TCVN9800-2:2013

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9800-2:2013 (ISO 4869-2:1994) về Âm học - Thiết bị bảo vệ thính giác - Phần 2: ước tính các mức áp suất âm trọng số A hữu hiệu khi đeo thiết bị bảo vệ thính giác TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 9800-2:2013 ISO 4869-2:1994 ÂM HỌC - PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ THÍNH GIÁC - PHẦN 2: ƯỚC TÍNH MỨC ÁP SUẤT ÂM TRỌNG SỐ A HỮU HIỆU KHI ĐEO PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ THÍNH GIÁC Acoustics - Hearing protectors - Part 2: Estimation of effective A-weighted sound pressure levels when hearing protectors are worn Lời nói đầu TCVN 9800-2:2013 hoàn toàn tương đương với ISO 4869-2:1994 và đính chính kỹ thuật 1:2006. TCVN 9800-2:2013 do Ban kỹ thuật Tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 43 Âm học biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Bộ tiêu chu ẩ n TCVN 9800 (ISO 4869), Â m học - Phương tiện bảo vệ thính giác gồm các tiêu chuẩn sau: - TCVN 9800-1:2013 (ISO 4869-1:1990), Phần 1: Phương pháp chủ quan đo độ suy giảm âm thanh; - TCVN 9800-2:2013 (ISO 4869-2:1994), Phần 2: Ước tính mức áp suất âm trọng số A hữu hiệu khi đeo phương tiện bảo vệ thính giác; - TCVN 9800-3:2013 (ISO 4869-3:2007), Phần 3: Phép đo tổn hao do chèn của bịt tai bảo vệ sử dụng mô hình thử nghiệm âm; - TCVN 9800-4:2013 (ISO/TR 4869-4:1998), Phần 4: Phép đo m ứ c áp suất âm hữu hiệu đối với bịt tai phục hồi âm thanh phụ thuộc theo mức âm; - TCVN 9800-5:2013 (ISO/TS 4869-5:2006), Phần 5: Phương pháp ước tính độ giảm tiếng ồn với đối tượng thử không có kinh nghiệm sử dụng. Lời giới thiệu Một cách lý tưởng th ì mức áp suất âm trọng số A hữu hiệu khi đeo phương tiện bảo vệ thính giác sẽ được đánh giá trên cơ s ở số liệu suy giảm âm thanh dải octa của phương tiện bảo vệ thính giác (được đo theo TCVN 9800-1 (ISO 4869-1)] và các mức áp suất âm của dải octa của tiếng ồn. Tuy nhiên cần phải thừa nh ậ n rằng trong nhiều tình huống các thông tin về các mức áp suất âm c ủ a dải octa của tiếng ồ n có thể không có sẵn. Vì vậy, trong thực tế, cần thiết phải có một phương pháp đơn giản hơn để xác định các mức áp suất âm trọng số A hữu hiệu mà chỉ dựa trên các mức áp suất âm trọng số A và trọng số C của tiếng ồn. Tiêu chu ẩ n này đề cập đến cả hai t ì nh huống này bằng cách xác định phương pháp t í nh dải octa cũng như hai quy trình đơn giản hóa khác là phương pháp HML và phương pháp SNR. Phương pháp dải octa là phương pháp t í nh đơn giản bao gồm các mức áp suất âm dải octa tại nơi làm việc và các số liệu về độ suy giảm âm thanh dải octa đối với phương tiện bảo vệ thính giác đang xem xét. Mặc dù đây có thể được cho là phương pháp đối chứng “chính xác”, nhưng vẫn có độ không chính xác vốn có, vì phương pháp này là dựa trên các giá trị suy giảm âm và các độ lệch chu ẩ n trung b ì nh và không dựa trên các giá trị suy giảm âm đối với cá nhân đang được đề cập đến. Phương pháp HML quy định ba giá trị suy giảm, H, M và L, được xác định từ các số liệu suy giảm âm thanh dải octa của phương tiện bảo vệ thính giác. Các giá trị này khi kết hợp cùng các mức áp suất âm trọng số A và trọng số C của tiếng ồn, được sử dụng để tính