TCVN6259-2B:2003

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6259-2B:2003 về Quy phạm phân cấp và đóng tàu biển vỏ thép - Phần 2B: Kết cấu thân tàu và trang thiết bị tàu dài từ 20 mét đến dưới 90 mét TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 6259-2B:2003 QUY PHẠM PHÂN CẤP VÀ ĐÓNG TÀU BIỂN VỎ THÉP - PHẦN 2B: KẾT CẤU THÂN TÀU VÀ TRANG THIẾT BỊ - TÀU DÀI TỪ 20 MÉT ĐẾN DƯỚI 90 MÉT Rules for the classi f ication and construction of sea-going steel ships - Part 2-B: Hull construction and equ i pme n t of ships of 20 and less than 90 metres in length CHƯƠNG 1 QUI ĐỊNH CHUNG 1.1. Phạm vi áp dụng và thay thế tương đương 1.1.1 . Phạm vi áp dụng 1 . Những qui định trong Phần này được áp dụng cho các tàu v ỏ thép có chi ề u dài từ 20 mét đến dưới 90 mét , có hình dáng t h ô ng thường, vùng hoạt động không hạn chế. 2 . Đối với những tàu có vùng hoạ t động hạn chế, kết cấu thân tàu, tr ang thiết bị và kích thước cơ cấu có thể đ ược thay đổi phù hợp với đi ề u kiện khai thác theo những qui định bổ sung ở Chương 24 . 3 . Khi áp dụng những qui định tương ứng của Phần này cho các tàu không áp dụng những qui định ở Phần 11 “ Mạn kh ô” , thì L f được lấy bằng L và B f đ ược lấy bằng B . 4 . Tàu hàng khô thực hiện chuyến đi quốc tế và có tổng dung tích từ 500 trở l ê n phải th ỏa mãn qui định của Chương 31 Phần 2-A 1.1.2 . Tr ườn g hợp áp dụng đ ặ c biệt Đối với t àu có chiều dài nhỏ hơn 30 mét hoặc đối với nhũng tàu mà vì lý do riêng nào đó không thể áp dụng trực tiếp những qui định của Phần này, kết cấu thân tàu, tr ang bị, bố trí và kích thước c ơ cấu phải được Đăng kiểm xem xét và quyết định trong từng trường hợp cụ thể, mặc dù đ ã có những qui định ở 1.1.1 . 1.13 . Các tàu có hình dáng và tỉ s ố kích thước khác thường hoặc tàu dùng để chở hàng đặc biệt Đối với các tàu có hình dáng và tỉ số kích thước khác thường hoặc tàu dùng để chở hàng đặc biệt, những qui định có liên quan đến kết cấu th â n tàu, trang t hiết bị, bố trí và kích thước cơ cấu sẽ được qui định riêng dựa trên những nguyên t ắ c chung của Qui phạm thay cho những qui định ở Ph ầ n này. 1.1.4 . Thay thế tương đương K ế t cấu thân tàu, t rang thiết bị, bố trí và kích thước cơ cấu của t àu khác với những qui định của Phần này sẽ được Đăng kiểm chấp nhận nếu xét thấy chúng tương đ ư ơn g với những qui định ở Phần này. 1.2. Qui định chung 1.2.1 . (b ỏ ) 1.2.2 . Ổn định Những yêu cầu ở Phần này được áp dụng cho các tàu đ ã có đủ ổn định ở tất cả các tr ạng thái. Đăng kiểm nhấn mạnh r ằ ng các cơ quan thiết kế tàu, đóng tàu và ch ủ tàu phải quan tâm đặc biệt đến tính ổn định của tàu tr ong quá trình đóng mới và khai thác. 1.2.3 . Kết cấu phòng chống cháy và phương tiện thoát nạn Kết cấu phòng chống cháy v à phương tiện t hoá t nạn phải thỏa mãn các qui địn h ở Phần 5 . 1.2.4 . Thiết bị đ ể kiểm tra Ở các khoang mũi, khoang đu ô i, két sâu, khoang cách li và các không gian kín, trừ những khoang được sử dụng riêng để chứa nhi ê n liệu và dầu b ô i trơn, phải có thang d i động, thang cố định hoặc các thiết bị khác để có thể tiến hành công việc kiểm tra b ê n trong một cách an toàn. 1.2.5 . L ê n đà Tất cả các tàu nếu đã quá 6 tháng sau khi hạ thủy mà chưa xuất xưởng được th ì nên đưa lên đà để kiểm tra. 1.3. Vật liệu, kích thước cơ cấu, mối hàn và liên kết mút của cơ cấu 1.3.1 . Vật liệu 1 . Nh ữ ng yêu cầu có li ê n quan đến kết cấu thân tàu và trang thiết bị ở Phần này được dựa trên cơ s ở sử dụng các loại vật liệu phù hợp với những yêu cầu ở Phần 7-A . 2 . Nếu sử dụng thép có độ bền cao, kết cấu và kích thước của cơ cấu thân tàu phải thỏa mãn những yêu cầu ở (1) đến (3) sau đây : (1) Mô đun chống uốn của tiết diện ngang thân tàu phải không nhỏ hơn trị số mô đun chống uốn của tiết diện ngang thân tàu tính theo Chương 13 nhân với hệ số sau đây : 0,78 Nếu dùng thép có độ bền cao A32, D32, E32 và F32 qui định ở Chương 3 Phần 7-A 0,72 Nếu d ùng thép có độ bền cao A36, D36, E36 v à F36 qui định ở Chương 3 Phần 7-A Việc sử dụng của các loại thép này phải được Đăng kiểm xem xét và quyết định trong từng trường hợp cụ thể. (2) Chiều dày t ô n boong, tôn bao, mô đun chống uốn của các nẹp gia cường và kích thước cơ cấu khác phải được Đăng kiểm xem xét và quyết định trong từng trường hợp cụ thể. (3) Nếu thép có độ bền cao nằm ngoài qui định (1) được sử dụng, kết cấu và kích thước cơ cấu của tàu phải được Đăng kiểm xem xét trong từng trường hợp cụ thể. 3 . Nếu sử dụng các vật liệu không qui định ở Phần 7-A , thì việc sử dụng vật liệu và kích thước cơ cấu tương ứng phải được Đăng kiểm xét duyệt đặc biệt. 4 . Nếu thép kh ô ng gỉ hoặc thép được phủ vật liệu không g ỉ qui định ở chương 3 Phần 7-A được dùng để chế tạo kết cấu chí n h thân tàu thì việc sử dụng vật liệu này và kích thước cơ cấu phải th ỏa mãn điều kiện sau: (1) Những yêu cầu ở -2 phải được áp dụng với hệ số (K) liên quan đến các qui định nêu ở -2 . Hệ số (K) được lấy trị số làm tròn đến ba chữ số thập phân nh ư ng không được nhỏ hơn 0,72 K = f {8,81( s y /1000) 2 - 7,56( s y /1000) + 2,29} Trong đ ó: s y : Trị số nhỏ nhất của giới hạn chảy hoặc giới hạn chảy qui ước của thép không gỉ ho ặ c thép phủ vậ t liệu kh ô ng gỉ qui đ ị nh ở Chương 3 Phần 7-A (N/mm 2 ). f : Trị số xác định theo công thức sau: 0,0025( T -60) + 1,00 Nếu T lớn hơn 100 0 C t hì trị số này được Đăng kiểm x e m x é t ri ê ng. T : Nhiệt đ ộ hàng hóa lớn nh ấ t t iếp xúc với vật li ệ u này. Nếu nhiệt đ ộ này nhỏ hơn 60 0 C t h ì T l ấ y bằng 60 0 C (2) Nếu vật liệu được dùng có t ác dụng hữu hiệu trong việc chống ăn mòn của hàng h óa dự kiến chuyên ch ở t hì Đăng kiểm có thể chấp nhận gi ả m kích thước cơ cấu so với qui định trong yêu cầu có liên quan. 5 . Việc sử dụng vật liệu đóng tàu hoạt đ ộng ở v ùn g biển hạn chế có thể được Đ ă ng kiểm mi ễ n gi ả m trong từng trường hợp cụ thể. 6 . Vi ệ c sử dụng thép làm kết cấu thân tàu phải thỏa mãn các yêu cầu ở 1.1.11 v à 1.1.12 của P hầ n 2-A . Tuy nhi ê n, đ ố i với các cấp thép t rong B ả ng 2-B/ 1 . 1 và B ả ng 2-B/1.2 có thể được thay bằng B ả ng 2-A/ 1 . 1 và B ả ng 2-A/1.2 của Phần 2-A . Nếu t h é p ph ủ vật liệu không gỉ được qui đ ịn h ở Chương 3 Phần 7-A được dùng đ ể đ óng tàu t hì B ả ng 2-A/1.1 và B ả ng 2-A/1.2 được á p dụng phù hợp với c h i ề u dày kim loại c ơ bản t h ay cho chi ề u dày t ấm. Bảng 2-B/1.1 Danh mục sử dụng thép đ óng tàu th ô ng thường đ ố i với các cơ c ấ u khác nhau Tên cơ cấu Khu vực s ử dụng Chiều dày t ôn t (mm) t ≤ 15 15 15 20 25 30 Tôn v ỏ T ô n mép mạn kê với boong tính t oán P hạ m vi 0,4 L giữa tàu A B D E Phạm vi 0 , 6 L giữa t àu bao gồ m cả phần n ê u trên A B D E Ngoài khu v ự c nêu t r ê n A B D T ô n mạn ở phạm v i khác Phạm vi 0,4 L giữa t à u Phạm vi 0,10 t rở xu ố ng tính từ mặt dưới của boong t ính toán A B D E Ngoài khu vực nêu trê n A B D D ả i tô n hông Ph ạ m vi 0,6 L giữa t àu A B D E Ngoài khu v ự c nêu tr ê n A B D Tôn đáy kể cả d ả i t ô n gi ữ a đ áy Phạm vi 0,4 L gi ữ a t àu A B D E Tôn Boong Dải tôn mép boong tính toán Ph ạ m vi 0,4 L gi ữa t àu A B D E Phạm vi 0,6 L giữa t àu bao g ồm cả phần n ê u tr ên A B D E Ngoài khu v ự c nêu t r ê n A B D Dải t ôn boong t ính t oán kê với vách dọc Ph ạ m vi 0, 4 L g iữa t àu A B D E Phạm vi 0,6 L giữa t àu bao g ồm c ả phần nêu tr ên A B D E Ngoài khu vực n ê u t rên A B D Boong tính toán t ại góc mi ệ ng khoang hàn g P h ạ m vi 0,4 L giữa t àu A B D E Ngoài khu vực n ê u trên ( tr ong trường hợp miệng lỗ khoét khoang hàn g lớn) A B D Boong tính toán ngoài khu vực nêu t r ên Phạm vi 0,4 L giữa tàu A B D E Boong l ộ thiên Ph ạ m vi 0,4 L giữa tàu A B D Vách d ọ c D ả i tôn trên cùng của vách dọc k ề boong tính toán Phạm vi 0 , 4 L gi ữ a tàu A B D E D ả i t ô n dưới k ề với tôn đáy của vách dọ c Phạm vi 0 , 4 L giữa t àu A B D Cơ cấu d ọ c D ả i t ôn tr ên cùng của vách nghiêng của két d í nh mạn k ề với boong tính toán Phạm vi 0 , 4 L giữa tàu A B D E Cơ c ấ u dọc của boong tính t oán nói tr ê n g ồ m mã và bản mép của c ơ cấu d ọ c Phạm vi 0,4 L giữa t àu A B D E Mi ệ ng khoang hàng B ả n thành và bản mép của thành d ọc miệng khoang hàng ở boong tính toán lớn hơn 15 L Phạm vi 0,4 L gi ữ a tàu A B D E S ố n g đuôi Sống đuôi, giá bánh lái , gi á chữ nh â n A B D Bánh L ái Tôn bánh lái A B D Cơ cấu khác Các cơ cấu còn l ạ i A Bảng 2-B/1.2 Danh mục sử dụng thép đóng tàu có độ b ề n cao đối với các cơ cấu khác nhau T ê n cơ c ấu Khu vực sử dụng Chiều dầy tôn t (mm) t ≤ 15 15 15 20 25 30 Tôn v ỏ Tôn mép mạn k ề với boong tính t oán Ph ạ m vi 0,4 L giữa tàu AH DH EH Phạm vi 0,6 L giữa tàu bao gồm cả phần nêu tr ê n AH DH EH N goài khu v ự c nêu trên AH DH Tôn mạn ở phạm vi khác Phạm vi 0,4 L giữa t à u Phạm vi 0,1 D tr ở xu ố ng tính từ mặt dưới của boong t ính toán AH DH EH Ngoài khu vực nêu trên AH DH D ả i t ôn hông Ph ạ m vi 0 , 6 L giữa tàu AH DH EH Ngoài khu vực nêu trên AH DH Tôn đáy k ể c ả d ả i tôn gi ữa đáy Phạm vi 0 , 4 L giữa tàu AH DH EH T ô n Boong Dải tô n mép boong tính toán Phạm v i 0 , 4 L giữa t àu AH DH EH Phạm vi 0,6 L giữa t àu bao g ồm cả phần nêu trên AH DH EH Ngoài khu vực n êu t rên AH DH Dải tôn boong chịu lực nối với vách dọc Phạm vi 0,4 L giữa tàu AH DH EH Phạ m vi 0 , 6 L giữa tàu bao g ồ m cả phần nêu tr ê n AH DH EH Ngoài khu v ự c n ê u tr ê n AH DH Boong chịu lực t ại góc mi ệ ng khoang hàng Ph ạ m vi 0,4 L g iữa tà u AH DH EH Ngoài khu vực nêu trên (t rong t rư ờn g hợp m iện g lỗ khoét khoang h àng lớn) AH DH Boong chịu lực ngoài khu vực nêu trên Phạm vi 0,4 L giữa tàu AH DH EH Boong lộ thiên Phạm vi 0 ,4 L giữa tàu AH DH Vách d ọ c D ả i tôn trên cùng của vách dọc nối boong ch ị u l ự c Phạm vi 0 , 4 L giữa tàu AH DH EH Boong l ộ thi ê n Phạm vi 0,4 L giữa t àu AH DH Cơ cấu d ọ c D ả i t ôn tr ê n cùng của vách nghiêng của két đỉ nh mạn nối với boong ch ị u l ự c Phạm vi 0,4 L giữa tàu AH DH EH Cơ cấu d ọc của boong chịu lực nói trên g ồ m mã và bản cánh của cơ cấu d ọ c Phạm vi 0,4L giữa t àu AH DH EH Mi ệ ng khoang hàng B ả n t hành và b ả n cánh của ng ành dọc miệng khoang hàng ở bong ch ị u l ự c lớn h ơn 15L Phạm vi 0,4 L giữa tàu AH DH E H Số ng đuôi Sống đ uôi, giá bánh lái, g iá chữ nhân AH DH Bánh lái Tôn bánh lái AH DH Cơ cấu khác Các cơ cấu còn l ạ i AH Chú thích: 1 A , B , D , E t rong B ả ng 2-B/1.1 v à AH, DH, EH trong B ả ng 2-B/1.2 là cấp thép như sau : (1) AH: A32 và A36, DH:D32 và D36, EH : E32 và E36 2 T rong Bảng 2-B/1.1 và B ả ng 2-B/1.2 là chi ề u dài tàu qui đị nh ở 1.2.16 Phần 1-A hoặc 0,97 chiều dài tàu trên đường nước, lấy giá t rị nào nhỏ hơn. 1.3.2 . Kích thước cơ c ấ u 1 . Nếu không có qui định nào khác thì mô đun chống uốn của tiết diện cơ c ấ u thân tàu theo yêu cầu của Qui phạm bao g ồ m c ả mép kèm. Mép kèm được lấy bằng 0,1 L về mỗi bên của cơ cấu. Tuy nhiên, trị số 0,1 l về mỗi b ê n cơ cấu không được lớn hơn một nửa khoảng cách giữa hai cơ cấu. l là chiều dài nhịp của cơ cấu lấy theo các qui định có liên quan. 2 . Nếu d ùng thép dẹt, thép góc hoặc tấm bẻ mép để l à m các xà, sư ờn, nẹp thì dù đã có m ô đun chống uốn theo qui định chúng vẫn phải có chiều cao và chiều dày t heo yêu cầu của Qui phạm. 3 . Bán kính góc lượn b ê n trong của tấm bẻ mép phải không nhỏ hơn hai lần nhưng không lớn h ơn ba lần chi ề u dày của t ấ m. 4 . Đối với bản mép của sống và cơ cấu ngang kh ỏ e, chiều dày của nó phải không nhỏ hơn chiều d ày bản thành còn chiều rộng phải không nh ỏ h ơn trị số tính theo công thức sau : ( mm ) Trong đó : d 0 : Chi ề u cao tiết diện của sống và cơ cấu ngang khỏe xác định theo các qui định có liên quan (m). I : Khoảng cách giữa hai gối tựa của sống hoặc cơ cấu ngang khỏe xác định theo các qui định có li ê n quan (m). Tuy nhiên, nếu đ ặ t các mã chống vặn thì mã đó cũng có thể được coi là gối tựa. 1.3.3. Mối hàn Mối hàn dùng trong kết cấu thân tàu và các thiết bị quan trọng phải thỏa mãn các yêu cầu ở các Phần 2-A và Phần 6 . 1.3. 4. Li ê n kết mút của các nẹp, sống và sườn 1 . Nếu mút của các sống nối với vách, đáy trên ,v .v..., thì các liên kết mút ấy của các sống phải được cân b ằ ng b ở i các cơ c ấ u đ ỡ hữu hi ệ u ở m ặ t bên kia của vách, đáy tr ê n , v.v... 2 . Nếu không có qui định nào khác thì chiều dài cạnh của mã liên kết với sườn ho ặ c nẹp của vách hoặc của két sâu.v.v..., phải kh ô ng nhỏ hơn 1/8 của l theo các qui định có liên quan. 1.3. 5. Mã 1 . Kích thước của mã phải được xác định theo chiều dài của cạnh liên kết dài hơn như ở B ả ng 2-B/1.3 . 2 . Chiều dày của m ã phải được t ă ng thích đáng nếu chiều cao tiết diện hiệu dụng của mã nhỏ hơn 2/3 chiều cao tiết diện của mã theo yêu cầu. 3 . Nếu mã có l ỗ khoét giảm trọng lượng thì khoảng cách từ mép l ỗ khoét đến c ạ nh tự do của mã phải không nhỏ hơn đường kính lỗ khoét. 4 . Nếu chiều dài cạnh liên kết dài hơn của mã lớn h ơn 800 mi-li-mét , thì cạnh tự do của mã phải được gia cường bằng mép bè hoặc bằng một biện pháp khác, trừ khi mã đó là mã chống vặn hoặc cơ cấu tương tự. 1.3. 6. Thay đổi chiều dài nhịp ( l ) khi mã có chiều dày lớn hơn Khi mã liên kết có chiều dày không nhỏ hơn ch iề u dày của tấm sống thì trị số l qui định ở Chương 6 và ở t ừ Chương 9 đến Chương 12 có thể được thay đổi phù hợp như sau : (1) Nếu diện tích tiết diện b ả n mép của mã không nhỏ hơn một n ử a di ệ n tích tiết diện bản mép của sống và bản mép của s ố ng được đ ư a tới vách, boong, đáy trên.v.v..., thì l có t hể được đ o đến điểm cách đỉ nh m ã 0,15 mét vào phía trong của mã. Bảng 2-B/1.3 Mã Đơn vị ( mm ) Chi ề u dài của cạnh liên kế t dài h ơ n Chiề u dày Chiề u rộng mép Chi ề u dài của c ạ nh li ê n kết dài h ơ n Chi ề u dày C hi ều rộng mép Mã ph ẳ ng M ã c ó mép Mã ph ẳ ng M ã có mép 150 6,5 - - 700 14 , 0 9 , 5 70 200 7,0 6,5 30 750 14,5 10 , 0 70 250 8,0 6,5 30 800 - 10 , 5 80 300 8,5 7 , 0 40 850 - 11 , 0 85 350 9,0 7,0 40 900 - 11,0 90 400 10,0 8,0 50 950 - 11,5 90 450 10,5 8,0 50 1.000 - 11,5 95 500 11,0 8,5 55 1.050 - 12,0 100 550 12,0 8,5 55 1.100 - 12 , 5 105 600 12,5 9,0 65 1.150 - 12,5 110 650 13 , 0 9 , 0 65 - - - - (2) Nếu diện tích tiết diện b ả n mép của mã nhỏ h ơ n mộ t n ử a diện tích tiết diện bản mép của sống và bản mép của sống được đưa t ới vách, boong, đáy t rên.v.v..., thì l có thể được đo đ ế n điểm mà tại đó tổng diện tích tiết diện của mã và bản mé p của nó nằm ngoài sống bằng diện tích tiết diện bản mép của sống hoặc đo đ ến đ iểm cách đ ỉ nh mã 0,15 mét vào phía trong của mã, lấy trị số nào lớn hơn. (3) Nếu có gắn mã và b ả n m é p của sống chạy dài theo cạnh tự do của mã cho đến vách, boong, đáy trên.v.v..., thì kể cả khi cạnh t ự do của mã được lượn, l phải được đ o đ ến đ ỉ nh mã. (4) Mã được xem là kh ô ng có t ác dụng ở phía ngoài đ iểm mà tại đó cạnh liên kế t dọc t h eo sống của mã bằng 1,5 lần chiều dài cạnh li ê n kế t của mã với vách, boong, đáy tr ê n.v.v... (5) Trong mọi trường hợp không được giảm l tại mỗi đ ầu đi một lượng lớn hơn 1/4 chiều d ài toàn bộ của sống k ể c ả liên kết ở hai đầ u của sống. 1.3.7 . Trang thiết bị Cột cẩu, dây chằng, thiết bị nâng hàng, cột buộc t àu, thiết bị neo và các trang bị khác không được qui đ ịn h riêng ở Phần này ph ả i có bố trí và kết cấu tương ứng phù hợp với mục đích sử dụng và vi ệ c kiểm tra phải được tiến hành theo yêu cầu của Đăng kiểm viên nếu x é t thấy cần thiết. 1.3.8 . Tàu ch ở d ầ u ho ặ c chất lỏng dễ cháy khác 1 . Những yêu cầu đ ối với kế t c ấ u thân tàu và trang t hiết bị của tàu chở dầu ở Phần này ch ỉ áp dụng cho các t àu dùng để ch ở dầu đốt có nhiệt độ b ắ t cháy b ằ ng và lớn hơn 60 o C (thử trong cốc kín ). 2 . Kết cấu t h â n tàu và trang thiết bị của tàu chở dầu đốt có nhi ệ t đ ộ bắt cháy nhỏ hơn 60 o C (thử trong cốc kín) phải thỏa mãn nh ữ ng yêu cầu ở Phần này hoặc phải áp dụng những qui định riêng. 3 . Kế t c ấ u và b ố trí của ké t s â u dùng để chở dầu phải thỏa mãn các qui định ở Chương 22 . 