4962/QĐ-BYT

Quyết định 4962/QĐ-BYT năm 2020 về Hướng dẫn giám sát trọng điểm hội chứng cúm do Bộ Y tế ban hành BỘ Y TẾ ------- CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc --------------- Số: 4962/QĐ-BYT Hà Nội , ngày 27 tháng 11 năm 2020 QUYẾT Đ Ị NH VỀ VIỆC BAN HÀNH HƯỚNG DẪN GIÁM SÁT TRỌNG Đ I Ể M HỘI CHỨNG CÚM B Ộ TRƯỞNG B Ộ Y T Ế Căn cứ Nghị định số 75/2017/NĐ-CP ngày 20 tháng 6 năm 2017 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức Bộ Y tế; Theo đề nghị c ủ a Cục t rư ởng Cục Y t ế d ự phòng, Bộ Y t ế , QUYẾT ĐỊNH Đ i ề u 1 . Ban hành kèm theo Quy ế t định này Hư ớ ng d ẫ n gi á m sát trọng điểm hội ch ứ ng cúm. Đ iều 2. Quyết định này c ó hiệu lực k ể từ ngày ký, ban hành ; c á c Hư ớ ng d ẫ n trước đ ây tr á i với Hư ớ ng d ẫ n này đề u b ã i b ỏ . Điều 3. Các ông, bà: Chánh Văn phòng Bộ; Chánh Thanh tra Bộ; Vụ trưởng, Cục trưởng, Tổng Cục trưởng các Vụ, Cục, Tổng cục thuộc Bộ Y tế; Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ, Viện Pasteur; Giám đốc các Bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế; Giám đốc Sở Y tế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Thủ trưởng y tế các Bộ, ngành; Thủ trưởng các đơn vị có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này./. Nơi nhận: - Như Điều 3; - Đ/c Bộ trưởng (để báo cáo); - Các đồng chí Thứ trưởng; - Lưu: VT, DP. KT. BỘ TRƯỞNG THỨ TRƯỞNG Đỗ Xuân Tuyên HƯ Ớ NG D Ẫ N GIÁM S Á T TRỌNG ĐIỂM HỘI CH Ứ NG CÚM (Ban hành kèm theo Qu yết định s ố: 4962 /QĐ-BYT ng ày 27 th á ng 11 năm 2020 c ủ a Bộ tr ưởn g Bộ Y t ế ) I . Đ Ặ C ĐI Ể M CHUNG Trong những năm gần đây tình hình dịch bệnh trên thế giới diễn biến phức tạp, nhiều dịch bệnh mới nổi và nguy hiểm phát sinh, gia tăng đột biến tại nhiều nước trên thế giới, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và kinh tế cho cộng đồng, kể cả các quốc gia phát triển. Các chủng vi rút cúm có tỷ lệ đột biến cao và kháng nguyên bề mặt luôn có xu hướng biến đổi, chỉ cần những đột biến nhỏ đã dẫn tới sự biến đổi kháng nguyên, các gien của vi rút cúm có thể tái tổ hợp tạo ra một chủng cúm mới, đe dọa cho sức khỏe con người, có thể gây dịch lớn và đại dịch. Hệ thống giám sát cúm toàn cầu phối hợp cùng với các quốc gia theo dõi hoạt động của bệnh cúm, sự bắt đầu, đỉnh dịch, sự kết thúc và mọi hoạt động bất thường của bệnh cúm. Vì vậy việc duy trì thường xuyên việc giám sát hội chứng cúm (HCC) và chia sẻ thông tin từ hệ thống giám sát của từng quốc gia giữ vai trò quan trọng trong dự phòng đại dịch cúm toàn cầu. Trên thế giới, một số phân týp cúm A đã gây nên các đại dịch cúm như H2N2, H3N8, H3N2, H1N1... gần đây nhất là đại dịch cúm A(H1N1) năm 2009, đồng thời đã ghi nhận sự xuất hiện và tái bùng phát của nhiều chủng cúm mới như: H5N1, H7N9, H5H6, H9N2, H5N2, H5N3 và H5N8. Dịch cúm A(H7N9) liên tiếp xảy ra tại Trung Quốc, từ năm 2013 đến năm 2018 đã có 5 đợt dịch được ghi nhận với tổng số 1.589 trường hợp mắc, 616 trường hợp tử vong; WHO và FAO thông báo ghi nhận sự biến đổi gien từ độc lực thấp sang độc lực cao của vi rút cúm A(H7N9); tại quốc gia này cũng ghi nhận các trường hợp mắc cúm A(H5N6), A(H9N2). Bệnh cúm A(H5N1) đã có xu hướng giảm, nhưng vẫn tiếp tục xảy ra tại một số quốc gia, tích lũy từ năm 2003 đến tháng 9/2020 ghi nhận 861 trường hợp mắc, 455 trường hợp tử vong tại 17 quốc gia. Tại Việt Nam, từ năm 2015 đến nay không ghi nhận trường hợp mắc cúm A(H7N9), cúm A(H5N1), cúm A(H5N6) trên người, tuy nhiên thường xuyên ghi nhận các ổ dịch cúm A(H5N1), cúm A(H5N6) trên gia cầm tại nhiều tỉnh, thành phố, hiện vẫn có nguy cơ rất cao lây nhiễm và bùng phát dịch bệnh trên người. Từ năm 2006, hệ thống giám sát cúm quốc gia của Việt Nam gồm 15 điểm giám sát được thành lập , hiện nay tiếp tục duy trì 8 điểm giám sát. K ết qu ả giám sát trọng đ i ể m HCC đ ã cung c ấ p nhiều th ô ng tin v ề dịch t ễ học , vi rút học cần thiết cho việc l ậ p k ế hoạch, hướng dẫn , định hướng cho các hoạt đ ộng và ch í nh sách phòng chống b ệ nh cúm tại Vi ệ t Nam. Các số liệu giám sát trọng đ i ể m HCC cho thấy các vi rút cúm lưu hành quanh năm ở Việt Nam , với t ỉ l ệ dương t í nh với vi rút cúm hàng năm khoảng 21% trong tổng số trường hợp HCC đến khám và đ ược lấy m ẫ u tại các điểm gi á m sát trọng đ i ể m ; t ỉ l ệ dương t í nh với vi rút cúm ở các bệnh nhân nhi ễ m trùng đ ường hô hấp cấp t í nh nặng (SAR I) và bệnh nhân vi ê m ph ổ i nặng ngh i do vi rú t dao đ ộng tr ong khoảng từ 12% đến 17%. K ế t qu ả x é t nghiệm h à ng năm cho thấy vi rút cúm lưu hành quanh n ă m bao gồm các t ýp vi rút cúm A( H 1N 1 ) , A( H 3N2) , vi rút cúm B thuộc c ả 2 dòng