TCVN8193:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8193:2015 (ISO 1438:2008) về Đo đạc thủy văn - Đo dòng trong kênh hở sử dụng đập thành mỏng TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 8193:2015 ISO 1438:2008 ĐO ĐẠC THỦY VĂN - ĐO DÒNG TRONG KÊNH HỞ SỬ DỤNG ĐẬP THÀNH MỎNG Hydrometry - Open channel f l ow measurement using thin-plate weirs Lời nói đầu TCVN 8193:2015 thay thế TCVN 8193-1:2009. TCVN 8193:2015 hoàn toàn tương đương với ISO 1438:2008 và đính ch í nh kỹ thuật 1:2008; TCVN 8193:2015 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 30 Đo lưu lư ợ ng lưu chất trong ống dẫn k í n biên soạn, Tổng cục Tiêu chu ẩ n Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công b ố . ĐO ĐẠC THỦY VĂN - ĐO DÒNG TRONG KÊNH HỞ S Ử DỤNG ĐẬP THÀNH MỎNG Hydrometry - Open channel f l ow measurement using thin-plate weirs 1 Phạm vi áp dụng Tiêu chu ẩ n này quy định các yêu cầu đối với việc sử dụng đập thành mỏng h ì nh chữ nhật và tam giác (rãnh x ẻ chữ V) để đo dòng nước sạch trong các kênh h ở với điều kiện dòng ch ả y tự do. Bao gồm c ả các yêu cầu đối với việc sử dụng đập thành m ỏ ng hình chữ nhật có chiều rộng đầy đủ trong điều kiện dòng ch ả y tràn (ngập). 2 Tài liệu viện dẫn Các tài liệu sau đây rất cần thiết cho việc áp dụng vào tài liệu này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì nên s ử dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đ ổ i, bổ sung (nếu có). ISO 772, Hydrometry - Vocabulary and symbols ( Đo đạc thủy văn - Từ vựng và kí hiệu ). 3 Thuật ngữ và kí hiệu Ti ê u chuẩn này áp dụng các thuật ngữ và định nghĩa nêu trong ISO 772. 4 Kí hiệu và giải thích A Diện tích c ủ a kênh d ẫ n m 2 B Chiều rộng của kênh dẫn m b Chiều rộng đo được của rãnh xẻ m b m ax Chi ề u rộng c ủ a r ã nh x ẻ tại cột áp lớn nhất (rãnh xẻ chữ V) m C Hệ số lưu lượng (hàm của cột áp) C d Hệ số xả f Hệ số suy giảm dòng tr à n f C Hệ số lưu lượng tổng hợp C v Hệ số v ậ n tốc e b Độ không đảm bảo đo ngẫu nhiên trong phép đo chiều rộng m g Gia tốc trọng trường m/s 2 H Cột áp tổng tr ên mức đ ỉ nh m h Cột nư ớ c có áp ph í a d òng vào trên mức đ ỉ nh (được hi ể u là cột áp phía dòng v à o nếu không có ch ỉ số dưới đi kèm) m J Hằng số số học l Khoảng cách của phần đo cột áp phía dòng vào của đập m n Số lượng các phép đo trong một tập hợp các phép đo p Chiều cao c ủ a đ ỉ nh so với đáy m Q Lưu lượng thể tích c ủ a dòng m 3 /s S Tỉ số tràn, S 1 Giới hạn m ô đun Giá trị v ậ n tốc trung b ì nh m/s U Độ không đảm bảo đo m ở rộng t í nh theo phần trăm % u *( b ) Độ không đ ả m b ả o đo theo phần trăm của b % u *( C ) Độ không đảm bảo đo theo phần trăm của C % u *( E ) Độ không đ ả m bảo đo theo phần trăm trong phép đo điểm mốc % u *( h 1 ) Độ không đ ả m b ả o đo theo phần trăm của h 1 % u *( Q ) Độ không đ ả m b ả o đo theo phần trăm của Q % a Góc c ủ a r ã nh xẻ ° Ch ỉ số d ưới : 1 phía dòng vào 2 phía d òng ra e hiệu dụng r h ì nh chữ nhật t h ì nh tam giác 5 Nguyên lý Lưu lượng qua đập thành m ỏ ng là một hàm của cột áp phía dòng vào ở trên đập (đối với dòng tự do), cột áp phía dòng vào và cột áp phía dòng ra (đối với dòng tràn), kích c ỡ và hình dáng của diện tích dòng ch ả y và hệ số chảy được xác định bằng thực nghiệm có t í nh đến cột áp, các đặc tính h ì nh học của đập, kênh dẫn và các tính chất động học của nước. 6 Lắp đặt 6.1 Quy định chung Các yêu cầu chung của việc lắp đặt đập được trình bày trong các điều dưới đây. Các y ê u cầu đặc biệt của các loại đập khác được trình bày trong các phần liên quan đến các đập cụ th ể (xem Điều 9 và 10). 6.2 Lựa chọn hiện trường Loại đập được s ử dụng đ ể đo lưu lượng được xác định một phần dựa vào t í nh chất c ủ a hiện trường đo dự kiến. Tùy thuộc điều kiện thiết kế và sử dụng, các đập phải được đặt trong các máng h ì nh chữ nhật hoặc trong các v ỏ đập m ô phỏng các điều kiện dòng ch ả y trong máng hình chữ nhật. Với điều kiện khác, đập có thể được đặt trong các kênh tự nhiên cũng như các máng hoặc v ỏ đập mà không g â y ra sự sai lệch đáng kể nào về độ chính xác của phép đo. Những yêu cầu liên quan đến hiện trường cụ thể của việc lắp đặt được trình bày trong 6.3. 6.3 Điều kiện lắp đặt 6.3.1 Quy định chung Các tính chất vật lí của đập và kênh đặt đập ảnh hư ở ng lớn đến dòng ch ả y qua đập. Đập thành m ỏ ng đặc biệt phụ thuộc vào các tính năng lắp đặt vì nó kiểm soát phân bố vận tốc trong kênh dẫn và trong công trình và việc bảo dư ỡ ng đ ỉ nh đập phù hợp với các quy định. 6.3.2 Đập Đập thành mỏng ph ả i đặt thẳng đứng và vuông góc với các thành của kênh. Chỗ giao nhau giữa thành đập với các thành và đáy kênh không được thấm nước và phải vững chắc, đập phải có khả năng chịu được dòng lớn nhất mà không bị biến dạng hoặc phá hủy. Các giới hạn thực nghiệm được công bố đi kèm với công thức tính lưu lượng khác như chiều rộng nhỏ nhất, chiều cao đập nh ỏ nhất, cột áp nh ỏ nhất và các giá trị lớn nh ấ t c ủ a h/p và b /B (trong đó h là cột áp đo được, p là chiều cao c ủ a đỉnh so với đáy, b là chiều rộng đo được c ủ a rãnh x ẻ và B là chiều rộng c ủ a kênh dẫn) là các yếu tố ảnh hưởng đến c ả việc lựa chọn kiểu đập và việc lắp đặt. 6.3.3 Kênh dẫn Theo tiêu chuẩn này, kênh dẫn là một bộ phận của kênh đập khi mở rộng phía dòng vào từ đập một khoảng không nh ỏ hơn năm lần chiều rộng c ủ a lưỡi nước tại cột áp lớn nhất. Nếu đập được đ ặ t trong bể đập, chiều dài l í tư ở ng của bể phải bằng mười lần chi ề u rộng c ủ a lưỡi nước tại cột áp lớn nhất. Thông tin về việc s ử dụng các bể đập nhỏ được nêu trong Phụ lục A. Dòng trong kênh dẫn phải đồng đều và ổ n định, với phân bố vận tốc gần như vận tốc trong kênh có chiều dài đ ủ lớn để phát triển dòng trong các kênh nhẵn, thẳng. H ì nh 1 minh họa các phân bố vận tốc đo được vuông góc với hướng dòng ch ả y trong các kênh h ì nh chữ nhật, phía dòng vào do ảnh hư ở ng của đập. Các vách ngăn và bộ nắn dòng có th ể được s ử dụng đ ể tạo ra phân bố vận tốc mong muốn nhưng vị trí của chúng so với đập phải không được nhỏ hơn chiều dài nh ỏ nhất được quy định đối với kênh dẫn. Ảnh hư ở ng của phân bố vận tốc của kênh dẫn trong dòng chảy qua đập tăng lên khi độ lớn c ủ a h/p và b/B tăng l ê n. Nếu việc lắp đặt đập làm cho phân bố vận tốc không đồng đều rõ rệt, sai số trong lưu lượng tính được ph ả i được k iểm tra bằng phương pháp đo lưu lượng khác trong một phạm vi lưu lượng đại diện. Nếu các điều kiện vào được đánh giá l à không phù h ợ p thì các bộ nắn dòng phải được sử dụng theo Phụ lục B. Nếu cột áp tối đa đo được ở giới hạn 2/3p đối với tất cả các loại đập thì có thể sử dụng bộ nắn dòng để giảm ảnh hư ở ng của chiều dài kênh dẫn đến B + 3 h max đối với đập hình tam giác và hình chữ nhật, B = 5 h max đối với đ ập có chiều rộng đầy đủ. CHÚ TH Í CH Giới hạn này l à c ầ n thiết do nếu cột áp của đập quá cao thì quá dòng c ủ a mỗi vách ngăn của bộ nắn dòng dẫn đến biến dạng phân bố vận tốc ở kênh dẫn. CHÚ THÍCH: Biên dạng g á n với các giá trị vận tốc dòng cục bộ liên quan đến vận tốc mặt cắt ngang trung b ì nh. Hình 1 - Các v í dụ về sự phân bố vận tốc chuẩn trong các kênh hình chữ nhật 6.3.4 Kênh phía dòng ra Đối với hầu hết các ứng dụng, mức nước trong kênh phía dòng ra phải nằm dưới đ ỉ nh một đoạn đủ lớn theo chiều thẳng đứng để đảm bảo cho các dòng chảy thông hoàn toàn, tự do. Dòng chảy tự do (không tràn) xuất hiện khi dòng độc lập với mức nước phía dòng ra. Dòng thông hoàn toàn xảy ra khi áp s uất không khí trên bề mặt lư ỡ i nước được thông hoàn toàn. Hoạt động c ủ a dòng tràn được cho phép đối với các đập có chiều rộng đầy đủ dưới đi ề u kiện xác đ ị nh (xem 9.7.2). Trong các trường hợp này, các mức nước phía dòng ra có thể cao trên mức đỉnh. 7 Đo cột áp 7.1 Thiết b ị đo cột áp Để đạt được độ chính xác của phép đo dòng đã được quy định đối với các đập tiêu chuẩn, cột áp trên đập phải được đo bằng áp kế móc treo chia độ, áp kế điểm, áp kế hoặc các thiết bị đo áp có độ chính xác tương đương. Đối với ph é p ghi liên tục sự thay đổi của cột áp, các thiết bị đo mức chính xác và các thiết bị đo điểm hoạt động theo nguyên lí cơ cấu trợ lực (servo) có thể được sử dụng. Cọc tiêu và thước cuộn có thể được sử dụng trong trường h ợ p phép đo có độ chính xác thấp được chấp nhận. Các quy định bổ sung đối với các thiết bị đo cột nước được nêu trong ISO 4373 [1] . 7.2 Giếng tiêu năng hoặc giếng nổi Đối với trường hợp ngoại lệ khi các vận tốc bề mặt và các hiện tượng rối trong kênh dẫn được b ỏ qua, mức nước phía dòng vào có th ể được đo trực tiếp (ví dụ, b ằ ng áp kế điểm gắn trên mặt nước). Tuy nhiên, thông thường để tránh sự thay đ ổ i mức nư ớ c do sóng, nhiễu loạn hoặc ru ng gây ra, mức nước phía dòng vào phải được đo trong một giếng tiêu năng độc lập. Gi ế ng tiêu năng độc lập được nối với kênh dẫn bằng một đoạn ống phù hợp, nếu cần thiết lắp thêm một van tiết lưu để làm gi ả m sự dao động. Tại cuối đư ờ ng ống c ủ a kênh, đầu n ố i được nối với đáy kênh hoặc với các áp kế loại áp điện hoặc với một ống đo áp tĩnh tại vị tr í đo cột áp. Các quy định bổ sung đối với giếng tiêu năng được nêu trong ISO 1100-1 [2] . 7.3 Vị trí đo cột á p 7.3.1 Đo cột áp phía dòng vào Vị trí đo cột á p phải được đặt ở phía dòng vào nằm cách đập một khoảng đ ủ lớn để tránh khu vực có bề mặt bị hạ thấp do hình dáng c ủ a lưỡi nước gây ra. Mặt khác, nó vẫn phải đ ủ gần với đập để tổn hao năng lượng giữa v ị tr í đo cột áp v à đập có thể bỏ qua. Đối với các đập được đề cập trong tiêu chu ẩ n này, vị tr í đo cột áp phải thỏa mãn điều kiện nằm ở phía trư ớ c đập một khoảng bằng 2 đến 4 lần cột áp lớn nhất (2 h m a x đ ến 4 h m a x ). Nếu xuất hiện các vận tốc cao ở kênh dẫn hoặc các hiện tượng rối trên mặt nước hoặc các hiện tượng bất thường tại vị t rí đo cột áp do các giá tr ị h/p hoặc b/B lớn cần phải lắp đặt một vài ống hút có áp để đ ả m b ả o cột áp trong giếng có áp là áp suất trung bình đ i qua vị trí đo. Trong trường hợp đập thành m ỏ ng có chiều rộng đầy đ ủ , ảnh hư ở ng c ủ a các tác động ma sát đến kênh phía dòng vào cần có sự điều ch ỉ nh đối với hệ số lưu lượng tiêu chu ẩ n. S ố hiệu chính áp dụng cho l / h hoặc h/p được nêu trong Bảng 1. Bảng 1- Các hệ s ố đư ợ c áp dụng đối với các giá trị của hệ số lưu lượng tiêu chuẩn h / p l / h 2 4 6 8 3,5 đ ế n 4,0 1,00 1,00 0,96 0,92 3,0 đ ế n 3,5 1,00 1,00 0,97 0 , 94 2,5 đến 3,0 1,00 1,00 0,98 0,96 2,0 đến 2,5 1,00 1 , 00 0,99 0,98 Nh ỏ hơn 2,0 1,00 1,00 1,00 1,00 7.3.2 Đo cột áp phía dòng ra Nếu đập phải làm việc t rong phạm vi d òng tràn, phép đo cột áp phía dòng ra phải được thực hiện cùng với phép đo cột áp phía dòng vào. Vị trí đo cột áp phía dòng ra phải cách mặt ph í a dòng vào c ủ a đập một khoảng bằng 10 h max Nếu giếng tiêu năng bao gồm trong thiết kế thì phép đo cột áp ph í a dòng ra được khuyến nghị đặt cách xa đập ít nhất là 4 h max . 