TCVN10775:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10775:2015 về Công trình thủy lợi – Đập đá đổ bản mặt bê tông – Thi công và nghiệm thu TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 10775:2015 CÔNG TRÌNH THỦY LỢI - ĐẬP ĐÁ ĐỔ BẢN MẶT BÊ TÔNG - THI CÔNG VÀ NGHIỆM THU Hydraul i c structures - Concrete face rock f ill dams - Construction and acceptance Lời nói đầu TCVN 10775:2015 Công trình thủy lợi - Đập đá đổ bản mặt bê tông - Thi công và nghiệm thu được xây dựng trên cơ sở tham khảo tiêu chuẩn DL/T 5428-2009 của Trung Quốc . TCVN 10775:2015 do Tổng Công ty Tư vấn Xây dựng Thủy lợi Việt Nam biên soạn, Bộ Nông nghiệp và Ph á t tri ể n nông thôn đ ề nghị, Tổng cục Tiêu c h u ẩ n Đo lường Chất lượng th ẩ m đị n h, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. CÔNG TRÌNH THỦY LỢI - ĐẬP ĐÁ Đ Ổ B Ả N M Ặ T BÊ TÔNG - THI C Ô NG VÀ NGHIỆM THU Hydraul i c structures - Concrete face rock f ill dams - Construction and acceptance 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu đối với công tác thi công và nghiệm thu đập đá đổ ch ố ng thấm bằng bản mặt b ê tông (sau đây vi ế t tắt là CFRD) t ừ c ấp IV đến c ấ p đặc biệt. C ấ p công trình đ ậ p đá đổ bản mặt b ê tông theo quy định tại phụ lục B. 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau r ấ t c ầ n thiết cho vi ệ c áp dụng ti ê u chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm c ô ng b ố th ì áp dụng phiên b ả n được nêu. Đố i với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố th ì áp dụng ph iê n bản mới nh ấ t, bao gồm cả sửa đ ổ i, b ổ sung (nếu có). TCVN 1651-1 :2008 Thép cố t b ê tông - Ph ầ n 1: Thép thanh tròn tr ơn; TCVN 1651-2:2008 Thép cốt bê tông - Ph ầ n 2: Thép thanh vằn; TCVN 4198:1995 Đ ấ t xây dựng - Các phương pháp xác định thành phần hạt trong phòng th í nghiệm; TCVN 4202:2012 Đất xây dựng - Các phương pháp xác định kh ố i lượng thể tích trong phòng thí nghiệm; TCVN 4447:2012 Công tác đ ấ t - Thi công và nghiệm thu; TCVN 4453:1995 Kết cấu b ê t ô ng và bê t ô ng cốt thép toàn khố i -Quy phạm t hi công và nghi ệ m thu; TCVN 7570 : 2006 C ố t liệu cho b ê t ô ng và vữa - Y ê u c ầ u kỹ thuật; TCVN 8224 : 2009 C ô ng trì nh thủy lợi - Các quy định chủ yếu v ề lưới khống ch ế mặt bằng địa hình; TCVN 8225:2009 Công trì nh th ủ y lợi - C á c quy định chủ y ế u về lưới khống ch ế cao độ đ ị a h ì nh; TCVN 8228:2009 Hỗn hợp bê tông thủy công - Y ê u cầu kỹ thuật; TCVN 8297:2009 Công trình thủy lợi - Đập đ ấ t - Yêu c ầ u kỹ thuật thi công bằng phương pháp đầm nén; TCVN 8645 : 2011 Công trình thủy lợ i - Yêu cầu kỹ thuật khoan phụt xi măng vào nền đá; TCVN 8723:2012 Đ ấ t xây dựng công trình thủy lợi - Phương pháp xác định h ệ số th ấ m của đất tr ong phòng thí nghiệm; TCVN 873 0 :2012 Đất xây dựng công trình thủy lợi - Phương pháp xác định độ chặt của đ ất sau đ ầ m nén tại hiện trường; TCVN 9149 : 2012 C ô ng tr ì nh thủy lợi - Xác định độ th ấ m nước của đá bằng phư ơ ng pháp thí nghiệm ép nước vào l ỗ khoan; TCVN 9154:2012 Công tr ì nh thủy lợi - Quy tr ì nh t í nh to á n đường h ầ m th ủ y lợi; TCVN 9160:2012 Công trình thủy lợi - Yêu cầu thiết k ế dẫn dòng trong xây d ựng; TCVN 9161: 2012 Công trình thủy lợi - Khoan n ổ mìn đ à o đá - Phương pháp thi ế t k ế thi công và nghiệm thu; TCVN 9162:2012 Công trình thủy lợi - Đường thi công - Yêu cầu thi ế t k ế ; TCVN 9166:2012 Công trình thủy lợi - Y ê u cầu kỹ thuật thi công bằng phương pháp đ ầ m nén nhẹ; TCVN 10777:2015 Công trình thủy lợi - Đập đá đổ bản mặt bê tông - Y ê u cầu thi ế t kế. 3. Thuật ngữ, định nghĩa và ký hiệu Ti ê u chuẩn này sử dụng các t huật ngữ và định nghĩa và ký hiệu như tại TCVN 10777:2015, ngoài ra còn s ử dụng các thuật ngữ, định nghĩa sau: 3.1. Khe th i công (Construction joints) B ề mặt bê tông đã k ế t thúc việc ninh k ế t m à trên đ ó hoặc nối t iế p với nó sẽ được đ ổ bê tông tiếp, mặt tiếp xúc giữa 2 mặt bê tông được xem là khe thi công. Trong các khe thi công cốt thép không bị c ắ t. 3.2. Kh e co gi ã n (Expansion joints) T ấ t cả các khe nối cho phép chuyển d ị ch kết cấu này đố i với k ế t c ấ u b ê n cạnh do giãn nở, co ngót, n ề n móng lún kh ô ng đều v.v...Trong các khe co gi ã n cốt thép bị c ắ t. 3.3. Khoan nổ mìn (drilling and blasting) Phư ơ ng pháp nổ m ì n trong lỗ khoan. 3.4. Đào th ô ng thường (Common excavation) Các phương pháp đào đất đá b ằ ng thủ công hoặc cơ giới, không khoan nổ m ì n. 3.5. Thoát không (Concrete connect i ng plate) Hi ệ n tượng tách rời giữa các t ấ m b ả n mặt b ê tông với lớp bả o vệ mái t ầ ng đệm; hoặc cả bản mặt b ê t ô ng và lớp bảo vệ với tầng đệm tạo ra một khoảng trống, chứa nước hoặc không khí, làm ảnh hưởng đ ế n việc phân bố lực và ch ế độ làm việc của các t ấ m bản mặt bê tông. 3.6. Ph â n kỳ thi công (Divergence construction) Phân đ ị nh th ờ i k ỳ thi công các hạng mục c ô ng trình phù hợp với tiến độ chung của công trình, sơ đồ dẫn dòng thi công, y ê u cầu v ề khai th á c vận hành và khả năng đáp ứng về kinh phí xây dựng. 3.7. Phân đợt thi c ô ng (Distribution phase of construction) Phân định c á c đợt thi công trong các thời kỳ phù hợp với sơ đồ d ẫ n dò ng thi công. 3.8 . Ph â n đoạn thi công (Constru ct ion segment) Phân đoạn (khu v ự c) thi công trong các đ ợt tr ên cơ sở đ ả m bảo y ê u c ầ u kỹ thuật và đ ẩ y nhanh tiến độ. 4. Yêu cầu kỹ thuật chung 4.1 . Cần xác định r õ điều kiện và phương pháp thi công, thời gian xây dựng hợp lý phù h ợ p với hiệu quả khai thác, khả năng cung ứng lao động, vật tư, thi ế t b ị , vật l i ệu xây d ựng, giao thông thủy bộ và ngu ồ n lực tự nhi ê n trong khu vực xây dựng công trình để thiết k ế tổ chức xây dựng. 4.2 . Khi thi ế t k ế tổ chức xây dựng c ô ng tr ì nh c ầ n chú ý đến việc khảo sát vật liệu đ ắ p từ các m ỏ , tận dụng triệt để vật liệu đào móng, tính toán cân bằng khối lượng khai thác v à tận dụng đ ể đắp đập nh ằ m mang lại hiệu quả kinh tế cao cho c ô ng tr ì nh. 4.3 . Thiết kế phân đợt, phân đoạn th i công tránh tạo ra khe liên thông từ thượng lưu xuống hạ lưu. Khi bố trí vùng gia tải hạ lưu để tăng cường ổn định thì phải co i nó như một bộ phận của mặt cắt đập chính thức. 4.4 . Khi phân kỳ, phân đ ợ t thi công thì việc bảo vệ mặt thượng lưu của đập đắp d ở phải được thực hiện tương ứng với các điều kiện về ng ă n dòng và t í ch n ướ c. 4.5 . Cao tr ì nh của đập đắp dở khi phân kỳ xây dựng được xác định bởi các điều kiện về ng ă n dòng và tích nước ở từng thời kỳ. Việc phân chia mặt c ắ t đập đắp dở được xác định dựa vào: điều kiện địa ch ấ t, tiến độ xây dựng t ổ ng thể, điều kiện phòng lũ và t ì nh trạng sử dụng vật liệu đắp. 4.6 . Đắp các khối thân đập phải đảm bảo sao cho vật liệu của các khối đắp khác nhau kh ô ng xâm nhập vào nhau, không đ ể ảnh h ư ởng của d òng nước (nước tưới khi đầm, nướ c mưa v .v...) kéo theo hạt nhỏ từ vùng này vào v ù ng khác, không tạo ra những vùng có sự thay đổi ứng suất và biến dạng đột ngột trong thân v à nền đập. 4.7 . C ó phương án hoàn trả phù hợp cho mặt bằng xây dự ng công trình tạm và các mỏ vật liệu xây dựng ngay sau khi hoàn thành việc kha i thác. 4.8 . Ngoài các quy định nêu trên c ầ n th ự c hiện theo quy định tại điều 3 của TCVN 8297: 2 009. 5. Đo đạc trước, trong và sau khi thi công 5.1 . C ă n cứ vào tài liệu khảo sát địa hình do Nhà thầu tư v ấ n khảo sát thực hiện trong giai đoạn thiết k ế bản vẽ thi công được Chủ đầu tư cung c ấ p, Nhà thầu xây dựng lập mới hệ thống lưới khống ch ế mặt bằng và cao độ đ ị a h ì nh ri ê ng đ ể phục vụ công tác x â y dựng. Yêu c ầ u kỹ thuật để lập các lưới khống chế tuân thủ theo TCVN 8224:2009 v à TCVN 8225:2009. 5.2 . Sau khi đào và dọn móng, phải kh ô i phục lại và có bi ệ n pháp bảo v ệ các cọc mốc (tim tuy ế n đập và các mặt cắt ngang). Cá c cọc đ ầ u tiên của mặt c ắ t c ầ n được b ố trí cách xa đường v iền chân đập một khoảng cách phù hợp đảm bảo không bị phủ l ấ p hoặc đào m ấ t trong quá trình thi công. 5.3 . Trong quá trình thi công phải định kỳ đo đạc v à vẽ trên bản v ẽ m ặ t cắt (dọc và ngang) vị trí các khối vật liệu khác nhau đã được đắp trong thân đập. Sau khi h oàn th à nh công tác đắp đập phải định kỳ đo đạc và v ẽ tr ê n b ả n vẻ mặt cắt để xác định độ lún của đập, từ đó quyết định thời điểm phù hợp đ ể thi c ô ng các hạng mục trên đ ỉ nh đập (t ư ờng chắn sóng, b ả o vệ đỉnh đập v.v...). 5.4 . Ngoài các quy định nêu tr ê n, c ầ n thực hiện theo điều 4 của TCVN 8297:2009. 6. Tổng mặt bằng thi công 6.1. Bố trí tổng mặt bằng thi công 6.1.1 . Tổng mặt bằng thi công bao gồm mặt bằng khu đất được c ấ p đ ể xây dựng và các m ặt bằng lân cận khác mà tr ê n đ ó bố trí các công trình sẽ được xây dựng, th iế t bị xây dựng, các công trình phụ trợ, xư ở ng sản xuất, kho b ã i, nhà ở và nhà làm việc, đường thi công, hệ th ố ng cung c ấ p điện, hệ thống c ấ p tho á t nước v.v... dùng để phục vụ cho c ô ng tác xây dựng v à đời sống của người lao động tr ê n công trường. 6.1.2 . Bố trí tổng mặt b ằ ng thi công phải đáp ứng được các yêu c ầ u chung sau đây: 1) Tổng mặt bằng thi công được xem như một h ệ thống liên hoàn bao gồm các cơ sở vật chất kỹ thuật, các nguyên liệu, vật liệu, các phương tiện v à con người trong một không gian và thời gian nh ấ t định nh ằ m thực hiện một qu á tr ì nh xây dựng, kể cả trước, trong và sau thời gian thi công. 2) Thi ế t kế t ố i ưu tổng mặt bằng thi công s ẽ góp phần đảm bảo xây dựng công trình đạt chất lượng và hiệu quả, đúng tiến độ, hạ giá thành, an toàn lao động và vệ sinh môi trường. 3) Thiết kế tổng mặt bằng c ầ n ngh iê n cứu, t í nh toán, dựa tr ê n sự điều tra, khảo sát thực tế, đ ể c ó sự phân tích tổng hợp , cũng như việc tính toán các số liệu cụ thể đ ể đ ề ra được phương án tối ưu. 4) Tùy theo đ ị a điểm x â y dựng với các đặc đi ể m v ề đ ấ t đai, địa h ì nh, x ã hội v.v... đ ể quyết định việc bố trí tổng mặt bằng gọn trong phạm v i công tr ư ờng hoặc phải mở rộng ra các khu vực lân cận. 6.1.3 . Thi ế t k ế tổng mặt bằng bao gồm các nội dung sau đây: 1) Đ ố i với công trình có thời gian xây dựng kéo dài n ê n thiết kế tổng mặt bằng cho từng giai đoạn thi công phù hợp. Tùy từng công trình cụ thể mà nội dung thi ế t k ế cho từng giai đoạn có thể kh á c nhau, đảm bảo phù hợp thực tế và hiệu qu ả k i nh tế. 2) Nội dung thiết kế tổng mặt bằng bao gồm: a) Xác định v ị trí cụ thể các công trình đã được quy hoạch trên khu đất được c ấ p đ ể xây dựng; b) Bố trí má y m ó c, thiết bị xây dựng; c) Bố tr í các các kho bãi vật liệu, cơ sở cung cấp nguyê n vật liệu xây dựng; d) Bố trí các x ư ởng sản xuất và phụ trợ; e) Bố trí nhà l à m việc, nhà tạm để ở; f ) Bố tr í hệ thống đường thi công nội bộ; g) Bố tr í h ệ th ố ng c ấ p - thoát nước; h) Bố tr í hệ thống c ấ p điện; i) Bố tr í hệ thống an toàn, bảo vệ và vệ sinh môi trường; j) Bố tr í các khu dịch vụ, chăm sóc sức khỏe, sinh hoạt cộng đ ồ ng v.v... 3) Thiết kế tổng mặt b ằ ng dựa t r ê n các điều kiện cụ th ể của c ô ng tr ì nh (các điều kiện biên) và các tiêu chuẩn hi ệ n hành có liên quan. Th ô ng qua t í nh toán để xác đ ị nh quy mô, năng lực, công su ấ t v.v... đ ể bố trí, ngoài ra có thể tham kh ả o các công trình tương tự. 4) Cần nghiên cứu tổng hợp nh iề u lĩ nh vực khác nhau có liên quan đ ế n thiết k ế tổng mặt b ằ ng như: Quy hoạch đô th ị , ki ế n trúc, kết c ấ u , đ iện kỹ thuật, c ấ p thoát nước, giao thông, đơn giá xây dựng, vệ sinh m ôi trường v.v... C ần tổng hợp các v ấ n đ ề khác nhau cho một mục đ í ch chung, k ế t hợp giữa lý thuyết và thực tế đ ể có đ ư ợc một giải pháp hợp lý, ph ù hợp v ới điều kiện xây dựng. 6.1.4 . Thiết kế , bố trí tổng mặt bằng cần tuân thủ các nguyên tắc cơ bản sau đây : 1) Các công trình tạm phục vụ tốt nh ấ t cho quá trình sản xuất và sinh hoạt tr ê n c ô ng trường, không làm cản trở hoặc ả nh hưởng tới c ô ng nghệ, chất lượng, t iế n độ , an toàn lao động v à vệ sinh m ôi tr ườ ng. 2) Cần tận dụng tối đa các công trình có s ẵ n ở công trường mà kh ô ng làm ảnh hưởng đến quá trình xây dựng và s ẽ giữ lại khi giải phóng mặt bằng đ ể l à m công trì nh tạm hoặc xây dựng đến đâu có thể khai thác một phần các công trình xây dựng để làm công trình tạm, hoặc có thể xây dựng trước một phần các công trình chính để làm công trình tạm. 3) Đặt trong một m ố i quan hệ chung với sự đô thị hóa và c ô ng nghiệp hóa ở địa phương, từ đó c ó được tính lâu dài v à tổng quát trong việc xây dựng, sử dụng và khai thác các công trình tạm trong một thời gian dài, trước, trong và sau kh i xây dựng công trình. 