TCVN10298:2014

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10298:2014 (ITU-T Recommendation H.264; ITU-R BT.500-11; ISO/IEC 14496-10:2009) về Tín hiệu truyền hình internet – Yêu cầu kỹ thuật TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 10298 : 2014 TÍN HIỆU TRUYỀN HÌNH INTERNET - YÊU CẦU KỸ THUẬT Internet Television Signal - Technical Requirement Lời nói đầu TCVN 10298:2014 được xây dựng trên cơ sở c á c tiêu chu ẩ n Quốc tế ISO/IEC 14496-10: 2009 Part 10, ITU-T Recommendation H.264, ITU-R BT.500-11, ITU- TJ247E. TCVN 10298:2014 do Cục Phát thanh, truyền h ình và thông tin điện tử biên soạn, Bộ Thông tin và Truyền thông đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. TÍN HIỆU TRUYỀN HÌNH INTERNET - YÊU CẦU KỸ THUẬT Internet Television Signal - Technical Requirement 1 . Phạm vi áp d ụng Tiêu chu ẩ n này khuyến nghị mức giới hạn các chỉ tiêu kỹ thuật của tín hiệu truyền hình Internet. Tiêu chuẩn này cũng quy định phương pháp xác định các chỉ tiêu kỹ thuật để ki ể m tra chất lượng tín hiệu phát thanh, truyền hình trên mạng Internet. 2 . Thuật ngữ v à định nghĩa Trong Tiêu chuẩn n ày , truyền hình Internet là việc cung c ấ p các chương tr ì nh phát thanh, truyền h ình qua địa ch ỉ w ebsite trên mạng Internet, người sử dụng muốn thưởng thức các chương trình này cần truy cập Internet, sử dụng các tr ì nh duyệt web tới địa chỉ w ebsite cung cấp các chương tr ì nh phát thanh, truyền h ình nêu trên. 3 . Chữ viết tắt CIF Common Intermediate Format (352 x 288 pixels) Độ phân giải trung gian (352x288 điểm ả nh) VGA Video Graphics Array (640 x 480 pixels) Chu ẩ n đồ h ọ a với độ phân giải 640x480 điểm ảnh MOS Mean Opinion Score Đi ể m đánh giá ý kiến trung bình PS Programme segment Đoạn chương trình QP Quality parameter Tham số ch ấ t lượng 4 . Quy đ ị nh kỹ thuật 4.1 . Quy đ ị nh chung - Sử dụng phương thức luồng truyền t ải (streaming) để cung cấp các chương tr ình phát thanh, truyền hình. - Kiến trúc hệ thống cần đáp ứng việc cân bằng tải và dự phòng, khuyến khích sử dụng cấu trúc phân tải, phân tán cho hệ th ố ng máy ch ủ . - Hệ thống máy chủ có c ấ u trúc Web, Database, Streaming. - Tương thích tối thiểu các phần mềm duyệt web phổ biến hiện nay gồm: Firefox, Chrome, Safari. - Độ phân giải Video: Đáp ứng tối thiểu 02 c ấ u h ì nh phân giải CIF và VGA. - Tốc độ chương tr ì nh tương ứng cho từng c ấu h ì nh (Video bit rates): + CIF: tốc độ từ 64 kbit/s tới 2 Mb i t/s; + VGA: tốc độ từ 128 kbit/s đến 4 Mbit/s. - Tương th í ch các chuẩ n nén: H.264/AVC (MPEG-4 part 10), VC-1, Windows Media 9, Real Video (RV 10), MPEG-4 Part 2. 4.2 . Các th ô ng s ố kỹ thuật 4.2.1 . T ố c độ tải trung bình các chương tr ì nh phát thanh, truy ề n hình a) Định nghĩa Là tốc độ t ả i dữ liệu (luồng truyền tải) của một chương trình từ địa chỉ webs it e cung cấp d ịch vụ truyền h ì nh trên mạng Internet về thi ế t b ị đầu cuối của người sử dụng. b) Chỉ tiêu - Tốc độ tải trung b ì nh chương trình truyền hình: Tth ≥ 320 kbps - Tốc độ tải trung b ì nh chương tr ì nh phát thanh: Tpt ≥ 64 kbps c) Phương pháp xác đ ịnh Phương pháp mô ph ỏ ng: - Truy cập địa ch ỉ website cung cấp chương trình phát thanh, truyền hình cho đến khi tín hiệu qu á tr ì nh kết nối hoàn t ấ t th ì bắt đầu ghi nhận t ố c độ tải xuống trong thời gian tối thiểu 10 phút. Tốc độ tải trung b ì nh của một chương tr ì nh phát thanh, truyền hình được tính bằng tỷ số giữa tổng dữ liệu tải về trên tổng thời gian t ả i của chương trình đó. CHÚ TH Í CH: - Băng thông kết nối ra mạng Internet tại điểm đo t ối thi ể u là 320 Kbps. 4.2.2 . Ch ấ t lượng tín h iệu Video a) Định nghĩa Chất lượng tín hiệu Video là ch ỉ s ố tích hợp chất lượng truyền Video được xác định bằng cách tính điểm trung b ình với thang điểm từ 1 đến 5 như sau: Điểm số 5 4 3 2 1 Chất