TCVN5840:1994

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5840:1994 về Nhôm và hợp kim nhôm - Dạng Profin - Sai lệch kích thước và hình dạng TIÊU CHUẨN VIỆT NAM TCVN 5840:1994 NHÔM VÀ HỢP KIM NHÔM DẠNG PROFIN SAI LỆCH KÍCH THƯỚC VÀ H Ì NH DẠNG A l uminium and aluminiu m alloy Pro fi les Toleranees dimensions and form TCVN 5840:1994 NHÔM VÀ HỢP KIM NHÔM DẠNG PROFIN SAI LỆCH KÍCH THƯỚC VÀ H Ì NH DẠNG A l uminium and aluminiu m alloy Pro fi les Toleranees dimensions and form Tiêu chuẩn này áp dụng cho nh ô m và hợp kim nh ô m th ô ng dụng profin có k í ch thước vòng tròn ngoại tiếp của mặt cắt kh ô ng lớn hơn 600 mm. đ ượ c s ả n xuất bằng cách ép đù n. Tiêu chuẩn này kh ô ng áp dụng đối với nh ô m và hợp kim nh ô m dạng prôfin cán, kéo. 1. Các yêu c ầ u chung và tính chất cơ lý ph ả i ph ù hợp với TCVN 5838-1994 và TCVN 5839-1994. 2. H ì nh dạng mặt cắt theo b ả n vẽ do s ả n xuất và đặt h à ng th ỏ a thuận và quy định . 3. Profin nhôm và hợp kim nh ô m được s ả n xu ấ t từ hai nhóm v ật liệu sau: a/ Nhóm 1: A l 99 , 5, A l 99 , 0; A l 99,0Cu: AIMn 1 ; AIMn 1 Cu; A l Mg1(B); A l Mg1,5(C).; A l Mg 2; A l Mg2 , 5 ; A l MgSi; A l Mg 0 ,7Si ; A ISi 1 MgMn; A l SiMg(A): A l Mg 1 SiCu. b/ Nh ó m 2: A l Mg3; A l Mg3Mn; A l Mg3.5; A l Mg4; A l Mg4 , 5Mn0 , 7; A l Mg5Cu; A l Cu2 , 5Mg: AICu4MgSi: A l Cu4Mg1; A l Cu4SiMg; A l Cu6Mn; A l tn4,5Mg1; AIZn5 , 5MgCu. 4. Hình d ạ ng kích thước tính toán mặt cắt của pro f in được thể hiện qua h ì nh 1 và h ì nh 2 . Hình 1 trong đó: A- Kích thước kim loại, trừ chiều d ầ y thành trong mặt cắt rỗng; B- Chiều d ầ y thành trong mặt cắt rỗng: Ce hoặc Ci- Kích thước không gian trong mặt cắt hở; D - K ích thước không gian trong mặt cắt rỗng. Chú th í ch: Các k í ch thước trên h ì nh 1 là k í ch thướ c qu y ước được quy định trong b ả ng 1a v à 1b. Hình 2 4.1. Sai lệnh giới hạn về k í ch th ướ c của prô f in có mặ t cắt đặc và rỗng được quy định trong b ả ng 1a. Chú thích bảng 1: 1) Khi sai lệnh k í ch thước được quy định khác với sai lệnh về hai ph ía thì giá trị sai lệnh giới hạn được t í nh l à trung b ì nh cộng sai lệnh lớn nhất v à nh ỏ nhất của k í ch thước đó; 2) Khi xác định sai lệnh của prô f in h ì nh góc (h ì nh 2a), không được phép dựa trên các k í ch thước đường th ẳ ng x, m à phải xác định theo góc (đi ề u 10); 3) Sai lệnh này không áp d ụ ng cho các k í ch thước như x hoặc z (h ì nh 2b) ngay c ả khi y ³ 75%x . Ph ụ thuộc v à o khoảng cách a t ừ mặt chuẩn đối với sai lệnh mà có thể áp dụng được cho k í ch thước x v à z: Sử d ụ ng các cột tương ứng Ci hoặc Ce. 4) Th eo th ỏa thuật gi ữ a cơ sở s ả n xu ấ t v à đặt hàng, có thể thay việc qu y đị nh Ce (kích thước ngo à i) bằng qu y đ ị nh Ci (k í ch thước t rong); 5) Được áp dụng khi không gian hoàn toàn k í n v à có diện t í ch ³ 70mm 2 ; n ế u không s ử dụng c ộ t A (mặt cắt h ở ). 