4) Tuân theo các tiêu chuẩn, quy định v ề an toàn lao động, phòng chống cháy nổ và vệ sinh môi trường . C ần tham kh ả o các công trình tương tự để c ó phương án thiết k ế hợp lý. 6.2. Đường thi công và vận chuyển vật liệu 6.2.1 . Mạng lưới đường thi công (đường công trường) bao gồm: 1) Đường ngoài công trường: Là đường nối công trường với m ạ ng lưới giao thông công cộng hiện có. 2) Đường trong phạm vi công trường: Là mạng lư ớ i giao thông trong phạm vi công trường (còn được gọ i là đường nội bộ). 6.2.2 . Ngo à i mạng lưới đường bộ, t ùy theo quy mô, đặc điểm của từng công trình có thể b ố tr í cả đường s ắ t, đ ư ờng thủy hoặc cả hai. 6.2.3 . Thiết k ế đường thi công thực hiện theo TCVN 9162: 2012. N ế u đường thi c ô ng kết hợp làm đường giao th ô ng th ì ngoài việc áp dụng tiêu chuẩn n ê u tr ê n c ầ n phải tuân theo các tiêu chu ẩ n, quy định của ngành giao thông. 6.2.4 . Quy hoạch mạng lưới đường công trư ờ ng c ầ n tuân theo các nguyên tắc chung sau đây: 1) Triệt để sử dụng các tuyến đường hiện c ó ở địa phương và kết hợp sử dụng các tuyến đường vĩnh c ử u (sử dụng để quản lý sau này) sẽ xây dựng thuộc quy hoạch của công trình bằng cách xây dựng trước một phần các t uy ế n đường n à y để phục vụ cho công tác thi công. 2) Căn cứ vào sơ đồ vận chuyển để thiết kế một cách hợp lý mạng lưới đường thi công, đảm bảo thuận lợi cho việc vận chuyển các loại vật liệu, thiết bị v.v... và giảm s ố l ầ n bốc x ế p đến mức tối đa. 3) Để đảm bảo an toàn và tăng năng suất vận chuyển, trong điều kiện thuận lợi nếu có thể được nên thiết kế đường công trường là đường một chiều. 4) Hạn ch ế làm đường đi qua khu đ ấ t trồng trọt, khu đông dân cư, xâm phạm và giao cắt với các công trình khác (k ê nh mương, đường điện, ống nước v.v...) và đi qua vùng địa chất x ấ u. 5) Cần thường xuyên theo d õ i tình trạng sạt lở trong mùa mưa để có phương án khắc phục kịp thời, đặc biệt là đối với các tuyến đường ở cùng vị trí nhưng bố trí ở các cao trình khác nhau. 6.2.5 . Thiết kế hợp l ý mạng l ưới giao thông công trường c ầ n phải thực hiện tốt các công việc sau đây: 1) Xác định khu vực c ầ n điều tra, bao g ồ m t ấ t cả các khu vực có liên quan tới công tác vận chuyển đến công trường, mạng lưới giao thông công cộng ở địa phương, sông và các bến sông có thể vận chuyển bằng đường thủy, đường s ắ t và các ga gần nh ấ t . 2) Xác định sự phân bố của những điểm tạo n ê n ngu ồ n hàng c ầ n vận chuyển đ ế n và đi trong khu vực điều tra bao gồ m : M ỏ vật liệu đất, đá, cát s ỏ i, nhà ga, bến cảng, kho vật tư, các đ iể m xây dựng. 3) Xác định khối lượng hàng c ầ n vận chuyển trong đ ó c ó sự phân loại theo đặc đi ể m loại hàng và phương tiện vận chuyển. 4) Điều tra khảo sát cá c điều kiện tự nhiên và điều kiện xây dựng mạng lưới giao thông: B ả n đ ồ địa h ì nh, địa chất, khí hậu, thủy v ă n, vật liệu xây dựng v.v... 5) Điều tra khả n ă ng vận chuyển trong khu v ự c bao gồm đường bộ và đường thủy để nắm được mố i liên h ệ t ươn g h ỗ giữa các phương tiện giao th ô ng, vai trò của mỗi thành ph ầ n đối với c ô ng tác vận chuyển, khả năng sử dụng để vận chuyển hàng cho công tr ườ ng. 6.2.6 . Thiết kế mạng lưới đường nội bộ c ă n cứ vào khối lượng đắp đập, cường độ thi công, địa h ì nh, khoảng cách v.v... để bố trí hợp lý. Kết h ợ p hài hòa giữa đường thi công tạm và đư ờ ng sử dụng lâu dài, nên lợi dụng tối đa mặt đập và đường lên đập phía hạ l ư u để vận ch u y ể n vật liệu đắp đập. Hình thức vận chuyển v ậ t liệu n ê n dùng ô tô tự đổ trực ti ế p chở vật liệu l ê n tận khối đắp của đập. Tùy theo điều kiện cụ thể của từng công trình đ ể quyết đ ị nh h ì nh thức thiết kế kết cấu áo đ ường dạng m ề m hoặc cứng, k ế t c ấ u tạm hoặc vững chắc. Phải tăng cường duy tu b ả o d ưỡn g mặt đường thư ờ ng xuyên để đ ả m bảo giao th ô ng trong su ố t thời gian thi công (làm phẳng mặt, thoát nước tốt). 6.2.7 . Khi đường vận chuy ể n đi qu a bản chân hoặc tầng đệm, phải c ó giải pháp hợp lý đ ể không gây cản tr ở lẫn nhau trong suốt quá trình th i công, phải bảo vệ để không làm ảnh hưởng tớ i ch ấ t lượng của b ả n chân và tầng đ ệ m. 6.2.8 . Việc lựa chọn số lượng và tải trọng xe vận chuyển cần tổng h ợ p các y ế u tố: loại vật liệu đắp đập, khối lượng vật liệu, cường độ đắp đập, địa h ì nh khu vực, đường vận chuyển, khoảng cách vận chuyển và th iế t b ị | bốc x ú c v.v... 7. Dẫn dòng thi công 7.1 . Quy định chung 7.1.1 . Những bộ phận công trình dẫn d ò ng kết hợp với công trình chính ( ô ng trình vĩnh cửu) phải được thi công theo yêu cầu thiết kế của công trình chính. 7.1.2 . Khi cho nước tràn qua khối đập đắp dở thì hình thức, kết cấu bảo vệ m ặ t đập và hai vai trong phạm vi tràn tạm phải được thi công đúng theo yêu cầu thiết kế và phải được ho à n thành trước mùa lũ. 7.1.3 . Trong thời gian thi công phải đảm bảo được sự vận hành b ì nh thường của công trình dẫ n dòng, t ă ng cường dự báo khí tượng, chủ động xây dựng những phương án ứng phó trong t ì nh huống bất thường, làm tốt công tác cứu hộ, cứu nạn và dự trữ vật liệu. Khi sử dụng đường hầm (tuy nen) hoặc c ố ng để dẫn dòng thi công, phải chủ động các biện pháp ph ò ng chống h iệ n tượng t ắ c n gh ẽ n do c à nh cây, vật nổ i , rác v.v... 7.1.4 . C ầ n tiến hành theo dõi thường xuy ê n để kịp thời phát hiện những yếu tố có th ể tác động x ấ u đ ế n quá trình d ẫ n d ò ng. Nếu phát hiện thấy các yếu tố bất lợi, phải tiến hành loại bỏ hoặc có g i ả i pháp phù hợp để khắc phục. 7.1.5 . Sau khi chặn dòng, ngoài việc yêu cầu kh ẩ n trương thi công đập theo đúng ti ế n độ đ ã được phê duyệt, phải đảm bảo cả đ ê quai v à thân đập đều được vận hành an toàn đáp ứng được yêu cầu phòng chống lũ tương ứng với cấp công trình. Phải xây dựng và ph ê duyệt phương án phòng chống lụt b ã o cho từng năm. 7.1.6 . Thiết kế, thi cũng dẫn dòng và chặn dòng thực hiện theo TCVN 9160:2012. 7.2 . Phương án d ẫ n dòng 7.2.1 . Ti ế n hành nghiên cứu một cách đầy đủ đặc điểm thủy v ă n, khí tượng, địa h ì nh, đ ị a ch ấ t và điều kiện thi công của khu vực xây dựng đập đ ể q u y ế t đ ị nh lựa chọn phương án dẫn dòng thi công và thoát lũ hợp lý. N ê n ưu ti ê n lựa chọn phương án dẫn dòng bằng đường hầm đối với các công trình chặn d òng một lần (không k ể công tác ho à nh triệt công trình dẫn dòng). Trư ờ ng hợp lòng s ô ng rộng có thể lựa chọn phương án dẫn dòng ở l ò ng sông b ằ ng cách l ấ n dần để thu hẹp lòng sông theo thời kỳ. Trước khi chặn dòng có thể tranh th ủ đ ắ p trước một ph ầ n ở khu vực b ã i bồi, ph ầ n tr ê n cao không bị ảnh hưởng của dòng chảy lòng sông tự nhiên; hoặc có thể làm đ ê quai dọc để đắp trước một bờ, d ò ng chảy dẫn qua lòng s ô ng thu hẹp. Trong các trường hợp này, mái đá đ ắ p không được dốc quá 1:1,3, mái c át sỏi tự nhiên không dốc quá 1:1,5. 7.2.2 . Đối với công trình chặn d ò ng một l ầ n th ì trước khi chặn dòng phải làm tốt công tác chu ẩ n bị để đảm b ả o sau khi chặn d òng, trong mùa khô đắp đập đến cao trình chống lũ, mặt cắt chống lũ tùy theo quy mô của đập để lựa chọn phương án đ ắ p t heo mặt cắt hoàn ch ỉ nh hoặc mặt c ắ t kinh t ế đảm bảo chống lũ an toàn. Mái mặt thượng lưu t ầ ng đ ệ m được bảo vệ tốt có thể trực ti ế p ch ắ n nước. 7.2.3 . Khi chọn phương án thoát lũ qua mặt đập đ ắ p dở, tùy theo quy mô và điều kiện thi công cụ thể đ ể lựa ch ọ n một trong c á c phương án nêu dưới đây, trong trường hợp này đê quai thượng, hạ lưu có thể thiết kế đảm bảo an toàn khi lũ tràn qua và được sử dụng để phục vụ thi công cho mùa kh ô năm tiếp theo. 1) Đ ắ p trư ớ c phần đập ở hai vai , đ ể lại một phạm vi đập l ò ng sông đ ủ rộng để thoát lũ theo t í nh toán, xả lũ tr ên nền móng đập, trong trường hợp này phải tiến hành bảo vệ hai mái của ph ầ n đập đã đắp đảm bảo an toàn chống lũ. Sau mùa lũ tháo d ỡ phần bảo vệ, kiểm tra chất lượng ph ần tiếp xúc với nước lũ để có biện pháp xử lý phù hợp (nếu cần) và đắp đập đến cao trình chống lũ của năm tiếp theo. Phương án này có thể lựa chọn cho các đập có quy mô vừa phải, có thể đắp ph ầ n đập chừa lại để thoát lũ từ đáy móng đến cao độ chống lũ trong một mùa kh ô . 2) Đắp đập tr ê n toàn tuyến và để lại c ử a thoát lũ ở một cao độ nhất định của khối đá đắp thân đập cho nước tràn qua (tràn tạm), sau lũ đắp đập đ ế n cao trình chống lũ của năm tiếp theo. Trong trường hợp n à y phải tiến hành gia c ố b ả o v ệ mái thượng lưu, mặt đập v à mái đắp, hạ lưu đập để đảm bảo an toàn chống lũ và các khối đắp thân đập, chống x ó i lở và ảnh hưởng đến chất lượng các khối đắp. Vật liệu gia cố có thể sử dụng đá kích thước lớn , r ồ ng đá, rọ đá, bê tông v.v... Sau mù a lũ tháo dỡ phần bảo vệ, kiểm tra chất lượng ph ầ n tiếp xúc với nước lũ để có biện pháp xử lý phù hợp (nếu c ầ n) và đắp đập đến cao trình chống lũ của n ă m tiếp theo. Kh ô ng n ê n để cao trình tràn tạm quá cao, gây bất lợi về an toàn và công tác gia cố. Đ ê quai hạ lưu c ầ n được thiết kế với quy mô phù hợp để vừa làm nhiệm vụ ng ă n nước, vừa làm nhiệm vụ ti ê u năng ở hạ lưu tr à n tạm. 7.2.4 . Kết cấu gia cố bảo v ệ đập đắp d ở để thoát lũ ph ả i th ô ng qua t í nh toán để lựa chọn, riêng đối với công trình c ấ p đặc biệt, c ấ p I , c ấ p II phải thông qua thí nghiệm m ô h ì nh thủy lực để kiểm chứng và quyết định. 7.2.5 . Trong điề u kiện thích hợp, tùy theo t ì nh h ì nh cụ thể của công trình có thể sử dụng đ ê quai để chống lũ, phục vụ thi công cả mùa kiệt và mùa lũ, tuy nhiên trong trường hợp này cần phân tích k ỹ v ề kinh t ế v à kỹ thuật r ấ t c ẩ n thận trước kh i quyết đ ị nh. 7.2.6 . Đ ối vớ i đập đắp bằng cuội sỏi, kh ô ng được sử dụng phương án dẫn dòng cho nước tràn qua đập đắp dở. Trong trường hợp đập phải chắn n ư ớc lũ th ì trước lũ phải đổ bê tông bản mặt hoặc tăng cư ờ ng bảo vệ mái t ầ ng đệm thượng lưu. 7.3 . Công trình dẫn dòng 7.3.1 . Kh i sử dụng tuy nen đ ể dẫn dòng thi công, thực hiện theo TCVN 9154:2012. 7.3.2 . Cửa vào, ra của công trình dẫn dòng và đê quai thượng, hạ lưu ph ả i có khoảng cách đủ để ph ò ng x ó i do ảnh hưởng của dòng chảy. Các công trình tạm bố t rí ở khu vực cửa ra của công trình d ẫ n dòng phải c ó một khoảng c á ch nhất định ( theo kết qu ả t í nh toán) để đảm bảo an toàn. 7.3.3 . Trong phạm vi n ề n và hai đ ầ u nối tiếp v ới bờ của đê quai không nên để các đống vật liệu ph ế thải. 7.3.4 . Ph ả i xử lý n ề n đê quai, đ ể đảm bảo khối chống th ấ m của đê quai nối liền với nền cũng như hai b ê n bờ. Đối với n ề n th ấ m mạnh phải có biện pháp chống thấm thích hợp để đảm bảo nền và khối chống thấm đê quai liên kết t ố t với nhau. 7.3.5 . Lo ạ i h ì nh kết cấu đê quai nên ưu ti ê n dùng đá đ ổ . Khi đê quai đặt trên n ề n đ á hoặc t ầ ng thấm tương đối mỏng và khoảng cách từ đê quai đến chân đập tương đối ng ắ n th ì có thể làm đê quai bằng b ê t ô ng. Đối với đê quai hạ lưu, khi điều kiện địa chất cho phép có thể làm đê quai bằng đá đổ kết hợp với khối đắp đập ch í nh. 7.3.6 . Khi t ầ ng th ấ m ở nền đê quai tương đ ố i dày nên ưu tiên lựa chọn phương pháp chống thấm t hẳng đứng bằng tường bê tông, cừ thép hoặc khoan phụt, ph í a trên là bộ phận chống thấm của thân đ ê quai. Trong một số trường hợp có thể tiến hành đắp đê quai đến một cao độ nhất định sau đó thi công tường chống thấm từ đỉnh đ ê qua i . 