32/HD-VKSTC

Hướng dẫn 32/HD-VKSTC năm 2019 về công tác quản lý trường hợp Viện kiểm sát truy tố Tòa án xét xử tuyên bị cáo không phạm tội do Viện kiểm sát nhân dân tối cao ban hành VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỐI CAO ------- CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc --------------- Số: 32/HD-VKSTC Hà Nội, ngày 13 tháng 09 năm 2019 HƯỚNG DẪN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CÁC TRƯỜNG HỢP VIỆN KIỂM SÁT TRUY TỐ TÒA ÁN XÉT XỬ TUYÊN BỊ CÁO KHÔNG PHẠM TỘI Thực hiện Ch ỉ thị công tác năm 2019 c ủ a Viện trưởng Viện ki ể m sát nhân dân tối cao, để nâng cao hiệu quả công tác quản lý các trường hợp Viện kiểm sát truy tố Tòa án xét xử tuyên bị cáo không phạm tội, phục vụ tốt các hoạt động sơ kết, tổng kết công tác của Ngành; đồng thời xây dựng báo cáo c ủ a Viện trưởng Viện ki ể m sát nhân dân tối cao tại các kỳ họp của Quốc hội, Viện kiểm sát nhân dân tối cao hướng dẫn Viện kiểm sát các c ấ p và các đơn vị thuộc Viện kiểm sát nhân dân tối cao thực hiện như sau: I. YÊU CẦU CỦA CÔNG TÁC QUẢN LÝ 1. Quản lý đầy đủ, xử lý kịp th ờ i, có căn cứ, đúng quy định c ủ a pháp luật các trường hợp Viện kiểm sát truy tố Tòa án xét xử tuyên bị cáo không phạm tội; chấp hành nghiêm chế độ thông tin, báo cáo, thống kê theo đúng Quy chế, quy định của Ngành và Hướng dẫn này. 2. Làm rõ nguyên nhân, xem xét và xử lý trách nhiệm đ ố i với cá nhân, tập thể đ ể xảy ra trường hợp Viện kiểm sát truy tố Tòa án xét xử tuyên bị cáo không phạm tội do nguyên nhân chủ quan; xác định đây là một trong những căn cứ xem xét khi bổ nhiệm, bổ nhiệm lại chức danh tư pháp, chức vụ lãnh đạo qu ả n lý. 3. Thông qua phân tích, đ á nh giá các trường hợp Viện kiểm sát truy tố Tòa án xét xử tuyên bị cáo không phạm tội, khẩn trương kháng nghị những trường hợp Tòa án xét xử không có căn c ứ , đồng thời rút kinh nghiệm công tác nghiệp vụ và c ó biện pháp khắc phục, chấn chỉnh, phòng ngừa; thụ lý, giải quyết kịp thời yêu cầu bồi thường đối với những trường hợp bị oan thuộc trách nhiệm của Viện ki ể m sát theo quy định của Luật trách nhiệm bồi thường của Nhà nước. II. NỘI DUNG VÀ TRÁCH NHIỆM QUẢN LÝ 1. Viện kiểm sát nhân dân các cấp phải có hình thức cụ thể để theo dõi, cập nhật đầy đủ, kịp thời những t rư ờng hợp Viện kiểm sát truy tố Tòa án xét xử tuyên bị cáo không phạm tội; thực hiện việc thông tin, báo cáo theo quy định tại đi ể m a, khoản 1, Điều 20 Quy chế về chế độ thông t i n, báo cáo và quản lý công tác trong ngành Ki ể m sát nhân dân (Ban hành kèm theo Quyết định s ố 279/QĐ-VKSTC ngày 01 tháng 8 năm 2017 c ủ a Viện trưởng Viện ki ể m sát nhân dân tối cao) và Hướng dẫn này; đồng th ờ i chịu trách nhiệm về việc không báo cáo hoặc báo cáo không đ ầy đ ủ , chính xác, kịp thời những trường hợp Tòa án xét xử tuyên bị cáo không phạm tội thuộc trách nhiệm theo d õ i, quản lý của cấp mình. 2. Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân các cấp, Th ủ trư ở ng đơn vị trực thuộc Viện kiểm sát nhân dân tối cao yêu cầu Kiểm sát viên, Lãnh đạo thụ lý, giải quyết vụ án báo cáo đề xuất quan đi ể m xử lý ngay đối với trường hợp Tòa án xét x ử tuyên bị cáo không phạm tội; ch ỉ đạo làm rõ tính có căn cứ, tính hợp pháp của b ả n án đ ể quyết định đường lối xử lý theo th ẩ m quyền của Viện kiểm sát, cụ thể: - Đối với trường hợp Tòa án xét xử tuyên bị cáo không phạm tội không có căn cứ hoặc trái pháp luật, Viện kiểm sát phải ban hành kháng nghị hoặc báo cáo đ ề xuất kháng nghị và g ử i ngay cho Viện kiểm sát cấp trên. Đồng thời kiểm điểm làm rõ nguyên nhân, lý do dẫn đ ến việc Tòa án tuy ê n bị cáo không phạm tội; xác định rõ trách nhiệm của lãnh đạo, Kiểm sát viên và những người c ó liên quan. Báo cáo đề xuất kháng nghị cần nêu rõ: Lý lịch bị cáo; nội dung vụ án; quá trình tố tụng đối với vụ án; nhận định và quyết định của bản án tuyên bị cáo không phạm tội; nhận xét, đề xuất xử lý c ủ a Viện kiểm sát. Vi ệ n trưởng Viện ki ể m sát cấp trên phải trực tiếp nghe báo cáo và cho ý kiến ch ỉ đ ạo đối với báo cáo đề xuất kháng nghị của Viện ki ể m sát cấp dưới, không để kéo dài, quá hạn kháng nghị theo quy định của pháp luật. - Đối với trường hợp Tòa án xét xử tuyên bị cáo không phạm tội có căn cứ, đúng pháp luật, phải ch ỉ đ ạo tiến hành ki ể m điểm, làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm của Kiểm sát viên, Kiểm tra viên, Lãnh đ ạo được phân công thụ lý, giải quyết vụ án và xử lý vi phạm (nếu c ó ); t ổ chức rút kinh nghiệm chung về công tác ch ỉ đạo, điều hành và chuyên môn nghiệp vụ đối với cấp mình. Khi có yêu cầu bồi thường phải t ổ chức tiếp nhận, giải quyết yêu cầu bồi thường thiệt hại cho người bị oan. 3. Viện tr ưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm ch ỉ đạo theo dõi, quản lý chuyên đề Viện ki ể m sát truy tố Tòa án tuyên bị cáo không phạm tội đối với cấp mình và Viện ki ể m sát nhân dân cấp huyện trực thuộc; chủ động nắm thông tin, yêu cầu báo cáo và có ý kiến chỉ đạo kịp thời đối với báo cáo của cấp dưới; thông báo r ú t kinh nghiệm, chấn ch ỉ nh, khắc phục nguyên nhân, đ iều kiện dẫn đ ế n Tòa án tuyên bị cáo không phạm tộ i thuộc trách nhiệm qu ả n lý của mình; chịu trách nhiệm trước Viện trưởng Viện ki ể m sát nhân dân tối cao khi để x ả y ra trường hợp Tòa án tuyên bị cáo không phạm tội do nguyên nhân chủ quan của Viện kiểm sát cấp mình và c ấ p dưới trực thuộc. 4. Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao có trách nhiệm theo dõi, quản lý, rút kinh nghiệm những trường hợp Tòa án tuyên không phạm tội của Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện, Viện kiểm sát nhân dân cấp t ỉ nh theo địa hạt tư pháp của cấp mình và của Viện kiểm sát nhân dân cấp cao; kịp thời xử lý theo thẩm quyền tố tụng đ ối v ớ i kháng nghị hoặc đề xuất kháng nghị của Viện kiểm sát cấp dưới; định kỳ tổng hợp, báo cáo chuyên đề gửi Viện kiểm sát nhân dân tối cao (Vụ 7) để tổng hợp, theo dõi; chủ động ra thông báo rút kinh nghiệm hoặc tổ chức các hội nghị, hội thảo chuyên đề thực hành quyền công tố và kiểm sát việc xét xử hình