3022-CV/BTGTW

Công văn 3022-CV/BTGTW năm 2017 về tuyên truyền Một số điểm mới của Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XII) do Ban Tuyên giáo Trung ương ban hành BAN CHẤP HÀNH TRUNG ƯƠNG BAN TUYÊN GIÁO ------- ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM --------------- Số: 3022-CV/BTGTW V/v tuyên truyền Một số điểm mới của Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XII) Hà Nội , ngày 02 tháng 8 năm 2017 Kính gửi: - Ban tuyên giáo các tỉnh, thành ủy, Đảng ủy trực thuộc T W các tổ chức chính trị - xã hội, - Bộ Thông tin và Truyền thông, - Hội nhà báo Việt Nam, - Các cơ quan báo, đài TW. Hội nghị Trung ương 5 khóa XII đã ban hành 3 Nghị quyết về kinh tế, Ban Tuyên giáo Trung ương phát hành một số tài liệu sau: + Tài liệu nghiên cứu các văn kiện Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII (dùng cho cán bộ chủ chốt và báo cáo viê n). + Tài liệu học tập các văn kiện Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa X II (dùng cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở). + Tài liệu hỏi - đáp về các văn kiện Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII (dùng cho đoàn viên, hội viên các đoàn thể ch í nh trị - x ã hội và tuyên truyền trong nhân dân). Ngoài các tài liệu trên, Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp với Ban Kinh tế Trung ương tiếp tục biên soạn, ban hành tài liệu: “ Một số điểm mới của Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 03/6/2017 Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trun g ương Đảng (kh ó a X II ) về “Phát triển kinh tế t ư nhân tr ở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hư ớ ng xã hội chủ nghĩa”; “Một số đi ể m mới của Nghị quyết số 11 -NQ/TW ngày 03/6/2017 Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đ ảng (khóa X II ) về “Hoàn thiện th ể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”; “Một số điểm mới của Nghị quyết số 1 2-NQ/TW ngày 03/6/2017 Hộ i nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X II ) về “Tiếp tục đổi mới , cơ cấu lại và nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước ” để các đồng chí nghiên cứu, tham khảo trong công tác tuyên truyền. Trân trọng! Nơi nhận: - Như kính gửi, - Lãnh đạo Ban, - Ban Kinh tế Trung ương, - Các vụ, đơn vị trong Ban, - Vụ Tuyên tr u y ền (5b), - Lưu HC. K/T TRƯỞNG BAN PHÓ TRƯỞNG BAN Lâm Phương Thanh TÀI LIỆU TUYÊN TRUYỀN MỘT SỐ ĐIỂM MỚI CỦA NGHỊ QUYẾT SỐ 10-NQ/TW NGÀY 03/6/2017 HỘI NGHỊ LẦN THỨ NĂM BAN CHẤP HÀNH TRUNG ƯƠNG ĐẢNG (KHÓA XII) VỀ “PHÁT TRIỂN KINH TẾ TƯ NHÂN TRỞ THÀNH MỘT ĐỘNG LỰC QUAN TRỌNG CỦA NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA” Ngày 03/6/2017, Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XII) đã ban hành Nghị quyết về “Phát triển kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của n ề n kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”. Cấu trúc Nghị quyết gồm 4 phần: T ì nh hình và nguyên nhân; quan điểm chỉ đạo và mục tiêu; nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu; tổ chức thực hiện Để phục vụ công tác nghiên cứu, quán triệt, tuyên truyền đưa Nghị quyết Trung ương 5 (khóa XII) vào cuộc sống, Ban Tuyên giáo Trung ương chủ trì phối hợp với Ban Kinh tế Trung ương biên soạn, phát hành tài liệu “ Một số điểm mới của Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 03/6/20 1 7 Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng (kh ó a X II ) về “Phát triển kinh tế tư nhân trở thành một động l ực quan trọng của nền kinh tế thị trường định h ư ớng xã hộ i chủ nghĩa ”. Cụ thể một số điểm mới như s a u: 1- Quan điểm về vị trí, vai trò của kinh tế tư nhân Xác định rõ hơn và nhấn mạnh việc phát triển kinh tế tư nhân lành mạnh theo cơ chế thị trường là y ê u cầu tất yếu, khách quan, vừa cấp thiết, vừa lâu dài trong qu á trình hoàn thiện thể chế, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta . Quan điểm mới này nhằm tiếp tục khẳng đ ị nh, cụ thể hóa rõ hơn nhận thức, tư duy nhất quán và liên tục phát triển của Đảng đối với phát triển kinh tế tư nhân. Phát triển kinh tế tư nhân phải được thực hiện một cách đồng bộ, tổng thể cùng với các giải pháp cải cách doanh nghiệp nhà nước, cải cách hành chính công và hoàn thiện thể chế kinh tế thị tr ư ờng định hướng xã hội chủ nghĩa; do đó, Nghị quyết xác định: Phát tri ển kinh tế tư nhân là một phương sách quan trọng để huy động và phân bổ có hiệu quả các nguồn lực phát tri ển và giải ph ó ng sức sản xuất Cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XII của Đảng và xác định rõ hơn vai trò, vị thế của kinh tế tư nhân trong bối cảnh nước ta đang đẩy mạnh thực hiện đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế gắn với thực hiện ba đột phá ch i ến lư ợc ; đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ và tích cực hội nhập quốc tế. Do vậy, Nghị quyết xác định: “Kinh tế nhà nước kinh tế tập thể c ù ng với k i nh tế t ư nhân là nòng cốt để ph á t triển một nền k i nh tế độc lập, tự chủ ”. 2 - Quan điểm ch ỉ đạo, định hướng cho phát triển kinh tế tư nhân. Định hướng phát triển cho kinh tế tư nhân cụ thể và ph ù hợp hơn với bối cảnh và điều kiện mới. Đ ó là: Khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi để kinh tế tư nhân phát triển nhanh, bền vững, đa dạng với tốc độ tăng trưởng ca o cả về số lượng, quy mô, chất lượng và t ỉ trọng đóng góp trong GDP. X óa bỏ mọi rào cản, định kiến, tạo mọi điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế tư nhân lành mạnh và đúng định hướng. Phát huy mặt tích cực có lợi cho đất nước của kinh tế tư nhân, đồng thời tăng cư ờ ng kiểm tra, thanh tra, giám sát, kiểm soát, thực hiện công khai, minh bạch, ngăn chặn, hạn chế mặt tiêu cực, nhất là phòng, chống mọi biểu hiện của “ chủ nghĩa tư bản thân hữu ”, quan hệ “ lợi ích nhóm ” , thao túng chính sách, cạnh tranh không lành mạnh để trục lợi bất chính. Kinh tế tư nhân được phát triển ở tất cả các ngành, lĩnh vực mà pháp luật không cấm. Phát huy phong trào khởi nghiệp v à đổi mới sáng tạo; nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp nhỏ và vừa . Tạo môi trường và điều kiện thuận lợi để các hộ kinh doanh tự nguyện liên kết hình thành các hình thức tổ chức hợp tác hoặc hoạt động theo mô hình doanh nghiệp. Khuyến khích hình thành các tập đoàn kinh tế tư nhân đa sở hữu và tư nhân góp vốn vào các tập đoàn kinh tế nhà nước, có đủ khả năng tham gia mạng sản xuất và chu ỗ i giá trị khu vực, toàn cầu. Khuyến khích kinh tế tư nhân tham gia góp vốn, mua cổ phần của các doanh nghiệp nhà nước khi cổ phần hóa hoặc Nhà nước thoái vốn. Thúc đẩy phát triển mọi hình thức liên kết sản xuất, kinh doanh, c u ng cấp hàng hóa, dịch vụ theo mạng sản xuất, chuỗi giá trị thị trường giữa kinh tế t ư nhân với kinh tế nhà nước, kinh tế tập thể và các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài nhằm tiếp nhận, chuyển giao, tạo sự lan tỏa rộng rãi về công nghệ tiên t i ến v à quản tr ị hiện đại, nâng cao giá trị gia tăng và mở rộng thị trường tiêu thụ . Trong định hướng phát triển cho kinh tế tư nhân cụ thể và phù hợp hơn với bối cảnh và điều k i ện mới, Nghị quyết đề cao vai trò và trách nh i ệm của đội ngũ doanh nhân Việt Nam nhằm đảm bảo tính định hướng XHCN trong phát triển ki nh tế tư nhân, Nghị quyết xác định “Chăm l o bồi dưỡng, giáo dục, nâng cao nhận thức chính trị, tinh thần tự l ực, tự cường, lòng yêu nước, tự hào, tự tôn dân tộc, gắn b ó với lợi ích của đất nước và sự nghiệp xây d ựn g chủ nghĩa xã hội của các chủ doanh nghiệp. Phát tri ể n đội ng ũ doanh nh â n Việt Nam ngày càng vững mạnh, có ý thức chấp hành pháp luật, trách nhiệm với xã hội và kỹ năng lãnh đạo, quản tr ị cao; chú trọng xây dựng văn hóa doanh nghiệp, đạo đức doanh nhân” . Xác định r õ vai tr ò, chức năng và m ối quan hệ giữa Nhà nước và thị trường trong nền kinh tế thị trường hiện đại và hội nhập. Đề cao vai trò lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu quả hoạt động của Mặt trận T ổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, nhất là tổ chức công đoàn, các tổ chức xã hội - nghề nghiệp để bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện theo kịp với sự phát triển về mọi mặt của kinh tế tư nhân trong nền kinh tế thị tr ường hiện đại và hội nhập. 3 - Mục tiêu tổng quát phát triển kinh tế tư nhân Nghị quyết nêu: “Phát triển kinh tế tư nhân lành mạnh, hiệu quả, bền vững, thực sự trở thành một động l ực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, góp phần phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững, không ngừng nâng cao đời sống của nhân dân, thực hiện t iế n bộ, công bằng xã hội, bảo đảm qu ố c phòng, an ninh, sớm đưa nư ớ c ta trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại”. Do vậy, Nghị quyết xác định “Kinh tế nhà nước, kinh tế tập thể cùng với kinh tế tư nhân là nòng c ố t đ ể phát triển nền kinh tế độc lập, tự chủ”. 