7.3.7 . Khi lựa chọn phương án xả lũ qua mặt đập đắp d ở và thiết kế đê quai cho nước tràn qua, phải tính toán chi tiết ổn định khối đê quai, phương án bảo vệ, trạng thái dòng chảy, lưu tốc v.v... Đối với công trình cấp đặc biệt, c ấ p I, c ấ p II ph ả i tiến hành thí nghiệm m ô hình thủy lực để kiểm chứng và quyết định. Mặt tràn nước của đê quai có thể bảo vệ bằng t ấ m bê tông, rọ đá hoặc r ồ ng đá. Để đảm bảo an toàn cho đê quai, thường trước mùa lũ tiến hành bơm ( hoặc tháo) đầ y nước vào h ố móng khoảng giữa đập chính và đê quai đ ể tạo trước lớp nước đệm. 7.3.8 . Hoành triệt các công trình dẫn dòng tu â n thủ theo thi ế t kế riêng cho các hạng mục, thực hiện theo TCVN 9160:2012, trong đó cần chú ý lựa chọn thời điểm thích hợp đ ể hoành triệt để tránh ả nh hưởng của việc mực nư ớ c hồ dâng cao trong thời gian ngắn. Kết cấu hoành triệt phải đạt được chất lượng để đảm bảo khả năng vận hành lâu dài như tuổi thọ của đập. 8. Công tác nền móng 8.1. Đào móng, xử lý n ề n và vai đập 8.1.1. Công t ác đào móng bằng phương pháp đào thông thường thực hiện theo TCVN 4447:2012, đào đá hố móng bằng phương pháp khoan nổ m ì n thực hiện theo TCVN 9161:2012. 8.1.2. Yêu cầu v ề công tác xử lý n ề n và vai đập thực hiện theo quy định tại điều 7 của tiêu chuẩn v ề yêu cầu th iế t kế CFRD. Biện pháp xử lý thực hiện theo đ iề u 6 của TCVN 8297:2009 và các quy định nêu ra trong tiêu chuẩn này. 8.1.3. Xử lý nền và vai đập phải được thi công đúng theo yêu cầu thiết kế và các quy định trong tiêu chuẩn này, trong đó đặc biệt chú ý đến việc xử lý nền bản chân. Để làm tốt công việc này cần phải tiến hành m ô tả đ ịa ch ấ t hố móng, từ đ ó có giải ph á p xử lý phù hợp các vấn đề địa chất mới phát sinh. 8.1.4. Trong quá trình xử lý nền và vai đập ph ải bố trí hệ thống thoát nước để đ ả m bảo cho công tác đào m ó ng, xử lý nền và các công tác khác được thực hiện trong điều kiện khô ráo, hạn chế đến mức tối đa dòng chảy mặt, đ ề phòng x ó i lở tầng đệm, đảm bảo sự ổ n đ ị nh cho mái đào. 8.1.5. Độ dốc của mái đào hoàn thiện đúng với yêu cầu thiết kế. Khi mái trên nền đ á của bản chân tồn tại d ốc ngược hoặc lồi l õ m cần phải tiến h à nh san gạt, đệm bê tông hoặc xây đá. Mái hố m ó ng từ bản chân tr ở l ê n phải đ ả m bảo ổn định, nếu mặt đá nứt nẻ nhi ề u hoặc phong h ó a mạnh th ì ngay sau khi đào hoàn thiện móng tiến hành phụt vữa xi măng hoặc phun bê tông để b ả o vệ. 8.1.6. Trước khi chặn d ò ng n ê n đào hoàn thiện hố móng hai vai đập ph í a tr ê n mực nước sông tự nhi ê n. Trình t ự đào móng phải được tiến hành theo t ầ ng t ừ t rên xuống dưới, trường hợp b ấ t khả kháng hoặc điề u kiện địa h ì nh đặc biệt bắt buộc phải phân tầng đào từ dưới lên thì phải có giải pháp tổ chức thi công hợp lý, chi tiết để đảm bảo được mái hố móng hoàn thiện đúng theo yêu cầu thiết kế và đảm bảo an toàn trong quá trình thi công. 8.1.7. X ử lý các th ớ đá và nứt nẻ m ó ng của bản chân n ê n dùng các biện ph á p sau: 1) Khi khối đá có khe nứt nẻ, sau khi l à m sạch bằng phun n ướ c áp lực , tùy theo chiều rộng của khe nứt có thể phun vữa xi m ă ng hoặc xi măng cát để bịt kín. 2) Khi thớ đá và các v ế t nứt tương đối phát triển, có hiện tượng th ấ m lớn, th ì ngo à i việc sử dụng biện pháp nêu ở mục 1) của điều này còn phải có biện pháp thoát nước th ấ m để đảm bảo khi thi công b ê tông bản chân, mặt nền đá phải kh ô ráo. 3) Khi nền đá c ó mạch nước tập trung, d ùng biện pháp xử l ý kết hợp bịt và thoát nước. 8.1.8. Tầng đứt g ã y, nát vụn v.v... xuyên qua nền bản chân, tuân thủ theo y ê u cầu thiết kế để xử lý đảm bảo chất lượng cho t ừng vị trí. 8.1.9. Phụt v ữ a chống thấm và gia cố nền bản chân, xử lý nền đập thực hiện theo TCVN 8645:2011. 8.1.10. Đối với nền đập là đá, sau khi đào móng theo yêu cầu thiết kế phải dọn sạch b ề mặt, loại b ỏ toàn bộ các ch ấ t thải phát sinh trong quá trình thi công, xử lý b ị t kín các khe nứt, đứt gãy, hang hốc, hố khoan v.v... b ằ ng vữa xi măng hoặc vật liệu thích hợp. 8.1.11. Ch ỉ được đắp đập sau khi nền đã được xử lý và nghiệm thu đúng theo yêu cầu của thiết kế. 8.2. Ti ê u n ướ c thi công 8.2.1. Tiêu nước thi công thực hiện theo điều 5 của TCVN 8297:2009 và các quy định trong tiêu chuẩn này. 8.2.2. Trong quá trình đ à o móng cần b ố trí h ệ thống tiêu thoát nước nền đập đ ể tiện cho công tác m ở m ó ng, xử lý nền, thi c ô ng đập v à các c ô ng tác khác đảm bảo trong đi ề u kiện kh ô ráo. 8.2.3. T ùy theo điều kiện địa hình đáy móng đập và bản chân để bố trí hệ thống t iê u thoát nước theo hình thức tự chảy hoặc động lực để thoát nước trong thân đập. Quá trình tiêu thoát nước phải kh ố ng ch ế được cao trình mực nước hạ lưu đập, mực nước trong thân đập v à mực nước th ượn g lưu để đảm bảo kh ô ng c ó sự chênh lệch mực nước vượt quá yêu cầu cho phép gây ra các ảnh hưởng, tác động bất lợi đến vùng tầng đệm và bản mặt. 8.2.4. Bố trí hệ thống tiêu thoá t nước căn cứ vào sự cần thiết v à yêu cầu cho từng khu vực, năng lực của hệ thống ti ê u thoát nước phải th ỏa mãn yêu cầu thiết kế v à đảm bảo vận hành bình thường. 8.2.5. N ế u dùng biện pháp thoát nước tự chảy có thể đặt các ống thoát nước bằng thép đặt trong bê tông bản chân hoặc xuyên qua bản mặt ở khu vực lòng s ô ng (phạm vi th ấ p nhất của nền bản chân). Trước khi đắp tầng phủ thượng lưu phải b ị t k í n các ống này bằng vữa xi m ă ng hoặc vật liệu thích hợp đảm bảo chống thấm và ổn định. Hình thức bố trí tham khảo hình 1. CHÚ THÍCH : T - Bản chân; F - Bả n mặt; KB - Kh ớ p n ố i bi ê n; 2A - Vùng tầng đệm; 28 - V ùng t ầ ng đệm đặc biệt; 3A - Vùng chuy ể n tiếp: TN - Ố ng th oát nước nền đập phía trên bản chân Hình 1 - Ph ươ ng án bố trí ố ng thoát n ướ c n ề n đập 8.2.6. Nếu dùng phương pháp ti ê u thoát nước thân đập bằng động lực (bơm, nhân lực v.v...) th ì cao trình miệng hố tập trung nước (g iế ng tập trung) phải bố trí cao hơn cao trình mực nước th ấ m ngược. Hố tập trung nước có thể làm bằng bê tông cốt thép hoặc ống thép . C ần ph ả i tiến hành xử lý tầng lọc ngược xung quanh h ố t ập trung nước thật tốt để đảm bảo kh ô ng làm trôi vật liệu của các kh ố i đắp, giữ được nguyên bản thành phần hạt của các khối đắp. Hố tập trung nước n ê n đặt ở vùng đá ch í nh thân đập. Khi thi c ô ng xong phải lấp h ố , việc lấp hố chỉ được thực hiện khi tầng phủ thượng lưu được đắp cao hơn cao trình m ự c nước trong thân đập. Vật liệu lấp trong hố có thể dùng vật l iệu tầng đệm đ ổ theo từng lớp một v à đ ầ m chặt đạt yêu cầu thiết kế của các kh ố i đ ắ p. Ở vị trí bản mặt bê tông cốt thép phải được l ấ p lại bằng chí nh bê tông bản mặt theo yêu cầu thiết kế. Trong quá trình l ấ p hố phải duy trì mực nước trong thân đập đảm bảo cho vật liệu lấp được thi công đúng theo yêu c ầ u thiết kế của các vùng t hân đập, chỉ được dừng thoát nước trước khi l ấ p kín b ả n mặt bê tông. 8.2.7. Trong thời gian đắp các khối thân đập hoặc thi công bản mặt bê tông, nếu tồn tạ i hiện tượng nước th ấ m ngược từ hạ lưu thì trong thân đập phải bố trí đường thoát nước tự chảy hoặc hệ thống thoát nước bằng động lực và phải kh ố ng ch ế mực nước hạ lưu để ngăn d ò ng thấm ngược gây ảnh hưởng bất lợi đến tầng đệm và bản mặt. 9. Đắp đập 9.1. Quy định chung 9.1.1. Công tác xử lý nền trư ớc khi đắp đập thực hiện theo quy định tại điều 8 của tiêu chuẩn này. 9.1.2. Đắp đập chỉ được phép tiến thành sau kh i đ ã ngh i ệm thu công tác xử lý nền và vai đập, hoàn thành công tác đổ b ê tông bản chân ở vị tr í tương ứng và đã có kết quả thí nghiệm đ ầ m nén hiện trư ờ ng cho các khối đ ắ p theo quy định. Đối với các đập xây dựng ở vị tr í lòng sông rộng th ì trước lúc chặn dò ng tiến hành đ ắ p một phần đập chính ở một hoặc hai bờ ở các khu vực không bị ảnh hưởng bởi d ò ng ch ả y tự nhiên của sông, hoặc có thể làm đê quai dọc lòng sông để đắp. Tại các vị trí móng bản chân sâu, sau khi đào móng có thể đắp trước một phần thân đập phía hạ lưu bản chân song song với quá trình đổ bê tông. 9.1.3. T ù y thuộc vào điều k iệ n cụ thể của công trình, c ă n cứ vào c ấ u tạo mặt c ắ t ngang đập, khối lượng xây dựng và đặc t í nh của từng loại vật liệu đắp đập, mặt bằng thi công, tiến độ thi c ô ng v.v... để lựa chọn thiết bị thi công, biện pháp thi c ô ng và tốc độ nâng cao đập phù hợp. 9.1.4. Tốc độ nâng cao của các khối đắp trong thân đập phải tương đương nhau. Vật liệu của các khối đắp phải được rải nâng cao đồng thời để khống chế chất lượng vật liệu của các khối đắp. Phải tổ chức tốt c ô ng tác r ả i, san, đầm cho từng khối vật liệu. Trình tự đắp và lựa chọn chi ề u dà y đầm nén c ủa từng khối phải đảm bảo liên quan chặt ch ẽ với nhau cả v ề quy trình công nghệ cũng nh ư việc tổ chức th i công. Phân vùng c ác khối đ ắ p trong thân đập tham khảo hình 2 v à 3. CHÚ T HÍCH : 1A - Vùn g tầ ng ph ủ thượng lưu; 1B - Vùng gia tải; 2A - Vùng tầng đệm; 2B - Vùng tầ ng đệm đặc biệt; 3A - Vùng chuyển tiếp; 3B - Vùng đ á ch í nh th â n đập; 3C - Vùng đ á h ạ lưu; 3 D - Vùng bảo vệ mái hạ lưu; B - Vùng có th ể biến động giữa vùng 3B v à 3C, góc A tùy thuộc ở vật liệu và chi ề u cao của đập; 3E - Vùng đá thải; 3F - Vùng thoát nướ c: F - Bản m ặ t b ê t ô ng; T - B ả n chân. Hình 2 - Phân vùng thân đập đắp bằng đá cứng CHÚ T HÍCH : 1A - Vùng tầng ph ủ thượng lưu; 1B - Vùng g i a t ả i; 2A - Vùng tầng đ ệ m; 2B - Vùng tầng đệm đặc biệt ; 3A - Vùng chuyển tiếp; 3B - Vùng đ á chính thân đ ập (cuội s ỏ i); 3C - Vùng đá hạ lưu (cuội sỏi); 3D - V ù ng bảo v ệ mái hạ lưu; 3E - Vùng đá thải; 3F - V ù ng thoát nước; F - Bản mặt bê tông; T - Bản chân; P - Tầng ph ủ nền đập. Hình 3 - Ph â n vùng thân đập đắp bằng cuội s ỏ i 9.1.5. Trước khi đắp đập đại trà phải tiến hành thí nghiệm đầm nén hiện trường để kiểm tra các ch ỉ tiêu thiết kế v à lựa chọn thông số đầm nén tối ưu như: Thiết bị đ ầ m, số l ầ n đ ầ m, tốc độ di chuyển của máy đầm, ch iề u dày lớp rải, lượng nước tưới v.v... Th í nghiệm hiện trường phải được tiến hành cho từng loại đá, từng khối đắp thân đ ậ p để lựa chọn các thông số đầm n é n tương ứng. Phương pháp thí nghiệm đầm nén hiện trư ờ ng tham khảo phụ lục A của tiêu chuẩn này, ngoài ra có thể tham kh ả o các công trình tương tự đ ể thực hiện. 9.1.6. Vùng tầng đệm, vùng chuyển ti ế p và một phần (một chiều rộng nhất địn h) phía thượng lưu của vùng đá chính thân đập phải được đắp l ê n cao đồng thời. Vùng đá chính và vùng đá hạ lưu có thể phân kh u , ph â n kỳ để đắp, tr ê n mặt khối đắp theo phương dọc và ngang đều có thể bố trí các đường thi công tạm thời. 9.1.7. Ph ả i khống chế nghiêm ngặt chất lượng vật liệu đắp đập, tính ch ấ t cơ lý v à lực học của đá, c ấ p phối, hàm lượng đáp ứ ng yêu cầu thiết kế của các khối đắp. Vật liệu không đạt chất lượng phải đưa ra khỏi công trình. 