5894/QĐ-BYT

Quyết định 5894/QĐ-BYT năm 2019 về "Hướng dẫn thiết lập và vận hành đội đáp ứng nhanh" do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành BỘ Y TẾ ------- CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc --------------- Số: 5894/ QĐ-BYT Hà Nội, ngày 19 tháng 12 năm 2019 QUYẾT ĐỊNH VỀ VIỆC BAN HÀNH “HƯỚNG DẪN THIẾT LẬP VÀ VẬN HÀNH ĐỘI ĐÁP ỨNG NHANH” BỘ TRƯỞNG BỘ Y TẾ C ă n cứ Nghị định số 75/2017/NĐ-CP ngày 20 tháng 6 năm 2017 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ c ấ u tổ chức Bộ Y tế; Xét đề nghị của Cục trưởng Cục Y t ế dự phòng, Bộ Y tế, QUYẾT ĐỊNH: Điều 1. Ban hành kèm theo Quyết định này “Hướng dẫn thiết lập và vận hành đội đáp ứ ng nhanh”. Điều 2. “Hướng dẫn thiết lập và vận hành đội đáp ứng nhanh” là tài liệu hướng dẫn được áp dụng trong các đơn vị y tế dự phòng trên toàn quốc. Điều 3. Quyết đ ị nh này có hiệu lực kể từ ngày ký, ban hành. Điều 4. Các ông, bà: Chánh V ă n phòng Bộ, Chánh Thanh tra Bộ; Vụ trưởng, Cục trư ở ng, T ổ ng Cục trưởng các Vụ, Cục, Tổng cục thuộc Bộ Y tế; Giám đốc Bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế, Viện trưởng các Viện Vệ sinh dịch tễ, Viện Pasteur, Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng, Viện Y t ế công cộng Thành phố Hồ Chí Minh; Giám đốc Sở Y tế; Thủ trưởng y tế các Bộ, ngành và Thủ trưởng các đơn vị có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết định n à y./. Nơi nhận: - N h ư Đi ề u 4; - Phó Th ủ tướng Vũ Đ ứ c Đam (để báo cáo); - C á c Đồng chí Thứ trưởng (để ph ố i hợp); - C ổ ng TTĐT Bộ Y t ế ; - Lưu: VT, DP. KT. BỘ TRƯỞNG THỨ TRƯỞNG Nguyễn Trường Sơn HƯỚNG DẪN THIẾT LẬP VÀ VẬN HÀNH ĐỘI ĐÁP ỨNG NHANH (Ban hành kèm theo Quyết định s ố : 5894 /QĐ-BYT ngày 19 th á ng 12 n ă m 20 1 9) MỤC LỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ĐẶT V Ấ N Đ Ề PHẦN I. KHÁI NIỆM, MỤC TIÊU HOẠT ĐỘNG VÀ HỆ THỐNG QUẢN LÝ ĐỘI ĐÁP NHANH 1.1. KH Á I NIỆM ĐỘI ĐÁP Ứ NG NHANH 1.2. M Ụ C TIÊU HOẠT ĐỘNG ĐỘI ĐÁP Ứ NG NHANH 1.3. HỆ THỐNG QUẢN LÝ ĐỘI ĐÁP Ứ NG NHANH PHẦN II. HƯỚNG D Ẫ N THI Ế T LẬP ĐỘI ĐÁP Ứ NG NHANH 2.1. Thiết lập Đội đáp ứng nhanh tuyến huyện 2 .1 . 1 . Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn 2. 1 .2. Thành viên Đội đáp ứng nhanh 2.1.3. Tiêu chuẩn kích hoạt 2. 1 .4. Sơ đồ kích hoạt v à vận hành 2.2. Thiết lập Đội đáp ứng nhanh tuyến tỉnh 2.2. 1 . Chức năng, nhiệm vụ và quy ề n hạn 2.2.2. Thành viên Đội đáp ứng nhanh 2.2.3. Tiêu chuẩn kích hoạt 2.2.4. Sơ đồ kích hoạt và vận hành 2.3. Thiết lập Đội đáp ứng nhanh tuyến Trung ương 2.3.1. Ch ứ c năng, nhiệm vụ và quyền hạn 2.3.2. Thành viên Đội đáp ứng nhanh 2.3.3. Tiêu chuẩn kích hoạt 2.3.4. Sơ đồ kích hoạt v à vận hành 2.4. Điều kiện đảm bảo vận hành Đội đáp ứng nhanh 2.4.1. Trang thiết bị, d ụ ng cụ bảo hộ cá nh â n, vật tư, hóa chất, s i nh phẩm, v ắ c xin và thuốc th iế t yếu 2.4.2. Xét nghiệm 2.4.3. Kinh phí sử dụng PHẦN III: HƯỚNG D Ẫ N VẬN HÀNH ĐỘI ĐÁP Ứ NG NHANH 3.1. Giai đoạn chuẩn bị 3 . 1 . 1 . Qu ả n lý thành viên đội đáp ứng nhanh 3.1.2. Đào tạo, diễn tập 3.1.3. Xây dựng k ế hoạch hoạt động Đội đáp ứng nhanh 3.2. Giai đo ạ n trước khi triển khai 3.2.1. Lựa chọn và phân công thành viên Đội đáp ứng nhanh 3.2.2. Các hoạt động trước khi triển khai đội đáp ứng nhanh 3.3. Giai đoạn trong khi triển khai 3.3. 1 . Các hoạt động đáp ứng cần triển khai 3.3.2. Quản lý Đội đáp ứng nhanh trong khi triển khai đáp ứng 3.4. Giai đoạn sau khi triển khai đáp ứng 3.4.1. Ngừng kích hoạt Đội đáp ứng nhanh 3.4.2. B á o c á o hoạt động sau triển khai. PHẦN 4: TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHỤ LỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT MERS-CoV Hội chứng viêm đường hô hấp vùng Trung Đông do vi rút Corona Middle East Respiratory Syndrome Corona Virus PHEOC Trung tâm đáp ứng khẩn cấp Public Health Emergency Operation Centre PPE Dụng cụ bảo hộ cá nhân Personal Protective Equipment RRT Đội đáp ứng nhanh Rapid Response Team SARS Hội chứng hô hấp cấp tính nặng Severe Acute Respiratory Syndrome SR-KST-CT Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng TTKSBT Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TTYT Trung tâm Y tế TTYTDP Trung tâm Y tế dự phòng YTCC Y tế công cộng YTDP Y tế dự phòng VSDT Vệ sinh dịch tễ Đ Ặ T VẤN ĐỀ Trong nh ữ ng n ăm gần đây tình hình dịch bệnh trên th ế giới diễn bi ế n h ế t sức phức tạp. Nhiều bệnh dịch nguy hiểm mới nổi và tái nổi gây ảnh hư ở ng lớn đến sức khỏe người dân cũng như an ninh y t ế toàn cầu như SARS, cúm A(H5N1), cúm A(H1N1), cúm A(H7N9), MERS-CoV, Ebola, dịch hạch. Một số bệnh đ ã được khống chế đã gia tăng tr ở lại ở nhiều quốc gia tron g khu vực như bệnh tay chân miệng, sốt xuất huyết, bại liệt, sởi. Trước những tác động và ảnh hưởng của các dịch bệnh truyền nhiễm, các nguy cơ xâm nhập, bùng phát dịch bệnh nguy hi ể m, trong th ờ i gian qua Bộ Y tế ph ố i h ợ p chặt chẽ với các Bộ, Ngành, các tổ chức chính tr ị - xã hội trong v à ngoài nước đ ã tích cực, ch ủ động tr iển khai nhiều biện pháp phòng, chống dịch bệnh và đã đạt những kết qu ả nhất định. Việt Nam là nước đầu tiên kh ố ng chế thành công dịch SARS, khống chế hiệu quả dịch cúm A(H5N1), cúm A(H1N1) đại dịch và ng ă n chặn không đ ể các dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm và mới nổi xâm nhập vào nước ta như Ebola, MERS-CoV, dịch hạch, cúm A(H7N9), mặc dù dịch bệnh MERS-CoV bùng phát tại Hàn Quốc và dịch bệnh cúm A(H7N9) ở Trung Quốc gia tăng mạnh nhiều đợt và hiện vẫn liên tục ghi nhận trường hợp mắc. Các dịch bệnh lưu hành trong nước như sốt xuất huyết, tay chân miệng, s ố t rét, dại ... đều c ó số m ắ c và tử vong gi ả m rất nhiều so với giai đoạn 2011 - 2015. Việt Nam tiếp tục giữ vững th à nh quả thanh toán bại liệt và loại trừ u ố n ván sơ sinh. Kinh nghiệm từ việc triển khai các hoạt động đáp ứng phòng ch ố ng các bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm c ó ảnh hư ở ng lớn đến sức kh ỏ e cộng đồng với nhiều trườn g hợp m ắ c bệnh và tử vong , đ ã đặt ra các v ấ n đề cần giải quyết trong hoạt động đáp ứng, cụ th ể như sau: - Thống nhất hướng dẫn chung để quản lý việc triển khai đáp ứng với bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm và các sự kiện y t ế công cộng ở tất cả các tuy ế n. - Nâng cao chất lượng hệ thống giám sát nhằ m đưa ra các dự báo và nhận định t ì nh hình bệnh, d ị ch bệnh truyền nhiễm hoặc các sự kiện y tế công cộng có nguy cơ xảy ra. - Xác định đơn vị, đầu mối có trách nhiệm quản lý việc triển khai đáp ứng kịp thời, hiệu quả với các bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm hoặc các sự kiện y tế công cộng tại các khu vực bị ảnh hưởng. - Xác định vai trò c ủ a các cơ quan liên quan trong quản lý việc triển khai đáp ứng với bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm và các sự kiện y tế công cộng ở tất cả các tuy ế n. - Xác định các nguồn l ự c cần thiết để kiểm soát các yêu cầu phát sinh v ề n h ân lực, thuốc, vắc x in , dịch vụ phòng thí nghiệm và các trang thiết bị khác. - Thống nhất, chuẩn hóa trong việc kích hoạt các đội đáp ứng nhanh và t ă ng cường sự phối hợp với các cơ quan liên quan trong qu ả n lý dịch bệnh truyền nhiễm và các sự kiện y t ế công cộng. - Tăng cường đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực trong việc qu ả n lý bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm và các sự kiện y tế công cộng tại tất cả các tuyến. N ă m 2017, Bộ Y tế đ ã ra Quyết định s ố 3796/QĐ-BYT thành lập Trung tâm đáp ứng kh ẩ n c ấ p sự kiện y tế công cộng (PHEOC) Việt Nam và c á c V ă n phòng PHEOC k hu vực nhằm tăng cường việc chia sẻ thông tin sớm, kịp thời và chủ động điều phối các nguồn lực trong phòng ch ố ng bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm hoặc các sự kiện y t ế công cộng. Việc thiết lập và vận hành Đội đáp ứng nhanh sẽ đáp ứng được các yêu cầu nhiệm vụ của Trung tâm và các Văn phòng PHEOC trong việc p h át hiện sớm và ki ể m soát kịp thời bệnh, dịch bệnh tru y ền nhiễm và các sự kiện y tế công cộng đồng thời góp phần giải quyết các vấn đề còn tồn tại trong các hoạt động đáp ứng n êu trên. Mục đích tài liệu Tài liệu này đ ư ợc xây dựng nhằm mục đích hướng dẫn thiết lập và vận hành Đội đáp ứng nhanh để đáp ứng kịp thời, hiệu quả với các dịch bệnh truyền nhiễm và các sự kiện y tế công cộng. T à i liệu nà y đưa ra những định hướng chung trong việc thiết lập, quản lý Đội đáp ứng nhanh, xác định những cấu phần, quy trình và cơ chế thiết yếu trong quá trình