TCVN6400:2010

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6400:2010 (ISO 707:2008/IDF 50:2008) về Sữa và các sản phẩm sữa - Hướng dẫn lấy mẫu TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 6400:2010 ISO 707:2008 SỮA VÀ SẢN PHẨM SỮA - HƯỚNG DẪN LẤY MẪU Milk and milk products - Guidance on sampling Lởi nói đầu TCVN 6400:2010 thay thế TCVN 6400:1998; TCVN 6400:2010 hoàn toàn tương đương với ISO 707:2008/IDF 50:2008; TCVN 6400:2010 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/F12 Sữa và sản phẩm sữa bi ê n soạn, Tống cục Tiêu chuẩn Đo lư ờ ng Chất lượng đ ề nghi, Bộ Khoa học và Công nghệ c ô ng bố. SỮA VÀ SẢN PHẨM SỮA - HƯỚNG DẪN LẤY MẪU Milk and milk products - Guidance on sampling 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này đưa ra hướng dẫn về các phương pháp lấy mẫu sữa và sản phẩm sữa để phân tích vi sinh vật, các chỉ tiêu vật lý, hoá học và cảm quan, không bao gồm phương pháp lấy mẫu tự động (bán tự động). CHÚ TH Í CH: Xem th ê m T à i liệu tham khảo [9]. 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi n ă m công bố thì áp dụng phiên b ả n mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu c ó ). ISO 7002, Agricultural food products - Layout for a standard method of sampling from a lot (Nông sản thực phẩm - Sơ đồ trình bày phương ph á p chu ẩ n lấy mẫu theo lô hàng). 3. Thuật ngữ và định nghĩa Trong tiêu chuẩn này sử dụng thuật ngữ và định nghĩa nêu trong ISO 7002 và các thuật ngữ, định nghĩa sau: 3.1 M ẫ u phòng thử nghiệm (laboratory sample) M ẫ u được chuẩn bị để gửi đến phòng thử nghiệm và để kiểm tra ho ặ c thử nghiệm [3 .1 của ISO 78-2:1999 [1] ] 3.2 Ph ầ n mẫu thử (test portion) Lượng vật liệu được lấy từ mẫu phòng thử nghiệm dùng để thử nghiệm hoặc quan sát. [được chấp nhận từ 3.3 của ISO 78-2: 1999 [1] ] CHÚ TH Í CH Cũng có th ể các phần mẫu th ử của sữa v à sản phẩm sữa c ầ n ph ả i xử lý tiếp v í d ụ l oại b ỏ các ph ầ n l à m ảnh hưởng đến kết qu ả thử chiết tách v ô tr ù ng các ph ầ n ho ặ c s à ng l ọ c . 4. Yêu cầu chung Tiêu chuẩn này không thích hợp để làm cơ sở pháp lý cho các bên ký k ế t hợp đồng. Trong trường hợp này, cần thiết phải bổ sung các yêu cầu b ằ ng văn b ả n. Số lượng các đơn vị được chọn lấy mẫu để kiểm tra theo dấu hiệu loại trừ có thể theo TCVN 6266 ISO 5538) [3] . Lấy mẫu để kiểm tra theo d ấ u hiệu định lượng có thể theo TCVN 6267 (ISO 8197) [5] Đối với việc lấy mẫu thư ờ ng xuyên không cần thiết phải áp dụng các hướng dẫn dưới đây: a) các bên liên quan hoặc các đại diện của họ cần có mặt trong khi tiến hành lấy mẫu; b ) khi có các yêu cầu đặc biệt cho việc lấy mẫu và/hoặc phát sinh từ phép phân tích cụ thể, th ì phải tu ân theo các yêu cầu đ ó . 4.1. Nhân viên lấy mẫu 1) V iệc lấy mẫu phải do một người được uỷ quyền, đ ã được đào tạo tốt về kỹ thuật tương ứng thực hiện, v í dụ : lấy mẫu dùng cho mục đích kiểm tra vi sinh vật thì người lấy mẫu không bị mắc bệnh truyền nhiễm bất kỳ nào. 4.2. Dán nh ã n và niêm phong m ẫ u Các mẫu phải được niêm phong (trong trường hợp yêu cầu pháp lý hoặc có sự tho ả thuận giữa các bên liên quan) và phải được dán nhãn thể hiện toàn bộ thông tin nhận bi ế t v ề sản phẩm, bản chất của sản phẩm và ít nhất là số hiệu nhận biết, tên và chữ ký (hoặc tên họ viết tắt) của người chịu trách nhiệm lấy mẫu được ủy quyền (4.1). Nếu cần, phải ghi kèm theo các thông tin bổ sung như: mục đích lấy mẫu, khối lượng hoặc thể tích của mẫu, cơ sở được lấy mẫu, trạng thái của sản phẩm và các điều kiện bảo quản ở thời điểm lấy mẫu. 4.3. Mẫ u lặp lại Mẫu được lấy lặp lại hai hay nhiều lần khi có yêu cầu pháp lý, hoặc theo sự thỏa thuận giữa các bên liên quan. Nên lấy bổ sung một lượng mẫu và giữ lại để làm trọng tài, nếu c ó sự đồng ý của các bên l iên quan. 4.4. Báo cáo lấy mẫu Các mẫu phải có kèm theo một bản báo cáo đ ã được người lấy mẫu được uỷ quyền (4.1) ký hoặc ghi họ tên và được các nhân chứng có mặt cùng ký, tuỳ theo mức độ cần thiết, hoặc do các bên liên quan thoả thuận, có mặt người làm chứng. B ả n b á o cáo í t nhất phải bao gồm các thông tin sau đây: a) địa điểm, ngày và thời gian lấy mẫu (chỉ cần ghi thời gian lấy mẫu khi có thoả thuận giữa các b ê n liên quan); b) tên và chữ ký của người lấy mẫu được ủy quyền và của người làm chứng bất kỳ; c) phương pháp lấy mẫu chính xác, gồm cả kỹ thuật chuẩn bị mẫu và đồng hóa mẫu; d) b ả n chất và số đơn vị tạo thành chuyến hàng, cùng với ký m ã h iệu sản xuất, nếu có; e) số nhận biết và k ý mã hiệu của mẻ sản xuất m à từ đó mẫu được lấy ra; f) số lượng mẫu được nhận biết đúng theo mẻ m à từ đó mẫu được lấy ra; g) nếu cần, ghi địa ch ỉ mẫu sẽ được g ử i đến; h) nếu có thể, ghi tên và địa chỉ của nhà sản xuất, hoặc người b á n. hoặc người đóng gói sản phẩm. Khi thích hợp, báo cáo này cũng cần bao gồm mọi điều kiện liên quan hoặc mọi chi tiết (v í dụ như điều kiện của vật chứa sản phẩm và môi trường xung quanh, nhiệt độ và độ ẩm của không kh í , thời hạn của sản phẩm, phương pháp khử trùng dụng cụ lấy mẫu, cũng như có chất bảo quản đã được cho vào mẫu hay không) và bất kỳ thông tin đặc biệt có liên quan đến sản phẩm được lấy mẫu, ví dụ như kh ó khăn trong việc đ ồ ng hóa sản phẩm. Kích c ỡ phần mẫu thử và việc xử lý thay đổi theo các phép thử đã định và các thông tin này có ở phần đ ầ u của các tiêu chuẩn cụ th ể qui định các phép thử này. Việc lấy mẫu cũng bao gồm việc chuẩn bị mẫu phòng thử nghiệm. Do đó, báo cáo lấy mẫu hoặc báo cáo của phòng thử nghiệm riêng rẽ cần nêu r õ mẫu phòng thử nghiệm được chuẩn bị như thế nào. Các báo cáo lấy mẫu được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền cùng với báo cáo thử nghiệm. Ví dụ v ề báo cáo l ấy mẫu phomat được nêu trong Phụ lục D (xem thêm 16.3). 5. Thiết bị, dụng cụ 5.1. Th i ét bị, dụng cụ lấy mẫu 5.1.1. Yêu c ầ u chung Dụng cụ lấy mẫu phải được làm bằng thép không gỉ , hoặc chất liệu thích hợp khác có độ bền tương đương, không làm biến đổi mẫu mà ảnh hưởng đến kết quả kiểm tra sau này . Tất cả các bề mặt của dụng cụ lấy mẫu phải trơn nhẵn và không rạn nứt. Tất cả các góc phải lượn tròn, trừ trường hợp trong phương pháp D trong 5.1.2. Trước khi sử dụng, dụng cụ phải khô . 5 .1.2 Với mục đích lấy mẫu đ ể kiểm tra vi sinh v ậ t D ụng cụ lấy mẫu để kiểm tra vi sinh vật phải sạch và được khử trùng t rư ớc khi sử dụng. Dụng cụ b ằ ng c h ấ t dẻo dùng một lần phải vô trùng. Nế u dùng hợp kim để chế tạo dụng cụ th ì hợp kim đó phải c ó khả năng chịu nhiệt ở 180 o C . Nếu có t hể, việc khử trùng cần được thực hiện theo một trong ba phương pháp sau đây: a ) Phương pháp A: Giữ trong không kh í nóng ở nhiệt độ 170 o C ít nhất 1 h hoặc tương đương [xem TCVN 6404 (ISO 7218) (4) ] ; b ) Phương pháp B: Giữ trong luồng hơi nóng trong nồi h ấ p áp lực ở 121 o C ± 1 o C ít nhất 15 min [ xem TCVN 6404 (ISO 7218) [4] ] c) Phương pháp C: Cho chiếu xạ bằng tia với một liều vừa đ ủ . Sau khi khử trùng bằng một trong các phương pháp A, B hoặc C , dụng cụ lấy mẫu phải được bảo quản trong các điều kiện vô trùng cho đến khi sử dụng. Nếu trong tình huống đặc biệt, không thể khử trùng được bằng các phương pháp A, B hoặc C , thì có thể dùng một trong các phương pháp thay thế sau đây, với điều kiện là dụng cụ lấy mẫu phải được dùng ngay sau khi xử lý. Tuy nhiên, các phương pháp này ch ỉ được coi như các phương pháp phụ. d) Phương pháp D: Cho toàn bộ bề mặt làm việc của dụng cụ lấy mẫu tiếp xúc trực tiếp với ngọn lửa thích hợp; e) Phương pháp E: Nhúng ngập trong dung dịch etanol ít nhất 70 % phần thể tích (xem 5.5.1) rồi để khô trong 5 min; f) Phương pháp F: Đốt bằng etanol 96 % phần thể tích (xem 5.5.2). Sau khi khử trùng bằng phư ơ ng pháp D hoặc phương pháp F, dụng cụ lấy mẫu phải được làm nguội trong điều kiện thích hợp để duy tr ì sự vô trùng trước k hi lấy mẫu. 5.1.3. Với mục đ í ch lấy mẫu để phân tích lý ho á v à kiểm tra cảm quan Dụng cụ lấy mẫu phải sạch, khô và không làm ảnh hưởng các tính chất như mùi, vị, độ đặc và thành phần của sản phẩm. Trong một số trường hợp, dụng cụ lấy mẫu phải được xử lý theo 5.1.2 để tránh nhiễm khuẩn vào sản phẩm. Việc dán nhãn mẫu không được ảnh hưởng đến các đặc tính hoặc thành phần của mẫu . Nên sử dụng dụng cụ ghi nhãn không mùi, ví dụ như mực không phai, không mùi hoặc bút d ạ. 5.2. Vật chứa m ẫ u Các vật chứa mẫu và nắp đậy phải làm từ chất liệu có kết cấu sao cho bảo vệ được mẫu và kh ô ng làm bi ế n đổi mẫu làm ảnh hưởng đ ế n các kết quả phân tích hoặc kiểm tra sau này. Vật liệu thích hợp bao gồm thuỷ t i nh, một số kim loại (ví dụ như thép không gỉ) và một số chất dẻo (ví dụ như polypropylen). Tốt nh ấ t n ê n dùng vật chứa có màu đục. Nếu cần, các vật ch ứ a mẫu trong suốt ph ả i được bảo quản ở nơi tối. Vật chứa và nắp đậy cần phải khô, sạch và vô trùng hoặc được khử trùng bằng một trong các phương pháp qui định trong 