TCVN10075:2013

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10075:2013 (ISO 19954:2003) về Giầy dép - Phương pháp thử giầy dép thành phẩm - Ảnh hưởng do giặt bằng máy giặt gia đình TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 10075:2013 ISO 19954:2003 GIẦY DÉP - PHƯƠNG PHÁP THỬ GIẦY DÉP THÀNH PHẨM - ẢNH HƯỞNG DO GIẶT BẰNG MÁY GIẶT GIA ĐÌNH Footwear - Test methods for whole shoe - W ashability in a domestic w ashing machine Lời nói đầu TCVN 10075:2013 hoàn toàn tương đương với ISO 19954:2003. TCVN 10075:2013 do Ban kỹ thuật Tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 216 Giầy dép biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. GIẦY DÉP - PHƯƠNG PHÁP TH Ử GIẦY DÉP THÀNH PH Ẩ M - Ả NH HƯỞNG DO GI Ặ T B Ằ NG MÁY GI Ặ T GIA ĐÌNH Footwear - Test methods for whole shoe - W ashability in a domestic w ashing machine 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định phương pháp thử để đánh giá trạng thái của giầy d é p khi giặt bằng máy giặt gia đ ì nh. Đánh giá dựa trên sự thay đổi một s ố đặc tính đo được trước v à sau khi giặt. Tiêu chuẩn này quy định phương pháp thử bằng máy giặt gia đình đã được áp dụng cho t ấ t cả các loại giầy dép. 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên b ả n được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản m ớ i nh ấ t bao gồm c ả các sửa đổi, bổ sung (nếu có). TCVN 5466 (ISO 105-A02) , V ậ t liệu dệt - Phương pháp xác định độ bền màu – Ph ầ n A02: Thang màu xám để đ á nh giá sự thay đổi màu TCVN 5467 (ISO 105-A03), Vật liệu dệt - Ph ươ ng pháp xác định độ b ề n màu - Phần A03: Thang màu x á m để đánh giá sự dây màu TCVN 10071 (ISO 18454) [1] ) , Giầy dép - Môi trư ờ ng chuẩn để điều hòa và thử giầy dép và các chi tiết của giầy dép ISO 6330:2000 [2] ) , Textiles - Domestic washing and drying procedures for textile testing (Vật liệu dệt - Quy tr ì nh giặt v à làm khô bằng máy giặt gia đ ì nh đối với phép thử v ậ t liệu dệt) ISO 17708:2003, Footwear - Test methods for whole shoe - Upper sole adhesion (Giầy dép - Phương pháp thử giầy dép thành ph ẩ m - Chất kết d í nh của mũ với đ ế ) 3. Thiết bị, dụng cụ và vật liệu 3.1. Máy giặt Máy gi ặ t phù hợp với các điều từ 3.1.1 đến 3.1.4. Có thể sử dụng các thiết bị khác miễn là cho ra kết quả tương tự so với máy giặt được mô tả trong điều n à y. 3.1.1. Quy định chung M á y giặt được sử dụng phải tương ứng với máy giặt loại A1 như mô tả trong ISO 6330. 3.1.2. Điều kiện giặt Chu kỳ giặt phải tuân theo các yêu cầu sau: - Thể tích nước 18 l ± 1 l ; - Nhiệt độ trong khoảng từ 30 ° C đến 35 °C; - Thời gian giặt 30 min ± 2 min; - Vận tốc quay của thùng giặt 5,4 rad/s ± 0,5 rad/s (chuyển động luân phiên) [3] ) - Bột giặt 4 g/l được quy định trong 3.5. 