mức áp suất âm trọng số A hữu hiệu khi đeo phương tiện bảo vệ th í nh giác. Phương pháp SNR quy định một giá trị suy giảm đơn l ẻ , số đơn đánh giá sự suy giảm, được xác đ ị nh từ các s ố liệu suy giảm âm dải octa của phương tiện b ả o vệ thính giác. Giá trị này được trừ đi từ mức áp suất â m trọng số C của tiếng ồn để tính mức áp suất âm trọng số A hữu hiệu khi đeo phương tiện bảo vệ thính giác. Do sự trải rộng của sự suy giảm âm thanh b ở i các phương tiện bảo vệ thính giác khi một cá nhân đeo, tất cả ba phương pháp là được cung cấp gần tương đương nhau về độ chính xác trong đa s ố trạng thái tiếng ồn. Ngay c ả phương pháp đơn giản nhất, phương pháp SNR, cũng cho sự ước tính chính xác hợp lý của mức áp suất âm trọng số A để giúp cho sự chọn lựa và các đặc tính kỹ thuật của các phương tiện bảo vệ thính giác. Tuy vậy, trong các trường hợp đặc biệt, ví dụ đối với tiếng ồn tần số cao hoặc tần số thấp, sử dụng phương pháp HML hoặc phương pháp dải octa có thể tốt hơn. Tùy thuộc vào sự lựa chọn một thông số cụ thể trong quá trình tính toán, có thể nhận được các hiệu suất b ả o vệ khác nhau . C ần chú ý rằng các giá trị về hiệu suất bảo vệ đối với cả ba phương pháp chỉ có giá trị khi: - Các phương tiện bảo vệ thính giác được đeo đúng và cùng cách thức như chúng được đối tượng thử đeo khi thực hiện phép thử theo TCVN 9800-1 (ISO 4869-1); - Các phương tiện bảo vệ th í nh giác đ ược giữ đ ú ng cách; - Các đặc tính giải phẫu c ủ a đối tượng tham gia trong phép thử theo TCVN 9800-1 (ISO 4869-1) l à phù hợp với số đông những người đeo. Vì vậy, nguồn gốc chính c ủ a độ không chính xác tiềm ẩ n khi sử dụng ba phương pháp mô tả trong tiêu chuẩn này là dữ liệu đầu vào cơ b ả n của TCVN 9800-1 (ISO 4869-1). Nếu dữ liệu đầu vào không mô tả chính xác mức độ bảo vệ đạt được bằng một tập hợp xác định, thì sẽ không có phương pháp tính toán nào sẽ cho độ chính xác ổn định. CHÚ THÍCH 1: Giá trị chênh lệch nhỏ hơn hoặc bằng 3 dB t rong phép xác định mức áp suất âm hữu hiệu đ ối với các phương tiện bảo vệ thính giác so sánh là không đáng kể đối với các mục đích d ùng đ ể phân biệt các phương tiện này. CHÚ THÍCH 2: C ần chú ý để tránh chọn các phương tiện bảo vệ thính giác có độ suy giảm cao không cần thiết. Các phương tiện này có thể gây các khó khăn khi giao tiếp hoặc kém tiện lợi h ẳ n so với các phương tiện có độ suy giảm âm thấp hơn và vì vậy chúng có thể được đeo v ớ i thời gian ít hơn. ÂM HỌC - PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ THÍNH GIÁC - PHẦN 2: ƯỚC TÍNH MỨC ÁP SUẤT ÂM TRỌNG SỐ A HỮU HIỆU KHI ĐEO PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ THÍNH GIÁC Acoustics - Hearing protectors - Part 2: Estimation of effective A-weighted sound pressure levels when hearing protectors are worn 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định ba phương pháp (dải octa, HML và SNR) để ước tính các mức áp suất âm trọng số A hữu hiệu khi đeo các phương tiện bảo vệ th í nh giác. Các phương pháp này có thể áp dụng cho mức áp suất âm hoặc mức áp suất liên tục tương đương của tiếng ồn. Mặc dù, các phương pháp này chủ yếu áp dụng khi tiếp xúc với tiếng ồn ổ n định, nhưng cũng có thể áp dụng với các tiếng ồn có chứa các tín hiệu xung. Các phương pháp này không phù hợp khi sử dụng các phép đo mức áp suất âm đ ỉ nh. Các giá trị dải octa, H, M, L hoặc SNR là phù hợp để thiết lập các tiêu chuẩn về độ suy giảm âm thanh để lựa chọn hoặc so sánh các phương tiện bảo vệ thính giác, và/hoặc định ra các yêu cầu tối thiểu về độ suy giảm âm thanh có thể chấp nhận được. 