TCVN6695-1:2000

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6695-1:2000 (ISO/IEC 2382-1 : 1993) về Công nghệ Thông tin - Từ vựng - Phần 1: Các thuật ngữ cơ bản TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 6695-1 : 2000 ISO/IEC 2382-1 : 1993 CÔNG NGHỆ THÔNG TIN - TỪ VỰNG PHẦN 1: CÁC THUẬT NGỮ CƠ BẢN Information technology - Vocabulary - Part 1: Fundamental terms Lời nói đầu TCVN 6695-1 : 2000 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn TCVN/JTC1 “Công nghệ Thông tin” biên soạn trên cơ sở ISO/IEC2382-1: 1993, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị; Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường (nay là Bộ Khoa học và Công nghệ) ban hành. Tiêu chuẩn này được chuyển đổi năm 2008 từ Tiêu chuẩn Việt Nam cùng số hiệu thành tiêu chuẩn Quốc gia theo quy định tại khoản 1 Điều 69 của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và điểm a khoản 1 Điều 6 Nghị định số 127/2007/NĐ-CP ngày 1/8/2007 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật. CÔNG NGHỆ THÔNG TIN - TỪ VỰNG PHẦN 1: CÁC THUẬT NGỮ CƠ BẢN Information technology - Vocabulary - Part 1: Fundamental terms 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định các thuật ngữ công nghệ thông tin cơ bản và định nghĩa của chúng. Các thuật ngữ tương ứng bằng tiếng Anh được đưa ra ngay sau thuật ngữ tiếng Việt để đối chiếu và tham khảo. 2. Thuật ngữ và định nghĩa Các thuật ngữ công nghệ thông tin cơ bản và định nghĩa tương ứng được quy định sau đây. CHÚ THÍCH - Để tiện tra cứu, đối chiếu với tiêu chuẩn quốc tế, các thuật ngữ tiếng Anh trong tiêu chuẩn này cùng mã số của chúng được giữ nguyên như trong ISO/IEC 2382-1 : 1993 Công nghệ thông tin - Từ vựng - Phần 1: Các thuật ngữ cơ bản. 01.01 Thuật ngữ chung 01.01.01 thông tin (trong xử lý thông tin) information (in information processing) Tri thức liên quan tới các khách thể như các sự việc, sự kiện, sự vật, quá trình, ý tưởng, kể cả các ý niệm mà trong một bối cảnh xác định sẽ có một ý nghĩa riêng biệt. 01.01.02 dữ liệu data Dạng biểu diễn có thể diễn đạt lại của thông tin dưới dạng quy ước thích hợp cho việc truyền giao, diễn giải hoặc xử lý. CHÚ THÍCH - Dữ liệu có thể được xử lý bởi con người hoặc các phương tiện tự động. 01.01.03 văn bản text Dữ liệu ở dạng ký tự, ký hiệu, từ, câu, đoạn, bảng hoặc những sắp đặt khác của các ký tự , nhằm chuyển tải một ý nghĩa mà sự lý giải nó phụ thuộc chính vào sự hiểu biết của người đọc về một ngôn ngữ tự nhiên hoặc nhân tạo nhất định. VÍ DỤ: một bức thư giao dịch được in trên giấy hay hiện trên màn hình. 01.01.04 truy cập to access Vào sử dụng một tài nguyên. 01.01.05 xử lý thông tin information processing Sự thực hiện một cách hệ thống các thao tác trên các thông tin, bao gồm xử lý dữ liệu, ví dụ như truyền giao dữ liệu và tự động hóa văn phòng. CHÚ THÍCH - Thuật ngữ "xử lý thông tin" không được xem như đồng nghĩa với "xử lý dữ liệu". 01.01.06 xử lý dữ liệu data processing DP (viết tắt) automatic data procesing ADP (viết tắt) Sự thực hiện một cách hệ thống các thao tác trên dữ liệu. VÍ DỤ: Các phép toán số học và logic trên các dữ liệu, hợp nhất hoặc sắp xếp các dữ liệu, kết nối hoặc biên dịch các chương trình, thao tác trên các văn bản như soạn thảo, sắp xếp, hợp nhất, lưu giữ, tìm kiếm, hiển thị hoặc in ấn. 01.01.07 phần cứng hardware Toàn bộ hay một phần các thành phần vật lý của một hệ thống xử lý thông tin. VÍ DỤ: các máy tính, các thiết bị ngoại vi. 01.01.08 phần mềm software Toàn bộ hay một phần các chương trình, thủ tục, quy tắc hoặc tập tài liệu đi kèm của một hệ thống xử lý thông tin. CHÚ THÍCH - Phần mềm là sự sáng tạo của trí tuệ, độc lập với phương tiện lưu giữ nó. 01.01.09 phần sụn firmware Tập hợp có thứ tự các lệnh và các dữ liệu tương ứng được lưu trữ một cách độc lập chức năng với bộ nhớ chính và thường được lưu trữ trong một ROM. 01.01.10 (thiết bị) lưu trữ (thiết bị) nhớ storage (device) Một đơn vị chức năng có khả năng thu nhận, bảo quản và tìm lại các dữ liệu. 01.01.11 bộ nhớ memory Toàn bộ không gian lưu trữ có địa chỉ trong một đơn vị xử lý và toàn bộ thiết bị lưu trữ bên trong khác được dùng để thi hành các lệnh. 01.01.12 tự động (tính từ) automatic Thuộc tính của một quá trình hoặc một thiết bị, trong những điều kiện xác định sẽ hoạt động không cần có sự can thiệp của con người. 01.01.13 tự động hóa (động từ) to automate Làm cho một quá trình hoặc một thiết bị trở nên tự động. 01.01.14 tự động hó a (danh từ) automation Sự biến đổi một quá trình hoặc một thiết bị thành tự động, hoặc là kết quả của một quá trình biến đổi như thế. 01.01.15 tin học hóa (động từ) to computerize Tự động hóa bằng máy tính. 01.01.16 tin học hóa (danh từ) computerization Sự tự động hóa bằng máy tính. 01.01.17 thế hệ máy tính computer generation Một phạm trù trong việc phân loại các máy tính theo lịch sử phát triển, chủ yếu dựa trên công nghệ dùng để chế tạo. VÍ DỤ: Thế hệ thứ nhất dựa trên các đèn điện tử, thế hệ thứ hai dựa trên các transito và thế hệ thứ ba dựa trên các mạch tích hợp. 01.01.18 tin học computer science Ngành khoa học và công nghệ liên quan đến việc xử lý thông tin bằng các