5.1.2. Không sử dụng vật chứa bằng thủy tính để lấy mẫu trong khu vực sản xuất. Hình dáng và dung tích vật chứa phải phù hợp với các yêu cầu cụ thể của sản phẩm cần lấy mẫu. C ó thể sử dụng vật chứa làm bằng chất dẻo dùng một lần cũng như lá nhôm có độ b ề n tốt (vô trùng hoặc chưa vô trùng) và các túi chất dẻo thích hợp, có cách làm kín thích hợp Các vật chứa không phải là túi chất dẻo phải được nút chặt hoặc b ằ ng nút đậy thích hợp, hoặc bằng nắp vặn bằng kim loại hoặc chất dẻo. Nếu cần, c ó lớp lót bằng chất dẻo k í n chất lỏng, không hoà tan, không h ấ p thụ, không th ấ m m ỡ và không ảnh hưởng đến thành phần, tính chất hoặc mùi, vị của mẫu. Nếu dùng nút đậy thì nút phải được làm hoặc được phủ bằng vật liệu không hấp thụ, không mùi và không hương. Vật chứa mẫu phải kín kh í /hàn k í n để tránh nhiễm b ẩ n và hút kh í . Vật chứa mẫu để kiểm tra vi sinh không được đậy b ằ ng nút bần hoặc đậy k í n bằng nút bần, cho dù có lớp lót. Vật chứa sản phẩm dạng rắn, nửa rắn hoặc dạng đặc quánh phải có miệng rộng. Các vật ch ứ a nhỏ để bán lẻ được coi là các hộp mẫu, mẫu ở đây sẽ bao gồm sản phẩm chứa trong một hoặc nhiều vật chứa còn nguyên vẹn, chưa m ở . Các yêu cầu đối với vật chứa cách nhiệt dùng để vận chuyển mẫu lạnh, đông lạnh, hoặc đông lạnh nhanh được nêu trong Phụ lục B. 5.3. Dụng c ụ chuẩn bị mẫu Dụng cụ kỹ thuật để chuẩn bị mẫu được mô tả trong phương pháp phân tích cụ thể. 5.4. Yêu cầu về nhiệt k ế Nhiệt kế được sử dụng trong qui trình l ấy mẫu c ầ n được đánh giá hiệu lực và phải có độ chính xác. 5.5. Etanol 5.5.1. Etanol , không bị biến tính, 70 % phần thể tích 5.5.2. Etanol , không bị biến tính, 96 % phần thể tích LƯU Ý - Dung dịch này hút ẩ m và nồng độ của nó có th ể bị thay đ ổ i qua một khoảng thời gian dài. N ê n sử dụng các dung dịch mới được chuẩn bị. 6. Kỹ thuật lấy mẫu Vi ệc lấy mẫu phải được thực hiện sao cho thu được mẫu đại diện của sản phẩm. N ếu việc lấy mẫu để phân tích vi sinh vật, lý hoá và kiểm tra cảm quan được thực hiện riêng rẽ, thì các m ẫu để kiểm tra vi sinh phải được lấy trước bằng kỹ thuật vô trùng và sử dụng dụng cụ, vật chứa đ ã k hử trùng (xem 5.1.2). C hú ý để đẩm bảo rằng, kh i mẫu được lấy đ ể kiểm tra mùi, thì d ù ng dụng cụ lấy mẫu hoặc ống lấy mẫu k hông làm ảnh hưởng đến mùi của mẫu, ví dụ phương pháp E hoặc F (5.1.2). P hương pháp lấy mẫu cụ thể và khối lượng hoặc thể tích của sản phẩm được lấy phụ thuộc vào bản c h ấ t của sản phẩm v à mục đích của việc lấy mẫu. V ề chi tiết của các yêu cầu, xem Điều 9 đến Điều 16. Nếu sản phẩm chứa các hạt thô, thì có thể phải tăng cỡ mẫu tối thiểu. Ngay sau khi lấy mẫu xong, đậy ngay vật chứa mẫu. Đối với trường hợp các vật ch ứ a sản phẩm bán lẻ, thì mẫu sẽ bao g ồ m một hoặc nhiều vật chứa chưa m ở . Nếu cần, lấy thêm một mẫu để kiểm tra nhiệt độ trong suốt quá trình vận chuyển đến phòng thử nghiệm. 7. Sử dụng chất bảo quản Thông thường, không cần cho chất bảo quản vào các mẫu để kiểm tra vi sinh hoặc kiểm tra cảm quan, nhưng có thể được bổ sung vào một số sản phẩm sữa, với điều kiện là: a) có h ướ ng dẫn của phòng thử nghiệm; b) bản chất của chất bảo quản này không ảnh hưởng đến các phép phân tích và phép thử về cấu trúc và mùi; c) bản chất và lượng chất bảo quản được nêu trong báo cáo lấy mẫu và tốt nhất là ghi rõ trên nhãn; d) phải tuân thủ các hướng dẫn an toàn đối với chất bảo quản được sử dụng. Trong trường hợp cụ thể, chất b ả o quản sẽ ảnh hưởng đến chất phân tích. Khi đó, cần được điều ch ỉ nh thích hợp 8. Bảo quản và vận chuyển mẫu Việc bảo quản và gửi mẫu phải sao cho duy trì được trạng thái của mẫu tại thời điểm lấy mẫu v à không bị thay đổi cho đến khi phân tích. Trong quá trình vận chuyển, phải chú ý tránh bay mùi, ánh sáng trực tiếp của mặt tr ờ i và các điều kiện có hại khác. Nếu cần phải l à m mát, phải thoả mãn các yêu cầu tối th iể u về khoảng nhiệt độ qui định hoặc theo qui định của nhà sản xuất. Mẫu sau khi lấy xong nên để ở nhiệt độ bảo qu ả n c à ng sớm c à ng tốt. Thời gian và nhiệt độ phải được xem xét cùng. Nhiệt độ bảo quản được đưa ra trong Bảng 1. Mẫu sau khi lấy xong phải được gửi ngay đến phòng thử nghiệm. Thời gian g ử i mẫu đến phòng thử nghiệm phải c à ng ngắn c à ng tốt, tốt nh ấ t là trong vòng 24 h. Nếu c ó yêu cầu , mẫu phải được gửi đi theo chỉ dẫn của phòng thử nghiệm. Sau khi chuẩn bị phần mẫu thử, nên tiến hành phân tích ngay. Bảng 1 - Bảo quản mẫu, nhiệt độ bảo quản và c ỡ mẫu tối thiểu Lấy m ẫ u theo Đi ề u Sản phẩm Bảo quản cho phép đối với m ẫ u đ ể phân tích lý ho á Nhiệt độ b ả o quản a t rướ c và trong q uá trình vận chuyển O C C ỡ mẫu tối thiểu b 9 Sữa chưa tiệt trùng và sữa dạng lỏng có Từ 1 đ ế n 5 100 ml hoặc 100 g 9 Sữa tiệt trùng, s ữ a UHT và sản phẩm sữa dạng lỏng tiệt trùng còn nguyên trong bao gói. không Nhiệt độ môi trường, tối đa là 30 100 ml hoặc 100 g 9 Sữa tiệt trùng, sữ a UHT và sản phẩm sữa dạng lỏng tiệt trùng sau khi lấy mẫu từ dây chuyền sản xuất hay từ một hoặc nhi ề u bao gối ban đầu có Từ 1 đến 5 100 ml hoặc 100 g 10 Sữa đặc, sữa đặc c ó đư ờ ng, sữa cô đặc và sữa cô đặc tiệt trùng không Nhiệt độ môi trường, tối đa l à 30 100 g 11 Sản phẩm sữa dạng nửa r ắ n, dạng rắn trừ bơ v à phomat không Từ 1 đến 5 100 g 12 Kem lạnh và bán sản phẩm của kem lạnh không ≤ -18 100 g 13 Sữa bột và sản phẩm sữa bột không Nhiệt độ môi trường, tối đa l à 30 100 g 14 Bơ và các sản phẩm của bơ không Từ 1 đến 5 (nơi tối) 50 g 15 Ch ấ t béo của bơ (dầu bơ và các sản phẩm tương tự) kh ô ng Từ 1 đến 5 (nơi tối) 50 g 16 Phomat tươi không Từ 1 đến 5 100 g 16 Phomat chế biến không Từ 1 đến 5 100 g 16 Các loại phomat khác không Từ 1 đ ế n 5 100 g a Các nhiệt độ n à y l à các hướng dẫn chung [xem TCVN 6404 (ISO 7218)] [4] . Đối với mục đ í ch phân t í ch cụ th ể , các nhi ệ t độ khác có th ể thích hợp hơn. Cũng có th ể , ở các điều kiện thực tế nh ấ t định, kh ô ng phải lúc nào c ũ ng dễ dàng hay thậm ch í khó đ ể duy trì được nhiệt độ "lý tưởng" hay nhiệt độ qui định này trong suốt quá trình vận chuy ể n . Do đó. trong mọi trường hợp, Khi cần nên sử dụng các v ậ t ch ứ a mẫu ph ù hợp (xem thêm Phụ lục B) v à có kiểm soát v à ghi l ạ i nhiệt độ theo cách thích hợp. b Trong các trường hợp cụ th ể, cần lấy một lượng mẫu để tạo ra cỡ mẫu tối thiểu tương ứ ng . Cỡ m ẫ u ph ò ng t h ử nghiệm lớn hơn có th ể c ầ n đến phụ thuộc vào phép thử được yêu cầu và ch ủ ng lo ạ i của sản phẩm . Cũng có thể cần các cỡ mẫu nhỏ hơn nếu không có tranh cãi về phân t í ch và thống kê . Đối với phép đo sự khác biệt v ề phân bố, ví dụ trong phomat thì cần lấy các cỡ mẫu nhỏ h ơ n 9. Sữa và sản phẩm sữa dạng lỏng 9 .1 Khả n ă ng áp dụng C ác hướng dẫn nêu trong điều này có thể áp dụng cho sữa nguyên liệu và sữa xử lý nhiệt , s ữ a nguyên chất , sữa tách một phần chất béo và sữa gầy, sữa có hương liệu, cream, sữa lên men , buttermilk , w hey dạng lỏng và các sản phẩm tương tự. 9.2. Dụng cụ lấy mẫu Dụng cụ lấy mẫu cần đáp ứng các yêu cầu trong Điều 5. 9.2.1. Dụng cụ khu ấ y b ằ ng tay Dung cụ khuấy để trộn các chất lỏng trong vật chứa lớn phải có đủ bề mặt đ ể khuấy trộn tốt sản phẩm. Không có một thiết kế nào r iê ng của dụng cụ m à c ó th ể dùng cho t ấ t cả các loại h ì nh dạng vá kích thước khác nhau của vật chứa mẫu, nhưng các dụng c ụ khuấy trộn này phải được th i ết kế sao để tránh làm hư hại đến b ề mặt b ê n trong của vật ch ứ a trong suốt quá trình khuấy trộn. 9.2.1.1. Dụng cụ khuấy bằng tay trong các b ì nh nhỏ Để trộn các chất lỏng trong các bình nhỏ (ví dụ như xô và can) thích hợp nhất là dùng bộ khuấy (pittông) có hình dáng và kích thước như trong H ì nh A.1. Độ dài cần được chỉnh theo độ sâu của bình. 9.2.1.2. Dụng cụ khu ấ y bằng tay trong các b ì nh lớn Bộ khuấy trộn (pittông) có h ì nh dáng và kích thước như trong Hình A.2 là thích hợp để dùng với các bình lớn (ví dụ xitec vận chuyển đư ờ ng bộ và xitec trang trại). 9.2.2. Dụng cụ khu ấ y trộn cơ học 9.2.2.1. Dụng cụ khuấy li ề n kh ố i Căn cứ vào sản phẩm cần trộn trong xitec hoặc bình chứa mà xác định các đặc tính kỹ thuật và cấu tạo của Dụng cụ khuấy lắp liền . Trong tiêu chuẩn này không mô tả hết tất cả các loại dụng cụ khuấy khác nhau. 9.2.2.2. Dùng cụ khuấy có thể th á o lắp Dụng cụ khuấy có thể tháo lắp thư ờ ng được gắn với cánh khuấy và được lắp vào các xitec vận chuyển đư ờ ng bộ và đư ờ ng sắt. Hiệu suất khuấy trộn tốt nhất là ở độ sâu tương ứng với m ứ c 0,7 chiều cao lượng sữa chứa trong đ ó . Nên đặt dụng cụ khuấy ở độ nghiêng từ 5° đến 20° v ì như vậy nó làm cho chất lỏng đ ược trộn đ ề u theo cả hướng thẳng đứng và hướng nằm ngang . 9.2.3. Dụng cụ lấy mẫu 9.2.3.1. Dụng cụ lấy mẫu Gáo lấy mẫu có hình dáng và kích thước như trong Hình A.3 là thích hợp cho việc lấy mẫu. Dạng cốc thót đáy của dụng cụ này cho phép xếp chồng chúng với nhau được. 9.2.3.2. Vật chứa mẫu Dung tích của vật chứ a mẫu phải đ ả m bảo khi mẫu được đổ gần như đầy m à vẫn trộn được như qui định trước khi thử nghiệm, tránh làm tách kem trong quá trình vận chuyển. 