Victoria và cúm B dòng Yamagata. Hiện nay hướng dẫn giám sát trọng điểm HCC được lồng ghép trong “K ế hoạch gi á m sát trọng đi ể m hội ch ứ ng cúm , nhiễm trùng đ ường h ô h ấ p cấp tính nặng và bệnh tay chân miệng tại Việt Nam giai đ oạn 2017-2020 ” ban hành k è m theo Quyết định s ố 4608/ Q Đ-BYT ngày 11 tháng 10 năm 2017 c ủ a Bộ Y tế. Tuy nhiên , qua quá tr ì nh th ự c hiện có một s ố v ấ n đ ề b ấ t cập , nhất là cách thức l ấ y m ẫu b ệ nh ph ẩ m theo ngày và việc báo c á o kết quả gi á m sát, v ì vậy cần sửa đ ổ i , b ổ sung v à xây dựng Hướng dẫn giám s á t trọng điểm HCC nhằm b ả o đả m ch ấ t lượng gi á m sát, tăng cư ờ ng sự th ố ng nh ấ t v à t í nh kh ả thi trong thực hiện giám sát tr ê n toàn quốc. II. MỤC TIÊU 1 . Mô t ả đ ặc điểm dịch tễ các trường hợp cúm theo các y ế u t ố thời gian, địa điểm v à con người. 2. Xác định đ ặc t í nh kháng nguy ê n, t í nh kháng thuốc, đ ặc đi ể m di truyền c ủ a các ch ủ ng vi rút cúm lưu hành v à phát hiện sớm các chủng vi rút cúm mới. 3. Cung c ấ p thông tin cho việc đá nh gi á gánh nặng bệnh cúm , dự báo dịch b ệ nh cúm và chia s ẻ thông tin với h ệ thống gi ám sát cúm toàn cầu. III. PHƯƠNG P H ÁP VÀ NỘI DUNG GI Á M S Á T 1 . Điểm giám sát a) Tiêu chu ẩ n lựa chọn điểm giám sát: - Đ ại diện cho khu vực thực hiện gi á m s á t (mức độ giao lưu, mật độ d â n cư, th à nh thị , nông thôn, đ ặc điểm kinh tế x ã hội). - Điểm giám sát bao g ồ m các đơn vị dự ph ò ng v à điều trị cam kết hợp tác chặt chẽ , có đ ội ngũ c á n bộ đủ n ă ng lực , khả năng thực hi ệ n c á c hoạt đ ộng chuyên môn giám sát trọng đ iểm, c ó khả n ă ng duy trì l â u d à i các hoạt đ ộng giám sát. Ưu tiên nh ữ ng điểm có th ể lồng ghép giám sát các bệnh truyền nhiễm khác và c ó lưu lượng bệnh nhân đ ến khám đủ l ớ n. b) S ố lượng điểm giám sát: căn c ứ nguồn l ực v à kh ả năng triển khai thực hiện, m ỗ i khu vực chọn số lượng điểm gi á m sát phù hợp. c) Lựa chọn khoa, ph ò ng thực hiện giám sát HCC tại đi ể m giám sát: Cơ s ở khám b ệ nh , chữa b ệ nh tri ể n khai khám chọn các trường hợp HCC tại các khoa khám bệnh hoặc phòng khám bệnh, bao gồm c ả phòng khám nhi khoa và người l ớ n. 2. Đ ịnh nghĩa trường hợp hội chứng cúm cho giám sát Là trư ờ ng hợp nhiễm trùng đ ường hô hấp c ấ p tính với các tiêu chuẩn sau: - Sốt ≥ 38°C - Ho - Khởi phát trong vòng 10 ngày 3. Các bư ớ c thực hiện giám sát Bước 1 : Lựu chọn trường h ợ p hội chứng cúm Cơ sở kh á m bệnh, ch ữ a b ệ nh thực hiện khám s à ng lọc và ghi nhận t ấ t cả các trường hợp HCC ph ù hợp định nghĩa trư ờ ng hợp hội ch ứ ng c ú m cho giám sát đ ược phát hi ệ n hàng ngày từ Thứ 2 đ ế n Thứ 6 h à ng tuần. Đ ả m b ả o lựa chọn 10 b ệ nh nhân HCC/tuần để đ iều tra và lấy m ẫ u xét nghiệm. Ưu tiên lựa chọn những trường hợp HCC đầu tiên trong ngày, tốt nhất lấy 2 mẫu/ngày, nếu không đ ủ 2 m ẫ u c ó th ể l ấ y b ù v à o ng à y tiếp theo hoặc c ó thể l ấ y nhiều hơn 2 m ẫ u/ngày nhưng không qu á 5 m ẫ u/ngày. N ế u đế n hết Th ứ 6 mà không đ ủ 10 m ẫ u th ì dừng lại và không thực hiện l ấ y b ù trong ngày Th ứ 7 , Chủ nhật và tuần tiếp theo. Bước 2: Đ iều tr a, lấy mẫu và báo cáo Cơ s ở khám bệnh, ch ữ a bệnh tiến hành điều tra, l ấ y m ẫ u v à báo cáo như sau: - Thực hiện đ iều tra th ô ng tin theo Phiếu điều tra trường hợp HCC (M ẫ u 1 - Phụ lục 2). - Thực hi ệ n lấy m ẫ u bệnh ph ẩ m các trư ờ ng hợp H CC đ ược lựa chọn (theo hư ớ ng d ẫ n tại Phụ lục 1 ) v à điền phiếu l ấ y m ẫ u bệnh phẩm trường hợp hội ch ứ ng cúm (M ẫ u 4 - Phụ lục 2). - Thục hiện báo cáo hoạt động giám sát h à ng tuần theo B á o cáo tuần (M ẫ u 2 - Phụ lục 2). B ướ c 3. Đ óng gói , bảo qu ả n và vận chuyển bệnh phẩm - Đó ng g ó i , bảo qu ả n m ẫ u bệnh ph ẩ m: Cơ s ở khám b ệ nh , chữa bệnh thực hiện đóng g ó i v à b ả o qu ả n mẫu bệnh phẩm (theo hư ớ ng d ẫ n tại Phụ l ục 1). - Vận chuyển m ẫ u bệnh phẩm: m ẫ u bệnh phẩm phải được vận chuyển từ t ỉ nh t riể n khai giám sát về Viện Vệ sinh dịch t ễ (VSDT), Viện Pasteur khu vực đảm b ả o ít nhất 1 lần/tuần đ ể thực hiện xét nghiệm h à ng tuần. Cơ s ở khám bệnh, ch ữ a bệnh vận chuy ể n m ẫ u bệnh phẩm về Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (KSBT) t ỉ nh, th à nh ph ố hoặc Viện VSDT, Viện Pasteur khu vực. Trung tâm KSBT t ỉ nh, thành ph ố vận chuy ể n m ẫ u bệnh ph ẩ m v ề Viện VSDT, Viện Pasteur khu v ự c. Khi bàn giao mẫu bệnh phẩm, b ê n giao và b ê n nhận ph ả i k ý xác nhận vào “Sổ giao nhận bệnh phẩm - Phiếu điều tra trường hợp HCC - B á o c á o tuần” (M ẫ u 3 , Phụ lục 2) . Bước 4. Tiếp nhận mẫu bệnh phẩm, xét nghiệm và tr ả lời k ế t qu ả x ét nghiệm - Viện VSDT, Viện