897/CĐ-TTg

Công điện 897/CĐ-TTg năm 2019 về tập trung ứng phó với nắng nóng kéo dài, hạn hán và xâm nhập mặn tại khu vực Trung bộ do Thủ tướng Chính phủ ban hành THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ ------- CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc --------------- Số: 897/CĐ-TTg Hà Nội , ngày 24 tháng 7 năm 2019 CÔNG ĐIỆN V/V TẬP TRUNG ỨNG PHÓ VỚI NẮNG NÓNG KÉO DÀI, HẠN HÁN VÀ XÂM NHẬP MẶN TẠI KHU VỰC TRUNG BỘ THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ điện: - Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận; - Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống thiên tai; - Các Bộ: Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Công Thương, Tài nguyên và Môi trường, Thông tin và Truyền thông, Y tế, Xây dựng, Lao động - Thương binh và Xã hội, Tài chính, Kế hoạch và Đầu tư. Từ đầu vụ Hè Thu năm 2019, thời tiết diễn biến bất thường, tình trạng nắng nóng diện rộng xảy ra liên tiếp, kéo dài trong nhiều ngày, nhất là ở khu vực Trung Bộ và Tây Nguyên. Đặc biệt, các đợt nắng nóng gay gắt xảy ra từ ngày 09 đến 12 tháng 6 và từ ngày 20 đến 23 tháng 6 năm 2019 với nhiệt độ đo được cao nhất phổ biến từ 37 - 40°C, một số nơi ở Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình nhiệt độ đo được cao nhất trong lịch sử. Tổng lượng mưa từ đầu vụ Hè Thu đến nay thiếu hụt so với trung bình nhiều năm khá lớn, dung tích trữ ở nhiều hồ chứa thủy lợi, thủy điện chỉ còn khoản 20 - 60% dung tích thiết kế, thấp hơn so với trung bình nhiều năm, nhiều hồ chứa nhỏ đã cạn nước. Theo dự báo của Tổng cục Khí tượng thủy văn, thời gian tới, nắng nóng có thể còn tiếp tục xảy ra tại khu vực Trung Bộ, vùng núi phía Tây Trung Bộ có khả năng xảy ra nắng nóng gay gắt, lượng dòng chảy trên các sông tiếp tục suy giảm và thiếu hụt so với trung bình nhiều năm, nhất là tại các tỉnh Quảng Nam, Bình Định và Phú Yên, nguy cơ xảy ra hạn hán, thiếu nước diện rộng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới sản xuất và sinh hoạt của nhân dân. Trước tình hình trên, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ, ngành liên quan và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố tập trung chỉ đạo, triển khai ngay một số biện pháp cấp bách phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn, cụ thể: 1. Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố a) Tiếp tục triển khai thực hiện các biện pháp phòng, chống hạn theo chỉ đạo của Trưởng ban Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống thiên tai và Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nạo vét cửa lấy nước, kênh mương; lắp đặt và vận hành các trạm bơm dã chiến; đào ao, giếng, đắp đập tạm để trữ nước và ngăn mặn; đẩy nhanh tiến độ thi công các công trình thủy lợi, cấp nước sinh hoạt,...); tổ chức tuyên truyền, hư ớ ng dẫn nhân dân chủ động thực hiện các biện pháp tích nước, sử dụng hiệu q u ả, ti ế t kiệm nước, ch ố ng th ấ t thoát, lãng ph í nước. Chủ động bố trí ngân sách địa phương để triển khai thực hiện các giải pháp cấp bách phòng, chống hạn hán, xâm nhập mặn, kiên quyết không để ngư ờ i dân bị thiếu nước sinh hoạt. b) Chỉ đạo các cơ quan chuyên môn kiểm k ê , đánh giá nguồn nước trữ tại các hồ chứa nước, công trình thủy lợi trên địa bàn, tính toán cân bằng nước để kịp th ờ i điều ch ỉ nh, bổ sung phương án sử dụng nước, phòng, ch ố ng hạn hán, xâm nhập mặn, trong đó ưu tiên cấp nước cho sinh hoạt, chăn nuôi gia s ú c, các vùng đã s ả n xuất và tưới cây công nghiệp lâu n ă m; điều ch ỉ nh và t ổ chức thực hiện kế hoạch vận hành cụ thể từng hệ th ố ng thủy lợi, hồ chứa nước. c) Chủ động thực hiện