4 . Ở những tàu có tổng dung tích lớn hơn hoặc bằng 400, không được chở dầu hoặc c á c chất lỏng dễ cháy khác ở các khoang nằm phía trước vách chống va. 1.3.9 . Biện pháp kiểm so á t ă n mòn 1 . Nếu áp dụng biện pháp được t hừa nhận để kiểm soát ăn mòn cho các két, t hì các kích thước theo y ê u cầu của các cơ cấu t rong các két có th ể được giảm theo sự thỏa thuận với Đăng kiểm. 2 . Đối với các tàu có kích thước cơ cấu được giảm theo -1 tr ê n đ â y ký hiệu cấp tàu sẽ có thêm d ấu hiệu “ CoC ”. 1.4. Các định nghĩa 1.4.1 . P h ạ m vi áp dụng Nếu không có qui định nào khác, thì các thuật ngữ trong Phần này được định nghĩa như ở Chương này, các t hu ậ t ngữ kh ô ng được định nghĩa ở Phần này ph ả i theo qui định ở Phần 1-A . 1.4.2 . Chiều dài tàu Chiều dài tàu (L) là khoảng cách tính bằng mét đ o ở đường nước chở hàng thiết kế lớn nhất qui định ở 1.4.8 (2), từ mép trước của sống mũi đến mép sau của trụ lái nếu tàu có trụ lái hoặc đến đường tâm của tr ục lái nếu tàu không có trụ lái. Tuy nhi ê n, trong trư ờn g hợp tàu có đuôi tuần dương hạm, L được lấy như trên hoặc bằng 96% chiều dài toàn bộ của đường nước chở hàng thiết kế lớn nhất, lấy trị số nào lớn hơn. 1.4.3 . Chi ề u dài để xác định mạn khô Chiều dài mạn kh ô ( L f ) là chiều dài tính bằng mét , bằng 96% khoảng cách từ mép trước của sống mũi đến mép sau của tôn bao đo trên đường n ước nằm ở độ cao b ằ ng 85% chiều cao mạn thiết kế nhỏ nhất kể từ mặt trên của tôn giữa đáy hoặc là chiều dài đo từ mép trước của sống mũi đến đường tâm của trục lái ở t r ê n đ ường nước ấy, lấy trị số nào lớn hơn. Tu y nhiên, nếu mũi tàu có dạng lõm vào ở phía trên đường nước b ằ ng 85% chiều cao mạn thiết kế nhỏ nh ất thì m ú t trước của chiều dài này phải được lấy ở đường vuông góc với đ ường nước nói t r ê n và đi qua điểm lõm nhiều nhất v ề phía sau của đường bao mũi tàu. Đường nước n ê u trê n phải song song với đường nước chở hàng định nghĩa ở 1.4.9 của Chương này. 1.4.4 . Chi ề u rộng tàu Chiều rộng của tàu ( B ) là khoảng cách đo b ằ ng mét theo phương n ằ m ngang từ mép ngoài của sườn bên này sang mép ngoài của sườn bên kia tại phần th â n tàu có chiều rộng lớn nhất. 1.4.5 . Chi ề u cao mạn tàu Chiều cao mạn của tàu ( D ) là khoảng cách đo b ằ ng mét , theo phương thẳng đứn g từ mặt tr ê n của tôn giữa đáy đến mép trên của xà ngang boong mạn khô tại mạn, ở điểm giữa của chiều dài L . Trong trường hợp khi vách kín nước được nâng cao đến boong nằm phía tr ê n boong mạn khô và được ghi ở sổ đ ăng ký là vách có hiệu lực đến boong đó thì chiều cao của tàu được đo đến boong vách. 1.4.6 . Phần giữa tàu Nếu không có qui định nào khác thì phần giữa tàu là phần có chiều dài b ằ ng 0,4 L ở giữa tàu. 1.4.7 . Phần mũi và phần đuôi tàu Phần mũi và phần đuôi tàu tương ứng là các phần thuộc phạm vi 0,1 L tính từ mút mũi và mút đuôi tàu. 1.4.8 . Đường nước chở hàng và đường nước chở hàng thiết kế lớn nhất (1) Đường nước chở hàng là đường nước ứng với m ỗ i mạn kh ô được vạch dấu theo các qui định ở Phần 11 “ Mạn kh ô ” của Qui phạm này. (2) Đường nước chở hàng thiết kế lớn nhất là đường nước ứng với trạng thái toàn tải. 1.4.9 . Chi ề u chìm có t ả i và chi ề u chìm thiết kế lớn nhất (1) Chiều chìm có t ải là khoảng cách th ẳ ng đứng tính bằng mét , đo từ mặt tr ê n của tôn giữa đáy đến đường nước chở hàng. (2) Chiều chìm thiết kế lớn nhất ( d ) là khoảng cách đ o theo phương th ẳ ng đứng từ mặt trên của t ô n giữa đáy đến đường nước chở hàng thiết kế lớn nhất đo tại điểm giữa chiều dài tàu L. 1.4.10 . Lượng chiếm nước toàn tải Lượng chiếm nước toàn tải ( W ) là lượng chiếm nước tính bằng t ấ n ứng với trạng thái toàn tải của tàu. 1.4.11 . Hệ số béo thể tích Hệ s ố béo t hể tích ( C b ) là hệ số bằng thể tích ứng với lượng chiếm nước W chia cho LBd . 1.4.12 . Boong tính toán Boong tính t oán tr ê n mộ t đoạn chiều dài t àu là boong tr ê n cùng ở đoạn đó mà t ô n mạn l ê n tới. Tuy nhiên, ở vùng t hượng t ầng, trừ những t hượng tầng có chiều cao t hấp hơn chiều cao tiêu chu ẩ n mà chi ề u d ài không lớn hơn 0,15 L , boong t ín h t oán là boong nằm ngay dưới boong thượng tầng. Theo sự lựa chọn của người thiế t kế, boong nằm ngay dưới boong thượng tầng có thể đư ợ c lấy l à boong tính t oán ngay cả khi thượng tầng này có chiều dài lớn hơn 0,15 L . 1.4.13 . Boong mạn kh ô 1. Boong mạn khô thường l à boong l i ê n t ục trên cùng. Tuy nhiên, trong trường hợp c ó l ỗ khoét không thường xuyên đóng ở phần l ộ của boong liê n tục tr ê n cùng hoặc có lỗ khoét kh ô ng c ó phương tiện kín nước đóng kín thường xuy ê n ở phần mạn tàu phía dưới boong đó, thì boong mạn khô là boong liên tục và ở phía dưới boong đó. 2. Ở những tàu có boong mạn khô kh ô ng liên tục thì phần thấp nh ấ t của boong l ộ thiên và phần kéo d ài t hêm của đường t hấp nhấ t này song song với phần boong phía t r ên được lấy là boong mạn kh ô . 3. Nếu tàu có nhiều boong thì thậm chí một trong số đó được thừa nhận là boong mạn khô theo qui định ở - 1 hoặc -2 trên đây, và đường nước chở hàng kẻ ứng với boong mạn khô được định ra phù hợp v ớ i những yêu cầu ở Phần 11 “ Mạn khô ” do thừa nhận rằng thực tế boong thấp hơn được lấy là boong mạn khô thì boong mạn khô có thể là boong t hấp hơn ấy. Trong trường hợp này boong t hấp hơn ấ y phải liên tục í t nhất là từ khoang máy đến các vách chống va và liên tục từ mạn nọ sang mạn kia. Nếu boong b ê n dưới ấy nhảy bậc, thì đ ường thẳng thấp nhất của boong ấy và phần kéo d ài thêm của đường thẳng thấp nhất này song song với phần cao hơn của boong ấy được lấy l à boong mạn khô. CHƯƠNG 2 SỐNG MŨI VÀ SỐNG ĐUÔI 2.1. Sống mũi 2.1.1. Sống mũi tấm 1. Chiều dày của sống mũi tấm phải không nhỏ hơn trị số tính theo c ô ng thức sau : 0,10 L + 4,0 ( mm ) Tuy nhiên, ở phía t rên và ở phía dưới của đường nước ch ở hàng t hiết kế lớn nhất, chi ề u dày của sống mũi tấm có thể được giảm dần về phía đỉnh của sống mũi và tôn giữa đáy. Tại đ ỉ nh, chiều dày sống mũi tấm có thể được lấy b ằ ng chiều dày tôn mạn ở mũi t àu, tại mút dưới chiều dày sống mũi có thể lấy bằng chi ề u dày tôn giữa đáy. 2. Phải đặc các mã ngang cách nhau không xa quá 1 mét ở tấm sống mũi. Nếu bán kính cong ở mép trước của sống mũi lớn, thì phải có biện pháp gia cường thích đáng b ằ ng cách đ ặ t nẹp gia cường ở dọc tâm hoặc bằng biện pháp khác. 3. Đối với tàu kéo, ở đoạn từ sốn g đáy lên đến đường nước chở hàng, phải đặt sống mũi tiết d iện hình chữ nhật đặc (hoặc tương đương) có qui cách như sau : Chiều rộng tiết diện theo phương ngang tàu : 0,5 L + 25 ( mm ) Chiều dài tiết diện theo phương dọc tàu : 1,6 L + 100 ( mm ) L ê n đến đ ỉ nh, qui cách tiết diện có thể giảm đến còn bằng 85% tr ị số nói trê n. 2.2. Sống đuôi 2.2.1. Phạm vi áp dụng Những yêu cầu ở mục 2.2 này chỉ áp dụng cho những sống đu ô i không có trụ bánh lái. 2.2.2. Trụ ch â n vịt 1. Trụ chân vịt của sống đuôi bằng thép đúc và sống đuôi dạng t ấ m phải có hình dạng thích hợp với dòng chảy phía sau thân tàu. Kích thước của trụ ch â n vịt phải tương đương với tiêu chu ẩ n cho ở các công thức và hình vẽ ở Hình 2-B/2.1 . Chiều r ộ ng và chiều dày của trụ chân vịt ở phía dưới của u đỡ trục chân vịt phải được tă ng dần để có đ ộ bền và độ cứng tương xứng với ky sống đuôi. 2. Chiều dày u đỡ trục chân vịt phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau : 0,9 L + 10 ( mm ) 3. Trụ chân vịt của sống đuôi b ằ ng thép đúc và sống đuôi tấm phải được đặt các mã ngang theo khoảng cách thích hợp. Nếu bán k í nh cong của mép sau ở sóng đuôi lớn th ì phải có nẹp gia cường ở dọc tâm. 4. Đ ố i với các tàu có tốc độ tương đối lớn so với chi ề u dài và các tàu thiết kế ri ê ng để kéo, kích thước các b ộ phận của trụ chân vịt phải được t ă ng thích đáng (khoảng từ 15 ¸ 20 %). 2.2.3. Ky s ố ng đuôi 1. Kích t hước từng tiết diện ngang của ky sống đuôi (Xem Hình 2-B/2.2 ) phải được xác định theo các c ô ng th ứ c ở từ (1) đến (4) sau đ â y, coi mô men uốn và lực cắt xuất hiện ở ky là do lực tác dụng lên bánh lái theo quy đị nh ở 2-B/21. 1 .2 . W : 2,2 L + 88 ( m m ) T : 0,18 L + 15 ( mm ) R : 0,40 L + 16 ( mm ) Trụ chân vị t của sống đuôi b ằ ng thép đ úc W : 2 , 5 L + 100 ( mm ) T : 2 , 2 + 5 , 0 ( mm ) R : 0 , 40 L + 16 ( mm ) Trụ ch â n vịt của s ố ng đu ô i bằ ng thép t ấm Hình 2-B/2.1 Tiêu chuẩn kích thước của trụ chân vịt (1) Mô đun ch ố ng uốn Z z của ti ết diện lấy đối với t rục t h ẳ ng đ ứng Z-Z ph ả i kh ô ng nhỏ hơn : ( cm 3 ) Trong đ ó: M : Mô m e n uốn t ại tiết diện đang xét , xác định theo công t hức sau : M = Bx ( M max = B l ) ( N / m ) Hình 2-B/ 2.2 Ky sống đ uôi Trong đ ó: B : Phản l ực của gối đỡ trục lái ( N ) lấy như ở 2- B /21.1.4-1 . x : Khoảng cách t ừ đ iểm giữa của gối đỡ trục lái đế n ti ế t diện đ ang x é t ( m ), xem Hình 2-B/2.2 . l : Khoảng cách ( m ) từ tâm gối đỡ trục lái đến điểm gốc của ky sống đu ô i xem Hình 2-B/2.2 . K SP : Hệ số của vật liệu làm ky sống đ u ô i tính theo 2-B/21.1.1-2 . (2) Mô đun chống uốn Z y đối với trục nằm ngang Y-Y phải không nhỏ hơn : Z y = 0,5 Z z ( cm 3 ) Trong đó : Z z : Được xác định ở (1). (3) Diện tích tiết diện tổng cộng As của các chi tiết theo hướng Y-Y phải không nhỏ hơn : A s = ( mm 2 ) Trong đó : B và K SP : Lấy như ở (1). (4) Tại tiết diện bất kỳ trong phạm vi chiều dài l , ứng suất tương đương phải không lớn hơn 115/ K SP ( N/mm 2 ). Ứ ng suất tương đ ương s e được tính theo c ô ng thức sau : ( N/mm 2 ) Ứ ng suất uốn và ứng suất c ắ t xuất hiện trên ky được xác định theo các công thức tương ứng sau : Ứng suất uốn : ( N/mm 2 ) Ứ ng suất cắt ( N / mm 2 ) Trong đó : Z z , A s, M , và B : Như qui đ ị nh ở từ (1) đến (3). 2. Chiều dày của các tấm thép tạo nên phần chính của ky sống đuôi dạng thép tấm phải kh ô ng nhỏ hơn chi ề u dày của thép tấm tạo nên phần chính của trụ chân vịt. Ở ky các gân ngang phải được bố trí dưới trụ chân vịt, dưới các tấm mã và ở các vị trí cần thiết khác. 2.2.4. Gót ky Gót ky của sống đuôi phải có chiều dài ít nhất bằng 3 lần khoảng cách sườn ở vùng đó và phải được liên kết ch ắ c ch ắ n với tôn giữa đáy. 2.2.5. Li ê n kết của sống đu ô i với đà ngang tấm S ố ng đuôi phải được kéo lên phía tr ê n kể từ t rục chân vịt và hàn chắc ch ắ n với đà ngang vòm đuôi. Chiều dày của đà ngang vòm phải không nhỏ hơn trị số tính t heo công thức sau : 0,035 L + 10,0 ( mm ) Ở phần trên của sống đu ô i kéo dài, đà ngang vòm đuôi phải được gia cường đ ể tránh thay đ ổi đ ột ngột của độ cứng. 2.2.6. Ổ đỡ chốt bánh lái 1. Chi ề u dài của ổ đ ỡ chốt bánh lái phải không n h ỏ hơn chiều d à i bạc đỡ chốt. 2. Chiều dày của thành ổ đỡ chốt phải không nhỏ hơn 0,25 d po . Tuy nhiên, đối với các tàu được qui định ở 2-B/21.1.1-3 , chiều dày của thành ổ đỡ chốt bánh lái phải được tăng thích đáng. Trong đó : d p o : Đường k í nh thực của chốt bánh lái do ở mặt ngoài của áo ch ố t ( m m ). CHƯƠNG 3 ĐÁY ĐƠN 3.1. Qui định chung 1. Những yêu cầu của Chương này đ ược áp dụng cho các tàu mà đáy đ ôi bị khuyết t ừ ng phần hoặc toàn bộ phù hợp với những y ê u cầu ở 4.1.1-2 hoặc -3 Phần 2-B của Qui phạm. 2. K ế t cấu đáy ở khoang mũi và khoang đu ôi phải th ỏa mãn những y ê u cầu ở 7.2 và 7.3 . 3.2. Sống chính 3.2.1. Bố trí và kế t cấu Các t àu đ áy đ ơn phải có sống chính gồm mội b ả n t hành và mộ t bản mép. Sống chính phải được kéo càng d ài v ề phía mũi và đ uôi tàu càng tố t . 3.2.2. Bản thành 1. Chiều dày của bản t hành sống chính phải không nhỏ hơn trị số t ính theo công thức sau đ ây : 0,065 L + 5,2 ( m m ) Ra ngoài đoạn giữa tàu chiều d ày này có th ể được giảm dần và ở các đoạn mũi t àu v à đuôi tàu chiều dày này có thể còn bằng 0,85 chiều dày ở đoạn giữa tàu. 2. Chiều cao tiết diện bản thành phải không nhỏ hơn chi ề u cao tiết diện của đà ngang đáy. 3.2.3. Bản mép 1. Chi ề u d ày của bản mép phải không nhỏ hơn chiều dày của bản thành ở đ oạn giữa tàu. Bản m é p phải được kéo dài từ vách chống va đến vách đuôi. 2. Di ệ n tích tiết diện bản mép phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau : 0,6 L + 9 ( cm 2 ) Ra ngoài đoạn giữa t àu diện tích này có thể được giảm dần và ở các đoạn mũi t àu và đ u ô i tàu diện tích này có thể còn b ằ ng 0,85 diện tích tiết diện ở đoạn giữa tàu. 2. Chi ề u rộng của b ả n m é p phải không nhỏ hơn trị số t ính t heo công thức sau : 2,3 L + 160 ( c m 2 ) 3.3. Sống phụ 3.3.1. B ố trí Trong vùng từ sống chính đến tôn mạn, khoảng cách giữa các sống phụ và giữa sống phụ với mạn phải được đặt cách nhau không xa quá 2,5 mét . 3.3.2. Kết c ấ u Sống phụ phải g ồ m có một bản thành liên tục và một bản mép và phải được kéo càng dài v ề phía mũi và đu ô i tàu càng tốt. 3.3.3. Bản thành 1. Ở đoạn giữa tàu chi ề u dày của bản thành sống phụ phải kh ô ng nhỏ hơn trị số tính theo c ô ng thức sau đây : 5,8 + 0 , 042 L ( mm ) Ra ngoài đoạn giữa tàu chiều dày này có thể được giảm dần, và ở các đoạn m ũ i và đoạn đuôi tàu chiều dày này có thể còn bằng 0,85 chiều dày ở đoạn giữa tàu. 2. Trong buồng máy, chiều dày của bản thành phải kh ô ng nhỏ hơn trị số yêu cầu ở 3.2.2 cho bản thành của sống chính. 3.3.4. Bản mép Chiều dày của bản mép sống phụ phải kh ô ng nhỏ hơn chiều dày yêu cầu của bản thành và diện tích tiết di ệ n bản mép ở đoạn giữa tàu phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây : 0,4 5 L + 8,8 ( cm 2 ) Ra ngoài đoạn gi ữ a tàu diện tích tiết diện bản mép có thể được giảm dần và ở các đoạn m ũ i tàu và đuôi t àu diện tích đó có thể còn bằng 0,85 diện tích tiết diện bản mép ở đoạn giữa tàu. 3.4. Đà ngang tấm 3.4.1. Bố trí 1. Ở những tàu có đáy kết cấu theo h ệ thống ngang, khoảng cách chuẩn của đà ngang phải thỏa mãn nh ữ ng yêu cầu ở 5.2.1 . 2. Ở những tàu có đ áy kết cấu theo hệ thống dọc, đà ngang phải được bố trí sao cho khoảng cách không lớn hơn 3,5 mét . 3.4.2. Hình dạng 1. Ở bất kỳ chỗ nào mép t rên của đà ngang kh ô ng được n ằ m thấp hơn mép trê n của nó ở dọc tâm. 2. Ở đoạn giữa tàu, chiều cao tiết diện của đà ngang đo ở khoảng cách bằng d 0 qui định ở 3.4.3-1 , từ mép trong của sườn, d ọc theo mép trên của đà ngang, phải không nhỏ hơn 0 , 5 d 0 (Xem Hình 2-B/3.1 ). Nếu có đ ặ t mã 3. Ở những tàu đáy có độ dốc khác thường, chi ề u cao của đ à ngang đáy ở đ ường dọc tâm t àu phải được tăng t hích đáng. 4. Bản mép g ắ n lên đà ngang phải liên tục từ phần trê n của cung h ô ng ở mạn này sang đến phần trên của cung hông ở mạn kia t rong trường hợp đà ngang dạng cong và kéo dài suốt t heo đà ngang tấm tr ong trường hợp đà ngang được nối với sư ờn b ằ ng mã. Hình 2- B /3.1 H ình dạng của đ à ngang đáy 3.4.3. Kích thước 1. Kích t hước của đà ngang tấm phải không nhỏ hơn trị số tính t h e o các c ô ng thức sau đâ y : Chiều cao tiết diện ở đ ường tâ m t àu : 0,0625 l ( m ) Chi ề u dày : 10 d 0 +4 ( m m ) ho ặ c 12 mi-li-mét , lấy trị số nào nhỏ hơn M ô đ un chống uốn của tiết diện : 4,275 Shl 2 ( cm 3 ) Trong đó: S : Khoảng cách giữa các đ à ngang ( m ). h : d hoặc 0,66 D lấy trị s ố nào lơn hơn ( m ). l : Khoảng cách giữa các đ ỉ nh của các mã sườn ở hai bên mạn thu đo ở giữa tàu cộng 0,3 mét . Nếu đà ngang cong thì chiều dài l phải được thay đổi thích hợp ( m ) (xem Hình 2-B/3.1 ). d 0 : Chiều cao tiết diện đà ngang t ấ m ở đường tâm tàu ( m ). 2. Chi ều dày bản mép của đà ngang phải không nhỏ hơn chiều dày yêu cầu đối với đà ngang, chiều r ộ ng bản mép phải đ ủ đảm bảo ổn định ngang của đ à ngang. 3. Ra ngoài đ oạn 0,5 L giữa t àu, chiều dày của đà ngang tấm có t hể được giảm dần đến còn bằng 0,85 trị số quy định ở -1 , trừ tr ường hợp đối với ph ầ n ph ẳ ng của đáy mũi tàu. 4. Đà ngang đáy ở dưới bệ máy và bệ ổ ch ặ n phải có chiều cao phù hợp và phải được gia cường đặ c bi ệ t. Chiều dày của các đà ngang đó phải không nhỏ hơn chiều dày của bản thành của sống chính. 