Pasteur tiếp nh ậ n mẫu bệnh phẩm, ti ế n hành xét nghiệm các m ẫ u bệnh phẩm (theo hướng dẫn tại Phụ lục 1 ) trước Thứ 5 hàng tuần đ ể đ ả m b ả o kết qu ả xét ngh iệ m được g ửi đế n các đ ơn vị liên quan đú ng thời gian quy định. - Viện VSDT, Viện Pasteur tr ả k ế t qu ả xét nghi ệ m cho các đ ơn vị gửi m ẫ u v à Trung t â m KSBT t ỉ nh, thành ph ố cùng địa b à n c ủ a đơn vị g ử i mẫu (theo M ẫ u 5 - Phụ lục 2) trước 16 h 00 Th ứ 6 h à ng tuần. Trong trư ờ ng hợp khẩn c ấ p cần xác nhận lại kết quả đ ể phục vụ công t á c điều trị, phòng ch ố ng dịch ... th ì Viện VSDT, Viện Pasteur sẽ thông báo cho các đi ể m giám s á t ngay khi c ó kết quả. - Đối v ớ i các tác nhân c ú m gia cầm như A(H5N 1 ) , A(H5N6) , A (H 7N9)... , tác nhân cúm không ph â n t ý p được, t á c nh â n g â y bệnh truyền nhiễm gây bệnh mới n ổ i ph ả i đư ợc thông b á o ngay theo quy đ ịnh hiện hành. Đ ố i với các tác nhân cúm A không ph â n t ý p đ ược, các Viện gửi m ẫ u b ệ nh ph ẩ m đến các phòng xét nghiệm tham chiếu đ ể xác đ ịnh. - Viện VSDT, Viện Pasteur hàng tháng thực hiện giải trình tự g e n tất cả các chủng vi rút c ú m ph á t hiện đ ược thông qua giám sát H CC (bao gồm cả nh ữ ng ch ủ ng vi r ú t cúm A không phân t ý p được) và không qu á 5 mẫu cho một chủng vi rút c ú m. Bước 5. Lưu m ẫ u và hủy m ẫ u bệnh phẩm Viện VSDT, Viện Pasteur thực hi ệ n lưu mẫu bệnh phẩm xét nghiệm. Thời gian lưu mẫu b ệ nh phẩm í t nh ấ t 1 năm. Sau đó nếu h ủ y mẫu th ì ph ả i tuân theo quy tr ì nh hủy mẫu và lưu hồ sơ theo quy trình của đơn vị. 4. Qu ả n lý số liệu v à quy đ ịnh báo cáo 4 .1 . Cơ sở khám bện h, ch ữ a bệnh - Báo c á o theo Phiếu đ iều tra trư ờ ng hợp HCC (M ẫ u 1 - Phụ lục 2). - B á o c á o tuần t ì nh h ì nh mắc HCC (M ẫ u 2- Phụ lục 2) trước 16 gi ờ Th ứ 3 c ủ a tuần k ế tiếp. Lưu ý: - Ch ỉ thống k ê số bệnh nh â n đ ế n khám và trường hợp HCC tại các khoa khám bệnh hoặc phòng khám bệnh tham gia giám sát. - Thống k ê số trường hợp HCC bằng cách rà soát danh sách bệnh nhân đ ế n kh á m ph ù hợp với đ ịnh nghĩa trường hợp HCC cho giám s á t. Phiếu đ iều tra trường hợp HCC và Báo cáo tuần t ì nh h ì nh m ắ c HCC đ ược gửi c ù ng với m ẫ u bệnh phẩm t ớ i Trung tâm KSBT t ỉ nh, th à nh ph ố hoặc c á c Viện VSDT, Viện Pasteur. 4.2. Viện Vệ sinh dịch tễ , Viện Pasteur Các Viện VSDT, Vi ệ n Pasteur qu ả n lý s ố liệu giám sát HCC của khu vực phụ trách. Vi ệ n VSDT Trung ương là đ ầu m ố i t ổ ng hợp v à quản l ý s ố liệu giám sá t trọng điểm H CC toàn quốc. - Các Viện VSDT, Viện Pasteur tổng hợp thông tin số liệu giám sát hàng tuần theo “B á o c á o tuần HCC của Viện VSDT, Viện Pasteur khu vực” (M ẫ u 6 - Phụ lục 2) gửi về Viện VSDT Trung ương và Cục Y tế dự phòng vào trước 16 gi ờ Th ứ 5 của tuần ti ế p theo. - Vi ệ n VSDT Trung ương là đầu mối tổng hợp th ô ng tin s ố liệu và thực hiện báo cáo tuần giám sát cúm toàn quốc và gửi Cục Y t ế dự phòng v à các Viện VSDT, Viện Pasteur vào trước 16 gi ờ Thứ 6 hàng tuần. - Các Viện VSDT, Viện Pasteur gửi bộ s ố l i ệ u phiếu đ iều tra trư ờ ng hợp HCC , báo c á o tuần v à kết qu ả xét nghiệm đ ược g ử i hàng quý cho Cục Y tế dự phòng và Vi ệ n VSDT Trung ương v à o trước ngày 15 của tháng đầu ti ê n c ủ a quý tiếp theo. - Các Trung tâm cúm Quốc gia (NIC) s ẽ thực hi ệ n việc chia sẻ thông tin với Công cụ giám sát vi rút cúm toàn cầu dựa trên web (F l uNet). - Viện VSDT Trung ương t ổ ng hợp số li ệ u báo c á o tuần c ủ a các khu vực và thực hi ệ n chia sẻ th ô ng tin trên Công cụ thu thập dữ li ệ u dịch t ễ học toàn cầu (Flu ID ). - Thực hiện báo cáo 6 tháng, báo c á o n ă m: Viện VSDT Trung ương t ổ ng h ợ p , báo c á o tổng hợp phân t í ch (kết qu ả giám sát, yếu t ố dịch t ễ liên quan, sự l ưu h à nh , sự biến đổ i của t á c nh â n, c á c ch ủ ng vi rút g â y bệnh) 6 tháng đầu năm trư ớ c ng à y 15 tháng 8 v à báo cáo n ă m trước ngày 15 tháng 02 cho Bộ Y tế (Cục Y tế dự phòng). Khi bộ Công cụ quản lý d ữ liệu giám sát trọng đi ể m HCC đ ược ban hành, các cơ s ở khám b ệ nh , ch ữ a bệnh, các Viện VSDT , Viện Pasteur thực hiện báo cáo trường hợp HCC, báo cáo tuần, kết quả xét nghiệm trên công cụ qu ả n lý d ữ li ệ u thay th ế cho việc báo c á o trên gi ấ y. IV. T Ổ CHỨC THỰC HIỆN 1. Cục Y t ế dự phòng - Tham mưu Bộ trư ở ng Bộ Y tế trong việc x â y dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện K ế hoạch giám sát HCC tr ê n phạm vi toàn quốc. - Ch ỉ đ ạo , đôn đốc , kiểm tra c á c địa phương, đ ơn vị tri ể n khai hoạt động giám sát HCC. - H ỗ trợ v à giải quyết th ủ tục nhập m ẫ u ngoại kiểm phục vụ công tác giám sát trọng điểm HCC. 2. Cục Qu ả n lý Khám, chữa bệnh - Ch ỉ đ ạo, hướng d ẫ n, đôn đốc các cơ s ở khám, ch ữ a bệnh thực hiện giám sát HCC. - Phối hợp với Cục Y t ế dự phòng tổ chức kiểm tra , giám sát việc thực hiện giám sát HCC. 3. Vụ Trang thiết bị và C ô ng trình y tế H ỗ trợ v à gi ả i quyết thủ tục nhập kh ẩ u sinh phẩm phục vụ công t á c giám sát trọng điểm HCC. 4. Vụ K ế hoạch - Tài chính Đ ề xuất c ấ p kinh ph í giám sát trọng đi ể m HCC hàng năm cho các Viện VSDT, Viện Pasteur theo kế hoạch đ ược Bộ Y t ế phê duyệt. 