máy tính. 01.01.19 trung tâm máy tính trung tâm xử lý dữ liệu computer center data processing center Một trung tâm bao gồm con người, phần cứng và phần mềm được tổ chức để cung cấp các dịch vụ xử lý thông tin. 01.01.20 hệ thống xử lý dữ liệu hệ thống máy tính hệ thống tính toán data processing system computer system computing system Một hoặc nhiều máy tính, thiết bị ngoại vi và các phần mềm liên kết lại để thực hiện việc xử lý dữ liệu. 01.01.21 hệ thống xử lý thông tin information processing system Một hoặc nhiều hệ thống xử lý dữ liệu và các thiết bị, chẳng hạn thiết bị văn phòng và truyền giao nhằm thực hiện việc xử lý thông tin. 01.01.22 hệ thống thông tin information system Một hệ thống xử lý thông tin cùng với các tài nguyên tương ứng, như các nguồn về nhân lực, kỹ thuật và tài chính nhằm cung cấp và phân phối các thông tin. 01.01.23 tài nguyên resource computer resource Một yếu tố của một hệ thống xử lý dữ liệu, cần thiết cho việc thực hiện các thao tác được yêu cầu. VÍ DỤ: Các thiết bị lưu trữ, các đơn vị vào - ra, một hoặc nhiều đơn vị xử lý, các dữ liệu, tệp và chương trình. 01.01.24 quá trình process Một dãy các sự kiện được xác định trước bởi mục đích của nó hoặc bởi hiệu ứng của nó, diễn ra trong các điều kiện nhất định. 01.01.25 tiến trình (trong xử lý dữ liệu) process (in data procesing) Một dãy các sự kiện xuất hiện trong việc thi hành một phần hoặc toàn bộ một chương trình. 01.01.26 cấu hình configuration Cách thức tổ chức và liên kết những bộ phận phần cứng và phần mềm của một hệ thống xử lý thông tin. 01.01.27 sơ đồ khối block diagram Sơ đồ của một hệ thống trong đó các phần hoặc các chức năng chính được biểu diễn bởi các khối. Các khối nối kết với nhau bằng các đường thể hiện mối quan hệ giữa các khối đó. CHÚ THÍCH - Sơ đồ khối không bị giới hạn chỉ trên các thiết bị vật lý. 01.01.28 đồng bộ synchronous Nói về hai hoặc nhiều quá trình phụ thuộc vào sự xuất hiện của các sự kiện nhất định, ví dụ như các tín hiệu thời gian dùng chung. 01.01.29 không đồng bộ asynchronous Nói về hai hoặc nhiều quá trình không phụ thuộc vào sự xuất hiện của các sự kiện nhất định, ví dụ như các tín hiệu thời gian dùng chung. 01.01.30 dữ liệu vào input (data) Dữ liệu được nhập vào một hệ thống xử lý thông tin hoặc một thành phần bất kỳ của hệ thống, được dùng cho mục đích lưu trữ hoặc xử lý. 01.01.31 (tiến trình) nhập input (process) Tiến trình nhập dữ liệu vào một hoặc một thành phần của hệ thống xử lý thông tin, được dùng cho mục đích lưu trữ hoặc xử lý. 01.01.32 vào (tính từ) input (adjective) Nói về một thiết bị, quá trình hoặc kênh vào - ra có trong một quá trình nhập dữ liệu hoặc nói về những dữ liệu hoặc trạng thái tương ứng. 01.01.33 dữ liệu ra output (data) Dữ liệu do một hệ thống hoặc một bộ phận của hệ thống xử lý thông tin chuyển ra ngoài bộ phận hoặc hệ thống đó. 01.01.34 (tiến trình) xuất output (process) Tiến trình, trong đó một hệ thống hoặc một bộ phận của hệ thống xử lý thông tin chuyển dữ liệu ra ngoài bộ phận hoặc hệ thống đó. 01.01.35 ra (tính từ) output (adjective) Nói về một thiết bị, tiến trình hoặc một kênh vào - ra có trong một quá trình xuất dữ liệu hoặc để chỉ những dữ liệu hoặc trạng thái tương ứng. 01.01.36 tải xuống to download Tải các chương trình hoặc dữ liệu từ một máy tính tới một máy tính (được kết nối với nhau) với tài nguyên hạn hẹp, điển hình là từ một máy tính lớn tới một máy tính cá nhân. 01.01.37 tải lên to upload Tải các chương trình hoặc dữ liệu từ một máy tính tới một máy tính (được kết nối với nhau) với các tài nguyên lớn hơn, điển hình là từ một máy tính cá nhân tới một máy tính lớn. 01.01.38 giao diện interface Ranh giới chung giữa hai đơn vị chức năng được xác định bởi những đặc trưng về chức năng, kết nối vật lý, trao đổi tín hiệu và những đặc trưng khác của các đơn vị đó nếu cần thiết. 01.01.39 truyền giao dữ liệu data communication Truyền dữ liệu giữa các đơn vị chức năng tuân thủ những quy tắc chi phối việc truyền dữ liệu và điều phối sự trao đổi. 01.01.40 đơn vị chức năng functional unit Một thực thể phần cứng hoặc phần mềm hoặc cả hai có khả năng thực hiện một chức năng nhất định. 01.01.41 trực tuyến (tính từ) online (adjective) on-line /GB/ (adjective) Nói về sự vận hành của một đơn vị chức năng được thực hiện dưới sự điều khiển của máy tính. 01.01.42 không trực tuyến (tính từ) offline (adjective) off-line /GB/ (adjective) Nói về sự vận hành của một đơn vị chức năng được thực hiện một cách độc lập hoặc song song với công việc chính của máy tính. 01.01.43 phân chia thời gian time sharing time slicing (deprecated in this sense) Một kỹ thuật điều hành của một hệ xử lý dữ liệu nhằm phân định các khoảng thời gian hoạt động cho hai hoặc nhiều quá trình trong một bộ xử lý. 01.01.44 mạng network Một tổ hợp gồm các nút và các nhánh liên kết. 01.01.45 mạng máy tính computer network Một mạng các máy tính được liên kết với nhau nhằm mục đích truyền giao dữ liệu và chia sẻ tài nguyên. 