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau là cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi (nếu có). TCVN 6775:2000 (IEC 651:1979/Amd.1:1993), Âm học - Máy đo mức âm. TCVN 9800-1:2013 (ISO 4869-1:1990), Âm học - Phương tiện b ả o vệ thính giác - Phần 1: Phương pháp chủ quan đo độ suy giảm âm thanh. 3. Thuật ngữ và định nghĩa Trong tiêu chuẩn này, áp dụng các thuật ngữ, định nghĩa tại TCVN 9800-1(IS O 4869-1) và các thuật ngữ, định nghĩa sau đây: 3.1. Hiệu suất bảo vệ (protection per f ormance) Tỷ lệ phần trăm các t ì nh huống mà mức áp suất âm trọng số A hữu hiệu khi đeo phương tiện bảo vệ thính giác là b ằ ng hoặc nhỏ hơn so với giá trị dự kiến. Giá trị được định rõ bằng cách đưa thêm ch ỉ số dưới vào các giá trị suy giảm cho các phương pháp khác nhau, ví dụ, H 80 , M 80 , L 80 , SNR 80 . CHÚ THÍCH 3: Giá trị của hiệu suất bảo vệ thư ờ ng được chọn bằng 84 % [tương ứng với h ằ ng số a = 1 (xem Đi ề u 5)]. Trong trường hợp n à y, có thể b ỏ qua các chỉ số dưới đối với các giá trị suy giảm. CHÚ THÍCH 4: Tình huống là có sự kết hợp của một cá nhân đặc thù đeo phương tiện bảo vệ th í nh giác cho trước trong môi trường tiếng ồn cụ thể. 3.2. Mức áp suất âm trọng số A hữu hiệu (effective A-weighted sound pressure level) L’ A x Với hiệu suất bảo vệ xác định, x , và trạng thái tiếng ồn cụ thể, mức áp suất âm trọng số A hữu hiệu khi một phương tiện bảo vệ thính giác cho trước được đeo, được tính theo một trong ba phương pháp quy định tại tiêu chuẩn này. 3.3 . Độ giảm mức tiếng ồn dự kiến (predicte d noise level reduction) PNR x Với hiệu suất bảo vệ xác định, x , và trạng thái tiếng ồn cụ thể, là chênh lệch giữa mức áp suất âm trọng số A, L A , và mức áp suất âm trọng số A hữu hiệu L’ A x , khi đeo một phương tiện bảo vệ thính giác cho trước. 3.4. Giá trị suy giảm tần số cao (high-frequency attenuation value) H x Với hiệu suất bảo vệ xác định, x , và một phương tiện bảo vệ thính giác cho trước, giá trị biểu thị độ giảm mức tiếng ồn dự kiến, PNR x , đối với các tiếng ồn với ( L C - L A ) = - 2 dB. 3.5 . Giá trị suy giảm tần số trung bình (medium- f requency attenuation value) M x Đối với hiệu suất bảo vệ xác định, x , và một phương tiện bảo vệ thính giác cho trước, giá trị biểu thị độ giảm mức tiếng ồn dự kiến, PNR x , đối với các tiếng ồn với (L C - L A ) = + 2 dB. 3.6. Giá trị suy giảm tần số thấp (low-frequency attenuation value) L x Đối với hiệu suất bảo vệ xác định, x , và một phương tiện bảo vệ thính giác cho trước, giá trị biểu thị độ giảm mức tiếng ồn dự kiến, PN R x , đối với các tiếng ồn với (L C - L A ) = + 10 dB. 3.7. Đánh giá số đơn (single number rating) SNR x Với hiệu suất bảo vệ xác định, x , và một phương tiện bảo vệ thính giác cho trước, giá trị được trừ từ mức áp suất âm trọng số C đo được, L C , để ước t í nh mức áp suất âm trọng số A hữu hiệu, L’ A x . 