QCVNQTĐ-6:2009/BCT

Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia QCVN QTĐ-6: 2009/BCT về kỹ thuật điện - tập 6: vận hành, sửa chữa trang thiết bị hệ thống điện do Bộ Công thương ban hành C ỘNG HOÀ XÃ H ỘI C H Ủ NG H Ĩ A VI Ệ T NAM B Ộ CÔNG T H ƯƠ NG QCVN QT Đ -6 : 2009/BCT QUY CH U Ẩ N K Ỹ TH UẬ T Q UỐC GIA VỀ KỸ THU Ậ T Đ I ỆN T ậ p 6 VẬN HÀNH, S Ử A CH Ữ A TRANG THIẾT BỊ HỆ T H Ố NG ĐI ỆN Nationa l Technica l Code s f o r Operatin g an d Maintainanc e Powe r syste m facitilies MỤC LỤC Q u y ết đ ịnh ban hành Q u y chuẩn quốc gia về k ỹ thuật điện L ờ i nói đ ầ u Phần I. ĐIỀU KHOẢN CHUNG Phần II. CƠ CẤU TỔ CHỨC Chương 1. Nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức Chương 2. Nghiệm thu các thiết bị và công trình đưa vào vận hành Chương 3. Chuẩn bị cán bộ công nhân viên Chương 4. Sửa chữa trang thiết bị, nhà cửa và công trình theo kế hoạch tài liệu kỹ thuật Chương 5. Kỹ thuật an toàn Chương 6. An toàn về phòng chống cháy Chương 7. Trách nhiệm thi hành quy phạm kỹ thuật vận hành Phần III. MẶT BẰNG, NHÀ CỬA CỦA NHÀ MÁY ĐIỆN VÀ LƯỚI ĐIỆN Chương 1. Mặt bằng Chương 2. Nhà cửa, thiết bị kỹ thuật và vệ sinh của nhà máy điện và lưới điện Phần IV. CÔNG TRÌNH THUỶ CÔNG, NGUỒN NƯỚC, HỆ THỐNG THUỶ LỰC Chương 1. Quy định chung Chương 2. Công trình thuỷ công và các thiết bị của công trình thuỷ công Mục 1. Công trình thuỷ công Mục 2. Kiểm tra tình trạng các công trình thuỷ công Mục 3. Các thiết bị cơ khí của công trình thuỷ công Chương 3. Quản lý nguồn nước trong các nhà máy điện, đảm bảo khí tượng và thuỷ văn Mục 1. Điều tiết nước Mục 2. Môi trường trong hồ chứa Mục 3. Các hoạt động khí tượng thuỷ văn Chương 4. Tua bin thuỷ lực Phần V. CÁC THIẾT BỊ CƠ NHIỆT CỦA NHÀ MÁY ĐIỆN Chương 1. Quy định chung Chương 2. Vận chuyển và cung cấp nhiên liệu Chương 3. Chế biến than bột Chương 4. Lò hơi và thiết bị của lò Chương 5. Tuabin hơi Chương 6. Các thiết bị kiểu khối của nhà máy nhiệt điện Chương 7. Tua bin khí Chương 8. Máy phát diesel Chương 9. Các thiết bị tự động và đo lường nhiệt Chương 10. Xử lý nước và Hydrat hoá Chương 11. Các đường ống và van Chương 12. Các thiết bị phụ phần cơ - nhiệt Chương 13. Thiết bị lọc bụi và lưu chứa tro xỉ Phần VI. THIẾT BỊ ĐIỆN CỦA NHÀ MÁY ĐIỆN VÀ LƯỚI ĐIỆN Chương 1. Quy định chung Chương 2. Máy phát điện và máy bù đồng bộ Chương 3. Động cơ điện Chương 4. Máy biến áp, máy biến áp tự ngẫu và cuộn điện kháng có dầu Chương 5. Hệ thống phân phối điện (HPĐ) Chương 6. Hệ thống Ắc quy Chương 7. Đường dây điện trên không (ĐDK) Chương 8. Đường cáp điện lực Chương 9. Bảo vệ rơ le và tự động điện (BRT) Chương 10. Trang bị nối đất Chương 11. Bảo vệ chống quá điện áp Chương 12. Trang bị đo lường điện Chương 13. Chiếu sáng Chương 14. Trạm điện phân Chương 15. Dầu năng lượng Phần VII. CHỈ HUY ĐIỀU ĐỘ - THAO TÁC Chương 1. Chỉ huy điều độ Chương 2. Thao tác đóng cắt các thiết bị điện Chương 3. Nhân viên vận hành Chương 4. Các phương tiện chỉ huy điều độ và điều chỉnh công nghệ Phần I ĐIỀU KHOẢN CHUNG Điều 1. M ụ c đích Quy đ ị nh n ày b a o g ồ m các yêu cầ u kỹ thuật c ần đ ư ợc t h ự c hiện t ro ng q uá trì n h v ận hà n h v à bảo d ư ỡ ng các công trình th u ỷ cô n g v à t hi ết bị cơ khí p h ụ trợ c ủ a n hà máy thủy đi ện, thiết b ị c ủa nhà máy n h i ệt đ iện, t h i ết bị đ i ện t r ong l ư ới đ iệ n n h ằm đ ả m b ả o a n t o àn, b ảo v ệ môi t r ư ờ n g v à độ tin c ậ y của các p hư ơ ng t i ện và thiết bị liên q u an. Điều 2. Phạm vi áp d ụng Quy chu ẩ n này áp d ụ n g ch o t o à n b ộ h ệ t h ống l ư ới đ i ện q uốc gia Việt N a m, b a o gồm t ất c ả các nhà máy đi ệ n, các trạm đ i ện, mạ n g l ư ới đi ệ n v à các ph ầ n tử nố i v ới l ư ới đ i ện q uốc gia Việt Nam . P h ạm v i áp d ụng c ủa Quy chu ẩ n kỹ thuật này n h ư sau: 1. Đối với trang thiết b ị l ưới điện: Các th i ết bị có đ i ện á p cao h ơ n 1 0 00 V n ố i v ới l ư ớ i đ i ện q uốc gia V i ệt Nam. áy t huỷ ằ n g hoặc 2. Đối với c á c nhà m á y th u ỷ điện: Các công trình thuỷ c ô ng v à th i ết bị đ i ệ n c ủ a các nhà máy thuỷ đ iệ n đ ư ợc quy đ ị nh t ư ơ n g ứ n g n h ư sau: a ) C á c cô n g tr ì n h t h u ỷ c ô n g v à cá c t h i ế t b ị p h ụ t r ợ c ủ a t ấ t c ả cá c nh à má y t h u ỷ đi ệ n ở Việ t Na m v à n ố i v ớ i lướ i đi ệ n q u ố c gi a V i ệ t Nam , tr ừ n hữ n g n h à m á y t h u ỷ đ i ệ n c ó đ ậ p đ ặ c b i ệ t qu y đ ị n h t ạ i N g h ị đ ị n h s ố 14 3 / 2 0 0 3 / NĐ- C P n gà y 2 8 t h á n g 1 1 nă m 2 00 3 c ủ a C h í nh p h ủ q u y đ ị n h ch i t i ế t m ộ t s ố đi ề u c ủ a Phá p l ện h kha i t h á c v à b ả o v ệ cô n g tr ìn h t h ủ y l ợ i; b) Các th i ết bị đ i ện của c ác n hà máy đ i ện ở V i ệt Na m v à n ố i v ới l ư ới đ iện c ủ a V iệ t Nam, có cô ng suất đ ị n h m ứ c bằng hoặc l ớn h ơn 30 MW. 3. Đối với c á c nhà m á y nh i ệt điện Các th i ết bị của các nhà máy nhiệt điện c ó c ô ng s u ất bằ n g ho ặ c lớn hơn 1 000 k W ở Việt Nam và nối v ới lư ới đ i ện q u ố c gia V i ệt Nam. Điều 3. Giải thích từ ngữ Trong Q u y ch u ẩ n này các t ừ d ư ớ i đây đ ư ợc hi ể u n h ư sau: 1. “Cơ q u an c ó thẩm qu y ền” là Bộ Công T h ư ơ n g h oặc cơ q uan đ ư ợc u ỷ q u yền t h e o quy đ ị n h p h áp l u ật. 2. “C h ủ sở h ữ u” là t ổ ch ứ c hoặc cá n hân làm c h ủ các nhà máy đ i ện h oặc l ư ới đ i ệ n v à có trách n h i ệ m pháp lý v ề v ận hành c ác n h à máy điện v à l ư ớ i đi ệ n đó. Phần II CƠ CẤU TỔ CHỨC Chư ơ n g 1 NHIỆM VỤ VÀ CƠ CẤU TỔ CHỨC Điều 4. C h ức năng nh i ệm vụ Nhiệm vụ cơ bản của các đơn vị thành phần trong hệ thống điện (bao gồm: các Công ty phát điện, truyền tải, phân phối, các Trung tâm điều độ, các Công ty Sửa chữa và Dịch vụ…) là: 1. Đảm bảo cung cấp năng lượng ổn định, tin cậy cho khách hàng theo các quy định của pháp luật hiện hành. 2. Duy trì chất lượng định mức của năng lượng sản xuất ra: tần số và điện áp của dòng điện, áp suất và nhiệt độ của hơi theo các quy định của pháp luật hiện hành. 3. Hoàn thành biểu đồ điều độ: Phụ tải điện của từng nhà máy và của hệ thống năng lượng nói chung; truyền tải và phân phối năng lượng cho khách và các trào lưu điện năng giữ các hệ thống năng lượng. 4. Thực hiện đúng các quy định về bảo vệ môi trường. Điều 5. N g hĩa vụ các đ ơ n vị ho ạ t động đi ệ n l ực Mỗ i đ ơ n v ị t h àn h p h ầ n tron g h ệ t h ố n g điệ n p hả i h iể u b i ế t sâ u đ ặ c đ iể m c ủ a sả n x uấ t n ă ng l ư ợ n g v à v a i tr ò c ủ a n ó tron g nề n kin h t ế qu ố c dâ n v à đ ờ i s ố n g x ã h ội , ph ả i n ắ m v ữ n g và n ghi ê m c h ỉ n h c h ấ p hàn h k ỷ lu ậ t la o đ ộn g , qu y trìn h côn g n g h ệ , tu â n t h ủ Qu y ch u ẩ n n à y v à cá c qu y đ ịn h v ề k ỹ thu ậ t a n t o à n , cá c qu y đ ịn h k h á c c ó li ê n q ua n c ủ a cá c c ấ p c ó t hẩ m quyền. Điều 6. Trách nhiệm c ủa đ ơ n vị hoạt động điện l ực Cá c nh à má y đi ệ n , côn g t y điệ n l ự c , đơ n v ị cấ p đ iệ n v à đơ n v ị v ậ n hà n h l ư ớ i đi ệ n c ầ n đả m b ả o: 1. X ây d ự ng v ăn bản c ủ a đơn v ị mìn h n h ằm thự c h i ện Quy ch u ẩ n này v à t hự c h iệ n các b i ệ n p h áp n h ằ m tiếp t ục g ó p p hầ n phát tr i ển hệ thố n g n ăng lư ợng để th o ả m ã n n h u cầu n ă n g l ư ợ n g c ủa n ền k inh t ế q uốc d ân, đ ời s ố ng của nh â n d ân v ới p h ư ơ n g c h âm phát tr i ể n n ăng l ư ợ ng đi tr ư ớc m ộ t b ư ớc. 2. Phấn đ ấ u t ăng n ă ng s uất lao đ ộn g, hạ giá t hà n h s ản x uất, tru y ền tải v à p hân p h ố i đi ệ n n â ng c ao tính s ẵ n sàng c ủa t h iết bị. 3. Ứng d ụng và n ắm v ữ n g kỹ thuật m ới, tổ ch ứ c sản x uất và lao đ ộng k hoa h ọc. 4. Nâ n g c ao t rình đ ộ n g h i ệp v ụ c ủa cán bộ, nh ân v iên, p h ổ b i ến n hữ ng ph ư ơ n g ph áp sản x uất tiên t i ến v à kinh n g h i ệ m cải ti ế n kỹ thuật, p h át huy s á ng k i ến v à sáng chế , phổ b i ế n c á c hình t h ứ c v à p hư ơ ng ph á p thi đ ua tiên t i ế n. Điều 7. H ệ thống năng l ư ợ ng Hệ th ố ng n ăng l ư ợ ng gồm các nhà máy đ i ện, các lư ớ i đ i ện liên hệ c hặt chẽ v ới nh a u trong quá trì n h sản x uất, truyền tải v à ph â n p h ối đi ệ n n ă ng, một cách liên tục d ư ớ i sự chỉ huy thống nhất v ề chế độ v ận h à nh. Hệ th ố ng n ăng l ư ợ ng liên k ết bao g ồm m ột vài hệ th ố ng n ăng l ư ợ ng đư ợ c n ố i với n h au v ề chế đ ộ v ận hà n h ch u ng v à đặt d ư ớ i sự c h ỉ h u y điều độ c h ung. Hệ t h ố n g n ăng l ư ợ n g t hống n h ất bao g ồ m c ác h ệ th ốn g n ă ng l ư ợ ng li ê n k ết v ới nh au bằ n g n h ữn g đ ư ờ n g liên l ạc gi ữ a các hệ th ố ng, b a o qu át ph ầ n l ớn lã n h t hổ c ả n ư ớc c ó chu n g c h ế độ v ận h àn h v à trung tâm chỉ huy đi ề u độ. Chư ơ n g 2 NGHIỆM THU CÁC THIẾT BỊ VÀ CÔNG TRÌNH ĐƯA VÀO VẬN HÀNH Điều 8. Đi ề u kiện vận hành công trình điện Chỉ đ ư a v ào v ận hà n h các n h à m áy đ i ệ n, lư ới đ i ệ n đượ c x ây d ự n g mới h oàn t ất mở r ộ ng hoặc t ừ n g đợt riêng b i ệt, các tổ máy, các k hối máy ch í nh, n hà cử a v à cô n g t rình s a u k hi đã đ ư ợc ng hi ệ m thu đ ú ng q u y đ ị nh theo hiện h ành. Điều 9. N g hiệm thu v ận hành công trình năng l ư ợ ng Việc nghiệm thu đưa vào vận hành các công trình năng lượng hoặc các bộ phận của các công trình đó được tiến hành theo khối lượng của tổ hợp khởi động bao gồm toàn bộ các hạng mục công trình sản xuất chính, phụ, dịch vụ, sửa chữa, vận chuyển, kho tàng, thông tin liên lạc, công trình ngầm, công trình làm sạch nước thải, phúc lợi công cộng, nhà cửa, ký túc xá, nhà ăn tập thể, trạm y tế và các công trình khác nhằm đảm bảo: - Sản xuất điện năng theo đúng sản lượng thiết kế đối với tổ hợp khởi động; - Đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật về sinh hoạt, vệ sinh cho cán bộ nhân viên vận hành và sửa chữa. - Tuân thủ các quy định khác có liên quan đến tổ hợp khởi động. - Bảo vệ chống gây ô nhiễm nguồn nước và môi trường xung quanh. Điều 10. Trình tự ngh i ệm thu Tr ư ớc k hi ng h i ệm thu thiết bị n ă ng l ư ợ ng đ ư a v ào v ận hà n h, C h ủ thiết bị cầ n th ự c hi ện các h o ạt đ ộ ng s a u: - Ch ạ y thử t ừ n g bộ p h ậ n v à nghi ệ m thu t ừ n g ph ầ n các thiết bị c ủ a tổ máy; - Khởi đ ộng thử th i ết bị chính và thi ế t bị p h ụ c ủa tổ máy; - Ch ạ y thử t ổ ng h ợ p má y ; T r ư ớ c k h i đ ư a và o v ậ n h àn h nh à c ử a v à cô n g trì n h c ầ n p h ả i t i ế n hà n h n gh i ệ m t h u t ừ n g p hầ n, tron g đ ó c ó p hầ n côn g trìn h n g ầ m v à n ghi ệ m th u t h e o khố i lư ợ n g c ủ a t ổ h ợ p k h ở i đ ộ n g . Điều 11. Nghiệm thu th i ết bị Việc n g h i ệ m thu t h iết bị s au k hi k i ểm t ra v à c hạy t h ử t ừ n g p h ần, ng h iệm t hu t ừ n g bộ p h ận của tổ máy v à các công trình, k h ởi đ ộ ng t h ử , kiểm tra tính sẵn sàng c ủ a th i ết bị tiến t ớ i chạy t h ử t ổ ng h ợ p do c ác t i ểu b an thuộc H ội đ ồng n g h i ệm thu cơ sở th ự c hi ệ n. Việc n gh iệ m thu thiết bị v à các công trình đ ư a v ào v ận hành d o H ội đ ồ ng n gh i ệm thu c ấ p có t h ẩm qu yền t h ự c h i ện th e o quy đ ị nh h i ệ n h ành. Điều 12. Nghiệm thu b ộ phận Việ c chạ y th ử t ừn g phầ n v à nghi ệ m th u t ừn g b ộ phậ n củ a t ổ má y d o hộ i đồn g nghiệ m thu c ơ s ở t iế n h àn h the o cá c s ơ đ ồ thi ế t k ế sa u kh i đ ã hoà n thàn h côn g tá c x â y lắ p c ụ m thiế t b ị đó . Kh i nghiệ m th u t ừn g b ộ phậ n cầ n phả i kiể m tr a v iệ c t h ự c hiệ n cá c qu y địn h v ề xâ y dựng, cá c qu y địn h v ề kiể m t r a l ò hơi , q u y phạ m k ỹ thuậ t a n to à n , qu y ph ạ m phòn g n ổ v à phòng chốn g cháy , qu y phạ m t hiế t b ị điện , cá c ch ỉ d ẫ n củ a nh à ch ế t ạo , qu y trìn h hướn g dẫ n lắ p rá p thi ế t b ị v à cá c tà i li ệ u phá p l ý k h ác. Điều 13. Nghiệm thu hoàn thành S au k hi c h ạ y thử t ổ ng hợp v à k hắ c phụ đ ư ợc hết các kh i ếm khuyết đã p hát h i ệ n, H ộ i đ ồng ng h i ệm t hu cấp N h à n ư ớc t i ến h à nh n g h i ệm thu th i ết bị cùng v ới n hà c ử a cô n g trình li ê n qu a n đến t hiết bị đ ó v à l ập biên b ản n g h i ệ m t hu. Hội đ ồ n g n g h i ệm th u cấp N h à n ư ớ c quy đ ị n h th ời h ạn t h iết bị đư ợ c v ận h ành tạm th ời, tro ng t hời gi a n này p h ải h o àn thành c á c v iệc thử ng h i ệ m c ầ n thiết, các công tác h i ệ u chỉ n h h o à n t h i ệ n th iế t bị để đ ả m b ả o v ận hà n h thiết b ị v ới các chỉ tiêu th i ết k ế. Đối v ới t hi ế t bị s ả n x u ấ t loạt đ ầu tiên, th ờ i g ia n v ận h à nh thử đ ư ợ c quy đ ị nh t r ên cơ sở k ế hoạ c h p h ối hợp các công v iệc v ề hoàn t h i ện, h i ệu c hỉ n h v à v ận hành t hử th i ết bị đ ó. Điều 14. Bàn giao tài liệu Khi đ ơn v ị v ận hà n h t i ếp n hận t h i ết bị, các t ài l i ệu kỹ th uật s a u liên qu a n đ ế n các trang thiết b ị đ ư ợ c l ắ p đ ặt, cần c hu y ển gi a o đ ầy đ ủ cho đơn v ị v ận h à nh t ừ đ ơn v ị xâ y l ắ p h o ặc nhà s ản x uất: - Tài l i ệ u th iế t kế ( g ồm c ác b ản v ẽ, các b ản thu yết minh, c ác quy trình, các tài l i ệu kỹ thuật, n h ật ký thi c ông v à giám s át của c ơ q uan t h i ết k ế) đã đ ư ợc đi ề u c h ỉnh trong quá trình x ây d ự ng, lắ p ráp v à h i ệu c h ỉnh do các cơ q uan t h i ết k ế, x ây d ự n g v à l ắp máy g iao l ạ i; - Các biên b ản ng h i ệ m t hu c ác bộ p hận v à côn g trì nh n g ầ m do c ác c ơ q uan x ây d ự ng v à lắp máy gi a o l ạ i; - C á c b i ê n bả n k i ể m t r a th ử ng h iệ m củ a c á c th i ế t b ị t ự đ ộ n g p hòn g c h ốn g c h áy , phò n g n ổ v à c hốn g sé t d o c á c c ơ q ua n c ó tr á c h n h i ệ m tiế n h à n h cá c th ử n g h iệ m n à y gi a o l ại; - Tài l i ệ u c ủ a nhà m á y c hế t ạ o ( c ác quy trì n h, b ản v ẽ, sơ đ ồ v à tài l i ệu của t hiết b ị , máy móc v à các ph ư ơng t i ệ n cơ g i ới ho á) do cơ q u an l ắ p máy gi a o l ạ i. - Các biên b ản h i ệu c h ỉ nh đo l ư ờng, thử n g h i ệm v à các sơ đồ n gu y ên ký v à sơ đồ l ắp ráp h oàn cô ng do c ơ q u an t i ế n hành công tác hi ệ u ch ỉ nh gi a o l ạ i; - Các b iên b ản thử n g hi ệm các h ệ thố n g an t o àn, h ệ th ốn g thông g ió, do cơ qu a n th ự c h i ệ n công tác h i ệu c h ỉ n h gi a o l ạ i; - Các biên b ản thí n g h i ệm v à kiểm tra trạng t h ái b a n đ ầ u của kim l oạ i các đ ư ờn g ống, của các th i ết bị ch í nh thuộc tổ máy n ă ng lư ợng d o c á c cơ q u an t h ự c hiện v i ệ c ki ểm tra và thử nghiệm g iao l ại. Chư ơ n g 3 CHUẨN BỊ CÁN BỘ CÔNG NHÂN VIÊN Điều 15. Tiêu chuẩn nhân viên Công tác chuẩn bị cán bộ công nhân viên của các xí nghiệp và cơ quan thuộc ngành điện phải được tiến hành theo các quy chế và chỉ dẫn có liên quan về công tác chuẩn bị cán bộ công nhân viên tại các nhà máy điện, lưới điện. Lãnh đạo các công ty điện lực, các công trình và các cơ quan ngành Điện phải tổ chức và kiểm tra định kỳ công tác chuẩn bị cán bộ công nhân viên. Điều 16. K i ểm tra nh â n viên Việc k i ểm t r a kiến t h ứ c đối v ới cô n g nh â n v à cán bộ kỹ th uật có q u an hệ tr ự c ti ế p v ới công tác v ận h à nh v à bảo d ư ỡ ng c ác đối t ư ợ n g t huộc k iểm t ra v iên lò h ơi q u ản lý ph ả i đượ c tiến h ành t h eo đ ú ng cá c yêu c ầ u c ủa k i ểm tra v iên lò h ơ i. Chư ơ n g 4 SỬA CHỮA TRANG THIẾT BỊ, NHÀ CỬA VÀ CÔNG TRÌNH THEO KẾ HOẠCH TÀI LIỆU KỸ THUẬT Điều 17. L ưu g i ữ tài l iệu Đơn vị vận hành cần lưu giữ các tài liệu kỹ thuật cần thiết theo các quy định tương ứng trong từng lĩnh vực (thủy điện, nhiệt điện và lưới điện). Điều 18. Q u y trình Mỗi nhà máy điện, công ty điện lực, đơn vị cung cấp điện và vận hành lưới điện cần thiết lập các quy định về danh mục bao gồm các thủ tục cần thiết và các sơ đồ công nghệ cho việc kiểm tra, bảo dưỡng và vận hành một cách thích hợp. Điều 19. B i ển báo, nhãn Trên mỗi thiết bị chính và thiết bị phụ của nhà máy điện và của trạm biến áp phải có các tấm biển của nhà chế tạo ghi các thông số định mức của thiết bị. Điều 20. Đ ánh số thiết bị Tất cả thiết bị chính và phụ ở nhà máy điện, lưới điện lưới nhiệt kể cả các đường ống, các hệ thống và phân đoạn thanh cái cũng như các van của đường ống dẫn khí, dẫn gió… đều phải đánh số theo quy định. Điều 21. G hi thông tin trên bả n g điều khiển Tại các ph â n x ư ởng củ a nhà máy đi ệ n v à các bảng đi ề u khi ể n có t rự c nhật t h ư ờ ng x uyên, các tr ạ m đi ều đ ộ v à t r ạ m b i ến áp t r ung gian p h ải t i ến hà n h ghi th ô ng s ố theo các b i ể u m ẫ u v à chế độ quy đ ị nh. Điều 22. G hi âm Tại các trung tâm đ i ề u đ ộ h ệ t hố ng đi ệ n, tr ạ m đ iều độ l ư ới đ iện v à các p h òng đ i ều k h i ển trung t â m n hà m áy đ i ệ n, đ i ều độ l ư ới đ i ện p h ải đ ặt m á y ghi âm để ghi l ạ i đ ối t ho ạ i trong các tr ư ờ ng hợp s ự cố . Chư ơ n g 5 KỸ THUẬT AN TOÀN Điều 23. Q u y định chung Việc bố trí khai thác v à s ử a c h ữ a t hiết bị nă n g l ư ợ n g nh à c ử a v à c ô ng trì n h nh à m á y đ i ện v à l ư ới đ iệ n ph ả i thoả mãn n h ữ n g yêu c ầ u của quy p h ạ m kỹ thuật an toàn củ a Bộ C ông Th ư ơ ng v à các quy đị n h của Nhà n ư ớ c. Mỗi c án b ộ công nh â n v iên p h ả i t hô n g h i ểu v à nghiêm chỉnh c h ấp hà n h các quy p h ạm, quy trình kỹ thuật an t o àn có li ê n q uan đ ến cô ng tác h a y đến t h iết bị do mình q u ản lý. Điều 24. K i ểm định an toàn thiết bị Các n ồi h ơi , đư ờ ng ốn g, bình c h ị u áp l ự c, th i ế t bị n â ng t h uộc đ ối t ư ợ ng thi h à nh quy p h ạ m Nhà nư ớc cần p h ải đ ư ợc đ ăng k ý, khám n g h i ệ m theo đú n g quy đị nh của quy phạm Nhà n ư ớ c v à quyết đ ị n h p h ân c ấ p của Bộ C ô ng T h ư ơ n g . Các th i ết bị nói trên kh ông t h u ộc đối t ư ợ n g thi h à nh qu y phạm Nhà n ư ớc, c á c x í nghiệ p đi ệ n c ó tr á ch n h i ệm t ự tổ c h ứ c đă n g ký, k hám n g h iệ m n h ằm đ ả m b ả o an t oàn c h o c á c thiết bị đ ó. Điều 25. K i ểm tra tra n g th i ết bị an toàn Các th i ết bị bảo v ệ tự động, th i ết bị an t o àn v à các trang b ị an t oà n - bảo h ộ dù n g tro n g v ận hà n h, thao t ác sử a c h ữ a cần ph ả i đ ư ợ c ki ể m tra và thử n g h iệ m theo đ ún g q u y đ ị nh trong c á c Quy ch u ẩn hi ện h à nh. Điều 26. Trách nhiệm cá nhân Các c án b ộ nhân v i ê n đư ợ c quy đ ịnh là gián t iếp c ó liên qu a n đ ế n v iệc th ự c hi ệ n quy đ ị nh an toàn v à v ệ sinh cô n g ng h i ệ p, khô n g th ự c hi ệ n đ ú ng ch ứ c trách c ủa mì n h, cũng nh ư khô n g thi h ành c á c b iệ n ph á p cần t hiết để n g ăn n g ừ a t a i nạn v à nh i ễm độc ng hề n g h i ệp, cũng n h ư c ác cá nhân tr ự c t i ếp v i ph ạ m đ ều ph ả i c h ịu t r ách nh i ệm t ư ơ n g ứ n g v ề các t a i nạn v à n h i ễ m độc đ ã x ảy ra tro n g sản x uất. Điều 27. X ử lí sự cố Các s ự c ố v à t ai n ạ n lao đ ộ n g x ảy ra p h ả i đ ư ợc k h a i b áo, đ i ều tra, thống k ê k ịp th ờ i, đ ầy đủ, c hính x ác t h eo cá c q u y đ ị n h h i ệ n h à n h. Đồ n g th ời ph ả i k hẩn t r ư ơ ng l ậ p b i ệ n p h áp khắc phục c ụ thể n h ằm ng ă n n g ừ a sự cố, tai n ạn tái d i ễ n. Điều 28. Tiêu chuẩn nhân viên Mọi cán bộ công n h ân sản x uất, s ử a c hữ a, lắp đặt, h iệ u chỉ n h, thí nghiệ m , q u ản lý của nhà m áy đi ện, l ư ới đi ệ n v à các x í ng h i ệp p h ục v ụ khác trong h ệ thố n g n ă ng l ư ợ ng ph ả i đư ợ c hu ấ n lu y ện v à t h ự c h à nh thô n g t h ạo các b i ệ n ph áp c ấp c ứ u n g ư ờ i b ị đ iện g i ật và các tai n ạn lao đ ộ ng kh ác th u ộc nghề n g hiệp mình. Điều 29. S ơ cứu Ở m ỗi p hân x ư ởng, tr ạ m biến á p c ó n g ư ời t r ự c, chi n há n h đ iện, p hò ng thí n g h iệ m, các đội l ư u đ ộ ng, c ác ca v ận h ành v à m ột số b ộ p hậ n sản x uất ở n ơ i n g uy hi ể m, độc h ại p h ả i c ó tủ thuốc c ấ p c ứ u v ới đ ầy đủ l o ạ i thuốc v à l ư ợ ng b ô ng bă ng c ầ n thiế t. Điều 30. Trang bị bảo hộ Tất cả cán bộ c ô ng n h ân v iên c ủa x í ngh i ệp n ăng l ư ợng v à các cơ q uan k hác k hi có mặ t trong c á c p hò n g đặt th iết bị n ă n g lư ợ ng đ a n g v ận hành của n hà m áy đ i ện, c ủ a các trạ m ph â n ph ố i đ iện tr o ng n hà v à ngo à i t r ời trong c ác gi ế ng v à đườ n g h ầ m của n h à máy đ i ệ n, l ư ớ i n h i ệt và l ư ới đ i ện cũng n h ư k hi ti ến h à n h c ông t ác s ử a c h ữ a cá c Đ D K p h ải sử d ụ ng đầy đ ủ các trang b ị b ả o hộ l a o đ ộn g cần th i ết. Chư ơ n g 6 AN TOÀN VỀ PHÒNG CHỐNG CHÁY Điều 31. Trách nhiệm phòng cháy Việc b ố trí và khai thác th i ết b ị n ă ng l ư ợ ng, n hà c ử a v à công trì n h ph ả i th o ả mãn các y êu cầu v ề ph ò ng chống c háy. N g ư ời c h ịu trách n h iệm v ề p h òng c háy c h ữ a c háy của các nhà máy đi ệ n, c ô ng ty đ i ện l ự c v à đơn v ị đi ện l ự c cần chịu tr ách n h i ệ m quản lý toàn d i ện theo quy đ ị nh v ề a n to àn p h ò n g cháy c h ữ a cháy. N gư ời này có trách n h i ệ m tổ c h ứ c th ự c h i ện b iệ n p háp p h ò ng c h ố ng cháy, k i ể m tra v iệc ch ấ p h à n h c hế độ p h òng c hố n g c háy đã quy đ ịn h , đảm b ảo c ho c ác h ệ thống t ự độ ng p hát h i ệ n cháy v à các p h ư ơ n g t iện t h i ết bị c hữ a c h áy t h ư ờ n g x uyên s ẵ n sàng hoạt đ ộng, tổ c hứ c di ễ n tập c h ữ a cháy. Quản đốc c ác p h â n xư ởng, t r ư ởn g các c h i n há n h đ i ệ n, trạm b i ến á p, p h ò n g b an kỹ th u ật, thí ngh i ệ m, kho c h ị u tr á ch n h i ệm v ề a n t o à n p hò n g c hố n g c háy c ủ a n hà c ử a v à t hiết bị của đơn v ị mình phụ trách, đảm b ả o luôn c ó đầy đủ v ới tình trạng tốt của các p h ư ơ n g t i ệ n ch ữ a ch á y ban đ ầu. Điều 32. Q u y định chung Mỗi x í ngh i ệp n ă ng lư ợng p hải có đầy đủ sơ đồ bố trí th i ết bị ch ữ a c háy c h o c á c v ị trí sả n x uất v à sinh h o ạt, l ập p h ư ơ n g án ph ò ng c h áy v à duyệt p h ư ơ ng á n đ ó theo đ ú n g quy đ ị nh của q uy p h ạm p h ò n g cháy. Việc di ễ n tập ch ữ a c há y p h ả i được t iến h à nh đ ịnh kỳ theo đú n g quy tr ì nh c ủ a N gà nh. Điều 33. Trang bị ph ò ng ch á y Các c ơ sở nă n g l ư ợ ng s ử a c h ữ a, thí ng h i ệm, phục v ụ c ă n cứ v ào s ơ đồ v à p h ư ơ n g á n đã đư ợ c du y ệt để bố trí đ ầ y đủ các trang bị, d ụ n g cụ p h òng c h ống cháy thích h ợ p. Các t r ang bị, dụ n g cụ này p h ải để đú n g n ơ i q uy đ ị nh, ở chỗ d ễ th ấy , dễ l ấ y v à ph ả i đ ư ợc đ ị n h kỳ k i ể m tra, bảo d ư ỡ n g, bổ s ung t h ay thế kịp th ờ i. N h ữ n g n ơ i có tra n g b ị hệ t h ống b áo c háy, d ập c háy t ự độ n g p hải nghiêm túc t h ự c h i ệ n đú n g quy tr ì nh q u y đ ị n h . Chư ơ n g 7 TRÁCH NHIỆM THI HÀNH QUY PHẠM KỸ THUẬT VẬN HÀNH Điều 34. T u ân thủ q u y phạm k ỹ thuật vận hành Hi ể u đú n g v à chấp hà nh v ăn b ả n này là đ i ề u bắt b u ộc đ ối v ới cán b ộ c ô ng n hâ n v iên các công ty đ iệ n l ự c, đ ơ n v ị cung c ấp đi ệ n h oặc các đ ơn v ị v ận hà n h l ư ới đ i ện l à m v iệc trong các công ty điện l ự c, nhà máy đ i ệ n, điện l ự c đ ị a p h ư ơ ng , công ty truyền tải đ i ện , hệ thố ng hơi n ư ớc, các doanh nghiệp s ử a ch ữ a, trung tâm đ i ều độ c ũng n h ư đ ối v ới t ổ c h ứ c, c á nh â n có li ê n qu a n. Điều 35. Đ i ều tra và t h ống kê sự cố Mỗi t r ư ờng hợp để x ảy ra sự cố h ay l àm g ián đ o ạn v ận hà n h t h i ết b ị đ ều p h ải đ ư ợc đ i ều tra kỹ v à t hống k ê th e o đ ú ng q uy trình đ i ều t ra, thố n g k ê sự c ố v à các h i ện t ư ợng k hô n g bình t h ư ờ n g c ủ a B ộ N ăng l ư ợ ng. Khi đ i ều tr a phải xác đị nh được cá c n g uy ê n n hân g â y r a sự cố v à các hiện t ư ợ n g khô n g bì n h t hư ờ ng, đ ề ra các b iệ n ph á p kh ắ c phục p h ò ng n gừa kịp th ờ i. Phần III MẶT BẰNG, NHÀ CỬA CỦA NHÀ MÁY ĐIỆN VÀ LƯỚI ĐIỆN Chư ơ n g 1 MẶT BẰNG Điều 36. Yêu c ầu chung Để đ ảm b ả o tình trạ n g v ận hà n h v à v ệ sinh công n g h i ệ p tốt cho m ặt bằ n g, n h à c ử a v à công trình, tuân t hủ các yêu c ầu v ề bảo v ệ môi t r ư ờng, cần p h ả i t h ự c h iện v à d uy tr ì ở trạng th á i t ố t nh ữ n g hệ thống s au: 1. H ệ t h ố n g t hoát n ư ớc mặt và thoát n ư ớc n g ầm t o àn bộ mặt bằ n g của các n h à má y đi ệ n, các t r ạm b i ến á p v à các công trình. 