9.1.8. Chiều d ày l ớ p đ ầ m được xác định thông qua thí nghiệm đầm nén hiện trường nhưng phải phù hợp với k ích c ỡ vật liệu l ớn nh ấ t của các khối đắp theo yêu cầu thiết kế, thông thư ờ ng kích cỡ vật liệu lớn nhất không được l ớ n hơn chiều dày của một lớp đầm. Trường hợp cá biệt , khi trong lớp đầm xuất hiện khối vật liệu cục bộ có kích c ỡ lớn hơn quy định trên, n ế u không thể chuyển ra ngoài khu vực đắp th ì có thể chôn sâu khối vật liệu này xuống dưới lớp để đảm bảo điều k iện kỹ thuật của công tác đầm. 9.1.9. Các thiết bị quan trắc nằm trong thân đập chính phải theo yêu cầu thiết kế để lắp đặt vào các vị trí theo quá trình l ê n đập và phả i c ó biện pháp bảo v ệ phù hợp. 9.1.10. Khi công tác đắp đập tiến hành đ ồ ng thời với đổ b ê t ô ng bản mặt, phụt vữa nền, đào móng tràn xả lũ v.v... th ì phải có kế hoạch thi công thật chi t iết v à phù hợp đ ể tránh cản trở lẫn nhau, đảm bảo an to à n, chất lượng, hiệu quả và t iế n độ chung của c ô ng t rì nh. 9.1.11. Thi công các khối đắp bằng đất nh ư vùng gia tải thượng lưu, chống thấm đ ê quai v.v... thực hiện theo điều 10 của TCVN 8297:2009. 9.1.12. Nh ữ ng hạng mục hoặc bộ phận của đập có yêu cầu phải thi công bằng biện pháp đầm nén nhẹ, thực hiện theo TCVN 9166:2012. 9.2. Đắp các khối thân đập 9.2.1. Khu vực tiếp xúc của v ù ng đá ch í nh thân đập với vai đập, bê tông hoặc công trình lân cận ph ả i đắp một lớ p chuyển t iếp dày (1 đến 2) m, sử dụng vật liệu như vùng chuyển tiếp ( 3A). 9.2.2. Dưới khe bao q u anh vùng tầng đệm đặc biệt, đổ và san vật liệu theo các lớp m ỏ ng bằng máy kết hợp thủ công, mỗi lớp không quá 20 cm, d ù ng đầm c ó c hoặc m á y chấn động nh ỏ kết hợp thủ công l è n chặt theo yêu cầu thiết kế. 9.2.3. Khi đ ổ và san vật liệu vùng tầng đệm, vùng chuyển tiếp phải tránh hiện t ượng phân tầng, phân c ỡ , chỗ tiếp giáp hai v ù ng phải đảm bảo không c ó đá lớn t ập trung, đá vượt quá đ ường kính quy định phải được loại bỏ. Các v ị trí giữa tầng đệm và chuyển ti ế p có sự phân ly, chất lượng vật liệu không đảm bảo yêu cầu thiết kế phải được loại bỏ và đắp l ại bằng vật liệu phù hợp. 9.2.4. Chiều rộng tầng đệm theo phương ngang phải đắp dôi ra phía thượng lưu khoảng ( 20 đến 30) cm. Khi sử dụng đầm rung tự hành để đầm thì kho ả ng cách từ mép máy đ ầ m đến mép ngoài của tầng đệm không qu á 40 cm. N ế u sử dụng đầm cóc để đầm th ì có thể giảm bớt phần đ ắp dô i, nhưng không n ê n nh ỏ hơn 15 cm. 9.2.5. Đá đắp đập nên dùng phương pháp đổ l ấ n dần (lấp đứng), thành phần của vật liệu trên phương tiện vận chuyển phải đảm bảo không phát s i nh hiện tượng phân tầng, phân c ỡ . Sau khi đổ đá cần kịp thời san phẳng, mỗi l ớ p đắp sau khi san phẳng phải t iế n hành kiểm tra chiều dày lớp đổ trước khi đầm n é n, nếu không đảm bảo c hiề u dày theo quy định phải tiến hành xử lý k ị p thời. 9.2.6. Trước và trong quá trình đầm nén cần tiến hành t ưới nước với lượng thích hợp được xác định thông qua kết qu ả t hí nghiệm đầm nén hiện trường (hoặc kinh nghiệm ở các công trình tương tự) để đảm bảo chất lượng vật liệu sau khi đạt yêu c ầ u thiết kế và đ ẩ y nhanh tiến độ thi công. 9.2.7. Thiết bị đầm nén ph ả i di chuyển theo phương tim đập, tốc độ di chuyển kh ố ng ch ế trong khoảng (1,0 đến 1,5) km/h. Trường hợp đ ắ p n hữn g bộ phận đặc biệt, máy đầm không th ể di chuyển theo hướng tim đập thì phải tiến hành g i ám sát chặt chẽ chất lượng thi công để tránh xảy ra t ì nh trạng lớp đ ắ p quá dày hoặc đầm nén ít. 9.2.8. Thiết bị đầm nén nên lựa chọn loại đầm rung, trọng lượng c ô ng tác nên l ớ n hơn 16 tấn. Trong quá trình đắp đập phải th ườ ng xuyên kiểm tra các th ô ng số làm việc của máy đầm, đảm bảo luôn luôn làm việc ở trạng thái b ì nh thường. 9.2.9. Đầm nén phải đư ợc th ự c hiện theo phương án phân đợt, phân đo ạ n đắp đập. Các vệt đầm tiếp giáp phải đảm bảo trùng nhau với ch iề u rộng không nh ỏ hơn 1,0 m. 9.2.10. Tiếp giáp giữa khối đá thân đập và vai đập theo phương ngang và dọc dùng phương pháp giật c ấ p thu dần, chiều rộng bậc không nhỏ hơn 1,0 m. Trường hợp mặt bằng b ị hạn ch ế th ì có thể thu dần theo mái ổ n đ ị nh. Khi đắp vị trí tiếp giáp phải tiến hành gọt sửa mái đảm bảo yêu cầu trước khi đắp, quá trình đắp phải đưa máy đầm áp sát bi ê n để đầm chặt vị trí tiếp xúc. 9.2.11. Thi công b ả o vệ mái hạ lưu tiến hành l ê n đ ề u với đắp đập, đá kích thước lớn phải dùng máy x ế p phẳng và chèn chặt đảm bảo ổ n định, cũng có thể dùng đá lát hoặc đá xây. 9.2.12. Thi công đắp đập, tầng bảo vệ, đổ bê tông v.v... tuyệt đối không được làm ảnh hưởng đến chất lượng của vật chắn nước của các khe và lớp bảo vệ. 9.2.13. Các đường tạm thi công bố trí trong các khối đắp thân đập n ê n đặt ở khu vực đã được đầm nén đạt yêu cầu thiết kế. Trường hợp đặt ở khu vực chưa đầm nén th ì phải tiến hành bóc b ỏ trước kh i đắp nâng cao ở khu vực này. 9.2.14. Cần căn cứ vào kết qu ả phân tích tài liệu khí hậu địa phương, tiến độ và thờ i gian thi công của từng loại vật liệu đắp đập để lựa chọn số lượng v à chủng loại thiết bị thi công phù hợp với điều kiện trong mùa mưa cũng như chuẩn b ị trướ c các phương tiện và dụng c ụ che mưa phù hợp với điều kiện thi công và thực tế hiện trường. 9.2.15. Các khối đá th â n đập, các khu vực đắp bằng cuội sỏi có thể thi công liên tục trong mùa mưa v à kh ô ng hạn chế tốc độ lên đập, nhưng ph ả i có biện pháp th í ch hợp để chống xói trôi vật liệu, ngăn ngừa bùn đất lẫn vào khối đ ắ p, bố trí h ệ thống tiêu thoát nướ c tốt và điều chỉnh lượng nước tưới phù hợp trong qu á trình đầm nén. 9.3. Xử lý mặt nối tiếp giữa các khối đắp 9.3.1. Theo mặt c ắ t ngang đập, vùng tầng đệm, tầng chuyển tiếp và một phần vùng đá chính thân đập phải thi công đắp l ê n đồng thời. V ị trí tiếp giáp giữa các vùng phải được đầm nén đồng thời. 9.3.2. Khi tiến hành p h ân đợt, phân đoạn đắp đập theo chiều dọc và ngang thì mái dốc của các khối đắp đá tiếp giáp nhau phải đảm bảo k hông nhỏ hơn 1,3, đối với cuội s ỏ i thiên nh i ên không nhỏ hơn 1,5. 9.3.3. Vị trí tiếp giáp các khối đ ắ p phải dùng vật liệu của vùng chuyển tiếp để đắp với chiều rộng không nhỏ hơn 1,0 m, khi đầm nén phải đưa đầm áp sát vào kh ố i đắp trước theo hai phương dọc và ngang để đảm bảo khối đắp v ị trí này đảm bảo y ê u c ầ u thiết kế. 9.4. Đầm và bảo vệ mái tầng đệm 9.4.1. Tầng đệm mỗi đợt đắp cao (10 đến 15) m phả i tiến hành hoàn thiện m ái , tu sửa và đầm nén đạt yêu cầu thiết kế. N ế u sử dụng máy đào để hoàn thiện và sửa mái thì mỗi lần đắp cao (3,5 đến 4,5) m thực hiện một lần, tùy theo tính năng và tầ m với của từng loại máy đào sử d ụ ng c ó th ể điều ch ỉ nh chiều cao phù hợp. Sau khi gọt và tu sửa cho phép má i hoàn thiện cao hơn biên thiết kế (5 đến 8) cm, không được phép th ấ p hơn. 9.4.2. Đầm nén mái tầng đệm thông thường dùng quả đầm gắn vào tời hoặc c ẩ u tự hành đứng tr ê n mặt đập, thông qua cáp đ ể k é o và đầm nén. Trọng lượng quả đầm thường lựa chọn (5 đến 10) tấn, các th ô ng số đầm nén ph ả i thông qu a thí nghiệm h iệ n trường đ ể quyết định. Ngoài ra cũng c ó th ể dùng đầm bàn (đầm c ó c). 9.4.3. Khi thi công vào mùa mưa cần phải rút ngắn chu kỳ tu sửa và bảo vệ mái, đ ồ ng thời làm tốt công tác thoát nước, đảm bảo vật liệu tầng đ ệ m không bị xói tr ô i. Trong trường hợp mặt t ầ ng đ ệ m bị xói, phải nhanh ch ó ng dùng vật liệu tầng đ ệ m đắ p lại theo từng lớp mỏng và đầm chặt đạt y ê u cầu thiết kế. Đầm nén ở các vị trí xó i lở cục bộ thư ờ ng sử dụng đầm bàn (đầm cóc). 9.4.4. Sau khi m á i tầng đệm được đầm chặt đạt y ê u cầu thiết kế cần nhanh chóng làm lớp bảo vệ mái. T ùy t ì nh hình cụ thể của từng đập để luận chứng lựa chọn phương án bảo vệ mái tầng đệm theo các hình thức: đầm nén vữa xi măng cát, phun nhựa đường, phun b ê tông hoặc dầm bó vỉa. Lớp bảo vệ mái t ầ ng đệm phải phù hợp với các y ê u c ầ u sau đây: 1) Khi dùng hình thức vữa xi măng cát đầm nén: a) Cấ p phối và chiều dày lớp vữa phải phù hợp với yêu cầu thiết kế; b) Rải vữa dọc theo mái đập có thể tiến hành bằng thủ công hoặc các loại máy chuyên dụng, rải vữa theo các dải với chiều rộng mỗi dải không quá 4 m; c) Đầm nén vữa thực hiện tương tự như đầm nén mái tầng đệm, các thông số đầm nén được xác định th ô ng qua kết quả thí nghiệm đầm nén hiện trường. Các v ệ t đầm t iế p giáp phải đảm bảo trùng nhau với chiều rộng không nhỏ hơn 0,5 m. Phải tiến hành đầm nén kỹ vị tr í t iế p giáp giữa các dải vữa; d) Công tác đầm nén phải thực hiện ngay sau khi rải xong các dải vữa và xong trước khi vữa đạt th ờ i gian sơ ninh. Khi vữa ninh kết xong phải tiến h ành tưới nước d ưỡ ng hộ; e) Bề mặt vữa sau khi đầm nén kh ô ng được cao hơn đường bề mặt thi ế t k ế quá 5 cm, hoặc th ấ p hơn đường b ề mặt th iế t kế quá 8 cm. 2) Khi dùng hình thức phun nhựa đường: a) Sử dụng loại nhũ tương bitum mạng ion dương t í nh, số lần và chiều dày phun thực hiện theo yêu cầu thiết kế; b) Trước khi phun phải làm sạch bụi bẩn trên bề mặt. Khi trời mưa và sương mù â m u kh ô ng nên phun. Sau khi phun từng khu vực tiến hành rải lên b ề mặt một lớp cát mịn dày khoảng (5 đến 10) mm, rải cát phải thực hiện khi nhựa b i tum c ò n ướt đ ể đ ả m bảo được sự bám dính; c) B ề mặt sau khi phun cho phép cao hoặc thấp hơn đường b ề mặt thiết kế ± 1 cm. 3) Khi dùng hình thức phun b ê t ô ng: a) Cấp phối b ê t ô ng và chiều dày phun thực hiện theo yêu cầu thiết kế; b) Phun bê tông dùng phương pháp phun nửa ướt; c) Mặt bê tông phun phải bằng ph ẳ ng, chiều dày phải đều, đặc chắc. Sau khi bê tông ninh kết xong phải tiến hành tưới nước d ưỡn g hộ; d) Bề mặt sau khi phun cho phép cao hoặc th ấ p hơ n đường bề mặt thiết kế ± 5 cm. 4) Khi dùng hình thức dầm bó vỉa: a) Dầm b ó vỉa sử dụng đá nhỏ hoặc bột đá trộn với một h à m lượng xi m ă ng nhất định để đảm bảo t í nh li ê n kết và bám d í nh . C ấp ph ố i vật liệu và k í ch thước dầm bó vỉa thực hiện theo yêu cầu thiết kế và phù hợp với thiết bị th i công; b) Thi công dầm b ó vỉa b ằ ng loại máy chuyên dụng được ch ế tạo theo đặc thù thi công c ủ a bộ phận này; c) Dầm bó vỉa được thi c ô ng l ê n trước khi đắp t ầ ng đ ệ m với chiều dày bằng v ới chiều dày của một lớp đắp của tầng đệm. Khi đắp tầng đệm phải có gi ả i ph á p để đảm bảo ổ n đ ị nh cho h ệ thống d ầ m b ó vỉa đã thi công l ê n trước; d) B ề mặt sau khi hoàn thiện cho phép cao hoặc thấp hơn đường bề mặt th iế t kế ± 5 cm. 10. Thi công bản chân 10.1. Quy định chung 10.1.1. Cấp phối bê tông, hình thức b ố tr í và kích thước bản chân th ự c hiện theo quy định tại điều 9 của TCVN 10777:2015 và các quy định nêu ra trong ti ê u chuẩn này. 10.1.2. Thi công bê tông bản chân được tiến hành sau khi đ ã hoàn thành và nghiệm thu công tác hố móng theo quy đ ị nh tại điều 8 của ti ê u chuẩn này. Thi công bê tông bản chân phải hoàn thành trước khi thi công vùng tầng đệm, vùng chuyển tiếp và vùng đá ch í nh thân đập liền k ề . 10.1.3. Trước lúc th i công cốt thép của bản chân phải tiến hành khoan cắm neo thép vào nền theo yêu cầu thiết kế. Neo vừa có nhiệm vụ l iê n kết bản chân với nền, vừa có nhiệm vụ làm giá đỡ để định vị cốt thép của bản chân. 10.1.4. Trong quá trình thi công cốt thép b ả n ch â n ph ả i đồng thời ch ô n sẵn các ống thép để phụt vữa xi măng gia cố và chống thấm nền, lắp đ ặ t và cố định các khớp nối thật chính xác theo yêu cầu thiết kế. 10.1.5. Bản chân đoạn l ò ng sông phải bố trí một số lượng ống thoát nước cần thiết đ ể thoát nước thi công. Sau khi hoàn thành công tác thoát nước tiến hành bịt kín b ằ ng vữa xi m ă ng hoặc vật liệu thích hợp đảm bảo chống th ấ m và ổn định. 10.1.6. Khi bê tông b ả n ch â n chưa đạt cường độ 28 ngày (R28) th ì trong phạm v i 20 m kh ô ng được phép nổ m ì n. Ngoài phạm vi 20 m khi b ê tông chưa đạt R28 và phạm vi nổ mìn khi bê tông đ ã đạt R28, nếu cần thiết phải nổ m ì n th ì phải kh ố ng chế lượng thuốc n ổ , lựa chọn biện pháp n ổ m ì n và c ó phương án bảo vệ phù hợp để đảm bảo không ảnh hưởng đến chất lượng b ê t ô ng bản ch â n và các hạng mục công trình lân cận. Thiết kế khoan nổ mìn thực hiện theo TCVN 9161:2012. 