TCVN8389-3:2010

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8389-3:2010 về Khẩu trang y tế - Phần 3: Khẩu trang y tế phòng độc hóa chất TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 8389-3:2010 KHẨU TRANG Y TẾ - PHẦN 3: KHẨU TRANG Y TẾ PHÒNG ĐỘC HÓA CHẤT Med i cal face mask - Part 3: Medica l face mask preventing of toxic Chemicals Lời nói đầu TCVN 8389-3:2010 do Viện Trang thi ế t b ị và Công tr ì nh y t ế biên soạn, Bộ Y t ế đ ề nghị. T ổ ng cục T iê u chu ẩ n Đo lường Chất lượng th ẩ m định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Bộ TCVN 8389:2010 Khẩu trang y t ế , gồm các ti ê u chu ẩ n sau: - TCVN 8389-1:2010 Phần 1: Khẩu trang y tế thông thường. - TCVN 8389-2:2010 Phần 2: Kh ẩ u trang y tế phòng nhi ễ m khu ẩ n. - TCVN 8389-3:2010 Ph ầ n 3: Khẩu trang y t ế phòng độc hóa ch ấ t. KHẨU TRANG Y TẾ - PHẦN 3: KH Ẩ U TRANG Y TẾ PHÒNG ĐỘC HÓA CHẤT Med i cal face mask - Part 3: Medica l face mask preventing of toxic Chemicals 1. Phạm vi áp dụng Ti ê u chu ẩ n này áp dụng đối v ớ i kh ẩ u tr a ng y tế phòng độc hóa ch ấ t. Kh ẩ u trang y tế ph ò ng độc hóa ch ấ t có tác dụng lọc khí độc và hơi độc , tạo luồng kh í sạch sau khi đi q u a lớp vi I ọ c than h o ạt t í nh. 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau đây l à rất c ầ n thiết đ ể áp dụng tiêu chuẩn n à y. Đối với các t à i liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi n ă m công bố th ì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đ ổ i, bổ sung (nếu c ó ). TCVN 4851:1989 (ISO 3696:1987) Nư ớ c dùng để phân t í ch trong phòng thí nghiệm TCVN 5938:2005 Chất lượng không khí - Nồng độ tối đa cho phép c ủ a một số chất độc hại trong k hô ng khí xung quanh TCVN 8389-1:2010 Khẩu trang y tế - P h ần 1: Kh ẩ u trang y tế th ô ng thường 3. Thuật ngữ và định nghĩa Thời gian có tác dụng bảo vệ của khẩu trang đ ố i với hơ i /khí độc (time wo r k to protect the mask for vapour/gas poisoning) T h ời gian từ lúc đưa d ò ng hỗn hợp không kh í v ớ i h ơ i/khí độc đi qua kh ẩ u trang đến khi ch ỉ thị đ ổ i màu 4. Yêu cầu kỹ thuật 4.1 . Quy đ ị nh chun g 4.1.1 . Quy đ ị nh chun g t h eo TCVN 8389-1 , Điều 3.1. 4.1.2 . Tác dụng bảo vệ c ủ a kh ẩ u trang y tế ph ò ng độc làm bằng loại vải (kh ô ng hút nước) có lớp than hoạt t í nh đối với hơi độc được thử đại diện bằng hơi benzen. Tác dụng bảo vệ của khẩu trang y tế phòng độc làm bằng loại vảl (không hút nước) có lớp than hoạt tính đối với khí độc được thử đại diện bằng kh í amoniac. 4.2 . Cấu tr úc 4.2.1 . Kh ẩ u trang y tế phòng độc hóa chất gồm các bộ phận: - các lớp vải: có thể có từ 2 đ ế n 4 l ớ p vải dạng phẳng c ó g ấ p n ế p hoặc có từ 5 đến 7 lớp dạng m õ m; - lớp vi lọc; - lớp than hoạ t tính; - thanh nẹp mũi; - đệm m ũ i, dây đeo; 4.2.2 . Kiểu dáng, kích thước Kiểu dáng, kích thước theo TCVN 8389-1, Đi ề u 3.2.2. 4.3 . Y ê u c ầ u đối v ớ i vật liệu 4.3.1 . Lớp vải: dùng vải không dệt không th ấ m nước, có b ề mặt nhẵn, m ề m, có độ thoáng kh í , không hút hơi nước và c ó khả năng cản bụi. 4.3.2 . Lớp vi lọc th ấ u khí không th ấ m nước. 4.3.3 . Lớp than hoạt tính: dùng than hoạt tính. 4.3.4 . Thanh nẹp mũi: dùng nhôm lá, kim loại bọc nhựa hoặc nhựa định h ì nh, đảm bảo dễ uốn, giữ nguyên h ì nh dạng sau khi uốn hoặc c ó th ể dùng loại khác có tính năng tương tự. 4.3.5 . Dây đeo: dùng loại dây có t í nh đàn h ồ i. 4.3.6 . Đệm mũi: m ề m, không gây k í ch ứng da. 4.4 . Ch ỉ t iê u kỹ thuật của kh ẩ u trang Chỉ tiêu kỹ thuật của kh ẩ u trang theo TCVN 8389-1, Đi ề u 3.4. 4.5 . Giới hạn cho phép các nguy ê n t ố kim loại nặng có trong vả i kh ô ng d ệ t Giới hạn cho phép các nguyên tố kim loại nặng có trong v ải không dệt theo TCVN 8389-1, Đ iề u 3.5. 