2. H ệ th ố ng k hử b ụi v à h ệ thố n g th ô ng gió. 3. H ệ th ố ng x ử lý n ư ớc t hải b ẩn. 4. H ệ th ố ng c ung c ấp nư ớc v à hệ thống t h oát n ư ớc. 5. Các ng u ồn n ư ớ c sinh h o ạt, các hồ ch ứ a v à các công trì n h bảo v ệ ng u ồn n ư ớc. 6. Các đ ư ờ n g sắt, đường ô tô, đ ư ờ ng trong k h u n hà m áy đi ệ n, trạm b i ến áp v à c ác c ô ng trình li ê n q u an. 7. Hà n g r à o, ánh s á ng v ư ờn h o a v à các cô n g trì n h v ăn hoá, phúc l ợi kh ác. 8. Các h ệ th ố ng th e o d õ i m ứ c n ư ớ c ng ầ m. Điều 37. B i ển báo, đánh số Các t uy ế n đư ờ ng, n ư ớc th ả i, đư ờng ống khí v à các tuyến c áp n g ầm ph ả i có bi ể n báo chắc c h ắn, rõ ràng v à d ễ qu a n sát. Điều 38. Hệ thống xử lý nư ớ c N ư ớc m ư a v à n ư ớ c b ẩn c ủa mặt bằ n g p h ả i được đ ư a v ề hệ t hố ng x ử lý n ư ớc. T r ong tr ư ờ n g h ợ p n ư ớc x ả r a hồ có kh ả nă n g bị n h i ễ m chất bẩn nh ư d ầ u v à các hoá c h ất, thì ph ả i ki ể m tra chất l ư ợ n g n ư ớc theo Quy ch uẩ n v ệ sinh c ô ng n g hiệp h i ện h à n h . Điều 39. X ử lý lún, n ứt Trong tr ườ ng hợp c ó h i ệ n t ư ợ n g l ú n, trô i, n ứ t trên m ặt b ằ ng, thì c ần ph ả i t hự c h i ện c á c b i ệ n p h á p p hù h ợp để l oại t rừ h oặ c g i ảm n h ẹ các n gu y ên n h ân gây r a các h i ện t ư ợ n g trên v à x ử lý các h ậu q uả đ ã x ảy ra. Điều 40. Q uản lý, sửa chữa đường nội bộ Các t uy ế n đư ờ ng sắt v à các c ôn g trình liên qu a n n ằm t rên mặt bằ ng v à k h u v ự c thuộ c quy ề n k i ểm soát của n hà m á y đ iệ n, công ty đi ệ n l ự c sẽ được qu ả n lý v à s ử a ch ữ a theo quy p h ạm c ủa n g à n h Đ ư ờ n g sắ t . V i ệc quản lý v à s ử a c hữ a đường ô tô trong k hu v ự c trên cũng ph ả i theo q uy ph ạm v à Quy ch u ẩ n kỹ th uật của n g à nh Gi a o th ô ng v ận tải. Chư ơ n g 2 NHÀ CỬA, THIẾT BỊ KỸ THUẬT VÀ VỆ SINH CỦA NHÀ MÁY ĐIỆN VÀ LƯỚI ĐIỆN Điều 41. Yêu c ầu quản lý vận hành đối v ớ i trang thiết bị Các n h à m áy đ i ệ n v à các thiết bị, n h à c ử a v à c á c c ông trình li ê n qu an ph ả i được duy trì ở trạng th á i tốt đảm b ảo v ận hành lâu d à i tin c ậy theo đú ng th i ết kế. Ch ú ng phải đ ả m b ả o các đ i ều k iệ n lao độ n g an t o à n v à v ệ sinh cô n g ng h i ệ p c h o cán b ộ c ô ng n h ân v i ê n. Điều 42. K i ểm tra tra n g th i ết bị công trình Chủ c ô ng t r ình ph ả i th e o dõi tình trạng c ủ a n h à c ử a, các công trình v à thiết bị để đảm b ảo v ận hành tin cậy v à tổng k i ể m tra đ ị n h kỳ để phát h i ện c ác hư h ỏ n g v à k hả nă n g hư h ỏng. Trong tr ườ ng hợp c ó sự cố h o ặc thi ê n t ai n h ư hoả h o ạn , động đất hoặc b ão l ớn, ng ậ p l ụ t x ảy ra ở khu v ự c có nhà máy v à th i ết b ị đ i ệ n thì p h ải t i ến hà n h k i ểm t ra k h ẩn cấp ngay s a u khi x ảy ra c ác sự c ố đ ó. Điều 43. K i ểm tra, giám sát C ầ n p hả i k i ể m tr a k ỹ lư ỡ n g v à l i ê n t ụ c t ì n h t r ạn g cá c n h à cử a , côn g trì n h xâ y dự n g trê n vù n g đ ấ t đ ắ p m ớ i , đ ấ t l ú n v à n hữ n g n ơ i v ậ n hàn h c ó đ ộ ru n g t hư ờ n g xuy ê n. Điều 44. K i ểm tra gi á m sát k ết c ấu công trình Khi t h eo d õi c h ặt c h ẽ đ ộ b ề n v ữ ng của n hà c ử a v à c ô ng trình, cần p hải k i ể m tra tình trạ ng của c ác trụ đỡ, các khe dãn n ở, các mối h à n, mối nối, cá c kết c ấ u b ê tông cốt t hép v à c á c bộ p h ận c h ị u tác độ n g của tải tr ọn g v à nh i ệt. Điều 45. X ử lý k ết c ấ u công trình Trong t r ư ờ ng h ợ p p há t h i ện c ác v ết n ứ t, hư hỏ n g trên c ác kết c ấ u, thì các h o ạt động t iếp theo p h ả i đ ư ợc l ự a c h ọn c ẩ n th ậ n tuỳ theo m ứ c độ, v ị trí v à ngu y ên n hân c ủ a n h ữ n g v ế t n ứ t và hư h ỏng đ ó. Trừ các tr ư ờ ng hợp mà kh iếm k hu y ết khô n g đ á ng kể v ề mặt kết cấ u, ch ứ c n ă n g hoặc d o cô ng v i ệc s ử a c h ữ a g ấ p công trình ph ả i t h ự c h iện n gay, c òn thì p hải th ự c h i ện k iểm t ra c ẩn t hận các v ết n ứ t h oặc h ư h ỏ n g đ ã p hát hi ện . T uỳ th uộc v ào tình trạng c ủa k h i ế m khuy ế t, các p hư ơng t i ện t h eo d õi n h ư dây d ọi, d ụng c ụ đo v ết n ứ t và dụ n g cụ đ o độ dị c h c h uyển… p hả i được l ắ p đặt n g ay. Một l o ạt các đi ề u tra v à các b iệ n ph á p đ ố i p h ó ph ả i đ ư ợ c ghi lại ch í nh x ác để p hục v ụ cho s ử a c h ữ a thích h ợ p. Điều 46. K i ểm t r a ống khói nhà m á y Phả i k iể m t r a b ê n ng o à i v à bê n tr o n g ố n g k h ó i c ủ a nh à m á y đ i ệ n m ộ t c á c h p h ù h ợ p t u ỳ th e o tìn h t r ạn g c ủ a ố n g khó i . Kho ả n g thờ i g i a n g i ữ a h a i lầ n k iể m t r a d o ch ủ n h à m á y qu y đ ịn h . Điều 47. Bảo vệ an t o àn thiết bị Cấm s ử a c h ữ a, thay đ ổi t h iết bị n hư đục đ ẽ o , bố trí máy móc, v ật li ệ u n ặ n g v à l ắp đ ặ t đư ờ ng ố n g c ó th ể là m h ạ i đ ến tí n h ổ n đ ịnh v à a n t o à n c ủa t h iết bị. Cho p h ép quá tải v à thay đ ổ i v ới điều k i ệ n a n toàn đ ư ợ c khẳ n g đ ịn h bằ n g các tính toán th i ết kế. Nếu cần th iế t thì các kết cấu n à y p h ải được gia c ố phù h ợp. Ở m ỗi đ oạ n m ặt s à n, trên c ơ s ở thiết k ế c ần x ác đ ị nh t ả i tr ọ ng g i ới hạn c h o ph ép v à đặ t các b ả ng c hỉ d ẫ n ở n ơ i dễ nhìn t h ấy. Điều 48. Bảo vệ chố n g g ỉ N h ữ n g k ết cấu kim l o ạ i c ủ a nhà c ử a v à c ô ng trình p h ải đư ợ c b ảo v ệ c h ố n g g ỉ. Ph ả i quy đ ị n h c ụ t h ể chế đ ộ k i ể m tra h i ệu quả l ớ p b ả o v ệ c h ố n g gỉ tuỳ the o đặc tính c ủa t ừ ng kế t cấu. Phần IV CÔNG TRÌNH THUỶ CÔNG, NGUỒN NƯỚC, HỆ THỐNG THUỶ LỰC Chư ơ n g 1 QUY ĐỊNH CHUNG Điều 49. Giải thích từ ngữ Ngoài các t ừ n g ữ đã đ ư ợc gi ả i thích t ại Đ iều 3, các t ừ n gữ đ ư ợc g i ải thích t ại đi ề u n à y đư ợ c áp dụ ng c h o P h ầ n IV. 1. “ Van khí ” là v an cho d ò ng kh ô ng k hí đi v ào v à đi ra t ừ đư ờng ố ng á p lự c để đ ả m bảo an to à n khi n ạp v à x ả n ư ớc v à một số trạng t h ái tro n g v ận hành. 2. “ H ệ t hố n g bảo v ệ t ự đ ộng của đư ờng ố n g á p l ự c ” l à to à n bộ hệ th ố ng t h ông k hí l ắ p đặt ở đ ư ờ n g ố ng áp l ự c để đ ả m b ảo an t o àn, hệ t h ố n g ba o g ồm c ác v an không khí v à các thiết b ị phụ trợ n hư các ống đo áp suất và ống t h ông k hí. 3. “ Công trình th u ỷ công ” là công trình đ ư ợc xâ y d ự ng b ằ n g đất, đá, b ê tông h o ặ c kế t hợp g i ữ a c hú n g. 4 . “ C ô n g trì n h t uyế n n ă n g l ư ợ n g đầ u m ối ” l à cá c h ạ n g m ụ c đư ợ c x â y d ự n g tr ư ớ c t uy ế n nă ng l ư ợ n g đ ể l ấ y n ư ớ c t ừ s ông , h ồ v à h ồ c h ứ a . T h ôn g t h ư ờn g côn g trìn h tu y ế n n ă n g l ư ợ ng đầ u m ố i b a o gồ m c ô n g t r ìn h lấ y n ư ớc , cá c c ử a l ấ y n ư ớ c v à cá c thiế t b ị x ả bồ i l ắ n g . 5. “ C ơ q u a n k hí t ư ợ n g th uỷ v ăn ” là c ơ qu a n ch í nh h o ặc c h i nhá n h c ủ a Trung tâm Quốc gia v ề D ự b áo Khí t ư ợn g T huỷ v ăn. 6. “ K i ể m tra đ ị nh kỳ đ ộ c l ập ” là k i ể m tra các c ô ng trình v à thiết bị d o c hủ n h à m á y th ự c h i ệ n tro n g kho ả ng th ờ i gi a n quy đ ị nh; 7. “ C ô ng trì n h x ả n ư ớc” là một trong các hạ n g mục phụ t r ợ c ủ a đ ập có c h ứ c n ă ng x ả n ư ớ c kh ỏ i h ồ ch ứ a để c ấp n ư ớc, g i ảm m ứ c nư ớc hồ c h ứ a; 8. “ Kết cấu áp lự c ” là k ết cấu đ ư ợ c thiết k ế v ới áp s u ất b ê n n g oài v à / h o ặc áp su ất b ên trong n h ưn g k h ô ng ph ải là áp s uấ t khí quyển n h ư ống áp lự c b ằng t h ép. 9. “ H ồ ch ứ a ” là hồ có đủ du n g tích đi ề u tiết d ò ng c hảy t ự nhiên c ủa s ông để s ử dụ ng n ư ớ c theo mùa h oặc n ăm; 10. “ K i ể m tra đ ặc biệt ” là kiểm t ra b ấ t th ư ờ ng c á c c ô ng tr ì n h v à th i ết b ị s a u c ác s ự k i ện n h ư bão l ớ n, độ n g đất mạ n h, lũ l ớ n v . v... 11. “ Tuyến n ăn g l ư ợ n g ” l à kết cấu để dẫn n ư ớc có áp s uất hoặc không có áp s u ấ t , bao gồm các kênh hở, đ ư ờ ng h ầ m h oặ c kết hợp c ả hai. Điều 50. Chuẩn bị và lưu g i ữ hồ s ơ , tài liệu cần thiết 1. Chủ n h à m áy p h ải c h u ẩn b ị b á o c áo v ề các h ạng m ục sau v à bảo q uản c ác bá o cáo, tài l i ệu một cách thích h ợp: - Các số li ệ u v ận hành v ề x ả n ư ớc t ừ đ ậ p tràn v à công trì n h x ả n ư ớc; - Các số li ệ u bảo d ư ỡ ng n h ư s ử a c h ữ a các công trình thuỷ công v à thiết bị cơ khí; - Các kết q uả k i ểm tra đị nh kỳ đ ộ c l ậ p; - Các kết q uả k i ểm tra đặ c biệt; - Các số li ệ u đo đ ạ c v ề các công trình thuỷ công và th i ết bị cơ khí; - Các số li ệ u qu a n trắc k hí t ư ợng t h u ỷ v ăn. 2. Chủ n hà m áy p h ả i b ảo q u ản các tài li ệ u s au đây ở tr ạ ng thái t ốt đ ể v ận h à nh v à b ả o d ư ỡ ng đ ú n g các c ô ng trình thuỷ c ông v à các th i ết bị p hụ trợ: - Các t ài l i ệu p h áp lý v à h à nh c hí n h c ơ sở n h ư c ác h ư ớ ng dẫn v ận h à nh, q u y ền s ử dụ n g n ư ớc; - Các b áo cá o th i ết kế v à các b ản ghi n h ớ c hính v ề đi ề u kiện c ủa t hi ết kế, các tiêu chu ẩ n, các công v i ệc t i ến h à nh củ a thiết kế; - Đặc tính kỹ thuật của các công trình và thiết b ị ; - N h ữ n g ghi chép về lị c h sử x ây d ự ng; - Các b áo c á o v à ghi c h ép ở l ầ n tích n ư ớc đ ầ u tiên; - Các b ản v ẽ ho à n cô n g; - Số liệu khí t ư ợng th u ỷ v ăn tiền lệ ; - Các số li ệ u theo d õi t i ề n lệ v ề tính nă n g h o ạt đ ộng c ủa c á c công trì nh ; - Các b áo c á o của p h òn g thí nghi ệ m v ật liệu, th u ỷ l ự c; - Tất cả các báo c á o v à ghi c h ép từ tr ư ớc v ề q u á khứ b ảo d ư ỡ ng v à các l ần k iểm t r a đ ị n h kỳ chính th ứ c v à đ ộc l ậ p. Chư ơ n g 2 CÔNG TRÌNH THUỶ CÔNG VÀ CÁC THIẾT BỊ CỦA CÔNG TRÌNH THUỶ CÔNG Mục 1. CÔNG TRÌNH THUỶ CÔNG Điều 51. Nhận bàn giao 1. Ng o ài b á o cáo t h i ết kế cu ố i c ù n g v à báo c á o x ây d ự ng, chủ n h à m áy p h ả i nh ậ n bàn gi a o c ác t ài liệu sa u đây từ c ác nh à t h ầ u v à c ác c ông t y t hiết kế để v ận h à nh v à b ả o d ư ỡ ng n hà máy thuỷ đ i ện: - Tất cả các số li ệ u kỹ thuật v ề các công trình thuỷ công n h ư lị c h sử x ây d ự ng, số li ệ u kh ả o sát và số l i ệu thử n g h iệm t rong k hi x ây d ự n g ; - Các h ư ớ ng dẫn v ề các th i ết bị đ o l ắp đặt trong các công trình th u ỷ c ô ng; - Các n g uy ê n tắc chí n h mà c ác b ê n liên q u an đ ã th ố ng n h ất v ề sử dụ ng n ư ớc tro n g hồ c h ứ a; - Các đ ặ c tính th u ỷ l ự c của đ ậ p tràn, các đ ặ c t ính t h uỷ vă n c ủ a dò n g c h ả y tự nh iê n v à dòng chảy được đ i ề u tiết. 2. Sau k h i n h ận b à n gi a o, c h ủ nhà máy p h ải th ự c hiện lầ n kiểm tra đầu tiên các công trình thuỷ c ông th e o T ập 5 c ủa Q uy c hu ẩ n k ỹ th u ật đ ể c ó số l i ệ u v ề tình t r ạng ban đ ầ u để p h ục v ụ k i ểm tra đ ị n h kỳ. Điều 52. Các ng u y ên tắc v ận hành và b ảo dư ỡ ng 1 . C á c c ô n g tr ì n h t h u ỷ cô n g c ủ a nh à má y thu ỷ đi ệ n (đ ập , đ ê g i ữ n ư ớc , đ ư ờ n g h ầ m , kênh d ẫn , c ử a n h ậ n nước , đ ậ p tràn , b ể l ắ n g , n h à m á y đ iện.. . ) p h ả i đư ợ c v ậ n h à n h v à b ả o d ư ỡ n g th o ả mã n cá c yê u c ầ u t h i ế t k ế v ề t ín h a n t o àn , v ữ n g c h ắ c , ổ n đ ị n h , v à b ề n v ữn g . 2. Công trình tuyến n ă ng l ư ợng đ ầu mối v à các kết c ấ u c h ị u áp l ự c k ể cả m ó n g v à cá c ph ầ n tiếp giáp p h ải t ho ả mãn c ác yêu c ầ u th i ết kế v ề chống t h ấm. 3. V i ệc v ận hà nh c ác c ô n g trì nh t h u ỷ công p h ả i đ ảm bảo tính an toàn, b ề n v ữ n g, l iên t ục v à kinh tế c ủa th i ết bị. 4. N h ữ n g h ư hỏ n g c ủa c ông trình t h uỷ c ông có thể gây tổ n thất v ề c o n n g ư ời v à tà i s ả n, làm h ỏng các th i ết b ị, p h ư ơng t i ệ n và môi tr ư ờng p h ả i đ ư ợc s ử a ch ữ a n gay. Điều 53. Nghiêm c ấ m vận hành sai q u y tắc hoặc th a y đổi so vớ i thiết kế Khô n g đư ợ c p h ép v ận hà n h s ai q u y tắc h o ặc t hay đ ổ i c ác cô n g t r ìn h t h u ỷ công s o v ới t h i ế t kế trừ các t r ư ờ n g h ợ p đ ư ợc cơ qu a n có t h ẩm quyền phê d uyệt. Điều 54. Những chú ý đối v ớ i các công tr ì nh th u ỷ c ô ng bằng bê tông 1. Các c ô ng t r ình th u ỷ c ô ng b ằ ng b ê tông cần đ ư ợc đ ề p hò ng h ư h ỏ ng do x ói mò n , x âm th ự c, n ứ t n ẻ, bi ế n d ạ n g, x uống cấ p v à các hiện t ư ợng k hô n g bì n h t h ư ờ ng k h á c do tác dụ n g c ủ a n ư ớc v à c ác tải tr ọ ng k hác. N ếu n h ữ ng hư h ỏng h o ặc x uố n g c ấ p c ủa bê tông do d ò ng n ư ớc, c hất l ư ợ ng n ư ớc h o ặc s ự thay đ ổ i m ứ c n ư ớc đư ợ c d ự k i ến, thì ph ả i ki ể m tra s ứ c b ền c ủa bê t ô ng. 2. Khi t h eo d õ i các h ư hỏ ng v ề tính ổn đ ị n h c ủ a kết c ấu h oặc c h ố ng thấ m , h o ặc gi ảm s ứ c b ền k ết cấu s o v ới thiết kế, ph ải t h ự c hiện khôi p h ục hoặc áp d ụ ng c á c g i ải ph áp tăng c ư ờ n g phù h ợ p. Điều 55. Những chú ý về các c ô ng trình đ ấ t đ ắ p 1. Phải k iểm t ra đ ị n h kỳ s ự x uất hiện x ói l ở hoặc hư h ỏ ng c ủa đ ậ p đất do d ò ng c h ảy bề mặt, n ư ớ c thấm, n ư ớc m ư a, t h ự c v ật, động vật v à các sinh v ật như mối... 2. Cây v à b ụi cây không đư ợ c m ọ c trên đ ỉ n h v à m ái đập, đ ê v à ph ả i theo c ác qu y đ ị nh của th i ết k ế . 3 . Nh ữ n g x ó i l ở h o ặ c h ư h ỏ n g ph á t hiệ n ở đ ậ p đấ t p h ả i đ ư ợ c s ử a ch ữ a h o ặ c gi a c ố n g ay. Điều 56. Những chú ý về c ác đ ư ờ ng rò trong đ ậ p đ ấ t đ ắ p Nếu đ ư ờ n g n ư ớc th ấ m trong đ ậ p đất và đê đ ất cao h ơ n m ứ c t hiết k ế thì p h ải k i ểm tra hệ thống t h oát n ư ớ c h i ện có, ho ặ c l ắ p đặt hệ t hố ng thoát n ư ớc mới, ho ặc th ự c hi ệ n gia c ố để đảm b ảo tr á nh tr ư ợt h o ặc lở đ ất do rò r ỉ n g ầm. Điều 57. Những chú ý đối v ớ i hệ thống thoát n ước 1. Các thiết bị đo l ư u l ư ợ n g x ả ở các hệ thố n g thu, thoát nư ớc thấm p h ải được g i ữ gìn ở trạng th á i t ốt v à l à m vi ệc đ ú n g đ ể đo đ ư ợc tỷ lệ n ư ớc th ấm v à k iểm tr a tín h h i ệ u q uả của h ệ thố n g thoát n ư ớ c. 2. N ư ớc thấm qua đ ập v à công trì n h p h ải đ ư ợ c thoát liên tục. 3. Trong t r ư ờ ng h ợ p ph á t h i ện các h ạt nhỏ tro n g n ư ớ c th ấ m từ các đ ập đất h o ặc móng thì ph ả i t i ến h à nh đi ề u tra v à th ự c hi ệ n c ác bi ện ph á p x ử lý thích hợ p đ ể tr á nh x ói lở ng ầ m ở b ê n trong. Điều 58. Những chú ý đối v ớ i đ ậ p tràn 1. Đập t r àn p h ải luôn l u ôn g i ữ k h ông có các v ật cản nh ư m ảnh đá, b ồi lắ n g do đất tr ư ợ t hoặc c ây đ ể đảm b ảo công s uất x ả n h ư th i ết kế. 2. N h ữ n g n ứ t v ỡ, x ói mòn v à x uống c ấp n g hiêm trọng ph ả i đ ư ợc s ử a ch ữ a đ ể đ ả m bả o tránh x ảy ra sự cố. 3. Phải k iểm t r a đ ị n h kỳ s ự x ói mòn n gầm d ư ớ i c ông trình x ả của đ ậ p tràn. Nếu th ấ y cầ n thiết, p h ải t h ự c h i ện c ác b iện p há p p h ù h ợp để b ảo v ệ đập v à c ác công trình khác ở cạnh c ô n g trình x ả của đập tr à n đ ố i v ới x ói mòn ng ầ m. Điều 59. V ậ n hành kênh dẫn Để b ảo đả m tính ổn đ ịnh v à các đặc tính thuỷ l ự c của kênh dẫn, ph ả i tránh các b ồ i l ắng hoặc x ói l ở bằng các biện p h áp vậ n hà n h v à sử a c hữ a thích hợp. Điều 60. Tích và tháo nư ớ c 1. Tích đầy v à tháo cạn n ư ớc h ồ c h ứ a, kênh d ẫn, đường hầm v à ố n g áp l ự c p h ải th ự c h i ệ n v ới t ố c độ thích h ợ p đ ể k h ô n g làm mất tính ổ n đ ị n h v à a n t o à n c ủa c ác c ô n g trình đó. Đ ặc bi ệ t lần tích n ư ớc đầu t i ê n p h ải đư ợ c th ự c hi ệ n v ới sự k iể m tra rất cẩ n thận các công trình thuỷ công và th i ết b ị . 2. Tốc đ ộ tíc h đầy v à t h á o c ạ n n ư ớc c ho p hép c ần được quy đ ị nh thích h ợ p có x ét đ ến đặc tính c ủ a công trình và các điều kiện đ ịa c h ất li ê n q u a n . Điều 61. Phòng ngừa xói lở Phải t h ự c hiện c ác b i ệ n p h áp thí c h hợp p h ò n g n g ừ a x ói l ở v à cuốn t rôi c ủa c á c công trì n h thuỷ c ô ng h oặc m óng để tránh các hậu quả nguy h i ểm, nếu n h ữ ng nguy c ơ đ ó đư ợ c d ự báo thì c ầ n x em x ét các điều k i ệ n d òng c hảy c ủa s ô ng. Điều 62. Các điều k h oản chung cho đư ờ ng ống áp l ự c Trong khi v ận h ành n h à máy t h u ỷ đi ệ n p h ải k iểm tra các hạ n g m ụ c sau đ ây v à t hự c hi ệ n các b i ện ph áp đ ả m b ả o an to à n đ ư ờ n g ố n g á p l ự c v à các thiết bị p h ụ trợ của n ó nếu t hấy có hiện t ư ợ ng k h ông t h u ận l ợi: 1. K i ểm tra b ên n g o ài c ủa ố ng áp lự c x em c ó hư h ỏ ng do đ á r ơ i v ào h oặc s ự dịch chu y ển c ủ a các giá đỡ ; 2. K i ểm t r a độ rung c ủa ố ng á p l ự c v à các thiết bị p hụ trợ, và th ự c h iệ n các b i ệ n ph á p cần t hiết n h ư thay đổi độ cứ ng h o ặc thêm cá c bệ đ ỡ trong t r ư ờ ng h ợp dự k i ến có h ư hỏ n g do s ự rung độ n g mạ n h ; 3. K i ểm tra tình t r ạng t ho át n ư ớ c x ung q u a n h đ ư ờ n g ố n g á p lự c ở n h ữ ng chỗ c ó t hể có sự g i ảm áp suất n ư ớc mạch b ên n go à i đã đư ợc giả th iết trong th i ết k ế; 4. K i ểm tra đi ề u ki ệ n làm v i ệc bình th ư ờng v à sự r ò rỉ của c ác mối n ố i d ã n nở; 5. K i ểm tra tình t r ạng c ủa tất cả các giá đỡ, các néo v à các trụ; 6. K i ểm tra các h iệ n t ư ợ n g kh ô ng bì n h t h ư ờng n hư c ác v ết n ứ t m ới, s ự ph u n n ư ớc mớ i v à các b i ểu h i ệ n v ề sự khô n g ổn đ ị nh c ủ a đất ở khu v ự c g ần đ ư ờ n g ố ng áp lự c; 7. K i ểm tra hệ thống b ảo v ệ tự động của đ ư ờ ng ống á p l ự c để đ ả m b ả o làm v i ệc tin cậy. Điều 63. Ố ng áp lực bằng thép Để đảm b ả o sự an t o à n c ủ a ố n g áp l ự c b ằn g t h é p, p hả i k i ểm tra c ẩn t h ận c ác hạ n g m ục sau đ ây tr o ng k h i v ận hà n h v à b ả o d ư ỡng: - Các p h ầ n kim lo ạ i của ống á p l ự c bằ n g thép p h ải đ ư ợ c g i ữ kh ô ng bị gỉ v à mòn. - Nếu n ư ớ c bị n h iễm a x ít trong khi v ận hành v ì một lý do nào đ ó (độ pH n h ỏ h ơ n hoặc bằ n g 4,0), t hì p h ả i t hự c hi ệ n các bi ệ n p h áp t hích h ợ p n hư s ơn m ột lớp s ơn đặ c biệ t để c h ống gỉ cho đ ư ờ n g ống á p l ự c. - Phải k iểm t r a đ ị n h kỳ đ ộ dày c ủ a thà n h ố n g á p l ự c đối vớ i ống áp l ự c đã d ù ng l â u. Điều 64. Đư ờ ng ống áp lực bằng gỗ Để đ ảm bả o sự a n t o à n của ố ng á p l ự c b ằ ng gỗ, p h ải k iể m tra cẩn t h ận các hạ n g mục sau đây tro n g k hi v ận h à nh v à b ảo d ư ỡng: - Các p h ầ n b ằng g ỗ p h ải g i ữ k hô n g b ị m ụ c, m ủ n; - Cấm để các p h ần bằ n g g ỗ trong tr ạ ng th á i khô quá t h ờ i gi a n quy đ ị n h trong t h i ết k ế. Điều 65. Đư ờ ng ống áp lực bằng c h ất dẻo đư ợ c t ăng cư ờ ng Để đảm bả o s ự a n toà n c ủ a ố ng áp lự c b ằng c h ất d ẻo, p h ải k i ể m t ra c ẩ n t h ận các h ạ ng mục sau đ â y trong k h i v ận hành v à b ảo d ư ỡ n g : - Phải k i ểm tr a s ự r ò r ỉ ở các mối n ối, có t h ể là b iểu h i ện s ự x uống c ấp của các v ật l i ệu gi o ăng ở các mối n ối; - Nếu n ư ớc bị k i ềm h oá trong v ận hà n h v ì một lý do n ào đó, thì ph ả i kiểm tra s ứ c b ền hoá h ọc c ủ a chất d ẻ o. Trong tr ườ ng h ợ p d ự kiến c ó sự x uống c ấ p hoá h ọc thì phả i thiết kế và th ự c hi ệ n các bi ệ n p h áp thích hợp n hư l ắp đ ặt l ớp b ả o v ệ. - Phải k i ểm t ra c ẩ n t h ận sự mài mò n c ủ a c hất dẻo. N ế u p hát h i ệ n có sự mà i mò n quá m ứ c c ủa l ớ p bảo v ệ thì phải t h ự c hiện s ử a ch ữ a thích h ợ p. - Độ c ứ n g c ủ a các ống á p l ự c b ằng chất d ẻo ph ải đ ư ợc ki ể m tra đ ịnh k ỳ bằng cá c h đ o sự thay đổi s ứ c c ă ng k hi th á o n ướ c hoặc tích n ư ớ c của ố ng áp lự c. Điều 66. Chư ơ ng trì n h khẩn cấ p 1. Mỗi n hà má y thuỷ đ i ện ph ả i có m ột quy đ ị nh ri êng x ử lý c ác t r ư ờ ng h ợp kh ẩ n c ấ p n h ư sự cố c ác c ông trình t h u ỷ cô n g, b ã o l ớn h oặc độ n g đất d ữ d ộ i. 2. Quy đị n h n ày b a o gồm các n ội d u ng s a u đây: - Nh i ệm v ụ của t ừ ng nh ân v iên; - Danh sá c h các đ ầ u mối l i ê n l ạc khẩn c ấp; - Các b i ện ph á p x ử lý s ự cố; - Các k h o h àng k h ẩn c ấp (loại, số l ư ợ ng v à d ự trữ tồn kh o); - Thông tin v à ph ư ơ ng t i ện g iao t h ông k h ẩn c ấp; - Đảm b ảo đư ờ ng giao thông vào, ra... Điều 67. K i ểm t r a lại v ề an toàn Khi các đ iề u ki ệ n thiết kế m ó ng nh ư lũ th iết kế hoặc đ ộ n g đất th i ết kế tại đ ị a đ i ểm nhà m áy thuỷ đ i ện đ ư ợc s ử a đ ổi b ở i cơ q uan có t hẩ m quy ề n thì tính ổn đ ị nh v à an toàn của c ác công trì n h thuỷ c ô ng p hải đ ư ợ c k i ểm tra l ạ i theo các đ i ề u kiện đ ã s ử a đổi. N ếu dự k i ến c ó nguy h i ể m rõ ràng thì p h ải đ i ề u tra và th ự c hi ệ n các b i ện ph á p cần t h iết. Mục 2. KIỂM TRA TÌNH TRẠNG CÁC CÔNG TRÌNH THUỶ CÔNG Điều 68. K i ểm t r a định k ỳ và kiểm tra đ ặ c b iệt Sau k h i bắt đầu v ận hà nh, để x ác nh ậ n tính a n toàn c ủa các kết c ấ u t huỷ công v à các thi ế t bị cơ k hí p hụ trợ, p h ải kiểm t r a đ ị nh kỳ c ác đ iều k i ệ n l à m v iệc của các kết c ấ u v à t hiết b ị phụ trợ nà y . Tr ư ờ n g h ợp x uất h iệ n các s ự cố ng o ài m o n g m u ốn nh ư đ ộ ng đất v à bão l ớn ph ả i ki ể m tra ngay sau khi các s ự c ố đó x ảy ra. Điều 69. Đ i ều chỉnh c h ư ơ ng trì n h giám sát 1. Ở g iai đ oạ n v ận h à n h , ch ư ơ ng t r ình giám sá t p h ải đ ư ợc đi ề u c h ỉ n h phù hợp đ ối v ới n h ữ ng m ục sau đ ây t u ỳ thuộc v ào tình trạng củ a các c ô ng trình thuỷ c ông: - Số l ư ợng các th i ết b ị đo; - Lo ạ i của c ác thiết b ị đ o; - Mục tiêu và v ị trí đo hoặc t h ử n gh iệm; - Các kho ả ng thời gi a n đo. 2. Phải l u ôn c ập n hật hồ sơ c ủ a các thiết b ị đ o đ ã đ ư ợc l ắ p đặt v ề l o ại, số l ư ợ ng, s ố l i ệ u h i ệ u ch ỉ nh, v ị trí, ngày l ắp đặt, giá trị b a n đ ầ u, l ịch s ử b ả o d ư ỡ ng... 3. Các thiết bị đo p h ải đư ợc hi ệ u c hỉ nh đ ị nh kỳ. Điều 70. Đ i ều tra v ề s ố l i ệu giám sát 1. Số li ệ u gi á m sát được quy đ ị n h d ư ới đ ây p h ải đ ư ợc đ iề u tra đ ị n h kỳ để đá n h giá tì n h trạng, trạ n g t hái v à đi ề u ki ệ n làm v i ệc c ủ a các công trì n h thuỷ c ô ng: - Lún, d ịch c huy ể n c ủ a các công trình thuỷ c ô n g v à móng c ủa c h ú n g; - Biến d ạ ng, v ết n ứ t ở b ên tr o ng củ a các c ô ng trình thuỷ c ông v à t r ên các b ề m ặt củ a chú n g; tình trạng các m ối n ố i v à các khe x ây d ự ng; trạng thái đ ập đ ất đắp, đê, kênh dẫn...; trạng thái c ủa đường ố ng á p lự c; - N ư ớc rò rỉ ng ầ m trong đất, các đ ậ p đất và đ ê; các đ iều k iện l à m v i ệ c của hệ t h ống thoát n ư ớc v à chống t h ấm c ủ a các ph ầ n d ư ới bề m ặt của công trì n h thuỷ c ô ng; á p suất làm v i ệc trên các c ông trình t h uỷ công; - Ảnh h ư ởng của t h áo k i ệt n ư ớc đ ối v ới các công trình th u ỷ c ô n g n hư x ói lở v à m ài mòn, l ú n, tr ư ợt đất và bồi l ắng, t h ự c v ật mọc trong k ê nh dẫn, hồ, s ự đông c ứ ng của các đ ậ p đấ t. 2. Tuỳ thuộc v ào tình trạng của c ác công trình thuỷ công hoặc s ự x uất hiện c ác sự cố ng o ài m o ng muốn n h ư độ n g đ ất, các đ i ề u tra v à khảo sát sau đ ây n g oài k i ểm tr a bì nh th ư ờ ng p h ả i được th ự c hiện: - Độ r u ng c ủ a các c ô ng trình thuỷ c ông; - Hoạt đ ộ n g địa c hấn; - S ứ c b ền v à độ ch ố ng t hấm c ủ a bê tông; - Trạng t h ái của các k ết cấu do ứ n g s uất nh i ệt; - Sự ăn mòn kim l o ại và bê tông; - Tình trạng c ủa các đ ư ờ ng h à n; - Sự x ói lở c ủa các công trình thuỷ công do x âm t hự c v.v .. . 