TCVN10582:2014

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10582:2014 (AOAC 992.25) về Thức ăn công thức từ sữa dành cho trẻ sơ sinh - Xác định hàm lượng axit linoleic - Phương pháp sắc ký khí TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 10582:2014 THỨC ĂN CÔNG THỨC TỪ SỮA DÀNH CHO TRẺ SƠ SINH - XÁC ĐỊNH HÀM LƯỢNG AXIT LINOLEIC - PHƯƠNG PHÁP SẮC KÝ KHÍ Milk-based in f ant f ormula - Determination o f linoleic acid content - Gas chromatographic method Lời nói đầu TCVN 10582:2014 được xây dựng dựa tr ê n cơ s ở AOAC 992.25 Linoleic acid in ready-to-feed milk-based i n fant f ormula. Gas chromatographic method; TCVN 10582:2014 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/F12 Sữa và s ả n phẩm sữa biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lư ờ ng Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa h ọ c và Công nghệ công bố. THỨC ĂN CÔNG THỨC TỪ SỮA DÀNH CHO TRẺ SƠ SINH - XÁC ĐỊNH HÀM LƯỢNG AXIT LINOLEIC - PHƯƠNG PHÁP SẮC KÍ KHÍ Milk-based intant f ormula - Determination of li noleic acid content - Gas chromatographic method C Ả NH BÁO - Việc áp dụng tiêu chuẩn này có thể liên quan đến các vật liệu, thiết b ị và các thao tác gây nguy hiểm. Tiêu chuẩn này không thể đưa ra đư ợ c tất c ả các vấn đề an toàn liên quan đến việc sử dụng chúng. Người sử dụng tiêu chuẩn này phải tự thiết l ậ p các thao tác an toàn sức khỏe thích h ợ p và xác định khả năng áp dụng các giới hạn quy định trước khi s ử dụng tiêu chuẩn. 1 . Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn n à y quy định phương pháp sắc kí khí để xác định hàm lượng axit linoleic có trong thức ăn c ô ng thức từ s ữ a dành cho trẻ sơ sinh. Tiêu chuẩn này có thể áp dụng đ ể xác định hàm lượng axit linoleic từ 4 g/l đến 14 g/l. 2 . Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau r ấ t cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện d ẫ n ghi năm công bố th ì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các t à i liệu viện d ẫ n không ghi năm công bố th ì áp dụng phiên b ả n mới nh ấ t, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có). TCVN 6508:2011 (ISO 1211:2010), Sữa - Xác định hàm lượng chất béo - Phương pháp khối lượng (Phương pháp chu ẩ n). TCVN 9966:2013 (ISO 3889:2006), Sữa và s ả n ph ẩ m sữa - Yêu cầu đối với bình chiết chất béo kiểu Mo j onnier AOAC 969.33. Fatty acids in oils and fats. Preparation o f methyl esters. Boron tri f luoride method (Axit béo trong dầu và mỡ . Chu ẩ n bị me t yl este. Ph ươ ng pháp bo tri f luorua). 