TCVN6396-70:2013

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6396-70:2013 (EN 81-70:2003) về Yêu cầu an toàn về cấu tạo và lắp đặt thang máy - Áp dụng riêng cho thang máy chở người và hàng - Phần 70: Khả năng tiếp cận thang máy của người kể cả người khuyết tật. TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 6396-70: 2013 EN 81-70:2003 YÊU CẦU AN TOÀN VỀ CẤU TẠO VÀ LẮP ĐẶT THANG MÁY - ÁP DỤNG RIÊNG CHO THANG MÁY CHỞ NGƯỜI VÀ THANG MÁY CHỞ NGƯỜI VÀ HÀNG- PHẦN 70: KHẢ NĂNG TIẾP CẬN THANG MÁY CỦA NGƯỜI KỂ CẢ NGƯỜI KHUYẾT TẬT Safety rules for the construction and installation of lifts - Particular applications for passenger and goods passenger lifts - Part 70: Accessibility to lifts for persons including persons with disability Lời nói đầu TCVN 6396-70:2013 hoàn toàn tương đương EN 81-70:2003 với những thay đổi biên tập cho ph é p. TCVN 6396 - 70:2013 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 178 Thang m á y biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đ ề nghị, Bộ Khoa học và C ô ng nghệ công bố. Bộ tiêu chuẩn TCVN 6395 và TCVN 6396 (EN 81), Yêu cầu an toàn về cấu tạo và l ắ p đặt thang m á y , gồm các phần sau: - TCVN 6395:2008, Thang máy điện - Yêu cầu an toàn về cấu tạo và lắp đặt. - TCVN 6396-2:2009 (EN 81-2:1998), Thang máy th ủy lực - Yêu cầu an toàn về cấu tạo và lắp đặt. - TCVN 6396-3:2010 (EN 81-3:2000), Yêu cầu an toàn về cấu tạo và lắp đặt thang máy - Phần 3: Thang máy chở hàng dẫn động điện và thủy lực. - TCVN 6396-28:2013 (EN 81-28:2003), Yêu cầu an toàn về cấu tạo và lắp đặt thang máy - Thang máy chở người và hàng - Phần 28: Bá o động từ xa trên thang máy chở người và thang máy chở người và hàng. - TCVN 6396-58:2010 (EN 81-58:2003), Yêu cầu an toàn về cấu tạo và lắp đặt thang máy - Kiểm tra và thử - Phần 58: Thử tính chịu lửa của cửa tầng. - TCVN 6396-70:2013 (EN 81-70:2003), Yêu cầu an toàn về cấu tạo và lắp đặt thang máy - Áp dụng ri ê ng cho thang máy chở ng ườ i và thang máy chở người và hàng - Phần 70: Khả năng tiếp cận thang máy của người k ể cả người khuyết tật. - TCVN 6396-71:2013 (EN 81-71:2005/Amd 1:2006), Yêu cầu an toàn về cấu tạo và lắp đặt thang máy - Áp dụng riêng cho thang máy ch ở ng ườ i và thang máy chở người và hàng - Phần 71: Thang máy chống phá hoại khi sử dụng. - TCVN 6396-72:2010 (EN 81-72:2003), Yêu cầu an toàn về cấu tạo và lắp đặt thang máy - Áp dụng riêng cho thang máy chở người và thang máy chở người và hàng - Phần 72: Thang máy chữa cháy. - TCVN 6396-73:2010 (EN 81-73:2005), Yêu cầu an toàn về cấu tạo và lắp đặt thang máy - Áp dụng ri ê ng cho thang máy chở người và thang máy chở người và hàng - Phần 73: Trạng thái của thang máy trong trường hợp có cháy. - TCVN 6396-80:2013 (EN 81-80:2003), Yêu cầu an toàn v ề cấu tạo và lắp đặt thang máy - Thang máy đang sử dụng - Ph ầ n 80: Yêu cầu về cải tiến an toàn cho thang máy chở người và thang máy chở người và hàng. 0 L ời giới thiệu 0.1 G iới thiệu chung Tiêu chuẩn này là tiêu chuẩn loại C theo quy định trong EN 1070. Các mối nguy hiểm, t ì nh huống nguy hiểm và các sự c ố nguy hiểm nằm trong phạm vi áp dụng của ti ê u chuẩn này. Khi các quy định của tiêu chuẩn loại C này khác với những quy định trong các tiêu chuẩn loại A hoặc B th ì quy định trong tiêu chuẩn này được ưu tiên hơn đối với các thang máy đã được thiết kế và chế tạo theo quy định của tiêu chuẩn loại C. 0.2 Các nguyên tắc Khi xây dựng tiêu chuẩn EN 81-70 đã sử dụng: a) Nhóm công tác hoạt động dựa trên nghị quyết CEN/TC10/1995/7 được bổ sung công bố về khả năng tiếp cận đến các chương trình làm việc của CEN/TC10, cụ th ể là sự cần thiết phải xây dựng các yêu cầu về khả năng tiếp cận thang máy cho người, bao gồm cả người khuyết tật. Nghị quyết này là kết quả của việc ủ y thác cho CEN như đã nhắc đến ở phần L ờ i nói đầu. Nghị quyết này đã đưa ra kết luận rằng việc bao gồm thiết kế và kết cấu cabin, v.v... theo cách mà các đặc điểm của chúng không ngăn c ả n hoặc gây trở ngại việc tiếp cận và sử dụng cho người khuyết tật; b) Nhóm công tác bao gồm các đại diện của Diễn đàn người khuyết tật Châu Âu, các Viện Tiêu chuẩn Quốc gia và công ngh i ệp thang máy. Các dữ liệu phải t í nh đ ế n gồm: - phát triển dân số tại Châu Â u; - xu hướng sống độc lập và những hậu quả của nó; - nhu cầu về khả năng tiếp cận các tòa nhà cao tầng; - việc công nhận sự tồn tại những người khuyết tật với các giải pháp khác nhau theo không gian và đ ị nh hướng; - chống phân biệt đối xử đối với người khuyết tật hoặc người có tuổi như đ ã đ ề cập trong các điều khoản không phân biệt đ ố i xử ở Hiệp ước Amsterdam của Li ê n minh Châu Âu. Các c ô ng việc đã dẫn đến tiêu chuẩn này về khả năng tiếp cận thang máy đối với người, bao gồm cả người khuyết tật. Thông tin chung về khả năng tiếp cận cho trong Phụ lục A; c) Tiêu chuẩn này không ch ỉ đ ề cập đến các yêu cầu an toàn thi ế t yếu của H ướ ng dẫn về Thang máy mà còn bổ sung các quy tắc tối thiểu để tiếp cận thang máy đối với người, bao gồm cả người khuyết tật. Có thể không thể bỏ qua một số quy định quốc gia về c ấ p độ phù hợp của thang máy. Điều khoản điển hình b ị ảnh hưởng bởi điều này là kích thước tối thiểu của cabin; d) Ti ê u chuẩn này mô tả 3 bộ kích thước thang máy, cung cấp các cấp độ khác nhau về khả năng tiếp cận cho người sử dụng xe lăn. Mức độ tiếp cận và khả năng sử dụng được quy định bởi kích thước, không gian và các tiêu chí kỹ thuật ( xem quan niệm Châu Âu về khả năng tiếp cận n ê u trong Thư mực tài liệu tham kh ả o). Hơn nữa, tiêu chuẩn n à y quy định các điều khoản về thiết kế thang máy và việc tương tác của người sử dụng trong các giai đoạn khác nhau trong điều kiện vận hành b ì nh thường. CHÚ TH Í CH: Theo yêu cầu x ã hội và tình hình kinh tế của mỗi quốc gia, lựa chọn kích thước thích hợp cho thang máy từ Bảng 1 như kích thước tối thiểu của mỗi loại tòa nhà và đưa ra việc áp dụng theo luật pháp. 0.3 Các giả thiết Ngh i ên cứu chuyên sâu đã được thực hiện trên các nhóm người khuyết tật khác nhau để thiết lập các mối nguy hiểm và rủi ro liên quan. Các yêu cầu trong tiêu chuẩn EN 81-70 được soạn thảo phù hợp với các quy định về đồng nhất hóa cơ hội cho người khuyết tật do Đại hội đồng Liên hợp quốc, kỳ họp 48 thông qua vào ngày 20/12/1993 (Nghị quyết 48/96). 