TCVN5698:1992

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5698:1992 về Hoạt động thông tin tư liệu - Từ và cụm từ viết tắt tiếng nước ngoài dùng trong mô tả thư mục TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 5698 : 1992 HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN TƯ LIỆU - TỪ VÀ CỤM TỪ TIẾNG NƯỚC NGOÀI VIẾT TẮT DÙNG TRONG MÔ TẢ THƯ MỤC Information and Documentation - Abreviation of Words in European Languages for Bibliographic Description Lời nói đầu TCVN 5698 : 1992 do Viện Thông tin Khoa học Kỹ thuật Trung ương, (nay là Trung tâm Thông tin Khoa học Công nghệ Quốc gia) biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường (nay là Bộ Khoa học và Công nghệ) ban hành. Tiêu chuẩn này được chuyển đổi năm 2009 từ Tiêu chuẩn Việt Nam cùng số hiệu thành Tiêu chuẩn Quốc gia theo quy định tại khoản 1 Điều 69 của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và điểm a khoản 1 Điều 6 Nghị định số 127/2007/NĐ-CP ngày 1/8/2007 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật. T CVN 5 698 1992 HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN TƯ LIỆU - TỪ VÀ CỤM TỪ TIẾNG NƯỚC NGOÀI VIẾT TẮT DÙNG TRONG MÔ TẢ THƯ MỤC Information and Documentation - Abreviation of Words in European Languages for Bibliographic Description Tiêu chuẩn này quy định danh mục các từ và cụm từ viết tắt thông dụng dùng trong mô tả thư mục tài liệu được viết bằng tiếng Anh, Pháp, Đức, Tây ban nha, Nga, nguyên tắc viết tắt các từ và cụm từ đó cũng như quy tắc sử dụng chúng. Tiêu chuẩn này có thể dùng để viết tắt các từ và cụm từ không thuộc lĩnh vực hoạt động thông tin, tư liệu. Tiêu chuẩn này không dùng để viết tắt tên các cơ quan và tổ chức cũng như nhan đề tài liệu. 1 Nguyên tắc viết từ và cụm từ 1.1 Chỉ ghi chữ cái đầu tiên và kèm theo dấu chấm sau chữ cái đó . VÍ DỤ : and = a. page = p. karte = k. ano = a. странища = с. 1.2 Bỏ phần cuối của từ, giữ lại những chữ cái đầu, âm tiết đầu (ít nhất hai chữ cái đầu) và kết thúc bằng phụ âm, sau đó đặt dấu chấm. VÍ DỤ : edition = ed. Francais = fr. Cмотри = cм. Biliothèque = bibl. Orginal Рисунок = orig. = рис. 1.3 Bỏ một số chữ cái ở giữa từ giữ lại chữ cái đầu và cuối hoặc âm tiết cuối của từ. Đối với tiếng Nga có gạch ngang ở giữa từ viết tắt. VÍ DỤ: doctor = dr. Доктор = др. Министво = м-во. 1.4 Áp dụng cùng một cách viết tắt cho các trường hợp sau : 1 Đối với các cấu trúc ngữ pháp khác nhau của cùng một từ loại : VÍ DỤ: publish Publishing = publ. = publ. Архив = арх. Архива = арх. Broschure = Brosch. Broschuren = Brosch. 2 Đối với các từ loại khác nhau mà có cùng một gốc từ : VÍ DỤ : Rédaction (dtừ) = réd. Rédige (tính động từ) = réd. 3 Đối với các từ thuộc các ngôn ngữ khác nhau có cùng một gốc và một ý nghĩa : VÍ DỤ : publication (Anh, Pháp) publication (Tây Ban Nha) = publ. publikation (Đức) 1.5 Các từ có cùng gốc nhưng ý nghĩa khác nhau sẽ viết tắt khác nhau VÍ DỤ : année a Annéxe ann 1.6 Bỏ phần cuối của từ ghép, sau đặt dấu chấm VÍ DỤ : handbook= handb Bunchhandlung= Buchh автореферат =aвтореф 1.7 Bỏ một số chữ cái ở giữa và cuối từ, chỉ giữ lại Ví DỤ : Manuskript = Ms. Audiovisual = av. Scientific- research Redaktionskolleigium Микрофилъ Научнотехнический = sci-res = Red.