4 - Mục tiêu cụ thể Trong quá trình tổng kết và căn cứ vào các nguồn tài liệu, như: Ngh ị quyết Đạ i hội Đảng toàn quốc lần thứ XII; Nghị quyết số 05 - NQ/TW ngày 01/11/2016 về một số chủ trương, chính sách lớn nhằm tiếp tục đổi m ớ i mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động, sức cạnh tranh của nền kinh tế; Nghị quyết số 142/20 1 6/QH13 của Quốc hội về “Kế hoạch phát triển k i nh t ế - xã hội 5 năm 2016 - 2020” ; Nghị qu y ết số 35/NQ - CP ngày 16 - 5 - 20 16 của Chính phủ về “ H ỗ trợ và phát triển doanh nghiệp đến n ă m 2020” ; các số liệu của Tổng cục Thống kê, một số nghiên cứu chuyên sâu khác về kinh tế Việt Nam và kinh nghiệm quốc tế, trong đó có B á o cáo Việt Nam 2035 do Chính phủ phối hợp với Ngân hàng Thế giới xây dựng... để nghiên cứu, phân tích một cách khoa học nhằm xác định các mục tiêu cụ thể này; th ả o luận kỹ với các ban, bộ, ngành và địa phương cũ n g như các chuyên gi a trong nước và quốc tế. Đây là căn cứ đ ể Nghị quyết mới đề ra các mục tiêu cụ thể về chỉ tiêu số lượng doanh nghiệp hoạt động; tốc độ tăng trưởng và tỷ lệ đ ó ng góp trong GDP; tốc độ tăng năng suất lao động, trình độ công nghệ, chất lượng nhân lực và năng l ực cạnh tranh của doanh nghiệp trong từng giai đoạn phát triển mới đối với kinh tế tư nhân. Cụ thể như sau: - Chú trọng nâng cao chất lượng, hiệu quả kinh doanh trong khu vực kinh tế tư nhân. Phấn đấu đến năm 2020 có ít nhất 1 triệu doanh nghiệp; đến năm 2025 có h ơ n 1,5 triệu doanh nghiệp và đến năm 2030, có ít nhất 2 triệu doanh nghiệp. - Tốc độ tăng trưởng của kinh tế tư nhân cao hơn tốc độ tăng trưởng chung của nền kinh tế. Phấn đ ấ u tăng tỉ trọng đóng góp của khu vực kinh tế tư nhân vào GDP để đến năm 2020 đạt khoảng 50%, năm 2025 khoảng 55% và đ ế n năm 2030 đạt khoảng 60 - 65%. - Bình quân giai đoạn 2016 - 2025, năng suất lao động tăng khoảng 4 - 5%/năm. Thu hẹp khoảng cách về trình độ công nghệ, chất lượng nhân lực và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp tư nhân so với nhóm dẫn đầu AS E AN - 4; nhiều doanh nghiệp tư nhân tham gia mạng sản xuất, chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu. Mục tiêu trong Nghị quyết được thể hiện đồng bộ, các mục tiêu đưa ra cụ thể trong từng giai đoạn p hát triển mới đối với kinh tế tư nhân. 5. Những, nhiệm vụ và giải pháp lớn Trên cơ sở kết quả tổng kết, Nghị quyết đề ra 05 nhiệm vụ và giải pháp lớn, trong đó có hơn 30 giải pháp, cụ thể để xử lý đồng bộ các điểm nghẽn trong phát triển kinh tế tư nhân, nhằm phát triển mạnh kinh tế tư nh â n thực sự trở thành một động lực quan trọng trong nền kinh t ế; các giải pháp về cơ chế, chính sách cụ thể, toàn diện và phù hợp với từng chủ thể trong nền kinh tế nói chung và trong khu vực kinh tế tư nhân nói riêng; gắn kết bả o đảm tính định hướng xã hội chủ nghĩa. Đây là hệ thống những nhiệm vụ và giải pháp lớn mới nh ằ m cụ t hể hóa Nghị quyết Đại hội XII của Đảng và đáp ứng được, những yêu cầu phát triển của ki nh tế tư nhân trong bối cảnh mới nước ta đang tích cực thực hiện đổi mới mô h ì nh tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế và hoàn thiện thể chế, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Các giải pháp đã đưa ra mang tính đ ồ ng bộ, tổng thể, từ nhận thức, tư tưởng cho tới các giải pháp cụ thể như: Thống nhất cao về nhận thức, t ư tưởng, hành động trong triển khai các chủ trương, nghị quyết của Đảng về phát tr iển kinh tế tư nhân; tạo l ập mô i trường đầu tư, k i nh doanh thuận lợi cho phát triển kinh tế tư nhân; hỗ trợ kinh tế tư nhân đổi mới sáng tạo, hiện đại hóa công nghệ và phát triển nguồn nhân lực, nâng cao năng suất lao động; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; đ ổ i mới nội dung, phương thức v à t ă ng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức ch í nh trị - xã hội, xã hội - nghề nghiệp đối với kinh tế tư nhân . Trong những nhiệm vụ và giải pháp lớn, nổi bật nhất là 02 nhóm giải pháp mang tính đột phá sau: (1) - Nhóm giải pháp về tạo l ập môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi cho phát tr i ể n kinh tế tư nhân, gồm: Bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô vững chắc, ki ể m soát lạm phát ở mức hợp lý, điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt theo cơ chế thị trường Nghị quyết nêu rõ: “Chủ động , linh hoạt điều hành chính sách tiền tệ theo cơ chế thị trường, kiểm soát lạm phát ở mức hợp lý” Hoàn thiện cơ chế, chính sách thu hút đầu tư tư nhân và bảo đảm hoạt động của kinh tế tư nhân theo cơ chế thị trường . Thể chế hóa đầy đủ quyền tự do kinh doanh, quyền sở hữu tài sản, c á c quyền, nghĩa vụ dân sự của các tổ chức, cá nhân và bảo đảm được thực hiện nghiêm minh. Nhà nước tôn tr ọng, bảo đảm quy ề n tự do kinh doanh và bảo hộ quyền sở hữu tài sản hợp pháp của các tổ chức, cá nhân theo quy định của phá p luật. Tăng cường đổi mới và nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả của các thiết chế giải quyết tranh chấp dân sự, kinh doanh, thương mại, trọng tâm là các hoạt động hòa giải, trọng tài thương mại v à tòa án nhân dân các cấp, nh ấ t là trong phá sản doanh nghiệp, tố tụng, xét xử và thi hành án để bảo đảm thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ d â n sự và bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp của người dân và doanh nghiệp. Bảo đảm kỷ luật thị trường. Khuyến khích thành lập doanh nghiệp, phát triển sản xuất kinh doanh của kinh tế tư nhân trong những ng à nh, lĩnh vực, địa bàn mà pháp luật không cấm; phát huy và nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp nhỏ và vừa, các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và phong trào khởi nghiệp; tạo điều kiện cho các hộ gia đ ì nh, cá thể kinh doanh với quy mô ngày càng lớ n, hiệu quả cao hơn, chuyển đổi sang hoạt động kinh doanh theo m ô hình doanh nghiệp; sớm phát triển các tập đoàn kinh tế tư nhân đa sở hữu có khả năng cạnh tranh ở thị trường trong nước v à quốc tế. Bảo đảm các cơ chế, chính sách khu y ến khích, hỗ trợ phát triển ki nh tế tư nhân phải phù hợp với nguyên t ắ c thị trường và thúc đẩy tính tự chủ, cạnh tranh của kinh tế tư nhâ n . Mở rộng khả năng tham gia thị trường và th ú c đ ẩ y cạnh tranh bình đẳng . Rà soát, xóa bỏ các cơ chế, chính sách tạo ra bất bình đẳng giữa kinh tế tư nhân và các thành phần kinh tế khác; giữa các chủ thể của kinh tế tư nhân, nhất l à trong cạnh tranh và tiếp cận nguồn lực xã hội, các yếu tố sản xuất, cơ hội kinh doanh, tham gia thị trường, mà trọng tâm là đất đai, vốn, nguồn lực của Nhà nước. Tăng cường tính minh bạch đối với độc quyền nhà nước, độ c quyền doanh nghiệp và kiểm s o át độc quyền kinh doanh; bảo đảm cạnh tranh l ành m ạn h trên thị trường. Phát triển kết cấu hạ tầng đầy đủ. Phát triển nhanh hệ thống cơ sở hạ tầng đồng bộ, hiện đại nhằm hỗ trợ sản xuất kinh doanh và tạo điều kiện thuận lợi cho ki nh tế tư nhân tiếp cận, sử dụng thuận lợi, bình đẳng với chi phí hợp lý, đồng thời bảo đảm tính công khai, minh bạch. Tăng cường khả năng tiếp cận các nguồn lực , hoàn thiện, cơ chế, ch í nh sách, pháp luật về đất đai, quản lý tài nguyên và môi trường tạo điều kiện thuận lợ i cho kinh tế tư nhân tiếp cận đất đai, các nguồn tài nguyên một cách minh bạch, bình đẳng theo cơ chế thị trường phục vụ sản xuất kinh d o anh; cơ cấ u lại và phát triển nhanh, an toàn, hiệu quả các thị trường tài chính, nhất là hệ thống các tổ chức tín dụng và thị tr ường vốn , tạo điều kiện bình đẳng, thuận lợi cho kinh tế tư nhân tiếp cận nguồn vốn; phát triển mạnh mẽ, thông suốt các thị trường hàng hóa, dịch vụ; có cơ chế, chính s á ch tạo điều ki