0.4 Các thỏa thuận Tiêu chuẩn được biên soạn trên cơ sở thừa nhận đ ã được thỏa thuận cho mỗi hợp đồng giữa khách hàng và nhà cung cấp/lắp đặt về: a) mục đích sử dụng thang máy; b) k í ch hoạt các tính năng của thang máy tạm thời; c) điều kiện môi trường; d) vấn đ ề liên quan đến xây dựng dân dụng; e) khía cạnh khác liên quan đến nơi lắp đặt. YÊU CẦU AN TOÀN VỀ CẤU TẠO VÀ LẮP ĐẶT THANG MÁY - ÁP DỤNG RIÊNG CHO THANG MÁY CHỞ NGƯỜI VÀ THANG MÁY CHỞ NGƯỜI VÀ HÀNG- PHẦN 70: KHẢ NĂNG TIẾP CẬN THANG MÁY CỦA NGƯỜI KỂ CẢ NGƯỜI KHUYẾT TẬT Safety rules for the construction and installation of lifts - Particular applications for passenger and goods passenger lifts - Part 70: Accessibility to lifts for persons including persons with disability 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu tối thiểu về an toàn, khả năng tiếp cận và sử dụng độc lập thang máy của người, kể cả người khuyết tật nêu trong Bảng B.1 Phụ lục B. Tiêu chuẩn này áp dụng cho thang máy có kích thước cabin tối thiểu theo Bảng 1 với cửa cabin và cửa tầng lùa ngang dẫn động tự động. Tiêu chuẩn này cũng xem xét về khả n ă ng tiếp cận thang máy đối với người sử dụng xe lăn có kích thước bao lớn nhất được xác định theo EN 12183:1999 và EN 12184:1999 Tiêu chuẩn này cũng quy định về các yêu cầu kỹ thuật bổ sung đ ể giảm thiểu các nguy hiểm được liệt kê trong Điều 4, xuất hiện trong quá trình vận hành thang máy được dự kiến để người khuyết tật có thể tiếp cận. 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiê u chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố th ì áp dụng phiên bản được n ê u. Đối với các tài li ệ u viện dẫn không ghi năm công bố th ì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có). TCVN 6396-2:2009 (EN 81-2:1998), Thang máy th ủy lực - Yêu cầu an toàn về cấu tạo v à lắp đặt. TCVN 6396-28:2012 (EN 81-28:2003), Yêu cầu an toàn về cấu tạo và lắp đặt thang m á y - Thang máy chở người và thang máy chở người và hàng - Ph ầ n 28: B á o động từ xa tr ê n thang máy chở người và thang máy chở người và hàng. TCVN 7383-2:2004 (ISO 12100-2:2003), An toàn máy - Kh á i ni ệ m cơ bản, nguyên tắc chung cho thiết kế - Phần 2: Nguyên tắc kỹ thuật. ISO 7000:1989, Graphical symbols for use on equipment - Index a nd synopsis. ( Biểu tượng bằng hình vẽ trên thiết bị dành cho sử dụng - Ch ỉ dẫn v à kh á i niệm ). EN 81-1:1998 1) , Safety rules for the construction and installation of lifts - Part 1: Electric lifts ( Yêu cầu an toàn về c ấ u tạo và lắp đặt - Ph ầ n 1: Thang máy điện ). prEN 81-5:1999, Safety r u les for the construction and installation of lifts and s er vice lifts - Part 5: Screw lifts . (Yêu cầu an toàn về cấu tạo và lắp đặt thang m á y và thang m á y dịch vụ - Ph ầ n 5: Thang máy trục vít). prEN 81-6:1999, Safety r u les for the construction and installation of lifts and service lifts - Part 6 : Guided chain lifts. (Yêu c ầ u an toàn về cấu tạo và lắp đặt thang máy và thang máy dịch vụ - Phần 6: Thang máy xích có dẫn hướng). EN 81-7:1989, Safety r u les for the construction and installation of lifts and service lifts - Part 7: Rack and pinion lifts . ( Yêu c ầ u an toàn về cấu tạo và lắp đặt thang máy và thang máy dịch vụ - Phần 7: Thang m á y bánh răng - thanh răng ). EN 81-21:1998, Safety rules for the construction and installation of lifts - Part 21: New passenger and goods passenger lifts in existing buildings (Yêu c ầ u an toàn về cấu tạo và lắp đặt thang m á y - Phần 21: Thang máy chở người và thang m á y chở người và hàng lắp mới trong các công trình sẵn có ). EN 1070:1998, Safety of machinery- Terminology (An toàn m á y - Thuật ngữ). EN 12183:1999, Manually propelled wheelchairs - Requirements and test methods. (Xe lăn vận hành tay - Yêu cầu v à phương ph á p thử ngh i ệm). EN 12184:1999, Electrically powered wheelchairs, scooters and their chargers - Requirements and test me th ods. (Xe lăn điện, xe lăn tay ga và bộ nạp nguồn - Yêu cầu và ph ươ ng ph á p thử ). EN 13015:2001, Maintenance for lifts and escalators - Rules for maintenance instructions (Bảo dưỡng thang m á y và thang cuốn - Quy tắc hướng d ẫ n bảo dưỡng). 3. Thuật ngữ và định nghĩa Trong tiêu chu ẩ n này sử dụng các thuật ngữ và định nghĩa trong EN 81-1:1998, TCVN 6396-2:2009 (EN 81-2:1998) , prEN 81-5:1999, prEN 81-6:1999, EN 81-7:1999, TCVN 6396-28:2013 (EN 81- 28:2003), EN 13015:2001, EN 1070:1998 và các thuật ngữ, định nghĩa sau: 3.1 . Độ chính xác dừng t ầ ng (stopping accuracy) Khoảng cách t ố i đa theo phương thẳng đứng giữa ng ưỡ ng cửa cabin và ng ưỡ ng cửa tầng tại thời điểm cabin dừng tại tầng đã định và c ử a ở trạng thái m ở hoàn toàn. 3.2. Độ chính xác chỉnh tầng (levelling accuracy) Khoảng cách tối đa theo phương thẳng đứng giữa ngưỡng cửa cabin v à ngưỡng cửa tầng trong quá trình chất và dỡ tải cabin. 3.3 . Hệ thống điều khiển đơn (push button control system) Hệ thống điều khiển thang máy sử dụng với các thang máy đơn, chỉ có một nút ấn trên mỗi tầng và tại mỗi thời điểm chỉ có thể hoặc điều khiển một cabin hoặc gọi tầng. 3.4. Hệ th ố ng điều khiển tổ h ợ p (collective control system) Hệ thống điều khiển thang máy sử dụng với các thang máy đơn hoặc nhóm thang máy, có khả năng tiếp nhận nhi ề u cuộc gọi cabin và ghi nhớ chúng để đáp ứng lại với một trình tự hợp lý và có khả năng tiếp nhận bất kỳ cuộc gọi tầng nào và phân ph ố i cho các thang máy đ ể đảm bảo về việc đáp ứng tốt nhất cho người sử dụng. 3.5 . Hệ thống điều khiển theo điểm đến (destination control system) Hệ thống điều khiển thang máy sử dụng với các thang máy đơn hoặc nhóm thang máy mà điểm đến (tầng đích) được đăng ký tại các tầng dừng. 3.6. Điều khiển kích hoạt tạm thời (temporary activation control) Cách thức để kích hoạt các tính năng hoặc đáp ứng cho một chiều đi duy nhất. 4. Các nguy hiểm nghiêm trọng và các rào chắn tiếp cận thang máy Tiêu chuẩn này bao gồm tất cả các nguy hiểm nghiêm trọng, t ì nh huống nguy hiểm nghiêm trọng và sự cố có th ể xảy ra được xác định bằng cách đánh giá nguy hiểm nào là nghiêm trọng đối với loại thang máy này và các yêu cầu c ầ n làm để loại bỏ hoặc làm giảm r ủ i ro. Trong tiêu chuẩn này, rào chắn tiếp cận thang máy và thêm các rủi ro gặp phải đối với người khuyết tật hoặc các thiết b ị mà người khuyết tật sử dụng được quy định trong Phụ lục C . CH Ú THÍCH: Các nguy hiểm do d ị ứng truy ề n t ừ người này đến người khác không được đ ề cập trong tiêu chuẩn này, nhưng tư v ấ n khuy ế n cáo về các nguy hiểm này được đưa ra trong Phụ lục D. Ngoài ra, các khuy ế n cáo liên quan đến việc quy định bắt buộc về thiết kế cho người khiếm thị được quy định trong Phụ lục E. 5. Yêu cầu an toàn và/hoặc biện pháp bảo vệ 5.1. Yêu cầu chung Các yêu cầu nêu trong EN 81-1:1998, TCVN 6396-2:2009 (EN 81-2:1998), prEN 81-5:1999, prEN 81- 6:1999, EN 81-7:1999, EN 81-21:1998, TCVN 6396-28:2013 (EN 81-28:2003), EN 13015:2000, EN 1070:1998 hoặc áp dụng cùng với các yêu cầu theo sau. 5.2. Cửa ra vào-m ở cửa 5.2.1. Chiều rộng th ô ng th ủy của cửa í t nhất phải là 800 mm. CHÚ THÍCH : Các quy định của quốc gia có thể yêu cầu kích thước này lớn hơn 800 mm (xem Lời giới thiệu). Đối v ớ i thang máy Loại 2 kích thước này là 900 mm, theo TCVN 7628-1:2007 (ISO 4190-1:1999) (loạt B) và đối với thang máy Loại 3 kích thước này là 1.100 mm (xem Bảng 1). Cửa cabin và cửa tầng phải là loại cửa lùa ngang điều khiển tự động. 5.2.2. Yêu cầu khả năng tiếp cận t ấ t c ả các cửa tầng mà không gặp b ấ t cứ tr ở ngại nào (Xem Lời giới thiệu và Các thỏa thuận). 