TCVN10829:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10829:2015 (ISO 5210:1991) về Van công nghiệp - Bộ dẫn động quay nhiều mức cho van TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 10829:2015 ISO 5210:1991 VAN CÔNG NGHIỆP - BỘ DẪN ĐỘNG QUAY NHIỀU MỨC CHO VAN Industrial valves - Mult i -turn valve actuator attachments Lời nói đầu TCVN 10829:2015 hoàn toàn tương đương với ISO 5210:1991. TCVN 10829:2015 do Viện Nghiên cứu Cơ khí biên soạn, Bộ Công Thương đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. VAN CÔNG NGHIỆP - BỘ DẪN ĐỘNG QUAY NHI Ề U MỨC CHO VAN Industrial valves - Mult i -turn valve actuator attachments 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu cho bộ dẫn động quay nhiều mức cho van. Trong tiêu chuẩn này, “Bộ dẫn động” được hiểu là “Bộ dẫn động v à /hoặc hộp số”. Tiêu chuẩn này quy định: - Các kích thước của bích cần thiết cho mặt lắp ghép bộ dẫn động với các van công nghiệp công dụng chung (xem Hình 1); - Các kích thước bộ phận truyền động của bộ dẫn động cần thiết để gắn chúng với các bộ phận bị dẫn; - Các giá trị mô men quay và lực chặn chiều trục tham khảo cho các bích có kích thước quy định trong tiêu chuẩn này. CHÚ TH Í CH: ISO 5211:2011 quy định các y ê u c ầ u cho bộ dẫn động van quay t ừ ng mức. Hình 1 - Mặt lắp ghép 2. Tài liệu viện dẫn Tài liệu viện dẫn sau là cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm c ả sửa đổi (nếu có). ISO 273:1979, Fasteners - Clearance holes for bolts and screws (Chi tiết kẹp chặt - Lỗ khe hở cho bu lông và vít). 3. Thuật ngữ và định nghĩa Ti ê u chuẩn này áp dụng các thuật ngữ và định nghĩa sau. 3.1. Bộ dẫn động (actuator) Tất c ả các thiết bị được thiết kế gắn vào van công nghiệp công dụng chung để vận h à nh van. Thiết bị được thiết kế để vận hành khi sử dụng động năng có thể l à điện năng, khí nén, thủy lực, bằng tay,.v.v.., hoặc sự kết hợp các loại năng lượng đó. Sự chuyển động được giới hạn b ở i hành tr ì nh, mô men quay hoặc lực chặn chiều trục. 3.2. Bộ dẫn động quay nhiều mức (multi-tu rn actuator) Bộ dẫn động truyền mô men quay đến van cho ít nhất một vòng quay. Bộ dẫn động có thể chịu đư ợ c lực chặn chiều trục. 3.3 . Mô men quay (torque) Mô men quay được truyền qua các bích và các khớp nối. Mô men quay được biểu thị bằng ne w ton mét. 3.4. Lực chặn chiều trục (thrust) Lực dọc trục được truyền qua các bích và các khớp nối. Lực chặn chiều trục được biểu thị bằng kilô newton. 4. Mô men quay và lực chặn chiều trục lớn nhất Giá trị mô men quay và lực chặn chiều trục được liệt kê ở B ả ng 1 là m ô men quay và lực chặn chiều trục lớn nhất có thể được truyền đồng thời qua các mặt bích và khớp nối; các giá trị này dựa vào tiêu chu ẩ n đã quy định. B ả ng 1 - Giá tri m ô men quay và lực ch ặ n chi ề u tr ụ c Ki ể u bích M ô men quay N.m Lực chặn chi ề u trục kN F07 40 20 F10 100 40 F12 250 70 F14 400 100 F16 700 150 F25 1200 200 F30 2500 325 F35 5000 700 F40 10000 1100 Các giá trị được quy định ở Bảng 1 được lựa chọn dựa v à o tiêu chí cơ bản sau đây: - Vật liệu bu lông: chất lượng ISO cấp 8.8; ứng suất ch ả y 628 MPa *) ; - Ứ ng suất cho phép của bu lông: 200 MPa; - Các bu lông chỉ chịu lực kéo: không được phép tạo ra ứng suất b ằ ng siết chặt bu l ô ng; - Hệ số ma sát giữa các bích lắp ráp: 0,3. Toàn bộ sự t hay đổi các tham số tính toán d ẫn đến sự thay đ ổ i giá trị mô men quay và lực chặn chiều trục có th ể được truyền. Việc lựa chọn kích cỡ bích cho ứng dụng cụ thể phải chú ý đến mô men quay phụ có thể được sinh ra tại cần van do quán tính hoặc các yếu tố tương tự khác. 5. Kích thước bích Các bích đ ể gắn bộ dẫn động ph ả i tuân theo các k í ch thước được chỉ ra ở Hình 2 và được đưa ra ở Bảng 2. Phương pháp gắn phải thực hiện bằng các vít cấy hoặc lắp ghép bu lông. Khi sử dụng phương pháp lắp ghép bu lông, đường kính lỗ h ở phải cho phép sử dụng bu lông có kích cỡ phù hợp