4.2. Sai lệnh giới hạn k í ch thướ c không gian trong mặt cắt rỗng D được quy định trong bảng 1b. Bảng 1a Sai lệch giới hạn kích thước mặt cắt đặc và r ỗ ng của prôfin K í ch thước, mm B ả ng 1 b Sa i lệch g i ớ i hạn kích thước không gian trong mặt cắt r ỗ ng D Kích th ước, mm Kích thước quy ước Sai lệch g iới h ạ n D V ậ t liệu nhóm 1 2 K í ch thước vòn g tròn ngo ạ i tiếp £ 250 Đến 3,20 ±0,25 ±0 , 33 Lớn hơn 3 , 20 đến 6,30 ±0,30 ±0 , 41 " 6 , 30 " 12,50 ±0 , 36 ±0,46 " 12,50 " 20,00 ±0 , 41 ±0,52 " 20,00 " 25 , 00 ±0,46 ±0 , 58 " 25 , 00 " 40,00 ±0 , 54 ±0 , 68 " 40 , 00 " < 50,00 ±0.60 ±0,78 " 50,00 " 100,00 ±0,86 ±1 , 15 " 100 , 00 " 150,00 ±1 , 10 ±1 , 55 " 150,00 " 200,00 ±1,35 ±1,95 " 200,00 " 250,00 ±1 , 65 ±2,30 K í ch thước vòn g tròn n g o ạ i ti ế p >250 và <600 Đ ế n 3,20 ±0 , 46 ±0 , 64. Lớn hơn 3,20 đ ế n 6 , 30 ±0 , 48 ±0,66 " 6 , 30 " 12,50 ±0,50 ±0 , 72 " 12,50 " 20,00 +0 , 56 ±0 , 76 " 20,00 " 25,00 ±0 , 58 ±0 , 78 " 25,00 " 40,00 ±0 , 60 ±0 , 84 " 40,00 " 50,00 ±0 , 86 ±1,15 " 50,00 " 100 , 00 ±1 , 10 ±1,55 " 100 , 00 " 150,00 ±1 , 35 ±1 , 95 " 150,00 " 200 , 00 ±1 , 65 ±2 , 30 " 200 , 00 " 250,00 ±1 , 90 ±2 , 70 " 250,00 " 300 , 00 ±2 , 15 ±3,05 " 300,00 " 350,00 ±2 , 40 ±3 , 45 " 350 , 00 " 400,00 ±2 , 65 ±3 , 85 " 400,00 " 450 , 00 ±2 , 90 ±4 , 20 " 450,00 " 500 , 00 ±3 , 15 ±4,60 " 500,00 " 550,00 +3,40 ±5,00 " 550,00 " 600 , 00 ±3 , 65 ±5 , 35 Chú thích. Sai lệ ch g iới hạn chiếu rộng (W) và chi ề u sâu (d) đ ược quy định ở cột D của b ả ng 1b; sự thay đ ổi w s ẽ g â y ả nh h ưở ng tới d v à ngượ c lại. V í dụ: Thanh thuộc hợp kim nhóm 1, kích thước vòng tròn ngoại tiếp £ 250mm. Các kích thước: d = 25mm, w = 40mm Sai lệch giới hạn Δ d = ±0,46mm, Δ w = ±0,54mm Sai lệch giới hạn đ ố i với w và d sẽ luôn luôn nhỏ nh ấ t giữa các góc (cột A, b ả ng 1a). 4.3. Ngoại lệ tiêu chuẩn 4.3.1. Sai lệch mặt cắt của prô f in không xác định theo bảng 1a, 1b khi có chiều dày một thành lớn hơn hoặc bằng ba lần chiều dầ y một thành lớn hoặc bằng ba lần chiều d ầ y thành đối diện (h ì nh 3); được xác đ ịnh theo th ỏ a thuận giữa cơ sở sản xu ấ t và đặt h à ng. a) b) c) d) Hình 3 4.3.2. Trong tr ườ ng hợp prô f in có mặt cắt r ỗ ng phân bố đều như trên h ì nh 4, sai lệnh giới hạn ch iề u d ầ y thành tiêu chuẩn được quy định trong các ti ê u chuẩn thích hợp cho các ố ng được ép đùn. Khoảng trống của các pr ôf in này sẽ theo vòng tròn đường k í nh ³ 25mm và khối lượng của chúng được ph â n bố đều trên cạnh đối diện của hai ho ặ c nhiều trục không gian Hình 4 5. Pr ô fin đ ược cu n g cấp v ới chiề u d ài quy ước và được ghi trong đơn hàng. Sai lệch gi ới hạn chiều dài quy ước được quy định trong bảng 2. Nếu chiều d ài là không c ố định hoặc là chiều d ài t ối thiểu đ ư ợc ghi trong đơn hàng thì các được giao theo dãy chiều dài. Bảng 2 Sai lệch gi ớ i hạn chiều dài qu y ước. K í ch thước, mm Đường kính vòng tròn ngoại tiếp Chi ề u dài quy định Đến 2000 Lớn hơn 2000 đến 5000 Lớn hơn 5000 đến 10000 Lớn hơn 10000 đến 15000 Lớn hơn 15000 đến 250000 Đ ế n 250 +8 +8 + 12 + 16 +30 0 0 0 0 0 L ớ n hơn 250 đến 450 +10 +12 +16 +20 +40 0 0 0 0 0 Lớn hơn 450 đến 600 +12 +12 + 16 +20 +40 0 0 0 0 0 Sai lệch độ vuông góc của các mặt mút không được vượt quá 0,017mm/mm chiều rộng (tương đương với góc 1°). Độ vu ô ng góc của mặt cắt phải trong sai lệch chiều dài qu y ư ớc. 6. Độ thẳng của prô f in được quy định trên chi ề u dài tổng l t hoặc một đoạn chiều d à i 300mm (hình 5). H ì nh 5 Sai lệch độ th ẳ ng h t , cho chiều dài không được vượt quá 2mm/m chiều dài sai lệch độ th ắ ng cục bộ h s không được vượt quá 0 , 6mm/300mm chiều dài đối v ới độ cứng TX 510, sai lệch độ th ẳ ng đ ược quy định theo th ỏ a thuận giữa cơ sở s ả n xuất và đặt hàng. 7. Sai lệch cho phép lớn nhấ t v ề độ ph ẳ ng của prô f in có mặt cắ t h ở và rỗng được t ính như h à m s ố của chiều rộng và chiều dày prô f in (h ì nh 6). Sai lệch , độ ph ẳ ng đ ượ c quy định trong b ả ng 3. H ì nh 6 B ả ng 3 Sai lệch đ ộ ph ẳ ng K í ch thước.mm Chi ề u rộng, w Sai lệch độ phẳng, h Mặ t c ắt r ỗ n g M ặ t c ắt h ở e £ 5 e > 5 Đến 50 0,30 0,20 0 , 20 Lớn hơn 50 " 100 0 , 60 0 , 40 0 , 40 " 100 " 150 0 , 90 0 , 60 0 , 60 " 150 " 200 1 , 20 0 , 80 0 , 80 " 200 " 300 1 , 80 1 , 20 1 , 20 " 300 " 400 2 , 40 1 , 60 1 , 60 " 400 " 500 3 , 00 2 , 00 2 , 00 " 500 " 600 3 , 60 2 , 40 2 , 40 8. Sai lệch độ cong của m ặ t cắt (sai lệch đường prô f in), t - sai lệch danh nghĩa được quy định trong b ả ng 4 . Chú thích: Đối với c á c pr ôf in có mặt cắt b ị cong, sai l ệ ch tại b ất c ứ điểm nào tr ê n đ ườ ng cong được kiểm t ra b ằ ng cách v ẽ với t ỷ lệ 1 : 1; sau đó so sánh với đường cong danh nghĩa, sai lệch l ớ n nh ất của đường pr ôf in (t) không cho phép lớn hơn trị số ( t) tr o ng b ả ng 4 . Khi kiểm tra tất c ả các đi ể m tr ê n đường cong, có