5. Ở đoạn đáy gia cường phía mũi tàu qui định ở 4.9.2 , chiều cao của t iết diện đ à ngang t ấm phải được tăng ho ặ c mô đun chống uốn của t i ế t diện đà ngang t ương ứng yêu cầu ở -1 phải được tăng thích đáng. 3.4.4. Mã sườn Kích thước của mã sườn phải thỏa mãn những yêu cầu sau đ â y, và cạnh tự do của mã sườn phải được gia cư ờn g. (1) Mã phải được đưa l ê n đến chiều cao lớn hơn 2 lần chiều cao tiết diện đà ngang đáy ở đ ường tâm t àu, so với mặt trên của tôn giữa đáy. (2) Chiều dài của cạnh mã đo từ mép tự do của sườn đ ến đỉnh mã dọc theo mép trên của đà ngang đáy phải không nhỏ hơn chiều cao tiết diện yêu cầu của đà ngang đáy ở đ ường t â m tàu. (3) Chiều dày của mã phải không nhỏ hơn chi ề u dầy của đ à ngang đáy yêu cầu ở 3.3.3 . 3.4.5. L ỗ thoát nước Lỗ thoát nước phải được đ ặt ở t ấ t cả các đà ngang đáy ở mỗi b ê n của đường tâm tàu và ở cạnh dưới của cung h ô ng nếu tàu có đáy bằng. 3.4.6. Lỗ khoét giảm trọng lượng Đà ngang đáy có thể có lỗ khoét để giảm trọng lượng. Khi đó độ b ề n phải được bù lại thỏa đáng bằng cách tă ng chiều cao tiết diện đà ngang đáy hoặc bằng một biện pháp thích hợp khác. 3.4.7. Đà ngang tấm tạo thành một phần của vách Đà ngang tấm tạo thành một phần của vách phải thỏa mãn các y ê u cầu ở các Chương 11 và 12 . 3.5. Dầm dọc đáy 3.5.1. Khoảng cách Khoảng cách chuẩn của dầm dọc đáy được tính theo công thức sau : 2 L + 550 ( mm ) 3.5.2. Dầm dọc đáy Mở đun chống uốn của tiết diện dầm dọc đáy phải không n hỏ hơn trị số tính theo c ô ng thức sau : 9 Sh l 2 ( cm 3 ) Trong đó: l : Khoảng cách giữa các đà ngang đặc ( m ). S : Khoảng cách giữa các dầm dọc đáy ( m ). h : Khoảng cách thẳng đứng từ các dầm dọc đáy đến điểm ở d + 0 , 026 L cao h ơn mặt trê n của t ô n giữa đáy. 3.6. Gia cường đáy phía mũi tàu Vi ệ c gia cường đáy phía mũi tàu phải phù hợp với những y ê u cầu ở 4.9 . CHƯƠNG 4 ĐÁY ĐÔI 4.1. Qui định chung 4.1. 1 . Phạm vi áp dụng 1. V ề nguyên tắc tàu phải có đáy đ ôi t ừ vách chống va đ ến vách đ uôi. 2. Với những tàu có t ổng dung tích nh ỏ h ơn 500, nhữ n g tàu k hô ng chạy tuyến quốc t ế có chiều dài nhỏ hơn 90 mét hoặc nh ữ ng tàu mà vì những lý do ri ê ng biệt của hình th ức kết cấu, hình dạng thâ n tàu và mục đ ích s ử dụng.v.v..., nếu được Đăng ki ể m t hừa nh ậ n thì đ áy đôi có thể khuyết t ừng phần h oặ c toàn bộ. 3. N ế u được Đ ă ng ki ể m chấp thu ậ n t hì đ áy đ ô i có th ể khuyết ở những két có kích t hước vừa phải và chuyên dùng để chứa chất l ỏ ng. 4. Những yêu cầu ở Chư ơn g này có thể được thay đổi t hích hợp nếu tàu có đáy đ ôi mộ t phần hoặc nếu có các kết cấu đặ c biệt như vách dọc hoặc mạn tr ong làm gi ả m khoảng cách các đế t ựa của đ áy đ ôi. 5. Khi có sự chuyển tiếp t ừ h ệ thống k ế t c ấ u dọc sang hệ thống kết cấu ngang hoặc khi chiều cao đáy đôi thay đổi đ ột ngột, phải quan tâm đ ặ c biệt đến sự li ê n t ục của đ ộ b ề n b ằ ng cách đặt các sống phụ và đà ngang b ổ sung. 6. Kết cấu đ áy của khoang dùng đ ể chuyên chở hàng nặng phải được quan t â m đ ặc biệt. 4.1.2. Lỗ chui và lỗ giảm trọng lượng 1. Các cơ cấu kh ô ng kín nước phải có lỗ chui và l ỗ giảm trọng lượng để đảm bảo sự tiếp c ậ n và t hông gió, t rừ những vùng có cộ t đ ặt thưa và khi các lỗ khoét này không được Qui phạm này cho phép. 2. Số lượng l ỗ chui ở tô n đ áy t rên phải là tối thiểu đ ủ để đảm bảo thông gió và để tiếp cận đến mọi ch ỗ trong đáy đôi. Phải thận trọng khi đặ t những lỗ ch u i đ ể tránh khả năng lưu thông giữa các khoang phân chia chính qua đáy đôi. 3. Nắp của lỗ chui qui định ở -2 phải được làm b ằ ng thép và nếu t rong khoang hàng kh ô ng có ván lát sàn thì n ắ p và các phụ lùng của n ắ p phải được b ả o vệ tốt chống hàng hóa g â y hư hại. 4. L ỗ t hoát khí và lỗ t ho á t nước phải được đặt ở mọi cơ cấu không kín nước ở kế t cấu đáy đôi. 5. Vị trí và kích thước dự kiến của lỗ chui và lỗ khoé t giảm trọng lượng phải được ghi trong b ả n vẽ đ ể trình duyệt. 4.1.3. Ti ê u nước 1. Phải có những trang bị hữu hiệu đ ể tiêu nước trên mặt đáy tr ê n. 2. Nếu đặt các hố t ụ dùng cho mục đích nói t rên thì các hố t ụ , trừ hố tụ ở cuối hầm trục, phải cố g ắ ng để chiều sâu của nó phải kh ô ng lớn hơn một nửa chiều cao đáy đôi và đáy h ố phải cách tôn bao đáy không nhỏ hơn 460 mi-li-mét . 4.1.4. Khoang cách ly Trong đáy đ ôi giữa các két dùng đ ể chứa d ầ u và các két dùng để chứa nước ngọt như nước sinh hoạt, nước dùng cho nồi hơi.v.v..., phải đặt các ngăn cách ly kín dầu để tránh tác hại do l ẫ n dầ u sang nước ngọt. 4.1.5. Sống đáy kín nước và đà ngang kín nước Chiều dày của sống đáy kín nước và đà ngang kín nước và kích thước của các nẹp hàn với chúng phải thỏa mãn những yêu cầu có liên quan tới sống đáy và đà ngang như những yêu cầu ở 12.2.2 và 12.2.3 . 4.1.6. Chiều dày t ố i thiểu Chi ề u dày của các cơ cấu đáy đôi phải không nhỏ hơn 6 mi-li-mét . 4.2. Sống chính 4.2.1. B ố trí và kết cấu của sống chính 1. Sống chính phải được kéo càng dài về phía mũi và đu ô i tàu càng tốt. 2. Tấm sống chính phải liên tục trong đoạn 0,5 L giữa tàu. 3. Nếu đáy đ ô i được dùng đ ể chứa nhiên liệu, nước ngọt hoặc nước d ằ n, t hì sống chính phải kín nước. 4. Những yêu cầu ở -3 có thể được thay đổi thích hợp trong những két hẹp ở đoạn mũi và đoạn đuôi tàu ho ặ c ở những chỗ mà các kết cấu dọc kín nước khác được đ ặt ở khoảng 0,25 B tính từ đường tâm tàu, hoặc ở những chỗ được Đ ă ng kiểm chấp nh ậ n. 4.2.2. Lỗ chui 1. Lỗ chui có thể được đặt trên sống chính ở tất cả các khoảng sườn n ằ m ngoài phạm vi 0,75 L gi ữ a tàu. 2. Nếu chiều cao của lỗ kh ô ng lớn hơn 1/3 chiều cao của sống chính, thì lỗ chui có thể được đ ặ t xen kẽ các khoảng s ườ n ở sống chính nằm trong phạm vi 0 , 75 L giữa tàu. 4.2.3. Chiều cao tiết diện sống chính Trừ trường hợp được Đăng kiểm chấp nhận đặc biệt, chiều cao tiết diện sống chính phải kh ô ng nhỏ hơn B / 16, nhưng trong mọi trường hợp không được nhỏ hơn 700 mi-li-mét . 4.2.4. Chiều d ày của t ấ m sống chính Chiều dày của t ấm sống chính phải kh ô ng nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau : 0,05 L + 6 ( mm ) 4.2.5. M ã 1. Nếu đáy đôi được kết cấu theo hệ thống d ọc thì ở khoảng giữa các đà ngang đặc phải đ ặ t các mã ngang cách nhau không xa quá 1,75 mét liên kết tấm sống chính với tôn đáy và với các dầm dọc đáy l â n cận. Nếu khoảng cách các mã đó lớn hơn 1,25 mét thì tấm sống chính phải được g ắ n nẹp bổ sung. 2. Chiều dày của mã nêu ở - 1 phải không n hỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây. Tuy nhiên, chiều dày này không cần phải lớn hơn chiều dày của đà ngang đặc ở vùng đ ó : 0,6 + 2,5 ( mm ) 3. Độ bền của nẹp nêu ở -1 phải không nhỏ hơn độ bền của thanh thép dẹt có chiều dày b ằ ng chiều dày của tấm sống chính và chiều cao tiết d iện không nhỏ hơn 0,08 d 0 ( m ), trong đó d 0 l à chiều cao tiết diện sống chính ( m ). 4.3. Sống phụ 4.3.1. B ố tr í 1. Ở đ oạn 0,5L giữa tàu c á c sống phụ phải được đặ t sao cho khoảng cách từ sống chính đến s ố ng phụ trong cùng, khoảng cách giữa các s ố ng phụ, khoảng cách từ sống phụ ngoài cùng đ ến tôn v ỏ mạn phải kh ô ng lớn hơn 4,6 mét . 2. Ở đoạn đáy gia cường mũi tàu qui định ở 4.9.2 , các s ố n g phụ và n ử a sống phụ p hả i được đặt như y ê u cầu ở 4.9.3 . 3. Ở dưới bệ máy chính và bệ ổ ch ặ n, đáy tàu phải được gia cường thích hợp bằng các sống phụ và nửa sống phụ bổ sung. 4.3.2. Chi ề u dày tấm sống phụ Chiều dày của t ấm sống phụ ph ả i không nh ỏ hơn trị số t í nh t heo công thức sau. Trong buồng máy chi ề u dày tấm s ố ng phụ phải được t ăng 1,5 mi-li-mét so với trị s ố này : 0,65 + 2,5 ( m m ) 4.3.3. Chiều dày của nửa s ố ng phụ Chi ề u dày của nửa sống phụ p hả i kh ô ng nhỏ hơn trị số tính theo c ô ng thức cho ở 4.3.2 . 4.3.4. Kích thước của nẹp đứng và thanh chống 1. Nếu đáy đô i kết cấu theo h ệ thống dọc, th ì nẹp đ ứng p hả i được đ ặ t ở các sống phụ tại mỗi đà ngang h ở , hoặc theo khoảng cách thích hợp. Thanh chống thẳng đứng phải đ ược đ ặ t ở các nửa sống phụ t ại m ỗ i đ à ngang h ở . 2. Độ b ề n của nẹp đ ứng n ê u ở -1 phải kh ô ng nh ỏ h ơ n độ bền của thanh thép dẹt có chi ề u d ày b ằ ng chiều dày tấm sống phụ, có chiều cao tiế t diện không nhỏ hơn 0,08 d 0 ( m ), trong đ ó d 0 là chi ề u cao t iế t diện của sống chính ( m ) . 3. Diện t ích ti ết di ệ n thanh chống th ẳ ng đ ứng y ê u cầu ở -1 phải không nhỏ hơn trị số tương ứng yêu cầu ở 4.6.3 . có những thay đổi phù hợp 4.3.5. L ỗ khoét giảm trọng lượng Trong phạm vi 10% chiều dài kể từ mỗi đ ầu của khoang, đ ường kính của lỗ khoét giảm trọng lượng ở s ố ng phụ phải không lớn hơn 1/3 chiều cao t i ế t diện của sống. Tuy n hiê n, yêu cầu này có th ể được thay đ ổi ở các khoang ngắn và ở ngoài phạm vi 0 , 75 L giữa tàu và nếu bản t hành của sống được gia cường bồi t hường thích đáng. 4.4. Đà ngang đặc 4.4.1. Vị trí của đà ngang đ ặ c 1. Đà ngang đạc phải được dà i cách nhau không xa quá 3,5 mét . 2. Th ê m vào yêu cầu ở -1 , đà ngang đ ặc còn phải được đ ặt ở những vị trí sau đ â y : (1) Ở mỗi mặt sườn trong buồng máy chính. Tuy nhiên, nếu đáy đô i được kết cấu theo hệ thống dọc thì ở ngoài vùng bệ máy, đà ngang đặc có thể được đ ặ t cách nhau 2 khoảng sườn. (2) Dưới bệ ổ chăn và bệ nồi hơi. (3) Dưới các vách ngang (4) Trong vùng qui định ở 4.9.3 từ vách mũi đ ến mút sau của đoạn đ áy gia cường mũ i tàu qu i định ở 4.9.2 . 3. Đà ngang kín nước phải được đặt sao cho sự ph â n khoang của đáy đ ôi t ương ứng và phù hợp với sự ph â n khoang của tàu. 4.4.2. Chiều dày của đà ngang đặ c Chiều dày của đà ngang đặc phải kh ô ng nhỏ hơn trị số t ính t heo các công thức sau đ ây và trong buồng máy chiều dày này phải được tăng lên 1,5 mi-li-mét . Đáy tàu kết cấu theo hệ th ố ng ngang : 0,6 + 2,5 ( mm ) Đáy tàu kết cấu theo hệ thống dọc : 0,7 +2,5 ( mm ) 4.4.3. Nẹp đ ứ ng 1. Nẹp đ ứng phải đ ư ợ c đặt ở các đà ngang đ ặ c theo những khoảng cách thích hợp nếu đáy đôi được kết cấu theo hệ thống ngang, và phải được đặt tại mỗi vị trí dầm dọc đ áy nếu đáy đôi được kết cấu theo hệ thống dọc. 2. Độ bền của nẹp đứng qui định ở -1 phải không nhỏ hơn độ bền của thanh thép dẹt có chiều dày b ằ ng chiều dày đà ngang tấm, có chiều cao t iết diện k h ô ng nhỏ hơn 0,08 d 0 , trong đó d 0 là chiều cao tiết diện sống chính đáy. 4.4.4. Lỗ khoét giảm trọng lượng Trong phạm vi 0,1 B kể từ tôn mạn, đường kính lỗ khoét giảm trọng lượng của các đà ngang đặc ở giữa chiều dài của khoang phải không lớn hơn 1/5 chiều cao tiết diện của đà ngang. Tuy nhiên, những yêu cầu này có thể được thay đổi thích hợp ở các đoạn mũi tàu và đuôi tàu ở những khoang được coi là ng ắ n và nếu đà ngang đặc được gia cường bồi thường thỏa đáng. 4.5. Đà ngang hở 4.5.1. Bố trí Nếu đáy đôi kết cấu theo hệ thống ngang thì ở khoảng giữa hai đà ngang đặc tại mỗi m ặ t sườn phải đ ặ t đà ngang h ở theo yêu cầu ở 4.5 . 4.5.2. Kích thước của dầm ngang đáy dưới và d ầ m ngang đáy t r ê n 1. Mô đun chống uốn của tiết di ệ n dầm ngang đáy dưới phải không nhỏ hơn trị số tính theo c ô ng thức sau đây : CSh l 2 ( cm 3 ) Trong đó : l : Khoảng cách gi ữ a các mã li ê n kết với sống chính và các mã liên kết với sống hông ( m ). Nếu đáy có sống phụ thì I là khoảng cách lớn nhất trong các khoảng cách từ nẹp đứng gia cường sống phụ đến m ã (xem Hình 2-B/4.1 ). Hình 2-B/4.1 Đà ngang h ở S : Khoảng cách các dầm ngang đáy dưới ( m ). h = d + 0,02 6 L C: H ệ số được cho như sau : 6,0 : Đối với đà ngang h ở không có thanh chống t h ẳ ng đứng qui định ở 4.5.3 . 4,4 : Đối với đà ngang h ở nằm dưới két sâu có thanh chống thẳng đứng qui định ở 4.5.3 . 2,9 : Ở những chỗ khác. 2. Mô đ un chống uốn của tiế t diện dầm ngang đáy trên phải không nhỏ hơn trị số tính t heo công thức cho ở -1 với C bằng 0,85 lần trị số qui định đ ố i với dầm ngang đáy dưới ở cùng vị trí. Nếu không có thanh ch ố ng thẳng đứng ở đ à ngang hở dưới két sâu thì C phải b ằ ng trị số qui định ở 12.2.3 . 4.5.3. Thanh chống thẳng đứng 1. Thanh chống thẳng đứng phải l à t hép cán, không được làm bằng thép dẹt hoặc t h ép mỏ và phải được hàn đè ch ắ c ch ắ n vào bản thành của d ầ m ngang đ áy trên và d ầm ngang đáy dưới. 2. Diện tích tiế t diện t hanh ch ố ng thẳng c ũ ng phải không nhỏ hơn trị số xác định ở 4.6.3 với những thay đổi c ầ n thiết. 4.5.4. Mã 1. Dầm ngang đ áy t r ê n và dầm ngang đáy dưới phải được liê n kết với sống chính và sống hông bằng mã có chiều dày không nhỏ hơn chiều dày tính theo công thức cho ở 4.2. 5 -2 . 2. Chiều rộng của mã qui định ở -1 phải kh ô ng nhỏ hơn 0,05 B . Mã phải được hàn đè l ên dầm ngang đáy trên và dầm ngang đáy dưới. Cạnh tự do của mã phải được gia cường thích đáng. 4.6. Dầm dọc 4.6.1. Khoảng cách Khoảng cách chuẩn của các dầm d ọc được tính theo công thức sau đ â y : 2 L + 550 ( mm ) 4.6.2. Kích thước 1. Mô đun chống uốn của tiết diện d ầm dọc đáy dưới phải không nhỏ hơn trị số tính theo công t hức sau đ â y : CSh l 2 ( cm 3 ) Trong đó : l : Khoảng cách giữa các đ à ngang đặc ( m ). S : Khoảng cách giữa các dầm dọc ( m ). h : Khoảng cách thẳng đứng t ừ dầm dọc đáy đến đi ể m ở d + 0,026 L cao hơn mặt tôn giữa đáy ( m ). C : Được lấy như sau : 8,6 : Đối với dầm d ọc đáy không có thanh chống như qui định ở 4.6.3 . 6,2 : Đối với dầm dọc đáy có thanh chống nằm dưới két sâu như qui định ở 4.6.3 . 4,1 : Ở những chỗ khác. 2. Mô đun chống uốn của tiết diện dầm dọc đáy trên phải không nhỏ hơn trị số t ính theo c ô ng thức ở -1 , với C bằng 0,85 lần trị số qui định đ ố i với dầm dọc đáy dưới ở cùng vị trí. Nếu thanh chống thẳng đứng không được đặt ở dầm đọc đ áy dưới két sâu, mô đun chống uốn của tiết diện dầm d ọc đáy trên phải được lấy như qui định ở 12.2.3 . 4.6.3. Thanh chống th ẳ ng đứng 1. Thanh ch ố ng thẳng đ ứng phải là thép cán kh ô ng được là thép dẹt ho ặ c thép m ỏ và phải được hàn đè ch ắ c chắn vào bản thành của dầm dọc đáy dưới và dầm dọc đáy t r ê n. 2. Diện tích tiết diện thanh chống thẳng đứng nói trên phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đâ y : -2,2 Sbh ( cm 2 ) Trong đó : S : Khoảng cách giữa các dầm dọc ( m ). b : Chiều rộng của vùng mà thanh ch ố ng ph ải đ ỡ ( m ). (xem Hình 2-B/4.1 ) h : Như qui định ở 4.6.2-1 . 4.7. Tôn đáy trên và sống hông 4.7.1. Chi ề u dày của tôn đáy tr ê n 1. Chiều dày của t ô n đáy trên phải không nhỏ hơn trị số tính theo các c ô ng thức sau đây, và phải được tăng 2 mi-li-mét ở trong buồng máy và dưới miệng khoang không có ván lát : 3,8 S + 2,5 (mm) Trong đ ó: S : Khoảng cách giữa các dầm dọc đáy tr ê n nếu đáy trê n k ế t cấu theo hệ thống dọc hoặc khoảng cách giữa các đà ngang nếu đáy tr ê n kết cấu theo h ệ thống ngang ( m ). 4.7.2. Tàu chở hàng thường xuyên được bốc xếp b ằ ng ph ươn g tiện cơ giới tư ơ ng tự gầu ngoạm Ở những tàu mà hàng hóa thường xuyên được b ố c xếp b ằ ng gầu ngoạm hoặc bằng một phương tiện c ơ giới tương tự, chiều dày của tôn đáy tr ê n phải được t ă ng 2,5 mi-li-mét so với trị số qui định ở -1 hoặc ở 4.7.1 , trừ khi có ván lát sàn. 4.7.3. Giao tuyến của sống hông với t ô n bao Giao tuyến của sống hông với tôn bao n ê n ở độ cao đủ đ ể đáy đ ô i bảo vệ đư ợ c đáy cho đến cung hông của tôn bao. Ở đoạn 0,2 L tính từ sóng mũi, sống hông nên cố gắng n ằ m ngang ra đến mạn tàu. 4.7.4. Ch iề u dày của sống hông Chi ề u d ày của sống h ô ng phải được t ă ng 1,5 mi-li-mét so với trị số tính theo công thức ở 4.7.1 . 4.7.5. Chiều rộng của sống hông Sống h ô ng phải có đủ chiều rộng và phải sâu vào phầ n phía trong tàu tính từ đường chân của mã hông. 4.7.6. M ã 1. Nếu đáy kết cấu theo hệ thống dọc t hì mã ngang phải được đặ t ở m ỗ i mặ t sườn, đi từ sống hông đến dầm dọc đáy dưới và dầm dọc đáy tr ê n k ề cận. 2. Chiều dày của mã qui định ở -1 phải không nh ỏ h ơn trị số tính theo công thức ở 4.2.5-2 . 4.8. Mã hông 4.8.1. Mã h ô ng 1. Chiều dày của mã liên kết sườn khoang với sống hông phải được t ă ng 1,5 mi-li-mét so với trị số tính t heo công thức ở 4.2. 5 -2 . 