QCVN01-91:2012/BNNPTNT

Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia QCVN 01-91:2012/BNNPTNT về khảo nghiệm giá trị canh tác và sử dụng của giống dưa hấu do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 01-91:2012/BNNPTNT VỀ KHẢO NGHIỆM GIÁ TRỊ CANH TÁC VÀ SỬ DỤNG CỦA GIỐNG DƯA HẤU National Technical Regulation on Testing for Value of Cultivation and Use of Watermelon Varieties Lời nói đầu QCVN 01-91:2012/BNNPTNT được chuyển đổi từ 10TCN 467:2001 theo quy định tại khoản 1 Điều 69 của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và điểm a khoản 1 Điều 7 Nghị định số 127/2007/NĐ-CP ngày 1/8/2007 của Chính phủ qui định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật. QCVN 01-91:2012/BNNPTNT do Trung tâm Khảo kiểm nghiệm giống, sản phẩm cây trồng và phân bón Quốc gia - Cục Trồng trọt biên soạn, Vụ Khoa học Công nghệ và Môi trường trình duyệt, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành tại Thông tư số 24/2012/TT-BNNPTNT ngày 19 tháng 6 năm 2012 . QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA VỀ KHẢO NGHIỆM GIÁ TRỊ CANH TÁC VÀ SỬ DỤNG CỦA GIỐNG DƯA HẤU National Technical Regulation on Testing for Value of Cultivation and Use of Watermelon varieties I. QUY ĐỊNH CHUNG 1.1. Phạm vi điều chỉnh Quy chuẩn này quy định các chỉ tiêu theo dõi, phương pháp đánh giá và yêu cầu quản lý khảo nghiệm giá trị canh tác và sử dụng ( khảo nghiệm VCU ) của các giống dưa hấu mới được chọn tạo trong nước và nhập nội. 1.2. Đối tượng áp dụng Quy chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động khảo nghiệm VCU giống dưa hấu mới. 1.3. Giải thích từ ngữ và các từ viết tắt 1.3.1. Giải thích từ ngữ 1.3.1.1. Giống khảo nghiệm Là giống mới đăng ký khảo nghiệm giá trị canh tác và giá trị sử dụng. 1.3.1.2. Giống đối chứng Là giống cùng nhóm với giống khảo nghiệm đã được công nhận là giống cây trồng mới hoặc đang gieo trồng phổ biến tại địa phương 1.3.2. Các từ viết tắt VCU: Value of Cultivation and Use (giá trị canh tác và giá trị sử dụng) 1.4. Tài liệu viện dẫn TCVN 8815-2011, Hạt giống dưa hấu lai - Yêu cầu kỹ thuật II. QUY ĐỊNH KỸ THUẬT Để xác định giá trị canh tác và sử dụng của giống dưa hấu mới phải theo dõi, đánh giá các chỉ tiêu ở Bảng 1. Bảng 1- Chỉ tiêu theo dõi và phương pháp đánh giá Chỉ tiêu Giai đoạn Đơn vị tính hoặc điểm Mức độ biểu hiện Phương pháp đánh giá 1. Ngày gieo 2. Ngày mọc Mọc mầm Ngày Ngày 50 % số cây có lá mầm mọc lên khỏi mặt đất Quan sát 3. Số ngày từ gieo đến bắt đầu phân cành cấp 1 Phân cành Ngày Ngày 50 % số cây phân cành cấp 1 Đếm số ngày từ gieo đến khi có 50% số cây trên ô thí nghiệm phân cành cấp 1 4. Số ngày từ gieo đến ra hoa Ra hoa Ngày Ngày có 50 % số cây trên ô thí nghiệm có ít nhất 1 hoa nở Đếm số ngày từ gieo đến khi có 50% số cây trên ô thí nghiệm có ít nhất 1 hoa nở 5. Ngày thu hoạch quả Thu hoạch Ngày Quả chín Đếm số ngày từ gieo đến khi thu hoạch 6. Màu sắc lá Ra hoa 1 2 3 Xanh vàng Xanh Xanh xám Quan sát lá của 10 cây trên ô thí