ện để kinh tế tư nhân tích cực tham gia vào quá trình hội nhậ p kinh tế quốc tế. (2) Nhóm giải pháp về hỗ trợ kinh tế tư nhân đổi mới sáng tạo, hiện đại hóa cô n g nghệ và phát triển nguồn nhân lực, nâng cao năng suất lao động. Khuyến khích, hỗ trợ kinh tế tư nhân đầu tư vào các hoạt động nghiên cứu và phát triển, ứng dụng và chuyển giao công nghệ, tiên tiến; thúc đẩy đổi mới, sáng tạo nhằm nâng cao năng suất lao động. Hoàn thiện pháp luật và thực hiện có hiệu quả các biện pháp, quy định bảo đ ả m qu y ền sở hữu tr í tuệ, thương hiệu. Đẩy mạnh thực hiện chiến lược quốc gia về phát triển nguồn nhân l ực với hệ thống chính sách, giải pháp đồng bộ, Khuyến khích, động viên và lan tỏa tinh thần, ý chí khởi nghiệp, kinh doanh và đổi mới sáng tạo trong toàn xã hội, nhất là cộng đồng d o anh nghiệp. Bên cạnh đó, Nghị quyết cũng đề ra các giải pháp quan trọng kh á c như: - Khuyến khích các doanh nghiệp của tư nhân đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, nhất là lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao (được lồng ghép trong nhiều nội dung khác nhau của các nhóm giải pháp) - Các giải pháp cụ thể đối với từng loại đối tượng doanh nghiệp như các doanh nghiệp lớn, các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các doanh nghiệp khởi nghiệp, các doanh nghiệp hoạt động trong khu vực phi chính thức. Tăng cường kết nối, liên kết giữa các doanh nghiệp tư nhân với nhau, doanh nghiệp tư nhân với doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp FD I. - Nâng cao tính hiệu quả trong hỗ trợ của Nhà nước đối với khu vực kinh tế tư nh â n; giảm chi phí cho doanh nghiệp để nâng cao hiệu quả và khả năng cạnh tranh; - Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Tăng cường đổi mới và nâng cao hiệu quả, tính độc lập của hệ thống tòa án nhân dân các cấp, nhất là xét xử và thi hành án dân sự, kinh tế. Có chế tài đủ mạnh để khắc phục tình trạng thực thi chưa nghiêm chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về kinh tế tư nhân. X óa bỏ mọi biểu hiện lợi ích nhóm trong xây dựng và thực thi pháp luật, cơ chế, chính sách đối với kinh tế tư nhân. - Tăng cường sự lãnh đ ạ o của Đảng đối với phát triển kinh tế tư nhân; hướng dẫn đảng viên làm kinh tế tư nhân; có quy định cụ thể về mô hình, vai trò, phương thức lã nh đạo c ủ a Đảng, sự tham gia của Mặt trận T ổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, xã hội - nghề nghiệp cho phù hợp v ớ i hoạt động của kinh tế tư nhân; đẩy mạnh phát triển Đ ả ng, các đoàn thể trong doanh nghiệp tư nhân; có giải pháp cụ thể hỗ trợ nâng cao hiệu qu ả hoạt động, của hiệp hội ngành nghề. BAN TUYÊN GIÁO TW - BAN KINH TẾ TW TÀI LIỆU TUYÊN TRUYỀN MỘT SỐ ĐIỂM MỚI CỦA NGHỊ QUYẾT SỐ 11-NQ/TW NGÀY 3/6/2017 HỘI NGHỊ TR U NG ƯƠNG LẦN THỨ NĂM BAN CHẤP HÀNH TRUNG ƯƠNG KHÓA XII VỀ HOÀN THIỆN THỂ CHẾ KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ngày 03/6/2017, Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (khóa XII) đã ban hành Nghị quyết số 11 - NQ/TW về “hoàn thiện thể chế ki nh tế thị trường định hư ớ ng xã hội chủ nghĩa” , cấu trúc của Nghị quyết gồm 4 phần: Tình hình và nguyên nhân; quan điểm chỉ đạo và mục tiê u ; nhiệm vụ và giải pháp chủ yế u ; tổ chức thực hiện. Để phục vụ công tác nghi ê n cứu, quán tr iệt, tuyên truyền đư a Nghị quyết Trung ương 5 (khóa XII) vào cuộc sống, Ban Tuyên giáo Trung ương chủ trì, phối hợp với Ban Kinh tế Tru n g ương biên soạn, phát hành tài liệu: Một số điểm mới của Nghị quyết s ố 11 - NQ/TW ngày 3/6/2017, Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa XII về “hoàn thiện th ể chế kinh tế thị trư ờ ng định hướng xã hội chủ nghĩa ”. Cụ thể, một số điểm mới như sau: 1 . Về quan điểm chỉ đạo: Nghị quyết số 11 - NQ/TW (khóa X II ) và Nghị quyết số 21 - NQ/TW (khóa X) đều đưa ra 5 quan điểm chỉ đạo hoàn thiện thể chế ki nh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Tuy nhiên, có thể n ó i Nghị quyết TW5 khóa XII đã thể hiện, một tầm nhận thức đầy đủ, toàn diện hơn và nội hàm, quy luật, bước đi, lộ trình của quá trình xây dựng và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường XHCN; quan điểm chỉ đạo cũng mạnh m ẽ hơn, nhấn mạnh hơn yêu cầu hoàn thiện thể chế đối v ớ i đổi mới và phát triển kinh tế đất nước; xác định rõ hơn định hướng tiếp tục hoàn thiện th ể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội ch ủ nghĩa ở nước ta hiện nay và xác định rõ tr ách nhiệm của cả hệ thống chính trị. 5 quan điểm chỉ đạo của Nghị quyết số 11-NQ/TW (khóa XII), đó l à : 1) Xây dựng và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là một nhiệm vụ chiến lược, là khâu đột phá quan trọng, tạo động lực để ph á t triển nhanh và bền vững; đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nề n kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hóa; xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ và hội nhập quốc tế; thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội. 2) Nhận thức đầy đủ, tôn tr ọng và vận dụng đúng đắn các quy luật khách quan của kinh tế thị tr ường, thông lệ quốc tế, đồng thời bảo đ ả m định hướng xã hội chủ nghĩa phù hợp với điều k i ện phát triển của đất nước trong từng giai đoạn. Bảo đ ả m tính đồng bộ giữa các bộ phận cấu thành của thể chế kinh tế. G ắ n kết hài hòa giữa tăng tr ưởng kinh tế với thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, phát tr iển văn hóa, bảo vệ mô i trường, bảo đ ả m quốc phòng, an ninh. 3) Hoàn thiện thể chế kinh tế thị tr ường định hướng xã hội chủ nghĩa là quá trình phát triển liên tục; kế thừa có chọn lọc thành tựu phát triển kinh tế thị trường của nhân loại và kinh nghiệm tổng kết từ thực tiễn đổi mới ở nước ta; chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế, đồng thời bảo đảm giữ vững độc lập,chủ quyền quốc gia, an ninh ch í nh trị, trật tự, an toàn xã hội. 4) Hoàn thiện thể chế kinh tế đi đôi với hoàn thiện thể chế ch í nh tr ị mà trọng tâm là đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của tổ chức bộ máy và cán bộ. Có bước đi phù hợp, vững chắc, vừa làm vừa tổng kết, r ú t kinh nghiệm để tiếp tục hoàn thiện . Xác định rõ và thực hiện đúng vị trí, vai trò, chức năng và mối quan hệ của Nhà nước, thị trường và xã hội phù hợp với kinh tế thị trường; bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa; tăng cường và giữ vững vai tr ò lãnh đạo c ủ a Đảng. 5) Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hư ớ ng xã hội chủ nghĩa là nhiệm vụ qu a n trọng, vừa cấp bách vừa lâu dài của cả hệ thống chính trị. Đổi mới phương thức, nâng ca o năng lực lãnh đạo của Đảng, hiệu lực và hiệu quả quản lý cửa Nhà nước, phát h u y sức mạnh của cả hệ thống chính tr ị và của to à n xã hội trong quá tr ình hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. 2. Về mục tiêu a. Mục tiêu tổng quát: K ế thừa những quan điểm quan trọng của các Nghị quyết Đ ả ng trư ớ c đó về hoàn thiện thể chế ki nh tế thị trư ờ ng định hướng xã hội chủ nghĩa, Nghị quyết số 1 1 - NQ/TW (khóa X II ) xác định: “Tiếp tục ho à n thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tạo tiề n đề vững chắc cho việc xây dựng thành công và vận hành đồng bộ, th ô ng suốt nền kinh tế thị tr ư ờ ng định hướng xã hội chủ nghĩa; góp phần huy động và phân bổ, sử dụng, có hiệu quả nhất mọi nguồn lực để th úc đẩy kinh t ế - x ã hội phát triển nhanh và bền vững v ì mục tiêu “ dân giàu,nước mạnh, d â n chủ, công bằng, văn m i nh ” . Hai nội dung được nhấn m ạ nh trong mục tiêu đó là vận hành thông suốt nền kinh tế thị trường định hư ớ ng XHCN và vấn đề huy động, phân bổ, sử dụng có hiệu qu ả mọi nguồn lực. b. Về mục tiêu cụ th ể : Trong bối cảnh ra đời Nghị quyết 21 - NQ/TW (khóa X), mục tiêu xây dựng hệ thống pháp luật bảo đảm cho nền kinh tế thị trường định hướng XHCN l ú c đó đặt ra rất c ấp thiết . Với Nghị quyết số 11-NQ /TW (khóa X II ) các yêu cầu về sự đồng bộ hơn trong hệ thống thể chế, đ á p ứ ng các chuẩn mực phổ biến của nền kinh tế thị trường hiện đại và hội nhập quốc tế, mối quan hệ giữa thể chế kinh tế và thể chế chính trị, giữa Nhà nước và thị trường … là những nội dung quan trọng được nhấn mạnh. Mục tiêu cụ thể đến năm 2020 được Nghị quyết số 11-NQ/TW (khóa X I I) xác định, đó là: “Phấn đ ấ u hoàn thiệ n một bước đồng bộ hơn hệ thống thể chế ki nh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa theo các chuẩn mực phổ biến của nền k i nh tế thị trường hiện đại v à hội nhập quốc tế. Cơ bản bảo đảm t í nh đồng bộ giữa thể chế kinh tế và thể chế chính trị , giữa Nhà nước và thị trường; sự hài hòa giữa tăng trưởng kinh t ế với phát tr i ể n v ăn hóa, phát triển con người, thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, bảo đảm an s i nh xã hội, bảo vệ môi trư ờ ng, phát triển xã hội bền vững. Chủ động, tích cực hội nhập kinh tế quốc tế gắn với xây dựng nền kinh tế độc l ập, tự chủ”. Mục tiêu đến năm 2030, đ ó là : “ Hoàn thiện đ ồ ng bộ và vận hành có kiệu quả th ể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta”. 