2. Cạnh tự do của mã phải được gia cường. 3. Nếu do hình dạng của tàu mà mã hông quá dài thì phải đ ặt thanh th ép góc dọc trên cạnh các mà hoặc ph ả i dùng biện pháp t hích hợp khác. 4.9. Gia cường đáy phía mũi tàu 4.9.1. Phạm vi áp dụng 1. Ở những tàu có chiều chìm mũi tối t hiểu trong điều kiện dằn kh ô ng lớn hơn 0,037 L kết cấu của t àu phải thỏa mãn các yêu cầu ở 4.9 . 2. Ở những t àu có chiều chìm mũi trong điều kiện dằn quá nh ỏ và có vận tốc quá lớn so với chiều dài tàu, phải đặc biệt quan t â m đến kết cấu của đoạn đáy gia cường phía mũi tàu. 4.9.2. Gia cường đáy phía mũi tàu 1. Phần đáy ph ẳ ng ở mũi t àu từ vị t rí qui đ ịnh ở B ả ng 2-B/4.1 được gọi là đ oạn đáy gia cường p hí a mũi tàu. 2. Mặc dù những qui định ở -1 , t rong trường hợp t àu có C b quá nhỏ, tàu có chiều ch ì m t rong điều kiện d ằ n quá nh ỏ, v.v..., phạm vi của đoạn đáy gia cường phía mũi t àu phải được kéo dài thêm t heo yêu cầu của Đăng kiểm. 4.9.3. Kết cấu 1. Từ vách chống va đ ến 0,05 L sau mút cuối của đ oạn đáy gia cường phía mũi t àu các sống phụ hoặc nửa sống phụ phải được đặt phù hợp với Bảng 2-B/4.2 . Nếu đoạn từ vách chống va đến 0 , 025 L sau mút cuối của đ oạn đáy gia cường phía mũi t àu được kết cấu theo h ệ thống ngang, thì phải đặt các n ử a sống phụ hoặc những nẹp dọc đáy phù hợp với Bảng 2-B/4.2 . Bảng 2-B/4.1 Mút cuối của đoạn đáy gia cường phía mũi tàu ≤ 1 , 1 > 1 , 1 ≤ 1,25 > 1,25 ≤ 1 , 4 > 1 , 4 ≤ 1,5 > 1,5 ≤ 1,6 > 1,6 ≤ 1,7 > 1,7 Khoảng cách t ính t ừ mút trước của L 0 , 15 L 0 , 175 L 0,2 L 0,225 L 0 , 25 L 0,275 L 0,3 L 2. Trong đoạn từ vách mũi đến mút cuối của đ oạn đáy gia cường phía mũi t àu, đà ngang đặc phải đư ợ c đặ t phù hợp v ớ i B ả ng 2-B/4.2 . B ả ng 2-B/4.2 Kết cấu của đoạn đáy gia cường phía mũi tàu Sống phụ đáy Nửa sóng phụ và nẹp gia cường t ô n bao Đà ngang đặc H ệ thống kết c ấ u ngang H ệ thống kết cấu ngan g Phải được đặt cách nhau không xa quá 2,5 mé t Phải được đ ặt giữa các sóng phụ Phải được đ ặ t ở m ỗ i m ặ t sườn Hệ thống kế t cấu dọc Phải được đ ặ t cách nhau không xa quá 2,5 mét H ệ thống kết cấu dọc Hệ t hống kết cấu ngang P hả i được đ ặt cách nhau kh ô ng xa quá 2 , 5 mét — Phải được đặt ở mỗi sườn thứ hai H ệ t hống k ết cấu d ọc Phải được đ ặ t cách nhau kh ô ng xa quá 2,5 mét 3. Đà ngang đặc phải được gia cường b ằ ng những nẹp đứng đặt tr ong mặt ph ẳ ng của n ử a sống phụ hoặc của nẹp dọc đáy, trừ khi các nẹp dọc đáy được đặt khá gần nhau và đà ngang đặ c đã được gia cường đầy đ ủ thì nẹp đứng g i a cường đà ngang đ ặ c có thể được đ ặ t trong m ặ t ph ẳ ng của m ỗ i chiếc nẹp thứ hai của tôn bao đáy. 4. Ở những tàu có chiều chìm mũi tối thiểu kh ô ng nhỏ hơn 0,025 L nhưng không lớn hơn 0 , 037 L mà kết cấu và bố trí của đoạn đáy gia cường phía mũi tàu là không thể thỏa mãn được các yêu cầu ở -1 và -2 thì đà ngang đặc và sống phụ phải được gia cường thích đáng. 4.9.4. Kích thước của nẹp dọc tôn bao hoặc dầm dọc đáy 1. Ở những tàu trong đ iều ki ệ n dằn có chi ề u chìm mũi không l ớn hơn 0,025 L m ô đun chống uốn của nẹp dọc tôn bao hoặc dầm dọc đáy ở đoạn đáy gia cường mũi tàu phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây : 0,5 3 P l l 2 ( c m 3 ) Trong đó : l : Khoảng cách các đà ngang đ ặc ( m ) l = 0,774 l : Tu y nhi ê n, nếu khoảng cách các nẹp dọc tôn bao hoặc dầm dọc đáy không lớn h ơn 0,774 l thì l được l ấ y bằng khoảng cách đó ( m ). P : Áp suất do va đập của sóng ( kPa ) tính theo công thức sau đây : ( k Pa ) Trong đó : C 1 : Hệ số cho ở Bảng 2-B/4.3 , với trị s ố trung gian c ủ a thì C 1 được tính theo phép nội suy tuyến tính. Bảng 2-B/4.3 Trị số của C 1 ≤ 1,0 1,1 1 , 2 1,3 1,4 ³ 1,5 C 1 0,12 0,18 0,23 0,26 0,28 0,29 C 2 : Hệ số tính theo công thức sau đây : C 2 = 0,4 nếu ≤ 1,0 C 2 = 0,667 - 0,267 nếu 1,0 <> <> 1,3 C 2 = 1,5 - 1,35 nếu ³ 1 , 3. b : Độ dốc của đáy tàu được tính theo công thức sau đây, nhưng không cần phải lấy lớn hơn 11, 43: (xem Hình 2-B/4.2 ). b : Khoảng cách n ằm ngang từ đ ư ờng tâm tàu đến giao điểm của t ôn bao với đường nằm ngang ở độ cao 0,0025 L phía trên của tôn giữa đáy, đ o ở m ặ t sườn 0,2 L tính từ sống mũi (m). (xem Hình 2-B/4.2 ). Tiết diện thân tàu lại vị trí 0,2 L t ính từ sống mũi Hình 2-B/4.2 Cách đo b 2. Ở những tàu trong đ iều kiện dằn có chiều chìm mũi lớn hơn 0,025 L nhưng nhỏ hơn 0,037 L , mô đun chống uốn của nẹp dọc t ôn bao hoặc dầm dọc đáy ở đoạn đáy gia cường vùng mũi tàu ph ải được tính theo phép nội suy tuyến tính các tr ị số tính t heo y ê u cầu ở -1 và 4.6 . CHƯƠNG 5 SƯỜN 5.1. Qui định chung 5.1.1. Phạm vi áp dụng Những yêu cầu của Chương này được áp dụng cho các tàu có đủ độ bền ngang và độ cứng ngang tạo b ở i các vách. Nếu độ b ề n ngang và độ cứng ngang t ạo b ở i những vách kém hiệu quả ho ặ c chiều dài khoang lớn hơn 25 mét ch ỉ phải có những biện pháp gia cường bổ sung bằng cách t ă ng kích thước của sườn, đặt th ê m các s ườn kh ỏ e , v.v... 5.1.2. Sườn trong vùng két s â u Độ bền của sườn trong vùng két sầu phải không nhỏ hơn yêu cầu đối với nẹp vách két sâu. 5.1.3. Độ kín của nóc két Sườn không được xuyên qua nóc két nước hoặc nóc két dầu trừ khi có bi ệ n ph á p kín nước hoặc kín dầu hữu hiệu được trình duyệt. 5.1.4. Sườn trong vùng nồi hơi và sườn trong vùng u đ ỡ trục 1. Trong buồng nồi hơi kích thước của sườn và sống dọc mạn phải được tăng thích đ áng. 2. Kết cấu và kích thước của sườn trong vùng u đỡ trục phải được Đ ă ng kiểm xét duyệt. 5.2. Khoảng cách sườn 5.2.1. Khoảng cách sườn hệ thống ngang 1. Khoảng cách chuẩn của các sườn hệ thống ngang đ ư ợc tính theo công thức sau đây : 450 + 2 L ( mm ) 2. Ở khoang mũi hoặc khoang đuôi kiểu tuần d ương cũng như ở đoạn từ vách chống va đến 0,2 L tính từ mũi tàu, khoảng cách sườn ngang phải không lớn hơn 610 mi-li-mét hoặc khoảng cách chu ẩ n qui định ở -1 , lấy trị số nào nhỏ hơn. 3. Các yêu cầu ở -2 có thể được thay đổi nếu vị trí hoặc kích thước của sườn được xem xét thích đáng. 5.2.2. Khoảng cách dầm của hệ thống dọc Khoảng cách chuẩn của các d ầm h ệ thống dọc được tính theo công thức sau đây : 550 + 2 L ( mm ) 5.2.3. Trường hợp khoảng cách sườn l ớn hơn khoảng cách chuẩn Nếu khoảng cách sườn sai khác 170 mi-li-mét tr ở l ên so với khoảng cách chuẩn qui định ở 5.2.1 và 5.2.2 thì kích t hước và kết cấu của đáy đơn, đáy đ ô i và của các kết cấu liên quan khác phải được xem xét đặc biệt. 5.3. Hệ thống kết cấu ngang 5.3.1. Phạm vi áp dụng 1. Sườn hệ thống ngang khoang là sườn ở dưới boong thấp nhất, trong vùng t ừ vách chống va đến vách đuôi kể c ả t rong buồng máy. 2. Đối với nh ữ ng tàu có két hông, két đỉnh mạn hoặc những tàu có kết cấu đặc biệt như có mạn kép, sườn hệ t hố ng ngang khoang ph ả i được Đ ă ng kiểm xem xét đặc biệt. 5 .3.2 . Kích thước của sườn hệ thống ngang khoang 1. Mô đun chống uốn của tiế t diện sườn hệ thống ngang khoang phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đ ây, nhưng trong mọi t rường hợp ph ả i không nhỏ hơn 30 cm 3 . C S h l 2 ( cm 3 ) Trong đó: S : Khoảng cách sườn ( m ) . l : Khoảng cách thẳng đứng t ừ mặt đáy tr ê n hoặc từ mép trên của đà ngang của đáy đơn ở mạn đ ế n mặ t trên của xà boong ở đỉ nh sườn ( m ). h : Khoảng cách th ẳ ng đ ứng từ mút dưới của l t ại vị t rí cần đo đến đi ể m ở ( d + 0,044 L - 0,54) cao hơn mặt tôn giữa đá y ( m ) . C : Hệ số được lấy như sau : 2,6 Đối với các sườn nằm trong phạm vi từ 0,15 L kể từ mũi tàu đến vách đu ô i. 3,4 Đối với các sườn nằm trong phạm vi t ừ 0,15 L kể từ mũi tàu đến vách chống va. 2. Với những sườn nằm dưới xà ngang kh ỏe đ ỡ xà dọc boong, mô đun chống uốn của tiết diện phải được tính theo mục -1 nhưng phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây : ( cm 3 ) Trong đó: n : T ỷ số khoảng cách xà ngang khỏe chia cho khoảng sườn. h 1 : Tải trọng boong qui định ở 15.1 cho chiếc xà boong ở đ ỉ nh sườn ( kN / m 2 ). l 1 : Tổng chiều dài của xà ngang kh ỏe ( m ). S, l và h : Như qui định ở -1 . 3. Nếu chiều cao tiết diện sống chính của đáy đô i nhỏ hơn B /16 thì kích thước của sườn phải được tăng thích đáng. 5.3.3. Liên kết của sườn h ệ thống ngang khoang 1. Sườn hệ thống ngang khoang phải đ è l ê n mã hông một đoạn ít nhất b ằ ng 1,5 chiều cao t iết diện sườn và phải được li ê n kết chắc chắn với m ã hông. 2. Đ ỉ nh của sườn hệ thống ngang khoang phải được liê n kết chắc chắn với boong và xà ngang boong bằng mã. N ế u boong ở đỉ nh sườn được kết cấu theo hệ thống dọc thì mã đỉ nh sườn phải đi ra đ ế n xà dọc boong kề cận với sườn và được l i ê n kết với xà dọc đó. 5.4. Hệ thống kết cấu dọc 5.4.1. Dầm hệ thống dọc mạn 1. Mô đun chống uốn của tiết diện dầm hệ thống dọc mạn ở đoạn giữa tàu dưới boong mạn khô phải không nhỏ hơn trị số tính theo các công thức sau đây, l ấy trị số nào lớn hơn, nh ư ng trong mọi trường hợp phải k h ông nhỏ hơn 30 c m 3 : 8,65 Shl 2 ( cm 3 ) ( cm 3 ) Trong đó: S : Khoảng cách giữa các dầm dọc ( m ). l : Khoảng cách giữa các sườn khỏe, hoặc t ừ vách ngang đến sườn khỏe, kể cả chiều dài của liên kết ( m ). h : Khoảng cách thẳng đứng từ dầm dọc mạn đang xét đến đ iểm ở ( d + 0,044 L - 0,54) cao hơn mặt tôn giữa đáy ( m ). 2. Ra ngoài đoạn giữa tàu, mô đun chống uốn của tiết diện dầm hệ thống d ọc mạn có thể đ ư ợ c giảm dần v ề phía mũi và đuôi tàu, ở mũi và đuôi t àu có thể còn b ằ ng 0,85 trị số tính t heo -1 . Tuy nhiên, ở đoạn từ vách chống va đến 0,15 L kể từ mũi tàu mô đun chống uốn tiết diện của dầm hệ thống dọc mạn phải kh ô ng nhỏ hơn trị số tính theo công thức cho ở -1 . 3. Chiều cao tiết diện của thanh thép dẹt dùng làm dầm dọc mạn phải kh ô ng lớn h ơn 15 lần chiều dày của nó. 4. Ở đ oạn giữa t àu dầm hệ thống dọc mạn đặt ở dải t ô n mép mạn phải cố gắng để có độ mảnh kh ô ng lớn hơn 60. 5. Mô đu n chống uốn của tiết diện dầm dọc h ô ng không cần lớn hơn mô đun chống uốn của tiết diện dầm dọc đáy. 5.4.2. Sườn kh ỏ e 1. Sườn kh ỏ e đỡ dầm hệ thống dọc mạn phải được đặt cách nhau không xa quá 4,8 mét , tại những tiết diện có đà ngang đặc. 2. Kích thước của sườn kh ỏ e phải kh ô ng nhỏ hơn các trị số tính theo các công thức sau đây : Chiều cao tiết di ệ n : 0,1 l ( m ) hoặc 2,5 chiều cao của lỗ khoét để d ầm dọc xuyên qua, lấy trị số nào lớn hơn. Mô đun chống u ố n của tiết diện: C t Sh l 2 ( cm 3 ) Chiều dày bản thành : ( mm ) Trong đó: S : Khoảng cách giữa các sườn khỏe ( m ). I : Khoảng cách thẳng đứng từ mặt tôn đáy trên hoặc từ mặt trên của đà ngang đáy đơn đo ở mạn đến đ ỉ nh sườn kh ỏ e. Tuy nhi ê n , nếu có các sống ngang boong hữu hiệu thì l c ó thể được đo đến m ặ t dưới của sống ngang boong (m). d 1 : Chiều cao tiết diện sườn khỏe ( m ). Tuy nhi ê n, chiều cao của lỗ khoét để dầm dọc mạn xuyên qua, phải được tr ừ đi kh ỏ i chiều cao tiết diện bản thành. h : Kh o ảng cách thẳng đứng từ trung điểm của l đến điểm ở ( d + 0,044 L - 0,54) cao hơn mặt t ô n giữa đáy ( m ), trong mọi trường hợp không được nhỏ hơn 1,43 l ( m ). C 1 và C 2 : Các hệ số được cho ở Bảng 2-B/5.1 . Bảng 2-B/5.1 Các hệ số C 1 và C 2 Sườn kh ỏ e ở phía sau của 0,15 L tính từ mũi tàu Sườn khỏe ở từ vách ch ố ng va đế n 0 , 15 L tính từ mũi tàu C 1 4,7 6 , 0 C 2 45 58 3 . Sườn khỏe phải được gắn những mã chống vặn đặt cách nhau khoảng 3 mét và những nẹp gia cường đặt theo mỗi d ầ m dọc mạn, trừ phần giữa nhịp của sườn khỏe nẹp gia cường có thể được đặt theo m ỗ i dầm dọc mạn t hứ hai. 5.5. Sườn nội boong 5.5.1. Qui định chung 1. Kích thước của sườn nội boong phải được xác định t heo quan hệ với đ ộ b ề n của sườn khoang, vị trí và độ cứng của vách ngang,v.v... 2. Khi thiết kế sườn nội boong phải xét đến sự đảm bảo mức đ ộ liên tục cho phép của sườn từ đ áy tàu đến boong trên cùng bằng các mối nối với sườn khoang. 3. Nh ữ ng qui định ở 5.5 là dựa tr ê n sơ đồ kết cấu chuẩn nhằm đ ảm bảo độ cứng ngang bằng những vách nội boong đủ bền đặt ở phía tr ê n vách khoang ho ặ c bằng những sườn khỏe đi lên đến nóc t hượng tầng và đặt theo những khoảng cách thích hợp. 5.5.2. Kích thước của sườn nội boong 1. Mô đun chống uốn của t i ết diện sườn nội boong ở dưới boong mạn kh ô p hả i kh ô ng nhỏ h ơ n trị số t ính theo công thức sau đ â y : CS /L ( c m 3 ) Trong đó: S : Khoảng cách các sư ờn ( m ). l : Chiều cao nội boong ( m ), nhưng phải được lấy tương ứng b ằ ng 1,8 mét n ế u chiều cao nội boong nhỏ h ơn 1 , 8 mét đ ối với sư ờ n t hượng t ầ ng và bằng 2,15 mé t nếu chi ề u cao nội boong nhỏ hơn 2,15 mét ở những ch ỗ khác . C : Hệ số cho ở Bảng 2-B/ 5 .2 . Bảng 2-B/5.2 Hệ s ố C Loại sườn nội boong C Sườn thượng t ần g (trừ hai trường hợp dưới đ â y ) 0,44 Sườn thượng t ầ ng ở vùng 0 , 125 L tính từ đuôi tàu 0,57 Sườn thượng t ần g ở vùng 0,125 L tính t ừ m ũ i tàu và sườn quay ở đuôi t à u 0,74 Sườn nội boong n ằ m giữa boong mạn khô và boong t hứ hai 0,74 Sườn nội boong n ằ m giữa boong thứ hai và boong t hứ ba 0,89 Sườn n ộ i boong n ằ m giữa boong thứ ba và boong t hứ tư 0,97 2. Kích thước của sườn nội boong ở dưới boong mạn khô ở đoạn 0,125 L tính t ừ mũi tàu và ở đ oạn 0,125 L t ính từ đuôi tàu phải được t ă ng thích đ áng so với kích t hước qui định ở -1 . 3. Nếu boong được đỡ b ở i những xà ngang kh ỏ e và xà dọc thì mô đ un chống uốn của tiết diện sườn khỏe nội boong đỡ xà ngang boong phải không nhỏ hơn trị số tính theo -1 và -2 nh â n với hệ số tính theo công thức sau đ â y. Trong trường hợp này mô đun chống uốn của tiết diện sườn khỏe nội boong phải không nhỏ hơn 0,85 trị số tính theo -1 và -2 , và mút tr ê n của sườn phải được gắn mã. 1 + 0,2 n Trong đó : n : Số lượng sườn nội boong nằm giữa hai sườn khỏe nội boong. 5.5.3. Ch ú ý đặc biệt đối với sườn nội boong 1. Độ bền và độ cứng của kết cấu ở mũi tàu và đ u ô i tàu phải được tăng tỷ lệ với sự t ăng của chiều dài t hực kh ô ng có gối đ ỡ của sườn và chi ề u cao th ẳ ng đứng của nội boong. 2. Ở những tàu có mạn khô quá lớn kích thước của sườn nội boong có thể được giảm thích hợp. 5.5.4. Sườn thượng tầng 1. Sườn thượng tầng phải được đặt theo mỗi sư ờn ở phía dưới. 2. Ngoài những yêu cầu ở 5 . 5 .2 , ở đoạn dài 4 khoảng sườn tạ i hai đầu của thượng tầng giữa và của thượng tầng bi ệ t lập trong đoạn 0,5 L giữa tàu, sườn thượng tầng ph ả i có m ô đun chống uốn tiết diện tính theo 5.5.2 với hệ số C = 0,74. 3. Nh ữ ng sư ờn kh ỏ e hoặc đoạn vách phải được đ ặ t phía trên các vách theo yêu cầu ở Chương 11 hoặc ở các vị trí khác c ầ n thiết để tạo đ ộ cứng ngang của thượng tầng. 5.6. Sườn dưới boong mạn khô ở phía trước của vách chống va 5.6.1. Sườn ngang dưới boong mạn khô Mô đun chống uốn của tiết diện sườn ngang dưới boong mạn khô ở phía trước của vách chống va phải kh ô ng nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây, nh ưn g trong mọi trường hợp phải không nhỏ h ơn 30 cm 3 . 8 Sh l 2 ( cm 3 ) Trong đó: S : Khoảng cách sườn ( m ). l : Khoảng cách hai gối tựa của sườn ngang ( m ), nhưng phải lấy b ằn g 2 mét nếu khoảng cách này nhỏ hơn 2 mét . h : Khoảng cách thẳng đứng t ừ trung điểm của l đến điểm ở 0 , 12 L cao hơn mặt t ô n giữa đáy ( m ). 5.6.2. Dầm dọc trong khoang mũi M ô đun chống uốn của tiết diện dầm dọc ở dưới boong mạn khô p hía trước vách chống va phải không nhỏ hơn trị số t ính theo công thức sau đây. Tuy nhiên, tr ong vùng từ 0,05 D đến 0,15 D tính từ mặt tôn giữa đáy , m ô đun chống uốn của tiết diện tính theo công thức này phải được t ă ng 25% và tr ong vùng dưới 0 , 05 D tính từ mặt tôn giữa đáy, mô đun chống uốn này phải được tăng 50%. 8 Sh l 2 ( cm 3 ) Trong đó: S và l : Như qui định ở 5.4.1 . h : Khoảng cách thẳng đ ứng từ sườn dọc đến điểm ở 0,12 L cao h ơ n m ặ t tôn giữa đáy ( m ), tuy nhiên tr ong mọi trường hợp h phải không nhỏ hơn 0,06 L ( m ). 5.6.3. Sườn ngang ở khoang đu ô i Mô đun chống uốn của tiết d iện sườn ngang dưới boong mạn khô ở phía sau vách đuôi phải không nhỏ hơn trị số tính theo c ô ng thức sau đây, nh ư ng tr ong mọi tr ườn g hợp phải kh ô ng nh ỏ h ơ n 30 cm 3 . 