5. Viện Vệ sinh dịch t ễ , Viện Pasteur - Xây dựng k ế hoạch, tổ ch ứ c thực hi ệ n, ki ể m tra , giám sát, đ ôn đốc hoạt đ ộng giám sát HCC tại các bệnh viện tuyến trung ương, c á c đ ơn vị y tế tạ i các t ỉ nh, th à nh phố tr ê n địa b à n phụ trách. - Hướng d ẫ n , tập huấn, h ỗ trợ kỹ thuật giám sát , l ấ y m ẫu, b ả o quản, vận chuyển, xét nghiệm cho các đơn vị tham gia giám sát trên địa b à n phụ trách. - Đả m bả o sinh ph ẩ m , h ó a chất, vật tư t i ê u hao , dụng cụ cho vi ệc b ả o quản, vận chuyển v à x é t nghiệm. - Ti ế p nhận m ẫ u bệnh phẩm, phi ế u yêu cầu xét ngh i ệm , thực hi ệ n x é t nghiệm, qu ả n lý m ẫ u , lưu m ẫ u , gửi tham chiếu và ti ê u hủy m ẫ u bệnh phẩm theo quy đị nh. - Trả kết qu ả x é t nghiệm mẫu bệnh phẩm cho đ ơn vị gửi mẫu , Trung tâm KSBT t ỉ nh, thành ph ố c ù ng đ ịa b à n của đ ơn vị gửi m ẫ u và nơi trường h ợ p b ệ nh lưu trú. - Bả o đ ảm an toàn sinh học tại phòng xét nghiệm phù hợp với từng c ấ p độ. - Q u ả n lý toàn bộ s ố liệu dịch t ễ và x é t nghiệm bằng h ồ sơ đ iện tử. - Tổng hợp , ph â n tích dịch tễ v à kết quả xét nghiệm, thực hiện báo c á o đ ột xuất, báo c á o tuần, báo c á o 6 th á ng v à báo c á o năm. 6. Sở Y t ế c á c tỉnh, thành ph ố trực thuộc Trung ương - Ch ỉ đ ạo các cơ s ở khám bệnh, ch ữ a bệnh và các đ ơn vị li ê n quan thực hiện giám sát HCC theo đ úng nội dung v à yêu cầu c ủ a kế hoạch đã đ ược phê duyệt. - Tổ chức ki ể m tra, gi á m s á t việc thực hiện giám sát HCC tại c á c cơ sở khám bệnh, chữa bệnh v à tại các đ ơn vị c ó liên quan. - B ố t rí đ ầ y đủ nhân lực, trang thiết bị, kinh phí cho thực hiện giám sát HCC tại đ ịa phương. 7. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật, Trung tâm Y t ế dự phòng t ỉ nh, th à nh ph ố - Tham mưu S ở Y tế ch ỉ đ ạo các cơ sở khám bệnh, ch ữ a bệnh và c á c đ ơn vị liên quan thực hiện giám sát HCC theo đ úng nội dung v à yêu cầu c ủ a k ế hoạch đ ã đ ược phê duyệt. - Ti ế p nhận, b ả o quản, vận chuyển m ẫ u bệnh phẩm về Viện VSDT, Viện Pasteur khu vực. - Đ ôn đố c , ki ể m tra các hoạt động giám sát HCC trên đ ịa b à n. 8. Các cơ s ở khám bệnh, chữa bệnh - Sử dụng thiết bị , nguồn lực sẵn c ó tại cơ s ở khám bệnh, ch ữ a bệnh để thực hiện việc b ả o qu ả n mẫu bệnh phẩm theo quy đ ịnh. - Xây dựng k ế hoạch, bản mô t ả chi tiết cho từ ng hoạt đ ộng giám sát HCC tại đ ơn vị. - Kh á m, phát hiện đố i tượng giám sát , đ iều tra theo m ẫ u phiếu, lấy m ẫ u , bảo qu ả n m ẫ u bệnh phẩm. - B ả o đả m an toàn sinh học và ch ấ t lượng m ẫ u bệnh phẩm. - B ả o qu ả n và vận chuy ể n m ẫ u bệnh ph ẩ m về Trung t â m KSBT t ỉ nh, thành phố hoặc Viện VSDT, Vi ệ n Pasteur khu v ực. - B áo cáo các trường hợp HCC v à báo c á o tuần v à o Công cụ quản lý d ữ liệu giám sát trọng điểm HCC sau khi Công cụ qu ả n lý đ ược ban hành. - Báo c á o vào H ệ thống qu ả n lý giám s át bệnh truyền nhiễm đố i v ớ i các trường hợp HCC c ó kết quả xét nghiệm dương t í nh thuộc danh mục bệnh truyền nhi ễm theo quy đ ịnh tại Thông tư số 54/2015/TT-BYT ng à y 28 tháng 12 n ă m 2015 của Bộ Y tế . Phụ lục 1 : Hướng dẫn lấy mẫu, đ óng gói, b ả o quản, vận chu yể n, lưu trữ, x é t nghiệm hộ i chứng cúm I. Lấy mẫu, đ óng gói, b ả o qu ả n và vận chuyển bệnh phẩm 1. L ấ y mẫu bệnh phẩm 1 . 1 . Dụng cụ l ấ y m ẫ u - Dụng cụ lấy m ẫ u ngoáy dịch t ỵ hầu, m ẫ u ngoáy dịch họng c ó cán không phải l à calcium hay g ỗ , t ố t nhất l à sử dụng que c ó đ ầ u l à sợi tổng hợp. - Que đ è lư ỡ i. - Ố ng ly t â m hình chóp 15 m l , ch ứ a từ 2 đ ế n 3 m l môi trường vận chuyển vi rút ( ố ng đựng bệnh phẩm). - Lọ nhựa ( ố ng Falcon 50m l ) hoặc t ú i nylon để đ ó ng g ó i bệnh phẩm. - Băng, gạc có t ẩ m ch ấ t sát trùng. - C ồ n s á t trùng, bút ghi. - Găng tay không bột. - Khẩu trang y t ế . - B ì nh lạnh bảo qu ả n m ẫ u. 1.2. Lo ạ i bệnh phẩm và kỹ thuật lấ y m ẫ u bệnh phẩm 1.2.1. Loại mẫu bệnh phẩm L ấ y 02 lo ạ i mẫu b ệ nh phẩm tr ê n c ù ng bệnh nhân H CC bằng 02 qu e l ấ y mẫu riêng biệt và được để chung v à o ống ch ứ a môi trường vận chuy ể n. a) Đối với các điểm ch ỉ thực hiện giám sát trọng điểm HCC - M ẫ u