TCVN10273-3:2013

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10273-3:2013 (ISO 16358-3:2013) về Máy điều hòa không khí giải nhiệt gió và bơm nhiệt gió-gió - Phương pháp thử và tính toán các hệ số hiệu quả mùa - Phần 3: Hệ số hiệu quả cả năm TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 10273-3:2013 ISO 1 6 358-3:2013 MÁY ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ GIẢI NHIỆT GIÓ VÀ BƠM NHIỆT GIÓ-GIÓ - PHƯƠNG PHÁP THỬ VÀ TÍNH TOÁN CÁC HỆ SỐ HIỆU QUẢ MÙA - PHẦN 3: HỆ SỐ HIỆU QUẢ CẢ NĂM Air-cooled air conditioners and air-to-air heat pumps - Testing and calculating methods for seasonal per f ormance f act o rs - Part 3: Annua l per f ormance f actor Lời nói đầu TCVN 10273-3:2013 hoàn toàn tương đ ương ISO 16358-3:2013. TCVN 10273-3:2013 do Ban k ỹ thuật ti êu chuẩn quốc gia TCVN/TC 86 Máy lạnh và điều hòa không kh í biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Bộ tiêu chuẩn TCVN 10273 ( ISO 16358), Điều hòa không khí gi ả i nhiệt gi ó và bơm nhiệt gió-gió - Phương ph á p th ử v à t í nh toán các hệ số hiệu quả mùa gồm các phần sau: - TCVN 10273-1:20 1 3 (ISO 16358-1:2013), Phần 1: Hệ số hiệu qu ả mùa làm lạnh. - TCVN 10273-2:20 1 3 (ISO 16358-2:2013), Phầ n 2: Hệ số hiệu qu ả mùa sưởi. - TCVN 10273-3:20 1 3 (ISO 16358-3:2013), Phần 3: Hệ số hiệu quả năm. MÁY ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ GIẢI NHIỆT GIÓ VÀ BƠM NHIỆT GIÓ-GIÓ - PHƯƠNG PHÁP THỬ VÀ TÍNH TOÁN CÁC HỆ SỐ HIỆU QUẢ MÙA - PHẦN 3: HỆ SỐ HIỆU QUẢ NĂM Air-cooled air conditioners and air-to-air heat pumps - Testing and calculating methods for seasonal per f ormance f actors - Part 3: Annual per f ormance f actor 1 . Phạm vi áp dụng 1.1 . Tiêu chuẩn này của bộ tiêu chuẩn TCVN 10273 (ISO 16358) quy định phương pháp thử và tính toán hệ số hiệu quả mùa của các thiết bị trong TCVN 6576 (ISO 5151), TCVN 6577 (ISO 13253) và TCVN 9981 ( ISO 15042). Trong tiêu chuẩn này, giả thiết rằng bất kỳ phần sư ở i bổ sung n à o cũng sẽ được cung cấp bởi bộ sưởi điện và vận h ành đồng thời cùng với b ơ m nhiệt. 1.2 . Tiêu ch u ẩn này cũng quy định các điều kiện thử hệ số hiệu quả theo mùa và quy trình thử tương ứn g để xác định hệ số hiệu quả theo m ù a của thiết bị như trong 1.1, dưới các điều kiện kiểm định bắt buộc và chỉ sử dụng cho mục đích dán n hãn, so sánh và cấp giấy c hứn g nhận. 1.3 . Tiêu chuẩn này không áp dụng để thử và đánh giá cho: a) Bơm nhiệt nguồn n ước và đ i ều hòa k h ông khí giải nhiệt nước; b) Các thiết bị d i động có gi à n ngưng ống xả; c) Các cụm riêng biệt chưa lắp ráp thành hệ thống lạnh hoàn chỉnh; hoặc d) T hiết bị sử dụng chu tr ì nh máy lạnh h ấ p thụ. 2 . Tài liệu viện dẫn Cá c tài liệu viện dẫn sau rất c ầ n thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì á p dụng p hiên b ả n được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn kh ô ng ghi năm công bố th ì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm c ả các sửa đổi, bổ sung (n ế u có). TCVN 6576 (ISO 5151), Máy điều hòa không khí và bơm nhiệt không ố ng gió - Th ử và đánh giá t í nh năng. TCVN 6577 (ISO 13253), Máy điều hòa không khí và bơm nhiệt gió-gió có ống gió - Th ử và đánh giá t í nh năng. TCVN 9981 (ISO 15042), Hệ thống điều hòa không khí đa cụm