TCVN10830:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10830:2015 (ISO 10631:2013) về Van bướm kim loại công dụng chung TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 10830:2015 ISO 10631:2013 VAN BƯỚM KIM LOẠI CÔNG DỤNG CHUNG Metallic butter f ly va l ves for general purposes L ờ i nói đầu TCVN 10830:2015 hoàn toàn tương đương với ISO 10631:2013. TCVN 10830:2015 do Viện Nghiên cứu Cơ Khí - Bộ Công Thương biên soạn, Bộ Công Thương đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo l ư ờng Chất lượng th ẩ m định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. VAN BƯỚM KIM LOẠI CÔNG DỤNG CHUNG Metallic butter f ly va l ves for general purposes 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định yêu cầu thiết kế, vật liệu (ví dụ: thép, gang, gang dẻo, hợp kim đồng), các trị số danh nghĩa áp suấ t/ nhiệt độ và thử nghiệm van bướm có thân bằng kim loại công dụng chung, có các hệ thống nối bích hoặc các hệ thống đường ống hàn giáp mối. Tiêu chuẩn này bao gồm các van bướm có kích cỡ danh nghĩa dưới đây, DN và NPS: - DN 40; 50; 65; 80; 100; 125; 150; 200; 250; 300; 350; 400; 450; 500 (550); 600 (650); 700; 750; 800; 900; 1 000; 1 200; 1 400; 1 600; 1 800; 2 000; 2 200; 2 400. - NPS 1 ½ ; 2; 2 ½ ; 3; 4; 5; 6; 8; 10; 12; 14; 16; 18; 20; (22); 24; (26); 28; 30; 32; 36; 40; 48; 56; 64; 72; 80; 88; 96. Tiêu chuẩn này có thể áp dụng cho các van bướm có các ký hiệu áp suất dưới đây, PN và C ấp: - PN 2,5; PN 6; PN 10; PN 16; PN 25; PN 40; - Cấp 125; 150; 300. 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau là cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đ ố i với tài liệu viện dẫn ghi n ă m công bố th ì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên b ả n mới nhất, bao gồm cả sửa đổi (nếu có). TCVN 10827:2015 (ISO 5209:1977), Van công nghiệp thông dụng - Ghi nhãn. TCVN 10828:2015 (ISO 5752), Van kim loại dùng trong các hệ thống đường ống có bích - Các kích thước mặt đến mặt và tâm đến mặt. TCVN 9441:2013(ISO 5208:2008), Van công nghiệp - Thử áp lực van kim loại. ISO 185, Grey cast irons- Classi f ication (Gang xám - Phân loại). ISO 1083, Spheroidal graphite cast irons - Classification (Gang xám graphit c ầ u - Phân loại). ISO 3755, Cast carbon steels for general engineering purposes (Thép cacbon thông dụng trong kỹ thuật). ISO 4991, Steel castings f or pressure purposes (Vật đ ú c thép chịu áp lực). ISO 5211, Industr i al valves - Part-tum actuator attachments (Van công nghiệp - Gắn bộ dẫn động quay từng phần). ISO 5922, Malleable cast iron (Gang dẻo). ISO 7005-3, Metall i c f langes - Parts 3: Copper alloy and composite f langes (Bích kim loại - Phần 3: Bích composit và bích hợp kim đồng). ISO 9327-1, Steel f orgings and rolled or f orged bars for pressure purposes - Technical delivery conditions - Part 1: General requirements (Thép rèn và thanh cán hoặc rèn chịu áp lực - Điều kiện cung cấp kỹ thuật - Phần 1: Yêu cầu chung). ISO 9327-2, Steel f orgings and rolled or forged bars for pressure purposes - Technical delivery conditions - Part 2: Non-alloy and alloy (Mo, Cr v à CrMo) steels with spec if ied elevate d temperature properties (Thép rèn và thanh cán hoặc rèn chịu áp lực - Điều kiện cung c ấ p kỹ thuật - Phần 2: Thép không hợp kim và thép hợp kim (Mo, Cr và CrMo) có đặc tính nhiệt độ tăng quy định). I SO 9327-3, Steel f orgings and rolled or f orged bars for pressure purposes - Technical delivery conditions - Part 3: Nickel steels with speci f ied low temperature properties (Thép rèn và thanh cán hoặc rèn chịu áp lực - Điều