3. Khi tình tr ạ ng c ủ a các công trì n h thuỷ c ô ng t r ở nên n g hiêm trọ n g d o một số thay đ ổ i trong các q uy tắc v ận hà n h ho ặ c do các đ i ều kiện tự n h iên thì phải t h ự c hiện đi ều tra thêm để k i ể m tra sự ổ n đ ị nh v à an toàn c ủ a c á c công trì n h thuỷ công. Điều 71. Các đ ặ c đi ể m vị trí và hình học Để theo dõi trạng t h ái k hô n g bì n h t hư ờ ng c ủa các c ô ng tr ì nh th u ỷ côn g, v ị trí chính xác và các đặc đ i ể m hình h ọ c của các c ô ng trình th u ỷ công p hải được c h ỉ r õ n h ư trình bày d ư ới đây v à p h ả i t iến h à nh k i ểm tra đ ị n h kỳ bằng đ i ều tra k h ảo sát... - N h ữ n g mốc cơ bản v à trung gi a n c ủa các c ô n g trình th u ỷ công như đ ập, cô n g trình đ ầ u mối v à nhà máy đ iện; - Vị trí và cao độ của c ác khoá n éo c ủa các đ ư ờ ng ố n g áp l ự c n ổ i; - Các đ ặc đi ểm hình h ọc n h ư ch i ều d à i, đ iể m bắt đ ầ u, điểm k ết thúc, b á n kính c ủ a đư ờ ng c o n g, v ị trí của các th i ết bị bố trí n g ầm ở bên t r o n g đê, đ ập, đầu v ào, k ê nh dẫn v à đườ n g h ầm. Điều 72. Bảo vệ thiết bị đo Thiết b ị đ o v à các th i ết bị phụ trợ liên q u an p h ải đ ư ợ c v ận h à nh v à bảo d ư ỡng thích h ợp, ph ả i đ ư ợc bảo v ệ ch ố ng l ạ i thiên tai và s ự cố do con n g ư ời. Điều 73. Ban kiểm s o át lũ Phải tổ c h ứ c b a n k i ểm soát l ũ c ho t ừ ng n h à m áy th u ỷ đ i ệ n tr ư ớc mùa lũ h àng n ăm đ ể đ i ề u tra và ki ể m t ra kỹ c ác hoạt độ n g ph ò ng c h ố ng l ũ đ ối v ới các công trình v à t hiết bị th uỷ công, đ ặc biệt là c ử a c ủa đ ậ p tràn, các cô n g trình x ả và q uy trình x ả lũ. Mục 3. CÁC THIẾT BỊ CƠ KHÍ CỦA CÔNG TRÌNH THUỶ CÔNG Điều 74. Q u y định chung Các thiết bị cơ khí của các công trình th u ỷ c ông ( n h ư v an, l ư ới ch ắn rác, th iế t bị nâ ng chu y ển v à c ác m áy l iê n q u a n ) , h ệ thố n g đ i ều khiển từ x a h oặc tự đ ộng v à n h ữ ng tín h i ệ u của n ó c ũn g n h ư h ệ t h ống nâ n g c huy ể n c á nh c ử a v an p hải lu ô n l u ô n đ ư ợc duy trì ở trạng thái tốt và sẵn s à ng v ận hà n h. Điều 75. Tình trạng các cánh cử a 1. Các p h ầ n b ằng k im l o ại của cánh c ử a v à v an p h ải đ ư ợ c g i ữ kh ô ng bị r ỉ v à mòn. 2. Ch u yển đ ộ ng c ủ a cánh c ử a ph ả i dễ d à ng v à ổn đ ị nh, k h ông bị kẹt, r ung h oặc s ai l ệ ch. 3. Đị n h v ị các cánh c ử a p hải đ ú n g. 4. Sự rò r ỉ n ư ớc từ cánh c ử a p h ả i k h ông đ ư ợ c v ư ợt q u á lư ợng n ư ớc rò rỉ l ú c ban đầu. 5. Khô n g c ho ph é p g iữ c ử a ở c ác đ i ều k i ệ n v ận h à nh n g uy h i ể m trong t h ời gian d à i n h ư độ r u ng l ớ n khi mở m ột phần c ử a. Chư ơ n g 3 QUẢN LÝ NGUỒN NƯỚC TRONG CÁC NHÀ MÁY ĐIỆN, ĐẢM BẢO KHÍ TƯỢNG VÀ THUỶ VĂN Mục 1. ĐIỀU TIẾT NƯỚC Điều 76. Ngu y ên tắc khai thác c ác nguồn nư ớ c Đối v ới v i ệ c khai thác các nguồn n ư ớ c , n g o ài v i ệc c h o phát đ iện, ph ả i tính đ ến các nhu cầu n ư ớ c c ho c á c n g à nh kinh t ế khác ( v ận tải đ ư ờ ng t huỷ, th u ỷ l ợi, thuỷ s ả n, cung c ấp n ư ớ c cho si nh h o ạt v à công ng h i ệ p), v à p h ải cân n hắc v ề mặt b ả o v ệ môi t r ư ờ n g . Điều 77. Kế hoạch s ử dụng nư ớ c 1. Đối v ới m ỗi nhà m á y t h u ỷ đ iện c ó h ồ c h ứ a đ a mục đích t hì p h ải l ậ p kế h oạ c h s ử d ụ ng n ư ớ c cho c ả năm v à phải đ ư ợ c các cấp có t h ẩm qu y ền p hê d u yệt tr ư ớc. 2. Kế h o ạch này p h ải q uy đ ị nh l ư ợng nư ớc x ả v à cột n ư ớc v ận h à nh hà ng th á ng. 3. Kế h oạ c h s ử d ụ n g nư ớc phải đư ợc đ iều c hỉ nh t ừ ng qu ý v à t ừ n g t há n g tr ê n c ơ sở d ự báo k hí t ư ợ ng thuỷ v ăn và tình trạng làm v i ệc c ủa n h à máy thuỷ đi ệ n. 4. Trong t r ườ ng hợp h ệ thố n g nă n g l ư ợ n g b a o g ồm một số nhà m áy thuỷ đi ệ n h oặ c các nhà m áy t h u ỷ đi ệ n bậc thang, thì quy trình x ả n ư ớc phải đư ợ c th ự c hi ệ n sao c h o đạ t đư ợ c h i ệu quả c ao n h ất của c ả h ệ thố n g đồ ng th ờ i th o ả m ã n n h u cầu n ư ớ c c ủa các ng à nh k h á c . Điều 78. Chế độ xả nư ớ c và tí c h nư ớ c 1. Vận h ành h ồ ch ứ a p h ải đảm b ả o: - Sau k h i m ứ c n ư ớc c ủa hồ đạt m ứ c n ư ớ c dâ n g bình t h ư ờ ng, s ự dao đ ộ n g n go ài quy tắc nê u trong k h o ản 4 Đi ề u 77 p h ải được p h ép tr o ng tr ư ờng hợp c ó n h u cầ u đặc biệt c ủ a các hộ tiêu thụ n ư ớc v à đối v ới hồ ch ứ a n h i ề u mục đích; - Các đ i ề u k i ện th u ận l ợ i để x ả n ư ớ c th ừ a v à b ùn cát q u a công trì n h; - Các đ i ề u k i ện c ầ n thiết cho giao t h ông t h u ỷ, thuỷ sản, t ư ới v à cung c ấ p n ư ớc; - Cân bằ n g h i ệ u quả v à lợi ích t ốt nhất của toàn b ộ hệ thống n ă n g lư ợ n g v à t h o ả mãn c á c n h u cầu n ư ớc đã được t h ống n hất c ủ a các n g à n h ki n h tế khác; - Quy trình x ả n ư ớc, đ á p ứ ng các nhu cầu v ề an t o àn v à độ tin c ậy trong v ận h à nh của các công trình thuỷ công v à chống l ũ cho hạ du; 2. Tất cả m ọ i nhu c ầu n ư ớc của các hộ tiêu thụ khác ở n go ài n gà n h nă ng l ư ợ ng b ị ảnh h ư ở ng do v ận h à nh h ồ c h ứ a đ ể sản x uất n ăng l ư ợ n g ph ả i đ ư ợ c đi ề u c hỉ n h v à quy đ ị n h rõ tro n g quy t ắc s ử d ụ ng n ư ớ c hồ c h ứ a. 3. Trong k h i v ận hà n h p h ải tuân thủ các nguyên tắc v ề s ử dụ n g n ư ớ c trong hồ c h ứ a đã đư ợ c các bên liên quan thố n g n hấ t. Điều 79. Đ i ều chỉnh đ ặ c tính th u ỷ lực của đ ậ p tràn và x ả nước Đặc tính thuỷ l ự c của đập tr à n v à đặc tính thuỷ v ăn của x ả có điều t iết và x ả tự nhiên p h ả i đư ợ c thiết l ập trên c ơ sở số liệu t h ự c tế tro n g gi a i đ o ạn v ận h à nh. Điều 80. Hư ớ ng dẫn vận hành đ ậ p tràn Việc x ả tràn t ừ đập t r àn có cá n h c ử a p h ải đ ư ợc k i ểm s oát theo hư ớng d ẫ n v ận hà n h đã đư ợ c cơ q u an có t h ẩ m quy ề n p h ê duyệt t r ư ớ c. Điều 81. V ậ n hành đ ậ p tràn 1. Tăng l ư u lư ợng x ả từ đập t r àn c ó c ử a ph ả i đ ư ợc k i ể m s oát để t r á n h n g uy h i ể m cho hạ du do s ự tăng n h a n h m ứ c n ư ớc. 2. Trong tr ư ờ ng h ợp x ả n ư ớ c từ c ô ng trì n h tr à n h o ặc công trình x ả, nhà máy t h u ỷ đ i ện ph ả i thô n g báo t r ư ớc c ho các tr ạ m t huỷ v ăn li ê n qu a n v à chính q u y ề n đ ị a ph ư ơ ng. 3. Đối v ới v iệc x ả n ư ớc q ua tua b in thuỷ l ự c, k h ông y ê u c ầ u quy đ ịnh v ề t ốc độ thay đổ i l ư u l ư ợ ng x ả v à t h ông báo tr ư ớc c ho c ác t rạm t huỷ v ăn liên q u an v à chí n h qu yề n đ ị a p h ư ơ n g b iế t. Điều 82. Công suất x ả đối v ớ i l ũ thiết kế 1. Đối v ới x ả l ũ thiết kế, các công trình x ả thuộc sự q u ản lý c ủa các n g ành k hác n h ư âu tầu p h ải đư ợc tính tro n g toàn b ộ c ông s u ất x ả. 2. Trong t r ư ờ ng h ợ p n ày cần p h ả i l ập quy trình xác đ ị n h đi ề u k i ện, thứ tự t hao tác v à thoả th u ận v ới các cơ qu a n quản lý các công trình x ả liên qu a n. Mục 2. MÔI TRƯỜNG TRONG HỒ CHỨA Điều 83. Bồi l ắng trong hồ Bồ i lắn g tr o n g h ồ phả i đượ c kiể m tr a bằn g k h ả o sá t địn h kỳ . Nế u d ự bá o c ó ngu y c ơ l ũ do s ự bồ i lắn g qu á mứ c d o l ũ ở t hượn g d u củ a hồ , th ì p hả i á p dụn g c á c biệ n ph á p ph ù hợp nh ư gi a c ố bờ , xâ y dựn g côn g trìn h ngă n chặ n hoặ c cá c b i ệ n phá p c ơ kh í khá c n hư nạ o v ét. Điều 84. Hạn chế sử dụng th u ố c hoá học diệt cỏ Nế u á p d ụ n g x ử l ý b ằn g h o á họ c đ ể l o ạ i b ỏ cá c loà i t h ả o mộ c k h ô n g mo n g m uố n mọ c ở b ờ sôn g ho ặ c xun g q u a n h h ồ , th ì ch ủ n h à má y p h ả i t uâ n t h ủ cá c qu y đ ịn h v ề bả o v ệ mô i t r ư ờ ng. Điều 85. T h eo dõi chất lư ợ ng nư ớ c trong h ồ Chất l ư ợ ng n ư ớ c trong hồ p h ải đư ợc ki ể m tra đ ị n h kỳ theo các quy đ ị nh v ề môi t r ư ờ n g . Mục 3. CÁC HOẠT ĐỘNG KHÍ TƯỢNG THUỶ VĂN Điều 86. S ử dụng số l i ệu khí tư ợ ng th u ỷ v ăn để vận hành an toàn 1. Các n hà m áy th u ỷ đ iệ n ph ả i đư ợ c v ận hành an toàn nh ờ v iệc sử d ụng các số li ệ u khí t ư ợ n g th uỷ v ăn v à số l i ệu dự b áo do c ác cơ qu a n k hí t ư ợng thuỷ v ăn c u n g cấ p c ũng n h ư các số li ệ u có đ ư ợ c do tự đ o l ấy. 2. Các quy t ắ c v ề điều t r a khí t ư ợ n g t huỷ v ăn trong từ ng nhà m áy t h u ỷ đ i ện ph ải p h ù hợp v ới các Quy đ ị n h c ủa n g à n h k hí t ư ợng t h u ỷ v ăn. Điều 87. L ấ y s ố l i ệu x ả nư ớ c h à ng ng à y 1. Chủ n h à m áy thuỷ đ iệ n p h ải x ác đ ị n h tổ n g l ư ợ n g n ư ớc x ả trung b ì nh n gày q u a cô n g trình thuỷ c ông v à xả hàng n gày q ua tua b in t h u ỷ l ự c trong t ừ ng nhà máy th u ỷ đ i ện. 2. Các n hà m áy th u ỷ đ i ệ n ph ả i thu t hập v à tổ n g hợp l ư ợn g n ư ớc th ự c t ế chảy q ua âu tầu, các c ô ng trình c hu yển cá v à c ác cô n g trì n h khác li ê n qu a n đ ế n t u yến n ăng l ư ợng. 3. L ư ợ ng n ướ c x ả hàng ngày q u a c ông trì n h t h u ỷ c ô ng v à tua bin th u ỷ l ự c cần c h uyển cho n gà n h khí t ư ợng th u ỷ v ăn khi có yêu c ầu. Điều 88. Đ i ều tra c ác điều kiện vận hành và các chỉ tiêu Các p h ư ơn g p háp v à t hời gian đ i ều t r a c ác hạ n g m ục sau đây ph ải được l à m rõ trong t ừ ng n hà m áy thuỷ đ i ệ n: 1. M ứ c n ư ớ c ở th ư ợ ng d u v à h ạ du của đ ập, c ử a nh ậ n n ư ớ c v à kênh; 2. X ả n ư ớc q u a các c ô ng trình thuỷ c ông v à tua bin t h u ỷ l ự c; 3. Độ đ ục của n ư ớ c v à bồi lắng phù s a trong hồ; 4. Nhiệt độ c ủ a n ư ớc v à không khí; 5. Các c h ỉ tiêu v ề chất l ư ợng n ư ớc s ử d ụ ng c ho phát đ i ệ n v à n ư ớc x ả t ừ các công trình thuỷ công. Điều 89. Đ ộ tin c ậ y và độ chính xác c ủ a c á c tr ạ m đo Các t r ạm đ o p h ải đ ư ợ c b ả o d ư ỡn g đ ú ng b ằn g v i ệc x ác nh ậ n các h ạng mục s a u để đ ả m bảo đ ộ tin c ậy v à độ chính x ác khi đo l ư u l ư ợn g n ư ớc x ả: 1. Đảm bảo đ ộ tin cậy củ a thiết bị đ o. 2. Lấy hình d ạ ng chí n h x ác của mặt c ắt ng a ng c ủ a sông. 3. Đi ề u c h ỉnh qu a n hệ gi ữ a m ứ c nư ớc v à lư u l ư ợ n g n ư ớc x ả một cách phù h ợp; 4. K i ểm tra độ ổn đ ị nh c ủ a các trạm đo. Điều 90. T h ông báo v ề sự vi phạm quy định về sử dụng nư ớ c Trong t r ư ờ ng h ợ p nhà máy thuỷ đ iện x ả n ư ớ c nh i ễm bẩ n v à v i phạm các quy đ ị n h v ề sử dụ n g n ư ớc trong tình trạng k h ẩn c ấp thì phải thông b áo ngay c ho c ác cơ qu a n k hí t ư ợng thuỷ v ăn v à cơ qu a n quản lý m ôi t r ư ờ n g . Chư ơ n g 4 TUA BIN THUỶ LỰC Điều 91. Q uản lý dầu Phải tr á nh để d ầ u cá c h đi ệ n h o ặc dầu tua b in của n h à m áy thuỷ đ i ệ n bị c h ảy ra ngo à i. Chủ s ở h ữ u nhà m á y p h ải t h ự c hi ệ n b i ệ n p h áp b ảo v ệ thích hợp nh ư đã n ó i ở trên. Nhà m áy đ i ện p h ải đư ợc tách k hỏ i l ư ới đ i ện t rong t r ư ờ n g hợp á p s uất dầu gi ả m thấp h ơn đi ề u k i ện g i ới h ạn d ư ới và/h o ặc m ất nguồn đi ện c ấp c ho hệ t h ống v ận h à nh c án h h ư ớ n g , cánh bá n h x e công tá c , kim ph u n v à h ệ thống lái d òng. Điều 92. Duy trì v ận hành có hiệu suất Khi v ận h à nh c ác m áy p h át đ i ện t huỷ l ự c, c ầ n đ ảm bảo khả n ă ng làm v iệc l iê n tụ c , h i ệu suất t ối ư u của n h à m áy thuỷ đ iệ n t ư ơ n g ứ n g v ới phụ tải v à ph ư ơ ng th ứ c v ận hà n h đề x uất trong h ệ thố n g đ iệ n cũ n g n h ư độ s ẵ n sà n g n h ậ n p h ụ tải đ ị nh mứ c. Điều 93. Chu y ển đổi chế độ vận hành V ì c á c má y phá t đ iệ n t h u ỷ l ự c c ó th ể v ậ n h à n h tron g c h ế đ ộ ph á t đi ệ n h oặ c c h ế đ ộ b ù đ ồ ng b ộ , c ầ n tran g b ị h ệ th ố n g đ iề u kh i ể n t ừ x a v à t ự đ ộ n g đ ể chuyể n đ ổ i c h ế đ ộ v ậ n hành. Điều 94. Bộ điều chỉ n h nhóm công suất Khi tạ i NM TĐ có B ộ đ iều c h ỉ nh n hóm c ô n g s uất ( B ĐCNCS) thì BĐ C N CS p h ả i đư ợ c đ ư a v ào làm v i ệ c th ư ờ ng x uyên. V i ệc n g ừ ng B Đ C NCS c hỉ đư ợc ph é p k h i BĐCNCS khô n g thể làm v i ệc đư ợc ở các c h ế độ làm v i ệc của N M TĐ. Điều 95. Bảo vệ thiết bị phát điện Sau s ử a c h ữ a, khi đ ư a tổ máy thuỷ l ự c v ào v ận hà n h t h ì p h ải ki ể m tra toàn d iệ n theo quy trình h i ện h ành: t h i ết b ị chính, các thiết b ị bả o v ệ cô n g ng h ệ, các bộ l i ê n đ ộng k h ối, c á c thiết bị p hụ , hệ th ố ng dầu, t hiết b ị đ i ề u c hỉ nh , đi ề u kh i ển từ x a, c ác dụ n g c ụ k i ể m tra đo l ư ờ ng, c á c p h ư ơng t i ệ n thô n g tin liên l ạc. Điều 96. Du y ệt vận h ành Căn c ứ v ào các số l i ệ u của n hà chế t ạo, các số li ệ u t h ử n g h i ệ m riêng, c h ủ s ở h ữ u n h à máy s ẽ du yệt và đưa v ào quy tr ì nh n hà m á y các t r ị số quy đ ị nh v i ệc k hởi đ ộ ng v à vận hà n h bình t h ư ờ ng tổ máy. Điều 97. Đ ộ rung Độ r u n g g i á c hữ thập c ác má y p h á t t huỷ l ự c k iểu đứng c ó ổ h ư ớ ng, độ r ung c ủ a các cơ cấu t ua bin thuỷ l ự c ( ổ h ư ớ n g tu a b i n, n ắp t u a b in, c ác t rụ đ ỡ) v à đ ộ rung ổ đ ỡ c ủ a m áy phát thuỷ lự c kiểu n ằ m ng a ng ở tầ n số đ ị n h m ứ c không đ ư ợc v ư ợt q uá giá trị th i ết kế của nhà c hế tạo hoặc các Quy ch u ẩn q uốc tế. Máy p hát đi ện th u ỷ l ự c có độ r u n g c ao hơn gi á trị c h o p h ép c h ỉ đ ư ợ c v ận hà n h tạm thờ i trong th ờ i gian n g ắn k hi có s ự p hê du y ệt c ủ a c ông ty đ i ện l ự c. Điều 98. Công v i ệc trong b u ồng tua bin Trong tr ườ ng h ợp cần t iến h à nh c ác c ô ng v i ệ c tro n g b u ồ ng t u a b in, nhất th iết p hải x ả hế t n ư ớ c k h ỏi đư ờ ng ố n g áp l ự c v à đ óng k í n các c ử a v an s ử a c h ữ a s ự cố c ủ a b u ồ ng tua bin hay c ủ a đường ố ng. Đ ối v ới NM T Đ có nh i ều tổ máy chung một đ ư ờ ng ố n g áp l ự c, khi c ần tiến h ành c ác cô n g v i ệ c trong b u ồ ng tua b in n hất th i ết ph ải đ ó ng v an s ử a c h ữ a sự cố c ủ a máy đó v à áp d ụ ng cá c b i ệ n p h áp để tránh vi ệc mở n h ầ m lẫn. Khi cần t h i ết p h ải t i ế n h à nh c ô ng v i ệc trên rotor máy phát đ i ệ n, n hất th iết p h ải c hốt h oặc chèn b ộ h ư ớng n ư ớc, hãm rotor b ằng p ha n h hãm v à áp d ụ n g mọi bi ện p h áp để đảm b ảo kỹ thuật an toàn. Điều 99. Áp suất tro n g đư ờ ng ống áp lực Áp s u ất trong đ ư ờ ng ống áp l ự c khi s a th ả i toàn b ộ ph ụ t ải k h ô ng được v ư ợt quá t r ị số thiết kế. Khi có v an x ả khô n g tải thì s ự làm v i ệc t ự động c ủa nó c ầ n phù h ợ p v ới đặc tính kỹ thuật c ủ a thiết bị v à khô n g gây tổn thất n ư ớc. Các v an p h á c h ân k h ô ng ở t ua bin n ư ớc p hả i đ ả m b ảo mở khi x uất hi ệ n c hân khô n g tr o ng nắp t u a bin v à đóng kín lại sau khi đã p h á c hâ n kh ô ng. Phần V CÁC THIẾT BỊ CƠ NHIỆT CỦA NHÀ MÁY ĐIỆN Chư ơ n g 1 QUY ĐỊNH CHUNG Điều 100. Tài liệu Chủ sở hữ u các t r ang th i ết b ị ph ải l ư u g i ữ và duy trì các tài li ệ u kỹ thuật sau t ại m ỗi n hà máy nh i ệt đ iện v à v ăn ph ò ng b ảo d ư ỡ ng. 1. Biên b ản v ề v iệc cấp đ ấ t. 2. Biên b ản v ề th i ết lập n ề n móng và lý l ịch c ủa c ác lỗ kh o an. 3. Biên b ản ki ểm tra và tiếp n h ận củ a các c ô ng trình ng ầ m. 4. Biên b ản ( h oặc b ả n g hi) v ề v iệc lún c ủ a nhà c ử a, cô n g t rình, n ền m óng c h o v i ệ c l ắp đặt th i ết b ị. 5. Danh sá c h k i ểm tra th i ết bị p h ò n g n ổ v à ch ữ a cháy. 6. Mặt b ằ ng t ổng t h ể c ủ a khu v ự c v ới ký hi ệ u v ị trí nhà c ử a v à c ôn g trình, kể cả các công trì n h n gầm. 7. Tài l i ệ u c ôn g trình h oà n c ô ng ( các bản v ẽ, g iả i thích v.v.. . ) cùng v ới t ất cả c ác thiết kế s ử a đ ổi c ho đến l ần th a y đổi c u ối c ùng. 8. Lịch s ử kỹ t huật c ủ a c á c nhà c ử a, công trì n h v à th i ết bị củ a nhà m áy đi ệ n. 9. Mặt bằ n g b ố trí th i ết bị v à ph ư ơ ng t i ện p hò n g cháy ch ữ a cháy. 10. Thô n g tin v ề các h ỏ ng hóc chí n h c ủa th i ết bị. 11. Các g hi ché p v ề công t r ình th i ết kế . 12. Kết quả k i ể m đ ị n h h oà n thà n h v à k i ểm tra đ ị n h kỳ. Chư ơ n g 2 VẬN CHUYỂN VÀ CUNG CẤP NHIÊN LIỆU Điều 1 0 1. Vận c h uy ể n v à cung c ấ p nhiên l i ệ u phải t u ân t heo c ác đ iể m sau đ ây: 1. Vận ch u y ể n nhiên l iệ u tới nhà máy p h ải p hù hợp v ới các quy đ ị nh h i ện h à nh giao thông đườ n g bộ h oặc đ ư ờng th u ỷ của n gà n h Giao th ô ng v ận tải. 2. T i ếp n h ậ n và x ác n h ận v ề khối l ư ợ ng, c h ất lư ợng; 3. L ư u g i ữ n h iên l i ệu ở đi ều k i ện tốt theo q uy đ ị n h v ới tổn thất t ối thi ể u; 4. Cu n g c ấ p k ị p thời n hi ê n l i ệu c ho lò hơi h oặc ch o hệ th ố ng chế b iến t h an bột. Điều 102. Nhiên liệu Chất l ư ợ ng các lo ạ i n hi ê n l i ệu đ ư a đ ến n h à máy đ i ện phải p hù h ợp v ới quy chuẩn n hà n ư ớ c, v à các đi ề u ki ệ n kỹ thuật đã ghi tr o ng h ợp đ ồ ng c u ng c ấ p. Trong c ác h ợp đ ồ ng c u ng c ấ p n h i ê n l i ệ u p h ải ghi r õ: - Đối v ới than: mã hi ệ u, nhóm th e o độ tro và t r ị số đo tro gi ớ i hạn, h àm l ư ợ n g c hất bốc, cỡ hạt và kích t h ư ớc h ạt lớn n hất, độ ẩm l ớn n hất; - Đối với nhiên liệu lỏng dùng cho lò hơi: mã hiệu và hàm lượng lưu huỳnh giới hạn. - Đối với nhiên liệu lỏng dùng cho tua bin khí ngoài yêu cầu trên cần biết độ ẩm, độ tro, hàm lượng các tạp chất cơ khí, vanadi, natri, kali, canxi, chì; - Đối với khí đốt dùng cho lò hơi: nhiệt năng thấp của khí, còn đối với tua bin khí: Giới hạn thay đổi nhiệt năng và tỷ trọng của khí, hàm lượng lưu huỳnh, tạp chất cơ khí và nước ngưng. Điều 1 0 3. Kiểm t ra c hất lư ợ ng nhiên liệu Tại c ác nhà máy đ iện ph ả i đ ị n h kỳ p h ân tí c h c h ất l ư ợ ng n hiên l i ệu n h ậ p v ào, n g oài r a trong t r ư ờn g h ợ p có n ghi n g ờ v ề chất l ư ợ ng nhiên li ệ u k hô n g đ úng quy đ ị n h củ a TC V N thì ph ả i tiến h à nh p h ân tí c h k i ể m tra n gay. Lấy m ẫu n hi ê n l i ệu n hập v ào p hải tuân theo các Quy ch u ẩn v à quy đ ị n h h i ệ n h à n h . Tr ư ờ ng h ợ p số li ệ u k hô n g phù h ợp v ới yêu cầu ghi tr o ng h ợ p đồ n g thì hai b ê n gi a o v à nh ậ n h àng cùng k i ểm t ra, l ậ p b iên bản v à đối chiếu t h eo hợp đồ n g k hấu t r ừ ho ặ c tính b ổ sung t h êm số l ư ợ n g n hi ê n l i ệu. Điều 1 0 4. Kiểm t ra h i ệu chỉnh th i ết bị đo l ườ ng nhiên liệu Thiết bị đo khối l ư ợ ng, thể tíc h n h i ên l i ệ u ph ả i được k i ể m t ra, h iệu c h ỉnh n h ư kế hoa c h đ ã đư ợ c c h ủ s ở h ữ u t h ô n g q u a. Ng o ài r a c ác t hi ết bị này p hải đ ư ợc c ơ q u an t iêu ch u ẩn đo l ư ờ ng c hất l ư ợ n g x ác nhận h ợp chuẩn. Điều 1 0 5. Vận ch u y ển nhiên liệu Việc v ận ch uyển n h i ê n l i ệ u b ằng đ ư ờ n g s ắt p hải t h ự c h iệ n th e o đ úng quá trình c ông n gh ệ thống n hất v ận chuy ể n, các đườ n g nh á nh gi ữ a n h à m á y điện v à các ga l â n c ận được l ậ p cho t ừ ng nhà máy theo đú n g chỉ d ẫ n của n g àn h Đườ n g s ắ t. Điều 106. Thông tin, tín hiệu Các công trình v à các t rang bị ga đ ư ờ n g s ắt, h ệ th ố ng tín hi ệ u v à th ô ng tin k ể cả các đ o àn tàu thuộc phạm v i qu ả n lý của n h à máy đ iện ph ả i được bảo q u ả n, s ử a c h ữ a p h ù hợp v ớ i các yêu c ầu của n g à n h Đường s ắt. Điều 1 0 7. B ảo quản thi ết bị Các thiết bị kiểm tra, điều khiển tự động và điều khiển từ xa, các bảo vệ công nghệ và liên động của các thiết bị bốc dỡ, các thiết bị cung cấp nhiên liệu, hệ thống nhiên liệu lỏng và khí phải bảo quản ở trạng thái tốt và định kỳ kiểm tra. Điều 1 0 8. An toàn bốc dỡ Khi sử d ụ n g t h i ết bị l ậ t toa và các th i ết bị khác p h ải t u ân theo c á c yêu cầu của n g à n h Đường s ắt để b ả o đ ả m an toàn ch o các toa x e. Điều 1 0 9. Vận hành thiết bị kho than Các thiết bị v à máy móc ở kho t ha n p h ải s ẵ n sàng v ận h ành, đ ảm b ảo k h ai t há c v ới năng suất th i ết k ế. Tất cả các bộ p h ận q uay c ủ a máy móc n h ư đầu trục, bánh xe cua roa, bánh răn g … p h ải có l ư ới h o ặ c rào c h ắn bảo v ệ. Đ i ều 1 1 0. An toàn c ầ n trục và c ần ch u y ển than Cấm v ận h ành c ần tr ụ c v à cầu chuy ể n th a n khi p h át h i ện thấy hư hỏng p h a n h, thiết b ị chố n g x ô ray, công t ắc gi ớ i h ạ n v à b ộ p h ận hạ n chế tầm v ới. Điều 1 1 1. H ệ thống thoát n ư ớ c, nư ớ c cứu hỏa kho than Kho t h an ở nhà máy đi ệ n p hải đ ư ợc t r ang bị h ệ th ố ng thoát n ư ớ c, các h ộp v à các vò i ph u n c ứ u h oả. Điều 1 1 2. Vận hành hệ thống cấp than Các máy móc của hệ thống cấp than phải làm việc theo biểu đồ đã lập và đảm bảo năng suất định mức. Các máy móc dự phòng phải định kỳ đưa vào làm việc. Điều 1 1 3. Điều khiển hệ thống cấp than Máy móc của hệ thống cấp than phải được điều khiển từ xa. Khi có thao tác liên động, các thiết bị bảo vệ và các tín hiệu phải đảm bảo vận hành tin cậy về ổn định, an toàn và liên tục của hệ thống cấp than sao cho nếu một bộ phận bị dừng, bộ phận khác phía trước cũng dừng. Điều 1 1 4. An toàn v ậ n hành hệ thống cấp than Ng h i ê m c ấ m v ận hành các thiết bị c ủ a h ệ t hố n g c ấ p t han k hi các thiết b ị bả o v ệ n h ư c á c rào c h ắn v à pha n h k hô ng có h o ặc bị h ỏ ng. Điều 1 1 5. B ảo vệ th i ế t bị hệ th ố ng cấp than Khô n g đư ợ c để b ụi tha n p h ủ lên c ác k ết c ấ u v à thâm n h ập v ào b ê n tro n g c á c t hiết bị c ủ a hệ t h ố n g c ung c ấ p t h an. Các m á y c ủ a h ệ t h ống c u ng c ấp t h an p h ải được làm kín ch ống bụi, các th i ết bị làm s ạ ch kh ô ng k hí theo Quy ch u ẩn v ệ sinh p hải đư ợc lắp đ ặt trong c ác ph ò ng c ủa hệ t h ống c u ng c ấp t h a n . Bụi t r ong các p h ò ng này p h ả i đ ư ợc ki ể m tra theo quy đ ị n h v ề an toàn v à c ứ u hoả c ủa h ệ thống c u n g cấp th a n tr o ng n h à máy điện. Khi th i ết bị làm sạ c h k h ông k hí v ận hành, n ó p hải đ áp ứ ng các Quy chu ẩ n v ề l à m sạch v à thu b ụ i. Điều 116. Máng dầu Các m á n g p h ả i đ ư ợc g i ữ ở đ i ều kiện tốt và sạch s ẽ. Sau k h i x ả dầu n h i ê n l i ệu k h ỏi b ể ch ứ a, dầu n hi ê n l i ệu tr o ng m á ng ph ải đ ư ợc x ả v à đậy kín. Các máng v à các v an thuỷ l ự c, c ác lá c h ắ n v à các bộ l ọc phía t rư ớc bể d ầu nhiên l i ệu ph ả i đ ư ợc làm sạch khi t h ấy cần t h iết. Điều 1 1 7. D ầu Dầu tro n g bể p h ả i đư ợc sấy đủ để b ơm d ầ u l à m v iệc t ốt. Trong b ể v à các thiết b ị c hứa die s el, c ấ m sấy d ầ u di e sel q uá g i ới hạn n h i ệt đ ộ quy đ ị n h . Điều 118. Cung c ấp nhiên liệu l ỏng Việc k h a i t hác hệ t hố ng n hiên li ệ u l ỏ ng p h ải đảm b ả o s ự c u ng cấp li ê n tục l ư ợng nhi ê n li ệ u đã đ ư ợ c lọc v à sấy nóng đ ủ t h eo y ê u cầu phụ tả i của lò h ơ i v à tua bin k hí v ới áp s u ất v à độ n h ớt cần th i ết để các v òi ph ù n làm v i ệc b ình th ư ờ ng. Điều 1 1 9. Vận hành hệ thống dầu Các b ơm d ầu, các bộ gia n h i ệt, các bộ lọc d ự p hò n g ph ải g iữ ở tr ạ ng th á i s ẵ n sàng để đưa v ào v ận hà n h n ga y khi c ầ n th i ết. Điều 1 2 0. Sửa chữa đ ư ờ ng ống áp lực Khi s ử a c h ữ a các ống áp lự c v à các ống c h ất lỏng t uầ n ho à n của lò hơi v à tua bin khí, ph ả i x ả hết dầu v à làm s ạch d ầu b ằng k hí né n . Điều 1 2 1. An toàn bể chứa dầu Mỗi bể c h ứ a d ầ u p h ải đư ợ c trang bị th i ết bị dập l ử a c ầ n thiế t . Kh u v ự c kho d ầu p hải c ó rào c h ắn v à được c hi ế u sáng tốt, có bi ể n b á o cấm l ử a. Các thiết b ị đ iện v à các thiết b ị ph ụ trợ p h ả i đ ả m bảo c hố n g nổ. Điều 1 2 2. H ệ thống khí trong NMĐ Thiết b ị v à v ận hà n h h ệ th ố ng c u n g c ấ p khí n hà m áy đ i ệ n, trạm đi ề u khiển khí (TĐ K ) các đư ờ ng ố n g dẫn khí ph ả i tu â n t h eo quy ph ạ m a n t o à n tron g h ệ th ố ng khí c ủ a k iể m tr a v i ên lò h ơ i. Điều 1 2 3. An toàn áp lực Áp l ự c trong các ố ng dẫn k hí của lò h ơ i kh ô ng đ ư ợc vư ợt quá g iá t rị đ ư ợc g hi trong Q u y đ ị n h v ề v ận hành c ủa n hà máy. Tron g khoản g thờ i gi a n đượ c c h ủ s ở hữ u q u y định , kiể m tr a là m v iệ c củ a tí n hiệ u áp lự c ca o n h ấ t v à t hấ p nhấ t tron g đườn g ốn g dẫ n kh í củ a buồn g l ò phí a sa u b ộ điề u chỉn h á p lự c. Điều 1 2 4. N ạp khí Khi n ạ p n h iên l i ệu khí v ào đườ n g ống p hải t h ông t h ổ i đ ẩ y hết không khí ra. V i ệc kết thúc thông th ổ i đ ư ợc x ác đ ịn h b ằ ng p hư ơng p h áp p hân tí c h ho ặc đ ốt m ẫ u trong đó h à m l ư ợ ng ô x y có tro n g n h iên l i ệu khí không đư ợ c v ư ợt quá 1%, cò n ngọn lử a khí p h ải ch áy ổn đ ị nh khô n g có tiếng n ổ. Vi ệ c