10.1.7. Khi đào h ố móng bản chân sâu quá chiều sâu thiết kế th ì trước khi đổ bê tông phải đổ bù bê tông đến đáy thiết k ế của bản chân. Nếu chiều sâu đào qu á kh ô ng lớn thì bê tông đổ bù có thể sử dụng cùng loại với bê tông bản chân, khi ch iề u sâu đào quá tương đối l ớn t hì có thể sử dụng bê tông mác th ấ p hơn, n hưng phải đ ả m bảo ổ n định nền bản chân. 10.1.8. Khớp nối bê tông b ả n chân bố trí theo yêu cầu th iế t kế. Bề mặt ph í a trên (giáp bê tông b ả n mặt) của b ê t ô ng tại vị trí khớp nối phải được mài nhẵn để thuận lợi cho công tác thi c ô ng khớp nói biên, kiểm tra bằng thước thép 2 m, đ ộ không bằng phẳng không được vượt quá 5 mm. 10.2. Khoan phụt ch ố ng thấm và gia c ố nền bản ch â n Thi công khoan ph ụ t vữa chống thấm và gia cố nền bản chân thực hiện theo TCVN 8645:2011. 10.3. C ô ng tác cốt th é p và ván khu ô n 10.3.1. Cốt thép bản chân thực h iệ n theo TCVN 1651-1:2008 và TCVN 1651 - 2:2008. 10.3.2. Thi công và nghiệm thu cốt thép và ván khuôn của b ê t ô ng b ả n chân thực hiện theo TCVN 4453:1995. 10.4. C ô ng tác b ê tông 10.4.1. C ố t liệu cho bê tông bản chân thực hiện theo TCVN 7570:2006, TCVN 8228:2009 và các quy định trong tiêu chuẩn này. 10.4.2. Thi c ô ng và nghiệm thu bê tông bản chân thực hiện theo TCVN 4453:1995 và các quy định trong ti êu chuẩn này. 10.4.3. C ấ p phối của b ê t ô ng bản chân phải căn cứ theo yêu cầu thiết kế, phù hợp với c ô ng nghệ thi công và được xác định thông qua thí nghiệm tr ên c ơ sở các nguy ê n tắc sau đây: 1) Cần pha trộn phụ gia cuốn kh í và phụ gia giảm nước và có thể th ê m phụ gia điều ch ỉ nh thời gian ninh kết theo điều kiện thi c ô ng thực tế; 2) Nên pha trộn thêm tro bay và các vật liệu độn khác có tính ch ấ t tương đương; 3) T ỷ lệ N/X ( Nước/Xi măng) có thể chọn trong khoảng t ừ 0,45 đến 0,55, c ă n cứ vào điều kiện thi công, đặc điểm khí hậu của khu vực xây dựng công trình để lựa chọn giá trị phù hợp; 4) Độ sụt bê tông lựa chọn thông qua điều kiện vận chuyển, phương pháp đ ổ b ê tô ng và điều kiện khí hậu ở khu vực xây dựng. 10.4.4. Trình tự v à thời gian trộn b ê tông xác định thông qua th í ngh i ệm. Khi sử dụng phụ gia cuốn khí th ì thời gian trộn cần điều ch ỉ nh kéo d ài thêm khoảng (150 đến 180) sec tùy theo độ sụt của bê tông. 10.4.5. Sản xuất và v ậ n chuyển bê tông n ê n sử dụng trạm trộn và ô tô chuy ê n dụ ng vận chuyển đến các khu vực đổ bê tông, đổ b ê t ô ng v à o trực tiếp khoảnh đ ổ (nếu v ị trí c á c khoảnh đ ổ cho phép), đổ vào ph ể u chuyên dụng (nếu đổ bằng c ẩ u) hoặc đổ vào máng ( nếu đổ bằng máng trượt). 10.4.6. Bê tông phải được đổ liên tục, nếu v ì các lý do b ấ t khả kháng mà phải ngừng thi công v ượ t quá thời gian cho phép th ì phải tiến hành xử lý như kh e thi công (mạch ngừng) trước khi đ ổ tiếp. 10.4.7. Trước khi tiến hành đổ bê tông cần tăng cường theo d õ i dự báo khí tượ ng, căn cứ vào đặc đ iể m khí hậu để chuẩn bị biện pháp che mưa, nắng v.v... Thi công bê tông nên chọn thời điểm thích hợp v ề nh i ệt độ, độ ẩ m, tránh thời điểm nhiệt độ cao, độ ẩ m th ấ p, mưa, gió lớn v.v... Tr o ng tr ường hợp bất khả kháng phải thi công v à o các thời đi ể m không phù hợp th ì phải có giải pháp đ ể đảm bảo chất lượng bê tông (hạ nhiệt độ môi trường quanh khối đ ổ , che ch ắ n v.v...). 10.4.8. Ngay sau khi tháo ván khuôn phải dùng ni lông che kín bề mặt . S au khi bê tông sơ ninh, phải kịp thời ph ủ kín bằng bao tải hoặc các vật liệu mềm có t í nh giữ nước tốt để giữ ẩ m và tư ớ i nước bảo dưỡng. Công tác bảo d ưỡ ng phải được tiến hành liên tục cho đến khi tích nước hoặc tối th i ểu là 90 ngày. 10.5. Th i công vật chắn nước của kh ớp nối 10.5.1. Ch ấ t lượng và hình thức vật chắn nước của khớp nối thực hiện theo điều 11 của TCVN 10777:2015. 10.5.2. Vật chắn nước của khớp n ố i phải được thi công lắp đặt đúng và đảm bảo độ chính xác theo yêu cầu thiết kế và theo hướng dẫn của nhà sản xuất, cung c ấ p vật tư, vật liệu. 11. Thi công bản mặt 11.1. Quy định chung 11.1.1. Đối với đ ập c ấ p III, c ấ p IV, bản mặt bê tông nên đổ liên lục t ừ chân đến đ ỉ nh. Đối với đập cấp đặc biệt, c ấ p I, c ấ p II cần căn cứ vào điều kiện thi công, yêu cầu chống lũ hoặc yêu cầu tích nước để phân chia thành 2 đến 3 đ ợt đổ. Về nguyên t ắ c chung, bản mặt bê tông càng chia ra í t đợt đổ càng tốt . 11.1.2. Trước khi đổ bê tông, ph ải bố trí lưới ô vuông trên mặt tầng đệm đ ể t iế n hành đo đạc. Sai số đường biên ngoài so với đường biên thi ết kế phải phù hợp với yêu cầu thiết kế. 11.1.3. Đổ b ê tông nên sử dụng ván khuôn trượt không ray, đưa bê tông vào vị trí đổ bằng m á ng trượt từ mặt đ ậ p. Tại v ị trí các góc vát của b ả n mặt nên đổ cùng với bản mặt bằng cách thiết kế riêng các đường trượt xiên hoặc sử dụng ván khuôn mặt t ấ m lớn. Các t ấ m b ả n mặt bê tông phải đổ cách qu ã ng theo hình thức cà i r ă ng lược, các t ấ m b ả n mặt đổ đợt đầu sử dụng ván khuôn thành đ ể trượt ván khu ô n mặt, c á c t ấ m đợt sau xen giữa trượt ván khuôn mặt trên mặt các t ấm đ ổ trước. 11.2. C ô ng tác c ố t thép v à ván khuôn 11.2.1. C ô ng tác cốt thép và v á n khuôn của bản mặt thực hiện theo điều 10.3 của tiêu chuẩn này v à các quy định dưới đây. 11.2.2. Cốt thép của bản mặt c ó th ể buộc hoặc hàn tại hiện tr ườ ng, cũng có t hể hàn s ẵ n thành các t ấ m tại xưởng r ồ i mang ra lắp ráp hoàn ch ỉ nh tại hiện trường. Đ ỡ cốt th é p bản mặt b ằ ng các thanh thép cắm xuống mặt đập. 12.2.3. Thiết kế ván khuôn trượt phải tuân thủ các nguyên tắc sau đây: 1) Chiều rộng ván khuôn phải phù hợp với chiều rộng thiết kế của các t ấm bản mặt và mặt ván khuôn phải đảm bảo độ bằng phẳng; 2) Có đủ trọng lượng bản thân và trọng lượng gia tải đ ể lèn é p b ê t ô ng; 3) Có đủ cường độ và độ cứng; 4) Thỏa m ã n yêu cầu rung khi thi công và ép mặt; 5) L ắ p ráp, vận hành, tháo d ỡ thuận tiện; 6) Có đ ầ y đủ hệ thống bảo hi ể m an toàn, cần thiết kế bộ phận điều kh iể n có thể treo lên lưới cốt thép, khi kéo ván khuôn bằng tời th ì thiết bị giữ tời phải đảm bảo an toàn. 11.2.4. V ữ a xi măng (hoặc bê tông) để đệm mái của khe th ẳ ng đứng phải thỏa m ã n theo yêu cầu th iế t kế v ề tuyến và kích thước. Sai số cho phép v ề tuyến là ± 5 mm, độ bằng ph ẳ ng của ván khuôn k i ểm tra bằng thước thép 2 m cho phép sai s ố 5 mm. 11.2.5. Ván khuôn thành để trượt ván khuôn mặt c ó thể làm bằng gỗ hoặc kim loại. Độ cao ván khuôn thành phải phù hợp với chiều dày v à chiều rộng của bản mặt, phương pháp n e o t rê n mặt đập phải thuận tiện cho việc lắp đặt và tháo d ỡ . 11.2.6. Lắp đ ặ t ván khuôn thành phải đ ả m bảo chắc chắn cho công tác di chuyển ván khuôn mặt và phải cố định được khớp n ố i đúng với vị trí thi ế t kế, sai số cho phép trong công tác l ắ p đặt tu â n theo các giá tr ị s au đây: 1) Độ lệch so với khe thiết kế ph â n chia các t ấ m bản mặt: ± 3 mm; 2) Độ thẳng góc: ± 3 mm; 3) Đỉnh ván khu ô n thành so với biên thiết kế: ± 5 mm; 11.3. C ô ng tác bê tông 11.3.1. Bê tông đ ổ bản mặt thực hiện theo điều 10.3 của TCVN 10777:2015. 11.3.2. Công tác đổ bê tông ph ả i tuân thủ theo các quy đ ị nh sau đ â y: 1) Đảm bảo được t í nh đồng đều trên toàn bộ t ấ m bản mặt, san gạt b ê t ô ng b ằng hệ thống lưỡi g à gắn vào ván khuôn trượt, chiều dày m ỗ i lớp đổ từ (25 đến 30) cm. B ê t ô ng xung quanh v ị tr í kh ớ p nối phải được rải đ ề u, l ấ p k ín bằng thủ c ô ng, đảm bảo b ê t ô ng được lắp kín v à không b ị phân tầng, phân c ỡ ; 2) Đầm chặt ngay sau khi r ả i xong bê tông. Khi đầm rung, máy đầm không được chạm vào ván khuôn, cốt thép v à khớp nối. M á y đầm rung phải đi trước ván khuôn tr ượ t, không được c ắ m xuống phía dưới mặt ván khu ô n. Xung quanh v ị tr í khớp nối, sử dụng đầm dùi đường kính 30 mm kết hợp thủ c ô ng để đầm, đảm bảo xung quanh khớp nối bê tông đạt được độ chặt y ê u cầu; 3) Trong quá trình đổ bê tông phải kịp thời gạt sạch bê tông bám trên v á n khuôn v à cốt thép. K ị p thời dọn sạch các chư ớ ng ng ạ i vật trên mặt ván khuôn v à mặt đập đ ể không làm ả nh hưởng đến quá trình di chuyển của ván khu ô n; 4) Mặt b ê t ô ng sau khi ván khuôn di chuyển qua (phía dưới), phải tiến hành ngay công tác tu sửa và ép mặt. Đối với mặt b ê t ô ng tại vị trí khớp n ố i đứng, trong phạm vi 50 cm c ầ n kịp thời làm phẳng mặt bê tông , kiểm tr a bằng thước thép 2 m, độ nh ô cao của mặt b ê t ô ng cho ph é p sai số không quá 5 mm so với biên th iế t kế, kh ô ng được phép sai s ố âm. 5) Bước trượt của ván khu ô n mỗi lần không quá 30 cm, thời gian cách nhau của mỗi bước trượt không quá 30 min , tốc độ trượt (1,5 đến 2,5) m/h. 11.3.3. Khi phân đợt đổ bê tông bản mặt th ì tại vị trí khe thi công n ằ m ngang, c ố t thép dọc phải để chờ theo phương pháp tuyến của bản mặt. Cốt thép phải xuyên q ua khe thi công, chiều dài thép chờ t ố i thiểu ph ả i đảm bảo được yêu cầu nối thép. Khe thi công nằm ngang n ê n bố trí dạng chữ "V" có đ ỉ nh tại vị trí cốt thép của bản mặt. Phương án bố trí khe thi công nằm ngang c ó th ể tha m khảo hình 4. Khe thi công ph ả i được xử lý trước khi đổ b ê tông phần tiếp theo bằng cách: đánh xờm, làm sạch, tưới nước làm ẩ m và rải một lớp mỏng vữa xi măng mác cao hơn mác của bê tông bản mặt. 11.3.4. Với bản mặt được phân đợt đổ bê tông th ì đỉnh của phần bản mặt đ ượ c phân đợt đổ phải th ấ p h ơ n cao trình của khối đắp thân đập, n ê n l ấ y chênh lệch khoảng (5 đến 20) m tùy theo ch iề u cao đập, đập cao th ì l ấ y chênh lệch lớn. Trước khi đổ b ê t ô ng bản mặt đợt sau phải kiểm tra t ì nh trạng tiếp xúc với tầng đ ệ m của b ả n mặt đổ ở đợt trước, nếu giữa chúng c ó khe h ở (hiện tượng thoát không) thì phải dùng vật liệu có cư ờ ng độ và tính nén lún th ấ p rót lấp đầy khe h ở để bản mặt tựa khít vào t ầ ng đệm. a) Phương án bản mặt bố tr í 01 lớp cốt thép b) Phương án bản mặt bố trí 02 lớp cốt thép CHÚ T HÍCH : 1. Khe thi công n ằ m ngang; 2. Bê tông bản mặt đ ổ đợt trước; 3. Lớp bảo vệ mái tầ ng đệm; 4. Thép ch ờ xuy ê n qua khe thi công. Hình 4 - H ì nh thức b ố t rí khe th i công nằm ngang 11.4. Thi công vật ch ắ n nước của khớp n ố i Thi công vật chắn nước của khớp nối thực hiện theo quy định tại điều 10.5 của tiêu chuẩn này. 12. Lắp đặt các thiết bị quan trắc trong quá trình thi công và vận hành 12.1. Thiết kế h ệ thống quan trắc và yêu cầu lắp đặt thiết bị trong qu á trì nh thi công và vận hành thực hiện theo các quy định tạ i đi ề u 13 của TCVN 10777:2015 và các quy đ ị nh trong tiêu chu ẩn này. 12.2. Các thiết bị quan trắc nằm trong thân đập chính phải theo yêu cầu thiết kế để lắp đặt vào các vị trí theo quá trình lên đập và phải có biện pháp bảo vệ phù hợp. 12.3. Công tác lắp đặt thiết b ị , thực hiện quan trắc trong thời kỳ đầu phải được thực hiện bởi đơn vị có chuyên môn theo đ ú ng chuyên ngành trước khi bàn giao công tác này cho đơn vị quản lý khai thác công trình. Đơn vị quản lý khai thác t rướ c khi tiếp nhận để thực hiện công tác quan trắc phải được đào tạo, chuy ể n giao một cách bài bản đối với công tác này. 12.4. Quá trình lắp đ ặt thiết bị quan trắc phải làm tốt công tác lắp đặt mốc chuẩn, chôn lấp, lắp đặt, điều hành kiểm nghiệm v.v... của các thiết bị quan trắc. Phải đảm bảo được chất lượng chôn lấp và lắp đặt thiết bị, làm tốt công tác ghi chép và đọc ch í nh xác các s ố liệu ban đầu để có đầy đủ số liệu tin cậy phục vụ công tác thi công và chỉnh sửa h ồ sơ thiết kế (nếu cần thiết). 