kiện cung cấp kỹ thuật - Phần 3: Thép Niken có đặc tính nhiệt độ thấp quy định). ISO 9327-4, Steel f orgings and rolled or f orged bars for pressure purposes - Technical delivery conditions - Part 4: W el d able fine grain steels with high proof strength (Thép rèn và thanh cán hoặc rèn chịu áp lực - Điều kiện cung cấp kỹ thuật - Phần 4: Thép hạt mịn dễ hàn có độ b ề n cao). ISO 9327-5, Steel f orgings and rolled or f orged bars for pressure purposes - Technical delivery conditions - Part 5: Stainless steels (Thép rèn và thanh cán hoặc rèn chịu áp lực - Điều kiện cung cấp kỹ thuật - Phần 5: Thép không gỉ). I SO 9328-1, Steel f l at p roducts for pressure purpose - Technical delivery conditions - Part 1: General requirements ( Thép tấm phẳng chịu áp lực - Điều kiện cung cấp kỹ thuật - Phần 1: Yêu c ầ u chung). ISO 9328-2, Steel f l at p roducts for pressure purpose - Technical delivery conditions - Part 2: Non-alloy and a ll oy steels with speci fi ed elevated temperature properties (Thép tấm phẳng chịu áp lực - Điều kiện cung cấp kỹ thuật - Phần 2: Thép hợp kim v à không hợp kim có đặc tính nhiệt độ tăng quy đ ị nh). ISO 9328-3, Steel f l at p roducts for pressure purpose - Te c hnical delivery conditions - Part 3: WeIdable fine grain steels, normalized (Thép tấm phẳng chịu áp lực - Đi ề u kiện cung c ấ p kỹ thuật - Phần 3: Thép hạt mịn dễ hàn, đã được thường h ó a). ISO 9328-4, Steel flat p roducts for pressure purpose - Technical delivery conditions - Part 4: Nicke l - alloy steels with spec ifi ed low temperature properties (Thép t ấ m phẳng chịu áp lực - Điều kiện cung cấp kỹ thuật - Phần 4: Thép hợp kim Niken có đặc tính nhiệt độ thấp quy định). ISO 9328-5, Steel f l at p roducts for pressure purpose - Technical delivery con d itions - Part 5: Weldable fine g r ain steels, thermomechanically rolle d (Thép tấm phẳng chịu áp lực - Đi ề u kiện cung cấp kỹ thuật - Phần 5: Thép hạt mịn dễ h à n, cán cơ nhiệt). EN 1092-1:2007, Flange s and their j oints - Circular fl anges f or pipes, valves, f i ttings and accessories PN designated - Part 1: s teel f langes (Bích và các khớp nối bích - Bích tròn dùng cho các ống, van, phần nối và phụ tùng, ký hiệu PN - Phần 1: Bích thép). EN 1092-2, Flanges and their joints - Circular fl anges for pipes, valves, fitt ings and accessor i es PN designated - Part 2: cast iron fl anges (Bích và các khớp nối b í ch - Bích tròn d ùng cho các ống, van, phần nối và phụ tùng, k ý hiệu PN - Phần 2: Bích gang). EN 1092-3, Fl anges and their joints - Circular f langes for pipes, valves, fi ttings and accessories PN designated - Part 3: Copper alloy f langes (Bích và các khớp nối b í ch - Bích tròn dùng cho các ống, van, phần nối và phụ tùng, ký hiệu PN - Phần 3: Bích hợp kim đồng). EN 12516-1, Industr i al valves - Shell design s t reng t h - Part 1: Tabulation method for s teel valve shells (Van công nghiệp - Độ bền kết cấu v ỏ - Phần 1: phương pháp lập bảng cho các vỏ van thép). EN 12516-2, Industr i al valves - Shell design strength - Part 2: Calculation method for s teel valve shells (Van công nghiệp - Độ bền kết cấu v ỏ - Phần 2: Phương pháp tính toán vỏ van thép). EN 12516-4, Industrial valves - Shell d esign strength - Part 4: Calculation method for s teel valve shells manu f atured in metallic materia l s other than s teel (Van công nghiệp - Độ bền kết cấu vỏ - Phần 4: Phương pháp tính toán vỏ van được chế tạo bằng các vật liệu kim loại khác thép). ASME B1.1, Uni f ied Inch Screw Threads, UN and UNR Thread Form (Ren vít theo hệ inch, dạng ren UN