4.6 . Thời gian có tác dụng b ả o vệ của kh ẩ u trang y tế đối v ớ i h ơi/ khí độc Thời gian có tác dụng b ả o vệ của kh ẩ u trang y tế đối v ớ i hơi/khí độc được quy định trong Bảng 2. Bảng 2 - Th ời gian c ó tác dụng bảo vệ của khẩu trang y t ế Loại hơi/kh í độc Thời gian có tác dụng bảo v ệ a , min Đối với hơi benzen c ó nồng đ ộ 300 mg/ m 3 , vượt mức quy đ ị nh (cho phép) b l à 155 l ầ n ≥ 6 Đối với khí amoniac c ó n ồ ng độ 30 mg/m 3 , vượt mức quy định (cho phép) b là 300 lần ≥ 11 a) Th ờ i gian có t á c dụng b ả o vệ của khẩu trang y tế ghi trong Bảng 2 được quy đ ị nh trong đ iề u kiện lưu lượng dòng hỗn h ợ p hơi/kh í độc với không kh í đi qua khẩu trang l à 10 L/min ( t ươ n g đương v ớ i lưu lư ợ ng hô h ấ p của con người ở trạng th á i tĩnh ). b) Xem TCVN 5938:2005 5. Phương pháp thử 5.1 . Kiểm tra kết c ấ u, y ê u c ầ u đ ố i với vật li ệ u Kiểm tra k ế t c ấ u, y ê u cầu đối v ớ i vật liệu t heo TCVN 8389-1, Đ iề u 4.1. 5.2 . Xác định gi ớ i hạn cho phép các nguy ê n t ố kim loại n ặ ng có trong vả i không d ệ t Xác định giới hạn cho phép các nguy ê n t ố kim loại nặng c ó trong v ả i không d ệ t theo TCVN 8389-1, Điều 4.6. 5.3 . Xác định thời gian có tác dụng b ả o vệ của khẩu trang y tế đ ố i với hơi/khí đ ộc 5 .3.1 . Nguyên tắc Đưa dòng hỗn hợp h ơ i/ k hí độc với không kh í đi qua kh ẩ u trang với lưu lượng 10 L/ min và n ồ ng độ hơ i/khí độc quy định trong Bảng 2, đ ế n khi xuất hiện sau khẩu trang một lượng hơi/khí đ ộc với nồng độ cho phép phát hiện được bằng ch ấ t chỉ thị m à u. 5.3 . 2 . Cảnh báo Be n zen là ch ấ t lỏng không mà u , có tác dụng đ ế n hệ thần kinh trung ương ( g â y bu ồ n ng ủ ), nồng độ cao có th ể gây co giật v à có th ể gây chết người n ế u nhiễm độc ở nồng độ mạnh. Amoniac là khí không màu, c ó mùi hăng, tan t ố t trong nước đ ồ ng thời tạ o bazơ y ế u có tác dụng kích thích hô h ấ p và da, n ồ ng độ cao gây ngạt thở, ho nhi ề u và g â y nôn. Các phép thử liên quan tới benzen và amoniac phải ti ế n hành trong tủ hút. Ngư ờ i thử phải chuẩn sẵn s à ng mặt nạ chống hơi benzen vả khí amoniac. Chỉ làm việc ph ả i có các phương tiện phòng ch á y chữa cháy và các phương tiện sơ cứu. 5.3.3 . Xác định th ời gian có tác dụng bảo v ệ đ ối với hơ i be nz en 5.3.3.1 . Th iế t b ị , dụng cụ - cân kỹ thuật , độ chính xác 0,01 g; - đồng hồ đo lưu lượng khí , dải đo từ 0 đ ế n 2,0 m 3 /h; - đồng h ồ đo lưu lượng khí , dải đo từ 0 đ ế n 0,5 m 3 /h; - tủ sấ y , đi ề u chỉnh và khống ch ế nhiệt độ đ ế n 130 °C; - tủ hút khí độc ; - p i pet, buret các c ỡ ; - nhiệt kế , có độ chia 0,1 o C hoặc 0,2 °C; - đồng hồ đo th ời gian có độ ch í nh xác đ ế n 1 min; - ph ễ u lọc th ủy tinh ; - b ì nh nón dung tích 250 ml; - b ì nh tia ; - chén cân ; - ống đong , dung tích 100 ml; - h ệ th ố ng thiết b ị thử ; xem sơ đồ H ì nh 1. 5.3.3 . 2 . H óa chất Hóa chất dùng trong quá trình thử phải là hóa ch ấ t tinh khi ế t . Nước dùng trong quá tr ì nh th ử phải là nước c ấ t. 5.3.3.2.1 . Benzen; 5.3.3.2.2 . Natr i n itr it; 5.3.3.2.3 . Axit sun f ur i c đậm đặc; 5.3.3.2.4 . Dung d ị ch chỉ th ị natri nitr i t : l ấ y 2 g natri n i tr i t đã được s ấ y kh ô ở 105 °C ÷ 110 °C t ớ i khối lượng không đ ổ i, h òa tan trong 100 ml axit sunfuric đậm đặc. Bảo qu ả n d ung d ịch trong b ì nh th ủy tinh nút nhám. CH Ú TH Í CH Dung dịch chỉ th ị chỉ được sử dụng trong ng à y. 5 .3 3.3 . Chu ẩ n b ị điều k iệ n th ử CHÚ DẪN 1 A Bộ tạo ẩ m 13,6 Lưu lượng kế 15 B ì nh chỉ th ị 2 Nhiệt kế khô 8 B ể điều nhiệt 17 B ì nh ẩ m và điều áp 3 Nhiệt kế ướt 9 B ì nh hơi 18 Bơm chân không 4, 7 , 10, 12 , 20, 21 Van hai ng ả 11 Bu ồ ng trộn 19 B ì nh h ấ p thụ 5, 1B B ộ là m kh ô 14, 16 Van ba ngả 22 Đường xả của bơm 23 Hộp thử kh ẩ u trang H ì nh 1 - S ơ đ ồ thi ế t b ị thử x á c định thời gian có tác d ụ ng bảo