vận hành và qu ả n lý Đội đáp ứng nhanh. Ngoài ra, t à i liệu n à y cũng đề xuất các bước cần thiết cũng như các hoạt động cơ b ả n trong việc chuẩn bị và tr iể n khai Đội đáp ứng nhanh trước, trong và sau giai đoạn đáp ứ ng với các t ì nh huống dịch bệnh truyền nhiễm và các sự kiện y t ế công cộng. Phần I KHÁI NIỆM, MỤC TIÊU HOẠT ĐỘNG VÀ HỆ THỐNG QUẢN LÝ ĐỘI ĐÁP ỨNG NHANH 1.1. Khái niệm đội đáp ứng nhanh Đội đáp ứng nhanh với bệnh, d ịch bệnh truyền nhiễm và các sự kiện y t ế công cộng, sau đây gọi là Đội đáp ứng nhanh (Rapid Response Team - RRT) là đội đa ngành được đào tạo và chuẩn bị các kiến thức, kỹ n ă ng và trang thiết bị cần thiết để sẵn sàng được điều đ ộ ng, h uy động trong thời gian nhanh n hấ t nhằm đáp ứng kịp thời, hiệu quả với các t ì nh huống bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm và các sự kiện y tế công cộng. 1.2. Mục tiêu hoạt động đội đáp ứ ng nhanh Mục tiêu hoạt động của Đội đáp ứng nhanh là phát hiện sớm và kiểm soát kịp thời với các tình huống bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm và các sự kiện y tế công cộng. 1.3. Hệ thống quản lý đội đáp ứng nhanh Đội đ á p ứng nhanh được thánh lập tại tuyến Trung ương, tuyến t ỉ nh và tuyến huyện do Lãnh đạo đ ơn vị quản lý đội đáp ứng nhanh tại các tuy ế n ra quyết định thành lập và quản lý. Phạm vi hoạt động c ủ a các Đội đáp ứng nhanh thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị qu ản lý Đội đáp ứng nhanh. Đội đáp ứng nhanh tuyến tr ê n ch ỉ đạo, hướng dẫn và hỗ trợ về chuyên môn kỹ thuật cho Đội đáp ứng nhanh tuyến dưới. B ả ng 1: Hệ thống quản l ý đội đáp ứng nhanh các tuyến Đội đáp ứng nhanh Đơn vị thành lập và quản lý Tuy ế n trung ương - Các Viện Vệ sinh Dịch tễ (VSDT), Pasteur - Các Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng (SR-KST-CT) - Viện Y t ế công cộng (YTCC) Thành ph ố Hồ Chí Minh Tuyến tỉnh Trung tâm Y tế dự phòng/ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương Tuyến huyện Trung tâm Y tế quận, huyện, thị xã, thành phố trực thuộc t ỉ nh (Trung tâm Y tế dự phòng tuyến huyện) Phần II HƯỚNG DẪN THIẾT LẬP ĐỘI ĐÁP ỨNG NHANH 2.1. Thiết l ập Đội đáp ứng nhanh tuyến huyện 2.1.1. Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn - Điều tra, xác minh bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm v à các sự kiện y t ế công cộng; - Triển khai các biện pháp đáp ứng, dự phòng và truyền thông nguy cơ; - Thực hiện báo cáo điều tra, đánh gi á hoạt động đáp ứng được triển khai và cung cấp thông tin tới các đơn vị liên quan theo thẩm quyền; - Hỗ trợ và phối hợp với Đội đáp ứng nhanh các tuyến trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. 2.1.2. Thành viên Đội đáp ứng nhanh Thành phần đội đáp ứng nhanh tuyến huyện có thể bao gồm: - Cán bộ dịch tễ (lĩnh vực dịch t ễ , côn trùng...) thuộc Trung tâm Y tế tuyến huyện; - Cán bộ điều trị (khoa truyền nhiễm, nhi...) thuộc các cơ sở khám chữa bệnh tuyến huyện; - Cán bộ lấy mẫu xét nghiệm (vi rút, vi khuẩn, nấm, k ý sinh trùng, độc chất...) thuộc các cơ sở y t ế tuyến huyện. Các thành viên được huy động tham gia Đội đáp ứng nhanh được phân công theo các vị trí cố định với tiêu chuẩn và nhiệm vụ cụ thể như sau: Bảng 2. Thành ph ầ n c ố định thuộc Đội đáp ứ ng nhanh tuy ế n huyện Vị trí Tiêu chuẩn Nhiệm vụ 1. Đội trưởng - Đã được đào tạo, tập hu ấ n về dịch tễ học, có kinh n g hiệm trong giám sát v à đáp ứng với bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm, sự kiện y t ế công cộng; - Hiểu rõ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm và sự kiện y t ế công cộng bao gồm hệ thống quản lý t ổ chức, định n g hĩa trường hợp bệnh, các hư ớ ng dẫn chuyên môn và các biểu mẫu, công cụ liên quan. - Có kinh nghiệm trong quản lý các vấn đề về dịch bệnh truyền nhiễm, y tế công cộng khẩn cấp; - Đã đ ư ợc đào tạo về xử trí các v ấ n đề về dịch bệnh truyền nhiễm, y t ế công cộng khẩn cấp; k ỹ năng quản lý. - Xác định vai trò, nhiệm vụ cụ thể từng thành viên trong đội; - Lập danh sách các thành vi ê n tham gia Đội đáp ứng nhanh; - Chủ trì các buổi họp thành viên trước, trong và sau khi triển khai đáp ứng; - Tham dự các cuộc họp với các bên liên quan đ ể điều phối các hoạt động; - Điều ph ố i hoạt động của các thành viên trong đội; - Nhận định t ì nh hình, đề xuất hoạt động và đánh giá k ế t quả hoạt động; - B á o cáo cho đ ơ n vị qu ả n lý tất cả các hoạt động đã th ự c hiện, các khó khăn và đề xuất. 2. Cán bộ dịch tễ - Đã được đào tạo, tập huấn về dịch tễ học, có kinh nghiệm trong giám sát và đáp ứng với bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm và sự kiện y t ế công cộng; - Hiểu rõ hệ thống giám sát bệnh tru y ền nhiễm và sự kiện y tế công cộng bao gồm hệ thống qu ả n l ý tổ chức, định nghĩa trường hợp bệnh, các hướng dẫn chu yê n môn và các biểu mẫu, công cụ liên quan. - Phối hợp trong việc đ á nh g i á và phân tích th ô ng tin, số liệu; - Rà soát các số liệu thu thập được tại cơ sở y t ế ; - Điều tr a xác định tiền sử dịch tễ, yếu tố nguy cơ, chỉ số nhân khẩu, xã hội học...liên quan; - Xử lý ổ dịch, kiểm so á t nhiễm khuẩn và các y ế u tố nguy cơ tại cộng đồng; - Triển khai các biện pháp dự phòng khác và truyền thông nguy cơ. 3. Cán bộ điều trị Có kinh nghiệm tr ong chẩn đoán, điều trị các bệnh truyền nhiễm và cấp cứu y khoa. - Xác định chẩn đoán, đánh giá t ì nh trạng lâm sàng, ph â n loại, qu ả n lý chăm sóc điều trị; - Xác định (định h ư ớng) phác đồ điều trị; - Đ ề xuất kế hoạch cung cấp vật tư, thuốc thiết yếu cho việc chăm sóc điều trị. - Triển khai biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn và các yếu t ố nguy cơ tại cơ sở y tế. 4. Cán bộ lấy mẫu xét nghiệm - Có k ỹ năng: lấy mẫu, bảo quản, vận chuyển, thực hiện quy tr ì nh đảm bảo ch ấ t lượng mẫu; - Nắm rõ thông tin về năng lực xét nghiệm, địa điểm của các phòng xét nghiệm tr ên địa bàn và khu vực. - Lấy m ẫ u, b ả o quản, vận chuyển mẫu đảm bảo chất lượng; - Xác định ph ò ng xét nghiệm có năng lực phù hợp với các tác nhân gây bệnh khác nhau. 5. Cán bộ x ử lý môi trường Có k ỹ n ă ng về việc sử dụng các trang thiết bị và quy tr ì nh xử lý môi trường; Sử dụng trang thiết bị và thực hiện xử lý môi trường theo đúng hướng dẫn; 6. C á n bộ hậu cần - Có kỹ năng giao tiếp và làm việc nhóm t ố t; - Đảm bảo việc nắm các thông tin về giao thông, phong tục tập quán, văn hóa, các dịch vụ thiết yếu... trên địa bàn. - Liên hệ và chuẩn bị sẵn sàng các phương án tri ể n khai hoạt động cho Đội đáp ứng nhanh bao gồm nhân lực, kinh phí, vật tư, trang thiết bị và các vấn đề hậu c ầ n. 7. Lái xe - Có bằng lái xe còn hiệu lực; - Nắm r õ thông tin về giao thông trê n địa bàn. - S ẵn sàng vận chuyển các thành viên Đội đáp ứng nhanh và các vật tư, trang thiết bị kèm theo đến địa bàn theo đúng kế hoạch; - Đảm b ả o an toàn trong thực hiện nhiệm vụ. Căn cứ theo tình hình bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm hoặc sự kiện y tế công cộng, các vấn đề ưu tiên, nhu cầu và nguồn lực tại địa bàn phụ trách, đ ơ n vị quản lý Đội đáp ứng nhanh có thể huy động thành phần bổ sung từ các lĩnh vực khác tham gia đội Đáp ứng nhanh như môi trường, dinh dưỡng, an toàn thực phẩm, thú y... 2. 1 .3. Tiêu chuẩn kích hoạt Đội đáp ứng nhanh tuyến huyện được kích hoạt k hi có ít nhất một trong các tiêu chuẩn như sau: - Xuất hiện hoặc nghi ngờ xuất hiện của các bệnh truyền nhiễm nhóm A; - Xuất hiện bệnh truyền nhiễm nhóm B có s ố m ắ c cao (s ố mắc vượt quá số m ắ c trung bình c ủ a tuần hoặc tháng cùng kỳ của 3 năm gần nhất, không t í nh s ố liệu của năm có d ịch) hoặc có trường hợp tử vong trên địa b à n xã hoặc huyện; - Xu ấ t hiện chùm ca bệnh hoặc tử vong không rõ nguyên nhân tại địa bàn; - Xuất hiện các sự kiện y tế công cộng bất thường tại địa bàn; - Đề xuất hỗ trợ từ tuyến x ã do vượt quá khả năng đáp ứng đối với tất cả bệnh truyền nhiễm nh ó m C; bệnh truyền nhiễm nhóm B có số mắc thấp (thấp hơn s ố m ắ c trung bình của tuần hoặc tháng cùng kỳ c ủ a 3 năm gần nhất không t í nh s ố l iệu của năm c ó dịch) và chưa có tử vong, - Có chỉ đạo, yêu cầu từ đơn vị tuyến trên. 2. 