và UNR). ASME B16.1, Gray Iron Pipe F langes and Flanged F ittings: C l asses 25, 125, and 250 (Bích ống và các phụ tùng c ó bích bằng gang xám: C ấp 25, 125 và 250). ASME B16.5, Pip e Flanges and Flanged Fi ttings: NPS ½ through NPS 24 Metric/lnch Standard (Bích ống và c á c phụ tùng c ó bích: tiêu chuẩn hệ mét/inch từ NPS ½ đến NPS 24). ASME B16.24, Cast Copper Alloy Pipe Flanges and Flanged Fitting s : Class e s 150, 300, 600, 900, 1500 and 2500 (Bích ống và các phụ tùng c ó bích bằng hợp k i m đ ồ ng đúc: Cấ p 150, 300, 600, 900, 1500 và 2500). ASME B16.25, Buttwelding Ends (Đầu hàn giáp mối). ASME B16.34, Va l ves Flange d , Threaded and We l ding End (Van có bích, đầu có ren và đ ầ u hàn). ASME B16.42, Ductile Iron Pipe Flanges and Flanged Fitting s : Classes 150 and 300 ( Bích ố ng và các phụ tùng có b í ch bằng gang dẻo: C ấp 150 và 300). ASME B16.47, Large Diameter Steel Flanges: NPS 26 through NPS 60 Metris/lnch Standard (Bích thép có đường kính l ớn : tiêu chuẩn hệ mét/inch từ NPS 26 đến NPS 60). 3. Thuật ngữ và định nghĩa Trong tiêu chuẩn này, áp dụng các thuật ngữ và định nghĩa sau. 3.1. Kích c ỡ danh nghĩa (nominal size) DN Ký hiệu kích cỡ bằng chữ số cho các bộ phận hệ thống đư ờ ng ống được dùng để tham khảo, bao gồm các chữ cái DN theo sau là một số k hông thứ nguyên liên quan gián tiếp đ ế n kích cỡ vật lý, tính bằng milimet của lỗ hoặc đường kính ngoài của các phần n ố i mặt đầu. [ NGU Ồ N: ISO 6708:1995, đ ị nh nghĩa 2.1]. 3.2 . Áp suất danh nghĩa (nominal pressure) PN K ý hiệu số liên quan đến áp suất, được làm tròn dùng cho mục đích tham khảo và bao gồm các chữ cái PN theo sau l à số tham khảo thích hợp. CHÚ THÍCH 1: Toàn bộ thiết bị c ó cùng k í ch c ỡ danh nghĩa (DN) được k ý hiệu bằng số PN giống nhau có các kích thước đối tiếp thích hợp. CH Ú TH Í CH 2: Áp su ấ t cho phép tối đa phụ thuộc vào vật liệu, thiết kế và nhiệt độ làm việc và được lựa chọn từ bảng trị số danh nghĩa áp lực/nhiệt độ được đưa ra trong các tiêu chuẩn phù hợp. [NGUỒN: ISO 7268:1983, Đi ề u 2, được sửa đ ổ i - Định nghĩa và các Chú thích 1 và 2 đã được sửa đổi không đáng k ể ]. 3.3. NPS Ký hiệu kích cỡ bằng chữ số cho các bộ phận của hệ thống đường ống được dùng để tham khảo, bao gồm các chữ cái NPS tiếp theo là số không thứ nguyên liên quan gián tiếp đến kích c ỡ vật lý c ủ a lỗ hoặc đường k í nh ngoài của các phần nối mặt đầu. CHÚ THÍCH 1: Số theo sau các chữ cái NPS không biểu th ị giá trị đo được và không định d ù ng cho mục đ í ch tính toán, ngoại trừ theo quy định trong tiêu chuẩn liên quan. 3.4. Cấ p (Class) Ký hiệu bằng chữ và số được dùng đ ể tham khảo liên quan đến tổ hợp các đặc tính cơ khí v à đặc tính kích thước của bộ phậ n hệ thống đường ống, bao gồm từ “C ấp ” tiếp theo là một số không thứ nguyên. CHÚ THÍCH 1: S ố theo sau từ “C ấ p ” không biểu thị giá trị đo được và không được dùng đ ể t í nh toán, ngoại trừ theo quy định trong tiêu chuẩn li ê n quan. 3.5. Kích thước mặt đ ế n mặt (face - to - face dimension) Kho ả ng cách giữa các mặt đầu thân của thiết bị được lắp phù hợp với TCVN 10828:2015 (ISO 5752). 3.6. Độ chênh áp (differential pressure) Δp Độ chênh áp suất giới hạn qua phía đầu ra và đầu vào của các vòng bit kín tấm chắn khi các van ở v ị tr í đóng. CH Ú TH Í CH1: Độ chênh áp suất được tính bằng bar. 1) 3.7. Áp suất làm việc nguội (cold w orking pressure) CWP Áp suất chất lỏng tối đa được đặt cho van để vận hành tại khoảng nhiệt độ chất l ỏ ng từ -20° C đến 38° C . 