- Koll. = мф = научнотехн 1.8 Viết tắt từng từ của cụm từ theo nguyên tắc viết tắt từ. VÍ DỤ: new series = N. S Printing office = print.off Membre.correspondant = mem. corr Автоматизированная = АСУ Титулъныйлист = титл 1.9 Đối với các từ và cụm từ thuộc các ngôn ngữ khác nhau có cùng khái niệm sau : « và những người khác » , « vân vân » , « không nơi xuất bản » , « không nhà xuất bản » , « không năm xuất bản » , ngoài cách viết tắt riêng của mỗi ngôn ngữ có thể áp dụng hình thức viết tắt được áp dụng rộng rãi trên thế giới không phụ thuộc vào ngôn ngữ mô tả. VÍ DỤ : sans date = s.a no date = s.a und andere = u.a hoặc et al 2 Quy tắc sử dụng 2.1 Nguyên tắc viết tắt các từ và cụm từ trên dùng để áp dụng trong tất cả các yếu tố mô tả thư mục trừ nhan đề chính và nhan đề song song. 2.2 Cho phép áp dụng nguyên tắc viết tắt trên vào các bài dẫn giải, tóm tắt. 2.3 Không áp dụng cách viết tắt trên nếu làm thay đổi ý nghĩa của chính văn. 3 Danh mục các từ và cụm từ viết tắt 3.1 Danh mục các từ và cụm từ viết tắt đưa ra trong tiêu chuẩn này là những từ và cụm từ thông dụng thường gặp trong mô tả thư mục. 3.2 Danh mục các từ và cụm từ viết tắt được chia làm hai bảng, Bảng : Danh mục các từ và cụm từ tiếng Anh, Pháp, Đức, Tây Ban Nha. Bảng 2 : Danh mục các từ và cụm từ tiếng Nga. 3.3 Các từ và cụm từ viết tắt được sắp xếp theo trật tự chữ cái không tính dấu và hình thức ngữ pháp. 3.4 Mã ngôn ngữ quy định như sau : Tiếng Nga = N Tiếng Anh = A Tiếng Pháp = P Tiếng Đức = Đ Tiếng Tây Ban Nha = T 3.5 Bảng 1 - Danh mục các từ và cụm từ tiếng Anh, Pháp, Đức, Tây Ban Nha Từ và cụm từ Viết tắt Mã ngôn ngữ 1 A 2 3 Abbildung Abb. Đ abbreviation Abdruck abbrev. Abdr. A Đ Abkurzung abrégé Abk. abr. Đ P abreviación abréviation abrev. abrév. T P abridgement abstract abr. abstr. A A academia académia acad. acad. T P academy adaptación acad. adapt. A T adaptation addition adapt. add. A A,P adición africain ad. afr. T P African africano Afr. afr. A T afrikanisch afterwork afterw. Akad. Đ A Akademie alfabético alf. allem. Đ T allemend allgemein allg. alph. P Đ alphabetic(al0 alphabétique alph. alph. A P alphabetisch amendment amend. amér. Đ A américain american amer. amer. P A americano and a. et al T A and others and so on ect. an. A A anexo anglais an. angl. T P Anlage année Anl. a. Đ P annexe annotation ann. annot. P A,P Annotation annuaire Annot. annu. Đ P annual annuel annu. annu. A P ano anónimo a. anón. T T anonyme anonymous anual anuario aéndice appendice appendix applied April Archiv archives archivo arctic arctique arktisch arranged article articulo artikel asiatic asiático asiatique asiatisch associación assistant association assoziation audio-visual audiovisual audio-visuel august ...ausgabe Ausstellung australian australiano austrálien australisch auszug auteur author autobibliografia autobibliographie autobibliographie autobibliography autógrafo autograpa autographe autor avant-propos avril anon. anon. anu. anu. ap. app. appl. apr. arch. arch. arch. arct. arct. arkt. arr. arr. art. art. art. asiat. asiát. asiat. asiat. asoc. ass. assoc. Assoz. av. av. av. Aug. ....ausg. Ausst. austral. austral. austral. austral. ausz. aut. auth. autobibliogr. autobibliogr. autobibliogr. autobibliogr. autógr. autogr. autogr. aut. av-prop. avr. P A T T T P A Đ A A,Đ Đ A,P T A P Đ P A A T Đ A T P Đ T A A,P Đ A T P A, Đ Đ Đ A T P Đ Đ T P Đ A T A P A P Band B Bd. Đ Bearbeiter Bearbeitung Bearb. Bearb. Đ Đ Beitrag Bericht Beit. Ber. Đ Đ biannual bibliografia biannu. bibliogr. A T bibliographie Bibliographie bibliogr. Bibliogr. P Đ bibliography biblioteca bibliogr. bibl. A T Bibliothek bibliothèque biografia Bibl. bibl. biogr. Đ P T biographie biography biogr. Biogr. Đ A Blatt book Bl. b. Đ A, P brochure ...buch broch. ...b. A, P Đ Buchhandlung buletin Buchh. bul. Đ Đ bulgare Bulgarisch bulg. Bulg. T P búlgaro bulletin búlg. bull. Đ T A, P cahier capitulo C cah. cap. P T carte catalog c. cat. P A catálogo