TCVN4604:2012

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4604:2012 về Xí nghiệp công nghiệp - Nhà sản xuất - Tiêu chuẩn thiết kế TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 4604:2012 XÍ NGHIỆP CÔNG NGHIỆP - NHÀ SẢN XUẤT - TIÊU CHUẨN THIẾT KẾ Industrial enterprises - Production building - Design s tandard Lời nói đầu TCVN 4604 : 2012 thay thế TCVN 4604 : 1988. TCVN 4604 : 2012 được chuy ể n đ ổ i từ TCVN 4604 : 1988 theo quy định tại khoản 1 Điều 69 của Luật Ti ê u chuẩn và Quy chu ẩ n kỹ thuật và đi ể m b khoản 1 Điều 6 Nghị định 127/2007/NĐ-CP ngày 01/8/2007 c ủ a Chính ph ủ quy đ ị nh chi tiết thi hành một số điều c ủ a Luật Tiêu chu ẩ n và Quy chuẩn kỹ thuật. TCVN 4604 : 2012 do Viện Kiến trúc, Quy hoạch Đô thị & Nông thôn - Bộ Xây dựng biên soạn, Bộ Xây dựng đề nghị, Tổng cục Tiêu chu ẩ n - Đo lường - Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. XÍ NGHIỆP CÔNG NGHIỆP - NHÀ SẢN XUẤT - TIÊU CHUẨN THIẾT KẾ Industrial enterprises - Production building - Design s tandard 1. Phạm vi áp dụng 1.1. Tiêu chuẩn này áp dụng đ ể thiết kế mới hoặc thiết kế cải tạo nhà s ả n xuất c ủ a các x í nghiệp công nghiệp trong phạm vi c ả nước. CH Ú TH Í CH: Tiêu chu ẩ n n à y không áp dụng đ ể thiết kế nhà và công tr ì nh c ó chức năng sản xu ấ t ch ấ t n ổ . 1.2. Khi thiết kế ngo à i việc tuân theo những quy đ ị nh trong tiêu chu ẩ n này c ò n phải tuân theo những quy định trong TCVN 2622 : 1995 và các quy đ ị nh có liên quan. 1.3. Phân hạng của nhà sản xuất theo tính chất nguy hiểm về cháy, nổ của quá tr ì nh s ả n xuất, được lấy theo quy định trong TCVN 2622 : 1995. Đối với nhà s ả n xuất có yêu cầu phân hạng khác, phải được sự th ỏ a thuận c ủ a cơ q u an có th ẩ m quyền. 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau là cần thiết khi áp dụng tiêu chu ẩ n này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng theo phi ê n b ả n được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố th ì áp dụng phi ê n bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu c ó ). TCVN 2622 :1995, Phòng cháy, chống ch á y cho nhà và công trình - Yêu c ầ u thiết k ế . TCVN 2737 :1995, Tải trọng và tác động. Tiêu chuẩn thiết k ế . TCVN 3904:1984, Nhà của c á c x í nghiệp c ô ng nghiệp - Thông s ố hình học. TCVN 9385 : 2012 [1] ) , Chống sét cho công trình x â y dựng - Hướng dẫn thiết kế, ki ể m tra và bảo trì hệ thống 3. Quy định chung 3.1.1. Cơ cấu một nhà sản xuất bao gồm hai khu: a) Khu sản xuất: - Xưởng sản xuất ch í nh; - Các công tr ì nh k ỹ thuật (đường h ầ m , kênh, cầu cạn, xil ô ...); - Kho kho. b) Khu phụ trợ: - Phòng phục vụ sinh hoạt; - Phòng quản đốc; - Ph ò ng kỹ thuật; - Phòng đặt thiết bị phụ trợ khác... 3.1.2. Bố tr í các khu chức năng của nhà sản xuất phải căn cứ vào dây chuyền công nghệ và điều kiện cụ thể của khu đất xây dựng. CH Ú THÍCH: Khi thiết kế nh à sản xuất nên nghiên cứu hợp khối các bộ phận phụ trợ v ớ i sản xu ấ t ch í nh. 3.1.3. Khi xác định số t ầ ng nhà phải dựa tr ê n cơ s ở so sánh hiệu qu ả kinh t ế k ỹ thuật giữa các phương án bố tr í d ây chuyền công nghệ trong các ng ô i nhà có số tầng khác nhau. CHÚ TH Í CH: Không được t í nh là tầng nhà các bộ phận sau: các hành lang, sàn công tác , t ầ ng lửng n ế u diện t í ch c ủ a các loại sàn đó kh ô ng lớn h ơ n 40% diện t í ch sàn t ầ ng mặt đ ấ t. 3.1.4. Diện tích có í ch của nhà sản xuất được xác định bằng tổng diện tích sàn của các tầng, hành lang, sàn công tác và t ầ ng lửng. CH Ú TH Í CH: Không được tính là di ệ n tích c ó í ch các diện tích c ủ a t ầ ng treo, tần g hầm có chi ề u cao không lớ n hơn 1,8 m và các sàn dành cho c ầ u trục. 3.1.5. Diện tích sàn giữa các tường ng ă n cháy của nhà s ả n xuất c ó bậc chịu lửa bậc II, chiều rộng lớn hơn 60 m quy định trong Bảng 1. B ả ng 1 - Diện tích sàn cho phép theo hạng s ả n xuất có bậc chịu lửa bậc II Số tầng Hạng s ả n xuất Diện tích sàn cho phép m 2 1 A Không lớn hơn 10 000 1 B Không lớn hơn 15 000 1 C Không lớn hơn 25 000 2 B Không lớn hơn 18 000 Không nh ỏ hơn 3 B Không lớn hơn 12 500 3.1.6. Kích thước của nhà sản xuất cần tham khảo quy định trong TCVN 3904 :1984 3.1.7. Đối với nhà sản xuất một tầng có lắp đặt cầu trục thì chiều cao cột từ mặt nền hoàn thiện đến mặt dưới của kết cầu đ ỡ mái nên lấy theo yêu cầu công nghệ hoặc sử dụng kết cấu zamin. Độ cao từ mặt nền đến đ ỉ nh ray cầu trục cũng như từ đ ỉ nh ray cầu trục đến mặt dưới của kết cấu đ ỡ mái lấy bội số là 2 M. CHÚ TH Í CH: M là đơn vị đo quy ước dùng đ ể điều hợp các k í ch thước c ủ a nhà v à công tr ì nh, c á c bộ phận c ủ a nhà và công tr ì nh, các bộ phận, c ấ u kiện xây dựng và các bộ phận thiết b ị . 3.1.8. Chiều cao từ mặt nền hoàn thiện đến mặt d ưới của k ế t cấu đỡ mái của nhà sản xuất một t ầ ng không có cầu trục, cũng như chiều cao mỗi t ầ ng của nhà s ả n xuất nhiều tầng l ấ y không nh ỏ hơn 3,6 m. 3.1.9. Chiều cao từ mặt nền hoàn thiện hoặc sàn đến ph ầ n nhô ra c ủ a mạng lưới k ỹ thuật và thiết bị, nếu thường xuyên có người qua lại phải lớn hơn 2,0 m, còn nơi ít người qua lại không được nhỏ hơn 1 , 8 m. 3.1.10. Sơ đồ kích thước thống nhất c ủ a nhà s ả n xuất một tầng xem H ì nh 1 của tiêu chu ẩ n này. CH Ú THÍCH: Bước cột nhà sản xuất một tầng nên sử dụng bước cộ t ngo à i l à 6 , 0 m và bước cột trong l à 6 , 0 m hoặc 12,0 m. Đối với các công trình phụ trợ sản xuất có dùng xà g ồ b ằ ng g ỗ th ì bước cột không được lớn hơn 3 , 9 m. 3.1.11. T ùy theo yêu cầu công nghệ, cho phép thiết kế nhà s ả n xuất có nhịp vuông góc với nhau như H ì nh 1. 