đĩa xích tương ứng của nó, đĩa xích phải có kích thước theo quy định trong ISO 606:1994. Hình 3 - Xích Bảng 1 – Các kích thước cơ bản của xích, lực đo và độ bền kéo (xem hình 3) Ký hiệu xích Bước P Đường kính con lăn/bạc lót d 1 max Chiều rộng giữa hai má trong b 1 min Đường kính chốt đỡ 1) d 2 danh nghĩa Chiều rộng chốt đỡ b 4 max Chiều rộng bổ sung để kẹp nối 2) b 7 max Chiều rộng má h 2 max Chiều dày má 1) b 8 danh nghĩa Độ bền kéo min Lực đo Thử động lực học Lực giới hạn trên F 1 Lực giới hạn dưới F 2 mm N 083 3) 12,7 7,75 4,88 4 12,9 1,5 10,3 1,4 11 600 120 - - 084 3) 12,7 7,75 4,88 4 14,8 1,5 11,2 1,7 15 600 120 - - 04 MA 4) 6,35 3,3 3,1 2,3 9,1 1,5 6 1 4 500 50 1 000 200 05 MA 4) 7,774 4,59 4,68 3 12 1,6 7,6 1,2 6 600 70 1 300 200 05 MB 4) 8 4,77 5,72 3,3 13,9 1,6 7,6 1,4 8 900 70 2 000 200 05 MC 4) 8,5 5 4,75 3,3 13,3 1,7 8,6 1,8 9 800 70 2 200 220 08 MA 12,7 7,77 6,25 4 16 1,6 12,1 1,5 15 000 120 3 500 350 08 MB 12,7 8,51 7,75 4,4 17 2,5 12,5 1,5 17 800 120 3 700 370 08 MC 12,7 8,51 7,75 4,4 19,3 2,5 12,5 2 20 600 120 4 400 440 08 MB-2 5) 12,7 8,51 7,75 4,4 31,2 2,5 12,5 1,5 31 100 250 6 400 640 10 MA 15,875 10,16 6,25 5,2 19 2,5 15,3 2 26 500 200 6 800 680 10 MB 15,875 10,16 9,4 5,2 22 2,5 15,3 2 26 500 200 6 800 680 12 MA 19,05 11,91 9,4 5,9 24 3 18,6 2,4 35 000 280 9 000 900 1) Đường kính chốt đỡ và chiều dày má chỉ có tính hướng dẫn và có thể khác giá trị trong bảng. Vì thế xích được chế tạo từ các cơ sở khác nhau không được nối lẫn với nhau. 2) Chiều rộng bổ sung để kẹp nối đã cho chỉ có tính tham khảo. Không qui định loại chi tiết kẹp nối cụ thể. Ở bất kỳ mắt nào có thể, xích được tán không đầu thay cho khóa xích. 3) Các số hiệu xích 083 và 084 chỉ được dùng cho xe máy. 4) Các số hiệu xích 04 MA, 05 MA, 05 MB và 05 MC là xích bạc lót. 5) Số hiệu xích 08 MB – 2 là xích hai dãy có bước p 1 = 14,38 mm. Phụ lục A (tham khảo) Giá trị gốc Phụ lục của tiêu chuẩn này qui định các giá trị gốc trong bảng A.1 để tham khảo. Bảng A.1 – Các kích thước cơ bản gốc của xích, lực đo và độ bền kéo Ký hiệu xích Bước P Đường kính con lăn/bạc lót d 1 max Chiều rộng giữa hai má trong b 1 min Đường kính chốt đỡ 1) d 2 danh nghĩa Chiều rộng chốt đỡ b 4 max Chiều rộng bổ sung để kẹp nối 2) b 7 max Chiều rộng má h 2 max Chiều dày má 1) b 8 danh nghĩa Độ bền kéo min Lực đo Thử động lực học Lực giới hạn trên F 1 Lực giới hạn dưới F 2 in lbf 083 3) 0,5 0,305 0,192 0,157 0,508 0,059 0,406 0,055 2 607 27 - - 084 3) 0,5 0,305 0,192 0,157 0,583 0,059 0,441 0,067 3 505 27 - - 04 MA 0,25 0,13 0,122 0,09 0,358 0,059 0,236 0,039 1 011 11 225 45 05 MA 4) 0,306 0,181 0,164 0,118 0,472 0,063 0,299 0,047 1 483 16 292 45 05 MB 4) 0,315 0,188 0,225 0,13 0,547 0,063 0,299 0,055 2 000 16 449 45 05 MC 4) 0,335 0,197 0,187 0,13 0,524 0,067 0,339 0,071 2 202 16 494 49 08 MA 0,5 0,306 0,246 0,157 0,63 0,063 0,476 0,059 3 371 27 786 79 08 MB 0,5 0,335 0,305 0,173 0,669 0,098 0,492 0,059 4 000 27 831 83 08 MC 0,5 0,335 0,305 0,173 0,76 0,098 0,492 0,079 4 629 27 989 99 08 MB-2 5) 0,5 0,335 0,305 0,173 1,228 0,098 0,492 0,059 6 988 56 1 438 144 10 MA 0,625 0,4 0,246 0,205 0,748 0,098 0,602 0,079 5 955 45 1 528 153 10 MB 0,625 0,4 0,37 0,205 0,866 0,098 0,602 0,079 5 955 45 1 528 153 12 MA 0,75 0,469 0,37 0,232 0,945 0,11 0,732 0,094 7 865 63 2 022 202 1) Đường kính chốt đỡ và chiều dày má chỉ có tính hướng dẫn và có thể khác các giá trị trong bảng. Vì thế xích được chế tạo từ các cơ sở khác nhau không được nối lẫn với nhau. 2) Chiều rộng bổ sung để kẹp nối đã cho chỉ có tính tham khảo. Không qui định loại chi tiết kẹp nối cụ thể. Ở bất kỳ mắt nào có thể, xích được tán không đầu thay cho khóa xích. 3) Các số hiệu xích 083 và 084 chỉ được dùng cho xe máy. 4) Các số hiệu xích 04 MA, 05 MA, 05 MB và 05 MC là xích bạc lót. 5) Số hiệu xích 08 MB – 2 là xích hai dãy có bước p 1 = 0,566 in sơ.