9.2.3.3 Vật ch ứ a cách nhiệt đ ể vận chuyển Xem Phụ lục B. 9.3. Lấy mẫu Trộn kỹ t ấ t cả các chất l ỏ ng bằng cách đảo chiều, khuấy và rót từ vật này sang vật khác có cùng th ể tích, cho đ ế n khi đồng nhất và tránh tạo bọt. Có thể sử dụng các dụng cụ trong 9 . 2 . 1 và 9.2.2. Lấy mẫu ngay sau khi trộn xong. Xem Bảng 1 về c ỡ mẫu tối thiểu và các nhiệt độ lấy mẫu được chấp nhận. 9.3.1. Lấy m ẫ u đ ể kiểm tra vi sinh Luôn lấy mẫu để kiểm tra vi sinh trước bằng kỹ thuật vô trùng. Khi có thể, các mẫu cần được lấy từ các hộp chứa sản phẩm m à sẽ được lấy để phân tích lý hoá và kiểm tra cảm quan. Xử lý dụng cụ lấy mẫu và vật chứa mẫu theo 5.1.2. Tiến hành theo 9.3.2 sử dụng kỹ thuật vô trùng. 9.3.2. Lấy mẫu đ ể phân tích lý hoá và kiểm tra cảm quan Trong các trường hợp nhất định, dụng cụ lấy mẫu và vật chứa mẫu cần được xử lý theo 5.1.2 để phân tích lý hoá v à kiểm tra cảm quan. 9.3.2.1. Bình, xô và can nh ỏ đựng sữa Trộn thật kỹ sữa, ví dụ như rót qua lại, khuấy hoặc sục. 9.3.2.2. Th ù ng hoặc bể chứa sữa Khuấy sữa bằng máy ít nhất 5 min cho đến đồng nh ấ t. Nếu như thùng chứa có gắn hệ thống khuấy trộn chu kỳ có hẹn giở, thì việc lấy mẫu có thể tiến hành chỉ sau một khoảng thời gian trộn ngắn (từ 1 min đến 2 min). Trong trường hợp cánh khuấy gần sát với bề mặt của sữa thì không sử dụng dụng cụ khuấy vì có th ể dẫn đ ế n tạo bọt. 9.3.2.3. Ch é n c â n Để thu đ ược mẫu sữa đại diện th ì điều cơ b ả n là sữa phải được trộn đ ủ trong ch é n cân. Mức độ trộn của sữa chưa đạt được khi sữa rót được vào các ch é n cân thay đổi và kh ô ng cho phép lấy mẫu đúng. Khi đó, phải khuấy trộn bổ sung. Lượng trộn bổ sung s ẽ được xác định b ằ ng thực nghiệm. Khi thể tích sữa cần lấy mẫu s ữ a lớn hơn dung tích của ch é n cân thì mẫu là đại diện cho toàn bộ chuyến hàng. 9.3.2.4. Th ù ng chứa lớn, kho chứa, xitec vận chuyển đư ờ ng bộ và xitec vận chuyển đ ườ ng sắt Trong mỗi trường hợp, trộn kỹ sữa bằng phương pháp thích hợp trước khi lấy mẫu , ví dụ như khuấy trộn cơ học, khuấy trộn bằng luồng khí nén sạch không tạo bọt hoặc bằng cách sục pittông. Khi dùng khi nén, tránh mọi ảnh hưởng không tốt lên sản phẩm cần trộn. Thời gian trộn phụ thuộc vào khoảng thời gian sữa đ ã ở trạng thái t ĩ nh. Trong trường hợp cánh khuấy gần sát với bề mặt của sữa thì không sử dụng dụng cụ khuấy vì có thể dẫn đến tạo bọt. Khi khuấy bằng cách sục pittông hoặc dụng cụ khuấy có thể tháo l ắ p dùng đ ể khuấy trong các xitec vận chuyển đư ờ ng bộ, đư ờ ng sắt hoặc các thùng có kích thước tương tự, cần tiến hành như sau. a) Khi các mẫu được lấy trong vòng 30 min từ khi làm đầy vật chứa, sữa được khuấy trộn í t nhất 5 min bằng cách sục pittông hoặc dùng dụng cụ khuấy cơ học. Khi sữa được bảo quản trong xitec trong một thời gian dài thì việc trộn phải kéo dài í t nh ấ t là 15 min. b) Khi xitec đã được đổ đầy bình thư ờ ng để vận chuyển b ằ ng xitec vận chuyển đư ờ ng bộ và đư ờ ng sắt, thì việc trộn sữa đúng cách chỉ có th ể đạt được bằng khuấy cơ học khi có hiện tượng tách kem rõ. Trong các thùng lớn có van xả ở đáy hoặc có vòi lấy mẫu lắp cố định ở vị trí khác thì một lượng sữa nhỏ lấy được từ van x ả không được coi là đại diện cho toàn bộ lượng sữa trong thùng ngay cả sau khi trộn. Tương ứng, các mẫ u tốt nhất là được lấy qua c ổ ng kiểm tra. Nếu mẫu được lấy từ lỗ van xả hoặc từ vòi lấy mẫu thì lượng sữa phải đủ nhiều để đẩm bảo là mẫu đại diện cho toàn bộ. Tính hiệu quả của phương pháp trộn được áp dụng trong bất kỳ trường hợp cụ thể nào cũng phải được chứng minh là phù hợp cho mục đích phân tích đề ra; tiêu ch í của hiệu quả trộn là độ lặp lại của các kết quả ph â n tích từ các mẫu được lấy từ các phần khác nhau của thùng, hoặc từ van x ả của thùng tại các khoảng thời gian trong quá trình lấy. 9.3.2.5. Vật chứa với kiểu dáng khác nhau Cần có dụng cụ đặc biệt để l ấ y mẫu từ các vật chứa nông. 9.3.2.6. Các lượng mẫu chia nhỏ Trừ khi một phần của thùng chứa cần thử nghiệm ri ê ng rẽ, lấy lượng mẫu đại diện từ mỗi vật chứa sau khi đ ã trộn và ghi r õ số lượng mẫu và vật chứa có liên quan đến mẫu thử trong báo cáo lấy mẫu (4.4). Trộn lẫn các phần của từng lượng mẫu đại diện này theo các lượng tỷ lệ thuận với lượng có trong vật chứa, mà từ đó mẫu được lấy ra. Sau khi trộn, lấy ra các mẫu từ mẫu chung. 9.3.2.7. Lấy mẫu từ các h ệ thống kín Để lấy mẫu từ các hệ thống này (ví dụ, các nhà máy dùng UHT, kỹ thuật v ô trùng) và đặc biệt để phân tích vi sinh, thì cần phải tuân thủ các hướng dẫn thao tác của dụng cụ lấy mẫu được lắp đặt. 9.3.2.8. Vật chứa sản phẩm bán lẻ Lượng sản phẩm đựng trong vật chứa còn nguyên vẹn và chưa mở được lấy để làm mẫu thử. 9.3.3. Kh ả n ă ng áp dụng cho các sản phẩm khác ngoài sữa 9.3.3.1. Buttermilk, sữa lên men và sữa có hương liệu Chọn một phương pháp thích hợp trong các phương pháp đã mô tả cho sữa và lấy mẫu trước khi chất béo hoặc chất rắn khác kịp tách pha. Nếu đ ã bị tách, thì tiến hành lấy mẫu đại diện từ sản phẩm đồng nhất theo 9.3.1. 9.3.3.2. Cream Khi sử dụng, dụng cụ khu ấ y dạng pittông hoặc dụng cụ khuấy cơ học để trộn cream, thì trộn kỹ cream dưới đáy hộp với các lớp bên trên. Trong quá trình khuấy trộn cream, không n â ng đĩa của pittông lên tr ê n bề mặt của cream để tránh tạo bọt hoặc đánh k e m. Có thể sử dụng dụng cụ quy định trong 9.2.1 (Xem các H ì nh A.1 và A.2). Khi sử dụng dụng cụ khuấy trộn cơ học, tránh để lẫn không kh í vào . 9.3.3.3. Whey Chọn một phương pháp thích hợp trong các phương pháp đ ã mô t ả đối với sữa 9.4. Bảo quản, lưu giữ và gửi m ẫ u Xem Điều 7 và Điều 8 . 10. Sữa đặc, sữa đặc có đường và sữa cô đặc 10.1. Kh ả n ă ng áp dụng C ác hướng dẫn nêu ở đây có thể áp dụng cho sữa đặc, sữa đặc có đư ờ ng, sữa c ô đặc và các sản p hẩm tương tự. 10.2. Dụng cụ lấy mẫu Xem 5.1. 10.2.1. Dụng cụ khuấy bằng tay , xem 9 2.1 và 9.2.2. 10.2.2. Máy khu ấ y , cánh rộng, có độ dài đủ chạm đến đáy vật chứa mẫu và có một cánh tạo theo hình của vật chứa mẫu (xem Hình A.4). 10.2.3. Gáo lấy m ẫ u , xem 9.2.3.1. 10.2.4. Que khuấy , dài khoảng 1 m, c ó đưởng kính khoảng 35 mm. 10.2.5. Vật chứa , để lấy mẫu con, dung tích 5 lít, miệng rộng và đáp ứng các yêu cầu trong 5.2. 10.2.6. Thìa hoặc dao trộn , loại có cánh khuấy rộng bản. 10.2.7. Vật chứa mẫu , xem 5.2. Dung tích của vật chứa mẫu phải đủ lớn để chúng chứa được hết mẫu và cho phép trộn mẫu thích đáng trước khi thử. 10.3 L ấ y mẫu sữa đặc Lấy mẫu ngay sau khi trộn xong, không làm tạo bọt. Xem B ả ng 1 v ề c ỡ m ẫ u tối th i ểu và nhiệt độ lấy mẫu được chấp nhận. 10.3.1. Lấy mẫu để ki ể m tra vi sinh vật Luôn lấy mẫu để kiểm tra v i sinh trước bằng kỹ thuật v ô tr ù ng. Khi có thể, các mẫu cần được l ấy từ các hộp chứa sản phẩm mà sẽ được lấy để phân tích lý hoá và kiểm tra cảm quan. Xử lý dụng cụ lấy mẫu và vật chứa mẫu theo 5.1.2. Tiến hành theo 10.3.2 b ằ ng kỹ thuật vô trùng. 10.3.2. L ấ y mẫu để ph â n tích lý hoá và kiểm tra cảm quan Trong các trường hợp nhất đ ị nh, dụng cụ lấy mẫu và vật ch ứ a mẫu cũng được xử lý theo 5 1.2 , để phân tích lý hoá và kiểm tra cảm quan cần ph ả i vô trùng . 10.3.2.1. Các bình lớn (ví dụ: 2 kg và 4 kg) Khuấy kỹ sữa cô đặc bằng cách sục hoặc trộn bằng dụng cụ khuấy tay, dụng c ụ khuấy cơ học hoặc rót từ bình này sang bình khác, cho đến khi đồng nh ấ t. Chú ý để tránh tối đa việc tạo bọt , lượng bọt nhiều sẽ làm thay đổi các tính chất vật lý và cảm quan của sản phẩm được lấy mẫu. Tuy nhiên, trong đa số các trường hợp, sự phân bố đều chất béo ch ỉ đạt được khi để bình đựng sữa ngâm trong nước ấm ở nhiệt độ khoảng 45 o C trong tối đa 30 min trước khi khuấy như mô tả ở tr ê n. Nếu khó đạt được đủ độ đồng nhất, thì lấy các mẫu con từ các vị tr í khác nhau của vật chứa sản phẩm bằng cùng một dụng cụ lấy mẫu để có được mẫu phòng thử nghiệm đại diện. Xem Bảng 1 v ề c ỡ mẫu tối thiểu và nhiệt độ lấy mẫu được chấp nhận. Ghi nhãn và ghi vào báo cáo l ấ y mẫu (4.4) nếu mẫu thử là hỗn hợp của các mẫu con. 10.3.2.2. Bình chứa r ấ t lớn (côngtenơ) loại 500 kg và lớn hơn và xitec vận chuyển đư ờ ng bộ V ề nguyên tắc, việc khuấy được thực hiện như qui định đối với sữa (9.3.2.4). Cư ờ ng độ khuấy phụ thuộc vào độ đặc của sản phẩm. 10.3.2.3. Vật chứa sản phẩm bán lẻ Lượng chứa trong vật ch ứ a nguyên chưa m ở có kích cỡ lớn hơn cỡ mẫu tối thiểu sẽ tạo nên mẫu phòng thử nghiệm. Khi lượng chứa trong vật chứa sản phẩm bán lẻ nguyên chưa m ở không đáp ứng được y ê u cầu về cỡ mẫu tối thiểu, thì gộp nhiều vật ch ứ a để tạo nên mẫu phòng thử nghiệm. Việc gộp mẫu phải tiến hành theo 10.3.2.1. Xem Bảng 1 về c ỡ mẫu tối thiểu và nhiệt độ lấy mẫu được chấp nhận. Nếu mẫu được lấy từ vật chứa sản phẩm bán lẻ, cần làm nóng sơ bộ tr ước khi