3.1.12. Nhà s ả n xuất nhiều nhịp có độ cao mái khác nhau (như Hình 2) th ì độ cao chênh lệch giữa các mái (gi ậ t cấp) lấy như sau: - Không nh ỏ hơn 1,2 m đối với nhà c ó nhịp không lớn hơn 12,0 m; - Từ 1 , 5 m đến 1,8 m khi nh ị p từ 18,0 m trở lên (xem H ì nh 2). 3.1.13. Tùy theo yêu cầu công nghệ có thể đặt các thiết b ị công nghệ, năng lượng, k ỹ thuật vệ sinh ngo à i trời. Trong từng trường hợp cho phép bao che cục bộ. 3.1.14. Chỉ được phép thiết kế trần treo khi c ô ng nghệ yêu cầu và cần b ả o đảm điều kiện làm việc c ủ a công nhân vận hành. 3.1.15. Trần treo dùng đ ể cách ly các thiết bị và ố ng dẫn phải thiết kế bằng: - Vật liệu không cháy nếu mái lợp bằng t ô n múi; - Vật liệu khó cháy nếu mái lợp b ằ ng bê tông cốt thép. 3.1.16. Phải sử dụng cần tr ụ c, thang đẩy, giá treo di động... đ ể lắp đặt và sửa chữa hệ thống chiếu sáng. Không cho phép thiết kế sàn cố định đ ể phục vụ các công tác tr ê n. 3.1.17. Khi thiết kế nhà sản xuất một t ầ ng không nên dùng cầu trục có sức nâng dưới 5 KN. Trong trư ờ ng hợp cần thiết, nếu điều kiện kinh tế kỹ thuật cho phép thì được dùng cầu trục có sức nâng từ 3 KN trở lên. 3.1.18. Khi thiết kế kết cấu nhà s ả n xuất cần tuân theo các nguyên tắc sau: a) Lựa chọn các giải pháp kết cấu hợp l ý trên cơ s ở dây chuyền công nghệ đ ã được duyệt và cần ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật. b) Phải nghiên c ứ u sử dụng thiết kế đi ể n hình các chi tiết và cụm chi tiết, các cấu k iện và công trình đơn v ị đ ã được nhà nước ban hành. c) Phải chọn các loại vật liệu ít b ị ảnh hư ở ng c ủ a ăn m ò n cho các công trình ven bi ể n. Phải vận dụng tối đa vật liệu địa phương và cấu kiện đúc sẵn hoặc điển h ì nh hóa. d) Phải được t í nh toán với các t ả i trọng và tổ hợp tải trọng bất lợi nhất tác động lên kết cấu, k ể c ả tải trọng gây phá hoại theo thời gian. 3.1.19. Đối với các nhà sản xuất ở gần biển, các nhà s ả n xuất h óa chất nên thiết kế bằng bê tông cốt thép và nh ấ t thiết phải có biện pháp chống ăn mòn thích ứng. 3.1.20. Kết cấu bao che b ê n ngoài c ủ a nhà và công trình c ó hạng sản xuất A, B, F phải dễ bung ra khi nổ. Thiết kế bao che bên ngoài cho phép kết hợp sử dụng kết cấu khó bung và kết cấu dễ bung khi bị nổ nhưng diện tích của kết cấu dễ bung phải được xác định b ằ ng t í nh toán. Trư ờ ng hợp thiếu các số liệu đ ể t í nh toán th ì diện tích của phần kết cấu dễ bung được lấy như sau: - 0,05 m 2 trên 1 m 3 thể tích của phòng c ó hạng sản xuất A và F. - 0,03 m 2 trên 1 m 3 thể tích c ủ a ph ò ng có hạng sản xuất B. CHÚ TH Í CH: 1 ) K ế t c ấ u dễ bung g ồ m c ó : cửa sổ , cửa đi, c ử a mái, c ử a th ô ng gió, k ế t c ấ u bao che b ằ ng tôn tráng kẽm, t ấ m fibrô xi măng v.v... 2) K ế t cấu d ễ bung c ủ a cửa mái là các t ấ m tháo lắp d ễ và c ó khối lượng không quá 120 kg/m 2 . 4. Nội dung công trình và yêu cầu về giải pháp thiết kế 4.1. Nền và móng 4.1.1. Thiết kế nền và móng cần căn cứ vào yêu cầu c ô ng nghệ t ả i trọng tác động, điều kiện địa chất công trình, địa chất th ủy văn và phải tuân theo quy định trong TCVN 2737 : 1995. Trường hợp nền đất yếu nhất thiết phải có các biện pháp xử lý thích ứng. 4.1.2. Móng và các hệ thống kỹ thuật phầ n ngầm c ủ a công trình (nếu có) phải được thiết kế phù hợp với các t í nh chất cơ lý của đất nền và c á c đặc trưng c ủ a điều kiện tự nhiên tại khu vực xây dựng. 4.1.3. Khi chọn phương án nền móng cho nhà và công trình ngầm ngoài việc tu â n theo quy định trong 3.2 của tiêu chuẩn này còn phải căn cứ vào kết cấu công trình, mật độ công trình trên khu đ ấ t xây dựng. 4.1.4. Cao độ mặt trên của móng phải thiết kế thấp hơn mặt nền. Độ chênh lệch lấy như sau: - 0,2 m đối với cột th é p; - 0,5 m đối với cột có khung chèn tường; - 0,15 m đối với cột bê tông cốt thép. 4.1.5. Cao độ chân đế cột thép c ủ a hành lang, cầu cạn đ ỡ các đường ống giữa các phân xư ở ng ph ả i cao hơn độ cao san n ề n í t nhất là 0,2 m. 4.1.6. Móng cột ở khe co giãn và c á c phân xưởng c ó dự kiến m ở rộng cần thiết kế chung cho hai cột giáp liền nhau. 4.1.7. Các móng dưới tường gạch, tường xây, đá hộc của nhà không khung, khi chiều sâu đặt móng không lớn hơn 0,15 m nên thiết kế móng bê tông, bê tông đá hộc v.v... Khi chiều sâu đặt móng lớn hơn 0,15 m nên thiết kế dầm đ ỡ tường. Mặt trên của dầm đ ỡ tường nên thấp hơn mặt nền hoàn thiện ít nhất là 0,03 m. 4.1.8. Phần móng chịu tác động của nhiệt độ cao phải có lớp bảo vệ b ằ ng vật liệu chịu nhiệt. Phần móng chịu tác dụng ăn mòn phải có biện pháp chống ăn m ò n thích ứng. 4.1.9. Nền bê t ô ng phải chia thành từng ô, chiều dài mỗi ô không lớn hơn 0,6 m. Mạch chèn giữa các ô ph ả i chèn bằng bi tum. Lớp bê tông lót phải c ó chi ề u d ày lớn hơn 0,1 m và có mác nhỏ hơn 150. Chiều rộng của hè nhà lấy từ 0,2 m đến 0,8 m. Độ dốc c ủ a hè lấy từ 1 % đến 3 %. 4.1.10. Nền c ủ a nhà sản xuất được thiết k ế theo yêu cầu công nghệ và điều kiện sử dụng. Nên sử dụng các kết cấu nền có các dạng: - Nền bê tông; - Nền b ê tông cốt thép; - Nền bê tông có ph o i thép chịu va chạm; - Nền bê tông chịu được sự ăn mòn c ủ a axít, kiềm; - N ề n lát gạch xi măng; - N ề n th é p; - Nền lát ván gỗ, chất dẻo; - Nền bê tông atphan. 4.1.11. Nền kho, bãi tại vị trí cầu cạn dùng để bốc d ỡ vật liệu rời phải bằng phẳng. Bề mặt của nền phải có lớp lót cứng và bảo đảm thoát nước nhanh. 4.2. M ái và cửa má i 4.2.1. T ùy thuộc vào vật liệu lợp, độ dốc c ủ a mái nhà sản xuất lấy như sau: - T ấ m lợp amiăng xi măng: từ 30% đến 40%; - Mái lợp tôn múi: từ 15 % đến 20 %; - Mái lợp ngói: từ 50 % đến 60 %; - Mái l ợp tấm bê t ô ng cốt thép: từ 5 % đến 8 %. 