02/HD-VKSTC

Hướng dẫn 02/HD-VKSTC về công tác Thực hành quyền công tố, Kiểm sát điều tra và Kiểm sát xét xử sơ thẩm ma túy năm 2018 do Viện Kiểm sát nhân dân tối cao ban hành VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỐI CAO ------- CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc --------------- Số: 02/HD-VKSTC Hà Nội, ngày 04 tháng 01 năm 2018 HƯỚNG DẪN CÔNG TÁC THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ, KIỂM SÁT ĐIỀU TRA VÀ KIỂM SÁT XÉT XỬ SƠ THẨM ÁN MA TÚY NĂM 2018 Thực hiện Ch ỉ thị số 01/CT-VKSTC ngày 20/12/2017 của Viện trưởng VKSND t ố i cao về công tác của ngành Ki ể m sát nhân d â n và Kế hoạch công tác trọng tâm của VKSND tối cao năm 2018; nhằm thực hiện tốt phương châm: " Đoàn kết, đ ổ i mới - Trách nhiệm, kỷ cương - Chất lượng, hiệu qu ả " ; ph ấ n đ ấu thực hiện tốt nhiệm vụ chống oan sai, chống bỏ l ọt tội phạm. VKSND tối cao (V ụ Thực hành quyền công tố và Kiểm sát điều tra án ma túy - Vụ 4) xây dựng hướng dẫn công tác Thực hành quyền công t ố , Kiểm sát điều tra và Kiểm sát xét xử sơ thẩm án ma túy năm 2018 (THQCT, KSĐT và KSXXST), như sau: 1. Về triển khai, quán triệt thực hiện các Chỉ thị, Nghị quyết và xây dự ng luật - Tiếp tục tổ chức nghiên cứu và quán triệt, triển khai thực hiện có hiệu quả các Nghị quyết của Quốc hội về những nội dung liên quan đến công tác TH Q CT, KSĐT và KSXXST các vụ án hình sự về ma tú y1 ; phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ công tác được giao và đạt ch ỉ tiêu giải quyết án ma túy nằm trong ch ỉ tiêu chung mà Quốc hội đ ã giao cho ngành Kiểm sát nhân dân2; hệ thống ch ỉ tiêu cơ bản đánh giá kết qu ả công tác nghiệp vụ trong ngành KSND và các Ch ỉ thị của Viện trưởng VKSND tối cao có liên quan đến giải quyết án hình sự nói chung3, tron g đó có nh ữ ng ch ỉ tiêu quan trọng là hạn chế tối đa việc bỏ lọt tội p h ạm, không làm oan người vô tội, tăng cường pháp ch ế trong hoạt động tư pháp4. - Bố trí, s ắ p xếp cử Kiểm sát viên, Kiểm tra viên, tham gia đầy đủ, đúng thành phần các Hội nghị, lớp tập hu ấ n, bồi dư ỡ ng nghiệp vụ và phổ biến nội dung các đạo luật mới có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2018 và các văn b ả n khác có liên quan đến công tác THQCT, KSĐT và KSXXST các vụ án hình sự về tội phạm ma túy. - Kịp thời báo cáo, phản ánh nh ữ ng khó khăn, vướng mắc, bất cập phát sinh từ thực ti ễ n công tác THQCT, KSHĐTP trong lĩnh vực giải quyết các vụ án ma túy và đề xuất các giải pháp tháo gỡ với VKSND cấp trên. 2. Về công tác Thực hành quyền công tố, Kiểm sát hoạt động tư pháp 2.1. Trong việc tiếp nhận, gi ả i quyết t ố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị kh ở i tố Viện kiểm sát các cấp phải tuân thủ thực hiện đúng nh ữ ng quy định trong Luật Tổ chức VKSND năm 2014, Bộ luật t ố tụng hình sự năm 2015; Thông tư liên tịch của liên ngành Trung ương hướng dẫn về việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin b á o về tội phạm và kiến nghị khởi tố (TG, TBVTP và KNKT), trong đó cần tập trung làm tốt một số nội dung sau: - Phân công trách nhiệm cụ thể cho 01 lãnh đạo đơn vị phụ trách và Kiểm sát viên thực hiện nhiệm vụ này; công chức được phân công phải thực hiện đầy đ ủ các quy trình, thủ tục từ tiếp nhận, cập nhật vào sổ theo dõi thụ lý, đến việc phân loại xử lý, xây dựng và quản lý hồ sơ; xây dựng báo cáo và đề xuất hướng xử lý đối với vụ việc theo quy định. - Để nắm chắc và đầy đủ thông tin t ố giác về tội phạm cần chấp hành nghiêm túc chế độ trực nghiệp vụ, việc tiếp công dân; quy định về việc b ố trí đặt hòm thư tiếp nhận TG, TBVTP; xây dựng mối liên hệ chặt chẽ với Cơ quan điều tra (CQĐT), các cơ quan h ữ u quan cùng cấp và thường xuyên theo dõi nắm bắt các thông tin về tội phạm ma túy trên các phương tiện thông tin đại chúng, cũng như mạng x ã hội trên Intremet. - Khi có nh ữ ng vụ việc phức tạp, nghiêm trọng xảy ra trên địa bàn cần nhanh chóng nắm thông tin đồng thời xây dựng báo cáo