8 Sh l 2 ( cm 3 ) Trong đ ó : l : Như qui đ ị nh ở 5.3.2 nhưng phải lấy b ằ ng 2 mét nếu chiều cao nội boong nhỏ hơn 2 mét . h : Khoảng cách th ẳ ng đ ứ ng từ trung đi ể m của l đến điểm ở ( d + 0,044 L - 0,54) (m) cao h ơn mặt tôn giữa đáy. S : Khoảng cách sườn ( m ). CHƯƠNG 6 XÀ NGANG CÔNG XON 6.1. Xà ngang công xon 6.1.1. Kết c ấ u và kíc h thước 1. Xà ngang c ô ng xon phải thỏa m ã n những yêu cầu từ (1) đến (6) sau đ ây (Xem Hình 2-B/6.1 ): (1) Chiề u cao tiế t diện gốc của xà ngang công xon đo t ại đỉ nh trong của mã đầu sườn phải không nhỏ hơn 1/5 khoảng cách nằm ngang t ừ mú t t rong của xà ngang công xon đến đ ỉ nh trong của mã đ ầu sườn. (2) Chiều cao t iế t diện của xà ngang công xon có thể được giảm dần t ừ gốc và o đế n mút t rong của x à . Tại mút t rong của xà chiều cao tiết diệ n có thể bằ ng 1/2 chiều cao tiết diện tại gốc. (3) M ô đ un chống uốn của t iết diện xà ngang c ô ng xon lại đỉnh t rong c ủa mã đầ u sườn phải kh ô ng nh ỏ hơn trị số tính t heo c ô ng thứ c sau : (x e m Hình 2-B/6.2 ). ( c m 3 ) Trong đ ó: S : Khoảng cách các xà ngang công xon ( m ). l 0 : Khoảng cách n ằ m ngang từ mú t trong của xà ngang công xon đến đ ỉ nh trong của m ã đầu sườn ( m ) . b 1 : Khoảng cách n ằ m ngang từ mút trong của xà ngang công xon đến đ ỉ nh trong mã đầu sườn của xà ngang boong hoặc sống ngang boong ( m ). Tuy nhiên, nếu boong được kết cấu theo hệ t hống dọc và giữa các xà ngang công xon không đ ặ t sống ngang boong thì b 1 phải được l ấ y bằng l 0 . b 2 : Nửa chi ề u rộng của miệng khoang ở boong được đ ỡ bởi xà ngang công xon ( m ). h 1 : Tải t r ọng boong qui định ở 15.1 cho sống ngang boong được đỡ bởi xà ngang công xon ( kN/m 2 ). h 2 : Tải trọng t ác dụng l ê n nắp miệng khoang ở boong được đ ỡ bởi xà ngang công xon, phải không nhỏ h ơn trị s ố tính theo qui định ở t ừ (a) đ ến (c) sau đ â y, tùy theo loại boong ( kN/m 2 ): (a) Đ ố i với boong thời tiết, h 2 là tải trọng boong qui đị nh ở 15.1.1-2 cho sống ngang boong hoặc là trọng lượng t hiế t kế tối đa của hàng hóa trên một đ ơn vị diện t ích miệng khoang ( kN/ m 2 ), lấy trị số nào lớn hơn. Ở 15.1.1-2 ( 1 ) , t rị số của y có t hể được lấy b ằ ng khoảng cách t h ẳ ng đứng từ đường tả i trọng thiết kế lớn nhấ t đến mép trên của thành miệng khoang. Trong mọi t rường hợp h 2 phải k hô ng nhỏ hơn 17,5 ( kN/ m 2 ), đối với miệng khoang ở vị trí I và kh ô ng nhỏ hơn 12,8 ( kN/m 2 ), đ ối với m i ệ ng khoang ở vị trí II, qui định t ương ứ ng ở Chương 17 .  : Xà ngang công xon  : Sư ờn kh ỏe đ ỡ xà ngang công xon  : M ã đầu sườn A : Đ ỉ nh tr ong của m ã đầ u sườn B : Mút tr ong của xà ngang công xon Hình 2-B/6.1 Xà ngang c ô ng xon và mã đầu sườn Chi ề u cao tải tr ọng hàng hóa H 2 mô tả trên hình vẽ phải được xét đến khi nó là h 2 của boong dưới Hình 2-B/6.2 Đo l 0 , b 1 , b 2 , v.v … (b) Đối với các boong không phải là boong thời tiết d ùng để chứa hàng và dự trữ, h 2 là tải trọng boong qui định ở 15.1.1 - 1 . (c) Đối với các boong chưa được nêu ra ở (a) hoặc (b) trên đây, h 2 lấy bằng h 1 . (4) Mô đun chống uốn của tiết diện xà ngang công xon có thể được giảm dần từ đ ỉ nh trong của mã đầu sườn vào đến mút trong của xà ngang công xon. Tại mút trong của xà ngang công xon mô đun chống uốn của tiết diện xà có thể b ằ ng 0,60 mô đun chống uốn của tiết diện xà tại đỉnh trong của mã đầu sườn. (5) Chi ề u d ày bản thành của xà ngang công xon phải không nhỏ hơn trị số tính theo các công thức sau đây, lấy trị số nào lớn h ơn : ( m m ) t 2 = 7,5 d c + 0,46 t 1 + 1,5 ( m m ) Trong đó : S, b 1 , b 2 , h 1 và h 2 : Như qui định ở (3). Tuy nhiên, nếu boong được kết cấu theo hệ thống dọc và giữa các xà ngang c ô ng xon không đặt sống ngang boong th ì khoảng cách n ằ m ngang ( m ) từ mút trong của xà ngang công xon đến tiết diện đang xét được lấy thay cho b 2 /2 ở công thức tính t 1 . d c : Chiều cao tiết diện của xà ngang công xon tại tiết d iện đang xét ( m ). Tuy nhiên, trong tính toán t 1 , chiều cao của lỗ khoét để xà dọc boong chui qua, nếu có, phải được trừ khỏi chiều cao tiết d iện của xà ngang công xon. Nếu bản thành của xà ngang công xon được g ắ n nẹp n ằ m thì trong tính toán t 2 , d c được lấy bằng chiều cao bị phân chia. (6) Xà ngang c ô ng xon phải được gắn các mã chống v ặ n cách nhau khoảng 3 mét . Bản thành của x à ngang công xon phải được gắn nẹp đứng tại m ỗ i xà dọc boong ở gốc của xà và tại mỗi xà dọc boong thứ hai ở những chỗ khác. 6.2. Sườn khỏe 6.2.1 . Kết c ấ u và kích thước Sườn khỏe đỡ xà ngang c ô ng xon phải thỏa mãn những y ê u cầu ở từ (1) đến (7) sau đây: (1) Chiều cao tiết diện của sườn khỏe phải không nhỏ hơn 1/8 chiều dài của sườn kể cả các liên kết mút . (2) Mô đun chống uốn của tiết diện sườn khỏe phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây. Tuy nhiên, nếu sườn khỏe n ộ i boong liên kết với xà ngang công xon đỡ boong phía tr ê n được đặt trên đ ỉ nh sườn c ủ a sườn khỏe, thì trị số t ính theo c ô ng thức này có thể được giảm xuống còn 60%. ( c m 3 ) Trong đó: S : Khoảng cách giữa các sườn khỏe ( m ). l 1 : Khoảng cách nằm ngang từ mút trong của xà ngang công xon được đỡ đến cạnh trong của sườn khỏe ( m ). b 1 , b 2 , h 1 và h 2 : Như qui định ở 6.1.1 (3) đối v ớ i xà ngang công xon được đỡ. Tuy nhiên, nếu boong được kết cấu theo hệ thống d ọc và giữa các xà ngang công xon không đ ặt sống ngang boong thì l 1 phải được thay thế cho b 1 . (3) Mô đun chống uốn của tiết diện sườn khỏe nội boong phải theo các yêu cầu ở (2), đồng thời phải không nhỏ hơn t rị số tính theo công t hức sau đ ây : ( c m 3 ) Trong đó: S , l 1 , b 1 , b 2 , h 1 và h 2 : Như qui định ở (2). C 1 :H ệ số tính theo công thức sau : b 1 ’, b 2 ’ h 1 ’ và h 2 ’ : Tương ứng là b 1 , b 2 , h 1 và h 2 qui định ở (2) đối với xà ngang công xon nằm dưới sườn khỏe đang xét . (4) Chiều dày bản thành phải không nhỏ hơn trị số tính theo các công thức sau đây, lấy trị số nào lớn hơn : ( m m ) t 2 = 7,5 d w + 0,46 t 1 + 1,5 (mm) Trong đó: S , b 1 , b 2 , h 1 , h 2 và l 1 : Như qui định ở (2). d w : Chiều cao tiết diện nhỏ nhất của sườn khỏe ( m ). Tuy nhiên, trong tính toán t 1 , chiều cao lỗ khoét để d ầ m d ọc mạn chui qua, nếu có, phải được trừ kh ỏ i chi ề u cao tiết diện bản thành. Nếu chiều cao tiết diện bản thành của sườn khỏe bị phân chia bởi các nẹp theo phương đ ứng, thì trong t ính toán t­ 2 , d w được lấy bằng chiều cao bị phân chia. l : Chiều dài kể cả liên kết ở hai mút của sườn kh ỏ e ( m ). C 2 : Được cho như sau, trong đó C 1 được cho ở (3). Đối với sườn khỏe trong khoang : 0,9 Nếu sườn khỏe liên kế t với xà ngang công xon đ ỡ boong bên tr ê n được đặt lên đ ỉ nh của sườn khỏe đ ang xét. 1,5 Ở các trường hợp khác. Đối với sườn khỏe nội boong : C 1 + 0,6 (5) Nếu sườn khỏe đỡ x à ngang công xon cũng đỡ cả d ầ m dọc mạn và sống dọc mạn, thì kích thước của sườn ngoài những yêu cầu ở 5.4.2 , phải thỏa mãn những yêu cầu sau đ â y : (a) M ô đun chống uốn của tiết diện ph ả i không nhỏ hơn trị số tính theo công thức ở (2) nhân với hệ số sau đây : Nếu sườn khỏe nội boong có xà ngang công xon được đặt ở tr ê n : Ở các trường hợp khác : 1 , 0 Trong đó: l : Chiều dài của sườn khỏe t rong kh o ang kể c ả chiều d ài của liên kết ở hai mút ( m ). l u : Chiều dài của sườn khỏe nội boong đặt trực tiếp phía tr ê n kể cả chiều dài của li ê n kết ở hai mút ( m ). h : Khoảng cách thẳng đứng từ trung điểm của l đến điểm ở d + 0 , 038 L cao h ơn mặt t ô n giữa đáy ( m ). h u : Khoảng cách thẳng đ ứng từ trung điểm của l u đến điểm mà h được đo tới ( m ). Tuy nhi ê n, nếu điểm ấy nằm thấp hơn trung điểm của l u , thì h u phải được lấy b ằ ng kh ô ng. S , b 1 , b 2 , h 1 , h 2 và l 1 : Như qui định ở (2). (b) Chiều d ày bản thành phải kh ô ng nhỏ hơn tr ị số cho ở (4). Trong đó trị số của t 1 phải được cộng th ê m một lượng tính theo c ô ng thức sau: ( mm ) Trong đó: S : Khoảng cách các sườn khỏe ( m ). h và l : Như qui định ở (a) trên đây. d w : Như qui định ở (4). (6) Mã chống vặn phải được đ ặt ở bản thành của sườn khỏe cách nh a u khoảng 3 mét , và nẹp phải đ ượ c đặt tại mỗi xà dọc mạn ở hai đoạn mút của sườn khỏe và tại m ỗ i xà dọc mạn thứ hai ở những ch ỗ khác của sườn khỏe. ( 7 ) Sườn khỏe phải được liên kết hữu hiệu với các cơ c ấ u ở b ê n dưới hoặc đà ngang đáy để đảm bảo sự li ê n tục của độ bền. 6.3. Liên kết của xà ngang công xon với sườn khỏe Xà ngang công xon với sườn khỏe đ ỡ nó phải được liên kết hữu hiệu b ằ ng mã theo những yêu cầu từ (1) đến (4) sau đây : (1) Bán kính góc lượn ở cạnh t ự do của mã phải không nhỏ hơn chiều cao tiết diện của xà ngang công xon tại đ ỉ nh m ã . (2) Chi ề u dày của mã phải không nhỏ hơn ch iề u d ày bản thành của xà ngang công xon hoặc của sườn khỏe, l ấ y trị số nào lớn hơn. (3) Mã phải được gia cường hữu hiệu b ằ ng các nẹp. (4) Cạnh tự do của m ã phải có bản mép có diện tích tiế t diện không nhỏ hơn diện tích tiết diện bản mép của xà ngang công xon ho ặ c của sườn khỏe, lấy trị số nào lớn hơn. Bản mép của mã phải được hàn với bản mép của xà ngang công xon và bản mép của sườn khỏe. CHƯƠNG 7 GIA CƯỜNG CHỐNG VA 7.1. Qui định chung 7.1.1. Phạm v i áp dụng 1. Những y ê u cầu ở Ch ương này được áp dụng cho kết cấu đáy và mạn ở khoang mũi và khoang đuôi của tàu. 2. Sườn mạn phải thỏa mãn các yêu cầu ở Chương 5 . 7.1.2. Tấm chống va Trong các khoang mũi và khoang đ u ô i d ùng làm két sau phải đ ặ t tấm chống va hữu hiệu theo đ ường t â m của tàu hoặc kích thước kết cấu phải được tăng thích đáng. 7.1.3. Sống dọc tạo với tôn bao một góc quá nh ỏ Nếu bản thành của sống dọc làm với t ô n bao một góc quá nhỏ thì kích thước của sống d ọc phải được t ă ng thích đáng so với yêu cầu bình thường và nếu cần thì phải tạo các đế chống v ặ n. 7.2. Gia cường chống va ở phía trước vách chống va 7.2.1. Bố trí và kết cấu 1. Ở đoạn phía trước của vách ch ố ng va phải đ ặ t sống chính đ áy có tiết diện cao hoặc đặ t vách dọc ở đường tâ m của tàu. 2. Ở những tàu kết cấu theo hệ thống ngang, đà ngang đáy có tiết diện đủ cao phải được đặ t ở mỗi mặ t sườn và các sống phụ đáy phải được đ ặt theo khoảng cách kh ô ng lớn hơn 2,5 mét . Sườn phải được đỡ bởi các kết cấu qui định ở 7.2.2- 5 đế n -7 đặ t cách nhau không xa quá 2,5 mét . 3. Ở tàu k ế t cấu t heo hệ thống dọc , sống ngang đáy đỡ dầm dọc đáy và sống ngang mạn đ ỡ dầm dọc mạn phải được đ ặ t cách nhau kh ô ng xa quá 2 ,5 mét . Sống ngang đáy và sống ngang mạn tương ứng phải được đ ỡ bởi sống phụ đáy và sống dọc mạn đặt cách nhau khoảng 4,6 mét . Sống ngang mạn phải được liên kết ch ặ t chẽ v ớ i sống ngang đ áy. 7.2.2. Hệ thống k ế t c ấ u ngang 1. Chiều dày của đà ngang đ áy và của sống chính đáy ph ả i không nhỏ hơn trị số tính theo c ô ng t hức sau đ â y : 0,045 L + 5,5 ( mm ) 2. Đà ngang đáy phải có đủ chiều cao tiết diện và phải được gia cường thích đáng b ằ ng các nẹp. 3. Cạnh trên của đà ngang đáy và của sống chính đáy phải được gia cường thích đ áng. 4. Chiều dày của sống phụ đáy phải gần b ằ ng chi ề u dày của sống chính đáy. Sống phụ đáy phải có chiều cao tiết diện thích hợp với chi ề u cao tiết diện đà ngang đáy. 5. Nếu xà ngang chống va được đ ặ t ở mỗi mặt sườn cùng với t ấm t hép có khoét lỗ g ắn lên xà ngang đi suố t từ mạn này sang mạn kia thì kích t hước của xà ngang chống va và t ấ m khoét lỗ phải không nhỏ hơn trị số tính theo các công thức sau : Di ệ n t ích tiết diện xà ngang chống va : 0,1 L + 5 ( cm 2 ) Chiều dày tấm t hép khoét lỗ : 0,02 L + 5,5 ( mm ) 6. Nếu đặ t sống dọc mạn thì kích thước của sống dọc mạn phải không nhỏ hơn trị s ố tính theo các c ô ng thức sau đ â y : Chiều cao tiết diện bản thành : 0,2 l ( m ) hoặc 2,5 chiều cao của l ỗ khoét để sườn ngang xuyên qua , hoặc trị s ố tính theo c ô ng thức sau, lấy trị số nào lớn nhấ t : 0 ,0 053 L + 0,25 ( m ) Môđun chống uốn của tiết diện : 8 Sh l 2 ( cm 3 ) Chiều dày bản thành : 0,02 L + 6,5 ( mm ) Trong đó : S : Chiều rộng của d iện tích được đỡ bởi sống dọc mạn ( m ). h : Khoảng cách thẳng đứng từ trung điểm của S đến điểm ở 0,12 L cao hơn mặt tôn giữa đ áy ( m ), nhưng tr ong mọi trường hợp kh ô ng được nhỏ hơn 0,06 L ( m ). l : Khoảng cách các đế tựa của sống dọc mạn ( m ). 7. Nếu xà chống va được đặt ở m ỗ i mặt sườn thứ hai và sống dọc mạn nối với t ô n mạn được đặt ở hai đầu của các xà chống va thì kích thước của xà chống va và s ố ng dọc mạn phải thỏa mãn những yêu cầu sau đây. (1) Diện tích tiết diện ngang của xà chống va phải không n h ỏ h ơn trị số tính theo công thức sau : 0, 3 L ( cm 2 ) (2) Kích thước của sống dọc mạn phải không nhỏ hơn trị số tính theo các công thức sau: Chiều rộng : 5,3 L + 250 ( mm ) Chiều d ày : 0,02 L + 6,5 ( mm ) 7.2.3. Hệ thống kết cấu dọc 1. Nếu sống ngang đáy được đỡ ở đường tâm tàu thì kích thước của c h úng phải không nhỏ hơn trị số tính theo các c ô ng thức sau đây : Chiều cao tiết diện bản thành : 0,2 l ( m ) hoặc 0,0085 L + 0,18 ( m ), lấy trị số nào lớn hơn Mô đun chống uốn của tiết diện : 1 , 2 SL l 2 ( cm 3 ) Chiều dày bản thành : ( mm ), hoặc 4 + 0,6 ( mm ), lấy trị số nào lớn hơn Trong đó : S : Khoảng cách các sống ngang ( m ). l : Chiều dài giữa các điểm đ ế tựa của sống ngang ( m ). d 1 : Chi ề u cao tiết diện sống ngang ( m ) đã trừ chiều cao lỗ khoét để dầm dọc chui qua. 2. Kích thước của sống chính đáy phải không nh ỏ h ơ n kích thước của sống ngang đáy qui định ở -1 . 3. Kích thước của sống ngang mạn đỡ xà dọc mạn phải không nhỏ hơn trị số tính theo các công thức sau : Chi ề u cao tiết diện bản thành : 0,2 l 0 ( m ) hoặc 0 , 0053 L + 0,25 ( m ) hoặc 2,5 chi ề u cao l ỗ khoét để dầm dọc mạn chui qua, lấy trị số lớn nhất. Mô đun chống uốn của tiết diện : 8 Shl 0 2 ( cm 3 ) Chiều dày bản thành : ( mm ) ho ặ c 0 , 02 L + 6,5 ( m m ), l ấ y trị số nào lớn hơn. Trong đó : S : Khoảng cách các sống ngang mạn ( m ) . d 1 : Như qui định ở -1 . h : Khoảng cách thẳng đ ứ ng từ t rung điểm của l 0 đến điểm ở 0 , 12 L cao hơn mặt tôn giữa đáy ( m ), nhưng trong mọi trường hợp phải không nhỏ hơn 0,06 L ( m ). l 0 : Khoảng cách giữa các đế t ựa của sống ngang mạn ( m ). 4. Sống ngang mạn phải đượ c gắn các mã ch ố ng vặn đặt cách nhau khoảng 3 mét . Nẹ p gia cường phải được đ ặ t ở b ả n thành theo mặt ph ẳ ng của m ỗ i dầm dọc mạn. 5. Kích t hư ớc của sống dọc mạn dỡ sống ngang mạn phải không nhỏ hơn trị số tính theo các công thức sau : Chiều cao ti ế t diện bản t hành : 0,2 l 1 ( m ) hoặc 0 , 0053 L + 0,25 ( m ) , lấy trị số lớn hơn. M ô đun chống uốn của t iết diện : 4 Sh l 0 l 1 ( cm 3 ) Chi ề u dày bản thành : ( mm ) hoặc 0 , 02 L +6 , 5 ( mm ), lấy t rị số nào lớn hơn. Trong đ ó : S : Chiều rộng của vùng được đỡ bởi sống dọc mạn ( m ). h : Khoảng cách th ẳ ng đ ứng t ừ t rung điểm của S đến đi ể m ở 0,12 L cao hơn m ặ t t ô n giữa đáy ( m ), nhưng t rong mọi t r ư ờng h ợ p phải kh ô ng nhỏ hơn 0,06 L ( m ). l 0 : Như qui định ở -3 . l 1 : Chiều dài của sống dọc mạn ( m ). d 1 : Chiều cao tiết diện của s ố ng d ọc mạn đã trừ chiều cao lỗ khoét ( m ) . 6. Kích thước của các thanh giằng đỡ sống ngang phải kh ô ng nhỏ hơn các trị số tính theo các công thức sau : Nếu : ( cm 2 ) Nếu : 1,1 Sbh ( cm 2 ) Trong đó: S : K h oảng cách các sống ngang mạn ( m ) . b : Chiều rộng của vùng mà t hanh gi ằ ng phải đỡ ( m ). h : Khoảng cách thẳng đứng t ừ trung điểm của b đến đi ể m ở 0,12 L ( m ) cao hơn m ặt tôn giữa đáy ( m ) , nhưng trong mọi trường hợp phải không nhỏ hơn 0,06 L ( m ) . l : Chiều dài của thanh giằng (m). I : Mô men quán tính tối thiểu của tiết diện thanh gi ằ ng ( cm 4 ). A : Diện tích tiế t diện thanh giằng ( cm 2 ). (1) Thanh giằng phải được l i ên kế t ch ắ c chắn với sống ngang bằng mã hoặc bằng một biện pháp t hích hợp khác. Ở chỗ đặt thanh gi ằ ng sống ngang phải được gắn mã chống vặn. (2) Nếu chiều rộng bản mép của t hanh giằng ở mỗi b ê n của bản thành lớn hơn 150 mi-li-mét thì bản thành của thanh giằng phải được gắn nẹp đ ặ t theo khoảng cách t hí ch hợp và được liê n kết với bản m é p đ ể đỡ nó. 7.3. Bố trí kết cấu ở phía sau vách đuôi 7.3.1. Đà ngang đáy Kích t hư ớc và vị trí của đà ngang đáy ở khoang đuôi phải thỏa mãn những yêu cầu ở 7.2.2 . 