TCVN8932:2013

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8932:2013 (ISO 2301 : 1973) về Gỗ xẻ cây lá rộng - Khuyết tật - Phương pháp đo TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 8932: 2013 ISO 2301 : 1973 G Ỗ XẺ CÂY LÁ RỘNG - KHUYẾT TẬT - PHƯƠNG PHÁP ĐO Sawn timber of broadleaved species - De f ects - Measurement Lời nói đầu TCVN 8932 : 2013 chấp nh ậ n hoàn toàn t iê u chuẩn ISO 2301:1973. TCVN 8932 : 2013 d o Trung tâm Nghiên cứu và Chuyển giao C ô ng nghệ Công nghiệp rừng bi ê n soạn, Bộ Nông nghi ệ p và Phát triển n ông thôn đề ngh ị , T ổ ng cục Tiêu chuẩn Đo lường Ch ấ t lượng th ẩ m định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. G Ỗ XẺ CÂY LÁ RỘNG - KHUYẾT TẬT - PHƯƠNG PHÁP ĐO Sawn timber of broadleaved species - De f ects - Measurement 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này qui định những phương pháp quốc tế đo các khuyết tậ t của gỗ x ẻ c â y lá rộng đ ã phân loại trong ISO 2299 gồ m g ỗ chưa gia c ôn g bề mặt, g ỗ đ ã phân định cỡ, đ ã gia công bề mặt nhưng chưa đ ị nh biên dạng. 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố th ì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn kh ô ng ghi năm c ô ng b ố thì áp dụng phi ê n bản mới nhất, bao g ồ m c ả các s ử a đổi, b ổ sung (nếu có) TCVN 1757-75 , Khuyết tật gỗ. Phân loại. T ê n gọi. Định nghĩa và phương ph á p x á c định ISO 2301 : 1973 , Sawn timber of broadleaved speci e s - D ef ects - Measurement (Gỗ x ẻ cây lá rộng - Khuyết tật - Phương pháp đo) 3. Phương pháp đo (Measurement) 3.1. Mắt gỗ (Knots) Kích t hước của mắt gỗ được thể hiện bằng giá trị tuyệt đối ( mm) hoặc giá trị tương đối (tỷ số giữa kích thước mắt với kích thước của các cạnh tương ứng của tấm g ỗ, số lượng mắt đ ế m được tr ê n một mét dài hoặc tr ê n toàn bộ tấm gỗ. Kích thước của mắt gỗ được xác định bằng một trong hai phương pháp sau: a) Bằng khoảng cách giữa hai tiếp tuyến với chu vi của mắt gỗ , song song với rìa của tấm g ỗ . b) B ằ ng đư ờ ng k í nh nh ỏ nh ấ t của mặt cắt ngang mắt gỗ. 3.1.1.1. Mắt tr ò n (Round knots) 3.1.1.2. Mắt ô van (Ovan knots) Mắt tròn và m ắ t ôvan được đo như sau: Theo phương pháp mục a) bằng khoảng cách giữa hai tiếp tuy ế n với chu v i của mắt gỗ, song song với rìa của tấm gỗ (hình 1 kích thước a 1 và a 2 ) Theo phương pháp m ụ c b) bằng đường kính nhỏ nhất với mặt cắt ngang m ắ t gỗ (h ì nh 1 kích th ước b 1 và b 2 ). 