1 .4. Sơ đồ kích hoạt và vận hành Nội dung Thực hiện Phát hiện, ghi nhận thông tin ↓ Trung tâm Y tế (Khoa Dịch tễ/ Kiểm soát dịch bệnh) Xác minh và đánh giá thông tin ↓ Xuất hiện một trong các tiêu chu ẩ n kích hoạt Đ ộ i đ áp ứng nhanh ↓ Kích ho ạ t Đội đáp ứng nhanh ↓ Giám đốc Trung tâm Y t ế Triển khai ho ạ t đ ộ ng Đ ộ i đáp ứng nhanh ↓ Đội đáp ứng nhanh Ngừng kích hoạt Đội đáp ứ ng nhanh Giám đốc Trung tâm Y tế Hình 1. Sơ đồ k í ch hoạt và vận hành Đội đáp ứng nhanh tuy ế n huyện Tùy theo đặc điểm, mức độ ảnh hưởng, tình hình bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm hoặc sự kiện y tế công cộng, Trung tâm Y tế (TTYT) tuyến huyện đề nghị Trung tâm Y tế dự phòng (TTYTDP)/ Trung t â m Kiểm soát bệnh tật (TTKSBT) tuyến t ỉ nh hỗ trợ chuyên môn, k ỹ thuật cho Đội đáp ứng nhanh tuyến huyện để triển khai các hoạt động đáp ứng. 2.2. Thiết lập Độ i đáp ứ ng nhanh tuyến tỉnh 2.2. 1. Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn - Tham mưu ch ỉ đạo và huy động nguồn lực từ tuyến cơ sở; - Tổ chức triển khai và hướng dẫn Đội đáp ứng nhanh tuyến dưới thực hiện: + Điều tra, xác minh dịch bệnh truyền nhiễm và các sự kiện y tế công cộng; + Tri ể n khai các biện pháp dự phòng và truyền thông nguy cơ; - Thực hiện báo cáo điều tra, đánh giá hoạt động đáp ứng được triển khai và cung cấp thông tin tới các đơn vị liên quan theo thẩm quyền; - Hỗ trợ và phối hợp với Đội đáp ứng nhanh các tuyến trong quá trình thực hiện nhiệm vụ . 2.2.2. Thành viên Đội đáp ứng nhanh Đội đáp ứng nhanh tuyến t ỉ nh, thành phố có thể bao gồm; - Cán bộ dị ch tễ (l ĩ nh vực dịch tễ, côn trùng...) thuộc Trung tâm Y tế dự phòng/Trung tâm Kiểm soát bệnh tật; - Cán bộ điều trị (khoa truyền nhiễm, nhi...) thuộc các cơ sở khám ch ữ a bệnh tuyến t ỉ nh; - Cán bộ lấy m ẫ u xét nghiệm (vi rút, vi khuẩn, nấm, ký sinh trùng, độc chất...) thuộc các cơ s ở y tế tuy ế n t ỉ nh; Các thành viên được huy động tham gia Đội đáp ứng nhanh được phân công theo các vị trí cố định với tiêu chuẩn và nhiệm vụ cụ thể như sau: B ả ng 3. Thành phần c ố định thuộc Đội đáp ứng nhanh tuy ế n t ỉ nh Vị trí Tiêu chuẩn Nhiệm vụ 1. Đội trưởng - Đ ã được đào tạo, tập huấn về dịch tễ học, có kinh nghiệm tr ong giám sát và đáp ứng với bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm, sự kiện y tế công cộng; - Hiểu rõ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm và s ự kiện y t ế công cộng bao gồm hệ thống quản lý t ổ chức, định nghĩa trường hợp bệnh, các hướng dẫn chuyên môn và các biểu mẫu, công cụ liên quan. - Có kinh nghiệm trong quản lý các vấn đề khẩn cấp; - Đã được đào tạo về xử trí các v ấ n đề sức khỏe cộng đồng khẩn cấp; kỹ năng quản lý. - Xác định vai trò, nhiệm vụ cụ thể t ừ ng thành viên trong đội; - Lập danh sách các thành viên tham gia Đội đáp ứng nhanh; - Chủ tr ì các buổi họp thành viên trước, tr ong và sau khi triển khai đáp ứng; - Tham dự các cuộc họp với các bên liên quan để điều phối các hoạt động; - Điều phối hoạt động của các thành viên trong đội; - Nhận định t ì nh hình, đề xuất hoạt động và đánh giá kết quả hoạt động; - B á o cáo cho đ ơ n vị quản lý về các hoạt động đã thực hiện, các khó khăn và đề xu ấ t. 2. Cán bộ dịch tễ - Đã được đào tạo, tập huấn về dịch tễ học, có kinh nghiệm trong giám sát và đáp ứng với bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm và sự kiện y tế công cộng; - Hiểu rõ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm và sự kiện y tế công cộng bao gồm hệ thống quản lý tổ chức, định nghĩa trường hợp bệnh, các hướng dẫn chuyên môn và các biểu mẫu, công cụ liên quan. - Rà soát các số liệu thu thập được tại cơ sở y tế; - Hướng dẫn , hỗ trợ và thực hiện điều tra xác định tiền sử dịch t ễ , yếu tố nguy cơ, ch ỉ s ố nhân khẩu, x ã hội học...liên quan; - Hướng dẫn, hỗ trợ và thực hiện các biện pháp dự phòng và truyền thông nguy cơ; - Ph ố i hợp và nâng cao năng lực c ủ a cán bộ dịch tễ tu y ến dưới trong việc đánh giá và phân tích thông tin, số liệu. 3 . Cán bộ điều trị Có kinh nghiệm trong chẩn đoán, điều trị các bệnh truyền nhiễm và c ấ p cứu y khoa. - Xác định chẩn đoán, đánh giá t ì nh trạng lâm sàng, phân loại, quản lý chăm sóc điều trị; - Xác định (định hướng) phác đồ điều trị; - Đ ề xuất kế hoạch cung cấp vật tư, thuốc thiết y ế u cho việc chăm sóc điều tr ị; - Triển khai biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn và các yếu tố nguy cơ tại cơ s ở y tế. - H ỗ trợ nâng cao năng lực của cán bộ điều tr ị tuyến dưới trong chẩn đoán, phân loại và điều trị bệnh nhân. 4. Cán bộ lấy mẫu xét nghiệm - Có kỹ năng: lấy mẫu, bảo quản, vận chuyển, thực hiện quy trình đảm bảo chất lượng m ẫ u; - Có khả n ă ng hướng dẫn và thực hành các k ỹ năng; - Nắm rõ thông tin về địa điểm và khả năng xét nghiệm c ủ a các phòng xét nghiệm tại địa phư ơ ng và khu vực. - Lấy mẫu, b ả o quản, vận chuyển m ẫ u đảm bảo chất lượng; - Hướng dẫn thu thập mẫu, vận chuyển mẫu và phương cách xét nghiệm phù hợp; - Xác định phòng xét nghiệm có năng lực phù hợp với các tác nhân gây bệnh khác nhau. 5. Cán bộ xử lý môi trường - Có k ỹ năng về việc sử dụng các trang thiết bị và quy trình xử l ý môi trường; - Có khả năng hướng dẫn và thực hành các kỹ năng. - Sử dụng trang thiết bị và thực hiện xử lý môi trường theo đúng hướng dẫn; - Hướng dẫn việc sử dụng các trang thiết bị và th ự c hành xử lý môi trường đ ú ng cách. 6. Cán bộ hậu cần - Có k ỹ năng giao tiếp v à làm việc nhóm tốt; - Đ ả m bảo việc nắm các thông tin về giao thông, phong tục tập quán, văn hóa, các dịch vụ thiết yếu... trê n địa bàn. Liên hệ và chuẩn bị sẵn sàng các phương án triển khai hoạt động cho Đội đáp ứng nhanh bao gồm nhân lực, kinh phí, vật tư, trang thiết bị và các vấn đề hậu cần. 7. Lái xe - Có bằng lái xe còn hiệu lực; - Nắm r õ thông tin về giao thông tr ên địa bàn. - S ẵn sàng vận chuyển các thành viên Đội đáp ứng nhanh và các vật tư, tr ang thiết bị kèm theo đ ế n địa bàn theo đúng kế hoạch; - Đảm bảo an toàn tr ong thực hiện nhiệm vụ. Căn cứ theo tình hình bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm hoặc sự kiện y tế công cộng, các vấn đề ưu tiên, nhu cầu và nguồn lực tại địa bàn phụ trách, đ ơ n vị quản lý Đội đáp ứng n h anh có thể huy động thành phần bổ sung từ các lĩnh vực khác tham gia đội Đ á p ứng nhanh như môi trường, dinh dưỡng, an toàn thực phẩm, thú y... 2.2.3. Tiêu chuẩn kích hoạt Đội đáp ứ ng nhanh tuyến t ỉ nh được kích hoạt khi có ít nhất một trong các tiêu chuẩn như sau: - Xuất hiện hoặc nghi ngờ sự xuất hiện của các bệnh truyền nhiễm nh ó m A; - Có từ 2 trường hợp tử vong tr ở lên do mắc hoặc nghi mắc cùng một bệnh truyền nhiễm nhóm B hoặc cùng một tác nhân gây bệnh trên cùng địa b à n huyện trong vòng một tháng; - Số trường hợp mắc hoặc tử vong c ủ a các bệnh truyền nhiễm nhóm B cao hơn mức trung bình hoặc mức cơ bản theo mùa trên địa bàn t ỉ nh (số mắc vượt quá số m ắ c trung bình của tuần hoặc th á ng c ù ng kỳ của 3 năm gần nhất, không t í nh s ố liệu c ủ a năm có dịch) hoặc trên địa bàn huyện mà vượt quá năng lực đ á p ứng của tuyến huyện; - Xuất hiện chùm ca bệnh hoặc tử vong không rõ nguyên nhân tại địa bàn t ỉ nh; - Xuất hiện các sự kiện y t ế công cộng bất thường trên địa b à n tỉnh; - Có yêu cầu hỗ trợ của đơn vị tuyến dưới; - Có ch ỉ đạo, yêu cầu từ đơn vị tuyến trên. 2.2.4. Sơ đồ kích ho ạt và v ậ n hành Nội dung Thực hiện Phát hiện, ghi nhận thông tin ↓ TTYTDP/TTKSBT (Khoa Dịch tễ/ Kiểm soát dịch bệnh) Xác minh và đánh giá thông tin ↓ Xuất hiện một trong các tiêu chu ẩ n kích hoạt Đ ộ i đ áp ứng nhanh ↓ Kích ho ạ t Đội đáp ứng nhanh ↓ Giám đốc TTYTDP/TTKSBT Triển khai ho ạ t đ ộ ng Đ ộ i đáp ứng nhanh ↓ Đội đáp ứng nhanh Ngừng kích hoạt Đội đáp ứ ng nhanh Giám đốc TTYTDP/TTKSBT Hình 2. Sơ đồ kích hoạt và vận hành đội đáp ứng nhanh tuy ế n tỉnh TTYTDP/TTKSBT tuyến tỉnh chỉ đạo, hướng dẫn TTYT tuyến huyện kích hoạt Đội đáp ứng nhanh tuyến huyện. Tùy theo đặc điểm, mức độ ảnh hưởng, t ì nh hình bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm hoặc sự kiện y t ế công cộng, TTYTDP/TTKSBT tuyến tỉnh đề nghị các Viện, Bệnh viện tuyển Trung ư ơn g hỗ trợ chuyên môn, kỹ thuật cho Đội đáp ứng nhanh tuy ế n tỉnh để triển khai các hoạt động đáp ứng. 2 . 3. Thiết lập Đội đáp ứng nhanh tuy ế n Trung ươ ng 2.3.1. Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn - Tham mưu chỉ đạo và huy động nguồn lực từ c á c tuyến cơ sở; - Tổ chức triển khai và hướng dẫn Đội đáp ứ ng nhanh tuyến dưới thực hiện: + Điều tra, xác minh dịch bệnh truyền nhiễm và các sự kiện y tế công cộng; + Triển khai các biện pháp dự phòng và truyền thông nguy cơ; - Thực hiện báo cáo điều tra, đánh giá hoạt động đáp ứng được tri ể n khai và cung cấp thông tin tới các đơn vị liên quan theo thẩm quyền; - Hỗ trợ và phối hợp với Đội đáp ứng nhanh các tuyến trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. 