3.1.3. Điều kiện giũ Chu kỳ giũ phải tuân theo các yêu c ầ u sau: - Thể tích nước 15 l ± 1 l ; - Thời gian giũ 4 min ± 1 min; 3.1.4. Các điều kiện vắt/ x ả nước 3.1.4.1. Vắt lần đầu Chu k ỳ này phải tuân theo yêu cầu sau: 120 s ± 30 s tại vận tốc quay 5,7 rad/s ± 0,5 rad/s 3.1.4.2. Vắt lần cuối Chu kỳ này phải tuân theo yêu cầu sau: 6 min ± 1 min tại vận tốc quay 49,5 rad/s ± 2,6 rad/s. 3.2. Vải giặt kèm Vải trắng từ xơ bông 100 % có định lượng 125 g/m 2 ± 5 g/m 2 , cắt thành các hình vuông (50 ± 2) cm x (50 ± 2) cm. V ả i giặt kèm phải cắt được thành 10 hình vuông như trên. Vải giặt kèm được sử dụng để mô phỏng các điều kiện giặt thông thường và làm gi ả m thiểu hư hại do mài mòn giầy dép khi cọ sát với thùng giặt. 3.3. Thang xám chuẩn Các thang xám để đánh giá sự thay đổi màu phải phù hợp với TCVN 5466 (ISO 105-A02) và sự chuyển màu (xem Điều 5) phải phù hợp với TCVN 5467 (ISO 105-A03) tương ứng. 3.4. Dụng cụ đo độ ngóc của mũi giầy dép Dụng cụ đo độ ngóc của mũi giầy dép phải như thể hiện trên Hình 1. Kích thước tính bằng milimét CHÚ D Ẫ N 1 Vị trí đọc trên thang đo 25 mm 2 Vạch khắc như thể hiện trên hình vẽ 3 Độ ngóc của mũi giầy dép, tính bằng milimét A Hình chiếu A H ì nh 1 - Dụng cụ đo đ ộ ngóc của mũi giầy dép 3.5. Bột giặt Sử dụng bột giặt chuẩn ECE (xem ISO 6330) CHÚ THÍCH : Thông tin về bột giặt phù hợp có thể liên hệ với Ban thư ký CEN/TC 309. 3.6. Nước Có thể sử dụng nước vòi, với các điều kiện sau: - N hiệt độ 20 ° C ± 4 °C; - pH (7 ± 1) 4. Lấy mẫu và điều hòa mẫu 4.1. M ẫ u phải ít nhất là hai đôi giầy. Mỗi chiếc giầy dép th à nh ph ẩ m được coi là một mẫu thử và phải thử í t nhất hai mẫu thử. 4.2. Mẫu phải được điều hòa theo TCVN 10071 (ISO 18454) trong 24 h trước khi thử 5. Phương pháp thử 5.1. Nguyên tắc Các mẫu thử phải được kiểm tra bằng mắt thường. Sau đó, một trong hai mẫu thử được cất giữ trong môi trường chuẩn và mẫu thử còn lại, cùng với một mẫu đối chứng của vải giặt kèm được quy định, được giặt dưới các điều kiện phù hợp về nhiệt độ, độ kiềm và bột giặt, sao cho chu kỳ gi ặ t ngắn. Sau đó giũ và làm khô. Sau chu kỳ giặt hoàn chỉnh, kiểm tra mẫu thử để xác định: - Độ kết dính giữa mũ với đế; - Sự thay đổi về màu sắc; - Hư hại hỗn tạp, như xé, long ô dê, v.v... - Sự thay đổi về kích thư ớ c có thể xảy ra. 5.2. Cách tiến hành 5.2.1. Đánh giá ban đầu Người thực hiện phép th ử phải đảm bảo ngoại quan của các mẫu thử, chiếc ở chân trái v à chân phải của các đôi, l à giống nhau. Mẫu thử phải được mô tả đặc đi ể m bằng cách ghi lại tất cả các chi tiết (màu sắc của vật liệu, cách trang tr í , hướng dẫn giặt, v.v...) Đặt mẫu thử trên một mặt phẳng nằm ngang và không tác dụng bất kỳ áp lực nào vào b ấ t kỳ phần nào của mẫu th ử , đo độ ng ó c của mũi giầy dép như thể hiện trên Hình 2, bằng cách dùng dụng cụ đo độ ngóc của mũi giầy dép (xem 3.4), và ghi lại kết quả, t í nh bằng milimét. H ì nh 2 - Cách đo độ ngóc của mũi giầy dép Cuối cùng, đo chiều d à i bên trong (k ý hiệu l à L 1 ) và chiều rộng bên trong (ký hiệu là B 1 ) của các mẫu thử theo 5.2.3.3, và ghi lại kết quả, t í nh bằng milimét. 5.2.2. Chu kỳ giặt hoàn chỉnh 5.2.2.1. Quy định chung Sau khi đánh giá ban đ ầ u, mẫu thử tư ơ ng ứng với ch â n phải được cất gi ữ trong môi trường chuẩn [xem TCVN 10071 (ISO 18454)], v à mẫu th ử tương ứng với chân trái được đưa vào chu kỳ giặt hoàn chỉ nh. Chu k ỳ giặt hoàn chỉnh gồm ba lần giặt v à ba lần làm kh ô . 