5.2.3. Hệ thống điều khiển phải cho phép điều chỉnh thời gian dừng của cửa phù hợp với các điều kiện thang máy được lắp đặt (thường t ừ 2 s đến 20 s). Phải lắp đặt phương tiện đ ể giảm b ớ t thời gian này, thí d ụ sử dụng một nút đóng cửa trong cabin. Các phương tiện điều chỉnh này phải được lắp đặt sao cho người sử dụng không th ể tiếp cận. 5.2.4. Thiết b ị bảo vệ nh ư yêu cầu n ê u trong 7.5.2.1.3 của EN 81-1:1998 và TCVN 6396-2:2009 (EN 81-2:1998) phải kiểm soát được phần kh ô ng gian ít nh ấ t từ 25 mm đến 1.800 mm phía trên ngưỡng cửa cabin ( ví dụ sử dụng cảm biến quang dạng mành). Thiết bị phải là một bộ cảm biến ngăn chặn tiếp xúc vật lý giữa người sử dụng và cạnh trước của các cánh cửa đang đóng. 5.3. Kích thước cabin, thiết bị trong cabin, độ chính xác dừng tầng chỉnh tầng 5.3.1. Kích thước cabin K í ch thước bên trong của cabin một cửa hoặc hai cửa đối diện phải chọn phù hợp với Bảng 1. Kích thước cabin là kích thước được đo giữa các vách cabin. Chiều dầy của các chi tiết trang trí vách làm thu hẹp kích thước nhỏ nhất của cabin theo Bảng 1 không vượt quá 15 mm. Mọi cabin có l ố i ra vào li ề n k ề phải có chiều rộng và chiều sâu thích hợp cho phép người s ử dụng xe lăn có thể và o và ra khỏi cabin. Bảng 1 - Kích thước tối thiểu của cabin một cửa hoặc hai cửa đ ố i diện Loại thang máy Kích thước tối thiểu của cabin a Mức tiếp cận Ghi chú 1 450 kg Rộng: 1.000 mm Sâu: 1.250 mm Cabin có thể chứa một người sử dụng xe lăn Thang máy Loại 1 đảm bảo việc tiếp cận cho người dùng xe lăn vận hành tay theo EN 12183 và xe lăn điện nhóm A theo EN 12184. 2 630 kg Rộng: 1.100 mm Sâu: 1.400 mm Cabin có thể ch ứ a một người sử dụng xe lăn và một người đi kèm Thang máy Loại 2 đảm bảo việc tiếp cận cho người dùng xe lăn vận hành tay theo EN 12183 và xe lăn điện nhóm A hoặc B theo EN 12184. Xe lăn điện nhóm B dành cho môi trường trong nhà và có khả năng vượt một số chướng ngại vật ngoài tr ờ i. 3 1.275 kg Rộng: 2.000 mm Sâu: 1.400 mm Cabin c ó thể chứa một người sử dụng xe lăn và vài người sử dụng khác. Và cho phép xe lăn quay được trong cabin. Thang máy Loại 3 đảm b ả o việc tiếp cận cho người dùng xe lăn vận hành tay theo EN 12183 và xe lăn điện nhóm A, B hoặc C theo EN 12184. Xe lăn điện nhóm C không yêu cầu dành sử dụng trong nhà, có khả năng đi xa và vượt chướng ngại vật ngoài tr ờ i. Thang máy Loại 3 cung cấp không gian đủ để quay xe cho người sử dụng xe lăn nhóm A, B và các thiết bị hỗ trợ đi bộ (khung tập đi bộ, xe đ ẩ y, v.v...) a Chi ề u rộng cabin là khoảng cách nằm ngang giữa các mặt trong của vách, đo song song với cửa ra vào. Chi ề u sâu cabin là khoảng cách nằm ngang giữa các mặt trong của vách, đo vuông góc với chiều rộng. 5.3.2. Thiết bị trong cabin 5.3.2.1. Tay vịn phải được lắp ở ít nh ấ t một bên vách. Ph ầ n v ị n tay phải có kích thước mặt cắt ngang từ 30 mm đ ế n 45 mm với bán k í nh tối thiểu là 10 mm. Khe hở giữa vách và phần vịn tay tối thiểu phải là 35 mm. Chiều cao tính từ sàn cabin đến cạnh trên của phần vịn tay phải là (900 ± 25) mm. Tay vịn phải không được băng qua bảng điều khi ể n bố trí tr ê n cùng vách để tránh cản trở các nút điều khiển. Ph ần c uối của tay vịn phải được làm cong sát về phía vách đ ể giảm thiểu nguy cơ chấn thương. 5.3.2.2 . N ế u bố trí ghế phụ, gh ế này phải có các đặc tính sau: a) chiều cao ghế tính từ sàn cabin: (500 ± 20) mm; b) chiều sâu gh ế : (300 - 400) mm; c) chiều rộng ghế: ( 400 - 500) mm; d) khả năng chịu tải: 100 kg. 5.3.2.3. Trường hợp cabin có kích thước theo Bảng 1 ở thang máy Loại 1 và Loại 2, khi người sử dụng xe lăn không thể quay được, phải l ắ p thiết bị (ví dụ một chiếc gương nhỏ) đ ể cho phép người sử dụng quan sát chướng ngại vật phía sau họ khi di chuy ể n ra khỏi cabin. N ế u lắp gương k í nh th ì phải sử dụng k í nh an toàn. Khi vách cabin lắp gương lớn hoặc được ph ủ b ở i b ề mặt phản quang, phải c ó các biện pháp đ ể tránh tạo ra sự nhầm lẫn khi dùng cho người khiếm thị (v í dụ như vật trang tr í bằng thủy tinh, hoặc cần một khoảng cách tối thiểu 300 mm theo chiều dọc giữa sàn nhà và cạnh dưới của gương, v.v...) 5.3.3. Độ chính xác dừng tầng/ch ỉ nh tầng Theo mục đích sử dụng phải đảm bảo: - độ chính xác dừng tầng phải là ± 10 mm; - độ chính xác chỉnh tầng phải duy tr ì ± 20 mm. 5.4 . Cơ cấu điều khiển và tín hiệu Các quy định về thiết kế các cơ cấu điều khiển và tín hiệu được cho trong Bảng 2. CHÚ THÍCH: Chỉ dẫn về những cơ cấu khác vượt quá các yêu cầu trong 5.4, chẳng hạn về thiết k ế cơ cấu điều khiển c ỡ cực lớn (XL) (xem L ờ i giới thiệu, Các thỏa thuận) được cho trong Phụ lục G. 5.4.1. Cơ cấu điều khiển t ại tầng dừng 5.4.1.1. Khi sử dụng hệ thống điều khiển kiểu nút ấ n đơn phải đáp ứ ng các yêu cầu trong Bảng 2. 5.4.1.2. Khi sử dụng hệ thống ki ể u bàn phím (xem Lời giới thiệu, Các thỏa thuận) phải đáp ứng các yêu cầu trong Phụ lục F. 5.4.1.3. N ế u phương tiện điều khiển kích hoạt tạm thời được cung cấp (xem Lời giới thiệu, Các thỏa thuận) th ì cơ cấu kích hoạt phải được đánh dấu bằng ký hiệu quốc t ế “ Lắp đặt cho người khuyết tật ” (xem ISO 7000:1969, ký hiệu số 0100). 5.4.1.4. Cơ cấu điều khiển tại tầng dừng phải lắp li ề n k ề các cửa tầng đối với thang máy đơn. Đối với nhóm thang máy điều khiển g ọ i tầng chung, số lượng tối thiểu các thiết bị điều khiển phải: - mỗi phía một bộ đối với các thang máy lắp đối diện nhau; - một bộ cho tối đa mỗi nhóm bốn thang máy liền nhau (n ế u các thiết bị điều khiển lắp giữa hai thang máy). 5.4.2. Cơ cấu điều khiển trong cabin 5.4.2.1. Các nút ấ n s ử dụng cho hoạt động của thang máy được xác định như sau: a) các nút gọi tầng: nhận bi ế t bằng các ký hiệu: -2, -1, 0, 1, 2, v.v... b) nút báo động: màu vàng với ký hiệu hình chuông; c) nút "m ở lại cửa": được ký hiệu là <|>; d) nút đóng cửa: được ký hiệu là >|<> CHÚ THÍCH: Xem 15.2.3 EN 81-1:1998 và TCVN 6396-2:2009 (EN 81-2:1998). 