x ả h ỗ n h ợ p khôn g k h í v à k h í kh i th ô n g th ổ i đườ n g ố n g dẫ n k h í phả i th ự c hi ệ n ở nơ i khô n g c ó k h ả n ă n g đ ể h ỗ n h ợ p l ọ t v à o n h à v à k h ôn g g â y r a bố c chá y d o c ó mộ t nguồ n lử a n à o . Mu ố n x ả h ế t kh í r a kh ỏ i đườ n g ố n g d ẫ n k h í p h ả i th ô n g t h ổ i b ằ n g khô n g k h í c h o đ ế n k h i đ ẩ y h ế t k h í r a k h ỏ i đư ờ n g ốn g . K ế t th ú c t h ôn g t hổ i kh í đư ợ c x á c đ ị n h b ằ n g p hư ơ n g pháp p hâ n tíc h tro n g đ ó h à m lư ợ n g kh í d ư tron g khô n g k h í th ô n g th ổ i k h ôn g đ ư ợ t v ư ợ t q u á 1 % . Điều 1 2 5. Kiểm t ra đ ư ờ ng ống khí Theo kế h o ạch v à p hư ơng p h áp đã được c hủ s ở hữ u quy đ ị nh, p hải k i ểm tra toàn bộ đư ờ ng ố ng khí n g ầ m trong p h ạ m vi q u ả n lý c ủ a nhà m áy. Điều 1 2 6. An toàn hoạt động trong công trình ngầm Phải k i ểm t ra b ằng m á y p h ân tích khí sự tích t ụ khí trong h ầm n h à, trong các g i ếng t hăm v à các công trình n g ầ m khác. Cấm x uống các g i ế ng t hăm, các h ố v à các công trình n g ầ m khác đ ể l ấy mẫu k h ô ng khí. Phân tí c h k hô n g khí ở các tầ n g hầ m của n h à có thể t i ến hà n h tr ự c ti ếp tại t ầng hầm bằ ng máy phân t í ch khí ki ể u ph ò ng c h ốn g n ổ. Còn k hi k h ô ng c ó thiết bị đó thì l ấy m ẫ u khô n g k hí ra k h ỏ i tầng h ầm v à p h ân tích ch ú ng ở n g o à i nhà. Khi đ i k i ểm tra ở tầng h ầm n h à c ũn g n h ư các gi ế ng t h ăm, các hố v à các công tr ì nh ngầm khác c ấ m hút thuốc v à sử d ụ ng ng ọn l ử a h ở. Điều 1 2 7. Xác định rò r ỉ Khi dò tìm rò rỉ tro n g c á c công trì nh , p h ải x ác đ ị nh n g uy ê n nh â n gây r ò r ỉ. Điều 1 2 8. Kiểm t ra rò r ỉ Cấm dù n g l ử a đ ể tìm rò r ỉ. Các p hát h i ện rò r ỉ v à hư h ại tr ê n đư ờ ng ố ng khí p h ả i đư ợc n g ừ n g c ấp khí q u a ống n gay lập t ứ c. Điều 1 2 9. An toàn c ấ p khí ở N M Đ Việc c u ng cấp v à đốt khí lò cao v à lò c ốc ở các n h à m áy đ i ệ n ph ải t h ự c h iệ n th e o q u y ph ạ m an t o àn tro n g hệ thống k hí của n h à máy luy ệ n kim. Điều 1 3 0. Xác định đ ặ c tính khí N h ữ n g đ ặc đ i ểm v ận hà n h k hí c ấp v à đốt khí lò sinh khí, khí t h ải công n gh iệ p v à khí t ự nhiên có lư u huỳ n h ( c ó hàm l ư ợ ng me c apt a n hay SO2) phải đ ư ợ c x ác đ ị nh trong đ ồ án thiết kế và quy trình củ a nhà m áy. Chư ơ n g 3 CHẾ BIẾN THAN BỘT Điều 1 3 1. Yêu c ầu ch u ng Việc v ận hà nh th i ết bị c hế b i ế n tha n b ột p h ải đ ảm b ảo cun g c ấ p li ê n t ục b ột than có đ ộ m ịn v à độ ẩm đ ạt yêu c ầ u cho các v òi ph u n v à k h ối l ư ợ n g tư ơng ứ ng vớ i phụ t ả i lò hơi. Ph ư ơng t h ứ c làm v i ệc của h ệ t hố ng c hế b iế n th a n bột ph ả i p hù h ợp v ới b i ểu đồ c h ế độ đư ợ c lập ra trên c ơ sở các đặc tính c ủa n h à chế tạo v à các thí ngh iệ m của các thiết bị c h ế b i ế n than và thiết b ị bu ồng đốt. Ở mọi c hế đ ộ v ận hà n h c ủa h ệ thố n g than b ột p h ải l oại t r ừ khả n ăng đ ọng t h an bộ t ở các b ộ p hận c ủa h ệ thống. Điều 1 3 2. An toàn tr a ng th i ết bị Ở c ác thiết bị c hế b i ến than bột p h ải đưa v ào v ận h à nh c ác t h i ết bị đ o l ư ờ ng, đ i ều c h ỉ nh, bảo v ệ v à hệ thố n g l iê n độ n g ở trạng th á i tốt theo quy p h ạm phòng chống n ổ cho th i ết bị chế b iến v à đốt nhiên liệu ở d ạ ng bột. Thời g ian t ác độ n g t rễ của n h i ệt kế lắp tron g h ệ th ố ng li ê n đ ộ ng, tự đ ộ ng đ iề u khi ể n v à bảo v ệ cũ n g n hư c ủ a các d ụ n g c ụ đ o k h ô n g được v ư ợt q u á th ờ i gi an quy đ ị nh trong th i ế t kế của c h ú ng. Điều 1 3 3. Kh ở i động hệ thống Sau khi sử a c h ữ a h o ặ c d ừ ng h ơn 72 g i ờ, tr ư ớc khi k h ở i độ n g h ệ t hố ng c hế b i ến than b ột, các th i ết bị đo c ủ a h ệ thố n g, hệ t h ống đi ề u khiển t ừ x a, bảo v ệ, tín hiệu, tự đ ộn g v à l i ê n độ n g ph ả i đư ợ c ki ể m tra để có đ i ều ki ệ n tốt. Cấm kh ở i độ n g trong tr ư ờ n g h ợ p liên đ ộ ng v à hệ thống b ảo v ệ bị h ư h ỏ ng. Sa u kh i đư ợ c t ổ h ợ p h o ặ c p h ụ c h ồ i , t r ư ớ c kh i k hở i đ ộ n g t h i ế t b ị , p h ả i m ở n ắ p đ ậ y h o ặ c c ử a n gườ i c h u i đ ể q ua n s á t h o ặ c là m s ạ c h b ộ t tha n cò n l ư u lạ i . C á c qua n s á t h o ặ c là m sạ c h đ ó p hả i đượ c t h ự c h iệ n ch o đ ế n k h i to à n b ộ b ộ t t h a n c ò n lư u l ạ i đư ợ c d ọ n hế t kh i t h ấ y cầ n t h i ế t. Tươn g t ự , cá c n ắ p đ ậ y v à c ử a n gư ờ i c h u i s ẽ k h ôn g p h ả i m ở ở lầ n kh ở i đ ộ n g sa u . Điều 1 3 4. Khi v ận hành h ệ thống c h ế biến than bột c ầ n phải kiểm tr a : 1. Đ ư a n h iên l i ệu li ê n tục v ào máy n g h i ề n; 2. M ứ c t h an n guy ê n v à than b ột tr o ng p h ễu t h an, kh ô ng đư ợ c thấp hơn h oặc c ao h ơ n m ứ c quy đị nh tro n g q u y trình của nhà m áy; 3 . Nhi ệ t đ ộ c ủ a bộ t tha n tron g p h ễ u th a n , kh ô n g c h o phé p v ư ợ t q u á g i á t r ị g i ớ i h ạ n qu y đ ịn h ; 4. Sự h o àn h ả o của v an a n toàn; 5. Tình tr ạ ng cách nh i ệt và độ k í n c ủa tất cả c ác b ộ ph ậ n t h i ết bị. P h ải lập t ứ c làm k í n các chỗ gây l ọt khô n g k hí v à l ọt hỗn hợp k hô n g khí bột than (khí) ra môi t r ư ờ n g ; Điều 1 3 5. Hiệu chỉnh hệ thống c h ế biến than Sau k hi k h ởi đ ộ n g t h i ết bị c h ế bi ến t h an bột mới l ắ p h o ặc v ừ a cải tạo x ong c ũ ng nh ư sau khi đ ạ i tu p hải l ấ y m ẫu bột than và đo các t h ô ng s ố c ủa h ệ th ố ng chế b i ến để l ậ p hay h i ệ u chỉ n h l ạ i b iể u đồ c h ế độ làm v i ệc c ủ a hệ th ố ng. Điều 1 3 6. B ộ s ấ y trong chế biến than bột Vận h ành h ệ thống c h ế bi ế n t h a n bột có bộ sấy b ằ ng h ơi h o ặc khí lò p h ải tu â n theo q uy trình c ủ a nhà máy v à c ác c h ỉ dẫn của n h à c h ế tạo. T r o n g q uy trình ph ả i n êu b i ện ph á p bảo đảm a n to à n ph ò ng c hống n ổ c ủ a hệ th ố ng c h ế b i ế n than bột. Điều 1 3 7. Ngừng hệ th ống c h ế biến than Mỗi lần n g ừ n g hệ t hố ng v ới th ờ i gian v ư ợt quá g i ớ i hạ n, thời g i a n bảo qu ả n quy đ ị n h . Tr ư ớc k hi đ ại tu lò c ần ph ả i x ả hết than b ột và làm s ạch p h ễu t h an. Cấm đưa t h an v ào b uồ ng đốt khi lò không v ận hà n h. Vít vô t ận, các th i ết bị khác để vậ n ch u yển t h an b ột k h ác ph ả i x ả h ế t than v ào ph ễ u th a n tr ư ớc khi ng ừ ng. Điều 138. An toàn tr o ng công tác hàn Cô n g t ác h àn ở tro n g nhà đ ặt th i ết bị c h ế b i ến th a n bột chỉ c h o p h ép t i ế n h àn h ở các b ộ ph ậ n n ặ ng v à cồng k ề nh k h i thiết bị k h ông vậ n hà n h v à sau k h i làm sạch than b ộ t. Chư ơ n g 4 LÒ HƠI VÀ THIẾT BỊ CỦA LÒ Điều 1 3 9. Khi v ận h à nh các thi ế t bị lò h ơ i cần phải đ ả m bảo: 1. Các thiết bị chính v à p h ụ làm v i ệc a n toàn; 2. Đạt đ ư ợc n ăng s uất v à thông s ố h ơi đ ị nh m ứ c , chất l ư ợn g hơi v à n ư ớc; 3. Ở c h ế độ v ận h ành ki n h tế k h ông đó n g x ỉ, đã đư ợ c x ác đ ị nh tr ê n cơ sở thí nghi ệ m v à các quy trình của n hà c hế tạo; 4. Đảm b ảo đ ư ợc p h ạm v i đi ề u c h ỉn h p hụ tải đ ư ợc x ác đ ịnh cho t ừ n g l oại l ò v à t ừ ng l o ạ i nhiên l i ệu. Điều 1 4 0. R ửa lò Sau x ây l ắp , t r ư ớc khi đưa v ào vậ n h ành, các d à n ố ng t r ao đổi nh i ệt của lò h ơ i nên đ ư ợ c r ử a b ề mặt bên tr o ng. Sau đ ại tu nên r ử a lò n ếu thấy c ần t hiết. Ng a y sau k hi r ử a x on g , phải t h ự c hi ệ n các biện p h áp bả o v ệ các bề mặt đã đư ợc r ử a để tránh g ỉ cho các b ề m ặt này. Điều 1 4 1. Kiểm t ra t h iết bị bảo vệ khi kh ở i động lò Đối v ới các lò hơi đ a ng s ử a c h ữ a h oặc ở c h ế đ ộ d ừ n g lâu (quá 72 g i ờ ), tr ư ớc k h i đưa v ào v ận hành c ần p h ải k i ể m tra các thiết bị đ o l ư ờ ng, liên đ ộ n g v à bảo v ệ. Trong tr ườ ng hợp p h á t h i ệ n c ác h ỏng h ó c, p h ải sử a c h ữ a k ị p t h ời. C ấm kh ởi đ ộng lò tro n g tr ư ờ n g h ợ p mạch d ừ n g lò sự c ố bị hư h ỏng. Điều 1 4 2. N ư ớ c c ấp lò h ơ i N ư ớc c ấp c ho lò h ơi t r ư ớc khi k h ởi đ ộ n g ph ải l à n ư ớ c đã x ử lý. Các tiêu ch u ẩn c hi t i ết đ ố i v ới v iệc cấp n ư ớc c ho lò hơi p h ả i đ ư ợc quy đ ị n h trong q uy trình của nhà máy đ iện. Điều 1 4 3. Vận hành quạt gió Tr ư ớc k hi k hởi đ ộng v à sau k h i n g ừ ng lò, cầ n ph ả i ch ạ y quạt khói và quạt gió theo quy đ ị n h của n h à máy đ iện. Điều 1 4 4. Từ khi k h ở i đ ộng lò, m ứ c n ư ớc tr o ng bao h ơ i p h ải đ ư ợc theo dõi sát sao. Th ư ớ c đo m ứ c n ư ớ c ống t h u ỷ c ầ n được làm sạch khi c ầ n thiết. Trong quá trình kh ở i đ ộng lò h ơi, cần p hải k iểm tra t h a ng đ o đ ồ ng hồ g h i mứ c n ư ớc ở ph ò ng đi ề u khiển s ao cho m ứ c g hi ở đ ồ ng h ồ kh ớ p v ới m ứ c ghi t ại t h ư ớc đo m ứ c n ư ớ c (ống t h u ỷ) ở bao hơi. Điều 145. Q u y trình k h ở i động lò Quá trình khởi đ ộ ng lò từ c ác tr ạ n g t h á i nh i ệt k h á c n h a u phải t h ự c hi ệ n t h eo c ác b i ể u đồ khởi đ ộ ng đư ợ c x ác l ập tr ê n c ơ sở các kết quả thí ngh i ệm c hế độ khởi đ ộ ng và quy trình của n hà c h ế tạo. Điều 1 4 6. Kiểm t ra k hi kh ở i động lò Trong quá t rình kh ở i đ ộng lò t ừ t r ạng t h ái ng u ội s au k h i đại tu h oặc sau t i ể u tu ít nhất m ỗi năm m ột l ầ n ph ả i ki ể m tra các m ố c dãn nở n hiệt c ủ a b a o hơi v à ố n g góp. C h ế độ nh i ệt của b ao hơi cần đ ư ợc t heo dõi t ro ng m ỗi l ần khởi độ n g v à n g ừ n g lò. Tốc độ tăn g v à g i ảm nh i ệt đ ộ c ủ a b ao hơi, chê n h lệ c h n h i ệt độ g i ữ a n ử a t rê n v à n ử a d ư ới c ủ a b a o h ơ i c ầ n đư ợ c n ê u trong q uy trì n h của n hà máy. Điều 1 4 7. Hòa h ơ i và o h ệ thống chung Lò mới k hở i đ ộng c h ỉ đ ư ợc p h ép h oà v ào đ ư ờ ng ống h ơi chu n g s au khi đ ư ờ n g ống g ó p hơi đã đ ư ợ c sấy n ó ng, x ả hết n ướ c đ ọ ng v à á p s u ất c ủ a lò h oà h ơ i p hải g ầ n bằ n g á p s uấ t trong đ ư ờn g ống hơi c hu n g. Điều 1 4 8. Chế độ v ậ n hành Các c h ế đ ộ v ận h à nh ph ả i đ ư ợ c t h ự c h i ện t h eo đú n g cá c b ả ng chế độ đã x ác l ập tr ê n c ơ sở thí ngh i ệm. Các b ả ng c h ế độ c ần đ ư ợc ch ỉnh lý l ạ i trong tr ư ờng hợp c h ất lư ợng n hiên li ệ u thay đ ổi hoặc khi c ả i tạo lò. Điều 1 4 9. Kiểm t ra n hiệt độ h ơ i Kh i v ậ n h àn h l ò h ơ i c ầ n p h ả i t u â n t h ủ th e o dõ i cá c c h ế đ ộ n h i ệ t đ ả m b ả o d u y t r ì n h i ệ t đ ộ hơ i ch o p h é p ở mỗ i cấ p v à ở m ỗ i d òn g c ủ a b ộ qu á n h i ệ t s ơ c ấ p v à b ộ q u á n h i ệ t tr u n g g ia n . Điều 1 5 0. Mặt thu nh i ệt Mặt thu nhiệt của lò hơi phải được giữ sạch bằng cách duy trì chế độ cháy tối ưu và sử dụng thiết bị làm sạch (thổi bụi, làm sạch bằng bi...). Các thiết bị này và hệ thống điều khiển từ xa, các thiết bị tự động phải luôn ở trạng thái sẵn sàng vận hành khi cần. Điều 1 5 1. Yêu c ầu k ỹ t huật hệ thống q u ạt gió Lưu lượng và áp suất của quạt gió và quạt khói phải thoả mãn các yêu cầu của lò hơi. Ở những lò hơi có 2 quạt gió hoặc 2 quạt khói thì khi một trong hai quạt ngừng phải đảm bảo không khí không đi qua quạt gió, quạt khói ngừng và vẫn phân phối đồng đều giữa các vòi đốt. Điều 152. Khói thải Đối v ới lò h ơi đốt bất k ỳ dạng n hi ê n l i ệ u n à o, phát th ả i k h ói p h ải p hù hợp v ới Quy ch u ẩ n môi t r ư ờ n g t ại bất kỳ c h ế độ v ận h à nh n à o c ủ a lò h ơ i. Điều 1 5 3. Vận hành vòi đốt dầu Cấm v ận h ành v òi đ ốt ma dút khi c h ư a đ ư a k hô n g khí n ó ng v ào. Sơ đồ dẫn hơi n ư ớc đ ể thô n g th ổ i v òi ph u n c ơ khí v à đường ống m a dút tr o ng ph ạ m v i lò hơi p h ả i bố trí sao cho khô n g để m a dút r ơi và o đường ố n g hơi. Điều 1 5 4. B ảo ôn lò Bảo ô n lò ph ả i l u ôn luôn được g i ữ ở tr ạ ng thái tốt. Nhiệt đ ộ c ủ a bề m ặt b ả o ôn k h ô ng đư ợ c q u á 5 5 o C. Điều 1 5 5. Giao ca Việc b à n giao lò tr o ng t r ư ờ ng hợp đưa v ào v ận h à nh mà có thay đ ổ i lo ạ i n hi ê n li ệu, thì c ầ n ph ả i th ự c h i ện n h i ệ m vụ n h ư đã q uy đ ị nh tại Đi ề u 1 4 8 c ủ a “Tập 6 Quy chu ẩ n kỹ thuật”. Điều 1 5 6. B ảo vệ ăn mòn Khi một lò hơi ở tr ạ ng thái n g ừ n g dự p h ò n g hay s ử a c h ữ a, n ên áp dụ n g c ác b i ệ n p h áp ph ò ng m òn. P hư ơ ng ph áp c h i t i ết do chủ n hà máy q u y ết đị n h . Điều 157. Làm nguội bao h ơ i Khi m ột lò h ơi v ừ a n g ừ n g v ận h à nh, cấm c ấ p n ư ớc v ào bao hơi cũ ng n hư x ả n ư ớ c n h ằ m làm n g u ội n ha n h b a o h ơi n ế u không ki ể m soát được nh i ệt độ n ư ớc t r ong b ao h ơ i. Điều 1 5 8. Xả nư ớ c tr o ng lò Lò hơi t u ầ n h o àn t ự nh iên s a u k h i đã n g ừ ng c hỉ được ph ép x ả n ư ớ c khi áp s u ất trong lò bằ n g áp s uất khí quy ể n v à nh i ệt đ ộ n ư ớc kh ô ng q u á 80 o C. Điều 1 5 9. An toàn v ậ n hành Khi lò h ơ i đ ã n g ừ n g n h ân v iên v ận hành p h ải có trách nh i ệm giám sá t cho đ ế n k hi áp suấ t trong lò đã g i ả m x uố n g bằ n g á p s uất khí qu y ển v à các n gu ồ n đ iện dẫn đ ế n các đ ộ ng c ơ của lò đã c ắt. Điều 1 6 0. Ngừng lò k h ẩn cấp Phải n g ừ n g lò kh ẩn cấ p b ằ ng tác độ n g c ủ a b ảo v ệ trong v ận hành hoặc do ng ư ời đ i ề u hà n h thao t ác trong cá c tr ư ờ n g h ợ p sau: 1. M ứ c n ư ớ c trong bao h ơi cao hơn hoặc t h ấp h ơn so v ới Quy ch u ẩn, ố ng thuỷ b ị v ỡ; 2. M ứ c n ư ớ c trong bao h ơi hạ t h ấp n ha n h dù vẫ n được cấp n ư ớc; 3. Tất cả các b ơm c ấ p bị hỏ n g ; 4. Áp s u ất ở ố ng h ơ i chí n h cao h ơn m ứ c c ho ph ép; 5. Đại tu c ác v an an t o à n h o ặc các thiết b ị an t oàn k h ác, s ử a các v an mà ch ú ng khô n g làm v i ệc đư ợc; 6. Vỡ các đư ờng ố ng h ơi n ư ớc li ê n qu a n đ ế n lò h ay p hát h i ện ra các v ết n ứ t, c h ỗ ph ồ ng, x ì mối h àn ở các bộ p h ậ n chính c ủ a lò h ơ i ( b ao h ơ i, ống góp, ống h ơi, ố ng n ư ớ c x uống…) ở đ ư ờ ng ố n g h ơ i chính, đ ư ờ ng n ư ớc c ấ p; 7. Tắt l ử a tr on g bu ồ ng đ ố t; 8. Áp s u ất khí ho ặ c d ầu s au k hi đ i ều chỉ n h g i ả m quá m ứ c ch o p h ép (Áp dụng cho lò đốt khí h o ặc đ ố t dầu); 9. Cù n g m ột lúc áp l ự c k hí v à ma dút (khí đốt hỗn h ợp) s au v an đ iề u ch ỉ nh g i ả m d ư ớ i g i ớ i h ạ n c h o ph é p c ủ a quy trình nh à máy; 10. Tất cả các q u ạt khói, q u ạt gió n gừ ng h o ạt đ ộn g . 11. N ổ tr o ng b uồ n g đ ốt, n ổ hay cháy cặn nhiên l i ệu đ ọ n g tro ng đ ư ờ ng k hói h o ặc cá c bộ khử b ụ i, các kết cấu t hép c ủa kh ung s ư ờ n bị n óng đỏ hoặc khi có n h ữ ng hư hỏ ng khác đ e d o ạ tính mạ n g nhân v i ê n vận hành; 12. Có đám cháy đe d oạ n hân v iên vậ n hà n h v à th i ết bị, m ạ c h đi ề u kh iể n từ x a có t hể tác độ n g đ ế n m ạch b ảo v ệ lò; 13. Mất đi ệ n á p ở thiết bị điều khi ể n từ x a, t ự độ n g v à tất cả các đ ồ ng hồ k i ểm t ra đo l ư ờ ng; 14. Đối v ới lò h ơi s ử d ụ n g nhiên li ệ u k hí, ng o ài cá c yêu cầu nêu t r ên, c ần p h ả i tuân thủ các Quy chuẩn kỹ th u ậ t v ề an toàn h ệ thống khí. Điều 1 6 1. N g ư ời v ận hà n h p h ải n g ừ ng lò tr o ng các t r ư ờ ng h ợ p 1. Phát h i ệ n r ò rỉ trên bề mặt ống n h i ệt trong buồ n g l ử a, ống hơi c hính, các ống góp, bơm c ấ p n ư ớc c ũng n hư các bích nối v an bị phụt h oặc x ì hở; 2. Nhiệt độ ki m l o ại b ề mặt đốt nó ng tă n g q u á m ứ c c h o ph é p, sau k hi th a y đ ổ i p h ư ơ ng th ứ c v ận h à nh, n h i ệt độ v ẫn lớn h ơ n giá trị c ho phép; 3. Ống thuỷ đ o từ x a bị vỡ; 4. Chất l ư ợ ng n ư ớ c cấp đ ột nhiên b ị x ấu đi so v ới Quy ch u ẩn; 5. Bộ k h ử b ụ i của lò hơi đ ốt than bị v ỡ; 6. Một số th i ết bị b ả o v ệ, t hiết bị t ự đ ộng, đ i ều k h i ể n từ x a v à c á c đ ồ n g hồ hi ể n t h ị, đồ ng hồ tự g hi đề u bị h ư h ỏn g ; Trong c ác tr ư ờ ng h ợ p này, t h ời gi an đ ư a lò h ơi ra (ng ừ ng lò) k h ỏi h ệ thố n g p h ải do chủ n hà m á y qu y ết đ ị n h . Chư ơ n g 5 TUA BIN HƠI Điều 1 6 2. Khi v ận hành tua bin, p h ải đ ả m bảo các y êu c ầu: a) Vận h ành a n toàn c á c th i ết b ị chính và phụ; b) Đảm bảo c hắc c h ắn p hụ tải công suất đ i ện v à nhu c ầu n h i ệt. Điều 1 6 3. H ệ thống điều chỉnh tua bin p h ải th o ả mãn các điều k i ện sau: a) Duy trì công s u ất đ ị nh m ứ c v à yêu c ầu n h i ệt ổ n đ ị n h ; b) G i ữ tua bin ổn đ ị nh ở c hế độ k h ôn g tải v ới v òng q u ay đ ị n h m ứ c c ủa rôtor t ại c ác điề u kiện t h ô n g số hơi đ ị n h m ứ c và thông số h ơi k hởi đ ộ n g ; c) Đảm b ả o c ân b ằ n g tốt g i ữ a t hay đổi n h u c ầu đi ệ n v à n h i ệt khi v ận h ành cơ c ấu đi ề u chỉ n h tua bi n; d) Khi đột n g ộ t đưa p hụ t ải v ề kh ô n g ( kể c ả c ắt máy phát r a khỏi l ư ới đi ệ n) ở mứ c cắt hơi c ự c đ ại ở đi ề u k i ệ n h ơi đ ị nh m ứ c ( v ào t ua bi n ), v òng qu a y củ a rô t or t u a bin p hải g i ữ thấp hơ n so v ới gi ớ i hạn đi ề u c hỉ n h (t h ấ p h ơn số v òng quay v ư ợt t ốc); đ) Khả n ă ng đ iều c h ỉ n h tần số v òng q uay c ủ a tua bin (tại đ i ề u kiện h ơi đ ịnh m ứ c) p h ải ở trong v ùng gi ớ i h ạ n trị số thiết k ế. Đối v ới t u a bin đ ố i á p v à chu trình k ết h ợp, cũng ph ả i ở tro n g v ùng g i ớ i hạn c ủa trị số th i ết kế. e) Độ k h ô n g n h ạy c ủ a tần số quay kh ông đ ư ợ c v ư ợt q u á trị số th i ết kế ; g) Độ k h ông đ ồng đ ều ri ê ng p h ần c ủ a tần số q u ay kh ô ng đ ư ợc nhỏ h ơ n trị số thiết kế tạ i mỗi n hu c ầ u tải; h) Độ kh ô ng đ ồng đ ề u tr o ng đi ề u c h ỉ nh áp s uất rút h ơ i v à đối áp (tua bin đ ố i áp) ph ải theo đ úng h ư ớ n g d ẫ n c ủa n h à c h ế tạo, v à không c h o p hé p các v an a n toàn tác đ ộng; i) Độ k h ô ng n hạy t r ong đ i ều c hỉ n h á p s uất rút h ơ i v à đ ố i á p ( tua b in đối áp) k h ô ng đ ư ợ c lớn h ơn trị số th i ết kế . Điều 1 6 4. C h ố n g v ư ợ t t ố c Bộ t ự đ ộ ng chố n g v ư ợt t ốc phải đ ư ợc c h ỉ n h đ ị n h để tác động khi tầ n số q u ay c ủa rôto tua bin v ư ợt q u á 10 - 1 2 % đ ị n h m ứ c hoặc đ ến trị số do n hà c h ế tạo q uy đ ị n h . Kh i c h ố t b ộ t ự đ ộ n g c hố n g v ư ợ t tố c tá c đ ộ n g , c á c va n st o p , v a n đ iề u c h ỉ n h h ơ i m ố i , h ơ i s a u b ộ qu á n h i ệ t trun g g ia n v à cá c bán h đ iề u c hỉn h c á c c ử a tr íc h h ơ i p h ả i t ự đ ộ n g đ ó n g l ạ i. Điều 1 6 5. Roto tua bin Van stop v à các v an đ i ều c hỉ n h hơ i m ớ i v à h ơ i t rở v ề của bộ q uá n h i ệ t trung gi a n p h ả i đ ặt sát đầu v ào tua bin. R ô tor c ủa tua bin k hô n g đ ư ợc quay k hi các v an này đ ó ng. Trong tr ườ ng h ợp các v an đều đó ng v à v an đ iều ch ỉ nh đ ang mở v à n g ư ợc lại, t ần s ố q uay của rôt o r t u a bin k h ô ng được v ư ợt quá trị s ố c ủa n h à c h ế tạo. Điều 1 6 6. Kiểm t ra v an Cần p h ải k i ểm tra độ t r ơn tru k h i đ óng mở va n stop v à c ác v an đi ề u ch ỉ nh hơi mới v à hơ i trở v ề của quá n h i ệt t r ung g ian, c ác b ộ chia hơi ở p h ần thân g iữ a tua bin, đi ề u chỉnh c ử a rút h ơi theo sự cần t h i ế t. Điều 1 6 7. Kiểm t ra t á c động van Cần p hải ki ểm t r a s ự t ác đ ộ n g củ a c á c v an một chi ề u c ủa tất cả các c ử a r út h ơi t r ư ớc m ỗi lần k h ởi đ ộ ng v à n g ừ n g t ua b in, c ũng n h ư t r ong v ận h à nh bình t hư ờng c ủ a tu a b in t h eo yêu c ầ u. Cấm v ận h ành c ử a r út hơi c ủ a tua bin k h i v an một ch i ều t ư ơ n g ứ ng v ới c ử a đó b ị hỏng. Điều 1 6 8. H ệ thống cung cấp dầu cho tổ m á y tua bin phải đ ả m bảo: a) Tổ máy làm v i ệc tin cậy ở mọi c h ế độ; b) An toàn ph òng c h ố n g cháy tốt; c) K h ả n ăng duy trì chất l ư ợ n g d ầ u t ư ơ n g ứ ng v ới các tiêu chu ẩ n; d) K h ả n ăng k hắc phục rò rỉ dầu r a n g oài v à l ọt d ầu l ẫ n v ào hệ th ố ng n ư ớc làm mát. Điều 1 6 9. Kiểm t ra t h iết bị dự p hòng Trong v ận hà n h, c ầ n p hải k i ểm tra các b ơ m d ầu dự p hò n g v à b ơm d ầu k h ẩ n cấ p, các th i ết bị k h ởi độ n g tự đ ộng c ác b ơ m nà y theo m ứ c độ c ầ n th i ết, cũng n h ư tr ư ớc khi khởi đ ộng v à ng ừ n g t u a bin. Điều 1 7 0. H ệ thống gia nh i ệt hồi nh i ệt, trong vận hành phải đ ả m bảo: 1. Độ tin c ậy c ủa các thiết bị trao đ ổi nh i ệt ở mọi chế đ ộ v ận hà n h; 2. Nhiệt độ nư ớc cấp đ ị n h m ứ c; 3. Duy trì độ c hê n h n h i ệt độ đ ị nh mứ c trong từ ng th i ết bị tra o đổi nh i ệt; Phải k iểm t ra độ c h ên h nh i ệt độ trong c ác bình trao đ ổ i nh i ệt của h ệ thống g ia nh i ệ t hồi n h i ệt tr ư ớc v à sau khi đ ạ i tu t ổ máy, sau khi s ử a c h ữ a bì n h g ia nh i ệt và đ ị nh k ỳ theo l ịch. Điều 171. Bình gia nh i ệt cao áp Cấm v ận h ành các bì n h g ia n h i ệt cao áp (GCA) khi c ác t hiết bị b ả o v ệ v à đi ề u chỉ n h mức n ư ớ c đ ọ ng trong bì n h k hô n g có h oặc bị h ư hỏ ng. Nếu cả cụ m GCA c ó đư ờ ng đ i t ắ t sự cố c hu ng thì c ấ m v ận h à nh c ụm G CA đ ó khi t hi ế u hoặc h ư h ỏ ng t h i ết bị bảo v ệ v à đi ề u c hỉ n h m ứ c n ư ớc của một trong các G C A, k ể cả khi cắt đường hơi c ủ a bất cứ một GCA nào. Điều 1 7 2. Kiểm t ra t r ư ớ c khi k h ở i động Tr ư ớc k hi k hởi đ ộng t u a bin s au s ử a c h ữ a h o ặc từ trạ n g thái l ạ nh ph ải k i ểm tra độ h o àn hảo v à s ự sẵn s à n g là m v i ệc c ủa t hiết bị c h í nh v à t h i ết bị p hụ các trang bị b ả o v ệ c ô ng ng h ệ, li ê n đ ộng đ i ề u khiển t ừ x a, các d ụ ng cụ kiểm tra đ o l ư ờng v à các p h ư ơn g t iện li ên lạc đ iều h à nh. N h ữ n g h ư h ỏng được phát h i ệ n cần k h ắc phục ngay. Khi k h ở i độ ng t u a b in t ừ b ất c ứ t r ạng thái nh iệt n ào cũ n g p hải k i ểm t ra s ự là m v i ệc c ủa các bộ b ảo v ệ v à bộ liên độ n g t h e o như quy đị nh tro n g q u y trình của nhà m áy. Điều 1 7 3. C ấ m kh ở i động tua bin khi: 1. Các t h ô n g số k i ểm tra v ề trạng t h ái n hiệt và trạng t h ái c ơ khí c ủ a t ua b in v ư ợt gi ới hạn c ho ph ép; 2. Dù chỉ h ư h ỏng m ột trong các b ộ b ảo v ệ tác động n g ừ ng tua bin; 3. N h ữ n g h ư hỏ n g c ủa h ệ th ố ng đ iề u c h ỉ n h v à ph â n p h ố i h ơi c ó t h ể g â y n ê n v ư ợt t ốc tua bin d o h ơ i mới, h ơ i trích t ừ bộ q u á nh i ệt tru n g gi a n, h ơi sau b ộ gia nh i ệt ph â n ly hơi. 4. H ư h ỏ n g m ột trong c á c bơm d ầ u h oặc h ư h ỏ ng th i ết bị li ê n độ n g c ủ a bơm d ầu đ ó. 5. Chất l ư ợ n g dầu k h ông đạt Quy chu ẩ n c ủ a d ầu v ận hà n h n h i ệt độ dầu t hấp h ơn g i ớ i hạn c ho ph ép. Điều 1 7 4. Kiểm t ra ổ đỡ tua bin, m á y phát Độ rung củ a ổ đỡ t ua bin, máy ph át v à các b ộ kích t ừ k hô n g đư ợc v ư ợt q u á c ác trị số do nhà c hế tạo quy đ ị nh: Điều 1 7 5. B ảo vệ t u a bin Phải l ập t ứ c n gừ ng n g ay t u a b in b ằng cá c h đ óng v an st o p v à cắt m á y p h át đ i ệ n bằ n g tác độ n g của b ảo v ệ h o ặc của n hân vi ên v ận h àn h trong c ác t rư ờ n g h ợ p sau: 1. Tần s ố qu ay c ủa r ô t o tă n g vư ợt q u á trị số đ ặt tá c độ n g c ủa bộ t ự đ ộ n g c h ố ng v ư ợt t ốc; 2. Độ di trục c ủa rôto t u a bin lớn q uá m ứ c c ho ph ép; 3. Dãn n ở t ư ơ ng đ ố i c ủ a các rôto t u a bin v ư ợt quá trị số ch o ph é p; 4. Áp s u ất đ ầu trong hệ t h ống b ôi tr ơ n của tua bin gi ả m thấp hơn m ứ c c ho p h ép; 5. M ứ c d ầu t r ong b ể d ầ u thấp q uá m ứ c cho phép; 6. Nhiệt đ ộ d ầu r a từ b ất cứ ổ đ ỡ nào, t ừ bấ t cứ p h í a n ào c ủa ô c hặn v à t ừ bất c ứ cut x inê c h ặ n trục n à o c ủa máy ph á t tăng quá m ứ c c ho ph ép; 7. D ầu b ốc ch áy tại tổ m á y tua bin v à kh ô ng có k hả nă n g dậ p tắt l ử a nh anh c h óng b ằ ng các p h ư ơ ng t i ện h i ệ n có; 8. Độ c hê n h á p "d ầ u - h y đrô" tr o ng hệ th ố ng c hèn t r ục m áy p h át g iả m thấp d ư ới mức cho p hép; 9. M ứ c d ầu trong bì n h g i ảm ch ấ n c ủ a hệ thố n g làm mát m á y phát b ằ n g hyđrô g i ảm t hấ p hơn m ứ c c ho p h ép; 10. N g ừ n g t ất cả các b ơ m dầu tr o ng h ệ thố n g hy đ rô làm mát máy phát; 11. N g ừ n g máy phát do hư hỏng bên t r ong m áy p h át; 12. Độ c h ân k h ông tr o ng b ì nh ng ư n g t ụ bị g iảm q uá m ứ c c h o phép; 13. Quá tải tầng cánh cu ố i của tua b in đối á p; 14. Bục m à ng a n toàn p h ầ n thoát x i la n h h ạ á p của tua bin; 15. Đột n g ột x uất hi ệ n r u n g mạnh tổ m áy tua bin. 16. X uất hiện t i ếng v a ch ạ m kim l o ạ i v à tiếng k ê u kh ô ng b ì nh t h ư ờ n g bên tr o ng t ua b i n hay m á y p h át đi ệ n; 1 7 . X uấ t h i ệ n t i a lử a ha y khó i t ừ cá c gố i t r ụ c v à cá c b ộ chè n t r ụ c t u a bi n h oặ c má y phá t đi ệ n; 18. Nhiệt độ hơ i mới hay h ơi q u á n h i ệt trung gian gi ả m thấp q uá m ứ c c h o phép; 19. X u ất hiện t h uỷ kích trong đường ố n g hơi m ới h oặc tro n g t u a bin; 20. Phát h i ện t hấy n ứ t h o ặc v ỡ ống dẫn d ầu, ố ng h ơ i m ớ i, hơi trích, h ơi q u á n h i ệ t trung gi a n, ố ng d ẫn n ư ớc n g ư n g ch í nh, n ư ớ c c áp, các ống gó p, ch ặc ba các m ối n ối b ằ ng hàn h oặc m ặt bích, các v an v à h ộp phân ph ố i hơi; 21. Áp s u ất d ầu trong hệ t h ống đ i ề u c h ỉnh g i ả m thấp q u á m ứ c cho p h ép; 22. Mất n ư ớc làm mát sta t o máy p hát đi ệ n. Tr ư ờ ng h ợ p n g ừ ng m áy có p h á h oại c h ân kh ông p h ả i q u y đ ị nh c ụ t h ể trong q uy trình của n hà m á y phù h ợp v ới chỉ dẫn c ủa n h à máy chế tạo. Trong q u y t rình c ủa n h à m á y c ần ph ả i n êu n h ữ ng c hỉ d ẫn r õ r àng khi c ác t r ị s ố k i ể m tra v ư ợt q u á gi ớ i h ạ n c ho p h ép đ ối v ới tổ máy. Điều 1 7 6. D ừng tua b in Trong c ác tr ư ờ ng h ợ p sau tua b in phải g i ảm bớt t ải h oặ c phải ngừ ng tro n g m ột thời h ạ n do p h ó gi á m đốc kỹ thuật s ả n xuất nhà má y điện q uy ế t đ ị nh (s a u khi đã t h ô n g báo c h o đi ề u độ h ệ thố n g n ă ng l ư ợ n g ). 