TCVN7837-2:2007

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7837-2:2007 (ISO 2286 - 2 : 1998) về Vải tráng phủ cao su hoặc chất dẻo - Xác định đặc tính cuộn - Phần 2: Phương pháp xác định khối lượng tổng trên đơn vị diện tích, khối lượng trên đơn vị diện tích của lớp tráng phủ và khối lượng trên đơn vị diện tích của vải nền TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 7837 - 2 : 2007 ISO 2286 - 2 : 1998 VẢI TRÁNG PHỦ CAO SU HOẶC CHẤT DẺO – XÁC ĐỊNH ĐẶC TÍNH CUỘN – PHẦN 2: PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH KHỐI LƯỢNG TỔNG TRÊN ĐƠN VỊ DIỆN TÍCH, KHỐI LƯỢNG TRÊN ĐƠN VỊ DIỆN TÍCH CỦA LỚP TRÁNG PHỦ VÀ KHỐI LƯỢNG TRÊN ĐƠN VỊ DIỆN TÍCH CỦA VẢI NỀN Rubber- or plastics-coated fabrics - Determination of roll characteristics P art 2 : Methods for determination of total mass per unit area mass per unit area of coating and mass per unit area of subst rate Lời nó i đ ầu Bộ T C VN 7837 : 2007 thay thế TCVN 5827 : 1994. TCVN 7837-2 : 2007 hoàn toàn tương đương với ISO 2286-2 :1998. TCVN 7837 - 2 : 2007 do Ban kỹ thuật Tiêu chuẩn TCVN/TC 38 Hàng dệt biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Bộ TCVN 7837 : 2007, V ải tráng phủ cao su hoặc chất dẻo - X á c định đặc tính cuộn , g ồ m các ph ầ n sau: - Phần 1: Phương pháp xác định chiều dài, chi ề u rộng và khối lượng thực. - Phần 2 : Phương pháp xác định khối lượng tổng trên đơn vị diện tích, khối lượng tr ê n đơn vị diện tích của lớp tráng phủ và khối lượng tr ê n đơn vị diện tích của vải nền. - Ph ầ n 3 : Phương pháp xác định độ dày . Lời giới thiệu Kh ố i lượng tổng trên đơn vị diện tích của một vật liệu, khối lượng tr ê n đ ơ n vị diện tích của v ả i nền và khối lượng trên đơn vị diện tích của lớp tráng phủ là các con số định nghĩa chất lượng cơ bản của vải tráng phủ và xác định rất nhiều tính chất cơ lý của vải. Khối lượng vải nền được xác định bằng các phương ph á p này không đại diện cho khối lượng của vải nền trong trạng thái không tráng phủ. Ví dụ, trong trường hợp vải tráng ph ủ có sử dụng tác nhân liên kết thì khối lượng vải nền xác định được có thể cao hơn khi kh ô ng tráng phủ vì xử l ý đã qu y định không loại bỏ hoàn toàn lớp phủ. Điều này sẽ xảy ra trong trường hợp vải nền được l àm từ sợi nhi ề u f ilamăng (multifilament) hoặc sợi từ xơ cắt ngắn. Có thể cũng x ả y ra các thay đổi về kích thước trong vải nền trong quá trình này. VẢI TRÁNG PHỦ CAO SU HOẶC CHẤT DẺO – XÁC ĐỊNH ĐẶC TÍNH CUỘN – PHẦN 2: PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH KHỐI LƯỢNG TỔNG TRÊN ĐƠN VỊ DIỆN TÍCH, KHỐI LƯỢNG TRÊN ĐƠN VỊ DIỆN TÍCH CỦA LỚP TRÁNG PHỦ VÀ KHỐI LƯỢNG TRÊN ĐƠN VỊ DIỆN TÍCH CỦA VẢI NỀN Rubber- or plastics-coated fabrics - Determination of roll characteristics P art 2 : Methods for determination of total mass per unit area mass per unit area of coating