3.1.1.3. Mắt d ẹ t/dà i (Splay/spike knots) 3.1.1.4. Mắt xuy ê n (Traversin g splay knots) 3.1.1.5. M ắ t nhánh (B ra nched knots) Mắt dẹt, mắt xuyên và mắt nhánh được đo như sau: Theo phương pháp mục a) bằng khoảng c á ch giữa cạnh nhọn (rìa) và đường tiếp tuyến với chu vi của mắt gỗ, kẻ song song với cạnh nhọn (rìa), đo trên cạnh của t ấ m gỗ có mặt cắt ngang của mắt gỗ (hình 2, kích thước a). Đối với mắt dẹt cũng có thể đo khoảng cách giữa hai đường tiếp tuyến với chu vi của mắt, kẻ đường song song với cạnh nhọn (r ì a) của t ấ m gỗ (hình 2, kích thước A 1 ) h o ặc là khoảng cách giữa cạnh nhọn ( rìa ) và đường tiếp t u yến với chu vi của mắt, kẻ song song với cạnh nhọn (r ì a), đo tr ê n cạnh của tấm gỗ có mặt cắt dọc của mắt gỗ (hình 2, kích thước A 2 ). Theo phương pháp b) bằng đường kính nhỏ nhất của mặt cắt ngang mắt (hình 2, kích thước b 1 v à b 2 ). Cùng với phương pháp đo a) và b), đối với mắt nhánh có thể được đo bằng tổng các kích thước của mắt tạo thành, m ỗ i mắt được đo bởi phương pháp th í ch hợp đ ã qu i định (h2, các kích thước S a , S A , S b ). Thêm vào phương pháp đo a) và b), đối với mắt nhánh có thể được đo tổng các kích thước của các mắt tạo thành, m ỗi m ắ t được đo bởi phương pháp thích hợp đã qui đ ị nh (hình 2, các kích thước S a , S A , S b ). 3.1.1.6. Mắt rìa (Anis knots) Mắt r ì a được đo như sau: Theo phương pháp a) bằng khoảng cách giữa đường cạnh nhọn (r ì a) và đường ti ế p tuyến với chu vi của m ắ t, kẻ song song với cạnh nhọn (rìa) (h3, các kích thước a 4 và a 5 ). Theo phương pháp b) bằng khoảng rộng của mắt n ằ m trên cạnh nhọn (rìa) (h3, k í ch thước b 4 ) 3.1.1.7. Mắt cụm (Group knots) Được đo bằng tổng kích thước của t ất cả các m ắ t có trên một cạnh của tấm gỗ, mỗi m ắ t được đo bằng phương pháp thích hợp đã qui đ ị nh (hình 3, các kích thước S a và S b ). 3.2. Nứt (Shakes) 3.2.2.1. Nứt mặt và nứt cạnh (Face shakes and Edge shakes) Đo chiều s â u lớn nhất của vết nứt (g i á trị của nó được biểu thị b ằ ng milimet, hoặc b ằ ng tỷ số với chiều dày hoặc chiều rộng của tấm gỗ) và chiều dài của v ế t nứt (giá trị của nó được biểu thị b ằ ng centimet, hoặc bằng t ỷ s ố với chiều dài của tấm gỗ). 3.2.2.2. Nứt đ ầ u (En d shakes) Đo chiều dài của vết nứt trên mặt đầu của tấm gỗ, giá trị của nó được biểu thị b ằ ng m i limet, hoặc bằng tỷ số giữa chiều dài vết nứt so với chiều rộng cạnh mà ph ầ n nhô ra của vết n ứ t l à lớn hơn (hình 4, c á c kích thước Z 1 và Z 2 ). 3.2.1.2. Nứt vành kh ă n ( End ring shakes) s ẽ đo: - D â y cung vết nứt n ế u vết nứt nhỏ hơn một nửa đường tròn. - Đường k í nh vết nứt nếu vết nứt lớn hơn hoặc bằng một nửa đường tròn . 