12.5. Song song với c ô ng tác l ắ p đặt thiết bị quan trắc, phải tiến hành xây dựng phòng quan trắc trung tâm để đảm bảo sớm thu được kết quả quan trắc. Phòng quan tr ắ c trong quá trình thi công có thể xây dựng tạm thời ở hạ lưu đập, khi đưa công trình vào khai thác vận hành tiến hành xây dựng vĩnh cửu tại v ị trí thích hợp được lựa chọn trong tổng mặt bằng. Trong điều kiện cho phép c ũ n g có thể xây dựng phòng quan trắc v ĩ nh cửu để phục vụ công tác quan trắc trong suốt quá trình thi công và vận hành. 12.6. Số liệu quan trắc ph ải được tiến hành phân tích và xử lý v à đ ị nh kỳ báo cáo chủ đầu tư để có cơ sở xem xét ứng xử kịp thời. Khi gặp các t ì nh huống đặc biệt bất khả kháng ( mưa bão, động đất) phải t ă ng chu kỳ đo và k ị p thời báo cáo chủ đầu tư v ề kết quả thu được. 12.7. Khi sử dụng mặt đập đắp dở để thoát lũ, những thiết bị quan trắc đã lắp đặt phải được b ả o v ệ đảm bảo an toàn khi thoát lũ, ghi chép l ạ i các s ố liệu cần thiết (vị trí, tình trạng thiết bị v.v...), để sau lũ tiến hành kiểm tra v à hiệu chỉnh (nếu cần). 12.8. Khi có yêu cầu t í ch nước sớm h ơn so với thời gian hoàn thiện công trình th ì trước lúc tích nước phải tiến hành đo đạc toàn diện những thiết b ị , máy móc đã chôn trong đập và thiết kế, lắp đặt các thiết bị đo thấm. Trong trường hợp b ấ t khả kháng, không thể lắp đặt được các thiết b ị quan trắc th ấ m v ĩ nh cửu (trừ các thiế t bị chôn trong đập và ngập sâu dưới mực nước hồ) th ì tiến hành thiết kế, lắp đặt thiết bị đo tạm th ờ i để có được s ố li ệu th ấ m ban đầu kh i tích nư ớc . 12.9. Khi phát hiện thấy cần thiết có sự thay đổi v ề v ị tr í , ch ủ ng loại thiết bị, phương án b ả o v ệ v.v... so với quy định của thiết kế th ì phải có đầy đủ luận chứng và cơ sở pháp lý để đảm bảo có đủ điều kiện xem xét, quyết định. 12.10. Trong thời kỳ thi công, tùy theo tiến độ đ ể tiến hành quan trắc, thông thường đập đắp cao th ê m (5 đến 10) m hoặc theo thời gian (5 đến 10) ngày tiến hành quan trắc một lần, lựa chọn phư ơ ng án có thời gian ngắn nh ấ t. 12.11. Tùy theo chủng l oại t hiết bị quan trắc để sử dụng loại đồng h ồ và phương pháp đọc số liệu quan trắc tương ứng, phải đọc, thao tác và ghi chép t h ật ch í nh xác theo hướng dẫn sử dụng của các loại thiết b ị và yêu c ầ u thực t ế hiện trường. Các thiết b ị và đồng h ồ quan trắc phải được định kỳ bảo dưỡng tốt, í t nhất một năm phải tiến hành kiểm tra, duy tu và hiệu đ í nh một lần, các s ố liệu trong quá trình kiểm tra, hiệu đính phải được gh i chép đ ầ y đ ủ và ch í nh xác. 12.12. Khi sử dụng các thiết bị theo hệ thống quan trắc tự động th ì việc lắp đặt, hiệu chỉnh, quan trắc v.v... phải tuân thủ theo quy đ ị nh ri ê ng do nhà sản xuất và đ ơ n v ị cung cấp đ ưa ra. 13. Giám sát, kiểm tra chất lượng thi công và nghiệm thu 13.1. Quy định chung 13.1.1. C ô ng tác gi á m sát, kiểm tra ch ấ t l ư ợng thi công và nghiệm thu ph ả i chú trọng vào các nội dung sau đây: 1) Việc thực hiện theo đồ án thiết kế; 2) Việc tuân thủ các Quy chuẩn, tiêu chuẩn, chỉ dẫn kỹ thuật v.v...; 3) Chất lượng xây dựng công trình. 13.1.2. Công tác qu ả n l ý chất lượng ph ả i được thực hiện thường xuyên, liên tục trong mọi công đoạn và công việc th i công. Nh à thầu xây dựng phải tự tổ chức quản l ý chất lượng các công việc, công trình do m ì nh đảm nhận. Chủ đầu tư phải t ổ chức các bộ phận giám sát hoặc thu ê tư v ấ n giám sát chất lượng. Nhà thầu tư v ấ n thiết kế phải thực hiện giám sát tác g i ả, 13.1.3. Nhà thầu xây dựng và tư v ấ n giám sát phải có đủ thiết bị, dụng cụ cần thiết để kiểm tra chất lượng tại hiện trường. Cán bộ làm công tác giám sát, kiểm tra chất lượng phải được đào tạo v ề chuyên môn, nghiệp vụ. 13.2. Xử lý n ề n và va i đập 13.2.1. Giám sát, k iể m tr a chất lượng thi công và nghiệm thu công t ác xử lý nền p h ải đảm bảo đ ược theo các quy định tại đi ề u 8 của tiêu chuẩn này. 13.2.2. Các hạng mục, yêu cầu kỹ thuật, s ố lượng và phương pháp kiểm tra chất lượng thực hiện theo quy định ở b ả ng 1 v à các q u y định ở điều 8 của ti ê u chuẩn n à y trừ khi có c á c y ê u cầu cụ thể khác của thiết kế . Bảng 1 - Hạng mục và yêu cầ u kỹ thuật kiểm tra ch ấ t lượng xử l ý nền và vai đập Hạng mục Yêu c ầ u chất lư ợ ng Số lượ ng và phư ơn g pháp ki ể m tra Hố khoan, hào, gi ế ng và hầm ngang địa ch ấ t Không được b ỏ sót, xử lý đạt yêu cầu thiết kế Kiểm tra và xử lý cho tất cả các vị trí. Nền đập 1. Bóc bỏ v à dọn sạch h ế t cỏ, r ễ cây , mồ mả , các di tích ki ế n trúc v.v... phù hợp với yêu cầu thiết kế. 2. Bóc b ỏ h ế t phần tầng phủ là đất, cát cuội s ỏ i hoặc hoàn thành công tác xử lý tầng cuội sỏi. 3. Xử lý nền đ á đạt y ê u c ầ u thiết kế. Khoanh vùng theo diện tích, c ứ 200 m 2 kiểm tra í t nh ấ t là 10 vị trí. Tùy thuộc vào mức độ l ồ i l õ m của nền, theo thực tế có thể b ố tr í t ầ n suất kiểm tra dày hơn. Vai đập 1. Đào, bóc mái và dọn bề mặt đạt yêu cầu thiết kế. 2. Đào mái dốc ổ n định, không còn đá long rời, đá vụn và đá cục. 3. Các chỗ lõm , d ốc ng ư ợc đ ã được xử lý đạt yêu cầu thiết kế. Phân vùng theo lưới ô vuông (50 x 50) m đến (100 x 100) m để tiến hành kiểm tr a cho từng ô, tùy theo điều kiện thực tế có thể bố tr í t ầ n su ấ t kiểm tra dày hơn. Nền móng bản chân 1. Kích thước, độ sâu và cao trình đáy m ặ t cắt đ à o đạt yêu cầu thi ết kế, kh ô ng c ó ch ỗ đào sai. 2. Tầng đứt g ã y, n ứ t n ẻ , nát vụn và xen kẹp m ề m yếu đ ã xử lý đạt yêu cầu thiết kế. 3. C ắ t hết các ngu ồ n nước x â m nhập v à o phạm vi đổ b ê t ô ng, dọn sạch h ế t n ước đọng, không có dòng chảy, mặt nền đá sạch s ẽ . 4. Chất lượng phụt vữa ch ố ng thấm và gia cố đạt yêu cầu thiết kế . Theo chiều d à i đường chuẩn tuyến bản chân, không quá 1 m kiểm tra một vị trí, kiểm tra độ bằng phẳng, loại và cường độ đá nền. 13.3. V ậ t l iệ u đ ắp đập 13.3.1. Giám sát, kiểm tra chất lượng và nghiệm thu vật liệu đắp đập thực hiện để khẳng đ ị nh sự đ ảm bảo chất lượng của vật liệu đắp. 14.3.2. Kiểm tra ch ấ t lượng các mỏ vật liệu cần đi sâu vào các nội dung sau đây: 1) Vị trí và ranh gi ới các mỏ, diện tích, độ sâu và khối lượng có khả năng khai thác; 2) Kh ả n ă ng thực hiện phương pháp khai thác so với thiết kế; 3) Các chỉ tiêu cơ lý của vật liệu; 4) Tầng phủ hiện tại và khả năng bóc bỏ, công tác đền bù giải phóng mặt b ằ ng. 13.4. Các kh ối đắp thân đập 13.4.1. Giám sát, kiểm tra chất lượng thi công và nghiệm thu các khối đắp thân đập thực hiện theo quy định tại điều 9 của t iê u chuẩn này. 13.4.2. Các thông số đầm nén phải phù hợp với yêu cầu thiết kế và kết quả thí nghiệm đầm n é n hiện trường, chiều dày lớp đắp trước khi đ ầm phải đo đạc theo từng lần đổ và san, sai số cho phép kh ô ng vượt quá 10%. 1 3.4.3 . Hạng mục, t ầ n su ấ t l ấ y mẫu, thí nghiệm kiểm tra cho các kh ối đắp thân đập thực hiện theo quy định ở bảng 2, tr ừ khí có các y ê u cầu cụ thể khác c ủ a thiết kế. Bảng 2 - Hạng mục và t ầ n su ấ t l ấy mẫu, thí nghiệm kiểm tra các kh ố i đắp th â n đập Vật liệu đắp đập H ạ ng mục kiể m tra Tần suất l ấ y mẫu Vùng tầng đệm Trên mặt đập g khô , c ấ p phối, độ chặt (500 đến 1 000) m 3 /1 lần và mỗi lớp đ ắ p ít nhất một lần Hệ số th ấ m (1 đến 3) lớp đắp í t nh ấ t một lần Mặt mái thượng lưu g khô , c ấ p phối, độ chặt (1 500 đến 3 000) m 3 / 1 lầ n Các khu vực khác g khô , c ấ p phối, độ chặt (1 đến 3) lớp đắp í t nh ấ t một lần Vùng chuyển tiếp g khô , c ấ p phối, độ chặt ( 3 0 00 đến 6 000) m 3 / 1 lầ n V ậ t liệu cát sỏi g khô , c ấ p phối, độ chặt (5 000 đến 10 000) m 3 /1 lần Các khối đá đổ g khô , c ấ p phối, độ chặt (10 000 đến 50 000) m 3 /1 lần CH Ú THÍCH : K iể m t ra c ấ p ph ố i vật liệu thực hiện trước khi đầm nén, dung trọng khô kiểm tra sau khi đầm n é n. 13.4.4 . Phương pháp ki ểm tra chất lượng thực hiện theo các quy đ ị nh sau đây: 1) Phương pháp kiểm tra d ung tr ọ ng khô thực hiện theo quy định tại phụ lục B của TCVN 8297:2009; Phương pháp thí nghiệm thường dùng l à hố đ ào kết hợp đổ nước (thay cho r ó t cát tiê u chuẩn trong phụ lục này). 2) Đường kính hố đào thí nghiệm vật liệu của tầng đệm không nh ỏ h ơn 4 lần đường kính hạt lớn nh ấ t, chiều sâu hố đào bằng chi ề u dày lớp đổ (trước khi đầm); 3) Đường kính h ố đào thí nghiệm vật liệu của vùng chuyển tiếp không nh ỏ hơn (3 đ ến 4) l ầ n đường kính hạt lớn nhất, chiều sâu hố đào bằng chiều dày lớp đổ (trước khi đầm); 4) Đường kính hố đào th í nghiệm vật liệu của các khối đá đổ khác không nhỏ hơn (2 đến 3) l ầ n đường kính hạt lớn nhất, nhưng không quá 2 m, chi ề u sâu hố đ à o bằng chiều dày lớp đổ (trước khi đầm); 5) Dung trọng kh ô của vật liệu thí nghiệm phải cho kết quả b ì nh quân kh ô ng nhỏ h ơ n trị số thiết kế, độ ch ê nh lệch cho phép không lớn hơn 0,1 T ấ n/m 3 . Khi kiểm tra dưới 20 nhóm mẫu th ì mức đạt y ê u cầu thiết kế phải không nhỏ h ơ n 95%, v ị tr í mẫu không đạt yêu cầu phải khống ch ế đảm bảo không thấp hơn 95% dung trọng thiết kế. 13.5. Bê tông bản chân v à bản mặt 13.5.1. Giám sát, kiểm tra chất lượng thi công v à nghiệm thu bê tông bản chân và bản mặt thực hiện theo quy định t ạ i điều 10 và 11 của ti ê u chuẩn này. 13.5.2. Hạng mục, yêu cầu kiểm tra và kiểm nghiệm bê tông bản chân và bản mặt thực hiện theo các quy định tại bảng 3 và 4. 13.5.3. T ầ n suất lấy mẫu th í nghiệm thực hiện t heo quy định sau đây: 1) Bê tông bản chân cứ một khoảnh đ ổ hoặc (50 đến 100) m 3 phải lấy ít nh ấ t một tổ mẫu để th í nghiệm kiểm tra cường độ, c ứ (200 đến 500) m 3 phải lấy một tổ mẫu để thí nghiệm kiểm tra độ chống thấm. 2) B ê tông bản mặt cứ (50 đến 100) m 3 phải l ấ y í t nh ấ t một tổ mẫu để th í nghiệm k iể m tra cư ờ ng độ, cứ (500 đến 1 000) m 3 phải l ấ y một tổ mẫu để th í nghiệm kiểm tra độ chống thấ m, nếu các t ấ m bản mặt có khối lượng bê tông nhỏ hơn quy định n ê u trên th ì mỗi t ấ m p hải l ấy ít nh ấ t một tổ m ẫ u để thí nghiệm kiểm tra cường đ ộ và độ chống thấm. Bảng 3 - Hạng mục, y ê u c ầ u ch ấ t lượng và phương ph á p k iể m tra bê tông bản ch â n và bản mặt Hạng mục Yêu cầu ch ấ t l ượ ng Ph ươn g ph á p k iể m tra Vữa b ê t ô ng đưa vào khoảnh đổ Vữa không đạt yêu cầu không được phép đưa vào kho ả nh đổ Kiểm tra bằng thí nghiệm và quan sát Rải, san và đầm bê tông Ch iề u dày rải k h ô ng lớn hơn 30 cm, rả i đ ề u, không c ó hiện tượng ph â n tầng, phân c ỡ Kiểm tra bằng đo đạc v à quan sát Máy đầm cắm thẳng góc sâu xuống 5 cm, thực hiện theo trình tự, không được bỏ sót Ki ể m tra bằng quan sát Thời gian gi ã n cách giữa các lần đổ Phù hợp với quy định , không c ó hiện tượng đông kết s ớ m Kiểm tra b ằ ng quan sát Tích nước và tách nước Không có nước từ ngoài vào, trong khoảnh đổ kh ô ng có nước đọng Kiểm tra bằng quan sát Bảo dư ỡ ng b ê t ô ng Đúng thời gian quy định, mặt bê tông phải luôn luôn ẩ m ư ớ t Kiểm tra b ằ ng quan sát Mặt bê tông Mặt phải đảm bảo được độ b ằ ng phẳng, l ồi lõm cục bộ không quá bi ê n thiết kế ± 2 cm Kiểm tra bằng đo đ ạ c Hiện tượng xuất hiện rỗ m ặ t, tổ ong, đ ường m ũ i tên v.v... Không được phép Kiểm tra b ằng quan sát Nứt mặt Kh ô ng c ó hoặc đ ã được xử lý đạt yêu cầu Quan sát và đo đạc Nứt sâu và nứt xuyên Không có hoặc đ ã được xử lý đạt yêu cầu Quan sát và kiểm tra b ằ ng siêu âm, địa vật lý hoặc khoan lỗ Cường độ bê tông Đảm bảo theo thiết kế Thí nghiệm Tính đồng đều Đảm bảo th e o thiết kế Phân t í ch th ố ng kê Độ chống thấm Đảm bảo theo thiết kế T hí nghiệm 13.6 . Kh ớ p n ố i 13.6.1. Giám sát, k i ể m tra chất lượng thi công và nghiệm thu khớp nối thự c hiện theo quy định tại đ iều 10 và 11 của tiêu chuẩn này. 13.6.2. Kiểm tra chất lượng khớp nối bằng các máy móc chuyên dụng để đối chứng với chứng chỉ chất lượng xuất xư ở ng của nhà sản xuất. Mỗ i một l ô hàng đưa v ề c ô ng trường tối thiểu phải l ấ y 3 mẫu được lựa chọn ở ba vị tr í b ấ t kỳ để kiểm tra chất lượng. 