1. Kẹt v an stop của h ơi m ới hay hơi q uá n h i ệt tr u ng gian; 2. Các v an đ iề u ch ỉ nh h ơ i v ào tua bin bị kẹt h o ặc gãy ty v an; 3. H ư h ỏng trong hệ t h ố n g điều c h ỉ nh; 4. Các h ư hỏ n g l àm đ ả o l ộn c hế đ ộ v ận h à nh b ì nh t h ư ờ ng của hệ th ốn g t h i ết bị p h ụ, sơ đồ v à đư ờn g ống c ủa tổ máy, n ế u n h ữ ng h ư h ỏng n ày k h ông t h ể k h ắ c phục đ ư ợ c khi khô n g n gừ ng tua b in. 5. Phát hiện t h ấy hư hỏ n g trong c á c b ộ bảo v ệ c ô ng n g h ệ tá c động n g ừ ng th i ết bị; 6. Phát h i ệ n t hấy x ì trên các đ ư ờ ng ống d ầ u, h ơi m ới, hơi trích, d ẫ n n ư ớc n g ư n g c h í n h v à n ư ớ c c ấ p trên các ố ng góp, c hạ c ba, các m ối nối h àn v à m ặt bích c ũng n hư tại c á c v an v à h ộp ph â n p h ối h ơi. Điều 1 7 7. Th ờ i gian ngừng tua bin Đối v ới mỗ i tua bin cầ n x ác đ ị nh thời gian q uay q uán t í nh c ủ a rôto khi n g ừ n g ở chân khô n g b ì nh t hư ờ ng v à khi n g ừ n g có p há ho ạ i chân không. N ế u th ấ y t hời gi a n đ ó bị g i ả m thì ph ả i x ác đ ị nh n g u y ên nh â n v à cá c h khắc p h ục. Th ờ i gian q u ay qu á n tính p h ải đ ư ợ c kiểm tra t ro ng t ất cả các lần n g ừ ng tổ máy tua bin. Điều 1 7 8. Chế độ v ậ n hành tua bin Việc v ận hà nh tua bin v ới c ô ng s u ấ t cho tr ư ớc trong b i ể u đồ v à ở các chế đ ộ c h ư a đ ư ợ c tính đ ế n tr o ng y êu c ầu kỹ th u ật k hi c ung c ấ p t hiết bị ( bù đồ n g bộ, l àm n ó n g n ư ớc tro n g bình n g ư ng...) chỉ cho ph é p theo h ư ớ n g d ẫ n c ủa n h à c h ế tạo. Điều 1 7 9. B ảo vệ ch ố ng ăn mòn Khi để t u a bin n g ừ n g dài n g ày, c ần p h ả i á p dụng các b i ện p h á p ch ống gỉ b ê n trong tua bin phù h ợp v ới quy đ ị n h h i ện h à nh v ề bảo trì các t hiết b ị n h i ệ t. Điều 1 8 0. H ệ thống nư ớ c l à m mát Ng u ồn n ướ c làm mát cho n hà m áy n h i ệt đ i ệ n p h ải c ó liên t ục, đả m b ả o v iệc đi ề u c h ỉ nh chế độ nh i ệt n h ằm m ục đích duy trì độ c hân kh ô ng k i n h t ế n g ăn n g ừ a độ b ẩ n của bì n h n g ư ng v à ố ng tu ầ n h oà n. Điều 1 8 1. Khi v ận hành tháp làm mát và b ể phun, cần phải đ ả m bảo: 1. Chế độ v ận hành t ố i ư u để đạt đ ế n đi ề u ki ệ n c h ân k h ông t ố t nhất; 2. H i ệ u s u ất làm mát p h ải đáp ứ ng đ ặ c tính Quy chu ẩ n; 3. K i ểm tra v à r ử a h ệ th ố ng p h ân ph ối n ư ớc v à kiểm tra m ặ t sàng ố ng bình n g ư ng tụ và r ử a ố ng k hi cần th i ết. Chư ơ n g 6 CÁC THIẾT BỊ KIỂU KHỐI CỦA NHÀ MÁY NHIỆT ĐIỆN Điều 1 8 2. Yêu c ầu ch u ng Vận h ành t h i ết b ị k i ể u khối ph ả i đ ảm b ả o tin cậy v à lâu d ài Điều 1 8 3. Kh ở i động Cấm k hởi đ ộng k hối trong các t r ư ờ ng h ợ p: 1. H ư h ỏ n g b ất kỳ một th i ết bị bảo v ệ công n g hệ n à o tác độ n g đ ế n v iệc n g ừ n g t h i ết bị của k h ối; 2. H ư hỏ n g t h i ết bị đ i ề u k hi ể n từ x a t ác đ ộ ng đ ế n các bộ ph ận đ iều ch ỉ nh c ũ ng n h ư các v an dùng đ ể x ử lý s ự c ố; 3 . Kh i c ó c á c đ i ề u k i ệ n cấ m kh ở i đ ộ n g t h i ế t b ị c h í n h v à p h ụ t ư ơ n g ứn g v ớ i qu i p hạ m này; 4. Th i ết bị kh ử muối c ủa k hối c h ư a s ẵ n sà n g làm v i ệc; 5. H ư h ỏ n g giá đỡ v à giá treo c ủa đường ố ng. Điều 1 8 4. Duy trì làm việc khối Cấm duy trì khối tro n g tr ư ờ n g hợp g i ảm tải s ự cố của tổ tua bin - máy phát đ iệ n đến ph ụ tải tự d ù ng h o ặc đến trị số khô n g tải n ế u cắt các thiết b ị tự đ ộ ng g i ả m phụ t ả i lò h ơi. Chư ơ n g 7 TUA BIN KHÍ Điều 1 8 5. Khi v ận hành tua bin khí, p h ải đả m bảo: - Vận h ành ổ n đ ị n h c ủ a các thiết b ị chính v à p h ụ; - Có t h ể v ận hà n h ở các thông s ố đ ị nh m ứ c; - Khô n g có s ự rò r ỉ c ủa k hô n g khí h o ặc n h iên l i ệ u, dầu b ôi t r ơn v à nư ớ c. Điều 1 8 6. H ệ thống điều chỉnh của TBK p h ải thỏa m ã n các y êu c ầu sau: - Giữ ổ n đ ị nh p h ụ tải đ i ệ n cho t r ư ớ c; - Giữ v ữ ng T BK v ận hà n h ở chế đ ộ khô n g tải k hi tần số q u ay đ ị nh mứ c; - Bảo đ ả m TBK làm v i ệ c an toàn ở chế độ k h ởi độ n g v à n g ừ ng th i ết bị trong c á c tình trạng s ự cố ; - Bảo đảm T BK làm v i ệ c êm (k h ô n g r u ng) ở c hế độ v ận hà n h TBK k hi t h ay đổi phụ tả i đồ n g đ ề u; - Duy trì tần số q uay c ủ a rô t o k hô n g g ây r a s ự tác độ n g c ủa t ự đ ộng chố n g v ư ợt t ốc kh i sa t h ải p h ụ t ải t ứ c thời lớn n hất x uống b ằng k hô n g (đ ố i với TBK v ận hành đ ộc l ập x a thải đ ến ph ụ tải tự d ù n g của n hà máy); - Giữ nh i ệt đ ộ khí đ ầu v ào t h eo yê u c ầ u, kh ôn g c h o p hép tăng t ớ i gi ới h ạn, n ó có t h ể gây tác đ ộ n g của th i ết bị b ả o v ệ. - Đối v ới độ nhạy v ề n h i ệt độ khí củ a hệ t h ố n g đi ề u khiển, khô n g đ ư ợ c v ư ợt quá trị số thiết kế. Điều 187. Xung tín hi ệ u nh i ệt độ X ung n h i ệt độ s ử d ụng trong hệ t h ống đi ề u c h ỉnh v à b ảo v ệ phải lấy từ bộ p h át x ung q u á n tính nhỏ (c ặ p n h i ệt n gẫ u hay c ác t h i ết b ị đo l ư ờng k hác c ó t h ể h iệu c hỉ n h đ ộ ng đ ư ợc tro n g tr ư ờ n g hợp cần t h i ết), l ắp đặt tạ i t i ết d i ện đ ặc tr ư ng c ủ a t uyến v à bả o đ ảm x ác đị n h đư ợc nh i ệt độ tại di ệ n. Điều 1 8 8. Nhiệt độ Thiết b ị b ảo v ệ, giữ n h i ệt độ k hí k h ỏi v ư ợt q uá g i ớ i h ạn, p hải được ch uẩn độ để c ó t hể vận hà n h ở n h i ệ t độ quy đ ị n h của n hà c hế tạo k h i thấy c ầ n th i ết. Điều 1 8 9. Chống v ư ợ t tốc Các b ộ t ự động c h ống l ồ n g tốc p h ải đ ư ợc đ iề u ch ỉ nh để t ác đ ộ ng ở t ần số q u ay của r ôto tăng q uá đị nh m ứ c 10 - 12% h o ặc đến g iá trị mà n h à c h ế tạo quy đ ị n h . Điều 1 9 0. B ảo vệ bụi, bẩn buồ n g hút TBK Trong thời gian v ận hà nh TBK p hả i th ự c hiện n h ữ ng b i ện ph á p đ ảm bảo g i ảm t h ấp đ ộ b ụ i bẩn k hô n g khí v ào đ ầ u hút TBK (trồng c ỏ trên các d i ệ n tích còn trống, trải n h ự a đ ư ờng ôtô, b ộ l ọc khí, t ư ớ i n ư ớ c …) v à l oại t rừ k h ả n ă ng để c ác c hất t h ải của n hà m áy v à c á c chất thải b ê n ng o ài lọt v ào buồ n g hút gió của TBK. Điều 1 9 1. B ộ lọc khí Cần k i ểm tr a đ iều k iện của bộ l ọc khô n g k hí k hi đ a ng v ận h à nh. K h ô ng c ho p h é p đ ể d ầu hoặc c ác v ật li ệ u khác v ăng ra k h ỏi bộ lọc v à sụt giảm k hô n g khí v ào tua bin k h í. Cần ki ể m tra và làm s ạch bộ l ọc không khí, làm s ạch ống g ó p v à g i ữ c ho k h ỏi bụi v à m u ội. Bộ l ọc khô n g khí p h ải đ ư ợ c k i ểm tra v à làm sạch k hi t h ấy c ầ n th i ết. Điều 1 9 2. B ảo vệ bộ l ọc khí H ệ t h ố n g lọ c k h ôn g k h í p hả i tran g b ị v a n n há n h t á c đ ộ n g h a i p h í a đ ả m b ả o m ở t ự đ ộ n g k h i độ gi án g á p trê n b ộ l ọ c tă n g q u á đ ị n h m ứ c ha y x u ấ t hiệ n á p s u ấ t d ư tro n g b u ồn g c ủ a b ộ lọc. Điều 1 9 3. Van điều chỉnh Van s t op v à v an đ i ều c hỉ n h n hi ê n l i ệu của tua bin khí p h ả i kín, n h i ê n liệu kh ô ng đ ư ợc p h ép rò rỉ q ua va n. Van p h ả i đư ợ c ki ể m tra tr ư ớc k hi k h ởi đ ộ n g l ạ i. Ph ả i k iểm tra độ kí n của v an trong k h o ả ng thời g ian do c h ủ sở h ữ u q uy đ ị n h . Điều 1 9 4. Van trên h ệ thống dẫn dầu Các v ô l ăn g của c ác v an l ắp tr ê n đư ờ ng ống dẫn đ ầu t r ư ớc v à sau bộ làm mát dầu, trên đầu h út v à đầu đ ẩy c ủ a bơm d ầu dự p hò n g v à sự cố trên đường x ả dầu s ự cố từ bể c h ứ a dầu của TBK , t r ư ớc v à sau các bộ lọc có t h ể t háo ra, tr on g sơ đồ c h èn tr ụ c c ủ a máy phát đi ệ n p h ải k ẹp c h ỉ ở v ị t rí v ận hành của các v an. Điều 1 9 5. Kiểm t ra t r ư ớ c khi k h ở i động tua bin Sau khi k h ởi độ n g l ạ i tua bin khí sau k h i s ử a ch ữ a h oặc d ừ ng d ự p hò n g hơn 7 2 g i ờ, c ần ph ả i k i ểm t ra độ ho à n thiện v à tí n h sẵn s à n g của th i ết b ị b ả o v ệ v ề mặt cô n g ng h ệ, liên độ n g của thiết bị p hụ v à hệ thống dầu mỡ, các bơm d ầu dự p h òn g v à dầu bôi trơn. C á c sai sót p hát h i ện được ph ả i đ ư ợc k hắc phục. Điều 1 9 6. C ấ m kh ở i động TBK trong các t r ư ờ ng h ợ p sau: 1. H ư h ỏ n g h o ặc TBK bị n g ừ ng do b ấ t cứ l o ạ i cắt bảo v ệ nà o ; 2. Khi c ó c ác kh i ế m k hu y ết của h ệ đi ều c h ỉ nh c ó thể đưa đế n tă n g c ao nh i ệt đ ộ k hí q uá m ứ c c ho ph ép h a y tăng cao tốc độ tua bin. 3. Hư h ỏ n g m ột trong c á c bơm d ầ u n hờn h oặc h ệ thố n g l i ên động c ủa c ác bơm đó. 4. Chất l ư ợ n g n h iên l i ệu hay d ầ u nh ờn k h ô ng đ úng q u y đị nh c ũ n g nh ư k hi n h i ệt độ và áp s u ất nhiên l i ệu ( dầu nhờn) thấp hơn h a y v ư ợt q u á g iớ i hạn c ho t r ư ớc. 5. Các chỉ tiêu k i ểm tra nh i ệt và cơ của TBK v ư ợt ra k h ỏi gi ớ i hạn c h o p h ép. Điều 1 9 7. Đốt nhiên l i ệu buồng đốt Tr ư ớc k hi đ ốt nhiên li ệ u tro n g b uồ ng đ ốt, các tuyến k hí c ủa TBK p h ải đ ư ợc t h ô ng g ió k hí quay rô t o b ằng đ ộng c ơ k h ởi đ ộn g. T h ờ i gi a n t h ô ng g ió p h ải xác đị nh t r ong qu y trình c ủa nhà m áy. Sau k h i kh ô ng k h ở i đ ộn g được T B K, cấm đốt l ại n h i ê n l iệ u mà k h ông thông g ió s ơ bộ t o àn hệ th ố ng. Điều 1 9 8. Ngừng k h ở i động Việc k hởi đ ộng p h ả i d ừ n g n g ay l ập t ứ c do tác đ ộ ng c ủ a thiết b ị b ảo v ệ hoặc ng ư ời vận hà n h tro n g các tr ư ờ ng hợp s a u đây: - Nh i ệt độ khí v ư ợt quá g i ới h ạn q uy đ ị n h theo s ơ đồ k h ởi đ ộng; - Tiếng ồn của kim loại khi va đập với nhau (tiếng gõ) và tua bin máy phát bị rung; - Thiết bị khởi động vượt quá giới hạn cho phép; - Số vòng quay của trục giảm thấp ngoài dự tính theo quy định sau khi cắt thiết bị khởi động; - Xảy ra sự mất ổn định ở máy nén khí của tua bin khí; - Áp suất không khí đầu ra của máy nén khí xuống dưới trị số cho phép. Điều 1 9 9. Ngừng k hẩ n cấp TBK p h ải n g ừ ng cấp t ốc b ằ n g tá c đ ộ ng c ủ a t hiết bị bả o v ệ h ay d o n hân v i ê n v ận hà n h th ự c hiện t r ong c ác tr ư ờng h ợp s a u: 1. Nhiệt độ khí tr ư ớc tua b in t ă n g q u á trị số cho p hép; 2. Số v òng q u ay c ủa r ôto t ăng q uá gi ới h ạ n cho ph é p; 3. X uất hiện c ác v ết n ứ t hoặc n ổ ố n g dẫn d ầu nh ờn v à ống d ẫn n h i ê n l iệ u cao c ấ p. 4. Độ d i t rục t ăng quá t r ị số cho p hé p, độ d ịch c huy ể n t ư ơn g đ ố i của r ô to máy n én khí v à tua bin t ăng quá t r ị số c ho p h ép; Áp l ự c d ầ u nh ờ n tron g h ệ th ố ng bôi trơn h oặc m ứ c d ầu tr o ng b ể d ầ u nh ờ n g i ả m x uống d ư ớ i m ứ c cho ph é p đ ồng thời n h i ệt đ ộ d ầ u ra k hỏi bất c ứ gối t r ục nà o ha y nh i ệt độ b ất kỳ gối trục nào t ă ng qu á giá t r ị c ho phép; 6. Nghe thấy tiếng kim loại (t i ế ng cót két, t i ế n g g õ) ti ế n g ồn k h ô n g bình t h ư ờ n g b ê n trong m áy tua bin v à các máy mó c của TBK; 7. Đột n g ột x uất hi ệ n độ r ung lớn c ủ a máy tua bi n; 8. X uất hiện tia l ử a hay k hói tr o ng g ố i đỡ, v òng c hèn m áy t u a bin hay m áy p h át đi ệ n; 9. D ầu n hờn h ay n h i ên l iệ u b ốc l ử a v à k h ô n g có khả n ă ng d ập ng a y đ ám cháy bằng các thiết bị h i ệ n có; 10. Có t i ế ng n ổ trong b u ồ n g đốt hay đ ư ờ n g d ẫ n khí; 1 1 . N g ọ n lử a t r o n g b u ồ n g đ ố t b ị t ắ t , á p l ự c nh i ê n li ệ u lỏn g ha y k h í gi ả m d ư ớ i g i á t r ị ch o p h é p ; 12. Mất đ iện á p ở c ác th i ết bị đ i ều c hỉ n h v à tự độ n g c ũ ng n h ư trên tấ t cả các đồ ng h ồ kiểm tra đo l ư ờ ng; 13. C ắt máy p h át đi ệ n do s ự cố b ên t r ong; 14. X u ất hiện s ự mất ổ n đ ị nh m á y n é n khí h o ặc g ần đ ến g iá t rị kh ô ng ch o p h ép c ủ a da n h g i ớ i kh ô ng ổn đ ị nh; Đồ n g t h ờ i v ới v iệc cắt TBK ph ả i c ắt máy p hát điện b ằ ng tác độ n g c ủ a thiết b ị b ả o v ệ hay d o n hâ n v iên vận hà n h thao t ác. Điều 2 0 0. Giảm tải t u a bin khí Tua bin khí phải đ ư ợ c giảm t ả i và d ừ ng theo thời gian do chủ s ở h ữ u qu y ết đ ị n h tr o ng tr ư ờ n g h ợp: 1. Van stop, v an đ i ều k h i ển v à v an c h ố n g bọt khí bị tắc; 2. Nhiệt độ b ề mặt thân tua bin, b uồ n g đốt và đư ờ ng d ãn nở v ư ợt quá g i ớ i h ạn cho ph é p; v i ệc thay đ ổi c h ế độ v ận hà n h kh ô ng g i ả m được tình trạng đ ó; 3. Nhiệt độ k h ông khí đ ầ u v ào máy nén khí c a o áp v ư ợt quá g i ới hạ n cho p h é p , cũng n h ư trong t r ư ờ n g h ợ p k hi c h ế độ c ấp n ư ớc b ì nh th ư ờ n g bị r ố i l o ạn; Khi một s ố th i ết b ị đ i ều khi ể n h a y chỉ thị, đ ồ ng hồ đo tr o ng v ận hành bị hỏng. Điều 2 0 1. B ộ gia nh i ệt Khi cháy m u ội tro n g b ộ g ia n h i ệt hay b ộ h â m n ư ớc c ủ a h ệ t h ống n ư ớ c n ếu k hô n g x ảy r a n h ữ ng thay đ ổ i n guy h i ểm v ề các thô n g s ố c ủa TBK thì v ẫn p h ải đ ể th i ết b ị là m v iệc để bảo đ ả m vi ệc làm mát các b ề mặt trao đ ổi nh iệt. Khi m uộ i b ốc c háy ở TBK đã n g ừ ng v ậ n hà n h thì p h ải cho hệ t h ống d ập lử a làm v i ệc. Điều 2 0 2. H ệ thống thông gió S a u kh i n gừn g T B K p hả i b ả o đ ả m t h ôn g gi ó c ó h i ệ u q u ả c h o t oà n h ệ t h ố n g v à t i ế n h àn h t h ổ i t h ô n g gi ó c á c ốn g gó p n h i ê n liệ u v à vò i phù n b ằn g khô n g k h í h a y k h í tr ơ . Kh í k ế t t h ú c v iệ c t h ô n g g i ó p h ả i t ự đ ộ n g đó n g l á ch ắ n ở p h í a đ ầ u h ú t h a y p h í a tho á t k h í . T h ờ i gia n v à ch u k ỳ t h ô n g g i ó v à q u a y trụ c rô t o kh i l à m n g uộ i T B K đư ợ c n ê u r õ tron g q u y trì n h c ủ a nh à máy. Điều 2 0 3. Quy tắc b ảo dư ỡ ng k ỹ th u ật g ồ m: 1. Đị n h kỳ là m v ệ sinh máy tua bin v à các thiết bị trao đ ổ i n h i ệt, xem xét bộ c ánh tua bin v à kiểm tra độ kín c ủ a các hệ t h ố n g v an, lá chắn v à p h ụ t ùng; 2. K i ểm t ra s ự làm v i ệ c c ủa h ệ t h ố n g b ả o v ệ v à tự đ ộng đ i ều k h i ể n T BK, kể c ả k iểm t r a bộ tự đ ộ ng khởi đ ộ n g TBK, cùng v ới v iệc kiểm tra các thô n g số ch í nh của k h ô ng khí v à khói, á p s u ất n h i ên l i ệ u v à p h ụ tải c ủa t h iết b ị k h ởi độ n g t ư ơng ứ n g v ới bi ểu đồ khởi đ ộng tính toán; 3. X em x ét v à kiểm t r a độ kín, nă n g s uất của v òi ph u n n h i ê n l i ệ u v à góc ph u n s ư ơ n g c ủa nhiên l i ệu ở đầu ra c ủa các v òi ph u n. 4. K i ểm tra cá c bơm d ầu nh ờ n dự p h òng v à s ự c ố các thiết bị liên đ ộ n g của ch ú ng; 5 . Xe m xé t v à là m s ạ c h cá c l ướ i c ủ a c á c b ộ l ọ c d ầ u n h ờ n , n h iê n liệ u , khô n g k h í v à n ư ớ c. Điều 2 0 4. Giám sát v ận hành Căn c ứ v ào các quan sát v à c h ỉ số trên các đồng h ồ đo l ư ờ ng tr o ng q u á trình v ận hành ph ả i tiến h à nh p h ân tí c h một cá c h có h ệ th ố n g . 1. T ư ơ n g ứ ng công suất TBK so v ới quy đ ịnh; 2. M ứ c đ ộ n h iễm b ẩ n v à d ự trữ độ ổ n đ ị n h c ủ a máy n é n k h í; 3. H i ệ u q u ả c ủ a các th i ết bị trao đ ổi n h i ệt; 4. Sự k h ông đ ồng đ ều n h i ệt độ đo đư ợc trong t u a bin; 5. Áp l ự c n h i ê n l i ệ u v à không k hí (khí khói) ở c ác điểm đ ặc t r ư n g ; 6. Độ r u ng củ a tua b in, máy n én k hí, máy p h át đi ệ n v à máy kích thích. Các trị số gi ới hạn đ ộ l ệ ch các thông số được k iể m tra so v ới hộ ch i ếu m áy kh ô ng đ ư ợc v ư ợt quá t r ị số cho t r ư ớ c của n h à c hế tạo. Điều 2 0 5. Kiểm t ra t h iết bị điều t ốc Kiểm tra s ự tác động c ủa thiết b ị đ iều khi ể n tự động q uá tốc độ trong khoả n g th ời gian do chủ sở h ữ u quy đ ị nh. K i ểm tra ph ả i được t h ự c hi ệ n b ằ ng c ách tă n g số v òng quay. Điều 2 0 6. Kiểm t ra n hiệt độ khí Kiểm tra tác động c ủa t hiết b ị b ả o v ệ nh i ệt độ khí bên tr on g tua bin k h í. Điều 2 0 7. Kiểm t ra h ệ thống điều khiển TBK Kiểm tra s ự làm v i ệc c ủa hệ t h ố n g điều c h ỉ nh tua bin khí bằ n g c á c h ngắt máy phát ra k h ỏ i l ư ớ i p h ải đ ư ợc tr i ển k hai k hi t h ấy cần th i ết. 1. K i ểm tra n g hi ệ m thu t u a bin k hí để đ ư a v ào v ận hà n h s a u khi tổ h ợ p; 2. Sau k hi cải t iến có thay đ ổ i đ ặc tính đ ộ n g c ủ a TBK hay có thay đ ổi đặc tính t ĩnh v à độ n g của h ệ thố n g đ iề u ch ỉ nh; 3. Khi phát h iệ n n hữ ng t h ay đ ổi đặc tính đ ộng v à tĩnh c ủ a h ệ thố n g đ i ề u chỉ n h tro ng q uá trình v ận h à nh h a y khi s ử a c hữ a ( s au k h i l o ại trừ n hữ ng t h i ếu s ót phát h i ện được). Điều 2 0 8. Kiểm t ra đ ộ rung Ru n g c ủa t ua b in, máy nén khí, m áy p hát v à máy kí c h t h ích k h ông đ ư ợc vư ợt q uá g iá t r ị d ự a trên t h ông s ố kỹ thuật c ủ a n h à chế tạo. Điều 209. Chu k ỳ đ ạ i tu TBK Chu kỳ đại t u của tua bi n khí (trừ k i ểm đ ị nh đ ã đư ợ c đề c ậ p ở Tập 5) v à các s ử a ch ữ a n h ỏ ph ả i được t hiết l ậ p t rê n cơ sở qu y đ ị nh c ủ a nhà c h ế tạ o v à p hụ th uộc v ào ph ư ơ n g th ứ c thời gian v ận h à nh c ủ a tua bin k hí, số lần k hởi đ ộng v à nhiên l i ệu được s ử d ụng có tính tới đi ề u k iệ n th ự c tế c ủ a thiết bị. Chư ơ n g 8 MÁY PHÁT DIESEL Điều 2 1 0. Quy định chung Khi v ận h àn h máy p hát đốt d ầ u di e sel, cần đ ả m bảo p hát đi ệ n an t oà n v à liên t ụ c. Điều 2 1 1. Điều kiện v ận hành các tổ m á y diesel Các tổ máy die s el c h ỉ đư ợ c v ận h ành t r ong đ iều k i ệ n các thiết b ị b ảo v ệ tự độ ng v à các thiết b ị p hụ hoạt độ n g t ốt: cơ c ấ u chố n g v ư ợt t ốc, các b ơm n ư ớc t uần h o àn, c ác b ơm v à hệ th ố ng lọ c dầu đặt n go à i tổ má y , thiết bị kh ởi đ ộ ng tổ máy, m ạ ch đi ề u khiển, mạch đ o l ư ờ ng, m áy cắt chính, tha n h cái p h ân p h ối đ i ệ n… Điều 2 1 2. H ệ thống điều chỉnh tổ m á y die s el cần phải đ ả m bảo: 1. Khởi đ ộ n g v à ng ừ n g t ổ máy t i ến h ành tự độ n g ho ặ c b ằ ng tay tốt; 2. Làm v i ệc ổ n đ ị n h ở các chế độ p h ụ tải; 3. G i ữ đ ư ợc t ốc độ đ ị n h m ứ c k hi sa thải p hụ tải. Điều 2 1 3. Vận hành sau đ ạ i tu Khi đưa m á y p h át d ie s el v ào v ận hà n h s au k hi đại tu, cầ n đ iều tr a đ ánh giá tổn g t hể theo quy đ ịnh củ a chủ sở h ữ u. Điều 2 1 4. An toàn k h ở i động m á y phát diesel Khô n g đ ư ợ c kh ở i đ ộng máy phát die s el t heo quy đị n h củ a c h ủ sở h ữ u. Ví d ụ c ác t r ư ờ ng hợp s a u: 1. Bảo v ệ mạ c h ho ặ c hệ t hố n g b ả o v ệ cơ khí b ị hỏ n g ; 2. Th i ết bị đi ề u ch ỉ nh tốc độ bị hỏ n g ; 3. Chất l ư ợ ng dầu k ém; 4. Th i ết bị phụ ngo à i máy phát làm v i ệc không ổ n đ ị n h ; 5. Các n gu yê n nh â n c ủ a các thô n g số phi Quy chu ẩ n (khác v ới thô n g số c ủ a n hà c h ế tạo) kh ô ng x ác đ ị nh đư ợc; 6. T i ế n g ồn tr o ng máy ph á t không l o ạ i t rừ được. Điều 2 1 5. Kiểm t ra đ ộ rung máy phát Trị số r u ng của m á y p h át ph ả i d ự a trên thô n g s ố kỹ thuật c ủa n h à c h ế tạo. Điều 2 1 6. Kiểm t ra h ệ thống ống dẫn Các đ ư ờ n g ố n g d ẫn, c ác thiết bị b ên ng o ài tổ máy t huộc các hệ t hố n g n hi ê n liệ u , hệ t hố ng bôi t r ơ n, hệ thống làm mát, hệ th ố ng kh ở i đ ộn g bằ n g khí né n … phải kín, khô n g bị rò r ỉ. Chư ơ n g 9 CÁC THIẾT BỊ TỰ ĐỘNG VÀ ĐO LƯỜNG NHIỆT Điều 2 1 7. Quy định chung Khi v ận h à nh c ác t h i ết bị đo n h i ệt v à t ự đ ộn g , cần k i ể m tra các đ iề u k i ện v à b ảo v ệ c á c thiết bị c ơ n hiệt, đ i ều k h i ể n các th i ết bị đó, ph ải đ ả m b ả o v ận hành tin cậy Toàn bộ các th i ết b ị t ự đ ộ ng v à đo l ư ờ n g nh iệ t để đ i ều c h ỉnh tự đ ộ n g , đi ề u k h i ển t ừ x a v à tự đ ộng h o á, các v an đi ề u c h ỉ n h, v an stop c ó th i ết bị b ả o v ệ công ng hệ v à l i ê n đ ộng, c ác đồ n g hồ đ o v à c hỉ thị các thô n g số nhiệt, v ật lý, c h ất l ượ ng cơ khí, hoá c hất, các máy tính v à t hiết bị đ iều kh i ển p hải được b ảo q u ả n ở đi ề u k i ện t ố t v à làm v i ệ c liên tục k hi c ác th i ế t bị cơ n hiệt v ận hành. Điều 2 1 8. Nguồn đ i ện dự phò n g Các th i ết bị đo l ư ờng nh i ệt t ự đ ộ ng p h ải đư ợc trang b ị ngu ồ n đ iệ n dự p hò n g có kh o á chu y ển m ạ ch tự đ ộ ng v à b ằng ta y . Điều 2 1 9. L ắ p đ ặ t cá p ch o th i ế t b ị t ự đ ộn g v à đ o l ư ờn g nhiệt Lắp đặt cáp điện và cáp đo lường cho hệ thống tự động và đo lường nhiệt, số lượng và chu kỳ kiểm tra điện trở cách điện của các cáp đó phải phù hợp với Quy chuẩn kỹ thuật này. Điều 2 2 0. Điều kiện khí h ậu n ơ i l ắp đ ặ t Nh i ệt đ ộ k h ông khí x u n g q u a n h, đ ộ ẩm, b ứ c x ạ, tr ư ờng đi ệ n t ừ , bụi tại c h ỗ đ ặt thiết b ị và các đồ n g h ồ c h ỉ t hị, đ o đ ếm k hô ng được v ư ợt quá gi á trị c h o p h ép v ề kỹ th uật c ủa các thiết bị đ ó. Điều 2 2 1. K i ể m tr a th i ế t b ị đ o lư ờng Việc kiểm tra theo ngành dọc về trạng thái của thiết bị đo lường trong các nhà máy điện do các cơ quan đo lường thiết bị Nhà nước đảm nhiệm (hoặc các bộ phận được uỷ nhiệm). Điều 2 2 2. Chế độ làm việc c ủ a hệ thống bảo vệ, đo l ư ờ ng Các thiết bị bảo v ệ c ô ng n g h i ệp đã l à m v iệc cần đ ư ợc làm v iệc trong th ờ i g ia n làm v i ệ c của th i ết bị chính. Cấm cắt các th i ế t bị bảo v ệ công nghệ đa n g l à m v i ệc tốt Thiết bị b ả o v ệ cô n g ng h ệ c ủ a t hiết bị làm v iệc không đư ợ c cắt ra khi v ận h ành t r ừ các tr ư ờ n g h ợ p cắt theo y ê u cầu c ủ a c hủ sở h ữ u. Cấm s ử a c h ữ a ho ặ c c hu ẩ n độ k hi đang làm v i ệc v ới mạ c h bảo v ệ. Điều 2 2 3. Lưu trữ thông tin Tất cả các tr ư ờ n g h ợ p tác đ ộ ng c ủa các th i ết bị b ảo v ệ cũng n h ư c ác t r ư ờng hợp v ư ợ t quá trị s ố c hu ẩ n độ thì không đ ư ợ c v ận hành, p h ải được liệt kê và phân tích. Chư ơ ng 10 XỬ LÝ NƯỚC HYDRAT HOÁ Điều 2 2 4. Quy định chung Sự H y drat hoá c ủ a n h à m áy đ i ện ph ả i đảm b ảo s ự v ận hà n h an t o àn c ủa t h i ết bị n hiệt và thiết bị p hụ . Điều 2 2 5. Xử lý nư ớ c Ph ư ơng t h ứ c x ử lý n ư ớc tr o ng quá trì n h v ận h ành cá c thiết bị c ủa n hà má y đi ệ n p h ả i đư ợ c đ i ều k h i ể n v à k i ể m tra phù h ợp. Điều 2 2 6. B ảo vệ ch ố ng ăn mòn Các th i ết b ị , ống v à v an của th i ết bị x ử lý n ư ớc n g ư ng v à n ư ớ c thải công n g hi ệ p có t i ế p x úc v ới ch ấ t ăn m ò n m ạnh b ê n tr o ng, các cấu trúc toà n h à có t i ếp x úc v ới c h ất ăn m òn mạ n h p h ải đư ợ c gia c ô ng h o ặc p h ủ bề mặt bằ ng v ật liệu c hố n g ăn mò n nếu t h ấy