và bơm nhiệt gió-gió - Thử và đánh giá tính n ă ng. TCVN 10273-1:2013 (ISO 16358-1:2013), Máy điều hòa không khí giải nhiệt gió và bơm nhiệt gió-gió- Phương pháp th ử và tính to á n các hệ số hiệu quả mùa - Ph ầ n 1: Hệ số hiệu quả mùa làm lạnh TCVN 10273-2:2013 (ISO 16358-2:2013), Máy điều hòa không khí gi ả i nhiệt gió và bơm nhiệt gió-gió - Phương pháp th ử và tính toán các hộ số hiệu quả mùa - Phần 2: Hệ số hiệu quả mùa sưởi. 3 . Thuật ngữ và định nghĩa Trong tiêu chuẩn này áp dụng các thuật ngữ và định nghĩa trong TCVN 6576 (ISO 5151), TCVN 6577 (ISO 13253), TCVN 9981 (ISO 15042) và các thuật ngữ, định nghĩa sau. 3.1. Tổng t ả i mùa làm lạnh (CSTL) (cooling seasonal total load) Tổng lượng nhiệt hàng năm được lấy khỏi không khí trong phòng khi thiết bị vận hành ở chế độ hoạt động làm mát. 3.2 . Năng l ượ ng tiêu thụ ở chế độ làm lạnh (CSEC) (cooling seasonal energy consumption) Tổng lượng điện hàng năm mà thiết bị tiêu thụ khi cho thiết b ị vận hành ở chế độ hoạt động làm mát. 3.3 . Hệ số hiệu quả mùa làm l ạnh (CSPF) (cooling seasonal per f ormance factor) Tỷ s ố giữa tổng lượng nhiệt hàng năm mà thiết bị có thể lấy khỏi không khí trong phòng khi vận hành ở chế độ hoạt động l à m mát và tổng lượng điện hàng năm mà thiết b ị tiêu thụ trong c ũ ng giai đoạn đó. 3.4 . Tổng tải mùa sư ở i (HSTL) (heating seasonal total loa d ) T ổ ng lượng nhiệt hàng năm, bao gồm sưởi bổ sung, được đưa vào không khí trong phòng khi thiết bị vận hành ở chế độ hoạt động sưởi. 3.5 . Năng l ượ ng tiêu thụ ở chế độ mùa sưởi (HSEC) (heating seasonal energy consumption) Tổng lượng điện hàng năm m à thiết bị tiêu thụ, bao gồm sưởi bổ sung, khi thiết b ị vận hành ở chế độ hoạt động sưởi. 3.6. Hệ số hiệu quả năm (APF) (annual performance f actor) Tỷ s ố giữa tổng lượng nhiệt hà n g năm mà thiết b ị lấy khỏi và đưa vào không khí trong ph ò ng khi thiết bị vận hành ở chế độ hoạt động làm mát và hoạt động sưởi tương ứ ng với tổng lượng điện hàng n ă m mà thiết bị tiêu thụ trong cùng giai đoạn đ ó . 3.7 . Hệ s ố hiệu quả năm t ổ ng (TAPF) (total annual pe r formance f actor) T ỷ s ố giữa tổng lượng nhiệt hàng năm m à thiết bị lấy khỏi và đưa vào khôn g kh í trong phòng và tổng lượng điện hàng n ă m m à thiết b ị tiêu thụ ở các chế độ hoạt động, không hoạt động và ngắt khỏi nguồn cung cấp. 3.8. Chế độ hoạt động (ac t ive mode) Chế độ ứng với những giờ thiết bị làm việc ở chế độ sưởi và làm mát đáp ứng nhu cầu của không gian được điều hòa và chức n ă ng là m mát hoặc sưởi của thiết b ị được bật. 3.9. Chế độ không hoạt động (inac t ive mode) Chế độ ứng với những giờ khi thiết b ị kh ô ng làm việc v ì không có nhu cầu làm mát hoặc sưởi. CHÚ THÍCH: C h ế độ này có th ể bao gồm việc vận hành của bộ sưởi cácte máy nén. 3.10 . Chế độ ngắt kh ỏ i nguồn cung cấp (disconnected mode) Chế độ ứng v ớ i những giờ khi thiết bị đư ợ c ngắt đ i ện khỏi nguồn cung cấp. CH Ú THÍCH: C ô ng su ấ t t i êu thụ bằ n g không. 