lượng t ín hiệu Video R ất t ố t Tốt Trung bình Xấu R ấ t xấu Việc đánh giá chất lượng tín hiệu Video được thực hiện theo phương pháp chủ quan theo khuyến nghị ITU-R BT.500-11 của Liên minh Viễn thông quốc tế. b) Chỉ tiêu Đi ể m chất lượng tín hiệu Video trung b ì nh ≥ 3. c) Phương pháp xác đ ịnh - Lấy mẫu chương tr ì nh (PS): L ấ y một đoạn mẫu Video, th ời gian cho 1 mẫu tối thiểu 5 phút. - Xác định tham số chất lượng (QP): Chọn một tham số ch ấ t lượng QP trong mẫu PS. - Thiết lập phiên kiểm tra: Một phiên kiểm tra bao gồm k ết quả của nhiều cặp PS/QP khác nhau, thời gian cho mỗi phiên kiểm tra từ 30 đến 60 phút. - Kết quả kiểm tra: Đánh giá tổng th ể th ô ng qua việc t í nh giá trung b ì nh c ủ a các cặp PS/QP. CH Ú TH Í CH: - Băng th ô ng k ế t nối ra m ạ ng Internet tại điểm đo t ối thi ể u là 320 kbps. - Các tham số chất l ượng (QP) cho việc đánh giá chất l ượng Video + T í nh nguyên trạng; + T í nh li ê n tục; + Tính trung thực. 4.2.3 . Chất lượng tín hiệu Audio a) Định nghĩa Ch ất lượng tín hiệu Audio l à chỉ số t í ch hợp ch ấ t lượng truyền Audio được xác định bằng cách t í nh điểm trung b ì nh với thang điểm từ 1 đ ế n 5 như sau: Điểm số 5 4 3 2 1 Ch ấ t lượng tín hiệu Audio Rất tốt Tốt Trung bình Xấu Rất xấu Việc đánh giá ch ấ t lượng tín hiệu Audio được thực hiện theo phương pháp chủ quan theo khuyến nghị ITU-R BT.500-11 c ủa Liên minh Viễn thông quốc tế. b) Ch ỉ ti ê u Điểm chất lượng tín hiệu Audio trung b ình ≥ 3 . c) Phương pháp xác định - L ấ y mẫu chương tr ì nh (PS): Lấy một đoạn mẫu Audio, thời gian cho 1 mẫu tối thiểu 5 phút. - Xác định tham s ố chất lượng (QP): Chọn một tham số chất lượng QP trong mẫu PS. - Thi ế t lập phiên kiểm tra: Một phiên kiểm tra bao gồm kết quả c ủ a nhiều cặp PS/QP khác nhau, thời gian cho mỗi phiên kiểm tra từ 30 đến 60 phút. - Kết qu ả kiểm tra: Đánh giá tổng thể thông qua việc tính giá trị trung b ình c ủ a các cặp PS/QP. CHÚ TH Í CH: - Băng thông kết n ối ra mạng Internet tại điểm đo tối thi ể u là 320 kbps. - Các tham số chất lượng (QP) cho v iệc đánh giá chất lượng Audio + Tính nguyên trạng; + T í nh li ê n tục: + Tính trung thực. 4.2.4 . Chất lượng tín hiệu Video / Audio a) Định nghĩa Chất l ượng tín hiệu Video/ Audio là chỉ số tích hợp ch ấ t lượng truyền đường truyền chương tr ì nh bao gồm tín hiệu Video và tín hiệu Audio, được xác định bằng cách t í nh điểm trung b ình với thang điểm từ 1 đến 5 như sau: Điểm s ố 5 4 3 2 1 Chất lượng tín hiệu Video/ Audio R ấ t t ố t Tốt Trung bình Xấu Rất x ấ u Việc đánh giá ch ấ t lượng t í n hiệu Video/Audio được thực hiện theo phương pháp chủ quan theo khuy ế n nghị ITU-R BT.500-11 của Liên minh Viễn thông quốc tế. b) Chỉ tiêu Điểm chất lượng tín hiệu Video/ Audio trung b ình ≥ 3. c) Phương pháp xác định - Lấy mẫu chương trình (PS): L ấ y một đoạn mẫu chương trình có cả Video và Audio, thời gian cho 1 mẫu tối thiểu 5 phút. - Xác định tham số chất lượng (QP): Chọn một tham số chất lượng QP trong m ẫu PS. - Thiết lập phiên kiểm tra: Một phiên kiểm tra bao gồm Kết quả của nhiều cặp PS/QP khác nhau, thời gian cho mỗi phiên kiểm tra từ 30 đến 60 phút. - Kết qu ả kiểm tra: Đánh giá tổng thể thông qua việc tính giá tr ị trung b ình của c á c cặp PS/QP. CHÚ TH Í CH: - Băng thông k ết nối ra mạng Internet tại điểm đo tối thiểu là 320 kbps. - Các tham số chất lượng (QP) cho việc đánh giá ch ất lượng Video/ Audio + T í nh đồng bộ giữa Video và Audio; + Tính li ê n tục của Video và Audio. MỤC LỤC 1 . Phạm vi áp dụng 2. Thuật ngữ và định nghĩa 3. Chữ viết tắt 4 . Quy định kỹ thuật 4.1 . Quy định chung 4.2 . Các thông số kỹ thuậ t 4.2.1 . Tốc độ t ải trung b ì nh các chương tr ì nh phát thanh, truyền h ình 4.2.2 . Chất lượng tín hiệu Video 4.2.3 . Chất lượng t ín hiệu Audio 4.2.4 . Chất lượng tín hiệu Video/ Audio