TCVN8707:2011

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8707:2011 về Công nghệ thông tin - Đánh giá sản phẩm phần mềm - Phần 3: Quy trình cho người phát triển TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 8707:2011 CÔNG NGHỆ THÔNG TIN - ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM PHẦN MỀM - PHẦN 3: QUY TRÌNH CHO NGƯỜI PHÁT TRIỂN In f ormation technology - Software product evaluation - Part 3: Process for developers Lời nói đầu TCVN 8707:2011 được x â y dựng trên cơ s ở ISO/IEC 14598-3. TCVN 8707:2011 do Viện Khoa học Kỹ thuật Bưu điện biên soạn, Bộ Thông tin và Truyền thông đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng th ẩ m định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. CÔNG NGHỆ THÔNG TIN - ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM PHẦN MỀM - PHẦN 3: QUY TRÌNH CHO NGƯỜI PHÁT TRIỂN In f ormation technology - Software product evaluation - Part 3: Process for developers 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này cung cấp các yêu cầu và các khuyến nghị cho triển khai thực tiễn đánh giá s ả n phẩm phần mềm khi việc đánh giá được thực hiện song song với việc phát triển phần mềm và được thực hiện b ởi người phát triển. Quy trình mô tả trong Tiêu chuẩn này xác định các hoạt động cần thiết để phân tích các yêu cầu đánh giá, để xác định, thiết kế, và thực hiện các hoạt động đánh giá và để kết luận đánh giá bất kì loại sản phẩm phần mềm nào. Quy tr ình đánh giá này được thiết kế để sử dụng đồng thời với quá trình phát triển. Quy tr ình đánh giá cần được đồng bộ với quá trình phát triển phần mềm và các th ực thể được đánh giá như khi chúng được phân phối. Tiêu chuẩn này có thể được sử dụng b ởi : • Người qu ả n lý dự án để làm sáng tỏ các yêu cầu chất lượng, giám sát và kiểm soát chất lượng của phần mềm trong quá trình phát triển và đưa ra các quyết định để đảm bảo chất lượng theo yêu cầu , • Người thiết kế phần mềm để xác định các đặc tính riêng phải được xây dựng trong phần mềm hoặc thay đổi nhằm thỏa mãn các yêu cầu chất lượng, • Người có trách nhiệm bảo đảm/kiểm soát/kiểm tra chất lượng để đánh giá các yêu cầu chất lượng có đạt không, • Người bảo trì để đưa ra các quyết định cho việc triển khai các thay đổi hay thiết kế lại/ xây dựng lại, • Người mua sản phẩm phần mềm như một phần của thỏa thuận với người phát triển khi mua s ả n phẩm (ví dụ như trong trường hợp phát triển phần mềm gia công) khi không yêu cầu đánh giá độc lập. Người mua sản ph ẩ m có thể là cá nhân trong vai trò đi mua, người phát triển gia công một phần s ả n phẩm phần mềm hay người dùng cuối. Vai trò của người mua sản phẩm phụ thuộc vào thỏa thuận giữa người mua và người phát triển. Tiêu chuẩn này nhằm cho ứng dụng tại mức độ dự án. Đ ể đạt được ích lợi đầy đủ từ tiêu chuẩn này tổ chức liên quan phải tham gia. Tiêu chuẩn này không qui định các chỉ báo hay các phép đánh giá riêng hoặc không qui định bất k ì phương pháp phát triển đặc thù nào. 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau đây là cần thiết để áp dụng tiêu chu ẩ n này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi n ă m công bố thì áp dụng b ản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp d ụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có). [1] TCVN 8702:2011 - Công nghệ thông tin - Chất lượng sản ph ẩ m ph ầ n mềm - Phần 1: Các phép đánh giá ngoài. [2] TCVN 8703:2011 - Công nghệ thông tin - Chất lượng sản ph ẩ m phần mềm - Phần 2: Các phép đánh giá trong. [3] TCVN 8704:2011 - Công nghệ thông tin - Chất lượng sản phẩm phần mềm - Phần 3: Các phép đánh giá chất lượng sử dụng. [4] TCVN 8705:2011 - Công nghệ thông tin - Đánh giá sản phẩm phần mềm - Phần 1: Tổng quan [5] TCVN 8706:2011 - Công nghệ thông tin - Đánh giá sản phẩm phần mềm - Phần 2: Quy tr ình cho bên đánh giá. [6] TCVN 8708:2011 - Công nghệ thông tin - Đánh giá sản phẩm phần mềm - Phần 4: Quy trình cho người mua sản ph ẩ m. [7] ISO/IEC 12119 - In f ormation technology - Software pagkages - Quality requirements and testing (ISO/IEC 12119 - Công nghệ thông tin - Gói phần mềm - Các yêu cầu chất lượng và kiểm tra). [8] ISO/IEC 12207 - Systems and software engineering - Software life cycle processes (ISO/IEC 12207 - Kỹ thuật hệ thống và phần mềm - Các quá trình vòng đời phần mềm) . [9] ISO/IEC 9126-1 - Software engi n eering - Product quality - Part 1: Quality model. (ISO/IEC 9126-1- Kỹ thuật phần mềm - Chất lượng sản phẩm - Phần 1: Mô hình chất lượng). [10] ISO/IEC 14598-6 - In f ormation technology - Software product evaluation - Part 6: Documentation of evaluation modules. (ISO/IEC 14598-6 - Công nghệ thông t in - Đánh giá s ả n phẩm phần mềm - Phần 6: Tài liệu các mô đun đánh giá) . [11] ISO/IEC 15026 - lnformation technology - System and sof t ware integrity levels (ISO/IEC 15026 - Công nghệ thông tin - Các mức toàn vẹn hệ thống và phần mềm) . 