4 . Ký hiệu Ký hiệu Mô t ả Đơn vị C CSE Năng l ư ợng tiêu thụ ở ch ế độ làm lạnh Wh C HES Năng l ư ợng tiêu thụ ở ch ế độ sưởi Wh F AP Hệ số hiệu quả n ăm (APF) - F CSP Hệ số hiệu qu ả m ùa làm l ạ nh (CSPF) - F TAP Hệ số h iệu quả n ăm tổng ( TAPF) - L CST Tổng t ải mùa làm lạnh (CSTL) Wh L H ST Tổng t ải mùa sư ở i (HST L) Wh 5 . Tính toán hệ số hiệu qu ả năm (APF) và hệ số hiệu quả năm tổng (TAPF) Hệ số hiệu quả cả năm (APF), F AP , được xác định bởi công thức (1). (1) L CST v à C CSE xác định theo TCVN 10273-1 (ISO 16358-1), và L HST và C HSE xác định theo TCVN 10273-2 (ISO 16358-2). Đối với thiết bị ch ỉ l à m lạnh, hệ số hiệu quả năm (APF) sẽ b ằ ng hệ số hiệu quả mùa làm lạnh (CSPF) Trong trường hợp t í nh toán hệ số hiệu qu ả năm tổng (TAPF), tham khảo Phụ lục A. 6 . Báo cáo thử Báo cáo thử trong tiêu chu ẩ n này bao gồm việc tính toán APF (và TAPF nếu có) và mẫu báo cáo thử nghiệm TCVN 10273-1 (ISO 16358-1) cho ch ế độ làm lạnh và TCVN 10273-2 (ISO 16358-2) cho chế độ sưởi. PHỤ LỤC A (tham khảo) Tính toán hệ số hiệu quả năm tổng ( TAPF) A.1 . Yêu cầu chung Phần phụ lục này ch ỉ á p dụng cho thiết bị có khả năng đảo chiều A.2 . Phương pháp đo điện năng tiêu thụ trong chế độ không hoạt động Thiế t bị vẫn đư ợc kết nối với n g uồn điện sau 6 h ng ắ t máy. Điều ki ệ n nhiệt độ trong nhà và ngoài trời bằn g 20 °C có thể đạt được. Điện năng t iê u thụ sẽ được đo sau một giờ các điều kiện nhiệt độ đạt cân bằn g . Thử nghiệm tư ơ ng tự được lặp lại với điều kiện nhiệt độ 5 °C, 10 °C và 15 °C với thời gian ổn đ ị nh là 2 h cho mỗi bài thử nghiệm. Như một trư ờ n g hợp tham khảo, giá trị điện năng tiêu thụ sẽ được nhân với hệ số khối lư ợ ng như trong Bảng A.1 sau đó tích phân để tính ra lượng điện năng tiêu thụ ở chế độ không hoạt độ n g, P i a . Vi ệ c tính toán công suất không hoạt đ ộ ng có thể cũng phải t í nh đến ảnh hư ở ng của các điều kiện thời ti ết và biểu đồ vận hành. CH Ú TH Í CH: N ế u kết qu ả của các bài kiểm đ ị nh 20 °C và 5 °C trong khoảng vi 5 % hoặc 1W th ì các bài kiểm định ở 15 °C và 10 °C là không bắt buộc. Giá trị trung b ì nh của các kết quả này được sử dụng cho bốn điều kiện nhiệt độ xem xét Bảng A.1 - H ệ số khối l ư ợn g mặc định để xác định điện năng tiêu thụ ở chế độ không hoạt động tham khảo Điều kiện nhiệt độ 5 °C 10 °C 15 °C 20 °C Hệ số kh ố i lư ợn g 0,05 0,13 0 , 27 0,55 Điện năng tiêu thụ ở chế độ không hoạt cộng (IAEC) được xác định theo công thức (A.1) C IAE =H ia x P ia (A.1) Trong đó C I AE là điện nă n g tiêu th ụ ở chế đ ộ không hoạt động; H ia là số giờ ở chế đ ộ không hoạt động được cho trong Bảng A.2; P i a là khối lượng điện năng tiêu thụ trung bình. A.3 . Tính toán hệ s ố hiệu quả năm t ổ ng (THSPF) Hệ số hiệu qu ả năm tổng (TAPF), F TAP , đ ư ợc xác định bởi công th ứ c (A.2) F TAP = ( L CST +L HS T )/ (C CSE +C HSE + C IAE ) (A.2) L CST và C CSE xác định theo TCVN 10273-1 (ISO 16358-1), và L HST và C HSE xác định theo TCVN 10273-2 (ISO 16358-2). Điện năng tiêu thụ ở ch ế độ không hoạt động (IAEC), C I AE , được tính bằng công thức (A.1). Số giờ mặc định ở các chế độ đ ể tính toán hệ số hiệu quả năm tổng tham khảo được thể hiện trong Bảng A.2. Việc tính toán hệ số hiệu quả mùa sưởi tổng cũng cần phải kể đến ảnh hưởng số giờ phân ph ố i ở chế độ khác Bảng A.2 - S ố giờ mặc đ ị nh ở c á c chế độ để tính toán hệ s ố hiệu qu ả năm t ổ ng tham khảo Chế độ hoạt động, h Chế độ không hoạt động, H ia h Chết độ ngắt kết nối, h Mùa làm lạnh 1817 - - Mùa sưởi 2866 - - Tổng số giờ h à ng năm 4683 4077 0