3. Về nhiệm vụ, giải pháp a. Về th ố ng nhất nhận thức: Nhất quán tinh thần Đại hội XII của Đảng, Nghị quyết số 11-NQ/TW (khóa XII ) xác định: “N ề n kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa mà nước ta xây dựng là nền kinh tế vận hành đầy đ ủ , đ ồ ng bộ theo các quy luật của k i nh tế thị trường, đồng thời b ả o đ ả m định hướng xã hội chủ nghĩa phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước; là nền kinh tế thị trư ờ ng hiện đại và hội nhập quốc tế; c ó sự quản lý của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, do Đ ả ng Cộng sản Việt Nam l ã nh đạo, nhằm mục tiêu “ dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” Nghị quyết số 11-NQ/TW (khóa XII ) đã khái quát làm rõ h ơ n một bước nội hàm hiện đại và hội nhập quốc tế, định hướng xã hội chủ nghĩa của nền kinh tế nước ta, đó là: “Tính hiện đại và hội nhập quốc tế của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta thể hiện ở ch ỗ kế thừa có chọn l ọc những thành tựu phát triển kinh tế thị trường của nhân loại, k i nh nghiệm t ổ ng kết từ th ự c tiễn hơn 30 năm đổi mới; c ó hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách v à các yếu t ố thị trư ờ ng, các loại thị trường đầy đủ, đồng bộ, vận hành thông suốt, gắn kết chặt chẽ với các nền kinh tế trên thế giới; vai trò, chức n ă ng c ủ a Nhà nước và thị trường được xác định và thực hiện phù hợp với thông lệ, nguyên tắc, chuẩn mực quốc tế phổ biến . Định hướng xã hội chủ nghĩa của nền kinh tế được nhất quán xác lập và tăng cường thông qua s ự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước, l ấ y con người l à m trung tâm, vì mọi người và do con ngườ i ; phát huy đầy đủ vai trò làm chủ của nhân dân, thực kiện tiến bộ và công bằng xã hội ngay trong từng bước và từng chính sách phát triển ”. Kế thừa quan điểm Đại hội XII của Đảng về vai tr ò của các thành phần kinh tế trong nền kinh tế thị trường đ ị nh hư ớ ng xã hội chủ nghĩa, Nghị quyết số 11 - NQ/TW (khóa XII) tiếp tục xác định: “kinh tế tư nhân là một đ ộ n g lực quan trọng của nền kinh tế . Kinh tế nhà nước, kinh tế tập thể cùng với kinh tế tư nhân là nòng cốt để phát triển một nền k i nh tế độc lập, tự chủ” . Nghị quyết số 11-NQ/TW (khóa XII ) đã xác định rõ hơn vai trò, vị trí, chức năng và mối quan hệ giữa Nhà nước và thị trường; nguyên tắc huy động và phân bổ các nguồn lực xã hội, theo đó: “ Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Nhà nước đ ó ng vai trò định hướng, xây dựng và hoàn thiện thể chế k i nh tế; tạo môi trường cạnh tranh, bình đẳng, minh b ạ ch và lành mạnh; sử dụng các công cụ, chính sách và các nguồn lực của Nhà nước để định hướng và điều tiết nền kinh tế, thúc đẩy sản xuất, k i nh do a nh và bảo vệ tài nguyên, môi trường; phát triển các lĩnh vực v ă n hóa, x ã hội . Thị trư ờng đóng vai trò chủ yếu trong huy động v à phân bổ có hiệu quả các nguồn lực, là động lực chủ yếu đ ể giải phóng sức sản x u ất; các nguồn lực nhà nước được phân b ổ theo chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phù hợp v ớ i cơ chế thị tr ường” b . Về nhiệm vụ, giải pháp tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa : Nghị quyết số 21 - NQ/TW (khóa X) đ ề xuất 5 nhóm chủ trương, giải pháp v ớ i 27 giải pháp cụ thể Nghị quyết số 11-NQ/TW (khóa X II ) đề xuất 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp l ớ n với 44 giải pháp cụ th ể ; 5 nhiệm vụ cần tập trung chỉ đạo thực hiện: - 6 nhóm giải pháp của Nghị quyết số 11-NQ/TW (khóa XII), đó là: 1) Thống nhất nhận thức về nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta . 2) Tiếp t ụ c hoàn thiện thể chế về sở hữu, phát triển các thành phần kinh tế, các loại h ì nh doanh nghiệp . 3) Hoàn thiện thể chế phát triển đồng bộ các y ế u tố thị tr ường và các lo ạ i thị tr ường . 4) Hoàn thiện thể chế gắn kết tăng tr ưởng kinh tế với bảo đảm phát triển bền vững, tiến bộ và công bằng xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu . 5) Hoàn thiện thể chế đẩy mạnh, nâng cao hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế . 6) Nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, vai trò xây dựng và thực hiện thể chế kinh tế của Nhà nước ; phát huy quyền làm chủ của nh â n dân trong hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa . - Trong 44 giải pháp cụ thể, có một số giải pháp mới, nổi bật, như: + Có giải pháp về hoà n thiện thể chế gắn kết tăng trưởng kin h tế với bảo đảm phát triển bền v ữ ng, tiến bộ và công bằng xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu; có giải pháp về hoàn th i ện thể chế đẩy mạnh, nâng cao hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế (những giải pháp n à y không có trong Nghị quyết s ố 21-NQ/TW) + Về hoàn thiện thể chế sở hữu Nghị quyết số 11-NQ/TW đã chỉ đ ạ o tập trung hoàn thiện pháp luật về đổi mới quản lý, nâng cao hiệu lực quản lý và hiệu quả sử dụng đất đai, tài nguyên thiên nhiên,và các loại tài sản công, nhất l à tài sản và vố n đầu tư của nhà n ướ c t ạ i doanh nghiệp . T ạo thuận lợi cho việc chuyển nhượng hoặc cho thuê quyền sử dụng đất , góp vốn bằng giá tr ị q u yền sử dụng đất; hỗ trợ tích tụ, tập trung ruộng đất để phát triển công nghiệp, dịch vụ ở nông thôn và nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn, công nghệ, cao, gắn với bảo đảm việc làm và thu nhập bền vững của nông dân, giữ vững ổ n đ ịn h chính trị xã hội ở nông thôn . + Về hoàn thiện thể chế phát triển các thành phần kinh tế, các loại hình doanh nghiệp, bên cạnh tiếp tục nhấn mạnh hoàn thiện các thể chế thúc đẩy khởi nghiệp, bảo đảm quyền tự do ki n h doanh, cạnh tranh bình đẳng, Nghị quyết số 11 - NQ/TW còn yêu cầu xây dựng th ể chế tạo điều kiện thuận lợi thúc đẩy phát triển doanh nghiệp và đội ngũ doanh nhân Việt Nam thật sự tr ở thành lực lượng nòng cốt, đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, bảo đảm tính độc lập, tự chủ của nền kinh tế . + Về thể chế phát triển đồng bộ các yếu tố thị trường và các loại thị trường, ngoài việc tiếp tục hoàn thiện thể chế phát triển thị trường hàng hóa, dịch vụ , Nghị quyết số 11-NQ/TW đề xuất các giải pháp cụ thể phát triển và hoàn thiện thị trường các yếu tố sản xuất, chú trọng hoàn thiện pháp luật hỗ trợ v à thúc đ ẩ y cơ cấu lại thị trường tài chính . Ho à n thiện pháp luật về thuế tài s ả n, nhất là về đất đai, bất động sản . Bảo đảm minh bạch thông tin về thị trường quyền sử dụng đất . Xác định giá trị quyền sử dụng đất theo cơ chế thị trư ờ ng thông qua đấu giá, đấu thầu các dự án có sử dụng đất, thỏa thuận mua b á n trên thị trư ờ ng; áp dụng phổ biến việc xác định giá trị quyền sử dụng đất thông qua các tổ chức th ẩ m định giá độc lập, chuyên nghiệp . Rà soát, điều chỉnh khung giá quyền sử dụng đất phù hợp với thị trư ờ ng ở từng địa phương . Tăng cường áp dụng phương thức cho thuê đất . + Về nâng cao năng lực lãnh đạo, đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với việc hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Nghị quyết số 11-NQ/TW đã nhấn mạnh phải “ Đ ổi mới nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng về kinh tế - xã hội . Nâng cao năng lực hoạch định đường l ố i , chủ trương phát triển kinh tế - xã hội của Đảng . Tăng cường lã nh đạo việc thể chế hóa và tổ chức thực hiện đường lối, chủ trư ơ ng của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về k i nh tế - xã hội . Tiếp tục đ ổ i mới, nâng cao chất lượng tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận và xây dựng, ban