giải pháp cung cấp nước, không để thiếu nước cho sinh hoạt và chăn nuôi, ảnh hưởn g đến sức khỏe, đời sống của nhân dân, nhất là đối với vùng núi cao, vùng ven bi ể n thường xuyên xảy ra thiếu nước sinh hoạt. d) Căn cứ t ì nh hình cụ thể về nguồn nước và khả n ă ng cấp nước, tiếp tục rà soát, điều chỉnh mùa vụ, cơ c ấ u cây trồng phù hợp theo hướng chuyển đ ổ i diện tích tr ồ ng lúa ở vùng hạn hán, ch ư a bảo đảm c ấ p nước sang cây tr ồ ng cạn. đ) Chủ động ph ố i hợp với doanh nghiệp, các đơn vị liên quan xây dựng kế hoạch cung ứng kịp thời, đ ầ y đủ các loại giống cây rau, màu, giống lúa đảm bảo chất lượng, phù hợp với đ i ều kiện địa phương đ ể phục vụ cho sản xuất vụ Đông và vụ Đông Xuân 2019-2020. e) Ưu tiên bố tr í k i nh phí để đầu tư xây dựng m ớ i, sửa chữa, nâng cấp các công trình cấp nước tập trung lồng ghép vào Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn m ớ i. K ế t n ối nguồn nước từ đô thị phục vụ khu vực nông thôn. 2. Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống thiên tai, Bộ Nông nghiệp và Phát tri ể n nông thôn a) Đôn đốc, kiểm tra các địa phương xây dựng và triển khai thực hiện phương án phòng, chống hạn hán, xâm nhập mặn; tiếp tục t ổ chức dự báo chuyên ngành, hư ớ ng dẫn, h ỗ trợ các địa phương thực hiện các giải pháp phòng, ch ố ng, h ạ n hán và xâm nhập mặn (đi ề u chỉnh k ế hoạch thời vụ, diện tích gieo trồng, giống cây trồng ph ù hợp...). b) Theo dõ i chặt ch ẽ diễn biến thời tiết, nguồn nước, hướng dẫn việc điều tiết nước của các hồ ch ứ a thủy lợi, quản lý ngu ồ n nước trong các hệ thống công trình thủy lợi, ao, đ ầ m, v ù ng trũng; thường xuyên ki ể m tra, đánh giá cân đối nguồn nước, điều chỉnh kế hoạch sử dụng nước phù hợp nhằm đáp ứng tốt nhất nhu c ầ u nước cho sinh hoạt và các ngành kinh tế khác. c) Tăng cường hướng dẫn, phổ biến, k i nh nghiệm tưới tiên tiến, tiết kiệm nước, sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả để c á c địa phương, doanh nghiệp và người d â n áp dụng; hướng dẫn kỹ thuật thâm canh lúa sử dụng tiết kiệm nước để đối phó với tình trạng nắng nóng và kh ô hạn k é o dài; chỉ đạo phòng trừ sâu bệnh, dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi. d) Phối hợp với các địa phương thực hiện rà soát, xác định vùng trồng lúa ch ủ động ngu ồ n nước, vùng thường xuyên xả y ra hạn hán, thi ế u nước, xâm nhập mặn, trên cơ sở đó xây dựng kế hoạch chuyển đổi cây trồng, xây dựng các mô hình chuyển đổi gắn v ớ i liên kết sản xuất và thị trư ờ ng. đ) Chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, các nhà máy th ủ y điện và các địa phương thống nh ấ t kế hoạch điều tiết nước các hồ chứa thủy lợi, thủy điện trên từng lưu vực sông để bổ sung nước cho hạ du, phục vụ sản xuất nông nghiệp và dân sinh. e) Tổng hợp tình hình h ạ n hán, thiếu nước, x â m nhập mặn ở các địa phương, chủ động phối hợp với các bộ, ngành đề xuất Thủ tướng Chính phủ xem xét, hỗ trợ các địa phương, nhất l à các tỉnh khu vực Trung Bộ thực hiện các giải pháp phòng, chống h ạ n hán, xâm nhập mặn theo quy đ ị nh. g) Rà soát, đánh giá lại năng lực của các công trình thủy lợi, đặc biệt là các hồ chứa nư ớ c ở khu vực Trung Bộ, Tây Nguyên và các vùng thường xuyên xảy ra hạn hán, thi ế u nước, xâm nhập mặn, lập bản đồ cảnh báo đ ể các địa phương xây dựng kế hoạch sản xuất phù hợp, hạn chế thiệt hại do hạn hán, xâm nhập mặn. h) Rà soát, đánh giá hiện trạng công trình cấp nước sạch nông thôn, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động và đảm bảo cấp nước cho người dân, nhất là tại khu vực Trung Bộ, Tây Nguyên, vùng núi, hải đảo và các vùng thiếu nước sinh hoạt