ban đầu gửi VKS cấp trên theo đúng thời gian quy định về chế độ thông tin báo cáo và quản lý công tác trong ngành KSND b a n hành kèm theo Quyết định số 279/QĐ-VKSTC ngày 01/8/2017 của VKSND tối cao (gọi tắt là Quy định 279). Nội dung báo cáo phải nêu được đ ầy đủ sự việc diễn ra (thời gian, địa điểm, ch ủ th ể thực hiện bắt giữ) , đối tượng có hành vi phạm tội (họ tên, năm sinh, HKTT) , vật chứng thu gi ữ (tên loại ma túy, khối l ượn g) , các biện pháp mà cơ quan chức năng đã tiến hành; những khó khăn vướng mắc và nội dung đề xuất, đề nghị VKS cấp trên hướng dẫn, hoặc xin ý kiến chỉ đạo. - Địa phương nào chưa xây dựng và ký kết được Quy chế phối hợp liên ngành trong việc tiếp nhận, giải quyết TG, TBVTP và KNKT nói chung và tội phạm về ma túy nói riêng thì cần báo cáo và tranh thủ sự chỉ đạo của cấp ủy cùng cấp để thực hiện; đối với các địa phương đã thực hiện thì cần rà soát, đ ố i chi ế u nội dung với các quy định mới trong BLTTHS năm 2015 đ ể điều chỉnh cho phù hợp. - Kiểm sát viên, Kiểm tra viên đ ược lãnh đạo phân công thụ lý kiểm sát việc giải quyết TG, TBVTP và KNKT cần phải phối hợp chặt chẽ với Điều tra viên, Cán bộ điều tra trong việc xác minh, thu thập ch ứng cứ; nghiên cứu hồ sơ ban hành văn bản yêu cầu xác minh và thực hiện đôn đốc giải quyết; mọi TG, TBVTP và KNKT phải được giải quyết kịp thời đúng thời hạn, n ế u có căn cứ c ầ n phải kéo dài thời hạn giải quyết thì theo đề nghị của C Q ĐT, Ki ể m sát viên, Kiểm tra viên báo cáo đề xuất lãnh đạo Viện ra Quyết định gia hạn thời hạn xác minh; trường hợp đã hết thời hạn giải quyết nhưng chưa thể ra Quyết định khởi tố hoặc không khởi tố vụ án h ì nh sự, CQĐT ra Quyết định tạm đình ch ỉ việc giải quyết thì phải kiểm sát chặt chẽ căn cứ ra quyết định, khi căn cứ tạm đình ch ỉ không còn phải yêu cầu CQĐT phục hồi ngay việc giải quyết theo quy định. - Đối với các TG, TBVTP và KNKT thuộc các trường hợp VKS trực ti ế p giải quyết phải phân công Kiểm sát viên có năng lực, kinh nghiệm giải quyết. Kiểm sát viên đ ược phân công phải lập kế hoạch xác minh và đề xuất hướng giải quyết theo đúng quy định của pháp luật. - Khi xây dựng Kế hoạch công tác năm 2018, các đơn vị b ắ t buộc phải xây dựng kế hoạch kiểm sát trực tiếp việc giải quyết TG, TBVTP và KNKT đối với CQĐT cùng cấp hoặc cấp dưới. Ph ấ n đ ấu mỗi đơn vị phải thực hiện được ít nhất 01 cuộc kiểm sát trực tiếp đối với CQĐT cùng cấp và 01 cuộc kiểm tra đơn vị VKSND cấp dưới về công tác này. Sau khi kiểm sát, kiểm tra phải ban hành được kết luận đánh giá nh ữ ng ưu điểm và nh ữ ng khuyết điểm, tồn tại, nếu có vi phạm thì ban hành kiến nghị hoặc kháng nghị yêu c ầ u đơn vị hoặc cá nhân có vi phạm thực hiện kh ắ c phục hoặc h ủ y bỏ các quyết định trái pháp luật. (Lưu ý: các đơn vị khi ban hành k ế t luận, kiến nghị hoặc kháng nghị c ầ n gửi về VKSND t ố i cao (Vụ 4) trong thời g ian sớm nhất để theo dõi và t ổ ng hợp phục vụ xây dựng báo cáo sơ kết, t ổ ng kết hoặc báo cáo của Viện trưởng VKSND tối cao tại các kỳ họp Quốc hội) 2.2. Trong việc kh ở i tố vụ á n, kh ở i tố bị can Kiểm sát chặt chỗ việc khởi tố vụ án, khởi tố bị can của CQĐT, c ầ n chú ý một số nội dung sau: - Kiểm sát chặt ch ẽ việc lập biên bản thu giữ, niêm phong và mở niêm phong đối với vật chứng thu giữ nghi là ma tú y trong các trường hợp bắt giữ, khám xét, c ầ n xác định kh ố i lượng, trích m ẫ u đ ể thực hiện trưng c ầ u giám định; kiểm sát chặt ch ẽ nội dung quyết định tr ưn g cầu giám định của CQĐT và kết luận giám định của Cơ quan chuyên môn trong các vụ án liên quan đến ma túy, tập trung vào việc xác định loại và khối lượng ma túy như Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) đã quy định; lưu ý thận trọng khi xem xét phê chuẩn Quyết định khởi t ố bị can trong các vụ án khám phá bằng biện pháp truy xét, không thu giữ được vật chứng là ma túy, ch ỉ có lời khai nhận của các đối tượng trong vụ án. - Kể từ thời điểm 0 giờ 00 phút ngày 01/01/2018 Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) có hiệu lực thi hành, yêu cầu các VKSND địa phương nghiên cứu k ỹ các điểm mới trong chương tội phạm về ma túy và bám sát nội dung hướng dẫn thực hiện trong Nghị quyết số 41/2017/ Q H14 ngày 20/6/2017 đ ể triển khai thực hiện . Cần phải xử lý nghiêm tội phạm về ma túy, đối với các trường hợp mua bán, sử dụng các chất như chất ma túy nhưng khi giám định không phải chất nằm trong danh mục các chất ma tú y , tiền chất dùng vào việc sản xuất chất ma túy thì phải yêu c ầ u C Q ĐT c ủ ng cố chặt chẽ hồ sơ, làm rõ ý thức chủ quan của người có hành vi vi phạm đ ể x ử lý theo đú ng quy định c ủ a pháp luật. - Khi nhận đ ược Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, Kiểm sát viên phải nghiên cứu hồ sơ, xem xét tài liệu chứng cứ để đ ề xuất người có thẩm quyền quyết định phê chuẩn hay không phê chuẩn, hoặc cần phải yêu cầu C Q ĐT bổ sung thêm tài liệu chứng cứ. Kiên quy ế t không phê chuẩn khi không có đ ủ căn cứ. Trong các trường hợp người bị khởi tố bị can không thừa nhận hành vi phạm tội, kêu oan thì Kiểm sát viên phải trực tiếp vào hỏi để làm r õ các nội dung trong hồ sơ, đánh giá các tài liệu chứng cứ trước khi đề xuất lãnh đạo ra Quyết định. - Phối hợp chặt ch ẽ với CQĐT cùng cấp để xác đị nh đú ng thẩm quyền điều tra, nếu th ấ y vụ án đ ang điều tra không thuộc thẩm quyền xử lý theo quy đị nh của pháp luật, thì phải yêu cầu C Q ĐT cùng cấp làm các thủ tục chuyển vụ án đến đúng C Q ĐT có thẩm quyền điều tra; nếu VKS đã yêu cầu mà CQĐT không thực hiện thì VKS ra quyết định chuyển vụ án theo quy định tại điểm d khoản 1 Điề u 169 BLTTHS năm 2015; không để VKS ra Q uyế t định chuyển vụ án hình sự để truy tố theo thẩm quyền khi vụ án đ ã kết thúc điều tra. 2.3. Trong việc b ắ t, tạm gi ữ , tạm giam Viện kiểm sát các cấp cần phải thực hiện nghiêm các quy định của BLTTHS năm 2015, Luật Thi hành tạm gi ữ , tạm giam năm 2015 để kiểm sát chặt chẽ các căn cứ, điều kiện, thời hạn trong việc áp dụng các biện pháp ngăn chặn là b ắ t, tạm giữ, tạm giam của CQĐT; kh ắ c phục tình trạng lạm dụng việc b ắ t, giữ, nhất là trường hợp giữ người trong trường hợp khẩn cấp. Trong đó c ầ n thực hiện các nội dung sau: - Khi ph ê chuẩn lệnh bắt người bị gi ữ trong trường hợp khẩn cấp, gia hạn tạm gi ữ , b ắ t bị can đ ể tạm giam và tạm giam bị can phải kiểm sát chặt ch ẽ về các căn cứ, áp dụng đúng các quy định của BLTTHS năm 2015 và các văn bản hướng dẫn đang có hiệu lực thi hành. Trường hợp trong hồ sơ đề nghị phê chuẩn chưa đ ủ tài liệu, chứng cứ đ ể thực hiện phê chuẩn thì phải y êu c ầ u C Q ĐT kịp thời bổ sung. Nếu đ ã yêu cầu mà CQĐT vẫn không cung cấp đ ủ chứng cứ thì kiên quyết không phê chuẩn, đ ồ ng thời yêu cầu tr ả tự do ngay cho người bị b ắ t, tạm gi ữ . Lưu ý về đặc thù của loại tội phạm về ma túy, khi bắt người có hành vi phạm tội quả tang thường có mặt những người có liên quan như: lái xe, người thân hoặc bạn bè c ủ a đ ối tượng phạm tội đ i cùng có mặt tại thời đ i ể m b ắ t gi ữ ; khi gặp trường hợp này, VKS phải yêu cầu CQĐT tập trung kh ẩ n trương xác minh làm rõ mối quan hệ gi ữ a các đối tượng, về nhân thân, về ý thức chủ quan và các hành vi liên quan đến tội phạm về ma túy,... để phân loại xử lý kịp thời nhằm giảm đến m ứ c thấp nhất tỷ lệ bắt giữ hình sự nhưng sau đó phải xử lý hành chính hoặc phải trả tự do vì không c ó hành vi phạm tội xảy ra. - Phấn đấu các trường hợp do VKS phê chuẩn lệnh tạm giam, b ắ t bị can đ ể tạm giam phải đảm bảo đầ y đủ ch ứ ng cứ buộc tội, các điều kiện cần và đ ủ để tạm giam, không đ ể trường hợp VKS đ ã phê chuẩn nhưng sau phải đình ch ỉ điều tra vì không ch ứ ng minh đư ợc hành vi phạm tội hoặc Tòa án tuyên khôn g phạm tội. 2.4. Trong giai đoạn điều tra, truy tố các vụ án hình sự về ma túy - Thực hiện vào sổ thụ lý theo dõi đ ầ y đủ, kịp thời các vụ án đ ã khởi tố điều tra; ph â n công Kiểm sát viên thực hiện nhiệm vụ THQCT, KSĐT đối với