5.4.2.2. Các nút ấ n trong cabin phải đáp ứng các yêu cầu trong Bảng 2 và phải sắp xếp như sau: a) đường tâm của các nút báo động và các nút cửa (đóng cửa, “ mở lại cửa ” ) phải được l ắ p ở độ cao tối thiểu bằng 900 mm t í nh từ sàn cabin; b) các nút gọi tầng phải đặt phía tr ê n các nút báo động và nút cửa; c) các nút gọi tầng khi bố tr í trên một hàng ngang phải theo thứ tự từ trái qua phải. Khi bố trí trên một cột dọc phải theo thứ tự từ dưới lên trên, còn khi bố trí trên nhi ề u cột dọc th ì theo thứ tự từ trái qua phải và sau đ ó từ dưới lên trên. 5 .4.2.3 . Bảng điều khiển trong cabin phải được lắp trên vách: a) đối với cửa mở từ giữa, phải là b ê n ph í a tay phải khi đi từ ngoài vào cabin; b) đ ố i với cửa mở v ề một b ê n, phải là bên phía cột cửa đóng. Trường hợp của thang máy Loại 3 với hai lối vào cabin, khi có thể áp dụng các yêu cầu a) hoặc b) phải phải được thực hiện hoàn toàn. 5.4.2.4. Nếu bàn ph í m được sử dụng để đăng ký cuộc gọi trong cabin (Xem Lời giới thiệu và Các thỏa thuận) th ì nó phải đáp ứng các yêu cầu của Phụ lục F. 5.4.2.5. Đ ố i với các hệ thống điều khiển theo điểm đến (Xem Lời giới thiệu và Các thỏa thuận) khi người sử dụng chọn “kích hoạt tạm thời’ th ì việc bắt đầu đ ó ng cửa phải được bắt đầu bằng cách kích hoạt nút đ ó ng cửa. N ế u cabin không được sử dụng, n ó phải trở lại hoạt động bình thường sau 30 s đến 60 s . Yêu cầu này đ ó ng vai trò là một lựa chọn cho các yêu cầu trong 5.2.3. Bảng 2 - Cơ cấu điều khiển - Các yêu cầu STT Tiêu đ ề Điều khiển tại tầng dừng Điều khiển trong cabin a) Diện tích tối thiểu của ph ầ n hoạt động các nút 490 mm 2 b) Kích thước tối thiểu của phần hoạt động của nút Ngoại tiếp trong vòng tròn đường kính 20 mm c) Xác định phần hoạt động của nút Nhận biết bằng mắt thường (bởi sự tương ph ả n) hoặc bằng cách chạm vào (hình nổi) tr ê n mặt bảng điều khiển hoặc xung quanh. d) Xác định mặt bảng điều khiển Được tạo màu tương ph ả n với xung quanh (xem D.2 ) e) Lực thao tác 2 , 5 N đến 5 , 0 N f) Phản hồi thao tác Đ ể thông báo cho người sử dụng rằng nút đó, sau khi ấ n một lần, đ ã hoạt động g ) Đăng k ý ph ả n hồi Tín hiệu nhìn thấy và t í n hiệu âm thanh, có thể điều chỉnh từ 35 dB( A ) và 65 dB(A) b . C á c t í n hiệu âm thanh phải được cung cấp tr ê n t ấ t cả các thao tác riêng l ẻ của nút ngay cả khi cuộc gọi đã được đăng ký. h) Nút ở tầng d ẫ n đến lối ra của t òa nhà Kh ô ng áp dụng Nhô ra (5 ± 1) mm vượt ra ngoài các nút khác (tốt hơn là màu xanh lá cây) i ) Vị trí của ký hiệu Trên mặt ph ầ n hoạt động (hoặc 10 mm đ ế n 15 mm b ê n trái nút) j) K ý hiệu Làm n ổ i tương ph ả n với n ề n, cao từ 15 mm đến 40 mm k) Chiều cao hình nổi Tối thiểu 0,6 mm l ) Khoảng cách giữa các ph ầ n hoạt động của c á c nút Tối thiểu 10 mm m) Khoảng cách giữa nh ó m các nút gọi tầng và nh ó m các nút khác a Không áp dụng Tối thiểu bằng 2 lần khoảng cách giữa các phần hoạt động của các nút n) Chiều cao tối thiểu từ mặt sàn đến đường tâm của nút b ấ t k ỳ 900 mm o ) Chiều cao t ố i đa từ mặt sàn đến đường tâm của nút cao nhất 1.100 mm 1.200 mm (ưu tiên 1.100 mm) p) Bố tr í các n ú t Thẳng đứng Xem 5.4.2.2 q) Khoảng cách b ê n tối thiểu giữa đường t âm n ú t đến g ó c bất kỳ của vách liền k ề 500 mm 400 mm a Ví dụ, giữa nút báo động/nút cửa và nút gọi tầng. b Điều chỉnh giữa các giới hạn để thích ứng với điều kiện môi trường. 5.4.3. T í n hiệu tại tầng dừng 5.4.3.1. Đối với các hệ th ố ng điều khiển kiểu nút ấ n đơn, phải có tín hiệu âm thanh tại tầng dừng báo hiệu khi nào cửa bắt đầu mở. Tiếng ồn của cửa là đ ủ nếu mức âm lượng là 45 dB(A) hoặc cao hơn. 5.4.3.2. Trường hợp hệ thống điều khiển thiết lập chiều chuy ể n động k ế tiếp ngay trước khi đi vào cabin (điều khiển kiểu tổ hợp) th ì mũi tên báo hiệu nhấp nháy [ xem 14.2.4.3 EN 81-1:1998 và TCVN 6396-2:2009 (EN 81-2:1998)] phải l ắ p phía trên hoặc ngay g ầ n cửa. Mũi tên hiển thị phải b ố trí tại độ cao từ 1,80 m đến 2,50 m từ mặt sàn với góc nh ì n từ tầng dừng tối thiểu 140°. Chiều cao của mũi tên tối thiểu 40 mm. Tín hiệu âm thanh phải phối hợp với việc mũi t ê n bật sáng. Tín hiệu âm thanh áp dụng phải ph â n biệt được chiều l ê n và chiều xuống, v í dụ: - 1 tiếng chuông báo cho chiều lên; - 2 ti ế ng chuông báo cho chiều xuống. 5 .4.3.3 . Trong trường hợp thang máy đơn, phải đáp ứng các yêu cầu của 5.4.3.2 bằng thiết bị nhìn thấy cabin và thiết b ị âm thanh lắp tại cửa tầng. 5.4.3.4. Đối với các thang máy sử dụng hệ thống điều khiển theo điểm đến (xem Lời giới thiệu, Các thỏa thuận): a) Số hiệu tầng dừng đã chọn phải được xác nhận bằng tín hiệu nh ì n thấy và tín hiệu âm thanh. Tín hiệu nh ì n thấy phả i lắp gần thiết bị nhập cuộc gọi của nơi đến; b) Mỗi thang máy phải được ghi nhãn riêng (ví dụ A, B, C ,...). Tấm nh ã n nơi đến phải được đặt ngay trên cửa tầng. Tấm nhãn này c ó chiều cao tối thiểu 40 mm và phải tương ph ả n với xung quanh; c) Thang máy được chỉ định phải được hiển thị bằng tín hiệu nh ì n thấy và tín hiệu âm thanh. Tín hiệu nhìn thấy phải l ắ p gần thiết b ị nhập cuộc gọi của nơi đến; d) Thông tin nh ì n thấy và thông tin âm thanh phải cho phép nh ậ n biết thang máy dễ dàng; e) Qua việc nh ì n và âm thanh ng ườ i sử dụng phải được thông báo rằng họ sắp bước và o cabin tại tầng đã đặt lệ nh gọi. 5.4.3.5. Tín hiệu âm thanh phải có mức âm thanh từ 35 dB(A) đến 65 dB(A), và điều chỉnh được để phù hợp với điều kiện nơi lắp đặt. Không cho phép người sử dụng tiếp cận được các phương tiện điều chỉnh. 5.4.4. Tín hiệu trong cabin 5.4.4.1. Tín hiệu chỉ vị tr í phải được bố tr í trong hoặc phía trên bảng điều khiển cabin. Đường tâm của tín hiệu phải bố trí ở chiều cao từ 1,60 m đ ế n 1,80 m tính từ mặt sàn cabin. Chiều cao của chữ số ký hiệu tầng phải từ 30 mm đến 60 mm. Tín hiệu thứ hai (xem Lời giới thiệu, Các thỏa thuận) có th ể được bố trí ở nơi khác, ví dụ ph í a trên cửa cabin hoặc tr ê n bảng điều khiển. Nếu tín hiệu thứ hai được lắp cao (ví dụ phía trên cửa cabin) th ì lựa chọn vị trí của bảng tín hiệu trong b ả ng điều khiển cabin có thể được bố trí thấp hơn 1,60 m. 5.4.4.2. Khi cabin dừng, phải hiển th ị vị trí cabin í t nhất bằng một ngôn ngữ địa phương ch í nh thức với mức âm thanh từ 35 dB(A) đến 65 dB(A) và điều chỉnh được để phù hợp với điều kiện nơi l ắ p đặt. 5.4.4.3. Hệ thống báo động phải phù hợp các yêu cầu trong TCVN 6393-28:2012 (EN 81-28:2003) và các yêu cầu sau: Cơ cấu báo động kh ẩ n c ấ p phải được trang b ị tín hiệu nhìn thấy và tín hiệu âm thanh, tích hợp trong hoặc lắp trên bảng điều khiển, bao gồm: a) Đèn tín hiệu màu vàng nhấp nháy kết hợp với việc phát tín hiệu báo động bằng âm thanh để truyền đi báo động kh ẩ n cấp để hiển th ị rằng báo động đ ã được phát; b) Đèn tín hiệu màu xanh nh ấ p nháy k ế t hợp tín hiệu âm thanh bình thường (đường dẫn truy ề n âm thanh) để hiển thị rằng cuộc gọi/báo động kh ẩ n cấp đã được đăng ký. Tín hi ệ u âm thanh (đường dẫn truyền âm thanh) phải c ó mức âm thanh từ 35 dB(A) đến 65 dB(A), và điều chỉnh được để phù hợp với điều kiện nơi l ắ p đặt. CHÚ THÍCH: Yêu cầu đối với đèn tín hiệu s ẽ được quy định trong l ầ n sửa đổi tiếp theo của TCVN 7628-5 (ISO 4190-5). c) Một phương tiện trợ giúp đ ể giao tiếp cho với người khiếm thính (xem Lời giới thiệu, Các thỏa thuận). Nút ấn của cơ cấu báo động khẩn cấp phải được bố trí, kích thước và được xác nhận phù hợp với các yêu cầu của 5.4.2. 