thể xác định được một mi ề n d ung sai nằm gi ữ a hai đ ườ ng bao , tiếp tuyến với t ất c ả c á c vòng tròn sai l ệ ch đường k í nh 1 v à c ó t â m n ằ m d ọ c theo đườ ng cong danh nghĩa (h ì nh 7). Có thể dùng phương pháp k iể m tra b ằ ng dưỡng ki ể m . Hình 7 B ả ng 4 Sai lệch cho phép đ ường prôfin Kich thước, mm Đường kính vòng tròn ngoại tiếp Sai lệch lớn nhất đường prô f in = đườn g k í nh t của vòn g tròn sai lệch Đ ế n 30 0 , 30 Lớn hơn 30 đến 60 0 , 50 " 60 " 90 0 , 70 " 90 " 120 1 , 00 " 120 " 150 1 , 20 " 150 " 200 1 , 50 " 200 " 300 2 , 00 " 300 " 400 2 , 50 " 400 " 500 3 , 00 " 500 " 600 3 , 50 4 , 00 9. Sai lệch độ xoắn được á p dụng cho c á c chiều d ài đ ế n 8m; khi lớn hơn 8m sẽ theo t hỏa thuận g iữa cơ sở sản xuất và đ ặ t h à ng. Độ xoắn u (hình 8) được đo bằng cách đặt pr ô fin tr ê n bàn mẫu phẳng; thanh chỉ chịu tác dụng c ủ a trọng lượng bản th â n nó: đo khoảng cách l ớ n nh ấ t từ một điểm b ấ t k ỳ dọc theo chi ề u dài giữ a b ề mặt đáy của thanh và mặt bàn ph ẳ ng. Từ phép đo n à y, sai lệch độ thẳng phải được tr ừ đi phần còn lại là đ ộ xoắn. Sai lệch độ xo ắ n được tính như một hàm số của vòng tròn ngoại tiếp (mm), chiều rộng (mm) w , chiều d à i của t hanh (m) và được quy định trong bảng 5. Bảng 5 Sai lệch độ xoắn Đường k í nh vòng tròn ngoại t iếp, mm Sai lệch, mm trên milimét chiều rộng V ật li ệ u Nh ó m 1 V ậ t liệu Nhóm 2* Trên một mét chiều dài Tr ê n chiều dài t ổng, không lớn hơn Tr ê n một mét chiều dài Trên chiều d à i tổng, không lớn hơn Lớn hơn 12,5 đến 40 0,052 0.122 0.070 0.140 " 40 " 80 0.026 0,087 0.034 0.105 " 80 " 250 0.017 0.052 0.026 0.070 " 250 " 600 0.010 0.040 0.017 0.058 Chú thích : * T ấ t c ả các v ật liệu đã đ ược k éo th ử với ứ ng su ấ t nh ỏ. Cấp độ cứng TX 510 đ ược loại tr ừ và sai l ệ ch cho c ấ p đ ộ cứng này ph ả i đ ược th ảo thu ậ n của cơ sở s ả n xu ấ t v à n ơ i đ ặt h à ng. 10. Sai lệch c ủ a một góc đã được cho trước đối với m ặ t cắt của pr ô fin tại bắt kỳ điểm nào, đ ược quy định trong b ả ng 6 . B ả ng 6 Sai lệ ch góc Chiều dầy danh nghĩa của thành m ỏ ng nhất , mm Sai lệch cho phép đối với góc đã quy định Đến 1,6 2° L ớ n hơn 1,6 đến 5 , 0 1 , 5° Lớn hơn 5,0 1° Hình 8 11. Cho phép tạo ra đ ườ ng l ượ n v ới bán kính góc lượn lớn nhất l à 0 , 8mm với góc nhọn, khi không có qu y định cụ thể tr ê n b ả n vẽ. Khi bán k í nh góc lượn được qu y ước trên bản vẽ, sự sai lệch giữa b án k í nh thực tế và bán k í nh qu y ước không được phép lớn hơn ± 10%, tr ừ trường hợp sai lệch cho phép tổng cộng kh ô ng nhỏ hơn 1mm.