13.6.3 . Giám sát và kiểm tra công tác thi công lắp đặt phải đảm bảo theo yêu cầu thiết kế. 13.7. Chống thấm nền đập 13.7.1 . G i ám sát, ki ểm tra chất lượng thi công và nghiệm thu thực hiện theo điều 7.3 c ủ a TCVN 10777:2015. Khoan phụt chống thấm nền bản chân thực hiện theo TCVN 8645:2011, các quy đ ị nh tại điều 10.2 của tiêu chuẩn này: 13.7.2. Kiểm tra chất lượng khoan phụt chống thấm nền bản chân bằng phương pháp khoan ép nước, thực hiện theo TCVN 9149:2012. 14. Tiến độ và trình tự thi công 14.1. Tiến độ thi công đập phải được xây dựng chi tiết cho từng công việc, từng hạng mục công việc dựa trên sự nghiên c ứ u tổng hợp v ề điều kiện thi công, th iế t bị, nhân lực, khả năng khai thác và cung ứ ng vật tư, vật liệu, khối lượng xây dựng công trình v.v... và các yếu tố x ã hội có liên quan . 14.2. Đặc đi ể m của đập đá đổ là có thể thi công trong cả mùa mưa, không hạn chế tốc độ l ê n đập, công tá c đắp đá có thể thực hiện khi c ó mưa, nên c ầ n c ó kế hoạch, t iế n độ chi tiết cho từng thời đoạn để đ ẩ y nhanh tiến độ thi công. 14.3. Trình tự, phân đợt thi công đập phải c ă n cứ vào điều kiện địa hình, y ê u c ầ u chống lũ và thoát lũ , y ê u cầu tích nước v.v... để quyết đ ị nh lựa chọn phương án. Khi hội tụ đủ các điều kiện cho phép, ưu tiên đ ắ p đập đạt cao độ chống lũ cho từng năm, hạn chế thoát lũ qua mặt đập đắp dở . 14.4. Nếu điều kiện địa hình cho phép, trước khi chặn dòng có thể đắp trước hai va i đập ở các khu vực không chịu ảnh hưởng của dòng ch ả y, hoặc sử dụng đê quai dọc lòng sông để ngăn nước. 15. An toàn lao động 15.1. Khi thiết kế biện pháp thi công cho từng hạng mục công trình, nhà thầu xây dựng phải đ ề ra đầy đủ các biện pháp đảm bảo an toàn lao động, đặc biệt ch ú tr ọ ng đến an t o àn cho các công việc thi công trên mái đập và công tác khoan nổ m ì n đào, khai thác đá. 15.2. Trước khi thi công một bộ phận công trình, cán bộ chuyên trách về an toàn lao động phải đến hiện trường để kiểm tra các biện pháp đảm bảo an toàn. Nếu phát hiện th ấ y chưa đủ điều kiện đ ả m bảo an toàn th ì có quyền k iế n ngh ị ch ỉ huy công trường hoàn thiện các biện pháp cho đến khi đảm bảo an toàn mới được phép thi công. 16. Tích nước và thử tải công trình 16.1. Quy định chung 16.1.1. Ch ỉ được phép tích nước khi các hạng mục công trình đ ã được thi công hoàn thành theo yêu cầu thiết k ế , đảm bảo an to à n với cột nước t í ch trong hồ. 16.1.2. T rướ c khi hồ tích nước phải làm tốt các công việc sau đây: 1) Xác định phạm vi ngập nước của hồ chứa bao gồm vùng ngập thường xuyên và vùng bán ngập có thể khai thác; 2) Chặt dọn rừng, vệ sinh lòng h ồ , khai th á c triệt để tài nguy ê n khoáng sản hoặc bảo vệ các mỏ khoáng s ả n có í ch (nếu có), bảo t ồ n đất nông nghi ệ p ở m ứ c cao nh ấ t có thể, bảo vệ hoặc di chuyển các c ô ng trình văn hóa, d i tích lịch sử v.v... ở trong vùng ngập của l ò ng hồ; 3) C ó biện pháp bảo vệ ngu ồ n lợi thủy sản, nguồn gen và các loại tài nguyên sinh học khác; 4) Tạo điều kiện cần th iế t đ ể đáp ứng yêu cầu g i ao thông thủy (nếu có); 5 ) Dự kiến các biện pháp khắc phục khối than bùn và các khối vật ch ất khác (nếu có) bị đ ẩ y nổi khi h ồ t í ch nước. 16.1.3. Tích nước vận hành nên tiến hành từ từ cho các năm đầu để thử tả i công trình, theo d õ i tình trạng làm việc của đập, đặc biệt là bản mặt bê tông, phát h i ện và xử l ý kịp thời các hiện tượng thường gặp ở đập đá đổ bản mặt bê tông như: thoát không, nứt b ê tông b ả n mặt, bong tróc khớp nố i v.v... 16.2. T í ch nước thời kỳ thi công 16.2.1. Trong th ờ i kỳ th i công, về mùa kiệt nước thoát qua các công trình dẫn dòng, v ề mùa lũ một phần thoát qua công trình dẫn dòng, ph ầ n còn lại tích trong h ồ. C ao trình tích nước cho từng năm phải được tính toán tương ứng đ ể đảm bảo cho công tác thi công công trình ch í nh đảm bảo yêu cầu an toàn tích nước v à chống lũ. 16.2.2. B ê tông của bản mặt n ế u có thể được th ì nên tiến hành thi công vượt quá mực nước tích của từng năm, nếu không thi công được th ì mái đập thượng lưu phải có phương án bảo vệ phù hợp để tăng cư ờ ng cho lớp bảo vệ mái tầng đệm, đảm bảo an toàn t í ch nước. 16.2.3. Đối với đập đá đổ bản mặt bê tông, kh ô ng nên hoành triệt các công trình dẫn d òng để tích n ư ớc sớm khi chưa thi công xong toàn bộ bê tông bản mặt. 16.3. T í ch n ướ c vận hành và thử tải công trình 16.3.1. Khi công trình đ ã thi công cơ b ả n hoàn thành c á c hạng mục, đủ điều kiện để t ích nước vận hành th ì tiến hành hoành triệt các công trình dẫn dòng chuyển sang thời k ỳ để t í ch nước vận hành thử tải. 16.3.2. T í ch nước vận hành th ử t ả i cho các năm đầu nên thực hiện theo trình tự sau đây. 1) Năm đầu ti ê n nên tích đế n một cao trình nhất định ở giữa mực nước ch ế t và mực nước dâng b ì nh thường. Cụ thể đối với từng công trình, căn cứ vào hình thức b ố tr í công trình xả lũ , điều kiện kết hợp phát điện (nếu có) để quyết định; 2) Các năm tiế p theo, căn cứ vào t ì nh hình thực t ế để quyết định cao trình tích n ư ớc cao hơn. Phải thông qua kết quả kiểm tra t ì nh trạng l àm việc của đập (thông qua hệ thống th iế t bị quan trắc và trực quan), thoát không, nứt bê tông bản mặt, t ì nh trạng khớp n ố i v.v... sau mùa lũ để quyết định cao trình t í ch nước cho các năm. 3) Đối với đập c ấ p đặc bi ệ t, c ấ p I và đập xây dựng ở vùng c ó động đất c ấ p 8, c ấ p 9 thông thường nên tíc h nước thử t ả i đến n ă m th ứ tư hoặc năm thứ năm mới tiến hành tích nước vận hành b ì nh thư ờ ng (tích đến mực nước dâng b ì nh thường). Đối với đập c ấ p II, cấp III, c ấ p IV thường tích nước t hử tải đến n ă m thứ ba. 17. Biện pháp xử lý những vấn đề không đạt chất lượng trong quá trình thi công Về nguyên tắc, công tác thi công phải đạt ch ấ t l ư ợng theo yêu cầu thiết kế. Đối với đập đá đổ bản mặt bê tông thường gặp các v ấ n đ ề không đạt chất lượng trong quá trình thi công như: Thoát không, nứt b ê t ô ng b ả n mặt, cấp phối vật liệu không đạt y ê u cầu thiết kế, bong tróc vật liệu bảo vệ khớp nối. Các vấn đ ề này cần ph ải được phát hiện và xử l ý kịp thời. 17.1. Xử lý bong tróc khớp n ố i Các vị trí phát hiện có sự bong tr ó c vật liệu bảo vệ khớp nối ph ả i được bóc ra và th i công lại từ đ ầ u đảm bảo y ê u cầu th iế t kế. 17.2. Chống nứt và xử l ý nứt bản mặt b ê t ô ng 17.2.1. Giải pháp chống nứt cho bản mặt bê tông: 1) Mặt nền đặt bản mặt ph ả i bằng phẳng, không được có những chỗ lồ i l õ m quá lớn, những r ã nh sâu cục bộ hoặc góc nhọn. 2) Khi dùng vữa đầm nén hoặc bê tông phun để gia cố mặt tầng đệm th ì cường độ ch ị u nén 28 ngày tuổi của n ó phải kh ố ng ch ế trong phạm v i khoảng 5 MPa. Khi sử dụng dầm bó vỉa đ ể gia cố mặt tầng đệm th ì nên dùng vật liệu có mô đun đàn hồi thấp và trên bề mặt của d ầ m bó v ỉ a phun nhũ nhựa đường. 3) B ê tô ng đổ bản mặt phải ưu tiên chọn phụ g i a và vật liệu độn giảm thấp lượng xi m ă ng và lượng nước sử dụng, giảm sự tăng nhiệt độ do nhiệt thủy hóa và biến dạng co ngót, bảo đảm b ê t ô ng bản mặt có cường độ chịu kéo và độ gi ã n dài do kéo tương đối cao. Khi có điều kiện nên ưu ti ê n chọn cốt liệu có hệ số gi ã n nở nhiệt tương đối th ấ p. Khi cần thiết c ó th ể dùng vật liệu dạng sợi trộn vào bê tông. 4) Độ sâu của r ã nh hình chữ " V” ở ph ầ n đ ỉ nh của khớp đứng chịu nén của b ả n mặt không nên lớn hơn 5 cm, đệm v ữ a cát ở đáy của r ã nh không được l ấ n sang phần b ề dày chịu lực của bản mặt, vật ch ắ n nước b ằn g đồng của khớp ch ị u nén phải giảm th ấ p độ cao của sống mũi. 5) Bê tông bản mặt nên tránh thi công ở thời k ỳ có nhiệt độ cao hoặc nhiệt độ âm và phải căn cứ vào yêu cầu để khống chế nhiệt độ của khối đổ. 6) Khi đổ bê tông bản mặt, tuân theo quy định của điều 11.3.4 v ề chênh lệch độ cao bắt buộc giữa đ ỉ nh bản mặt và mặt khối đắp và bố trí thời gian dự phòng lún; đối với đập c ấ p đặc biệt nên tăng thêm chênh lệch độ cao gi ữ a mặt khối đắp và đỉnh bản mặt ph â n đợi đổ và kéo dài thời gian dự phòng lún. 7) B ề mặt của b ả n mặt bê tông phải sử dụng các biện pháp giữ ẩ m và bảo d ưỡ ng cho đến lúc tích nước hoặc í t nh ấ t là 90 ngày. 8) Sau khi đổ bê tông bản mặt đến đỉnh đập nên c ó thời gian giãn cách í t nh ấ t l à 28 ngày th ì mới đổ bê tông tường ch ắ n s ó ng; Đối với đập c ấ p đặc b iệt , thời gian giãn cách phải k é o dài thêm. 17.2.2. Xử lý nứt bản mặt bê tông: 1) Khi phát hiện khe n ứt của b ả n mặt lớn hơn 0,2 mm hoặc phán đoán đó là khe nứt xuyên th ì phải ti ế n hành xử l ý ngay. Với đập đá đổ bản mặt b ê t ô ng của nhà máy thủy điện tích năng và đập ở khu vực có th ờ i ti ế t lạnh giá nên nâng cao thêm tiêu chuẩn xử lý nứt. Biện pháp xử lý , t ù y điều kiện cụ thể để lựa chọn một trong các biện pháp sau đây: a) Bơm vữa xi măng lấp đ ầ y khe nứt sau đó trát hoặc dán k í n b ề mặt khe nứt b ằ ng vật liệu thích hợp (thường dùng t ấ m cao su hoặc t ấ m SR). b) Đục bỏ bê tông đến hết chiều sâu v ế t nứt, đ ổ lại bằng vữa hoặc vữa bê tông không co ngót, sau đó trát hoặc dán kín phạm vi đục bê tông bằng v ậ t liệu thích hợp. Vữa hoặc vữa bê tông kh ô ng co ngót dùng đ ể xử lý phải có mác v à độ chống thấm cao hơn bê tông bản mặt tối thiểu một cấp. 2) Các vết nứt có chiều rộng không lớn hơn 0,2 mm phải thư ờ ng xuyên theo d õi sự phát triển để quyết định thời điểm xử lý th í ch hợp. 17.3. Xử lý vật liệu đắp đập Đối với vật liệu có cấp phối không đạt yêu cầu th iế t kế phải được xử lý bằng cách phối trộn th ê m với vật liệu có c ấ p phối phù hợp để đ ả m bảo đạt y ê u cầu thiết kế, nếu công tác phối trộn khô ng đạt kết quả thì phải loại bỏ hoặc dùng vào công việc thích hợp khác. Đối với các khối đắp thân đập không đảm bảo dung trọng, độ chặt theo yêu cầu thiết kế phải đào lên và xử lý theo biện pháp nêu trên. 17.4. Kiểm tra và xử lý tho á t không dưới các tấm bản mặt bê tông 17.4.1. Nguyên tắc xử lý thoát không là sử dụng các loại vật liệu c ó t í nh ch ấ t t ương tự như vùng tầng đệm (2A) và lớp bảo vệ mái tầng đệm để l ấ p đầy, giúp cho chế độ làm việc c ủa các t ấ m bê tông bản mặt trở về ch ế độ làm việc như thiết kế. 17.4.2. Kiểm tra thoát không có thể dùng các phương pháp như: Dùng các thiết bị chuy ê n dùng để siêu âm; hoặc khoan ( đục lỗ) qua b ả n mặt bê tông (hoặc qua c ả lớp bảo vệ mái tầng đệm) . N ê n ưu tiên thực hiện bằng phương pháp si ê u âm (không phá hủy). Công tác khoan (đục lỗ) ch ỉ á p d ụng để kiểm chứng kết quả si ê u âm hoặc thực hiện tại các v ị tr í c ó th ể khẳng đ ị nh là có thoát kh ô ng nhằm hạn chế phá hủy bản mặt bê tông. Việc kiểm tra bằng phương pháp phá hủy (khoan, đục lỗ) phải được kết hợp với công tác xử lý. 17.4.3. Biện pháp xử lý thoát không có thể được thực hiện b ằ ng phương ph á p khoan tạo lỗ xuyên qua bản mặt bê tông (hoặc qua cả lớp bảo vệ mái tầng đệm) đến vùng bị thoát không. Sau đó sử dụng hỗn hợp vữa rót (hoặc bơm) đ ể l ấ p đầy. Trình tự thực hiện như sau: 1) Khoan lỗ để xử lý thoát không có thể dùng khoan tay hoặc khoan máy nhưng không được làm ảnh hưởng đến chất lượng bản mặt bê tông, đường kính lỗ khoan nên chọn từ (42 đến 70) mm, khoảng cách lỗ theo phương mái dốc và phương ngang có th ể chọn từ (3,0 đến 4,0) m hoặc tùy theo kích thước vị trí tho á t kh ô ng lớn hay nhỏ để đ ề ra khoảng cách các lỗ khoan cho phù hợp. 2) Trình tự rót vữa trong phạm vi một t ấ m bản mặt b ê tông phải thực hiện theo thứ tự từ hàng dưới lên hàng trên, với các lỗ trên cùng một hàng trước ti ê n rót vào hai lỗ hai b ê n, sau đ ó rót vào lỗ ở giữa. Th ời gian gi ã n cách giữa các hàng rót vữa tối thiểu là 3 h; 3) Trình tự rót vữa cho nh iề u t ấ m bản mặt bê tông ph ả i thực hiện theo nguyên tắc từ t ấ m ở giữa ra hai va i đập nhằm đảm bảo cho vữa được r ó t lấp đ ầ y khoảng trống một cách liên tục. Trong quá trình rót vữa, phải thường xuyên quan sát chuyển vị của t ấ m bản mặt đang rót và hai t ấ m liền kề. Nếu có hiện tượng chuyển vị phải dừng ngay việc r ó t vữa đ ể xử l ý. 4) Áp lực r ó t vữa tại miệng lỗ ph ả i khống chế không n ê n vượt quá 0,1 MPa trong suốt quá trình r ó t. 5) Thời đi ể m kết thúc rót vữa: Khi vữa ngừng đi và tràn lên miệng lỗ th ì có thể kết thúc rót vữa. Khi t ấ t cả các lỗ rót vữa trên một hàng tại mỗi tấm được rót đ ầ y th ì được coi như kết thúc việc rót vữa tại hàng đó. 6) Sau khi rót vữa xong phải dùng vữa không co ngót lấp đầy lỗ khoan trả lại kết cấu bê tông bản mặt theo thiết kế, dùng vật liệu nhựa cao su, t ấ m phủ PVC hoặc cao su dán chặt phủ miệng lỗ (có thể dùng th ê m nẹp và bu l ô ng n ở bằng th é p không rỉ đ ể tăng cường). 