3.8. Tiếng ồn hồng (pink noise) Tiếng ồn trong đó mật độ phổ áp suất âm tỷ lệ nghịch với tần số. CHÚ THÍCH 5: Đặc tính tiếng ồn hồng l à có các mức áp suất âm dải octa phi trọng số l à giống như đối với tất cả các d ả i octa. 4. Phép đo độ suy giảm âm của các phương tiện bảo vệ thính giác Các giá trị suy giảm dải một phần ba octa của phương tiện bảo vệ thính gi á c được sử d ụng trong các phương pháp tính quy định trong tiêu chuẩn này được đo theo TCVN 9800-1 (ISO 4869-1). 5. Tính giá trị bảo vệ giả định, APVfx, của phương tiện bảo vệ thính giác đối với hiệu suất bảo vệ đã chọn Phép tính được bắt đầu bằng việc chọn hiệu suất b ả o vệ mong muốn, x , và hằng số tương ứng a (xem Bảng 1). Bảng 1 - Các giá trị của a đối với các hiệu suất bảo vệ x Hiệu suất b ả o vệ x, % Giá trị của a 75 0 , 67 80 0 , 84 84 1,00 85 1,04 90 1,28 95 1,64 Giá trị bảo vệ giả định, APV fx , của phương tiện bảo vệ th í nh giác được tính cho từng dải octa, trong khoảng từ 63 Hz đến 8000 Hz, sử dụng công thức sau: APV fx = m f - a s f (1) Trong đó: chỉ số dưới f là tần số trung tâm của dải octa; chỉ số dưới x l à hiệu suất bảo vệ đã chọn; m f là độ suy giảm âm thanh trung bình xác định theo TCVN 9800-1 (ISO 4869-1); s f là độ lệch chuẩn xác định theo TCVN 9800-1 (ISO 4869-1); a là h ằ ng số, có các giá trị nêu tại B ả ng 1. CHÚ THÍCH 6: Nếu không có sẵn bất kỳ giá trị nào tại 63 Hz, th ì sử dụng các giá trị của m f và s f đối với 125 Hz. Ví dụ về tính các giá trị bảo vệ giả định, APV fx , được nêu tại Phụ lục A. 6. Phương pháp dải octa Phương pháp n à y yêu cầu có các mức áp suất âm dải octa của tiếng ồn và các giá trị bảo vệ giả định, APV fx . Vì phương pháp này là riêng cho tiếng ồn, nên việc tính toán được thực hiện cho từng trạng thái ồn. Mức áp suất âm trọng số A hữu hiệu khi đeo phương tiện bảo vệ th í nh giác, L’ A x , được tính theo công thức sau: L’ A x = 10 lg (2) Trong đó: Các chỉ số dưới f ( k) là tần số-giữa của dải octa; f (1) = 63 Hz; f (2) = 125 Hz; f ( 3) = 250 Hz... f (8) = 8000 Hz; L f ( k) là mức áp suất âm của tiếng ồn trong dải octa; A f ( k) là tần số trọng số A phù hợp với TCVN 6775 (IEC 651) tại các tần số-giữa của dải octa (xem B ả ng 1). CHÚ THÍCH 7: Nếu không có sẵn các số liệu c ủ a dải octa tại 63 Hz đối với tiếng ồn, thì t ổ ng trong Công thức (2) bắt đầu từ 125 Hz. Giá trị kết quả L’ A x được l à m tròn đến số nguyên gần nhất. Ví dụ về tính mức áp suất âm trọng số A hữu hiệu khi đeo phương tiện bảo vệ th í nh giác trong vùng tiếng ồn riêng được nêu tại Phụ lục B. 7. Phương pháp HML Phương pháp này yêu cầu có các mức áp suất âm trọng số A và trọng số C của tiếng ồn và các giá trị H, M v à L. 7.1. Tính các giá trị H, M và L Phép t í nh các gi á trị H, M và L được dựa trên tám ph ổ tiếng ồn so sánh với các giá trị (L C - L A ) khác nhau (xem Bảng 2) và các giá trị bảo vệ giả định, APV fx , của phương tiện bảo vệ thính giác. Các giá trị l à không phụ thuộc vào trạng thái tiếng ồn thực mà ch ú ng được áp dụng, và được tính theo công thức sau: H x = 0,25 (3) M x = 0,25 (4) L x = 0,25 (5) Trong đó: PNR = 100 dB + 10 lg (6) Các giá trị L Af(k)i và d i được nêu tại Bảng 2 Chỉ số dưới thứ i là số lượng các phổ tiếng ồn chuẩn. CHÚ THÍCH 