cần th i ết. Điều 2 2 7. An toàn hóa chất Các th i ết bị v à các x e v ận chu y ển p h ải an t o àn k hi m an g tải, l ư u c h ứ a v à v ận c h u yển x ú t ăn da, a m o niac, hy d r a zine, clo v à a x its mạnh, các chất ă n m ò n k hác v à các d un g d ịch củ a chú n g tr o ng quá trình c ông n g hệ, ph ả i tuân t h ủ c h ặt c h ẽ quy đ ị n h v ề an t o àn kỹ thuật khi sử d ụ ng cá c hoá c h ất v à dung dịch nói trên. Điều 2 2 8. Xử lý nư ớ c t hải N ư ớc thải c ủa n h à máy điện có ch ứ a k i ềm, axít, amoniac, hydrazine, d ầu mỡ, bùn v à các chất độc h ạ i ph ả i đ ư ợc x ử lý t rư ớc khi th ả i ra n go à i. Điều 2 2 9. Việc kiểm tra hoá h ọc ở c á c nhà m á y điện p h ải đ ả m b ả o: 1. N ắm v ữ ng trạng t h ái ă n mòn, đ ó ng cáu c ặ n c ủ a thiết bị x ử lý n ư ớc, và th i ết bị n h i ệt. 2. X ác định c h ất l ư ợ n g v à thà n h p hần của n ư ớc, hơi, m u ố i b ám, các h o á c h ất, n h i ê n l i ệu h ữ u cơ, tro, x ỉ, khí cháy và d ầu; 3. K i ểm t ra đ ộ n h i ễm kh í của các ph ò ng, gi ế ng, t h ăm đ ư ờ n g hầm v à của các công trình khác. 4. X ác định c h ất l ư ợ ng nư ớc thải. Điều 2 3 0. N ư ớ c lò h ơ i Quy ch u ẩn n ư ớ c lò h ơi ph ả i đ ư ợc quy đ ịnh t r ên cơ s ở t h í nghiệm nhiệt h oá v à x ác đị nh g i ớ i h ạn c h o p h ép v ề độ b ẩn đ ịn h m ứ c ( t ổng h à m l ượ ng m u ố i, ax its silic, … ) ở m ột số p h ư ơ n g th ứ c v ận h à n h của lò. T rong đó, ch ất l ư ợng h ơi p hải p h ù hợp v ới Q uy chuẩn, ph ả i đảm b ảo độ s ạch của các b ề mặt trao đổi n h i ệt của lò c ũng n h ư g i ữ cho kim l o ạ i khô n g bị ăn mòn h a y p há h u ỷ. Điều 2 3 1. Phải đ o l ư u l ư ợ n g x ả li ê n tục của lò hơi X ả đ ị nh kỳ của lò h ơi t ừ đ áy lò p h ải đ ư ợ c t hự c h i ện k hi k hởi đ ộ ng v à d ừ ng lò cũ ng n hư khi v ận hành lò theo kế ho ạch c ủ a n h à máy. Chư ơ ng 11 CÁC ĐƯỜNG ỐNG VÀ VAN Điều 2 3 2. Kiểm t ra t r ư ớ c vận h ành Đường ống v à v an cần được k iểm t ra cẩn th ậ n tr ư ớc k hi đưa v ào v ận hà n h. S a u khi s ử a ch ữ a h o ặc n g ừ ng dài hạn, c ầ n k i ểm tra s ự ho à n th i ện của b ảo ôn, chỉ thị dã n nở n h i ệt, các khung c ố đ ị n h, giá đỡ v à ổ đỡ tr ư ợt. Kiểm tra k h ả nă n g dãn nở nh i ệt t ự do của đư ờng ố ng k h i bị sấy nóng, tình trạng của các v an x ả n ư ớc, v an thải, v an an toàn v à đồng hồ k i ểm nhiệt. Điều 2 3 3. Kiểm tra trong v ận hành Khi các đư ờng ố n g vậ n h ành th e o q uy đ ị n h h i ệ n h à n h, c ác v i ệc s a u p hải đ ư ợ c th ự c hi ệ n v ào thời đ iể m thích hợ p: 1. K i ểm tra d ã n n ở n h i ệt bằng c ách đọc t hiết bị chỉ t hị, k h ô ng để đ ư ờ n g ố ng bị kẹt v à độ rung k h ô ng tăng. 2. K i ểm soá t đ ịnh kỳ gi ớ i hạn ch ả y, t r ạng t hái c ủ a kim lo ạ i c ũng n h ư k i ể m tra lỗi c ủ a c á c đư ờ ng h àn. 3. Quan sát đ ộ kín của c ác v an v à bích n ối. 4. K i ểm tra p h ư ơng th ứ c của n h i ệt đ ộ làm v i ệc c ủa kim lo ạ i khi k h ởi độ ng v à n g ừn g . Điều 2 3 4. An toàn hệ thống ống dẫn Sơ đ ồ các đư ờ ng ố n g v à v iệc v ận hà n h c ác đ ư ờ n g ố ng đ ó p h ải l o ại t rừ k hả năng l à m h ư hỏ n g đườ n g ống hạ áp khi có m ối liên h ệ v ới các đườ n g ố ng c a o áp. Điều 2 3 5. Sửa chữa v an Sau k hi s ử a c h ữ a, c ác v an p h ải đ ư ợc t hử kín theo quy đ ị nh h i ệ n h à n h v ề thiết bị ch ị u áp l ự c. Sau k hi s ử a ch ữ a, các v an x ung p h ải đư ợc c hu ẩ n l ạ i tr ê n giá t h eo quy đ ịnh h i ện h ành v ề v an an toàn. Điều 2 3 6. B ảo quản cách nhiệ t Cá c h n h i ệt của đ ư ờ n g ống v à th i ết bị p hải đư ợc b ảo q uả n tr o ng đ iề u k i ện tốt và nh i ệt độ bề mặt cách nh i ệt kh ô ng đ ư ợc vư ợt quá g iá t rị do c h ủ sở h ữ u q uy đị nh. Điều 2 3 7. S ơ n và ký hiệu Màu s ơn v à các ký h i ệ u tr ê n đ ư ờn g ố ng p h ải phù h ợ p vớ i q uy đ ị n h c ủa ph ầ n k i ể m đ ịnh l ò hơi v à các Quy ch u ẩn Việt Nam khác. Chư ơ ng 12 CÁC THIẾT BỊ PHỤ PHẦN CƠ - NHIỆT Điều 2 3 8. Kiểm t ra t r ư ớ c vận h ành Sau k hi sử a c h ữ a h oặ c d ừ ng q u á t h ời gi a n q uy đ ịnh của chủ s ở hữ u, tình trạ n g c ủ a c á c thiết b ị bảo v ệ c ô n g n ghệ, th iết b ị t ự đ ộ ng v à an toàn, các v an v à các v ấn đề khác p h ải đư ợ c ki ể m tra tr ư ớc k hi đ ư a t h iết bị p h ụ v ào v ận hà n h. Điều 2 3 9. B ảo vệ th i ế t bị phụ Cấm c ấp n ăng l ư ợ ng cho th i ết bị phụ sau khi ng ừ ng do hư h ỏng t hi ết bị bảo v ệ ngắt các thiết bị p hụ này c h o đ ế n khi h ư hỏ ng đ ư ợc k h ắc p h ục. Điều 2 4 0. Van an toàn V an a n t o à n của t h iết bị p hụ (gi ả m ôn g i ả m áp, k h ử kh í , bình giãn nở) phải đư ợc ki ể m tra theo q uy đ ị nh h i ện h à n h đối v ới b ì nh áp lự c. Van a n to à n p h ả i đ ư ợ c kiểm tra t heo q uy đ ị n h hi ệ n h à nh đối v ới bì n h ch ị u áp lự c. Điều 241. Thiết bị giảm ôn Cấm v ận h ành t h i ết bị gi ả m ôn g i ả m áp k h i v an an to à n ở điểm h ạ áp b ị khoá h o ặc bị h ỏ ng Điều 2 4 2. Kiểm t ra r u ng động Độ r u n g củ a các th i ết bị phụ đ ư ợ c đo trên c ác g ối t r ục khô n g đư ợ c v ư ợt q u á m ứ c đã q u y đ ị n h tro n g các quy trì n h của n h à m áy. Chư ơ ng 13 THIẾT BỊ LỌC BỤI VÀ LƯU CHỨA TRO XỈ Điều 2 4 3. Lọc bụi Hàm l ư ợ ng bụi tro n g khói th ả i v ào khô n g k h í không đư ợc v ư ợt quá trị số tính toán ch o ph é p đ ố i v ới t ừ ng nhà máy. Cấm n g ừ ng các l ọc b ụi khi k h ói t h ả i khô n g đ á p ứ ng các trị số khi k hô n g có l ọc bụi. Điều 2 4 4. Lọc bụi tĩnh điện Ở n h à m á y đi ệ n, c ần giám sát n ghiêm n g ặt c h ế độ v ận hà nh th i ết bị l ọc b ụ i. Đ ố i v ới lọc b ụ i tĩnh đ i ện là các t hô n g số tối ư u v ề c ấ p đ i ệ n v à rung các c ự c ( p h ả i đư ợ c đ i ề u khi ể n). Đối v ới thiết bị khử b ụi ư ớt là n h i ệt độ khói thải, á p s u ất và n ư ớc t h ải p h ải đ ư ợc k i ể m soát. Điều 2 4 5. Vận hành hệ thống t h ải tro x ỉ phải đ ả m bảo: 1. Thải x ỉ kịp t hời v à li ê n tục. 2. An toàn c ho th i ết bị v à các cô n g tác bên tro n g v à bên ng o ài h ệ thống t h ải tro x ỉ. 3. Bảo v ệ ng u ồn n ư ớc, k hô n g khí k h u v ự c lân c ận k h ông b ị ô nhiễm do n ư ớc t h ải. Điều 246. Thiết bị đo l ư ờ ng Các đ ồ ng h ồ k i ểm t ra đo l ư ờng c ác thiết b ị bảo v ệ côn g n g h ệ, các liên đ ộ ng v à tín h i ệ u của hệ t h ố n g t h ả i tro x ỉ thủy l ự c, kh í nén p h ải luôn ở tr ạ ng thái tốt và ph ả i đ ịnh k ỳ ki ể m tra chú n g. Điều 247. Khu bãi chứa Cần k i ể m tra đị n h kỳ k h u bãi c h ứ a v ề độ cao b ề mặt, độ s âu c ủ a d i ện tích ch ứ a. Điều 2 4 8. H ệ thố n g t hải xỉ Hệ t h ố n g th ải tro x ỉ th ủ y l ự c ph ả i t h ự c h i ện t u ần h o à n kín , c h ỉ c ho p h ép x ả n ư ớc lắ n g trong từ bãi xỉ ra sông v à các h ố n ư ớc s ử d ụ ng c hu ng tro n g tr ư ờng h ợp ph áp l u ật cho ph é p. Phần VI THIẾT BỊ ĐIỆN CỦA NHÀ MÁY ĐIỆN VÀ LƯỚI ĐIỆN Chư ơ n g 1 QUY ĐỊNH CHUNG Điều 249. Tài liệu Đơn v ị v ận hà n h các t r ang th i ết bị cần l ư u g iữ v à cập nh ậ t các tài li ệ u kỹ thuật s au tại m ỗ i trạm b i ến t h ế v à v ăn phòng b ảo dư ỡng: 1. Biên b ản v ề v iệc cấp đ ấ t. 2. Biên bản về thiết lập nền móng và lý lịch của các lỗ khoan. 3. Biên bản kiểm tra và chấp nhận của các công trình ngầm. 4. Biên bản (hoặc bản ghi chép) về việc lún của nhà cửa, công trình, nền móng cho việc lắp đặt thiết bị. 5. Danh sách kiểm tra thiết bị phòng cháy chữa cháy. 6. Các tài l i ệ u công trì n h ( các b ả n v ẽ, các g i ả i th í ch…). 7. Lịch s ử kỹ t huật c ủ a c á c nhà c ử a, công trì n h v à th i ết bị. 8. Kế h o ạch b ố trí th i ết bị v à ph ư ơ ng t i ện p hò n g cháy ch ữ a cháy. 9. Các b ản t h uyết minh v ề công trình th i ết kế. 10. Các kết q uả k i ểm tra ho àn th à nh v à k i ểm tra đị nh kỳ. Chư ơ n g 2 MÁY PHÁT ĐIỆN VÀ MÁY BÙ ĐỒNG BỘ Điều 2 5 0. Quy định chung Khi v ận h à nh m áy p h át đ i ện v à máy bù đ ồ ng b ộ ph ả i đảm b ả o s ự làm v i ệ c li ê n tục củ a chú n g v ới n h ữ ng t h ôn g số quy đ ị nh t r ong cá c c h ế độ c ho p h ép, s ự làm v iệc chắc c h ắ n của các hệ thống kích thích, làm mát và th i ết bị bảo v ệ. Máy p hát d ự p h ò n g v à các n g u ồ n đi ệ n k h ẩn c ấp sẽ c ấp đ iện c ho c ác máy m óc q uan tr ọ ng của nhà m á y đ i ện k hi c ó sự cố x ảy ra p h ả i s ẵ n s à ng t ự đ ộng kh ở i đ ộng. S ự h o àn h ảo v à tính sẵn s à ng để k hởi độ n g t ự đ ộ ng c ủ a các máy phát p h ải đ ư ợ c k i ểm tra đ ị nh kỳ. Trong tr ườ ng hợp c ó quá d òng đi ện v à q u á đ iện á p x ảy r a tro ng m ạ c h c ủ a máy phát đ i ện, nhà m áy đ i ện p h ải đư ợc tách ra k h ỏi h ệ th ốn g bảo v ệ m ột cách tự đ ộng. Điều 2 5 1. Kích t ừ Mạch kích t ừ p h ải có c h ế độ c ư ờn g hà n h kích thích trong thời gian ng ắn theo c ác quy đ ị nh tại Quy ch u ẩn liên q u a n. Điều 2 5 2. C ấp dầu d ự phòng N h ữ n g ng u ồn d ự ph òn g cung c ấp dầu c h èn c ho máy p h á t điện làm mát bằ n g h yđrô, p hải đư ợ c t ự độ ng đó n g và o làm v iệc khi nguồn c ung c ấ p dầ u chí n h bị c ắt h o ặc k hi áp lự c d ầ u g i ả m thấp d ư ới gi ớ i h ạ n quy đ ị n h . Bể d ầ u ch è n ph ả i đ ư ợ c đ ư a v ào v ận h à nh t h ư ờ n g x u yê n để d ự p h òng c ho h ệ thống c u n g cấp d ầu c h èn c ủ a máy phát. Điều 2 5 3. H ệ thống làm mát Máy p hát đi ện tua bin h ơi v à máy bù đ ồ ng b ộ đư ợ c làm mát b ằ ng h yđrô p h ả i l à m v iệc v ới áp l ự c đ ị nh m ứ c c ủ a h yđrô v à bảo đảm đ ư ợc v iệc đ i ều k h i ể n tự đ ộn g hệ th ố ng cung c ấ p dầu c hèn. Đối v ới má y phát đ i ện cuộn dây đ ư ợc làm mát tr ự c tiếp bằ n g hy đ rô hoặc bằ n g n ư ớ c v à lõi thép stato đ ư ợc làm mát bằ n g hy đ rô, kh ô ng c ho p h ép m ang t ả i khi máy làm mát chỉ bằng khô n g khí. Máy đó chỉ đư ợ c p h é p làm v i ệc n g ắn hạn khi làm mát bằ ng k h ô ng k hí ở c hế độ kh ô ng t ải khô n g c ó k í ch thích, kh i n h iệt độ k hô n g khí t h ấp h ơn t r ị số g hi t r o n g q u y trình v ận hà n h máy p h át đ i ện c ủ a n h à chế tạo. Điều 2 5 4. H ệ thố n g c hống ch á y Các ph ư ơ n g t iện c ứ u hoả c ho má y phát làm mát b ằ ng k hô n g khí v à máy bù đ ồ ng b ộ p hải đư ợ c trang bị p h ù h ợ p v ới hệ thố n g c ứ u hoả. Điều 2 5 5. B ộ làm mát Các b ộ l ọ c trong h ệ t h ống d ẫn nư ớc v ào bộ làm mát k h ông k hí hoặc bộ làm mát khí v à các bình trao đ ổ i n h i ệt để làm mát máy phát đi ệ n v à m á y bù đ ồ ng bộ v à các b ộ l ọ c tro n g hệ th ố ng t u ần h oàn n ư ớc cất h o ặc t uần h oàn dầu ph ả i là m v iệc th ư ờng x uy ê n v à đ ị nh k ỳ v ệ sinh. Điều 2 5 6. H y đrô Độ sạ c h c ủ a khí hyđ r ô khô n g n h ỏ hơn 9 5%. Điều 2 5 7. Áp suất m á y phát điện Áp s u ất đầ u c h èn k hi rôto m áy p hát đ iện đ ứng y ên v à đa n g q uay p h ả i cao h ơn á p s uấ t hyđrô trong máy. G i ới hạn t h ấp n hất v à cao nhất c ủ a m ự c chênh áp suất đ ư ợ c quy đ ị nh trong q uy trình c ủ a n h à chế tạo. Điều 2 5 8. B ảo vệ q u á điện áp Tất cả máy phát đ iện p hải c ó h ệ t h ống b ảo v ệ quá đ i ệ n á p . Trong t r ư ờ ng h ợ p h ệ thố n g b ả o v ệ q u á đ i ện áp h oạt đ ộ ng, n h à m á y đi ệ n p h ải đư ợ c tá c h khỏi l ư ới đi ện. Điều 2 5 9. Quá tải máy phát Trong t r ư ờ ng h ợp s ự cố, d ò ng rô to v à stato của m áy ph át v à m áy b ù đ ồ ng bộ đư ợ c p hép quá t ả i tạm thời n h ư đi ều k i ện g iá trị quy đ ịnh của n hà c h ế tạo Điều 2 6 0. Vận hành không cân bằng Cho phép vận hành với dòng điện không cân bằng, các pha không được vượt quá trị số cho phép. Đối với máy phát điện thuỷ lực có hệ thống làm mát gián tiếp bằng không khí cho cuộn dây stato thì dòng điện giữa các pha phải nằm trong các giá trị dịch chuyển cho phép theo thiết kế của nhà chế tạo hoặc các Quy chuẩn liên quan. Đối với các máy phát điện thuỷ điện có hệ thống làm mát trực tiếp bằng nước, được phép vận hành với sự dịch chuyển của dòng điện giữa các pha theo thiết kế của nhà chế tạo hoặc các Quy chuẩn liên quan. Trong mọi trường hợp dòng điện của bất kỳ pha nào cũng không được vượt quá định mức. Điều 261. M á y phát h oạt động ở chế độ động cơ Kho ả ng th ờ i gi a n c h o p hép m áy p h át v ận hành ở chế độ môtơ c h ỉ bị g i ớ i h ạ n bởi điều k i ệ n làm v i ệc c ủ a tua bin v à theo quy đ ị nh c ủ a n h à chế tạo. Phụ tải p hả n kh á ng ch o p h ép c ủ a máy phát đi ệ n ở c h ế độ m á y bù đồ n g bộ v à máy bù đồ n g bộ khi làm v i ệc thiếu kích th í ch (ở g ó c đ iện d u n g) đ ư ợc quy đ ị nh trên c ơ sở các thí ng h i ệm đặc biệt v ề nhiệt hoặc theo tài l i ệu c ủ a nhà c hế t ạo. Điều 2 6 2. Vận hành m á y phát làm mát trực tiếp Máy p h át đ ư ợc làm mát tr ự c tiếp cho c u ộn d ây được p h ép v ận hà n h v ới hệ số công s u ấ t cao h ơ n giá trị danh đ ị n h v à t ới giá trị bằ n g 1 k hi đ ầ y tải g i ữ tại g iá trị da n h đ ị nh. Điều 263. Rung động Đ ộ ru n g c ủ a cá c ổ đ ỡ tu a bi n - má y p h á t ph ả i t ư ơ n g ứn g vớ i g i á t r ị q u y đ ị n h c ủ a nh à ch ế t ạo. Điều 2 6 4. N ạp - xả h y đrô làm má t Trong những điều kiện bình thường, đối với máy phát điện với cuộn dây làm mát trực tiếp bằng hyđrô, việc nạp hyđrô vào máy và xả hyđrô ra khỏi máy phải tiến hành khi rôto đứng yên hoặc quay rôto bằng bộ quay trục. Khi sự cố, có thể bắt đầu xả hyđrô trong lúc rôto còn đang quay theo quán tính. Phải dùng khí cácbonic hoặc nitơ để xả hết hyđrô hoặc không khí ra khỏi máy phát điện, máy bù đồng bộ theo đúng quy trình vận hành hệ thống làm mát bằng hyđrô của máy phát điện. Chư ơ n g 3 ĐỘNG CƠ ĐIỆN Điều 2 6 5. Ký hiệu Các đ ộ ng c ơ v à máy d o nó k é o p hải có m ũi t ên c hỉ c h iề u q u ay, v à các tr a ng bị khởi đ ộ ng của n ó p h ải ghi rõ th u ộ c tổ máy n à o. Điều 2 6 6. Sửa chữa đ ị nh k ỳ Thời h ạn s ử a c h ữ a lớ n v à s ử a ch ữ a nhỏ củ a độ n g cơ đi ệ n được quy đ ị nh t h eo đ i ều k iệ n của t ừ ng n ơi. Chư ơ n g 4 MÁY BIẾN ÁP, MÁY BIẾN ÁP TỰ NGẪU VÀ CUỘN ĐIỆN KHÁNG CÓ DẦU Điều 2 6 7. Quy định chung Khi v ận h à n h m áy b i ến áp l ự c v à c uộn đ iện kháng có dầu (trong c h ư ơ ng này g ọi c hu n g là máy b i ến á p) p h ải b ảo đảm s ự l à m v i ệc chắc c hắn v à l â u dài của c hú ng b ằ ng cá ch: - Giám sát nhiệt độ, c h ế độ p hụ tải v à m ứ c đi ệ n áp. - Giám sát ng h iêm n g ặ t tiêu ch u ẩn v ề chất l ư ợ ng v à đặc tính cá c h đ iệ n. - Duy trì tốt các trang bị làm mát, đi ều c h ỉnh đ i ện áp, g iám sát d ầu v à các tra n g b ị khác. Điều 268. Phòng c h ống ch á y Các tr a ng b ị ph ò ng c h ố ng c h áy đặt cố đ ị nh, tr a ng bị th u go m dầu d ư ới máy biến á p (cu ộn đi ệ n kháng) v à các ống x ả dầu ph ả i được d u y trì trong trạ n g thái s ẵ n s àng làm v i ệ c. Điều 2 6 9. Đánh số, ký hiệu Trên v ỏ máy b i ến áp đ ặt n g o à i tr ờ i p hải gh i tê n g ọi t hố n g n h ất theo quy đ ị nh củ a đ iều đ ộ. Cũ n g p h ải ghi nh ữ ng ký hi ệ u n h ư v ậy ở trê n c á n h c ử a v à ở bên trong c ác b uồ n g, các ng ă n đặt máy b i ến á p. Trên v ỏ các máy biến á p một p h a p hải g hi t ê n của p ha. Máy biến áp đặt ngoài trời phải sơn màu sáng chịu được tác động của môi trường và của dầu. Điều 2 7 0. Nguồn cấp điện Các đ ộ ng c ơ đ i ện của hệ t h ống làm mát máy bi ế n á p th ô ng t h ư ờ ng ph ả i đ ư ợc cấp đi ệ n t ừ hai ng u ồn. Đối v ới m á y b i ế n á p c ó d ầ u tu ầ n ho à n c ư ỡ ng b ứ c ph ả i tra n g bị b ộ tự đ ộ ng đó n g n g uồn dự p h ò n g ( TĐĐ). Điều 2 7 1. B ộ điều áp dư ớ i tải Bộ đ i ề u c h ỉ nh đi ệ n áp d ư ớ i t ả i (Đ AT) c ủ a má y b i ến áp p hải t h ư ờ n g x u y ên tro ng tì nh t r ạng làm v i ệc; t h ông t h ư ờ ng bộ đ i ề u c hỉ nh n ày làm v iệc t ự đ ộ ng. Ph ả i k iể m tra s ự l à m v iệc c ủa bộ đ i ều c h ỉ nh c ă n cứ v ào trị số ghi trên b ộ đế m số l ầ n t á c độ n g . Điều 2 7 2. H ệ thống làm mát Hệ th ố ng làm mát của máy b i ến á p p h ả i b ả o đảm cho máy làm v iệc v ới phụ tải đ ị n h m ứ c. Điều 2 7 3. Làm mát c ư ỡ ng bức Ở m áy b i ế n áp làm mát bằ n g k hô n g khí v à dầ u tu ầ n h oàn c ư ỡ ng b ứ c (d ạ ng K D) v à ở máy b i ế n áp l à m mát b ằn g n ư ớc v à dầu t u ần h oàn c ư ỡ ng b ứ c ( dạ n g ND), hệ th ố ng làm mát ph ả i đ ư ợc tự đ ộ n g đ ó n g (cắ t ) đ ồn g t h ờ i v ới v iệc đó n g ( c ắt) máy b i ế n áp. D ầ u ph ả i được li ê n tục tu ầ n ho à n c ưỡ ng b ứ c, kh ô ng p h ụ th uộ c m ứ c mang t ải. Điều 2 7 4. Mức dầu p hụ Dầu tr o ng b ình d ầu p h ụ của m áy b i ến áp p h ải ở m ứ c n ga ng v ạch dấ u t ư ơng ứn g v ới nh i ệt độ d ầ u tro n g máy b iến áp. Điều 2 7 5. Quá tải MBA Mỗi cuộn dây của máy biến áp dầu được phép quá tải lâu dài với dòng điện cao hơn định mức 5% của nấc điện áp tương ứng nếu điện áp ở nấc đó không cao hơn điện áp định mức. Ngoài ra, tùy theo chế độ làm việc, máy biến áp còn được phép quá tải ngắn hạn thường kỳ, mức độ và thời gian quá tải căn cứ theo quy trình về vận hành máy biến áp phù hợp với hướng dẫn của nhà chế tạo. Ở máy biến áp tự ngẫu có cuộn dây điện áp thấp nối với máy phát điện, máy bù đồng bộ hoặc phụ tải thì cần kiểm tra dòng điện ở phần chung của cuộn dây điện áp cao. Điều 2 7 6. Kiểm t ra M B A Máy b i ến á p c ầ n được ki ể m tra t u ân t h eo n h ữ n g n ội d u ng k i ể m tra được mô t ả tr o ng T ậ p 5 Quy ch uẩ n kỹ thuật đ iện. Điều 2 7 7. Kiểm t ra s ự cố Khi r ơle k iể m tra c ác h ư h ỏ n g b ên tr ong m áy b i ế n á p tác độ n g đ ể c ả nh b áo, p h ả i ti ế n hành x em x ét ph í a n go à i m á y biến áp, l ấy m ẫu khí tro n g r ơ le hơi để p h â n tíc h v à k iểm tra tính chất c háy c ủa khí. N ế u khí cháy đ ư ợc h o ặc trong khí c ó ch ứ a n h ữn g s ả n p h ẩ m do p hân hủy c h ất cách đ i ện, p h ải n h a n h c h óng c ắt máy bi ế n áp. Điều 2 7 8. Đóng điện MBA Tr ư ờ ng h ợ p máy b i ến áp cắt t ự độ n g do t á c độ n g của bảo v ệ c h ống h ư h ỏ n g bên tr o ng máy b i ến á p chỉ c h o phép đ óng v ào l à m v i ệc trở lại sau khi đã xem xét, thử n g h i ệ m, ph â n tích mẫu khí v à khắc phục nh ữ ng đi ề u bất t hư ờng đ ã p há t h i ện. Tr ư ờ ng hợ p máy b i ế n áp b ị cắt t ự động do b ảo v ệ khác ng o ài so l ệ ch v à rơle hơi, có t h ể đó n g máy b i ến áp trở l ạ i làm v i ệc k hô n g cần ki ểm tra trừ k hi do n g ắ n mạch. Điều 2 7 9. D ầu c á ch đ iện Dầu t r o n g b ình d ầ u p hụ của m áy bi ến á p p h ải đư ợ c b ả o v ệ trá n h tiếp x úc tr ự c ti ế p v ới m ô i tr ư ờng không khí. Dầu tr o ng c ác sứ đ i ệ n có d ầ u p h ải được bảo v ệ chống ôx y hóa v à c h ố n g n h iễm ẩm. Điều 2 8 0. Đóng điện xung kích Máy b i ến á p p h ả i đ ư ợ c đó n g v ào lư ớ i l ầ n đ ầ u bằng c ách đó n g x ung kích toàn b ộ đi ệ n áp. Má y biế n á p l à m v i ệ c t h e o s ơ đ ồ k h ố i vớ i má y p h á t đ iệ n c ó t h ể đ ón g v à o lướ i lầ n đ ầ u cù ng v ớ i má y p há t đ i ệ n b ằ n g các h nân g đ i ệ n á p t ừ k h ô n g h o ặ c b ằ n g c á c h đó n g xun g k í c h . Điều 2 8 1. Kiểm t ra M B A Máy b i ế n á p c ầ n đ ư ợc kiểm tra t u ân t h eo nh ữ n g n ộ i du ng k i ểm t r a được mô t ả trong Tậ p 5 Quy c hu ẩ n kỹ thuật đ iện. Chư ơ n g 5 HỆ THỐNG PHÂN PHỐI ĐIỆN (HPĐ) Điều 2 8 2. Quy định chung Đơn v ị v ận hà n h các trang t h i ết bị của h ệ t h ố n g p h ân p h ố i đi ệ n c ầ n đ ảm b ảo c ác đi ề u k iện làm v i ệ c c ủ a t ừ ng t h i ết bị l ư ới đ iệ n th e o c á c giá t r ị da n h đ ị n h tro ng đi ề u k i ện h oạt đ ộng bình t h ư ờ n g cũ n g n h ư trong tình t r ạng n g ắ n m ạch, q u á đ i ện áp. Nh â n v iên v ận h à nh tr o ng H P Đ, p h ải n ắ m v ữ n g sơ đồ v à các c h ỉ d ẫ n theo các c hế độ l à m v iệc cho p h ép c ủ a thiết bị đ i ện tro n g đi ề u k i ện bình t h ư ờ n g v à sự cố. Điều 2 8 3. Khai thác hệ thống phân phối đ i ện Khi k h ai th á c HPĐ, p hả i đưa v ào làm v iệc th ư ờng x uyên ma n g đi ệ n tất cả các p hân đ o ạn v à hệ thố n g tha n h c á i (trừ th a nh cái đ ư ờ ng v òng), cũ n g như t ất c ả các th i ết b ị đ i ện, trừ thiết bị d ự p hò n g. Điều 2 8 4. C á c h đ i ệ n H P Đ C ấ p c á c h đi ệ n c ủ a cá c t h iế t b ị đi ệ n p hả i t ươ n g ứ n g vớ i đ iệ n á p đ ị n h m ứ c c ủ a l ư ớ i đ i ện , c ò n cá c tran g b ị b ả o v ệ ch ố n g q u á đ i ệ n á p p hả i p h ù h ợ p v ớ i m ứ c các h điệ n c ủ a thi ế t b ị đi ệ n. Khi bố trí thiết b ị đ iện ở n h ữ n g n ơ i có m ôi t r ư ờ ng b ụi b ẩ n ph ả i có các bi ệ n p h á p bảo đ ảm cho c ách đi ện làm v iệc đư ợ c c h ắc chắn: ở các hệ th ố ng ph â n p h ối đ iện ng o ài t r ời ( H P Đ N) - sử d ụ ng c ách đ i ện l o ại tăng c ư ờ ng, r ử a làm sạch, mạ k ẽm ch ố ng ă n mòn các chi tiết kim lo ạ i; ở các hệ thố n g p hân p h ối đi ện tro n g n h à (HPĐ T )- chố n g b ụ i khí xâm th ự c lọt v ào; ở các h ệ th ốn g p h ân ph ố i đi ệ n h ợp b ộ (H P Đ H) - dù n g các t ủ kín có c á c h đ i ện t ă ng c ư ờ ng v à mạ kẽm ch ống ă n mòn các chi tiết kim l o ại. Điều 2 8 5. B ảo vệ nh i ệt độ Các kết c ấ u bị p h át n óng khi ở g ần c ác p h ầ n m a ng đ iệ n mà n h ân v iên v ận hà nh d ễ t iếp x úc phải đư ợc hạn c hế nh i ệt độ k h ông v ư ợt q uá +50 o C. Điều 2 8 6. Nhiệt độ làm việc Nhiệt độ trong nhà ở các HPĐT vào mùa hè không được vượt quá +45 o C, và phải có các biện pháp làm giảm nhiệt độ của các thiết bị điện hoặc làm giảm nhiệt độ không khí làm mát. Điều 2 8 7. B ảo vệ ch ố ng xâm n h ập Ở các HPĐ p h ải c ó các biện ph á p ng ă n n g ừ a khô n g c h o các đ ộ ng v ật v à chim c hui v ào. Lớp p h ủ sà n n hà k h ô n g c h o p h ép tạo thà n h bụi. G i ữ a c ây c ối v ới các ph ầ n ma n g đ i ện trong HPĐ ph ả i có đ ủ kh o ả ng c á c h lo ạ i trừ đ ư ợc k hả n ă ng p h ó n g đ i ện. Điều 2 8 8. B ảo vệ h ầ m cáp Các m ư ơn g v à rãnh c áp ở các HPĐ p h ải được đậy k í n bằng các tấ m nắp kh ôn g cháy. Ở n h ữ ng l ỗ c áp v ào n hà , x uyên t ư ờ ng, tr ầ n r a khỏi m ư ơn g c á p ph ả i đư ợ c b ịt k í n b ằng c á c v ật liệu kh ô ng c h áy. Các hàm cáp, m ư ơ ng c áp p h ải đư ợc g i ữ gìn s ạch sẽ p h ả i có trang t h iết bị thải n ư ớc đọ n g . Hệ t h ống c h ứ a d ầ u, h ồ thu d ầu, hệ th ố ng t h oát t h ả i d ầ u p h ải b ảo đảm hoạt đ ộng tốt và đảm b ảo m ôi tr ư ờng. Điều 2 8 9. Mức dầu c ách điện M ứ c d ầ u ở các máy cắ t dầu, c ác máy b i ế n á p đo l ư ờng, các s ứ c ó dầu kh ô ng đư ợ c th ấp hơn h oặc c ao h ơ n các gi ớ i h ạ n chỉ thị dầu t he o nh i ệt độ môi t r ư ờ n g . Dầu ở trong các th i ết b ị trên p h ải bả o v ệ chống ẩm v à ô x y hóa. Điều 2 9 0. Kiểm t ra n hiệt độ mối nối Để l oại t r ừ sự p h át n ón g ở các m ố i nối th a nh c ái tro n g các H P Đ p hải đ ị n h kỳ k i ể m tra bằ ng các chỉ t h ị n hiệt di đ ộ ng h o ặc cố đ ị nh. Điều 291. Khóa liên động Các H P Đ đ iện áp từ 3 kV trở l ê n ph ả i tra n g bị các khóa liên đ ộ ng, nh ằ m n g ăn n g ừ a v iệ c thao t á c nh ầm c ác d ao cách ly, d a o tách n h á n h, d a o tạo ng ắ n m ạch, x e chu y ển máy c ắt, dao tiếp đ ất… Nh â n v iê n v ậ n h à nh , tr ự c tiế p tha o tá c cá c th i ế t b ị trê n k hô n g đượ c t ự ý m ở cá c khó a liê n đ ộ ng. Điều 2 9 2. B ảo vệ t ác động sai Ở các trạm biến áp, trạm cắt cũng như các công trình khác đặt trên cột không có hàng rào vây quanh thì các tay truyền động dao cách ly và các tủ phân phối điện hạ áp phải được khóa lại. Điều 2 9 3. Tiếp đ ấ t H P Đ Để t h ự c h iệ n tiếp đ ất của H P Đ đ iệ n áp từ 3 kV trở lên p hải d ù ng d ao t i ếp đất đ ặt cố đ ị n h . Tay thao tác của bộ tru yền độ n g d ao ti ếp đất ph ả i s ơ n m ầu đ ỏ c òn l ư ỡi d a o thì sơn đỏ có v ạch t r ắng. Điều 2 9 4. Chỉ thị m á y c ắt điện Ở máy cắt điện và bộ phận truyền động phải có bộ chỉ thị vị trí đóng hoặc cắt. Ở các máy cắt điện có bộ truyền động đặt liền với máy cắt thì chỉ cần đặt bộ chỉ thị vị trí đóng cắt hoặc ở máy cắt điện hoặc ở bộ truyền động. Ở các máy cắt