7.3.2. Sườn Nếu chi ề u dài cung giữa các gối tựa của sườn lớn hơn 2 , 5 mét th ì kích thước của sườn phải được tăng, hoặc sườn phải được gia cường t hích đáng để tạo đủ độ cứng cho k ết cấu mạn. 7.3.3. Các c ơ cấu khác Nếu kế t cấu ở khoang đuôi thỏa mãn những y ê u cầu đối với khoang mũi qui định ở 7.2 thì kích thước của các sống ngang, sống dọc mạn và thanh chống phải bằng 0,67 trị số tư ơ ng ứng qui định ở 7.2 . CHƯƠNG 8 XÀ BOONG 8.1. Qui định chung 8.1.1. Độ cong ngang của boong thời tiết Ở giữa t àu độ cong ngang tiêu chuẩn của boong thời tiết b ằ ng B /50. 8.1.2. Liên kết mút xà boong 1. Xà dọc boong phải liên tục hoặc phải được liê n k ết bằng mã ở các mút sao cho phát huy được d iện tích tiết diện và có đ ủ đ ộ b ề n chống uốn và đ ộ bề n chống kéo. 2. Xà ngang boong phải được li ê n kết với sườn t ă ng mã. 3. Xà ngang boong đặt ở các vị trí kh ô ng có sườn nội boong hoặc sườn thượng tầng phải được liên kết với tô n mạn b ằ ng mã. 4. Xà ngang boong xuồng, boong dạo,v.v..., có thể được liên kết bằng móc kẹp ở các mút. 8.1.3. Vùng mà xà dọc boong chuyển sang xà ngang boong Ở vùng mà xà dọc boong chuyển sang xà ngang boong phải đ ặc bi ệ t th ậ n trọng đ ể đả m bảo tính liên t ục của đ ộ b ề n. 8.2. Xà dọc boong 8.2.1. Khoảng cách Khoảng cách chuẩn của các xà dọc boong được tính theo công t hức sau đây : 2 L + 550 ( mm ) 8.2.2. Tỉ số kích thước 1. Xà dọc boong phải được đỡ bởi các s ố ng ngang boong đặt theo kho ả ng cách thích hợp. Ở boong tính toán trong đoạn giữa tàu, tỷ số m ả nh của xà dọc boong phải không lớn h ơn 60. Tuy nhiên những yêu cầu này có thể được t hay đổi thích hợp nếu xà dọc boong có đủ độ bi ê n để chống mất ổn định. 2. Thép dẹt dùng làm xà dọc boong phải có t ỷ số chiều cao tiết diện với chiều dày không lớn hơn 15. 8.2.3. Mô đun chống uốn của tiết diện xà dọc boong 1 . M ô đun chống uốn của tiết diện xà dọc boong ở ngoài vùng đường mi ệ ng khoang của boong tính t oán trong đoạn giữa tàu phải không nhỏ hơn t rị số tính theo công thức sau đ â y : 1,14 Shl 2 ( cm 3 ) Trong đó : S : Khoảng cách gi ữ a các xà dọc boong ( m ). h : Tải trọng boong qui định ở 15.1 ( kN/m 2 ). l : Khoảng cách nằm ngang giữa các sống ngang boong hoặc từ s ố ng ngang boong đến vách ngang ( m ). 2. Ra ngoài đoạn giữa tàu, mô đun chống uốn của tiết diện xà dọc boong ở phía ngoài vùng đường miệng khoang của boong tính toán có thể được giảm dầ n. Tuy nhi ê n, tr ong mọi trường hợp, mô đun chống uốn của tiết diện phải không nhỏ hơn tr ị số tính theo công thức sau đây : 0,43 Sh l 2 ( cm 3 ) Trong đó : S , h và l : Như qui định ở -1 . 3. Mô đun chống uốn của tiết diện xà dọc boong ở những vùng không qui định ở -1 và -2 phải kh ô ng nhỏ hơn trị số tính theo -2 . 8.2.4. S ố ng ngang boong đỡ xà d ọ c boong Sống ngang boong phải được đặt ở m ặ t sườn có đà ngang đặc của đáy. 8.3. Xà ngang boong 8.3.1. B ố trí xà ngang boong Xà ngang boong phải được đặt trong mỗi mặt sườn. 8.3.2. T ỉ số kích thước T ỷ số chiều dài trên chiều cao tiết diện của xà ngang boong nên b ằ ng hoặc nhỏ hơn 30 nếu là ở boong tính toán và nên bằng hoặc nhỏ h ơn 40 nếu là ở boong chịu lực (boong ở dưới boong tính toán được coi là một cơ cấu chịu lực trong độ bền dọc của thân tàu) và ở boong thượng tầng. 8.3.3. M ô đun chống uốn của tiết diện xà ngang boong Mô đ un chống uốn của tiết diện xà ngang boong phải kh ô ng nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đ â y : 0,43 Sh l 2 ( cm 3 ) Trong đó: S : Khoảng cách giữa các xà ngang boong ( m ). h : Tải trọng boong qui định ở 15.1 ( kN/m 2 ). l : Khoảng cách nằm ngang từ đ ỉ nh trong của mã xà đến số n g dọc boong hoặc giữa các sống dọc boong ( m ). 8.4. Xà boong ở hõm vách và ở các chỗ khác 8.4.1. Mô đ un chống uốn Mô đun chống uốn của xà boong tạo thành nóc của hõm vách, hầm trục và hõm hầm trục phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức ở 11.2.7 . 8.5. Xà boong ở nóc két sâu 8.5.1. Mô đun ch ố ng uốn M ô đun chống uốn c ủ a tiết diện xà dọc boong tạo thành nóc két sâu phải thỏa mãn các yêu cầu của Chương này và phải không nhỏ hơn trị số tính từ c ô ng thức ở 12.2.3 lấy mặt trên của xà boong làm mút dưới của h và coi xà boong là nẹp. 8.6. Xà boong chịu tải trọng đặc biệt nặng 8.6.1. Gia cường xà boong Những xà boong chịu tải trọng đặc biệt nặng hoặc xà boong nằm ở các mút thượng tầng hoặc lầu, ở ch ỗ đặt cột, tời và máy phụ , v.v..., phải được gia cường t hích đáng bằng cách t ă ng kích t hước hoặc đ ặ t th ê m sống boong hoặc cột. 8.7. Xà của boong chở xe có bánh 8.7.1. M ô đ un chống uốn của tiết diện xà boong Mô đ un chống uốn của tiết diện xà boong ch ở xe có bánh phải được xác định căn cứ vào tải trọng t ập trung từ xe có bánh. CHƯƠNG 9 CỘT CHỐNG 9.1. Qui định chung 9.1.1. Cột nội boong Cột nội boong phải được đ ặ t trực tiếp phía tr ê n cột trong khoang hoặc phải có biện pháp hữu hiệu để truyền tải trọng xuống các đế ở dưới. 9.1.2. Cột trong khoang Cột t rong khoang phải được đ ặ t lên các sống của đáy đ ơn ho ặ c đáy đ ô i hoặc phải cố g ắ ng gần đ ó. Kết cấu ở trê n cột và ở dưới cột phải có đủ độ b ề n để phân bố tải trọng một cách có hiệu quả. 9.1.3. Li ê n kết mút cột Đỉnh và chân cột phải được gắn bằng tấm đệm d ày và bằng mã. Nếu cột có thể chịu tải trọng kéo, thí dụ như cột ở dưới hõm vách, nóc hầm hoặc nóc két sâu thì đỉnh và chân cột phải được li ê n kết hữu hi ệ u đ ể chịu được tải trọng kéo. 9.1.4. Gia cường các kết c ấ u liên kết với cột Nếu cột được liên kết với tôn boong, với nóc hầm trục hoặc với sườn thì các kết cấu đó phải được gia cường thích đáng. 9.2. Kích thước 9.2.1. Diện tích tiết diện cột Diện tích tiết diện cột phải không nhỏ h ơn trị số tính t heo công thức sau đây : ( c m 2 ) Trong đ ó : l : Khoảng cách từ m ặ t đáy trên, từ boong hoặc từ kết cấu mà cột t ựa đến cạnh dưới của xà boong hoặc sống boong mà cột phải đỡ ( m ) ( Xem Hình 2-B/9.1 ). I : Mô men quán tính tối thiểu của tiết diện cột ( cm 4 ). A : Diện tích tiết d i ệ n cột ( cm 2 ). w : Tải trọng boong mà cột đ ỡ qui định ở 9.2.2 ( kN ). 9.2.2. Tải trọng boong mà cột đỡ 1. Tải trọng boong w mà cột đỡ phải không nhỏ hơn tr ị số tính theo công thức sau đây : kw 0 + Sbh ( kN ) Trong đó : S : Khoảng cách giữa các trung điểm của hai nhịp k ề nhau của sống boong được đỡ bởi cột hoặc nẹp vách hoặc sống vách ( m ) (Xem Hình 2-B/9.1 ). b : Khoảng cách giữa các trung điểm của hai nhịp kề nhau của xà boong mà cộ t hay mã xà phải đỡ ( m ) (X e m Hình 2-B/9. 1 ). h : Tải trọng boong qui định ở 15.1 cho boong mà cột phải đ ỡ ( kN/m 2 ). w 0 :Tải trọng boong mà chiếc cộ t n ộ i boong ở tr ê n phải đỡ ( kN ). Hình 2-B/9.1 Đo S,b,l,v.v… Trong đó: a i là khoảng cách nằm ngang từ cột cần tính t oán đến chiếc cột nội boong ở trên, và l j l à chiều dài nhịp của sống boong đ ỡ cột nội boong. 2. Nếu có hai hoặc nhiều cột nội boong đ ặ t tr ê n sống boong đỡ bởi dãy cột dưới thì cột dưới phải có kích t hước theo qui định ở -1 , lấy kw 0 của mỗi chiếc cột nội boong đặt l ê n hai nhịp kề nhau đ ỡ bởi cột dưới. 3. Nếu các cộ t nội boong bị đ ặt dịch theo phương ngang tàu ra k hỏ i các cột dưới thì kích thước của cột dưới phải được xác định t heo nguyên tắc qui định ở -1 và - 2 . 9.2.3. Chi ề u dày tôn 1. Chi ề u dày tôn của cột ống phải không nhỏ hơn trị số t ính t heo công thức sau đây : 0,022 d p + 4,6 ( mm ) Trong đó: d p : Đường kính ngoài của cột ống ( mm ). Tuy nhiên, yêu cầu này có thể được thay đ ổi thích hợp đối với các cột đặt trong khu vực sinh hoạt. 2. Chiều dày bản thành và bản mép của cột ghép phải đủ đ ể chống mất ổn định cục b ộ . 9.2.4. Đường kính ngoài của cột tròn Đường kính ngoài của cột tròn đ ặc và của cột ống phải không nhỏ hơn 50 mi-li-mét . 9.2.5. Cột đ ặ t trong két sâu 1. Cột đ ặ t trong két sâu phải không là cột ống. 2. Diện tích tiết diện cột phải không nhỏ hơn t rị số tính theo công thức ở 9.2.1 và trị số tính theo công t hức sau đây: 1, 09 S bh ( c m 2 ) Trong đó : S và b : Như được qui định ở 9.2.2-1 . h = 0,7 lần khoảng cách th ẳ ng đứng từ nóc két sâu đến điểm ở 2 , 0 mét cao h ơn đỉnh ống tràn ( m ). 9.3. Vách dọc và các kết cấu khác bố trí thay thế cho cột 9.3.1. Kết c ấ u Vách ngang đỡ sống dọc boong và vách dọc bố trí thay thế cho cột phải được gia cường sao cho tạo được đ ế tựa không kém hiệu quả so với đ ế tựa tạo b ở i cột chống. 9.4. Vách quây bố trí thay thế cho cột 9.4.1. Kết cấu Vách quây bố trí thay thế cho cột phải có đ ủ kích thước đ ể chịu được tải tr ọng boong và áp lực ngang. CHƯƠNG 10 SỐNG BOONG 10.1. Qui định chung 10.1.1. Phạm vi áp dụng Sống ngang boong đỡ xà dọc boong và sống dọc boong đỡ xà ngang boong phải thỏa mãn những y ê u cầu của Ch ươn g này. 10.1.2. Bố trí Trong vùng hõm vách và nóc két sống boong phải cố gắng được đặt cách nhau kh ô ng xa quá 4,6 mét . 10.1.3. K ế t cấu 1. S ố ng boong phải có bản mép đ ặt dọc t h e o cạnh dưới. 2. M ã chống vặn phải được đặt cách nhau khoảng 3 mét và nếu chiều rộng của bản mép ở mỗi b ê n của bản thành l ớn hơn 180 mi-li-mét thì các mã đó phải đỡ c ả bản mép. 3. Chiều dày bản mép của sống boong phải không nhỏ hơn chiều dày của bản thành. Chiều rộng của bản mép phải không nhỏ hơn trị số t ính t heo công t hức sau đây : ( mm ) Trong đó: d 0 : Chiều cao tiế t diện sống boong ( m ) . l : Kho ả ng cách giữa các gối tựa của sống ( m ). Tuy nhiên, nếu có đặt các m ã chống v ặ n hữu hiệu thì các mã này có th ể được lấy làm gối t ựa. 4. Ch iều cao tiết diện s ố ng phải được giữ kh ô ng đổi trên đoạn giữa hai vách lân cận nhau, và phải kh ô ng nhỏ hơn 2,5 l ầ n chiều cao l ỗ khoé t để xà boong chui qua. 5. Sống phải có đủ độ cứng để chống biến dạng quá mức của boong và ứng su ấ t bổ sung qu á lớn ở xà boong. 10.1.4. Liên kết mút 1. Li ê n kế t mút của sống boong phải thỏa mãn các yêu cầu ở 1.3.4 . 2. Nẹp vách và sống vách ở dưới các mút của s ố ng boong phải được gia cường t hích đáng để đ ỡ sống boong. 3. Sống dọc boong phải li ê n tục hoặc phải được li ê n kết chắc chắn đ ể đảm bảo sự liên tục ở các mú t. 10.2. Sống dọc boong 10.2.1. Mô đun chống u ố n của tiết diện sống dọc boong 1. Mô đun chống uốn của tiết diện sống đọc boong ở ngoài đ ường miệng khoang của boong tính toán ở đoạn giữa tàu phải không nhỏ hơn tr ị s ố t ính theo công t hức sau đây : 1,29 l ( lbh + kw ) ( cm 3 ) Trong đó: l : Khoảng cách giữa các đư ờ ng tâm cột hoặc từ đ ường t â m cột đến vách ( m ). Nếu sống boong được gắn hữu hi ệ u với vách bằng mã t hì l có t hể được thay đổi theo 1.3.6 (xem Hình 2-B/ 10.1 ). b : Khoảng cách giữa các trung điểm của hai nhịp kề nhau của xà được đỡ b ở i sống ho ặ c sườn ( m ). (xem Hình 2-B/10.1 ). h : Tải trọng boong qui định ở 15.1 cho boong được đỡ ( kN/m 2 ). w : Tải t rọng boong được đỡ bởi cột nội boong như qui định ở 9.2 ( kN ). k : Như qui đ ị nh ở (1) và (2) sau đây : (1) Hệ số tính theo c ô ng thức sau đây tùy thuộc tỷ số khoảng cách nằm ngang từ cột hoặc vách đỡ sống boong đến cột nội boong a ( m ) chia cho l ( xem Hình 2-B/10.1 ). (2) Nếu ch ỉ có m ộ t c ộ t nội boong thì k được tính toán dựa tr ê n trị số nhỏ hơn của a . Nếu có hai hoặc nhiều cột nội boong thì a phải được đo từ cùng một mút của l cho mỗi cột nội boong và tổng của kw sẽ được dùng để tính toán công thức. Trong trường hợp này sẽ dùng trị số lớn hơn trong các tổng k w dựa trên a đo từ mỗi mú t của l . Hình 2-B/10.1 Đo l , a v à b 2. Ra ngoài đoạn giữa tàu, mô đun chống uốn của tiết diện sống boong ở ngoài đư ờng miệng khoang của boong tính toán có thể được giảm. Tuy nhi ê n, trong mọi trường hợp mô đun chống uốn của tiết diện này phải không nhỏ hơn trị số tính theo c ô ng thức sau đây : 0,484/( lbh + kw ) ( cm 3 ) Trong đó : l , b , h , w và k : Như được qui định ở -1 . 3. Mô đun chống uốn của tiết diện sống dọc boong ở những vòng không được qui định ở -1 và -2 phải không được nh ỏ hơn trị s ố tính theo công thức ở -2 . 10.2.2. Mô men quán tính của tiết diện sống dọc boong Mô men quán tính của tiết d iện s ố ng boong phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đ ây : CZ l ( cm 4 ) Trong đ ó : C : H ệ số được lấy như sau : 1,6 : Đối với sống boong ở ngoài đường miệng khoang của boong tính toán ở đoạn giữa tàu. 4,2 : Đối với các sống boong khác. Z : Mô đun chống uốn yêu cầu của tiết diện sống boong qui định ở 10.2.1 ( cm 3 ). l : Như qui định ở 10.2.1-1 . 10.2.3. Chiều dày bản thành 1. Chi ề u dày bản thành phải không nhỏ hơn trị số t ính theo công thức sau đây : 10 S 1 +2,5 ( mm ) Trong đó : S 1 : Khoảng cách giữa các nẹp gia cường bản t hành hoặc chi ề u cao tiết diện của sống, lấy trị số nào nhỏ hơn ( m ). 2. Ở hai đoạn mút dài 0,2 l , chi ề u dày bản thành phải kh ô ng nhỏ hơn trị số qui định ở -1 và trị số tính theo công thức sau đây, l ấ y trị số nào lớn h ơn : ( mm ) Trong đ ó : d 0 : Chiều cao tiết diện của sống ( m ) . b , h và l : Như qui định ở 10.2.1-1 . 3. Trong các két sâu chiều dày bản thành phải lớn hơn các trị số tính theo các công thức ở -1 và -2 là 1 ,0 mi-li-mét . 10.3. Sống ngang boong 10.3.1. Mô đun chống uốn của tiết diện sống ngang boong Mô đun chống uốn của tiết di ệ n sống ngang boong phải không nhỏ hơn trị số tính theo công t hức sau đ ây : 0,484 l ( lbh + kw ) ( cm 3 ) Trong đó : l : Khoảng cách giữa các đ ường t â m cột hoặc từ đường tâm cột đ ến đỉnh trong của mã xà ( m ). b : Khoảng cách giữa hai sống ngang lân cận nhau ho ặ c từ sống ngang đến vách ( m ). h : Như qui định ở 15.1 ( kN/m 2 ). w và k : Như qui định ở 10.2.1-1 . 10.3.2. M ô men quán tính của tiết diện sống ngang boong M ô men quán tính của tiết d iệ n sống phải không nhỏ hơn t rị số tính theo công t hức sau đ ây : 4,2 Z l ( cm 4 ) Trong đó : Z : Mô đu n chống u ố n yêu cầu của tiết diện sống qui định ở 10.3.1 ( cm 3 ). l : Như qui định ở 10.3.1 . 10.3.3. Chi ề u dày bản thành Chiều dày của bản thành phải thỏa mãn các yêu cầu ở 10.2.3 . 10.4. Sống boong trong các két 10.4.1. M ô đun chống uốn của tiết diện sống boong M ô đun chống uốn của tiết diện sống boong tr ong các két phải thỏa mãn các yêu cầu ở 10.2.1 hoặc 10.3.1 và cũng phải thỏa mãn các yêu cầu ở 12.2.4-1 . 10.4.2. Mô men quán tính của tiết diện sống boong Mô men quán tính của tiết diện sống phải thỏa mãn các yêu cầu ở 12.2.4-2 . 10.4.3. Chi ề u dày bản thành Chiều dày bản thành của sống tr ong các két phải thỏa m ã n các yêu cầu ở 10.2.3 hoặc 10.3.3 và c ũ ng phải thỏa mãn các y ê u cầu ở 12.2.4-3 . 10.5. Sống dọc miệng khoang 10.5.1. Sống dọc có thành cao ở trên boong Nếu thành cao của miệng khoang được đ ặt ở tr ê n boong như trường hợp miệng khoang ở boong thời tiết, thì theo th ỏ a thu ậ n với Đ ă ng kiểm, nẹp n ằ m và phần bản thành tính l ê n đến nẹp đó có th ể được đưa vào tính toán mô đun chố n g uốn của tiết diện sống boong. 10.5.2. Sự liên tục của độ b ề n ở góc mi ệ ng khoang Ở góc miệng khoang, bản mép của thành d ọc miệng khoang và của sống dọc boong hoặc của các đo ạ n kéo dài của chúng và các bản mép ở cả hai bên của xà ngang đầu miệng khoang phải được li ê n kết ch ắ c ch ắ n với nhau để đảm bảo sự liên tục của độ bền. 10.6. Xà ngang đầu miệng khoang 10.6.1. Kích thước Kích thước của xà ngang đầu miệng khoang phải thỏa mãn các yêu cầu ở 10.3 và 10.4 . CHƯƠNG 11 VÁCH KÍN NƯỚC 11.1. Bố trí vách kín nước 11.1.1. Vách chống va 1. Tàu phải có vách chống va đ ặ t ở kho ả ng cách không nhỏ h ơn 0,05 L f , nhưng không lớn hơn 0,08 L r t í nh t ừ mút trước của chi ề u dài đo mạn khô, trừ khi vì lý d o đ ặ c biệt của kết cấu mà Đ ă ng kiểm có thể chấp nhận một khoảng cách lớn hơn. Tuy nhiên, nếu có phần nào của tàu nằm phía dưới đường nước ở độ cao b ằ ng 85% chiều cao mạn thiết kế nh ỏ nhấ t của tàu, vươn quá v ề phía trước mú t t rước c ủa chi ề u dài đo mạn kh ô , thì khoảng cách nói trên ph ả i được đo từ một trong số các đ iể m sau đây : (a) Trung đ iểm của đoạn vươn nói trên; (b) Điểm ở cách 0,015 L f v ề p h ía t r ướ c của điểm mú t t rước của c hiề u dài đ o mạn khô; Lấy đ i ể m nào đo được t rị s ố nhỏ nh ất . 