ngoáy dịch t ỵ hầu và m ẫ u ngoáy dịch họng; hoặc - M ẫ u ngoáy dịch họng và mẫu ngoáy dịch m ũ i. b) Đối với c á c đ i ể m giám sát trọng đ iểm HCC k ế t h ợ p với giám sát trọng điểm COVID-19: M ẫ u ngoáy dịch tỵ hầu và m ẫ u ngoáy dịch họng. 1.2.2. K ỹ thuật l ấ y m ẫ u a) Kỹ thuật lấy m ẫ u ngoáy dịch t ỵ hầu - Y ê u cầu b ệ nh nh â n ngồi yên, mặt hơi ngửa, tr ẻ nh ỏ th ì phải c ó người lớ n gi ữ . - Người l ấ y bệnh phẩm nghiêng đầu bệnh nh â n ra sau khoảng 70 độ, tay đ ỡ ph í a sau cổ bệnh nh â n. - Tay kia đưa nhẹ nhàng qu e lấy mẫu vào m ũ i, vừa đ ẩ y vừa xoay giúp que l ấ y m ẫ u đi d ễ dàng v à o sâu 1 khoảng b ằ ng 1/2 đ ộ dài từ cánh m ũ i đ ế n dái tai c ù ng phía. Lưu ý: nếu chưa đạt được độ sâu như vậy mà cảm thấy có lực cản rõ thì rút que lấy mẫu ra và thử lấy mũi bên kia. Khi cảm thấy que lấy mẫu chạm vào thành sau họng mũi thì dừng lại, xoay tròn rồi từ từ rút que lấy mẫu ra - Gi ữ qu e l ấ y mẫu tại ch ỗ lấy m ẫu trong vòng 5 gi â y đ ể đ ả m b ả o dịch th ấ m t ố i đ a. - Từ từ xoay v à rút qu e lấy mẫu ra. - Đ ặ t đầu qu e l ấ y m ẫ u vào ống đ ựng bệnh ph ẩ m c ó chứa môi trường vận chuyển vi r ú t. Lưu ý, đ ầu que lấy mẫu phải nằm ngập hoàn to à n trong môi trư ờ ng v ậ n chuy ể n và n ế u qu e l ấ y mẫ u dài h ơn ố ng đựng môi trường vận chuy ể n cần b ẻ /c ắ t c á n que l ấ y m ẫ u cho ph ù hợp v ới độ dài của ố ng ch ứ a môi trư ờ ng vận chuy ể n. Que ngoáy dịch t ỵ hầu sẽ đ ược để chung vào ố ng môi trường ch ứ a que lấy dịch ngoáy họng. - Đ ó ng nắp , xiết chặt, bọc ngoài b ằ ng gi ấ y parafin (nếu có). Lưu ý: Đối với trẻ nhỏ đặt ngồi trên đùi của cha/mẹ, lưng của trẻ đối diện với phía ngực cha mẹ. Cha/mẹ cần ôm trẻ giữ chặt cơ thể và tay trẻ. Yêu cầu cha/mẹ ngả đầu trẻ ra phía sau. Đưa que lấy mẫu vô trùng vào thẳng phía sau một bên mũi (không hướng lên trên), dọc theo sàn mũi tới khoang mũi hầu H ì nh 1 : L ấy mẫu ngoáy dịch t ỵ hầu b) Kỹ thuật l ấ y m ẫ u ngoáy dịch họng - Y ê u cầu b ệ nh nhân há miệng to. - Dùng dụng cụ đ è nh ẹ nhàng lư ỡ i bệnh nh â n. - Đưa que lấy mẫu vào vùng hầu họng, miết và xoay tròn nhẹ 3 đến 4 lần tại khu vực 2 bên vùng a-mi-đan và thành sau họng để lấy được dịch và tế bào vùng họng. - Sau kh i lấy b ệ nh phẩ m , que lấy mẫu đ ược cho v à o ống đ ựng bệnh phẩm có ch ứ a môi trường vận chuy ể n vi rút đ ể b ả o qu ả n. Lưu ý , đ ầu que l ấ y mẫu phải n ằ m ngập hoàn toàn trong môi trư ờ ng vận chuy ể n v à nếu que l ấ y m ẫ u d à i hơn ố ng đ ựng môi trường vận chuyển cần b ẻ /c ắ t c á n que l ấy m ẫ u cho phù hợp với đ ộ d à i c ủ a ố ng chứa môi trường vận chuyển. - Đóng nắp, xiết chặt, bọc ngoài bằng giấy parafin (nếu có). Hình 2: L ấ y m ẫ u ngoáy dịch họng c) K ỹ thuật lấ y m ẫ u ngoáy dịch m ũ i - Yêu cầu bệnh nh â n ngồi yên , tr ẻ nh ỏ thì phải c ó người lớn gi ữ . - Người l ấ y bệnh phẩm nghi ê ng nhẹ đ ầu bệnh nhân ra sau , tay đỡ phía sau cổ bệnh nhân. Tay kia đ ưa nhẹ nhàng que l ấ y m ẫ u vào m ũ i khoảng 2cm , xoay que l ấ y mẫu vào th à nh m ũ i trong kho ả ng 3 giây. Sau khi l ấ y xong 1 bên m ũ i th ì dùng đú ng que lấy m ẫ u này để lấy với m ũ i còn lại. - Đặt que l ấ y m ẫ u v à o ố ng đựng bệnh phẩm c ó ch ứ a môi trư ờ ng vận chuy ể n. Lưu ý, đ ầ u que l ấ y m ẫ u ph ả i n ằ m ngập ho à n toàn trong môi trường vận chuyển v à nếu que l ấ y m ẫ u d à i h ơ n ống đựng môi trường vận chuyển cần b ẻ /c ắ t cán que l ấ y m ẫ u cho phù hợp với đ ộ dài của ống ch ứ a môi trư ờ ng vận chuyển. Que lấy dịch ngoáy m ũ i sẽ đ ược đ ể chung vào ố ng môi trường chứa que lấy dịch ngo á y họng - Đ ó ng n ắ p , xiết chặt, bọc ngo à i bằng g iấ y paraphin (nếu c ó ) Hình 3. Lấy mẫu ngoáy dịch mũi 2. Đóng g ó i, b ả o qu ả n, vận chuy ể n mẫu a) Đóng gói , b ả o qu ả n bệnh ph ẩ m - M ẫ u bệnh phẩm ngay sau khi lấy phải được cho v à o ống đựng bệnh ph ẩ m c ó ch ứ a môi trư ờ ng vận chuy ể n vi rút. - B ả o qu ả n mẫu trong điều ki ệ n nhiệt độ +2° C đến +8° C trước khi chuyển về phòng xét nghiệm của Viện VSDT, Viện Pasteur. Nếu bệnh phẩm không đ ược vận chuyển đế n ph ò ng xét nghi ệm của Viện VSDT, Viện Pasteur trong vòng 72 gi ờ k ể từ kh i lấy mẫu, các m ẫ u b ệ nh phẩm ph ả i đ ược b ả o quản trong â m 70° C (-70°C) và sau đó phải được gi ữ đó ng băng trong quá tr ì nh vận chuyển đế n phòng xét nghiệm. - Bệnh phẩm đ ược đó ng g ó i theo nguy ê n tắc 3 l ớ p đ ược quy đ ịnh theo tiêu chuẩn của B ộ Y tế tại Thông tư 40/2018/TT-BYT ngày 07 tháng 12 năm 2018 quy đị nh về quản lý mẫu bệnh ph ẩ m bệnh truyền nhiễm. - Kiểm tra thông tin trê n ống mẫu bệnh phẩm với thông tin trên phiếu điều tra đả m bảo trùng kh ớ p nhau. - Kiểm