4 Trị số danh nghĩa áp suất/nhiệt độ Trị số danh nghĩa áp suất/nhiệt độ của van phải đáp ứng thông s ố kỹ thuật cho trong bảng tiêu chuẩn áp suất/nhiệt độ thích hợp được liệt kê ở Bảng 1. Bảng 1 Vật liệu th â n van Van được ký hi ệ u PN Van được ký hiệu - Cấ p Thép EN12516-1 ASME B 16 .34 Gan g EN 1092-2 ASME B16.1 Gan g dẻo ASME B 16.42 Hợp kim đồng EN 1092-3 ASME B16.24 Cụm hoàn chỉnh phải phù hợp với trị số độ chênh áp suất Δ p/nhiệt độ. Nhiệt độ cho ph é p l ớ n nh ấ t và/hoặc độ chênh áp suất thiết kế có thể được giới hạn bởi sự hạn chế trong trị số danh nghĩa áp suất/nhiệt độ của vật liệu được d ùng cho các bộ phận nhất định. Sự hạn chế phải được nhà s ả n xuất ghi nhãn trên van (xem Điều 8). V ớ i nhiệt độ dưới nhiệt độ thấp nhất liệt kê trong các b ả ng áp suấ t/ nhiệt độ, áp suất làm việc phải không lớn hơn áp suất cho nhiệt độ thấp nhất liệt kê. Việc sử dụng van tại nhiệt độ th ấ p h ơ n thuộc trách nhiệm của người sử dụng . C ần chú ý đến việc giảm độ dẻo và độ bền chống va đập của các vật liệu tại nhiệt độ th ấ p. 5. Thiết kế 5.1. Độ dày thành Độ dày thành nh ỏ nhất phải được xác định theo các ti ê u chuẩn được chỉ ra ở B ả ng 2. Đối với trị số danh nghĩa áp suất - nhiệt độ của các thân van n ằ m ngoài các dãy kích cỡ của các tiêu chuẩn tham khảo trong B ả ng 2, việc thiết kế và tính toán cho các chi tiết chịu áp suất phải theo mã thiết kế được ti ê u chuẩn công nhận hoặc các tiêu chuẩn có xét tới tải trọng đường ống, các lực vận hành, v . v .. Việc lựa chọn tiêu chuẩn phải thực hiện theo thỏa thuận. CHÚ THÍCH: Các ví dụ về m ã thi ế t k ế được tiêu chuẩn công nhận hoặc các tiêu chuẩn là ASM E phần VIII, các Điều 1 hoặc 2, và EN 13445-3. Bảng 2 Vật liệ u thân van Van ký hiệu PN Van ký hiệu- Cấ p Thép EN 12516-1 EN 12516-2 ASME B 16.34 Gan g EN 12516-4 ASME B16.1 Gang dẻo ASME B16.42 Hợp kim đ ồ ng ASME B16.24 5.2. Mẫu thiết kế Van phải được thiết kế hoặc ở dạng đ ĩ a đ ồ ng tâm [xem Hình 1 a) ] hoặc ở dạng đĩa lệch tâm [xem Hình 1 b)]. Độ lệch tâm có thể là đơn, g ấ p đôi hoặc g ấ p ba. a) Thiết k ế đ ồ ng tâm b) Thi ế t k ế lệch tâ m (thiết k ế độ l ệ ch gấp đ ôi ) H ì nh 1-Minh họa th iế t k ế 5.3. Các khớp nối mặt đầu 5.3.1 . Các van bích kép Các khớp nối mặt đầu của van bích kép phải phù hợp với 5.7.2.1. Xem H ì nh 2. H ì nh 2 - Khớp nối mặt đ ầ u của van bích kép 5.3.2 . Van dạng t ấ m mỏng 5.3.2.1 . Quy định chung Các van ký hiệu PN được dùng để lắp giữa các bích ống phù hợp với EN 1092-1, EN 1092-2 và EN 1092-3. Các van ký hiệu - C ấp được dùng để lắp giữa các bích ống phù hợp với ASME B16.5 cho NPS ≤ 24 hoặc ASME B16.47 cho NPS > 24. Tại vị trí lắp ghép bằng bu lông để đảm bảo các lỗ trục van rất kín với l ỗ bắt bu lông, có th ể thay thế bằng các lỗ bu lông có ren. Trong trường hợp kích thư ớ c van nằm ngoài phạm vi EN 1092, ASME B16.5 hoặc ASME B16.47, một tiêu chuẩn bích khác có thể được dùng khi có thỏa thuận giữa nhà sản xuất và người mua. Độ d ày thành được tính toán bằng phép nội suy tuyến tính theo các tiêu chuẩn quy đ ị nh ở trong Bảng 2. 5.3.2.2 . Thân van dạng t ấ m mỏng có hoặc không có vấu Các c ấ u h ì nh van có trong mục này được minh họa ở H ì nh 3. a) Van có vấu ở giữa b) Van có một bích ở giữa c) Van có vấu v ới các l ỗ ren trong d) Van một bích với các lỗ ren trong e) Van có v ấ u với các lỗ khoan f) Van một bích c ó các lỗ khoan g) Van có m ặ t cắt chữ U Hình 3 - Các c ấ u h ì nh bắt bu lông của th â n van dạng t ấ m mỏng 5.3.2.3 . Van kh ô ng có bích C ấ u h ì nh van không có bích trong mục này được minh họa ở H ì nh 4. H ì nh 4 - Van kh ô ng bích điển h ì nh Đường kính ngoài của thân van dạng tấm mỏng phải sao cho thân