01.01.46 mạng cục bộ local area network LAN (viết tắt) Một mạng máy tính được lắp đặt nội bộ trong một vùng địa lý giới hạn. 01.01.47 tính liên tác interoperability Khả năng truyền giao, thực hiện các chương trình hoặc chuyển dữ liệu giữa các đơn vị chức năng khác nhau mà chỉ đòi hỏi người sử dụng hiểu biết chút ít hoặc không cần hiểu biết về các đặc thù của từng đơn vị. 01.01.48 hệ trao tay turnkey system Một hệ thống xử lý dữ liệu sẵn sàng vận hành sau khi đã được lắp đặt và bàn giao cho người sử dụng theo những điều kiện đã đặt ra. CHÚ THÍCH - Có thể yêu cầu thêm cả việc chuẩn bị dữ liệu của người sử dụng. 01.01.49 ảo virtual Nói về một đơn vị chức năng dường như có thật nhưng các chức năng của nó được thực hiện bởi các phương tiện khác. 01.01.50 máy ảo virtual machine Một hệ thống ảo xử lý dữ liệu dường như chỉ dành riêng cho một người sử dụng cụ thể nhưng các chức năng của nó được thực hiện thông qua việc phân chia các tài nguyên của một hệ thống xử lý dữ liệu thực. 01.01.51 vật mang dữ liệu data medium Vật liệu có khả năng ghi dữ liệu lên hoặc vào và tìm lại các dữ liệu đó. 01.01.52 Đĩa Disk Vật mang dữ liệu gồm một đĩa tròn phẳng quay được, có thể ghi (hoặc đọc) dữ liệu lên (từ) một hoặc cả hai mặt. 01.01.53 mở phiên to log on to log in Bắt đầu một phiên (làm việc). 01.01.54 đóng phiên to log off to log out Kết thúc một phiên (làm việc). 01.02 Biểu diễn thông tin 01.02.01 tín hiệu signal Sự biến thiên của một đại lượng vật lý được dùng để biểu diễn dữ liệu. 01.02.02 rời rạc discrete Nói về các dữ liệu được biểu diễn bởi các phần tử phân biệt như các ký tự, hoặc các đại lượng vật lý có một số hữu hạn giá trị phân biệt được với nhau, cũng như nói về các quá trình và các đơn vị chức năng sử dụng các dữ liệu đó. 01.02.03 số (tính từ) numeric numerical Nói về các dữ liệu được biểu diễn bởi các chữ số cũng như nói về các quá trình và các đơn vị chức năng sử dụng các dữ liệu đó. 01.02.04 số (tính từ) digital Nói về dữ liệu chỉ chứa các số hoặc nói về các tiến trình và các đơn vị chức năng sử dụng các dữ liệu đó. 01.02.05 chữ - số alphanumeric Nói về dữ liệu chứa các chữ, chữ số hoặc các ký tự khác như các dấu chấm câu hoặc nói về các tiến trình và các đơn vị chức năng sử dụng các dữ liệu đó. 01.02.06 Analog tương tự analog Nói về những đại lượng vật lý biến thiên liên tục hoặc những dữ liệu được biểu diễn dưới dạng liên tục hoặc nói về các tiến trình và các đơn vị chức năng sử dụng các dữ liệu đó. 01.02.07 ký hiệu Symbol Một biểu diễn dạng đồ hình của một khái niệm có nghĩa trong một ngữ cảnh nhất định. 01.02.08 bit chữ số nhị phân bit binary digit Chữ số 0 hoặc 1 dùng trong hệ đếm nhị phân. 01.02.09 byte byte Một xâu bao gồm một số bit được xử lý như một đơn vị và thường biểu diễn cho một ký tự hoặc một bộ phận của ký tự. CHÚ THÍCH 1) Số lượng bit trong một byte là cố định đối với một hệ thống xử lý dữ liệu. 2) Số lượng bit trong một byte thường là 8. 01.02.10 octet cụm 8 bit octet 8-bit byte Một byte chứa 8 bit; cụm tám. 01.02.11 ký tự character Một thành viên của một tập chứa các phần tử được dùng để biểu diễn, tổ chức hoặc điều khiển dữ liệu. CHÚ THÍCH Có thể phân loại các ký tự như sau: 01.02.12 chữ số ký tự số digit numeric character Một ký tự biểu thị một số nguyên không âm. VÍ DỤ: Một trong các ký tự 0, 1,..., F trong hệ đếm 16. 01.03 Phần cứng 01.03.01 đơn vị xử lý đơn vị xử lý trung tâm processing unit central processing unit CPU (viết tắt) Đơn vị chức năng bao gồm một hoặc nhiều bộ xử lý và các bộ nhớ trong. 01.03.02 máy tính lớn mainframe Một loại máy tính thường được dùng trong những trung tâm máy tính có công suất xử lý lớn với các thiết bị ngoại vi mạnh và có thể cho phép nhiều máy tính khác cùng nối đến để chia sẻ những tài nguyên đó. 01.03.03 máy tính computer Đơn vị chức năng có khả năng thực hiện các phép toán số học và logic không cần con người can thiệp. 01.03.04 máy tính số digital computer Máy tính được điều khiển bởi các chương trình chứa ở bên trong và có khả năng: sử dụng bộ nhớ chung để chứa một phần hoặc toàn bộ một chương trình cũng như một phần hoặc toàn bộ các dữ liệu cần thiết cho việc thực hiện chương trình; thực hiện các chương trình được viết hoặc được yêu cầu bởi người dùng; thực hiện các thao tác xử lý trên những dữ liệu rời rạc được biểu diễn dưới dạng số bao gồm các phép toán số học và logic; chạy các chương trình tự biến đổi trong khi thực hiện. 01.03.05 máy tính analog analog computer Máy tính có hoạt động tương tự như hành vi của một hệ thống khác; nó tiếp nhận, xử lý và tạo ra các dữ liệu analog. 