lấy mẫu theo 10.3.2.1 10.4. Lấy m ẫ u sữa đặc có đ ườ ng và sữa cô đặc Lấy mẫu ngay sau khi trộn xong, tránh tạo bọt. Xem B ả ng 1 về cỡ mẫu tối thiểu và nhiệt độ lấy mẫu được chấp nhận. 10.4.1. Yêu cầu chung Việc lấy mẫu ở các thùng chứa lớn có thể r ấ t khó, đặc biệt là khi sản phẩm không đồng nhất và đặc qu á nh . V iệc lấy mẫu có thể gặp khó khăn k hi có các t i nh th ể lớn sacaroza hoặc lactoza, do các muối khác nhau ở dạng kết tủa ngay trong sản phẩm hoặc bám vào vách thùng, hay có các chất vón cục. Các tình trạng đó có thể th ấ y r õ khi đưa que lấy mẫu vào vật chứa sản phẩm (xem 10.2.4) và rút ra sau khi thăm dò một lượng sản phẩm càng lớn càng tốt. Khi c ỡ hạt của t i nh thể đ ường không l ớ n h ơ n 6 , thì các khó kh ă n trong lấy mẫu không phải do nó gây ra. Vì sữa đặc có đư ờ ng thư ờ ng được bảo quản ở nhiệt độ môi trường, nên sản phẩm chứa trong các thùng lớn phải đưa về nhiệt độ thích hợp. S ữa cô đặc ở d ạ ng k ế t t i nh bảo quản trong xitec không th ể lấy mẫu đại diện, trừ khi xitec được thiết k ế để gắn dụng cụ khuấy điều khiển bằng điện. Khi sản phẩm không đồng nhất và đặc biệt khi các tinh thể phân bố không đồng đ ề u, th ì phải n ê u r õ trong báo cáo lấy mẫu (xem 4.4). Tiến hành lấy mẫu ngay sau khi trộn xong. 10.4.2. L ấ y mẫu để kiểm tra vi sinh Luôn lấy mẫu để kiểm tra vi sinh trước bằng kỹ thuật vô trùng. Khi có thể, các mẫu cần được lấy từ cùng các hộp chứa sản phẩm mà sẽ được lấy để phân tích lý hoá và kiểm tra cảm quan. Xử lý dụng cụ lấy mẫu và vật chứa mẫu theo 5.1.2. Tiến hành theo 10.4.2.1 bằng kỹ thuật vô trùng. 10.4.2.1. Thùng chứa lớn Làm sạch kỹ, xử lý theo 5.1.2 và tráng bằng nước lạnh vô trùng phía ngoài miệng thùng chứa sản phẩm, hoặc thùng dạng trống, nếu đó là loại có một đầu mở (lỗ có nút), trước khi mở thùng hoặc mở nút. Để khử trùng bề mặt, c ó thể dùng ngọn lửa cồn để đốt, nếu phải khử trùng nhiều lần (xem 5.1.2). Tiến hành theo 10.4.3 bằng kỹ thuật vô trùng. Trong trường hợp sữa cô đặc dễ ch ả y và có độ đặc đồng nh ấ t, thì lật nghiêng thùng dạng tr ố ng có miệng. Lấy mẫu trong khi sản phẩm đang ch ả y. Do miệng thùng có ren khó khử trùng, nên phải rất thận trọng. Khi sản phẩm đ ã trở nên đặc quánh, dùng thìa đã xử lý theo 5.1.2 gạt b ỏ lớp trên cùng dày t ừ 20 mm đến 30 mm v à sau đó mới lấy mẫu . Khi lấy mẫu trên bề mặt, ph ả i thực hiện theo các ch ỉ dẫn đặc biệt tương ứng với mục đích cụ thể này. Trong báo cáo lấy mẫu (4 . 4) phải nêu r õ kiểu loại vật ch ứ a. 10.4.3. Lấy mẫu đ ể phân tích lý hoá và kiểm tra cảm quan Trong các trường hợp nhất định, dụng cụ lấy mẫu và v ậ t chứa mẫu để phân tích lý hoá và kiểm tra cảm quan cũng phải đ ược xử lý theo 5 . 1 . 2 10.4.3.1. Thùng chứa có nắp m ở một đ ầ u (dạng trống có nắp đậy) Làm sạch kỹ và làm khô miệng của thùng chứa trước khi mở để tránh tạp ch ấ t rơi vào thùng trong quá trình mở. Dùng dụng cụ khuấy (Hình A.4) để trộn sản phẩm. Dùng cánh khu ấ y v é t sạch sản phẩm c ò n dính ở thành trong và đáy của thùng chứa. Trộn kỹ sản phẩm bằng cách kết hợp các chuyển động xoay tròn và theo chiều thẳng đứng, với dụng cụ khuấy đặt nghiêng ch é o, phải chú ý không để không khí lọt vào mẫu. Lấy dụng cụ khuấy ra và dùng dao trộn hoặc thìa lấy lượng sữa đặc còn dính trên cánh khuấy chuyển sang một vật chứa 5 lít (10.2.5). Lặp lại việc trộn và lấy d ụng cụ khuấy ra, cho đến khi thu được từ 2 l í t đến 3 lít. Trộn th ể tích n à y cho đến khi đ ồ ng nhất trước khi lấy mẫu. 10.4.3.2. Thùng đựng kín (dạng trống) có miệng ở một đầu hoặc ở bên Vì các lý do đã nêu trong 10.4.1, nên việc lấy mẫu từ miệng chỉ phù hợp với sữa cô đặc dễ chảy và có độ đặc đồng nhất. Trộn sữa bằng cách luồn que khuấy qua miệng thùng và khuấy theo t ấ t cả các hướng. Rút que khuấy ra và tiến hành theo 10.4.3.1 (lấy mẫu bằng que khuấy). 10.4.3.3. Thùng chứa lớn , dung tích 500 l í t có c ổ ng kiểm tra V ề nguyên tắc, theo cách tiến hành như đối với sữa (xem 9.3.2.5). 10.4.3.4. Vật chứa sản ph ẩ m bán lẻ Mẫu là sản phẩm chứa trong vật chứa nguyên chưa mở. Lấy một hoậc nhiều vật chứa để thu được mẫu tống số. Xem Bảng 1 về cỡ mẫu tối thiểu và nhiệt độ l ấ y mẫu được chấp nhận. 10.5. B ả o quản, lưu giữ và gửi mẫu Xem Điều 7 và Điều 8. 11. Sản phẩm sữa dạng rắn và dạng nửa rắn, trừ bơ và phomat 11.1. Khả năng áp dụng Các hướng dẫn trong điều này có thể áp dụng cho các món tráng miệng và các sản phẩm sữa l ê n men hoặc không l ê n men, dạng nửa rắn, dạng rắn hoặc dạng bọt có bổ sung hoặc không bổ sung chất ổn định, chất dính kết, trái cây, hạt quả hoặc các thành phần khác cũng như các sản phẩm khác, có c ấ u trúc rắn hoặc nửa rắn có thuộc tính thông th ườ ng. 11.2. Dụng cụ lấy mẫu Xem 5.1. 11.2.1. Dụng cụ trộn Xem 9.2.1. 11.2.2. Dụng cụ lấy mẫu Xem 9.2.3.1. 11.2.3. Vật chứa mẫu Xem 5.2. Dung tích của vật chứa mẫu phải đ ủ lớn để đựng h ế t mẫu và còn có khoảng trống để trộn trước khi thử . 11.3. Lấy m ẫ u Việc lấy mẫu các sản phẩm sữa dạng rắn, nửa rắn từ các vật chứa lớn có thể gặp kh ó khăn, đặc biệt, nhất là khi sản phẩm có độ đặc cao, hoặc sản phẩm chứa các thành phần phân bố không đồng đều. Do vậy, khi trộn cần điều chỉnh theo yêu cầu cụ thể đối với sản phẩm. Nếu có th ể , cần ưu tiên cho lô hàng bán lẻ. Trong các trường hợp đ ặ c biệt, cần điều chỉnh lại các hư ớ ng dẫn trong 11.3.2.1 và 11.3.2.2 cho phù hợp với các đặc tính riêng biệt của sản phẩm. Lấy mẫu ngay sau khi trộn xong, tránh tạo bọt. Xem Bảng 1 về cỡ mẫu tối thiểu và nhiệt độ lấy mẫu được chấp nhận. 11.3.1. Lấy mẫu đ ể kiểm tra vi sinh Luôn lấy mẫu để kiểm tra vi sinh trước bằng kỹ thuật vô trùng. Khi có thể, các mẫu cần được lấy từ các hộp chứa sản phẩm sẽ được lấy để phân tích lý hoá và kiểm tra cảm qu a n. Xử lý dụng cụ lấy mẫu và vật chứa mẫu theo 5.1.2. Tiến hành theo 11.3.2 bằng kỹ thuật vô trùng. 11.3.2. Lấy mẫu để phân tích lý hoá và kiểm tra cảm quan Trong các trường hợp nhất định, dụng cụ lấy mẫu và vật chứa mẫu để phân tích lý hoá và kiểm tra cảm quan phải được xử lý theo 5.1.2. Loại sản phẩm và yêu cầu kiểm tra tiếp theo là yếu tố quyết định về kỹ thuật lấy mẫu được áp dụng. 11.3.2.1. Vật chứa hoặc xitec Trộn sản phẩm b ằ ng cách sục pittông hoặc khuấy cơ học cho đến khi đạt được độ đồng nhất. Trộn nhẹ để tránh tạo bọt, đ á nh kem, tách whey và phá vỡ các thành phần dạng vón cục (xem thêm 9.2.1) Nếu khó đạt đủ độ đồng nhất, thì lấy các mẫu từ các phần khác nhau của vật chứa sản phẩm để thu được t ổ ng lượng mẫu đại diện. Xem B ả ng 1 về c ỡ mẫu tối thiểu và nhiệt độ lấy mẫu được chấp nhận . Ghi nh ã n và ghi vào báo cáo lấy mẫu (xem 4.4) nếu mẫu l à tập hợp của các mẫu con . 11.3.2.2. Vật chứa sản phẩm bán lẻ Mẫu là sản phẩm chứa trong vật chứa nguyên chưa m ở . Lấy một hoặc nhiều vật chứa để thu được mẫu t ổ ng số. Xem Bảng 1 về cỡ mẫu tối thiểu và nhiệt độ lấy mẫu được chấp nhận. Các vật chứa lớn, m à từ đó các ph ầ n sản phẩm được lấy ra để bán hoặc để tiêu dùng thì phải lấy mẫu toàn bộ. 11.4. Bảo quản, I ư u giữ và gửi mẫu Xem Điều 7 và Điều 8. Trong khi vận chuyển, phải chú ý không để rung lắc v ì việc xáo trộn lại và ảnh hưởng lưu biến có thể ảnh hưởng đến tính đ ồ ng nh ấ t hoặc lắng đọng. 12. Kem lạnh thực phẩm, kem bán thành phẩm và các sản phẩm sữa đông lạnh khác 12.1. Khả năng áp dụng Các h ướ ng dẫn trong điều này có thể áp dụng cho kem lạnh thực phẩm, kem bán thành phẩm và các sản phẩm sữa đông lạnh khác. 12.2. Dụng cụ lấy mẫu Xem 5.1. 12.2.1. Ố ng xiên mẫu , có độ dài đủ để chạm được đến đáy vật ch ứ a sản phẩm 12.2.2. Thìa, dao hoặc dao trộn hoặc gáo múc kem . 12.2.3. Vật chứa mẫu , xem 5.2. Đặt vật chứa mẫu trong thùng vận chuyển cách nhiệt thích hợp (xem 9.2.3.3) đã được làm lạnh thích hợp (ví dụ bằng cacbort dioxit rắn) không ít hơn 30 min trước khi dùng. 12.3. Lấy mẫu Lấy mẫu từ các vật ch ứ a có thể được thực hiện tốt nhất ở nhiệt độ sản phẩm tử -12 o C đến -18 o C . Nếu sản phẩm quá chắc, khó lấy mẫu th ì lấy toàn bộ sản phẩm trong vật chứa l à m mẫu thử . Xem B ả ng 1 về cỡ mẫu tối thiểu . 12.3.1. Lấy mẫu để kiểm tra vi sinh Luôn lấy mẫu để kiểm tra vi sinh trước bằng kỹ thuật vô trùng. Khi có thể, các mẫu cần đ ược lấy từ các hộp chứa sản phẩm sẽ được lấy để phân tích lý hoá và kiểm tra cảm quan. Xử lý dụng cụ lấy mẫu và vật chứa mẫu theo 5.1.2. Dùng thìa, dao hoặc dao trộn (12.2.2) để loại bỏ lớp bề mặt của sản phẩm, ở tâm của vật chứa, tại vùng lấy mẫu với độ s â u ít nh ấ t là 10 mm. Bằng dụng cụ đ ã xử lý, lấy đ ủ lượng mẫu từ vùng đ ã b ỏ lớp mặt trên. Nếu cần, lấy "m ẫu bề mặt" bằng cách dùng thìa hoặc dao trộn đã xử lý vét đều bề mặt cần kiểm tra với độ sâu tối thiểu . Khi c ầ n kiểm tra điều kiện của sản phẩm bán lẻ dùng để kiểm tra vi sinh, thì các thao tác bán h à ng thông th ườ ng sẽ được áp dụng cho việc lấy mẫu. Chuyển mẫu càng nhanh càng tốt vào vật ch ứ a mẫu đã xử lý và phải đậy ngay nắp. Đặt thật nhanh mẫu vào thùng vận chuyển (12.2.3). Tiến hành theo 12.3.2 bằng kỹ thuật vô trùng. 