2.3.2. Thành viên Đội đáp ứng nhanh Đội đáp ứng nhanh tuyến Trung ương có thể bao gồm: - Cán bộ dịch tễ (lĩnh vực dịch tễ, côn trùng...) thuộc các Viện VSDT/Pasteur, các Viện SR-KST-CT, Viện YTCC Thành ph ố Hồ Chí Minh hoặc các đ ơ n vị y tế tuyến Trung ương khác (bao gồm cả các trường Đại học thuộc ngành Y tế); - Cán bộ điều trị (khoa truyền nhiễm, nhi...) thuộc các cơ s ở khám, chữa bệnh tuyến Trung ương (hoặc bệnh viện tuyến cuối); - Cán bộ lấy mẫu xét nghiệm (vi rút, vi khuẩn, nấm, ký sinh trùng, độc chất...) thuộc các Viện VSDT/Pasteur, các Viện SR-KST-CT, Viện YTCC Thành phố Hồ Chí Minh hoặc các đơn vị y tế tuyến Trung ương khác (bao gồm cả các trường Đại học thuộc ngành Y tế); Các thành viên được huy động tham gia Đội đáp ứng nhanh được phân công theo các vị trí cố định với tiêu chuẩn và nhiệm vụ cụ thể như sau: B ả ng 4. Thành ph ầ n c ố định thuộc Đội đáp ứng nhanh t uyế n Trung ương Vị trí Tiêu chuẩn Nhiệm vụ 1. Đội trưởng - Đã được đào tạo, tập huấn về dịch t ễ học, c ó kinh nghiệm trong gi á m sát và đáp ứng với bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm, sự kiện y tế công cộng; - Hiểu rõ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm và sự kiện y tế công cộng bao gồm hệ thống quản lý tổ chức, định nghĩa trường h ợ p bệnh, các hướng dẫn chuyên môn và các biểu mẫu, công cụ liên quan. - Có kinh nghiệm trong quản l ý các v ấ n đề khẩn cấp; - Đã được đào tạo về xử trí các vấn đề sức khỏe cộng đồng khẩn cấp; kỹ năng quản l ý đội. - Xác định vai trò, nhiệm vụ cụ thể từng thành viên trong đội; - Lập danh sách các thành viên tham gia Đội đáp ứ ng nhanh; - Chủ trì các buổi họp thành viên trước, trong và sau khi triển khai đáp ứng; - Tham dự các cuộc họp với các bên liên quan để điều ph ố i các hoạt động; - Điều phối hoạt đ ộng của các thành viên trong đội; - Nhận định tì nh hình, đề xuất hoạt động v à đ ánh giá kết quả hoạt động; - Báo cáo cho đơn vị quản lý về các hoạt động đã thực hiện, các khó khăn và đề xuất. 2. Cán bộ dịch tễ - Đã được đào tạo, tập huấn về dịch tễ học, có kinh nghiệm trong giám sát và đáp ứng với bệnh, dịch bệnh tru y ền nhiễm và sự kiện y tế công cộng; - Hi ể u rõ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm và sự kiện y t ế công cộng bao gồm h ệ thống qu ả n lý t ổ ch ứ c, định nghĩa trường hợp bệnh, các hướng dẫn chuy ê n môn và các biểu mẫu, công cụ liên quan. - Rà soát các số tiêu thu thập được tại cơ sở y t ế ; - Hướng dẫn, hỗ trợ và thực hiện điều tra xác định tiền sử dịch t ễ , yếu tố nguy cơ, ch ỉ số nhân khẩu, xã hội học...liên quan; - Hướng d ẫn, hỗ tr ợ và th ự c hiện các biện pháp dự phòng và truyền thông nguy cơ; - Phối hợp và nâng cao n ă ng lực của cán bộ dịch tễ tuyến dưới trong việc đánh giá và ph â n tích thông tin, s ố liệu. 3 . Cán bộ điều trị Có kinh nghiệm trong chẩn đo á n, điều trị các bệnh truyền nhiễm và cấp cứu y khoa. - Xác định chẩn đo á n, đánh giá t ì nh tr ạng lâm sàng, phân loại, qu ả n lý ch ă m sóc điều trị; - Xác định (định hướng) phác đồ điều trị; - Đ ề xuất kế hoạch cung cấp vật t ư , thuốc thiết y ế u cho việc chăm sóc điều tr ị ; - Triển khai biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn và các yếu tố nguy cơ tại cơ sở y t ế . - H ỗ trợ nâng cao năng l ự c của cán bộ điều trị tuy ế n dưới trong ch ẩ n đoán, p h ân loại và điều trị bệnh nhân. 4. Cán bộ lấy mẫu xét nghi ệ m - Có kỹ năng: lấy mẫu, bảo quản, vận chuyển, thực hiện qu y trình đảm bảo chất lượng mẫu; - Có khả n ă ng hướng dẫn và thực hành các kỹ năng; - N ắ m rõ thông tin về địa điểm và khả năng xét nghiệm của các phòng xét nghiệm tại địa phương và khu vực. - L ấ y mẫu, bảo quản, vận chuyển mẫu đảm bảo chất lượng; - Hướng d ẫ n thu thập mẫu, vận chuyển mẫu và phương cách xét nghiệm phù hợp; - Xác định phòng xét nghi ệ m có năng lực phù h ợ p với các tác nhân gây bệnh khác nhau. 5. Cán bộ xử lý môi trường - Có kỹ năng về việc s ử dụng các tr ang thiết bị v à quy tr ì nh xử lý môi trường; - Có khả n ă ng hướng dẫn và thực hành các k ỹ năng ; - Sử dụng tr ang thi ế t bị và thực hiện xử lý môi trường theo đúng hướng dẫn; - Hướng dẫn việc sử dụng các tr ang thiết bị và thực hành xử lý môi trường đúng cách. 6. Cán bộ hậu cần - C ó kỹ năng giao tiếp và làm việc nhóm tốt; - Đ ả m bảo việc n ắ m các th ô ng tin về giao thông, phong tục tập quán, văn hóa, các dịch vụ thiết yếu... tr ên địa bàn. Liên hệ và chuẩn bị sẵn sàng các phương án triển khai hoạt động cho Đội đáp ứng nhanh bao gồm nhân lực, kinh ph í , vật tư, trang thiết bị và các vấn đề hậu cần. 7. Lái xe - C ó bằng lái xe còn hiệu lực; - Nắm r õ thông tin về giao thông tr ên địa bàn. - S ẵn sàng vận chuyển các thành viên Đội đáp ứng nhanh và các vật tư, tr ang thiết bị kèm theo đến địa bàn theo đúng kế hoạch; - Đảm b ả o an toàn trong thực hiện nhiệm vụ. Căn c ứ theo tình hình bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm hoặc sự kiện y tế công cộng, các v ấ n đề ưu tiên, nhu cầu và nguồn lực tại địa bàn phụ trách, đơn vị quản lý Đội đáp ứng nhanh có th ể huy động thành ph ầ n b ổ sung từ các lĩnh vực khác tham gia đội Đáp ứng nhanh như môi trường, dinh dư ỡ ng, an toàn thực phẩm, thú y hoặc các chuyên gia qu ố c tế. 2.3.3. Tiêu chu ẩ n kích hoạt Đội đáp ứng nhanh tuyến Trung ương được kích hoạt k hi có ít nhất một tr ong các tiêu chuẩn như sau: - Xuất hiện hoặc nghi ngờ xuất hiện của các bệnh truyền nhiễm nhóm A; - Số trường hợp mắc hoặc tử vong của các bệnh truyền nhiễm nhóm B cao hơn mức trung bình hoặc mức cơ b ả n theo mùa tr ên địa bàn khu vực phụ tr ách (s ố m ắ c vượt quá s ố m ắ c trung bình của tuần hoặc th á ng cùng kỳ của 3 năm gần nhất, không tính s ố liệu của năm c ó dịch) hoặc trên địa bàn tỉnh mà vượt quá năng lực đáp ứng của tuy ế n t ỉ nh; - Xuất hiện chùm ca bệnh hoặc tử vong không rõ nguyên nhân trên địa bàn; - Xu ấ t hiện của sự kiện ảnh hư ở ng đến sức khỏe cộng đồng (tai nạn, thiên tai...); - Các sự kiện đáp ứng một trong b ố n tiêu chuẩn cơ bản của Điều lệ Y tế qu ố c tế (IHR) về sự kiện y tế công cộng khẩn c ấ p gây quan ngại quốc tế. - Yêu cầu kích hoạt, đề nghị hoặc quyết định từ các Bộ, Ban, Ngành li ên quan; 2.3.4. Sơ đồ kích hoạt và vận hành Nội dung Thực hiện Phát hiện, ghi nhận thông tin ↓ Viện VSDT/Pasteur, Viện SR-KST-CT, Viện YTCC (Khoa Dịch tễ/KSDB/V ă n phòng PHEOC) Xác minh và đánh giá thông tin ↓ Xuất hiện một trong các tiêu chu ẩ n kích hoạt Đ ộ i đ áp ứng nhanh ↓ - Viện VSDT/Pasteur, Viện SR-KST-CT, Viện YTCC (Khoa Dịch t ễ / KSDB/ Văn phòng PHEOC) - Nhóm chuyên g ia đa ngành (nếu cần) Kích ho ạ t Đội đáp ứng nhanh ↓ Viện trư ở ng Viện VSDT/Pasteur, Viện SR- KST-CT, Viện YTCC Triển khai ho ạ t đ ộ ng Đ ộ i đáp ứng nhanh ↓ Đội đáp ứng nhanh Ngừng kích hoạt Đội đáp ứ ng nhanh Viện trư ở ng Viện VSDT/Pasteur, Viện SR- KST-CT, Vi ệ n YTCC Hình 3. Sơ đồ kích hoạ t và vận hành Đội đáp ứng nhanh tuy ế n Trung ương Đơn vị quản l ý Đội đáp ứng nhanh tuy ế n Trung ương chỉ đạo, hướng dẫn T TYTDP/TTKSBT tuyến tỉnh kích hoạt Đ ội đáp ứng nhanh tuyến t ỉ nh để triển khai các hoạt động đáp ứng. 2.4. Điều kiện đảm bảo vận hành Đội đáp ứng nhanh 2.4. 1. Trang thiết bị dụng cụ bảo hộ cá nhân, vật tư, hóa ch ấ t, sinh phẩm, vắc x i n và thuốc thiết yếu Danh mục các trang thiết bị, dụng cụ bảo hộ cá nhân, vật tư, hóa chất, s i nh phẩm, vắc xin và thuốc thiết yếu được chi tiết tại Phụ l ục 1 . Dựa trên danh mục tham khảo này, đơn vị quản lý Đội đáp ứ ng nhanh xây dựng kế hoạch và đề xuất mua sắm theo nhu cầu, nguồn lực của đơn vị đ ể chuẩn bị sẵn sàng khi kích hoạt Đội đáp ứng nhanh. 2.4.2. Xét nghiệm Danh mục trang thiết bị của phòng xét nghiệm sẽ được đơn vị phụ trách Đội đáp ứng nhanh các tuyến thực hiện kiểm kê, cập nhật hàng năm và kiểm định, kiểm chuẩn định kỳ theo qu y định. Dan h mục d ịch vụ xét nghiệm của các phòng xét nghiệm sẽ được cập nhật định kỳ để xác đ ị nh nguồn lực sẵn có khi được yêu cầu đáp ứng nhanh với các t ì nh huống dịch bệnh truyền nhiễm và sự kiện y t ế công cộng. Phòng xét nghiệm của các Viện, Bệnh viện tuyến trung ương (hoặc bệnh viện tuyến cuối) hoặc các phòng xét nghiệm tham chi ế u c ấ p khu vực và quốc gia sẽ hỗ trợ các trang thiết bị cho tuyến dưới theo yêu cầu và cung cấp các xét nghiệm chuyên sâu và chuyên biệt như phân lập vi rút hoặc xét nghiệm sinh học phân tử. Đơn vị quản lý Đội đáp ứng nhanh xây dựng danh sách các phòng xét nghiệm (bao gồm cả phòng xét nghiệm c ủ a các cơ sở khám, ch ữ a bệnh) cùng với danh mục các dịch vụ xét nghiệm để hỗ trợ việc gửi mẫu và xét nghiệm. Phòng xét nghiệm của các Viện, Bệnh viện tuyến trung ương (hoặc bệnh viện tuyến cuối) hoặc các phòng xét nghiệm tham chiếu cấp khu vực v à quốc gia sẽ cung cấp dịch vụ ki ể m định, ki ể m chuẩn chất lượng các phòng xét nghiệm tuyến cơ sở đồng thời cung cấp các lớp tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ xét nghiệm tuyến cơ sở theo yêu cầu. Nội dung các lớp tập huấn, đào tạo về xét nghiệm được bao gồm trong kế hoạch đào tạo, tập huấn chung của các đơn vị phụ trách Đội đáp ứng nhanh. 