van được ch ế tạo thẳng hàng với bu l ô ng bắt bích và các bề mặt vòng đệm. 5.3.3 . Đầu hàn giáp m ố i Cấu h ì nh đầu hàn giáp m ố i trong m ụ c này được minh họa ở H ì nh 5. H ì nh 5 - Đ ầ u hàn giáp m ố i CH Ú THÍCH: Các đầu hàn được giới hạn với thân van bằng thép. 5.4. Trục Nếu việc tháo các chi tiết ngoài ra khỏi van là c ầ n thiết khi van đang chịu á p su ấ t, - Trục phải không bị đ ẩ y ra khỏi van, và - Độ kín trục với môi trường khí ph ả i vẫn được duy trì. CH Ú THÍCH: Các chi ti ế t b ê n ngoài là các chi tiết không bao gồm van c ó trục trần (g iá đỡ , cần, bộ dẫn động, ..). 5.5. Vận hành 5.5.1 . Chiều quay Trừ khi có quy định khác trong bảng dữ liệu tóm tắt, van phải đ ư ợc đóng nhờ vận hành tay quay, c ầ n hoặc ch ì a vặn chữ T theo chi ề u kim đồng hồ khi nh ì n đối diện các thiết bị đó. 5.5.2 . Cơ c ấ u dẫn động 5.5.2.1 . Quy đ ị nh chung Trừ khi có thỏa thuận khác giữa nhà s ả n xuất và người mua, cơ cấu dẫn động phải có thể hoạt động giữa vị trí mở hoàn toàn và đóng hoàn toàn. 5 .5.2.2 . Dẫn động trực tiếp 5.5.2.2.1 . D ẫ n động trực tiếp bằng tay Dẫn đ ộng trực ti ế p bằng tay có thể là c ầ n, tay quay hoặc ch ì a vặn chữ T. Tại vị tr í dùng cần, van phải mở khi cần song song với ống. Khi vị trí trung gian được xác định, các thiết bị bảo vệ đĩa van ở vị trí trung gian phải được cung cấp. 5.5.2.2.2 . D ẫ n động trực tiếp bằng máy Khi dẫn động trực ti ế p bằng khí nén, thủy lực hay bằng điện, việc thiết kế van phải sao cho hoặc c ó hoặc không có chi tiết trung gian, việc lắp bộ dẫn động quay từng phần có đ ĩ a phải được thực hiện, phù hợp với ISO 5211. 5.5.2.3 . D ẫ n động bánh r ă ng Bộ dẫn động bánh răng bằng tay phải là kết c ấ u kiểu di động tự khóa ( ở bất kỳ vị tr í nào) và phải được cấp các cữ chặn ở hai vị trí di chuyển cực hạn. Các cữ chặn điều chỉnh phải được chỉnh đặt, siết chặt và đảm bảo chắc chắn an toàn. Bộ dẫn động b á nh r ă ng phải được lắp có bộ chỉ báo vị trí. Theo yêu cầu, nhà sản xuất phải cung cấp số vòng quay cần thiết đ ể ho à n chỉnh thao tác m ở hoặc đóng. Việc thiết k ế van phải cho phép có hoặc không có chi tiết trung gian, việc lắp bộ dẫn động bánh răng có đ ĩ a phù hợp với ISO 5211. 5.5.2.4 . Ch ỉ b á o vị tr í đĩa Đầu trục van phải ch ỉ báo vị trí đĩa, hoặc bằng s ự ghi nhãn b ề n, không xóa được, hoặc bằng hình dạng của nó. 5.6. Lực hoặc mômen quay tác dụng đến các van được dẫn động bằng tay 5.6.1 . Lực dẫn động cho tay quay hoặc van dẫn động cần Tại tốc độ CWP và tại tốc độ dòng chảy lớn nh ấ t (xem Bảng 6), lực tiếp tuyến, F , tác động đến tay quay (xem H ì nh 6) hoặc cần (xem Hình 7) để d ẫ n động van phải không được vượt quá các giá trị được chỉ ra ở các Bảng 3 và 4. CHÚ DẪN F: lực tiếp tuy ế n D: đường k í nh tay quay. Hình 6 - Lực ti ế p tuy ế n tác dụng đến tay quay Bảng 3 - Lực tiếp tuyến tác dụng đến tay quay Đường kính tay quay D mm Lực tiếp tuyến F N D ≤ 125 200 125 D ≤ 250 300 250 < d="" ≤=""> 400 CH Ú D Ẫ N F: lực tiếp tuy ế n L: chiều dài cần Hình 7 - Lực tiếp tuyến tác động đến c ầ n Bảng 4 - Lực tiếp tuy ế n tác động đến c ầ n Ch iề u dài c ầ n L mm Lực tiếp tuyến F N L ≤ 250 300 250 < l="" ≤=""> 400 5.6.2 . M ô men quay dẫn động cho van dẫn động bằng ch ì a vặn chữ T Van có thể được dẫn động khi dùng bộ giảm tốc bánh răng được lắp với các cữ chặn tại hai vị trí cực hạn (ví dụ van lắp dưới đất). Các cữ chặn phải được tính toán sao cho chịu được sức cản mô men đầu vào được đưa ra ở Bảng 5. Bảng 5 K í ch th ướ c danh nghĩa của đ ầ u dẫn động hình vuông mm Sức cản m ô men đ ầ u vào nhỏ nhất N.m 14 120 30 250 50 