12.3.2. Lấy mẫu đ ể phân tích lý hoá và kiểm tra cảm quan Trong các trường hợp nh ấ t định, dụng cụ lấy mẫu và vật chứa mẫu để phân tích lý hoá và kiểm tra cảm quan phải được xử lý theo 5.1.2. Chuyển thật nhanh mẫu sau khi lấy xong vào thùng vận chuyển đã được làm lạnh trước. Chỉ lấy bao gói còn nguyên để phân tích các chỉ tiêu vật lý. 12.3.2.1. Vật chứa sản phẩm b á n l ẻ Vật chứa sản phẩm bán lẻ bao gồm các bao gói nhỏ, kem gói, kem nhiều lớp và kem viên. Các mẫu được lấy và gửi trong các vật chứa nguyên ban đầu trong khi vẫn được bảo quản đông sâu cho đến khi được phân tích. 12.3.2.2. Kem xốp Kem xốp là kem được bán thẳng từ máy làm kem. Khi cần kiểm tra điều kiện của sản phẩm bán lẻ, các thao tác bán hàng thông thường sẽ được á p dụng cho việc lấy mẫu. Khi cần thông tin về điều kiện của sản ph ẩ m trong máy làm kem, thì mẫu được lấy trực tiếp tứ máy này. Cuối cùng phải làm sạch và khử trùng v ò i theo qui định trong 5.1.2. Lấy ra m ộ t l ượ ng mẫu vừa đủ. Rót đầy m ột lượng vật chứa mẫu cần thiết một cách li ê n t ụ c từ máy làm kem 12.3.2.3. Kem bán thành phẩm Lấy mẫu kem bán thành phẩm (ví dụ như các thành ph ầ n cô đặc và bột để làm kem) theo Điều 9 và Điều 13. 12.4. Bảo quản, lưu giữ và gửi mẫu Xem Điều 7 và Điều 8. Nhiệt độ bảo quản và vận chuy ể n có thể thay đổi tùy theo loại sản phẩm và mục đích phân tích. Nên bảo quản ở nhiệt độ -18 o C hoặc trong các trường hợp nhất định, thậm ch í ở nhiệt độ còn thấp hơn. 13. Sữa bột và sản phẩm sữa bột 13.1. Khả n ă n g áp dụng Các hướng dẫn nêu trong điều n à y có thể áp dụng cho các sản phẩm như sữa bột có hàm lượng chất béo khác nhau, whey bột, sản phẩm protein sữa và các chế phẩm của chúng, các protein hỗn hợp và các dạng bột khác có hàm lượng protein sữa cao. Các hướng dẫn này cũng có thể áp dụng cho lactoza dạng bột. Các hướng dẫn lấy mẫu trong Điều 13 không thích hợp đối với sản phẩm dạng bột đựng trong các v ậ t chứa lớn (silo). Từ các vật chứa này, cần lấy ra một lượng các mẫu nhỏ ngay trong quá trình nạp vào hoặc dỡ ra để có thể tiếp cận với toàn bộ lô hàng (mẻ hàng). Cần đặc biệt chú ý loại bỏ ả nh hưởng của độ ẩ m không khí. 13.2. Dụng cụ lấy mẫu Xem 5.1. 13.2.1. Ố ng xiên mẫu, có độ dài đủ để chạm được đến đáy thùng chứa sản phẩm. Ố ng xi ê n mẫu phải được làm hoàn toàn bằng thép không gỉ được đánh bóng. Các ống xiên này thích hợp để lấy mẫu từ vật chứ a đến 30 kg như trong H ì nh A.5. Kích thước hướng dẫn nêu trong Bàng A. 1. Đầu và mé p th ò ra của ống xiên loại A phải đủ sắc để dùng được như dụng cụ nạo vé t và để lấy mẫu được dễ dàng . 13.2.2. Môi, thìa hoặc dao trộn rộng bản 13.2.3. Vật ch ứ a mẫu (xem 5.2) Dung tích của vật chứa mẫu phải đủ lớn để mẫu chiếm ba phần tư thể tích đổ đầy sản phẩm và cho phép trộn kỹ mẫu trước khi thử bằng cách lắc . 13.3. Lấy mẫu Chú ý để đ ảm bảo lượng sản phẩm trong vật chứa không hút ẩ m của không khí trong quá trình lấy mẫu kiểm tra vi sinh, hoặc trong th ời gian trước khi lấy mẫu phân tích lý hoá hoặc kiểm tra cảm quan. Đậy ngay vật chứa sản phẩm sau khi mẫu đã được lấy xong . Xem Bảng 1 về cỡ mẫu tối thiểu và các nhi ệ t độ lấy mẫu được chấp nhận. 13.3.1. Lấy mẫu để kiểm tra vi sinh Luôn lấy mẫu để kiểm tra vi sinh trước bằng kỹ thuật vô trùng. Khi có thể, các mẫu cần được lấy từ cùng các hộp chứa sản phẩm mà sẽ được lấy để phân tích lý hoá và kiểm tra cảm quan. Dụng cụ lấy mẫu và vật chứa mẫu được khử trùng theo 5.1.2, sử dụng phương pháp A, B hoặc C . Cũng có thể dùng dụng cụ đã khử trùng trước (loại dùng một lần). Dùng thìa, hoặc dao trộn đã khử trùng (13.2.2) để loại bỏ lớp sản phẩm trên bề mặt của vùng lấy mẫu. Lấy mẫu bằng ống xiên đã khử trùng, nếu có thể, nên lấy ở gần trung tâm vật chứa bằng kỹ thuật nêu trong 13.3.2. Chuyển m ẫ u càng nhanh càng tốt vào vật chứa mẫu đã kh ử trùng và ph ả i đậy ngay nắp, đồng thời chú ý để đ ả m bảo vô trùng. Nếu th ấ y có dấu hiệu không tốt liên quan đến điều kiện vi sinh của lớp bột trên cùng trong vật chứa sản phẩm, thì trước hết cần lấy một mẫu riêng biệt từ lớp này. 13.3.2. Lấy mẫu để phân tích lý hoá và kiểm tra cảm quan Trong các trường hợp nhất định, dụng cụ lấy mẫu và vật chứa mẫu để phân tích lý hóa và kiểm tra cảm quan phải được khử trùng theo 5.1.2. Cắm ống xi ê n mẫu (13.2.1) khô, sạch vào sản phẩm, nếu cần với vật chứa hướng lên trên, cho khe hở hư ớ ng xuống phía dưới với tốc độ xuyê n đều. Khi ống xi ê n chạm tới đáy điểm mong muốn trong vật ch ứ a, thì xoay ống xiên 180° rồi rút ống ra. Đổ sản phẩm vào vật chứa mẫu. Tuỳ theo mục đích kiểm tra đã định, có thể lấy mẫu bằng môi. Đậy vật chứa mẫu ngay sau khi lấy mẫu xong. 13.3.3. Vật chứa sản phẩm bán lẻ Mẫu là sản phẩm chứa trong vật chứa nguyên chưa mở . Lấy một hoặc nhiều vật chứa để thu được mẫu t ổ ng số. Xem Bảng 1 về cỡ mẫu tối thiểu và nhiệt độ lấy mẫu được chấp nhận . 13.4 B ả o qu ả n, lưu giữ và g ử i m ẫ u Xem Điều 7 và Điều 8. 14. Bơ và các sản phẩm có liên quan 14.1. Khả n ă ng áp dụng Các hướng d ẫn đưa ra trong điều này có thể áp dụng cho bơ, bơ có phụ gia, bơ chứa nửa chất béo và nửa cream sữa và các sản phẩm tương tự. 14.2. Dụng cụ lấy mẫu Xem 5.1. 14.2.1. Ố ng xiên bơ , có độ dài đủ để xuyên ch é o qua được tới đáy vật chứa sản phẩm và có kích thước phù hợp cho mục đích đã định (xem Hình A.7). Khi sử dụng, nhiệt độ của ố ng xiên bơ phải bằng nhiệt độ của bơ được lấy mẫu. 14.2.2. Dao trộn , rộng bản. 14.2.3. Dao , có kích c ỡ phù hợp. 14.2.4. Vật chứa mẫu ( xem 5 2). Dung tích của vật chứa mẫu ph ả i tương ứng v ới cỡ mẫu. Nên dùng vật chứa mẫu có màu đục. Nếu cần phải thử nghiệm thì bọc vật chứa mẫu hoặc g ó i trong giấy nhôm (ví dụ: bảo quản khỏi sự oxi hóa bởi ánh sáng). Có thể sử dụng hộp cact ô ng để đựng các mẫu 2 kg. Trong một số trường hợp, mẫu phải được đổ đầy vào vật chứa mẫu hoặc phải làm đầy b ằ ng khí trơ và có nắp đậy k í n kh í , ví dụ khi cần xác định các chỉ số ch ấ t béo. 14.2.5. Vật chứa mẫu, để kiểm tra cảm quan (xem 5.2). Các vật chứa mẫu thích hợp gồm các hộp cactông, lo ạ i có thể đậy kín được và phải được lót mặt trong bằng giấy nhôm với kích thước đ ủ lớn hoặc bằng giấy dày có phủ chất dẻo. Dung tích của vật chứa phải đủ lớn để có th ể chứa hết mẫu. 14.3. Lấy mẫu Xem Bảng 1 về cỡ mẫu tối thiểu và các nhiệt độ lấy mẫu được chấp nhận . 14.3.1. Lấy mẫu để kiểm tra vi sinh Luôn lấy m ẫ u để kiểm tra vi sinh trước bằng kỹ thuật vô trùng. Khi có thể, các mẫu cần được lấy từ cùng các hộp chứa s ả n phẩm mà sẽ được lấy để ph â n tích lý hoá và kiểm tra cảm quan. Xử lý dụng cụ lấy mẫu và vật chứa mẫu theo 5.1.2. Dùng dao trộn (14.2.2) để loại bỏ lớp bề mặt sản phẩm tại vùng lấy mẫu với độ s â u kh ô ng nh ỏ hơn 5 mm. Tiến hành theo 14.3.2 bằng kỹ thuật vô trùng. Xử lý ố ng xiên mẫu mỗi khi lấy l õ i sản phẩm. Để kiểm tra vi sinh bề mật, việc lấy mẫu ph ả i được thực hiện theo các ch ỉ dẫn đặc biệt, tuỳ vào mục đích đã ch ọ n. 14.3.2. L ấ y mẫu đ ể ph â n tích lý hoá và kiểm tra cảm quan Mẫu c ầ n được lấy đủ cho số lượng phép phân tích vật lý và kiểm tra cảm quan. Trong các trường hợp nh ấ t định, dụng cụ lấy mẫu và vật chứa mẫu để phân tích lý hoá và để kiểm tra cảm quan phải được xử lý theo 5.1.2. 14.3.2.1. Vật chứa sản phẩm bán l ẻ , với khối lượng nhỏ hơn hoặc bằng 1 kg Mẫu là sản phẩm chứa trong vật chứa nguyên chưa mở. Lấy một hoặc nhi ề u vật chứa để thu được m ẫ u t ổ ng số. Xem Bảng 1 về cỡ mẫu tối thiểu và nhiệt độ lấy mẫu được chấp nhận. 14.3.2.2. Sản phẩm được đóng trong thùng hoặc bao gói , với khối lượng lớn hơn 1 kg Cắm ống xiên bơ (14.2.1) với kích thước thích hợp xuyên ch é o từ cạnh mép của vật chứa vào sản phẩm, sao cho ố ng xi ê n không xuyên vào mặt đáy. Xoay ố ng xiên bơ nửa vòng và rút que cùng với l õ i chứa mẫu ra. Loại b ỏ 25 mm mẫu ph í a trên l õ i để tránh phần không đại diện của bơ do th ấ t thoát độ ẩ m trên bề mặt. Dùng d ao trộn lấy phần mẫu còn lại trên ống xiên bơ, chuyển mẫu tiếp hoặc sau khi mẫu được gói trong gi ấ y nhôm vào vật chứa mẫu. Nhiệt độ của bơ, nhiệt độ phòng lấy mẫu và nhiệt độ của ống xiên phải gần như nhau. Việc lấy mẫu bơ được bảo quản ở điều kiện đông lạnh sâu phải rất thận trọng và phải có kinh nghiệm (xem 14.3.2.4). 14.3.2.3. Vật ch ứ a l ớn , đối với cỡ mẫu lớn hơn 2 kg Để lấy mẫu từ các v ậ t ch ứ a lớn hoặc cỡ mẫu lớn hơn 2 kg, dùng dao (14.2.3) cắt một khối sản phẩm vừa kh í t với v ậ t chứa mẫu. Gói khối mẫu n à y vào giấy nh ô m và đặt vào vật ch ứ a. Tránh làm biến dạng sản phẩm trong khi cắt và gói . 