2.4.3. Kinh phí sử dụng Kinh ph í quản lý v à vận hành Đội đáp ứng nhanh s ử dụng nguồn kinh phí thường xuyên c ủ a đơn vị dành cho hoạt động phòng, chống dịch bệnh v à đáp ứng với các sự kiện y tế công cộng. Kinh phí vận hành Đội đáp ứng nhanh sẽ bao gồm các chi phí mua s ắ m vật tư, trang thiết bị, vật dụng bảo hộ c á nhân cho Đội đáp ứng nhanh và chi phí khi triển khai các hoạt động tại thực địa bao gồm chi phí đi lại, chi phí ăn ở, chi phí làm ngo à i giờ và các chi phí bổ sung khác như tiêm chủng, điều trị, bồi dư ỡ ng độc hại, b ả o hiểm... Trong trường h ợ p ngân sách hoạt động được phân bổ không đủ thì đơn v ị quản lý Đội đáp ứng nhanh xây dựng kế hoạch và đề xuất b ổ sung kinh phí trình cấp có thẩm quyền phê duyệt . Trong các trường h ợ p khẩn cấp như có bùng phát lớn về bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm hoặc sự kiện y tế công cộng nghiêm trọng, đơn vị qu ả n lý Đội đáp ứng nhanh đề xuất phương án s ử dựng toàn bộ ngân sách được phân bổ hoặc yêu cầu bổ sung ngân sách từ Trung ương hoặc đề xuất huy động các nguồn hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế. Phần III HƯỚNG DẪN VẬN HÀNH ĐỘI ĐÁP ỨNG NHANH 3.1. Giai đo ạ n chuẩn b ị 3.1. 1 . Quản lý thành viên đội đáp ứng nhanh Đơn vị quản lý Đội đáp ứng nhanh các tuyến ban hành quyết định thành lập danh sách thành viên tiềm năng bao gồm các lĩnh vực khác nhau để có thể huy động thành viên tham gia các đội đáp ứng nhanh khi xảy ra tình huống bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm hoặc sự kiện y t ế công cộng khẩn cấp. S ố lượng thành viên tiềm năng đảm bảo thành lập được tối thiểu 03 Đội đáp ứng nhanh tại tuyến trung ương, 02 Đội đáp ứng nhanh tại tuy ế n tỉnh và 02 Đội đáp ứng nhanh tại tuyến huyện. Để thành lập danh sách thành viên tiềm năng tham gia Đội đáp ứng nhanh, lãnh đạo đ ơ n vị qu ả n lý Đội đáp ứng nhanh phân công các cán bộ thuộc đơn vị phụ trách tham gia hoặc gửi văn bản để huy động cán bộ phù hợp từ c á c đơn vị bên ngoài tham gia Đội đáp ứng nhanh. Tiêu chí lựa chọn thành viên sẵn sàng tham gia Đội đáp ứng nhanh bao gồm: - Trình độ chuy ê n môn phù hợp với từng vị trí trong Đội đáp ứng nhanh; - Đã được đào tạo hoặc có kinh nghiệm v ề xử lý các vấn đề sức khỏe cộng đồng khẩn c ấ p; - S ẵn sàng tham gia khi được điều động; - Đảm bảo sức khỏe để tham gia. Danh sách thành viên tiềm năng được cập nhật định kỳ hàng năm và đồng thời được rà so á t để lựa chọn thành viên tham gia các Đội đáp ứng nhanh khi xảy ra tình huống bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm hoặc sự kiện y t ế công cộng khẩn cấp. Danh sách quản lý và bảng phân công các thành viên tiềm năng tham gia Đội đáp ứng nhanh được xây dựng và chuẩn bị sẵn với các thông tin chi ti ế t của các thành viên tham gia Đội đáp ứng nhanh theo mẫu tại Phụ lục 4 và Phụ lục 5 . Thông tin về danh sách thành viên tiềm năng của Đội đáp ứng nhanh sẽ được quản lý bởi cán bộ phụ trách hậu cần về hoạt động đ á p ứng nhanh do lãnh đạo đơn vị quản lý Đội đáp ứng nhanh phân công và được cập nhật hàng quý. Các th à nh viên được phân công tham gia Đội đáp ứng nhanh được yêu cầu thông báo và liên hệ với cán bộ phụ trách hậu cần khi có thay đổi trong công việc hoặc thay đổi thông tin cá nhân (địa chỉ cơ quan, điện thoại di động, email… ). Thông tin của các thành viên Đội đáp ứng nhanh cần được thu thập và quản lý bao gồm: - Họ và tên đầy đủ; - Nơi công tác; - Vị trí, vai trò trong Đội đáp ứ ng nhanh; - Trình độ chuyên môn; - Số điện thoại (cá nhân và cơ quan); - Địa chỉ thư điện tử; - Lĩnh vực đã được đào tạo phù hợp với đáp ứng các vấn đề sức khỏe cộng đồng khẩn cấp; - Kỹ năng (có thể bao gồm ngôn ngữ địa phương và các kỹ năng cá nhân khác phù hợp với đáp ứng với vấn đề sức kh ỏ e cộng đồng khẩn cấp). 3. 1 .2. Đào tạo, diễn tập Các thành viên trong Đội đáp ứ ng nhanh được yêu cầu tham gia các khóa tập huấn, diễn tập các kỹ năng để chuẩn bị cho việc triển khai các hoạt động đáp ứng. Đơn vị quản lý Đội đáp ứng nhanh xây dựng kế hoạch tổ chức các khóa tập huấn, diễn tập hàng năm từ mức độ cơ bản đến nâng cao tùy theo nhu c ầ u của các tuy ế n. Nội dung các khóa tập huấn bao gồm: - Tập huấn về quản lý, quy trình và triển khai Đội đáp ứng nhanh; - Tập huấn cơ bản về đáp ứng phòng chống dịch; - Tập huấn về các kỹ năng chuyên môn như gi á m sát, phân tích, đánh giá tình hình dịch, điều tra, phát hiện, kiểm soát lây nhiễm và đáp ứng tình hình dịch, năng lực xét nghiệm, kỹ năng truyền thông nguy cơ.. .; - Tập hu ấ n về k ỹ năng sử dụng các trang thi ế t bị và vật dụng cần thi ế t khi triển khai hoạt động đáp ứng nhanh; - Tập hu ấ n về các hướng dẫn và quy trình giám sát và phòng chống một số bệnh truyền nhiễm cụ thể. Nội dung các khóa diễn tập bao gồm: - Diễn tập tình huống gi ả định tại chỗ hoặc diễn tập tình huống giả định thực địa theo các quy trình triển khai hoạt động đáp ứng nhanh; - Di ễ n tập b à i tập chức năng (dựa vào các m ả ng chức năng cụ th ể , ví dụ: phát hiện ca bệnh, lấy mẫu, quản lý v é c-tơ, dự phòng kiểm soát lây nhiễm...). Bên cạnh các chương trình tập huấn định k ỳ hàng năm, c á c khóa tập huấn nhắc lại, tập huấn nhanh để cập nhật kiến thức liên tục trước khi triển khai đáp ứng cũng cần có k ế hoạch đ ể t ổ chức thực hiện. Tài liệu tập huấn sẽ được xây dựng để thống nhất áp dụng tại các tuyến. 3.1.3. X â y dựng kế hoạch hoạt động Đội đáp ứng nhanh Đơn vị quản lý Đội đáp ứng nhanh có nhiệm vụ xây dựng k ế hoạch đáp ứng, phòng chống bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm, các sự kiện y tế công cộng với các tình huống khác nhau dựa trê n đặc điểm, phạm vi thuộc đ ơ n vị được giao phụ trách và thực hiện rà soát, cập nhật định kỳ hàng năm. K ế hoạch đáp ứng, phòng chống bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm v à các sự kiện y tế công cộng bao gồm các nội dung sau: - Các nội dung chuyên môn kỹ thuật bao gồm điều tra, xét nghiệm v à đáp ứng; - Nhân lực điều động khi xảy ra bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm v à các sự kiện y tế công cộng, cơ chế phối hợp; - Ngân sách sử dụng cho các hoạt động điều tra, xác minh và đáp ứng; - Các trang thiết bị phòng hộ cá nhân, cấp cứu, hóa chất, thuốc thiết yếu, vắc- xin dự phòng v à các dụng cụ y tế khác, - Hậu cần bao gồm việc đi lại, sắp xếp nơi ăn ở, phương tiện liên lạc...; - Các quy trình triển khai hoạt động đáp ứng nhanh do đơn vị quản lý Đội đáp ứng nhanh xây dựng dựa trên danh sách tham khảo tại Phụ l ục 3 . 3.2. G i ai đoạn trước khi triển khai 3.2. 1 . Lựa chọn và phân công thành viên Đội đáp ứng nhanh Khi lãnh đạo đơn vị quản lý Đội đáp ứng nhanh ban hành quyết định kích hoạt Đội đáp ứng nhanh, cán bộ ph ụ trách hậu cần s ẽ sử dụng cơ s ở dữ liệu cập n h ật về các thành viên tiềm năng tham gia Đội đáp ứng nhanh để lựa chọn và đề xuất các thành viên tham gia. Cán bộ phụ trách hậu cần sẽ thông báo tới các thành viên tham gia Đội đáp ứng nhanh theo ch ỉ đạo của lãnh đạo đơn vị quản l ý Đội đáp ứng nhanh qua các phương tiện liên lạc thích hợp (thư đ iện t ử hoặc điện thoại). B ả ng phân công vị trí, vai trò, trách nhiệm của từng th à nh viên tham gia Đội đáp ứng nhanh sẽ được cập nhật và thông báo đến các thành viên . Số lượng thành viên tối thiểu theo từng vị trí trong một Đội đáp ứng nhanh k hi được kích hoạt cụ thể như sau: B ả ng 5. S ố lượng thành viên tối thi ể u trong một Đội đáp ứng nhanh Stt Vị trí Số lượng thành viên tối thiểu trong một Đội đáp ứng nhanh 1 Đội trưởng 01 2 Cán bộ dịch tễ 02 3 Cán bộ điều trị 01 4 C á n bộ lấy mẫu xét nghiệm 01 5 Cán bộ xử lý môi trường 01 6 Hậu cần 01 7 Lái xe Tùy thuộc vào việc huy động nhân lực, thiết bị, hóa ch ấ t, dụng cụ, thuốc men, phương tiện v ậ n chuy ể n, đơn vị qu ả n lý Đội đáp ứng nhanh bố trí lái xe ph ù hợp Số lượng Đội đáp ứ ng nhanh và số lượng th à nh viên của một Đội đáp ứng nhanh tri ể n khai các hoạt động đáp ứng có thể thay đổi phụ thuộc mức độ ảnh hưởng hoặc