450 5.7. Kích thước và khe hở các đầu thân 5.7.1 . Qui định chung Khi lắp, các lỗ bích của thân có ren phải cho phép ăn khớp ren hoàn toàn đến độ sâu ít nhất bằng với đường kính danh nghĩa bu lông và ít nhất là 0,67 đường kính bu lông khi lỗ bu lông sát liền với trục van. Đối với các van được ký hiệu theo C ấp, các lỗ bích thân có ren cho những bu lông đường kính 25,4 mm hoặc nhỏ hơn ph ả i được khoan và tarô phù hợp với ASME B1.1, loại ren bước lớn UNC, Cấp 2B. Đối với các bu lông đường kính 26,8 mm hoặc đường k í nh lớn hơn , các lỗ như thế phải được khoan và tarô phù hợp với ASME B1.1, loạt ren tám UN 8, C ấp 2B. Các tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất van phải quy định c ấ u hình van ở Hình 3 dù có hay không có van ngắt trong việc bảo dư ỡ ng đầu của đường ống. B ấ t kỳ giới hạn nào liên quan đ ế n việc bảo dưỡng đầu của đường ống phải được chỉ rõ. 5.7.2 . Đầu có bích kép 5.7.2.1 . Kích thước bích Van ký hiệu PN phải c ó các lỗ bu lông phù hợp với phần tương ứng của EN 1092-1, EN 1092-2 và EN 1092-3. Van được ký hiệu theo C ấp phải có các lỗ bu lông phù hợp với ASME B16.5 cho NPS ≤ 24 hoặc ASME B16.47 cho NPS > 24. Trong trường hợp kích thước van nằm ngoài phạm vi EN 1092, ASME B16.5 hay ASME B16.47, có thể sử dụng tiêu chuẩn bích khác nếu được sự chấp thuận giữa nhà sản xuất và người mua. Độ d ày thành van được tính bằng phép nội suy tuyến tính từ các t i êu chuẩn quy định ở Bảng 2. 5 .7.2.2 . K í ch th ướ c mặt đến mặt Kích thước mặt đến mặt, trừ khi có các quy định khác trong tài liệu mua bán, phải phù hợp với TCVN 10828:2015 (ISO 5752:1982). Các loạt chính phải được quy đ ị nh. 5.7.2.3 . Dung sai cho các kích thước mặt đến mặt Dung sai cho các kích thước mặt đến mặt ph ả i phù hợp với TCVN 10828:2015 (ISO 5752:1982). 5.7.3 . Đầu thân (van dạng t ấ m mỏng và van không bích) 5.7.3.1 . Kích th ư ớc bích Đầu thân của van được ký hiệu theo PN có thể lắp với bích nối phù hợp với các yêu cầu của EN 1092-1, EN 1092-2 và EN 1092-3. Đầu thân van được ký hiệu theo Cấ p có thể lắp với bích nối phù hợp với yêu cầu của ASME B16.5 cho NPS ≤ 24 hoặc ASME B16.47 cho NPS > 24. Trong trư ờ ng hợp kích thước van nằm ngoài phạm vi EN 1092, ASME B16.5 hay ASME B16.47, có thể sử dụng tiêu chuẩn bích khác nếu được thỏa thuận giữa nhà sản xuất và ngư ờ i mua. Độ d ày thành được tính bằng phép nội suy tuyến tính từ các ti ê u chuẩn quy định ở Bảng 2. 5 .7.3.2 . Kích th ướ c mặt đ ế n mặt Các kích thước mặt đến mặt, trừ khi có các quy định khác trong tài liệu mua bán, phải phù hợp với TCVN 10828:2015 (ISO 5752:1982). Các loạt ch í nh yêu cầu phải được người mua quy định. Trong trường hợp h ì nh dạng van nằm ngoài phạm vi TCVN 10828:2015 (ISO 5752:1982), các kích thước mặt đến mặt có thể được xác định nếu được thỏa thuận giữa nhà s ả n xuất và người mua. 5.7.3.3 . Dung sai các kích thước mặt đến mặt Dung sai các kích thước mặt đến mặt phải phù h ợ p với TCVN 10828:2015 (ISO 5752:1982). 5.7.4 . Gia công lần cu ố i b ề mặt vòng bít có đ ầ u cho van có b í ch và van dạng t ấ m mỏng Gia công lần cuối bề mặt vòng bít phải phù hợp với các yêu c ầ u của EN 1092-1, EN 1092-2 và EN 1092-3 cho van ký hiệu theo PN, hoặc ASME B16.5 cho NPS ≤ 24 và ASME B16.47 cho NPS > 24 cho van k ý hiệu theo C ấp. 5.7.5 . Van có đ ầ u hàn Đầu hàn giáp mối phải phù hợp với các yêu cầu của EN 1092-1:2007, Phụ lục A đối với van k í hiệu PN, hoặc ASME B16.25 hoặc ASME B16.34 đối với van ký hiệu theo C ấp. 6. Vật liệu 6.1 . Thân Các vật liệu dưới đây phải được dùng: - Thép phù hợp với ISO 3755, ISO 