catalogue cat. cat. T P centimetre centimètre cm. cm. A P central chapitre centr. chap. A, T, P P chapiter Chinese chap. Chin. A A chinois cientifico chin. ci. P T coautor colección coat. coaut. P T collaborateur collaboration col. collab. T P collection colloque collab. coll. A A, P colonne column columna comentario comisión comité commentaire commentary commentatuer commentator commission committee compagnie compania company compilación compilation compiled compiler complet complete completo composición composition conference conférence conferencia congrés congreso consulting editor contenido contents contenu continuación continuation cooperación cooperation coopération copyright corporación corporation corrección correction correspondant correspondent corresponding member coll. col. col. col. coment. comis. com. comment. comment. comment. commiss. comm. co co co comp. comp. comp. comp. compl. compl. compl. comp. comp. conf. conf. conf. congr. congr. cons. ed cont. cont. cont. contin. contin coop. coop. coop. cop. corp. corp. corr. corr. corresp. corresp. corr.mem. A,P P A T T T T,P P A P A A,P A P T A T A,P A A P A T T A,P A P T P T A T A P T A,P T A P A T A,P T A,P P A corresponsal cover critical critico corresp. cov. crit. crit. A T A A critique crit. T cuaderno cuad. P T D December décember Dec. déc. A P departamento départment dep. dép. T P department dessin dep. dess. A P deutsch Dezember dt. Dez. Đ Đ Diafilm diagram diagrama Df. diagr. diagr. T A T Diagramm diagramme Diagr. diagr. Đ P Diapositiv diapositiva Diapos. diapos. Đ T diapositive dibujo diapos. dib. A, P T diccionario dictionary dicc. dict. T A dictionaire directeur dict. dir. P P difector disertación dir. dis. A T Dissertation dissertation inaugurale Diss. diss.inaug. Đ P district distrito distr. distr A, P T division docteur div. dr. A, P P doctor document dr. doc. A, P T document documento doc. Dr. Đ Đ Doktor Dokument Dok. draw. A Đ drawing Druckerei Druck. E edictión éditeur edition édition editor editorial ed. éd. Ed. éd. ed. ed. T P A P A T Einleitung einschliesslich elaboración enciclopedia encyclop (a) edia engineer englisch English espagnol espanol especial et autré et cetera European européen europeo excerpt exemplaire Exempar exemplar exhibition explanation explicación explication exposición exposition extracción extract extracto extrait Einl. einschl. elab. encicl. encycl. eng. engl. Engl. esp. esp. espec. et al. ect. Europ. europ. europ. exc. ex. Ex ex. exhib. expl. expl. expl. expos. expos. extr. extr. extr. extr. Đ Đ T T A A Đ A P T T P P A P T A P Đ A A A T A,P T A,P T A T P F facsimile fácsimile facultad faculté faculty faksimile fakultat fasciele fascicule fasciculo febrere februar february feuille feuille de titre feuille de titre général février Figur facs. facs. fac. fac. fac. Faks. Fak. fasc. fasc. fasc. febr. Febr. Febr. f. f.de tit. f. de tit.gén. févr. Fig. A T T P A Đ Đ A P T T Đ A P P P P Đ figura fig. T figure filmografia fig. filmogr. A, P T filmographie filmography filmogr. filmogr. P A folleto fondation foll. fond. T P forework Fortsetzung fower. Forts. A Đ fotografia foundation fot. found. T A Fragment fragment Fragm. fragm. Đ A, P fragmento francais francés fragm. fr. fr. T P T frontispice frontispicio front. front. P T frontispiece Frontispiz front. Front. A Đ fundación fund. T G gaceta Geleitwort general editor gouvernement government government printing gac. Geleitw. gen.ed. gouv. gov. gov.print. T Đ A P A A handbook Handbuch handschrift(en) hebdomadaire hebdomadario herausgeber hoja hongrois honorary editor hungarian húnggaro handb. Handb. Hs. hebd. hebd. Hrsg. h. hongr. hon.Ed. Hung. húng. A Đ Đ P T Đ T P A A T I Illustration Illustration Illustración Imperial impérial Imprenta Impresión Impression imprimé imprimerie imprimery imprint inaugural dissertation III. Ill. Il. imp. imp. Impr. Impr. Impr impr. impr. impr. impr. inaug.diss. Đ A, P T A, T P T T A, P P P A A A Inaugural dissertation including inclusive inclusivament index indece información información referativa Inaug.