tra xem ống đ ựng mẫu bệnh phẩm đã đ ược nắp chặt, bọc ố ng b ằ ng giấy paraffin (n ế u c ó ) hoặc giấy th ấ m. - Đặt ố ng đựng mẫu bệnh phẩm trong t ú i ch ố ng th ấ m/ t ú i nylon hoặc hộp đ ựng có n ắ p v à đó ng kín. - Đặt t ú i/hộp chứa ố ng đ ựng mẫu bệnh phẩm v à o phích lạnh bảo qu ả n mẫu hoặc th ù ng cứng. - B ổ sung đủ túi/bình t ích lạnh vào trong phích/thùng đ ựng mẫu đ ể mẫu đ ược b ả o qu ả n ở nhi ệt đ ộ t ừ +2° C đế n +8° C , trong suốt quá tr ì nh v ậ n chuyển mẫu. - Đ ố i với mẫu đông, bổ sung đủ túi/bình tích lạnh đã đ ược đặ t t rong t ủ -70° C đ ể mẫu không bị tan b ă ng trong suốt quá trình vận chuyển. - Phiếu yêu cầu xét nghiệm đ ược đ ặt trong túi ch ố ng thấm/tú i nylon khác (không để chung phiếu v ớ i mẫu bệnh phẩm) và đ ặt trong ph í ch/th ù ng đ ựng mẫu c ó biểu tượng nguy hiểm sinh học đ ược quy đ ịnh b ở i WHO cho việc vận chuyển mẫu ph ẩ m sinh học. b) Vận chuyển mẫu - Mẫu b ệ nh ph ẩ m đ ược vận chuy ể n 2 l ầ n/ t uần t ừ đ iểm giám sát về Trung tâ m Ki ể m soát b ệ nh tật t ỉ nh, thành ph ố v à 1 l ầ n/tuần từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật t ỉ nh, th à nh ph ố về Viện VSDT, Viện Pasteur khu vực (ghi s ổ giao nhận b ệ nh phẩm). - Mẫu bệnh phẩm phải đ ược bảo quản trong nhiệt độ t ừ +2° C đ ế n + 8° C (hoặc tại -70° C nếu l à mẫu đ ông) trong su ố t quá tr ì nh vận chuy ể n. - Phiếu yêu cầu xét nghiệm v à phiếu đ iều tra trường hợp HCC ph ả i đ ược gửi k è m với mẫu b ệ nh ph ẩ m. - Các c ơ sở gửi mẫu c ầ n thông báo ngay cho phòng xét nghiệm khoảng thời gian dự ki ế n ph ò ng x ét nghiệm s ẽ nhận đ ược bệnh phẩm để cán bộ phòng x é t nghiệm có thể chuẩn bị cho việc nhận mẫu. - Lựa chọn các phương tiện, h ì nh thức vận chuyển đ ể đả m b ả o thời gian vận chuyển ngắn nh ất , trong khi vẫn phải đả m bảo điều kiện b ả o quản mẫu trong suốt quá trình vận chuyển. II. Nhận, b ả o qu ả n và lưu tr ữ bệnh phẩm tại phòng th í ngh iệ m 1. Nhận bệnh ph ẩm Khi bệnh ph ẩ m và phiếu y ê u cầu xét nghiệm đ ược chuy ể n đế n ph ò ng x é t nghiệm của Viện VSDT, Viện Pasteur, b ê n giao và b ê n nhận phải ký x á c nhận vào Sổ giao nhận bệnh ph ẩ m (Mẫu 3- Phụ l ục 2). Các mẫu bệnh phẩm s ẽ không được chấp nhận n ế u c ó một trong các v ấ n đề sau: - Thông tin mẫu không phù hợp với phiếu y ê u cầu xét nghiệm; - C ó hi ệ n tượng r ò r ỉ b ệ nh phẩm; - Không đủ lượng bệnh phẩm y ê u cầu; - Loại b ệ nh ph ẩ m không ph ù hợp; - Ố ng đ ựng bệnh ph ẩ m không có môi t rường vận chuy ể n; - Ố ng đ ựng b ệ nh phẩm ch ứ a môi tr ườ ng vận chuy ể n hết hạn s ử dụng ; - M ẫ u bệnh ph ẩ m bị tạp nhiễm; - Nhiệt đ ộ củ a phích lạnh không đả m b ả o y ê u cầu ; - Bệnh ph ẩ m được b ả o qu ả n ở nhiệt đ ộ +2° C đế n +8° C nhưng được chuy ể n đế n phòng xét nghiệm c ủ a c á c Viện VS D T , Vi ệ n Pasteur h ơ n 72 giờ sau khi l ấ y mẫu ; - Th ô ng tin c ủ a bệnh nh â n (t ê n , m ã s ố bệnh nh â n, tu ổ i...) hoặc/và th ờ i gian thu t hập mẫu tr ê n ố ng đ ựng mẫu b ị m ấ t hoặc kh ô ng trùng v ớ i phi ế u y ê u c ầ u x é t nghi ệ m. 2. B ả o quản và lưu trữ b ệ nh phẩm tại phòng x é t nghiệm - Các m ẫ u bệnh ph ẩ m ph ả i được bảo qu ả n tại nhiệt độ +2°C đến +8°C trong vòng 72 gi ờ sau khi lấy mẫu b ệ nh phẩm. Đối với các mẫu bệnh ph ẩ m sau 72 gi ờ chưa được g ử i đ ế n các Viện VSDT, Viện Pasteur khu vực thì ph ả i được b ả o qu ả n t ại t ủ -70°C hoặc thấp hơn. - Trường hợp ph ò ng x é t nghiệm c ủ a Viện khu vực không tiến hành x é t nghiệm mẫu bệnh ph ẩ m trong vòng 72 giờ sau khi lấy mẫu th ì b ả o qu ả n mẫu ở t ủ -7 0 °C hoặc th ấ p hơn. - Các m ẫ u bệnh ph ẩm sau khi tách chiết vật liệu di truyền ph ả i được b ả o qu ả n t ại t ủ -70°C hoặc thấp hơn. - T ất c ả các bệnh ph ẩ m cần được lưu mẫu , b ả o qu ả n ở t ủ -7 0 °C ít nh ấ t 1 năm sau khi l à m x é t nghiệm. Sau đ ó n ế u h ủ y mẫu th ì ph ả i tuân theo quy tr ì nh h ủ y mẫu v à lưu h ồ sơ theo quy tr ì nh của đơn vị. III. Quy tr ì nh x é t nghiệm 1 ) Kỹ thuật xét nghiệm - Áp dụng k ỹ thuật RT-PCR thông thư ờ ng/realtime RT-PCR với các c ặ p m ồ i, mẫu dò (probe) có tr ì nh tự như hướng dẫn của Tổ chức Y t ế th ế giới (WHO) hoặc Trung tâm Dự phòng v à Ki ể m soát dịch b ệ nh Hoa Kỳ (U. S CDC). - Áp dụng k ỹ thuật ph â n l ậ p v à gi ả i tr ì nh t ự gen đ ể ph â n tích đặc điểm vi rút học. 2) Lưu đ ồ quy trình xét nghiệm PHỤ LỤC 2. CÁC BIỂU MẪU T HỐNG KÊ, BÁO CÁO GIÁM SÁT HỘI CHỨNG CÚM M ẫ u 1 M ã số b ệ nh nh â n: ILI / _ _ /20 _ _/_ _ _ M ã t ỉ nh/ N ă m / Số thứ t ự PHIẾU ĐIỀU TRA TRƯỜNG HỢP HỘI CHỨNG CÚM (Phiếu này cần được gửi cùng với bệnh phẩm về các Viện VSDT, Viện Pasteur) Chú ý: Chỉ lấy mẫu bệnh phẩm cho những bệnh nhân có đầy đủ các tiêu chuẩn của Định nghĩa trường hợp HCC sau: 1. Sốt ≥ 38°C 2. Ho 3. Khởi phát trong vòng 10 ngày. T ê n bệ nh vi ện: ...................... ................................................................................................ 