01.03.06 máy tính lai hybrid computer Máy tính trong đó có tích hợp các thành phần của máy tính analog và máy tính số ở bên trong thông qua các bộ chuyển đổi số - analog và analog - số. CHÚ THÍCH - Một máy tính lai có thể sử dụng hoặc tạo ra các dữ liệu analog hoặc dữ liệu rời rạc. 01.03.07 thiết bị ngoại vi peripheral equipment Thiết bị được kết nối với một máy tính và được điều khiển bởi máy tính đó. 01.03.08 bộ xử lý processor Đơn vị chức năng của máy tính, có nhiệm vụ diễn giải và thực hiện các lệnh. 01.03.09 bộ vi xử lý microprocessor Bộ xử lý với mọi thành phần của nó được tích hợp ở trong một hoặc vài vi mạch. 01.03.10 mạch tích hợp vi mạch chip integrated circuit microchip chip IC (viết tắt) Một mảnh nhỏ của chất bán dẫn chứa các linh kiện điện tử được nối mạch với nhau. 01.03.11 thiết bị cuối terminal Đơn vị chức năng của một hệ thống hoặc một mạng truyền thông tại đó dữ liệu có thể được đưa vào hoặc lấy ra. 01.03.12 thiết bị cuối cho người dùng user terminal Một thiết bị cuối cho phép người dùng liên lạc với máy tính. 01.03.13 trạm làm việc workstation Đơn vị chức năng thường có khả năng tính toán (xử lý) chuyên dụng và có các đơn vị nhập và xuất dữ liệu cho người dùng. 01.03.14 thiết bị cuối lập trình được thiết bị cuối thông minh programmable terminal intelligent terminal Một loại thiết bị cuối cho người dùng có sẵn khả năng xử lý dữ liệu. 01.03.15 thiết bị cuối không lập trình được thiết bị cuối không thông minh nonprogrammable terminal dumb terminal Một loại thiết bị cuối cho người dùng không có khả năng độc lập xử lý dữ liệu. 01.03.16 thiết bị hiển thị video display terminal VDT (viết tắt) visual display terminal visual display unit VDU (viết tắt) Một loại thiết bị cuối dùng với một màn hiển thị và thường được trang bị một đơn vị nhập liệu như bàn phím. 01.03.17 máy tính số học calculator Một loại thiết bị thích hợp cho các tính toán số học, song cần có sự can thiệp của con người để thay đổi chương trình (nếu có) chứa trong bộ nhớ và để khởi động mỗi phép tính hoặc một chuỗi các phép tính. 01.03.18 kiến trúc máy tính computer architecture Cấu trúc logic và các đặc trưng chức năng của một máy tính, bao gồm các quan hệ giữa những thành tố phần cứng và phần mềm của nó. 01.03.19 máy vi tính microcomputer Một loại máy tính số có đơn vị xử lý được tạo nên từ một hoặc vài bộ vi xử lý có khả năng lưu trữ cũng như vào-ra dữ liệu. 01.03.20 máy tính cá nhân personal computer Một loại máy vi tính chủ yếu được thiết kế cho việc sử dụng độc lập của một người dùng cá thể. 01.03.21 máy tính xách tay portable computer Một loại máy tính có thể xách tay di chuyển để sử dụng ở nhiều nơi khác nhau. 01.03.22 máy tính cầm tay laptop máy tính mi ni máy tính loại vừa minicomputer computer Một loại máy tính xách tay chạy pin đủ nhẹ và nhỏ có thể đặt lên đùi người sử dụng. 01.03.23 Một loại máy tính số có các khả năng ở giữa máy vi tính và máy tính lớn. 01.03.24 máy siêu tính supercomputer Mọi loại máy tính có tốc độ xử lý cao nhất ở thời điểm máy được sản xuất dùng để giải các bài toán khoa học và kỹ thuật. 01.03.25 MIPS (viết tắt) triệu lệnh/giây MIPS (viết tắt) millions of instructions per second Một đơn vị đo tốc độ xử lý của máy tính bằng một triệu lệnh trong một giây. 01.03.26 megaflops (MFLOPS) triệu phép toán dấu phảy động/giây MFLOPS (viết tắt) megaflops Một đơn vị đo tốc độ xử lý của máy tính bằng một triệu phép tính dấu phảy động trong một giây. 01.03.27 tính kết nối connectivity Khả năng của một hệ thống hoặc một thiết bị có thể được kết nối với một hệ thống hoặc một thiết bị khác mà không cần thay đổi trước. 01.04 Phần mềm 01.04.01 phần mềm ứng dụng chương trình ứng dụng application software application program Phần mềm hay một chương trình chuyên dùng để giải quyết một vấn đề ứng dụng. VÍ DỤ: Một chương trình bảng tính. 01.04.02 phần mềm hệ thống system software Phần mềm độc lập - ứng dụng trợ giúp cho việc khai thác phần mềm ứng dụng. VÍ DỤ: một hệ điều hành. 01.04.03 phần mềm hỗ trợ support software support program Phần mềm hay một chương trình trợ giúp cho việc phát triển, bảo trì hay cho việc dùng một phần mềm khác, hay cung cấp những chức năng tổng quát độc lập với ứng dụng. VÍ DỤ: Một chương trình dịch, một hệ quản trị CSDL. 01.04.04 hồ sơ hệ thống system documentation Tập hợp các tài liệu mô tả các yêu cầu, khả năng, hạn chế, thiết kế, sự hoạt động và việc bảo trì của một hệ xử lý thông tin. 01.04.05 gói phần mềm software package Một tập đầy đủ và có hồ sơ các chương trình được cung cấp cho nhiều người dùng trong trường hợp cùng một ứng dụng hay cùng một chức năng. CHÚ THÍCH - Một số gói phần mềm có thể sửa đổi được cho một ứng dụng đặc biệt. 01.04.06 t ính khả chuyển (của chương trình) portability (of a program) Khả năng của một chương trình sử dụng được trên nhiều hệ xử lý dữ liệu khác nhau mà không cần chuyển đổi chương trình sang một ngôn ngữ khác, chỉ cần sửa đổi chương trình chút ít hoặc không cần sửa đổi gì. 01.04.07 công nghệ phần mềm software engineering Sự áp dụng có hệ thống các tri thức, phương pháp, kinh nghiệm khoa học và công nghệ vào việc thiết kế, cài đặt, kiểm thử và lập hồ sơ phần mềm nhằm tối ưu hóa việc sản xuất, sự trợ giúp và chất lượng của phần mềm đó. 01.04.08 hệ điều hành operating system OS (viết tắt) Phần mềm điều khiển việc thực hiện các chương trình và có thể cung cấp các dịch vụ như cấp phát tài nguyên, lập lịch, điều khiển vào - ra và quản lý dữ liệu. CHÚ THÍCH - Tuy hệ điều hành bao gồm phần mềm là chính, nhưng vẫn có thể có một phần những cài đặt cứng. 01.05 Lập trình 01.05.01 chương trình chương trình máy tính program computer program Đơn vị cú pháp theo đúng các quy tắc của một ngôn ngữ lập trình nhất định bao gồm các khai báo và các câu lệnh cần thiết để thực hiện một chức năng, một công việc hay để giải một bài toán. 01.05.02 lập trình (động từ) to program to code Thiết kế, viết, sửa đổi và kiểm thử các chương trình. 