nghiệm 7. Hình dạng mặt cắt dọc quả Thu hoạch 1 2 3 4 Tròn Elip rộng Elip Hình trụ Bổ dọc quả quan sát quả trên 10 cây trên ô thí nghiệm 8. Độ dày vỏ quả Thu hoạch 3 5 7 Mỏng Trung bình Dày Bổ quả và quan sát 10 quả trên ô thí nghiệm 9. Màu sắc thịt quả Thu hoạch 1 2 3 4 5 Trắng Vàng Da cam Đỏ Tím Bổ dọc quả sau đó quan sát ruột của 10 quả trên ô thí nghiệm 10. Hạt Thu hoạch Hạt Hạt có nhân Bổ dọc quả và đếm số hạt có trong quả của 10 cây trên ô 11. Chất lượng thử nếm Thu hoạch 3 5 7 Ít ngọt Ngọt Rất ngọt Thử nếm cảm quan và cho điểm 12. Độ cát Thu hoạch 1 3 5 7 Không có ít Trung bình Nhiều Thử nếm và cho điểm 13. Độ Brix Thu hoạch % Dịch đường Chiết nước thịt quả nhỏ nước dịch quả vào máy đo Brix 14. Bệnh héo ( Fusarium oxysporum ) Giai đoạn bị hại % Cây bị hệnh héo xanh nhìn rõ ràng bằng mắt thường Quan sát và tính tỷ lệ cây bị bệnh trên ruộng của toàn bộ cây trên ô 15. Bệnh thán thư ( Collectotricum lagenaricum ) Cây con và trước thu hoạch 1 3 5 7 9 - Không nhiễm - Nhiễm nhẹ (nhỏ hơn 20% diện tích thân, lá hoặc quả nhiễm bệnh) - Nhiễm trung bình (khoảng 20 đến 40% thân, lá hoặc quả nhiễm bệnh) - Nhiễm nặng (hơn 40% đến 70% diện tích thân, lá hoặc quả nhiễm bệnh) - Nhiễm rất nặng (trên 70% diện tích thân, lá hoặc quả nhiễm bệnh) Quan sát và đếm cây bị bệnh trên ruộng của toàn bộ cây trên ô 16. Bệnh giả sương mai ( Pseudoperonospora cubensis ) Cây con và Trước thu hoạch % - Không nhiễm - Nhiễm nhẹ (nhỏ hơn 20% diện tích thân, lá hoặc quả nhiễm bệnh) - Nhiễm trung bình (khoảng 20 đến 40% thân, lá hoặc quả nhiễm bệnh) - Nhiễm nặng (hơn 40% diện tích thân, lá hoặc quả nhiễm bệnh) Quan sát và đếm cây bị bệnh trên ruộng của toàn bộ cây trên ô 17. Rệp (Aphis grosypii) Bị hại Con/m 2 Các lá có con rệp đeo bám trên 2 mặt lá Quan sát và đếm toàn bộ số cây bị hại trên ô 18. Khả năng chống chịu với điều kiện bất thuận (hạn, rét..) 18.1. Chịu hạn Bị hại 1 3 5 7 9 Lá bình thường Lá hơi vo, hồi phục nhanh Lá vo trung bình, hồi phục chậm Lá cuộn tròn, hồi phục ít Lá chết hoàn toàn Quan sát và đếm số cây có lá bị hại trên ô 18.2. Chịu rét Bị hại 1 3 5 7 9 Lá bình thường Lá hơi vo, màu hơi vàng Lá vo trung bình, màu vàng Lá cuộn tròn, cháy xám Lá chết hoàn toàn Quan sát và đếm số cây có lá bị hại trên ô 19. Khối lượng quả Thu hoạch kg Quả chín Cân khối lượng của từng quả trên ô 20. Năng suất Thu hoạch kg Quả chín Cân toàn bộ số quả thu được trên ô III. PHƯƠNG PHÁP KHẢO NGHIỆM 3.1. Các bước khảo nghiệm 3.1.1. Khảo nghiệm cơ bản Tiến hành 3 vụ, trường hợp chỉ đề nghị công nhận cho 01 vụ thì phải qua ít nhất 2 vụ khảo nghiệm trùng tên . 3.1.2. Khảo nghiệm sản xuất Tiến hành 2 vụ, đồng thời với khảo nghiệm cơ bản hoặc sau 01 vụ khảo nghiệm cơ bản đối với những giống dưa hấu có triển vọng. 3.2. Bố trí khảo nghiệm 3.2.1. Khảo nghiệm cơ bản 3.2.1.1. Bố trí thí nghiệm Theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh, 3 lần nhắc lại. Diện tích ô là 25 m 2 (5 m x 5 m) đối với luống đôi; (2,5 m x 10 m) đối với luống đơn. Xung quanh thí nghiệm phải có ít nhất một luống bảo vệ. Giống có yêu cầu khảo nghiệm đặc thù được bố trí khảo nghiệm riêng. 