vụ án và Kiểm tra viên giúp việc. Ki ể m sát viên được phân công phải bám sát và ki ể m sát chặt chẽ quá trình điều tra thu thập chứng cứ của Điều tra viên, Cán bộ điều tra để áp dụng linh hoạt các biện pháp kiểm sát, mọi hoạt động điều tra thu thập chứng cứ phải đ ược ki ể m sát chặt chẽ, đú ng trình tự, thủ tục quy đ ịn h của tố tụng hình sự. Thực hiện nghiêm túc quy định trong quy chế nghiệp vụ, ngay sau khi có quyết định phân công, Kiểm sát viên đ ược ph â n công thụ lý phải nghiên cứu hồ sơ đề ra yêu cầu điều tra đối với vụ án, g ử i cho CQĐT đ ể thực hiện và trong quá trình điều tra phải bám sát tiến độ điều tra vụ án, yêu cầu Điều tra viên thực hiện các nội dung trong yêu cầu điều tra; nếu trong quá trình kiểm sát phát hiện nh ữ ng v ấ n đ ề mới c ầ n phải làm rõ hoặc nh ữ ng nội dung trong yêu cầu điều tra chưa được thực hiện thì tiếp tục ban hành yêu c ầ u điều tra bổ sung, nhắc lại nh ữ ng yêu c ầ u chưa được thực hiện và đ ôn đốc Điều tra viên thực hiện. Tất cả vụ án đều phải ban hành yêu c ầ u điều tra, đ ây là yêu cầu bắt buộc phải thực hiện. - Kiểm sát chặt chẽ hoạt động thu thập chứng cứ, tài liệu, đồ vật, d ữ liệu điện tử, biên bản về hoạt động điều tra c ủ a CQĐT; Chú ý các quy định mới trong BLTTHS năm 2015, Ki ể m sát viên phải tham gia đ ầ y đủ các hoạt động khám nghiệm hiện trường, khám xét, hoạt động đ ối chất, nhận dạng, nhận biết giọng nói, thực nghiệm điều tra của Điều tra viên; tuân thủ quy định về việc giao nhận hồ sơ, tài liệu, chứng cứ, biên b ả n hoạt động điều tra gi ữ a CQĐT và VKSND, thực hiện đóng dấu bút lục và sao lưu tài liệu phục vụ xây dựng hồ sơ kiểm sát theo đúng quy định. Chấp hành nghiêm ch ỉ nh việc s ắ p xếp hồ sơ kiểm sát án hình sự theo quy định về lập hồ sơ kiểm sát của VKSND tối cao. - Kiểm sát viên phải tham gia trực tiếp kiểm sát việc hỏi cung của Điều tra viên, ít nh ấ t một lần trên một bị can. Đối với nh ữ ng bị can có đơn khiếu nại, kêu oan hoặc tố cáo việc Điều tra viên thiếu khách quan trong hoạt động điều tra thu thập chứng cứ hoặc bị can có lúc nhận tội, có lúc không nhận tội thì Ki ể m sát viên phải trực tiếp lấy lời khai bị can đ ể làm r õ nội dung và đ ề xuất biện pháp giải quyết kịp thời, tuyệt đ ố i tuân th ủ n g uyên tắc suy đoán vô tội; ki ể m sát chặt chẽ việc thực hiện các quy định của pháp luật về đảm bảo các quyền của bị can trong tố tụng hình sự n hư việc được giải thích quyền và nghĩa vụ, quyền được thuê hoặc ch ỉ định luật sư bào ch ữ a, quyền im lặng,... - Đối với nh ữ ng vụ án lớn, có tính chất đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp, nhiều bị can, liên quan đến nhiều địa bàn khác nhau th ì Lãnh đạo đơn vị cần phải quan tâm ch ỉ đ ạo sát sao, đị nh kỳ yêu cầu Kiểm sát viên, Kiểm tra viên thụ lý vụ án tổng hợp báo cáo kết quả KSĐT để nắm chắc tiến đ ộ giải quyết, từ đó có định hướng, chỉ đạo giải quyết tiếp. - Việc xin gia hạn thời hạn điều tra vụ án, gia hạn tạm giam phải đ ược kiểm sát chặt chẽ về điều kiện, thẩm quyền và tuân thủ đúng trình tự, th ủ t ụ c quy định của BLTTHS. Đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, VKSND tối cao quyết định gia hạn điều tra lần thứ ba5 và gia hạn tạm giam l ầ n thứ ba6; VKS có vụ án, bị can xin gia hạn phải gửi văn bản đề nghị và hồ sơ vụ án đến VKSND t ố i cao (Vụ 4), chậm nhất 10 ngày trước khi hết thời hạn điều tra, hết thời hạn tạm giam. - Các VKSND địa phương c ầ n nghiên cứu k ỹ nội dung văn bản hướng dẫn của VKSND tối cao về chuyên đề "Nâng cao chất l ư ợng công t á c THQCT, KSĐT các vụ án hình sự nhằm hạn chế việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung gi ữ a các cơ quan tiến hành t ố tụng", vận dụng linh hoạt các giải pháp được đưa ra với điều kiện thực tế của đơn vị mình để thực hiện có hiệu quả nh ằ m hạn chế thấp nhất việc trả hồ sơ gi ữ a các cơ quan tiến hành tố tụng; phấn đấu không để hồ sơ bị trả điều tra bổ sung vì lý do thiếu chứng cứ hoặc vi phạm t ố tụng. Các