7.4 Mốc đo cột áp (mốc " 0 " ) Độ chính xác c ủ a các phép đo cột áp cơ b ả n phụ thuộc vào việc xác định mốc đo cột áp hoặc mốc " 0 " vị trí được định nghĩa là số ch ỉ cột áp tương ứng với mức đỉnh của đập (các đập hình chữ nhật) hoặc mức đ ỉ nh của rãnh x ẻ V (các đập xẻ rãnh tam giác). Khi cần thiết, mốc " 0 " phải được kiểm tra. Các phương pháp số học để xác đ ị nh mốc " 0 " có thể được sử dụng. Các phương pháp thông thường được trình bày trong các mục nh ỏ liên quan cụ thể đến các đ ậ p hình chữ nhật và tam giác . (xem Điều 9 và Điều 10). Do sức căng bề mặt, mốc " 0 " không thể xác định được với độ chính xác cần thiết bằng c á ch đọc cột áp khi nước trong kênh dẫn hạ thấp so với mức đỉnh biểu kiến (hoặc r ã nh x ẻ V). 8 Bảo dưỡng C ầ n phải bảo dư ỡ ng đập và kênh đập để đảm b ả o độ chính xác của phép đo. Kênh d ẫn phải được giữ không có bùn đất, thực vật và các vật cản có thể gây ra các ảnh hư ở ng không có lợi đến các điều kiện dòng đã được quy định đối với việc lắp đặt tiêu chuẩn. Kênh phía dòng ra phải được giữ không có vật cản có thể g â y ra hiện tượng tràn hoặc hiện tượng ngăn chặn thông lưỡi nước hoàn toàn dưới tất c ả các điều kiện dòng. Thành đập phải được giữ sạch sẽ và gia cố vững chắc. Trong khi vệ sinh đập lưu ý tránh làm hư h ỏ ng đ ỉ nh hoặc rãnh x ẻ V đặc biệt là các cạnh và bề mặt phía dòng vào. Các quy định về cấu trúc đối với các bộ phận nhạy nhất này phải được xem xét trước khi thực hiện việc bảo dưỡng. Các áp kế đo cột áp nối với các đường ống và giếng tiêu năng phải được vệ sinh sạch sẽ và kiểm tra về độ kín. Áp kế đo điểm hoặc treo, áp kế điện tử, tấm mức hoặc thiết bị khác thường được sử dụng để đo cột áp phải được kiểm tra định kì để đảm bảo độ chính xác. Nếu bộ nắn dòng được sử dụng trong kênh dẫn, các thành đập có lỗ khoan ph ả i được giữ sạch sẽ sao cho mặt cắt ngang trống phải lớn hơn 40 %. 9 Đập thành mỏng hình chữ nhật 9.1 Kiểu Đập thành mỏng hình chữ nhật l à phân loại chung trong đó đập xẻ rãnh hình tam giác là dạng cơ bản và đập có chiều rộng đầy đ ủ là trường hợp đặc biệt. Minh họa hình khối hình dạng đập cơ bản được thể hiện trong Hình 2 với các giá trị trung gian của b/B và h/p . Khi b/B = 1,0 thì chiều rộng của đập ( b ) bằng với chiều rộng c ủ a kênh t ại mặt c ắ t ngang c ủ a đập ( B ), đập có kiểu chiều rộng đầy đủ (hay được gọi là đập chặn b ở i vì lưỡi nước của nó không có các phần thu hẹp ở cạnh). Kích thước tính bằng milimet CHÚ DẪN 1 mặt phía dòng vào c ủ a thành đập 2 vị trí đo cột áp, h 1 Hình 2 - Đập thành m ỏ ng, x ẻ rãnh - hình chữ nhật 9.2 Các quy định đối với đập tiêu chuẩn Hình dạng c ủ a đập cơ bản gồm có xẻ rãnh hình chữ nhật trên một đập thành m ỏ ng đặt thẳng đứng. Thành đập này phải phẳng và cứng đặt vuông góc với các thành và đáy c ủ a kênh dẫn. Bề mặt phía d ò ng vào c ủ a thành đập phải nhẵn (trong vùng lân cận của rãnh xẻ phải giống như bề mặt hoàn thiện của kim loại tấm đã được cán). Đường trung tuyến thẳng đứng của rãnh xẻ phải cách đều hai th à nh của kênh. Bề mặt đ ỉ nh của r ã nh xẻ phải là một mặt ph ẳ ng nằm ngang có cạnh sắc tại cá c phần giao nhau v ớ i mặt phía dòng vào của thành đập. Chiều rộng c ủ a bề mặt đ ỉ nh, được đo vuông góc v ớ i mặt của thành đập, phải trong khoảng 1 mm đến 2 mm. Các bề mặt bên cạnh c ủ a rãnh xẻ phải là các bề mặt phẳng, thẳng đứng tạo các cạnh sắc tại phần giao nhau v ớ i mặt phía dòng vào của thành đập. Đối với trường hợp đặc biệt, đập có chiều rộng đầy đủ, đỉnh của đập phải m ở rộng đến các thành của kênh, miền l â n cận c ủ a đỉnh phải phẳng và nhẵn (xem 9.3). Để đảm bảo mặt cắt và ngưỡng vào phía dòng vào phải sắc nhọn bằng cách gia công hoặc mài dũa, vuông góc với m ặ t phía dòng vào, không bị mấp mô hoặc chầy xước và không mài bằng vải mài hoặc giấy mài. Các cạnh của rãnh xẻ ở phía dòng ra phải được cắt vát nếu thành đập dầy hơn chiều rộng cho phép lớn nhất của bề mặt rãnh xẻ. Bề mặt c ủ a mặt vát phải tạo thành một góc không nh ỏ hơn p /4 radian (45°) so với đỉnh và các mặt bên của rãnh xẻ (xem chi tiết trên Hình 2). Thành đập ở gần rãnh xẻ thường được chế tạo bằng kim loại chống ăn mòn, nếu không thì tất c ả các bề mặt phải nhẵn đặc biệt và các cạnh sắc phải được phủ bằng một l ớ p màng bảo vệ mỏng (ví dụ : dầu, sáp, s ilicon) bằng cách dùng vải mềm bôi lên. 9.3 Các quy định về lắp đặt Các quy định được nêu trong 6.3 phải được áp dụng. Thông thường, đập phải được đặt trong một kênh dẫn hình chữ nhật, nằm ngang, thẳng nếu có thể. Tuy nhiên, nếu khẩu độ hiệu dụng của rãnh xẻ nhỏ hơn nhiều so với mặt cắt ngang c ủ a kênh phía dòng vào thì vận tốc vào có thể bỏ qua, hình dạng của kênh không đóng vai trò quan trọng. Trong mọi trường hợp, dòng chảy trong kênh dẫn phải đồng đều và ổ n định như đã được quy định trong 6.3.3. Nếu chiều rộng c ủ a đập bằng với chiều rộng của kênh tại bộ phận đập (ví dụ, đập có chiều rộng đầy đủ), các cạnh phía dòng vào của kênh từ mặt đập phải thẳng đứng, phẳng, song song và nhẵn (giống như trên bề mặt hoàn thiện của kim loại tấm đã được cán). Các bên c ủ a kênh trên mức đỉnh của đập có chiều rộng đầy đ ủ phải m ở rộng ít nh ấ t một đoạn bằng 0,3 h max về phía dòng ra từ mặt của đập. Đảm bảo dòng chảy được thông hoàn toàn như đã quy định trong 6.3.4. Đ á y c ủ a kênh dẫn phải nhẵn, phẳng và nằm ngang khi chiều cao c ủ a đỉnh so với đáy ( p ) nh ỏ và/hoặc h/p lớn. Đối với các đập hình chữ nhật, đáy phải nhẵn, phẳng và nằm ngang đặc biệt khi p nh ỏ hơn 0,1 m và/hoặc h max /p lớn hơn 1. Các điều kiện bổ sung được quy định trong việc lắp đặt đi kèm các công thức t í nh lưu lượng được đã được khuyến nghị. 9.4 Xác định điểm mốc "0" Điểm mốc đo cột áp hay mốc " 0 " ph ả i được xác định c ẩ n thận và phải được ki ể m tra khi cần. Một phương pháp thông thường có thể chấp nhận được dùng để xác định mốc " 0 " đối với các đập hình chữ nhật được mô tả dưới đây: a) Nước c ò n lại trong kênh dẫn phải được hạ xuống một mức th ấ p hơn đỉnh đập. b) Áp kế móc treo tạm thời được gắn qua kênh d ẫn, một khoảng cách ngắn phía dòng vào từ đ ỉ nh đập. c) Mức của máy ngắm chính xác ph ả i được đặt cùng với trục ngang của nó, với một điểm cuối nằm trên đ ỉ nh đập và điểm cuối còn lại trùng với điểm đặt c ủ a áp kế treo tạm thời (áp kế vừa được hiệu ch ỉ nh để giữ mức ở vị trí này). Ghi lại s ố chỉ của áp kế tạm thời. d) Áp kế treo tạm thời được hạ thấp đến mặt nước trong kênh dẫn và ghi lại số ch ỉ c ủ a nó. Á p kế cố định được hiệu chỉnh để đọc mức nước trong giếng có áp và số chỉ này cũng được ghi lại. e) Sự khác nhau được tính toán giữa hai số chỉ của áp kế tạm thời được thêm vào số chỉ của áp kế cố định. Tổng là mốc " 0" đối với áp kế cố đ ị nh. Hình 3 minh họa việc sử dụng qui tr ì nh gắn một dạng áp kế treo tạm thời một cách hợp lý trên thành đập. CHÚ D Ẫ N 1 Áp kế cố định 2 Áp kế treo tạm thời 3 Mức chính xác 4 Thước có độ chính xác đến micromet 5 Vít hãm 6 Đỉnh đập Hình 3 - Việc xác định mốc " 0 " đối v ớ i đập hình chữ nhật 9.5 Công thức tính lưu lượng - Tổng quát Các công thức tính lưu lượng được khuyến nghị đối với các đập thành m ỏ ng hình chữ nhật được tr ì nh bày thành ba nhóm: a) Phương tr ì nh mô đun tính lưu lượng đối với dạng đập cơ b ả n (tất cả các giá trị b/B ) ; b) Phương tr ì nh mô đun tính lưu lượng đối với các đập có chiều rộng đầy đ ủ ( b/B = 1,0); c) Phương trình phi mô đun t í nh lưu lượng đối với các đập có chiều rộng đầy đủ. 9.6 Các công thức đối với dạng đập cơ bản (tất cả các giá trị b/B) 9.6.1 Công thức Kindsvater-Carter (1) trong đó C d là hệ số lưu lượng; b e là chiều rộng hiệu dụng; h e là cột áp hiệu dụng. 9.6.1.1 Đ ánh giá C d , k b v à k h Hình 4 đưa ra các giá trị C d được xác định bằng thực nghiệm là một hàm của h/p đối với các giá tr ị đại diện b/B . Các giá trị C d đối với các giá trị trung gian b/B có thể được xác định bằng cách nội suy. Hệ s ố lưu lượng C d được xác định bằng thực nghiệm là một hàm số của hai biến từ công thức: (2) Chiều rộng và cột áp hiệu dụng được xác định trong các phương trình (3) và (4): b e = b + k b (3) h e = h + k h (4) trong đó k b và k h là các đại lượng được xác định bằng thực nghiệm theo đơn vị mét, đ ể bù cho các ảnh hưởng tổng hợp của độ nhớt và sức căng bề mặt. CHÚ D Ẫ N X giá trị của h/p Y giá trị của C d Hình 4 - H ệ s ố lưu lượng, Hình 5 minh họa các giá trị k b được xác định bằng thực nghiệm là một hàm của b/B . Các th í nghiệm cho thấy rằng k h có thể đạt được giá trị không đổi 0,001 m đối với các đập được xây dựng tuân th ủ nghiêm ngặt theo các quy định đã được khuyến nghị. CHÚ DẪN X b/B Y k b tính bằng milimet Hình 5 - Giá trị k b liên quan đ ế n b/B 9.6.1.2 Công thức tính C d Đối với các giá trị cụ thể của b/B , mối quan hệ giữa C d và h/p được chỉ ra bằng thực nghiệm (xem Hình 4) có dạng tuyến tính . Vì thế, đối với các giá trị b/B được ch ỉ ra tr o ng Hình 4, các công thức tính C d có thể được biểu diễn như sau: (5) (6) (7) (8) (9) (10) (11) (12) (13) Đối với các giá tr ị trung gian b/B , các công thức tính C d có thể được xác định hợp lí bằng cách nội suy. 9.6.1.3 Các giới hạn thực nghiệm của h/p , h , p và p Các giới hạn thực tế đặt ra cho h/p do các khó khăn của việc đo cột áp và các sai số sinh ra do sự dâng trào và s ó ng x ả y ra trong kênh d ẫ n tại các giá trị h/p lớn hơn. Các giới hạn đặt ra cho h để tránh hiện tượng " lưỡi nước bám dính " xảy ra tại các cột áp thấp. Các giới hạn đặt ra cho b v ì các đ ộ không đảm bảo đo liên quan đến các ả nh hư ở ng tổng hợp của độ nhớt và sức căng bề mặt được đại diện bởi đại lượng k b tại các giá trị b rất nhỏ. Các giới hạn đặt ra cho p và B - b để tránh sự không ổn đ ị nh gây ra do các xoáy nước hình thành trong các góc giữa các đường biên c ủ a kênh và đập khi các giá trị p và B - b nh ỏ . Trên thực tế, các giới hạn có thể sử d ụng với công thức của Kindsvater-Carter là: a) h/p phải không lớn hơn 2,5; b) h phải không nhỏ hơn 0,03 m; c) b phải không nh ỏ hơn 0,15 m; d) p phải không nhỏ hơn 0,10 m; e) ( đập có chiều rộng đầy đ ủ ) hoặc không nhỏ hơn 0,10 m (đập co hẹp). 