3.2.1.2. Giống khảo nghiệm Lượng giống khảo nghiệm: tối thiểu 20 gam/giống/điểm/ vụ. Chất lượng hạt giống tối thiểu có độ sạch 99%; tỷ lệ nảy mầm 75%; độ ẩm 8% đối với giống thụ phấn tự do và hạt F1 đối với giống lai theo TCVN 8815:2011. Hạt giống gửi khảo nghiệm không được xử lí bằng bất cứ hình thức nào, trừ khi cơ sở khảo nghiệm cho phép hoặc yêu cầu. Thời gian gửi giống: Theo quy định của cơ sở khảo nghiệm. Giống khảo nghiệm được phân nhóm theo thời gian thu hoạch quả tại Bảng 2. Bảng 2 - Phân nhóm giống Nhóm giống Thời gian sinh trưởng (ngày) Vụ xuân Vụ hè Vụ thu Ngắn ngày 70 60 65 Trung ngày 75 65 70 Dài ngày 90 75 80 3.2.1.3. Giống đối chứng Do cơ sở khảo nghiệm lựa chọn, quyết định. Chất lượng của hạt giống phải tương đương với giống khảo nghiệm như qui định ở Mục 3.2.1.2. 3.2.2. Khảo nghiệm sản xuất Diện tích: Tối thiểu 1000m 2 /giống/điểm. Tổng diện tích khảo nghiệm sản xuất qua các vụ không vượt quá quy định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Giống đối chứng: Như quy định ở Mục 3.2.1.3. 3.3. Quy trình kỹ thuật 3.3.1. Khảo nghiệm cơ bản 3.3.1.1. Thời vụ Theo khung thời vụ tốt nhất với từng nhóm giống tại địa phương nơi khảo nghiệm. 3.3.1.2. Kỹ thuật gieo trồng Cây giống khảo nghiệm có thể gieo trực tiếp trên ô thí nghiệm hoặc vườn ươm (Phụ lục C). Mỗi hốc gieo từ 2 đến 3 hạt. Khi cây được 2-3 lá thật thì tiến hành tỉa định cây chỉ để 1 cây/hốc. 3.3.1.3. Đất trồng Đất phải đại diện cho vùng sinh thái,ؠcó độ phìؠđồng đều, bằngؠphẳng,̠ít chua hoặc trung tính, tốt nhất nên chọn đất nhẹ, được luân canh với cây trồng khác họ. Làm đất: cày bừa kỹ, san phẳng mặt ruộng, sạch cỏ dại và đảm bảo độ ẩm đất lúc gieo khoảng 75-80% độ ẩm tối đa đồng ruộng. 3.3.1.4. Khoảng cách, mật độ trồng Đối với luống đơn trồng một hàng 20 cây, cây cách cây 0,5 m Đối với luống đôi trồng 2 hàng so le mỗi hàng 10 cây, cây cách cây 0,5 m Khoảng cách giữa các lần nhắc 0,5 m Luống trồng dưa hấu được phủ bằng màng phủ ni lông chuyên dùng Xung quanh thí nghiệm phải có ít nhất 01 hàng bảo vệ. 3.3.1.5. Phân bón - Lượng bón (1 ha): Phân chuồng 15-20 tấn, hoặc phân hữu cơ vi sinh với lượng quy đổi tương đương Phân vô cơ: 120 – 150 kg N + 100 – 120 kg P 2 O 5 + 120 – 150 kg K 2 O. - Cách bón: Bón lót: toàn bộ phân chuồng + toàn bộ phân lân +1/4 phân đạm + 1/3 phân kali Bón thúc lần 1 (khi cây ngả ngọn): Bón 1 /4 lượng phân đạm Bón thúc lần 2 (khi cây đậu quả): Bón 1 /4 lượng phân đạm + 1/3 lượng phân Kali Bón lần 3: Bón toàn bộ lượng phân đạm và phân kali còn lại. Có thể bón hoặc tưới trước khi thu hoạch quả ít nhất 15 ngày 3.3.1.6. Chăm sóc - Làm cỏ và cắt chồi ngọn, chồi nách: Thường xuyên làm cỏ sạch. Cắt chồi ngọn khi đã định hình số quả/cây. Tỉa bỏ chồi phụ, chỉ để 2-3 nhánh/cây, cố định dây đã trưởng thành phân bố đều trên mặt luống. - Trải đều trên mặt luống một lớp rơm rạ để đỡ quả và hạn chế cỏ dại. Chỉ để 1 quả/cây đối với giống quả to; 2 quả/cây đối với giống quả nhỏ. - Tưới nước: Thường xuyên giữ độ ẩm đất khoảng từ 70% đến 75% độ ẩm tối đa đồng ruộng. 