3 . Nguyên tắc Phần mẫu thử được bổ sung triheptadecanoin và được chiết bằng etanol, dietyl ete và ete dầu m ỏ . Sử dụng bo tri f luorua để chuẩn bị các metyl este từ các axit béo chiết được. Tách metyl linoleat và nhận biết bằng sắc kí khí trên cột xyanosilicon với delector ion hóa ngọn lửa. 4 . Thuốc thử và vật liệu thử Ch ỉ sử dụng các thuốc thử loại tinh khiết phân tích và sử dụng nước c ấ t hoặc nước đã loại khoáng, trừ khi có quy định khác. 4.1 . Khí mang , kh í nitơ nén đã được tinh sạch, có chứa hàm lượng oxi nhỏ hơn 10 mg/kg. 4.2 . Các loại khi nén khác 4.2.1 . Khí hydro , có độ tinh khiết 99,9 %, không chứa tạp chất hữu cơ. 4.2.2 . Kh ô ng kh í hoặc oxi , không chứa các tạp chất h ữ u cơ (nồng độ hydrocacbon tính theo đương lượng metan < 2=""> 4.3 . Dung môi Tất c ả dung môi được chưng cất bằng dụng cụ thủy tinh. 4.3.1 . Hexan. 4.3.2 . Metylen clorua (dictometan). 4.3.3 . Cloro f om. 4.3.4 . Metanol 4.3.5 . Etanol, độ tinh khiết 95 %. 4.3.6 . Dietyl ete , loại phân tích, không chứa peroxit, khi bay hơi không còn dư lượng. 4.3.7 . Ete dầu m ỏ , loại phân tích, dải sôi từ 30 °C đến 60 °C. 4.4 . Chất chuẩn đối chứng 4.4.1 . Triheptadecanoin , có độ tinh khiết > 99 %. 4.4.2 . Trilinolein , có đ ộ tinh khi ế t > 99 % 4.4.3 . Hỗn hợp chất chu ẩ n sắc kí khí (GC), ví dụ: Nu Check Prep 15A (ch ứ a 6 % metyl palmitat, 3 % metyl stearat, 35 % metyl oleat, 50 % metyl linoleat, 3 % metyl linolenat và 3 % metyl arachidat) hoặc Rm 1 và Rm 5 (Supelco) là th í ch hợp. 4.5 . Dung dịch thêm chất chu ẩ n nội Cân khoảng 1 g triheptadecanoin (4.4.1), ch í nh xác đ ế n 0,1 mg, cho vào b ì nh định mức 25 ml (5.6). Hòa tan v à pha lo ã ng đến vạch bằng cloro f orm (4.3.3) hoặc metylen clorua (4.3.2). 4.6 . Bo tri f lorua (BF 3 ) , nồng độ 125 g/l metanol, có thể sử dụng dung dịch bán sẵn trên thị trường hoặc được chuẩn bị như sau: Cân bình đ ị nh mức 2 lít (5.6) có chứa 1 lít metanol (4.3.4). Làm nguội trên bể nước đá và để yên trong b ể nước đá , thổi đẩy BF 3 từ xyranh (5.5) qua ống thủy tinh vào metanol (4.3.4) cho đến khi hấp thụ hết 125 g. Thực hiện trong tủ hút. BF 3 phải được đi qua ống thủy tinh trước khi vào metanol đến khi bị đẩy khỏi metano l để chất lỏng không bị hút vào xyranh. Thu ố c thử bền trong 2 năm. C Ả NH BÁO - Loại b ỏ hơi của BF 3 trong tủ hút, không đ ể tiếp xúc với da, mắt và tránh h ít phải hơi BF 3 . 5 . Thiết bị, dụng cụ Sử dụng các thiết bị, dụng cụ thông thường của phòng thử nghiệm và cụ thể như sau: 5.1 . C â n phân tích , có thể c â n chính xác đến 0,1 mg. 5.2 . B ì nh chiết chất béo ki ể u Mojonnier , theo quy định trong TCVN 9966:2013 (ISO 3889:2006). Các b ì nh chiết chất béo phải được đậy bằng nút bần chất lượng tốt hoặc nắp bằng vật liệu khác [ví dụ: cao su s ilicon hoặc polytetra f loetylen (PTFE)] không bị ảnh hưởng bởi thuốc thử được sử dụng. Nút bần phải được chiết bằng dietyl ete (4.3.6), ngâm trong nước ít nhất 15 min ở nhiệt độ 60 °C hoặc lớn hơn và sau đó được làm nguội trong nước sao cho chúng bão hòa nước khi được sử dụng. 5.3 . Hệ thống sắc kí khí (GC) , có thể cài đặt chương tr ì nh nhiệt độ cột, detector ion h ó a ngọn lửa, máy t í ch phân diện tích pic và máy ghi biểu đồ. Điều kiện vận hành: - tốc đô dòng khí mang [khí nitơ (4.1) ] : 