01.05.03 việc lập trình (danh từ) programming Tập hợp các công việc thiết kế, viết, sửa đổi và kiểm thử các chương trình. 01.05.04 chương trình con routine Một chương trình hay một phần của một chương trình có thể được dùng chung hay thường được dùng. 01.05.05 giải thuật, thuật toán algorithm Một tập có thứ tự và hữu hạn các quy tắc xác định dùng để giải quyết một vấn đề. 01.05.06 lưu đồ flowchart Biểu diễn đồ thị của một quá trình hay việc giải từng bước một bài toán bằng cách dùng các hình hình học được chú giải thích hợp, được nối với nhau bằng các đường nhằm mục đích thiết kế hay lập hồ sơ một quá trình hay một chương trình. 01.05.07 gỡ lỗi to debug Phát hiện, định vị và khử lỗi trong các chương trình. 01.05.08 ngôn ngữ tự nhiên natural language Một ngôn ngữ mà các quy tắc được dựa trên cơ sở của việc dùng hiện hành không cần phải có chỉ dẫn gì đặc biệt. 01.05.09 ngôn ngữ nhân tạo artificial language Một ngôn ngữ mà các quy tắc được thiết lập tường minh trước khi dùng. 01.05.10 ngôn ngữ lập trình programming language Một ngôn ngữ nhân tạo để biểu thị các chương trình. 01.06 ứng dụng và người dùng đầu cuối 01.06.01 mô phỏng simulation Việc dùng một hệ thống tin học để biểu diễn một số đặc trưng có lựa chọn về hành vi của một hệ thống vật lý hay một hệ thống trừu tượng. VÍ DỤ: việc biểu diễn các luồng khí chuyển động trên cánh máy bay, với các giá trị khác nhau của vận tốc, nhiệt độ và áp suất không khí. 01.06.02 y phỏng emulation Việc dùng một hệ thống tin học để bắt chước y hệt một hệ thống tin học khác, cùng sử dụng một dữ liệu vào, cùng thực hiện một số chương trình và cùng có kết quả như nhau. CHÚ THÍCH - Việc y phỏng nói chung được thực hiện nhờ phần cứng hoặc phần sụn. 01.06.03 tìm kiếm thông tin information retrieval IR (viết tắt) Tập hợp các hành động, phương pháp và thủ tục để lấy được thông tin về một chủ đề cho trước, từ các dữ liệu được lưu trữ. 01.06.04 bản sao cứng hard copy Bản sao hình ảnh, có khả năng lưu trong thời gian dài, trên một vật liệu bền và có thể mang đi mang lại được. Hình ảnh được tạo thành trên một thiết bị ra, chẳng hạn trên một máy in hoặc máy vẽ. 01.06.05 bản sao mềm soft copy Kết quả ra của thông tin dưới dạng âm thanh và hình ảnh. VÍ DỤ: ảnh hiện trên màn hình. 01.06.06 menu thực đơn menu Danh sách các lựa chọn được hiển thị bởi một hệ thống tin học, trên đó người dùng có thể chọn một hành động cần thực hiện. 01.06.07 dấu nhắc prompt Thông báo dưới dạng hình ảnh hoặc âm thanh, được gửi đến bởi một chương trình, nhằm đề nghị người dùng đáp lại. 01.06.08 đồ họa máy tính computer graphics Các phương pháp và kỹ thuật để tạo dựng, xử lý, lưu trữ và hiển thị các ảnh bằng máy tính. 01.06.09 tự động hóa văn phòng office automation OA (viết tắt) Toàn bộ các hoạt động văn phòng được thực hiện thông qua một hệ thống xử lý thông tin. CHÚ THÍCH - Trong trường hợp riêng, thuật ngữ này bao gồm việc xử lý và truyền giao văn bản, hình ảnh và âm thanh. 01.06.10 xử lý văn bản text processing word processing Các thao tác xử lý dữ liệu trên văn bản như đưa văn bản vào, soạn thảo, sắp xếp, hợp nhất, tìm kiếm, lưu trữ, hiển thị và in. 01.06.11 tính tương thích compatibility Khả năng của một đơn vị chức năng có thể đáp ứng được các yêu cầu của một giao diện đặc biệt mà không phải thay đổi nhiều. 01.06.12 trí tuệ nhân tạo artificial intelligence AI (viết tắt) Chuyên ngành của tin học, nghiên cứu việc phát triển các hệ tin học có khả năng thực hiện các chức năng liên quan đến trí tuệ con người như lập luận, học và tự hoàn thiện. 01.06.13 khoa học người máy robotics Các kỹ thuật thiết kế, xây dựng và sử dụng người máy. 01.06.14 được máy tính hỗ trợ computer-aided computer-assisted CA (viết tắt) Chỉ một kỹ thuật hoặc một quá trình trong đó một phần công việc được thực hiện nhờ máy tính. 01.06.15 chế bản điện tử electronic publishing computer-aided publishing computer-assisted publishing Tạo ra các tài liệu có chất lượng cao, bao gồm cả văn bản, hình ảnh, đồ thị... có sự hỗ trợ của máy tính. CHÚ THÍCH - Trong một số trường hợp, chế bản điện tử được thực hiện nhờ các chương trình ứng dụng; trong các trường hợp khác, công việc được thực hiện nhờ các thiết bị chuyên dụng. 01.06.16 chế bản vi tính desktop publishing Chế bản điện tử trên máy vi tính. 01.06.17 thư tín điện tử electronic mail, E mail Thư tín dưới dạng các thông báo được truyền giữa các thiết bị cuối trên một mạng máy tính. 01.06.18 cơ sở tri thức knowledge base K-base (viết tắt) Một cơ sở dữ liệu chứa các quy tắc suy diễn và các thông tin về kinh nghiệm và sự tinh thông của con người trong một lĩnh vực nào đó. CHÚ THÍCH - Trong các hệ tự học, cơ sở tri thức còn chứa các thông tin thu được từ việc giải những bài toán trước đó. 01.06.19 hệ chuyên gia expert system ES (viết tắt) Hệ thống tin học trợ giúp giải quyết các vấn đề trong một lĩnh vực ứng dụng nào đó theo kiểu một chuyên gia lập luận, suy diễn dựa trên một cơ sở tri thức được xây dựng trên kinh nghiệm và sự tinh thông của con người. CHÚ THÍCH 1) Thuật ngữ này đôi khi được hiểu là “hệ cơ sở tri thức“, trong đó