3.3.1.7. Phòng trừ sâu bệnh Thường xuyên theo dõi sâu bệnh. Phòng trừ sâu bệnh và sử dụng thuốc hoá học theo hướng dẫn của ngành bảo vệ thực vật. 3.3.1.8. Thu hoạch Khi dưa hấu chín chọn ngày nắng ráo để thu hoạch. Cách nhận biết: Dựa vào thời gian sinh trưởng của giống, tuổi quả (25-30 ngày sau khi đậu quả tùy giống và vụ trồng) hoặc theo khuyến cáo của tác giả giống. 3.3.2. Khảo nghiệm sản xuất Áp dụng quy trình kỹ thuật tiên tiến của địa phương nơi khảo nghiệm hoặc theo khảo nghiệm cơ bản ở Mục 3.3.1. 3.4. Phương pháp đánh giá 3.4.1. Khảo nghiệm cơ bản 3.4.1.1. Các chỉ tiêu được theo dõi trong điều kiện đồng ruộng bình thường. Các chỉ tiêu về phản ứng của giống với sâu bệnh hại hoặc điều kiện ngoại cảnh bất lợi khi có yêu cầu thì bố trí thí nghiệm riêng trong các điều kiện nhân tạo. 3.4.1.2. Định cây theo dõi khi cây bắt đầu bò. Mỗi lần nhắc lại lấy 5 cây/ô, lấy các cây ở giữa của ô, trừ 5 cây đầu hàng. Tổng số cây theo dõi 15 cây/giống 3.4.1.3. Các chỉ tiêu định tính (chỉ tiêu chất lượng) được đánh giá bằng mắt thường qua quan sát toàn ô thí nghiệm, trên từng cây hoặc các bộ phận của cây và cho điểm. 3.4.1.4. Các chỉ tiêu định lượng (chỉ tiêu số lượng) được đo đếm trên cây mẫu hoặc toàn ô thí nghiệm. 3.4.1.5. Quy định khảo nghiệm và phương pháp theo dõi, đánh giá theo quy định ở Bảng 1. 3.4.2. Khảo nghiệm sản xuất - Thời gian sinh trưởng - Năng suất: cân khối lượng quả tươi thực thu trên diện tích khảo nghiệm sau đó quy ra năng suất tạ/ha. - Đặc điểm giống: nhận xét chung về sinh trưởng, mức độ nhiễm sâu bệnh và khả năng thích ứng với điều kiện của địa phương nơi khảo nghiệm. - Ý kiến của người sản xuất: có hoặc không chấp nhận giống mới. IV. QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÝ Khảo nghiệm VCU giống dưa hấu để công nhận giống cây trồng mới được thực hiện theo quy định tại Pháp lệnh giống cây trồng ngày 24 tháng 3 năm 2004 và Quyết định số 95/2007/QĐ-BNN ngày 27 tháng 11 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về công nhận giống cây trồng nông nghiệp mới. V. TỔ CHỨC THỰC HIỆN 5.1. Cục Trồng trọt có trách nhiệm hướng dẫn và kiểm tra thực hiện Quy chuẩn này. Căn cứ vào yêu cầu quản lý giống dưa hấu, Cục Trồng trọt có trách nhiệm kiến nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung Quy chuẩn này. 5.2. Trong trường hợp các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, quy định viện dẫn tại Quy chuẩn này có sự thay đổi, bổ sung hoặc được thay thế thì thực hiện theo quy định tại văn bản mới./. PHỤ LỤC A BÁO CÁO KẾT QUẢ KHẢO NGHIỆM CƠ BẢN 1. Vụ: Năm 2. Điểm khảo nghiệm 3. Cơ quan thực hiện 4. Cán bộ thực hiện Điện thoại Email 5. Số giống khảo nghiệm: Giống đối chứng Diện tích ô thí nghiệm: m 2 , kích thước ô: m x m 6. Số lần nhắc lại 7. Ngày gieo: Ngày mọc: Ngày thu hoạch: 8. Mật độ, khoảng