hành nghị quyết của Đảng, về k i nh tế - xã hội . Đổi mới, kiện toàn tổ chức bộ máy và phương thức hoạt động của Đảng, đáp ứng yêu cầu lãnh đạo phá t triển kinh tế - xã hội; nâng cao hiệu quả hoạt động của cả hệ thống chính trị . Đổi mới phương thức đánh giá, tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, bố tr í cán bộ và lãnh đạo, chỉ đạo việc thực hiện của đội ng ũ cán bộ hoạt động trong các lĩnh vực kinh tế - xã hộ i. Ki ê n quyết, kiên trì đấu tranh đẩy lùi tham nhũng, suy thoái tư tưởng ch í nh trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “ tự di ễ n biến ” , “ tự chuy ể n hóa ” của đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là người đứng đầu . Tăng cư ờ ng công tác kiể m tra, giám sát, sơ kết, tổng kết; kịp thời phát hiện và giải quyết đúng đắn những vấn đề l ớn, quan trọng, phức tạp về k i nh tế xã hội của đất n ư ớc ”. + Về nâng cao năng lực, vai tr ò xây dựng và thực hiện thể chế của Nhà nước, Nghị quyết s ố 11-NQ/TW đã chỉ rõ: “Đ ổi mới phương thức quản lý nhà nước về kinh tế; thực hiện đ ú ng đắn và đ ầ y đủ chức năng củ a Nh à n ư ớc trong nền kinh tế thị tr ường . Điều hành nền kinh tế không chỉ bảo đ ả m mục tiêu ng ắ n hạn mà còn hư ớ ng tới thực hiện các mục ti ê u trung v à dà i hạn . Nâng cao năng lực phân tích, dự báo, nhất là dự báo chiến lược . Đổi mới căn bản và toàn diện công tác xây dựng và thực hiện các quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, đầu tư công và tài ch í nh c ô ng thực sự theo cơ chế thị trư ờ ng, khắc phục tình trạng “ xin - cho ” , chủ quan, duy ý ch í. Đổi mới công tác th ố ng kê ph ù hợp với chuẩn mực quốc tế . Nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác giám sát, kiểm tra, thanh tra, kiểm toán và thực th i pháp luật . ” + Về phát huy vai tr ò làm chủ của nhân dân, sự tham gia của Mặt tr ận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, xã hội - nghề nghiệp, Nghị quyết s ố 1 1 - NQ/TW đã chỉ rõ: “ Thể chế hóa các quy định của Hiến pháp về quyền con người, quyền công dân, quyền và nghĩa vụ của Mặt trận T ổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, xã hội - nghề nghiệp . Bảo đảm mọi người đều được bình đẳng trong tiếp cận các cơ hội và điều kiện phát triển, được th a m gia và hưởng lợi từ quá trình phát triể n” . - So với Nghị quyết số 21-NQ/TW (khóa X), xuất phát từ quan điểm coi xây dựng và hoàn thiện thể chế là một nhiệm vụ chiến lược, là khâu đột phá quan trọng tạo động lực để phát triển kinh tế nh a nh và bền vững, Nghị quyết số 11-NQ/TW (khóa XII) đã đề xuất 5 nhiệm vụ quan trọng cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện trong giai đoạn từ nay đến năm 2020 . Đ â y có thể coi là những giải pháp đột phá của Nghị quyết TW5 khóa XII hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay . Đó là: 1) Hoàn thiện thể chế về huy động, phân bổ và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực và thể chế về phân phối kết quả làm ra để giải phóng sức sản xuất, tạo động lực và nguồn lực cho tăng trưởng, phát triển, bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội, quốc phòng, an n i nh . 2) Hoàn thiện thể chế về cải thiện môi trư ờ ng đầu tư, kinh doanh; có chính sách đột phá tháo gỡ nh ữ ng vướng mắc, tạo thuận lợi hỗ trợ doanh nghiệp phát triển trên cơ sở đẩy mạnh đồng bộ cải cách hành chính và cải cách tư pháp . Xây dựng thể chế làm căn cứ xử lý dứt điểm, hiệu quả các tồn tại, yếu kém đã tích tụ trong nền kinh tế nhiều năm qua, đặc biệt là việc xử lý các tập đoàn k i nh tế, tổng công ty nhà nước, các dự án, công trình đầu tư công không hiệu quả, thua lỗ kéo dài; cơ cấu lại các tổ chức tín dụng yếu kém gắn v ớ i xử lý nợ xấu . 3) Hoàn thiện thể chế về phát triển, ứng dụng khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất l ượng cao, tranh thủ những cơ hội và thành tựu của Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4, đổi m ớ i mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất lao động, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế . 4) Nâng ca o hiệu lực, hiệu quả quản lý nền kinh tế và năng lực kiến tạo sự phát triển của Nhà nước, đặc biệt là năng lực, hiệu quả thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng và tổ chức thực hiện luật pháp, chính sách của Nhà nước . 5) Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, hoàn thiện thể chế kiểm soát quyền lực, t i nh giản bộ máy, biên chế, xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực, phẩm chất đáp ứng y ê u cầu, nhiệm vụ; nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của toàn hệ thống chính trị . BAN TUYÊN GIÁO TW - BAN KINH TẾ TW TÀI LIỆU TUYÊN TRUYỀN MỘT SỐ ĐIỂM MỚI CỦA NGHỊ QUYẾT SỐ 12-NQ/TW NGÀY 03/6/2017 HỘI NGHỊ BAN CHẤP HÀNH TRUNG ƯƠNG ĐẢNG LẦN THỨ 5 (KHÓA XII) VỀ “TIẾP TỤC ĐỔI MỚI, CƠ CẤU LẠI VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC” Ngày 03/6/2017, Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (kh ó a XII) đã ban hành Nghị quyết số 12 - NQ/TW về “Tiếp tục đổi mới, cơ cấu l ại và nâng cao hiệ u quả doanh nghiệp nhà nước ”. C ấu trúc của Nghị quyết gồm 4 phần: Tình hình và nguyên nhân; quan điểm chỉ đạo và mục tiêu; nhiệm vụ và giải pháp ch ủ yếu; tổ chức thực hiện . Để phục vụ công tác nghiên cứu, quán triệt, tuyên truyền đưa Nghị quyết Trung ương 5 (khóa X II ) vào cuộc sống, Ban Tuyên giáo Trung ương ch ủ trì, phối hợp với Ban Kinh tế Trung ương biên soạn, phát hành tài liệ u. Một số điểm mới của Nghị quyết s ố 12 - NQ/TW ngày 3/6/2017 , Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa X II về “ Tiếp tục đổi m ới cơ cấu l ạ i và nâng cao hiệu quả doanh ngh i ệp nhà nước” . Cụ thể, một số điểm m ới như sau: 1. Về khái niệm doanh nghiệp Nhà nước Nghị quyết số 12-NQ/TW (khóa XII) đã xác định nội hàm rõ doanh nghiệp nhà nước để thống nhất cách hiểu “Doanh nghiệp nhà nước là doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100 % v ố n điều l ệ hoặc giữ cổ phần, vốn g ó p ch i ph ố i, tổ chức và hoạt động dưới hình thức công ty c ổ phần hoặc công ty trách nhiệm hữu hạ n” . Vậy phạm vi bao quát không chỉ ở một số ít doanh nghiệp do Nhà nước n ắ m giữ 100% vốn điều lệ mà còn bao gồm một số lượng rất lớn doanh nghiệp do nhà nước nắm giữ cổ phần, vốn góp chi phối, phù hợp với thực tiễn trong nước, và thông lệ quốc tế . Khái niệm này kế thừa Nghị quyết Trung ư ơng 3 (khóa IX), nhưng có bổ sung hơn so với Luật Doanh nghiệp 2014 ( Doanh nghiệp nhà nước là doanh ngh i ệp do Nhà nước n ắ m giữ 100% vốn điều l ệ ) . H i ện nay, vốn và tài sản nhà nư ớ c tại các doanh nghiệp có cổ phần, vốn góp chi phối của Nhà nư ớ c rất lớn và Nhà nước có vai trò quan trọng, trong định hướng phát triển các doanh nghiệp này, vì vậy r ấ t c ầ n s ự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước đối với các doanh nghiệp có cổ phần, vốn góp chi phối của Nhà nước . 2 . Về vị trí và vai trò của doanh nghiệp nhà nước - Trong Nghị quyết Trung ương 3 (khóa IX) xác định: “doanh nghiệp nhà nước là lực lượng nòng cốt đẩy nhanh tăng trư ở ng k i nh tế và tạo nền tảng cho sự nghiệp công nghiệp h ó a, hiện đại hóa đất nước theo định hư ớ ng xã hội chủ nghĩa ” ; “doanh nghiệp nhà nước giữ vị trí then chốt trong nền k i nh tế, làm công cụ vật chất quan trọng để Nhà nước định hướng và điều tiết vĩ mô, l à m lực lượng nòng cốt, góp phần ch ủ yếu đ ể kinh tế nhà nước thực hiện vai trò chủ đạo tr o ng nền kinh tế thị trư ờ ng định hướng xã hội chủ nghĩa, là chủ lực trong hội nhập kinh tế quốc tế”. - Nghị quyết số 12-NQ/TW (khóa XII) nêu bật hơn vai trò của Doanh nghiệp Nhà nước theo tinh thần cụ thể hóa quan điểm của Đại hội XII: D o anh nghiệp nhà nước giữ vị trí then chốt và là một lực lượng vật chất quan trọng của kinh tế nhà nước, góp phần thúc đ ẩ y phát triển ki nh tế v à thực hiện tiến b ộ , công bằng xã hội; doanh nghiệp nhà nước thực hiện vai trò dẫn dắ t phát triển các doanh nghiệp thuộc thành phần k i nh tế khác, bảo đảm doanh nghiệp Việt Nam thật sự trở thành lực lượng nòng c ố t trong phát triể n kinh tế - x ã hội, thực hiện công nghiệp hó a , hiện đại hóa, xây dựng nền ki nh t ế độc l ập, tự chủ trọng bối cảnh t oà n cầu h ó a và hội nhập quốc t ế . 