4.2.2. Đối với nhà có độ dốc của mái nhỏ hơn 8 % phải tạo khe nhiệt ở lớp bê tông cốt thép chống thấm. Kho ả ng cách giữa các khe nhiệt nên lấy l ớ n hơn 24 m theo dọc nhà. 4.2.3. T ùy theo điều kiện của vật liệu lợp và yêu cầu của công nghệ mà mái nhà sản xuất nhiều nh ị p được phép thiết kế thoát nước bên trong, hoặc bên ngoài và nối với hệ thống thoát nước chung. Thoát nước mưa bên trong cần dùng hệ thống máng treo hoặc dùng ống dẫn nước xuống mương nước trong nhà xưởng. Mương thoát nước nh ấ t thiết phải có nắp đậy b ằ ng bê tông cốt thép và tháo lắp thuận tiện. 4.2.4. Đối với nhà sản xuất một nh ị p có chiều rộng không lớn hơn 24 m khi chiều cao cột nhà nhỏ hơn 4,8 m cho phép nước mưa chảy tự do. Khi chiều cao cột nhà từ 5,4 m tr ở l ê n phải có hệ thống máng dẫn xuống đất. 4.2.5. Trong nhà sản xuất nếu có cửa mái hoặc mái giật cấp mà chiều cao chênh lệch giữa hai mái lớn hơn hoặc bằng 2,4 m nhất thiết phải có máng h ứ ng và ố ng thoát. Nếu chiều cao nhỏ hơn 2,4 m cho phép nước chảy tự do nhưng phải có biện pháp gia cố phần mái bên d ư ới trong phạm vi nước xối. CHÚ TH Í CH: 1) Khi lợp mái bằng t ấ m lợp ami ă ng xi m ă ng gi ậ t c ấ p từ 1,8 m đ ế n 2,4 m th ì dọc phần mái dưới chỗ giọt nước r ơ i phải có hai t ấ m lợp chồng lên nhau. 2) Độ dốc của mái thoát nước l ấ y từ 1 % đ ế n 3 %. 4.2.6. T ùy theo yêu cầu của công nghệ, hướng của nhà có thể thiết kế các loại cửa mái như: chồng diềm, chữ M, răng cưa v.v... Cửa mái hỗn hợp vừa chiếu sáng, vừa thông gió, phải lắp k í nh thẳng đứng. Chỉ cho phép lắp kính nghiêng khi có luận chứng hợp lý. CH Ú TH Í CH: Khi l ắ p k í nh chỉ dùng ki ể u cửa mở phía dưới hoặc cửa lật, không được d ùng ki ể u cửa mở phía trên. 4.2.7. Chiều dài của cửa mái không được lớn hơn 84 m. Cửa mái nên đặt lùi vào một bước cột cách đầu hồi nhà. CH Ú TH Í CH : Nên bố tr í c ầ u thang chữa cháy lên ngang ch ỗ ng ắ t qu ã ng giữa hai cửa tr ờ i. 4.2.8. Đối với nhà s ả n xuất c ó một hoặc hai nh ị p khi d ùng chiếu sáng tự nhiên qua các mặt tường mà vẫn bảo đ ả m yêu c ầ u và không có thiết bị t ỏa nhiệt, hơi ẩm hoặc ch ấ t độc th ì không được làm cửa mái. 4.2.9. Đối với nhà s ả n xuất có sinh nhi ề u nhiệt, hơi ẩ m hoặc ch ấ t độc cần bố tr í c ử a m á i thông gió. Khi chỉ có yêu cầu thông gió, đồng thời có mái đua chống mưa hắt, th ì không cần lắp kính mà chỉ để khoảng trống. Chiều cao của khoảng trống lấy từ 0,15 m đến 0,3 m. Góc chống mưa hắt không lớn hơn 15° đối với nhà sản xuất kỵ nước mưa. Trường hợp nhà sản xuất kỵ nước mưa hoặc ở khoảng trống bố tr í nan chớp nghiêng thì góc chống mưa hắt của mái đua ph í a trên có thể tăng đến 45°. Các nan chớp không được làm b ằ ng vật liệu d ễ vỡ. 4.2.10. Cửa mái phải lắp kính cố định, ph ầ n dưới đ ể hở, phần trên có mái đua. T ỷ lệ các phần này được xác định bằng t í nh toán. Từ vĩ tuyến 18 độ Bắc trở xuống phần kính của mái phải thiết kế chống nắng trực tiếp. CH Ú TH Í CH: 1) Phải c ó biện ph á p làm vệ sinh cho cửa mái. Trong mọi trường hợp cửa mái phải tránh gi ó lùa. 2) Các t ấ m ch ắ n gió đ ể t ă ng hiệu ứng đ ố i lưu và h ú t gió nên làm bằng t ấ m lợp amiăng xi măng, tấm nhựa hoặc tôn tráng kẽm. K ế t c ấ u ph ả i ch ị u được gió bão. 4.2.11. Chiều dày của k í nh cửa mái không được nhỏ hơn 3 mm. Trong các phân xư ở ng cần có cầu trục, cầu treo phải l ắp lưới bảo vệ k í nh. Chiều rộng lư ớ i bảo vệ nhỏ nh ấ t là 0,7 m khi k í nh lắp th ẳ ng đứng và b ằ ng hình chiếu bằng của khung c ử a khi khung c ử a nằm nghiêng hoặc n ằ m ngang. Khi sử dụng các loại kính có cốt thép không cần lưới bảo vệ. 4.3. Tường và vách ngăn 4.3.1. Căn cứ vào đặc t í nh, quy mô và điều kiện s ử dụng của nhà s ả n xuất, tường nhà được thiết kế dưới các dạng sau: tường chịu lực, tư ờ ng tự chịu lực và tường chèn khung. CHÚ TH Í CH: V ậ t liệu làm tư ờ ng c ó th ể là gạch, đ á thiên nhiên, t ấ m amiăng xi măng, tấm bê tông c ố t thép. Khi tường ngoài bằng tấm ami ă ng xi măng hoặc vật liệu nhẹ th ì chân tư ờ ng nên làm bằng gạch, đá thiên nhiên hoặc bê tông v à phải cao hơn mặt nền ho à n thiện í t nh ấ t 0,03 m. 4.3.2. Tất cả các chân tường gạch phải c ó lớp chống thấm nước mưa bằng bi tum hoặc vật liệu khác. Lớp chống ẩm dưới chân tường phải bằng vữa xi măng mác 75, chiều dày 20 cm và đặt ngang tại cao độ của mặt nền hoàn thiện. 4.3.3. Tường ngăn giữa các phân xư ở ng cần được tháo lắp thuận tiện đáp ứng được mặt bằng khi có yêu cầu thay đổi công nghệ và sửa chữa thiết bị. CHÚ TH Í CH: Tư ờ ng ngăn c ó th ể làm bằng t ấ m b ê tông cốt thép, bê tông lưới thép, lưới thép c ó k hung g ỗ hoặc khung thép, tấm g ỗ d án hoặc g ỗ ván ép v.v. 4.3.4. Đối với nhà sản xuất có kích thước nhịp nh ỏ hơn hoặc bằng 12 m, chiều cao cột không lớn hơn 6 m cho phép thiết kế tường chịu lực. 4.4. Cửa sổ, c ử a đi 4.4.1. Khi thiết kế nhà sản xuất phải sử dụng tối đa cửa sổ, c ử a đi và lỗ thông thoáng để đ ả m bảo thông gió và chiếu sáng tự nhiên tốt nhất. CHÚ THÍCH: Đi ề u này Không áp dụng đ ối với nhà sản xuất do y ê u cầu công nghệ cần có điều h òa không khí và chi ế u sáng nh â n tạo. 4.4.2. Khi thiết kế cửa sổ phải bảo đ ả m các điều kiện sau: a) Đối với cửa sổ có độ cao kh ô ng lớn hơn 2,4 m kể từ mặt sàn, phải thiết kế cửa sổ đ ó ng m ở được. b) Khi cần có yêu cầu chống gi ó bão, các diện tích lắp k ính ở độ cao lớn hơn 2 , 4 m kể từ mặt sàn ph ả i lắp thành khung c ố định. Trường hợp cần thiết phải lắp cánh cửa th ì phải có bộ phận kẹp giữ chắc chắn và đ ó ng mở hàng loạt bằng cơ khí. 4.4.3. Khi thiết kế lỗ thoáng cho các phân xư ở ng cần bảo đảm các yêu cầu sau: a) G ó c mái hắt che mưa l ấ y từ 10° đến 20°. b) Góc của b ả n nghiêng không nhỏ hơn 45° và phải có g ờ chắn nư ớ c bên trong. c) Lỗ thoáng sát nền cần có chắn song sắt hoặc lưới sắt. 4.4.4. Đối với các nh à phụ trợ và nhà kho không y ê u cầu cao về chống ẩ m cho phép thiết kế các lỗ thoáng không có bộ phận chống mưa hắt. 4.4.5. Khi thiết kế cửa ra vào cho nhà sản xuất cần bảo đảm các yêu cầu sau: a) Kích thước tối thi ể u của cửa khi có đường sắt đi qua: - Khổ đường 1 000 mm: 4 300 mm x 4 000 mm; - Kh ổ đường 1 435 mm: 5 500 mm x 4 000 mm b) Kích thước cửa khi có các loại xe vận t ả i khác đi qua lấy lớn h ơn kích thước của phương tiện vận tải ít nhất 0,20 m theo chiều cao và 0,5 m theo chiều rộng. c) Cửa ra vào ch í nh cần c ó mái hắt đ u a ra ít nhất 0,6 m. d) Độ dốc cho xe ra vào lấy không lớn hơn 10 %. e) Cửa phải m ở ra phía ngoài. 