đơn vị tiếp tục thực hiện chuyên đ ề về việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung gi ữ a các cơ quan tiến hành tố tụng, theo dõi, quản lý chặt chẽ, tổng hợp số liệu, định kỳ báo cáo g ử i về VKSND t ố i cao (Vụ 4) đúng thời hạn quy định. Chú ý khi xây dựng báo cáo phải nêu và phân tích cụ thể các lý do trả hồ sơ để điều tra bổ sung, ch ỉ rõ nguyên nhân và trách nhiệm của t ừn g cơ quan tiến hành t ố tụng. - Tiến hành kiểm sát chặt chẽ các quyết định tố tụng của CQĐT như: Quyết định đình chỉ điều tra vụ án, đình ch ỉ điều tra bị can; Quyết định tạm đình ch ỉ điều tra vụ án, tạm đình chỉ điều tra bị can,...; kịp thời phát hiện nh ữn g vi phạm (nếu có), đ ể ban hành quyết định yêu cầu CQĐT thay đ ổi hoặc hủy bỏ. Riêng đối với án tạm đình ch ỉ điều tra, năm 2017 Viện trưởng VKSND tối cao đã ban hành Ch ỉ thị số 06/CT-VKSTC ngày 02/10/2017 về tăng cường trách nhiệm của VKSND trong việc theo dõi, quản lý, giải quyết các vụ án hình sự tạm đ ì nh ch ỉ , trong khi chờ xây d ự ng Thông tư liên tịch hướng dẫn của liên ngành Trung ương yêu cầu các đơn vị VKSND địa phương quán triệt, ch ỉ đ ạo và tổ chức thực hiện nghiêm túc các quy định c ủ a pháp luật và Ch ỉ thị, quy chế nghiệp vụ, quy định của ngành KSND liên quan đến việc theo dõi, quản lý, giải quyết án tạm đình ch ỉ tại VKS cấp mình; xác định việc theo dõi, quản lý, giải quyết án tạm đ ì nh ch ỉ là một trong nh ữ ng nhiệm vụ trọng tâm của công tác THQCT và KSHĐTP tr o ng lĩnh vực hình sự. Giao một đơn vị, bộ phận công tác chủ trì, đề xuất việc phối hợp với các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng cùng cấp, chỉ đạo VKSND cấp dưới định kỳ (6 tháng, 1 năm) tổ chức rà soát, phân loại án tạm đình ch ỉ thuộc trách nhiệm của đơn vị, VKS cấp mình theo d õ i, quản lý để thống nhất về số liệu, xây dựng báo cáo tổng hợp, thống kê. Căn cứ kết quả rà soát, ph â n loại án tạm đình ch ỉ , VKS các cấp chủ trì, phối hợp với các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng cùng cấp thống nhất hình th ứ c, biện pháp xử lý, giải quy ế t kịp thời án tạm đì nh ch ỉ theo đúng quy định của pháp luật và tùy từng trường hợp cụ thể xử lý như sau: + Đối với các trường hợp chưa hết thời hạn truy cứu trách nhiệm hình sự thì phải xác định rõ nguy ê n nhân tạm đình ch ỉ và khẩn trương áp dụng các biện pháp k hắ c phục lý do tạm đ ì nh ch ỉ đ ể phục hồi, giải quyết vụ án th eo quy định của pháp luật; + Đối với trường hợp đ ã hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc do thay đổ i quy định của pháp luật mà hành vi phạm tội không bị coi là tội phạm n ữ a, phải kịp thời yêu cầu cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng cùng cấp ra quyết định đình chỉ hoặc tự mình ra quyết định đình chỉ vụ án theo quy định của pháp luật; + Trường hợp có khó khăn, vướng mắc, không thống nhất được quan điểm giải quyết giữa các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng cùng cấp th ì VKS chủ trì, báo cáo với các cơ quan có thẩm quyền để giải quyết. Chú ý : Báo cáo công tác đị nh kỳ của VKS các cấp phải có nội dung phân tích chi ti ế t về số liệu th ố ng kê, phân loại và xử lý, giải quyết án tạm đình chỉ thuộc trách nhiệm của đơn vị, VKS cấp mình. Ch ỉ đ ạo các đơn vị, bộ phận THQCT, KSĐT, KSXX các vụ án hình sự có trách nhiệm lập, xây dựng hồ sơ án tạm đì nh ch ỉ theo đúng quy định về việc lập hồ sơ kiểm sát của Ngành. Tiến hành kiểm tra đối với cấp dưới về việc thực hiện Ch ỉ thị của VKSND tối cao, đồng thời tổng hợp các khó khăn vướng mắc gửi về VKSND tối cao (Vụ 4) đ ể xây dựng báo cáo chung trong toàn Ngành. - Khi vụ án kết thúc điều tra đ ề nghị truy tố, Kiểm sát viên tiếp tục nghiên cứu toàn bộ hồ sơ, thực hiện trích cứu hồ sơ, xây dựng báo cáo tổng hợp, đánh giá phân tích các chứng cứ buộc tội, gỡ tội; tiến hành phúc cung, nhất là các trường hợp bị can không nhận tội, thay đổi lời khai hoặc lời khai vẫn còn có mâu thuẫn mà chưa đ ược làm rõ, tạo điều kiện đ ể luật sư (nếu có) tham gia cùng khi tiến hành hỏi cung; tổng hợp xây dựng báo cáo đề xuất, dự thảo cáo trạng truy t ố ; việc truy tố phải bảo đảm đú ng người, đú ng tội và đúng trình tự thủ tục quy định của pháp luật. - Viện kiểm sát các cấp chủ động tổ chức nghiên cứu xây dựn g báo cáo sơ kết 1 năm thực hiện Ch ỉ thị số 06 ngày 02/10/2017 của Viện trưởng VKSND tối cao về tăng cường trách nhiệm của VKSND trong việc theo dõi, quản lý và giải quyết các vụ án hình sự tạm đình chỉ và gửi về VKSND tối cao (V ụ 4) trước ngày 31/10/2018. 