8: Trong Công thức (6), giá trị 100 dB là mức áp suất âm toàn phần trọng số A của từng tiếng ồn tại Bảng 2. Giá trị của các kết quả H x , M x và L x được làm tròn đến số nguyên gần nhất. Ví dụ về tính các giá trị H, M và L được nêu tại Phụ lục C. 7.2. Áp dụng phương pháp HML để ước tính mức áp suất âm trọng số A hữu hiệu Mức áp suất âm trọng số A hữu hiệu, L’ A x , được tính theo hai bước như sau: a) Mức giảm mức ồn dự kiến, PNR x , được tính từ các giá trị H x , M x và L x và các mức áp suất âm trọng số A của tiếng ồn. Các phép tính như sau: Đối với các tiếng ồn có các giá trị (L C - L A ) ≤ 2 dB PNR x = M x - (L C - L A - 2 dB ) (7) Đối với các tiếng ồn có các giá trị (L C - L A ) ≥ 2 dB PNR x = M x - (L C - L A - 2 dB ) (8) b) L’ A x , được tính từ công thức sau: L’ A x , = L A - PNR x (9) Giá trị kết quả L’ A x được làm tròn đến số nguyên g ầ n nh ấ t. CHÚ THÍCH 9: Hiệu (L C - L A ) có thể được xác định từ các phép đo mức áp su ấ t âm, hoặc có thể được cho sẵn trong bảng đối với các trạng thái tiếng ồn điển hình. CHÚ THÍCH 10: Thay v ì mức áp suất âm trọng số C, có thể sử dụng mức áp suất âm phi trọng số. Đối với các tiếng ồn có t ầ n số rất thấp, quy tr ì nh này c ó th ể dẫn đến các giá trị của L’ A x cao hơn. Ví dụ về tính mức áp suất âm trọng số A hữu hiệu khi đeo phương tiện bảo vệ thính giác trong vùng tiếng ồn cụ thể được nêu tại Phụ lục C. Bảng 2 - Các mức áp suất âm dải octa trọng số A, L Af(k)i của tám tiếng ồn chuẩn được chuẩn hóa về mức áp suất âm trọng số A bằng 100 dB, các giá trị (L C - L A ) và các hằng số d i Các giá trị tính bằng đexiben i Tần số trung tâm dải octa, Hz (L C - L A ) d i 63 125 250 500 1000 2000 4000 8000 1 51,4 62,6 70,8 81,0 90,4 96,2 94,7 92,3 -1,2 -1,20 2 59,5 68,9 78,3 84,3 92,8 96,3 94,0 90,0 -0,5 -0,49 3 59,8 71,1 80,8 88,0 95,0 94,4 94,1 89,0 0,1 0,14 4 65,4 77,2 84,5 89,8 95,5 94,3 92,5 88,8 1,6 1,56 5 65,3 77,4 86,5 92,5 96,4 93,0 90,4 83,7 2,3 -2,98 6 70,7 82,0 89,3 93,3 95,6 93,0 90,1 83,0 4,3 -1,01 7 75,6 84,2 90,1 93,6 96,2 91,3 87,9 81,9 6,1 0,85 8 77,6 88,0 93,4 93,8 94,2 91,4 87,9 79,9 8,4 3,14 CH Ú THÍCH 1 : d i là số có nguồn gốc thực nghiệm. CHÚ THÍCH 2: Giá trị b ằ ng 100 dB đối với mức áp suất â m trọng số A toàn phần, L A , là tùy ý và được chọn để tính toán được đơn gi ả n. 8. Phương pháp SNR Phương pháp này yêu cầu có mức áp suất âm trọng số C của tiếng ồn và giá trị SNR. 8.1. Tính các giá trị SNR Phép tính các giá trị SNR i được dựa trên cơ sở phổ tiếng ồn hồng (xem Bảng 3) và các giá trị b ả o vệ gi ả định, L Af(k)i , của phương tiện bảo vệ thính giác. SNR x , l à không phụ thuộc vào phổ tiếng ồn thực mà chúng được áp dụng, và được tính theo công thức sau: SNR x = 100 dB + 10 l g (10) Trong đó L Af(k) được nêu tại Bảng 3. CHÚ THÍCH 11: Trong công thức (10), giá trị 100 là mức áp suất âm toàn phần trọng số C c ủ a tiếng ồn hồng chuẩn tại Bảng 3. Giá trị của kết quả SNR x được làm tròn đến số nguyên gần nhất. Ví dụ về tính các giá trị SNR được nêu tại Phụ lục D. 8.2. Áp dụng phương pháp SNR để ước tính mức áp suất âm trọng số A hữu hiệu Tính L’ A x từ SN R x và mức áp suất âm trọng số C c ủ a tiếng ồn theo công thức sau: L’ A x = L C - SNR x (11) Chỉ khi có sẵn mức