14.3.2.4. Bơ đông lạnh Nếu khối bơ cần lấy mẫu đang ở trạng thải đông lạnh (nghĩa là d ướ i 0 °C), thì cần tăng nhiệt độ của bơ đến nhiệt độ mà có thể dùng ống xiên (14.2.1) để lấy. CHÚ Ý - Loại bỏ các mi ế ng b ơ ở góc h oặc các cạnh của kh ố i đ ô ng l ạnh để tránh lấy m ẫ u không đại diện, v ì sẽ có thất thoát ẩ m từ các cạnh của khối sản phẩm trong quá trình bảo quản. Nhiệt độ của bơ có thể được nâng lên bằng cách bảo quản bơ trong buồng bảo ôn kiểm soát được nhiệt độ trong một khoảng thời gian. Thời gian b ả o ôn tối th iể u phụ thuộc vào nhiệt độ và cỡ của khối bơ cũng như nhiệt độ bảo ôn khối sản phẩm này (điển hình là t ừ 0 o C đến 5 °C) Khi bảo ôn, khối bơ cần được tháo bỏ lớp bọc để truyền nhiệt vào trong. Tuy nhiên, bơ vẫn được bọc trong lớp lót để tránh thay đổi độ ẩm trên bề mặt do bay hơi hoặc ngưng tụ trong quá trình bảo ôn. Buồng bảo ô n n ê n có luồng không khí thích hợp và nhiệt độ xung quanh nên điển h ì nh từ 5 o C đến 10 o C . Có thể sử dụng lò vi sóng dùng cho mục đích này để thay cho buồng bảo ôn kiểm soát được nhiệt độ. Nếu chưa đạt được nhiệt độ bảo ôn mẫu thì có thể bảo ô n ở nhiệt độ phòng. CHÚ THÍCH 1 Các lò vi sóng dùng trong công nghiệp không thích hợp v ì chúng d ễ t ạo ra "các điểm nóng" trong khối m ẫ u và do đ ó làm t an chảy bơ cục bộ. CHÚ THÍCH 2 Giả sử buồng bảo ôn có nhiệt độ bảo ôn từ 5 o C đến 10 o C , thì th ờ i gian c ầ n đ ể đưa khối mẫu đông lạnh 25 kg ở nhiệt độ -18 o C đến khoảng t ừ 0 o C đến 5 o C th ườ ng mất khoảng 24 h đ ế n 48 h. 14.4. Bảo quản, lưu giữ và gửi mẫu Xem Điều 7 và Điều 8. 15. Butterfat (butter oil) và các sản phẩm liên quan 15.1. Khả n ă ng áp dụng Các hướng dẫn đưa ra trong điều này có thể áp dụng cho các chất béo sữa (milkfat) dạng khan, butterfat. butter oil và các sản phẩm tương tự. 15.2. Dụng cụ lấy mẫu Xem 5.1. 15.2.1. Ố ng xiên bơ, có độ dài đủ để xuyên ch éo qua được tới đáy v ậ t chứa sản phẩm và có kích thước phù hợp cho mục đích đ ã định (xem Hình A.7) . 15.2.2. Dao trộn, rộng bản. 15.2.3. Dụng cụ khuấy bằng tay (dạng p i tt ô ng) , theo m ô tả trong 9.2.1. 15.2.4. Gáo lấy m ẫ u, dung tích từ 25 ml đến 100 ml. 15.2.5. Vật chứa mẫu (xem 5.2). Dung tích của vật chứa phải đủ l ớ n để đựng h ế t mẫu và còn có khoảng trống đ ể trộn kỹ trước khi thử. Trong một số trường hợp, mẫu được làm đầy hoàn toàn trong các vật chứa mẫu hoặc được làm đầy bằng khí trơ và có nắp đậy kín khí, ví dụ khi cần xác định các chỉ số của chất béo. 15.3. Lấy mẫu Xem Bảng 1 về cỡ mẫu tối thiểu và các nhiệt độ lấy mẫu được chấp nhận. 15.3.1. Lấy mẫu để kiểm tra vi sinh Luôn lấy mẫu để kiểm tra vi sinh trước bằng kỹ thuật vô trùng. Khi có thể, các mẫu cần được lấy từ cùng các hộp ch ứ a sản phẩm mà sẽ được lấy đ ể phân tích lý hoá và kiểm tra c ả m quan. Xử lý dụng cụ lấy mẫu và vật ch ứ a mẫu theo 5.1.2. Dùng dao trộn (15.2.2) để loại bỏ lớp bề mặt sản phẩm tại vùng lấy mẫu với độ sâu không nh ỏ hơn 5 mm. Tiến hành tiếp theo 15.3.2 bằng kỹ thuật vô trùng. 15.3.2. Lấy mẫu để phân tích lý hoá và kiểm tra c ả m quan Trong các trường hợp nh ấ t định, dụng cụ lấy mẫu và vật chứa mẫu để phân tích lý hoá và kiểm tra c ả m quan phải được xử lý theo 5.1.2. 15.3.2.1. Vật chứa sản phẩm bán lẻ, có khối lượng b ằ ng hoặc nhỏ hơn 1 kg Mẫu là sản phẩm chứa trong vật chứa nguyên chưa mở. Lấy một hoặc nhi ề u vật chứa để thu được mẫu t ổ ng số. Xem B ả ng 1 về cỡ mẫu tối thiểu và nhiệt độ lấy mẫu được chấp nhận. 15.3.2.2. Sản phẩm đựng trong thùng lớn 15.3.2.2.1. Sản phẩm dạng lỏng Trộn kỹ sản phẩm đến đồng nhất dùng dụng cụ khuấy dạng pittông hoặc dụng cụ khuấy trộn cơ học. 15.3.2.2.2. Sản phẩm dạng rắn Lấy mẫu theo 14 3 15.4. Bảo quản, lưu giữ và gửi mẫu Xem Điều 7 và Điều 8. 16. Phomat 16.1. Khả n ă ng áp dụng Các hướng d ẫ n đưa ra trong điều này có thể áp dụng cho phomat (phomat cứng và phomat siêu cứng phomat bán cứng, phomat bán mềm, phomat mềm, phomat tươi, phomat đông axit, phomat mặn , phomat bao gói sẵn, phomat chế biến, các chế phẩm phomat chế biến, phomat chế biến có hương liệu và các sản phẩm phomat chế biến có hương liệu). 16.2. Dụng cụ lấy mẫu và hoá chất Xem 5.1. 16.2.1. Ố ng xiên phomat , có hình dáng và kích thước thích hợp cho loại phomat cần thử (xem H ì nh A.6). 16.2.2. Dao, có mũi nhọn và bề mặt trơn nhẵn. 16.2.3. Dao trộn. 16.2.4. Dây cắt, có kích thước và độ bền thích hợp. 16.2.5. Vật chứa mẫu (xem 5.2). 16.3. Lấy mẫu Việc lấy mẫu phụ thuộc vào hình dạng, khối lượng và loại phomat, bằng cách lấy toàn bộ, các phần được bọc hoặc đã được bao gói hoặc miếng h ì nh quạt hoặc l õ i như trong H ì nh A.8 đến A 25. Khi lấy mẫu cần tính đến tính không đồng nhất của sản ph ẩ m. Xem Bảng 1 về cỡ mẫu tối thiểu và các nhiệt độ lấy mẫu được chấp nhận. Ngay sau khi lấy mẫu, đặt các mẫu (lõi, lát mỏng, miếng hình quạt, phomat nh ỏ nguyên miếng v . v .. ) vào vật chứa mẫu có kích thước và h ì nh dáng thích hợp . Mẫu có thể được cắt thành các miếng nhỏ để cho vào vật ch ứ a, nhưng không được ép hoặc nghiền mẫu. Bảo quản các mẫu phomat trong gi ấ y nhôm gói kín, giấy sáp (gi ấ y dùng cho phomat) hoặc túi nil ô ng k í n để ở trong hoặc thậm chí để ở ngoài vật chứa mẫu để ngăn ngừa n ấ m mốc trên bề mặt phomat. Trừ k hi có qui đ ị nh khác, bất kể phương pháp lấy mẫu nào được áp dụng , thì mẫu phải gồm cả lớp bề mặt phomat (kể cả lớp cùi và mốc) Nếu cần thiết phải kiểm tra lớp bề mặt (ví dụ để kiểm tra hệ sinh vật bề mặt), thì cần tuân thủ các chỉ dẫn lấy mẫu đặc biệt tương ứng với các mục đích đã định. Thông thường mẫu được lấy theo cách giống như sản phẩm được tiêu dùng. Thói quen của ng ười tiêu d ùng khác nhau theo vùng. Do đó, phương pháp lấy mẫu phải được mô tả chính xác trong báo cáo lấy mẫu (xem 4.4). M ột ví dụ về b á o cáo lấy mẫu được nêu trong Phụ lục D. 16.3.1. Lấy mẫu để kiểm tra vi sinh L uôn lấy mẫu để kiểm tra vi sinh trước bằng kỹ thuật v ô trùng. Khi có thể, các mẫu cần được lấy từ từ ng loại sản phẩm phomat hoặc sản phẩm (l õ i) được lấy để phân tích lý hoá và kiểm tra c ả m quan L ượng mẫu được lấy từ mẫu bề mặt có thể nhỏ hơn lượng mẫu tối thiểu được viện dẫn trong Bảng 1. X ử lý dụng cụ lấy mẫu và vật chứa mẫu theo 5.1.2. T iến hành tiếp theo 16 . 3.2 bằng kỹ thuật vô trùng. 16.3.2. Lấy mẫu để phân tích lý hoá và kiểm tra cảm quan 16.3.2.1. Lấy mẫu phomat không phải là phomat tươi và phomat trong muối, trong d ầ u .v.v... 16.3.2.1.1. Lấy mẫu phomat ở dạng nguy ê n miếng hoặc phomat trong gói nhỏ P hương pháp này th ườ ng dùng cho loại phomat nhỏ, các phần cắt của phomat hoặc phomat đóng gói. Lấy đủ lượng gói hoặc số phần mẫu để thu được mẫu cần thiết. Xem B ả ng 1 về cỡ mẫu tối thiểu và các nhiệt độ lấy mẫu được chấp nhận. Đ ặ t mẫu ở dạng gói nguyên vào vật chứa mẫu (túi b ằ ng chất dẻo v.v.) 16.3.2.1.2. L ấ y mẫu theo miếng cắt hình quạt hoặc lát mỏng Tháo bỏ bao gói bên ngoài phomat. Giữ lại lớp bọc bên trong, ví dụ như: sáp hoặc màng mỏng bằng chất dẻo. Mẫu được cắt bằng dao (16.2.2) hoặc bằng dây cắt (16.2.4) với kích thước phù hợp. Các miếng hình quạt hoặc các lát cắt cần có độ dày thích hợp. 16.3.2.1.3. Lấy mẫu bằng cách rút lõi Tháo bỏ bao g ó i bên ngoài phomat. Giữ lại lớp bọc b ê n trong, ví dụ như: sáp hoặc màng mỏng bằng chất dẻo. Các lõi được bọc trong gi ấ y nhôm, giấy sáp đặc biệt (giấy dùng cho phomat) hoặc túi nil ô ng kín trước k hi đặt chúng vào vật chứa mẫu nếu phép phân tích chưa được thực hiện ngay sau khi lấy mẫu . 16.3.2.1.3.1. Lấy mẫu kể cả lớp bề mặt Dùng ống xiên phomat (16.2.1) có độ dài vừa đủ để xiên vào phomat. Xoay ống xiên đúng một vòng v à rút que cùng với lõi ra. Dùng dao (16.2 2) chuyển toàn bộ lõi này vào vật chứa mẫu (16.2.5). Lặp lại thao tác này cho đến khi thu được phần mẫu thử yêu cầu. Đậy lỗ xi ê n b ằ ng hợp chất để gắn k í n thích hợp. 16.3.2.1.3.2. Lấy mẫu không bao gồm lớp bề mặt Dùng ống xiên phomat (16.2.1) có đ ườ ng kính lớn hơn xiên lấy mẫu để xiên vào phomat với độ sâu khoảng 25 mm . Xoay ống xiên đúng một vòng. L õ i ngắn này không dùng để kiểm tra mà giữ riêng và sau này được dùng để đậy lỗ xiên. Dùng một ống xiên lấy mẫu nhỏ hơn có độ dài vừa đủ để xiên qua bề mặt trong của phomat hở ra sau khi đ ã lấy lõi lớn n ó i trên. Xoay ống xiên quá một vòng v à rút que cùng với l õ i ra. Dùng dao (16 . 2 . 2) chuyển l õ i này vào vật chứa mẫu (16.2.5). Lặp lại thao tác này cho đến khi thu được mẫu yêu cầu. Xem Bảng 1 về c ỡ mẫu tối thiểu và các nhiệt độ lấy mẫu được chấp nhận. Dùng lõi ngoài được lấy đầu tiên để đậy lỗ xi ê n lại. 16.3.2.2. Lấy mẫu phomat tươi Đối với việc lấy mẫu phomat tươi, thì vật chứa mẫu phải còn nguyên và chưa mở. Vật chứa ch ỉ được mở ngay trước khi phân tích. Lấy đủ số lượng vật chứa mẫu để thu được phần mẫu thử yêu cầu. Xem Bảng 1 về c ỡ mẫu tối thiểu và các nhiệt độ lấy mẫu được chấp nhận. Sử dụng toàn bộ ph ầ n mẫu đ ã lấy từ các vật chứa . 