2. Trong phạm vi qui định ở -1 vách có t hể có bậc hoặc hõm. 3. Ở những tàu có của mũi, vị trí của vách chống va phải được Đăng ki ểm xé t duyệt đ ặc bi ệ t. Tuy nhi ê n, nếu có cầu dốc tạo thành một phần của vách chống va ở tr ê n boong mạn kh ô thì phần cầu dốc ở cao hơn 2,3 mét trên boong mạn kh ô có thể được phép vươn v ề phía trước giới hạn qui định ở -1 . Trong trường h ợp này cầu dốc phải kín nước tr ê n toàn b ộ chiều dài của nó. 11.1.2. Vách đuôi 1. Tàu phải có vách đ uôi đặ t ở vị t rí thích hợp. 2. Ố ng bao trục đuôi phải n ằm t rong khoang kín nước t ạo bởi vách đuôi hoặc một kết cấu thích hợp khác. 11.1.3. Vách buồng máy Ở hai đ ầu buồng m áy phải đặt vách kín nước. 11.1.4. Vách khoang 1. Thêm vào các qui định ở từ 11.1.1 đến 11.1.3 , các tàu hàng kiểu t hông thường có chiều dài từ 67 mét tr ở lên phải có các vách khoang đặt theo k h oảng cách thích hợp sao cho tổng số vách kín nước phải không nhỏ hơn trị số cho ở B ả ng 2-B/ 11 . 1 . B ả ng 2- B / 11 . 1 Số lượng vách kín nước L ( mm ) Tổng s ố vách kín nước B ằ ng và l ớ n hơn Nhỏ hơn 67 87 4 87 90 5 2. Nếu do yêu cầu khai thác của tàu mà không thể chấp nhận được s ố lượng vách khoang như yêu cầu ở trên thì phải có một giải pháp khác được Đ ă ng kiểm chấp nh ậ n. 11.1.5. Chi ề u cao của vách kín nước Các vách kín nước qui định ở từ 11 .1.1 đến 11.1.4 phải đ i l ê n đến boong mạn khô với những trường hợp ngoại lộ sau đ â y : ( 1) Ở vùng boong dâng đu ô i hoặc boong thượng t ầng mũi thấp hơn tiêu chuẩn vách kín nước phải đi lên đến các boong đó. (2) Nếu thượng tầng mũi có miệng khoét kh ô ng có thiết bị đóng kín và dẫn vào không g i an ở dưới boong mạn khô, hoặc nếu c ó thượng tầng mũi dài thì vách chống va phải đi l ên đến boong thượng tầng và phải kín nước. Tuy nhiên, nếu phần vách kéo thêm là ở tr ong các vùng qui định ở 11.1.1 và phần boong tạo thành bậc là kết cấu kín nước hữu hiệu thì phần kéo thêm của vách kh ô ng cần thiế t phải được đặt trực tiếp t rên phần vách ở dưới đ ó. (3) Vách đu ô i c ó thể được kết thúc ở boong phía dưới của boong mạn khô và phía trên của đường trọng tải thiết kế cực đại với điều kiện là boong đó phải kín nước đến đuôi tàu. 11.1.6. Độ b ề n ngang của thân tàu 1. Nếu những vách kín nước yêu cầu ở từ 11.1.1 đến 11.1.5 không đi lên tới boong t í nh toán thì ở ngay trên hoặc gần trên vách k í n nước chính phải đặt những cơ cấu khỏe hoặc những đoạn vách để đảm bảo độ b ề n ngang và độ cứng ngang của thân tàu. 2. Nếu chiều dài của khoang lớn hơn 30 mét thì phải có biện pháp thích hợp đ ể đảm bảo độ bền ngang và độ c ứ ng ngang của thân tàu. 11.1.7. Hầm xích 1. Hầm xích ở sau vách chống va hoặc ở trong khoang mũi phải kín nước và phải có phương tiện ti ê u nước bằng bơm. 2. Hầm xích phải được phân chia bằng vách ng ă n dọc tâm. 11.2. Kết cấu của vách kín nước 11.2.1. Chi ề u dày t ô n vách Chiều dày tôn vách phải kh ô ng nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây : ( mm ) Trong đ ó: S : Khoảng cách giữa các nẹp ( m ). h : Khoảng cách thẳng đứng từ cạnh dưới của tấm tôn vách đến boong vách đo ở đường t â m tàu ( m ), nhưng trong mọi trường hợp phải không nhỏ hơn 3,4 mét . 11.2.2. T ă ng chiều dày t ô n vách ở những ch ỗ đặc biệt 1. Chiều dày dải dưới cùng của tôn vách ít nh ấ t phải lớn h ơn 1 mi-li-mét so với chiều dày tính toán từ công thức ở 11.2.1 . 2. Ở đoạn có đáy đôi, dải dưới cùng của tôn vách ít nhất phải tên đến 610 mi-li-mét cao hơn mặt tôn đáy tr ê n. Ở đoạn có đáy đơn, dải dưới cùng của t ô n vách ít n hất phải lên đến 915 mi-li-mét cao hơn mặt tôn giữa đáy. Nếu đáy đôi ch ỉ có ở một bên của vách thì d ả i dưới cùng phải lên đến chiều cao nào cao hơn trong các chi ề u cao qui định ở tr ê n. 3. T ô n vách ở rãnh tiêu nước ít nhất phải d ày hơn 2,5 mi-li-mét so với chiều dày qui định ở 11.2.1 . 4. Ở vùng lỗ khoét đ ặ t ống bao trục đuôi hoặc trục chân vịt, tôn vách phải là tấm kép hoặc phải được t ă ng chiều dày, không phụ thuộc vào những yêu cầu ở 11.2.1 . 11.2.3. Nẹp M ô đ un chốn g uốn của tiết diện nẹp vách phải kh ô ng nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây : 2,8 CS hl 2 ( cm 3 ) Trong đó: l : Chiều dài nhịp nẹp đo giữa các đ ế l ân c ậ n của nẹp k ể c ả chi ề u dài của liên k ết ( m ). Nếu có sống vách t hì l là khoảng cách t ừ ch â n của liên kết mút đến chiếc sống thứ nhất hoặc là khoảng cách giữa các sống vách. S : Khoảng cách giữa các nẹp ( m ). h : Khoảng cách thẳng đ ứng từ trung điểm của l , nếu là nẹp đứng, và từ tr ung điểm của khoảng cách hai nẹp lân cận ở hai b ê n của nẹp đ ang xé t , nếu là nẹp nằm, đ ến đ ỉ nh của boong vách đ o ở đường t âm tàu ( m ). Nếu khoảng cách t hẳng đ ứng này nhỏ hơn 6 , 0 mét thì h được lấy bằ ng 1,2 mé t cộng với 0,8 của khoảng cách thẳng đứng thực. C : Hệ số cho ở Bảng 2-B/ 1 1.2 tù y t huộc kiểu của các l iên k ết m ú t nẹp. Bả ng 2-B/ 1 1.2 Trị số của C ( Nẹp là thép cán hoặc t hé p ghép ) N ẹ p đ ứng Mút tr ê n Mút dưới Liên k ết hàn t ựa h o ặ c đ ỡ b ằ ng Li ê n kế t Mút nẹp k h ông li ê n kế t Kiểu A Ki ể u B Li ê n k ết hàn t ựa ho ặ c đ ỡ bởi s ố n g nằm 1 , 00 1,00 1,15 1,35 Liên kế t b ằng m ã 0 , 80 0,80 0,90 1,00 Ch ỉ có bản t hành của nẹp đ ư ợ c liên kết ở mút 1 , 15 1,15 1,35 1 , 60 Mút nẹp không li ê n kết 1,35 1,35 1,60 2,00 N ẹ p nằm Mộ t mút Mút kia Li ê n kết hàn tựa, li ê n kết bằng mã h o ặ c đ ỡ b ở i sốn g đứng Mú t nẹp không li ê n kết Liên kết hàn tựa, liên kết b ằ ng m ã ho ặ c đỡ bởi số ng đứn g 1,00 1 , 35 Mút n ẹ p không liên kết 1 , 35 2 , 00 Chú thích : 1. “ Liên kết h àn t ựa ” là liên k ết mà cả b ả n t hành v à bản mép của nẹp được hàn ch ắ c ch ắ n vào tôn boong, t ấ m vách hoặc tôn đáy trên, các t ấm t ôn đ ó được gia cường bằng cơ cấu t ựa đặ t ở m ặ t đối diện. 2. “ Liên kết ki ể u A ” của nẹp đứng là liên kết bằng mã với cơ c ấ u d ọc hoặc với cơ cấu k ề cận ở cùng m ặ t phẳng với nẹp, có cùng t iết diện hoặc tiết diện lớn h ơ n (Xem Hình 2- B / 11 . 1 (a)). 3. “ Liên kết kiểu B “ của nẹp đứng là liên kết b ằ ng mã với cơ cấu ngang như xà boong hoặc một liên kết khác tương đ ư ơ ng với liên kết nói trê n (Xem H ì nh 2-B/ 11 . 1 (b)). Hình2-B/ 11 . 1 Các kiểu liên kết mút 11.2.4. Vách chống va Đ ố i với vách chống va, chiều dày tô n và mô đun chống uốn của tiết diện nẹp phải kh ô ng nhỏ hơn trị số qui định ở 11.2.1 và 11.2.3 lấy h bằng 1,25 chi ề u cao qui định ở đó. 11.2.5. Sống vách đ ỡ nẹp vách 1. Mô đun chống uốn của tiết diện sống vách phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức : 4,75 Sh l 2 ( cm 3 ) Trong đó : S : Chiều rộng của vùng mà sống phải đỡ ( m ). h : Khoảng cách thẳng đứng đo từ t rung điểm của l đ ối với sống đứng, hoặc đo từ trung điểm của S đối với s ố ng nằm đến đỉnh boong vách ở đường tâm tàu ( m ). Nếu khoảng cách thẳng đứng này nhỏ hơn 6,0 mé t thì h đ ượ c lấy b ằ ng 1,2 mét cộng 0 , 8 k ho ả ng cách th ẳ ng đứng thực. l : Chiều dài nhịp đ o giữa các gối tựa lân cận của sống ( m ). 2. Mở men quán tính của tiết diện sống vách phải không nh ỏ h ơn tr ị số tính theo công thức sau đây. Trong mọi trường hợp chi ề u cao tiết diện sống vách phải kh ô ng nhỏ hơn 2,5 chi ề u cao l ỗ khoét để nẹp vách xuyên qua. 10 hl 4 ( cm 4 ) Trong đó : h và l : Như qui định ở -1 . 3. Chiều dày bản thành của sống vách phải không nhỏ hơn trị số tính t heo công thức sau đây : 10 S 1 + 2,5 ( mm ) Trong đó : S 1 : Khoảng cách giữa các nẹp gia cường bản thành hoặc chiều cao tiết diện s ố ng, lấy t rị số nào n hỏ hơn ( m ). 4. Mã chống vặn phải được đ ặ t cách nhau khoảng 3 mét . Nếu chi ề u rộng của bản mép ở mỗi bên của bản thành của s ố ng vách l ớn hơn 180 mi-li-mét thì mã chống v ặ n phải đ ỡ cả bản mép. 11.2.6. Gia cường t ô n vách, t ô n boong,v.v... Nếu th ấ y cần thiết thì t ô n vách, t ô n boong, tôn đáy trê n , v.v..., phải được gia cường ở vùng mã mút nẹp vách và mã mút sống vách. 11.2.7. Hõm vách 1. Trong vùng hõm vách, xà boong phải được đặt ở m ỗ i mặt sườn và ở ngay dưới vách phía trên theo y ê u cầu ở 8.3.3 và 11.2.3 lấ y khoảng cách xà boong bằng khoảng cách nẹp. Nếu cạnh dưới của vách tr ê n được gia cường đặc biệt thì có thể không cần đặt xà boong ở ngay dưới vách phía tr ê n. 2. Chi ề u dày tôn boong ở vùng hõm vách ít nhất phải lớn hơn 1 mi-li-mét so với chiều dày yêu cầu ở 11.2.1 , coi tôn boong là tôn vách và xà boong là nẹp vách. Trong mọi trường hợp chiều dày đó phải không nhỏ hơn chi ề u d ày yêu cầu đối với tôn boong ở vùng đó. 3. Chiều dày của cột đỡ hõm vách phải được xác định có xét đến áp suất nước có thể tác dụng vào mặt trên của hõm vách và các liên kết mút phải đ ủ đ ể chịu được áp suất nước tác d ụng ở m ặ t dưới. 11.2.8. Kết cấu vách ở vùng đặ t cửa kín nước Nếu nẹp vách bị cắt hoặc khoảng cách giữa các nẹp bị t ă ng để đặt cửa kín nước ở vách thì l ỗ khoét phải được k ế t c ấ u thích hợp và phải đư ợ c gia cường để giữ nguyên được độ b ề n của vách. Trong mọi trường hợp, khung cửa không được coi là nẹp vách. 11.3. Cửa kín nước 11.3.1. Qui định chung 1. Lối ra vào, cửa, lỗ chui hoặc lỗ thông gió , v.v..., không được khoét ở vách chống va ở vùng dưới boong mạn k hô . Số lượng l ỗ khoét ở vách chống va ở vùng tr ê n boong mạn khô phải được duy trì ở mức tối thiểu cần t hiết và các lỗ k h oét đó phải được t rang bị phương tiện đóng kín nước. 2. Các l ố i ra vào ở vách kín nước phải có cửa kín nước thỏa mãn các yêu cầu ở từ 11.3.2 đến 11.3.5 . 11.3.2. Các loại cửa kín nước 1. Cửa kín nước phải là c ử a trượt, t rừ khi xé t về vị trí và/hoặc điều kiện s ử dụng, có th ể dùng các loại cửa khác như cửa bản lề hoặc cửa cuốn. 2. Không cho phép dùng những cửa đóng b ằ ng cách thả rơi hoặc bằng tác dụng của trọng lượng thả rơi. 11.3.3. Độ bền và độ kín 1. Cửa kín nước phải đ ủ bốn và kín nước khi chịu áp suất nước cao đến boong vách, khung cửa phải được liên kết ch ắ c chắn với vách. Nếu Đăng kiểm th ấ y cần thiết thì cửa kín nước phải được thử bằng áp suất nước trước khi được lắp lên tàu. 2. Khung c ử a kín nước trượt thẳng đứng phải không có rãnh ở đáy để tránh vật bẩn có thể lọt vào và ngăn không cho cửa đóng lại. 11.3.4. Cửa trượt 1. Cửa trượt kín nước phải có thể thao tác được từ một vị tr í tiếp cận được ở phía trên boong vách và phải có phương tiện chỉ báo rằng cửa mở hay đóng. Tuy nhiên, có thể không cần phải có phương tiện điều khiển c ử a từ xa nếu được Đăng kiểm chấp nhận, xét từ điều ki ệ n khai thác cửa. 2. Nếu phương tiện điều khiển c ử a được thao tác bằng t hanh truyền thì sự điều khiển thanh truyền thao tác nên c ố gắng là t rực tiếp và ch ỉ cần vặn một đai ốc bằng kim loại không gỉ hoặc một vật liệu được chấp nhận khác. 3. Những cửa trượt điều khiển từ xa cũng n ê n có khả năng điều khiển được tại chỗ. 11.3.5. Cửa b ả n lề và c ử a cuốn C ử a bản lề kín nước và cửa cuốn kín nước phải có thể đóng và cài được từ cả hai phía của vách. Chốt bản lề cửa phải bằng kim loại không gỉ hoặc bằng một vật liệu được chấp nhận khác. CHƯƠNG 12 KÉT SÂU 12.1. Qui định chung 12.1.1. Định ngh ĩ a Két sâu (Deep tank) là két dùng đ ể chứa nước, nhiên liệu hoặc những chất l ỏ ng khác, tạo thành một ph ầ n của thân t àu , ở trong khoang hoặc ở nội boong. Nếu cần thì những két sâu dùng để chứa d ầu được gọi là “ Két sâu chứa dầu”. 12.1.2. Phạm vi áp dụng 1. Những vách ng ă n khoang mũi và khoang đuôi, n h ững vách biên của két s â u (trừ những két sâu dùng để chứa dầu có điểm bắt cháy thấp hơn 60 o C) phải được kết cấ u theo các yêu cầu của Chương này. N ế u phần nào của vách két sâu được dùng như vách kín nước thì phần đó phải thỏa mãn y ê u cầu của Chương 11 . 2. Cùng với những yêu cầu của Chương này, những yêu cầu ở Chương 22 phải được áp dụng cho vách của những két sâu dùng để chứa dầu có điểm b ắ t cháy th ấ p hơn 60 o C. 12.1.3. Kết c ấ u ng ă n két 1. Két s â u phải có kích thước thích hợp và phải có những kết cấu kín nước phân cách dọc cần thiết để thỏa mãn các yêu c ầ u v ề ổn định trong điều ki ệ n khai thác và tr ong quá trình nạp và xả. 2. Những két nước ngọt, két nhi ê n liệu và những két được dự kiến không hoàn toàn chứa đầy trong điều kiện khai thác phải có kết cấu ngăn bổ sung hoặc những tấm chống va cần thiết để giảm lực động tác dụng vào kết cấu. 3. Nếu kh ô ng thể thỏa mãn được những y ê u cầu ở -2 thì phải t ă ng các kích thước qui định ở Chương này. 4. Các kết cấu ngăn dọc kín nước chịu áp suất từ c ả hai bên của các két chứa đầy hoặc các két hoàn toàn trống trong điều kiện khai thác, có thể có các kích thước như yêu cầu đối với các vách kín nước thông thường qui định ở Chương 11 . Trong trường hợp đó két phải có miệng cao.v.v..., với phương tiện kiểm tra để đảm bảo rằng két được chứa đầy tr ong điều kiện khai thác. 12.2. Vách két sâu 12.2.1. Phạm vi áp dụng Trừ khi có những yêu cầu khác của Chương này, kết cấu của các vách và boong tạo thành biên của két sâu phải thỏa mãn những y ê u cầu của Chương 11 . 12.2.2. T ô n vách Chiều dày của tôn vách két sâu phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây : ( m m ) Trong đó: S : Khoảng cách giữa các nẹp vách ( m ). h : Khoảng cách được cho dưới đ ây, lấy trị số nào lớn hơn : (1) Khoảng cách thẳng đứng đo từ cạnh dưới của t ấ m tôn đến trung điểm của khoảng cách từ nóc két đến đ ỉ nh ống tràn ( m ). Đối với vách của những kết lớn, phải quan t â m tới áp suất nước bổ sun g . (2) 0 , 7 khoảng cách thẳng đứng t ừ cạnh dưới của tấm tôn đến điểm ở 2,0 mét cao hơn đỉnh ống t ràn ( m ). 12.2.3 . Nẹp vách Mô đun chống uốn của t i ết diện nẹp vách phải không nhỏ hơn trị số tính t heo công thức sau đ ây : 7 CSh l 2 ( cm 3 ) Trong đ ó : S và l : Như qui định ở 11.2.3 . h : Khoảng cách thẳng đ ứng được cho dưới đâ y lấy trị số nào lớn hơn, mút dưới được coi là trung điểm của l , n ế u là nẹp đ ứng, và được coi là trung điểm của khoảng cách giữa hai nẹp kề v ề 2 b ê n của chiếc nẹp đang xé t nếu là nẹp nằm : (1) Khoảng cách thẳng đứng từ mú t dưới đến t rung đ iểm của khoảng cách từ nóc ké t đ ến đỉ nh ống tràn ( m ). Đ ố i với nẹp vách của những k é t lớn , phải quan t â m tới áp suấ t nư ớ c bổ sung. (2) 0,7 khoảng cách t hẳng đ ứng t ừ mú t dưới đến điểm ở 2,0 mét cao hơn đ ỉ nh ống tràn ( m ). C : Hệ số được cho trong B ả ng 2-B/12.1 tùy thuộc ki ể u li ê n kết mứt nẹp. B ả ng 2-B/12.1 Trị số C ( đ ối với nẹp b ằ ng th ép cán hoặc t h ép ghép ) N ẹ p đứng M ộ t mút Mút kia Li ê n kết hà n t ự a hoặc đỡ b ằ ng sống Liên kết Mú t n ẹ p kh ông liên k ế t Kiểu A Ki ể u B Liên kết hàn t ựa hoặc đỡ bởi sống 1,00 1,85 1,30 1,50 Li ê n kết Kiểu A 0,85 0 , 70 1,15 1,30 Ki ể u B 1,30 1,15 0,85 1,15 Mút nẹp không li ên kết 1,50 1,30 1 , 15 1,50 Chú thích : (1) “ Li ê n kết kiểu A ” là liên kết b ằ ng m ã với đáy đô i hoặc với cơ cấu kề c ậ n như dầm d ọc hoặc nẹp tr ê n cùng đường thẳng, có diện tích t iết diện b ằ ng ho ặ c lớn hơn, hoặc li ê n kết b ằ ng mã với cơ cấu tương đương với các c ơ cấu nói trên (xem Hình 2-B/ 1 1.1 (a)). (2) “ Liên kết ki ể u B ”l à liên kết b ằ ng mã với cơ cấu ngang như xà boong, sườn ho ặ c cơ c ấ u t ư ơn g đ ương (xem Hình 2-B/ 11 . 1 (b)). 12.2.4. S ố ng đ ỡ nẹp vách 1. M ô đ un chống uốn của t iết diện sống phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đâ y : 7,13 Shl 2 ( cm 3 ) Trong đó : S : Chiều r ộ ng của vùng mà sống phải đỡ ( m ). h : Khoảng cách th ẳ ng đ ứng t ừ trung đ iểm của S , nếu là sống nằm, ho ặ c từ trung điểm của l , nếu là sống đứng, đến điểm đ ỉ nh của h qui định ở 12.2.3 ( m ). l : Chiều dài nhịp đo giữa hai gối tựa l â n cận của sống ( m ) . 