and mass per unit area of subst rate CẢNH BÁO - Người sử dụng tiêu chuẩn này phải quen v ớ i các thực hành thông thường trong phòng thí nghiệm. Tiêu chuẩn này không có mục đích đưa ra tất cả các vấn đ ề v ề an toàn liên quan đến việc sử dụng tiêu chuẩn. Trách nhiệm của n gườ i sử dụng l à phải thiết lập các qu y tắc thực hàn h an toàn và phù hợp sức khỏe, và đảm bảo tuân theo các qu y định hiện hành. 1. Phạm vi á p dụng Tiêu chuẩn này mô tả các phương pháp xác định khối lượng tổng trên đơn vị diện tích, khối lượng tr ê n đơn vị di ệ n tích của lớp tráng phủ và khối lượng trên đơn vị diện tích của vải n ền của vải tráng phủ cao su hoặc chất dẻo. Các phương ph á p loại b ỏ l ớ p tráng phủ có thành phần đặc biệt đ ược mô tả trong phụ lục A. 2. Tài liệu viện dẫn Các t à i liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp d ụng tiêu chuẩn. Đối v ớ i các t ài liệu viện dẫn ghi năm c ô ng bố t hì áp d ụng b ả n được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp d ụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi. ISO 2231: 1989, Rubber-or plastics-coated fabrics - Standard atmospheres for conditioning and testing (Vải tráng phủ c ao su hoặc chất dẻo - Môi tr ườ ng chuẩn để điểu hò a và thử). 3. Phương pháp A: Xác định khối lượng tổng trên đơn vị d iện tích 3.1. Thiế t bị, dụng cụ 3.1. 1. Cân , chính x á c đến ± 2 mg. tro n g su ố t dả i đo t ừ 10 % đến 90 % khả năng c â n tối đa c ủ a cân khi dù ng tr o ng phương pháp này. 3.1.2. Thiết bị duy trì môi trường với độ ẩm tương đối không lớn hơn 10 % và nhiệt độ 65 o C ± 5 o C. CH Ú TH Í CH Không khí ở nhiệt độ 20 o C và độ ẩm tương đối 65 % khi được làm nóng ở áp suất kh ô ng đổi đến 65 o C ± 5 o C s ẽ có độ ẩm tương đối khoảng 5 %. Nhiệt độ cao hơn có thể dẫn đ ế n làm thay đổi lớp tráng phủ. 3.1.3 . Dụng cụ cắt , c ó thể cắt từ mẫu vải tráng phủ một miếng mẫu thử có diện tích 100 cm 2 ± 1 cm 2 . CHÚ THÍCH Với mục đích này sử dụng m ộ t dụng cụ cắt hình tròn là thích hợp, nhưng mẫu thử h ình vuông, hoặc h ì nh chữ nh ậ t có thể được sử dụng miễn là nó có độ chính xác như qu y định ở trên. 3.2. Chuẩn bị mẫu thử Sử dụng dụng cụ cắt (3.1.3) cắt năm miếng mẫu thử từ mẫu, tại các vị trí cách nhau đều đặn và gần v ớ i đường chéo theo suốt ch i ề u rộng của mẫu sao cho đại diện cho toàn bộ chiều rộng của vải tráng phủ. Không lấy bất kỳ mẫu thử nào trong vòng 1 m tính từ đầu cuộn. 3.3. Cách tiến hành Làm khô các miếng mẫu thử đến khối lượng không đổi trong một môi trư ờ ng có độ ẩm tương đối kh ô ng lớn hơn 10 %, tại nhiệt độ 65 o C ± 5 o C . Điều hò a các miếng mẫu thử theo ISO 2231 và không bỏ chúng ra khỏi môi trường đi ề u hò a , xác định khối lượng của mỗi mẫu ch í nh xác đến 5 mg và diện tích b ề mặt của mỗi mẫu đến chính xác trong vòng 1 %. CHÚ THÍCH Bất kỳ ước lượng nào v ề khối lượng trên