3. Thuật ngữ và định nghĩa 3.1. Các nhu cầu mặc nhiên (implied needs) Các nhu cầu có thể chưa được công bố nhưng là các nhu cầu thực sự khi thực th ể được sử dụng trong các điều kiện đặc thù CHÚ THÍCH: Các nhu cầu mặc nhiên l à các nhu cầu thực tế có th ể chưa được đưa trong tài liệu. 3.2. Ch ấ t l ượng (qual i ty) Tổng hợp các đặc tính c ủa thực thể liên quan tới khả năng c ủa nó thỏa mãn các yêu cầu đã được công bố và ám chỉ. CHÚ THÍCH: Trong môi t rường hợp đồng, hoặc trong môi tr ường quy đ ịnh , như lĩnh vực an t oàn nguyên tử, các y ê u cầu đ ược xác định , trong khi đó trong các m ôi t rường khác, các y ê u cầu ám ch ỉ phải được nhận biết và định nghĩa CHÚ THÍCH 2: Trong các ti ê u chu ẩ n từ TCVN 8705 : 2011 đến TCVN 8708 : 2011 thực th ể liên quan l à s ả n ph ẩ m phần m ề m . 3.3. Chất lượng ngoài (exte rn a l quality) Khả năng của sản phẩm thỏa mãn các yêu cầu đã được công bố và ám ch ỉ khi s ử dụng dưới các điều kiện xác định. 3.4. Ch ấ t lượng sử dụng (quality in use) Khả năng của sản phẩm phần mềm cho phép người sử dụng xác định đạt tới các mục tiêu xác định với tính hiệu qu ả , năng suất, tính an toàn và sự thỏa mãn trong ng ữ c ả nh cụ th ể khi sử dụng. CHÚ THÍCH: Đ ịnh ngh ĩa này c ủa chất lượng sử dụng tương tự như định nghĩa tính khả dụng trong ISO 9241-11. Trong TCVN 8705-8708:2011 thuật ngữ tính kh ả d ụng được sử d ụng cho đặc tính chất lượng phần mềm mô t ả trong ISO/IEC 9126-1. 3.5. Ch ấ t l ượng trong (internal quality) Tổng hợp các thuộc tính của s ả n phẩm xác định khả năng của nó để thỏa mãn các yêu cầu đã được công bố và ám chỉ khi sử dụng dưới các điều kiện xác định. CHÚ THÍCH 1: Thu ậ t ngữ “ ch ấ t lượng trong ” , được s ử dụng trong các tiêu chu ẩ n t ừ TCVN 8705:2011 đến TCVN 8708:2011 trái ngược với “ chất lượng ngoài ” , về cơ bản có cùng ý nghĩa với như “ chất lượng ” trong ISO 8402. CHÚ TH ÍCH 2: Thuật ngữ “ thuộc tính ” được sử dụng với c ùng ý nghĩa nh ư thuật ngữ “ đặc t ính” sử dụng trong 3.21, nh ư thuật ngữ “ đ ặc t í nh ” được sử dụng trong ý nghĩa đặc trưng hơn trong các tiêu chu ẩn từ TCVN 8702:2011 đến TCVN 8704:2011. 3.6. Chỉ báo (indicator) Hệ đo có thể được sử dụng để ước lượng hoặc dự báo hệ đo khác. CHÚ THÍCH 1: Hệ đo có thể như nhau hoặc t ính chất khác nhau. CHÚ THÍCH 2 : Các ch ỉ báo có th ể được sử dụng cho cả ước lượng các thuộc t ính ch ấ t lượng ph ầ n mềm v à ước lượng các thuộc t ính của quá trình s ả n xu ấ t . Chúng là các hệ đo gián tiếp c ủa các thuộc tính. 3.7. Đánh giá chất lượng (quality evaluation) Kiểm tra một cách hệ thống giới hạn mà thực thể có khả năng thực hiện các yêu cầu xác định. CHÚ THÍCH : Các yêu cầu c ó thể xác định chính thức, như khi s ản phẩm được phát tri ể n c h o người sử dụng cụ th ể b ằ ng hợp đồng, hay được xác định bằng tổ chức phát triển, như khi s ả n phẩm được ph át triển cho người sử dụng không cụ th ể, như phần mềm thương mại, hoặc c ác y êu cầu c ó thể chung hơn, như kh i người s ử d ụng đánh giá c á c s ả n ph ẩ m cho mục đích so sánh và lựa chon. 3.8. Đo (measure - verb.) Thiết lập phép đo. 3.9. Đơn vị (unit) Số lượng được chấp nh ận như tiêu chuẩn của phép đo. Mỗi đơn vị có thang đánh giá tương ứng. 3.10 . Hệ đo (measure - noun.) Số lượng hoặc phạm trù gắn với các thuộc tính của thực thể bằng cách thiết lập phép đo. 3.11. Hệ đo gián tiếp (indirect measure) Hệ đo thuộc tính nhận được từ các hệ đo một hoặc nhiều các thuộc tính khác. CHÚ TH ÍCH : Hệ đo ngoài của thuộc t ính c ủa hệ thống máy t ính (nh ư th ời gian đáp ứng đầu v ào người s ử dụng) là hệ đo gián ti ế p các thuộc t ính c ủa phần m ề m v ì r ằ ng hệ đo sẽ bị ả nh hưởng b ởi các thuộc t ính c ủa môi t rường tính toán cũng như các thuộc t í nh của phần mềm. 3.12 . Hệ đo ngoài (external measure) Hệ đo gián tiếp của sản ph ẩ m nhận được từ các hệ đo các hoạt động của hệ thống mà sản phẩm l à một phần của nó. CHÚ THÍCH 1: Hệ thống bao gồm bất kì phần cứng, ph ần m ề m liên k ế t nào (kể cả phần m ề m c ủa khách hàng hoặc ph ầ n mềm đóng gói) và ng ười sử dụng. CHÚ TH ÍCH 2 : Số sự cố phát hiện được trong quá trình ki ể m tra là các hệ đo ngoài của số sự cố trong chương tr ình v ì s ố sự cố được đ ế m trong quá trình vận hành của hệ thống máy t ính đang thực hiện chương tr ình để nhận biết lỗi trong m ã . CHÚ THÍCH 3: Các hệ đo ngoài có th ể được sử dụng để đánh giá các thuộc tính ch ấ t lượng gần với các mục ti ê u c ơ bản c ủa thi ế t kế . 3.13. Hệ đo trong (inte rn al measure) Hệ đo nhận được từ chính bản thân phần mềm, b ấ t kể là trực tiếp hay gián tiếp, nó không xuất phát từ các hệ đo các hoạt động của hệ thống m à nó là một phần. CHÚ THÍCH: Các dòng m ã , độ phức tạp , s ố sự cố phát hiện được trong các bước và Ch ỉ số mờ tất cả đều là đo lường trong được tạo trong bản th ân phần mềm. 3.14. Hệ đo tr ực ti ế p (direct measure) Hệ đo thuộc tính không phụ thuộc vào hệ đo các thuộc t ính khác. 3.15. Hệ th ố ng (system) Tổng hợp tích hợp bao gồm một hoặc nhiều quá tr ình , phần cứng, phần mềm, phương tiện và người, cung cấp khả năng thỏa mãn nhu cầu hoặc mục tiêu công bố. 3.16. Mô h ình ch ấ t lượng (quality model) Một bộ các đặc tính và quan hệ giữa chúng, cung cấp cơ s ở cho các yêu cầu chất lượng xác định và đánh giá chất lượng. 3.17 . Môđun đánh giá (evaluation module) Gói công nghệ đánh giá cho đặc tính hay đặc tính nh ỏ chất lượng phần mềm xác định. CHÚ THÍCH: Gói bao g ồ m các phương pháp và các kỹ thuật đánh giá , các đ ầu vào được đánh giá , dữ liệu được đo và thu thập, và các th ủ tục và công cụ hỗ tr ợ . 