cách 9. Đất thí nghiệm + Loại đất: + Cơ cấu cây trồng và cây trồng trước: 10. Lượng phân thực bón cho 1 ha (ghi đầy đủ về chủng loại và liều lượng phân bón đã sử dụng) 11. Tóm tắt ảnh hưởng của thời tiết khí hậu đối với lạc thí nghiệm và số liệu khí tượng của trạm khí tượng gần nhất 12. Tóm tắt tình hình sâu bệnh hại chính: Tên thuốc và lượng thuốc đã dùng (nếu có) 13. Số liệu kết quả khảo nghiệm (ghi đầy đủ, chính xác vào Bảng 1, 2, 3, 4, 5, 6 dưới đây) Bảng 1- Một số đặc điểm thực vật học Tên giống Thân Lá Hoa Quả Hạt Bảng 2 - Một số đặc điểm sinh trưởng phát triển Tên giống Lần nhắc Ngày gieo Ngày mọc Ngày ra hoa Ngày thu quả 1 2 3 Bảng 3 – Mức độ nhiễm sâu bệnh hại chính Tên giống Lần nhắc Bệnh héo (%) Bệnh thán thư (điểm 1-4) Bệnh sương mai (điểm 1-4) Rệp (con/m 2 ) 1 2 3 Bảng 4 – Khả năng thích ứng với điều kiện bất thuận Tên giống Tính chịu hạn Tính chịu rét Ngày quan sát Mức độ (điểm 1-5) Ngày quan sát Mức độ (điểm 1-5) Bảng 5 – Năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất Tên giống Lần nhắc Số cây thực thu/ô Số quả / ô Năng suất quả/ô (kg/ô) 1 2 3 Bảng 6 – Một số chỉ tiêu chất lượng quả Tên giống Thử nếm (điểm 1- 4) Đường kính quả (cm) Chiều cao quả (cm) Độ dày cùi (cm) Độ dày thịt (cm) Số hạt/quả Vị ngọt Mức độ cát Màu ruột quả 14. Nhận xét tóm tắt ưu khuyết điểm chính của các giống khảo nghiệm. Sơ bộ xếp loại từ tốt đến xấu theo từng nhóm. 15. Kết luận và đề nghị - Kết luận: - Đề nghị: Cơ quan khảo nghiệm Ngày tháng năm Cán bộ khảo nghiệm PHỤ LỤC B BÁO CÁO KẾT QUẢ KHẢO NGHIỆM SẢN XUẤT 1. Vụ: Năm: 2. Địa điểm khảo nghiệm: 3. Người khảo nghiệm:.......................... Điện thoại...................Email.......... 4. Giống khảo nghiệm: Giống đối chứng: 5. Ngày gieo: Ngày thu hoạch: 6. Diện tích khảo nghiệm (m 2 ): 7. Đặc điểm đất đai: 8. Mật độ trồng: 9. Phân bón (Ghi rõ liều lượng và chủng loại đã sử dụng) 10. Đánh giá chung: Tên giống TGST (ngày) Năng suất quả (tấn/ha) Nhận xét chung (Sinh trưởng, sâu bệnh, tính thích ứng của giống khảo nghiệm...). Ý kiến của người thực hiện thí nghiệm khảo nghiệm SX (có hoặc không chấp nhận giống mới - Lý do...) 11. Kết luận và đề nghị: Xác nhận của cơ quan (Ký tên, đóng dấu) Ngày tháng năm Cán bộ khảo nghiệm PHỤ LỤC C KỸ THUẬT GIEO ƯƠM CÂY GIỐNG 1. Chuẩn bị đất Hỗn hợp đất dùng để gieo hạt bao gồm: đất bột trộn phân hoai mục và trấu hun đã được xử lý phòng trừ sâu bệnh theo tỷ lệ 1,0 : 0,7 : 0,3. 2. Ngâm ủ hạt giống Hạt giống được ngâm trong nước sạch và ấm 35-40 0 C khoảng 3-4 giờ, ủ nứt nanh thì đem gieo. 3. Gieo hạt Hạt giống khảo nghiệm có thể gieo vào khay nhựa (khoảng 40 đến 50 cây/khay) hoặc túi bầu (kích thước: 7 x 10 cm có đục lỗ). Vườn ươm phải chọn nơi thoáng và đủ ánh sáng, có mái che để tránh các điều kiện ngoại cảnh bất thuận. Hạt giống gieo trong khay nhựa hoặc túi bầu: Gieo 1 hạt vào 1 ô khay hoặc 1 túi bầu, gieo xong phủ kín hạt, tưới nước đủ ẩm cho hạt nẩy mầm. Khi cây con có 1-2 lá thật (sau mọc 7-10 ngày) thì đem trồng.