5.2.2.2. Giặt Cho ít nhất hai mẫu thử vào trong thùng giặt của máy giặt (xem 3.1), cùng với v ả i giặt kèm (xem 3.2). Lập chương trình cho m á y giặt theo Điều 3.1. Chu kỳ giặt hoàn chỉnh phải là: - Giặt (xem 3.1.2); - Vắt/xả nước ( xem 3.1.4); - Giũ (xem 3.1.3); - Xả nước - Giũ - Vắ t/xả nước - Giũ - Vắt/xả nước lần cuối Khi kết thúc chu kỳ giặt hoàn chỉnh, ghi lại bất kỳ sai khác nào về màu sắc của v ả i giặt kèm theo TCVN 5467 (ISO 105-A03). Nếu vải b ị thay đổi màu nhẹ, thì thay bằng v ả i khác trong phép thử tiếp theo. 5.2.2.3. Làm khô Đ ể các mẫu thử khô t ự do trong môi trường chuẩn theo TCVN 10071 (ISO 18454). CHÚ THÍCH : Có thể sử dụng hệ thống thông gió để làm tăng nhanh quá tr ì nh l à m khô. Làm khô lần cuối sau một chu kỳ giặt hoàn chỉnh là đặc biệt quan trọng . C ần phải c â n để đảm bảo các mẫu thử khô thực sự, sao cho chênh lệch về khối lượng giữa hai lần cân được thực hiện trong vòng 1 h phải không lớn hơn 1 %. M ẫ u thử đã khô sau đó có thể được sử dụng cho phép thử tiếp theo. 5.2.3. Đánh giá h ư hại 5.2.3.1. Quy định chung Hư hại do chu kỳ giặt hoàn chỉnh có thể được đánh giá bằng cách so sánh mẫu thử đã được th ử với mẫu th ử tương ứ ng với chân phải, mẫu th ử được giữ ở điều kiện ban đầu (xem 5.2.2). 5.2.3.2. Hư hại hỗn tạp Ghi lại các hư hại của mẫu thử: - Các vết cắt hoặc vết xé; - Sự mất mát các phụ liệu (trang trí, ô dê, v.v...); - Sự dây m à u từ các chi tiết (từ chi tiết này sang chi tiết kia). Đặt giầy dép trên một mặt ph ẳ ng n ằ m ngang và không tác dụng bất kỳ áp lực nào vào bất kỳ phần nào của giầy, đo độ ngóc của mũi giầy dép như thể hiện trên Hình 2, bằng cách dùng dụng cụ đo độ ngóc của mũi giầy dép (xem 3.4), và ghi lại kết quả, tính bằng milimét. 5.2.3.3. Thay đ ổi về kí ch thước B ấ t kỳ biến dạng nào của mẫu thử đều được coi l à một sự thay đổ i về kích thước. Nếu biến dạng l à đáng k ể , kiểm tra lại chiều d à i và chiều rộng b ê n trong của mẫu thử, hoặc thực hiện một thử nghiệm phù hợp , có tính đến: - Chi ề u d ài bên trong là độ d à i giữa lót mũ ở vùng mũi và lót mũ ở vùng pho hậu. K í ch thước này được lấy dọc theo trục X (xem EN 13400) và trên lót mặt (hoặc đế trong), v à ghi lại giá trị đo k ý hiệu là L 2 , tính bằng milimét. - Chiều rộng b ê n trong là độ d à i giữa hai bên của lót mũ trên vùng eo của giầy dép. K í ch thước này được lấy dọc theo trục Y (xem EN 13400) và trên lót mặt (hoặc đế trong), và ghi lại giá trị đo ký hiệu là B 2 , t í nh bằng milimét. Sự n ở ra của chiều d à i bên trong và chiều rộng bên trong của mẫu th ử được tính toán theo Điều 6. 5.2.3.4. Sự thay đổi màu Sự thay đổi màu do giặt tạo ra được đánh giá với thang xám chuẩn [ xem TCVN 5466 (ISO 105-A02)] bằng cách so sánh giữa các mẫu thử đã giặt và các mẫu thử chưa giặt. Kết quả cuối cùng được l ấ y là mức thay đổi màu nhiều nhất. 5.2.3.5. Độ kết dính giữa mũ với đế Phải xác định độ kết d í nh giữa mũ với đế, trên các mẫu thử đã giặt và các mẫu thử chưa giặt, theo ISO 17708, và ghi lại các giá trị đạt được, t í nh bằng N/mm, ký hiệu l à F 1 (mẫu thử chưa giặt) v à F 2 (mẫu thử đã giặt). 