sự lây lan của bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm hoặc sự kiện y tế công cộng, nguồn lực, n ă ng lực đáp ứng tại chỗ của địa phương và do lãnh đạo đơn vị quản lý Đội đáp ứng nhanh quyết định. 3.2.2. Các hoạt động trước khi triển khai đội đáp ứng nhanh Khi đã kh ẳ ng định hoặc xác minh có nguy cơ xuất hiện của bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm hoặc các sự kiện y tế công cộng theo các tiêu chuẩn kích hoạt, đơn v ị quản lý Đội đáp ứng nhanh quyết định kích hoạt Đội đáp ứng nhanh bao gồm danh sách c á c thành viên tham gia Đội đáp ứng nhanh với phân công nhiệm vụ theo từng vị trí đ ã quy định. Đội đáp ứng nhanh triển khai các hoạt động như sau: - Đội trưởng Đội đáp ứng nhanh theo phân công của l ã nh đạo đơn vị quản lý Đội đáp ứng nhanh tổ chức họp để chuẩn bị cho hoạt động đáp ứng. Nội dung buổi họp bao gồm các nội dung: + Tình hình bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm hoặc sự kiện y tế công cộng và các hoạt động đáp ứ ng đ ã được thực hiện (nếu có); + Mục tiêu và dự kiến kết quả, + Vai trò và trách nhiệm của các th à nh viên tham gia; + Hậu cần, n h ân lực, các đối tác làm việc tại nơi x ả y ra v ấ n đề khẩn cấp; + Cơ ch ế báo cáo và giám sát; + Thông tin về an ninh và an toàn; + Kế hoạch và lịch trình triển khai; + Phối hợp và điều ph ố i với các bên liên quan tham gia đáp ứ ng. - Cán bộ dịch tễ thuộc Đội đáp ứng nhanh t ri ển khai điều tra xác minh hoặc xem xét các số liệu được cung cấp, kết quả đi ề u tra xác minh (nếu có), tham khảo các hướng dẫn chuyên môn và ý kiến các chuyên gia để lựa chọn các hoạt động đáp ứng bao gồm: + Các biện pháp giảm tỷ lệ m ắ c, tử vong và kiểm soát nguy cơ lây lan; + Đ ề xuất huy động sự tham gia của cộng đồng, các cơ sở y tế và nhân lực tại địa phương. - Cán bộ phụ trách hậu cần cung cấp thông tin c ủ a đầu m ố i liên hệ tại địa phương cho các thành viên Đội đáp ứ ng nhanh, bao gồm các thông tin như sau: + Họ v à tên (đầy đủ); + Nơi công tác (vị trí, vai trò); + Số điện thoại (cá nhân và cơ quan); + Địa chỉ thư điện tử. - Cán bộ phụ trách hậu cần của Đội đáp ứng nhanh đề xuất danh sách trang thi ế t bị và dụng cụ cầ n thiết theo chỉ đạo c ủ a độ i trưởng Đội đáp ứng nhanh, dựa trên tình hìn h và diễn biến bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm hoặc sự kiện y tế công cộng cụ th ể . Các trang thiết bị và dụng cụ cần thiết phục vụ cho hoạt động đ á p ứng có thể được phát cho các thành viên ngay sau buổi họp hoặc được chuẩn bị sẵn sàng trước khi di chuyển đến thực địa. 3.3. Giai đoạn trong kh i triển khai 3.3.1. Các hoạt động đáp ứng cần triển khai Trong quá tr ì nh triển khai đáp ứng, các thành viên Đội đáp ứng nhanh cần thực hiện đúng các quy tr ì nh triển khai theo kế hoạch bao gồm: cơ chế theo dõi v à báo cáo đáp ứng nhanh, quy trình đảm bảo an ninh và an toàn, quy trình truyền thông nguy cơ, quy trình quản l ý cung ứng và hậu cần. Tùy theo từng đặc điểm của bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm hoặc sự kiện y tế công cộng, các hoạt động đáp ứng được thực hiện phối hợp các biện pháp sau đây: - T ă ng cường quản lý trường hợp bệnh; - Tăng cường giám sát phát hiện trường hợp bệnh mới; - Tri ể n khai chiến dịch tiêm chủng và thuốc dự phòng khẩn cấp; - Cải thiện khả năng tiếp cận nước sạch; - Tăng cường các biện pháp vệ sinh, xử lý môi trường; - Thực hiện các biện pháp phòng chống v é c-tơ; - Thông tin, truyền thông giáo dục sức khỏe cộng đồng. Các hoạt động triển khai đáp ứng được yêu c ầ u thực hiện theo hướng d ẫ n tại Thông t ư 17/2019/TT-BYT về hướng dẫn giám sát, đáp ứng với bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm v à các tài liệu, hướng d ẫn chuyên môn k ỹ thuật tại Phụ l ục 2. 3.3.2. Quản lý Đội đáp ứ ng nhanh trong khi triển khai đáp ứng Bên cạnh vai trò cụ thể của từng thành viên trong Đội đáp ứng nhanh, đội trư ở ng Đội đáp ứng nhanh đóng vai trò điều ph ố i trong giai đoạn triển khai các hoạt động đáp ứng. Với các bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm hoặc sự kiện y tế công cộng có qu y mô lớn, Đội đáp ứng nhanh sẽ được phân thành các nhóm nhỏ và trưởng các nhóm nhỏ c ó vai trò điều phối trong từng nhóm. Trong trường hợp các hoạt động đáp ứng đòi hỏi kéo dài hơn 02 tuần thì đội trưởng Đội đáp ứng nhanh cần báo cáo lãnh đạo quản lý để yêu cầu luân chuyển hoặc thay thế thành viên. Việc luân chuyển hoặc thay thế thành viên Đội đáp ứng nhanh sẽ do lãnh đạo đơn vị quyết định. Sau khi thực hiện việc luân chuyển hoặc thay thế, các hoạt động chuẩn bị và triển khai sẽ thực hiện giống như khi bắt đầu quá trình triển khai bao gồm buổi họp và phân c ô ng công việc cụ th ể với nhóm thay th ế ngay tại thực địa . Các thông tin bổ sung như về lịch h ọ p, địa điểm họp sẽ được cung cấp cho các thành viên mới. Nội dung các hoạt động điều phối bao gồm: - Giới thiệu các thành viên và mục tiêu của đội (hoặc nhóm) trong cuộc họp đầu tiên với các cán bộ y tế địa phương; - Đảm bảo các thành viên của đội (hoặc nhóm) nắm rõ vai trò và nhiệm vụ cụ thể c ủ a từng thành viên; - Đảm bảo tất cả các thành viên trong nhóm đều tuân thủ quy trình triển khai theo kế hoạch; - Đảm bảo an toàn cho các thành viên trong đội trong quá trình đáp ứng; - Tổ chức và chủ trì các cuộc họp đội (hoặc nhóm) hàng ngày với sự tham gia của t ấ t cả các thành viên của Đội đáp ứng nhanh. Báo cáo cho đơn vị quản lý và các bên liên quan tại địa phương những v ấ n đề tồn tại, khó khăn trong quá trình triển khai đáp ứng để đề xuất giải pháp giải quyết hiệu quả; - Chu ẩ n bị và gửi báo cáo tình hình hàng ngày và c á c báo cáo chuyên môn kỹ thuật cho đơn vị quản lý; - Trao đ ổ i, điều phối các hoạt động và chuẩn bị công tác hậu cần với địa phương và cơ quan quản lý tuyến trên khi có yêu cầu đáp ứng cao hơn để phù hợp với tình hình thực t ế . 3.4. Gia i đoạn sau khi triển khai đáp ứng 3 . 4.1. Ngừng k ích hoạt Đội đáp ứng nhanh Quy ế t định ngừng kích hoạt Đội đáp ứng nhanh sẽ do lãnh đạo đơn vị quản lý Đội đáp ứng nhanh ký ban hành. Đ ể ngừng kích hoạt Đội đáp ứng nhanh, các thông tin sau cần được xem xét bao gồm: diễn bi ế n tình hình bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm hoặc sự kiện y tế công cộng, số lượng trường hợp mắc bệnh hoặc t ử vong, năng lực đáp ứng của địa phương. Thời gian triển khai đáp ứng phụ thuộc vào việc kiểm soát với tình hình bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm hoặc sự kiện y tế công cộng, tuy nhiên thời gian hoạt động của một Đội đáp ứng nhanh không quá 01 tháng. Đội đáp ứng nhanh sau khi hoàn thành nhiệm vụ cần báo cáo các hoạt động triển khai và gửi về lãnh đạo đơn vị quản lý, đầu mối liên hệ tại địa phương và cho Đội đáp ứng nhanh thay thế (n ế u có). 3 . 4.2. Báo cáo hoạt động sau triển khai Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, Đội đáp ứng nhanh sẽ chuẩn bị báo cáo diễn biến tình hình bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm hoặc sự kiện y tế công cộng và các hoạt động đã triển khai trong vòng 03 ngày làm việc. Tổng k ế t hoạt động được thực hiện trong vòng 01 tháng sau khi ngừng kích hoạt Đội đáp ứng nhanh với sự có mặt của lãnh đạo đơn vị quản lý, toàn bộ các th à nh viên trong đội đáp ứng nhanh và các cá nhân, đơn vị có liên quan. Các nội dung b á o c á o bao gồm nội dung chi tiết về chuyên môn kỹ thuật, các thách thức, khó khăn, bài học kinh nghiệm để tăng cường hiệu quả cho các hoạt động đáp ứng khẩn cấp trong tương lai. Sau khi k ế t thúc hoạt động của Đội đáp ứng nhanh các yêu cầu về thủ tục thanh toán tài chính, quản lý vật tư trang thiết bị sẽ được thực hiện theo quy định của đơn vị quản lý Đội đáp ứng nhanh. Việc chia sẻ thông tin với các đơn vị liên quan và cơ quan truyền th ô ng báo chí sẽ do lãnh đạo phụ trách đơn vị quyết định tùy theo từng tình huống tình hình bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm hoặc sự kiện y tế công cộng cụ thể. Phần 4 TỔ CHỨC THỰC HIỆN 1. Cục Y tế dự phòng - Tham mưu cho Bộ trư ở ng Bộ Y t ế thực hiện chức năng quản l ý nhà nước trong việc xây dựng, ph ố i hợp, ch ỉ đạo toàn bộ hoạt động chuyên môn, k ỹ thuật c ủ a Đội đáp ứng nhanh trên toàn quốc. - Đầu mối chỉ đạo, điều phối, hướng dẫn tổ chức triển khai thực hiện hướng dẫn thiết lập và vận hành Đội đáp ứng nhanh. - Tổ chức kiểm tr a, giám sát, đôn đốc việc thực hiện các hoạt động chuyên môn, kỹ thuật của Đội đáp ứ ng nhanh. 