9.7 Công thức tính đối với các đập có chiều rộng đầy đủ (b/B = 1,0) 9.7.1 Phương tr ì nh mô đun tính lưu lượng (14) trong đó (15) h 1e = h 1 + 0,012 (16) Các giới hạn thực nghiệm c ó thể s ử dụng c ủ a công thức Rehblock là: a) h 1 / p phải không lớn hơn 4,0; b) h 1 phải nằm giữa 0,03 m và 1,0 m; c) b phải không nhỏ hơn 0,30 m; d) p phải không nh ỏ hơn 0,06 m và không lớn hơn 1 m. 9.7.2 Phương trình phi mô đun tính lưu lượng Dòng tràn (ngập) xảy ra khi mức nước dềnh lên ở phía d ò ng ra do đập ảnh hư ở ng đến dòng chảy. Đập hoạt động trong điều kiện không mô đun. Đối với điều kiện này, phải thực hiện thêm phép đo cột áp phía dòng ra bổ sung ( h 2 ) và ph ả i áp dụng hệ số suy giảm d òng ch ả y tràn ( f ) đối v ớ i phương tr ì nh m ô đun tính lưu lượng. Khi giới hạn mô đun của đập thành m ỏ ng có chiều rộng đầy đủ bị ảnh hư ở ng đáng kể b ở i tỉ s ố h 1 / p , giới hạn mô đun tăng lên cùng với h 1 / p , đặc tính làm việc c ủ a đập thành mỏng có chiều rộng đầy đủ thông thường trong dòng tràn được minh họa trên Hình 6 và được định nghĩa b ằ ng các phương trình dưới đây: Đối với h 1 / p = 0,5 thì trong phạm vi Đối với h 1 / p = 1,0 thì trong phạm vi Đối với h 1 / p = 1,5 thì trong phạm vi Đối với h 1 / p = 2,0 thì trong phạm vi Vì thế công thức Rehblock (1929) đối với dòng ngập trở thành: (17) CHÚ THÍCH Việc hiệu ch ỉ nh này ch ỉ áp dụng khi các phép đo phía d òng vào và phía dòng ra nằm tr ê n cùng mặt phẳng nằm ngang, nghĩa là không c ó dốc đứng ở đáy kênh hoặc phía d ò ng ra c ủ a đập. CHÚ DẪN X giá trị c ủ a h 2 /h 1 . Y giá trị của f Hình 6 - Đặc trư ng dòng ngập của đập thành mỏng có chiều rộng đầy đủ 10 Đập thành mỏng xẻ rãnh hình tam giác 10.1 Các quy định đối với đập tiêu chuẩn Đập thành m ỏ ng xẻ rãnh hình tam giác có rãnh xẻ hình chữ V trên thành m ỏ ng, thẳng đứng. Minh họa h ì nh khối c ủ a đập x ẻ rãnh hình tam giác được nêu trong Hình 7. Thành đập phải phẳng và cứng và vuông góc với các thành và đáy của kênh. Mặt phía dòng vào c ủ a thành đập phải nhẵn (trong miền lân cận c ủ a rãnh xẻ, phải giống bề mặt hoàn thiện của kim loại tấm). Đường phân giác của rãnh xẻ phải thẳng đứng và cách đều với hai thành c ủ a kênh. Các bề mặt của rãnh xẻ phải là các mặt ph ẳ ng, phải hình thành các cạnh sắc tại phần giao của chúng với mặt phía dòng vào c ủ a thành đập. Chiều rộng của các bề mặt của rãnh xẻ, được đo vuông góc với mặt của thành đập phải nằm trong phạm vi 1 mm đến 2 mm. Các cạnh ph í a dòng vào c ủ a rãnh xẻ phải đảm b ả o sắc nhọn, chúng phải được gia công hoặc gọt dũa, vuông góc với mặt phía d òng vào c ủ a thành đập, không có các gờ hoặc các vết xước và không mài bằng vải mài hoặc giấy mài. Các cạnh phía d òng ra của rãnh x ẻ phải được vát cạnh n ế u thành đập dầy hơn chiều rộng cho phép lớn nhất của bề mặt rãnh xẻ. Bề mặt c ủ a mặt vát phải tạo thành một góc không nh ỏ hơn p /4 radians (45°) với bề mặt c ủ a rãnh xẻ (xem chi tiết trên Hình 7). Thành đập trong miền lân cận của rãnh x ẻ thường phải được chế tạo bằng kim loại chống ăn mòn nhưng nếu không thực hiện được th ì tất c ả các bề mặt nhẵn theo quy định phải được phủ một lớp mỏng bảo vệ (ví dụ: dầu, sáp, s ilicon) bằng cách dùng vải mềm bôi lên. K í ch thước tính bằng milimét CHÚ D Ẫ N 1 Mặt phía dòng vào của thành đập 2 v ị tr í đo cột áp Hình 7 - Đập thành mỏng x ẻ rãnh hình tam giác 10.2 Các quy định đối với việc lắp đặt Các quy định nêu trong 6.3 phải được áp dụng. Thông thường, đập phải được đặt trong kênh h ì nh chữ nhật, nằm ngang, thẳng nếu có thể. Tuy nhiên, nếu khẩu độ hiệu dụng của rãnh xẻ quá nhỏ so với mặt cắt ngang của kênh phía thượng lưu thì vận tốc vào có thể được b ỏ qua, hình dạng c ủ a kênh không đóng vai trò quan trọng. Trong tất c ả các trường hợp, dòng trong kênh dẫn phải đồng đều v à ổn định như đã được quy định trong 6.3.3. Nếu đ ỉ nh c ủ a chiều rộng lưỡi nước tại cột áp lớn nhất lớn h ơ n so với chiều rộng c ủ a kênh thì các thành kênh ph ả i thẳng, vuông góc và song song. Nếu chiều cao c ủ a đ ỉ nh so với mặt đáy nhỏ so với cột áp lớn nhất, đáy c ủ a kênh phải nhẵn, phẳng và nằm ngang. Thông thường kênh dẫn phải nhẵn, thẳng và hình chữ nhật khi B / b m ax nh ỏ hơn 3 và/hoặc h max / p lớn hơn 1. Các điều kiện bổ sung được quy định cùng với các công thức tính lưu lượng đã được khuyến nghị. 10.3 Các quy định đối với phép đo cột áp 10.3.1 Quy đ ị nh chung Các điều kiện được quy định trong 7.1, 7.2 và 7.3 phải được áp dụng không có ngoại lệ. 10.3.2 Xác định góc rãnh xẻ Các phép đo cột áp chính xác đ ố i với các đập xẻ rãnh hình tam giác yêu cầu góc của rãnh x ẻ (góc nằm giữa hai bên của rãnh x ẻ ) phải được đo một cách chính xác. Một trong các phương pháp thích hợp được trình bày dưới đ â y. a) Hai đĩa thực có đường kính khác nhau đến micromet được đ ặ t trên rãnh xẻ sao cho các cạnh của chúng tiếp tuyến với các bên của rãnh xẻ. b) Khoảng cách thẳng đứng giữa các tâm (hoặc hai cạnh tương ứng) c ủ a hai đĩa được đo bằng thước cặp micromet. c) Góc xẻ α bằng hai lần góc mà sin c ủ a nó bằng chênh lệch giữa bán kính c ủ a các đĩa chia cho khoảng cách giữa các tâm c ủ a các đĩa. 10.3.3 Xác định điểm mốc " 0 " Mốc chuẩn đo cột áp hoặc mốc " 0 " phải được xác định rất cẩn thận và ph ả i được kiểm tra khi cần. Phương pháp có thể chấp nhận thông dụng để xác định mốc " 0 " đối với các đập x ẻ rãnh tam giác được tr ì nh bày dưới đây: a) Nước còn lại trong kênh dẫn được hạ đến một mức dưới đ ỉ nh của rãnh x ẻ . b) Áp kế treo tạm th ờ i được gắn qua kênh dẫn, vị tr í của nó được đặt ở phía dòng vào cách đ ỉ nh c ủ a r ã nh xẻ một khoảng cách nh ỏ . c) Một hình trụ có đư ờ ng kính đã biết (micromet) được đặt nằm ngang, một đầu c ủ a nó nằm trong rãnh xẻ và đầu kia nằm ngang bằng với vị trí của áp kế treo tạm thời. Mức c ủ a m á y được đặt trên đ ỉ nh của hình trụ và áp kế treo được điều chỉnh để hình trụ thực sự nằm ngang . S ố ch ỉ c ủ a áp kế tạm thời được ghi lại. d) Áp k ế treo tạm thời được treo thấp hơn mặt nước trong kênh dẫn và ghi lại số chỉ c ủ a nó. Áp kế cố định được điều chỉnh để đọc mức nước trong giếng có áp và số chỉ này cũng được ghi lại. e) Khoảng cách ( y ) từ đỉnh của hình trụ đến đỉnh nhọn c ủ a r ã nh xẻ được tính theo giá trị góc của rãnh xẻ đã biết ( a ) và bán kính ( r ) của hình trụ . Khoảng cách này sau đ ó sẽ phải trừ đi số chỉ được ghi trong c) , kết quả thu được là số ch ỉ c ủ a áp kế tạm thời tại đ ỉ nh nhọn của rãnh xẻ. f) Chênh lệch giữa số ch ỉ tính được trong e) và số chỉ c ủ a áp kế tạm thời trong f) được thêm vào s ố chỉ của áp kế cố đ ị nh trong d). T ổ ng là mốc " 0" đối với áp kế cố định. Ưu điểm của phư ơ ng pháp này là tham chiếu mốc "0 " đến đ ỉ nh nhọn h ì nh học được quy định b ở i các bên c ủ a rãnh xẻ. 10.4 Công thức tính lưu lượng - Tổng quát Các công thức tính lưu lượng đối với các đập thành m ỏ ng xẻ rãnh hình tam giác được chia thành hai nhóm: a) Công thức đối với tất c ả các góc xẻ nằm giữa và radian (20° và 100°) b) Công thức đối với tất cả các góc xẻ cụ thể (các đập được thu hẹp hoàn toàn) 10.5 Công thức tính đối với tất cả các góc xẻ nằm giữa p /9 và 5 p /9 radian (20° và 100°) 10.5.1 Công thức Kindsvater-Shen Công thức Kindsvater-Shen đối với đập rãnh xẻ hình tam giác là: (18) trong đó C d là hệ số lưu lượng; h e là cột áp hiệu d ụng. Hệ số lưu lượng C d được xác định bằng thực nghiệm là một hàm của ba biến (xem Hình 8). (19) trong đó p là chiều cao đỉnh của rãnh x ẻ so với đáy của kênh dẫn; B là chiều rộng của kênh dẫn; h e được xác định bằng phương trình (20): h e = h + k h (20) trong đó k h là đại lượng được xác định bằng thực nghiệm theo đơn v ị m é t để bù cho các ảnh hưởng tổng hợp c ủ a độ nhớt và sức c ă ng bề mặt. 10.5.2 Đánh giá C d và k h Đối với xác đập h ì nh tam giác có góc xẻ a bằng p /2 radian (90°), H ì nh 8 bi ể u diễn các giá trị được xác định bằng thực nghiệm C d đối với một phạm rộng các giá trị c ủ a h/p và p/ B . Đối với a = p / 2 radian (90°), k h được đưa ra đến giá trị không đổi 0,00085 m đối với phạm vi giá trị tư ơ ng ứng c ủ a h/p và p/B . CHÚ DẪ N X giá trị c ủ a h/p Y giá tr ị của C d H ì nh 8 - Hệ số lưu lượng, C d ( a = 90°) CHÚ DẪN X giá trị của rãnh xẻ, a (theo radian) Y giá trị của C d Hình 9 - Hệ số lưu lượng C d liên quan đến góc x ẻ a Đối với các góc x ẻ khác p / 2 radian (90°), số liệu thực nghiệm không đ ủ để xác định C d là một hàm của h/p và p/B . Tuy nhiên, đối với các rãnh xẻ của đập nh ỏ so với tiết diện c ủ a kênh dẫn, vận tốc của lối vào có t hể được b ỏ qua và các ảnh hư ở ng c ủ a h/p và p/B cũng được bỏ qua. Đối với điều kiện này (gọi là điều kiện " thu hẹp hoàn toàn"), Hình 9 minh họa các giá trị được xác định bằng thực nghiệm C d chỉ là hàm số c ủ a a . Các giá trị tương ứng của k h được thể hiện tr ê n Hình 10. 10.5.3 Gi ớ i hạn thực nghiệm của s , h/p , p/B , h và p Vì l í do liên quan đến các nguy cơ gây ra sai số c ủ a phép đo và thiếu số liệu thực nghiệm, các giới hạn thực nghiệm sau có thể được áp dụng cho công thức Kindsvater-Shen: a) a phải nằm trong khoảng p /9 và 5 p /9 radian (20° và 100°); b) h/p phải được giới hạn trong phạm vi được thể hiện trên Hình 8 đối với a = p /2 radian (90°); h/p phải không được lớn hơn 0,35 đối với các giá trị c ủ a a ; c) h không được nh ỏ h ơ n 0,06 m; d) p không được nh ỏ hơn 0,09 m. 10.6 Công thức tính đối với các góc xẻ cụ thể (đập thu hẹp hoàn toàn) Phương trình của Viện Tiêu chuẩn Anh (BS I ) dùng cho các góc x ẻ có quan hệ về mặt hình h ọ c đặc biệt với nhau: a) tiếp tuyến ( radian hoặc 90°); b) tiếp tuyến ( a = 0,9273 radian hoặc 53°8 ' ); c) tiếp tuyến ( a = 0,4899 radian hoặc 28°4'). Công thức tính lưu lượng của BS I là: ( 21) và các giá trị của C và Q được xác định bằng thực nghiệm đối với điều kiện " hẹp hoàn toàn " được nêu trong Bảng E.1, E.2 và E.3. Các giới hạn thực nghiệm có thể áp d ụ ng vào công thức này là: a) h/p không l ớ n hơn 0,4; b) h/B không lớn hơn 0,2; c) h phải nằm trong khoảng 0,05 và 0,38 m; d) p phải không nhỏ hơn 0,45 m; e) B phải không nhỏ hơn 1,0 m. CH Ú D Ẫ N X là góc xẻ a Y k h , tính bằng milimet Hình 10 - Giá trị k h của liên quan đến góc xẻ a 10.7 Độ chính xác của các hệ số lưu lượng - Các đập xẻ rãnh hình tam giác Độ ch í nh xác của các phép đo lưu lượng được thực hiện bằng đập thành mỏng xẻ r ã nh hình tam giác phụ thuộc chính vào độ chính xác của phép đo cột áp và góc x ẻ v à tính ứng dụng c ủ a công thức tính lưu lượng và các hệ số được s ử dụng. Nếu việc xây dựng, l ắ p đặt và các đi ề u kiện hoạt động được thực hiện với sự c ẩ n trọng cao đáp ứng được các quy định trong tiêu chuẩn này, độ không đảm b ả o đo (tại 9,5% mức độ tin cậy) có thể gán cho các hệ số lưu lượng sẽ không l ớ n hơn 1,0 %. Độ không đảm bảo đo tổng hợp đóng góp đáng kể vào độ không đ ả m bảo đo c ủ a các phép đo lưu lượng được đề cập trong Điều 11. Các ví dụ về việc đánh giá độ không đảm bảo đo c ủ a lưu lượng đo được được tr ì nh bày trong Đi ề u 12. 11 Độ không đảm bảo đo của phép đo dòng 11.1 Quy định chung 11.1.1 Điều này cung cấp các thông tin cho người sử dụng tiêu chuẩn này để công bố độ không đảm bảo đo của phép đo lưu lượng. 