áp suất âm toàn phần trọng số A của tiếng ồn, có thể vẫn sử dụng SNR nếu đã biết hiệu (L C - L A ) (xem Chú thích 12 và 13). Sau đó L’ A x được tính theo: L’ A x = L A + (L C - L A ) - SNR x (12) CHÚ THÍCH 12: Hiệu (L C - L A ) có thể được ước tính từ các phép đo mức áp suất âm, hoặc có thể được cho sẵn trong bảng đối với các trạng thái tiếng ồn điển h ì nh. CHÚ THÍCH 13: Thay vì mức áp suất âm tr ọ ng số C, có th ể sử dụng mức áp suất âm phi trọng số. Đối với các tiếng ồn có tần số rất thấp, quy tr ì nh này có th ể mang lại các gi á trị của L’ A x cao hơn. Ví dụ về tính mức áp suất âm trọng số A hữu hiệu khi đeo phương tiện bảo vệ thính giác trong vùng tiếng ồn cụ thể được nêu tại Phụ lục D. Bảng 3 - Các mức áp suất âm dải octa trọng số A, L Af(k) , của tiếng ồn hồng có mức áp suất âm trọng số C bằng 100 dB Tần số trung tâm dải octa , f, Hz 63 125 250 500 1000 2000 4000 8000 L Af(k) , dB 65,3 75,4 82,9 88,3 91 , 5 92 , 7 92,5 90,4 CHÚ THÍCH: Các giá trị trong bảng này được rút ra từ tiếng ồn hồng với mức áp suất âm tr ọ ng số C bằng 100 dB. Độ lớn c ủ a mức này được ch ọ n để dễ dàng tính toán và không ảnh hư ở ng đến kết quả SNR. Tần số trọng số C được xác định tại TCVN 6775 (IEC 651). Phụ lục A (tham khảo) Ví dụ về tính các giá trị bảo vệ giả định, APVfx Tại ví dụ này sẽ tính các giá trị đối với phương tiện bảo vệ thính giác APV f80 ; tức là hiệu suất bảo vệ bằng 80 % được chọn, với h ằ ng số tương ứng a = 0,84 (xem Bảng 1). Sau đó các giá trị APV f80 này được sử dụng trong các phép tính cho tất cả các ví dụ minh họa. Bảng A.1 - Tính APV f80 Các giá trị tính bằng đexiben Tần số trung tâm dải octa, f , Hz 63 125 250 500 1000 2000 4000 8000 m f 7,4 10,0 14,4 19,6 22,8 29,6 38,8 34,1 s f 3,3 3 , 6 3,6 4,6 4,0 6,2 7,4 5 , 2 a s f ( a = 0,84) 2,8 3 , 0 3,0 3 , 9 3,4 5,2 6,2 4,4 APV f80 = m f - a s f 4,6 7,0 11,4 15,7 19,4 24,4 32,6 29,7 Phụ lục B (tham khảo) Ví dụ về tính các giá trị L’Ax theo phương pháp dải octa Tại ví dụ này chọn hiệu suất bảo vệ bằng 80 %. Các giá trị APV f80 được lấy từ Bảng A.1. B ả ng B.1 - Tính L’ A80 sử dụng phương pháp dải octa Các giá trị tính bằng đexiben Tần số trung tâm dải octa, f , Hz 63 125 250 500 1000 2000 4000 8000 Mức áp suất âm dải octa đo được của tiếng ồn, L f 75,0 84,0 86,0 88,0 97,0 99 , 0 97 , 0 96 , 0 Tần số trọng số A [theo TCVN 6775 (IEC 651)] -26,2 -16,1 -8 , 6 -3,2 0 +1 , 2 +1 , 0 -1 , 1 Mức áp suất âm dải octa trọng số A của tiếng ồn, L f + A f(k) 48,8 67,9 77,4 84,8 97 , 0 100,2 98,0 94,9 APV f80 từ Bảng A.1 4,6 7,0 11,4 15,7 19,4 24,4 32,6 29,7 L f + A f(k) - APV f80 44,2 60,9 66,0 69,1 77,6 75,8 65,4 65,2 L’ A80 được tính bằng cách thay các giá trị từ dòng cuối của Bảng B.1 vào công thức (2): L’ A80 = 10 lg(10 0,1x44,2 +…+ 10 0,1x65,2 ) dB = 80,6 dB Sau khi làm tròn, L’ A80 = 81 dB. Sau đó có thể công bố r ằ ng mức áp suất âm trọng số A hữu hiệu sẽ nhỏ hơn hoặc bằng 81 dB trong 80 % của trạng thái ồn khi phương tiện bảo vệ thính giác được nhiều người khác nhau đeo đúng cách trong môi trường ồn này. CHÚ THÍCH 14: Sự chênh lệch giữa L A và L’ A80 là độ giảm mức tiếng ồn dự kiến, PNR 80 , trong ví dụ này b ằ ng 23 dB. Phụ lục C (tham khảo) Ví dụ về tính và sử dụng các giá