2. Cục Quản lý Khám, chữa bệnh - Hướng dẫn, ch ỉ đạo các cơ sở khám bệnh, ch ữ a bệnh trên toàn quốc chỉ định đơn vị chuyên trách trong lĩnh vực giám sát bệnh truyền nhiễm và phòng chống lây nhiễm tại các cơ s ở khám bệnh, chữa bệnh tù y theo phạm vi hoạt động chuyên môn để thực hiện c á c hoạt động chuyên môn, kỹ thuật liên quan của Đ ộ i đáp ứng nhanh. - Phối hợp ki ể m tra, giám sát, đôn đốc các cơ sở khám bệnh, ch ữ a bệnh thực hiện các hoạt động chuyên môn, k ỹ thuật liên quan của Đội đáp ứng nhanh. 3. Các Viện thuộc hệ y tế dự phòng - Thành lập Đội đáp ứng nhanh, xây dựng kế hoạch triển khai, tổ chức thực hiện hướng dẫn thiết lập v à vận hành Đội đáp ứng nhanh tại đơn vị. - Hướng dẫn, ch ỉ đạo chuyên môn, k ỹ thuật, tổ chức kiểm tra, giám sát, đánh giá việc tri ể n khai thực hiện hướng dẫn thiết lập và vận hành Đội đáp ứng nhanh tại các đơn vị ở các tuyến thuộc khu vực và lĩnh vực được giao phụ tr ách. - Xây dựng, cập nhật các hướng dẫn chuyên môn k ỹ thuật, tài liệu tập huấn và các quy trình vận hành cho Đội đáp ứng nhanh . - Thu thập, phân tích, đánh gi á , lưu trữ s ố liệu giám sát bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm hoặc sự kiện y tế công cộng, thực hiện việc thông tin, báo cáo hoạt động phòng, chống bệnh bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm hoặc sự kiện y tế công cộng của các đơn vị theo khu vực và lĩnh vực được giao phụ trách. - Ph ố i hợp, chia sẻ thông tin về các hoạt động c ủ a Đ ội đáp ứng nhanh với các đơn vị liên quan. - Tổ chức tập huấn, đào tạo, hỗ trợ k ỹ thuật triển khai hướng dẫn thiết lập và vận hành Đội đáp ứ ng nhanh trên địa bàn khu vực phụ trách. - Định kỳ kiểm tra, giám sát, đôn đốc, hỗ trợ v à đánh giá hoạt động chuyên môn, kỹ thuật của Đội đáp ứng nhanh trên địa bàn khu vực phụ trách. 4. S ở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ư ơng - Chỉ đạo, hướng dẫn các đơn vị y tế trên địa bàn th à nh lập Đội đáp ứng nhanh, xây dựng k ế hoạch triển khai hướng dẫn thiết lập và vận hành Đội đáp ứng nhanh và thực hiện các hoạt động chuyên môn, k ỹ thuật của Đội đáp ứng nhanh. - Ch ỉ đạo t ổ chức ki ể m tra, gi á m sát, đôn đốc việc thực hiện các hoạt động chuyên môn, kỹ thuật của Đội đáp ứng nhanh. - Bố trí đầy đủ nhân lực và trang thiết bị cần thiết cho việc thiết lập và vận hành Đội đáp ứng nhanh tại địa phương. 5. Trung tâm Y t ế dự phòng, Trung tâm kiểm soát dịch bệnh các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương - Thành lập Đội đáp ứng nhanh, xây d ựng kế hoạch triển khai và vận hành Đội đáp ứng nhanh tuyến tỉnh. - Chỉ đạo, hướng dẫn, giám sát các đơn vị tuy ế n huyện thi ế t lập và vận hành Đội đáp ứng nhanh, triển khai thực hiện các hoạt động chuyên môn, kỹ thuật của Đội đáp ứng n h anh. - Ph ố i hợp, chia sẻ thông tin về c á c hoạt động của Đội đáp ứng nhanh v ớ i các đơn vị liên quan. - Hướng dẫn, tập huấn, hỗ trợ k ỹ thuật trong việc triển khai hướng d ẫ n thi ế t lập và vận hành Đ ộ i đáp ứng nhanh v à định kỳ kiểm tra, giám sát, đôn đ ố c, hỗ trợ và đánh giá hoạt động chuyên môn, kỹ thuật c ủ a Đội đáp ứng nhanh trên địa b à n. 6. Trung tâm Y tế quận, huyện, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh - Thành lập Đội đáp ứng nhanh, xây dựng kế hoạch triển khai và vận hành Đội đáp ứng nhanh tuy ế n huyện. - Phối hợp, chia sẻ thông tin về c á c hoạt động của Đội đáp ứng nhanh với các đơn vị liên quan. 8. Các cơ sở khám, chữa bệnh, tuyến Trung ương, tỉnh, huyện - Phân công cá nhân, đơn vị phụ trách về bệnh truyền nhiễm của cơ sở kh á m, ch ữ a bệnh tham gia và thực hiện các hoạt động chuyên môn, k ỹ thuật liên quan của Đội đáp ứng nhanh. - Hỗ trợ trang thiết bị cần thiết và triển khai thực hiện các hoạt động chuyên môn, kỹ thuật liên quan của Đội đáp ứng nhanh. - Phối hợp chặt chẽ với các đơn vị y t ế d ự phòng trong việc triển khai thực hiện hướng dẫn thiết lập và vận hành Đội đáp ứng nhanh các tuyến. Trong quá trình thực hiện nếu có vướng mắc, đề nghị phản ánh kịp thời về Bộ Y t ế (Cục Y t ế dự phòng) để giải quyết./. PHỤ LỤC PHỤ LỤC 1: DANH MỤC TRANG THIẾT BỊ, DỤNG CỤ BẢO HỘ CÁ NHÂN, VẬT TƯ, HÓA CHẤT, SINH PHẨM, VẮC XIN VÀ THUỐC THIẾT YẾU Danh mục Đơn vị tính Số lượng Tuyến huyện Tuyến tỉnh Tuyến Trung ương Trang t hi ết bị Buồng khử trùng Chiếc 0 0 1 Máy phun hóa chất Chiếc 1 1 2 Dụng cụ phun thuốc khử môi trường Chiếc 1 1 2 Cabinet Chiếc 1 1 1 B ì nh chữa cháy cầm tay Chiếc 5 10 15 Huyết áp Chiếc 2 4 6 Nhiệt kế Chiếc 2 4 6 Ống nghe Chiếc 2 4 6 Máy định vị GPS Chiếc 0 0 1 Búa phản xạ Chiếc 1 2 3 Hộp đựng dụng cụ H ộp 1 2 3 Máy tính để bàn (tại văn phòng) Chiếc 1 1 1 Vợt bọ gậy cán dài Chiếc 2 4 6 Khay dựng bọ gậy Chiếc 2 4 6 Bộ lọc lưới tách bọ gậy Chiếc 2 4 6 Đèn pin không thấm nước Chiếc 1 2 3 Máy hút mu ỗ i cầm tay Chiếc 1 2 3 Pipet nhỏ 3ml Chi ế c 2 4 6 Pip e t lớn 50 ml Chi ế c 1 2 3 Máy phun ULV tr ê n ô tô Chi ế c 1 2 2 Máy phun ULV đeo vai Chiếc 1 2 2 Máy phun tồn lưu Chiếc 1 2 3 Bình bơm tay Chiếc 1 2 3 Thùng đựng nước 100 l Chi ế c 1 2 0 Xô nhựa 20 l Chi ế c 1 2 0 Gáo nhựa 20 l Chi ế c 1 2 0 Chậu nhựa to Chiếc 1 2 0 Thùng inox bảo quản dụng cụ Chiếc 1 1 1 Phích lạnh bảo quản mẫu Chi ế c 1 2 3 Bình tích lạnh Chi ế c 2 4 6 Nhà bạt Chi ế c 0 1 2 Ô tô chuyên dụng Chiếc 1 1 2 Cáng cứu thương Chi ế c 3 2 0 Tra ng phục, dụng cụ bảo h ộ c á nhân Đồng phục, phù hiệu Bộ 15 15 30 Bộ quần áo chống dịch dùng một l ầ n Bộ 15 15 30 Ủ ng chống hóa chấ t Chiếc 15 15 30 Trang phục bảo vệ các nguy cơ sinh học loại A Bộ 15 15 30 Mặt nạ khử trùng Chi ế c 15 15 30 Mặt nạ hô hấp Chiếc 15 15 30 Mặt nạ hô hấp có bộ lọc Chi ế c 15 15 30 Mũ Chiếc 15 15 30 Kính Chiếc 15 15 30 Ủng Chiếc 15 15 30 Vật tư tiêu hao B ơ m kim tiêm Chi ế c 10 20 30 Bơm kim tiêm 5ml Chiếc 10 20 30 Đệm cao su Chiếc 1 2 0 Túi rác an toàn sinh học Gói 1 2 3 Khẩu trang y tế Hộp 1 2 3 Găng tay y t ế Hộp 1 2 3 Đè lưỡi gỗ dùng 1 lần Hộp 2 2 2 Băng cuộn Chiếc 2 2 2 Sổ ghi chép chịu nước Quyển 2 4 6 Lọ dựng mẫu Lọ 2 4 6 Chai rửa 500ml có v ò i phun Chai 1 2 3 Ống tuýp thủy tinh đựng muỗi Ố ng 5 10 15 Bông mỡ Gram 100 100 100 Bút đánh dấu Chi ế c 2 4 6 Tăm bông lấy mẫu phân Gói 5 10 15 Tăm bông lấy mẫu da, n i êm mạc Gói 5 10 15 Tăm bông ngoáy mũi họng Gói 5 10 15 Giá đựng ống nghiệm Chiếc 1 2 3 Hộp dựng mẫu phân Hộp 5 10 15 Hộp inox đựng bông khô Hộp 1 2 3 Hộp inox đựng bông cồn Hộp 1 2 3 Dây garo Chiếc 1 2 3 Ống tube đ ựng máu Chi ế c 5 10 15 Giá inox dựng ống tube Chiếc 1 2 3 T ú i ni l on đựng mẫu có khóa zip Gói 5 10 15 Hộp hủy b ơ m kim tiêm Hộp 1 2 3 Giấy thấm Túi ( 1 kg) 1 2 3 B ì nh xịt cồn 70° C Chi ế c 1 2 3 Panh kẹp i nox Chi ế c 1 2 3 Túi nilon đựng rác thải Túi ( 1 kg) 1 1 1 Bông thấm vô trùng G ó i 5 10 15 Gạc mi ế ng vô trùng G ó i 5 10 15 Gạc cuộn vô trùng Gói 5 10 15 Cồn 70° C Lít 50 100 150 Betadine Lít 50 100 150 Oxi già Lít 50 100 150 Nước muối sinh lý nh ỏ mắt Lí t 50 100 150 Nước súc họng Chai 50 100 150 Băng dính y tế Hộp 2 2 2 Băng dính urgo Hộp 2 2 2 Nẹp cố định Chiếc 2 4 6 Bình nước c ấ t rửa mắt Chai 5 10 15 Gel rửa ta y Lít 5 10 15 Ố ng môi trường bảo quản (vận chuyển vi khuẩn) Carry Blair Ố ng 10 500 Pepto l kiềm Ố ng 10 500 Hóa chất, sinh phẩm Chloramin B 200g Kg Số lượng đề xuất tùy theo nhu cầu, nguồn lực của đơn vị quản lý Đội đáp ứ ng nhanh Chloramin B 500g Kg Hóa chất diệt côn trùng Lít Abate Kg Dung dịch sát trùng Lít Dung dịch rửa tay Lít X é t nghiệm Clo trong nước Bộ Vắc xin Dại Li ề u Số lượng đề xuất tùy theo nhu cầu, nguồn lực của đơn vị quản lý Đội đáp ứ ng nhanh Quai bị - Sởi - Rubella Liều Bạch h ầ u - Ho gà - Uốn ván Li ề u Bạch hầu - Uốn ván Liều Thủy đ ậu Liều Viêm não Liều Haemophilus influenzae B Li ề u Sốt vàng Liều Chicken Pox Liều Than Liều Cúm mùa Liều Thuốc thiết yếu Ciprofloxacin 500mg Viên Số lượng đề xuất tùy theo nhu cầu, nguồn lực của đơn vị quản lý Đội đáp ứ ng nhanh Azithromycin 250 mg Gói Thuốc hạ sốt, giảm đ au: Paracetamol Viên Oresol Gói Thuốc sát khuẩn nhỏ mắt, mũi Lọ Thuốc kháng vi rút Tami fl u Vi ê n PHỤ LỤC 2 : DANH SÁCH VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT VÀ HƯỚNG DẪN CHUYÊN MÔN KỸ THUẬT (CẬP NHẬT NĂM 2019) TT Tên bệnh Nhóm Hướng dẫn giám sát, phòng chống Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị Đã ban hành Chưa ban hành Số văn bản Ngày ban hành Nội dung Số văn bản Ngày ban hành QUYẾT ĐỊNH THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ 1 Công bố dịch, công bố hết dịch bệnh truyền nhiễm 02/2016/Q Đ - TTg 28/01/2016 Công bố dịch, công b ố hết dịch bệnh truyền nhiễm THÔNG TƯ 1 Bệnh truyền nhiễm 17/2019/TT- BYT 17/7/2019 Hướng