11.1.2 Phụ lục C giới thiệu về độ không đ ả m b ả o đo của phép đo và cung cấp các thông tin hỗ trợ dựa trên tài liệu Hướng dẫn trình bày độ không đảm b ả o đo của phép đo (tham chiếu đến GUM) [5 ] và ISO/TS 25377 (tham chiếu đến HUG) [4]. Tham khảo Phụ lục C để biết các khái niệm. ISO 1438:1975 tr ì nh bày độ không đảm bảo đo c ủ a hệ số lưu lượng u ( C ) tại mức độ tin cậy 95 %. Giá trị này tương đương với hai lần các đ ộ lệch chuẩn, hoặc hai lần giá trị độ không đảm bảo đo chu ẩn . Tiêu chu ẩ n này tr ì nh bày độ không đảm bảo đo chuẩn c ủ a hệ số lưu lư ợ ng (một độ lệch chuẩn) phù hợp với GUM. Phép đo lưu lượng c ủ a nước yêu cầu các kĩ thuật khác nhau, kết quả được sử dụng để tính các giá trị d òng chảy. Phụ lục D cung cấp các giá trị mẫu cho các kĩ thuật khác nhau. Các giá trị này được trình bày thành dạng bảng cùng với các ước lượng độ không đảm bảo đo được gán với từng kĩ thuật ch ỉ mang tính chất minh họa. Các ví dụ này không được hi ể u là các tiêu chuẩn thực hành. Ví dụ nêu trong Điều 12 sử dụng các giá trị từ Phụ lục D. 11.1.3 Kết quả c ủ a phép đo bao gồm i) Việc đánh giá giá trị đo được, ii) Tr ì nh bày độ không đảm bảo đo của phép đo 11.1.4 Tr ì nh bày độ không đ ả m b ả o đo của phép đo dòng trong kênh có bốn thành phần độ không đảm b ả o đo riêng biệt: i) Độ không đảm bảo đo c ủ a phép đo cột áp trong kênh; ii) Độ không đảm bảo đo c ủ a các kích thước công tr ì nh; iii) Độ không đảm bảo đo c ủ a hệ số lưu lượng được công bố trong tiêu chuẩn này từ việc hiệu chu ẩ n cấu trúc dòng chảy đang được xem xét trong phòng thí nghiệm; iv) Độ không đảm b ả o đo c ủ a phân bố vận tốc của kênh liên quan đến hệ số vận tốc, C v. Điều 11.1.4 không xét đến thành phần iv). Giả sử nước c ủ a kênh về bản chất cân bằng với nước có trong phương tiện hiệu chuẩn tại cùng thời điểm phát sinh thành phần iii) như đã được xác định trong 6.3.3. 11.1.5 Việc đánh giá độ không đảm bảo đo của phép đo gắn với i) và ii) trong 11.1.4 được cung cấp trong Phụ lục D. Các giá trị lấy từ Phụ lục D được sử dụng trong các ví d ụ trong Điều 12. Các giá trị này ch ỉ mang tính chất minh họa, chúng không được coi là các tiêu chuẩn của đặc tính làm việc đối với các kiểu thiết bị đã được trình bày. Trên thực tế, các đánh giá độ không đảm b ả o đo phải được lấy từ các giấy chứng nhận thử nghiệm c ủ a thiết bị, thường được thực hiện bởi các phòng thí nghiệm đã được công nhận phù hợp với TCVN ISO/IEC 17025. 11.2 Tổng hợp độ không đảm bảo đo của phép đo Tham khảo C.7. Tỉ lệ trong đó từng thông số c ủ a phương trình tính dòng đóng góp vào độ không đ ả m bảo đo của phép đo dòng, U ( Q ), được bắt nguồn bằng giải pháp phân tích sử dụng các phép đạo hàm từng phần của phương trình tính lưu lượng. Vì nguyên nhân này, các phương trình dùng cho các hình dạng tam giác và chữ nhật ph ả i được đơn gi ả n hóa thành: (22) (23) trong đó J là một hằng số số học, phụ thuộc vào hình dạng của đập nh ư ng không phụ thuộc vào sai số. Các ch ỉ số dưới r và t lần lượt kí hiệu cho đập có dạng chữ nhật và dạng tam giác. Từ các phương trình (22) và (23), sự phân tán giá trị Q của phương trình có th ể được trình bày thành: (24) (25) trong đó các đạo hàm từng phần là các hệ số độ nhạy được tr ì nh bày trong HUG và trong đó Δ Q l à độ phân tán của Q xuất hiện do độ phân tán nh ỏ của Δ C , Δ b hoặc và Δ h e . Đánh giá các đạo hàm từng phần và sử dụng phương trình (22) và (23), các mối quan hệ có thể được diễn đạt thành: (26) (27) Trong các phân tích độ không đ ả m bảo đo, các giá trị , , , , được coi như là các đ ộ không đảm bảo đo chu ẩ n không thứ nguyên và có kí hiệu u * ( Q ), u * ( C ), u * ( b ) , và u * ( h ) . Chú ý, giá trị thu được từ: (28 ) trong đó b t là chiều rộng đỉnh và h t là chiều cao của rãnh xẻ. Khi các đ ộ không đảm bảo đo c ủ a b , a , C và h độc lập với nhau, k hả năng lấy tổng b ì nh phương h ơ n là phép cộng đơn thuần. (29) (30) 11.3 Độ không đảm bảo đo của hệ số lưu lượng u * ( C d ) đối với các đập thành m ỏ ng Hệ số lưu lượng trong Điều 9 và 10 được xác định từ một loạt các phép thử thủy lực sử dụng các phương tiện hiệu chuẩn có độ phân giải cao. Từ các phép thử này, các giá trị độ không đảm b ả o đo của hệ số lưu lượng u * ( C d ) được tóm tắt trong Bảng 2. Bảng 2 - Các giá tr ị độ không đ ả m bảo đo của hệ số lưu lượng, u * ( C d ) dựa trên cột áp, h Ki ể u Cột áp , h u * ( C d ) Hình chữ nhật h <> p 0,75 % Hình chữ nhật 1,0 p <> h <> p 1,00 % Hình chữ nhật 1,5 p h < 2,5=""> p 1,50 % Hình tam giác - 0,5 % 11.4 Bảng tổng hợp độ không đảm bảo đo Trong các báo cáo, b ả ng t ổ ng hợp độ không đảm bảo đo có thể được trình bày (hoặc viện dẫn) để cung cấp các thông tin sau đối với từng nguồn độ không đ ả m bảo đo: a) phương pháp đánh giá (từ Phụ lục C); b) giá trị độ không đảm bảo đo chuẩn đã được xác định u * ( C d ) , và u * ( h e ) gồm độ không đảm bảo đo ban đầu (gốc quy chiếu) của u * ( h e ); c) các hệ số độ nhạy tương đối, phương trình (26) và (27); Các giá trị đối với mỗi nguồn sau đó được áp dụng theo phương trình (29) hoặc phương tr ì nh (30) để đưa ra độ không đảm b ả o đo chuẩn t ổ ng hợp, u * ( Q ). Độ không đảm đo m ở rộng u * ( Q ) ứng với mức tin cậy 95 % được tính theo B ả ng C.1. Thông thường các bước này được trình bày thành dạng bảng với mỗi dòng ứng với từng nguồn và mỗi cột ứng với từng thành phần a) đến c) đề cập ở trên. Khi cần thiết bảng có thể bao gồm các lưu ý giới hạn phía sau việc g á n chủ động độ không đảm bảo đo cho các đại lượng b và h . Phần này c ủ a b ả ng có thể được sao chép đối với một kho ả ng giá trị h 1 để xác định mối quan hệ giữa u * ( Q ) và h 1 . 12 Ví dụ 12.1 Quy định chung Trong các v í dụ minh họa, các phương trình đã nêu trong Điều 9 và 10 xác định mối quan hệ giữa các thông số dùng để xác định lưu lượng. Độ không đảm b ả o đo c ủ a hệ số lưu lượng là độ không đ ả m b ả o đo cơ bản và được xác định trong 11.3. Để hoàn tất việc đánh giá độ không đảm bảo đo t ổ ng cộng, các đánh giá thực nghiệm phải được thực hiện từ độ không đảm b ả o đo của phép đo cột áp và độ không đảm b ả o đo c ủ a phép đo các kích thước vật lí. Phụ lục D đưa ra trình tự phù hợp để đánh giá các đ ộ không đảm b ả o đo này cho các kĩ thuật đo được sử dụng phổ biến. Một kĩ thuật như vậy được lựa chọn trong 12.3 để làm ví dụ. 12.2 Các đặc tính - C ấu tạo c ủ a áp kế Ví dụ liên quan đến điều kiện dòng mô đun đối với đập x ẻ rãnh chữ V 90°. Chiều cao đ ỉ nh p phía trên đáy kênh dẫn là 0,151 m. Kênh có chiều rộng 0,503 m. G ó c c ủ a rãnh x ẻ h ì nh chữ V được xác định nằm giữa 89,5° và 90,5°. 12.3 Các đặc tính - Thiết b ị đo cột nước có áp Trong ví dụ này, bộ chuyển đổi áp suất được sử dụng đ ể xác định cột áp. Bộ chuyển đổi được đặt trong kênh dẫn khoảng 1 m phía dòng vào của đập. i) T ín hiệu ch ỉ thị cột áp là 0,212 m. Tham kh ả o Phụ lục D, độ không đảm bảo đo c ủ a phép đo thu đư ợ c từ tra b ả ng tại cột áp này là u ( h 1 ) = 0,002 m. ii) Bộ chuyển đ ổ i nhạy với độ trôi trong suốt thời gian đo. Trong suốt thời gian đo, phải lưu ý tín hiệu gốc quy chiếu thay đ ổ i trong khoảng 0,000 m đến 0,007 m. Độ không đ ả m bảo đo của mốc (datum) được đánh giá theo phương trình phân bố h ì nh chữ nhật (C.5). m 12.4 Hệ số l ưu lượng Giá t rị của hệ số lưu lượng của cột nước có áp được xác định từ H ì nh 8 đối với đập có rãnh xẻ chữ V 90°. Các tỉ số quan trọng h/p và p/B là: từ đó C d = 0,600 12.5 Đánh giá lưu l ượ ng Lưu lượng được tính từ phương tr ì nh (18) trong đó h e = h + k h = 0,212 + 0,00085 Q t = 0,600 x 0,5333 x 4,429 x 1 x 0 , 21285 2 , 5 Q t = 0,0296 m 3 /s 12.6 Trình bày độ không đ ả m bảo đo 12.6.1 Từ B ả ng 2, giá trị đối với độ không đ ả m bảo đo c ủ a hệ số lưu lượng là: u * ( C ) = 0,50 % 12.6.2 Sử dụng phương trình (C.4), giá trị độ không đảm bảo đo của góc xẻ V có thể được trình bày thành: = 0,0036 hoặc 12.6.3 Độ không đảm bảo đo tổng hợp c ủ a cột nước có áp u ( h ), được tính trong 12.3 được kết hợp với độ không đảm bảo đo của thiết bị đo và độ không đảm bảo đo c ủ a mốc 12.6.4 Việc đánh giá độ không đ ả m b ả o đo chuẩn được xác định từ phương trình (30). Vì thế, tại mức độ tin cậy 95 % CHÚ TH Í CH Ư ớc lượng này phần lớn do độ không đ ả m bảo đo của phép đo cột áp và giả định số l ượng mẫu đ ủ lớn . 12.6.5 Báo cáo qui ước c ủ a lưu lượng vì thế là: 0,0293 m 3 /s với độ không đảm b ả o đo 6,7 % tạ i mức độ tin cậy 95 % được dựa trên hệ số phủ k = 2. 12.6.6 B ả ng t ổ ng hợp độ không đảm b ả o đo của v í dụ c ó thể được diễn đạt như trong Bảng 3. Bảng 3 - B ả ng tổng hợp độ không đảm bảo đo của ví dụ Kiểu/Đánh giá Giá trị u, u* H ệ số độ nhạy Chú thích u *( C d ) B/Chu ẩ n 0,50 % 1,0 Từ các phép thử trong phòng thí nghiệm B/Tam giác 0,36 % 1,0 Sử d ụng C .6.2 u ( E ) B/Chữ nhật 0,002 m - Sử d ụ ng C .6.3 u ( h 1 ) B/Chữ nhật 0,002 m - Từ Bảng D.1 u* ( h 1 ) Tổng hợp 1,32 % 2,5 Từ 12.6.3 u* ( Q ) T ổ ng hợp 3,35 % - Sử dụng phương trình (6) Phụ lục A (tham khảo) Đo dòng bằng các bể đập nhỏ Khi cần, các bể đ ập phù hợp với 6.3.3 phải được sử dụng để đo d ò ng tại hiện trường. Khi không yêu cầu độ chính xác cao nhất hoặc ở những nơi các điều kiện thực tế gây khó khăn cho việc lắp đặt hoặc vận hành các bể lớn một cách hợp lí, thì có th ể được sử dụng các bể nhỏ hơn. C ó sự giới hạn về số lượng dữ liệu hệ số lưu lượng c ủ a các đập bị ảnh hư ở ng do kích thước c ủ a bể cũng như b ở i các vị trí đo cột áp không chuẩn, các điều kiện d òng không đối xứng và không ổ n định tại lối vào và lắng cặn bùn đất. Các thông tin chi tiết tham kh ả o Hoạt động của các bể đập được lắp đặt cùng với các đập thành m ỏ ng hình chữ nhật và rãnh xẻ V (Công ty nghiên cứu thủy lực học, Wallingford, Oxon, England). Để đưa ra các hướng dẫn đối với ả nh hư ở ng do việc giảm k í ch thước của bể đập tạo ra, các giá trị của hệ số lưu lượng được lập thành b ả ng đối với 7 kích thư ớ c bể đập khác nhau. Bảng A.1 đưa ra các giá trị C trong công thức BS I đối với rãnh x ẻ chữ V 90° và giá tr ị của C d trong công thức Kindsvater-Carter đối với rãnh x ẻ hình chữ nhật thu hẹp. Một vài chỉ số c ủ a các ảnh hư ở ng d o lớp cặn bùn đất được đưa ra trong B ả ng A.2, các giá trị C d đối với một bể có các k í ch thước phù hợp với 6.3.3 nh ư ng khác lượng bùn đất bám trên thành đập. Độ không đ ả m bảo đo của các hệ số này xấp xỉ 1 %. Trong phạm vi các kích thước của bể và các cột áp được liệt kê trong Bảng A.1, v ị trí của thiết b ị đo cột áp không quan trọng. Các vị tr í nằm giữa 100 mm và 720 mm phía dòng vào tạo ra các hệ số lưu lượng biến đổi í t hơn 0,5 %. Tuy nhiên ở gần vách ngăn lối vào hoặc trong góc phía dòng ra c ủ a bể hẹp không cần phải đo các cột áp. Bảng A.1 - Các hệ số lưu lượng đối với các r ã nh xẻ chữ V 90° và các rãnh xẻ hình chữ nhật trong các bể đập nhỏ Kích thước của bể (chiều dài, chiều rộng, chiều cao) Giá trị C đối v ớ i các r ã nh x ẻ a V 90° Giá t rị C d đ ố i với các rãnh x ẻ hình chữ nhật b Cột áp Cột áp ( h ) ( h ) mm