17.4.4. Vữa sử dụng cho công tác xử lý phải có t í nh linh động cao để dễ dàng thâm nhập vào h ế t các vùng bị thoát không, có thể tham khảo c ấ p phối như sau: 1) Dùng x i măng pooc lăng thông thường ; 2) Cát thiên nhiên hạt mịn đến trung b ì nh, Ioạ i cứng, đường kính hạt lớn nhất không quá 2,5 mm, mô đun độ lớn nh ỏ hơn 2; 3) Tro bay c ấ p II; 4) T ỷ lệ phối trộn theo trọng l ượng sẽ đ ư ợc quyết đ ị nh phù hợp với kích thước của khu vực thoát không và lượng ăn vữa. Tỷ lệ phối trộn ph ả i thông qua thí nghiệm đ ể xác định. 17.4.5. Công tác kiểm tra v à xử l ý thoát kh ô ng (nếu có) phải được thực hiện trong su ố t quá tr ì nh thi công và vận hành khai thác. Tùy theo mức độ thoát không của lần kiểm tra trước để quyết định chu kỳ kiểm tra lần sau trên cơ sở đảm bảo an toàn vận h à nh. Tập trung kiểm tra ngay sau khi thi công và những năm đ ầ u tích nước vận hành với chu kỳ dày (m ỗ i năm một l ầ n), sau đó c ó thể kiểm tra chu kỳ thưa hơn tùy theo mức độ thoát không. PHỤ LỤC A (Tham khảo) PHƯƠNG PHÁP THÍ NGHIỆM ĐẦM NÉN HIỆN TRƯỜNG A.1 . Yêu cầu chung A.1.1 . Trước khi đắp đập, nhà thầu xây dựng (tr ừ khi c ó yêu cầu khác của Chủ đầu tư) phải tổ chức thí ngh iệ m đầm n é n hiện trường đối với từng kh ố i đắp thân đập đ ể xác định tối ưu các nội dung: th ô ng số đ ầ m nén, cấp ph ố i tái ưu của vật liệu, ch ỉ tiêu cơ lý của vật li ệ u, thiết bị và công nghệ đầm nén. 1) Các thông số đầm nén c ầ n xác định bao gồm: - Số lần đầm để đạt d ung trọng khô thiết kế; - Chiều dày lớp r ả i (trước khi đầm); - Tốc độ di chuyển của máy đầm; - Lượng nước tưới. 2) Các khối đắp và ch ỉ t iêu c ơ lý cần xác định bao gồm: - Đối với vùng tầng đệm (2A) và tầng đệm đặc biệt (2B): Dung trọng khô ( g k), độ rỗng (n) và hệ số thấm (k). - Đối với vùng chuyển tiếp ( 3A), đá chính thân đập (3B) và đ á hạ lưu (3C): Dung trọng kh ô ( g k), độ rỗng (n) và mô đun đàn hồi (E). CHÚ T HÍCH : Đối với đ ập đ ắ p b ằ ng cuội s ỏ i, tùy theo từng công trì nh cụ thể, khi cần th iế t có th ể thí nghiệm đ ể xác định thê m ch ỉ tiêu gó c ma sát trong (φ) của vật liệu. A.1.2 . Để phục vụ cho công tác thí nghiệm, nhà th ầ u tư v ấ n thiết k ế phải cung cấp đ ầ y đ ủ yêu cầu về vật liệu của các khối đắp thân đ ập. A.2 . Ph ươ ng pháp thí nghiệm A.2.1 . Yêu cầu v ề bãi thí nghiệm 1) Yêu cầu về nền bãi - B ã i thí nghiệm phải lựa chọn nơi có mặt đất tự nhi ê n bằng ph ẳ ng, mặt nền bóc bỏ hết tầng phủ thực vật và đ ầm nén đạt độ chặt kh ô ng nh ỏ h ơn 0,98 đến độ sâu kh ô ng nhỏ hơn 0,3 m. - Gia c ố mặt nền thường sử dụng đá dăm hoặc cuội sỏi có đường kính lớn nhất không quá 60 mm, đầm ch ặ t (bằng máy đầm sử dụng để thí nghiệm) đạt dung trọng khô thiết kế ( g ktk ) của các khối đắp v à đảm bảo chiều dày sau khi đầm t ố i thiểu l à 0,3 m , trong qu á trình đầm tiến hành tưới nước để đảm bảo độ ẩ m khoảng 15%. - Bố trí r ã nh tiêu nước xung quanh bãi để thoát nước tưới trong quá trình đầm thí nghiệm nhằm đ ả m bảo cho xe máy đi lại dễ dàng và tránh phá h ỏ ng nền b ãi . 2) Yêu c ầ u về k í ch thước b ã i - K í ch thư ớ c của băng đầm theo nguyên t ắ c sau: B ≥ 2 b v à L ≥ 3 l ầ n chu vi quả đ ầm trong đó: B, L: là chiều rộng v à chiều dài băng đầm. - K í ch thước của b ã i th í nghiệm lựa chọn theo kích thước của băng đầm. Với các loại máy đầm thông dụng hiện nay, thường chọn kích thư ớ c bãi th í nghiệm như sau: - Đối với khối 2A v à 2B: (xem hình A.1) Kích thước sân đầm khoảng (8 x 16) m, ngoài ra bố trí thêm một diện tích bằng kho ả ng 30% diện tích sân đầm để làm đường đi, r ã nh tiêu nước và đặt các thiết bị đo đạc. Mỗi khối b ố tr í 03 sân đầm tương ứng với 03 chiều dày lớp rải (h1, h2, h3) v à mỗi loại cấp phối khác nhau. M ỗ i s â n đầm được chia thành 04 khoảnh tương ứng v ớ i số lần đầm khác nhau (n1, n2, n3, n4), kích thước mỗi khoảnh (4 x 8) m. Tùy t ì nh hình thực tế của khu vực xây dựng và vật liệu sử dụng cho các khối đắp, đ ể ti ế t kiệm diện tích c ó th ể bố trí chung một b ã i thí nghiệ m gồm 06 sân đầm cho cả khối 2A và 2B. L ú c này, r ã nh tiêu nước và ph ầ n đắp thêm hai bên để làm đường đi, đặt các thiết bị đo đạc được b ố tr í chung cho toàn bãi th í nghiệm. K í ch thước tính bằng mét CHÚ T HÍCH : 1 - R ã nh t iêu nước ; 2 - Phần đắp th ê m hai b ê n sân đầ m để l à m đường đi v à đặt c á c thiết b ị đo đạc; 3 - Sân đầm; h1, h2, h3 - Chiều dày lớp rải t ương ứng của các sân đầm; n1 , n2 , n3, n4 - Số lần đầm trong các khoảnh của s â n đầm. Hình A.1 - B ố tr í bãi thí nghiệm cho kh ố i 2A và 2B - Đối với khối 3A, 3B và 3C: (xem hình A.2) K í ch thước sân đầm khoảng (16 x 16) m, ngo à i ra bố trí th ê m một diện tích bằng khoảng 30% diện tích sân đ ầ m để làm đường đi, r ã nh tiêu nước và đặt các thiết bị đo đạc. Mỗi khối bố tr í 03 sân đầm tương ứng với 03 chiều dày lớp rải (h1, h2, h3) và mỗi loại cấp phối khác nhau. Mỗi sân đầm được chia thành 04 khoảnh tương ứng với số lần đầm khác nhau (n1, n2, n3, n4), kích thước mỗi khoảnh (4 x 16) m. Tùy t ì nh hình thực tế của khu vực xây dựng v à vật liệu sử dụng cho các khối đắp, để tiết kiệm diện tích có thể bố trí chung một bãi thí nghiệm gồm 09 sân đầm cho cả khối 3A , 3B và 3C. Lúc này, r ã nh tiêu nước và phần đắp th ê m hai b ê n để làm đường đ i , đặt các thiết bị đo đạc đ ượ c bố trí chung cho toàn b ã i th í nghiệm. Kích thước tính bằng mét CHÚ THÍCH: 1 - Rãnh tiê u nước; 2 - Phần đắp thêm hai b ê n s â n đầm đ ể làm đường đi và đ ặ t các thiết bị đo đ ạ c; 3 - Sân đầm; h1, h2, h3 - Ch iề u dày lớp rải tương ứng của các s â n đầm; n1, n2, n3, n4 - Số l ầ n đầm trong các k hoản h của sân đầm. Hình A.2 - Bố trí bãi thí nghiệm cho kh ối 3A, 3B và 3C A.2.2 . Vật liệu cho thí nghiệm Nguồn cung cấp, cấp phối vật liệu cho thí nghiệm thực hiện theo yêu cầu quy định trong hồ sơ thiết kế. A.2.3 . Trình tự thí nghiệm 1) Thí nghiệm l ầ n thứ nhất: Thí nghiệm để xác định tối ưu các thông số: cấp phối, số lần đầm, chiều dày lớp r ả i, dung trọng khô ( g k ), độ rỗng (n) cho t ấ t cả các khối đắp. Riêng khối 2A và 2B thí nghiệm thêm hệ số th ấ m (k). Trình tự th í nghiệm như sau: - Chuẩn bị khối đ ắ p để thí nghiệm: Rải, san phẳng vật liệu tr ê n 3 sân đầm v ới chiều dày lớp rải lần lượt là h1, h2 và h3. T rướ c khi đưa v ậ t liệu từ nguồn cung cấp vào s â n đầm ph ả i thí nghiệm để xác định cấp phối. - Thí nghiệm cấp phối trước khi đ ầ m: Trước khi đầm, tr ê n mỗi sân đầm ứng với mỗi loại cấp phối cần l ấ y tối thi ể u 03 mẫu để xác định cấp phối. - Gắn mốc và đo lún: Sau khi rải và san xong vật liệu tiến hành đặt các m ố c đ o lún để theo dõi lún trước và sau khi đầm. Thông thường c ầ n lắp đặt 03 mốc / 01 khoảnh đầm. - Đ ầ m vật liệu: Tiến hành tưới nước với hàm lượng quy định trong hồ sơ thiết kế. Trên mỗi khoảnh của sân đầm tiến hành đầm với số l ầ n đầm khác nhau. Thông thư ờ ng lựa chọn số l ầ n đầm thí nghiệm lần lượt là 6, 8,10,12 (đối với khối 2A và 2B) và 8,10,12,14 (đối với khối 3A, 3B v à 3C). Thiết bị đầm sử dụng theo quy định tr o ng hồ sơ thiết kế, tốc độ di chuyển của máy đầm khống chế trong khoảng (1,0 đến 1,5) km/h, vệt đầm trùng nhau t ố i thi ể u 1 m. - Sau khi đầm l ấ y tối thiểu 03 mẫu / 01 khoảnh để xác định các chỉ ti ê u theo yêu cầu. 2) Thí nghiệm l ầ n thứ hai: Sau kh i c ó kết quả th í n ghiệm l ầ n thứ nh ất , tiến hành thí nghiệm lần thứ hai cho các khối đắp ứng với cấp phối, chiều dày lớp rải, số lần đầm đ ã chọn để xác định t ố i ưu các th ô ng s ố : dung trọng khố ( g k ), độ rỗng (n), lượng nước tư ớ i (N tư ) và vận tốc di chuyển máy đ ầ m (V tư ) cho tất c ả các khối đắp. Riêng khối 2A và 2B thí nghiệm thêm hệ số thấm (k); khối 3A , 3B và 3C thí nghiệm thêm mô đun đàn hồi (E). Sử dụng bãi đã thí nghiệm xong lần thứ nh ấ t. Mỗi khối đắp tiến hành tr ê n một sân thí nghiệm, kích thước sân đầm có thể điều ch ỉ nh tăng lên so với l ầ n thứ nh ất tùy thuộc vào s ố lượng lấ y mẫu thí nghiệm nh ư ng nên n ằ m trong phạm vi bãi thí nghiệm của lần thứ nhất. Trình tự th í nghiệm lần thứ ha i như sau: - Thí nghiệm cấp phối trước khi đ ầ m; - Thí nghiệm đo lún trước và sau khi đầm; - Th í nghiệm xác định mô đun đàn hồi (E) đối với các khối 3A, 3B và 3C; - Th í nghiệm xác định cấp phối, dung trọng kh ô , độ r ỗ ng sau khi đầm cho t ấ t cả các khối đắp. Riêng khối 2A và 2 B xác định thêm hệ số thấm. - Th í nghiệm xác định tối ưu lượng nước tư ớ i (N tư ) và vận tốc di chuyển máy đầm (V tư ) cho tất cả các khối đắp. Sử dụng kết quả đ ã c ó ở hai lần thí nghiệm ở trên để tiến hành thí nghiệm c á c ch ỉ tiêu này. Mỗi khối đắp tiến hành thí nghiệm tối thiểu trên 03 khoảnh đầm với lượng nước tưới và tốc độ di chuyển máy đầm khác nhau để lựa chọn kết quả tối ưu. 3) Phương pháp th í nghiệm xác định c á c chỉ tiêu: - Xác định dung trọng khô và độ ẩm tốt nh ấ t của nền sân thí nghiệm theo TCVN 4202:2012; - Xác định độ chặt của nền theo TCVN 8730:2012; - Xác định thành ph ầ n hạt (c ấ p phối) và các chỉ tiêu cơ lý của đá theo TCVN 4198:1995; - Quy trình đổ nước thí nghiệm xác định hệ số thấm thực hiện theo TCVN 8723:2012; - Thí nghiệm xác định mô đun đ à n hồi (E) thực hiện theo ti ê u chuẩn của ngành giao th ô ng. A.2.4 . Tổng hợp kết qu ả Sau khi thực hiện xong thí nghiệm lần thứ hai, tiến h à nh tổng hợp các kết quả thí nghiệm theo quy định ở mục A.1 đ ể áp dụng cho công tác đắp đập. PHỤ LỤC B (Quy định) PHÂN CẤP CÔNG TRÌNH ĐẬP ĐÁ ĐỔ BẢN MẶT BÊ TÔNG Cấ p công trình đập Đặc b iệ t I II II I IV Đập đắp tr ê n loại đất nền có chiều cao, m: - Nền đá > 100 > 70 ¸ 100 > 25 ¸ 70 > 10 ¸ 25 ≤ 10 - Nền đất cát, đất h ò n th ô, đất sét ở trạng thái cứng và nửa cứng - > 35 ¸ 75 > 15 ¸ 35 > 8 ¸ 15 ≤ 8 - Nền l à đất sét bão hòa nước ở trạng thái d ẻ o - - > 15 ¸ 25 > 5 ¸ 15 ≤ 5 CHÚ TH Í CH: Ch iề u cao đập là độ cao t í nh t ừ mặt nền th ấ p nh ấ t đặt b ả n chân đến đỉ nh đ ập, đối với đ ậ p xây dựng trên mặt nền nghi ê ng có thể tính t ừ cao trình của mặt nền ở v ị tr í th ấ p nh ấ t trên t i m đ ậ p lên đến đỉ nh đập. MỤC LỤC Lời nói đầu 1. Phạm vi á p dụng 2. Tà i liệu viện dẫn 3. Thuật ngữ, đ ị nh nghĩa và ký hiệu 4. Yêu cầu kỹ thuật ch u ng 5. Đo đạc trư ớ c, trong và sau kh i thi công 6. Tổng mặt b ằ ng th i công 7. Dẫn dòng thi công 8. Công tác n ề n móng 9. Đắp đập 10. Thi c ô ng bản chân 11. Thi công b ả n mặt 12. Lắp đặt các thiết bị quan trắc trong quá tr ì nh thi c ô ng và vận hành 13. Giám sát, ki ể m tra ch ấ t lượng t hi công và nghiệm thu 14. Tiến độ và tr ì nh tự thi công 15. An toàn lao động 16. Tích nước v à thử tải công t rì nh 17. Biện pháp xử lý những v ấ n đ ề kh ô ng đạt ch ấ t lượng trong quá trình thi công Phụ lục A (Tham kh ả o): Phương pháp th í nghiệm đầm nén hiện trư ờ ng Phụ lục B (Quy định): Phân c ấ p công trình đập đá đổ bản mặt bê tông