3.18 . Mức phân hạng (rating level) Đi ể m thang đánh giá trên thang đánh giá thứ tự được sử dụng để phân loại thang đánh giá phép đo. CHÚ THÍCH 1: Mức phân hạng cho phép phần mềm phân lớp (phân hạng) tương ứng v ới các nhu cầu công bố hay mặc nhiên. CH Ú THÍCH 2 : Các mức phân hạng th ích hợp c ó th ể liên quan với các quan điểm c ủa ch ấ t lượng, tức là “ Người sử dụng ” , “ Người quản lý ” hay “ Người phát tri ể n ” 3.19 . Người bảo tr ì (maintainer) Tổ chức thực hiện các hoạt động bảo trì. 3.20 . Người cung cấp (supplier) Tổ chức tham gia vào hợp đồng với người mua sản phẩm đ ể cung cấp hệ thống, sản phẩm phần mềm hoặc dịch vụ ph ần mềm theo các điều kh oản c ủa hợp đồng. 3.21. Người mua sản phẩm (acquirer) Tổ chức mua hay nhận hệ thống, s ả n phẩm phần mềm hoặc dịch vụ phần mềm từ nhà cung cấp . CHÚ TH ÍCH : Người mua sản ph ẩ m có th ể l à : người mua, kh á ch hàng, chủ s ở hữu, người s ử dụng. 3.22 . Người phát triển (developer) Tổ chức tạo l ậ p các hoạt động phát triển (bao gồm phân tích yêu cầu, thiết kế, kiểm tra thông qua chấp thuận) trong quá tr ình v òng đời phần mềm. 3.23 . Người sử dụng (user) Cá nhân sử dụng s ản ph ẩ m phần mềm để thực hiện chức năng xác định. CHÚ THÍCH: Người s ử dụng có thể bao gồm người v ận hành, người nhận k ết quả c ủa phần mềm, hoặc người phát tri ể n, hoặc người bảo tr ì ph ầ n mềm . 3.24 . Ph â n hạng (rating) Hành động ánh xạ giá trị đo đ ược t ới mức phân hạng thích hợp. Thường dùng để xác định mức phân hạng liên quan với phần mềm cho các đặc tính chất lượng cụ thể. 3.25 . Phần m ề m (software) Tất cả hoặc một phần c ủ a các chương trình, thủ tục, qui tắc, và tài liệu đi kèm c ủa một hệ thống xử lí thông tin. CHÚ THÍCH: Ph ầ n mềm là sáng tạo trí tuệ không phụ thuộc vào phương tiện nó được lưu trữ. 3.26 . Phép đánh giá (metric) Thang đo và phương pháp sử dụng đo. CHÚ THÍCH 1: Phép đánh giá có th ể là trong hoặc ngoài . CHÚ THÍCH 2: Các phép đánh giá bao g ồ m các phương pháp cho ph ân loại dữ liệu định tính. 3.27. Phép đo (measurement) Quá tr ình gắn số lượng hoặc phạm trù với thực th ể mô t ả thuộc tính của thực thể. CHÚ THÍCH: Phạm trù được sử dụng để biểu thị các phép đo đ ịnh t í nh c ủa các thuộc t ính . Ví dụ, một số các thuộc t ính quan trọng của s ả n phẩm phần m ề m, như ngôn ngữ c ủa chương trình nguồn (ADA, C, COBOL , … ) là đ ịnh tính. 3.28 . Qui tắc giá trị (counting rule) Các điều kiện và th ủ tục phải tuân thủ khi đạt được các giá trị đo. 3.29 . S ả n phẩm phần m ề m (software product) Một bộ các chương trình máy tính, th ủ tục, và có thể các tài liệu đi kèm và dữ liệu thiết kế để phân phối cho người sử dụng. CHÚ TH ÍCH : Sản phẩm bao g ồ m các sản ph ẩ m trung gian, v à các sản ph ẩ m dự định cho người sử dụng nh ư người ph át triển v à người b ảo tr ì . 3.30 . Sản ph ẩ m ph ầ n mềm trung gian (intermediate software product) Sản phẩm của quá trình phát triển phần mềm được sử dụng như đầu vào các giai đoạn khác của quá trình phát triển phần mềm. CHÚ THÍCH: Trong một số tr ường hợp s ản ph ẩ m trung gian cũng có thể l à sản ph ẩ m cuối cùng. 3.31. Sự hỏng (fault) Một bước, một quá trình hay xác định dữ liệu không đúng trong chương trình máy tính. 3.32 . Sự xác minh (veri f ication) Khẳng định bằng kiểm tra và cung cấp bằng chứng khách quan rằng các yêu cầu xác định đã được thực hiện. CH Ú THÍCH 1: Trong thiết kế và phát triển, xác minh liên quan đến quá tr ình ki ể m tra kết quả c ủa hoạt động cho trước để xác định việc tuân theo các y ê u cầu công b ố cho hoạt động này. CHÚ TH ÍCH 2: “ Xác minh ” được sử dụng để ch ỉ định trạng thái tương ứng . 3.33 . Sự xác nhận (validation) Khẳng định bằng kiểm tra và cung cấp bằng chứng khách quan rằng các yêu c ầu đặc thù cho sử dụng dự kiến cụ thể đã được thực hiện. CHÚ THÍCH 1: Trong thiết kế và phát triển, xác nhận liên quan đến quá tr ình kiểm tra s ả n ph ẩ m đ ể xác định việc tuân theo các nhu c ầ u người s ử dụng. CHÚ THÍCH 2 : Xác nhận th ông thường được thực hiện trên sản phẩm cuối dưới các đi ề u kiện vận hành xác định. Nó cũng c ó th ể cần thiết trong các giai đoạn sớm hơn. CHÚ THÍCH 3: “ Xác nh ận” đ ược sử dụng để ch ỉ định trạng thái tương ứng. CH Ú TH Í CH 4: Nhiều xác nhận có thể được thực hiện nếu có các s ử d ụng dự kiến khác nhau. 3.34 . Thang đánh giá (scale) Bộ các giá trị với các đặc t ính xác định. CHÚ THÍCH: Các ví dụ các loại thang đánh giá là: thang danh nghĩa phù h ợp với một bộ c á c ph ạm trù; thang thứ tự ph ù hợp với một bộ được sắp xếp của các đ i ể m thang đánh giá; thang khoảng phù hợp v ới thang đánh giá được sắp xếp với các điểm thang cách đ ề u nhau; và thang đánh giá tỷ lệ kh ô ng ch ỉ có điểm thang đánh gi á cách đều nhau m à còn có điểm không tuyệt đối . Các phép đánh giá sử dụng thang danh nghĩa và thang thứ tự cung c ấ p các dữ liệu định t ính , và các phép đánh giá sử dụng thang khoảng và thang tỷ lệ cung cấp dữ liệu định lượng. 3.35 . Th ấ t bại ( f ailure) K ế t thúc khả năng của s ản phẩm thực hiện chức năng yêu cầu hay sự bất lực c ủa nó khi thực hiện trong các giới hạn được xác định trước. 