15 ml/min đến 2D ml/min; - tốc độ dòn g ion h ó a ng ọ n lửa [kh í hydro (4.2.1)]: 30 ml/min: - thể tích bơm 1 μl - tốc độ máy ghi: 1 cm/min; - nhiệt độ bơm: 200 °C; - nhiệt độ detector: 230 °C; - nhiệt độ ban đầu của cột: 100 °C. - chương tr ì nh nhiệt độ: giữ nhiệt độ ban đầu của cột trong 4 min, sau đó t ă ng với tốc độ 8 °C/min đến 148 °C và giữ ở nhiệt độ này 1 min; tăng với tốc độ 4 °C/min đến 200 °C (nhiệt độ cuối cùng) và giữ ở nhiệt độ này 16 min. Tổng thời gian chạy là 40 min. 5.4 . Cột sắc k í khí , bằng thủy tinh, kích thước 2 mm x 1828,8 mm (2 mm x 6 f t [1] ) ) , được nhồi 75 % xyanosilicon (10 % SP-2340 là th í ch hợp) trên cột Chromosorb WAW [2] ) cỡ hạt từ 100 mesh đến 200 mesh hoặc loại tương đương. 5.5 . Bộ bơm mẫu , có thể phân phối th ể tích 1 μl. 5.6 . Bình định mức , dung tích 25 ml và 2 lít. 5.7 . Pipet , có thể phân phối các thể t í ch thích hợp. 6 . Lấy mẫu Việc lấy mẫu không quy định trong tiêu chuẩn n à y. Nên lấy mẫu theo TCVN 6400:2010 (ISO 707 : 2008) [1] . Mẫu gửi đến phòng thử nghiệm phải đúng là mẫu đại diện v à không bị hư hỏng hoặc thay đổi trong suốt quá trình bảo quản và vận chuyển. 7 . Cách tiến hành 7.1 . Chu ẩ n bị ph ầ n mẫu thử Dùng cân (5.1) c â n khoảng 10 g phần mẫu thử, chính xác đến 1 mg, cho vào bình chiết ch ấ t béo (5.2) v à thêm 1 ml dung dịch thêm chất chuẩn nội (4.5). Xoay b ì nh đ ể trộn đều. Chiết chất béo theo 9.5 trong TCVN 6508:2011 (ISO 1211:2010), s ử dụng etanol (4.3.5), dietyl ete (4.3.6) v à ete dầu m ỏ (4.3.7). Chuẩn b ị các metyl este của các axit béo chiết được theo AOAC 969.33, sử dụng bo trifluorua (4.6), thay heptan bằng hexan (4.3.1) và chuẩn bị 25 ml cuối cùng của dung dịch metyl este. 7.2 . Kiểm tra hiệu quả của cột Bơm 1 μl hỗn h ợ p chất chuẩn sắc k í (4.4.3) vào hệ thống sắc kí khí (5.3) để đánh giá hiệu quả và độ phân giải của cột. T í nh số đĩa lý thuyết hiệu quả, n , như sau: n = 16 x (ART/ W ) 2 Trong đó: ART l à thời gian lưu đã chỉnh của metyl stearat đo được từ tín hiệu đầu tiên của pic dung môi, t í nh bằng phút (min); W l à thời gian giữa đường tiếp tuyến của pic cắt với đường nền của metyl stearat, t í nh bằng phút (min). Giá trị n cần phải lớn hơn 20 000. Tính độ phân giải của cột, R, như sau: Trong đó: rt 1 và rt 2 là thời gian lưu tương ứng của oleat và stearat, tính bằng phút (min); W 1 và W 2 là thời gian giữa đường tiếp tuyến của pic cắt với đường nền tương ứ ng của oleat v à stearat, tí nh bằng phút (min). Giá trị R cần phải lớn h ơ n 1,25. Nếu hiệu quả hoặc độ phân giải của cột th ấ p hơn các giá trị khuyến cáo nói trên th ì chuẩn b ị và ổn đ ị nh lại cột mới. 7.3 . Độ tinh khiết của chất chuẩn Chuẩn bị các metyl este của triheptadecanoin (4.4.1) theo AOAC 969.33. Nồng độ metyl este phải nằm t rong khoảng từ 1 mg/ml đến 2 mg/ml. Triheptadecanoin cần sinh ra > 99 % metyl heptadecanoat và không có các metyl este gây nhiễu