4.5. Khe co giãn nhiệt 4.5.1. Khe co giãn nhiệt của tường gạch cần đặt trùng với các khe của kết cấu chịu lực nhưng khoảng cách giữa các khe không được lớn hơn 60 m. Khoảng cách giữa các khe co giãn nhiệt lấy như sau: a) Đối với kết c ấ u khung b ê t ô ng cốt thép lắp ghép v ì kèo thép: 60 m. b) Đối với kết cấu khung bằng bê tông cốt thép đổ tại chỗ: 50 m c) Đối với đường ng ầ m đổ tại chỗ: - Bằng bê tông cốt thép: 40 m; - B ằ ng b ê tông: 20 m. d) Đối với dầm giằng: 12 m. e) Đối với kết cấu thép: 15 m. f) Đối với mái hắt b ằ ng b ê tông cốt thép đổ tại chỗ: 10 m. 4.5.2. Đối với nhà sản xuất n ằ m trong vùng có động đất từ cấp VII trở lên, khe co giãn nhiệt đặt trùng với khe chống động đ ấ t. 4.5.3. Các khe co gi ã n nhiệt của kết c ấ u chịu lực phải tách rời khỏi tất c ả các kết cấu theo chiều cao từ móng đến mái. 4.6. C ầ u thang 4.6.1. Trong nhà sản xuất, cầu thang c ầ n thiết kế bằng bê tông cốt thép lắp ghép, bê tông đổ tại chỗ hoặc bằng thép. Độ nghiêng cầu thang lấy là 1: 2, chiều rộng mặt bậc: 300 mm; chiều cao bậc: 150 mm. Cầu thang của tầng hầm và tầng hầm mái cho phép thiết kế độ nghiêng 2 : 1. 4.6.2. Độ nghiêng cầu thang h ở (kh ô ng có buồng thang) lấy 1:1. Nếu chỉ dùng cho một công nhân đến nơi làm việc cho phép lấy 2 :1. Để ki ể m tra các thiết bị ở độ cao không quá 6 m th ì cho phép thiết kế thang th ẳ ng đứng nhưng chiều rộng thang không nhỏ hơn 0,6 m. 4.6.3. Đối với buồng thang của nhà có bậc chịu lửa I, II và III nếu cố n thang được thiết kế b ằ ng kết cấu chịu lực thì chiếu nghỉ, dầm thang, bậc thang cũng như mái buồng thang cho phép thiết kế b ằ ng thép và có l ớ p sơn chống cháy với gi ớ i hạn chịu lửa nhỏ nh ấ t là 0,75 h. 4.6.4. Cầu thang ở hố thu, giếng thăm, t ầ ng h ầ m cho phép thiết kế thép chôn trực tiếp vào tường hoặc cột. 4.6.5. Cầu thang thép ngoài tr ờ i dùng để thoát nạn lấy chiều rộng nh ỏ nhất là 0,7 m và độ nghiêng không quá 1:1. Các thang này phải th ô ng với các phòng qua chiếu nghỉ hoặc ban c ô ng có cùng độ cao với lối thoát nạn. Chiều cao của lan can nhỏ nhất là 0,8 m. 4.7. Sàn 4.7.1. Sàn của nhà sản xuất nhiều tầng hoặc nhà kho có lực tác dụng lên sàn tương đối đều nhau cần làm bằng kết cấu bê tông cốt thép l ắ p ghép hay đổ tại chỗ. CH Ú THÍCH: Hạn ch ế hệ thống sàn b ê tông cốt thép d ù ng nhi ề u loại d ầ m với k hoảng cách d ầ m khác nhau. 4.7.2. Khi có nhiều thiết bị nặng và lực t ác dụng lên kết cấu chịu lực khác nhau, nên làm bệ đỡ riêng biệt không dựa vào khung ch ị u lực của nhà. 4.7.3. Nếu trên sàn c ó bố trí nhiều thi ế t bị với khối lượng khác nhau ở các độ cao khác nhau nên l à m bằng khung sàn b ằ ng thép, liên kết dầm và cột b ằ ng liên kết khớp hai phương và phải có hệ giằng chéo. 4.7.4. Trong nhà sản xuất có lắp đặt cầu trục với chế độ làm việc nặng (không phụ thuộc vào số lượng), cầu tr ụ c có chế độ làm việc nhẹ và trung b ì nh (với số lượng cần trục bằng hoặc lớn hơn 2), cần bố trí s à n đi lại dọc theo đường cầu trục, chiều rộng lối đi l ấ y nh ỏ nhất l à 0,5 m và phải có lan can bảo vệ và thang l ê n xuống. 4.7.5. K í ch thước lỗ lên sàn sửa chữa, lên lối đi dọc đường cầu trục lấy nh ỏ nh ấ t 0,5 m x 0,5 m. Các lỗ phải có nắp và đóng m ở thuận tiện. 4.8. Các công tr ì nh phụ tr ợ 4.8.1. Các công trình phụ trợ gồm c ó : phòng phục vụ sinh hoạt, phòng tiền s ả nh, ph ò ng quản đốc , phòng kỹ thuật và các phòng phụ trợ sản xuất khác. 4.8.2. Trừ các phòng đặt thiết bị kỹ thuật, khi thiết kế các công trình phụ trợ phải tuân theo các yêu cầu sau: - Phải thiết kế hợp khối; - Kh ô ng nên bố trí cuối hư ớ ng gió chủ đạo so với các phân xưởng s ả n xuất và kho. - Tiêu chu ẩ n diện tích làm việc được lấy theo các quy định có liên quan[1]. 4.8.3. Nếu có biện pháp bảo đ ả m thông gió, chiếu sáng và phòng cháy chữa cháy th ì các phòng phụ trợ sản xuất phải bố trí hợp khối với các phòng sản xuất. Nếu các điều kiện trên kh ô ng đảm bảo th ì phải b ố tr í riêng một số các ngôi nhà. 5. Các công trình kỹ thuật 5.1. Quy định chung 5.1.1. Khi thiết kế các công trình cao tầng, ống kh ó i, cột điện v.v... phải tuân theo các quy định trong TCVN 9385 : 2012 và những quy đ ị nh c ó liên quan về an toàn lưu không. 5.1.2. Các đường hầm, kênh, mương, hành lang, cầu cạn v . v .... cần bố trí song song với tim của nhà công trình và lối đi. 5.1.3. Kích thước đường hầm, hành lang, cầu cạn dùng để đi lại cần lấy như sau: - Chiều cao nhỏ nhất là 2 , 1 m (tính từ mặt nền hoàn thiện đến mặt dưới kết cấu đỡ sàn). - Chiều rộng nhỏ nhất là 1 , 5 m. 5.1.4. Kích thước của đường hầm, hành lang, cầu cạn dùng đ ể đặt băng t ả i và các mạng lưới kỹ thuật khác lấy theo yêu cầu công nghệ. Chiều cao tối thi ể u của lối đi là 1,8 m và chiều rộng tối thiểu của l ối đi lấy như sau: - Khi có một băng tải: 0,7 m; - Khi có hai băng t ả i: 1,0 m; - Khi đặt đường ống cấp điện: 0,7 m. CHÚ THÍCH: 1) Chi ề u rộng l ố i đi gi ữ a băng t ả i và các k ế t c ấ u chịu lực nh ư cột, trụ l ấ y nhỏ nh ấ t là 0,6 m và phải có hàng r à o bảo v ệ ; 2) Khi không có lối đi th ì khoảng cách giữa tường và bệ băng tải lấy nhỏ nh ấ t là 0,4 m. 5.1.5. Khoảng cách giữa các tim trụ đ ỡ hành lang, cầu vượt ngoài trời lấy bội số là 30 M. Khoảng cách này đ ố i với đoạn nghiêng th ì lấy theo chiều nghiêng. 