-Diss. incl. incl. incl. ind. ind. inform. inform. ref. Đ A T P A T T T information information analytique inform. inform. Anal A, P P Information informe ingénieur institut institut institute instituto international introducion introduction inform. inf. ing. Inst. inst. inst. inst. intern. introd. introd. Đ T P Đ P A T Đ, P T A, P J Januar January janvier Japanese Japonaise japonés journal Jan. jan. jan. jap. jap. jap. j. Đ A P A P T A,P K Kapitel Karte Katalog Kolonne Komítee Kommentar Kommentator Kommission Kompanie Komplett Kompilation Kommilieren Konferenz Kongreb Kap. K. Kat. Kol. Kom. Komment. Komment. Kommiss. Ko. kompl. komp. Komp. Konf. Kongr. Đ Đ Đ Đ Đ Đ Đ Đ Đ Đ Đ Đ Đ Đ L laboratoire laboratorio laboratorium laboratory language leaf librairie library libreria libro lieferung liminaire limited literatur literatura literature Lithographie lithographie lithography litografia littérature livraison livre lab. lab. lab. lab. lang. l. libr. libr. lib. lib. lfg. lim. ltđ. lit. lit. lit. Lithogr. lithogr. lithogr. litogr. litt livr. liv. P T Đ A A A P A T T Đ P A Đ T A Đ P A T P P P M magazine manual manuel manuscript manuscrit manuscrito manuskript map mapa March meeting membre correspondant mag. man. man. ms. ms. ms. ms. m. m. Mar. meet. mem.corr. A,P A,T P A P T Đ A T A A P microcard microcart microcopia microcopie microcopy microfiche microfilm microphotocopie microphotocory miembro correspondient mc. mc. mcop. mcop. mcop. mfiche. mf. mphotocop. mphotocop. miem.corr. A P T P A A A P A T Mikrokarte mk. Đ ministère ministerio ministerium ministry miscelaneo miscellaneous mitarbeiter mitverfasser midificado modifié modified modifiziert monograph monographie monographie min. min. Min. min. misc. misc. Mitarb. Mitverf. mod. mod. mod. mod. monogr. monogr. Monogr. P T Đ A T A Đ Đ T P A Đ A P Đ N Nachwort national néerlandais neerlandésy netherlandish neuausgabe neue Serie new series newspaper no date no place nomogram nomograma nomogramm nomogramme notice nouvelle édition nouvelle série november november noviembre number numero nummer Nachw. nat. néerl. neerl. netherl. Neuausg. n.S. n. S. newsp. s.a. s.l. nomogr. nomogr. Nomogr. nomogr. not. nouv. éd N.S. nov. nov. nov. nr. nr. Nr. Đ A,P P T A Đ Đ A A A A A T Đ P A,P P P A,Đ P T A P Đ O observavión observation october octobre octubre ohne Jahr ohne ortsangabe Oktober Original orignal observ. observ. oct. oct. oct. s.a.,o. J. s.l., o.O. Okt. Orig. orig. T A,P A P T Đ Đ Đ Đ T,P,A P Page Pagina paginación variada pagination sesparée p. p. pag. Var. pag. Var. A, P T T P pamphlet paraleno parallel parallèle part parte partie photocopie Photographie photographie photography photokpie picture Polish polnisch polonais portada portrait portrat postface preface préface prefacio préliminaire preliminar preliminary preparación prepation préparation preprint preprint présentation printed printing office proceedings profesor professeur professor program programa programme