mm m 115 150 180 65 100 135 2,62 x 0,92 x 0,45 0,593 0,592 0,587 0,609 0,592 0,588 1,50 x 0,92 x 0,45 0,603 0,592 0,587 0,604 0,592 0,588 1,00 x 0,92 x 0,45 0,603 0,592 0,587 0,600 0,590 0,588 2,62 x 0,75 x 0,45 0,597 0,592 0,590 0,606 0,593 0,588 2,62 x 0,50 x 0,45 0,605 0,596 0,595 0,611 0,598 0,598 2,62 x 0,92 x 0,30 0,600 0,590 0,586 0,606 0,592 0,588 2,62 x 0,92 x 0,15 0,602 0,597 0,593 0,613 0,598 0,595 a b Bảng A.2 - Các hệ số lưu lượng đố i với các rãnh xẻ hình chữ nhật trong các bể đập nh ỏ có lớp lắng cặn bùn đ ấ t Kích thước c ủ a bể (chi ề u dài, chi ề u rộng, chiều cao) Mức độ lắng cặn lớn nhất so v ới đỉnh đập Giá tr ị C d đ ố i v ớ i các rãnh xẻ hình chữ nhật a Cột áp ( h ) mm m mm 65 100 135 -150 0,605 0,591 0,588 2,62 x 0,92 x 0,45 -40 0,606 0,597 0,590 -40 0,613 0,601 0,595 (+ 100 tại các mặt bên) a Phụ lục B (tham khảo) Hướng dẫn đối với việc thiết kế và lắp đặt bộ nắn dòng Có thể sử dụng bộ nắn dòng để làm giảm chiều dài c ủ a kênh dẫn. Mục đích c ủ a bộ nắn dòng là để điều chỉnh dòng trong kênh d ẫ n đã được thu gọn vì thế phân bố vận tốc c ủ a dòng chuẩn tắc và ổn định. Điều 6.3.3 và Hình 1 quy định phân bố vận tốc chuẩn. Bộ nắn dòng phải bao gồm một vài tấm đã khoan l ỗ (ít nhất là bốn), được lắp th ẳ ng đứng và vuông góc với chiều dòng chảy và các tấm cách nhau 0,2 m. T ỉ lệ phần trăm giữa mặt cắt ngang trống c ủ a từng t ấ m phải từ 40 % đến 60 % bao gồm cả hai giá trị biên. Hình B.1 nêu ra ví dụ về lỗ khoan. Các lỗ được phân bố so le nhau; trong ví dụ, k hoảng cách giữa các tâm c ủ a các lỗ cạnh nhau là 30 mm; đư ờ ng kính lỗ là 20 mm. Điều này cho tỉ lệ phần trăm của mặt cắt ngang trống bằng 40,31 %. Các tấm phải dày và đ ủ cứng để chịu được lực tác động b ở i dòng kênh. Kích thước của các lỗ được thay đ ổ i theo chiều rộng c ủ a kênh, miễn là khoảng cách giữa các đĩ a phải đư ợ c điều ch ỉ nh theo tỉ lệ với đường kính lỗ. Các lỗ khoan c ủ a các tấm nắn dòng được căn th ẳ ng hàng theo hướng dòng ch ả y chung (Hình B.2) hoặc đặt so le nhau có thể được lắp trên kênh dẫn miễn là khoảng cách giữa các đĩa sát nhau lớn so với đường kính lỗ (xem Hình B.3). Kích thước t í nh bằng m i limét Hì nh B.1 - V í dụ v ề lỗ khoan Hình B.2 - Các lỗ khoan thẳng hàng H ì nh B.3 - Các lỗ khoan so le Phụ lục C (tham khảo) Giới thiệu về độ không đảm bảo đo C.1 Quy định chung Các kết quả của phép đo hoặc các phân tích không thể chính xác tuyệt đối. Sự khác biệt giữa giá trị thực, giá trị chưa biết và giá trị đo được là sai số của phép đo. Khái niệm độ không đảm bảo đo là một cách diễn đạt sự chưa hiểu biết n à y. Ví dụ, nếu nước được kiểm soát để chảy với tốc độ không đổi thì đồng hồ đo dòng sẽ đưa ra một chuỗi các phép đo mang 1 giá trị trung b ì nh. Nếu các lưu ý không được đưa ra đối v ớ i bản chất của dữ liệu không đ ả m bảo, các quyết định không chính xác c ó thể đưa ra dẫn đến hậu quả về tài chính hoặc pháp lí. Sự diễn đạt độ không đảm bảo đo thực tế làm tăng chất lượng thông tin, làm cho thông tin tr ở nên hữu ích hơn. Độ không đ ả m b ả o đo c ủ a phép đo biểu diễn sự phân tán của các giá trị có thể gán với phép đo. Các phương pháp thống kê đưa ra các giá tr ị khách quan dựa trên ứng dụng lí thuyết. Độ không đảm bảo đo chuẩn được định nghĩa như sau: Độ không đảm b ả o đo chu ẩ n là sự phân t á n của phép đo được biểu thị bằng độ lệch chuẩn. Từ định nghĩa này, độ không đảm bảo đo có thể được t í nh ngay đối với một tập hợp c ủ a một bộ các phép đo. CHÚ DẪ N X giá tr ị d òng Y Xác suất CHÚ DẪN X giá trị dòng Y S ố lượng mẫu CHÚ D Ẫ N 1 giới hạn 2 độ lệch chu ẩ n 3 giá trị trung bình X giá trị dòng Y Số lượng mẫu Hình C.1 - Sự biểu thị bằng hình ảnh của một vài các thông số độ không đảm b ả o đo Hình C.1 a) ch ỉ ra phân số mà tại đó phép đo dòng với điều kiện dòng ổn đ ị nh nhận một giá trị cụ thể do các đ ộ không đảm bảo đo c ủ a các thành phần khác nhau c ủ a quá tr ì nh đo, trong h ì nh dạng của hàm mật độ phân bố. Hình C.1 b) ch ỉ ra các phép đo dòng tiêu biểu, theo dạng biểu đồ. Hình C.1 c) ch ỉ ra độ lệch chuẩn của các phép đo tiêu biểu so với các giá trị giới hạn. Giá trị trung bình được đưa ra không vượt quá giá trị giới hạn nhưng nằm trong dải độ không đảm bảo đo (được diễn đạt như độ lệch chu ẩ n xung quanh giá tr ị trung bình). C.2 Giới hạn tin cậy và hệ số ph ủ Đối với phân bố xác suất chuẩn, các phân tích đưa ra 68 % c ủ a một tập hợp lớn các phép đo nằm trong một độ lệch chuẩn của giá trị trung bình. V ì thế, độ không đ ả m b ả o đo chuẩn được công bố có mức độ tin cậy 68 %. Tuy nhi ê n, đối với một vài các kết quả đo, thư ờ ng diễn đạt độ không đ ả m b ả o đo tại một mức độ tin cậy sẽ phủ được một phần lớn các phép đo: ví dụ tại mức độ tin cậy 95 % (xem Hình C.4). Việc này được thực hiện bằng cách áp dụng một hệ số phủ k , vào giá trị tính được của độ không đảm bảo đo chuẩn. Đối với phân bố xác s uất chuẩn, 95,45 % (có hiệu lực 95 %) c ủ a phép đo được phủ với giá trị k = 2. V ì thế, độ không đ ả m bảo đo tại mức độ tin cậy 95 % bằng 2 lần giá trị độ không đảm bảo đo chu ẩ n. Trên thực tế, sự biến thiên của phép đo hiếm khi theo đúng phân bố xác s uất chuẩn. Chúng có th ể được biểu diễn t ốt hơn bằng các phân bố xác s uất hình chữ nhật, tam giác hoặc hai trạng thái và chỉ th ỉ nh thoảng gần giống với phân bố chuẩn. Do đó phân bố xác s uất phải được lựa chọn đối v ớ i mô hình mà các sự biến thiên được quan sát. Để diễn đạt độ không đảm b ả o c ủ a các mô hình như vậy tại giới hạn tin cậy 95 % yêu cầu một hệ số phủ mà tại đó biểu thị 95 % các quan sát. Tuy nhiên, cùng một hệ số ph ủ k = 2, được sử dụng đối với tất cả các mô hình. Việc này đơn giản hóa qui trình trong khi đảm bảo tính phù hợp của việc áp dụng nằm trong các giới hạn d ung sai cho phép. C.3 Sai số hệ t hống và ngẫu nhiên Thuật ngữ " ngẫu nhiên " và " hệ thống" được áp dụng trong các tiêu chuẩn thủy lực để phân biệt giữa i) sai số ngẫu nhiên biểu thị sự phân tán gắn liền với các giá trị với điều kiện dòng ổn định và ii) các sai số hệ thống được gán với các giới hạn gắn l iền với các giá trị trung b ì nh của việc xác định đại lượng đo. Khó khăn đi kèm với khái niệm sai s ố hệ thống là sai số hệ thống không thể xác định được khi không bi ế t trước các giá trị thực. Nếu biết hoặc nghi ngờ sự tồn tại c ủ a n ó thì các bước phải được thực hiện để giảm thiểu sai số như vậy bằng cách hiệu chu ẩ n lại thiết bị hoặc bằng cách chuyển ả nh hư ở ng c ủ a n ó sang qui tr ì nh tính toán . Ở đây sai số hệ thống đóng góp vào độ không đảm b ả o đo giống như các thành phần ngẫu nhiên của độ không đảm bảo đo. Vì nguyên nhân này, GUM không phân biệt giữa việc đánh giá các đ ộ không đảm bảo đo ngẫu nhiên hoặc hệ thống. Thông thường, khi xác định một điểm lưu lượng đơn lẻ, các sai số ngẫu nhiên chiếm ưu thế và không cần phải phân biệt các sai s ố ngẫu nhiên và sai số hệ thống. Tuy nhiên, khi (nói) thể tích tổng cộng đư ợ c thiết lập trong một thời gian dài, các sai số hệ thống thậm trí khi đã giảm, có thể vẫn chiếm ưu thế trong việc đánh giá độ không đảm bảo đo. C.4 Các tiêu chuẩn đo GUM và HUG cung cấp các quy định đối với việc áp dụng các nguyên lí v ề độ không đảm bảo đo của phép đo: cụ thể trong việc xác định các thành phần sai s ố , định lượng các đ ộ không đ ả m b ả o đo tương ứng và các giá trị này được kết hợp bằng cách sử dụng các phương pháp bắt nguồn từ lí thuyết thống kê vào k ế t quả cuối cùng đối với quá trình đo. Các thành phần c ủ a độ không đảm bảo đo được đặc trưng b ở i việc đánh giá độ l ệch chuẩn. Có hai phư ơ ng pháp đánh giá: a) Đánh giá loại A (bằng các phân tích thống kê các phép đo nhắc lại từ đó độ lệch chuẩn tương được được đưa ra) Quá trình này có thể được tự động hóa theo thời gian thực đối với phép đo vận tốc hoặc phép đo chiều sâu. b) Đánh giá loại B (bằng cách gán một phân bố xác suất đến quá trình đo) Việc này có thể áp dụng vào: 1) đánh giá của một phép đo tham khảo (khoảng cách hoặc khối lượng) 2) các số ch ỉ tham khảo được l ấ y từ phương tiện đo (công bố c ủ a nhà sản xuất) hoặc 3) số liệu hiệu chuẩn (từ nhà sản xuất) C.5 Đánh giá độ không đ ả m b ả o đo loại A Định nghĩa trong C.1, khái niệm " độ không đảm bảo chu ẩ n" bằng với sự phân tán của phép đo được biểu thị theo độ lệch chuẩn. V ì thế, tất cả phép đo đơn lẻ của tập hợp n phép đo có độ không đảm bảo đo là: (C.1) trong đó là ước lượng tốt nhất của giá trị trung bình (C.2) Và t e là hệ số được lấy từ lí thuyết thống kê đ ể tính độ không đảm bảo đo tăng lên khi có ít ph é p: tham khảo Bảng C.1. Nếu thay một phép đo đ ơ n l ẻ từ tập hợp các phép đo, độ không đ ả m bảo đo phải được áp dụng đối với giá trị trung bình c ủ a n các giá trị thì: (C.3) Đối với phép đo liên tục, các đánh giá loại A có thể được tạo ra giống như các biến đổi liên tục từ phép đo đầu tiên, nghĩa là từ mức nước hoặc vận t ố c nước. B ằ ng cách lấy giá tr ị trung bình trên số lượng lớn, n phép đo, độ không đảm b ả o đo c ủ a giá tr ị trung bình được giảm đi do hệ số so với độ không đảm bảo đo u ( x )của phép đo đơn lẻ. Chính v ì lí do này thiết bị giám sát ph ả i quy định cách thực hiện phép đo bao gồm c ả u ( x ) và để chỉ ra chiều rộng mà giá trị trung b ì nh được áp dụng. B ả ng C.1 - Các hệ số t e tại độ tin cậy 90 %, 95 % và 99 % Bậc tự do a Độ tin cậy % 90 95 99 1 6,31 12,71 63,66 2 2,92 4,30 9,92 3 2,35 3,18 5,84 4 2,13 2,78 4,60 5 2,02 2,57 4,03 10 1,81 2,23 3,17 15 1,75 2,13 2,95 20 1,72 2,09 2,85 25 1,71 2,06 2,79 30 1,70 2,04 2,75 40 1,68 2,02 2,70 60 1,67 2,00 2,66 100 1,66 1,98 2,63 Vô hạn 1,64 1,96 2,58 a Thông thường, số lượng các số hạng trong một t ổ ng trừ đi số lượng các liên kết của các số hạng của tổng (GUM). C.6 Đánh giá độ không đảm b ả o đo loại B C .6.1 Quy định chung Khi không thể truy cập vào dòng dữ liệu đã đo liên tục hoặc nếu không có sẵn một tập hợp lớn các phép đo thì phư ơ ng pháp đánh giá theo loại B được sử dụng: i) gán phân bố xác suất với quá tr ì nh đo đ ể biểu thị xác s uất của giá tr ị thực đang được biểu thị bằng bất k ì giá tr ị đã đo đơn lẻ. ii) xác định các biên trên v à dưới c ủ a phép đo, và; iii) xác định độ không đảm b ả o đo chu ẩ n từ độ lệch chu ẩ n được bao hàm b ở i phân bố xác suất được gán. Các phương pháp loại B cho phép các ước lượng c ủ a các giá tr ị biên trên và dưới phải được sử dụng để đưa ra độ lệch chuẩn tương đương. Bốn phân bố xác suất được trình bày trong GUM và trong C .6.2 đến C .6.5. C .6.2 Phân b ố hình tam giác Phân bố hình tam giác được trình b à y trong H ì nh C.2. Hình C.2 - Phân b ố h ì nh tam giác (C.4) Điều này thường áp dụng đối với các phép đo tham khảo khi đó giá trị trung bình gần với giá trị thực hơn các giá trị nằm giữa các giới hạn trên và dưới có thể xác định được của phép đo. C .6.3 Phân bố hình ch ữ nhật Phân bố hình chữ nhật được biểu diễn trong H ì nh C.3. Hình C.3 - Phân b ố chữ nhật (C.5) Phân bố xác suất này thường được áp dụng đối với giới hạn phân giải c ủ a phương tiện đo (v í dụ độ phân giải hiển thị hoặc độ phân giải của các bộ chuy ể n đ ổ i tương tự/số bên trong). Tuy nhiên, phân bố này không ch ỉ dành cho nguồn độ không đảm bảo đo của thiết bị đo. Phân bố này cũng có thể là độ không đảm bảo đo gây ra từ thuật toán đo được sử dụng và/hoặc từ quá trình hiệu chuẩn. Nếu thiết b ị đo đo các giá trị tương đối thì độ không đ ả m bảo đo cũng sẽ được xác định theo các số liệu của nó. C .6.4 Phân bố xác suấ t chuẩn Phân bố xác suất chu ẩ n được diễn đạt trong Hình C.4. CHÚ D Ẫ N 1 Phần trăm các số đ ọ c trong dải đo 2 Xác suất 3 Hệ số ph ủ 4 Độ lệch chu ẩ n Hình C.4 - Phân bố xác suất chuẩn u ( x mean ) = u (đã được xác định) ( C. 6) k Trong đó k là hệ số phủ áp dụng đối với giá tr ị độ không đảm bảo đo đã xác định. Điều này là các diễn đạt độ không đ ả m b ả o đo dựa trên phân tích thống kê " độc lập " , thường là một phần của quá trình hiệu chuẩn khi chúng được tạo ra bằng cách sử dụng quy trình loại A. Khi được biểu thị theo độ không đảm b ả o đo chuẩn, giá trị độ không đảm bảo đo được sử dụng trực tiếp với một hệ số phủ tương đương k = 1. C .6.5 Phân bố xác s uất hai phương thức Phân bố xác s uất hai phương thức được biểu diễn trong Hình C.5. Hình C.5 - Phân bố xác s uất hai phương thức (C.7) Thiết bị đo có độ trễ ch ỉ có thể đưa ra các giá trị tại các biên trên và dưới của phép đo. Một ví dụ về trường hợp này là cơ cấu tấm mức khi hiện tượng ma sát và sức căng bề mặt kết hợp với nhau để làm tấm mức di chuyển trong các bậc giới hạn. C.7 Giá trị độ không đảm bảo đo kết hợp, u c Đối với hầu hết các hệ thống đo, một kết quả đo được tạo ra từ một vài biến số. Ví dụ, phép đo dòng, Q , trong một kênh hình chữ nhật có thể được diễn đạt thành một hàm c ủ a các biến độc lập: (C.8) trong đó: b là chiều rộng của kênh; h là chiều sâu của nước trong kênh; là vận tốc trung bình. Ba thành phần này đo độc lập và được tổng hợp để xác định giá trị c ủ a Q . Chỉ khi b , h v à được t ổ ng hợp để xác định giá tr ị Q , vì thế từng thành phần độ không đảm bảo đo phải được tổng h ợ p để xác định giá trị u c ( Q ) . Việc này được thực hiện bằng cách đánh giá độ nhạy c ủ a Q đối với thay đổi nhỏ, D , trong b, h hoặc . Vì thế: (C.9) trong đó các đạo hàm từng phần, , và là các hệ số độ nhạy. Phương tr ì nh , sẽ bằng: (C.10) Trong phân tích độ không đảm bảo đo, các giá trị , , v à tương ứng với các đ ộ không đảm bảo chuẩn không thứ nguyên. Chúng được kí hiệu là u * ( Q ), u * ( b ), u * ( h ) và u * ( V ). Khi các đ ộ không đảm bảo đo của b , V và h độc lập với nhau, có th ể các xem xét việc lấy t ổ ng bình phương. (C.11) Phụ lục D (tham khảo) Thực hiện phép đo mẫu dùng trong các ví dụ đo đạc thủy văn Bảng D.1 - Thực hiện phép đo mẫu dùng trong các ví dụ đo đạc thủy văn Các kĩ thuật đo Chú th í ch K í hiệu Các lựa chọn độ không đảm bảo đo Thiết bị đo được lắp đặt để có các giá trị tương đương được chứng nhận bởi nhà sản xuất V ậ n tốc (liê n lục) A B Phạm vi danh định của phép đo Độ không đảm bảo đo chuẩn tương ứng (giới hạn tin cậy 68%) Nhỏ nhất 25 % 50 % 75 % Lớn nhất Nhỏ nhất 25 % 50 % 75 % Lớn nhất Vận t ố c điểm Cánh qu ạ t Gi ấ y chứng nhận hiệu chu ẩ n u ( V ) có Chu ẩ n 0 , 005 m/s 1,250 m/s 2,500 m/s 3,750 m/s 5,000 m/s 0,0005 m/s 0,010 m/s 0,022 m/s 0,030 m/s 0,040 m/s Đi ệ n từ Gi ấ y chứng nhận h iệ u chu ẩ n u ( V ) c ó Chu ẩ n 0,005 m/s 0,750 m/s 1,500 m/s 2,250 m/s 3,000 m/s 0,0005 m/s 0,010 m/s 0,018 m/s 0,025 m/s 0,025 m/s Vận tốc đ ường t ruyề n Thời gian dịch chuy ể n rada s iê u âm G ó c truyền của v ận tốc si ê u â m u ( V ) c ó H ì nh ch ữ nhật 0,030 m/s 0,250 m/s 0,500 m/s 0 ,750 m/ s 1,000 m /s 0,003 m/s 0,005 m/s 0,007 m/s 0,007 m/s 0,010 m/s Rada siêu â m Doppler qua cửa Độ phân giải vận t ốc thấp phụ thuộc vào phân t ử u ( V ) c ó H ì nh ch ữ nhật 0,030 m/s 0,250 m/ s 0,500 m/s 0,750 m/s 1,000 m/s 0,003 m/s 0,005 m/ s 0,007 m/s 0,007 m/s 0,010 m/s Sự tương quan của rada s iê u âm Phụ thuộc vào phân t ử u ( V ) có H ì nh ch ữ nhật 0,030 m/s 0,250 m/s 0,500 m/s 0,750 m/s 1,000 m/s 0,003 m/s 0,005 m/s 0,007 m/s 0,007 m/s 0,010 m/s V ậ n tốc mặt EM Phải được hiệu chuẩn tại hiện trường u ( V ) có H ì nh ch ữ nhật 0,030 m/s 0,250 m/s 0,500 m/ s 0,750 m/ s 1,000 m/s 0,003 m/s 0,005 m/s 0,007 m/s 0,007 m / s 0,010 m/s Mức n ước (liên tục) Mốc (phải được áp dụng đố i v ớ i t ấ t cả c á c phương pháp) Quá tr ì nh thực hiện u ( E ) Tam giác Kh ô ng á p dụng 0,500 m 1,000 m 1,500 m 2,000 m 0,001 m 0,001 m 0,0015 m 0,0015 m 0,0015 m C á c phươ n g pháp t iếp xúc H ệ thống ghi/ tấ m mức Yêu cầu bảo dưỡng định kì u ( h 1 ) Hai phương thức Mở rộng 0,200 m M ở rộng 1,250 m Mở rộng 2,500 m M ở rộng 3,750 m M ở rộng 5,000 m 0,0015 m 0,0020 m 0,0020 m 0,0025 m 0,0025 m Bộ chuy ể n đổi áp suất Độ trôi giá trị của tấm mức u ( h 1 ) H ì nh ch ữ nhật 0,010 m 0,500 m 1,000 m 1,500 m 2,000 m 0,002 m 0,002 m 0,0025 m 0,0025 m 0,0030 m Rada s i êu âm C ác ảnh h ưở ng c ủ a s ó ng bề mặ t u ( h 1 ) c ó H ì nh ch ữ nhật 0,050m 0,500 m 1,000 m 1,500 m 2,000 m 0,001 m 0,001 m 0,0015 m 0,0015 m 0,0015 m Các phương pháp không tiếp xúc Si ê u âm phản h ồ i dạng xung Các ảnh hưởn g c ủ a s ó ng b ề mặt Bù nhiệt độ c ủ a kh ô ng kh í u ( R ) c ó H ì nh ch ữ nhật Phạm vi 0,300 m Phạm vi 1,250 m Phạm vi 2,500 m Phạm vi 3,750 m Phạm vi 5,000 m 0,002 m 0,004 m 0,010 m 0,025 m 0,060 m Quang/rada phản hồi dạng xung Các ảnh hư ở ng c ủ a s ó ng b ề m ặ t u ( R ) có H ì nh ch ữ nhật Phạm vi 0,300 m Phạm vi 1,250 m Phạm vi 2,500 m Phạm vi 3,750 m Phạm vi 5,000 m 0,002 m 0,004 m 0,010 m 0,025 m 0,060 m B iế n dạng mặt cắt ngang (phép đo khoảng cách) Các kê n h tự nhiên Á p kế nhúng/r a da/GPRS hoặc theo dõi u ( B ) H ì nh ch ữ nhật 0,500 m 5,000 m 10,0 0 0 m 15,000 m 20,000 m 0,002 m 0,020 m 0,060 m 0,100 m 0,200 m Các k ênh nhân t ạo Phép đo b ằ ng t ay u ( B ) Tam gi á c Kh ô ng á p dụng 0,500 m 1,000 m 1,500 m 2,000 m 0,001 m 0,001 m 0,0015 m 0,0015 m 0,0015 m Phụ lục E (tham khảo) Các bảng mẫu B ả ng E.1 - Lưu lượng của nước qua một rãnh xẻ chữ V v ới tan hoặc 90°) ( g = 9,8066 m/s 2 ) Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 0,060 0,6032 0,01257 0,085 0,5950 0,02961 0,061 0,6028 0,01309 0,086 0,5948 0,03048 0,062 0,6023 0,01362 0,087 0,5945 0,03136 0,063 0,6019 0,01417 0,088 0,5942 0,03225 0,064 0,6015 0,01473 0,089 0,5940 0,03316 0,065 0,6012 0,01530 0,066 0,6008 0,01588 0,090 0,5937 0,03409 0,067 0,6005 0,01648 0,091 0,5935 0,03503 0,068 0,6001 0,01710 0,092 0,5933 0,03598 0,069 0,5998 0,01772 0,093 0,5931 0,03696 0,094 0,5929 0,03795 0,070 0,5994 0,01836 0,095 0,5927 0,03895 0,071 0,5990 0,01901 0,096 0,5925 0,03 9 97 0,072 0,5987 0,01967 0,097 0,5923 0,04101 0,073 0,5983 0,02035 0,098 0,5921 0,04206 0,074 0,5980 0,02105 0,099 0,5919 0,04312 Bảng E.1 (tiếp theo) Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 0,075 0,5978 0,02176 0,076 0,5975 0,02248 0,100 0,5917 0,04420 0,077 0,5973 0,02322 0,101 0,5914 0,04530 0,078 0,5970 0,02397 0,102 0,5912 0,04641 0,079 0,5967 0,02473 0,103 0,5910 0,04754 0,104 0,5908 0,04869 0,080 0,5964 0,02551 0,105 0,5906 0,04985 0,081 0,5961 0,02630 0,106 0,5904 0,05103 0,082 0,5958 0,02710 0,107 0,5902 0,05222 0,083 0,5955 0,02792 0,108 0,5901 0,05344 0,084 0,5953 0,02876 0,109 0,5899 0,05467 0,110 0,5898 0,05592 0,144 0,5866 0,10904 0,111 0,5897 0,05719 0,145 0,5865 0,11093 0,112 0,5896 0,05847 0,146 0,5864 0,11284 0,113 0,5894 0,05977 0,147 0,5863 0,11476 0,114 0,5892 0,06108 0,148 0,5862 0,11671 0,115 0,5891 0,06242 0,149 0,5862 0,11867 0,116 0,5890 0,06377 0,117 0,5889 0,06514 0,150 0,5861 0,12066 0,118 0,5888 0,06653 0,151 0,5 8 61 0,12267 0,119 0,5886 0,06793 0,152 0,5860 0,12471 0,153 0,5860 0,12676 0,120 0,5885 0,06935 0,154 0,5859 0,12883 0,121 0,5883 0,07079 0,155 0,5859 0,13093 Bảng E.1 (tiếp theo) Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 0,122 0,5882 0,07224 0,156 0,5859 0,13304 0,123 0,5881 0,07372 0,157 0,5858 0,13517 0,124 0,5880 0,07522 0,158 0,5858 0,13732 0,125 0,5880 0,07673 0,159 0,5857 0,13950 0,126 0,5879 0,07827 0,127 0,5878 0,07982 0,160 0,5857 0,14169 0,128 0,5877 0,08139 0,161 0,5857 0,14391 0,129 0,5876 0,08298 0,162 0,5856 0,14614 0,163 0,5856 0,14840 0,130 0,5876 0,08458 0,164 0,5855 0,15067 0,131 0,5875 0,08621 0,165 0,5855 0,15297 0,132 0,5874 0,08785 0,166 0,5855 0,15529 0,133 0,5873 0,08951 0,167 0,5854 0,15763 0,134 0,5872 0,09119 0,168 0,5854 0,15999 0,135 0,5872 0,09289 0,169 0,5853 0,16237 0,136 0,5871 0,09461 0,137 0,5870 0,09634 0,170 0,5853 0,16477 0,138 0,5869 0,09810 0,171 0,5853 0,16719 0,139 0,5869 0,09987 0,172 0,5852 0,16964 0,173 0,5852 0,17210 0,140 0,5868 0,10167 0,174 0,5851 0,17459 0,141 0,5867 0,10348 0,175 0,5851 0,17709 0,142 0,5867 0,10532 0,176 0,5851 0,17963 0,143 0,5866 0,10717 0,177 0,5851 0,18219 Bảng E.1 (tiếp theo) Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 0,178 0,5851 0,18478 0,211 0,5848 0,28254 0,179 0,5851 0,18738 0,212 0,5848 0,28588 0,213 0,5847 0,28924 0,180 0,5851 0,19001 0,214 0,5847 0,29264 0,181 0,5851 0,19265 0,215 0,5847 0,29607 0,182 0,5850 0,19531 0,216 0,5847 0,29953 0,183 0,5850 0,19800 0,217 0,5847 0,30301 0,184 0,5850 0,20071 0,218 0,5847 0,30651 0,185 0,5850 0,20345 0,219 0,5847 0,31004 0,186 0,5850 0,20621 0,187 0,5850 0,20899 0,220 0,5847 0,31359 0,188 0,5850 0,21180 0,221 0,5847 0,31717 0,189 0,5850 0,21463 0,222 0,5847 0,32077 0,223 0,5847 0,32439 0,190 0,5850 0,21748 0,224 0,5847 0,32803 0,191 0, 5 850 0,22034 0,225 0,5846 0,31168 0,192 0,5849 0,22322 0,226 0,5846 0,33535 0,193 0,5849 0,22612 0,227 0,5846 0,33907 0,194 0,5849 0,22906 0,228 0,5846 0,34282 0,195 0,5849 0,23203 0,229 0,584 6 0,34659 0,196 0,5849 0,23501 0,197 0,5849 0,23802 0,230 0,5846 0,35039 0,198 0,5849 0,24106 0,231 0,5846 0,35421 0,199 0,5849 0,24411 0,232 0,5846 0,35806 Bảng E.1 (tiếp theo) Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 0,201 0,5849 0,25028 0,235 0,5846 0,36974 0,202 0,5848 0,25339 0,236 0,5846 0,37369 0,203 0,5848 0,25652 0,237 0,5846 0,37766 0,204 0,5848 0,25969 0,238 0,5846 0,38166 0,205 0,5848 0,26288 0,239 0,5846 0,38568 0,206 0,5848 0,26610 0,207 0,5848 0,26934 0,240 0,5846 0,38973 0,208 0,5848 0,27261 0,241 0,5846 0,39380 0,209 0,5848 0,27590 0,242 0,5846 0,39790 0,243 0,5846 0,40202 0,210 0,5848 0,27921 0,244 0,5846 0,40617 0,245 0,5846 0,41034 0,280 0,5847 0,57306 0,246 0,5846 0,41454 0,281 0,5847 0,57819 0,247 0,5846 0,41877 0,282 0,5847 0,58335 0,248 0,5846 0,42302 0,283 0,5847 0,58853 0,249 0,5846 0,42730 0,284 0,5847 0,59375 0,285 