6. Biểu thị kết quả 6.1. T í nh toán sự thay đổi chiều dài bên trong của m ỗ i giầy đ ượ c thử, R 1 , t í nh bằng milimét, theo công thức sau: R 1 = L 1 – L 2 Trong đó L 1 là chiều dài bên trong ban đầu của mẫu thử, tính bằng milim é t (xem 5.2.1); L 2 l à chiều d à i bên trong sau khi giặt của mẫu thử, t í nh bằng milimét (xem 5.2.3.3). 6.2. T í nh toán sự thay đổi chiều rộng bên trong của mỗi giầy được thử, R 2 , t í nh bằng milimét, theo công thức sau: R 2 = B 1 – B 2 Trong đó B 1 l à chiều rộng bên trong ban đ ầ u của mẫu thử, tính bằng milimét (xem 5.2.1); B 2 là chiều rộng bên trong sau khi giặt của mẫu thử, t í nh bằng milimét (xem 5.2.3.3). 7. Báo cáo thử nghiệm Báo c á o thử nghiệm phải bao gồm các thông tin sau: a) Viện dẫn tiêu chuẩn n à y; b) Mô t ả đầy đ ủ mẫu được th ử bao gồm kiểu loại thương mại, mã hiệu, màu sắc, b ả n ch ấ t, v.v...; c) C á c hư hại quan sát được: - Hư hại chung, theo 5.2.3.1; - Thay đổi về kí ch thước, theo 5.2.3.3. Nếu cần thiết, ghi thêm R 1 và R 2 (xem Điều 6); - Sự thay đổi m à u, theo 5.2.3.4; d) Giá trị độ ngóc của mũi giầy dép trước khi giặt (xem 5.2.1) và sau khi giặt (xem 5.2.3.2); e) Các giá trị về độ kết dính giữa mũ với đế, trư ớ c khi giặt ( F 1 ) và sau khi giặt ( F 2 ), theo 5.2.3.5; f) Nếu cần thiết, ghi lại bất kỳ điểm đặc biệt n à o có liên quan đến phép thử (ví dụ, sự thay đổi về màu sắc của vải thử kèm) g) B ấ t kỳ sai khác nào so với phương pháp thử của tiêu chuẩn này và bất kỳ sự cố nào có thể ảnh hưởng đến kết quả; h) Ngày thử. Phụ lục ZZ (quy định) Sự tương đương giữa các tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực và tiêu chuẩn quốc gia Các tiêu chuẩn khu vực tương đư ơ ng với các tiêu chuẩn quốc tế và tiêu chuẩn quốc gia không được nêu trong Đi ề u 2: EN 12222 ISO 18454:2001 (TCVN 10071:2013), Giầy dép - Môi trường chuẩn để điều hòa và thử giầy dép v à các chi tiết của giầy dép EN 13400 ISO 17709 , Footwear - Sampling location, preparation and duration of conditioning of samples and test pieces (Gi ầ y dép - Vị tr í l ấ y mẫu, chuẩn bị và khoảng thời gian điều hòa mẫu v à mẫu thử) THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO EN 13400 Footwear- Sampling location, preparation and duration of conditioning of samples and test pieces MỤC LỤC L ờ i nói đầu 1 Phạm vi áp dụng 2 Tài liệu viện dẫn 3 Thiết bị, dụng cụ và vật liệu 3.1 Máy giặt 3.1.1 Quy định chung 3.1.2 Điều kiện giặt 3.1.3 Điều kiện giũ 3.1.4 C á c điều kiện v ắ t/xả nước 3.2 Vải giặt kèm 3.3 Thang xám chuẩn 3.4 Dụng cụ đo độ ngóc của mũi giầy dép 3.5 Bột giặt 3.6 Nước 4 Lấy m ẫ u và điều hòa mẫu 5 Phương pháp thử 5.1 Nguyên t ắ c 5.2 Cách tiến hành 5.2.1 Đánh giá ban đ ầ u 5.2.2 Chu kỳ giặt hoàn chỉnh 5.2.3 Đánh giá hư hại 6 Biểu thị kết quả 7 Báo cáo thử nghiệm Phụ lục ZZ (quy định) Sự tương đương giữa các tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực và ti ê u chuẩn quốc gia Thư mục tài liệu tham khảo [1] Xem phụ lục ZZ [2] ISO 6330:2000 hiện nay đã đ ược thay th ế b ằ ng ISO 6330:2012 [3] 1 rad @ 0,16 vòng quay