3.36 . Thuộc tính (attribute) Đặc tính vật lý đo được hay đặc tính lý thuyết của thực thể. 3.37 . Thuộc tính ngoài (external attribute) Đặc tính đo được của thực thể chỉ có th ể nhận được trên khía cạnh nó liên hệ đến môi trường của nó như th ế nào. CHÚ THÍCH: Các thuộc tính n goài l à các thuộc t ính liên hệ đến các y ê u c ầ u (các đặc tính ngoài của phần m ề m). Các thuộc tính ngoài chỉ có th ể nh ận được từ hoạt động c ủa hệ thống mà nó l à một thành phần. 3.38 . Thuộc tính trong (internal attribute) Đặc tính đo được c ủa thực thể có thể nhận được hoàn toàn ch ỉ trên các phạm vi của bản thân thực thể. CHÚ THÍCH : C á c thuộc tính t rong l à các thuộc tính liên hệ đến tổ chức trong của phần m ề m và sự phát triển của nó. 4. Các khái niệm đánh giá 4.1 . Các khía cạnh chung Chất lượng c ủa các sản ph ẩ m phần mềm c ó th ể được mô t ả trong phạm trù các đặc tính chất lượng. CHÚ THÍCH: Bộ các đ ặc tính ch ấ t lượng được định nghĩa trong ISO/IEC 9126-1. Tuy nhiên, nói chung sẽ là không thực tế nếu ấn định các giá trị đo trực tiếp cho các đặc tính này. Thay vào đ ó , một bộ các thuộc tính ch ấ t lượng phần mềm của s ản ph ẩ m phần mềm được chọn để đại điện cho các khía cạnh ch ủ yếu của các đặc tính. Các giá tr ị đo của các thuộc tính này đưa ra biểu diễn về định lượng c ủa chất lượng phần mềm. Tầm quan trọng của tiêu chuẩn này là hỗ trợ người phát triển khi áp dụng phép đo phần mềm và đ ánh giá trong vòng đời phát triển. Việc n ày được thực hiện bằng cách xác định các thuộc t ính c ủa các sản phẩm trung gian và các hoạt động phát triển và bằng cách đo các thuộc t ính này. Công việc n ày cung cấp phương tiện cho giám sát định lượng và quản lý chất lượng s ả n phẩm phần mềm khi phát triển trong quá trình phát triển. Mục tiêu là xác định các vấn đề để đạt được chất lượng mong muốn càng sớm càng tốt trong quá tr ình phát tri ể n. Kiến thức hiện nay về phép đo và đánh giá phần mềm không đưa ra khuyến nghị một bộ đơn các thuộc tính áp dụng cho từng sản ph ẩ m phần mềm v à cho từng tổ chức phát triển phần mềm. Do đó, lựa chon các thuộc tính của sản phẩm phần mềm, các sản phẩm trung gian và các hoạt động phát triển đ ược dựa trên kinh nghiệm của t ổ chức phát triển phần mềm. 4.2 . Các nhu cầu người sử dụng Xác định nhu cầu người sử dụng l à một khía cạnh quan trọng c ủa việc thiết lập các yêu cầu chất lượng chung. N ó được thực hiện bằng cách xác định nhu cầu người sử dụng cho ch ấ t lượng khi sử dụng trong ngữ c ảnh đặc thù của sử dụng. Các yêu cầu chung này không hợp thức về mặt bản ch ất và cần được chính thức hóa. Ch úng có th ể được định lượng và đánh giá sử dụng các phép đánh giá chất lượng sử dụng. CHÚ THÍCH: Bộ các phép đánh giá ch ất lượng sử dụng được m ô tả trong TCVN 8704:2011. Cách tiếp c ận trong phần này là tạo lập các yêu cầu chung trong phạm vi các thuộc tính ngoài. 4.3 . Các thuộc tính ng oài Các thuộc t ính chất lượng ng oài mô tả các đặc tính chất lượng c ủa s ả n ph ẩ m phần mềm. Chúng được sử d ụng để biểu diễn các yêu cầu chất lượng ngoài một cách định lượng. Công việc này được thực hiện bằng cách ấ n định giá tr ị đo mục tiêu cho từng thuộc tính. Khi s ả n ph ẩ m phần mềm được phát triển các giá trị đo thực tế của các thuộc tính được thu thập, từ đó cung c ấ p biểu diễn định lượng của các đặc tính chất lượng c ủa phần mềm. Đánh giá ch ấ t lượng được thực hiện bằng cách so sánh giá trị đo thực v ới giá trị mục tiêu c ủa tất cả các thuộc tính. CHÚ THÍCH: Bộ các phép đánh giá ch ấ t lượng ph ầ n mềm ngoài được đưa ra trong TCVN 8702:2011. 4.4 . Các thuộc tính trong Nhằm mục đích giám sát và qu ản lý chất lượng phần mềm trong quá trình phát triển các yêu cầu chất lượng ngoài được chuyển thành các yêu cầu của sản phẩm trung gian và các hoạt động phát triển. Việc này được thực hiện bằng cách chuyển các giá trị đo mục tiêu các thuộc tính ngoài của sản phẩm phần mềm thành các giá trị đo mục tiêu của các thuộc tính trong của s ả n phẩm trung gian và các hoạt động phát triển. Việc lựa chọn các thuộc tính trong v à chuy ể n các giá trị mục tiêu ngoài th ành các giá trị mục tiêu trong là một hoạt động quan trọng. Nó phụ thuộc cơ bản vào kinh nghiệm cá nhân c ủa người phát triển trừ phi tổ chức phát triển cung c ấ p hạ tầng cho việc thu thập và phân tích kinh nghiệm từ các dự án đã được hoàn thành trước đó. Trong trường hợp này, kinh nghiệm của tổ chức phát triển có th ể hỗ trợ cho hoạt động. CHÚ THÍCH 1: Kh ía cạnh tổ chức được m ô tả trong TCVN 8705:2011 . Trong quá tr ình phát triển các giá trị thực c ủa các thuộc tính trong được đo. Các giá trị được so sánh với các giá trị mục tiêu. Nó cung cấp việc qu ả n lý chất lượng phần mềm trong quá trình phát triển. Các thuộc tính trong có thể được sử dụng để xác đ ịnh các hiện tượng không bình thường hay các phần ngoài (tức là các giá trị thuộc t ính lệch kh ỏi giá trị bình thường mong đợi). Các kinh nghiệm chung cho biết rằng các thực thể như vậy có giá trị kiểm tra sát thực hơn. Một số các thuộc tính trong có thể được sử dụng giám sát xu hướng trong quá tr ình phát triển k hi chúng được đo định kì (ví dụ như hàng tuần). Xu hướng đo được sử dụng để nhận biết sớm các vấn đề, liên quan đến c ả sản ph ẩ m và quá trình phát triển. CHÚ THÍCH 2: Bộ các phép đánh giá trong được đ ề xuất trong TCVN 8703:2011. 