5.1.6. Phải có các biện pháp chống ăn mòn, mối mọt, sét, động đất, cháy, rò điện. 5.1.7. Đối với c á c công trình ngầm bằng bê tông và bê tông cốt thép có yêu cầu chống thấm phải dùng bê tông có mác không nh ỏ hơn 300. 5.1.8. Đối với các phần ngầm đặt thi ế t bị có yêu cầu cao về chống ẩm và nếu tại khu đất xây dựng có mực nước ngầm cao thì ph ả i có các biện pháp hạ mực nước ngầm. CHÚ THÍCH: Cầ n chú ý đến các biện pháp h ạ mực nước ng ầ m có th ể là đào h ố hoặc gi ế ng thu nước sau đó bơm hút l ê n. 5.1.9. Khi thiết kế các công trình ngầm hoặc nửa ngầm, cần tránh gắn li ề n ph ầ n ngăn nước của công trình ngầm với ph ầ n móng chịu lực của kết cấu bên trên và ph ả i c ó biện pháp chống nứt và đứt gãy. Trường hợp công nghệ cho phép, nên bố trí mạng lư ớ i kỹ thuật đi qua cửa vào phần ngầm. CHÚ THÍCH : Cần chú ý đ ế n các biện pháp chống th ấ m nước ở chỗ đặt đường ố ng kỹ thuật qua tường ngăn nước vào nh à . 5.2. Đường h ầ m - kênh mương 5.2.1. Mô đun của chiều cao và chiều rộng đường hầm, kênh mương phải thiết kế với bội số là 30 M. CHÚ TH Í CH: Điều n à y không áp dụng cho k ê nh có k ế t c ấ u tường bằng gạch đá và vật liệu rời khác. 5.2.2. Khoảng cách giữa các cửa ra vào đường hầm đặt băng tải và mạng lưới kỹ thuật không lớn hơn 100 m, số lượng cửa không ít hơn 2. Khoảng cách từ đ ầ u cụt của đường hầm đ ế n lối ra gần nhất phải nhỏ hơn 25 m. Trong các đường hầm, nh ấ t thiết phải c ó hệ thống thông gió tự nhiên hoặc nhân tạo. CHÚ THÍCH : 1) Đối v ớ i các ngành công nghiệp c ó yêu cầu đặc biệt cho phép không áp dụng các quy định trên . 2) C á c đường h ầ m của mạng lư ớ i k ỹ thuật ở ngoài nhà được phép thiết kế các cửa có nắp đ ó ng mở thuận tiện và phải c ó thang lên xuống ( thang đ ặ t cố định hoặc gắn trực ti ế p vào tư ờ ng). 5.2.3. Cửa ra vào đường hầm ph ả i bố trí ng o ài khu vực của thiết bị vận chuyển. Tại các lối ra vào phải có lan can bảo vệ. Chiều cao của lan can nh ỏ nh ấ t là 0,9 m. 5.2.4. Cửa ra vào đường hầm dùng để vận chuyển vật liệu không cháy và các loại quặng, cho phép đặt cách nhau không quá 150 m nhưng không ít hơn hai cửa. V ị trí cửa ra vào kh ô ng được làm ảnh hư ở ng đến hoạt động của băng t ả i. Độ dốc của đáy đường hầm và kênh lấy như sau: - Theo chiều rộng nh ỏ nhất: 0,2 %; - Theo chiều ngang nhỏ nhất: 1 %. Trên đáy đư ờ ng hầm, kênh mương phải có các hố thu và rãnh để đưa nước ra hệ thống thoát nước chung. Khoảng cách giữa các hố lấy từ 100 m đến 150 m. 5.3. Bệ và cầu cạn. 5.3.1. Trong x í nghiệp công nghiệp, theo chức năng cầu cạn được chia ra các dạng sau: - Cầu cạn đỡ nhánh đường sắt; - Cầu cạn đỡ cầu trục ngoài trời; - Tầu cạn đ ỡ đường ống. 5.3.2. Khi t í nh toán cầu cạn phải tuân theo các quy định về cầu và đường ống. CHÚ TH Í CH: Trư ờ ng hợp cần thiết phải ki ể m tra với tải trọng của toa xe tự đ ỗ lạ i l ấ y á p lực thẳng đứng l ê n thành ray l ú c bốc d ỡ (có t í nh đ ế n t ả i trọng động) bằng hai lần áp lực t í nh l ê n một thanh ray. Trường hợp n à y c ầ n t í nh cả lực ngang do va chạm gây ra l ấ y bằng 20 % to à n bộ tải trọng thẳng đứng tạm thời. 5.3.3. Chiều cao của cầu cạn đ ỡ nhánh đường sắt (khoảng cách từ đường ray đến cao độ san nền) lấy bằng 1,8 m; 3,1 m; 6,0 m và 9,0 m. Cho phép lấy chiều cao bằng 4 , 5 m và 7,5 m nh ư ng phải có luận chứng và được cơ quan có th ẩ m quyền xét duyệt. Khi chiều cao cầu cạn từ 1,8 m đến 3,0 m nên thiết kế dạng tư ờ ng chắn song song. Kho ả ng trống giữa hai tường chắn phải đ ổ đất hoặc cát và phải đầm k ỹ . Khi chiều cao cầu cạn lớn hơn 3 m, bước cột 12 m, phải thiết kế bằng bê tông cốt thép đổ tại chỗ, thép h ì nh hoặc bê tông cốt thép ứng suất trước lắp ghép. 5.3.4. Các loại cầu cạn đỡ nhánh đường sắt, dạng tường chắn hoặc kết cấu dầm phải tính để chịu được tải trọng động của đoàn tàu. 5.3.5. Đ ể đ ó ng m ở cửa toa xe, đối với c á c cầu cạn có chiều cao từ 1,8 m tr ở lên phải bố trí sàn công tác v ớ i chiều rộng nhỏ nhất là 0,7 m và có lan can bảo vệ. 5.3.6. Cầu cạn đỡ cầu trục ngoài trời, phải đặt trên một khu đất bằng ph ẳ ng và phải có biện pháp thoát nước. 5.3.7. Cầu cạn đỡ cầu trục ngoài trời được thiết kế bằng bê tông cốt thép hoặc thép hình với kích thước: - Nhịp : 18 m; 24 m và 30 m; - Bước cột: 12 m. Trường hợp đặc biệt cho phép lấy bội số bư ớ c cột là 60 M. Cao độ mặt ray cầu trục lấy như cao độ mặt ray cầ n trục trong nhà sản xuất một tầng. 5.3.8. Khi cầu cạn đỡ cầu trục ngoài trời nối với nhà phải tuân theo các quy định sau: - Trục định vị của cột nhà và của cầu cạn phải trùng nhau. - Nếu điều kiện kỹ thuật cho phép th ì móng của nhà và móng của cầu cạn nên kết hợp làm một. - Không cho phép nước mưa ch ả y từ mái nhà xuống đường cầu trục, đường dẫn điện và s à n công tác. 5.3.9. Dọc theo đường cần trục cần bố trí lối đi có chiều rộng nhỏ nhất là 0,5 m và lan can cao 0,9 m. Tất cả các lối đi phải có tấm lát. Cầu thang lên xuống của s à n công tác được thiết k ế bằng thép h ì nh. Chiều rộng thang lấy nh ỏ nh ấ t là 0,6 m và độ d ố c không lớn hơn 60°. 