v ệ của kh ẩ u trang y t ế đ ố i với h ơ i độc be nz en a) lắp h ệ th ố ng th iế t b ị theo sơ đồ m ô tả thi ế t bị thử kh ẩ u trang bảo vệ độc đối v ớ i hơi benzen (Hình 1). b) l ắp khẩu trang thử vào hộp thử. c) kiểm tra độ k í n của t hi ế t b ị theo Phụ lục A, Đi ề u A.3. d) xác định nồng độ hơi benzen trong hỗ n hợp h ơi benzen với không khí. Cân b ì nh hơi có chứa benzen ch ính xác đến 0,01 g . Đặt vào b ì nh ổn nhiệt có nhiệt độ từ 0 °C đ ế n 10 °C, đ ộ ổ n định ± 0,5 °C . Nối b ì nh bay hơi vào hệ thống thi ế t b ị . Thi ế t lập ch ế độ làm việc đ ã cho theo Phụ lục A, Đi ề u A.4 với l ư u lượng d ò ng h ỗ n hợp hơi benzen với không khí đi qua lưu lượng kế tổng (13) là (10 ± 0,2) L/ min. M ở van ba ngả (14) sao cho dòng hỗn hợp khí đi qua b ì nh h ấ p thụ. Mở van ba ngả (16) sao cho dòng khí đi qua máy b ơ m chân không (không có dòng khí đi qua b ì nh ch ỉ th ị ). Mở máy bơm chân không đ ể hoạt động ổn định trong vòng 10 m i n. Mở các van của b ì nh bay hơi (van (7) và van (10)) sao cho lưu lượng dò ng khí đi qua bình bay hơi từ 10 ml/min đ ế n 100 ml/min. Đ ể h ệ thống hoạt động trong khoảng 15 min đến 20 min r ồ i đ ó ng các van (7) và (10) của b ì nh bay hơi. Gh i lại tổng thời gian dòng khí đi qua b ì nh bay hơi. Lấy b ì nh bay hơi ra khỏi bình đ iề u nhiệt, lau khô và cân. Nồng độ hơi benzen (C benzen ) tính bằng mg/m 3 xác định theo công thức sau: C benzen = (1) trong đó: m 1 là kh ối lượng b ì nh hơi và benzen tr ước khi thử, t í nh bằng gam; m 2 là khối lượng bình hơi và benzen sau khi thử, tính bằng gam; t là thời gian bình bay hơi làm việc, t í nh b ằ ng min; L là lưu lượng không khí đi qua lưu lượng kế tổng, t í nh b ằ ng mét khối tr ê n phút (m 3 / m i n). Điều c h ỉ nh dòng kh í đi qua bình bay hơi sao cho n ồ ng độ của benzen trong hỗn hợp be nz en với kh ô ng khí từ 100 đến 1000 mg/m 3 , sau đó ghi lại chỉ số của lưu lượng kế (6). Nồng độ hơi benzen trong hỗn hợp benzen với không kh í (C benzen ) được xác đ ị nh là g i á trị trung bình cộng của ba lần thử. 5.3.3.4 . Cách tiến hành a) l ấ y 20 ml dung dịch chỉ th ị ở 5.2.3.2 cho vào bình chỉ thị và l ắ p vào hệ thống thử. b) mở van (14) sao cho d ò ng hỗn hợp kh í độc đi vào b ì nh h ấ p thụ. M ở van (16) đ ể dòng hỗn hợp khí độc đi qua máy bơm chân không (không c ó d ò ng khí độc đi qua kh ẩ u trang và bình chỉ thị). c) lắp bình bay hơi vào hệ thống, cố định 15 min đ ể nhiệt độ của bình bay hơi cân bằng với nhiệt độ của b ể điều nhiệt. Cho hệ thống ho ạ t đ ộng trong 10 min trong đi ề u kiện đóng van (7) và van (10). Sau đó mở van (7) và van (10) đ ể hệ thống hoạt động ổn định trong 5 min. d) mở van (14) và van (16) đ ể dòng hỗn hợp khí độc đ i qua hộp thử kh ẩ u trang, qua bình chỉ th ị và theo máy bơm chân không thoát ra ngoài. Xác định thời g i an b ắt đ ầ u thử bằng đồng h ồ b ấ m giây. e) cố định hệ thống hoạt động cho đ ế n khi chỉ thị ở bình chỉ thị chuy ể n sang m à u vàng. Ghi lại thời gian kết thúc th ử bằng đồng hồ b ấ m giây. Chuy ể n van (14) và van (16) sao cho dòng hỗn hợp khí độc đi vào bình hấp thụ. Kh óa van (7) và van (10) , c ố định hệ thống hoạt động từ 5 m i n đ ế n 10 min. Kh óa van khí của bình điều áp. g) lặp l ại quá tr ì nh thử đối với các kh ẩ u trang khác, số lần thử không nhỏ hơn ba. Ghi l ại thời gian từ lúc đưa hỗn hợp khí độc vào kh ẩ u trang cho đ ế n khi ch ỉ th ị đ ổ i màu của các l ầ n thử. Trong quá tr ì nh thử, dùng van (20) và v an (21) đ iều chỉnh sao cho độ ẩm của hỗn hợp khí độc nằm trong khoảng (65 ± 5 ) % RH. N hiệt độ của bể đi ề u nhiệt khi tiến hành xác đ ị nh nồng độ benzen trong hỗn hợp khí độc và k hi ti ế n hành th ử trên kh ẩ u trang ph ả i gi ố ng nhau (sa i lệch không quá ± 0,5 °C). Tốc độ dòng tổng của hệ th ố ng, d òng đi qua bình bay hơi khi t iế n hành xác định nồng độ be nz en trong hỗn hợp khí độc và khi tiến hành t h ử tr ê n kh ẩ u trang phải giống nhau. 5.3.3. 