1. H ọ t ê n b ệ nh nhân: ……………………………………………………………………………….. 2. Giới: (khoanh tròn câu trả lời) 1. Nam 2. Nữ 3. Ngày, tháng, n ă m sinh: _ _/_ _/_ _ _ Tuổi (n ă m) ………… Tu ổ i tháng ( n ế u dưới 24 th á ng ) …… 4. Địa ch ỉ n ơ i ở thư ờ ng xuyên nh ấ t: Số : …………. Đ ư ờ ng phố / Th ô n ấp ………………………. Phư ờ ng/X ã : ……………………………….. Quận/huy ệ n: ………………………………………… T ỉ nh/Th à nh ph ố : ………………………….. Số đ iện thoại li ê n h ệ : ……………………………….. 5. Ngh ề nghiệp (khoanh tròn c â u tr ả lời ) 1. L à m việc nơi c ô ng s ở 5 . C ô ng nh â n 2. Ngh ỉ hưu 6. Làm việc tạ i c ơ s ở y t ế 3. L à m n ô ng nghiệp 7. L à m việc tại t r ườ ng học 4. Học sinh/sinh vi ê n 8. Nghề kh á c (ghi r õ ): ………. 6. Ngày kh ở i phát bệnh: _ _ / _ _ /20 __ (ngày/th á ng/năm) 7. Trong vòng 7 ngày t r ư ớc khi được l ấ y mẫu bệnh ph ẩ m, b ệ nh nh â n có dùng thu ố c Os e l t amivir (T a mi f lu) không? 1. C ó 2. Không 3. Không bi ết 8. Trong v ò ng 7 ng à y trước khi khởi phát, b ệ nh nhân c ó ti ế p x ú c gần với người m ắ c bệnh đ ường h ô h ấ p c ấ p không? 1 . Có 2. Không 3 . Không bi ết N ế u c ó, người đó c ó dùng thuốc Os e ltamivir không? 1 . Có 2. Kh ô ng 3 . Không biết 9. Trong vòng 12 tháng trước khi bị b ệ nh, bệnh nhân có được t iê m v ắc xin phòng c ú m kh ô ng? 1. Có 2. Không 3. Không b i ế t N ế u có , khi n à o? _ _ / _ _ /20 __ (ngày/ t háng/n ă m) 10. T ì nh tr ạ ng sức kh ỏe , bệnh lý kèm theo: Bệnh đ ường h ô h ấ p mạn t í nh □ C ó □ Không □ Không r õ Bệnh t im mạch m ạ n tính □ C ó □ Không □ Không r õ Bệnh đ ái th á o đ ư ờ ng □ C ó □ Không □ Không r õ Suy gi ả m mi ễ n dịch □ C ó □ Không □ Không r õ Mang thai (n ế u l à n ữ ) □ C ó □ Không □ Không r õ B ệ nh lý khác (ghi r õ ) □ C ó □ Không □ Không r õ 11. Ng à y đ iều tr a : _ _ / _ _/ 20 __ (ngày/ t h á ng/n ă m) Bác sỹ khám và ghi phiếu (ký, họ tên) Cán bộ điều phối của đơn vị giám sát (ký, họ tên) M ẫ u 2 B Á O CÁO TU Ầ N Tình hình mắc hội chứng cúm Mã số báo cáo tuần: BCT/_ _/20_ _/_ _ Mã tỉnh/năm/số thứ tự tuần Tên bệnh viện: ……………………………………………………………………………………. Tu ần [_________] ( t ừ Thứ hai ngày: / /20 …. đ ế n Ch ủ nh ật ngày: / /20…..) 1 . Tổng s ố trường hợp HCC trong tuần tại phòng khám triển kha i giám sát: [______] bệnh nhân* Số lượng bệnh nhân theo nhóm tuổi 0 đến < 2 tuổi 2 đến < 5 5 đến < 15 tuổi 15 đến < 50 tuổi 50 đến < 65 tuổi ≥ 65 tuổi ……….. ……….. ……….. ……….. ……….. ……….. 2. T ổ ng s ố bệnh nhân đ ế n khám trong tu ầ n t ạ i các khoa/ phòng triển khai gi á m s á t: [ ______ ] bệnh nh â n* 3. Danh sách các trường hợp hội chứng cúm được lấy mẫu trong tuần: STT Họ và Tên Tuổi ** Giới Địa chỉ (ghi rõ xã, huyện, tỉnh/thành phố) Ngày khởi phát Ngày khám bệnh Ngày lấy mẫu 1 / /20…. / /20…. / /20…. 2 / /20…. / /20…. / /20…. 3 / /20…. / /20…. / /20…. 4 / /20…. / /20…. / /20…. 5 / /20…. / /20…. / /20…. 6 / /20…. / /20…. / /20…. 7 / /20…. / /20…. / /20…. 8 / /20…. / /20…. / /20…. 9 / /20…. / /20…. / /20…. 10 / /20…. / /20…. / /20…. Ngày tháng năm 20…. Điều phối viên bệnh viện Chú ý : * Ch ỉ thống kê s ố trường hợp HCC và số bệnh nhân đến khám tại các khoa/phòng tham gia giám sát. Thống kê số trường hợp HCC bằng cách rà soát danh sách bệnh nhân đến khám phù hợp với định nghĩa trường hợp HCC. ** Đối với trẻ em dưới 2 tuổi cần ghi rõ tháng tuổi H ư ớn g dẫn ghi m ã s ố bệnh nhân v à mã số báo cáo tuần 1. Mã s ố bệnh nhân - M ỗ i bệnh nhân HCC sẽ c ó một m ã s ố riêng để quản lý thông tin dịch t ễ v à kết quả x ét nghiệm. M ã s ố bệnh nh â n là m ã s ố duy nh ấ t, không trùng lặp. C ấ u trúc c ủa m ỗ i mã s ố bệnh nhân bao gồm các thành phần như sau: ILI /M ã t ỉ nh/năm/số thứ tự trường h ợ p H CC (3 ch ữ số) V í dụ: ILI/24/2020/036 là mã s ố c ủ a trường hợp HCC th ứ 36 , năm 2020 tại TTYT huy ệ n Cao Lộc , t ỉ nh Lạng Sơn. M ã t ỉ nh (t ư ơng tự giám sát vi ê m phổi nặng do vi r ú t) được quy định như sau: Điểm giám sát Tên t ỉ nh, th à nh ph ố , đơn vị M ã s ố Trung tâm Y tế huyện Cao Lộc L ạ ng Sơn 24 BV huyện Kiến Xương Thái Bình 41 BV ĐK khu v ự c Ninh H ò a Kh á nh Hòa 65 Trung tâm Y tế huyện Phú Vang Th ừ a Thiên Huế 53 BV Đ K vùng Tâ y Nguyên Đắ k Lắk 63 BV ĐK tỉ nh Kon Tu m Kon Tu m 58 Trung t â m Y tế huyện Xuân Lộc Đồng Nai 81 Trung tâm Y tế huyện Cá i B è Tiền Giang 86 Lưu ý : M ã số bệnh nhân ph ả i được ghi t rê n phiếu đ iều tra trư ờ ng hợp HCC (Mẫu 1 ), Phiếu l ấ y mẫu bệnh phẩm b ệ nh nhân HCC (Mẫu 4) và K ế t qu ả x é t nghiệm H CC (Mẫu 5). 