4.5 . Các chỉ báo ch ấ t lượng Các thuộc tính chất lượng trong c ó thể được sử dụng như các ch ỉ báo chất lượng. Đặc biệt, các thuộc tính trong thường được sử dụng như các chỉ báo c ủa các thuộc t ính ngoài; nhưng đó không phải qu i luật chung, quan hệ trực tiếp giữa các chỉ báo chất lượng và các thuộc tính ngoài vẫn chưa được khẳng định. Tuy nhiên, nói chung chúng ta đã chấp nhận rằng các chỉ báo chất lượng cung cấp một hướng dẫn có ích kh i được sử dụng một cách c ẩn trọng. S ử dụng các ch ỉ báo chất lượng cho phép người phát triển phần mềm xác định s ớm các v ấ n đề chất lượng có thể xảy ra trong quá trình phát triển và có các hành động sửa đổi ngay lập tức. Hiện tại không có một ch ỉ báo chất lượng chung nào thích hợp cho tất c ả hoạt động phát triển phần mềm. Tồn tại các khác nhau trong các ứng dụng, các phương pháp v à công cụ phát triển, các khác nhau về tổ chức dự án và v ăn hóa là một số các ví dụ. Do đó, một v ài chỉ báo có thể hữu ích trong một t ổ chức, nhưng không dùng được trong các tổ chức khác. 4.6 . Quy trình đánh giá Quy trình đánh giá mô t ả trong phần này được cấu th ành từ một bộ các hoạt động được kiểm soát bởi người phát triển. Các hoạt động này được tạo lập dựa trên cơ s ở các giá trị đo đạt được trong quá tr ình phát triển. CHÚ TH ÍCH 1: Quy tr ình đánh giá chung được m ô tả trong TCVN 8705:2011. CHÚ THÍCH 2: Các khía cạnh tổ chức của đánh giá được mô tả trong TCVN 8705:2011. Quy trình đánh giá bao g ồm năm hoạt động ch ính như sau: • Thiết lập các yêu cầu đánh giá bao gồm xáo định các yêu cầu chất lượng chung tương ứng với mô hình chất lượng thỏa thuận. Hoạt động này được mô t ả trong mục 5.2. • Đặc tính của đánh giá bao gồm xác định các phép đánh giá ngoài v à các giá trị đo mục tiêu (tiêu chuẩn cho đánh giá). Hoạt động này được mô t ả trong mục 5.3.1. Đặc tính cũng bao gồm xác định c ác phép đánh giá trong và các giá trị đo mục tiêu (tiêu chuẩn cho đánh giá). Hoạt động này được mô t ả trong mục 5.3.2. • Thiết kế đánh giá bao gồm lập kế hoạch các hành động thu thập số liệu . Hoạt động này được mô tả trong mục 5.4.1 và 5.4.2. • Thực hiện đánh giá bao gồm việc thu thập các giá trị đo trong trong quá tr ình phát triển và so sánh chúng với các giá trị mục tiêu (đánh giá trong quá tr ình phát tri ể n). Các giá trị thuộc tính trong (các chỉ báo chất lượng) được sử dụng để ước lượng chất lượng s ản ph ẩ m cuối cùng Việc này được mô t ả trong mục 5.5.1. N ó c ũ ng bao gồm việc thu thập các giá trị đo ngoài khi chúng trở nên sẵn sàng và so sánh chúng với các giá trị mục tiêu (đánh giá chất lượng sản phẩm). Hoạt động này được mô tả trong mục 5.5.2. • Phản hồi tới tổ chức được dựa trên soát xét các kết quả đánh giá. Hoạt động này đ ược mô tả trong mục 5.5.3. 4.7 . M ối quan hệ giữa đánh giá và các quá tr ình vòng đời Đánh giá sản phẩm phần mềm có thể được tạo lập trong phạm vi của bất cứ quá trình vòng đời nào. CHÚ TH ÍCH 1: Các quá tr ình vòng đời được định nghĩa trong ISO/IEC 12207:1995. Phần này chỉ liên quan chủ yếu đến các quá trình phát triển. CHÚ TH ÍCH 2: Các quá tr ình phát triển được mô t ả trong ISO/IEC 12207 mục 5.3. Nh ư đã đ ược phát biểu trong ISO/ I EC 12207, nó đưa đến có th ể cũng cần thiết đ ể xem xét quá trình duy tr ì (mục 5.5) và hỗ trợ các quá trình vòng đời (điều 6) và các quá trình vòng đời thuộc t ổ ch ức (điều 7). Khi tiêu chu ẩ n này được sử dụng trong trường hợp phát triển phần mềm gia công nó cũng liên quan đến quá tr ình mua sản ph ẩ m và quá trình cung c ấ p như mô tả trong ISO/IEC 12207 mục 5.1 và 5.2. 5. Các yêu cầu đánh giá 5.1. Các yêu cầu chung 5.1.1 . Các yêu c ầu tổ chức T ổ chức phát triển phải xây dựng hạ tầng cho phép thu thập số liệu và thay đ ổi quy trình dựa trên phân t ích số liệu. CHÚ THÍCH: Các kh ía cạnh đ á nh giá của tổ chức được m ô tả trong Tiêu chuẩn TCVN 8705:2011. 5.1.2 . Các yêu cầu dự án Người phát triển phải phát triển phần mềm tuân theo quy trình phát triển chặt chẽ cho phép lập kế hoạch và kiểm soát đo kiểm và đánh giá phần mềm. CHÚ TH ÍCH 1: Quá tr ình vòng đời được m ô t ả trong Tiêu chuẩn ISO/IEC 12207. Sự phát tri ể n đ ược mô t ả trong mục 4.3. CHÚ THÍCH 2: Khái quát đánh giá sản phẩm phần mềm có thể xem trong Tiêu chuẩn TCVN 8705:2011. Người phát triển ph ải liên kết các hoạt động đánh giá với các quá trình và hoạt động trợ giúp. CH Ú THÍCH 3: Quá trình trợ giúp được mô tả trong Tiêu chu ẩ n ISO/IEC 12207, bao gồm quá tr ình đảm bảo chất lượng ( mục 6.3), quá trình th ẩ m tra (mục 6.4), quá tr ình xác nhận (mục 6 . 5) và quá tr ình ki ể m toán (mục 6.7). Một s ố phương pháp phân tích số liệu yêu cầu số liệu từ các dự án trước được phát triển trong các điều kiện tương tự và với các y ê u cầu chất lượng tương tự. Do đó, người phát triển phải áp dụng mô hình phát triển tương tự đã được sử dụng trong các dự án trước đó của tổ chức phát triển. Cùng một bộ các thuộc tính cũng phải được áp dụng trong các dự án để cho phép phân tích số liệu. 5.2. Thiết lập các yêu cầu đánh giá Mục này đề cập đến việc thiết lập các yêu cầu chất lượng chung và phân tích tính khả thi của chúng. Người phát triển phải đ ảm b ảo rằng các y ê u cầu chất lượng chung có th ể áp dụng cho hệ thống phần mềm xác định. Các nhu c ầu của người sử dụng, kinh nghiệm tổ chức, kinh nghiệm trong lĩnh vực áp dụng, các yêu cầu tính toàn vẹn phần mềm, các tiêu chu ẩ n yêu cầu, các quy định, luật pháp,... phải được xem xét khi xác định các yêu cầu chung. CHÚ THÍCH 1: Các mức độ t ính toàn vẹn phần mềm được m ô t ả trong Ti