đơn vị d iện tích của v ả i tráng phủ thu đ ư ợc t ừ khối lượng t hực tổng cộng của cuộn vải và chiều d ài và chi ề u rộng đã biết của n ó có thể không chính xác v ì toàn bộ cuộn vải tr á ng phủ không thể được đi ề u hò a đến trạng thái cân bằng trong một m ô i trường chuẩn. Sự không chính xác này là do sự tăng hoặc giảm độ ẩm trong toàn bộ cuộn vả i. 3.4. Tính toán và biểu thị kết quả Với mỗi mẫu trong năm miếng mẫu thử, tính khối lượng tổng tr ê n đơn vị d iện tích bằng gam trên mét vuông, theo công thức sau : trong đó m là khối lượng của miếng mẫu t h ử, tính bằng gam; A là diện tích của miếng mẫu thử, tính bằng centim ét vuông. Tín h giá t rị trung bình của năm giá trị, bi ể u t hị kết qu ả cuối cùng chính x ác : đến 1 g/m 2 . Lấy giá trị trung bình này là khối lượng tổng trên đơn vị diện tích của vật liệu thử. 3.5. Báo cáo thử nghiệm Báo cáo thử nghiệm phải bao gồm các thông tin sau: a) viện dẫn tiêu chuẩn này; b) mô tả đ ầ y đủ về vải tráng phủ; c) giá trị trung bình của các khối lượng tổng trên đơn vị diện tích thu được từ năm miếng mẫu thử; tính bằng gam trên mét vuông; d) chi tiết bất k ỳ sai lệch nào so v ới qu y trình đã qu y định: e) ngày tiến hành xác định. 4. Phuơng pháp B: Xác định khối lượng trên đơn vị diện tích của vải n ề n CẢNH BÁO Một vài dung môi sử dụng có thể độc hại, dễ cháy hoặc có các nguy cơ khác, cẩn th ậ n khi s ử d ụng những vật liệu đó. Tránh khôn g hít ph ải các h ơi dung môi. Khi c ầ n phải mặc qu ầ n áo bảo vệ thích h ợ p bao gồm c ả găng tay và kính bảo hộ. Nên đ ể thuốc rửa mắt th í ch hợp ở vị trí thuận tiện cho sử dụng. Phải tuân theo bất kỳ các biện pháp phòng ngừa nào được khuyên cáo b ở i nhà sản xuất dung m ô i. 4.1. Qu y định chung Qu y trình được qu y định để loại bỏ lớp tráng phủ khỏi vải nền bị ảnh hưởng bởi bản chất của cả lớp tráng phủ và của v ả i nền, và với một số loại lớp tráng ph ủ th ì không có phương pháp để loại b ỏ . Trong trường hợp đó phải nêu trong báo cáo thử nghiệm. 4.2. Nguyên tắc Lớp tráng phủ bị tách bằng một tác nh â n tách bóc ra khỏi mẫu thử đã được dùng để xác định khối lượng tổng trên đơn vị d iện tích. Mẫu thử đã đượ c tách bóc được l àm khô, đi ề u hò a và cân. Qu y trình được lặp đi lặp lại cho đến khi đạt được khối lượng không đổi. 4.3. Thuốc thử 4.3.1. Dung môi thích hợp (tác nh â n tách bóc), không tác độ ng hò a tan hoặc phản ứng hóa học với vải nền. Đặc biệt cẩn thận nếu có các tác nhân liên kết hoặc các xử lý hoàn tất l ên vải nền mà không phải l à một phần của l ớp tráng phủ nhưng vẫn bị tách bóc cùng với nó (ví dụ, tác nhân liên kết trong vải không d ệ t (sợi liên kết), chất chống mục v.v...). Nếu biết hoặc nghi ngờ có các tác nhân đó bị tách bóc cùng với lớp tráng phủ mà không tránh được thì phải n ê u trong báo cáo thử nghiệm. CH Ú THÍCH Dung m ô i thích hợp có t hể l à dung môi hữu cơ , một hỗn h ợ p của các d ung môi h ữ u cơ, nước hoặc mộ t dung dịch nước ( xem phụ lục A). 