2. M ã s ố b á o cáo tuần M ã s ố báo cáo tuần là m ã số duy nhất cho một tuần đối với một điểm giám sát trong h ệ thống . C ấu trúc c ủ a m ã s ố b á o cáo tuần bao gồm 3 th à nh phần sau: BCT/M ã t ỉ nh/n ă m/s ố của tuần trong năm V í dụ: BCT/24/2020/26 là tuần thứ 26 năm 2020 c ủ a điểm giám sát Trung tâm Y tế huyện Cao Lộc , t ỉ nh Lạng Sơn. M ẫ u 3 S Ổ GIAO NHẬN BỆNH PH Ẩ M - PHIẾU ĐI Ề U TRA TRƯỜNG H Ợ P HCC - BÁO CÁO TUẦN Số tuần Thời gian giám sát Ngày giao - nhận (VD Thứ 5, ngày……) Số bệnh phẩm HCC Số phiếu thông tin trường hợp HCC (Mẫu 1) Số phiếu thống kê hàng tuần (Mẫu 2) Chữ ký và tên người giao Chữ ký và tên người nhận 1. Từ…………… đến…………. 2. Từ…………… đến…………. 3. Từ…………… đến…………. 4. Từ…………… đến…………. Lưu ý: - Những b ệ nh ph ẩ m không có phi ế u th ô ng tin trường h ợ p H CC (hoặc ngược lại) được coi là không có giá trị - Mỗi lần bàn giao cần có đầy đủ chữ k ý người giao, người nhận để tránh tình trạng th ấ t lạc phi ế u/ bệ nh phẩm. M Ẫ U 4 Tên đơn v ị : ………………………………………………… Mã s ố bệnh nhân: ILI / _ _ /20 _ _ / _ _ _ Mã t ỉ nh/Năm/Số thứ t ự PHIẾU L Ấ Y M Ẫ U BỆNH PH Ẩ M TRƯ Ờ NG HỢP HỘI CH Ứ NG CÚM Họ tên: …………………………… Tu ổ i: _ _ giới: □ Nam □ N ữ B ệ nh vi ệ n: ……………………………………………….. Khoa: ………………………………… Đ ịa ch ỉ tại nơi bệnh khởi phát: S ố nhà: …………………….. Đường/Thôn ấ p ……………….. Xã/phường: ……………… Quận/huyện: …………………….. T ỉ nh/TP: ……………………….. Ngày khởi phát: _ _ / _ _ /20 __ Mẫu bệnh phẩm: - Mẫu ngoáy dịch t ỵ hầu v à mẫu ngoáy dịch họng □ - M ẫ u ngoáy dịch họng và mẫu ngoáy dịch m ũ i □ Thời đi ể m thu thập bệnh phẩm: __ giờ, ngày _ _ / _ _ /20 _ _ L ầ n xét nghiệm thứ □ Bác sỹ yêu cầu xét nghiệm (ký, họ và tên) Người lấy mẫu (ký, họ và tên) M Ẫ U 5 Viện VSDT/Pasteur:……….. Khoa/phòng: ……………………… CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc --------------- N gày …. tháng …. năm 20…. K Ế T QUẢ XÉT NG H IỆM HỘI CH Ứ NG C Ú M Từ ngày………đến……… STT Mã số bệnh nhân Họ và tên Tuổi* Giới Địa chỉ Ngày khởi phát Giờ, ngày lấy mẫu Ngày nhận mẫu Đơn vị gửi mẫu Kỹ thuật xét nghiệm Kết quả xét nghiệm** Ghi chú 1 ILI/_ _/20_ _/_ _ _ 2 ILI/_ _/20_ _/_ _ _ 3 ILI/_ _/20_ _/_ _ _ 4 ILI/_ _/20_ _/_ _ _ 5 ILI/_ _/20_ _/_ _ _ 6 ILI/_ _/20_ _/_ _ _ 7 ILI/_ _/20_ _/_ _ _ 8 ILI/_ _/20_ _/_ _ _ 9 ILI/_ _/20_ _/_ _ _ 10 ILI/_ _/20_ _/_ _ _ Lưu ý: * Đố i với tr ẻ e m dưới 2 tu ổ i cần ghi r õ tháng tu ổ i ** Quy đị nh viết t ắt k ế t qu ả : A / H 1 N 1 pdm , A/ H 3N2, B, Cúm khác. K ế t qu ả đ ồng nhi ễ m ghi cụ th ể từng t á c nh â n, cách nhau b ằ ng d ấ u ph ẩ y Người thực hiện xét nghiệm Phụ trách phòng xét nghiệm M ẫ u 6 Viện VSDT/Past e ur: ……………………. BÁO CÁO TUẦN HCC CỦA VIỆN VSDT/PASTEUR KHU VỰC B áo cáo tuần th ứ năm 20 ……… ( t ừ ngày …… / ….. / ……. đế n ngày ….. / ….. / …… ) B ả ng 1: Báo c á o t ổ ng hợp s ố b ệ nh nh â n đến khám d o các nguyên nhân, số trư ờ ng hợp HCC đến khám v à lấy mẫu trong tuần STT (1) T ê n Bệnh viện (2) Tổng s ố b ệ nh nh â n đế n kh á m (3) T ổ ng s ố HCC (4) Phân b ố nh ó m tuổi của t ổ ng số H CC (5 ) Tổng s ố HCC l ấy mẫu (6) 0 đế n < 2 tuổi 2 đế n < 5 tuổi 5 đế n < 1 5 tuổi 15 đế n < 6 5 tuổi 50 đế n < 65 tuổi ≥ 65 t u ổ i 1 2 Tổng s ố (3): T ổ ng s ố trường hợp HCC đ ế n kh á m do tất cả các nguyên nhân t ạ i phòng khám tham gia giám sát HCC B ả ng 2: K ế t qu ả x é t nghiệm mẫu được l ấ y tr o ng tuần Tên bệnh viện Số mẫu xét nghiệm Số mẫu dương tính với các vi rút cúm Tổng số mẫu dương tính A(H1N1)pdm A(H3N2) B Các vi rút cúm khác Đồng nhiễm Tổng s ố Thông tin cụ th ể về các trường hợp (+) với các vi rút cúm khác: …………………………………………………………………………………. Th ô ng tin cụ th ể về các trường hợp đồng nhi ễ m các vi rút cúm: …………………………………………………………………………………. B ả ng 3: K ế t quả xét nghiệm mẫu cộng d ồ n đ ế n tu ầ n ……….. T ê n b ệ nh viện Số mẫu xét nghiệm Số mẫu dương tính với các vi rút cúm Tổng số mẫu dương tính A(H1N1)pdm A(H3N2) B Các vi rút cúm khác Đồng nhiễm Tổng s ố Thông tin cụ th ể về các trường hợp (+) với các vi rút cúm khác: …………………………………………………………………………………. Th ô ng tin cụ th ể về các trường hợp đồng nhi ễ m các vi rút cúm: …………………………………………………………………………………. Một số lưu ý về số li ệ u: 1. Các vi rút c ú m khác: các vi rút c ú m đ ộc lực cao bao gồm cúm A(H5N 1 ) , A(H7N9) , các vi rút cúm chưa định được t ý p th ì ghi cụ th ể về tý p (nếu c ó ) và số lượng. 2. Các m ẫ u đ ồ ng nhiễm s ẽ ghi v à o cả ô đồng nhiễm v à v à o t ừ ng tác nh â n đồng nhiễm. VD: 01 đồng nhi ễ m A(H3N2) v à B s ẽ t í nh thành 01 A(H3N2), 01 B và 01 đ ồ ng nhi ễ m.