0,5847 0,59899 0,250 0,5846 0,43160 0,286 0,5847 0,60425 0,251 0,5846 0,43593 0,287 0,5847 0,609 5 5 0,252 0,5846 0,44028 0,288 0,5847 0,61487 0,253 0,5846 0,44066 0,289 0,5847 0,62023 0,254 0,5846 0,44907 0,255 0,5846 0,45350 0,290 0,5847 0,62560 0,256 0,5846 0,45796 0,291 0,5847 0,63101 B ả ng E.1 (tiếp theo) Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 0,257 0,5846 0,46245 0,292 0,5847 0,63645 0,258 0,5846 0,46696 0,293 0,5847 0,66495 0,259 0,5846 0,47150 0,294 0,5848 0,64748 0,295 0,5848 0,65303 0,260 0,5846 0,47606 0,296 0,5848 0,65 8 58 0,261 0,5846 0,48065 0,297 0,5848 0,66416 0,262 0,5846 0,48527 0,298 0,5848 0,66976 0,263 0,5846 0,48991 0,299 0,5848 0,67539 0,264 0,5846 0,49458 0,265 0,5846 0,49928 0,300 0,5848 0,68106 0,266 0,5846 0,40400 0,301 0,5848 0,68675 0,267 0,5846 0,50876 0,302 0,5848 0,69246 0,268 0,5846 0,51353 0,303 0,5848 0,69821 0,269 0,5846 0,51834 0,304 0,5848 0,70398 0,305 0,5848 0,70980 0,270 0,5846 0,52317 0,306 0,5 8 48 0,71568 0,271 0,5846 0,52802 0,307 0,5849 0,72159 0,272 0,5846 0,53291 0,308 0,5849 0,72750 0,273 0,5846 0,53782 0,309 0,5849 0,73341 0,274 0,5846 0,54276 0,275 0,5846 0,54772 0,310 0,5849 0,73936 0,276 0,5846 0,55272 0,311 0,5849 0,74534 0,277 0,5846 0,55774 0,312 0,5849 0,75135 0,278 0,5846 0,56282 0,313 0,5849 0,75738 0,279 0,5847 0,56794 0,314 0,5849 0,76344 Bảng E.1 (tiếp theo) Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 0,315 0,5849 0,76954 0,350 0,5852 1,00192 0,316 0,5849 0,77566 0,351 0,5852 1,00912 0,317 0,5849 0,78181 0,352 0,5852 1,01633 0,318 0,5849 0,78802 0,353 0,5852 1,02356 0,319 0,5850 0,79428 0,354 0,5852 1,03082 0,355 0,5852 1,03812 0,320 0,5850 0,80057 0,356 0,5852 1,04545 0,321 0,5850 0,80685 0,357 0,5852 1,05280 0,322 0,5850 0,81314 0,358 0,5852 1,06019 0,323 0,5850 0,81947 0,359 0,5852 1,06767 0,324 0,5850 0,82583 0,325 0,5850 0,83222 0,360 0,5853 1,07519 0,326 0,5850 0,83863 0,361 0,5853 1,08273 0,327 0,5850 0,84508 0,362 0,5853 1,09024 0,328 0,5850 0,85155 0,363 0,5853 1,09778 0,329 0,5850 0,85806 0,364 0,5853 1,10536 0,365 0,5853 1,11297 0,330 0,5850 0,86459 0,366 0,5853 1,12063 0,331 0,5850 0,87116 0,367 0,5853 1,12837 0,332 0,5850 0,87775 0,368 0,5854 1,13615 0,333 0,5850 0,88438 0,369 0,5854 1,14391 0,334 0,5850 0,89103 0,335 0,5850 0,89772 0,370 0,5854 1,15167 0,336 0,5850 0,90448 0,371 0,5854 1,15947 Bảng E.1 (kết thúc) Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 0,337 0,5851 0,91128 0,372 0,5854 1,16730 0,338 0,5 8 51 0,91811 0,373 0,5854 1,17516 0,339 0,5851 0,92491 0,374 0,5854 1,18310 0,375 0,5855 1,19111 0,340 0,5851 0,93175 0,376 0,5855 1,19914 0,341 0,5851 0,93862 0,377 0,5855 1,20712 0,342 0,5851 0,94551 0,378 0,5855 1,21515 0,343 0,5851 0,95244 0,379 0,5855 1,22320 0,344 0,5851 0,95940 0,345 0,5851 0,96638 0,380 0,5855 1,23128 0,346 0,5851 0,97340 0,381 0,5855 1,23940 0,347 0,5851 0,98045 0,348 0,5851 0,98753 0,349 0,5851 0,99471 B ả ng E.2 - Lưu lư ợng của nước qua một r ã nh xẻ chữ V với radian hoặc 53°8') ( g = 9 , 8066 m/s 2 ) Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 0,060 0,6114 0,00637 0,088 0,6044 0,01640 0,061 0,6111 0,00663 0,089 0,6042 0,01686 0,062 0,6108 0,00691 0,063 0,6106 0,00718 0,090 0,6040 0,01734 0,064 0,6101 0,00747 0,091 0,6038 0,01782 0,065 0,6098 0,00776 0,092 0,6036 0,01830 0,066 0,6095 0,00806 0,093 0,6034 0,01880 0,067 0,6092 0,00836 0,094 0,6032 0,01930 0,068 0,6090 0,00867 0,095 0,6030 0,01981 0,069 0,6087 0,00899 0,096 0,6028 0,02033 0,097 0,6026 0,02086 0,070 0,6084 0,00932 0,098 0,6024 0,02139 0,071 0,6081 0,00965 0,099 0,6022 0,02194 0,072 0,6079 0,00999 0,073 0,6076 0,01033 0,100 0,6021 0,02249 0,074 0,6073 0,01069 0,101 0,6019 0,02305 0,075 0,6071 0,01105 0,102 0,6017 0,023 6 2 0,076 0,6068 0,01141 0,103 0,6016 0,02420 0,077 0,6066 0,01179 0,104 0,6014 0,02478 0,078 0,6064 0,01217 0,105 0,6013 0,02537 B ả ng E.2 (tiếp theo) Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 0,079 0,6061 0,01256 0,106 0,6009 0,02659 0,107 0,6008 0,02720 0,080 0,6060 0,01296 0,108 0,6006 0,02783 0 , 081 0,6058 0,01336 0,109 0,082 0,6056 0,01377 0,083 0,6054 0,01419 0,110 0,6005 0,02847 0,084 0,6052 0,01462 0,111 0,6003 0,02911 0,085 0,6050 0,01505 0,112 0,6002 0,02976 0,086 0,6048 0,01549 0,113 0,6000 0,03042 0,087 0,6046 0,01594 0,114 0,5998 0,03109 0,115 0,5997 0,00637 0,146 0,5958 0,05732 0,116 0,5995 0,00663 0,147 0,5957 0,05830 0,117 0,5994 0,00691 0,148 0,5956 0,05929 0,118 0,5992 0,00718 0,149 0,5957 0,06029 0,119 0,5991 0,00747 0,150 0,5955 0,06130 0,120 0,5989 0,03429 0,151 0 , 5954 0,06231 0,121 0,5988 0,03602 0,152 0,5952 0,06334 0 , 122 0,5987 0,03677 0,153 0,5952 0,06137 0,123 0,5985 0,03751 0,154 0,5951 0,06542 0,124 0,5984 0,03827 0,155 0,5950 0,06648 0,125 0,5982 0,03904 0,156 0,5949 0,06755 0,126 0,5981 0,03982 0,157 0,5948 0,06863 0,127 0,5980 0,04060 0,158 0,5948 0,06971 Bảng E.2 (tiếp theo) Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 0,128 0,5979 0,04140 0,159 0,5947 0,07081 0,129 0,5978 0,04220 0,160 0,5 9 46 0,07192 0,130 0,5976 0,04302 0,161 0,5945 0,07304 0,131 0,5975 0,04384 0,162 0,5944 0,07417 0,132 0,5973 0,04467 0,163 0,5944 0,07531 0,133 0,5972 0,04551 0,164 0,5943 0,07646 0,134 0,5971 0,04636 0,165 0,5942 0,07762 0,135 0,5970 0,04722 0,166 0,5941 0,07879 0,136 0,5968 0,04809 0,167 0,5941 0,08117 0,137 0,5967 0,04897 0,168 0,5940 0,07531 0,138 0,5966 0,04986 0,169 0,5939 0,08237 0,139 0,5965 0,05075 0,170 0,5938 0,08358 0,171 0,5937 0,08481 0,140 0,5964 0,05166 0,172 0,5937 0,08604 0,141 0,5962 0,05258 0,173 0,5936 0,08728 0,142 0,5961 0,05351 0,174 0,5935 0,08854 0,143 0,5960 0,05444 0,175 0,5934 0,08980 0,144 0,5960 0,05539 0,176 0,5933 0,0908 0,145 0,5959 0,05635 0,177 0,5933 0,09237 0,178 0,5932 0,09367 0,209 0,5913 0,13949 0,179 0,5931 0,09497 0,210 0,5913 0,14115 B ả ng E.2 (tiếp theo) Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 0,180 0,5930 0,09629 0,211 0,5912 0,14282 0,181 0,5929 0,09762 0,212 0,5912 0,14450 0,182 0,5929 0,09896 0,213 0,5911 0,14620 0,183 0,5928 0,10032 0,214 0,5911 0,14792 0,184 0,5927 0,10168 0,215 0,5910 0,14964 0 , 185 0,5926 0,10305 0,216 0,5910 0,15138 0,186 0,5926 0,10444 0,217 0,5910 0,15313 0,187 0,5925 0,10584 0,218 0,5909 0,15489 0,188 0,5925 0,10726 0,219 0,5909 0,15666 0 , 189 0,5924 0,10867 0,220 0,5908 0,15844 0,190 0,5923 0,11010 0,221 0,5908 0,16025 0 , 191 0,5923 0,11155 0,222 0,5908 0,16204 0 , 192 0,5922 0,11300 0,223 0,5907 0,16386 0,193 0,5922 0,11447 0,224 0,5907 0,16570 0,194 0,5921 0,11595 0,225 0,5906 0,16754 0,195 0,5920 0,11743 0,226 0,5906 0,16940 0,196 0,5920 0,11893 0,227 0,5906 0,17127 0,197 0,5919 0 , 12044 0,228 0,5905 0,17315 0,198 0,5919 0,12197 0,229 0,5905 0,17504 0,199 0,5919 0,12351 0,230 0,5904 0,17695 0,200 0,5918 0,12506 0,231 0,5904 0,17886 0,201 0,5918 0,12662 0,232 0,5904 0,18079 Bảng E.2 (tiếp theo) Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 0,202 0,5917 0,12818 0,233 0,5903 0,18274 0,203 0,5917 0,12977 0,234 0,5903 0,18469 0,204 0,5916 0,13136 0,235 0,5902 0,18666 0 , 205 0,5916 0,13296 0,236 0,5902 0,18864 0,206 0,5915 0,13457 0,237 0 , 5902 0,19063 0,207 0 , 5915 0,13620 0,238 0,5901 0,19263 0 , 208 0,5914 0,13784 0,239 0,5901 0,19465 0,240 0,5901 0,19668 0,271 0,5891 0,26606 0,241 0 , 5900 0,19872 0,272 0,5891 0,26851 0,242 0,5900 0,20079 0,273 0,5891 0,27098 0,243 0,5900 0,20287 0,274 0,5891 0,27347 0,244 0,5899 0,28496 0,275 0,5891 0,27596 0,245 0,5899 0,20705 0,276 0,5890 0,27845 0,246 0 , 5898 0,20916 0,277 0,5890 0,28097 0,247 0,5998 0,21127 0,278 0,5890 0,28351 0,248 0,5898 0,21340 0,279 0,5890 0,28607 0,249 0,5898 0,21555 0,280 0,5890 0,28863 0,250 0,5898 0,21772 0,281 0,5889 0,29119 0,251 0,5898 0,21990 0,282 0,5889 0,29377 0,252 0,5898 0,22209 0,283 0,5889 0,29638 0,253 0,5897 0,22429 0,284 0,5889 0,29901 0,254 0,5897 0,22649 0,285 0,5889 0,30163 0,255 0,5897 0,22873 0,286 0,5888 0,30427 Bảng E.2 (tiếp theo) Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 0,256 0,5897 0,23098 0,287 0,5888 0,30691 0,257 0,5897 0,23323 0,288 0,5888 0,30959 0,258 0,5896 0,23549 0,289 0,5888 0,31229 0,259 0,5896 0,23777 0,290 0,5888 0,31499 0,260 0,5896 0,24005 0,291 0,5887 0,31769 0,261 0,5895 0,24235 0,292 0,5887 0,32040 0,262 0,5895 0,24466 0,293 0,5887 0,32315 0,263 0,5894 0,24699 0,294 0,5887 0,32591 0,264 0,5894 0,24933 0,295 0,5887 0,32869 0,265 0,5894 0,25168 0,296 0,5886 0,33146 0,266 0,5893 0,25404 0,297 0,5886 0,33424 0,267 0,5893 0,25642 0,298 0,5886 0,33704 0,268 0,5892 0,25881 0,299 0,5886 0,33985 0,269 0,5892 0,26121 0,300 0,5885 0,34268 0,270 0,5892 0,26363 0,301 0,5884 0,34252 0,301 0,5884 0,34552 0,332 0,5879 0,44107 0,302 0,5884 0,34837 0,333 0,5879 0,44438 0,303 0,5884 0,35124 0,334 0,5879 0,44773 0,304 0,5883 0,35412 0,335 0,5879 0,45108 0,305 0,5883 0,35702 0,336 0,5879 0,45446 0,306 0,5883 0,35995 0,337 0,5879 0,45785 0,307 0,5883 0,36290 0,338 0,5879 0,46125 B ả ng E.2 (tiếp theo) Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 0,308 0,5883 0,36585 0,339 0,5879 0,46467 0,309 0,5882 0,36880 0,340 0,5879 0,46810 0,310 0,5882 0,37177 0,341 0,5879 0,47153 0,311 0,5882 0,34777 0,342 0,5878 0,47497 0,312 0,5882 0,37779 0,343 0 , 5878 0,47842 0,313 0,5882 0,38081 0,344 0,5878 0,48191 0,314 0,5881 0,38384 0,345 0,5878 0,48542 0,315 0,5881 0,38687 0,346 0,5878 0,48895 0,316 0,5881 0,38995 0,347 0,5878 0,49249 0,317 0,5881 0,39304 0,348 0,5878 0,49604 0,318 0,5881 0,39615 0,349 0,5878 0,49958 0,319 0,5881 0,39927 0,350 0,5877 0,50313 0,320 0,5881 0,40241 0,351 0 , 5877 0,50672 0,321 0,5881 0,40553 0,352 0,5877 0,51033 0,322 0,58 8 0 0,40867 0,353 0,5877 0,51397 0,323 0,5880 0,41184 0,354 0,5877 0,51758 0,324 0,5880 0,41503 0,355 0,5876 0 , 52121 0,325 0,5880 0,41524 0,356 0 , 5876 0,52487 0,326 0,5880 0,42147 0,357 0,5876 0,52856 0,327 0,5880 0,42471 0,358 0,5876 0,53227 0,328 0,5880 0,42796 0,359 0,5876 0,53596 0,329 0,5880 0,43123 B ả ng E.2 (kết thúc) Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 0,360 0,5875 0,53967 0,330 0,5880 0,43451 0,361 0,5875 0 , 54340 0,331 0,5880 0,43779 0,362 0,5875 0,54717 0,363 0,5875 0,55096 0,374 0,5873 0,59345 0,364 0,5875 0,55473 0,375 0,5873 0,59742 0,365 0,5874 0,55851 0,376 0,5873 0,60141 0,366 0,5874 0,56231 0,377 0,5873 0,60542 0,367 0,5874 0,56616 0,378 0,5873 0,60944 0,36 8 0,5874 0,57003 0,379 0,5873 0,61346 0 , 369 0,5874 0,57391 0,380 0,5872 0,61747 0,370 0,5874 0,57780 0,381 0,5872 0,62150 0,372 0,5874 0,58560 0,373 0,5874 0,58950 Bảng E.3 - Lưu lượng của n ư ớc qua một r ã nh xẻ chữ V với radian hoặc 28°4') ( g = 9,806 6 m/s 2 ) Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 0,060 0,641 7 0,003 34 0,090 0,625 6 0,008 98 0,061 0,641 0 0,003 