khác. 3. Bộ Tài nguyên và Môi trường a) Theo dõi sát diễn biến thời tiết, tăng cường dự báo, nhận định về tình hình khí tượng thủy văn, đặc biệt là tình hình m ư a, d òng chảy kịp thời cung cấp thông t i n v ề khí tượng, thủy v ă n, hạn hán, xâm nhập mặn cho các cơ quan liên quan và các địa phương để chỉ đạo sản xuất phù hợp với điều kiện nguồn nước và chủ động thực hiện các biện pháp phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn. b) Phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Công Thương và các địa phương thống nhất kế hoạch điều tiết nước các hồ chứa thủy lợi, thủy điện để bổ sung nước phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn cho hạ du; rà soát, đề xuất điều chỉnh quy trình vận hành liên hồ chứa các lưu vực s ô ng liên tỉnh để bả o đảm khai thác sử dụng hiệu qu ả nguồn nước, ư u tiên cấp nước cho sản xuất nông n ghiệp và dân sinh trong mùa khô. c) Tăng cường mạng quan trắc khí tượng thủy văn, đặc biệt tăng cường hệ thống đo mặn tại các tỉnh ven biển khu vực Trung Bộ. 4. Bộ Công Thương a) Chỉ đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam chủ động bảo đảm cung ứng đ i ện cho sản xuất, sinh hoạt của nhân dân; tăng cường sử dụng các nguồn đ iện, ưu tiên dành nước của các hồ ch ứ a thủy điện phục vụ phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn; bảo đảm cung cấp điện cho các trạm bơm phục vụ phòng, ch ố ng hạn hán, xâm nhập mặn; ph ố i hợp với các cơ quan truyền thông làm tốt công tác phổ biến, tuyên truy ề n ý thức sử dụng t i ết kiệm điện, đặc biệt là trong các tháng mùa khô. b) Ph ố i hợp với Bộ N ô ng nghiệp và Phát triển nôn g thôn, Bộ Tài nguyên và Môi trường và các địa phương thống nhất kế hoạch đi ề u tiết nước các hồ chứa thủy điện để bổ sung nước phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn cho hạ du với ưu tiên trước hết là bảo đ ả m nguồn nước phục vụ sinh hoạt, sản xu ấ t nông nghiệp sau đó đến các nhu cầu thiết yếu khác. 5. Bộ Y tế ch ỉ đạo lực lượng y tế cơ s ở chủ động kiểm tra, giám sát, hướng dẫn nh â n dân bảo đ ả m an toàn môi trường, tránh bùng phát dịch bệnh do ảnh hưởng của nắng nóng kéo dài, hạn hán, thiếu nư ớ c, xâm nhập mặn. 6. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hộ i chủ trì, chủ động rà soát, t ổ ng hợp nhu c ầ u h ỗ tr ợ cứu đói cho nhân dân các vùng xảy ra hạn hán, xâm nhập mặn, ph ố i hợp với cơ quan liên qu a n báo cáo Thủ tướng Chính phủ theo quy định. 7. Bộ Tài chính chủ trì, phối h ợ p với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổng hợp nhu cầu hỗ trợ phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn của các địa phương, đề xu ấ t, báo cáo Thủ tướng Chính phủ theo quy định. 8. Bộ Thông tin và Truyền thông, Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam và các cơ quan truyền thông tiếp tục làm tốt công tác thông tin, truyền thông, nâng cao nhận thức của các cấp, ngành, t ổ chức, đơn vị và người dân đ ể thay đ ổ i, nhận thức, chủ động sử dụng ti ế t kiệm điện, nước, ứng phó v ớ i tình tr ạng hạn hán, thiếu nước có thể thường xuyên x ả y ra. 9. Các Bộ, ngành khác chủ động chỉ đạo, ph ố i hợp, hỗ trợ địa phương ứng phó, khắc phục tình trạng hạn h án, x âm nhập mặn theo chức năng, nhiệm vụ quản l ý nhà nước được giao./. Nơi nhận: - Như trên; - Ban Bí thư TW Đảng; - Thủ t ư ớng, các Phó Th ủ tướng Chính phủ; - Văn phòng Tổng Bí thư; - Văn phòng Tr u ng ương Đảng; - V ă n phòng Chủ t ị ch nước; - Văn phòng Quốc hội; - Đài TNVN; Đài THVN; TTXVN; B á o ND; - VPCP: BTCN, các PCN, Trợ lý TTg, TGĐ Cổng TTĐT, các Vụ: CN, QHĐP, KTTH; - Lưu: Văn thư, NN (3), Tuynh THỦ TƯỚNG Nguyễn Xuân Phúc