4.4. Thiết bị, dụng cụ Các thiết bị, dụng cụ tương tự như mô tả trong 3.1. 4.5. Cách tiến hành 4.5.1. Hòa tan riêng từng l ớp tráng phủ của mỗi mẫu thử. Trong nhiều trường hợp, lớp tráng phủ có thể tách bỏ được hoàn toàn bằng cơ học sau khi làm ư ớ t vải nền bằng tác nhân tách bóc . S ử dụng chiết Soxhlet nếu phù hợp hoặc ngâm mẫu thử, thỉnh thoảng có khuấy trộn, liên tiếp ít nhất trong ba phần dung môi ở nhiệt độ phù hợp cho đến khi lớp tráng phủ bị tách hoàn toàn. Đảm bảo rằng trong giai đoạn này và ở các giai đoạn tiếp theo các xơ rời phải được giữ lại với mẫu thử. Nếu tác nhân tách bóc được sử dụng là một dung môi có chứa các cấu tử không bay hơi thì rửa miếng mẫu thử vài lần trong một dung môi sạch. 4.5.2. Sấy khô m ẫ u thử tr o ng ít nhất 1 h ở 65 o C ± 5 o C , và ổn định bằng cách làm mát trong một bình hút ẩm trong 15 phút, và xác định khối lượng của mỗi mẫu chính xác đến 5 mg. Chiết lại các mẫu thử đã được tách bóc bằng một lượng tác nhân tách bóc nữa. rửa nế u cần thiết, sau đó sấy khô và xác định khối lượng giống như trên. Nếu lần xác định thứ hai khác so với lần đ ầ u hơn 1 % thì lặp lại qu y trình cho đến khi các l ầ n xác định liên tiếp khác nhau nhỏ hơn 1 %. 4.5.3. Điều hòa mẫu thử như mô tả trong ISO 2231 và xác định khối lượng của chúng chính xác đến 5 mg để thu được khối l ư ợng của vải nền trên đơn vị diện tích. 4.6. Tính toán và biểu thị kết quả Đối với mỗi mẫu trong năm mẫu thử, tính toán khối lượng trên đơn vị diện tích vải nền, tính bằng gam trên mét vu ô ng. Tính toán giá trị trung bình của năm giá trị trên, biểu thị kết quả cuối cùng chính xác đến 1g/m 2 . Lấy giá trị trung bình này là khối lượng trên đơn vị diện tích của v ậ t liệu thử. 4.7. Báo cáo thử nghiệm B áo cáo thử nghiệm phải bao gồm các thông tin sau: a) viện d ẫ n tiêu chuẩn này; b) mô tả đầy đủ về vải tráng phủ; c) giá trị trung bình của khối lượng vải n ề n trên đơn v ị diện tích từ năm mẫu thử, tính bằng gam tr ê n mét vuông; d) chi tiết bất kỳ sai lệch nào so với qu y tr ì nh đã qu y định; e) n g ày thử nghiệm. 5. Phương pháp C : Xác định kh ố i lượng trên đơn vị diện tích của lớp tráng phủ 5.1. Cách tiến hành Tính toán khối lượng trên đơn vị diện tích của lớp tráng phủ bằng cách lấy con số tổng khối lượn g trên đ ơn vị diện tích thu được từ phương pháp A t rừ đi con số khối lượng trên đơn vị diện tích vải n ề n thu được theo phương pháp B. 5.2. B áo cáo thử nghiệm Báo cáo thử nghiệm phải bao gồm các thông tin sau: a) viện dẫn tiêu chuẩn này; b) mô tả đ ầ y đủ về vải tráng phủ; c) giá trị trung bình của khối lượng lớp tráng phủ trên đơn vị diện tích, tính bằng gam trên mét vuông; d) chi tiết bất kỳ sai lệch nào so với qu y trình đã qu y định; e) ngày