điện tiếp điểm làm việc của nó dễ dàng quan sát được vị trí đóng hoặc cắt thì không nhất thiết phải có bộ chỉ thị vị trí đóng cắt của máy cắt. Ở các bộ truyền động dao cách ly, dao tiếp đất, dao tách nhánh, dao tạo ngắn mạch và các thiết bị khác có tường ngăn cách với các thiết bị thì phải có bộ phận chỉ thị vị trí "đóng" và "cắt". Điều 2 9 5. An toàn v ậ n hành HPĐ Tại các H P Đ p h ải có c ác trang bị nối đ ất l ư u động, các p hư ơ ng t i ện cấp c ứ u tai nạn, các dụ n g cụ bả o v ệ v à phòng chữa cháy theo đúng Quy chuẩn về an toàn lao động và phòng chữa cháy (cát, bình dập lửa v.v…). Đối với HPĐ nếu có các đội phòng chữa cháy nội bộ thì các dụng cụ phương tiện trên đây có thể để tại trụ sở của các đội này. Điều 2 9 6. Kiểm t ra t h ử ngh i ệm Kiểm tra v à thí nghiệm đối v ới H P Đ ph ả i th ự c hiện theo Quy ch uẩ n kỹ thuật v ề thử n g hi ệm trong T ậ p 5 Quy ch u ẩ n kỹ thuật đ i ện. Điều 2 9 7. B ảo d ư ỡ ng - đ ạ i tu đ ị nh k ỳ Việc đ ại tu thiết bị H PĐ cần được th ự c hiện v ới p h ư ơ ng ph á p thích hợp v à có kho ả ng t hời gi a n n hất đị nh đ ể duy trì độ tin cậy v à v ận hà n h t i ết k i ệm. Kho ả ng t hờ i gian này c ần đ ư ợc x ác đ ị nh bở i đơn v ị v ận hành t h eo t ình t r ạng v à h ư h ỏ ng t h ự c tế c ủ a thiết b ị . Chư ơ n g 6 HỆ THỐNG ẮC QUY Điều 2 9 8. Điện áp l à m việc Khi v ận hà nh, hệ t h ố n g ắc quy p h ải b ảo đ ảm làm v i ệc ti n cậy l â u d à i v ới m ứ c đi ện á p cầ n thiết trên t h anh c ái đ i ệ n một ch i ều trong c h ế đ ộ v ận hà n h bình t h ư ờ n g v à sự cố. Điều 2 9 9. Kiểm t ra Việc k i ểm tra các ắc quy mới p h ải phù h ợ p v ới nội d ung c ủa v iệc ki ể m tra hiện t r ư ờ ng v à kiểm tra h o àn th à nh đ ư ợc mô t ả ở trong T ậ p 5 Quy ch u ẩn kỹ th u ật đi ệ n. Điều 300. Thông gió Thô n g g ió b ằng q u ạt hú t ở p hò n g đ ặt ắc quy t r ong các n h à m á y đ i ệ n ph ả i đ ư ợ c hoạt đ ộ ng theo c h ỉ tiêu kỹ thuật c ủa ắc quy v à trạng t h ái l ắp đ ặt. Các p hò n g đặt ắc quy của trạm biến á p, việc th ô ng g ió th ự c hi ệ n theo quy đ ị nh đ ị a p h ư ơ n g . Điều 3 0 1. Điện áp đi ề u khiển Đi ệ n áp ở t ha n h cái đ i ện một chi ề u cung cấp đi ệ n cho cá c mạch đ i ề u kh i ển tra n g bị b ảo v ề rơle, tín h i ệ u tự đ ộng v à đ i ều k hi ể n từ x a, trong đ iều ki ệ n v ận h à nh bình t h ư ờn g c ho p hép lớn h ơn 5 % điện áp đ ị n h m ứ c c ủa các tra n g bị n h ận đi ệ n. Các đ ư ờ ng đi ệ n một chiều trục c h í nh p h ải c ó 2 nguồn cấ p đi ệ n. Khi có c hạ m đất trong hệ thố n g điện m ột ch i ề u, ph ả i nha n h ch ó ng loại tr ừ , không c ho ph é p hệ t hố ng n à y làm v i ệc, trừ tr ư ờng h ợp tr o ng q u á trình phát h i ện đ iểm c hạm đ ất. Điều 3 0 2. Ký hiệu và đánh số Ắc quy v à các th i ết b ị k èm theo p h ải đ ư ợc g hi nh ã n Tập 7 Quy ch u ẩn kỹ thuật đ iệ n. Chư ơ n g 7 ĐƯỜNG DÂY DẪN ĐIỆN TRÊN KHÔNG (ĐDK) Điều 3 0 3. B ảo trì ĐDK Trong q uá t rình v ận h à nh p h ải ti ế n hành b ảo d ư ỡ n g kỹ th uật nh ằ m đ ảm b ả o cho ĐDK v ận hà n h tin c ậ y Điều 3 0 4. Kiểm t ra b ảo dư ỡ ng định k ỳ Trong c ô n g tác bảo d ư ỡ n g Đ DK, ph ả i tiến h ành n h ữ ng công v iệc đ ể n g ăn n g ừ a các b ộ ph ậ n kết c ấ u Đ DK bị h ư h ỏ n g t r ư ớc th ờ i h ạn bằ n g c á c h t h ự c hi ệ n n h ữ ng v iệc k iểm t r a v à đo l ư ờ n g đ ị nh kỳ, l o ại t rừ các h ư h ỏng v à b ất th ư ờ ng. Khi đ ại tu Đ DK p h ải t iế n hà n h các b i ệ n p h áp t ổng t h ể n h ằm p h ục hồ i lại c ác đặ c tính v ậ n hà n h b an đ ầu c ủa ĐD K n ó i c h un g h o ặc các bộ ph ậ n củ a c h ú n g n ói ri ê ng b ằ ng cá c h s ử a ch ữ a các b ộ p h ận bị h ư h ỏ n g h o ặ c thay chúng b ằ ng n hữ ng l o ạ i có c hất l ư ợ ng v à kinh t ế hơn n hằm c ải th i ện các đặc tính v ận hà n h c ủ a đư ờ ng d ây. Điều 3 0 5. Điều kiện khí h ậu Trong t h ỏa thuận v ề đ i ều k i ện kỹ thuật để th i ế t kế ĐDK, c ác c h ủ sở h ữ u p hải n ê u yêu c ầu cho c ơ q u a n t h i ết kế v ề các đ i ều kiện ri êng b i ệt tr o ng vù ng ĐDK đi qua ( đ i ều k i ện k hí h ậ u, độ n h i ễ m b ẩn c ủ a m ô i tr ư ờng v à các y ế u tố khác c ủa đị a p h ư ơng) để cơ q u a n t hiết kế ph ả i l ư u ý t r ong t h i ết kế ĐDK. Điều 306. Bàn giao tài liệu Khi t i ế p nh ậ n ĐDK đ ể đ ư a v ào v ận hành, chủ sở h ữ u ph ả i nh ậ n đư ợ c của đơn v ị t hi c ô ng các tài l i ệ u kỹ thuật ph ù hợp v ới q uy đ ị nh n g h i ệm t h u các công trì n h l ư ới đ i ện. Chủ sở hữu ph ả i b à n giao c h o đơn v ị q u ản lý v ận h à nh cá c tài li ệ u trên. Điều 3 0 7. C ảnh báo ĐDK đ a n g thi cô n g g ầ n hoặc g i a o chéo ĐDK đang v ận hành thì c ơ qu a n v ận hành p h ải theo d õi v à cảnh báo đ ể đảm b ảo an toàn cho các đường dây đ a ng v ận h à nh. Điều 3 0 8. Quản lý an toàn Trong q u ản lý v ận hà n h Đ DK ph ả i ng h i ê m c hỉ nh c hấp h à nh c ác q uy đ ị n h v ề v i ệ c b ả o v ệ an to à n các công trình l ư ới đi ệ n. Cơ q u a n q uản lý l ư ớ i đi ệ n p hải t h ông báo c h o các tổ c h ứ c khác ở lân c ậ n k h u v ự c tuyế n DDK đi q u a v ề các quy đ ị n h này. Cơ qu a n q uản lý l ư ới đi ệ n p h ả i c ó các bi ệ n ph á p n g ă n n g ừ a c ác c á n hân h o ặ c t ổ c h ứ c khác tiến h ành c ác cô ng v i ệc tr o ng h ành l a ng tu y ến Đ DK, v i ph ạ m các quy đ ị n h v ề v iệ c bảo v ệ an t oàn c ác c ô ng trình l ư ớ i đi ệ n. Điều 3 0 9. Đền bù g i ải phóng Khi s ử a c h ữ a v à bảo d ư ỡ ng đ ư ờ ng d â y ở c ác đ o ạn đ i qua c ác k h u v ự c trồng trọt ( nô ng, lâm tr ư ờng, ruộng, v ư ờ n...) đơn v ị qu ả n lý p hả i thỏa th uậ n v ới đ ị a p h ư ơ ng th e o quy đị nh h i ệ n h à nh. Điều 310. Hành lang Đ DK Tuyến đư ờ ng d ây p hả i đ ị nh kỳ p h át qu a ng h ành la n g v à p h ải g iữ khô n g đ ể c ác v ụ cháy x ảy ra gần đó l à m hư hỏ n g ĐDK. Các cây ngoài hành lang có k h ả n ăng g ây sự cố đư ờng dây p h ải được x ử lý theo đú n g q u y đ ị n h v ề v iệc bảo v ệ an toàn c ác c ô ng trình l ư ớ i đi ệ n. Điều 3 1 1. Phải bảo quản các bi ể n báo và tín hiệu: a) B i ển báo đ ặ t trên bờ các kho ả ng Đ DK v ư ợt sông có thu y ề n bè q ua l ại t h ư ờ n g x uyên; b) Tín hiệu á n h sá n g v à s ơn b á o h i ệu đặt ở các c ột cao. c) Các b i ể n b á o, dấu h i ệ u đặt v ĩnh v i ễn ở các cột của Đ DK. Điều 3 1 2. C ữ ngáng Cơ quan quản lý lưới điện phải theo dõi và đề nghị với cơ quan quản lý đường sắt đặt các cữ ngáng ở các đoạn đường sắt đi gần hoặc giao chéo ĐDK có thể có các toa quá cỡ đi qua. Việc đặt và bảo quản các cữ ngáng này do cơ quan quản lý đường sắt thực hiện. Điều 313. Thiết bị dò tìm s ự cố Để phát h iệ n từ x a c ác chỗ hư h ỏn g c ủ a Đ DK đi ệ n á p từ 110 kV trở lên p h ả i c ó t rang th i ết bị c ầ n thiết. Cơ q u an q uản lý l ư ớ i đi ệ n ph ả i c ó trang th iế t bị để phát h i ện các đi ểm ch ạ m đ ất trên các ĐDK 6-35 k V. Điều 3 1 4. Đ ư ờ ng dây giao chéo Trong v ận hà n h, ở các khoả n g c ột Đ DK gi a o c h éo v ới các Đ D K k hác v à các đư ờ ng d â y thông tin c h o ph é p ở m ỗi dây d ẫ n hoặc dây c hống sét c ủ a ĐDK ở t r ên k h ông đ ư ợc c ó q uá 2 mối n ối. Số mối nối ở các dây d ẫn v à dây c h ống sét c ủ a ĐDK chui ở d ư ớ i k hô ng h ạ n c h ế. Điều 3 1 5. Tăng cư ờ ng cách điệ n Trong tr ườ ng hợp ô n h i ễ m n g h i ê m t r ọ ng, cá ch đ i ệ n p h ải được t ă ng c ư ờ ng, hoặc d ù ng cách đ i ệ n chống thấm ư ớt. Điều 3 1 6. Kiểm t ra Đ DK Kiểm tra v à t h ử n g hi ệm đường dây t r ên k h ông c ầ n đ ư ợc t h ự c hiện d ự a trê n cá c Quy chu ẩ n kỹ th uật Tập 5 Q uy ch u ẩn kỹ thuật đi ệ n một cách thích hợp. Điều 3 1 7. Xử lý hư hỏng N h ữ n g hư hỏng, th i ế u sót phát h i ệ n khi k i ểm t ra Đ DK p hả i được g h i v ào nhật ký hoặc h ồ sơ, tùy t heo m ứ c độ h ư hỏ n g ph ả i ti ế n hà n h s ử a c h ữ a n gay h o ặc s ử a c h ữ a tro ng k ỳ b ảo d ư ỡ ng ĐDK. Điều 3 1 8. B ảo trì ĐDK Việc đ ạ i tu các thiết bị đư ờ ng d â y cần đ ư ợc t h ự c h iện v ới p h ư ơ n g ph á p v à t h ời hạn thích hợp, để duy trì độ tin cậy v à v ận hành t i ết k iệ m. Kho ả ng thời gian n ày cần đ ư ợ c x ác đ ị nh bởi đ ơn v ị vận h à nh dự a trên tình trạng v à h ư hỏng th ự c t ế của th i ết bị. Điều 3 1 9. K ế hoạch bảo trì Bảo d ư ỡng kỹ th u ật và s ử a c h ữ a ĐDK p h ải t i ến h à n h đồ ng b ộ v ới c ác c ô ng trì n h k h ác để hạn c hế tới m ứ c t ố i thi ể u thời g ian cắt đi ệ n. Điều 320. Th a y đổi kết cấu Việc thay đ ổi kết c ấ u cột cũng nh ư các kết c ấu k h ác c ủ a ĐDK ph ả i có đầy đ ủ các tài l i ệu tính toán kỹ thuật và được n g ư ời có thẩm qu y ền c ủ a cơ q uan q u ả n lý điện du y ệt. Điều 3 2 1. Phụ kiện thay t h ế Các cơ q u an qu ả n lý l ư ớ i đi ệ n p hải đ ư ợc d ự p h ò ng m ột số p h ụ t ùng p h ụ ki ện t h ay t h ế theo q uy đ ị nh để có t h ể tiến h à n h s ử a c h ữ a k ị p thời các h ư h ỏ ng tr ê n ĐDK. Điều 3 2 2. Phối h ợ p xử lý Khi c ác cơ qu a n q uản lý v ận h à n h k h á c n ha u c ó c ác m ạch m ắc c hu n g cộ t , v i ệc l ập k ế hoạ c h s ử a ch ữ a các Đ DK p h ải c ó sự th ỏ a th u ận v ới n h a u . V i ệc s ử a ch ữ a Đ DK khi x ảy ra sự cố p h ả i đư ợ c b á o tr ư ớc c ho b ê n li ê n q u an (c h ủ m ạch ĐDK m ắc c hu n g trên c ột). Chư ơ n g 8 ĐƯỜNG CÁP ĐIỆN LỰC Điều 3 2 3. Quy định chung Khi v ận h à nh các đư ờ ng c á p đ i ện l ự c ph ả i t i ến h à nh bả o d ư ỡng n hằm đ ảm b ảo c h o các đư ờ ng c áp này làm v i ệ c tin cậy. Điều 3 2 4. Phụ tải cáp Đối v ới m ỗ i đư ờ ng c á p , khi m ớ i đ ư a v ào v ận hà n h p h ải quy đ ị n h d ò ng đ iện tải t ối đ a c h o ph é p. D ò ng đi ệ n tải đư ợc x ác đ ị n h theo n h ữn g đ o ạn cáp chịu n h ữ n g đ i ều k i ện phát n h i ệt x ấu nhất n ế u ch i ều d ài của đ oạn c áp n à y trên 10 mét. Được p h ép nâng d ò n g đi ệ n tải l ê n, v ới điều k i ện sự t ă ng nh i ệt của l õ i cáp k h ông v ư ợt q uá quy đ ị nh trên c ơ s ở t hử n g h i ệm. Sự tă n g n h i ệt này ph ải k i ể m tra ở n h ữ ng đ oạn cáp c ó đi ề u ki ệ n làm mát x ấu nhất. Điều 3 2 5. Nhiệt độ hầm c áp Nhiệt độ trong các hầm cáp hoặc mương cáp không được vượt quá 40 o C vào mùa hè. Điều 3 2 6. Quá tải cáp Các đ ư ờ n g cáp c ó n ạp dầu 1 1 0- 50 0 kV c ho p h ép v ận h àn h q u á t ả i đế n khi nh i ệt độ c ủa l õ i cáp đạt t ới 80 o C. Tro n g đ ó t h ời gian q u á t ả i l iên tục kh ô ng được q u á 1 00 g i ờ, t ổng t h ờ i gi a n quá tải k h ô ng q uá 5 0 0 g i ờ tr o ng 1 năm v ới k h o ảng c ách v ề thời gian g iữ a 2 l ần q u á tải l i ên t i ế p khô n g d ư ới 10 n g ày. Đ ối v ới các c áp 1 1 0 kV đặt hở n g o ài t rời, k h ô n g hạn ch ế thời gian vậ n hà n h v ới nh i ệt độ c ủ a lõi c áp là 80 o C. Điều 3 2 7. Áp suất d ầ u Đối v ới cá p n ạp d ầ u, cần quy đ ị n h m ứ c g i ới h ạn cho p h é p của áp su ất dầu. Tr o ng tr ư ờ ng hợp k hi áp suất d ầu c ủa c á p v ư ợ t quá d ải c ho p h é p thì ph ả i cắt đ i ện đ ư ờ ng cáp v à c h ỉ đư ợ c p h ép đó n g đ i ện s au k h i đã p hát h i ện v à l o ạ i trừ n g u yên n hân. Điều 3 2 8. H ồ sơ tài l i ệu Khi t iếp nh ận đường c áp đưa v ào v ận h ành, ng o ài các tài li ệ u k ỹ th uật quy đ ịn h, cơ q u an x ây lắp còn ph ả i giao c ho cơ q uan q u ả n lý các tài l i ệu s a u: a) Bản đ ồ tu y ến c á p tỷ l ệ 1/2 0 0 h o ặc 1/5 0 0 ( t ùy thu ộ c v ào sự phát t riển c ác h ệ thống gi a o thô n g liên lạc ở v ùng tuy ế n đi qua); b) Da n h m ục các công tr ì nh ngầm d ư ới đất trong đó c hỉ r õ n h ữ ng đ iể m đườ n g c áp g iao chéo v à đ i gần c ác đư ờng c á p ng ầm k hác ( c áp t h ô n g ti n , cáp l ự c) v à các đườ n g ố ng dẫn đ ặt n gầ m d ư ới đ ất, công trình ng ầ m khác, các hộp n ố i cáp; c) Biên b ản v ề tình trạng của cáp t r ong c u ộn c áp, nếu c ần phải c ó cả bi ê n b ả n k i ểm tra mở cu ộ n c á p v à chuy ê n c h ở cáp; d) Bản v ẽ cắt dọc tu y ến c áp ở n h ữ ng điểm c áp g iao c héo vớ i đường gi a o thô n g v à các đư ờ ng c á p khác, đườ n g ố ng k h ác đối v ới c áp đi ệ n áp t ừ 22 k V trở lên và đ ối v ới cáp 6-10 kV c h ỉ ở n h ữ ng đ o ạn tuy ế n p h ứ c tạp; đ) Biên bản p h ân tích m ẫ u đất dọc tu y ến th e o đặc điểm c ủa t ừ n g đo ạ n tuyến p h ứ c tạp. Điều 329. Giám sát thi công N h ữ n g đư ờ ng cáp c ó đ iện á p bất k ỳ khi x ây d ự ng thì cơ qu a n q u ản lý v ận hành ph ả i theo dõi tr o ng qu á trình r ải c áp v à x ây lắp đường cá p. Điều 3 3 0. B ảo vệ kết cấu Các kết c ấu bằng k im l o ại đ ỡ cáp p h ả i đ ư ợc bảo v ệ ch ố ng gỉ, c h ịu nh i ệt. Điều 3 3 1. Chế độ làm việc Tải của mỗi cáp cần được đo ít nh ấ t là hà n g n ă m, tại giờ c ao đ i ểm v à g i ờ th ấ p đ iể m. Trên cơ sở các số l iệu đo n à y p h ải chỉ n h lý l ạ i chế đ ộ v à sơ đồ l à m v i ệc của lư ới. Điều 3 3 2. Kiểm t ra Kiểm tra và thử n g hiệm cáp đ iện cầ n được th ự c hi ệ n theo T ập 5 Quy chu ẩ n kỹ th uật đ i ện. Điều 3 3 3. Chống ăn mòn điện hóa Ở n hữ ng v ùng c ó tuy ế n giao t h ô n g đ i ện k hí h óa h oặc vù ng đ ất xâm th ự c, các đư ờ ng cá p chỉ đ ư ợc đ ư a v ào v ận hà n h sau k hi đã c ó các biện ph á p x ử lý c h ố n g ăn mòn cá p. Trong các v ùng này, t r ên c á c đ ư ờ ng c á p p hải t iến h à n h đo các dòng đ i ện t ả n, ph ả i t h ành lập v à h i ệ u chỉ n h c ó h ệ thố n g sơ đ ồ đ i ện t hế c ủa l ư ớ i c áp (h o ặc từ ng đo ạ n c áp ri êng b i ệ t) v à bản đồ v ùng đ ất xâm th ự c. Điều 3 3 4. B ảo vệ tu y ến cáp ch ố ng tác động cơ học Việc đ à o b ới ho ặ c độ ng c h ạ m t ớ i đ ất trên tuyến đườ n g cáp chỉ đư ợc ti ế n hà n h k h i đượ c ph é p của c ơ qu a n qu ả n lý đ ư ờ n g cáp. Điều 335. Thi công gần t u y ến cáp Khi các đơ n v ị khác t i ến h à n h c ô ng v i ệc đ à o b ớ i tro ng k hu v ự c như trình bày ở H ì nh 6.87.1 c ần có sự h i ện di ệ n c ủ a đ ơn v ị qu ả n lý c á p. P hư ơng ph á p b ảo v ệ n h ư căng dây chắn hay n găn đư ờng cần đ ư ợc trao đ ổ i gi ữ a n g ư ời t i ến h à nh cô ng v i ệc đ ó v à ng ư ời thuộc đ ơn v ị q u ả n lý c á p. Khi t hi công công trình n ền đ ư ờ ng q u a c ác tuy ế n c áp, v iệc bảo v ệ m ặt b ằng k h ô ng th ể đảm b ảo t r ong p h ạm vi 1m, thì p h ải có s ự giám sát c ủa đ ơn v ị quản lý cáp. N go ài ra, tro n g tr ư ờ n g h ợ p lớp đất ph ủ mỏ n g h ơ n 0,7m, kh ô ng đ ư ợc s ử dụng máy có l ư ỡi đ ào bằng k im lo ạ i. Khi ph ải sử dụng máy đó c ần phải t h oả t hu ậ n v ới đơn v ị q u ản lý cáp. Khi k h oan t hăm dò h o ặc ph u n h ó a chất đư ợ c trong p hạ m v i 1m từ tuyến c á p p hải có s ự giám sát củ a đ ơ n v ị q u ản lý c á p. Trong tr ư ờn g h ợ p p h ạ m v i lớn h ơ n 1m, s ự giám sát n à y tùy thuộc v ào h i ện tr ạn g . Hình 6.87. 1 . Khu v ự c đ ào b ớ i cần giám sát c ủ a đơn vị q u ản lý c á p Điều 336. Công bố thông tin Cơ q u a n q uản lý l ư ớ i đi ệ n p h ải t h ư ờ ng x u y ên th ô ng b áo c h o c á c cơ q u an v à n h ân d ân trong k h u v ự c có đ ư ờn g cáp đ i q u a v ề thủ tục v à quy trình t i ến h ành các cô n g v iệc đ à o đấ t ở gần tu y ến cáp. Điều 3 3 7. An toàn l a o động Trong q u á t rình k i ểm tra các đ ư ờng cáp v à các công trình đặt c áp p hải t uân t h ủ các quy đ ị n h v ề an toàn lao đ ộ n g . Chư ơ n g 9 BẢO VỆ RƠLE VÀ TỰ ĐỘNG ĐIỆN (BRT) Điểu 3 3 8. Quy định chung Các thiết bị điện c ủa c ác n h à máy điện v à lư ới đ i ện p h ả i được bảo v ệ chống n gắn mạch v à các hư hỏ n g tro n g chế đ ộ v ận hành bình t hư ờ ng b ằng các trang bị b ả o v ệ rơ le, m á y cắt hoặc c ầ u chảy v à các trang b ị t ự đ ộ ng đ iệ n trong đ ó có t ự độ n g đi ề u ch ỉ nh v à tự độ ng chố n g sự c ố. Điều 3 3 9. Trách nhi ệ m q uản lý vận hành Cá c nh à má y điện , c ô n g t y điệ n l ự c , đơ n v ị cun g cấ p điệ n v à v ậ n hàn h lướ i điệ n chị u trác h nhi ệ m quả n lý , v ậ n hàn h h ệ t hốn g b ả o v ệ rơle , t ự độn g đ i ện , đ o lư ờ n g điệ n v à mạc h nh ị thứ . Điều 3 4 0. Yêu c ầu BRT Trong v ận hà n h p h ải bảo đ ảm c ác đi ề u k iệ n để các t r ang b ị b ả o v ệ rơle, đo l ư ờ ng v à tự độ n g đ i ện, các mạ c h n hị thứ làm v i ệc tin cậy theo các q uy ch u ẩn k ỹ thuật (nhiệt độ, độ ẩm, độ r u ng cho p h ép v à độ sai lệ c h thô n g số so v ới đ ị n h m ứ c …) . Điều 3 4 1. Ký hiệu và đánh số Các rơle b ả o v ệ v à tra n g th i ết b ị t ự đ ộ ng c ần g ắn c ác bả n g n hãn dễ nh ậ n d ạ n g bằ n g m ắt. Trên bả n g r ơle đ i ện v à h ệ t h ống t ự độ n g bảo v ệ c ũ ng n h ư trên c ác b ả ng đ i ề u k h i ển v à c ác sơ đồ n ổ i, trên c ả h a i mặt (tr ư ớc v à sau) c ầ n đ ư ợc ghi tên theo c ác quy đ ị nh của trung tâm đi ề u đ ộ . Các trang th i ết bị đ ư ợ c lắp đặt trên và trên bả n g đi ề u k h i ể n ho ặ c ở mặt sau của b àn đ i ề u kh i ển p h ả i được ký h i ệu ở cả h ai mặt tuân t h eo sơ đ ồ. Điều 3 4 2. Kiểm t ra h oạt động BRT Chủ s ở h ữ u yêu c ầ u đ ơn v ị có trách n h iệm ki ểm tra sự c h í nh x ác c ủ a cầu c h ảy, át tô mát ở các m ạc h đi ề u khi ể n, thử máy cắt đi ệ n và các máy khác, trao đổi tín hiệu bảo v ệ c a o tần, đo d ò n g đi ệ n k h ô n g cân b ằ n g của b ả o v ệ so lệch, thử tra n g bị t ự đ ộ ng đ ó n g l ại ( T Đ-L), TĐD, tự độ n g g h i s ó ng v à các trang t h i ết bị khác. Chu kỳ k iể m tra và t h ử tra n g t h i ế t bị c ũ ng n hư trình t ự x ử lý c ủ a n hân v i ê n v ận h à nh k hi phát h i ện s ự sai l ệ c h v ới Quy ch u ẩn, được quy đ ị nh th e o quy trình của cơ sở. Điều 3 4 3. Kiểm t ra h oạt động của BRT Các tr a ng b ị BRT và mạch n h ị t h ứ phải được đ ị n h kỳ k iể m tra v à hi ệ u ch ỉ nh th e o quy trì n h kỹ thuật. Sau m ỗi l ần tác độ n g s ai h o ặc từ c hối tác động các trang bị n à y p h ải đư ợ c tiến h ành k i ểm tra bất th ườ ng (s a u sự cố) theo q u y trình đặc biệt. Điều 3 4 4. B ảo vệ B R T Cu ộ n d ây t hứ c ấp c ủa máy b i ế n dò n g l u ôn p h ả i k h ép mạch q u a r ơle, đ ồ n g h ồ đ i ện h oặ c đấu tắt. M ạ ch n h ị thứ c ủa máy b i ế n dò n g v à b i ến đ i ệ n áp ph ả i có đ i ể m nối đ ất. Điều 3 4 5. Yêu c ầu BR T đối v ớ i mạch dòng Các m ạch dò n g đ i ện t hao tác ph ả i đảm b ả o làm v iệc tin cậy c ủ a c á c trang b ị b ảo v ệ (c ầu chảy và áp tô mát). Áp tô mát, c ầu c h ảy v à dây chảy phải c ó ký h i ệu ( n h i ệ m v ụ v à dòng đ iện). Ở các b ả ng (các t ủ) đ ặ t trang b ị B RT mà các nh â n v iên t hao t á c th ự c hi ệ n c hu y ển m ạ ch bằ n g k h ó a, c òn p h ải g h i thêm v ị trí t ư ơ n g ứ n g của k h óa ứ ng v ới các chế đ ộ làm v i ệc. Thao tác cá c chuy ể n m ạch trên p h ải g h i v ào n hật ký v ận hà n h. Chư ơ ng 10 TRANG BỊ NỐI ĐẤT Điều 3 4 6. Quy định chung Các t r ang b ị n ối đ ất p hải đáp ứn g yêu cầu bảo đảm a n toàn cho n g ư ời v à các th i ết b ị trong m ọi c hế độ v ận h ành. Phải nối đấ t t ất cả các bộ p h ận bằ ng kim lo ạ i của th i ết bị đi ệ n v à của các công trình đ i ện có k h ả n ă n g m a n g đ iệ n khi cách đ iện h ư h ỏ n g . Điều 3 4 7. N ối đ ấ t hệ thống Mỗi p hần t ử của c ô ng trình cần nối đ ất ph ả i nối v ới hệ thống n ố i đất ho ặ c trục nối đ ấ t chính b ằ n g dây dẫn n ối đất riê n g b i ệt. Khô n g c h o ph é p n ố i đ ấ t một số p h ần tử c ủ a c ông trình t h eo k i ểu đ ấu nối ti ế p. Điều 3 4 8. N ối đ ấ t các p h ần tử Đấu dây n ố i đất v ào t r ang b ị nối đất, c ự c n ố i đất p h ả i h àn c ò n đ ấu v ào các t r ang t h i ết b ị đi ệ n cột c ủ a đường d â y có t h ể h à n h o ặ c bắt chặt b ằ ng b ul ô ng. Điều 3 4 9. B ảo vệ và đánh số Các dây n ố i đất p h ải c ó b i ện p há p c h ống gỉ, các p h ầ n dây nối đất lộ thiên trong tr ạ m v à nhà m áy p h ải sơn để đ ánh d ấu ph ân b i ệt. Điều 3 5 0. N ối đ ấ t hàn Chỉ c ho ph ép đ ấ u các máy hàn đ i ện c ũ ng n h ư các trang th i ết bị đ i ệ n di đ ộ ng k hác v ới các dây nối đ ất sẵn có b ằng các dây di động c ó t i ế t diện đ ạt yêu c ầ u. Điều 3 5 1. Kiểm t ra t h ử ngh i ệm Việc k i ể m tra và thử n g h i ệ m các h ệ thố n g ng ầm c ầ n đư ợc th ự c hi ệ n d ự a t h eo Tập 5 Q uy chu ẩ n kỹ th uật đ i ện. Điều 3 5 2. Phải tiến hành đo điện trở nối đ ấ t trong các t r ư ờ ng h ợ p sau: a) Sau k h i l ắ p ráp, x ây d ự n g l ại, sử a ch ữ a l ớ n các công t rình của cá c nhà m á y đi ệ n, trạm b i ến á p v à đườ n g dây t ải đ i ệ n. b) Khi b ảo d ư ỡng c ác cộ t điện có treo dây c hố ng sét c ủa đư ờ ng dây v ì cách đ i ện b ị hỏ n g h o ặc đá n h thủ n g do hồ qu an g đi ệ n. Điều 3 5 3. N ối đ ấ t k h u vực có tính ăn mòn cao Đối v ới c ác trang b ị n ối đất của các công trình cũng n h ư các cột đ i ệ n th ư ờng x uyên bị h ư hỏ n g do gỉ t hì v iệc đ à o đất lên đ ể k iểm t r a p h ải làm r áo r i ết hơn t h eo q uyết đ ịnh c ủa n g ư ờ i chịu tr á ch n hi ệ m. Chư ơ ng 11 BẢO VỆ CHỐNG QUÁ ĐIỆN ÁP Điều 3 5 4. Quy định chung K hô n g c h o p hé p mắ c dâ y c ủ a đườ n g d â y điệ n á p đ ế n 10 0 0 V v à o b ấ t k ỳ cá c c ộ t đè n ph a , ố n g k h ó i , th á p n ư ớ c c ũn g n h ư d ẫ n cá c đ ư ờn g d â y n à y và o cá c g ia n n h à c ó n g u y c ơ ch á y n ổ . Các đường dây n ày ph ải đ ư ợc t h ự c hi ệ n b ằng cáp c ó v ỏ bọc k im lo ạ i h o ặc b ằng dây b ọc bên tr o ng ố ng kim lo ạ i chôn tr o ng đất. Điều 3 5 5. Kiểm t ra h ệ thống c h ống sét Các b ộ ch ố ng sét c ầ n đư ợ c ki ể m tra tuân th e o n h ữ ng n ộ i du n g v ề kiểm tra đ ư ợ c trình bày trong T ậ p 5 Quy ch u ẩ n kỹ thuật đ i ện. Điều 3 5 6. Vận hành trong c h ế độ sự cố Trong các l ư ới đ i ện c ó đi ể m trung tính cách đi ệ n h oặc có bù d ò ng đi ệ n đ iện du n g c h o ph é p các đ ư ờ n g d ây v à đ ư ờ n g cá p l à m v i ệc t ối đ a tới 2 g i ờ, n h ư ng tốt nhất là cắt n g ay, khi một p h a c hạm đất. Trong k h i đ ó ph ả i phát h i ệ n v à loại t rừ được c hỗ hư h ỏ n g trong t h ờ i gi a n ngắn n hất. Điều 3 5 7. Bù điện dung Bù dò n g đ i ện đ i ện d u ng ch ạ m đ ất bằng các thiết bị d ập hồ q u a n g, phải ti ế n hành t h ực h i ệ n khi d ò ng đ i ện đ i ệ n du n g v ư ợ t quá các trị số sau: Đi ệ n áp d a nh đ ị nh c ủa l ư ớ i đ i ện 6 10 15- 2 0 35 v à l ớn h ơn {KV}. Dò n g đ i ện đi ệ n d u ng c hạm đ ất 30 20 15 10 {A}. Ở c ác s ơ đ ồ k h ối “ M áy p h át đ iện - máy biến áp” ( tạ i đi ệ n áp máy p há t) p h ải đặt t hiết bị d ập hồ q u a n g k hi d ò ng đ i ệ n đi ệ n d u ng c h ạm đ ất l ớn h ơ n 5A. Trong l ư ớ i 6 ÷ 3 5 kV v ới c ác đư ờ ng dây có c ột thép v à bê t ô ng cốt thép p h ải đặt th i ết b ị dập h ồ qu a ng khi d ò n g điện đ iện d ung c h ạm đ ất lớn h ơ n 10A. Để b ù dòng đ iện đi ệ n du n g chạm đất t r ong l ư ới đi ện p hải s ử dụng cu ộ n khá n g d ậ p hồ q u a n g nối đất (c u ộn d ập h ồ qu a ng) đ i ề u chỉ n h tự đ ộ ng h o ặc bằ ng tay. Tr o ng sơ đ ồ k h ối “ M áy p há t điện - m áy b i ến áp” cho p hép d ùng c uộn k há n g d ậ p h ồ qu a ng kh ông đ i ề u c h ỉnh. Đo các dòng đi ệ n đ i ện du n g, dò n g đi ệ n cu ộ n k há n g d ậ p h ồ qu a ng, dò ng đ i ện c h ạ m đất và đi ệ n áp l ệ c h ở đ i ểm t r ung tí n h p h ải ti ế n h ành khi đ ư a c u ộn k h á n g d ập h ồ q u a n g v ào vận hà n h v à khi có s ự thay đổi đ á n g kể v ề chế độ l ư ới đi ệ n, n h ư ng ít nh ấ t 5 năm một lần. Điều 3 5 8. Cuộn khá n g dập hồ q uang Cô n g s uất của c u ộ n k há n g d ập h ồ q u a n g ph ải lự a c h ọn theo dò n g đ iện đ i ện d u ng c ủa l ưới có tính đ ế n dự k i ến p h á t tr i ển. Các c u ộn k há n g dập h ồ qu a ng n ố i đất phải đặ t trong trạm biến á p n ố i v ới l ư ới bù không ít hơn b a đ ư ờ ng d â y. Khô n g đ ư ợ c đặt các c u ộn k h áng d ập hồ qu an g ở các tr ạ m cụt. Cu ộ n k h án g dập h ồ q ua n g ph ả i đấu v ào đ iể m trung tí n h của m á y b i ế n áp, m áy phát đ i ệ n hoặc máy bù đồ n g bộ q ua d a o cá c h ly. Để đ ấu c uộ n kh á ng dậ p hồ q ua ng , thông th ư ờng p h ả i s ử d ụ ng má y