6. Kiểm tra các yêu cầu an toàn và / hoặc biện pháp bảo vệ Việc kiểm tra các yêu cầu nêu trong tiêu chuẩn này gồm các kiểu kiểm tra/thử ngh i ệm khác nhau cho trong Bảng 3. Bảng 3 - Các phương pháp được sử dụng để xác nhận tính phù hợp với các yêu cầu Đ iều Các yêu cầu Kiểu kiểm tra/thử nghiệm Kiểm tra hiện trạng b ằ ng mắt thường a Đo b Chức năng c Thiết kế d 5.1 Yêu cầu chung Xem EN 41-1, EN 81-2, prEN 81-8, prEN 81-6, EN 81-7, EN 81-21 , TCVN 6396-28 (EN 81-28) và EN 13015 5.2.1 Chiều rộng thông th ủy của cửa X X 5.2.2 Khả năng tiếp cận không b ị cản trở X 5.2.3 Thời gian giữ cửa X 5.2.4 Cơ cấu bảo vệ X X X 5.3.1.1 Kích thước cabin X 5.3.2.1 Tay v ị n X 5.3.2.2 Gh ế ph ụ X X X 5 .3.2.3 Gương trên vách X X X X 5.3.3 Độ chính xác dừng tầng/chỉnh tầng X X Bảng 2. a) Diện tích các nút ấn X Bảng 2. b) K í ch thước phần hoạt động của nút ấn X Bảng 2. c) Xác định phần hoạt động của nút X Bảng 2. d) Xác định mặt bảng điều khiển X Bảng 2. e) Lực thao tác X Bảng 2. f) Ph ả n hồi thao tác X X Bảng 2. g) Ph ả n hồi đăng ký X X Bảng 2. h) Nút tầng dẫn đến lối ra của tòa nhà X X Bảng 2. i) Vị trí các ký hiệu X X Bảng 2. j ) Kích thước k ý hiệu X Bảnq 2. k) Chiều cao hình nổi X Bảng 2. l ) Khoảng cách giữa các phần hoạt động của các nút X Bảng 2. m) Khoảng cách giữa các nhóm nút X Bảng 2. n) Chiều cao tối thiểu từ mặt sàn X Bảng 2. o ) Chiều cao t ố i đa từ mặt sàn X Bảng 2. p) Bố trí các nút X Bảng 2. q) Khoảng cách b ê n tối thiểu X 5.4.1.2 Bàn phím (Phụ lục F) X X X 5.4.1.3 Kích hoạt tạm thời X X 5.4.1.4 L ắ p đặt cơ cấu điều khiển tại tầng dừng X 5.4.2.1 Nhận biết các nút X 5.4.2.2 Bố trí các nút X 5.4.2.3 V ị trí của bảng điều khiển cabin X 5.4.2.4 Bàn ph í m (Phụ lục F) X X X 5.4.2.5 Nút đ ó ng cửa X X 5.4.3.1 Tín hiệu âm thanh tại tầng dừng e) X X 5.4.3.2 Mũi t ê n hiển thị và tín hiệu âm thanh e) X X X 5.4.3.3 Yêu cầu đối với than g má y đơn X X X 5.4.3.4 a) Xác nhận tầng đã chọn X 5.4.3.4 b) Ghi nhãn than g máy X 5.4.3.4 c) Vị trí cụ thể của thang máy X 5.4.3.5 Mức âm thanh e X 5.4.4.1 Tín hiệu chỉ vị trí X X 5.4.4.2 Tiếng nói e X X 5 . 4.4.3 Cơ cấu báo độn g khẩn cấp X X X F.1 Bàn phím (Yêu cầu chung) X . F.2 câu đầu 5 4.1 và 5.4.2 X X X F.2 a) Khoảng cách giữa các nút X F.2 b) Đăng k ý phản hồi X X F.2 c) Kích thước ký hi ệ u X F.2 d ) D ấ u ch ấ m tr ê n nút “ 5 ” X X F.2 e) Vị trí ghi nhãn X F.2 f) Nút ấ n lối ra khỏi tòa nhà X X X a Ki ể m tra hiện trạng b ằ ng m ắ t thường nhằm xác nhận các tính năng c ầ n thiết đ ố i với các yêu cầu các bộ phận đã được cung cấp. b Dụng cụ đo được sử dụng khi kiểm tra phải c ó t í nh năng đáp ứ ng được các yêu cầu nằm trong giới hạn của phép đo. Sử dụng phương pháp đo phù hợp cùng với việc áp dụng các ti ê u chuẩn thử nghiệm. c Kiểm tra / thử nghiệm các chức năng nhằm xác nhận các tính năng của thiết bị được cung cấp đáp ứng các yêu cầu hay không. d Kiểm tra bản v ẽ /t í nh toán nhằm xác nhận các đặc t í nh thiết k ế của các bộ phận thiết b ị được cung cấp đáp ứng các yêu cầu hay không. e Mức cường độ â m thanh dB(A) ( kiểm tra /th ử nghiệm nhanh) được đo từ khoảng cách 1 m từ ngu ồ n phát ra âm thanh. 7. Thông tin sử dụng 7.1. Quy định chung Tất cả thang máy đều phải cung cấp hồ sơ bao gồm s ổ tay hướng dẫn liên quan đến bảo tr ì , kiểm tra , sửa chữa, kiểm tra định kỳ và các hoạt động cứu hộ. Tất c ả thông tin sử dụng phải phù hợp TCVN 7383-2:2004 (ISO 12100-2:2003), Điều 5. 7.2. Thông tin cho chủ sở hữu thang máy Ngoài việc phải theo s ổ tay hướng dẫn , phải thêm các yêu cầu của EN 81-1, TCVN 6396-2 (EN 81 - 2), prEN 81-5, prEN 81-6, EN 81-7, EN 81-21, TCVN 6396-28 (EN 81-28) và EN 12015, chủ sở hữu thang máy phải chú ý những điều sau: a) Các biện pháp an toàn cần thiết khi bảo tr ì và việc truy cập vào thang máy và các thiết bị điều khiển tại tầng dừng; b) Thông tin để điều chỉnh thời gian đóng mở cửa; c) Thông tin về điều chỉnh âm lượng của các tín hiệu âm thanh trong cabin và tại các tầng dừng; d) Sự cần thiết đối với (những) người được ủy quyền từ người chủ sở hữu thang máy để giải cứu người sử dụng thang máy b ị mắc kẹt ( đơn vị cứu hộ), phải ph ả n ứng ngay khi có tín hiệu từ cơ cấu báo động kh ẩ n cấp ngay cả khi kh ô ng có sự đáp lại từ người trong cabin. CHÚ THÍCH : Người trong cabin có thể bị khiếm th í nh hoặc cấm kh ẩ u. e) Quy trình cần thiết nh ằ m cứu hộ an toàn cho người tàn tật với khuyết tật phù hợp với B.1; f) B ấ t kỳ thông tin an toàn nào khác do thiết kế mà người lắp đặt cho l à cần thiết đ ể đảm bảo an toàn cho tất cả người sử dụng. Các tính năng do chủ sở hữu thang máy thiết kế đ ể điều khiển, phải được cung cấp cùng với các hướng dẫn sử dụng. Phụ lục A (tham khảo) Chú ý chung về khả năng tiếp cận KHẢ N Ă NG TIẾP CẬN là một đặc tính cơ bản của môi trường xây dựng. Đó là cách thức mà người sử dụng có thể đến và sử dụng, nhà ở, công trình công cộng, n ơi làm việc, v.v ... Khả năng tiếp c ậ n cho phép người, bao g ồ m cả người khuyết tật, tham gia vào các hoạt động kinh tế và x ã hộ i mà môi trường xây dựng đ ã dự tính. Cách tiếp cận này dựa tr ê n các nguyên tắc chung khi thiết kế. Những nguyên t ắ c này áp dụng cho thiết kế tòa nhà, trang thiết bị và tiện nghi , cơ sở hạ tầng và các sản phẩm. Mục tiêu là cung cấp môi trường sử dụng thuận tiện, an toàn và vui vẻ cho tất cả mọi người bao gồm người khuyết tật. Nguyên t ắ c chung khi thiết kế là không được phân chia cư dân thành người kho ẻ mạnh và người khuyết tật . Nó bao gồm c ả các quy định bổ sung thích hợp với điều kiện cụ th ể . Trong tiêu chuẩn này KHẢ N Ă NG TIẾP CẬN được mô tả là đặc tính của thang máy cho phép người (bao gồm cả người khuyết tật) tiếp cận và sử dụng các t í nh năng của nó một cách b ì nh đẳng và độc lập. Khi thiết kế phải kể đến khả năng tiếp cận cơ b ả n này. Mục đích là: tất cả mọi người c ó thể sử dụng môi trường xây dựng một cách độc lập và bình đẳng. CHÚ THÍCH: Phần lớn người sử dụng các phương tiện trợ giúp khi đi không th ể di chuy ể n theo hướng lùi. Nên chiều rộng của kích thước cabin trong tiêu chuẩn này là một tiêu ch í quan trọng. Các thử nghiệm đ ã cho th ấ y chiều rộng 1.200 mm là cần thiết đ ể c ó thể quay khi dùng khung tập đi (đối với người bệnh) và thậm chí người d ùng phải tự nâng khung tập đ i . Chỉ c ó thang máy rộng nh ấ t trong tiêu chuẩn này được t í nh toán có đầy đủ không gian c ầ n thiết cho phép quay tròn vòng. - Mọi người Thuật ngữ “ mọi người” * đề cập đến một số lượng không giới hạn những người khác nhau, với các đặc đi ể m cá nhân của ri ê ng mình . Tất nhiên , cũng không th ể bi ế t