4991, ISO 9327-1, ISO 9327-2, ISO 9327-3, ISO 9327-4, ISO 9327- 5, ISO 9328-1, ISO 9328-2, ISO 9328-3, ISO 9328-4, ISO 9328-5, EN 12516-1 hoặc ASME B16.34; - Gang hoặc gang dẻo phù hợp với ISO 185, ISO 1083, ISO 5922, EN 12516-4, ASME B16.1 và ASME B16.42; - Hợp kim đồng phù hợp với ISO 7005-3, EN 12516 -4 và ASME B16.24. Thân van có thể được phủ hoàn toàn hoặc từng phần bằng elastome, polime hoặc vật liệu composit như được nêu trong tài liệu kỹ thuật của nhà s ả n xu ấ t. 6.2 . Đĩa Các vật liệu dưới đây ph ả i được dùng: - Thép không gỉ; - Thép cho b ì nh áp suất phù hợp với ISO 3755, ISO 4991, ISO 9327-1, ISO 9327-2, ISO 9327-3, ISO 9327-4, ISO 9327-5, ISO 9328-1, ISO 9328-2, ISO 9328-3, ISO 9328-4, ISO 9328-5, EN 12516-1 hoặc ASME B16.34; - Gang phù hợp với ISO 185, ISO 1083, ISO 5922, EN 12516-4, ASME B16.1 hoặc ASME B16.42; - Hợp kim đồng phù hợp với ISO 7005-3, EN 12516-4 hoặc ASME B16.24. Đĩa van có thể được phủ hoàn toàn hoặc từng phần bằng elastome, polime hoặc vật liệu composit như được nêu trong t à i liệu kỹ thuật của nhà sản xuất. 6.3 . Trục Các vật liệu dưới đây phải được dùng: - Thép không gỉ; - Hợp kim đồng. 6.4 . Mặt tựa Các vật liệu dưới đây phải được dùng: - Đàn hồi; - Polime hoặc composit; - Kim loại. 7. Thích hợp khi sử dụng 7.1 . Mức r ò rỉ cho phép Mức rò r ỉ cho phép phải theo quy định trong TCVN 9441: 2013 (ISO 5208:2008) và phải được công bố trong tài liệu của nhà s ả n xuất van. 7.2 . Tốc độ dòng chảy Van phải được thiết kế với tốc độ dòng chảy như được đưa ra ở trong Bảng 6. Với những giá trị vượt quá giới hạn quy định trong Bảng 6, ph ả i thỏa thuận với nhà sản xuất. Bảng 6 - Tốc độ dòng chảy là hàm của ch ấ t lỏng chảy Loại ch ấ t lỏng T ốc độ m/s PN2 , 5, PN 6, PN 10 PN16 , PN25, PN 40 Cấ p 125, 150, 300 Ch ấ t lỏn g 3 4 4 Kh í 30 8. Ghi nhãn Mỗi van bướm được ký hiệu theo PN ghi nhãn phù hợp với TCVN 10827:2015 (ISO 5209:1977) như sau: a) Với van có DN < 50,="" chỉ="" ghi="" nhãn="" 1="" đến="" 4="" là="" bắt="" buộc.="" chúng=""> ả i được ghi tr ê n th â n van hoặc tr ê n tấm được gắn. b) Với đường kính danh nghĩa, cần ghi nhãn như sau: - Nội dung 5 của TCVN 10827:2015 (ISO 5209:1977) nếu do loại van yêu cầu; - Nội dung 6 của TCVN 10827:2015 (ISO 5209:1977) nếu do loại van yêu cầu; - Nội dung 7 của TCVN 10827:2015 (ISO 5209:1977) nếu việc ứng dụng van b ị hạn ch ế ; - Sai lệch áp suất thiết kế ph ả i được chỉ ra, nếu thấp hơn CWP. CHÚ THÍCH: Việc ghi nhãn 8 đến 19 của TCVN 10827:2015 (ISO 5209:1977) l à t ù y chọn. Mỗi van được ký hiệu theo C ấp sẽ được đánh dấu phù h ợ p với ASME B16.34, 9. Thử nghiệm 9.1 . Mỗi van phải đ ư ợc thử áp lực phù hợp với TCVN 9441:2013 (ISO 5208:2008). Toàn bộ việc thử áp lực phải được kê như trong Bảng 1 của TCVN 9441:2013 (ISO 5208:2008). 9.2 . Có th ể ki ể m tra hay thử nghiệm thêm nếu được sự thỏa thuận giữa khách hàng và nhà s ả n xuất. 10. Kiểm tra và chuẩn bị giao hàng 10.1 . Các y ê u c ầ u ở Bảng 7 phải được xác định bởi nhà sản xuất cho mỗi loại van trước khi vận chuyển. 10.2 . Các l ỗ van phải được bảo vệ thích hợp đ ể tránh l à m hỏng các bề mặt n ố i và phá hỏng n ú t bịt kín phi kim loại khi vận chuyển. Bảng 7 - Yêu cầu kiểm tra trư ớc kh i vận chuyển Yêu cầu Ki ể m tra Loại và bộ làm kín: Van s ẽ phải phù hợp v ớ i tiêu chuẩn đặt hàng và sản ph ẩ m Dùng mắt ki ể m tra loại, các chi tiết làm kín và các phụ tùng (như là bánh lái và các chi tiết khác của đơn đặt hàng Ghi nhãn Ki ể m tra bằng mắt đảm bảo rằng việc ghi nhãn hoàn chỉnh và d ễ đọc Trạng thái bề mặt Kiểm tra bằng mắt đảm b ả o r ằ ng bề mặt