2.5. Trong giai đoạn xét x ử sơ th ẩ m các vụ án hình sự về ma túy - Thực hiện đầy đ ủ các quy định về quy tr ì nh thủ tục và k ỹ năng nghiệp v ụ trong công tác THQCT, KSXXST vụ án hình sự đ ối với các tội phạm về ma túy, ch ủ động trong xét hỏi và tranh luận với luật sư, bị cáo nhằm bảo vệ quan điểm đã truy tố trong cáo trạng. - Chấp hành nghiêm túc về thẩm quyền THQCT, KSXXST các vụ án về ma túy theo quy định của pháp luật và quy ch ế nghiệp vụ c ủ a ngành. Đối với những vụ án có nhiều tình tiết p hứ c tạp , đông bị can , dư luận quan tâm, VKSND cấp trên thụ lý THQCT và KSĐT thì chậm nhất là 02 tháng trước khi kết th ú c điều tra, VKS cấp trên phải có văn b ả n thông báo cho VKS cấp có thẩm quyền THQCT và KSXXST đ ể cử Kiểm sát viên tham gia nghiên cứu hồ sơ; VKS cấp dưới kịp thời c ử Kiểm sát viên tham gia nghiên cứu vụ án VKS cấp trên thụ lý THQCT và KSĐT để ch ủ động trong công tác khi đ ược VKS cấp trên yêu cầu. Kiểm sát viên đ ược phân công phải chủ động phối hợp chặt chẽ với Kiểm sát viên đ ang THQCT và KSĐT để nghiên cứu hồ sơ, cùng đánh giá chứng cứ s ử dụng đ ể buộc tội và những chứng cứ g ỡ tội, kịp thời phát hiện những sơ hở, thiếu sót trong hồ sơ để yêu c ầ u CQĐT bổ sung, kh ắ c phục. - Viện kiểm sát nhân dân các địa phương tổ chức việc tập hợp nh ữ ng khó khăn, vướng mắc và nh ữ ng đ ề xuất, kiến nghị khi đ ược VKSND tối cao (Vụ 4) phân công thụ lý TH Q CT và KSXXST nh ữ ng vụ án về ma túy để xây dựng báo cáo và gửi về VKSND tối cao (Vụ 4) trước ngày 30/7/2018. - Thông qua công tác THQCT và KSHĐTP trong việc giải quyết án ma túy, VKSND các c ấ p kịp thời phát hiện nh ữ ng vi phạm, thiếu sót trong hoạt động điều tra, xét xử, bào ch ữ a, phiên dịch, giám định tư pháp, xác minh thu gi ữ và x ử lý tiền, tài sản do phạm tội mà có,... để ban hành kiến nghị yêu c ầ u khắc phục. Đồng thời, chú ý phát hiện những sơ hở, thiếu sót, bất cập trong công tác quản lý Nhà nước đ ể kịp thời ban hành kiến nghị xử lý và phòng ngừa vi phạm. 2.6. Công tác gi ả i quyết khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền và ki ể m sát việc gi ả i quyết đơn khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp - Tiến hành ph â n loại các đơn đ ược gửi đến để tiến hành gi ả i quyết theo đúng trình tự, thời hạn quy định. Đối với những đơn không thuộc thẩm quyền phải kịp thời chuy ể n đến các Cơ quan đ ang thụ lý hồ sơ đ ể giải quyết. Nh ữ ng đơn, thư khiếu nại liên quan đến việc giám đị nh hàm lượng, về ch ấ t ma túy, về s ử d ụ ng các biện pháp nghiệp v ụ khác,... thì phải nghiên cứu kỹ các văn bản pháp luật liên quan; trường hợp cần thiết phải có văn bản tham khảo ý kiến c ủ a cơ quan chuyên môn trước khi trả lời. - Đối với nhưng đơn khiếu nại , tố cáo liên quan đ ến hoạt động tố tụng của Điều tra viên, Cán bộ điều tra, Kiểm sát viên, Kiểm tra vi ê n, Thẩm phán, Thư ký thì phải kiểm tra, xem xét thận trọng, khách quan; nếu c ó dấu hiệu của tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp thì phải chuyển đến CQĐT của VKSND tối cao để xem xét gi ả i quyết theo thẩm quyền. - Với những thông tin liên quan đến tội phạm ma túy thuộc địa bàn được nêu trên phương tiện thông tin đại chúng, phải kh ẩ n trương xác minh, nếu có d ấ u hiệu của tội phạm phải có văn bản yêu cầu Cơ quan điều tra xử lý theo thẩm quyền. Với các th ô ng tin được nêu tại điểm báo của VKS cấp trên phải tổ chức kiểm tra nghiên