5. Tính k ế t qu ả Thời gian c ó tác dụng bảo v ệ của kh ẩ u tr ang (T benzen ) t í nh bằng min, xác định theo c ô ng thức sau: T benzen = (2) trong đ ó : T 0benzen là th ờ i gian có tác dụng b ảo vệ của khẩu trang ở nồng độ C 0 (trung bình cộng của các lần t hử ), tính bằng phút (min); C 0benzen là n ồ ng độ trung bình của benzen t rong h ỗ n hợp kh ôn g kh í và hơi benzen khi tiến hành th ử , t í nh bằng miligam t rê n mét khối (mg/m 3 ); C ctbenzen là nồ n g độ của be nz en trong h ỗ n hợp không khí và hơi benzen cho trước, t í nh b ằ ng miligam tr ê n mét khối (mg/m 3 ); 5. 3 .4 . X á c đ ị nh thời gian có tác dụng bảo vệ đối với khí amoniac 5. 3 .4.1 . Thiết b ị , dụng cụ - đồng h ồ đo lưu lượng kh í , dải đo từ 0 đến 2,0 m 3 /h; - đồng hồ đo lưu l ượ ng kh í , dải đo từ 0 đến 0,5 m 3 /h; - tủ sấy , đ iề u chỉnh và khống ch ế nhiệt độ đ ế n 130 °C; - tủ hút k hí đ ộc ; - nhiệt kế , có độ chia 0 , 1 °C hoặc 0,2 °C; - đồng h ồ đo thời gian có độ ch í nh xá c đ ế n 1 min; - bình rửa khí , bình l ấ y m ẫ u, bình t i a; - buret 25 ml; p i pet 5 ml, 10 m l và 20 m l; - b ì nh nón dung tích 100 ml và 250 ml; - bình định mức dung tích 100 ml và 1000 ml; - hệ thống thiết b ị t h ử: xem sơ đ ồ H ình 2. 5 .3.4.2 . Hóa ch ấ t H óa chất dùng trong quá tr ì nh thử phải là hóa chất tinh khi ế t. Nước dùng trong quá trình thử phải l à nước c ấ t theo TCVN 4 851-1989 (ISO 36 9 6:1987). 5 .3.4.2.1 . dung d ị ch H 2 SO 4 0,02 N pha từ ống chu ẩ n; 5.3.4.2.2 D ung dịch NaOH 0 , 02N: h òa tan 0,8 g NaOH trong 1 lít nước c ấ t, Xác định lại nồng độ: hút ch í nh xác 10 ml dung dịch NaOH vào bình tam giác 100 ml, thêm 50 ml nước cất, vài giọt ch ỉ thị phenolphtale i n và chu ẩ n độ bằng dung dịch H 2 SO 4 0,02 N cho đ ế n khi dung dịch m ấ t m à u. 5.3.4.2.3 . ax i t amoniac đậm đặc; 5.3.4.2.4 . phenolphtalein, dung dịch 0,1 % pha trong ethanol 96 %. 5.3.4.3 . Chuẩn b ị điều kiện th ử CHÚ D Ẫ N 1 Bộ tạo ẩ m 6, 13 Lưu lượng kế 16 Bình ch ỉ thị 2 Nhiệt kế khô 8 B ể đi ề u nhiệt 19 Bình h ấ p thụ 3 Nhiệt kế ướt 9 Bình bay hơi 21 Bơm chân không 4, 7, 10,12, 14, 17,18, 20 Van hai ng ả 11 Bu ồ ng t rộn 22 Bình rửa khí 5 Bộ làm khô 15 Hộp thử kh ẩ u trang 23 Bình ẩ m và đi ề u á p Hình 2 - Sơ đ ồ th iế t b ị thử xác đ ị nh thời gian có tác dụng bảo vệ c ủ a kh ẩ u trang y tế đ ố i với khí độc amoniac a) lắp hệ thống thiết b ị theo sơ đ ồ mô tả thi ế t bị thử kh ẩ u trang bảo vệ độc đ ố i với khí amoniac ( H ì nh 2). b) lắp khẩu trang th ử v à o bộ g i á. c) ki ể m tra độ kín của thi ế t b ị theo Phụ lục B, Đi ề u B.3. d) cho dung dịch amoniac vào b ì nh bay h ơ i, đặt vào bình ổ n nhiệt có nhiệt độ từ 0 °C đến 10 °C, độ ổn đ ị nh ± 0,5 °C. Lúc này van (7) và van (10) đóng. Thi ế t lập chế độ làm việc đã cho t h eo Phụ lục B, Điều B.4. e) xác định n ồ ng độ của khí amo n iac L ấ y ch í nh xác 20 ml dung dịch H 2 SO 4 0,02 N vào bình h ấ p thụ, thêm vài giọt chỉ thị phenolphtalein, c ẩ n thận tia th ê m nước đế n khoảng 100 ml lắp vào hệ thống ở v ị tr í b ìn h h ấ p thụ. Cho dung d ị ch amoniac vào bình bay hơi, đ ặt vào bình ổn nhiệt có nhi ệ t độ từ 0 °C đến 10 °C, độ ổn định ± 0,5 °C. Nối bình bay hơi vào hệ thống thi ế t b ị . Thiết lập chế độ l à m việc đã cho theo Phụ lục B, Điều B.4 có lưu lượng dòng hỗn hợp khí amoniac với không kh í đi qua lưu lượng kế tổng (13) là (10 ± 0,2) L/ min. Mở van hai ngả (14) sao cho dòng hỗn h ợ p khí đi qua bình hấp thụ. Mở van hai ngả (17) sao cho dùng khí đi qua máy bơm chân k hông (không có d ò ng kh í đi qua bình chỉ th ị ). Mở máy bơm chân không đ ể hoạt động ổn định trong vòng 10 min. Mở