nhấn mạnh tri thức là của chuyên gia. 2) Một số hệ chuyên gia có khả năng tự hoàn thiện cơ sở tri thức và tạo ra các luật suy diễn mới, dựa trên kinh nghiệm tích lũy được từ các bài toán có trước đó. 01.06.20 xử lý ảnh image processing picture processing Việc dùng một hệ tin học để tạo sinh, quét, phân tích, hoàn thiện, lý giải và hiển thị ảnh. 01.06.21 bảng tính điện tử spreadsheet program Chương trình dùng để hiển thị một bảng có các ô được bố trí theo hàng, cột và có quan hệ với nhau được xác định bởi người dùng. Nếu một ô bị thay đổi thì các ô có liên quan cũng sẽ thay đổi theo. 01.06.22 thân thiện user-friendly Nói về sự dễ dàng, thuận tiện cho người sử dụng. 01.07 An ninh máy tính 01.07.01 bảo vệ dữ liệu data protection Sự thực thi các phương tiện quản trị, kỹ thuật hoặc vật lý nhằm ngăn chặn những tác động bất hợp pháp cố ý hoặc do sự cố, làm lộ, làm thay đổi hoặc phá huỷ dữ liệu. 01.07.02 tội phạm máy tính computer crime Một tội phạm do việc sử dụng, sửa hoặc phá huỷ phần cứng, phần mềm hoặc dữ liệu. 01.07.03 dân nghiền máy tính hacker Kẻ say mê và có hiểu biết về kỹ thuật máy tính. 01.07.04 tin tặc hacker Kẻ say mê và có hiểu biết về kỹ thuật máy tính, sử dụng hiểu biết và phương tiện của mình vào việc truy cập không hợp pháp đến các tàI nguyên máy tính được bảo vệ. 01.07.05 trộm cắp phần mềm software piracy Sử dụng hoặc sao chép bất hợp pháp các sản phẩm phần mềm. 01.08 Quản lý dữ liệu 01.08.01 quản lý thông tin information management Trong một hệ thống xử lý thông tin, là tập hợp các chức năng điều khiển việc thu thập, phân tích, lưu trữ, tìm kiếm và phân phối thông tin. 01.08.02 quản lý dữ liệu data management Trong một hệ thống xử lý dữ liệu, là tập hợp các chức năng cho phép truy cập dữ liệu, thực hiện hoặc giám sát việc lưu trữ dữ liệu và điều khiển các thao tác vào-ra. 01.08.03 phương pháp truy cập access method Một kỹ thuật nhằm đạt được việc sử dụng các dữ liệu, bộ nhớ để đọc hoặc ghi dữ liệu hoặc một kênh vào-ra để chuyển giao dữ liệu. VÍ DỤ: phương pháp truy cập ngẫu nhiên, phương pháp truy cập theo chỉ dẫn, phương pháp truy cập tuần tự. 01.08.04 ngân hàng dữ liệu data bank Một tập dữ liệu liên quan tới một chủ đề xác định được tổ chức theo phương thức sao cho các thuê bao có thể tham khảo dễ dàng. 01.08.05 cơ sở dữ liệu data base Một tập dữ liệu được tổ chức theo một cấu trúc quan niệm mô tả các đặc trưng của các dữ liệu đó và các mối quan hệ giữa các thực thể tương ứng của chúng, phục vụ cho một hoặc nhiều lĩnh vực ứng dụng. 01.08.06 tệp file Một tập có đặt tên gồm các bản ghi được lưu trữ hay được xử lý như một đơn vị. Phụ lục A (Tham khảo) Thuật ngữ xếp theo vần tiếng Việt Tiếng Việt Tiếng Anh Mã số A ảo virtual 01.01.49 B bản sao cứng hard copy 01.06.04 bản sao mềm soft copy 01.06.05 bảng tính điện tử spreadsheet program 01.06.21 bảo vệ dữ liệu data protection 01.07.01 bit, chữ số nhị phân bit, binary digit 01.02.08 bộ nhớ memory 01.01.11 bộ vi xử lý microprocessor 01.03.09 bộ xử lý processor 01.03.08 byte byte 01.02.09 C cấu hình configuration 01.01.26 chế bản điện tử electronic publishing, computer- aided publishing, computer- assisted publishing 01.06.15 chế bản vi tính desktop publishing 01.06.16 chữ - số alphanumeric 01.02.05 chữ số, ký tự số digit, numeric character 01.02.12 chương trình, chương trình máy tính program, computer program 01.05.01 chương trình con routine 01.05.04 công nghệ phần mềm software engineering 01.04.07 cơ sở dữ liệu data base 01.08.05 cơ sở tri thức knowledge base 01.06.18 D dân nghiền máy tính hacker 01.07.03 dấu nhắc prompt 01.06.07 dữ liệu data 01.01.02 dữ liệu ra output (data) 01.01.33 dữ liệu vào input (data) 01.01.30 Đ đĩa disk 01.01.52 đồ họa máy tính computer graphics 01.06.08 đồng bộ synchronous 01.01.28 đóng phiên to log off, to log out 01.01.54 đơn vị chức năng functional unit 01.01.40 đơn vị xử lý, đơn vị xử lý trung tâm processing unit, central processing unit 01.03.01 được máy tính hỗ trợ computer-aided, computer- assisted 01.06.14 G giải thuật algorithm 01.05.05 giao diện interface 01.01.38 gói phần mềm software package 01.04.05 gỡ lỗi to debug 01.05.07 H hệ chuyên gia expert system 01.06.19 hệ điều hành operating system 01.04.08 hệ thống thông tin information system 01.01.22 hệ thống xử lý dữ liêu, hệ thống máy tính, hệ thống tính toán data processing system, computer system, computing system 01.01.20 hệ thống xử lý thông tin information processing system 01.01.21 hệ trao tay turnkey system 01.01.48 hồ sơ hệ thống system documentation 01.04.04 K khoa học người máy robotics 01.06.13 không đồng bộ asynchronous 01.01.29 không trực tuyến (tính từ) offline (adjective) 01.01.42 kiến trúc máy tính computer architecture 01.03.18 ký hiệu symbol 01.02.07 ký tự character 01.02.11 L lập trình (động từ) to program, to code 01.05.02 lưu đồ flowchart 01.05.06 M mạch tích hợp, vi mạch, chip integrated circuit, microchip, chip 01.03.10 mạng network 01.01.44 mạng cục bộ local area network 01.01.46 mạng máy tính computer network 01.01.45 máy ảo virtual machine 01.01.50 máy siêu tính supercomputer 01.03.24 máy tính computer 01.03.03 máy tính