5.3.10. Các bệ hoặc cầu cạn d ùng đ ể đỡ đường ống dẫn ph ả i bảo đ ả m cho đường ống có độ dốc nhỏ nh ấ t là 0,2 %. CHÚ THÍCH: Độ dốc của đường ống được tạo bởi sự thay đ ổi mép tr ê n của móng, có k ể đ ế n cao độ s à n n ề n và chiều cao khác nhau của cột. 5.3.11. Đối với những cầu cạn có treo đường ống thì tại chỗ cắt nhau giữa cầu cạn với đường giao thông phải c ó chiều cao bảo đảm cho tàu h ỏa và ô tô qua lại thuận tiện. 5.3.12. Đối với cầu cạn đỡ đường ống bằng bê tông cốt thép không cần thiết kế bệ neo. T ả i trọng ngang trên khối nhiệt độ tác dụng dọc tuyến phải t í nh toán cho tất cả các bệ theo t ỷ lệ độ cứng của nó. 5.3.13. Các bệ thấp độc lập dùng đỡ đường ống cao từ 0,3 m đến 1,2 m (tính từ độ cao san nền đến đỉnh tà vẹt). Các bệ cao phải bảo đảm cho các phương tiện vận t ả i qua lại thuận tiện. 5.3.14. Khoảng cách giữa các bệ đỡ đường ống xác định trên c ơ sở t í nh toán về cường độ và độ cứng của đường ống. Bội số kho ả ng cách giữa các bệ đỡ l ấ y là 30 M nhưng không nhỏ hơn 6 m. 5.3.15. Các bệ đỡ độc lập cao từ 0,2 m tr ở xuống cho phép dùng các thanh tà vẹt xếp chồng lên nhau. Tuyến đường ống đặt tr ê n các bệ độc lập được chia thành khối nhiệt độ. Khối nhiệt độ bao gồm bệ trung gian và một bệ neo. Tại chỗ đường ống nhánh cần bố trí các bệ trung gian hoặc bệ neo để chịu lực c ắ t ngang do đường ống nhánh gây ra. 5.3.16. Trên bệ neo, đường ống ph ả i liên kết cứng v ớ i tà vẹt. Đối với các bệ trung gian đặt ngầm ở m ó ng cho phép đường ống chuy ể n vị tự do trên thanh tà vẹt. 5.4. Hành lang băng t ả i 5.4.1. Khoảng cách giữa các tim trục đỡ hành lang băng tải l ấ y bằng 12 m; 15 m; 18 m; 24 m và 30 m. 5.4.2. Cửa ra vào băng tải không được cách nhau quá 100 m. Thang lên xuống được phép làm bằng thép h ì nh, độ nghiêng không quá 60°. 5.4.3. Mặt b ă ng chuyền tải của hành lang băng tải cần thiết k ế h ì nh chữ nhật. Kích thước giữa các tim trụ lấy bội số là 30 M. 5.4.4. Độ cao của hành lang băng tải trong cụm chuy ể n tải được lấy như sau: - Bội số 6 M đối với sàn trần. - Bội số 3 M đối với sàn hầm. 5.4.5. Cho phép kết hợp lối thoát từ hành lang băng t ả i, cầu thang và khu vực chống cháy với cụm chuyển tải. 5.4.6. Khi hành lang băng tải có k í ch thước chiều cao không nhỏ hơn 12 m, nhịp 12 m, chiều rộng không lớn h ơ n 3 m th ì kết cấu chịu lực chính phải làm bằng bê tông cốt thép. 5.4.7. Giữa các khe nhiệt độ, cần có gối đ ỡ cố định để bảo đảm sự ổn định theo phương dọc của kết cấu. Cho phép sử dụng cụm chuy ể n t ả i như một gối cố định. 5.4.8. Tim trục của dầm hoặc dàn phải trùng với tim trục của gối đ ỡ . 5.4.9. Khi độ nghiêng của hành lang lớn hơn 12° th ì tại lối đi phải thiết kế các bậc lên xuống. 5.4.10. Cho phép dùng phương pháp th ủy lực hoặc khí nén đ ể làm sạch bụi trong hành lang. Khi dùng phương pháp th ủy lực cần bố trí cho thoát nước và có biện ph á p chống ăn mòn. CHÚ THÍCH : Khi chỉ dùng phương pháp th ủy l ự c đ ể làm s ạ ch bụi th ì k ế t cấu bao che phải chịu được nước. 5.4.11. Để bảo đảm th ô ng gió tự nhiên cho hành lang cần thiết kế các c ử a đ ó ng m ở được, c á c chụp hút gió hoặc các thiết b ị khác nhưng phải phù hợp với yêu cầu công nghệ. 5.4.12. Đối với các hành lang nằm ph í a trên bunke mà có bậu cửa, các bộ phận khác nhô ra cửa t ường v à cửa vách ngăn th ì phải thiết kế với góc nghiêng nh ỏ nhất là 60° so với phương thẳng đ ứ ng. Phải có biện pháp ngăn bụi cho c á c lỗ cửa và lỗ dùng cho mạng lưới kỹ thuật. 5.4.13. Tường và vách ngăn của hành lang phải phẳng nhẵn và có biện pháp chống ẩm. Các chiếu nghỉ và bậc thang của hành lang phải làm bằng thép tấm có gờ tại những nơi có thể đọng bụi phải có lối đi lên để làm vệ sinh. 5.5. Bunke 5.5.1. Bun ke cần ưu tiên thiết kế bằng bê tông cốt thép. Đối với những bunke bị t á c động của cơ học, hó a học và nhiệt độ mà không thể dùng b ê tông cốt thép th ì cho phép thiết kế bằng thép. 5.5.2. Miệng tháo vật liệu của bunke phải thiết kế đ ố i xứng. Cho phép thiết kế không đối xứng khi điều kiện công nghệ phù hợp. Kích thước của miệng tháo vật liệu phải được xác định theo tính toán. 5.5.3. Độ nghiêng của thành phễu bu n ke (so với mặt bằng) được t í nh toán theo góc ma sát trong của từng loại vật liệu chứa trong đ ó nhưng không được nhỏ hơn: - 55° đối với loại vật liệu kh ô ng dính kết; - 65° đối với loại vật liệu dính kết. 5.5.4. Dung tích t í nh toán có ích của bunke lấy nhỏ nhất bằng 80 % dung tích hình học của bunke. 5.5.5. Các góc trong lòng bunke ph ả i được lượn tròn. 5.5.6. Các bunke dùng để chứa vật liệu dưới dạng bụi phải được bịt kín miệng. 5.5.7. Các thành bunke bị vật liệu mài mòn phải có lớp l ó t bằng thép t ấ m. Cho phép dùng thanh ray, phiến đá đúc đ ể làm lớp lót. 5.5.8. Đối với bunke dùng để bảo quản nhiên liệu dạng cục và các loại vật liệu dạng bụi khác ph ả i thiết kế các thiết bị hút bụi. 5.5.9. Bunke dùng chứa nhiên liệu dạng bụi phải c ó lớp bảo ôn bên ngoài bằng vật liệu chống cháy. 5.6. Xi l ô và cụm x i lô 5.6.1. Xilô và cụm xilô nên thiết kế bằng bê tông cốt thép. Cho phép thiết kế bằng thép khi c á c vật liệu chứa trong xilô b ằ ng bê tông cốt thép không thể bảo quản được. Các c ấ u kiện bằng thép ở t ầ ng dưới của xilô phải bảo đảm được giới hạn chịu lửa 0,75 h. Thân xi lô phải làm bằng vật liệu không cháy. 5.6.2. Tiết d iện ngang của xilô nên l ấ y h ì nh tròn có đường k í nh từ 3 m trở lên hoặc h ì nh vuông. Cho phép chọn tiết diện ngang là h ì nh đa giác khi c ó luận ch ứ ng hợp lý . 5.6.3. K í ch thước lưới tim trục của cụm xil ô l ấ y 3 m x 3 m; 6 m x 6 m; 12 m x 12 m.... Đường k í nh ngoài các xilô độc lập lấy bằng 6 m; 12 m; 18 m; 24 m... Chiều cao của thành xil ô cũng như bội số công trình phần dưới của xilô lấy bội s ố l à 3 M. Trường hợp cần thiết cho phép lấy bội s ố là 6 M. 5.6.4. Chiều dài của cụm xilô (khoảng cách giữa các khe biến dạng) khi tiết diện của xilô là h ì nh tròn hoặc h ì nh vuông, lắp ghép hay đổ tại chỗ không được lớn hơn 48 m. Cho phép tăng chiều dài này nhưng ph ả i có luận chứng và phải được cơ quan có th ẩ m quyền xét duyệt. T ỷ lệ giữa chiều đài và chiều rộng của cụm xilô không được lớn hơn 3. 