các van của bình bay hơi (van (7) và van (10)) sao cho lưu lượng dòng kh í đi qua bình bay hơi từ 10 ml/min đ ế n 100 ml/min. Ghi thời gia n bắt đầu có dòng khí đi qua bình bay hơi. Để hệ thống hoạt động trong khoảng 15 đế n 20 min rồi đóng các van (7) và (10) của bình bay h ơ i. Ghi lại tổng thời gian dòng khí đi qua bình bay h ơ i. Tắt h ệ thống, lấy dung dịch trong bình hấp thụ chuẩn đ ộ bằng dung dịch NaOH 0 , 02N với chỉ thị phenolphtalein đến khi chuyển sang m à u hồng. Ghi lại th ể tích NaOH 0 , 02N tiêu tốn. Nồng độ th ể tích của a m oniac C oNH3 tính b ằ ng mg/m 3 , xác định theo công thức: C oNH3 = (3) trong đó: V 1 là th ể t í ch du n g dịch H 2 SO 4 0,02 N được lấ y đ ể h ấ p thụ mẫu h ỗn hợp khí amoniac và không kh í , t í nh bằng ml ; V 2 là th ể tích du n g dịch NaOH 0,02 N cần thiết cho việc chu ẩ n độ, t í nh bằng ml; K 1 là hệ số hiệu chỉnh của dung dịch H 2 SO 4 0,02 N; K 2 là hệ số hiệu ch ỉ nh của dung dịch NaOH 0,02 N; V l à th ể t í ch hỗn hợp khí amoniac với không khí h ấ p thụ vào d ung dịch H 2 SO 4 0,02 N, tính bằng lít; ch í nh là lưu l ư ợng dòng đi qua lưu lượng kế tổng ( L/ min) nhân với tổng thời gian hỗn hợp khí độc h ấ p thụ vào bình chứa 20 m l dung d ịch H 2 SO 4 0,02 N (min). N ồ ng độ amoniac trong hỗn hợp amoniac với không khí (C amoniac ) được x á c đ ị nh là giá trị trun g bình cộng của ba l ầ n thử. 5.3.4.4 . Cách t iế n hành a) l ấ y 100 ml nước cất vào bình chỉ th ị , thêm 4 ÷ 5 giọt ch ấ t chỉ th ị phen ol phtalein và lắp vào hệ thống thử. b) cho 100 ml dung dịch H 2 S O 4 5 N vào bình h ấ p thụ, lắp bình hấp thụ vào hệ thống. c) m ở van (14) sao cho dòng h ỗ n hợp khí độc đi vào bình hấp thụ. Mở van (16) đ ể d ò ng hỗn hợp khí độc đi qua máy bơm chân không (không có dòng khí độc đi qua bình chỉ thị). d) lắp bình bay hơi vào hệ thống, cố định 15 min để nhiệt độ của bình bay hơi cân bằng với nhiệt độ của bể điều nhiệt. Cho h ệ thống hoạt động trong 10 min trong đi ề u k iện đóng van (7) và van (10). Sau đó m ở van (7) và van (10) để hệ thống hoạt động ổn định trong 5 min. e) mở van (14) và van (16) để dòng hỗn hợp kh í độc đi qua hộp thử khẩu trang, qua bình ch ỉ thị và theo máy bơm chân không thoát ra ngoài. Xác đị nh thời gian bắt đ ầ u thử bằng đ ồ ng hồ b ấ m giây. g) c ố định hệ thống hoạt động cho đ ế n kh i chỉ thị ở bình chỉ th ị chuyển sang màu h ồ ng. Ghi lại thời gian kết thúc thử b ằ ng đồng hồ b ấ m giây. Chuyển van (14) và van (16) sao cho dòng hỗn hợp kh í độc đi vào bình h ấ p thụ. Kh óa van (7) và van (10), cố định h ệ thống hoạt động từ 5 min đến 10 min. Kh óa van khí của bình đi ề u áp. Lặp lại quá tr ì nh thử đối với các kh ẩ u trang khác, số l ầ n thử không nhỏ hơn ba. Ghi lại thời gian từ lúc đưa hỗn hợp khí độc vào kh ẩ u trang cho đến khi chỉ th ị đ ổ i m à u của các l ầ n thử. Trong quá tr ì nh thử, dùng van (20) và van (21) điều chỉnh sao cho độ ẩ m của hỗn hợp khí độc n ằ m trong khoảng (65 ± 5) % RH. Nhiệt độ của b ể đi ề u nhiệt khi tiến hành xác định n ồ ng độ amoniac trong hỗn hợp kh í độc và khi ti ế n hành thử tr ê n kh ẩ u trang ph ả i giống nhau (sai l ệ ch không quá ± 0,5 °C). Tốc độ d òng tổng của hệ thống, d òng đ i qua bình bay hơi khi tiến hành xác định nồng độ amoniac trong h ỗ n hợp kh í độc và khi t iế n hành thử trên kh ẩ u trang phải giống nhau. 5.3.4.5 . Tính kết quả Thời gian có tác d ụng bảo vệ của kh ẩ u trang (T NH3 ) t í nh bằng m i n, xác định theo công thức sau: T NH3 = (4) trong đó: T 0NH3 là thời gian có tác dụng bảo v ệ của khẩu trang ở nồng độ C 0 (là trung bình cộng của các lần thử), tính b ằ ng ph ú t (min); C 0 NH3 là nồng đ ộ trung bình của amoniac trong hỗn hợp khí amoniac và kh ô ng khí khi ti ế n hành thử, tính bằng miligam trên mét kh ố i (mg/m 