analog (tương tự) analog computer 01.03.05 máy tính cá nhân personal computer 01.03.20 máy tính cầm tay laptop computer 01.03.22 máy tính lai hybrid computer 01.03.06 máy tính lớn mainframe 01.03.02 máy tính mi ni, máy tính loại vừa minicomputer 01.03.23 máy tính số digital computer 01.03.04 máy tính số học calculator 01.03.17 máy tính xách tay portable computer 01.03.21 máy vi tính microcomputer 01.03.19 MIPS, triệu lệnh/giây MIPS, millions of instructions per second 01.03.25 mô phỏng simulation 01.06.01 mở phiên to log on, to log in 01.01.53 N ngân hàng dữ liệu data bank 01.08.04 ngôn ngữ lập trình programming language 01.05.10 ngôn ngữ nhân tạo artificial language 01.05.09 ngôn ngữ tự nhiên natural language 01.05.08 O octet, cụm 8 bit octet, 8-bit byte 01.02.10 P phân chia thời gian time sharing, time slicing 01.01.43 phần cứng hardware 01.01.07 phần mềm software 01.01.08 phần mềm hệ thống system software 01.04.02 phần mềm hỗ trợ support software, support program 01.04.03 phần mềm ứng dụng, chương trình ứng dụng application software, application program 01.04.01 phần sụn firmware 01.01.09 phương pháp truy cập access method 01.08.03 Q quá trình process 01.01.24 quản lý dữ liệu data management 01.08.02 quản lý thông tin information management 01.08.01 R ra (tính từ) output (adjective) 01.01.35 rời rạc discrete 01.02.02 S số (tính từ) numeric, numerical 01.02.03 số (tính từ) digital 01.02.04 sơ đồ khối block diagram 01.01.27 T tài nguyên resource, computer resource 01.01.23 tải lên to upload 01.01.37 tải xuống to download 01.01.36 tệp file 01.08.06 tìm kiếm thông tin information retrieval 01.06.03 tin học computer science 01.01.18 tin học hóa (danh từ) computerization 01.01.16 tin học hóa (động từ) to computerize 01.01.15 tin tặc hacker 01.07.04 tiến trình process 01.01.25 (tiến trình) nhập input (process) 01.01.31 (tiến trình) xuất output (process) 01.01.34 thân thiện user-friendly 01.06.22 thế hệ máy tính computer generation 01.01.17 thiết bị cuối terminal 01.03.11 thiết bị cuối cho người dùng user terminal 01.03.12 thiết bị cuối không lập trình được, thiết bị cuối không thông minh nonprogrammable terminal, dumb terminal 01.03.15 thiết bị hiển thị video display terminal, visual display terminal, visual display unit 01.03.16 thiết bị lập trình được, thiết bị cuối thông minh programmable terminal, intelligent terminal 01.03.14 (thiết bị) lưu trữ, nhớ storage (device) 01.01.10 thiết bị ngoại vi peripheral equipment 01.03.07 thông tin information 01.01.01 thuật toán algorithm 01.05.05 thư tín điện tử electronic mail, E mail 01.06.17 thực đơn, menu menu 01.06.06 tín hiệu signal 01.02.01 tính khả chuyển (của chương trình) portability (of a program) 01.04.06 tính kết nối connectivity 01.03.27 tính liên tác interoperability 01.01.47 tính tương thích compatibility 01.06.11 tội phạm máy tính computer crime 01.07.02 trạm làm việc workstation 01.03.13 trí tuệ nhân tạo artificial intelligence 01.06.12 triệu phép toán dấu phảy động/giây, MFLOPS megaflops, MFLOPS 01.03.26 trộm cắp phần mềm software piracy 01.07.05 trung tâm máy tính, trung tâm xử lý dữ liệu computer center, data processing center 01.01.19 truy cập to access 01.01.04 truyền giao dữ liệu data communication 01.01.39 trực tuyến (tính từ) online (adjective) 01.01.41 tự động (tính từ) automatic 01.01.12 tự động hóa (danh từ) automation 01.01.14 tự động hóa (động từ) to automate 01.01.13 tự động hóa văn phòng office automation 01.06.09 tương tự analog 01.02.06 V vào (tính từ) input (adjective) 01.01.32 văn bản text 01.01.03 vật mang dữ liệu data medium 01.01.51 việc lập trình (danh từ) programming 01.05.03 X xử lý ảnh image processing, picture processing 01.06.20 xử lý dữ liệu data processing 01.01.06 xử lý thông tin information processing 01.01.05 xử lý văn bản text processing, word processing 01.06.10 Y y phỏng emulation 01.06.02 Phụ lục B (Tham khảo) Thuật ngữ xếp theo vần tiếng Anh Tiếng Anh Tiếng Việt Mã số A access method phương pháp truy cập 01.08.03 algorithm giải thuật, thuật toán 01.05.05 alphanumeric chữ - số 01.02.05 analog tương tự 01.02.06 analog computer máy tính analog (tương tự) 01.03.05 application software, application program phần mềm ứng dụng, chương trình ứng dụng 01.04.01 artificial intelligence trí tuệ nhân tạo 01.06.12 artificial language ngôn ngữ nhân tạo 01.05.09 asynchronous không đồng bộ 01.01.29 automatic tự động (tính từ) 01.01.12 automation tự động hóa (danh từ) 01.01.14 B bit, binary digit bit, chữ số nhị phân 01.02.08 block diagram sơ đồ khối 01.01.27 byte byte 01.02.09 C calculator máy tính số học 01.03.17 character ký tự 01.02.11 compatibility tính tương thích 01.06.11 computer máy tính 01.03.03 computer-aided, computer- assisted được máy tính hỗ trợ 01.06.14 computer architecture kiến trúc máy tính 01.03.18 computer center, data processing center trung tâm máy tính, trung tâm xử lý dữ liệu 01.01.19 computer crime tội phạm máy tính 01.07.02 computer generation thế hệ máy tính 01.01.17 computer graphics đồ họa máy tính 01.06.08 computer network mạng máy tính 01.01.45 computer science tin học 01.01.18 