trong thực t ế liệu t ấ t cả mọi người đều có thể sử dụng thiết b ị này hay kh ô ng. Ngoài ra điều này còn t ùy thuộc từng nước hoặc tiến bộ kỹ thuật. Các yêu cầu xây dựng trong tiêu chuẩn này nhằm bao hàm tiêu chí trên . - Độc lập M ụ c đích không chỉ là để người ta có thể sử dụng thang máy theo nghĩa đen, mà họ còn có thể sử dụng độc lập hiệu quả nhất mà kh ô ng cần sự giúp đ ỡ của người khác. Các yêu cầu liên quan đến việc sử dụng thang máy độc lập có thể không theo nghĩa đen đối với t ấ t cả mọi người. Tuy nhiên, trong nghĩa rộng các yêu cầu này đảm bảo rằng t ấ t cả mọi người có thể sử dụng thang máy, mặc dù đôi khi cần sự giúp đ ỡ của một người trợ lý, người đ ồ ng hành, người mang đồ hoặc người dẫn đường. - Bình đẳng Là không đủ khi mọi người , bao gồm những người khuyết tật có thể sử dụng thang máy độc lập, mà trong việc sử dụng phải không có sự phân biệt giữa các nhóm người khác nhau. Tất nhiên bình đẳng không có nghĩa là quy định các nhu cầu cụ th ể của những người nh ấ t định - chẳng hạn vật liệu và kết c ấ u tương ph ả n là cần thiết cho những người khiếm th ị - và không th ể bổ sung. Cách tiếp cận này về nguyên tắc, tạo khả năng để người khuyết tật cũng có thể sử dụng thang máy một cách bình đẳng như bất kỳ người nào khác. - Ư u điểm Các nhà hoạch định chính sách , các nhà lập pháp, chủ sở hữu của các tòa nh à , các nhà sản xuất, vv... c ầ n tính đến các tiêu ch í về khả năng tiếp cận trong lợi ích chung của tất cả mọi người từ các thang máy dễ tiếp cận, v í dụ cho những người có hành lý nặng, đồ gỗ, xe kéo và xe đẩy. Một thang máy dễ tiếp cận là một thang máy thân thiện với khách hàng và đó là nhân tố quan trọng cho sự thành c ô ng về mặt kinh tế và x ã hội. Phụ lục B (quy định) Các loại khuyết tật được xem xét B.1 Các loại khuyết tật được cho trong Bảng B.1 và Bảng B.2. B.2 Tiêu chuẩn này xem xét các khuyết tật cho trong Bảng B.1 và việc phân tích khả năng tiếp cận và an toàn (xem Phụ lục C) đã được thực hiện một cách phù hợp. Ngoại trừ là tất cả các kết hợp của các khuyết tật (xem Bảng B.2), bởi v ì nó l à việc giả định r ằ ng các yêu cầu đối với sự kết hợp của các loại khuyết tật này: - Đ ã bao hàm trong các quy định đối với các khuyết tật đơn khác nhau; - Hoặc sự kết hợp dẫn đến có thêm nhu c ầ u về chức năng của thang máy, được thỏa thuận giữa khách hàng với nhà sản xuất hoặc việc sử dụng thang máy chỉ có thể dùng được với sự hỗ trợ của một người khác. Ngoại trừ các khuyết tật có yêu cầu không r õ ràng liên quan đến các chức năng thang máy (ví dụ với những người sợ nơi chật h ẹ p, b ị đóng kín). Xem Bảng B.2. Bảng B.1 - Các loại khuyết tật thuộc phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn này Loại khuyết tật Loại khuyết t ậ t cụ thể Đặc tính Khuyết tật thân thể Thiểu năng vận động Có nhu cầu sử dụng: - xe lăn; - gậy chống; - nạng; - khung tập đi; - xe đ ẩ y. Thiểu năng chịu đựng, thiểu năng cân bằng Đi chậm, cân bằng kém Thi ể u n ă ng khéo léo/ sự nhanh nhạy Hạn chế chức năng chi tr ê n (cánh tay, bàn tay , ngón tay) Khuyết tật cảm giác Khiếm th ị Mù (Gậy, có chó dẫn đường), nhìn th ấ y một ph ầ n, mù màu Khi ế m th í nh Điếc , nghe khó Thiểu năng ti ế ng nói Hạn chế khả n ă ng hoặc không có khả năng giao tiếp bằng tiếng nói Khuyết tật trí tuệ Khó khăn khi học Hạn chế hiểu biết về các thao tác điều khiển Bảng B.2 - Các loại khuy ế t tật kh ô ng thuộc phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn này Loại khuyết tật Loại khuyết tật cụ th ể Ghi chú Kết hợp Bao g ồ m các khuyết tật Xem giải thích B.2 Khuyết tật thân thể Thi ể u năng khéo léo/ sự nhanh nhạy nghiêm trọng Mất hoặc liệt chi trên Khuyết tật về kích thước Th ấ p hơn 1,5 m hoặc cao hơn 2,0 m Dị ứng Xem Phụ lục D Á m ảnh Sợ nơi chật hẹp, b ị đóng kín Phụ lục C (quy định) Phân tích rủi ro Bảng C.1 ch ỉ ra một danh mục các tình huống nguy hiểm nghiêm trọng và các sự cố nguy hiểm có thể dẫn đến r ủ i ro cho con người trong quá trình sử dụng bình thường và sử dụng sai được dự đoán trước đối với thang máy. Bảng này g ồ m các tham khảo tương ứ ng với một số phần của TCVN 7383 (ISO 12100) và các điều liên quan trong tiêu chuẩn này, cần thiết để giảm hoặc loại b ỏ các rủi ro liên quan tới các nguy hiểm. Khuyết tật cảm giác với mức độ không xác định được coi là khuyết tật toàn ph ầ n, ví dụ như suy giảm thị lực được coi là mù. CHÚ TH Í CH: về nguyên tắc đánh g i á rủi ro: xem TCVN 7301:2008 (ISO 14121:2007). Bảng C.1 - Danh mục các nguy hiểm nghiêm trọng Các nguy hiểm nghiêm trọng hoặc các sự c ố nguy hiểm Các điều trong Phụ lục A, TCVN 7383-2 (ISO 12100-3) Các điều liên quan trong tiêu chuẩn này Các nguy hiểm chung đối với thang máy Tất cả EN 81-1 TCVN 6396-2 (EN 81-2) Các nguy hiểm cụ thể cho người tàn tật 1 Các nguy hiểm cơ kh í 1.1 Đè, ngh i ền 1.3, 1.3.4, 1.3.7 5.2.4, 5.3.2.3, 5.4.4.3 1.2 Cắt nghiền 1.3 Bị cuốn theo hoặc m ắ c kẹt 1.6 Va đập 1.11 Mất ổn định 1.5.4 5.3.2.1, 5.3.2.2 1.12 Trơn trượt, v ấ p, ng ã 1.6.2, 4.2.3 5.3.3 2 Các nguy hiểm do bỏ qua các nguy ê n tắc êcgonômi trong thiết kế máy. xem Bảng C.2 Bảng C.2 nêu kết quả phân tích ri ê ng biệt được thực hiện nhằm phát hiện các rào chắn để tiếp cận. B ả ng C.2 - Danh mục các yêu cầu về khả năng tiếp cận Các khía cạnh quan trọng đối với khả năng tiếp cận Điều liên quan trong tiêu chuẩn này 1 Lối vào thang máy 1.1 Kích thước cabin 5.3 1.2 Kích thước cửa, các tính năng khác 5.2 1.3 Độ chính xác dừng tầng (chỉnh tầng) 5.3.3 1.4 Các kh í a cạnh khác 5.3.3 2 Đi ề u khiển và tín hiệu 2.1 Khả năng quan sát (phát hiện, nhận biết, giải thích) 5.4 2.2 Vận hành (vị trí, kích th ướ c, lực, xác nhận) 5.4 3 Các kh í a cạnh khác 3.1 Hỗ trợ 5.3.2 3.2 Thông tin liên lạc 5.4.4.3 Phụ lục D (tham khảo) Vật liệu có khả năng gây dị ứng D. 1 Quy định chung Các vật liệu đặc thù thường gây d ị ứng cho người sử dụng có thể là niken, crôm, côban, cao su thiên nhiên hoặc cao su nhân tạo. Cần tránh sử dụng cho các nút ấ n, bộ phận điều khiển, tay cầm hoặc tay vịn bằng vật liệu gây dị ứng . D. 2 Niken Niken gây dị ứng d o c ả m giác và do tiếp xúc. Thông thường, b ề mặt kim loại được ph ủ một lớp niken. Trong thép không gỉ, niken là thành ph ầ n hợp kim nên không gây dị ứ ng. Niken vẫn c ó th ể được giải phóng nếu tiếp xúc với các ch ấ t có tính axit. Cũng có thể có lớp niken nằm dưới lớp mạ k i m loại khác, ch ú ng hiện lên b ề mặt do m ò n. Ví dụ có thể có l ớ p mạ niken bên dưới lớp mạ crôm hoặc mạ vàng. Cũng có thể có niken trong vật liệu gọi là vàng trắng . Hàm lượng tối đa của niken trong chi tiết kim loại khi tiếp xúc với da (ngón tay, tay ...) nhỏ hơn 0,05 % hoặc lượng niken thoát ra từ chi tiết kim loại phải nhỏ hơn 0,5 g/cm 2 / tuần (ứng với chu kỳ sử dụng ít nh ấ t là hai năm