ê u chu ẩ n ISO/IEC 15026. Người phát triển phải b ảo đảm r ằ ng mô hình chất lượng thỏa thuận được sử dụng để cấu trúc các yêu cầu chất lượng. CHÚ THÍCH 2 : M ô h ình chất lượng được mô tả trong Tiêu chu ẩ n ISO/IEC 9126-1. Danh s á ch các yêu cầu hệ thống khác có thể ảnh h ưởng tới t ính khả thi của các yêu cầu chất lượng phải được tạo lập. Các vấn đề liên quan đến mua hàng, như các đi ề u kiện giá thành và lịch trình thời gian, b ả o hành, và các vấn đề tổ chức phải được xem xét. Các yêu cầu mâu thuẫn nhau cũng phải được giải quyết. CHÚ THÍCH 3: Tại giai đoạn này trong quy tr ình làm việc ph ải tập trung vào các thuộc tính ngoài c ủa sản ph ẩm . Tất cả các thành viên tham gia vào việc tạo thành và sử dụng hệ thống phần mềm phải tham gia hoặc được thể hiện trong quy trình xác định yêu cầu chất lượng. Các ưu tiên tương quan của các yêu cầu phải được thảo luận với tất c ả các thành viên liên quan. Mỗi nhóm phải đánh giá các yêu cầu chất lượng đối với các yêu cầu và ràng buộc hệ thống khác. Tất cả các quan điểm phải được xem xét. Các yêu cầu chất lượng được xác định có thể mâu thuẫn hoặc cộng tác. Mâu thuẫn giữa các yêu cầu phải được giải quyết tại đi ể m này. Hơn nữa, nếu sự lựa chọn yêu cầu chất lượng mâu thuẫn với giá thành, lịch trình hay chức năng hệ thống, một hoặc một số yêu cầu ph ải được sửa đổi. Người phát triển phải thực hiện ph ân tích tính khả thi của các y ê u cầu chất lượng. Kinh nghiệm từ các dự án trước với các yêu cầu chất l ượng tương tự thực thi trong tổ chức phát triển phải được xem xét. Người phát triển phải đảm b ảo r ằ ng các yêu cầu là khả thi, hợp lý, bổ sung, có khả năng thực hiện được và có khả năng kiểm tra về mặt kỹ thuật. Các yêu cầu chất lượng ph ải được chuyển thành một bộ các yêu cầu chất lượng được tạo lập tương ứng với mô hình chất lượng được thỏa thuận. Th ỏa thuận danh sách cuối cùng các y ê u cầu chung phải được đồng ý t ừ tất c ả các thành viên tham gia. 5.3. Đặc tả đánh giá Mục này đề cập tới định lượng hóa các yêu cầu chất lượng. Đối với mỗi yêu cầu , một hoặc một số các thuộc t ính ngoài được chọn lọc để biểu diễn yêu cầu. Các giá trị đo mục tiêu ấ n định phục vụ như các biểu diễn định lượng của các yêu cầu (tiêu chuẩn đánh giá). Đối với mỗi yêu cầu ngoài, một hay một số các thuộc tính trong được lựa chọn để biểu diễn yêu cầu trong quá trình phát triển. Các giá trị mục tiêu ấn định đối với các thuộc tính trong được sử dụng để quản lý chất lượng trong quá trình phát triển. 5.3.1 . Các yêu c ầu ch ấ t lượng ngoài Người phát triển phải xác định trong những quá trình vòng đời và hoạt động nào phép đo v à đánh giá sẽ được thực hiện. CH Ú THÍCH 1 : Phép đo và đánh giá c ác thuộc t ính ngoài thường sẽ được thực hiện sau khi quá tr ình phát triển đ ã được hoàn thành. Người phát triển phải xác định các thực thể nào được đo và đánh giá. CHÚ THÍCH 2: Các thực thể th ường sẽ l à một phần c ủa sản ph ẩ m c uối cùng (tức l à hệ thống đang hoạt động hoặc hướng dẫn người sử d ụng ). Người phát triển phải xác định các thuộc tính ng oài nào phải được đo. Người phát triển phải xác định các phép đánh giá cho mỗi yêu cầu ch ấ t lượng (từ các thuộc tính và thực thể ngoài đã xác định). Người phát tri ể n ph ải xác định các giá trị mục tiêu cho mỗi phép đánh giá. CH Ú TH ÍCH 3: Các giá trị mục tiêu đưa ra bi ể u diễn định lượng của các yêu cầu chất lượng. CHÚ THÍCH 4: Các giá tr ị mục tiêu được sử d ụng như tiêu chu ẩ n đánh giá. Bên đánh giá ph ải xác định các điều kiện thực hiện phép đo . Điều đó có nghĩa là xác định các thuộc tính khác mà giá trị của chúng tác động đến phép đo và xác định các giá trị của các thuộc tính này. Người phát triển phải thực hiện phân tích tính khả thi của các yêu cầu chất lượng. Kinh nghiệm từ các dự án trước với các yêu cầu chất lượng tương tự thực thi trong t ổ chức phá t triển phải được xem xét. Người phát triển phải đảm bảo rằng các yêu cầu là khả thi, hợp lý, bổ sung, có kh ả năng thực hiện được và có khả năng ki ể m tra về mặt kỹ thuật. Các giá trị thuộc tính ngoài c ó thể phụ thuộc vào giá trị của các thuộc t ính khác. Các điều kiện này phải được xác định để l àm cho các giá trị đo có ý nghĩa. CHÚ THÍCH 5: V í d ụ, thời gian đáp ứng c ủa h ệ thống phụ thuộc v ào phần cứng, hệ điều h ành , các ch ương trình khác đang chạy trong hệ th ống, ti ể u sử ng ười s ử d ụng.... 5.3.2 . Các yêu cầu ch ấ t lượng trong Người phát triển phải xác định trong những quá trình vòng đời và hoạt động nào phép đo và đánh giá sẽ được thực hiện. CHÚ THÍCH 1: Phép đo và đánh giá các thuộc t ính trong thường sẽ được thực hiện t rong quá trình phát tri ể n. Người phát triển phải xác định những thực thể nào được đo và đánh giá. CHÚ THÍCH 2 : Các thực thể được lựa chọn thường s ẽ là các sản ph ẩ m v à hoạt động trung gian. Người phát triển phải xác định các thuộc tính nào được đo. CHÚ THÍCH 3: Đối với các s ản ph ẩ m trung gian c ó thể cần các thuộc tính khác nhau. Người phát triển phải xác định các phép đánh giá cho mỗi một tổ hợp thuộc tính và thực thể liên quan. Người phát tri ể n phải xác định một bộ các thuộc tính trong sao cho - Bao hàm sản phẩm và hoạt động trung gian liên quan, - Thích hợp với miền ứng dụng và với phương pháp được sử dụng trong quá tr ình phát triển, - Bao hàm