5.6.5. Khi thiết kế cụm xilô nhiều hàng với ti ế t diện h ì nh tròn nên sử dụng không gian giữa các cụm xil ô đ ể bảo quản vật liệu rời, đặt c ầ u thang (trừ c ầ u thang thoát nạn), thiết b ị hoặc đường ống công nghệ. 5.6.6. Giải pháp kết cấu v à h ì nh khối mặt bằng phía trên của xilô phải bảo đả m thuận tiện cho việc lắp đặt các thiết bị nạp điện vào xilô bằng phương pháp khí nén hoặc c ơ khí. Khi nạp liệu b ằ ng kh í nén, trên nắp xil ô phải lắp van bảo hiểm. 5.6.7. Các buồng phía tr ê n của xil ô phải bố tr í í t nhất hai lối thoát. Lối thoát thứ hai cho phép sử dụng các cầu thang cứu h ỏa nhưng phải theo đúng quy định ở 4.6.3 của tiêu chu ẩ n này. 5.6.8. Khi b ả o qu ả n các vậ t liệu r ờ i có kh ả năng tạo ra hỗn hợp n ổ (lúc nạp liệu vào hay lấy liệu ra) trong xilô phải có biện pháp loại trừ khả năng gây nổ cũng như đ ề phòng hiện tượng tích tụ tĩnh điện. 5.6.9. Miệng tháo liệu phải bố tr í ở giữa xilô. 5.7. Giá đỡ sàn công tác và gác lửng 5.7.1. K í ch thước lưới cột của giá đỡ sàn công tác và gác lửng lấy là 6 m x 6 m; 6 m x 9 m (bước cột). Chiều cao giá đ ỡ lấy bội số là 12 M nhưng không nh ỏ hơn 4,8 m còn sàn công t á c, gác lửng lấy bội số 6 M. 5.7.2. Kết cấu giá đỡ, sàn công tác và gác lửng trong nhà s ả n xu ấ t có bậc chịu lửa I và II phải làm b ằ ng v ậ t liệu không cháy, còn đối với nhà có bậc chịu lửa III và IV ph ả i làm bằng vật liệu không cháy hoặc khó cháy. 5.7.3. Đối với kết cấu giá đỡ nhiều t ầ ng bằng thép đặt trong nhà có hạng sản xuất A, B, C phải c ó lớp sơn ch ố ng cháy, giới hạn chịu l ử a ít nh ấ t 0,75 h. Cho phép thay thế lớp bảo vệ trên bằng các thiết b ị dập l ử a t ự động. CHÚ THÍCH : Trong các phòng có hạng sản xuất A, B, C trường hợp cần thiết phải có lớp b ả o vệ cho từng kết c ấ u tránh hi ệ n tượng ph á t tia lửa điện . 5.7.4. Khi thiết kế cầu thang để lên giá đỡ sàn công tác và gác l ử ng c ầ n theo đ ú ng các quy định ở 4.6.3 của tiêu chuẩn này. 5.7.5. Có th ể đặt trực tiếp sàn công tác, cầu thang lên thiết b ị khi kh ả năng chịu l ự c của thiết bị và giải pháp kết cấu cho phép. 5.8. Ố ng khói 5.8.1. Đường k í nh trên của ống khói được xác định theo tính toán có xét đến điều kiện và thiết bị thi công nhưng không được nhỏ hơn 0,8 m đối với ố ng khói gạch và 3,5 m đối v ớ i ống khói bê tông cốt thép. Độ côn của thân ố ng khói lấy từ 1,5 % đến 3,0 %. 5.8.2. Chiều cao của thân ống khói quy định trong Bảng 2. 5.8.3. Ố ng khói thép c ó chiều cao lớn hơn 120 m phải có hệ thống giằng cứng ở ph ầ n dưới. Cho phép dùng kết cấu ki ể u tháp đ ể làm kết cấu chịu l ự c ch í nh. Khi chiều cao ống khói dưới 45 m nên dùng gi ả i pháp dây néo. Khi t ỷ lệ giữa chiều cao và đường k í nh của ống khói thép lớn hơn 20 lần th ì nên dùng hệ d â y n é o. B ả ng 2. Chiều cao cho phép của ố ng kh ó i các loại Đơn vị tính bằng mét Loạ i ố ng khói Chiều cao giới hạn 1. Ố ng khói gạch và gạch có cốt thép Không lớn hơn 60 2. Ố ng khói bê tông cốt thép đổ tại chỗ Không lớn hơn 300 3. Ố ng kh ó i bê tông cốt thép lắp gh é p Không l ớ n hơn 60 4. Ố ng kh ó i đứng độc lập hoặc không có kết cấu Không lớn hơn 60 5.8.4. Ố ng khói bê tông cốt thép lắp ghép nên thiết kế dư ới dạng trụ riêng biệt. 5.8.5. Thân ống khói gạch cần có các vành đai thép, khoảng cách và tiết diện vành đai lấy theo tính toán. CHÚ THÍCH : Thông thư ờ ng các đai thép cách nhau từ 0,5 m đến 1,5 m và chi ề u dày bản thép từ 8 mm đ ế n 10 mm. 5.8.6. Mặt trong của ống khói b ê tông, ống khói gạch, ống khói thép ph ả i có lớp b ả o vệ chống ăn mòn quy định t ùy thuộc vào nhi ê n liệu sử dụng, nhiệt độ và tính xâm thực của các loại khí thải. Trường hợp đặc biệt cho phép dùng hợp kim nhôm titan v.v. . . chịu được ăn mòn của kh í thải để làm thân ố ng khói. 5.8.7. Khi ống khói chịu nhiệt độ cao (lớn hơn 200 °C) do khí thải gây ra thì thân ống kh ó i ph ả i có l ớ p lót. Chiều dày của lớp lót lấy theo tính toán nhưng không được nhỏ hơn 0 , 1 m. 5.8.8. B ê n ngoài thân ống kh ó i cần bố trí thang, sàn chiếu sáng và hệ thống tín hiệu cảnh báo không lưu, hệ thống chống sét. Thang lên xuống cho phép đặt trực tiếp các bậc vào thành ống kh ó i hoặc làm thang r ờ i. Thang phải đặt phía thuận lợi nh ấ t và bậc thang dưới cùng nên cách mặt đ ấ t nhỏ nhất 2 m. Các chiếu nghỉ, các sàn thao tác phải c ó lan can b ả o vệ. 5.8.9. Ở chỗ nối đường dẫn khí với ố ng khói phải tạo khe co gi ã n. 5.8.10. Khi có nhiều mương dẫn khí vào ống kh ó i và khi c á c mương dẫn đồng thời làm việc thì ở thân ống khói hoặc đế móng ống khói phải bố tr í các vách ngăn cách các luồng khí . 5.8.11. Trư ờ ng hợp đặc biệt theo yêu cầu công nghệ có thể bố trí thiết bị dập tắt các tia lửa ở chân ống khói. 5.8.12. Đế móng ống kh ó i l à h ì nh tròn hoặc đa giác. T ùy thuộc kích thước móng của công trình lân cận hoặc các công trình ngầm khác cho phép thiết k ế móng ố ng khói h ì nh vuông hoặc chữ nhật. 6. Yêu cầu thiết kế trang thiết bị kỹ thuật 6.1. Hệ thống điện 6.1.1. Thiết k ế hệ thống điện cần c ă n cứ vào yêu cầu công nghệ và tuân theo các quy định c ó liên quan. 6.1.2. Khi chọn thiết bị, vật liệu điện cần căn cứ vào điều kiện nhiệt, ẩ m, khí hậu của vùng xây dựng. Các số liệu lấy theo các điều kiện sau: a) Nhiệt độ trung b ì nh lớn nh ấ t của không khí trong ngày t í nh cho tháng nóng nhất thuộc các vùng khí hậu kh á c nhau được lấy theo c á c s ố liệu kh í hậu dùng trong xây dựng [2]. b) Nhiệt độ trung b ì nh lớn nh ấ t của đất ở độ sâu 1 m lấy theo tài liệu kh ả o sát tại chỗ. Nếu chưa có tài liệu khảo sát thì lấy dương 25° để t í nh to á n s ơ bộ. c) Nhiệt độ không kh í trong nhà được xác định theo chế độ nhiệt của nhà và đặc điểm của quy tr ì nh công nghệ. d) T í nh toán tải trọng gió và bão tác dụng vào đường dây tải điện trên không và các trang thiết b ị điện đặt ngoài trời phải tuân theo TCVN 2737: 1995. 