cứu hồ sơ cụ thể và kịp thời có văn bản báo cáo kết quả g iải quyết cho VKS cấp trên theo đúng quy định. 2.7. Công t á c phối hợp trong gi ả i quyết án ma túy - Các VKS địa phương cần xây dựng mối quan hệ phối hợp chặt chẽ với các cơ quan t ố tụng cùng cấp trong giải quyết án ma túy; nếu có điều kiện thì xây dựng quy chế phối hợp gi ữ a các cơ quan tố tụng để thực hiện. 3. Công tác tương trợ tư pháp - Đối với n hữ ng vụ án về ma túy khi xác định có yếu tố nước ngoài, phải kịp thời yêu c ầ u CQĐT thực hiện các quy trình, thủ tục theo quy định của pháp luật. Nh ữ ng trường hợp cần tương trợ tư pháp phải có văn bản gửi Vụ Hợp tác quốc tế và Tương trợ tư pháp về hình sự (Vụ 13), VKSND tối cao để thực hiện đ áp ứng yêu c ầ u giải quyết các vụ án ma túy mà đơn vị đ ang thụ lý. - Thực hiện nghiêm túc các yêu c ầ u về tương trợ tư pháp, kịp thời có các văn bản báo cáo và đề nghị VKSND tối cao (Vụ 13) thực hiện các nội dung về tương trợ tư pháp để giải quyết vụ án đ ược đúng thời hạn theo quy định của pháp luật. - Viện KSND các địa phương có đường biên giới phải ch ủ độn g phối hợp với Cơ quan tiến hành t ố tụng cùng cấp và Cơ quan có thẩm quyền (Cơ quan ngoại vụ) của địa phương để có các hình thức, biện pháp trao đổi thông tin và tương trợ giúp đỡ khi xử lý các tội phạm về ma túy theo đúng quy định. 4. Công tác kiểm tra, hướ n g dẫn, chỉ đạo nghiệp vụ đ ối với Viện kiểm sát nhân dân cấp dưới - Căn cứ Ch ỉ thị công tác số 01/CT-VKSTC ngày 20/12/2017 của Viện trư ở ng VKSND t ố i cao và hướng dẫn công tác này, VKSND cấp t ỉ nh căn cứ vào t ì nh hình thực tế của địa phương mình như đội ngũ công chức, Kiểm sát viên, Kiểm tra viên, cơ sở vật chất phục vụ công tác, diễn biến của tội phạm ma túy tron g các năm qua đ ể xây dựng chương trình và hướng d ẫ n công tác năm 2018 cho các VKSND cấp dưới phù hợp. - Thực hiện nghiêm túc, đầy đ ủ việc báo cáo các vụ việc theo quy định tại Điều 17, Điều 18, Điều 19 (nếu có), Đi ề u 20 của Quy chế số 279 và những vụ, việc khó khăn, phức tạp để VKSND cấp trên giải quyết các vụ án về ma túy đúng quy định pháp luật. Đối với những vụ, việc đặc biệt nghiêm trọng, dư luận xã hội quan tâm và các trường hợp c ầ n thiết thì VKSND cấp trên phải cử Ki ể m sát viên hoặc l ã nh đ ạo đơn vị t rực tiếp hư ớng d ẫ n, ch ỉ đ ạo tại VKSND địa phương. - Định kỳ hoặc đột xuất thực hiện kiểm tra công tác nghiệp vụ đối với VKSND cấp dưới để kịp thời phát hiện và kh ắ c phục nh ữ ng thiếu sót, tồn tại trong công tác THQCT, KSĐT và KSXXST các vụ án hình sự v ề ma túy; ch ủ động xây d ựn g kế hoạch, nội dung kiểm tra công tác đố i với VKSND c ấ p dưới ngay từ đ ầu năm. - Ph â n công Kiểm sát viên, Kiểm tra viên theo dõi, chỉ đạo, hướng dẫn công tác nghiệp vụ đối với các VKSND cấp dưới theo từng địa bàn cụ thể; để việc theo dõi, ch ỉ đ ạo, hướng dẫn có hiệu quả, chất lượng th ì cần g ắ n trách nhiệm của cá nhân với kết quả công tác THQCT, KSĐT và KSXXST các vụ án về ma túy của địa phương được ph â n công theo dõi, đ ồng thời lấy kết qu ả đ ó đ ể đánh giá thành tích cá nhân và bình xét thi đ ua khen thưởng hàng năm. 5. Chấp hành chế độ báo cáo - Viện KSND các cấp thực hiện nghiêm túc việc g ử i các loại báo cáo định kỳ và các loại báo cáo khác theo đúng quy định tại các Điều 7, 8, 10, 11, 12 , 13, 14, 17, 18, 19, 20 của Quy chế số 279; các báo cáo đột xuất khác th e o yêu cầu của VKSND cấp trên. Khi xây dựng báo cáo phải thống kê đầy đủ số liệu, nêu đ ầy đủ thông tin cần thiết theo yêu c ầ u. - Đối với báo cáo th ỉ nh thị xin ý kiến VKSND tối cao, các VKSND địa phương phải g ử i kèm theo hồ sơ chính và hồ sơ kiểm sát của vụ án (lưu ý không đ ược gửi kèm theo vật chứng là ma túy cùng với hồ sơ); nội dung của báo cáo th ỉ nh thị c ầ n phải thể hiện được nội dung, diễn biến của vụ án, các quan điểm giải quyết và nh ữ ng nội dung cần xin ý kiến ch ỉ đ ạo. 6. Các nhiệm vụ cụ th ể cần thực hiện trong năm 2018 Các VKSND địa phương phối hợp