3 . Về phạm v i ngà n h , lĩnh v ực hoạt đ ộng Nghị quyết số 12-NQ/TW (khóa XII ) đề ra chủ trươ n g tiế p tục thu hẹp phạm v i ngành, lĩ n h vực hoạt động của doanh nghiệp nhà nước, cụ thể là: Doanh nghiệp; nhà nước tập trung vào những lĩnh vực then chốt, thiết yếu; những địa b à n; quan trọng và quốc phòng, an ninh; những lĩnh vực m à doanh nghiệp thuộc các thành ph ầ n kinh tế khác không đầu tư . Trong khi đó, Nghị quyết Tru n g ư ơ ng 3 (khóa I X) xác định: “ Kiên quyết điều chỉnh cơ cấu để doanh nghiệp nhà nước c ó cơ cấu h ợ p lý , tập trung và o những ng à nh, lĩnh vực then chốt và địa bàn quan trọng, chiếm thị phần đủ l ớ n đ ố i với các sản phẩm và dịch vụ chủ yếu; kh ô ng nhất thiết phải giữ t ỉ trọng l ớn trong tất c ả các ngành lĩnh vực, sản phẩm của nền k i nh t ế” . Nh ư vậy, phạm vi ng ành, lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp nhà nước đã được xác định rõ hơn so v ớ i Nghị quyết Trung ương 3 (khó a IX) và phù hợp hơn với vai trò của Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; 4 . V ề cơ chế hoạt động, tiêu chí đánh giá hiệu quả doanh nghiệp nhà nước - Nghị quyết số 12-NQ/TW (khóa X II ) xác định quan điểm: Doanh nghiệp nhà nước hoạt động theo cơ chế thị trường, lấy hiệu quả kinh tế làm tiêu ch í đánh giá chủ y ế u, tự chủ, tự chịu trách nhiệm, cạnh tranh bình đ ẳ ng với d o anh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khác theo quy định của pháp luật; Bảo đảm công khai, m i nh bạch và trách nhiệm giải trình của doanh nghiệp nhà nước . Tách bạch nhiệm vụ của doanh nghiệp nhà nước sản xuất, kinh doanh, hàng hóa, dịch vụ thông thư ờ ng và nhiệm vụ của doanh nghiệp nh à nước sản xuất, cung cấp hàng h óa , dịch vụ công ích . Quan điểm này cụ th ể hóa chủ trương của Đảng trong Đ ại hội XII “Mọi doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế đều phải hoạt động theo cơ chế thị trường, bình đẳng cạnh tranh theo pháp l uật ” ; “Tách bạch nhiệm vụ sản x u ất k i nh doanh và nhiệm vụ ch í nh trị công ích” . Nghị quyết số 12-NQ/TW (khóa XII) đề xuất giải pháp đổi mới cơ chế, chính sách đ ể doanh nghiệp nhà nước thật sự vận hành theo cơ chế thị trường . + Doanh nghiệp nhà nước tham gia thực hiện nhiệm vụ chính trị, xã hội do Nhà nước giao thực hiện theo cơ chế Nhà nước đặt hàng, lựa chọ n cạnh tranh, công k hai và xác định rõ giá thành, chi phí thực hiện, trách nhiệm và quyền lợi của Nhà nước, doanh nghiệp nhà nước đ ể bảo đảm không làm giảm hiệu qu ả k inh doanh của doanh nghiệp nhà nước + Quan hệ kinh tế, tài chính giữa Nhà nước và doanh nghiệp nhà nước, nhất là các quyền và nghĩa vụ phải được thực hiện đầy đ ủ , minh bạch theo quy định của pháp luật, phù hợp với cơ chế thị trường + Xóa bỏ các cơ chế can thiệp hành chính trực tiếp, bao cấp dành cho doanh nghiệp nhà nước, đối xử bất bình đẳng với doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khác, nhất là trong tiếp cận các nguồn lực nhà nước, tín dụng, đất đai, tài nguyên, cơ hội đầu tư, kinh doanh, tài chính, thuế, … + Phát huy vai trò mở đường, dẫn dắt của doanh nghiệp nhà nư ớ c trong việc h ình thành và mở rộng các chu ỗi sản xuất, cung ứng và chu ỗ i giá trị trong n ước, khu vực và thế gi ớ i . Hạn chế tình trạng sản xuất kinh doanh khép kín, cục bộ, không minh bạch trong doanh nghiệp nhà nước, đặc biệt là trong c á c tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước . Nhìn chung, đổi mới cơ chế, chính sách hoạt động của doanh nghiệp nhà nước theo Nghị quyết này là hướng tới bảo đảm đối xử bình đẳng giữa doanh n gh i ệp nhà nước và doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế kh á c, bảo đảm quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp nhà n ước, quan hệ giữ a nhà nước và doanh nghiệp nhà nước “sòng ph ẳ ng” và rõ ràng hơn theo cơ chế thị trường nhằm bảo đảm h i ệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước . Nghị quyết Trung ương 3 (khóa IX) xác định: Doanh nghiệp tự chủ quyết định kinh doanh theo quan hệ cung cầu trên thị trường ph ù hợp với mục tiêu thành lập và điều lệ hoạt động . Xóa bỏ bao cấp đố i với doanh nghiệp . Thực h iện chính sách ưu đ ã i đối với các ngành, v ù ng, các sản phẩm và dịch vụ cần ư u tiên hoặc khuyến khích phát tri ển, không ph â n biệt thành phần kinh tế . Việc xem xét, đánh giá hiệu quả của doanh nghiệp nhà nước phải có quan điểm toàn diện cả về kinh tế, chính trị, xã hội; trong đó, l ấ y suất sinh l ờ i trên vốn làm một trong những tiê u chuẩn chủ yếu để đánh giá hiệu quả của doanh nghiệp kinh doanh, lấy kết quả thực kiện các chính sách xã hội làm tiêu chuẩn chủ yếu đ ể đánh giá hiệu qu ả của doanh nghiệp công ích . Tiếp tục đổi mới cơ chế quản lý đ ể doanh nghiệp, nhà nước kinh doanh tự chủ, tự chịu trách nhiệm, hợp tác và cạnh tranh bình đ ẳ ng với doanh nghiệp thuộc cá c thành phần kinh tế khác theo pháp luật . Bảo Hộ cần thiết, c ó đi ều kiện đối với những ngành, lĩnh vực, sản phẩm quan trọng . Thực h i ện độc quyền nhà nước trong lĩnh vực cần thiết, nhưng không biến độc quyền nhà nước thành độc quyền doanh nghiệp . X ó a bao cấp, đồng thời có chính sách đầu tư đúng đắn và h ỗ trợ phù hợp đối với những ngành, lĩnh vực, sản phẩm cần ư u tiên phát triển . 5 . Về định hướng cơ cấu lại - Nghị quyết số 12-NQ/TW (khóa XII) xác định quan điểm: Cơ cấu l ạ i , đổi mới doanh nghiệp nhà nước theo cơ chế thị trường là quá trình thường xuyên, liên tục với phương thức thực hiện và lộ trình hợp lý . Tiếp tục đẩy mạn h cơ cấu lạ i doanh nghiệp nhà nước theo hướng kiên quyết cổ phần hóa, bán vốn tại những doanh nghiệp mà Nhà nước không cần n ắ m hoặc không cần giữ cổ phần, v ố n góp ch i ph ối , kể c ả những doanh nghiệp đang kinh doanh c ó hiệu quả; đồng thời xử lý triệt đ ể , bao gồm cả việc cho ph á s ả n các doanh nghiệp nh à n ước yếu kém . Qua n điểm này thể hiện việc cơ cấu lại, đổi mới doanh, nghiệp nhà nước l à một quá tr ì nh thường xuyên, liên tục không chỉ nh ằ m xử l ý những hạn chế, yếu kém hiện nay mà còn đ ể doanh nghiệ p nhà nước đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện được vị trí, vai tr ò của doanh nghiệp nhà nước, đã nê u và tiếp tục thu hẹp số lượng doanh nghiệp nhà nước để tập trung vào 3 ngành, lĩnh vực đã được Đại hội XII của Đảng xác định . Quan đi ể m n ày cho thấy sự quyết tâm cao của Đảng trong việc đổi mới, cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước, nhất là c ổ phần hóa và thoái vốn nhà nước . Trong khi đó, Nghị quyết Trung ương 3 (khóa I X) xác định: “Chuyển doanh nghiệp nhà nước sang hoạt động theo chế độ công ty; đẩy mạnh cổ phần h ó a những doanh nghiệp nhà nước mà Nhà nước không cần giữ 1 00% v ố n, xem đó là khâu quan trọng đ ể tạo chuyển biến cơ bản trong việc nâng ca o hiệu quả do a nh nghiệp nhà n ướ c ”. - Về cổ phần hóa doanh nghiệp, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp, Nghị quyết số 12-NQ/TW (khóa X II ) có một số điểm mới để giải quyết những vấn đề phát sinh trong thực ti ễ n mà Nghị quyết Trung ương 3 (khóa IX) chưa đ ề cập tới: + Giảm tỉ lệ sở hữu nhà nước xuống mức đ ủ để thay đổi quản trị một cách thực chất và thu hút nhà đầu tư có năng lực thực sự; tối đa hóa giá tr ị bán vốn nhà nước theo cơ chế thị trường . + Rà soát, đánh giá toàn diện thực trạng và phân loại các doanh nghiệp nhà nước, dự án, công trình đầu tư và vốn , tài sản nhà nước tại doanh nghiệp đ ể có giải pháp c ơ cấu lại, xử lý phù hợp . Kiên quyết xử lý dứt điểm các doanh nghiệp nhà nước, các dự án đầu tư thua lỗ, kém hiệu quả . Đối với doanh nghiệp mà Nhà nước không cần nắm giữ cổ phần, vốn góp chi ph ố i hoặc không cầm n ắ m giữ cổ phần, vốn góp th ì thực hiện cổ phần hóa, b á n, khoán, cho thuê, giải thể, phá sản . Đối với những doanh nghiệp mà Nhà nước cần nắm giữ 100% v ố n hoặc cần nắm giữ cổ phần, vốn góp chi phối th ì cơ cấu lại bằng cơ chế, chính s á ch phù hợp . Đối với những dự án đầu tư th u a lỗ, thực hiện cơ cấu lại và chuyển nhượng dự án cho nhà đầu tư thuộc thành phần kinh tế khác . Làm rõ trách nhiệm và xử lý ngh i êm theo quy định của pháp luật những vi phạm của các tổ chức, cá nhân li ê n quan để xảy ra tình tr ạng doanh nghiệp nhà nước, dự án đầu tư thua lỗ, thất thoát, lãng phí lớn . + Khuyến khích, thu hút các nhà đầu tư chiến lược th a m gia mua cổ phần, góp vốn vào doanh nghiệp khi cổ phần