3 ); C ct NH3 là nồng độ trung bì nh của amoniac tr ong hỗn hợp khí amoniac và không k hí cho trước, t í nh bằn g miligam trên mét khối (mg/ m 3 ); 6. Bao gói và ghi nhãn Bao g ó i và ghi nhãn theo TCVN 8389-1, Đ iều 5. PHỤ LỤC A (quy định) HỆ THỐNG THIẾT BỊ THỬ XÁC ĐỊNH THỜI GIAN CÓ TÁC DỤNG BẢO VỆ CỦA KHẨU TRANG Y TẾ ĐỐI VỚI HƠI ĐỘC BENZEN A.1 . Các th iế t b ị chính trong sơ đ ồ thử A.1.1 . Bộ tạo ẩm là ống chứa than hoạt tính được làm ẩm bằng nước, d ù ng đ ể tạo và giữ ẩ m không khí ổ n định trong quá tr ì nh thử. A.1.2 . Bộ làm kh ô là ố ng chứa ch ấ t làm khô bằng silicagen dùng đ ể dẫn khí khô qua bình bay h ơ i. A.1.3 . Nhiệt k ế khô và nhiệt kế ướt đ ể ki ể m tra độ ẩ m tương đ ố i của dòng khí trong quá tr ì nh thử. A.1.4 . Bình bay hơi được đặt trong bình ổ n nhiệt để ổn định nồng độ của ch ấ t độc c ầ n ki ể m tra trong hỗn hợp khí. A.1.5 B ể đ iề u nh iệ t g i ữ nhiệt độ của bình bay hơi ổn định, nhiệt độ từ (0 đ ế n 10) °C ± 0,5 °C. A.1.6 . Lưu lư ợ ng kế dùng đ ể ki ể m soát lưu lượng khí đi qua bình bay hơi và lưu lượng h ỗ n h ợ p hơi benzen với không khí đi qua hệ thống thử. A.1.7 . Hộp thử khẩu tr ang là nơi diễn ra quá tr ì nh hấp thụ, h ấ p phụ ch ấ t ki ể m tra I ê n kh ẩ u trang. A.1.8 . B ì nh ch ỉ th ị dùng để phát h iệ n hơi benzen kiểm tra sau khi đi qua khẩu trang thử. A.1.9 . Bộ phận h ấ p thụ hấp thụ hơi benzen thải ra trong quá tr ì nh thử. A.1.10 . B ơ m ch â n không dùng để hút kh ô ng kh í từ khí quyển vào h ệ thống thử, tạo hỗn hợp kh ô ng khí với ch ấ t kiểm tr a. A.1.11 . Van ha i ngả dùng đ ể ng ắ t, mở và khống ch ế lưu lượng d òng khí. A.1.12 . Van ba ngả dùng đ ể chuyển hướng đi của d ò ng khí. A.2 . Chuẩn b ị th iế t b ị thử A. 2.1 . Sấ y sơ bộ silicagen từ 180 °C đến 200 °C, để nguội trong bình hút ẩ m đến nhiệt độ phòng và cho vào bộ làm khô. A.2.2 . Cho vào bộ tạo ẩ m than hoạt tính đ ã được làm ẩ m bằng nước cất CHÚ THÍCH : Cho lượng nước vừa đ ủ để than hoạt tính hấp thụ, không cho nước dư đ ể tránh hiện tượng nước chảy t ự do vào ố ng dẫn khí. A. 2.3 . Cho vào bình h ấ p thụ chất h ấ p thụ th í ch hợp. A.2.4 . Theo dòng khô n g khí, l ầ n lượt cắm nhiệt kế khô và nhiệt kế ướt vào bình ẩ m kế. B ầ u nhiệt kế ướt được cuốn chặt d ả i vải mềm, đầu c ò n lại của dải vải cho vào bầu chứa của ẩm kế đã có nước cất. Mực nước trong b ầ u phải cách xa bầu thủy ngân nhi ệ t kế kh ô ng quá 4 cm. A.2.5 . Ki ể m soát nhiệt độ trong b ể đi ề u nhiệt trong khoảng từ 0 °C đ ế n 10 °C, ổn đ ị nh ± 0,5 °C. A.2. 6. Lắp bình bay h ơ i vào the o sơ đồ, kiểm tra độ k í n của hệ thống theo A.3. A.2 . 7 . Nối hệ thống với bơm ch â n không. A.2. 8. Lập ch ế độ làm việc của thiết bị theo A.4. A.3 . Kiểm tra độ kín của thi ế t b ị A.3.1 . Kiểm tra độ kín của bình h ấp thụ: chuyển vị trí van ba ngả số (14) v à (16) đ ể hướng dòng khí đi qua bình h ấ p thụ, khóa van hai ngả số (11). Mở b ơ m chân không, mở van kh í tạo chân không ở bình điều áp (17). A.3.2 . Ki ể m tra độ kín của hộp thử khẩu trang và b ì nh chỉ thị: Chuy ể n vị trí của van ba ngả số (14) và (16) sao cho dòng kh í đi vào hộp thử và bình ch ỉ th ị , kh ó a van (11). M ở bơm chân không, mở van khí tạo chân kh ô ng ở bình đ i ề u áp (17). A.3.3 . Ki ể m tra độ kín củ a h ệ thống sau bình bay hơi: khóa các van (4) và (7). Mở b ơ m c hân không, mở van kh í tạo chân không ở bì n h đi ề u áp (17). A.3.4 . Thi ế t bị là kín khi kiểm tra không có kh í sục qua bình ch ỉ th ị , bình h ấ p thụ và bình bay hơi. A.4 . Th iế t lập chế độ I àm v iệ c Sau khi lắp đặt h ệ thố n g, các vai hai ng ả (4), (12), (20) và (21) ở trạng thá i mở; các van hai ngả (7) và (10) đóng; các van ba ng ả (14) và (16) ở v ị trí sao cho dòng kh í đi qua bình h ấ p thụ. A.4.1 . Thi ế t lập mức lưu lượng