khác. 7.4 . Hệ số đáp ứng tương đối Chuẩn bị các metyl este từ hỗn hợp của các lượng triheptadecanoin (4.4.1) và trilinolein (4.4.2) đã biết, theo AOAC 969.33, với nồng độ metyl este t ừ 1 mg/ml đến 2 mg/ml. Phân tích các metyl este b ằ ng sắc kí khí theo AOAC 969.33, sử dụng các điều kiện vận hành tại 5.3. Tính hệ số đ á p ứng tương đối ( RF ) theo diện tích đáp ứng pic trên miligam của từng thành ph ầ n. 7.5 . Phép xác định Lấy 1 μl dung dịch metyl este được chuẩn bị từ dung dịch thử (7.1) cho vào hệ thống sắc k í (5.3). Ghi lại diện t í ch pic và phần trăm diện tích pic của heptadecanoat và linoleat. 8 . Tính kết quả Hàm lượng trilinolein có trong phần mẫu thử, X 1 , biểu thị bằng gam trên 100 g (g/100 g), tính được theo công thức sau: Trong đó; A 1 8 : 2 l à diện t í ch đáp ứng của linoleat (C18:2) trong dung dịch thử; A 1 7 : 0 l à diện tích đáp ứng của heptadecanoat (C17:0) trong dung dịch thử; RF 1 7:0 là hệ số đáp ứng tư ơ ng đối trên miligam heptadecanoat, xác định được trong 7.4; RF 18 : 2 là hệ s ố đáp ứng tương đối trên miligam linoleat, xác định được trong 7.4; w 1 l à khối lượng chất chuẩn nội được bổ sung vào dung dịch mẫu thử, tính bằng gam (g); w là khối lượng phần m ẫ u thử, tí nh bằng gam (g). Hàm lượng axit linoleic, X 2 , có trong phần mẫu thử, tí nh bằng gam trên 100 g (g/100 g), được t í nh theo công thức sau: X 2 = X 1 x 0 ,9524 Trong đó: 0,9524 l à tỷ lệ giữa khối lượng phân tử của axit linoleic v à metyl linoleat . 9 . Báo cáo th ử nghiệm Báo cáo th ử nghiệm phải ghi rõ: a) mọi th ô ng tin cần thiết về nhận biết đầy đủ về mẫu thử; b) phương pháp lấy mẫu đã sử dụng, nếu biết; c) phương pháp thử đã s ử dụng, viện dẫn tiêu chuẩn này; d) kết quả thử nghiệm thu được; e) mọi chi tiết thao tác không quy định trong tiêu chuẩn này, hoặc được coi là t ùy chọn, cùng với mọi t ì nh huống bất thường khác có th ể ảnh hưởng đến kết quả. PHỤ LỤC A (Tham khảo) Kết quả của phép thử liên phòng thử nghiệm Kết quả nghiên cứu liên phòng thử nghiệm trên mẫu th ứ c ăn công thức từ sữa dạng l ỏ ng dành cho trẻ sơ sinh như sau: Mẫu 1 M ẫ u 2 Mẫu 3 Hàm lượng axit linoleic trung bình, g/l 4,1 10,7 14,4 Độ lệch chuẩn lặp lại ( s r ) 0,1 0,1 0,2 Hệ số biến thiên lặp lại, RSD r , % 1,6 10 1,5 Độ lệch chuẩn tái lập ( s R ) 0 , 2 0,4 0,5 Hệ số biến thiên tái lập, RSD R , % 5,1 3,5 3,7 THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] TCVN 6400:2010 (ISO 707:2008) Sữa và s ả n phẩm sữa - Hướng dẫn lấy mẫu. [2] TCVN 9675-2:2013 (ISO 12966-2:2011) Dầu m ỡ đ ộng vật và thực vật - sắc kí khí các metyl este của axit béo - Phần 2: Chuẩn bị metyl este của axit béo [1] ) 1 ft = 0,3048 m = 304 , 8 mm [2] ) Cột Chromosorb WAW l à sản phẩm thích hợp có bán s ẵ n. Thông tin n à y đư a ra t ạ o thuận tiện cho người sử dụng tiêu chuẩn và không ấn định sử dụng sản phẩm này. Có thể sử dụng sản phẩm tương tự nếu cho kết quả tương đương.