Pamph. paral. parall. parall. pt. pt. pt. phocop.phot. phot. phot. phot. Photokop.pict. pict. Pol. poln. pol. port. portr. portr. postf. pref. pref. pref. prélim. prelim. prelim. prep. prep. prép. Prepr. prepr. prés. print. print. off. proc. prof. prof. prof. progr. progr. progr. A,P,Đ T A P A T P P Đ P A Đ A A Đ P T A,P Đ P A P T P T A T A P Đ A P A A A T P A A T P prospecto prosp. T prospectus Prospekt Prosp. Prosp. P Đ Pseudonym pseudonym pseud. pseud. Đ A pseudonyme public pseud. publ. P A, P publicación publication publ. publ. T A, P Publikation publisher Publ. publ. Đ A publishing publ. A R rapport rapp. P recherches scientifiques rech.sci. P record recueil rec. rec. A P redacción redacción general red. red.gen. T T rédacteur rédacteur responsable réd. réd. resp. P P rédaction rédaction générale réd. réd. gén. P P radactor redactor responsable red. red. resp. A, T T Redakteur Redaktion Red. Red. Đ Đ Redaktionskollegium rédigé Red.-Koll. réd. Đ P réédition Referat rééd. Ref. P Đ reference référence ref. réf. A P referencia region ref. reg. T A región région reg. rég. T P Register register Reg. reg. Đ A registre registro reg. reg. P T Reihe reimpresión R. reimpr. Đ T réimpression report réimpr. rep. P A reprint reproduccón repr. reprod. A T reproduction Reproduktion reprod. Reprod. A, P Đ reprogafia reprogr. T Reprographie reprographie Reprogr. reprogr. Đ P reprography republic reprogr. rep. A A república république rep. rep. T P responsable responsible resp. resp. T, P A résumé Resumée rés. Res. P Đ resumen review res. res. T A revised revision revisión rev. rev. rev. A P T revista revista referativa rev. rev. T T revue rubricador rev. ref. rev. P T rubricator Russian rubr. Russ. A A russisch russ. Đ S Sammlung Samml. Đ sans date sanslieu s.a. s.l. P P scientific scientific - research sci. sci.-res. A A scientifique section sci. sect. P A, P Sektion selected Sekt. sel. Đ A September septembre Sept. sept. A, Đ P septiembre Serie sept. Ser. T Đ serie série ser. sér. T P series servio ser. serv. A T sesión session ses. sess T A, P sheet siècle Sh. s. A P sin fecha sin lugar s.a. s.l. T T Sitzungsbericht société Sitzungsb. soc. Đ P society soc. A sommaire spanisch somm. span. P Đ Spanish special Span. spec. A A spécial stenogram spéc. stenogr. P A sténogramme stéréotype sténogr. stér. P P streotyped sumario ster. sum. A T summary sublemento summ. supl. A T Supplement supplement supplément Suppl. suppl. Swed. Đ A P Swedish Symposium Symp. symp. A Đ symposium A, P Tabelle T Tab. Đ tabla table tab. tab. T A, P Teil tesauro T. tes. Đ T thesaurus thésaurus thes. thés. A, Đ P Titelblatt title page Titelbl. tit. P. Đ A tome tomo t. t. A, P T trabajos truducción trab. trad. T T traducteur traduction trad. trad. P P traductor transactions trad. trans. T A, P transcripción transcription transcr. transcr. T A, P translation translator transl. transl. A, P A transliteración transliteration translit. translit. T A translitéración travaux translit. trav. P P typographie typography typ. typ. P A U Uberarbeitet ubersetzer ubersetzung und und andere und so weiter universidad universitat université university Uberarb. Ubers. Ubers. u. et al., u.a. ect., u. s.w. univ. Univ. univ. univ. Đ Đ Đ Đ Đ Đ T Đ P A V Verfasser Verlag videofonogramma vidéogramme videophonogram vi déophonogramme vietnamien vietnamita volume volumen vortag vorwort Verf. Verl. videofonogr. vidéogr. videophonogr. vi déophonogr. vietn. vietn. vol. vol. vortr. vorw. Đ Đ T P A P P T A,P T Đ Đ W Wissenschaft Wiss. Đ Y Y otros Year Yearbook Et al., y. o. Y Yb. T A A Z Zeichnung Zeitschrift Zeitung Zeichn. Zeitschr. Ztg. Đ Đ Đ 3.6 Bảng 1. Danh mục các từ và cụm từ tiếng Nga