cho trước đ i qua bình h ấ p thụ bằng cách: - mở máy b ơ m chân không, mở c ẩ n thận van kh í tạo chân không ở bình đi ề u áp (17) r ồ i điều ch ỉ nh van (12) đ ế n đạt lưu lượng t ổ ng cần th iế t đi qua bình hấp thụ, lưu l ượng tổng được th ể hiện qua lưu lượng kế (13). - sau 15 + 2 0 min, nh iệ t độ và độ ẩ m ở ẩ m kế ổn định, nhiệt độ của dung dịch trong bình bay hơi cân b ằ ng với nhiệt độ của bình ổn nhi ệ t. - m ở van (7) và van ( 1 0), đ iề u c h ỉ nh lưu lượng đi qua bình bay hơi đến khi đạt được lưu lượng cần thi ế t đi qua bình bay hơi, lưu l ư ợng đi q u a bình bay hơi được hiển t h ị trên lưu lượng kế (6). - n ế u lưu lượng kế tổng thay đổi chỉ số so với ban đầu th ì dùng van (12) điều chỉ nh cẩn thận đ ế n khi đ ạ t y ê u cầu. A.4.2 . Sau khi hệ th ố ng thi ế t b ị th ử làm việc được 5 min, tiến hành xác định nồng độ benzen theo 5.2.3.3. A.4.3 . Độ ẩm tương đối của dòng kh í đi qua h ệ thống thử được th ể hiện qua nhiệt độ của nhiệt kế khô và nhiệt kế ướt. Xác đ ị nh độ ẩ m tương đ ối của dòng khí đ i qua hệ thống xem Phụ lục C . PHỤ LỤC B (quy định) HỆ THỐNG THIẾT BỊ THỬ XÁC ĐỊNH THỜI GIAN CÓ TÁC DỤNG BẢO VỆ CỦA KHẨU TRANG Y TẾ ĐỐI VỚI KHÍ ĐỘC AMONIAC B.1 . Các th iế t bị ch í nh trong sơ đ ồ thử B.1.1 . Bộ tạo ẩ m l à ống chứa than hoạt t í nh được làm ẩ m b ằ ng nước, dùng đ ể tạo và giữ ẩm kh ô ng khí ổn đ ị nh trong quá t rì nh thử. B.1.2 . Bộ l à m khô là ố ng chứa ch ấ t làm k hô bằng silicagen d ùng để d ẫ n khí kh ô qua bình bay hơi. B.1.3 . Nhiệt k ế kh ô và nh iệ t k ế ướt đ ể k iể m tra độ ẩ m tương đ ố i của dòng khí trong quá tr ì nh thử. B.1.4 . Bình bay hơi được đặt trong bình ổ n nhiệt để ổn định nồng độ của chất độc c ầ n kiểm tra trong h ỗ n hợp khí. B.1. 5. B ể đ iề u nhi ệ t g i ữ nhiệt độ của bình bay h ơ i ổ n định, nhiệt độ t ừ (0 ÷ 10) °C ± 0,5°C. B.1.6 . Lưu I ượ ng k ế dùng đ ể ki ể m soát lưu lượng kh í đ i qua bình ba y hơi và lưu lượng hỗn hợp h ơi be nz en với kh ô ng kh í đi qua h ệ thống thử. B.1.7 . Hộp thử kh ẩ u trang là n ơ i diễn ra quá tr ì nh hấp thụ, hấp phụ ch ấ t kiểm tra lên khẩu trang. B.1. 8. Bình ch ỉ th ị dùn g đ ể phát hiện khí amoniac ki ể m tra sau khi đi qua khẩu trang thử. B.1.9 . Bộ phận h ấ p thụ h ấ p thụ khí amo ni ac thải ra trong quá trình th ử B.1.10 . Bơm ch â n không dùng để hút không khí từ khí quyển vào hệ t hống thử, tạo hỗn hợp không kh í v ớ i ch ấ t ki ể m tra. B.1.11 . Van ha i ngả d ùn g đ ể ng ắ t, mở và khống ch ế lưu lượng dòng khí. B.1.12 . Van ba ng ả dùng đ ể chu y ển hướng đi của dòng kh í . B.2 . Chuẩn bị thi ế t bị thử B.2.1 . Sấy sơ bộ silicagen từ 18 0 °C đ ế n 200 o C , để nguội trong bình hút ẩ m đến nhiệt độ phòng và cho vào bộ làm khô B.2.2 . Cho vào bộ tạo ẩm than hoạt tính đ ã được làm ẩ m b ằ ng nước cất CHÚ THÍCH : Cho lượng n ước vừa đủ đ ể than hoạt tính hấp thụ, không cho nư ớ c dư để tr á nh hiện tượng nước chảy tự do vào ống dẫn khí. B.2.3 . Cho vào bình h ấ p thụ 150 ml hấp th ụ th í ch hợp (H 2 SO 4 5 N). B.2.4 . Theo dòng không kh í , lần lượt cắm nhiệt kế khô và nhi ệt kế ướt vào bình ẩ m kế. Bầu nhiệt kế ướt được cuốn ch ặ t dải vải m ề m, đầu còn lại của d ả i vải cho vào bầu chứa của ẩm kế đã c ó nước cất. Mực nước trong bầu phải cách xa bầu th ủ y ngân nhiệt kế không quá 4 cm. B.2.5 . Kiểm soát nhiệt độ trong b ể đi ề u nhiệt trong khoảng từ 0 °C đ ế n 10 °C, ổ n định ± 0,5 °C. B.2.6 . L ắ p bình bay hơi vào theo sơ đồ, k iể m tra độ k í n c ủa h ệ thống theo B.3. B.2.7 . Nối hệ thống với bơm chân không. B.2.8 . Lập chế độ làm việc của thiết b ị theo B.4. B.3 . Kiểm tra độ kín của th iế t b ị B.3.1 . Kiểm tra độ kín của bình h ấ p t hụ: chuy ể n v ị tr í van ba ng ả số (14) và (16) đ ể hướng dòng kh í đ i qua bình h ấ p thụ, khóa van