3.3 . Cấu tạo và màu khác thường của gỗ (Irregular i ties of wood structure and abnormal colorations of wood) 3.3.1. Nghi ê ng thớ (Slope o f grain) Phương ph á p đo như sau: Độ nghiêng của thớ gỗ được đo tại điểm đi ể n hình nh ấ t của thớ gỗ trên một khoảng cách í t nhất là bằng hai lần chiều rộng của t ấ m g ỗ, theo độ lớn của độ lệch (không xem xét đ ế n độ lệch cục bộ nhỏ) và nó được biểu thị bằng t ỷ lệ ph ầ n trăm (h ì nh 5, các kích thước Z 1 và Z 2 ). 3.3.4. Lộn v ỏ (Inbark) Đo chiều sâu, chiều dài v à o chiều rộng, giá trị của n ó đ ược biểu thị bằng milimet, và số lượng lộn vỏ được đ ế m trên một mét dài hoặc trên toàn bộ tấm gỗ. 3.3.2. Gỗ chịu kéo (Tension wood) 3.3.3. Xoắn thớ (Cur l y grain) 3.3.5. L õi giả ( F alse heartwood) 3.3.6. V ết đốm ( F lecks) 3.3.7. Gỗ l ẫ n dác (Inclu d ed sapwood) 3.3.8. Biến màu ta nanh (Tannin co l oration) 3.4. Các khuy ết tật do n ấ m (De f ects caused by f ungi) Gỗ bị nén, xo ắ n thớ, lõi giả , vết đốm, gỗ l ẫ n d ác, bi ế n màu ta nanh và các khuy ế t tật do nấm: đo với tr ị số biểu thị bằng cent i met hoặc bằng t ỷ số với k í ch thước của tấm gỗ. Chúng c ó thể biểu th ị bằng tỷ l ệ ph ầ n tr ă m di ệ n t íc h khuy ế t tật với diện tích cạnh tương ứng của t ấ m g ỗ. 3.5. Các khuy ế t tật do côn trùng (Worm-holes) Lỗ côn trùng hại g ỗ được xác đ ị nh b ở i số lượng các đường và hang do côn trùng đ ể lại trên một mét dài hoặc tr ê n toàn bộ tấm gỗ. 3.6. Các khuy ế t tật do cưa xẻ (Sawing d e f ects) 3.6.1. Lẹ m cạnh (W ane) Ph ư ơng pháp đo như sau: Được đo b ằ ng độ chênh lệch lớn nhất giữa các chiều rộng của các cạnh tương ứng của tấ m gỗ (h6, các kích thước Z 1 và Z 2 ), được biểu th ị bằng milimet hoặc bằng tỷ số của chiều rộng của các cạnh tương ứng. 3.6.2 . Các khuyết tật của bề mặt xẻ (De f ects of saw n sur f aces) C á c khuyết tật của b ề mặt xẻ kh ô ng đo , chỉ ghi chú sự hiện hữu. 3.7. Sự biến dạng (De f ormations) 3.7.1.1. Cong mặt (Bow) 3.7.1.2. Cong cạnh (Spring) Phương pháp đo như sau: Cong mặt và cong cạnh được đo bằng độ lệch lớn nhất trên chiều dài của tấm gỗ biểu thị bằng m m ho ặ c bằng t ỷ s ố với chiều dài của t ấ m gỗ (h7, các kích thước Z 1 và Z 2 ) 3.7.1.3. Cong l òng máng (Cup) Phương pháp đo như sau: Cong lòng máng đư ợc đ o bằng độ lệch lớn nhất trên chiều rộng của t ấ m g ỗ , biểu thị bằng milimet hoặc t ỷ s ố với chiều rộng của t ấ m g ỗ (h7, các k í ch thư ớ c Z 3 ). 3.7.2. Xo ắ n (Twist) Phương pháp đo như sau: Xoắn được đo bằng độ lệch l ớ n nhất trên toàn bộ mặt của tấm gỗ từ mặt phẳng, biểu th ị bằng mi l imet hoặc tỷ số với chiều dài của t ấ m g ỗ (h7, kích thước Z 4 ). Các hình biểu th ị cách đo: 3.7.1.1 Cong mặt 3.7.1.2 Cong cạnh 3.7.1.3 Cong lòng máng 3.7.2 Xoắn THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] 04 TCN 81 - 2006, Gỗ x ẻ cây l á rộng - Khuyết tậ t - Phương pháp đo.