computerization tin học hóa (danh từ) 01.01.16 configuration cấu hình 01.01.26 connectivity tính kết nối 01.03.27 D data dữ liệu 01.01.02 data bank ngân hàng dữ liệu 01.08.04 data base cơ sở dữ liệu 01.08.05 data communication truyền giao dữ liệu 01.01.39 data management quản lý dữ liệu 01.08.02 data medium vật mang dữ liệu 01.01.51 data processing xử lý dữ liệu 01.01.06 data processing system, computer system, computing system hệ thống xử lý dữ liêu, hệ thống máy tính, hệ thống tính toán 01.01.20 data protection bảo vệ dữ liệu 01.07.01 desktop publishing chế bản vi tính 01.06.16 digit, numeric character chữ số, ký tự số 01.02.12 digital số (tính từ) 01.02.04 digital computer máy tính số 01.03.04 discrete rời rạc 01.02.02 disk đĩa 01.01.52 E electronic mail, E mail thư tín điện tử 01.06.17 electronic publishing, computer- aided publishing, computer- assisted publishing chế bản điện tử 01.06.15 emulation y phỏng 01.06.02 expert system hệ chuyên gia 01.06.19 F file tệp 01.08.06 firmware phần sụn 01.01.09 flowchart lưu đồ 01.05.06 functional unit đơn vị chức năng 01.01.40 H hacker dân nghiền máy tính 01.07.03 hacker tin tặc 01.07.04 hard copy bản sao cứng 01.06.04 hardware phần cứng 01.01.07 hybrid computer máy tính lai 01.03.06 I image processing, picture processing xử lý ảnh 01.06.20 information thông tin 01.01.01 information management quản lý thông tin 01.08.01 information processing xử lý thông tin 01.01.05 information processing system hệ thống xử lý thông tin 01.01.21 information retrieval tìm kiếm thông tin 01.06.03 information system hệ thống thông tin 01.01.22 input (adjective) vào (tính từ) 01.01.32 input (data) dữ liệu vào 01.01.30 input (process) (tiến trình) nhập 01.01.31 integrated circuit, microchip, chip mạch tích hợp, vi mạch, chip 01.03.10 interface giao diện 01.01.38 interoperability tính liên tác 01.01.47 K knowledge base cơ sở tri thức 01.06.18 L laptop computer máy tính cầm tay 01.03.22 local area network mạng cục bộ 01.01.46 M mainframe máy tính lớn 01.03.02 megaflops, MFLOPS triệu phép toán dấu phảy động/giây, MFLOPS 01.03.26 memory bộ nhớ 01.01.11 menu thực đơn, menu 01.06.06 microcomputer máy vi tính 01.03.19 microprocessor bộ vi xử lý 01.03.09 minicomputer máy tính mi ni, máy tính loại vừa 01.03.23 MIPS, millions of instructions per second MIPS, triệu lệnh/giây 01.03.25 N natural language ngôn ngữ tự nhiên 01.05.08 network mạng 01.01.44 nonprogrammable terminal, dumb terminal thiết bị cuối không lập trình được, thiết bị cuối không thông minh 01.03.15 numeric, numerical số (tính từ) 01.02.03 O octet, 8-bit byte octet, cụm 8 bit 01.02.10 office automation tự động hóa văn phòng 01.06.09 offline (adjective) không trực tuyến (tính từ) 01.01.42 online (adjective) trực tuyến (tính từ) 01.01.41 operating system hệ điều hành 01.04.08 output (adjective) ra (tính từ) 01.01.35 output (data) dữ liệu ra 01.01.33 output (process) (tiến trình) xuất 01.01.34 P peripheral equipment thiết bị ngoại vi 01.03.07 personal computer máy tính cá nhân 01.03.20 portability (of a program) tính khả chuyển (của chương trình) 01.04.06 portable computer máy tính xách tay 01.03.21 process quá trình 01.01.24 process tiến trình 01.01.25 processing unit, central processing unit đơn vị xử lý, đơn vị xử lý trung tâm 01.03.01 processor bộ xử lý 01.03.08 program, computer program chương trình, chương trình máy tính 01.05.01 programmable terminal, intelligent terminal thiết bị lập trình được, thiết bị cuối thông minh 01.03.14 programming việc lập trình (danh từ) 01.05.03 programming language ngôn ngữ lập trình 01.05.10 prompt dấu nhắc 01.06.07 R resource, computer resource tài nguyên 01.01.23 robotics khoa học người máy 01.06.13 routine chương trình con 01.05.04 S signal tín hiệu 01.02.01 simulation mô phỏng 01.06.01 soft copy bản sao mềm 01.06.05 software phần mềm 01.01.08 software engineering công nghệ phần mềm 01.04.07 software package gói phần mềm 01.04.05 software piracy trộm cắp phần mềm 01.07.05 spreadsheet program bảng tính điện tử 01.06.21 storage (device) (thiết bị) lưu trữ, nhớ 01.01.10 supercomputer máy siêu tính 01.03.24 support software, support program phần mềm hỗ trợ 01.04.03 symbol ký hiệu 01.02.07 synchronous đồng bộ 01.01.28 system documentation hồ sơ hệ thống 01.04.04 system software phần mềm hệ thống 01.04.02 T terminal thiết bị cuối 01.03.11 text văn bản 01.01.03 text processing, word processing xử lý văn bản 01.06.10 time sharing, time slicing phân chia thời gian 01.01.43 to access truy cập 01.01.04 to automate tự động hóa 01.01.13 to computerize tin học hóa (động từ) 01.01.15 to debug gỡ lỗi 01.05.07 to download tải xuống 01.01.36 to log off, to log out đóng phiên 01.01.54 to log on, to log in mở phiên 01.01.53 to program, to code lập trình (động từ) 01.05.02 to upload tải lên 01.01.37 turnkey system hệ trao tay 01.01.48 U user-friendly thân thiện 01.06.22 user terminal thiết bị cuối cho người dùng 01.03.12 V video display terminal, visual display terminal, visual display unit thiết bị hiển thị 01.03.16 virtual ảo 01.01.49 virtual machine máy ảo 01.01.50 W workstation trạm làm việc 01.03.13