phơi sáng không b ị khuyết tật, có thể ảnh hưởng đến an t oàn hay tính năng. Lớp ph ủ Kiểm tra bằng mắt đ ể xác định rằng lớp phủ quy đ ịnh đã được ứng dụng. Vận hành Kiểm tra đảm bảo rằng van m ở và đóng. 11. Mẫu bảng dữ liệu M ẫ u bảng dữ liệu được cho trong ở Phụ lục A. PHỤ LỤC A (Tham kh ả o) MẪU BẢNG DỮ LIỆU Bảng dữ liệu van Th ô ng tin đ ược ng ườ i mua quy định Ch ấ t lỏng - Loại ch ấ t l ỏ ng: ......................................................................................... - Áp lực đường truyền: ............................................................................... - Nhiệt độ chất lỏng: ................................................................................... - Tốc độ d ò ng chảy: ................................................................................... - Độ chênh áp: ........................................................................................... Bảo dư ỡ ng £ ngắt mức r ò r ỉ : TCVN 9441:2 0 13(ISO 5208) £ A £ B £ C £ D p = ………………bar p = ………………bar £ sự điều tiết £ sự điều chỉnh q v min. = ………. m 3 /h q v max. = ………. m 3 /h K ý hi ệ u/ vật liệu Ký hiệu theo TCVN :2015 ( IS O 10631) Vật liệu theo TCVN Thân …….. đĩa ……… mặt tựa ……….. Sự vận hành - Tần số vận hành: ......................................................................................... - Thời gian mỏ: .............................................................................................. - Thời gian đ ó ng: ........................................................................................... K hở i động £ Bằng tay £ B ằ ng ch ì a vặn £ B ằ ng bánh răng £ Tự động £ Tác động kép £ Kh í nén £ Tác động đơn £ Điện £ Thất bại thường mở “NO” £ Th ủ y lực £ Thất bại thường đóng “ NC ” Ng u ồn năng lượng: ...................................................................................... Yê u cầu bổ sung £ K ế t cấu thử lửa được khách hàng quy định: .............................................. £ Kết cấ u chống tĩnh học: ............................................................................ £ Hộp chuy ể n mạch giới hạn: ....................................................................... £ Đi ề u khiển bằng tay kh ẩ n c ấ p: ................................................................... £ Lớp phủ đặc biệt: ..................................................................................... £ Các yêu cầu khác (quy định) ..................................................................... THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] ISO 6708, Pipework components - De f inition and select i on of DN (nominal size) [(Bộ phận đường ống - Xác định và lựa chọn DN (kích thước danh định)] [2] ISO 7121, Steel ball valves for general purpose industr i al applications (Van cầu thép công dụng chung trong công nghiệp) [3] ISO 7268, Pipe w ork components - De fi nition of nominal pressure (Bộ phận đường ống - Xác định áp lực danh định) [4] EN 593 + A1, Industrial valves - Metallic butter f ly valves (Van công nghiệp - Van bướm kim loại) [5 ] IEC 60534-2-3, Industr i al-process control valves - Part 2-3: Flow capacity - Test procedure (Van điều khiển quá trình trong công nghiệp - Phần 2-3: Lưu lượng dòng chảy - Quy tr ì nh thử) [6] ASME, Boiler and pressure vessel code - 2010 edition, Section V II I division 1 and 2 (Nồi hơi và mã b ì nh chứa áp - Công bố 2010, Phần VIII mục 1 và 2) [7] EN 13445-3, Un f ired pressure vessels - Part 3: Design (Bình chứa áp suất chống cháy - Phần 3: Thiết kế) 1) 1bar = 0,1MPa = 10 5 Pa; 1MPa = 1 N/mm 2