sự, nhằm không để xảy ra trường hợp Tòa án xét xử tuyên bị cáo không phạm tội thuộc phạm vi theo dõ i , quản l ý của cấp mình. 5. Thủ trưởng các đơn v ị thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra thuộc Viện kiểm sát nhân dân tối cao theo dõi, cập nhật kịp thời những trường h ợ p Tòa án xét xử tuyên bị cáo không phạm tội trong nh ữ ng vụ án do đơn vị mình ki ể m sát điều tra sau đó phân công Viện kiểm sát địa phương thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử; ch ủ động phối hợp v ớ i Viện kiểm sát địa phương, Viện kiểm sát cấp cao và Vụ 7 đ ể xem xét, kháng nghị kịp thời đối với bản án tuyên bị cáo không phạm tội không có căn cứ hoặc trái pháp luật. 6. Vụ trư ở ng Vụ 7 chịu trách nhiệm phối hợp với V ă n phòng, Cục 2 Viện kiểm sát nhân dân tối cao để quản lý đ ầy đủ, chặt chẽ những trường hợp Tòa án tuyên bị cáo không phạm tội trong toàn Ngành; tổ chức rút kinh nghiệm các vi phạm, thiếu sót trong công tác nghiệp vụ, đề nghị xử l ý trách nhiệm c á nhân để xảy ra việc Tòa án tuyên bị cáo không phạm tội có căn cứ; tham mưu cho Lãnh đạo Viện kiểm sát nhân dân tối cao xử lý, giải quyết kịp thời những trường hợp Viện kiểm sát cấp dưới báo cáo đề nghị kh á ng nghị giám đốc th ẩ m; chủ t rì, phối hợp xây dựng báo cáo chuyên đề Viện kiểm sát truy tố, Tòa án xét xử tuyên bị cáo không phạm tội phục vụ công tác sơ kết, tổng kết của Ngành, báo cáo của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao trình Quốc hội; tham mưu tổ chức các hội nghị, hội thảo chuyên đ ề công tác giải quyết án hình sự của Viện kiểm sát, góp phần hạn chế những trường hợp Tòa án tuyên bị cáo không phạm tội có liên quan đến trách nhiệm của Viện kiểm sát. 7. Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện, cấp t ỉ nh; Thủ trưởng các đơn vị thực hành quyền công tố và ki ể m sát điều tra án hình sự thuộc Viện kiểm sát nhân dân tối cao tiếp nhận, thụ lý và giải quyết đơn yêu cầu bồi thường của người bị oan thuộc trách nhiệm của mình theo quy định của Luật trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; báo cáo thỉnh thị Viện kiểm sát cấp tr ên về những khó khăn, vư ớ ng mắc trong qu á trình thực hiện trách nhiệm bồi thường của địa phương, đơn vị mình, chịu trách nhiệm trư ớ c Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao khi thực hiện không đầy đủ, không kịp thời đối với những trường hợp có yêu cầu bồi thường thiệt hại do bị oan thuộc trách nhiệm giải quyết c ủ a Viện kiểm sát. III. CHẾ ĐỘ THÔNG TIN, BÁO CÁO 1. Báo cáo định kỳ Định kỳ hàng tháng, 06 tháng, 12 tháng và thời đi ể m xây dựng báo cáo của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao tại các kỳ họp Quốc hội, Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện xây dựng báo cáo về việc Tòa án xét xử tuyên bị cáo không phạm tộ i gửi Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh đ ể theo dõi, quản lý; Viện k iể m sát nhân dân cấp tỉnh tổng hợp số liệu của hai cấp (tỉnh và huyện), báo cáo Viện kiểm sát nhân dân cấp cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao (Vụ 7); Viện kiểm sát nhân dân c ấ p cao tổng hợp, báo cáo nh ữ ng trường hợp Tòa án xét xử tuy ê n bị cáo không phạm tội của cấp mình và của cấp tỉnh thuộc địa bàn quản lý gửi Viện kiểm sát nhân dân tối cao (Vụ 7) để tổng hợp, quản lý trong toàn Ngành. Viện kiểm sát nhân dân các cấp không thực hiện báo cáo trong trường hợp không có số liệu phát sinh trong kỳ báo cáo. Cụ th ể như sau: 1.1. Mốc thời gian lấy số liệu b á o cáo - B áo cáo tháng lấy từ ngày 01 đến hết ngày cuối cùng của tháng báo cáo; B á o cáo 06 tháng từ ngày 01 tháng 12 của năm trước đến hết ngày 31 tháng 5 của năm báo cáo; B áo cáo 12 tháng từ ngày 01 tháng 12 của năm trước đến hết ngày 30 tháng 11 của năm báo cáo. - Báo cáo phục vụ xây dựng báo cáo c ủ a Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao tại các kỳ họp Quốc hội: Báo cáo 06 tháng lấy từ ngày 01 tháng 10 của năm trước đến hết ngày 31 tháng 3 của năm báo cáo; Báo cáo 10 tháng từ ngày 01 tháng 10 của năm trước đến hết ngày 31 tháng 7 của n ă m báo cáo; Báo cáo 12 tháng từ ngày 01 tháng 10 c ủ a năm trước đến hết ngày 30 tháng 9 của năm báo cáo. 1.2. Thời điểm gửi báo cáo - Báo cáo c ủ a Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện gửi Viện kiểm sát nhân dân cấp t ỉ nh trong thời hạn 02 ngày làm việc, kể từ ngày kết thúc kỳ báo cáo; Báo cáo của Viện kiểm sát nhân dân cấp t ỉ nh, Viện kiểm sát nhân dân cấp cao gửi Vụ 7 trong thời hạn 04 ngày làm việc, kể từ ngày kết thúc kỳ báo cáo; - Vụ 7 tổng hợp số liệu, xây dựng báo cáo gửi Văn phòng Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Lãnh đạo Viện kiểm sát nhân dân t ố i cao trong thời hạn 06 ngày làm việc, kể từ ngày kết thúc kỳ báo cáo. 1.3. Nội d ung báo c á o định kỳ và phụ l ục - Nêu đầy đ ủ , chi tiết các trường hợp Viện kiểm sát truy tố Tòa án xét xử tuyên bị cáo không phạm tội thuộc cấp mình và cấp dưới thuộc trách nhiệm theo dõi, quản l ý . - Phân tích, đánh gi á số liệu bị cáo T òa án xét xử tuyên không phạm tội thuộc trách nhiệm quản lý của c ấ p mình trong kỳ báo cáo, so sánh tăng, giảm so với cùng kỳ ( đ ối với kỳ 6 tháng, 12 tháng); lý do Tòa án xét xử tuyên bị cáo không phạm tội; nêu và phân tích vi phạm của các cơ quan tiến hành tố tụng trong quá trình khởi tố, điều tra, truy t ố và xét xử, những thiếu sót trong áp dụng các quy định của Bộ luật hình sự, Bộ luật tố tụng hình sự đối với vụ án Tòa án tuyên không tội; phân tích những thiếu sót và vi phạm c ủ a T òa án (đối với các vụ án V i ện ki ể m sát truy tố T òa á n xét xử tuyên bị cáo không phạm tội đã được Viện kiểm sát kháng nghị phúc thẩm, gi á m đốc thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm, giám đốc thẩm hủy án để đ iều tra, xét xử lại theo hướng có tội); phân tích số vụ án Viện kiểm sát đã kháng nghị, Tòa án c ấ p trên đ ã hủy án đ ể điều tra hoặc xét xử lại theo hướng có tội hoặc Tòa án không chấp nhận kháng nghị của Viện kiểm sát và y án sơ thẩm; lý do, biện pháp khắc phục, xử l ý của Viện kiểm sát (kh á ng nghị