16.3.2.3. Lấy m ẫ u phomat ngâm trong nước muối, ngâm trong dầu v.v … Loại phomat này được lấy mẫu bằng cách lấy các phần của mỗi cỡ mẫu nh ỏ nhất (không k ể phomat ngâm trong nước mu ố i, ngâm trong d ầ u v . v ..) theo Bảng 1. Trong quá trình b ả o quản trong nước muối, thành phần của phomat sẽ biến đổi, tuỳ thuộc vào th ờ i gian và nhiệt độ. Ph ò ng thử nghiệm phải định rõ, liệu mẫu có ngâm trong nước muối, ngâm trong dầu v.v … hay không. Th ô ng th ườ ng, thì được ngâm trong nước muối, dầu v.v...Khi có thể, thì t ỷ lệ ban đầu của phomat và chất lỏn g phải được duy tr ì và chất lỏng phải phủ ngập hết phomat. Nếu phomat được ngâm muối, thì lấy đủ lượng nước muối đ ể làm ngập hoàn toàn phomat. Nếu không có nước muối, thì phomat hoặc các mi ế ng phomat phải được làm khô bằng giấy lọc và được đặt vào vật chứa mẫu. Phòng thử nghiệm có thể định r õ nhiệt độ mà mẫu c ầ n phải được bảo quản hoặc gửi đi. CHÚ THÍCH Trong báo cáo l ấ y mẫu phải nói r õ mẫu đ ã được lấy có ngâm muối, ngâm dầu v.v...hay không. 16.4. Bảo quản, lưu giữ và gửi mẫu Xem Điều 7 và Điều 8. Phụ lục A (Tham khảo) Dụng cụ lấy mẫu và hình dạng của mẫu A. 1 Các ví dụ về dụng cụ lấy mẫu A. 1.1 Dụng cụ khuấy trộn (dạng pittông) Xem Hình A.1 và A.2 Kích thước tính bằng milimét Hình A.1 - Bộ khu ấ y trộn (dạng pitt ô ng) dùng để trộn trong bình và xô Kích thước tính bàng milimét Hình A.2 - Bộ khu ấ y trộn thích hợp (dạng pittông) dùng để trộn trong xitec vận chuyển đường bộ, đ ường sắt và xitec nông trại A. 1.2 Gáo lấy mẫu Xem Hình A.3. A. 1.3 Dụng cụ khuấy trộn Xem Hình A.4 Kích thước tính bằng milimét a ≥ 50 ml Hình A.3 - Gáo lấy mẫu dạng lỏng Hình A.4 - Dụng cụ khuấy trộn thích hợp để trộn sữa đặc có đ ường trong th ù ng dạng tr ố ng A. 1.4 Ố ng xiên A. 1.4.1 Lấy mẫu sữa bột Xem Hình A.5 và Bảng A.1 K í ch thước tính b ằ ng milimét Loại A Loại B Hình A.5 - Ố ng xiên sữa bột (xem Bảng A.1) Bảng A.1 - Ố ng xiên Kích thước Loại A (dài) mm Loại B (ngắn) mm Chiều dài của dao 800 400 Độ dày của lư ỡ i dao b ằ ng kim loại từ 1 đến 2 từ 1 đến 2 Đường kính trong của lư ỡ i dao 18 32 Đường kính trong của cán dao 22 28 Bề rộng của r ã nh c ắ t ở lưỡi 4 20 Bề rộng của r ã nh c ắ t ở cán 14 14 1.4.2 Lấy mẫu phomat Xem Hình A.6 và B ả ng A.2. Kích thước tính bằng mimimét Hình A.6 - Ố ng xiên phomat (xem Bảng A 2) Bảng A.2 - Ống xiên phomat Kích thước Loại A (dài) mm Loại B (trung bình) mm Loại C (ngắn) mm Chi ề u dài của lưỡi dao , a 540 150 125 Độ dày tối thiểu của kim loại ở đoạn giữa lưỡi dao , b 1 , 5 0 , 9 0,7 Chiều rộng tối thiểu của lưỡi dao cách đầu mũi 15 mm, c 17 14 11 A. 1.4.3 Lấy mẫu bơ Xem H ì nh A.7 và Bảng A.3. Kích thước tính b ằ ng milimét Hình A.7 - Ố ng xi ê n bơ (xem Bảng A.3) Bảng A.3 - Ố ng xiên bơ Kích thước Loại A (dài) mm Loại B (trung bình) mm Loại C (ngắn) mm Chiều dài của lưỡi dao, a 540 từ 220 đến 260 125 Độ dày tối thiểu của kim loại ở đoạn giữa lư ỡi dao, b 1,8 1,5 1 , 0 Chiều rộng tối thiểu của l ưỡi dao ở cách đ ầ u mũi 15 mm, c 17 17 11 CHÚ TH Í CH Thông thường sử dụng ống xi ê n loại B . Trong trường hợp cụ thể, có thể dù ng loại A (dà i ) v à loại C (ngắn) A. 2 C á c h ì nh dáng của m ẫ u Hình dáng của mẫu thử được nêu trong các H ì nh từ A.8 đến A.25. Hình A.8 – Lấy mẫu phomat hình trụ bằng cách cắt ra một miếng hình quạt Hình A.9 – Lấy mẫu phomat bằng cách hai miếng hình quạt Hình A.10 – Lấy mẫu phomat hình cầu, có các đáy phẳng bằng cách cắt ra một miếng hình quạt Hình A.11 – Lấy mẫu phomat hình khối hoặc hình viên từ 3 kg đến 5 kg bằng cách cắt ra một miếng có bề mặt rộng nhất hình chữ nhật mà không phải hình vuông Hình A.12 – Lấy mẫu phomat hình khối hoặc hình viên từ 10 kg đến 20 kg bằng cách cắt ra một miếng có bề mặt rộng nhất hình chữ nhật mà không phải hình vuông Hình A.13 – Lấy mẫu phomat hình khối hoặc hình viên bằng cách cắt ra một miếng có bề mặt rộng nhất hình chữ nhật mà không phải hình vuông Hình A.14 – Lấy mẫu phomat hình khối bằng cách cắt ra một miếng có bề mặt rộng nhất hình vuông Hình A.15 – Lấy mẫu phomat ngâm trong nước muối từ các vật chứa chứa nhiều hơn bốn khối Hình A.16 – Lấy mẫu phomat bằng cách cắt ra một miếng Hình A.17 – Lấy mẫu phomat bằng ống xiên Hình A.18 – Lấy mẫu phomat hình trụ bằng cách dùng ống xiên để xiên từ phía bên Hình A.19 – Lấy mẫu phomat hình trụ lớn bằng cách xiên nghiêng ống xiên từ đỉnh xuống Hình A.20 – Lấy mẫu phomat hình trụ dẹt bằng ống xiên Hình A.21 – Lấy mẫu phomat hình trụ đứng bằng ống xiên Hình A.22 – Lấy mẫu phomat hình cầu có hai đáy dẹt bằng ống xiên Hình A.23 – Lấy mẫu phomat hình lập phương bằng ống xiên Hình A.24 – Lấy mẫu phomat hình khối bằng ống xiên Hình A.25 – Lấy mẫu phomat hình khối (dạng viên) bằng ống xiên Phụ lục B (Tham khảo) Vật chứa mẫu cách nhiệt dùng để vận chuyển các mẫu thực phẩm lạnh, đông lạnh và đông Iạnh nhanh B.1 Yêu cầu chung Phụ lục này đưa ra các khuy ế n nghị cho việc lập phương án và thiết kế vật chứa mẫu cách nhiệt dùng để bảo quản các mẫu thực phẩm lạnh, đông lạnh và đông lạnh nhanh trong quá trình vận chuyển từ nơi lấy mẫu đến phòng thử nghiệm, sao cho mẫu không bị biến đổi về chất so với th ờ i điểm lấy mẫu. Phép thử nhằm đánh giá hiệu quả cách nhiệt của các vật chứa mẫu được nêu trong B.3. Ng ười sử dụng các vật chứa mẫu cách nhiệt cần th ườ ng xuy ê n đo và ghi lại diễn biến nhi ệ t độ của mẫu trong quá trình vận chuyển ở điều kiện thực t ế bằng các dụng cụ thích hợp (ví dụ nhiệt k ế Pt 100). Sử dụng các dụng cụ làm lạnh đ ồ ng bộ hơn về kỹ thuật, có gắn hệ thống làm lạnh với bộ ắc qui xe chuyên chở, như dụng cụ sử dụng các phần tử Peltier, có thể được dùng để thay cho vật chứa mẫu cách nhiệt này. B.2 Y ê u cầu cụ thể CHÚ TH Í CH: Chọn nhiệt độ môi trường là 30 o C đối với vật chứa mẫu cách nhiệt th í ch hợp trong điều kiện thử . Điều này chỉ l à một qui ước đối v ớ i phép thử. Nếu sử dụng các v ậ t ch ứ a mẫu này trong các vùng nhiệt độ môi trường thường cao hơn , thì nên chọn nhiệt độ cao hơn. Tỷ lệ lượng m ẫ u thực phẩm đối với chất là m lạnh phải thích hợp với các điều kiện thử này. B.2.1 Các nhóm sản phẩm B.2.1.1 Nhóm A: khoảng nhiệt độ từ 0 o C đến + 4 o C Trong suốt quá trình bảo quản 24 h trong vật chứa vận chuyển có cách nhiệt ( nhiệt độ môi trường 30 o C ± 1 °C), nhiệt độ của các mẫu thử thuộc nhóm A không được để dưới 0 o C và k hông vượt quá 5 o C . B.2.1.2 Nh ó m B: khoảng nhiệt độ -18 o C hoặc thấp hơn Sau khi bảo quản 24 h trong vật chứa vận chuyển cách nhiệt (nhiệt độ môi trường 30 o C ± 1 °C), nhiệt độ của các mẫu thử thuộc nhóm B không được vượt quá -18 o C . B.2.2 Vật chứa mẫu đ ể vận chuyển Đối với một vật chứa mẫu chỉ thiết kế để dùng cho một số sản phẩm nhất định và/hoặc một số loại phân tích nhất định thì cũng có thể không c ầ n thiết phải thoả mãn t ấ t cả các yêu cầu. B.2.2.1 Vật liệu Vật liệu để làm vật chứa mẫu phải: a) không truyền sang mẫu các chất có thể có hại cho sức khoẻ; b) không được làm ảnh hưỏng đến mùi và vị của mẫu; CH Ú THÍCH: Ch ỉ tiêu n à y có thể kiểm tra được bằng một mẫu thực phẩm (ví dụ: bơ) theo tiêu chuẩn 22935-2/IDF 99-2 [7] và ISO 22935-3/IDF 99-3 [8] . c) bền, không bị ăn mòn, trừ vật liệu cách nhiệt; d) m ờ đục; e) v ì bao b ì của sản phẩm có thể bị hư hỏng trong quá trình vận chuyển , nên vật liệu của vật chứa cần: 1) bền với sự mài mòn, trừ vật liệu cách nhiệt; 2) đối với vật liệu tiếp xúc trực ti ế p với mẫu, thì phải bền với hơi bão hòa và nhiệt độ dưới -20 °C; 3) đối với vật liệu làm mặt trong của hộp chứa mẫu để vận chuyển và vật liệu cách nhiệt thuộc loại A và loại B phải bền và chịu được nhiệt độ lạnh đến -60 °C; 4) b ề n với các loại chất tẩy r ử a và chất khử trùng được dùng trong ngành công nghiệp thực phẩm. B.2.2.2 Thiết kế và cấu trúc Th iế t kế và cấu trúc của vật chứa mẫu để vận chuyển phải đ ả m bảo: a) kín khí và có kích th ước ổn định trong các điều kiện vận chuyển hàng hoá nói chung; b) k í n khí cũng như kín chất l ỏng; c) bề mặt bên trong và bề mặt ngoài phải trơn, nhẵn, không rạn nứt và hở, không xốp, dễ dàng l àm sạch và thuận tiện cho việc khử trùng; d) tuỳ thuộc vào nhóm sản phẩm, mà vật chứa mẫu để vận chuyển cách nhiệt tho ả mãn các yêu cầu thử nghiệm qui định trong B.3. e) v ậ t liệu cách nhiệt nên dùng loại có thể thay thế được. f) không vượt quá áp suất kh í quyển trong vật chứa mẫu để vận chuyển khi sử dụng đ á khô. B.2.3 Chất làm lạnh Có thể sử dụng đá lạnh nghiền nhỏ nếu không ảnh hưởng đến mẫu . B.2.3.1 Yếu tố làm lạnh Sử dụng các yếu tố làm lạnh có kích thước ổn định làm bằng chất dẻo, đổ đầy dung dịch natri clorua (NaCI). Bề mặt phải b ề n với các chất t ẩ y rửa và chịu được việc khử trùng th ườ ng dùng trong công nghiệp thực phẩm v à không ảnh hưởng đến mùi vị của mẫu thử (không hấp thụ mùi lạ). Để tránh thực phẩm bị lạnh cục bộ, sử dụng các yếu tố làm lạnh có khối lượng nh ỏ ví dụ: khoảng 200 g là tiện hơn so với các yếu tố làm lạnh có khối lượng lớn. Các yếu tố làm lạnh có bán sẵn để dùng cho gia đinh và khi cắm trại th ườ ng đáp ứng được các yêu cầu trong tiêu chuẩn này. Kiểm tra tính phù hợp của chúng bằng