trị H, M và L C. 1 Tính các giá trị H, M và L cho một phương tiện bảo vệ thính giác cụ thể Sử dụng các giá trị APV f80 từ Phụ lục A và các mức áp suất âm dải octa trọng số A, L Af(k)i , từ Bảng 2, (L Af(k)i - APV f80 ) đư ợ c tính như sau: Bảng C.1 - Tính độ chênh lệch giữa L Af(k)i và APV f80 Các giá trị tính bằng đexiben Tần số trung tâm dải octa, f , Hz 63 125 250 500 1000 2000 4000 8000 L Af(k) 1 51,4 62,6 70,8 81,0 90,4 96,2 94,7 92,3 L Af(k) 2 59,5 68,9 78 , 3 84,3 92,8 96,3 94,0 90,0 L Af(k) 3 59,8 71 , 1 80,8 88,0 95,0 94,4 94,1 89,0 L Af(k) 4 65,4 77,2 84,5 89,8 95,5 94,3 92,5 88,8 L Af(k) 5 65,3 77,4 86,5 92,5 96,4 93,0 90,4 83,7 L Af(k) 6 70,7 82,0 89,4 93,5 95,6 93,0 90,1 83,0 L Af(k) 7 75,6 84,2 90,1 93,6 96,2 91,3 87,9 81,9 L Af(k) 8 77,6 88,0 93,4 93,8 94,2 91,4 87,9 79,9 APV f80 từ Bảng A.1 4,6 7,0 11 , 4 15,7 19,4 24,4 32 , 6 29,7 L Af(k) 1 - APV f80 L Af(k) 2 - APV f80 46,8 54,9 55,6 61,9 59,4 66,9 65,3 68,6 71,0 73,4 71,8 71,9 62,1 61,4 62,6 60,3 L Af(k) 3 - APV f80 55,2 64,1 69,4 72,3 75,6 70,0 61,5 59,3 L Af(k) 4 - APV f80 60,8 70,2 73,1 74,1 76,1 69,9 59,9 59,1 L Af(k) 5 - APV f80 60,7 70,4 75,1 76,8 77,0 68,6 57,8 54,0 L Af(k) 6 - APV f80 66,1 75,0 77,9 77,6 76,2 68,6 57,5 53,3 L Af(k) 7 - APV f80 71,0 77,2 78,7 77,9 76,8 66,9 55,3 52,2 L Af(k) 8 - APV f80 73,0 81,0 82,0 78,1 74,8 67,0 55,3 50,2 Tám giá trị PNR 80 được tính bằng cách thay giá trị chênh lệch từ Bảng C.1 vào công thức (6) như sau: PNR 1(80) = 100 dB - 10 Ig (10 0,1x46,8 +…+ 10 0,1x62,6 ) = 24,5 dB PNR 2(80) = 100 dB - 10 Ig (10 0,1x54,9 +…+ 10 0,1x60,3 ) = 22,7 dB PNR 3(80) = 100 dB - 10 Ig (10 0,1x55,2 +…+ 10 0,1x59,3 ) = 21,1 dB PNR 4(80) = 100 dB - 10 Ig (10 0,1x60,8 +…+ 10 0,1x59,1 ) = 19,6 dB PNR 5(80) = 100 dB - 10 Ig (10 0,1x60,7 +…+ 10 0,1x54,0 ) = 18,2 dB PNR 6(80) = 100 dB - 10 Ig (10 0,1x66,1 +…+ 10 0,1x53,3 ) = 16,9 dB PNR 7(80) = 100 dB - 10 Ig (10 0,1x71,0 +…+ 10 0,1x52,2 ) = 15,9 dB PNR 8(80) = 100 dB - 10 Ig (10 0,1x73,0 +…+ 10 0,1x50,2 ) = 13,9 dB Các giá trị H 80 , M 80 , và L 80 được tính bằng cách sử dụng các công thức (3), (4) và (5), và các giá trị PNR i (80) phía trên và các hằng số d i lấy từ Bảng 2 như sau, và làm tròn các giá trị này đến số nguyên gần nhất: H 80 = 0,25 (24,5 + … + 19,6) - 0,48 (-1,20 x 24,5 + … + 1,56 x 19,6) dB = 25 dB M 80 = 0,25 (18,2 + … + 13,9) - 0,16 (-2,98 x 18,2 + … + 3,14 x 13,9) dB = 18 dB L 80 = 0,25 (18,2 + … + 13,9) + 0,23 (-2,98 x 18,2 + … + 3,14 x 13,9) dB = 13 dB C. 2 Sử dụng các giá trị H 80 , M 80 , và L 80 để ước tính L’ A80 cho một phương tiện bảo vệ thính giác cụ thể trong trạng thái tiếng ồn đặc trưng Mức áp suất âm trọng số A hữu hiệu, L’ A80 , đối với một phương tiện bảo vệ thính giác có các giá trị H 80 , M 80 và L 80 cho trước (từ C.1) và trạng thái tiếng ồn đặc trưng có thể được ước tính theo hai bước sau: a) Tính hiệu số (L C - L A ). Sử dụng phổ tiếng ồn từ Phụ lục B sẽ có (L C - L A ) = - 1 dB. Độ giảm mức tiếng ồn dự kiến, PNR 80 , được t í nh theo công thức (7) như sau: PNR 80 = 18 dB - (25 - 18)/4 (- 1 - 2) dB = 23,3 dB b) Mức áp suất âm trọng số A, L A , của phổ tiếng ồn từ Phụ lục B là bằng 104 dB. Tính mức áp suất âm trọng số A hữu hiệu, L’ A80 theo công thức (9) như sau: L’ A80 = 104 dB - 23,3 dB = 80,7 dB Giá trị này được làm tròn đến số nguyên gần nhất. Sau đó có thể công bố là mức áp suất âm trọng số A hữu hiệu sẽ nhỏ hơn hoặc bằng 81 dB trong 80 % của các trạng thái mà phương tiện bảo vệ thính giác được nhiều người khác nhau đeo đúng cách trong môi trường tiếng ồn này. Phụ lục D (tham khảo) Ví dụ về tính và sử dụng các giá trị SNR D.1 Tính các giá trị SNR cho một phương tiện bảo vệ thính giác cụ thể Trong ví dụ này, hiệu suất bảo vệ được chọn l à 80 %. S ử dụng các giá trị APV f80 từ Phụ lục A và các giá trị, L Af(k) i từ B ả ng 3, tính giá trị SNR (Bảng D.1). B ả ng D.1 - Tính độ chênh lệch giữa L Af(k) i và APV f80 Các giá trị tính bằng đexiben Tần số trung tâm dải octa , f , Hz 63 125 250 500 1000 2000 4000 8000 L Af(k) từ Bảng 3 65,3 75,4 82,9 88 , 3 91 , 5 92 , 7 92,5 90,4 APV f80 từ Phụ lục A 4 , 6 7 , 0 11 , 4 15 , 7 19,4 24 , 4 32,6 29,7 L Af(k) - APV f80 60,7 68,4 71,5 72,6 72,1 68,3 59,9 60 , 7 Tính SNR 80 theo công thức (10) và làm tròn đến số nguyên gần nh ấ t: SNR (80 ) = 100 dB - 10 Ig (10 0,1x 1,607 + 1 0 0,1x 68 , 4 + ... + 10 0,1x60,7 ) = 22 dB. D. 2 Sử dụng giá trị SNR 80 để ước tính L’ A80 c ho một phương tiện bảo vệ thính giác cụ thể trong trạng thái tiếng ồn đặc trưng, trong đó đã biết L C Mức áp suất âm trọng số A hữu hiệu, L’ A80 , đối với một phương tiện bảo vệ thính giác có các giá trị SNR 80 cho trước (từ D.1). Sử dụng phổ tiếng ồn từ Phụ lục B, có L C = 103 dB. Tính L’ A80 theo công thức (11) như sau: L’ A80 = 103 dB - 22 dB = 81 dB Sau đó có thể công bố rằng mức áp suất âm trọng số A hữu hiệu, L’ A80 , sẽ nh ỏ hơn hoặc b ằ ng 81 dB trong 80 % của các trạng thái mà phương tiện bảo vệ th í nh giác được nhiều người khác nhau đeo đ ú ng cách trong môi trường tiếng ồn này. D. 3 S ử dụng giá trị SNR 80 để ước tính L’ A80 cho một phương tiện bảo vệ thính giác cụ th ể trong trạng thái tiếng ồn đặc trưng, trong đó mức áp suất âm trọng số A đã được đo và có sẵn sự ước tính hợp lý của (L C - L A ) Mức áp su ấ t âm trọng số A hữu hiệu, L’ A80 , đối với một phương tiện bảo vệ thính giác có giá trị SNR 80 cho trước (từ D.1) có thể ước tính được từ mức áp suất âm trọng số A đã đo, L A , và giá trị (L C - L A ) đã ước tính hoặc đã đo cho một tiếng ồn cụ thể. Sử dụng phổ tiếng ồn từ Phụ lục B, cho L A = 104 dB và (L C - L A ) = 1 , 0 dB. Tính L’ A80 theo c ô ng thức (12) như sau: L’ A80 = 104 dB + (- 1,0) dB - 22 dB = 81 dB Sau đó có thể công bố r ằ ng mức áp suất âm trọng số A hữu hiệu, L’ A80 , sẽ nhỏ hơn hoặc b ằ ng 81 dB trong 80 % của các trạng thái mà phương tiện bảo vệ thính giác được nhiều người khác nhau đeo đúng cách trong môi trường tiếng ồn này. THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] W AUGH, R. Simpli f ied hearing protector ratings - An international comparision, J. Sound Vib. , 93 (2), 1984. pp.289-305. [2] LUNDIN, R. Three methods for calculating the attenuation index of hearing protector - A presentation and a comparision, Bilsom AB, S-260 50 Billesholm, 1988 [3] LUNDIN, R. New Nordic draft for calculating three attenuation parameters for hearing protectors and how to use them in practice. Proccedings Internoise 86, Vol. 1, 1986.