thử nghiệm. PHỤ LỤC A (qu y định) CÁC PHƯƠNG PHÁP LOẠI BỎ LỚP TRÁNG PHỦ A.1 . Qu y định chung Các phương pháp mô tả trong A.2 đến A.5 được cho là ph ù hợp với một số loại lớp tráng phủ thường gặp. A.2 . Poly(vinyl clorua) đơn giản CẢNH BÁO Chú ý là trong thực tế có nguy cơ cháy nổ nếu tetrahydrofuran sử dụng bị bay hơi đến khô, trừ khi có đề phòng để đảm bảo không có peroxit bằng cách cho thêm sunphat sắt II. Nếu lớp tráng phủ li ên tục và chỉ ở một mặt, làm ư ớt vải nền của từng mẫu thử bằng tetrahydro f ur a n hoặc butanon. Tách cơ học phần tráng phủ ra khỏi vải nền. Sau đó ngâm riêng biệt từng mẫu thử trong 100 ml tetrahydrofuran hoặc butanon và giữ nguyên trong 20 phút ở nhiệt độ phòng, thỉnh thoảng khuấy. L ấy mẫu thử đã được tách ra cùng v ớ i tất cả các sợi rời ra khỏi dung môi và rửa chúng trong 100 ml axeton sau đó t hực hiện theo 4.5.2 và 4.5.3. A.3 . Nitroxenlulo Làm ướt riêng vải nền của từng mẫu thử với axeton và nếu có thể, tách phần tr á ng phủ ra khỏi vải n ền bằng cách cơ học. Ngâm từng mẫu thử riêng biệt trong bình 100 ml axeton có lắp một sinh hàn hồi lưu. Hồi lưu trong 20 phút, sau đó thay dung môi bằng 100 ml axeton mới và h ồ i lưu tiếp 20 phút. Lấy mẫu thử đã tách bóc cùng v ớ i t ấ t cả sợi rời ra khỏi dung m ô i; sau đó thực hiện tiếp như 4.5.2 và 4.5.3. A.4 . Po l yuretan Ng â m từng mẫu thử riêng biệt trong dung dịch được pha chế như sau : Propan-1,2 -di o l 100 phần theo khối lượng Kali hydroxit (rắn) 3 phần theo khối lượng Nước 1 phần theo khối lượng N -metyl-2 pyrrolidon 25 phần theo khối lượng Đun nóng đến 48 o C ± 2 o C và giữ ở nhiệt độ này trong 30 phút hoặc cho đến khi lớp tráng phủ bị tách ra. CHÚ THÍCH Hỗn hợp trên sẽ không tác dụng với sợi bông, nylon hoặc polyeste miễn là kh ô ng vượt qu á nhiệt độ t ối đ a đã qu y định, nghĩa là 50 o C v à thời gian ng â m trong dung dịch không được l âu hơn 30 phút. Lấy mẫu thử ra khỏi dung dịch, rửa bằng axeton và rửa sạch bằng nước; sau đó thực hiệ n tiếp th eo 4.5.2 và 4.5.3. Nếu vải nền là vải acetat thì sử dụng etanol làm chất tẩy rửa thay cho axeton. Nếu sử dụng lớp tráng phủ l à polyacrylat th ì n ó sẽ trương nở tr o ng hỗn hợp này nhưng không h òa tan. A.5 . Cao su thiên nhiên trên vải bông CẢNH BÁO Khi thực hiện qu y trình sau, phải chú ý đến bản chất nguy hiểm ti ề m tàng của nitrobenzen. Đặc biệt phải cẩn thận tránh đun sôi nitro benzen v ì dễ xảy ra nguy cơ cháy. Ngâm riêng t ừ ng mẫu thử trong bình chứa nitrobenzen lắp sinh hàn không khí, và h ồ i lưu trong 1 h. Để nguội. Lấy mẫu thử ra cùng v ớ i các sợi rời. S ử dụng dao cùn lấy các polyme bị trương nở ra. Lăp lại qu y trình trên, hồi lưu lại v ớ i nitrobenzen mới cho đ ến khi lớp tráng phủ polyme bị tách bỏ hoàn toàn. Rửa bằng axeton cho đến khi tất cả nitrobenzen bị loại bỏ; sau đó tiếp tục theo 4.5.2 và 4.5.3.