các phép thử trước . B.2.3.2 Đá khô (C O 2 thể rắn) Cacbon dioxit thể rắn ở dạng tấm hoặc hình khối lập phương trước hết cần nghi ề n nhỏ để định lượng chính xác hơn. CHÚ TH Í CH Đá khô có b á n sẵn tr ê n thị trường. Bằng dụng cụ phụ trợ thích hợp, đá khô cũng có thể được t ạo từ các bình kh í nén cacbon dioxit có ống dẫn. B.3 Phép thử đánh giá hiệu quả cách nhiệt của các vật chứa vận chuyển mẫu B.3.1 Sản phẩm nhóm A B.3 .1.1 Dụng cụ B.3.1.1.1 T ủ làm khô hoặc bu ồ ng làm khô , có kích thước đủ để bố trí vật chứa mẫu, có thể duy trì nhiệt độ ở 30 o C ± 1 o C . B.3.1.1.2 Dụng cụ đo nhiệt độ, bao g ồ m các bộ cảm biến thích hợp (ví dụ: nhiệt k ế Pt 100) được đặt ở giữa và ở khu vực ria mép của thực phẩm cần thử nghiệm và một dụng cụ đo có máy ghi được nối với bộ cảm biến này để ghi lại các giá tr ị đo được, ở nhiệt độ từ 0 o C đến 20 o C , dụng cụ đo nhiệt độ phải đo được chính xác đến ± 0,5 o C . B.3 .1.1.3 Các yếu tố làm lạnh (xem B.2.3.1). B.3.1.1.4 Thực phẩm c ầ n thử nghi ệ m (ví dụ: s ữ a chua và sữa), sử dụng cùng loại bao gói giống như khi lấy mẫu.. CHÚ THÍCH Các bao gói thử nghiệm phù hợp với TCVN 7178 (ISO 5155) Thiết bi lạnh gia dụng . Tủ bảo quản thực phẩm đ ô ng lạnh v à tủ k ế t đ ô ng thực phẩm . Đặc tí nh và phương pháp thử [2] là thích hợp cho mục đích n à y . B.3.1.2 Cách tiến hành Trong phép thử thực phẩm đã được làm lạnh sơ bộ đến nhi ệ t độ từ 0 o C đến 4 o C , các bộ cảm biến phải được bố tr í sao cho có th ể đo được nhiệt độ phần giữa và nhiệt độ của vùng ti ế p giáp với thành bên trong của bao gói c ầ n đo. Các bộ cảm biến này ph ả i được nối với máy ghi. Sau đ ó đặt các yếu tố làm lạnh (xem B.2.3.1) đã được làm lạnh trước đến khoảng -18 o C vào thực phẩm cần thử. Khối lượng chất làm lạnh được sử dụng phải chọn để phù hợp với khối lượng thực phẩm cần thử và kích thước khoảng trống bên trong (xem C.1). Vật chứa mẫu để vận chuyển phải đậy chặt và được chuyển v à o bu ồ ng làm khô hoặc vào tủ làm khô như trong B.3.1.1.1 được duy tr ì ở 30 o C ± 1 o C . Hộp chứa này cần được giữ ở nhiệt độ này 24 h. Đo và ghi lại nhiệt độ liên tục trong suốt giai đoạn thử nghiệm. Trong suốt quá trình thử, nhiệt độ của thực phẩm cần thử không được thấp hơn 0 o C . Nếu nhiệt độ tụt xuống dưới nhiệt độ này thì ngừng phép thử và lặp lại bằng một tỷ lệ khác của thực phẩm cần thử nghiệm và của ch ấ t làm lạnh. B.3.2 Sản phẩm nhóm B B.3.2.1 Dụng cụ B. 3.2.1.1 Tủ làm khô hoặc bu ồ ng làm khô (xem B.3.1.1.1) B. 3.2.1.2 Dụng cụ đo nhiệt độ, bao gồm một bộ cảm biến đo điểm và một đồng h ồ thích hợp để đo nhiệt độ từ -50 o C đến -10 o C , có độ chính xác đến ± 1 o C , hoặc một dụng cụ th í ch hợp khác có hiệu quả tương đương. B. 3.2.1.3 Máy khoan hoặc dụng cụ tương đương, dùng để khoan sâu vào thực phẩm đông lạnh cần thử nghiệm để đo được nhiệt độ ở bên trong. B. 3.2.1.4 Đá khô (xem B.2 3.2) B. 3.2.1.5 Thực phẩm c ầ n thử nghiệm. Các bao g ó i th ườ ng dùng cho các mục đích lấy mẫu cũng được dùng cho thực phẩm cần thử nghiệm (ví dụ: kem lạnh hoặc thực phẩm đông lạnh nhanh). B. 3.2.1.6 Vật liệu cách nhiệt, hoặc lớp v ỏ để ngăn tiếp xúc trực ti ế p giữa đá khô và thực phẩm cần thử nghiệm, ví dụ: tấm xốp, tấm màng lót bằng chất dẻo. B. 3.2.2 Cách tiến hành Cho một lượng đá khô ước tính phù hợp với lượng thực phẩm cần thử nghiệm vào vật ch ứ a mẫu dùng để vận chuyển. Thực phẩm cần thử nghiệm trước đó đã được làm lạnh đến -18 o C , có khoan một lỗ sâu 10 mm và được đặt vào một vật chứa mẫu dùng để vận chuyển sao cho chúng được cách với đá kh ô bằng một lớp vật liệu cách nhiệt có độ dày ít nh ấ t là 10 mm phù hợp với B.3.2.1.6 Đậy vật chứa mẫu này lại và đặt vào tủ làm khô hoặc đặt vào buồng l à m khô (xem B.3.1.1.1) đã được ch ỉ nh đến nhiệt độ 30 o C ± 1 o C . Vật chứa mẫu này được giữ trong tủ làm khô hoặc trong buồng làm khô 24 h . Sau khoảng thời gian này lấy ra và mở n ắ p. Đo ngay nhiệt độ tại lỗ khoan của mẫu b ằ ng dụng cụ đo nhiệt độ qui định trong B 3.2.1.2. Phụ lục C (Tham khảo) Thông tin bổ sung về việc sử dụng vật chứa mẫu cách nhiệt dùng để vận chuyển C. 1 Mẫu thực phẩm Tỷ lệ thích hợp giữa các mẫu thực phẩm và chất làm lạnh phụ thuộc vào các điều kiện vận chuyển dự định như: a) mức độ đầy của khoảng trống bên trong; b) thời gian vận chuyển; c) nhiệt độ môi trường trung bình dự kiến; d) bản chất của thực phẩm; Tỷ lệ này cũng cần được ước tính bằng các phép thử ban đầu. Các kết quả của phép thử với vật chứa mẫu dùng để vận chuyển thích hợp có các yếu tố làm lạnh trước với khối lượng t ổ ng 1 800 g cần phải đáp ứng các yêu cầu trong B.3.1 đối với ba hộp cactông sữa loại 1 l í t (3,5 % chất béo). C. 2 Vận chuyển Để vận chuyển các mẫu đông lạnh và đông lạnh nhanh, nên tiến hành các thử nghiệm trước để chắc ch ắ n rằng khối lượng của đá khô dư cũng không làm cho mẫu thực phẩm quá lạnh (ví dụ: dưới -30 °C). C. 3 Thử nghiệm Trong suốt quá trình thử nghiệm liên quan đến việc bảo quản các mẫu kem lạnh bằng đ á khô trong một tu ầ n, không phát hiện sự gi ả m đáng kể độ pH, mà có thể ảnh hưởng đến việc kiểm tra vi sinh vật. Điều này có nghĩa là k hông cần thiết phải bao gói kín khí mẫu thử trước khi vận chuyển Phụ lục D (Tham khảo) Báo cáo lấy mẫu phomat Báo cáo lấy mẫu này ch ỉ dùng cho phomat nhưng cũng có th ể sử dụng cho các sản phẩm làm từ sữa khác Mẫu Số nhận biết ……………………………………………………………………………………………. Mô tả mẫu ……………………………………………………………………………………………. Mẻ/Mã số/Dán nhãn ………………………………………………………………………………. Hạn sử dụng …………………………………………………………………………………………. Ch ủ ng loại phomat/thời hạn ………………………………………………………………………. Bề mặt phomat □ không cùi □ cùi □ cùi có đốm đen (đánh dấu vào tất cả các ô có) □ ph ủ □ kiểu loại phủ ……………… Số mẫu …………………………………………………………………………………………… Khối lượng mẫu ……………………………………………………………………………… (khoảng) Bao gói □ bao gói sẵn □ gói trong giấy nhôm □ g ó i trong túi chất d ẻ o (đánh dấu vào tất cả các ô có) □ chân không □ môi trường cải biến Xuất xứ Nơi xuất xứ ……………………………………………………………………………………… Ngày tháng ……………………………………………………………………………………… Địa đi ể m ………………………………………………………………………………………….. (t ê n/địa chỉ của cơ sở sản xuất /ng ườ i bán/đóng gói) Ngày lấy mẫu (không bắt buộc) …………………………………………………………….. Phòng thử n g hiệm/nơi mẫu gửi đến …………………………………………………………….. Tên của ng ườ i lấy mẫu …………………………………………………………………………… Chức vụ của ng ườ i lấy mẫu …………………………………………………………………… Chữ ký ……………………………………………………………………………………………. Tên người làm chứng ……………………………………………………………………………. Chức vụ của người làm chứng …………………………………………………………………… Đồng ký tên …………………………………………………………………………………………. Lấy mẫu Các điều kiện liên quan/các t ì nh huống (nhiệt độ/độ ẩm) Chất bảo quản Dụng cụ lấy mẫu được khử trùng bởi □ người lấy mẫu □ phòng thử nghiệm □ khác Phương pháp lấy mẫu (đánh dấu vào t ấ t cả các ô có áp dụng, ghi các sai khác) Các chi tiết lấy mẫu Mẫu c ó bao gồm cả các vết đen? □ có □ không Mẫu bao gồm cả cùi? □ có □ không Nếu không, có bao nhiêu mi l imét cùi đ ã được cắt bỏ? ……………… Mẫu có nghiền nh ỏ ? □ có □ không Chuẩn bị mẫu ( chuẩn bị ph ầ n mẫu thử) Các mẫu có các đặc trưng ở tr ê n đ ã được chuẩn bị cho các phép phân tích như th ế nào? □ Bao gồm cả bề mặt □ Loại bỏ …………… mm bề mặt, tương ứng với …………………. % khối lượng mẫu ban đầu đ ã loại ra □ Nghiền nhỏ mẫu, sử dụng dụng cụ sau: ………………………………………………………… □ Các xử lý khác, là …………………………………………………………………………………… THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1 ] ISO 78-2:1999, Chemistry - Layouts for standards -Par t 2: Methods of chemical analysis. [2] TCVN 7178 (ISO 5155), Thiết bị lạnh gia dụng - Tủ bảo quản thục phẩm đông lạnh và tủ kết đông thực phẩm - Đặc tính và phương pháp thử. [3] TCVN 6266 (ISO 5538), Sữa và các sản phẩm sữa - Lấy mẫu- Kiểm tra theo dấu hiệu loại trừ. [4] TCVN 6404 (ISO 7218), Vi sinh vật trong th ự c phẩm và th ứ c ăn ch ă n nuôi -Yêu cầu chung và hướng dẫn kiểm tra vi sinh vật. [5] TCVN 6267 (ISO 8197), Sữa và sản phẩm sữa - Lấy mẫu kiểm tra định lượng. [6] TCVN ISO/IEC 17025, Yêu cầu chung về năng l ự c của ph ò ng thử nghiệm và hiệu chuẩn. [7] ISO 22935-2/IDF 99-2 , Milk and milk products - Sensory analysis - Part 2: Recommended methods for sensory evaluation. [8] ISO 22935-3/IDF 99-3, Milk and milk products - Sensory analysis - Part 3: Evaluation of compliance with product specifications for sensory properties by scoring. [9] INTERNATIONAL Dairy Federation. Guidelines for sampling equipment and data collection on milk collecting tankers. Bull. I nt . Dairy Fed ., 1990, (252), pp. 35-48 [10] R AMSEY , M H. and ELLISON, S.L.R., editors. Measurement uncertainty arising from sampling - A guide to methods and approaches . EURACHEM, Teddington, 2007. 102 p. (EURACHEM/CITAC Guide.) Available (2008-03-19) at: http://www.eurachem.org/ g uides/UfS 2007.pdf 1) Ở m ộ t số quốc gia có người chuyên trách v ề lấy mẫu .