sản ph ẩ m xác định và các rủi ro phát triển. CH Ú TH Í CH 4: Ví dụ c ủa r ủi ro phát triển bao gồm các đặc t ính kh ô ng ổn đ ịnh , các v ấ n đ ề xác định không được giải quyết, chạy sai lịch tr ình . Các h ệ đo xu h ướng thích hợp phải được đưa v ào . CHÚ TH ÍCH 5 : Khi chúng được áp dụng định k ì , một số phép đánh giá là hữu ích đ ể xác định xu hướng trong quá trình phá t triển ph ầ n mềm. V í dụ các hệ đo xu hướng như vậy l à “ số các mô đun hoàn thiện ”, “ số các v ấ n đề đã giải quyết ” , “ số các yêu cầu thay đ ổi” ,... Người phát tri ể n phái xác định một bộ các thuộc tính trong liên quan tới tất cả các thuộc tính ngoài; tức là tới tất cả các yêu cầu chất lượng. Các thuộc tính này được sử dụng như chỉ báo chất lượng. CHÚ THÍCH 6: Các s ản phẩm trung gian liên quan phải được phân t ích và số liệu đo t rong được thu thập cho hai mục đích : - Đ ánh giá ch ất lượng của các s ả n ph ẩ m trung gian để tìm ch ỉ thị c ủa sự h oàn t h à nh (hoặc kh ô ng hoàn thành) c ủa các yêu cầu chất lượng c ủa chúng, - Thu được ch ỉ thị (dự báo) chất lượng của sản ph ẩ m cuối. CHÚ TH ÍCH 7: TCVN 8703:2011 có th ể được sử dụng như hướng dẫn cho các ch ỉ báo được ch ọn. Người phát triển phải mô tả mô hình dự báo cho chỉ báo chất lượng xác định; tức là mối quan hệ giữa các ch ỉ báo v à các thuộc tính chất lượng ngoài. CHÚ TH ÍCH 8: Ch ỉ báo không yêu c ầ u mối quan hệ chặt chẽ một -một với thuộc tính ch ấ t lượng nó tìm kiếm đ ể đo . Tuy nhiên, m ối li ê n h ệ giữa các ch ỉ báo và các thuộc t ính chất lượng tương ứng phải được xác định rõ ràng. Để s ử dụng qu ả n lý hiệu quả số lượng các ch ỉ báo phải nh ỏ . Mức ưu ti ê n phải được c ấ p cho các chỉ báo có thể được hỗ trợ từ số liệu đã được thu thập từ các quá tr ình hiện có, như qu ả n lý cấu hình hay kiểm tra tích hợp. Người phát tri ể n phải thiết lập các giá trị mục tiêu cho các thuộc t ính trong khi thích hợp. Người phát triển phải xác định các điều kiện thực hiện phép đo. Điều đó c ó nghĩa là xác định các thuộc tính khác mà giá trị của chúng ảnh h ưởng đến phép đo và xác định các giá trị của các thuộc t ính n à y . CHÚ TH ÍCH 9: Theo định nghĩa giá trị c ủa thuộc tính trong có thể được đo độc lập với các thuộc t ính khác . 5.4. Thiết kế đánh giá Mục này đề cập đến thiết kế đánh giá. Đánh giá ng oài li ê n quan đến các yêu cầu ch ất lượng ngoài, và đánh giá trong liên quan đến giám sát và qu ả n lý chất I ượng trong tron g quá trình phát triển. CHÚ THÍCH: Tham chiếu t ới k ế hoạch đánh giá định lượng có thể xem trong TCVN 8705:2011 5.4.1 . Lập kế hoạch đánh giá ng oài Người phát triển ph ải xác định các hành động (thủ tục) thu thập dữ liệu được thực hiện đ ể nh ậ n được các giá trị thực tế cho từng phép đánh giá ngoài. Điều này bao gồm các đặc tả lịch tr ình thời gian, các trách nhiệm, và sử dụng dữ liệu thu thập và các công cụ phân tích. Nếu yêu cầu đào tạo cho nhân viên, nó cũng phải được lập kế hoạch. Người phát triển phải xác định độ ch ính xác của phép đo. Bất cứ mô h ình thống kê nào được áp dụng ph ải được xác định, bao gồm các yêu cầu số liệu đầu v ào , kế h oạch lấy mẫu,... CHÚ TH Í CH: Nếu tổ ch ức phát triển đ ã x á c định một bộ các mô đun đánh giá th ì hoạ t động này cũng phải bao g ồ m các m ô đun đánh giá được chọn. T ài liệu m ô tả các m ô đun đánh giá m ô t ả trong ISO/IEC 14598-6 . 5.4.2 . Lập k ế hoạch đánh giá trong Người phát triển ph ả i xác định các hành động (thủ tục) thu thập dữ liệu được thực hiện đ ể nhận được các giá trị thực tế cho t ừng phép đánh giá trong. Điều này bao gồm các đặc tả lịch tr ình thời gian, các trách nhiệm, và sử dụng dữ liệu thu thập và các công cụ phân tích. Nếu yêu cầu đào tạo cho nhân viên, nó cũng ph ải được lập kế hoạch. Người phát triển phải xác định độ ch ính xác của phép đo. Bất cứ m ô hình thống kê nào được áp dụng ph ả i được xác định, bao gồm các yêu cầu số liệu đầu vào, kế hoạch lấy mẫu, ... Người phát triển phải xác định các sự kiện bất ngờ, như đánh giá thêm, nếu các kết qu ả đo không thuyết phục hoặc ở mức báo động. Người phát triển ph ải xem xét bất cứ tác động nào vào các hoạt động phát triển phần mềm. Thiết lập các phép đo có thể l àm thay đ ổi trong quá trình phát triển, cần thông qua nó để thu được dữ liệu. CHÚ THÍCH 1: Các c ông c ụ phần cứng hoặc phần mềm có th ể phải được xác định, đánh giá, mua , l à m thích nghi hoặc phát tri ể n đ ể ứ ng dụng đo . Thiết lập phép đo c ó thể làm t hay đ ổi trong kết cấu tổ chức được s ử dụng để sản xuất hệ thống phần mềm. Việc đảm bảo ch ấ t lượng/ tổ ch ức quản lý hoặc toàn bộ nh ó m phá t tri ể n c ó thể cần đ ào tạo s ử d ụng c á c th ủ tục đo và tập hợp số liệu. Nếu việc thực hiện các ph é p đo g â y ra các thay đổi trong quá tr ình phát triển, nhóm phát triển c ần được đào tạo về các thay đ ổi n à y . CHÚ THÍCH 2 : Nếu t ổ ch ức phát tri ể n đã xác định bộ các mô đun đánh giá , thì hoạt đ ộng này bao g ồ m c ả việc l ựa ch ọn các mô đun đ á nh giá Tài liệu các mô đun đánh giá được m ô t ả trong Tiêu chu ẩ n ISO/IEC 14598-6 . 5.5. Thực hiện đánh giá Mục này đề cập đến thu thập dữ liệu chất lượng như đã được định kế hoạch v à so sánh v ới các giá trị mục tiêu (tiêu chuẩn đánh giá). 