b i ế n áp c ó sơ đồ đ ấ u dây “sao - tam giác”. Cấ m đấ u cá c cuộ n k há n g dậ p h ồ qu an g v à o cá c má y biế n á p lự c đượ c bả o v ệ b ằ n g cầ u ch ả y. Điều 3 5 9. B ộ điều chỉnh c u ộn kháng Các th i ết bị dập h ồ q ua ng phải c ó b ộ c h ỉnh cộ ng h ư ở n g . Cho p hép d ùng b ộ c h ỉnh có m ứ c c hỉ n h s ai số tới 5 % k hi t hà n h p h ầ n ph ả n k há n g của d ò ng đi ệ n ch ạ m đất kh ô ng v ư ợt q u á 5A. Nếu t r ong l ư ới 6-15 k V có đặt các thiết bị dậ p hồ q ua n g c ó m ứ c ch ênh l ệch l ớ n v ề dòng đi ệ n ở c ác nh á nh k h á c nh a u thì cho p h é p b ộ ch ỉ nh c ộ ng h ư ở ng có th à nh p hần p h ả n khá n g c ủ a dò n g đ i ện chạm đất t ới 1 0 A. Tr o ng c á c l ư ới đi ệ n 35 k V trở lên k hi dò n g đ i ệ n du n g ch ạ m đất n h ỏ h ơ n 15A, c h o ph é p m ứ c s ai số c ủ a b ộ ch ỉ nh k hô ng q u á 1 0 %. Cho p h é p s ử dụ n g bộ chỉ n h k h ôn g đ ạt m ứ c bù ở l ư ới đ ư ờ n g dây v à c á p n ế u x ảy ra bất k ỳ sự cố nào, đi ệ n d u ng k hô n g cân b ằng p hát sinh ở c á c p ha tro n g lư ới ( v í dụ khi x ảy ra đ ứ t dây) k h ô n g dẫn tới s ự t hay đ ổi đ i ệ n áp c ủ a đ i ểm tru n g tính v ư ợt quá 7% đ iện áp pha. Điều 3 6 0. Độ lệch đi ệ n áp Trong các l ư ới đ i ện, v ậ n h à nh có đ ặt bù d ò ng đi ệ n đ iện d ung, k hi k h ông ch ạ m đ ất, đi ệ n áp khô n g đ ố i x ứ n g k h ô ng đư ợ c v ư ợt quá 0 , 7 5 % đi ệ n áp p h a . Trong k h i l ư ới đ iện b ị chạm đất, c ho ph é p độ lệ c h đ i ệ n áp ở đ iểm trung tính k hô n g v ư ợ t quá trị s ố s au đây: Lâu d ài 15% đi ệ n á p pha Trong 1 giờ 30% - nt - Hạ t hấp mứ c chênh l ệ c h đ iện á p v à đ ộ l ệch đi ện áp của đ iểm tru n g t í nh tớ i trị số quy đ ị nh ph ả i th ự c hiện b ằng c ách l à m c â n b ằ n g đi ệ n du n g của các pha v ới đất trong l ư ớ i đ i ện (thay đổi v ị trí t ư ơ n g h ỗ g i ữ a các dây dẫn p h a, c ũ n g nh ư bố trí tụ đ iệ n liên l ạc ca o tần g iữ a các pha trên đường d â y). Các tụ đ i ệ n liên l ạc ca o tần v à các t ụ đi ệ n b ảo v ệ chống sét cho c ác máy đ i ệ n qu a y k h i đấu v ào lư ới ph ả i k i ể m tra m ứ c độ k h ô ng c ân bằ n g đ i ện du n g ch o p hép c ủ a các pha n ối v ới đất. Khô n g c ho ph é p đ ó n g cắt t ừ n g ph a c ủ a đ ư ờ ng d ây v à đư ờ ng cáp để c ó th ể gây r a độ thay đ ổ i đ iệ n áp ở đ iểm trung tính v ư ợt q u á trị số c ho p h é p . Điều 3 6 1. Kháng đi ệ n điều chỉ n h bằng t a y Khi s ử d ụng cu ộ n k há ng d ập h ồ qu a ng c ó đ i ều c h ỉ n h d ò ng đ iện b ằ ng tay thì v i ệ c x ác đ ị nh m ứ c đ i ề u chỉ n h p h ải t h ự c h i ện bằ ng th i ết bị đ o bù c ộ ng h ư ở n g. N ế u khô n g có t h i ết bị này v iệc chọn m ứ c đi ề u c hỉ n h p h ải d ự a tr ê n kết quả đo d ò n g đ i ện c hạ m đất, dòng đ i ện d u ng, dò n g đ i ện b ù có tính đ ế n đi ệ n áp l ệ ch của đ i ể m trung tín h . Điều 362. Thao tác đ ó ng cắt Trong c á c trạm b i ến á p 110 - 2 2 0 kV, để ng ă n ng ừ a x ảy ra quá đ iệ n áp do sự t ự phát si n h lệch tr u ng t í nh h o ặc tr o ng q u á trì n h phát sinh cộng h ư ở n g sắt t ừ n g uy h i ểm, thì v i ệc thao tác p h ải bắt đầu từ nối đất đ i ể m t r ung tí n h củ a m á y b i ến áp mà n h ữ n g má y bi ến á p n à y đư ợ c đ ó ng v ào hệ thống tha n h c ái k h ông m ang t ả i có đặt máy biến đ i ện á p 110 kV v à 220 kV k i ểu cảm ứ ng. Tr ư ớc khi c ắt ra k h ỏ i l ư ới, các hệ thố n g t h a n h c á i k hô n g tải c ó đ ặt các máy b i ến đi ệ n á p lo ạ i trên thì đi ể m trung t ính của má y b i ế n áp c ấp đ i ện p h ả i được n ố i đ ất. Ở lưới điện và ở những điểm đấu nối 6 - 35 kV trong trường hợp cần thiết phải có những biện pháp tránh được sự tự phát sinh độ lệch điểm trung tính. Điều 3 6 3. B ảo vệ xô n g điện áp Máy b i ế n á p p h ải c ó b i ện p h áp đ ể n g ăn n gừ a s ự cố li ê n q u an đ ế n hai c ấ p đi ện á p k hác nh a u. Điều 3 6 4. Tiếp địa làm v i ệc Trong các l ư ới đ iện 1 1 0 kV v à lớn hơn, v i ệ c c ắt tiếp đ ị a t r ung tí n h củ a các c u ộn dây 110 - 220 k V c ủ a các máy biến á p, cũ n g n h ư v iệc l ự a c h ọ n t á c độ n g c ủa bảo v ệ v à h ệ thố n g tự độ n g, p h ải t h ự c h i ện sa o cho k h i c ó n h ữ n g t h ao tác k hác nh a u v à n g ắt t ự độ n g t hì k hô ng tách p h ần l ư ới k h ô ng c ó máy b iến áp có t i ế p đ ịa tru n g tín h . Bảo v ệ c h ố ng quá đ i ệ n á p c ho c ác đ i ể m trung tính củ a m áy b i ến áp c ó m ứ c cá c h đ i ện thấp h ơ n các sứ đ ầ u v ào của m áy b i ế n áp p h ả i th ự c hi ệ n bằng ch ố ng sét v an. Điều 3 6 5. Quá điện áp Trong lưới điện 110 kV trở lên, khi thao tác đóng cắt điện và khi có sự cố, điện áp tần số công nghiệp (50 Hz) tăng cao tại thiết bị phụ thuộc vào thời gian không được vượt quá các giới hạn sau: Điện áp danh định (kV) Thiết bị Điện áp tăng cao cho phép với thời gian kéo dài (sec) 1200 20 1 0,1 110 tới 500 Máy biến áp lực và biến áp tự ngẫu 1,10/1,10 1,25/1,25 1,9/1,5 2,0/1,58 Điện kháng kiểu sun và máy biến điện áp điện từ 1,15/1,15 1,35/1,35 2,0/1,60 2,10/1,65 Trang bị chuyển mạch, máy biến điện áp kiểu điện dung. Máy biến dòng điện, tụ điện thông tin và thanh cái cứng 1,15/1,15 1,60/1,60 2,20/1,70 2,40/1,80 Các trị số ghi trong bảng trên đây, tử số dùng cho cách điện pha đất tính theo phần trăm của điện áp pha làm việc lớn nhất, còn mẫu số là cho cách điện pha - pha tính theo phần trăm của điện áp dây làm việc lớn nhất (đối với các thiết bị điện dùng điện 3 pha). Điện áp làm việc lớn nhất xác định theo các quy định hiện hành. Chư ơ ng 12 TRANG BỊ ĐO LƯỜNG ĐIỆN Điều 3 6 6. Trách nhi ệ m q uản lý Các c h ủ sở h ữ u ( n hà máy đ i ện, c ông ty đ i ện l ự c) c hịu tr á ch nh i ệm quản lý v à giám sát các trang bị v à hệ th ố ng đo l ư ờ ng đi ệ n. Việc quản lý v à hi ệ u chỉ n h d o c á c nhà máy v à công t y ph â n cấp c ho t ừ n g cơ sở. Điều 3 6 7. Kiểm t ra đ ị nh k ỳ Thời h ạn k i ểm tra các t rang bị đ o l ư ờ n g đ i ện t h ự c hi ệ n t h eo q u y đ ị nh h i ện hà n h. Điều 3 6 8. Đóng điện làm v i ệc Tất cả các trang bị đ o l ư ờ ng đ i ện chỉ được đ ặt và đ ư a v ào v ận h àn h v ới đi ề u kiện đ áp ứ n g đ ư ợ c các y êu c ầ u v ề t h e o q uy đ ị n h v à h ư ớ ng d ẫ n của n hà m áy c hế t ạo, theo q uy chu ẩ n h i ện hà n h. Điều 3 6 9. Kiểm t ra Tổ ch ức , p hư ơ ng p h á p t i ến h à n h v à báo cáo khi k i ểm tra các trang bị đo l ư ờ n g đi ệ n p hả i theo đ úng q uy đ ị nh h i ệ n hà n h. Điều 3 7 0. Lắp đ ặ t m ạc h b ảo vệ Các tra n g b ị đ o l ư ờ ng đi ệ n c ho cá c máy b i ến áp li ê n l ạc v à đư ờ ng dây tả i đ iện có đ i ệ n á p từ 220 kV trở lên đ ặt ở các nhà máy đ i ện v à trạm bi ế n áp có n gư ời tr ự c n hậ t th ư ờng x uyên p h ả i đư ợ c đ ặt ri êng b i ệt cho từ ng mạ c h đ ấu n ố i một. K h ông cho p hép đặt c hu n g 1 trang b ị để đo kết h ợ p cho n h i ề u mạch n ối. Đối v ới các mạch đo k hác c ho ph ép đ ặt các t rang b ị đo l ư ờ n g kết h ợp h oặc củ a các t r ang bị k i ểm tra t rung t â m. Điều 3 7 1. Ngu y ên tắc lắp đ ặ t Nên đ ặt trang bị đ o đ ế m đi ệ n nă n g tự dù n g cho các p h ầ n tử làm v i ệc v à dự phòng trong các nhà máy đ i ện. N go ài r a, ở các nhà máy nhiệt đ i ện n ê n đ ặt trang bị đo đ ế m đ iện n ăng cho các độ ng cơ đ i ện chính tro n g dây c h uy ề n sản x uất của m ỗ i lò v à tua bin đ ể có thể x á c đ ị n h đ ư ợc đi ệ n n ă ng tiêu thụ cho t ừ n g ph â n đ oạn dây chu y ền c ô n g nghệ. Điều 372. Công suất lắp đ ặ t Ở các tr ạ m bi ế n áp c ủa hệ thố n g đ i ện p h ải tính được đi ệ n năng tiêu t h ụ ri ê ng b i ệt c ho nhu cầu tự d ù n g của trạm. Điều 3 7 3. Phải đ ặt trang bị đ o đ ế m đi ệ n năng tác dụ n g tại các l ộ đ ấ u v ào lư ới ở các trạm bi ế n áp c ó đi ệ n từ 35 k V trở l ê n đ ể th ự c hi ệ n tính to á n c â n b ằ n g n ăng lư ợ ng v ới mục đ íc h q uản lý t ổ n thất của các ph ầ n tử trong l ư ớ i đ iệ n. Chư ơ ng 13 CHIẾU SÁNG Điều 3 7 4. Quy định chung Ch i ếu s á n g làm v i ệc v à ch i ếu s á n g sự c ố tr o ng t ất cả cá c nhà, c hỗ làm v i ệc, ở ng o ài tr ời ph ả i đ ả m b ảo độ r ọi ph ù hợp v ới tiêu c h uẩn, quy ch u ẩn hi ện h à nh Các đèn ch i ếu s áng sự cố p hải đ á nh d ấu ho ặ c sơn màu ph â n b i ệt v ới các đ èn chi ế u s á ng làm v i ệc. Ch i ếu s áng tín hiệu ch o các ố ng khói v à c ôn g trình c a o khác p h ả i p hù h ợ p v ới các Quy chu ẩ n h i ện hà n h. Chư ơ ng 14 TRẠM ĐIỆN PHÂN Điều 3 7 5. Quy định chung Các t h i ết bị v à v iệc v ận h à nh các trạm đ i ệ n ph â n p hải đáp ứ ng đ ư ợc yêu c ầu v ề quy chu ẩ n an t o àn hiện h à n h của Nhà n ư ớ c đã ba n hà n h. Điều 3 7 6. Kiểm t ra Khi t r ạm đ i ện ph â n được đ ư a v ào v ận h à nh, ph ả i k iểm tra tình t r ạ n g t hiết bị n h ư đ i ệ n á p, dò n g đ i ện c ủa th i ết bị đ iện p h â n, á p l ự c khí h y đrô v à ô x y v à m ứ c ch ấ t lỏng tro ng d ụng c ụ , chê n h á p gi ữ a hệ t h ố n g h y đrô v à ô x y, nhiệt đ ộ c ủ a c h ất đi ệ n p hân v à k h ông khí trong t h i ết bị sấy, đ ộ s ạch c ủ a khí hyđrô v à ôx y trong d ụ ng cụ v à n ồ ng độ hyđ r ô trong t r ạm. Giá trị bì n h t h ư ờ ng v à g i ớ i h ạn c ủa g iá t r ị ki ểm tra p h ải được x ác đ ị n h t h e o c hỉ d ẫn t hí ng h i ệm c ủa nhà c h ế t ạo, ngo à i ra, các giá trị đó p h ải đư ợc theo d õi c h ặt chẽ t r ong q uá trình v ận h à nh. Điều 3 7 7. B ảo vệ t r ạ m Các th i ết b ị b ả o v ệ cô ng ng h ệ củ a trạm đ i ệ n p h ân p h ải tác đ ộng đ ể cắt môtơ - máy phát đư ợ c đ ặt khi s ự k h ác nh a u g i ữ a giá t rị th ự c tế v à g iá tr ị thiết kế vư ợt q u á giá t rị đư ợc c ài đặt. Khi trạm đ i ện p h ân t ự độ n g cắt, b ảng đ i ề u khiển p h ả i h iể n thị tín h iệ u báo đ ộ n g . Khi n h ậ n đư ợ c b á o đ ộng, n g ư ời v ận hành p hải c ó mặt t ại trạm đ i ệ n phân k h ôn g m u ộ n q u á 15 p h út. Sau k h i th iế t bị b ả o v ệ công ng h ệ tác đ ộ ng, n g ư ời v ận h à nh k h ông đ ư ợc k hởi đ ộng l ại t r ừ khi đ ã tìm và x ử lý các ngu y ên n h â n gây s ự c ố . Điều 3 7 8. Van an toàn Các v an an toàn tro n g các thiết b ị áp l ự c c ủ a khí hyđrô và ô x y ở thiết bị đ i ện p hân ph ả i đư ợ c ch uẩ n độ tại g iá trị th i ết kế. Điều 379. Thông gió Tr ư ớc k hi đ ư a th i ết bị đi ệ n p h ân v ào l à m v i ệc, t ất cả các dụng c ụ và các đ ư ờ n g ống gió ph ả i đ ư ợc thô n g thổi b ằng k hí n h ư quy đ ị nh c ủa n h à c h ế tạo v à an toàn. Điều 3 8 0. Triết nạp khí Để lấy kh ô ng k hí h a y hyđ r ô từ c á c bình, p h ải sử d ụ ng l o ại k hí (Ca c bon h o ặc Ni t ơ) d o nhà chế tạo q uy đ ị nh. Khi k i ểm tra bên trong bình, ch ú ng phải đ ư ợc hút ra b ằ ng không k hí t rư ớc c ho t ớ i khi h à m l ư ợ ng ô x y trong k h ô ng khí hút ra đ ạt x ấp x ỉ 20%. Điều 3 8 1. Đánh dấu, ký hiệu Các đ ư ờ ng ống d ẫn c ủa trạm đi ệ n ph â n p h ả i được s ơ n m àu q uy đ ịnh phù h ợ p v ới q u y chu ẩ n N h à n ư ớ c đã ba n hà n h, s ơ n màu c ác trang t h i ết bị - theo màu của khí t ư ơng ứ ng. Sơn m à u c ác bình c h ứ a - m à u s áng có c ác v òng bao q ua n h cù n g màu t ư ơng ứ n g v ới khí ch ứ a tro n g đó. Chư ơ ng 15 DẦU NĂNG LƯỢNG Điều 3 8 2. H ệ thố n g c hứa dầu Dầu dù n g trong c ô n g ng h i ệp nă n g l ư ợng gọi tắt là d ầu nă n g l ư ợ ng . Trong q u á trình s ử dụ n g p h ả i đảm b ả o: h ệ th ố ng d ầ u c ủ a c ác t ổ máy v à t hiết bị có c h ứ a d ầu l à m v i ệc đ ư ợ c ổn đ ị nh. Điều 3 8 3. Kiểm t ra d ầu Dầu cá c h đ iện cần đư ợc k i ểm t r a tuân t heo n h ữ ng n ộ i du n g v ề k iể m tra được mô tả cho t ừ ng tr a ng t hiết b ị trong Tập 5 Quy chu ẩ n kỹ th uật đ i ện. Điều 3 8 4. Xử lý dầu Khi ki ể m tra v à x ử lý dầu cá c h đ i ện n h ư mô tả trong QTĐ 5, nếu hàm l ư ợ ng a x it có x u h ư ớ ng t ă ng, thì các chất hấp thụ s ẽ được thay thế, làm k hô h o ặc tái sinh. Điều 3 8 5. D ầu tua b i n th u ỷ lực đang sử dụng p h ải đạ t c á c Quy ch u ẩn sau đ â y : - Hàm l ư ợn g a x it: khô n g quá 0,6 m g KOH - Phản ứ n g a x it - ba z ơ tan tro n g nư ớc - trung t í nh. - N ư ớc, tro, tạp chất cơ khí - không có ( x ác đị n h bằ n g mắt th ư ờ ng). Phần VII CHỈ HUY ĐIỀU ĐỘ - THAO TÁC Chư ơ n g 1 CHỈ HUY ĐIỀU ĐỘ Điều 3 8 6. Quy định chung Trung tâm đi ề u độ q u ốc g ia, tru n g tâm đ i ề u độ mi ề n v à đ ị a p h ư ơ n g v à tất cả các đơn v ị v ận h à nh t r ang th i ết b ị đ i ện n h ư c ác t r ạ m bi ế n á p, đ ư ờn g d ây tru y ề n tải, n h à máy đ i ện, v . v. . . , sẽ chịu trách n hi ệ m đảm b ảo các v ấn đề sau th e o q u y đ ị n h h i ện hà n h: - Đảm bảo c ung c ấp đ i ệ n đầy đ ủ; - Đảm b ả o c ung cấp n ă ng l ư ợ ng liên tục cho khá c h h àng v à đảm b ả o h o ạt đ ộ n g ổn đ ị n h của t o àn hệ t h ố ng; - Đảm b ảo c hất l ư ợ ng nă n g l ư ợ ng theo các tiêu c h u ẩn q uy đ ịnh (t ầ n số, đ i ện áp của dò n g đ i ện). - Đảm b ả o c ho h ệ th ốn g đ i ện v à c ác hệ thố n g n ă ng l ượ ng làm v iệc kinh tế, sử dụ ng hợp lý ng uy ên, n h iên liệu th e o các b i ểu đồ ph ụ tải đã đ ị n h . Điều 3 8 7. Phư ơ ng t i ện điều độ Chỉ huy đ i ề u độ đ ư ợc th ự c hiện t ừ các trung tâm đi ề u đ ộ. Trung t â m đi ề u độ ph ả i đượ c trang bị cá c p h ư ơ ng t iện cần t h i ết để c hỉ huy công vi ệc đ iều độ, phù h ợ p v ới các quy chu ẩ n hiên hà n h. LẬP KẾ H OẠ CH Điều 3 8 8. K ế hoạch đ ạ i tu sửa chữa Kế h oạ c h t ổng thể h à ng năm v ề đại tu và s ử a c h ữ a c á c n h à m áy đi ệ n v à l ư ớ i đ iện c ầ n đư ợ c đệ tr ì nh l ê n Tru n g tâm Đ i ều độ q u ốc g i a. Tr ư ờ ng h ợ p kế h oạ c h tổng t hể v ề đại tu và sử a c h ữ a có t hay đ ổ i p h ả i đ ư ợc s ự p hê c h uẩn của Tr u ng t âm Đ iều đ ộ q u ốc gia. SƠ ĐỒ N Ố I DÂY CỦA HỆ THỐ N G ĐIỆN Điều 3 8 9. Sơ đồ nối dâ y Giới hạn p h ụ tải c ho ph ép đ ối v ới c ác th i ết bị đ iện v à đ ư ờ ng d ây d ẫn đi ệ n p hải d o p h ò ng đi ề u độ củ a hệ th ố ng nă n g l ư ợ ng , của hệ t h ống n ă n g l ư ợ n g liên k ết (HNL) h o ặc c ủ a hệ thống n ăng l ư ợ n g t h ố ng nhất (HNT), p h ối h ợp v ới c ác công ty đ i ệ n l ự c v à cá c n h à máy đi ệ n l ậ p ra theo p h ư ơ n g t h ứ c v ận hà n h v à trị số ch ỉ nh đ ị nh r ơ le v à tự đ ộ ng, p h ải được x em lại ít nhất một l ầ n trong m ột n ăm. BIỂU ĐỒ P HỤ TẢI TÁC D ỤNG Điều 3 9 0. Lập b i ểu đồ p h ụ tải Biểu đ ồ ph ụ tải các nhà máy thuỷ đi ệ n p h ả i tính đến yê u cầu c ủ a cá c n g à n h ki n h t ế qu ố c dân k hác ( gi a o th ô ng đư ờ ng t h u ỷ , thuỷ l ợ i, h ải s ả n, cung cấp n ư ớ c …) p h ù h ợ p v ới q u y đ ị n h v ề sử dụng các ngu ồ n n ư ớc hi ệ n h à nh. Điều 3 9 1. Vận hành theo biểu đồ Các nhà máy đ i ện p h ả i ho à n th àn h các b i ểu độ p h ụ t ải v à dự p h ò ng nóng đã gi ao. N ế u v ì một lý do n ào đ ó k h ôn g th ự c hi ệ n được bi ể u đồ p hụ tải t hì n h ân v i ê n tr ự c n hật ph ả i báo cáo n gay c ho đ i ều đ ộ hệ th ố ng nă ng l ư ợ n g . Đi ề u độ v i ê n hệ th ố ng nă n g l ư ợ n g c ó quy ề n trong t r ư ờ n g hợp c ầ n thiết, thay đ ổi b i ểu đồ phụ t ả i của nhà m á y đ iện n h ư ng ph ả i g i ữ n g uyên b i ể u đ ồ phụ t ả i t ổ ng c ủ a to à n hệ th ố ng do tru n g t â m đi ề u đ ộ H N L l ậ p. V i ệc thay đ ổi bi ể u đồ p h ụ tải tổ n g p hải được đ i ều đ ộ v i ên HNL cho ph ép. Chỉ có đ i ề u độ v iên t ru ng tâm HNT có q u yền c ho p h é p t hay đ ổi bi ể u đồ tru yề n công suấ t g i ữ a các hệ thống n ă n g lư ợ ng liên kết (HNL). Đi ề u độ v i ê n có qu y ền yêu cầu n hà máy đi ệ n tăng c ư ờ ng c ô ng s u ất hết m ứ c hoặc gi ả m đến m ứ c t h ấp n h ất theo đi ề u k i ện kỹ thuật c ủ a thiết bị. ĐIỀU C HỈ N H TẦN SỐ Điều 3 9 2. Điều chỉnh tần số Tần số đ iện trong hệ t h ống đ i ệ n p h ải l u ôn lu ô n duy trì theo quy đ ị nh hi ện h à nh. ĐIỀU C HỈ N H ĐIỆN ÁP Điều 3 9 3. Điều chỉnh điện áp Đi ệ n á p củ a hệ th ố ng đi ệ n p hải l u ôn đ ư ợ c duy trì ở m ứ c độ bình t h ư ờ n g t ư ơ n g ứ ng v ớ i b i ể u đồ đ i ệ n áp c h o tr ư ớc. Điều 3 9 4. Ngừng hệ th ống rơ le bảo vệ Mu ố n đ ư a các th i ết bị cũng n hư h ệ th ố ng rơ le b ảo v ệ v à tự đ ộ ng, các p h ư ơ n g t i ệ n đi ều độ v à đ i ều khi ể n c ông ng h ệ ( P Đ Đ C) ra k h ỏi v ận hà n h v à d ự p hò n g để s ử a c h ữ a hay t h í ng h i ệm, tr o ng b ất kỳ t r ư ờ n g h ợp nào ( n ằ m trong ho ặ c n ằm n go à i k ế h o ạch), y êu c ầ u p hả i làm v ăn b ả n v à được t rung t â m đ i ều độ phê d uyệt. Điều 3 9 5. Sửa chữa n goài kế hoạch Tr ư ờ ng h ợ p đặc b i ệt khi có yêu cầu s ử a ch ữ a thiết bị k h ông th e o kế hoạch h o ặ c x ử lý s ự cố, các yêu cầu n ày p h ải đ ư ợc đ ệ trình và được phê du y ệt của Trung tâm Đ i ều độ. Điều 3 9 6. Th ờ i gian thao tác Thời gi a n t h ự c h i ện c ác t h a o t ác li ê n q u a n đến v i ệ c lắ p đặt các t h i ết bị ho ặ c đưa dây chu y ền v ào hoạt động, thời gi a n cho v i ệc đốt lò h ơi h oặc khởi đ ộng t ua bin cần đư ợ c tính toán đ ạt thời gian c h o ph é p theo y êu c ầ u của Trung t â m Đi ề u độ. Tr ư ờ ng h ợ p thời g ian này c ầ n th a y đổi, p h ải c ó sự p hê du yệt của Tr u ng tâm Đ i ề u độ. Đ i ều 3 9 7. D ừng vận hành Mặc dù c á c yêu cầu đ ã đư ợ c ch ấ p thuận, n h ư ng lúc đ ưa thiết bị ra khởi v ận hành v à dự ph ò ng đ ể s ử a c h ữ a h a y thí ngh i ệ m đều p h ả i được đ i ề u độ v iên tr ự c nhật c ủ a Trung t â m Đi ề u độ c ho phép ng a y t rư ớc lúc ti ế n hà n h. QUY TRÌNH X Ử LÝ SỰ CỐ Điều 3 9 8. Xử lý s ự cố Ở m ỗi t r u n g tâm đ i ều độ v à m ỗi t hiết bị nă n g l ư ợng có n hân v i ê n t r ự c ph ả i có quy trì n h cụ thể v ề x ử lý s ự cố. Khi x u ất hi ệ n sự cố, c á c Trung t â m Đi ề u độ v à nhân v iên v ận hành li ê n q u an p h ải á p d ụ ng mọi b iện ph áp để h ạ n chế sự lan rộng s ự cố v à khôi ph ụ c cung c ấ p đi ệ n c ho kh ách h àng trong th ờ i gian n g ắn nh ất. Chư ơ n g 2 THAO TÁC ĐÓNG CẮT CÁC THIẾT BỊ ĐIỆN Điều 3 9 9. Quy định chung Tại các phòng đ i ều kh i ển của c á c nhà m áy đ i ện v à các trạm b i ến áp khô n g p h ụ thuộc v ào dạ n g đi ề u khi ể n v à tại các trung tâm đi ề u độ phải có sơ đồ nổi (sơ đồ nối d ây ) của c á c thiết bị đi ệ n đặt ở nơi c hỉ huy của nh â n v iên đ iều đ ộ n h à máy đ iện, t r ạm b i ến á p v à Trung tâm Đ i ều đ ộ đó. Tất cả các thay đ ổi t r o n g sơ đ ồ n ối dây c ũ n g n hư c ác thay đổi v ị trí nố i đất c ần p h ải đ ư ợc chỉ rõ trên s ơ đồ n ổ i n g ay sau k hi tiến h à nh t ha o tác. Tại tru n g t â m Đi ề u độ v à các trạm biến á p n ú t có đặt sơ đồ n ổ i của hệ th ố ng đ i ện được đi ề u kh i ển t ừ đó thì k hô ng n h ất th i ế t cần ph ả i c ó sơ đồ thao tác riêng t ừ ng thiết b ị đó. Chư ơ n g 3 NHÂN VIÊN VẬN HÀNH Điều 4 0 0. Quy định chung Các nhà m áy đ i ện, c ô ng ty đ i ện l ự c, các đ ơ n v ị cung c ấp đ iện v à v ận hà n h l ư ới cần p h ân công n g ư ời thích hợp đáp ứ ng c á c trình độ theo y ê u cầ u đ ư ợc qu y đ ị nh tro n g c á c tiêu chu ẩ n có li ê n qu a n v ới ch ứ c nă n g v à nh i ệm v ụ n g ư ời vậ n hà n h. Ở đây, n hữ ng n g ư ời v ận h ành hệ thống đi ện , nhà m áy đi ệ n, các m ạng l ư ới v à hệ th ố ng hơi n ư ớc là: a) Nh â n v iên t rự c nhật làm v i ệc theo l ịch c ủ a các bộ p h ận s ản x uất; b) Nh â n v iên thao tác v à s ử a c hữ a phục v ụ v ận hà n h v à thao tác ở c ác bộ p h ận sả n x uất; c) Cán b ộ tr ự c nhật l ã nh đ ạo tro n g ca v ận hành, b ao g ồ m: - Đi ề u độ vi ên tr ự c nh ậ t HNT; - Đi ề u độ vi ên tr ự c nh ậ t HNL; - Đi ề u độ vi ên tr ự c nh ậ t hệ thống n ăng l ư ợ ng; - Đi ề u độ vi ên tr ự c nh ậ t của truy ề n tải, điện l ự c v à chi nh á nh đ i ện h o ặ c nh i ệt; - Tr ư ở n g ca nhà m á y đ i ện. Điều 4 0 1. B ảo d ư ỡ ng vận hành Việc b ảo d ư ỡ n g t h i ết bị n ă ng l ư ợ ng do c á c nh â n v iên vận h à nh t h ự c h i ện t hư ờng x uy ê n hoặc đ ị n h k ỳ theo l ị ch quy đ ị nh c h o 1 hoặc 1 n hóm thiết b ị . Khối l ư ợng th ự c hiện v à số n g ư ờ i trong ca h a y đội d o t ừ n g đơn v ị p h ân c ô ng v à quy đ ịnh. Điều 4 0 2. An toàn v ậ n hành Các đ ơn v ị cung c ấp đi ện, các công ty điện l ự c cần y ê u cầu v à giám sát các đ ơ n v ị v ận hà n h, đ ảm bảo máy móc v ận hà n h tố t , khôn g để x ảy ra sự c ố, s ạ ch sẽ v à ng ă n n ắ p t h eo đú n g quy đ ị nh. Điều 403. Công tác kiểm tra Nh â n v i ê n v ận h à nh p hải đ ịnh kỳ ki ể m t r a t h eo đ ú ng q u y trình v ận hà n h n h ữ n g t h i ết b ị công ng h ệ, phò n g c hố ng c h áy, tín h i ệu báo s ự cố, thông tin cũ n g n hư chu ẩ n l ại đ ồ ng h ồ thời gian tạ i chỗ l à m v i ệc. Chư ơ n g 4 CÁC PHƯƠNG TIỆN CHỈ HUY ĐIỀU ĐỘ VÀ ĐIỀU CHỈNH CÔNG NGHỆ Điều 4 0 4. Quy định chung Các c ơ sở chỉ huy đ i ề u độ c ủa cá c nhà máy đi ệ n, công ty đi ệ n l ự c, các đ ơ n v ị qu ả n lý l ư ới đi ệ n p h ả i đ ư ợc t r a n g b ị các p h ươ ng t i ện chỉ huy đi ề u độ v à đi ề u k h i ển c ông ng hệ ( PĐ ĐC) theo đú n g c ác ti ê u c h u ẩn t h iết k ế công n g hệ các Trung tâm Đi ề u độ v à các nút PĐ Đ C của hệ t h ố n g đi ện v à c ác quy đ ị nh v ề số l ư ợng c ác thiết bị c ơ khí t ừ x a v à thô n g tin liên l ạc trong h ệ th ố ng đ i ện. Các p h ư ơng t i ện đ i ề u khi ể n c ầ n p hải đ ư ợ c duy trì th ư ờ n g x uyên ở trạng t h ái l à m v i ệc tốt. Điều 4 0 5. T r ạm khách hàng Các t r ạm biến áp k h á ch h à ng c ó đi ệ n á p 35 kV trở lên hoặc các ph ò ng đi ề u kh i ể n các trạm đ ó t rự c thu ộ c h ệ t hố n g đ ư ờn g sắt c hạy đi ệ n, đ ư ờ n g ố n g d ẫn d ầu, d ẫn hơi đốt v à các x í ngh i ệ p c ông n g h i ệp, cần đ ư ợc t rang b ị t h ôn g t in v à đ iề u khi ể n từ x a v à l à m vi ệc ở t r ạ ng thái tốt. Số l ư ợ ng đ i ều khi ể n từ x a của c ác tr ạ m kh á ch hà ng đ ư ợc xá c đ ị n h t h e o c ác yêu cầu v ề độ ti n cậy c ủ a v iệc đ i ều k h i ển t h ao t ác b ằ ng c ác k ênh th ô ng tin c h uy ể n t i ếp 35 k V trở lên v à p h ải p hù h ợp v ới hệ thố n g đi ệ n. Kết c ấ u v à chế độ b ảo d ư ỡ ng p h ư ơng ti ệ n t h ông tin v à đ iều kh i ể n từ x a của c ác t rạm b i ến áp th u ê b a o p h ải t h ự c hiện t h eo đú ng q u y đ ị n h . Điều 4 0 6. H ệ thống thông tin n gành Điệ n Việc v ận h à nh m ạ n g lư ới v iễn t hô n g c h o s ả n x uất đ iện, cá c hệ t h ố n g đi ề u khi ể n từ x a và truyền t h ô n g tin do c ác đơn v ị q u ả n lý thô n g tin v à điều k h i ể n từ x a đảm n h ận. Điều 4 0 7. H ồ sơ tài l i ệu Các đ ơ n v ị qu ả n lý v à các c hi n há nh s ản x uất khác khi v ận hà n h cá c thiết bị kỹ thuật đ i ề u độ v à đ i ều khi ể n c ô ng ng h ệ, kỹ th uật máy tính, các th i ết bị n go ạ i v i v à đầu c u ối của má y tính p h ải c ó các tài l i ệu t hiết kế, tài li ệ u c ủ a nhà máy chế tạo, các sơ đồ v à q u y trình v ậ n hà n h cũ n g n h ư p h ả i có tài li ệ u kỹ thuật c ủ a th i ết bị và biên b ản k iểm tra v ận hà n h. Điều 4 0 8. B ảo vệ th i ế t bị thông t in Các t h i ết bị thô n g tin h ữ u t uy ế n p hải đ ư ợc b ảo v ệ, tránh tác đ ộ ng nguy h i ểm v à nh i ễu do các thiết b ị đi ệ n cao á p gây ra p hù hợp v ới q u y đ ị n h h i ệ n hà n h v ề bảo v ệ đườ n g dây v i ễ n thông h ữ u tuyến c ủa h ệ thố n g đ iệ n Điều 4 0 9. Nguồn dự phòng Các t h i ết bị đi ề u độ v à đi ề u khi ể n công n g hệ cũng n h ư c ác th i ết b ị k ỹ thuật máy tính tham gia t r ự c ti ế p v ào quá trình c ô ng ng hệ đ i ều k h i ển c ầ n p h ải có ng u ồn đ iện d ự p h ò ng tự đ ộ ng đó n g l ạ i khi mất đi ệ n lư ới. Các ng u ồn dự p hò n g đ ó ph ả i th ự c hi ệ n theo đ úng c ác y ê u cầu h i ệ n hà n h. Điều 4 1 0. B ảo trì hệ th ống Các nhà máy đi ệ n, c ô ng ty đi ệ n l ự c, các đ ơ n v ị q u ản lý l ư ới đ i ệ n p h ải đ ị nh kỳ x em x ét toàn bộ các th i ết bị, đ ặ c b iệ t chú ý tới v ị trí của các k h oá ch uyển mạ c h, con n ối m ạch và tín h i ệ u b á o sự cố./.