đối với sử dụng bình thường). D. 3 Crôm Mặc d ù b ả n thân kim loại crôm , không gây d ị ứ ng nhưng crôm hòa tan trong nước có thể gây dị ứng kh i tiếp xúc với da. Chi tiết mạ crôm hoặc thép không gỉ có ch ứ a crôm không gây dị ứng. Vật liệu da nhuộm crôm, kim loại mạ k ẽ m được phủ crôm và thép được mạ kẽm b ề mặt được phủ crôm có thể gây ra d ị ứng. D .4 Cô ban Côban không phải là nguy ê n nhân gây dị ứng do hàm lượng của nó trong thép không gỉ nhỏ hơn hàm lượng các niken, bởi vậy chỉ cần kiểm tra hàm lượng niken trong thép l à đ ủ . D. 5 Vật liệu phủ bề mặt Không được sử dụng v ải hoặc giấy nh ự a dán t ườ ng có kết c ấ u chạm nổi, thảm d à y làm vật liệu phủ bề mặt cabin v ì chúng tích bụi . Điều này gây ra dị ứng phòng vệ, đặc biệt là ở những người b ị hen suyễn. D. 6 Vệ sinh và th ô ng gió cabin Cabin phải được thiết kế sao cho để dễ dàng vệ sinh, thông gió đ ầ y đủ và phải được làm vệ sinh thường xuyên . Phụ lục E (tham khảo) Hướng dẫn liên quan đến các đặc tính đối với người khiếm th ị E.1 Quy định chung Để sử dụng tối đa th ị giác còn lại của người khiếm thị, sự tương ph ả n màu sắc, hay quan trọng hơn, tông màu, có thể được sử dụng tích cực để giúp xác định các đối tượng và tránh nguy hiểm. Kết hợp giữa ánh sáng thích hợp với màu s ắ c là điều cần thiết. Người mù cần các sắp đặt tạo cảm giác và âm thanh để có thể sử dụng thang máy độc lập. E.2 Tương ph ả n màu sắc / tông màu và điều kiện b ề mặt E.2.1 Thông thường khi được phân biệt rõ về màu sắc (sắc độ), chẳng hạn như màu xanh lá cây và màu nâu hoặc màu xám và h ồ ng, lại rất giống nhau về tông màu, và việc tạo ra độ tương ph ả n khác nhau th ườ ng được sử dụng. Một phương pháp d ễ dàng để xác định độ tương ph ả n của một t ổ hợp màu là phô-tô hoặc chụp ảnh đen trắng tổ hợp màu đó, tương ph ả n tốt sẽ hiển th ị như là màu đen và trắng, và tương ph ả n kém s ẽ hiển thị như là màu xám trên n ề n xám. E.2.2 Độ tương ph ả n khác nhau đối với các bề mặt khác nhau. 100 % tương ph ả n là cặp màu trắng / đen, nhưng bề mặt màu đen h ấ p thụ tất c ả ánh sáng (0 % ph ả n xạ), và bề mặt màu trắng ph ả n xạ tất cả ánh sáng (100 % ph ả n xạ). E.3 Chiếu sáng E.3.1 Sự ph ả n xạ và ánh sáng ch ó i gây nhầm lẫn th ị giác và gây kh ó chịu. Ánh sáng chói có thể do nguồn ánh sáng không đúng v ị trí, đặc biệt là khi đèn chi ế u và o đúng tầm nhìn. Việc sử dụng cẩn trọng các bề mặt kh ô ng tương ph ả n và thiết kế cẩn thận các phụ kiện ánh sáng sẽ làm giảm ảnh hưởng của ánh sáng ch ó i. Ánh sáng ban ngày cũng có thể là một nguồn ánh sáng chói. E.3.2 Việc sử dụng cẩn trọng chiếu sáng gián tiếp, chẳng hạn như đèn tr ầ n, có thể giúp ngăn chặn ánh sáng chói. Bóng tối thường tạo ra ảo giác, và có thể che lấp đi những nguy hiểm tiềm tàng, do đó cần tránh sự thay đổi lớn trong m ứ c độ chiếu sáng từ khu vực này qua khu vực khác. Bất kỳ sự thay đổi mức độ chiếu sáng nào cũng n ê n thực hiện d ầ n dần. E.3.3 Đ è n chi ế u không n ê n sử dụng như là nguồn ánh sáng duy nhất trong một khu vực, do phương pháp chi ế u sáng này tạo ra các “hồ" tương ph ả n sáng và tối. Đèn chi ế u có thể sử dụng hiệu quả để bổ sung ánh sáng xung quanh. E.3.4 Cần ch ú ý khi lắp đặt đèn chiếu sáng, chẳng hạn các đèn chiếu hắt từ dưới lên, đ ả m bảo rằng bóng tối không phủ lên mặt g â y khó khăn cho việc đọc nh ẩ m. E.4 Chữ số và ký hi ệ u cảm nhận bằng xúc giác, chữ nổ i E.4.1 Chữ số đọc bằng xúc giác là loại vừa nhìn th ấ y được và đọc được bằng xúc giác. Chúng phải có độ tương phản tốt. Chữ hoặc số màu đen tr ê n nền trắng là dễ cảm nhận nhất, và khi được chiếu sáng phải có cách để làm dịu độ tương phản để tránh bị chói. Để dễ đọc, chữ số cảm nhận bằng xúc giác phải có chiều cao không nhỏ hơn 15 mm. Các gờ n ổ i của các chữ số phải có dạng chữ V úp ngược với chiều cao ít nhất 0,8 mm. E.4.2 Chữ nổi braille có thể được sử dụng như t í nh năng bổ sung và độc lập với các chữ số cảm nhận bằng xúc giác và r ấ t hữu í ch khi cần thiết thể hiện các văn bản lớn. E.5 Tầng dừng E.5.1 Màu sắc và tông màu của cửa phải tương phản với phần trang trí tường xung quanh đ ể giúp xác định vị trí cửa. E.5.2 Các nút gọi thang máy phải được chế tạo với màu và tông màu tương phản với phần trang tr í xung quanh. Điều này c ó thể đạt được bằng cách sử dụng bảng điều khiển tương phản hoặc đường viền tương phản v ò ng quanh các nút gọi. E.5.3 Việc sử dụng một ph ầ n sàn khác biệt c ó kích thước khoảng 1,500 mm x 1,500 mm trước cửa tầng giúp cho việc xác định vị tr í cửa. Điều này có th ể được thực hiện bằng cách thay đổi màu sắc hoặc phương thức hoàn thiện sàn. Khi thay đổi trong phương thức hoàn thiện mặt sàn phải được làm bằng phẳng. E.6 Cabin E. 6.1 Thiết b ị chiếu sáng trong cabin phải đạt độ sáng phân bố đều tối thiểu 100 lux tại mặt sàn, tránh sử dụng đ è n chiếu. E. 6.2 V á ch cabin không được gây ph ả n xạ, làm mờ màu v à tông màu tương phản với sàn cabin. Sàn cabin cũng phải được làm mờ. E. 6.3 Sàn cabin phải có các tính chất b ề mặt tương t ự sàn tầng dừng. E. 6.4 Các nút điều khi ể n phải làm nhô ra vài milimét khỏi vách cabin. E. 6.5 N ê n sử dụng tiếng nói làm tín hiệu âm thanh. Ti ế ng nói cũng c ó thể cung cấp các thông tin khác như vị tr í cửa hàng và văn phòng ở tầng dừng. Các hiển th ị nhìn r ấ t h ữu ích. Phụ lục F (quy định) Bàn phím F. 1 Quy định chung Bàn ph í m có thể áp dụng trong cabin (xem Lời giới thiệu, Các thỏa thuận) hoặc tại tầng dừng. Việc bố trí các phím số cố định phải tuân thủ theo tiêu chuẩn kiểu điện thoại như Hình F.1. CHÚ TH Í CH: Khi thỏa thuận cần xem xét vị trí của thang máy và các khả năng đ ể người sử dụng được hướng dẫn r õ ràng về phương pháp sử dụng hệ th ố ng bàn phím. F. 2 Yêu cầu đối với thiết kế Ngoài việc áp dụng các yêu cầu 5.4.1 và 5.4.2 cần bổ sung các yêu cầu sau: a) Để được công nhận là bàn ph í m, khoảng cách giữa các nút phải ở trong khoảng từ 10 mm đến 15 mm. Với các bàn ph í m ngh i êng, khoảng cá ch này có thể được giảm xuống từ 5 mm đến 15 mm; b) Người sử dụng có thể được biết là nút ấn đã hoạt động thông việc nhận biết chuyển động hoặc âm thanh ph ả n hồi. Đăng ký cuộc gọi được xác nhận thông qua tín hiệu nhìn thấy và tín hiệu âm thanh ( â m lượng điều chỉnh được từ 35 dB(A) đến 65 dB(A)). Các tín hiệu âm thanh phải được phát ra cho mỗi cuộc gọi riêng lẻ, kể cả khi cuộc gọi đ ó đ ã được đăng ký; c) Kích thước của nút gọi tầng phải từ 15 mm đến 40 mm và tương phản với nền; d) Mặt nút ấ n số “5" phải có một nốt chấm đơn có thể s ờ th ấ y để định hướng cho người khiếm thị; e) Các số và k ý hiệu phải nằm tr ê n phần hoạt động của nút ấn; f) Đối với bàn ph í m trong cabin, nút " thoát ” (sàn ch í nh) phải được phân biệt r õ ràng với các nút khác. Nút màu xanh lá cây, lắp nhô