5.5.1 . Đánh giá trong Quản lý và giám sát chất lượng được thực hiện trong quá tr ình phát triển. Các giá trị thực cho các thuộc tính trong được thu thập. Trong trường hợp nhận được các giá trị không mong muốn, nguyên nhân phải được phân tích, từ đó cho phép người phát triển hiểu và ứng phó với các vấn đề. Người phát triển phải thu thập các giá trị đo cho các thuộc tính trong xác định tương ứng với các hoạt động thu thập số liệu xác định. Nếu các yêu cầu chất lượng bị thay đổi, người phát triển phải xem xét lại đặc tả đánh giá (mục 5.2.3) và thiết kế đánh giá (mục 5.2.4). Người phát triển ph ải có các hành động cần thiết để đảm bảo chất lượng của số liệu thu thập. Các hoạt động n ày phải, khi thích hợp, bao gồm các công cụ tự động được xác nhận để thu thập số liệu v à kiểm tra d ữ liệu b ởi các thủ tục thực hiện b ằ ng con người. Người phát triển phải so sánh các giá trị thực với giá trị mục tiêu khi chúng được ấn định. Người phát triển phải s ử dụng các giá trị thực c ủa các chỉ báo xác định để ước lượng chất lượng s ản phẩm cuối cùng . Kinh nghiệm từ các dự án phát triển trước của tổ chức với các yêu cầu chất lượng tương tự phải được đưa vào. CHÚ THÍCH : Việc dự báo ch ấ t lượng là độc l ậ p trong các ch ỉ báo được xác nhận. Tổ chức phát tri ể n đầu tiên s ẽ cần phải thu thập các giá tr ị ch ỉ báo và các giá tr ị đo s ả n phẩm cho một loạt các dự án để thu được một bộ các ch ỉ báo đ ược xác nh ậ n. Người phát triển ph ải s ử dụng các giá trị thực để giám sát xu hướng nh ằ m xác định các rủi ro phát tri ể n Người phát triển phải phân tích các giá trị thực nhằm xác định các giá trị nằm ngoài giới hạn. Các giá trị ngoài giới hạn thường chỉ ra các vấn đ ề hoặc các điều kiện không bình thường. Giải thích các giá trị ngoài gi ới hạn phải luôn được đòi hỏi. Trong một vài trường hợp có các lý do t ốt cho các giá trị ngoài giới hạn. Trong tr ường hợp như vậy, có thể không cần phải có các hoạt động sửa đổi. Các hoạt động không định trước phải được thực hiện khi cần thiết. 5.5.2 . Đánh giá sản phẩm c uối Đánh giá sản ph ẩ m phần mềm được thực hiện khi quá trình phát triển kết thúc. Các giá trị thực cho các thuộc tính ngoài được thu thập. CHÚ THÍCH 1: Nếu được, các thành phần của phần mềm có thể được đo trước khi quá tr ì nh phát triển hoàn t ấ t. Người phát triển phải thu thập các giá trị đo thực cho các thuộc tính ngoài xác định tương ứng với các hoạt động thu thập số liệu xác định. Nếu các yêu cầu chất lượng bị thay đổi, người phát triển phải xem xét lại đặc tả đánh giá (mục 5.3) và thiết kế đánh giá (mục 5.4). Người phát triển ph ải thực hiện các hoạt động cần thiết để đ ảm bảo chất lượng c ủa số liệu thu thập. Các hoạt động này ph ải , khi thích hợp, bao gồm các công cụ tự động được xác nhận để thu thập số liệu v à kiểm tra số liệu b ởi các thủ tục thực hiện bằng con người. Người phát triển phải so sánh các giá trị thực với các giá tr ị mục tiêu (tiêu chu ẩ n đánh giá). CHÚ THÍCH 2: Quy trình đánh giá được mô tả trong ti ê u chu ẩ n n à y hướng d ẫ n cho người phát tri ể n. Tiêu chu ẩ n TCVN 8706:2011 mô tả quy trình đánh giá độc l ậ p. Người phát triển phải tạo lập đánh giá cho các kết quả đánh giá. Các giá trị thực phải được tổng kết và so sánh với các giá trị khác như thời gian và chi phí nhằm hỗ trợ quyết định kết quả c ủa quá trình phát triển (như cải tiến sản phẩm, soát xét các yêu cầu,...). Người phát tri ể n phải ghi chép tài liệu kết quả đánh giá. 5.5.3 . Phản hồi tới tổ chức Mục này đề cập đến soát xét và phản hồi đánh giá chất lượng. Người phát triển phải làm cho các số liệu thu thập luôn sẵn sàng cho t ổ chức sử dụng trong các dự án phát triển khác. Người phát triển phải soát xét kết quả đánh giá và tính hợp lệ của quy trình đánh giá, các chỉ báo và phép đánh giá áp dụng. Phản hồi từ việc soát xét phải được sử dụng để nhằm cải tiến quy trình đánh giá và các mô đun đánh giá. Khi cần phải cải tiến các mô đun đánh giá, thu thập số liệu cho các ch ỉ báo bổ sung phải được đưa vào, nhằm xác nhận chúng cho các lần sử dụng sau. CHÚ THÍCH: Soát xét và phản hồi đánh giá ch ấ t lượng được mô t ả t rong Ti ê u chu ẩ n TCVN 8705:2011. THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] ISO 14598-1: 1998 - In f ormation Technology - Software Product Evaluation - Part 1: General Overview. [2] ISO 14598-2: 1998 - In f ormation Technology - Software Product Evaluation - Part 2: Planning and management. [3] ISO 14598-3: 1998 - In f ormation Technology - Software Product Evaluation - Part 3: Process for developers. MỤC LỤC 1. Phạm vi áp dụng 2. Tài liệu viện dẫn 3. Thuật ngữ và đ ịnh nghĩa 4. Các khái niệm đánh giá 4.1 . Các khía cạnh chung 4.2 . Các nhu cầu người sử dụng 4 . 3 . Các thuộc tính ngoài 4.4 . Các thuộc tính trong 4.5 . Các ch ỉ báo chất lượng 4.6 . Quy trình đánh giá 4.7 . Mối quan hệ giữa đánh giá và các quá trình vòng đời 5 . Các yêu cầu đánh giá 5.1 . Các yêu cầu chung 5.1.1 . Các yêu cầu tổ chức 5.1.2 . Các yêu cầu dự án 5.2 . Thiết lập các yêu cầu đánh giá 5.3 . Đặc tả đánh giá 5.3.1 . Các yêu cầu chất lượng ngoài 5.3.2 . Các yêu cầu ch ấ t lượng trong 5 4 . Thiết kế đánh giá 5.4.1 . Lập kế hoạch đánh giá ngoài 5.4.2 . Lập k ế hoạch đánh giá trong 5.5 . Thực hiện đánh giá 5.5.1 . Đánh giá trong 5.5.2 . Đánh giá sản phẩm cuối 5.5.3 . Phản h ồi tới tổ chức Thư mục tài liệu tham khảo