hoặc đề xuất kháng nghị); kết quả giải quyết của Viện kiểm sát, Tòa án sau khi kháng nghị (nếu có); việc tiếp nhận, thụ lý, giải quyết yêu cầu bồi thường thiệt hại cho người bị oan. - Phân tích những nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến việc Tòa án xét xử tuyên bị cáo không phạm tội; những giải pháp cụ thể của đơn vị nh ằ m kh ắ c phục, ch ấ n ch ỉ nh những hạn chế, thiếu sót, vi phạm nhằm hạn chế trường hợp Viện kiểm sát truy tố Tòa án xét xử tuyên bị cáo không phạm tội; - Kết quả việc kiểm điểm trách nhiệm cá nhân, tập th ể để xảy ra trư ờ ng hợp Tòa án xét xử t u yên bị c á o không phạm tội và hình thức x ử lý (nếu c ó ). Báo cáo kiểm điểm của cá nhân, tập th ể theo M ẫ u kèm theo Hướng dẫn này. - Phụ lục chi tiết đối với từng vụ án có bị cáo Tòa án xét xử tuyên không phạm tội (kèm theo Hướng dẫn này). 2. Báo cáo ban đầu Khi phát sinh trường hợp Tòa án xét xử tuyên bị cáo không phạm tội, Viện kiểm sát nhân dân các c ấ p phải có báo cáo nhanh trong thời hạn 24 giờ về vụ việc gửi Viện kiểm sát nhân dân c ấ p tr ê n trực tiếp đ ể theo dõi và ch ỉ đạo xử lý. Nội dung báo cáo nêu ng ắ n gọn về lý lịch bị cáo; hành vi phạm tội; Tòa án đ ã xét xử và lý do tuyên bị cáo không phạm tội; x ử lý ban đầu của Viện kiểm sát. IV. TỔ CHỨC THỰC HIỆN 1. Viện trưởng Viện kiểm sát các cấp; Thủ trư ở ng đ ơ n vị thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra thuộc Viện kiểm sát nhân dân tối cao có trách nhiệm quán triệt, chỉ đạo t ổ chức thực hiện nghiêm túc Hướng dẫn này trong phạm vi trách nhiệm của cấp mình. 2. Cục 2 Viện kiểm sát nhân dân tối cao có trách nhiệm cung cấp đầy đ ủ , kịp thời, thống nhất số liệu các trường hợp Tòa án xét xử tuyên bị cáo không phạm tội trong toàn ngành. 3. Vụ 7 chịu trách nhiệm làm đầu mối t ổ ng hợp, tham mưu Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao qu ả n lý thống nhất chuyên đề về Tòa án xét xử tuyên bị cáo không phạm tội trên phạm vi toàn Ngành; định kỳ xây d ự ng báo cáo những trường hợp Tòa án xét xử tuyên bị cáo không phạm tội để phục vụ báo cáo sơ kết, t ổ ng kết của Ngành và báo cáo của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao tại các kỳ họp c ủ a Quốc hội. Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh vướng mắc, yêu cầu các cơ quan, đơn vị phản ánh đến Vụ 7 để t ổ ng hợp, báo cáo Lãnh đạo Viện kiểm sát nhân dân tối cao xem xét, quyết định./. (Kèm theo Hư ớ ng d ẫ n này là Đề cương báo cáo, phụ lục th ố ng kê danh sách các trường hợp Tòa án xét xử tuyên bị c á o không phạm tội và M ẫ u báo c á o kết quả h ọ p kiểm điểm c ủ a c á nhân, tập thể). Nơi nhận: - Đ/c Lê Minh Trí, Viện trưởng VKSTC (để báo cáo); - Các đ/c Phó Viện trưởng VKSTC (đ ể ch ỉ đạo); - Văn phòng VKSND tối cao (đ ể theo d õ i); - Các đơ n vị (Vụ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, Cục 2) VKSND tối cao ( để t/h); - VKSND cấp cao 1,2,3 (để t/h); - VKSND các t ỉ nh, thành ph ố tr ự c thuộc TW (để t/h); - Lưu: VT, V7. KT. VIỆN TRƯỞNG PHÓ VIỆN TRƯỞNG Nguyễn Văn Quảng