48 0,091 0,625 2 0,009 22 0,062 0,640 3 0,003 62 0,092 0,624 8 0,009 47 0,063 0,639 6 0,003 76 0,093 0,624 4 0,009 73 0,064 0,639 0 0,003 91 0,094 0,624 0 0,009 98 0,065 0,638 3 0,004 06 0,095 0,623 6 0,010 25 0,066 0,637 6 0,004 21 0,096 0,623 3 0,010 51 0,067 0,637 0 0,004 37 0,097 0,622 9 0,010 78 0,068 0,636 4 0,004 53 0,098 0,622 6 0,011 06 0,069 0,635 8 0,004 70 0,099 0,622 2 0,011 33 0,070 0,635 2 0,004 86 0,100 0,621 9 0,011 61 0,071 0,634 6 0,005 03 0,101 0,621 5 0,011 90 0,072 0,634 0 0,005 21 0,102 0,621 2 0,012 19 0,073 0,633 5 0,005 39 0,103 0,620 9 0,012 49 0,074 0,632 9 0,005 57 0,104 0,620 5 0,012 78 0,075 0,632 4 0,005 75 0,105 0,620 2 0,013 09 0,076 0,631 8 0,005 94 0,106 0,619 9 0,013 39 0,077 0,631 3 0,006 13 0,107 0,619 6 0,013 71 0,078 0,630 8 0,006 33 0,108 0,619 3 0,014 02 Bảng E.3 (t i ếp theo) Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 0,079 0,630 3 0,006 53 0,109 0,619 0 0,014 34 0,080 0,629 8 0,006 73 0,110 0,618 7 0,014 66 0,081 0,629 3 0,006 94 0,111 0,618 4 0,014 99 0,082 0,628 9 0,007 15 0,112 0,618 1 0,015 33 0,083 0,628 5 0,007 37 0,113 0,617 9 0,015 66 0,084 0,628 0 0,007 59 0,114 0,617 6 0,016 01 0,085 0,627 6 0,007 81 0,115 0,617 3 0,016 35 0,086 0,627 2 0,008 03 0,116 0,617 1 0,016 70 0,087 0,626 7 0,008 26 0,117 0,616 9 0,017 06 0,088 0,626 4 0,008 50 0,118 0,616 6 0,017 42 0,089 0,626 0 0,008 74 0,119 0,616 4 0,017 78 0,120 0,616 2 0,018 15 0,154 0,609 5 0,033 50 0,121 0,616 0 0,018 53 0,155 0,609 3 0,034 04 0,122 0,615 8 0,018 91 0,156 0,609 1 0,034 58 0,123 0,615 5 0,019 29 0,157 0,609 0 0,035 13 0,124 0,615 3 0,019 68 0,158 0,608 8 0,035 68 0,125 0,615 1 0,020 07 0,159 0,608 7 0,036 24 0,126 0,614 8 0,020 46 0,160 0,608 5 0,036 80 0,127 0,614 6 0,020 86 0,161 0,608 3 0,037 37 0,128 0,614 4 0,021 27 0,162 0,608 2 0,037 94 0,129 0,614 1 0,021 68 0,163 0,608 0 0,038 52 0,130 0,613 9 0,022 09 0,164 0,607 9 0,039 11 0,131 0,613 7 0,022 51 0,165 0,607 7 0,039 69 Bảng E.3 (tiếp theo) Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 0,132 0,613 5 0,022 94 0,166 0,607 6 0,040 29 0,133 0,613 3 0,023 37 0,167 0,607 4 0,040 89 0,134 0,613 1 0,023 80 0,168 0,607 3 0,041 49 0,135 0,612 9 0,024 24 0,169 0,607 1 0,042 10 0,136 0,612 7 0,024 68 0,170 0,607 0 0,042 72 0,137 0,612 5 0,025 13 0,171 0,606 9 0,043 34 0,138 0,612 3 0,025 59 0,172 0,606 8 0,043 97 0,139 0,612 1 0,026 04 0,173 0,606 7 0,044 60 0,130 0,613 9 0,022 09 0,174 0,606 5 0,045 24 0,140 0,611 9 0,026 51 0,175 0,606 3 0,045 88 0,141 0,611 7 0,026 97 0,176 0,606 2 0,046 53 0,142 0,611 5 0,027 44 0,177 0,606 1 0,047 18 0,143 0,611 3 0,027 92 0,178 0,606 0 0,047 84 0,144 0,611 2 0,028 40 0,179 0,605 9 0,048 51 0,145 0,611 0 0,028 89 0,180 0,605 7 0,049 18 0,146 0,610 8 0,029 38 0,181 0,605 6 0,049 86 0,147 0,610 6 0,029 88 0,182 0,605 5 0,050 54 0,148 0,610 5 0,030 38 0,183 0,605 4 0,051 22 0,149 0,610 3 0,030 89 0,184 0,605 3 0,051 92 0,140 0,611 9 0,026 51 0,185 0,605 1 0,052 61 0,150 0,610 2 0,031 40 0,186 0,605 1 0,053 32 0,151 0,610 0 0,031 92 0,187 0,605 0 0,054 03 0,152 0,609 9 0,032 45 0,153 0,609 7 0,032 97 Bảng E.3 (tiếp theo) Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 0,188 0,604 9 0,054 75 0,221 0,602 0 0,081 64 0,189 0,604 8 0,055 47 0,222 0,601 9 0,082 55 0,190 0,604 7 0,056 20 0,223 0,601 8 0,083 47 0,191 0,604 5 0,056 93 0,224 0,601 8 0,084 41 0,192 0,604 4 0,057 66 0,225 0,601 7 0,085 35 0,193 0,604 3 0,058 41 0,226 0,601 7 0,086 29 0,194 0,604 2 0,059 16 0,227 0,601 6 0,087 24 0,195 0,604 1 0,059 92 0,228 0,601 5 0,088 19 0,196 0,604 1 0,060 68 0,229 0,601 5 0,089 15 0,197 0,604 0 0,061 45 0,230 0,601 4 0,090 11 0,198 0,603 9 0,062 22 0,231 0,601 3 0,091 08 0,199 0,603 8 0,063 00 0,232 0,601 3 0,092 07 0,200 0,603 8 0,063 79 0,233 0,601 2 0,093 06 0,201 0,603 7 0,064 58 0,234 0,601 2 0,094 05 0,202 0,603 5 0,065 37 0,235 0,601 1 0,095 04 0,203 0,603 4 0,066 17 0,236 0,601 0 0,096 05 0,204 0,603 3 0,066 98 0,237 0,601 0 0,097 06 0,205 0,603 3 0,067 80 0,238 0,600 9 0,098 08 0,206 0,603 2 0,068 62 0,239 0,600 9 0,099 10 0,207 0,603 1 0,069 44 0,230 0,601 4 0,090 11 0,208 0,603 0 0,070 28 0,240 0,600 8 0,100 13 0,209 0,602 9 0,071 11 0,241 0,600 7 0,101 16 0,210 0,602 9 0,071 96 0,242 0,600 6 0,102 20 0,211 0,602 8 0,072 81 0,243 0,600 6 0,103 25 Bảng E.3 (tiếp theo) Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 0,212 0,602 7 0,073 66 0,244 0,600 5 0,104 30 0,213 0,602 6 0,074 53 0,245 0,600 4 0,105 36 0,214 0,602 5 0,075 39 0,246 0,600 3 0,106 42 0,215 0,602 5 0,076 27 0,247 0,600 3 0,107 50 0,216 0,602 4 0,077 15 0,248 0,600 2 0,108 58 0,217 0,602 3 0,078 03 0,249 0,600 2 0,109 67 0,218 0,602 2 0,078 93 0,250 0,600 2 0,110 77 0,219 0,602 2 0,079 82 0,251 0,600 1 0,111 87 0,220 0,6021 0,080 73 0,252 0,600 1 0,112 99 0,253 0,600 0 0,114 10 0,254 0,600 0 0,115 23 0,255 0,600 0 0,116 35 0,289 0,598 4 0,158 70 0,256 0,599 9 0,117 49 0,290 0,598 4 0,160 06 0,257 0,599 9 0,118 63 0,291 0,598 3 0,161 43 0,258 0,599 8 0,119 78 0,292 0,598 3 0,162 81 0,259 0,599 8 0,120 94 0,293 0,598 3 0,164 20 0,26 0 0,599 7 0,122 10 0,294 0,598 2 0,165 59 0,261 0,599 6 0,123 26 0,295 0,598 2 0,166 99 0,262 0,599 6 0,124 43 0,296 0,598 1 0,168 40 0,263 0,599 5 0,125 61 0,297 0,598 1 0,169 82 0,264 0,599 5 0,126 80 0,298 0,598 1 0,171 24 0,265 0,599 5 0,127 99 0,299 0,598 0 0,172 67 0,266 0,599 4 0,129 20 0,300 0,598 0 0,174 10 0,267 0,599 4 0,130 41 0,301 0,597 9 0,175 55 B ả ng E.3 (tiếp theo) Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 0,268 0,599 3 0,131 62 0,302 0,597 9 0,177 00 0,269 0,599 3 0,132 84 0,303 0,597 9 0,178 45 0,270 0,599 2 0,134 07 0,304 0,597 8 0,179 92 0,271 0,599 2 0,135 29 0,305 0,597 8 0,181 39 0,272 0,599 1 0,136 53 0,306 0,597 8 0,182 87 0,273 0,599 1 0,137 78 0,307 0,597 7 0,184 35 0,274 0,599 0 0,139 03 0,308 0,597 7 0,185 85 0,275 0,599 0 0,140 30 0,309 0,597 6 0,187 35 0,276 0,598 9 0,141 57 0,310 0,597 6 0,188 85 0,277 0,598 9 0,142 84 0,311 0,597 6 0,190 37 0,278 0,598 9 0,144 13 0,312 0,597 5 0,191 89 0,279 0,598 8 0,145 42 0,313 0,597 5 0,193 42 0,280 0,598 8 0,146 71 0,314 0,597 4 0,194 95 0,281 0,598 7 0,148 02 0,315 0,597 4 0,196 50 0,282 0,598 7 0,149 33 0,316 0,597 4 0,198 05 0,283 0,598 7 0,150 65 0,317 0,597 3 0,199 60 0,284 0,598 6 0,151 97 0,318 0,597 3 0,201 17 0,285 0,598 6 0,153 30 0,319 0,597 2 0,202 74 0,286 0,598 5 0,154 64 0,320 0,597 2 0,204 32 0,287 0,598 5 0,155 98 0,288 0,598 5 0,157 34 0,322 0,597 1 0,207 50 0,347 0,596 1 0,249 74 0,323 0,597 1 0,209 10 0,348 0,596 1 0,251 52 0,324 0,597 0 0,210 71 0,349 0,596 1 0,253 32 B ả ng E.3 (tiếp theo) Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 0,325 0,597 0 0,212 32 0,350 0,596 0 0,255 12 0,326 0,597 0 0,213 95 0,351 0,596 0 0,256 93 0,327 0,596 9 0,215 58 0,352 0,595 9 0,258 75 0,328 0,5 9 6 9 0,217 21 0,353 0,595 9 0 ,260 57 0,329 0,596 9 0,218 86 0,354 0,595 9 0,262 40 0,330 0,596 8 0,220 51 0,355 0,595 8 0,264 24 0,331 0,596 8 0,222 17 0,356 0,595 8 0,266 09 0,332 0,596 7 0,223 84 0,357 0,595 7 0,267 94 0,333 0,596 7 0,225 51 0,358 0,595 7 0,269 81 0,334 0,596 7 0,227 19 0,359 0,595 7 0,271 68 0,335 0,596 6 0,228 88 0,360 0,596 0 0,255 12 0,336 0,596 6 0,230 58 0,361 0,596 0 0,256 9 3 0,337 0,596 5 0,232 28 0,362 0,595 9 0,258 75 0,338 0,596 5 0,234 00 0,363 0,595 9 0,260 57 0,339 0,596 5 0,235 72 0,364 0,595 9 0,262 40 0,330 0,596 8 0,220 51 0,365 0,595 8 0,264 24 0,331 0,596 8 0,222 17 0,366 0,595 8 0,266 09 0,332 0,596 7 0,223 84 0,367 0,595 7 0,267 94 0,333 0,596 7 0,225 51 0,368 0,595 7 0,269 81 0,334 0,5 9 6 7 0,227 19 0,369 0,595 7 0,271 68 0,335 0,596 6 0,228 88 0,370 0,595 2 0,292 75 0,336 0,596 6 0,230 58 0,371 0,595 2 0,294 72 0,337 0,596 5 0,232 28 0,372 0,595 2 0,296 69 B ả ng E.3 (kết thúc) Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 Cột áp h m Hệ số C d Lưu lượng Q m 3 /s x 10 -1 0,338 0,596 5 0,234 00 0,373 0,595 1 0,298 67 0,339 0,596 5 0,235 72 0,374 0,595 1 0,300 65 0,340 0,596 4 0,237 44 0,375 0,595 0 0,302 64 0,341 0,596 4 0,239 18 0,376 0,595 0 0,304 65 0,342 0,596 3 0,240 92 0,377 0,595 0 0,306 66 0,343 0,596 3 0,242 57 0,378 0,594 9 0,308 67 0,344 0,596 3 0,244 42 0,379 0,594 9 0,310 70 0,345 0,596 2 0,246 19 0,380 0,594 8 0,312 73 0,346 0,596 2 0,247 96 0,381 0,594 8 0,314 77 THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] ISO 4373, Hydrometry - Water level measuring devices [2] ISO 1100-1 Measurement of liquid f l ow in open channels - Part 1: Establistment and operation of a gauging station [ 3] ISO 1100-2 Measurement of liquid f l ow in open channels - Part 2: Determination of the stage-discharge relation [ 4] ISO/TS 25377, Hydrometric uncertainty guidance (HUG) [5] TCVN 9595-3 (ISO/IEC Guide 98-3), Độ không đảm bảo đo - Phần 3: Hướng dẫn trình bày độ không đ ả m b ả o đo (GUM : 1995) [6] TCVN ISO/IEC 17025 (ISO/IEC 17025), Yêu cầu chung về n ă ng lực c ủ a phòng thử nghiệm và hiệu chuẩn MỤC LỤC 1 Phạm vi áp dụng 2 Tài liệu viện dẫn 3 Định nghĩa và kí hiệu 4 Kí hiệu và thuật ngữ tóm tắt 5 Nguyên lý 6 Lắp đặt 6.1 Tổng quát 6.2 Lựa chọn hiện trường 6.3 Điều kiện lắp đặt 7 Đo cột áp 7.1 Thiết bị đo cột áp 7.2 Giếng tiêu năng hoặc giếng nổi 7.3 Vị trí đo cột áp 7.4 Mốc đo cột áp (mốc " 0") 8 Bảo dư ỡ ng 9 Đập thành mỏng hình chữ nhật 9.1 Kiểu 9.2 Các quy định đối với đập tiêu chuẩn 9.3 Các quy định về lắp đặt 9.4 Xác định điểm mốc " 0 " 9.5 Công thức tính lưu lượng - Tổng quát 9.6 Các công thức đối với dạng đập cơ bản (tất c ả các giá trị b/B ) 9.7 Công thức tính đối với các đập có chiều rộng đầy đủ ( b/B = 1,0) 10 Đập thành mỏng xẻ rãnh hình tam giác 10.1 Các quy định đối với đập tiêu chuẩn 10.2 Các quy định đối với việc lắp đặt 10.3 Các quy định đối với phép đo cột áp 10.4 Công thức tính lưu lượng - Tổng quát 10.5 Công thức tính đối với tất cả các góc x ẻ nằm giữa và radians (20° và 100°) 10.6 Công thức tính đối với các góc x ẻ cụ thể (đập thu hẹp hoàn toàn) 10.7 Độ chính xác c ủ a các hệ số lưu lượng - Các đập xẻ rãnh hình tam giác 11 Độ không đảm bảo đo c ủ a phép đo dòng 11.1 Tổng quát 11.2 Tổng hợp độ không đ ả m bảo đo c ủ a phép đo 11.3 Độ không đảm b ả o đo của hệ số lưu l ư ợ ng đối với các đập thành mỏng 11.4 Bảng tổng hợp độ không đảm b ả o đo 12 Ví dụ 12.1 T ổ ng quát 12.2 Các đặc t í nh - Cấ u tạo c ủ a áp kế 12.3 Các đặc tính - Thiết bị đo cột nước có áp 12.4 Hệ số lưu lượng 12.5 Đánh giá lưu lượng 12.6 Diễn đạt độ không đảm bảo đo 12.6.5 Báo cáo qui ước c ủ a lưu lượng vì thế là: Phụ lục A (tham khảo) Đo dòng bằng các bể đập nh ỏ Phụ lục B (tham khảo) Hướng dẫn đối với việc thiết kế và lắp đặt bộ nắn dòng Phụ lục C (tham khảo) Giới thiệu về độ không đ ả m bảo đo Phụ lục E (tham khảo) Các bảng m ẫu