hai ng ả s ố (11). M ở bơm chân không, mở van khí tạo chân không ở b ì nh điề u áp (17). B.3.2 . Ki ể m tr a độ k í n của hộp thử khẩu trang v à bình chỉ thị: Chuyển vị trí của van ba ngả s ố (14) và (16) sao cho dòng kh í đi vào hộp th ử và bình chỉ thị, khóa van (11). Mở bơm chân không, mở van khí tạo chân không ở bình điề u áp (17). B.3.3 . Kiểm tra độ kín của hệ thống sau bình bay h ơ i: kh ó a các van (4) và (7). M ở bơm chân không, mở van khí tạo chân không ở bình điều áp (17). B.3.4 . Thiết b ị là kín khi ki ể m tra không c ó khí sục qua b ì nh chỉ th ị , bình h ấ p thụ và b ì nh bay h ơi . B.4 . Thiết lập ch ế độ làm vi ệ c Sau khi lắp đặt hệ thống, các van hai ngả 20, 21, 4 và 12 ở trạng thái mở; các van ha i ngả 7 và 10 đóng; các van ba ngả 14 và 16 ở v ị trí sao cho d ò ng khí đi qua bình h ấ p thụ. B.4.1 . Thiết lập mức lưu lượng cho trước đi qua bình hấp thụ bằng cách: - m ở máy bơm chân không, mở cẩn thận van khí tạo chân không ở bình đi ề u áp (17) r ồ i đi ề u chỉnh van (12) đ ế n đạt lưu lượng tổng cần th iế t đi qua bình h ấ p thụ, lưu lượng tổng được th ể hiện qua lưu lượng kế (13). - sau 15 ÷ 20 min, nhiệt độ và độ ẩ m ở ẩ m kế ổn định, nhiệt độ của dung dịch trong bình bay hơi cân b ằ ng với nhiệt độ của bình ổn nhiệt. - mở van (7) và van (10), điều ch ỉ nh lưu lượng đi qua bình bay hơi đến kh i đạt được lưu lượng cần thi ế t đi qua bình bay hơi, lưu lượng đi qua bình bay hơi được h iể n thị tr ê n lưu lượng kế (6). - nếu lưu lượng kế t ổng thay đổi chỉ s ố so với ban đầu th ì dùng van (12) điều ch ỉ nh c ẩ n thận đ ế n khi đạt yêu cầu. B.4.2 . Sau khi hệ thống thiết bị t hử là m việc được 5 min, tiến hành xác định nồng độ amoniac theo 5.2 . 3.3. B.4.3 . Độ ẩ m tương đ ố i của d ò ng khí đ i qua hệ thống thử được thể hiện qua nhiệt độ của nh i ệt kế khô và nhi ệ t kế ư ớt. Việc t ính toán độ ẩ m tương đ ố i của dòng khí đi qua hệ thống xem Phụ l ục C . PHỤ LỤC C (quy định) XÁC ĐỊNH ĐỘ ẨM TƯƠNG ĐỐI CỦA KHÔNG KHÍ BẰNG NHIỆT KẾ KHÔ (T) VÀ NHIỆT KẾ ƯỚT (T 1 ) T o C (T-T 1 ) o C 0,5 1 , 0 1 , 5 2,0 2,5 3,0 3,5 4,0 4,5 5,0 6,0 7,0 0 81 73 64 55 46 38 29 21 13 3 92 84 76 69 62 54 46 40 32 25 12 6 94 87 80 73 66 69 54 47 41 35 23 11 9 94 88 82 76 70 65 59 53 48 42 32 22 12 94 89 84 78 73 68 63 58 53 48 38 39 15 95 90 85 80 76 71 66 62 58 53 44 36 18 95 90 86 82 78 73 69 65 61 57 49 42 21 96 91 87 83 79 75 71 6 7 64 60 53 46 24 96 92 88 85 81 77 74 70 66 63 56 49 27 96 93 90 86 82 79 76 72 68 65 59 53 30 96 93 90 86 82 79 76 73 70 67 61 55 33 96 93 90 86 83 80 77 74 71 68 63 57 36 97 93 90 87 84 81 78 75 72 70 64 57 39 97 94 91 88 85 82 79 76 74 71 66 61 trong đó: T - nhiệt độ ch ỉ bởi nhiệt kế khô, o C. T, - nhiệt độ ch ỉ bở i nhiệt kế ướt, °C. Trường hợp nhiệt độ T và T - T 1 nằm ở k hoảng giữa nhiệt độ gh i trong b ả ng trên th ì ta dùng phương pháp nộ i suy. MỤC LỤC L ờ i nói đầu ………………………………………………………………………………………………… 1 . Phạm vi áp dụng ………………………………………………………………………………………. 2 . Tài l iệ u viện dẫn ……………………………………………………………………………………….. 3 . Thu ậ t ngữ và đ ịnh nghĩa ……………………………………………………………………………… 4 . Yêu cầu kỹ thuật ………………………………………………………………………………………. 5 . Phương pháp thử ……………………………………………………………………………………… 6 . Bao gói và ghi nh ã n ………………………………………………………………………………….. Phụ lục A (tham kh ả o) - H ệ thống t hiế t bị th ử xác đ ị nh thời gian có tác dụng bảo vệ c ủ a kh ẩ u trang y t ế đối với hơi độc be nz en ……………………………………………………………………... Phụ lục B (tham khảo) - Hệ thống t hiế t bị thử xác định thời gian có tác dụng bảo vệ c ủ a kh ẩ u trang y tế đối với kh í độc amoniac ……………………………………………………………………. Phụ lục C (tham kh ả o) - X á c định độ ẩ m tương đối của không khí bằng nhiệt k ế khô (T) và nhiệt k ế ướt (T 1 ) ………………………………………………………………………………………………..