dẫn giám s át và đáp ứng với bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm 2 M ẫ u bệnh phẩm 40/2018/TT- BYT 17/12/2018 quy định chế độ quản lý mẫu bệnh phẩm bệnh truyền nhiễm 3 Báo cáo bệnh truyền nhiễm 54/2015/TT- BYT 28/12/2015 Hướng dẫn chế độ thông tin báo cáo và khai báo bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm 4 Bệnh lây truyền từ động vật sang người 16/2013/TT-BYT 27/5/2013 Liên tịch y tế - nông nghiệp trong phối h ợ p phòng ch ố ng bệnh lây truyền từ động vật sang người HƯỚNG DẪN GIÁM SÁT, PHÒNG CHỐNG VÀ ĐIỀU TRỊ BỆNH TRUYỀN NHI Ễ M 1 Bại liệt A x 2 Tả A 1640/QĐ-BYT 14/5/2010 Hướng dẫn xử lý ổ dịch tả 4178/QĐ-BYT 31/10/2007 3 Cúm A(H5N1) A 1812/Q Đ -BYT 23/5/2005 Quy trình xử lý ổ dịch cúm 30/2008/QĐ-BYT 19/8/2008 1269/QĐ-BYT 7/4/2005 Hướng dẫn lấy mẫu, bảo quản v à vận chuyển bệnh ph ẩ m vi rút cúm A (H5N1) C ú m A ( H 1 N 1 ) A 1846/Q Đ -BYT 27/5/2009 Hướng dẫn giám sát, phòng chống bệnh cúm A (H1N1) 2762/QĐ-BYT 31/7/2009 1847/Q Đ -BYT 27/5/2009 Hướng dẫn kỹ thuật lấy mẫu, bảo qu ả n, vận chuyển bệnh phẩm cúm H 1 N1 Cúm A ( H 7N9) A 1128/QĐ- BYT 06/4/2013 Hướng dẫn giám sát, phòng ch ố ng bệnh cúm A ( H 7N9) 1176/ Q Đ-BYT 10/4/2013 1482/ Q Đ-BYT 18/4/2017 H ướng dẫn giám sát, phòng chống bệnh c ú m A (H7N9) 1127/QĐ- BYT 06/4/2013 Hư ớ ng dẫn kỹ thuật l ấ y mẫu, bảo quản và vận chuyển mẫu bệnh phẩm cúm A ( H 7N9) 4 Dịch hạch A 33/2003/QĐ-BYT 7/1/2003 Thường quy giám sát, phòng chống bệnh dịch hạch 5465/QĐ-BYT 31/12/2014 5 Bệnh viêm đường hô hấp cấp tính nặng d o chủng mới của vi rút Corona A 3898/QĐ-BYT 12/10/2012 Hướng dẫn giám sát, phòng chống bệnh viêm đường hô hấp cấp tính nặng do chủng mới của vi rút corona 4465/Q Đ -BYT 14/11/2012 2002/QĐ-BYT 06/6/2014 Hướng dẫn giám sát, phòng chống Hội chứng vi ê m đường hô h ấ p vùng Trung Đông do vi rút Corona (MERS-CoV) 6 Sốt xu ất huyết do vi rút Ebola A 2914/QĐ-BYT 06/08/2014 Hướng dẫn giám sát, phòng chống bệnh do vi rút Ebola 2968/QĐ-BYT 08/8/2014 7 Thương hàn B x 8 Lỵ trực trùng B x 9 Lỵ amip B x 10 Tiêu chảy B x 11 Viêm não vi rút B x 2322/QĐ - BYT 30/6/2006 12 Viêm não Nhật Bản B x 13 Bệnh do não mô cầu B 3897/Q Đ -BYT 12/10/2012 Hướng dẫn giám sát, phòng chống bệnh do não mô cầu 975/QĐ-BYT 29/3/2012 14 Viêm não, màng não do đ ơ n bào Naeg l eria fow l eri B x 4991/QĐ-BYT 14/12/2012 15 Sốt xuất huyết B 3711/QĐ-BYT 19/9/2014 Hướng dẫn giám sát, phòng chống bệnh sốt xuất huyết 458/QĐ-BYT 16/2/2011 16 Sốt rét B 741/QĐ-BYT 02/3/2016 Hướng dẫn giám sát, phòng chống bệnh s ố t rét 4845/QĐ-BYT 08/9/2011 17 Viêm gan vi rút B x 18 Bệnh Dại B 1622/QĐ-BYT 08/5/2014 Hướng dẫn giám sát, phòng chống bệnh dại trên ng ườ i 19 Thủy đậu B Thực hiện theo hướng dẫn của WHO x 20 Bạch hầu B x 21 Ho gà B x 22 Uốn ván sơ sinh B x 23 Uốn ván B x 24 Sởi B 4845/QĐ-BYT 5/12/2012 Hướng dẫn giám sát, phòng chống bệnh sởi và rubella 746/Q Đ -BYT (Sởi) 4/3/2009 25 Rubella B x 26 Quai bị B x 27 Cúm mùa B X 2078/QĐ-BYT 23/6/2011 28 Bệnh do vi rút Adeno B x 29 Than B 5703/QĐ-BYT 20/12/2017 Hướng dẫn gi á m s á t, phòng chống bệnh than trên người x 30 Leptospira B 5659/ QĐ -BYT 29/12/2017 Hư ớ ng dẫn gi á m sát, phòng chống bệnh xoắn khuẩn vàng da trên người x 31 Tay chân miệng B 581/QĐ-BYT 24/2/2012 Hướng dẫn giám sát, phòng ch ố ng bệnh tay chân miệng 1003/QĐ-BYT 30/3/2012 32 Bệnh do liên cầu lợn ở người B 4665/QĐ-BYT 07/11/2014 Hướng d ẫn giám sát , phòng chống bệnh liên cầu lợn ở người 33 Bệnh do vi rút Zika B 3792/QĐ-BYT 25/7/2016 Hướng dẫn giám sát, phòng chống bệnh d o vi rút Z i ka QĐ 439/ Q Đ- BYT 05/2/2016 34 Bệnh do vi rút Zika, Dengue, Ch i kungunya B 3091/ Q Đ-BYT 3/7/2017 Hướng dẫn giám sát trọng điểm lồng ghép bệnh sốt xuất huy ế t Dengue, bệnh do v i rút Zika v à Chikungunya 35 Hội chứng nhi ễ m trùng đường h ô hấp cấp tính nặng (SARI) B 1271/QĐ-BYT 3/4/2017 Hướng dẫn giám sát Hội ch ứ ng nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính nặng (SARI) 36 Bệnh viêm phổi nặng nghi do v i rút (SVP) Hư ớ ng dẫn giám sát B ệ nh viêm phổi nặng nghi do vi rút (SVP) KẾ HOẠCH 1 Bệnh truyền nhiễm Kế hoạch phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm hàng năm 2 Bệnh do vi rút Zika, Dengue, Chikungunya B 4607/ Q Đ-BYT 11/10/2017 Kế hoạch giám sát trọng điểm lồng ghép bệnh s ốt xuất huy ế t Dengue, bệnh do vi rút Z i ka và Chikungunya tại Việt Nam giai đoạn 2017-2020 3 Hội ch ứ ng cúm (IL I ), nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính nặng (SARI), bệnh tay chân miệng 4608/Q Đ -BYT 11/10/2017 K ế hoạch g i ám sát trọng điểm Hội ch ứ ng c ú m (ILI), nhiễm trùng đường h ô h ấ p cấp tính nặng (SARI), bệnh tay chân miệng tại Việt Nam giai đoạn 2017-2020 TÀI LIỆU KHÁC 1 Bệnh truyền nhiễm 2009 Cẩm nang Phòng, chống bệnh truyền nhiễm 2 Sốt xuất huyết (SXH) 2010 Sổ tay Hướng dẫn xử lý ổ dịch SHX 2018 Cẩm n a ng phòng ch ố ng bệnh SXH tại cộng đồng d à nh cho y tế cơ sở 3 Kiểm dịch Y tế biên giới 2011 S ổ tay Ki ể m dịch Y tế biên gi ớ i 4 Bệnh tả 2010 S ổ tay Hướng dẫn xử lý ổ dịch tả 5 Một số bệnh truyền nhiễm nguy hiểm lây truyền qua đường hô hấp 2015 Tài liệu Hướng dẫn giám sát và phòng ch ố ng một s ố bệnh truyền nhi ễ m nguy hiểm lây truyền qua đường hô h ấ p 6 Định nghĩa trường hợp bệnh 4283/QĐ-BYT 2016 Tài liệu định nghĩa trường hợp bệnh truyền nhiễm PHỤ LỤC 3: DANH SÁCH QUY TRÌNH VẬN HÀNH HOẠT ĐỘNG ĐỘI ĐÁP ỨNG NHANH STT Quy trình Đơn vị Thời gian 1 Quy trình phát hiện thông tin Đơn vị phụ trách đội đáp ứn g nhanh Hàng ngày 2 Quy trình thông báo thông ti n và yêu cầu hỗ trợ gửi tuyến t r ên Đơn vị phụ trách đội đáp ứng nhanh Khi xuất hiện thông tin về bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm hoặc các sự kiện y tế công cộng 3 Quy trình thông báo thông tin v à yêu c ầ u h ỗ trợ g ử i các đơn vị liên quan Đơn vị phụ trách đội đáp ứng nhanh Khi xu ấ t hiện thông tin về bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm hoặc các sự kiện y tế công cộng 4 Quy trình xác minh thông tin Đội đáp ứng nhanh Trong vòng 24-48 giờ sau khi nhận thông tin 5 Quy trình báo cáo kết quả xác minh thông tin Đội đáp ứng nhanh Ngay sau khi kết thúc hoạt động xác minh 6 Quy trình kích hoạt đội đáp ứ ng nhanh Đơn vị phụ trách đội đáp ứng nhanh Ngay sau khi xác minh sự xuất hiện bệnh, dịch bệnh t ru yền nhiễm hoặc các sự kiện y tế công cộng theo các tiêu chuẩn kích hoạt 7 Quy trình cập nhật thông tin tình hình dịch bệnh lên tuy ế n trên Đơn vị phụ tr ách đội đáp ứng nhanh Nga y sau khi xác minh sự xuất bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm hoặc các sự kiện y tế công cộng 8 Quy trình cập nhật thông tin tình hình dịch bệnh cho các đơn vị liên quan Đơn vị phụ trách đội đáp ứng nhanh Ngay sau khi xác minh s ự xuất bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm hoặc các sự kiện y tế công cộng 9 Quy tr ìn h tổ chức họp đội đáp ứng nhanh trước và sau khi triển khai hoạt động đáp ứng Đội đáp ứng nhanh Thực hiện trong vòng 24h trước v à sau khi có hoạt động đáp ứng 10 Quy tr ì nh báo cáo hoạt động đội đáp ứng nhanh Đội đáp ứng nhanh Trong vòng 03 ngày sau khi kết thúc hoạt động đáp ứng 11 Quy trình báo cáo hoạt động đáp ứng Đơn vị phụ trách đội đáp ứng nhanh Trong vòng 07 ngày sau khi kết thúc hoạt động đáp ứ ng 12 Quy trình ngừng kích hoạt đội đáp ứng nhanh Đơn vị phụ trách đội đáp ứng nhanh Khi kết thúc hoạt động đáp ứng PHỤ LỤC 4: MẪU QUẢN LÝ DANH SÁCH THÀNH VIÊN ĐỘI ĐÁP ỨNG NHANH Đơn vị: .............................................................................................................................. Thời gian: .......................................................................................................................... STT Họ và tên Đơn vị Trình độ chuyên môn Điện thoại Email Vai trò Đã được đào tạo Kỹ năng Ghi chú 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 … PHỤ LỤC 5: MẪU PHÂN CÔNG THÀNH VIÊN ĐỘI ĐÁP ỨNG NHANH Đơn vị: ............................................................................................................................. Sự kiện: ............................................................................................................................ Địa điểm: .......................................................................................................................... Thời gian: ......................................................................................................................... Họ và tên Đội số # Vị trí Đ iện thoại Email