hóa, thoái vốn nhà n ư ớc . Hoàn thiện tiêu chí cổ đông lớn, cổ đông chiến lược có đủ năng lực tài chính, công nghệ và quản tr ị đ ể c ơ cấ u lại và phát triển doanh nghiệp . + Đ ẩ y mạnh thoái vốn đầu tư ngoài ngành, lĩnh vực kinh doanh chính, kiên q u yết khắc phục tình trạng đầu tư phân tán, dàn trải . Cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước trên cơ sở nhiệm vụ được giao, ngành, nghề kinh doanh chính, khai thác tối đa tiềm năng, thế mạnh; triệt để tiết kiệm chi phí; nâng cao chất lượng hàng hóa, dịch vụ, uy tín v à thương hiệu trên thị trường + Sử dụng có hiệu quả chính sách thuế, phí gắn với nâng cao hiệu quả công tác quy hoạch đất đai một cách ổn định . Tăng cường quản lý, ki ể m soát chặt chẽ, bảo đảm nhà đầu tư thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước trong vi ệ c chuyển đổi mục đích sử dụng đất sau cổ phần hóa . + Tiền thu từ cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước được quản lý tập tr ung và chỉ sử dụng cho các mục đích chi đầu tư phát triển; không sử dụng cho chi thường xuyên của ngân sách nhà nước . + Đối v ớ i các doanh nghiệp nhà nước đang được giao quản l ý, khai thác các công trình, dự án kết cấu hạ tầng d o Nhà nước đ ầ u tư có ý nghĩa quan tr ọng về kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh, khi cổ phần hóa , Nhà nước tiế n hành kiểm soát theo nguyên tắc: Nhà nước thống nhất s ở hữu các công tr ình hạ tầng quan trọng; doanh nghiệp cổ phần hóa, nhà đầu tư nhận quy ề n khai thác chỉ được q u yền quản lý, vận hành, khai thác các công trình, dự án kế t c ấ u hạ tầng; việc lựa chọn nhà đầu tư, doanh nghiệp phải thực hiện theo Luật Đấu thầu, công khai, minh bạch; bảo đảm q uố c phòng, an ninh và bảo vệ chủ quyền quốc gia, toàn vẹn lãnh th ổ. + T ă ng cường đầu tư, nâng cao năng lực của doanh nghiệp nhà nước về đ ổ i mới sáng tạo, nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao khoa học, c ông nghệ, kỹ thuật sản xuất hiện đại, sử dụng tiết kiệm năng lượng, thân thiện với môi trường, coi đây là yếu tố q u y ế t định nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của doanh nghiệp nhà nước . 6. Về phương pháp xác định giá trị d o anh nghiệp và bán cổ phần Nghị quyết số 12-NQ/TW (khóa XI I ) đề ra một số giải p háp nhằm xác định giá trị hợp lý giá tr ị doanh nghiệp, vốn và tài sản nhà nước, đồng thời hạn chế tình trạng thất thoát trong cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp: - Bảo đảm công khai, minh bạch trong cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước, nhất là trong cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp . Áp dụng các phương pháp định giá tài sản tiên tiến phù hợp với cơ chế thị trường; bảo đảm vốn, tài sản của Nhà nước và giá trị doanh nghiệp được định giá đầy đủ, hợp lý, cô n g khai, minh bạch . Hoàn thiện thể chế về định gi á đất đai, tài sản hữu hình, và tài sản vô hì nh (tài sản trí tuệ, thương hiệu, … ) trong cổ phần hóa theo cơ chế thị trường . Q u y định, rõ trách nhiệm của tổ chức tư v ấ n định giá độc lập trong định gi á tài s ả n, vốn và xác định giá trị doanh nghiệp . Xác định rõ trách nhiệm của Kiểm toán Nhà nước trong việc kiểm toán xác định giá trị doanh nghiệp, định giá tài sản, vốn nhà n ướ c . Đây là điểm mới so với Nghị quyết Trung ương 3 (kh ó a IX) đã nêu “Sửa đổi phương pháp xác định giá tr ị doanh nghiệp theo hướng g ắ n v ới thị tr ườ ng; nghiên cứu đưa giá trị quyền sử dụng đất vào giá trị doanh nghiệp, th í điểm đấu thầu bán c ổ phiếu và b án c ổ phiếu qua các định chế tài chính trung gian” . - Trên cơ sở giá trị vốn, tài sản c ủ a Nhà nước và giá trị doanh nghiệp đã được xác định đầy đủ, h ợ p lý và theo quy định của pháp luật, khẩn trương bán cổ phần, thoái v ốn một cách công khai, minh bạch, chủ yếu thông qua bán đấu gi á cạnh tranh trên thị trường . Cổ phần hóa phải gắn với niêm yết cổ phiếu trên thị trường chứng khoán . Các doanh nghiệp cổ phần hóa phải niêm yết trong thời hạn một năm kể từ ngày phát hành cổ phiếu lần đầu . Các doanh nghiệp cổ phần hóa chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện niêm yết cổ phiếu theo quy định củ a pháp luật th ì phải lập và triển khai kế hoạch niêm yết c ổ phiếu trên thị trư ờ ng chứng k hoán trong thời hạn xác định theo quy định . - Nghiêm cấm và xử lý nghiêm minh các trường hợp định giá thấp tài sả n v ố n của Nhà nước và giá trị doanh nghiệp không đúng quy định của pháp luật đ ể trục lợi, gây th ấ t thoát tài sản, vốn nhà nước . 7 . Về đ ổ i mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống quản trị và nâng cao năng lực, phẩm chất c ủ a đội ngũ cán bộ quản lý doanh nghiệp nhà nước Quản trị và c ô ng tác cán bộ là một trong những khâu yếu nhất của doanh nghiệp nhà nước . Tuy nhiên, trong Nghị quyết Trung ương 3 (khóa I X) cũng không nêu định hướng cụ thể về đổi mới quản trị doanh nghiệp nhà nước . Vì vậy, để khắc phục những hạn chế, yếu kém về quản tr ị và cán bộ lãnh đạo, quản lý doanh nghiệp nhà nước, đồng thời cụ thể hóa chủ trương tại Đ ạ i hội X II của Đảng “K i ện toàn đội ng ũ cán bộ lãnh đạo, quản lý và nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp nhà nước phù hợp với chuẩn mực qu ố c tế ” , Nghị quyết s ố 12-NQ/TW (khóa XII) l ầ n này, đã xác định mục tiêu đến nă m 2030 doanh nghiệp nhà nước đáp ứng đầy đủ các chuẩn mực quốc tế về quản trị doanh nghiệp và đưa r a một số giải pháp cụ thể như sau: - Xây dựng và áp dụng khung quản trị doanh nghiệp phù hợp với ch uẩ n mực quốc tế tại các doanh nghiệp nhà nước, nhất là đối với các tập đoàn, tổng công ty nhà nước; đi đôi v ớ i đào tạo, bồi dưỡng, nâng c a o năng lực quản trị, điều hành và phẩm chất, đạo đức của cán bộ, tạo lập môi trường quản trị doanh nghiệp lành mạnh, hiệu quả . - Kiên quyết đấu tranh và thiết lập các hệ thống quản trị, kiểm so á t nội bộ có hiệu quả trong việc phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật, xung đột lợi ích; t ì nh trạng cán bộ lãnh đạo, quản lý của doanh nghiệp nhà nước móc ngoặc với cán bộ, công chức nhà nước và khu vực kinh tế tư nhân để hình thành “ nhóm lợi ích ” , “ sân sau ” , lạm dụng chức vụ, quyền hạn thao túng hoạt động của doanh nghiệp nhà nước, trục l ợi cá nhân, tham nhũng, lãng phí, gây tổn hại cho Nhà nước và doanh nghiệp - Xác định rõ nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của các chức danh quản lý trong hệ thống quản trị của doanh nghiệp nhà nước; bảo đảm tr ách nhiệm đi đôi với quyền hạn . Ban kiểm soát, kiểm soát viên phải thực sự là công cụ giám s á t hữu hiệu của chủ sở hữu, hoạt động độc lập và không chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo hoặc chi phối về l ợ i ích của hội đồng th à nh viên, hội đồng quản trị và ban điều hành doanh nghiệp . Tổng giám đốc và các thành viên ban điều hành doanh nghiệp nhà nước do hội đồng thành viên, hội đồng quản trị bổ nhiệm, thuê và thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật và h ợ p đồng lao động . - Hoàn thiện các hệ thống khuyến khích, đòn bẩy kinh tế đi đôi với nâng cao trách nhiệm, kỷ luật, kỷ cương trong doanh nghiệp nhà nước . Thực hiện chế độ tiền lương, tiền thưởng, thù lao của người lao động và người quản lý doanh nghiệp nhà nước phù hợp với cơ chế thị trường, có tính cạnh tranh cao trên cơ sở k ết qu ả sản xuất, kinh doanh . Áp dụng hệ thống đánh giá hiệu qu ả lao động đối với t ừ ng vị trí việc l à m để xác định mức độ hoàn thành, năng suất, chất lượng, và hi ệ u quả công việc, làm cơ sở tr ả lương, đào tạo, bồi dưỡng, sắp xếp, b ố trí v à đề bạt cán bộ . - Thực hiện việc tách ng ư ời quản lý doanh nghiệp nhà nước khỏi chế độ viên chức, công chức . Triển khai rộng rãi cơ chế tuyển dụng, b ổ nhiệm qua thi tuyển cạnh tranh, công khai, minh bạch đối với tất cả các chức danh qu ả n lý, điều hành và các vị trí công việc khác trong doanh nghiệp . - Sắp xếp, tinh gọn và nâng cao hiệu quả tổ chức bộ máy, biên chế của doanh nghiệp nhà n ước; cơ cấu lại , bố trí hợp lý đội n gũ cán bộ; tăng cường bồi dưỡng, đào tạo, nâng ca o trình độ chuyên môn nghiệp vụ, n ăng lực lãnh đạo và tư tưởng chính trị, đạo đ ứ c, lối sống của cán bộ doanh nghiệp nhà n ước; có cơ chế, chính sách thu hút và sử dụng có hiệu qu ả lao động trình độ cao . Xây dựng chiến lược phát triển đội ngũ cán bộ lãnh đạo của doanh nghiệp nhà nước . Rà soát,nâng cao tiêu chuẩn, điều kiện về phẩm chất đạo đức, năng lực lãnh đạo, quản lý và chuyên môn nghiệp vụ đối với người quản lý doanh nghiệp nh à nư ớ c . - Bảo đảm tính minh bạch, công khai của doanh nghiệp nhà nước và trách nhiệm giải trình của người quản lý doanh nghiệp, đặc biệt là về tài chính, đầu tư, mua sắm, sử dụng vốn của Nhà nước, chi phí, k ết quả kinh doanh, phân phối lợi nhuận, công tác cán bộ, các giao dịch lớn, giao dịch với người có liên quan đến người quản lý, tài sản và thu nhập của người quản lý theo các chuẩn mực quốc tế và quy định của pháp luật . Hoàn thiện chế độ kế toán, k iể m toán và hệ thông báo c á o tài chính ph ù hợp với chuẩn mực quốc tế Giải pháp này đã cụ thể hóa chủ trương củ a Đảng trong Đại hội XII “bảo đảm công khai, minh hạch về đầu tư, tài chính và các hoạt động của doanh nghiệp ” . 