với các kích thước d 4 trong Bảng 2. Các lỗ cho vít cấy/bu lông phải được định vị lệch tâm (xem Hình 3), được giãn cách và phải phù hợp với yêu cầu của ISO 273. Hình 2 - Kích thước bích Bảng 2 - Kích thước bích Kich thước t í nh bằng milimet Ki ể u bích Kích thước S ố vít c ấ y hoặc bu lông d 1 d 2 f8 d 3 d 4 h 1 max. h 2 min. F07 90 55 70 M8 3 12 4 F10 125 70 102 M10 3 15 4 F12 150 85 125 M12 3 18 4 F14 175 100 140 M16 4 24 4 F16 210 130 165 M20 5 30 4 F25 300 200 254 M16 5 24 8 F30 350 230 298 M20 5 30 8 F35 415 260 356 M30 5 45 8 F40 475 300 406 M36 8 54 8 Hình 3 - Vị trí lỗ bắt vít c ấ y/bu lông Mặt lắp ghép trên van phải có một rãnh tương ứng với đường kính d 2 ; có một đầu nối trên bộ dẫn động (không bắt buộc). Các giá trị nhỏ nhất cho kích thước h 2 áp dụng cho bích với vật liệu có giới hạn chảy quy ước R p 0,2 ≥ 200 MPa. K í ch thước được quy định d ựa vào việc cung cấp đủ chỗ lắp cho các đai ốc và c á c đầu bu lông. V ị trí như vậy được xác định là một bán kính từ tâm lỗ bu lông có kích thước ( d 1 - d 3 )/2 và là bán k í nh nh ỏ nhất. H ì nh dạng bích của c ả van và bộ dẫn động ở bên ngoài diện tích này do nhà sản xuất lựa chọn. 6. Ký hiệu Các bích được ký hiệu b ằ ng: - Chữ cái F; - Hai chữ số tương ứng với giá tr ị d 3 , theo nguyên tắc được l à m tr ò n số xuống và chia cho 10. 7. Kích thước của bộ phận dẫn động và bộ phận bị dẫn động Các kích thước của bộ phận dẫn động và bộ phận bị dẫn động ph ả i theo các kích thước được cho trong các Bảng 3 và 4. 7.1 . Kích thước cho các cụm truyền c ả mô men quay và lực đ ẩ y: Nhóm A Các kích thước cho các cụm ở nhóm A phải được chỉ ra trong các H ì nh 4 và 5 và được cho trong Bảng 3. Hình 4 - Bộ phận dẫn động, nhóm A Kích thước d 5 c ho phép có khe h ở cho c ầ n nâng và c ầ n không quay và cho b ấ t kỳ cơ c ấ u nào đ ể hạn chế hành trình hướng xuống của c ầ n van quay. a) Ví dụ cho cần nâng Kích t hướ c d 5 cho phép có khe h ở của cụm k hóa cần và dẫn lực đẩy của c ầ n kh ô ng nâng và c ầ n quay. b) Ví dụ cho c ầ n không nâng Hình 5 - Bộ phận b ị dẫn động, nhóm A Bảng 3 - Kích thước cho bộ phận dẫn động nhóm A Kích thước t í nh b ằ ng milimet Kiểu bích F07 F10 F12 F14 F16 F25 F30 F35 F40 d 6 1) 20 28 32 36 44 60 80 100 120 d x 1) 26 40 48 55 75 85 100 150 175 l 1 min. 25 40 48 55 70 90 110 150 180 h 3 max 60 80 95 110 135 150 175 250 325 1) Bộ phận dẫn động có thể chấp nhận đường k í nh đ ế n và bao gồm gi á t rị d 6 như ch ỉ ra ở Hình 4. Nếu kh ô ng có yêu cầu, bộ phận d ẫ n động có th ể chấp nh ậ n đường k í nh lớn hơn l ê n đến giá trị d x . 7.2 . Kích thước cho các cụm ch ỉ truyền mô men quay: Nhóm B Các kích thước cho các cụm ở nhóm B được ch ỉ ra ở các Hình 6 và 7 và được cho trong Bảng 4. Loại B1 d = d 7 H9 Loại B2 d = d 7 , max Loại B3 d = d 10 H9 Loại B4 d = d y, max Hình 6 - Bộ phận dẫn động, nhóm B CH Ú THÍCH: Đ ể đ ả m bảo kh ô ng xảy ra sự va chạm giữa bộ phận d ẫ n đ ộng và bộ phận bị dẫn, ph ả i giới hạn chi ề u d ài của bộ phận b ị d ẫn / 3 tr ê n mặt phân cách sao cho có khe h ở thích hợp giữa hai bộ phận. Hình 7 - Bộ phận bị dẫn động, nhóm B Bảng 4 - Kích thước cho bộ phận d ẫ n động, nhóm B Kích t hước t í nh bằng mi l imet Kiểu bích F07 F10 F12 F14 F16 F25 F30 F35 F40 d 5 min. 22 30 35 40 50 65 85 110 130 d 7 H9 28 42 50 60 80 100 120 160 180 d 10 1) H9 16 20 25 30 40 50 60 80 100 d y max. 25 35 40 45 60 75 90 120 160 h 4 max. 3 3 3 4 5 5 5 5 8 l 2 min. 35 45 55 65 80 110 130 180 200 1) Bộ phận dẫn động c ó thể chấp nh ậ n đường k í nh đến và bao gồm cả giá tr ị d 10 như c hỉ ra ở H ì nh 6. Nếu không có yêu c ầ u, bộ phận dẫn dộng có thể ch ấ p nhận đường k í nh lớn h ơ n l ê n đến giá tr ị d y . THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] ISO 5211:2011, Industrial va l ves - Part-tu rn va l ve actuator attachment (Van công nghiệp - Gắn bộ dẫn động quay từng mức cho van). *) 1 N/mm 2 = 1 MPa.