với Vụ 4 để nghiên cứu, thực hiện một số nhiệm vụ cụ thể sau đây: - Thực hiện nghiêm túc Kết luận số 95-KL/TW ngày 02/4/2014 của Ban Bí thư về việc tiếp tục thực hiện Ch ỉ thị số 21-CT/TW ngày 26/3/2008 của Bộ Chính trị về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo, ch ỉ đ ạo công tác phòng, ch ố ng và kiểm soát ma túy trong tình hình mới, trọng tâm là đợt phát động tháng hành động cao điểm phòng, chống ma túy hàng năm. Tích c ự c đẩ y mạnh phối hợp liên ngành nhằm thực hiện t ố t các mục tiêu, nhiệm vụ, chương trình Quốc gia v ề phòng, chống và kiểm soát ma túy. - Theo dõi, qu ả n lý, thu thập số liệu phục vụ chuyên đề án tạm đì nh ch ỉ ; định kỳ tổng hợp báo cáo để phục vụ việc xây dựng các báo cáo của Viện trưởng VKSND t ố i cao tại các kỳ họp Quốc hội và công tác sơ kết, t ổ ng kết của Ngành. - Theo dõi, quản lý, thu thập số liệu xây dựng báo cáo chuyên đề về án trả hồ sơ để điều tra bổ sung vào các thời điểm sơ kết, tổn g kết và phục vụ báo cáo của Viện trưởng VKSND tối cao tại các kỳ họp Qu ố c hội (lưu ý giải trình, thuyết minh số liệu khi có yêu cầu); phân tích r õ nguyên nhân các trường hợp Tòa án trả hồ sơ yêu cầu khởi tố tội phạm, người phạm tội mới. - Phối hợp cung cấp số liệu xây dựng chuyên đề " Thực hành quyền c ô ng tố, kiểm sát các hoạt động xác minh thu gi ữ tiền, tài sản do phạm tội mà có trong các v ụ án ma túy. Kiến nghị và giải pháp thực thi có hiệu quả" và chuyên đề "Kiểm tra, đánh giá và s ử dụng chứng cứ buộc tội, chứng cứ g ỡ tội trong các vụ án liên quan đến ma túy được đấu tranh khám phá bằng biện pháp truy xét". Trong quá trình thực hiện hư ớng dẫn này, nếu có gì khó khăn vướng mắc hoặc đề xuất gì, đề nghị VKS các c ấ p kịp thời phản ảnh về VKSND t ố i cao (Vụ 4) đ ể xử lý. Vụ trưởng Vụ 4 giao cho Phòng Tham m ưu tổng hợp (Phòng 1) có nhiệm vụ giúp Vụ trưởng theo dõi, tập hợp t ì nh hình, đ ôn đ ốc và kiểm tra việc thực hiện hướng dẫn này. Trên đ ây là hướng dẫn một số nội dung cơ bản của c ô ng tác THQCT, KSĐT và KSXXST án hình sự về ma túy năm 2018: trên cơ sở hướng dẫn này và kế hoạch công tác của đơn vị đề nghị VKSND cấp t ỉ nh xây dựng kế hoạch công tác THQCT, KSĐT và KSXXST án hình sự về ma túy của đơn vị mình và kịp thời hướng dẫn nghiệp vụ cho VKSND cấp huyện triển khai thực hiện xong trước ngày 20/01/2018. Kế hoạch và hướng dẫn công tác đ ược g ử i về Vụ 4 để t ổ ng hợp theo dõi và quản lý chung trong toàn ngành./. Nơi nhận: - Các đ/ c Lãnh đ ạo VKSNDTC ( để báo cáo); - Viện t rưở ng VKS Quân sự Trung ươ ng ; - Văn phòng VKSNDTC (đ ể theo dõi); - Các đơ n vị thuộc VKSNDTC ( để phối hợp); - Vi ệ n tr ưởng VKSND cấp cao 1 , 2 , 3; - Vi ệ n tr ưởng VKSND t ỉ nh , TP tr ự c thuộc TW; - Lưu: VT , V4. TL. VIỆN TRƯỞNG VỤ TRƯỞNG - VỤ THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ VÀ KIỂM SÁT ĐIỀU TRA ÁN MA TÚY Nguyễn Minh Đức 1 S ố 111/2015 /Q H 1 3 v à s ố 133/2015/QH 1 3 ngày 27/ 11/ 2015 2 N g h ị quy ết số 3 7/2012 /QH13 ngày 2 3/ 11/20 1 2, Ngh ị quy ết số 63/201 3/QH13 ng à y 27/11/201 3 và Ngh ị quy ết s ố 96/201 5/QH13 ng à y 26/6/ 2015. 3 Ban hành kèm t h e o Q uy ế t đị nh s ố 379/Q Đ -VKSTC n g ày 10/10 /2017 v à Quy ế t đị nh s ố 62 / Q Đ -VKSTC ng à y 22 / 02/201 3 của V iện trưởng Viện KSND tố i cao 4 Ch ỉ thị số 0 4/ CT - VKSTC ngày 10/7/2015 v ề "Tă ng cư ờ ng các biệ n pháp ph ò ng, ch ố n g oan s ai và nâng cao t r ách n hiệm trong gi ả i quy ế t bồi th ườ ng thiệt hại cho b ị c áo bị oan trong h oạ t độ ng tố t ụ ng hì nh s ự " ; Ch ỉ thị s ố 08/ CT-VKSTC ngày 06 / 4/2016 về tă ng cường công tác khá ng ngh ị án hì nh sự. Ch ỉ thị s ố 09 /CT -VKS T C ngày 06 / 4 /2 016 về t ă ng cư ờ ng c ô ng tác tranh tụ ng tại ph iê n tòa , C hỉ thị s ố 06 / CT-VKSTC ng à y 02/ 10/ 2017 v ề tăng c ườ ng trách nhiệm của VKSN D trong theo d õ i , qu ả n lý v à gi ả i quy ết á n tạm đì nh chỉ. 5 Đi ểm d kho ả n 5 Đi ề u 172 BLTTHS năm 2015. 6 Kho ả n 6 Đi ề u 173 BLTTHS n ă m 2015.