8 . Về quản lý nhà nước và thực hiện chức năng chủ sở hữu đ ố i v ớ i doanh nghiệp nhà nước - Nghị quyết số 12-NQ/TW (khóa XII) có quan điểm: Nâng cao h i ệ u l ự c, hiệu quả quản lý, giám sát, kiểm tra, kiể m soát đối với hoạt động của doanh nghiệp nhà nước; không để xảy ra thất thoát, lãng ph í vốn, tài sản nhà nước . Tách bạch, phân định r õ chức năng chủ sở hữ u tài sản, vố n của Nhà nước với chức n ă ng quản lý nhà nước đối với mọi loại hình doanh nghiệp, chức năng quản trị kinh doanh của doanh nghiệp nhà nước . Tăng cường đào tạo, b ồi dưỡng, nâng cao trình độ, năng lực quản trị, ph ẩ m chất đạo đức để kiện toà n đội ng ũ cán bộ lãnh đạo, quản lý doanh nghiệp nhà nước . Quan điểm n à y mới so với Nghị quyết Trung ương 3 (kh ó a IX) và xuất phát từ thực tế y ế u kém, hạn chế của công tác quản lý, thanh tra , giám sát, kiểm tra, kiểm soát đối với doanh nghiệp nhà nước và phẩm chất, trình độ, năng lực quản lý của cán bộ lãnh đạo, quản lý của d o anh nghiệp nhà nước . Đồng thời, Nghị quyết số 12-NQ/TW (khóa XII) đã chú trọng đến việc tách bạch 3 chức năng quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp, chức năng chủ sở hữu tài sản , vốn của Nhà nước và chức năng quản trị kinh doanh của doanh nghiệp nhà nước theo đúng tinh thần Đại hội XII của Đảng . Trong khi, Nghị quyết Trung ương 3 (khóa IX) mới chỉ đề cập phân biệt chức năng của cơ quan đại diện chủ sở hữu của nhà nước với chức năng điều hành sản xuất, kinh doanh của doanh ngh i ệp Đại hội XII của Đảng có chủ trương: “Tách chức năng chủ sở hữu tài sản, v ố n của Nhà nước và chức năng quản lý nhà nước, chức năng quản tr ị ki nh doanh của doanh nghiệp nhà nước; sớm xóa bỏ chức n ă ng đại diện chủ s ở hữu nhà nước của các bộ, ủy ban nhân dân đối với v ố n, tài sản nhà nước tại các doanh nghiệp . Thành l ập một cơ quan chuyên trách làm đại diện chủ s ở hữu đ ố i vớ i doanh nghiệp nhà nước” . - Nghị quyết số 12-NQ/TW (khóa XII) đã x á c định, rõ l ộ tr ì nh th à nh lập một c ơ quan chuyên trách làm đại diện chủ sở hữu đối với doanh nghiệp nhà nước và cổ phần, vốn góp của Nhà nước tại doanh nghiệp chậm nhất đến năm 2018 . - Nghị quyết số 12-NQ/TW (khóa XII) đã đề ra một s ố giải ph á p nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước đố i với doanh nghiệp nhà nước như sau: + R à soát, hoàn thiện hệ thống luật pháp, cơ chế, chính sách về doanh nghiệp nhà nước . + Nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả công tác thanh tr a , kiểm tra, kiểm toán, giám sát của cơ quan quản lý nhà nước đối v ới doanh nghiệp nhà nước; phòng ngừa, phát hiện, và xử lý nghiêm những hành v i vi phạm pháp luật, tiêu cực, tham nhũng, l ã ng phí trong doanh nghiệp nhà nước . Quy đ ịnh rõ trách nhiệm của các cơ quan thanh tra, cơ quan kiểm toán về kết quả thanh tra, kiểm toán đối với doanh nghiệp nhà nước . Hoàn thiện hệ thống giám sát, tiêu chí đánh giá mức độ an toàn, hiệu quả hoạt động, xếp loại doanh nghiệp nhà nước và người đại diệ n chủ sở hữu cổ phần, vốn góp của Nhà nước . Xây dựng và phát triển hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia thống nhất, đồng bộ về doanh nghiệp nhà nước và vốn, tài sản của Nhà nước tại doanh nghiệp . + Tăng cường công tác chỉ đạo, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các kế hoạch, phương án cổ phần hóa, tho á i vốn nhà nước đã được phê duyệt . Đề cao trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương, tổ chức, cá nhân đại diện chủ sở hữu nhà nước, nh ấ t là người đứng đầu trong việc thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, kế hoạch, phương án cơ cấu lại, đổi mới doanh nghiệp nhà nước . + Nhà nước thực hiện đầy đủ trách nhiệm củ a chủ sở hữu đối với doanh nghiệp nhà nước, cổ phần, vốn góp của Nhà nước tại doanh nghiệp; thực sự đóng vai trò là nhà đầu tư, chủ sở hữu, b ì nh đ ẳ ng về quy ề n, nghĩa vụ, trách nhiệm với các nhà đầu tư khác trong doanh nghiệp . Bảo đảm quyền tự chủ trong hoạt động của doanh nghiệp nhà nước theo nguyên tắc thị trường . T ô n trọng tính độc lập trong việc thực hiện q u y ề n và trách nhiệm của hội đồng th à nh viên, hội đồng quản trị, chủ tịch hội đồng thành viên, chủ tịch hội đồng quả n trị, tổng giám đốc, ban điều hành doanh nghiệp nhà nước để hoạt động và quản trị của doanh nghiệp nhà nước được thực hiện một cách minh bạch, giải trình, chuyên ngh i ệp, hiệu quả cao . + Khẩn trương thành lập một cơ quan chuyên trách của Nhà nước làm đại diện chủ sở hữu đ ố i v ớ i doanh nghiệp nhà nư ớ c theo hướng: (1) Thực hiện quyền, trách nhiệm của đại diện chủ sở hữu nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước, cổ phần, vốn góp của Nhà nước tại doanh nghiệp; (2) Phê duyệt và giám sát việc thực hiện các chiến lược, kế hoạch sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch phát triển ngành; (3) Phối hợp với các cơ quan có liên quan thực hiện đúng quy định của pháp luật về công tác tổ chức - cán bộ tại doanh nghiệp . Nghị quyết số 12-NQ/TW (khóa XII) đưa ra các giải pháp định hướng tách bạch rõ chức n ă ng quản lý nhà nước và chức năng chủ sở hữu nhà nước, trong đó nêu rõ trách nhiệm của Nhà nước Trong việc thực hiện, chức năng quản lý nhà nước , Nghị quyết chú trọng đến việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao hiệu lực, hi ệ u quả thanh tr a, kiểm tra, kiểm toán, giám sát . Trong việc thực hiện chức năng chủ sở hữu , Nhà nước thực hiện đầy đủ các quyền, nghĩa vụ, tr ách nhiệm của nhà đầu tư, ch ủ sở hữu bình đẳng với các nhà đầu tư khác theo quy định của pháp luật nhằm bảo đảm môi trường quản trị, kinh doanh lành mạnh và thu hút nhà đầu tư tham gia v ào doanh nghiệp nhà nước Trong khi Nghị quyết Trung ương 3 (khóa IX) xác định: “phân định rõ quyền quản lý hành chính kinh tế của Nhà nước và qu ả n lý sản xuất k i nh doanh của doanh nghiệp . Cơ quan quản lý nhà nước căn cứ vào q u y định của pháp luật và yêu cầu quản lý mà ban hành đồng bộ hệ thống văn bản pháp qu y để thực hiện chức năng qu ả n lý nhà nước đối với doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế, trong đó có doanh nghiệp nhà nước . Phân định r õ quyền của các cơ quan nhà nước thực h iện chức năng chủ sở hữu đối với doa n h nghiệp nhà nước . Chính phủ thống nhất quản lý và tổ chức thực hiện các quyền của chủ sở hữu đối với doanh nghiệp nhà nước” . 9 . Về đổi mớ i mô hình tổ chức và phương thức l ãnh đạo của tổ chức Đảng tại doanh nghiệp nhà nước So với Nghị quyết Trung ương 3 (khóa IX), Nghị quyết số 12-NQ/TW (khóa XII) lần này có một số giải pháp quan trọng là: - Nâng cao hiệu quả và vai trò lãnh đạo toàn diện của tổ chức đảng tại doanh nghiệp nhà nước trong việc chấp hành chủ trương của Đảng, ch í nh sách, pháp luật của Nhà nước, xây dựng và thực hiện nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, sử dụng, bảo toàn và phát triển vốn của Nhà nước, công tác chính trị, tư tư ở ng, công tác cán bộ, công tác kiểm tra, giám sát; đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí; lãnh đạo các tổ chức chính trị - xã hội trong doanh nghiệp, phát huy dân chủ cơ sở . - Quy định rõ trách nhiệm của cấp ủy, người đứng đầu tổ chức đảng trong doanh nghiệp nhà nước khi đ ể xảy ra thua l ỗ , t ổ n th ấ t trong hoạt động và vi phạm chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước . BAN TUYÊN GIÁO TW - BAN KINH TẾ TW