6.1.3. Thiết kế điện x í nghiệp c ầ n sử dụng đ ế n mức tối đa các thiết bị tiêu chu ẩ n đã chế tạo thành bộ như các b ả ng phân phối điện, tủ điện. 6.1.4. Đối với nhà một nhịp có lắp hai cầu tr ụ c tr ở lên th ì đường dây dẫn điện cho cầu trục, trong trư ờ ng hợp cần thiết phải phân đoạn. Tại đầu vào của đường dây cần trục phải đặt các thiết b ị sau: - Trường hợp lấy điện thang từ bảng hoặc trạm phân phối th ì đặt máy cắt điện hạ áp hoặc cầu giao hộp. - Trường hợp l ấ y điện từ đường trục chính th ì đặt máy cắt hạ áp có bảo vệ liên hợp. Không cho phép sử dụng đường dây cấp điện cho cầu trục để cung cấp điện cho các thiết bị khác nhau. 6.1.5. Đ ể ki ể m tra, sửa chữa, lắp đặt các thiết bị trong các nhà sản xuất (trừ các phân xư ở ng có nguy cơ cháy nổ) phải đặt các ổ lấy điện để đấu các dây di động làm việc ở điện thế thấp không quá 36 V. 6.2. Cấp và thoát nước 6.2.1. Thiết kế hệ thống cấp nước và thoát nư ớ c trong và ngoài mặt bằng xây dựng cũng như nội bộ của từng phân xưởng cần tuân theo các nguyên tắc cơ b ả n sau: a) Dựa trên cơ s ở đồ án quy hoạch cấp và thoát nước dài hạn và từng được đ ể đảm bảo sử dụng có hiệu quả nhất vốn đầu tư xây dựng cơ bản. b) Cần sử dụng cao nhất các công trình hiện c ó . c) Cần có sự tham gia ý kiến của các cơ quan có liên quan nh ư y tế, giao thông, th ủy lợi, nông nghiệp... d) Đối với vùng đất yếu dễ b ị sụt lở, khu vực đang khai thác mỏ, vùng c ó động đ ấ t từ c ấ p VIII trở lên phải thiết kế riêng theo các quy định có liên quan. 6.2.2. Khi xác định t ọa độ và cao độ các điểm nối hệ thống thoát nước bên trong và bên ngoài cần c ă n cứ vào các công trình hiện có, k ế hoạch sửa chữa và mở rộng chúng, điều kiện đ ị a chất th ủy văn, địa chất công trình. 6.2.3. Chỉ cho phép thiết kế thoát nước mưa bên trong nhà trong trường hợp nhà hợp khối quá lớn hoặc chiều rộng nhà l ớ n hơn 60 m, không thể làm máng thoát nước trên mái. 6.2.4. Khi tổ chức thoát nước mưa trong nhà, đường thoát n ước dưới nền có thể l à m b ằ ng ống gang hoặc ố ng bê tông cốt thép. Khi không có yêu cầu chống ẩ m cao cho phép làm rãnh thoát nước mưa có nắp đậy bằng tấm bê t ô ng tháo l ắ p được. 6.2.5. Không được x ả nhiều loại nước thải vào cùng một mạng lưới thoát nư ớ c nếu hỗn hợp các chất thải tạo ra chất độc khí nổ hoặc k ế t tủa. 6.3. Thông gió và điều h òa không khí 6.3.1. Thiết kế hệ thống thông gió và điều h òa không kh í phải căn cứ vào yêu cầu công nghệ và điều kiện làm việc của công nhân. 6.3.2. Nhiệt độ và độ ẩ m tương đối t í nh toán c ử a không khí bên ngoài đ ể thiết kế hệ thống thông gió và điều hòa không khí lấy theo các số liệu khí hậu dùng trong xây dựng [2]. 6.3.3. Trừ các phân xư ở ng do yêu cầu công nghệ cần bố trí điều h òa không khí , các nhà và công trình công nghệ phải thi ế t kế để tận dụng thông gió tự nhiên nhiều nhất. Khi thiết kế thông gió tự nhi ê n cần b ả o đảm các yêu cầu sau: a) Vị trí các nhà sản xuất chính ph ả i bảo đảm thông gió tốt về mùa hè. b) Giải pháp kết cấu bao che phải được thông thoáng cho các mặt tường phía nam và đông nam ngôi nhà. Các công đoạn sinh nhiều nhiệt, bụi và chất độc phải bố tr í ở cuối hướng gió so với công đoạn khác. c) Tư ờ ng ngăn giữa các công đoạn cần b ố trí song song hoặc g ầ n song song với hướng gió chủ đạo mùa hè. Khi không yêu cầu ngăn cách kín nên bố trí tường ngăn lửng hoặc tháo lắp được. d) Khi bố trí cửa s ổ lật (trụ m ở ở giữa) nên thiết kế để m ở được ở thế nằm ngang và nghiêng 45° (mặt nghiêng hướng ra phía ngoài). 6.3.4. Ch ỉ thiết kế th ô ng gió cơ kh í trong các trường hợp sau: a) Kh i điều kiện khí hậu, vệ sinh và an toàn cháy nổ của môi trư ờ ng không khí kh ô ng bảo đảm được bằng thông gió tự nhiên. b) Khi yêu cầu công nghệ bắt buộc. c) Khi c ầ n thiết phải cung cấp không khí cho những v ị trí làm việc cố định. d) Cho các tầng hầm và các phòng không có điều kiện thông gió tự nhiên. 6.3.5. Những vị trí c ó thiết bị công nghệ thải ra nhiều chất độc hại phải che chụp và đặt miệng hút tại chỗ. 6.3.6. Khi khí thải có chứa nhiều bụi với hàm lượng vượt quá hàm lượng vệ sinh cho phép phải làm sạch trước lúc thải vào không khí. 6.3.7. Ch ỉ dùng phương pháp cơ khí để làm sạch bụi trong không khí c ấ p kh í : a) N ồ ng độ bụi của không khí bên ngoài vượt quá tiêu chuẩn vệ sinh cho phép. b) Công nghệ yêu cầu cấp không khí sạch. c) Cần xử lý không khí c ấ p trong các buồng phun. 6.3.8. Buồng lái của các cần trục làm việc phía tr ê n những khu vực có phát sinh nhiều nhiệt phải có biện pháp b ả o vệ hoặc có điều h òa cục bộ bên trong. THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] Quyết định 147/1999/QĐ-TTg ngày 05/7/1999 của Thủ tướng Chính phủ về tiêu chu ẩ n, đ ị nh mức sử dụng trụ s ở làm việc tại các cơ quan nhà nước, xí nghiệp. [2] QCXDVN 02: 2008/BXD - Quy chu ẩ n xây dựng Việt N am - Số liệu điều kiện tự nhiên dùng trong xây dựng - Phần 1 . MỤC LỤC 1. Phạm vi áp dụng 2. Tài liệu viện dẫn 3. Quy định chung 4. Nội dung công tr ì nh và yêu c ầ u về giải pháp thiết kế 4.1. Nền và móng 4.2. Mái và c ử a mái 4.3. Tường và vách ngăn 4.4. Cửa s ổ , cửa đi 4.5. Khe co g i ãn nhiệt 4.6. Cầu thang 4.7. Sàn 4.8. Các công tr ì nh phụ trợ 5. Các công trình k ỹ thuật 5.1. Quy định chung 5.2. Đư ờ ng h ầ m - kênh mư ơ ng 5.3. Bệ và cầu cạn 5.4. Hành lang băng tải 5.5. Bunke 5.6. Xi lô và cụm xi l ô 5.7. Giá đỡ sàn công tác và gác l ử ng 5.8. Ố ng khói 6. Yêu cầu thiết kế trang thiết bị k ỹ thuật 6.1. Hệ thống điện 6.2. Cấp và thoát nước 6.3. Thông gió và điều h òa không khí [1] ) TCVN sắp ban hành