cao hơn so với các nút khác (5 ± 1) mm hoặc với mục đ í ch sử dụng này có thể được đánh dấu bằng ngôi sao nổi ( “ * ” ). Phụ lục G (tham khảo) Các cơ cấu khác G.1 Cơ cấu điều khiển c ỡ cực lớn (XL) G.1.1 Quy định chung Phụ lục này cung cấp hướng dẫn v ề thiết cơ cấu điều khiển c ỡ cực lớn để tăng khả năng tiếp cận. Loại cơ cấu điều khiển sử dụng trong G.1 được xem như các cơ cấu điều khiển c ỡ cực lớn. Các mô t ả này đưa ra đ ể cho phép các nhà thiết kế chi tiết dễ dàng mô tả các yêu cầu của họ và các nhà cung cấp d ễ dàng xác định những g ì họ được yêu cầu cung cấp. Các cơ cấu điều khiển c ỡ cực lớn, trong trường hợp đặc biệt , c ó th ể được sử dụng trong thang máy chở người với tải trọng danh nghĩa bằng hoặc lớn hơn 630 kg. G.1.2 Điều khiển tại tầng dừng Các nút ấn tạ i mỗi tầng dừng đ ể điều khiển thang máy phải tuân thủ các thông số sau (ngoài các yêu cầu tối thiểu trong 5.4.1): a) Kích thước tối thiểu của phần hoạt động của nút ấ n phải là 50 mm x 50 mm hoặc đường k í nh 50 mm; b) Nếu c ó các ký hiệu , kích th ướ c của chúng phải là 30 mm, tối đa 40 mm, b ố trí với gờ nổi trên phần hoạt động của nút và tương phản với nền. G. 1.3 Điều khiển trong cabin Các nút ấ n b ố tr í trong cabin phải tuân thủ các thông số sau (ngoài các yêu cầu tối thiểu trong 5.4.2): a) Các quy định trong G.1.2 a) và b); b) Khoảng cách giữa phần hoạt động của các nút cạnh nhau phải là 10 mm; c) Các nút gọi tầng phải bố trí nằm ngang tr ê n tấm đ ế nghiêng hoặc ngang. Hình chiếu ngang của t ấ m đ ế nghiêng phải là 100 mm. (Xem ví dụ trong H ì nh G .1); d) Khi b ố trí một hàng các nút gọi tầng th ì ch ú ng phải được bố trí từ trái qua phải tr ê n đường tâm của tấm đế . Phía b ê n trái của tấm đế phải là các nút cửa và nút báo động. Nút báo động phải nằm tr ê n nút “ mở lại cửa ” với khoảng cách 10 mm giữa các phần hoạt động. (Xem v í dụ trong Hình G.2). Khi bố trí hai tầng các nút gọi tầng chúng phải được bố trí so le theo thứ t ự t ă ng dần từ d ưới lên trên và từ trái qua phải. Phía bên tr á i của tấm đ ế phải l à nút “ mở lại cửa ” và nút báo động. Nút báo động phải nằm trái nút cửa tr ê n đường tâm của tấm đế (xem ví dụ trong H ì nh G.3). G. 2 Đăng ký cuộc gọi từ xa Có thể được áp dụng trong trường hợp c ầ n thiết hoặc theo yêu cầu h ệ thống điều khiển từ xa (th ẻ từ hoặc th ẻ chip, bộ phát hồng ngoại, v.v...). Các h ệ thống này có thể kích hoạt thang máy cá nhân và các chức năng tín hiệu cho người tàn tật. THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1 ] TCVN 7301:2008 (ISO 14121:2007), An toàn máy - Đ á nh giá rủi ro. [2] TCVN 7628-1:2007 (ISO 4190-1:1999), Lắp đặt thang máy - Ph ầ n 1 - Thang m á y loại I, II , Ill và VI) [3] TCVN 7628-5:2007 (ISO 4190-5:1987), Lắp đặt thang m á y - Phần 5: Thiết bị điều khiển, ký hiệu và phụ tùng. [4] TCVN 7628-5:2007 (ISO 4190-5:1987), Lắp đặt thang m á y - Ph ầ n 5: Thiết bị điều khiển, ký hiệu và phụ tùng. [5] TCVN 7444-5:2004 (ISO 7176-5:1986), Xe lăn - Phần 5: Xác định kích thước bao, khối lượng và không gian quay xe. [6 ] I SO 7193:1985, Wheelchairs - Maximum overall dimensions (Xe lăn - kích thước bao lớn nhất). [7] ISO/TR 9527:1994, Building construction - Needs of disabled people in buildings - Design guidelines ( Kết cấu tòa nhà - Các nhu cầu của người khuyết tật trong các tòa nhà - Hướng dẫn thiết kế). [8] European concept for accessibility (CCPT, The Central co-ordinating Committee for the Promotion of Accessibility), Rijswijk. The Netherlands, 1996. [Qua n niệm C hâu Â u về khả năng tiếp cận (CCPT - Ủy ban điều phối trung ươ ng về thúc đ ẩ y khả năng tiếp cận)], Rijswijk. Hà Lan, 1996. [9] European Blind Union (EBU) information about lift design and visual impairment, University of Reading, United Kingdom. (Thông tin về thiết kế thang m á y v à khiếm thị của Liên minh người mù C hâu Â u EBU - Đại học Reading, Vương quốc Anh). [10] Council of Europe - Use and usefulness of the ICIDH for policy and planning for authorities. (Hội đồng Châu Â u - Sử dụng v à lợi ích của c á c IC/DH đối với chính sách và lập kế hoạch cho các cơ quan chức n ă ng). [11] Needs of disabled people in buildings. Design guidelines, ISO, Geneva, 1982 (C á c nhu c ầ u của người khuyết t ậ t trong c á c tòa nhà - Hướng dẫn thiết kế, ISO, Geneva, 1982). [12] Standard Rules on the equalisation of opportunities for persons with disabilities, Resolution 48/96, United Nations. New York 1993. (C á c quy định về bình đ ẳ ng các cơ hội cho người khuyết tật - Nghị quyết 48/96 Liên Hợp Quốc , New York, 1993). [13] Resolution of the Council of the European Union and of the representatives of the governments of the Member States meeting within the Council on Equality of Opportunity for People with Disabilities of 20 December 1996, Brussels 97/C 12/01. (Nghị quyết của Hội đồng Liên minh Châu Â u và đại diện của các chính phủ trong cuộc họp các nước thành vi ê n trong Hội đồng Bình đẳng về Cơ hội cho người khuyết tật - 20/12/1996, Brussels 97/C 12/01). [14] Building Sight, a handbook of building and interior design solutions to include the needs of visually impaired people, P. Barker, J. Barrick. R, Wilson, 1996, RNIB, United Kingdom. (Tầm nhìn xây dựng - s ổ tay xây dựng và c á c giải ph á p thiết kế nội thất bao gồm c á c nhu c ầ u của người khiếm thị). [15] Elevators make life easier, Swedish Council for Building Research, 1966, Stockholm, Sweden. (Thang máy làm cho cuộc s ố ng dễ dàng hơn - Nghiên cứu về xây dựng của Hội đồng Thụy Điển, 1966, Stockholm, Thụy Điển). [16] The cost of disabling environments, a cost revenue analysis of installing elevators in old houses. A.D. Ratzka, Swedish Council for Building Research, Stockholm, 1984. (Chi ph í c á c môi trường cho người khuyết tật, phân tích chi phí doanh thu lắp đặt thang m á y trong các nhà cổ ). [17] Designing for the Disabled, The new Paradigm, Selwyn Goldsmith, Architectural Press, Oxford. 1997 (Thiết kế cho người khuyết tật - Mô hình mới, Selwyn Goldsmith, Architectural Press, Oxford. 1997). [18] Directive 95/16/EC of the European Parliament and of the Council on the approximation of the laws of the member states relating to lifts (Chỉ thị 95/16/EC c ủ a Nghị viện Ch â u Â u v à của Hội đồng v ề tiệm cận ph á p luật liên quan đến thang m á y của c á c quốc gia thành vi ê n). [19] European Commission recommendation of 8 June 1995 concerning improvement of safety of existing lifts (95 /216/EC ). (Khuy ế n cáo ngày 08 /0 6/1995 (95/21 6/ EC) của Ủy ban Ch â u Â u liên quan đến cải tiến an toàn của c á c thang máy đang sử dụng). 1) Hiện nay có TCVN 6395:1998 “Yêu cầu an toàn về cấu tạo và lắp đặt - Phần 1: Thang máy điện” được biên soạn dựa trên cơ sở EN 81-1:1998.