2. Mô men quán tính tiết của diện sống phải kh ô ng nhỏ hơn trị s ố tính theo công thức sau đây. Trong mọi trường hợp chiều cao tiết diện sống phải không nhỏ hơn 2,5 chiều cao của lỗ khoét đ ể nẹp xuyên qua : 30 hl 4 ( cm 4 ) Trong đ ó : h và l : Như qui đ ịn h ở -1 . 3. Chiều dày bản thành phải kh ô ng nhỏ hơn trị số tính theo các công thức sau đây : 10 S 1 + 3,5 ( mm ) Trong đó : S 1 Khoảng cách các nẹp gia cường b ả n thành hoặc chiều cao tiết diện sống, lấy trị số nào nhỏ hơn ( m ). 12.2.5. Thanh gi ằ ng 1. Nếu có những thanh gi ằ ng hữu hiệu đặt qua két sâu để liên kết các sống ở vách két thì nhịp l của sống qui định ở 12.2.4 có thể được đo từ mút của s ố ng đến đường tâm của thanh giằng hoặc đo giữa các đ ường tâ m của hai thanh giằng lân cận nhau. 2. Diện tích tiết diện của thanh giằng phải kh ô ng nhỏ hơn trị số tính theo công thức : 1 ,3 Sb s h ( cm 2 ) Trong đó: S v à h : Như qui định ở 12.2.4 . b s : Chiều rộng của vùng mà thanh gi ằ ng phải đỡ ( m ). 3. Các mút của thanh gi ằ ng phải được li ê n kết với sống bằng mã. 12.2.6. Kết cấu của nóc và đáy Kích thước của các cơ cấu tạo thành nóc và đáy của két sâu phải th ỏ a mãn các yêu cầu của Chương này, coi các cơ cấu đó như là các cơ cấu tạo thành vách c ủ a két sâu tại đó. Trong mọi trường hợp các kích t hước của các cơ cấu đó phải không nhỏ hơn các kích thước y ê u cầu đối với b o ong và đáy tại vùng đó. Tôn nóc của két s â u phải có chiều dày ít nhất là 1 mi-li-mét lớn hơn chiều dày qui định ở 12.2.2 . 12.2.7. Kích thước của các cơ cấu không tiếp xúc với nước biển Chiều dày của tôn vách và sống vách không tiếp xúc với nước biển trong điều kiện khai thác có thể được giảm so với các yêu cầu ở 12.2.2 , 12.2.4-3 , một lượng được cho dưới đây : 0,5 mi-li-mét nếu t ấ m chỉ có một mặt tiếp xúc với nước biển 1 ,0 mi-li-mét nếu tấm có hai mặt không tiếp xúc với nước biển Tuy nhi ê n t ấ m vách ở các vùng như rãnh hông phải được coi là tiếp xúc với nước biển. 12.3. Phụ tùng của két sâu 12.3.1. Lỗ th ô ng nước và l ỗ thông khí Lỗ thông nước và lỗ thông khí phải được khoét ở các cơ cấu để đảm bảo cho nước và không khí không tụ lại ở bất cứ ch ỗ nào trong két sâu. 12.3.2. Biện pháp ti ê u nước từ nóc két Phải có biện pháp hữu hiệu để ti êu nước từ nóc két. 12.3.3. Phương tiện kiểm tra mức chất l ỏ ng Ph ư ơng tiện kiểm tra mức chất lỏng ở ké t sâu phải đượ c đ ặt theo yêu cầu ở 12.1.3 tạ i chỗ có thể tiếp cận ngay được và việc nạp đầy nước phải được thực hiện để cho phương tiện kiểm tra đó m ở đến mức độ có thể chấp nhận. 12.3.4. Ngăn cách ly 1. Ng ă n cách ly kín d ầu phải được đặt giữa các két chứa dầu và két chứa nước ngọt như nước sinh hoạ t , nước nồi hơi.v.v..., đ ể ngăn ngừa khả năng làm bẩn nước do bị lẫ n d ầu. 2. Khu vực thủy thủ và khu vực hành khách phải không được trực tiếp k ề với két chứa dầ u đốt. Các khu vực đó phải được phân cách với két dầu đ ố t b ằ ng những ngăn cách ly được thông gió tốt và d ễ tiếp cận. Nếu nóc két chứa dầu không có l ỗ khoét và được bọc b ằ ng chất không cháy có chiều dày bằng và lớn hơn 38 mi-li-mét thì giữa các khu vực đó và nóc két chứa dầu đốt kh ô ng cần phải đ ặ t ngăn cách ly. CHƯƠNG 13 ĐỘ BỀN DỌC 13.1. Qui định chung 13.1.1. Trường hợp đ ặ c biệt trong áp dụng Đối với những trường hợp có những vấn đề mà việc áp dụng trực tiếp những yêu cầu của Chương này là không hợp lý, thì những vấn đề này phải được sự th ỏ a thuận của Đăng kiểm. 13.1.2. Sự liên tục v ề độ b ề n Các cơ cấu dọc phải được bố trí sao cho đảm bảo sự liên tục về độ bền. 13.2. Độ bền uốn 13.2.1. Độ b ề n uốn ở đoạn giữa tàu 1. Mô đun chống uốn c ủ a tiết diện ngang thân tàu ở đoạn giữa tàu phải kh ô ng nhỏ hơn trị s ố Z s tính theo c ô ng thức sau đ â y. Tuy nhiê n, yêu cầu này có thể được mi ễ n giảm khi áp dụng cho những tàu có chiều dài không lớn hơn 60 mét theo sự thỏa thuận với Đ ă ng kiểm : Z s = 5,72 ( M S + M w ) ( cm 3 ) Trong đó : M S :Mô men uốn dọc lớn nhất của tàu trên nước t ăng ( kN.m ) làm thân tàu võng xuống hoặc v ồ ng lên tương ứng, tại tiết diện ngang đ ang xét theo chi ề u dài tàu, ở các trạng thái tải trọng có thể xảy ra, tính toán theo phương pháp được Đăng kiểm thừa nhận. M w : Mô men uốn dọc tàu tr ê n sóng ( kNm ) tại tiết diện ngang đang xét theo chiều dài tàu, tính theo các công thức dưới đây với giá trị M s ứng với trường hợp thân tàu uốn võng xuống hoặc thân tàu uố n vồng lên : ( kNm ) : Đối với tr ường hợp mô men M S làm thân tàu uốn võng xuống. ( kNm ) : Đối với t rường hợp mô men M s làm thân tàu uốn v ồ ng l ê n. C 1 :Được tính theo biểu thức sau đây : 0,03 L 1 + 5 L 1 : Chiều dài của tàu qui định ở 1.4.2 hoặc 0,97 lần chiều dài đ o theo đ ường nước chở hàng thiết kế lớn nhất, l ấ y tr ị số nào nhỏ hơn ( m ). C ’ b : Th ể tích chiếm nước ở đường nước chở hàng thiết kế l ớ n nhất chia cho L 1 Bd . Tuy nhi ê n, nếu t ỷ số này nhỏ hơn 0,6 thì C ’ b được lấy bằng 0,6. C 2 : Hệ số qui định theo vị trí tiết diện ngang thân tàu đang xét theo chiều dài tàu, được cho ở Hình 2- B/13.1 . 2. Mặc dù nh ữ ng yêu cầu ở -1 , mô đun chống uốn của tiết diện ngang thân tàu tại trung điểm của L phải không nhỏ hơn trị số W min tính theo công t hức sau đây : ( cm 3 ) Trong đ ó : C 1 , L 1 và C ’ b : Như qui định ở -1 . 3. Mô men quán tính của tiết diện ngang t h â n t àu tại trung điểm của L phải không nhỏ hơn trị số tính theo công t hức sau đây. Tuy nhiên, phương pháp tính mô men quán t ính thực của tiết diện ngang của thân t àu phải theo các qui định tương ứng ở 13.2.3 . 3 W min L 1 ( cm 4 ) Trong đó : W min : M ô đ u n chống u ố n của t iế t diện ngang t h ân t àu tại trung đ iểm của L như qui định ở -2 . L 1 : Nh ư qui định ở -1 . Hình 2-B/13.1 Trị số của hệ số C 2 4. Kích thước của các cơ cấu dọc thân tàu ở đ oạn giữa t àu phải không nhỏ hơn kích thước của các cơ cấu dọc đ o tại trung đ iểm của L xác định th eo y ê u cầu ở - 2 và -3 , kh ô ng kể những thay đ ổi kích thước do sự thay đổi hình dạng của tiết diện ngang thân tàu. 13.2.2. Độ bền uốn ở những tiết diện n ằ m ngoài phạm vi đoạn giữa tàu Độ bền u ố n ở những tiế t d iện nằm ngoài phạm vi đoạn giữa tàu phải được xác đị nh theo các yêu cầu ở 15.3 . 13.2.3. Tính toán m ô đun chống uốn của tiết diện ngang thân tàu V iệ c tính toán mô đ un chống uốn của tiết diện ngang thân tàu phải dựa t rên các yêu cầu t ừ (1) đến (6) sau đ ây : (1) Tất cả các cơ cấu dọc được coi là hữu hiệ u đ ố i với độ bền dọc phải được đưa vào tính toán. (2) Những lỗ khoét ở boong tính toán phải được trừ kh ỏ i tiết diện dùng t rong tính toán mô đ un chống uốn. Tuy nhiên, nh ữ ng l ỗ khoét nhỏ có chiều dài không lớn hơn 2,5 mét và c ó chiều rộng không lớn hơn 1,2 mét , sẽ không cần phải trừ đi nếu tổng chiều rộng các lỗ khoé t tạ i mộ t tiết diện ngang không lớn hơn : 0 ,06( B - S b ), t rong đó S b là tổng chiều rộng của các lỗ khoét có chiều rộng lớn hơn 1,2 mét hoặc có chiều dài lớn hơn 2,5 mét . (3) Mặc dù các yêu cầu ở (2). các lỗ khoét ở boong tính toán sẽ kh ô ng bị trừ nếu tổng chi ề u rộng của chúng tại mỗi tiết diện ngang không làm giảm mô đun chống uốn tính với boong tính toán hoặc với đáy tàu đi nhiều hơn 3%. (4) Những lỗ khoét boong qui định ở (2) và (3) g ồ m cả vùng ph ủ khu ấ t tạo bởi hai đường tiếp t uyến với lỗ khoét t ạo thành góc 30 o có đỉ nh ở tr ê n đường tâm l ỗ khoét nhỏ t heo chiều dài của tàu. (5) Mô đun chống uốn tính với boong t í nh toán phải được tính bằng cách chia m ô men quán tính của t iế t diện ngang thân tàu quanh trục trung hòa nằm ngang cho khoảng cách (a) ho ặ c (b) sau đ â y lấy trị số nào lớn hơn : (a) Khoảng cách thẳng đứng t ừ trục trung hòa đến mặ t boong tính toán đo ở mạn tàu ( m ). (b) Khoảng cách tính theo công thức sau đ ây : Tro n g đó: X : Khoảng cách nằ m nga n g đo từ mặt của cơ cấu khỏe liên tục đến đường tâm tàu ( m ) . Y : Khoảng cách th ẳ ng đứng đo từ trục trung hòa đến m ặ t của cơ cấu kh ỏ e liên tục ( m ). Trong trường hợp này X và Y phải được đo tại điểm cho tr ị số lớn nh ấ t tính theo công thức nói trên. (6) Mô đun chống uốn tính toán với đá y tàu được tính bằng cách chia mô men quán tính của tiết diện ngang thân tàu quanh trục trung hòa nằm ngang cho khoảng cách th ẳ ng đứng từ trục t rung hòa đến m ặ t tôn giữa đáy. 13.3. Độ ổn định nén 13.3.1. Ổn định nén T ô n boong tính toán và tôn đáy , v.v..., ở n hững vùng chịu ứng suất nén lớn do uốn dọc phải được gia cư ờn g để chốn g mất ổn định nén. CHƯƠNG 14 TÔN BAO 14.1. Qui định chung 14.1.1. Dự phòng cho han gỉ Ở n h ững vùng mà d o vị trí và/ hoặc đ iều kiện khai thác của tàu, sự han g ỉ được coi là mạnh, chiều dày tôn bao phải được t ăng thích đ áng so với yêu cầu của Chương này. 14.1.2. Quan t â m đặc biệt đến sự va chạm với cầu c ả ng Ở những chỗ mà tô n bao có thể va chạm với cầu cảng , v.v..., trong đi ề u ki ệ n khai t hác của tàu, phải đặc biệt quan t âm đế n chiều dày t ôn bao. 14.2. Dải tôn giữa đáy 14.2.1. Chi ề u rộng và chiều d ày của dải tôn giữa đáy 1. Trên suố t chiều dài của t àu, c hiề u rộng của dải tôn giữa đáy phải không nh ỏ h ơn trị số tính theo công t hức sau đây: 4,5 L + 775 ( mm ) 2. Trên suốt chiều dài tàu, chiều dày của dải t ôn giữa đáy ít nhất phải kh ô ng nhỏ hơn chiều dày tô n đáy tính toán theo yêu cầu ở 14.3.4 tăng lê n 1,5 mi-li-mét . Tuy nhiên, chiều dày của tôn giữa đáy phải không nhỏ hơn chiều dày của tấm tôn đ áy kề cận. 14.3. Tôn bao ở đoạn giữa tàu 14.3.1. Chi ề u dày tối thiểu Chi ề u dày tối t hiểu của tôn bao ở dưới boong tính toán ở đoạn giữa t àu phải không nhỏ hơn trị số tín h theo c ô ng thức sau đ ây : 0 , 44 L + 5,6 ( mm ) 14.3.2. Chi ề u dày tôn mạn Chiều dày của tôn mạn, t rừ tôn mép mạn, ở dưới boong tính toán ở đoạn giữa tàu phải không nhỏ hơn trị số tín h theo công thức sau đ ây : ( mm ) Trong đó : S : Khoảng cách giữa các sườn dọc hoặc sườn ngang ( m ). 14.3.3. Mép mạn Chiều dày của tôn mép mạn k ề với boong tính toán phải không nhỏ hơn 0,75 chiề u dày của mép boong tính toán. Tuy nhiên, trong mọi trường hợp chiều dày của mép mạn phải không nhỏ hơn chi ề u dày của tôn mạn kề với nó. 14.3.4. Chiều dày của tôn đáy Chi ề u dày của tôn đáy (gồm cả tôn h ô ng nhưng kh ô ng kể đến tôn giữa đáy) ở đoạn giữa tàu phải t heo các yêu cầu ở (1) và (2) sau đ ây : (1) Nếu đáy tàu kết cấu theo hệ thống ngang thì chiều dày tôn đáy phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây: ( mm ) Trong đó: S : Khoảng cách các cơ c ấ u ngang ( m ). (2) Nếu đáy tàu kết cấu theo hệ thống dọc thì chiều dày tôn đáy phải kh ô ng nhỏ h ơn trị số tính theo công thức sau đ â y: ( mm ) Trong đ ó : S : Kho ả ng cách các dầm dọc đáy ( m ). 14.4. Tôn bao ở phần mũi và phần đuôi tàu 14.4.1. T ô n bao ở phần m ũ i và phần đu ô i tàu Ra ngoài đoạn giữa tàu, chi ề u dày tôn bao ở dưới boong tính toán có thể được giảm dần, nhưng lại phần mũi và phần đuôi tàu chiều dày này phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây. Tuy nhiên, đối với các đoạn qui định ở từ 14.4.2 đến 14.4.5 , chiều d ày này phải kh ô ng nhỏ hơn trị số yêu cầu ở những qui định có liên quan. 0,044 L +5,6 ( mm ) 14.4.2. T ô n bao ở vùng 0 ,3 L kể từ mút mũi tàu Chiều dày t ô n bao ở 0,3 L k ể từ mũi tàu phải không nhỏ hơn t rị số tí nh theo c ô ng thức sau đây : ( mm ) Trong đó: S : Khoảng cách giữa các sườn dọc hoặc sườn ngang ( m ). 14.4.3. Tôn bao ở đoạn 0,3 L kể t ừ mút đuôi tàu Chi ề u dày tôn bao ở đoạn 0,3 L kể từ đu ô i tàu phải không nhỏ h ơn trị số tính theo c ô ng thức sau. Ở những tàu có khoang máy đặ t ở đuôi hoặc ở những tàu có công suất máy lớn chiều dày này phải được t ă ng thích đ áng : ( mm ) Trong đó: S : Khoảng cách giữa các sườn dọc hoặc sườn ngang ( m ). 14.4.4. Tôn bao ở đoạn đáy được gia cường ở phía mũi tàu Chiều dày tôn bao ở đoạn đáy được gia cường ở phía mũi tàu qui định ở 4.9.2 phải thỏa mãn các yêu cầu ở (1) , (2) và (3) sau đây. Nếu trong điều kiện dằn tàu có chiều chìm quá nh ỏ và nếu tàu có vận tốc quá lớn so với chiều dài tàu thì chiều dày của tôn bao phải được xem xét đặc biệt. (2) Ở những tàu trong điều kiện dằn có chiều chìm mũi kh ô ng lớn hơn 0 , 025 L , chiều dày t ô n bao ở đ oạn đáy được gia cường ở phía mũi tàu phải kh ô ng nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây : ( mm ) Trong đó : C : Hệ số được cho ở Bảng 2-B/14.1 . Với các trị số trung gian của a thì C được xác định theo phép nộ i suy tuyến t í nh. S : Khoảng cách các sườn, khoảng cách các sống hoặc khoảng cách các nẹp dọc của tôn bao lấy trị số nào nhỏ nhất ( m ). a : T ỷ số khoảng cách sườn, hoặc khoảng cách sống hoặc khoảng cách nẹp dọc của t ô n bao ( m ), lấy trị số nào l ớn nhất, chia cho S . Bảng 2-B/14.1 Trị số của C a 1,0 1 , 2 1 , 4 1 , 6 1 , 8 ³ 2,0 C 1,04 1,17 1,24 1,29 1,32 1,33 p : Áp suất va đập của sóng ( kPa ) qui định ở 4.9.4 . (2) Ở những tàu trong điề u kiện dằn có c hiề u chìm mũi không nhỏ hơn 0 , 037 L , chiều dày tôn bao ở đ oạn đáy gia cường phía mũi tàu phải không nh ỏ h ơ n qui định 14.3.4 hoặc xác đ ị nh theo c ô ng t hức sau, lấy giá trị nào l ớ n hơn. ( mm ) Trong đó: L: được qui đ ịn h 1.4.2 S : Khoảng cách sườn, sống hoặc nẹp dọc tôn v ỏ , lấy giá trị nào nhỏ hơn ( m ) (3) Ở những tàu trong đi ề u ki ệ n dằn có chiều chìm mũi nằm trong khoảng trị số qui định ở (1) và (2), chiều dày phải được xác định theo nội suy t uyến tính từ các trị số qui định ở (1) và (2). 14.4.5. Tôn bao kề với sống đ uôi và trong vùng u đặt trục T ô n bao k ề với sống đuôi và trong vùng u đặt trục phải có chi ề u dày không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây: 0,09 L + 4,5 ( mm ) 14.5. Tôn mạn ở vùng thượng tầng 14.5.1. T ô n mạn ở vùng thượng tầng trong trường hợp boong thượng tầng là boong tính toán Nếu boong thượng tầng là boong tính toán thì chiều d ày của tôn mạn t hượng tầng phải lấy như qui định ở 14.3.1 , 14.3.2 , và từ 14.4.1 đ ến 14.4 . 3 . Tuy nhiên, tôn mạn t hượng tầng ở đoạn mũi tàu và đoạn đuôi tàu có thể lấy bằng chiều dày qui định ở 14.5.2 . 14.5.2. T ô n mạn ở vùng thượng tầng trong trường hợp boong thượng tầng kh ô ng phải là boong tính toán Nếu boong thượng tầng không phải là boong tính toán thì chiều dày tôn mạn t hượng tầng phải kh ô ng nhỏ hơn tr ị số tính t heo công thức sau đ â y, nhưng trong mọi trường hợp phải không nhỏ hơn 5,5 mi-li-mét . Đoạn từ mũi t àu đến 0,25 L kể từ mú t mũi tàu : ( mm ) Các vùng khác : ( m m ) Trong đó : S : Khoảng cách các dầm dọc hoặc các sườn ngang tại vị trí đang xét ( m ). 14.5.3. B ồ i thường ở các mút thượng tầng Tôn mạn ở các mút của thượng tầng phải được kết cấu thích hợp đ ể đ ảm bảo sự liên tục về độ bền. 14.6. Bồi thường cục bộ tôn bao 14.6.1. Lỗ khoét ở t ô n bao Các l ỗ khoét ở tôn bao phải có góc l ượn và phải được bồi thường nếu cần thiết. 14.6.2. Hộp van thống biển Trong trường hợp, có hộp van th ô ng biển đặt ở tôn bao để hút hoặc xả nước biển thì chiều dày của t ô n phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đ â y và phải được gia cường thích đáng để đảm bảo đ ộ cứng cần thiết. 0,07 L + 5,0 ( mm ) 14.6.3. Tôn bao ở chỗ đ ặ t ố ng lu ồ n xích neo và ở phía dưới ống lu ồ n xích neo T ô n bao ở chỗ đặt ống lu ồ n xích neo và ở phía dưới ống lu ồ n xích neo phải có chiều dày t ă ng hoặc phải là tấm kép, và mép dọc của chúng phải được bảo vệ để không bị neo hoặc xích neo làm hư hại. CHƯƠNG 15 BOONG 15.1. Tải trọng boong h 15.1. Trị số của h 1. Tải trọng boong h ( kN/m 2 ) đối với những boong dùng để xếp hàng hóa thông t hường hoặc đ ồ dự trữ phải theo các qui định t ừ (1) đến (3) sau đây ; (1) h phải tương đương với t iêu chuẩn bằng 7 lần chiều cao của nội boong ( m ), hoặc 7 lần chiều cao t ừ boong được x é t đến cạnh tr ên của thành miệng khoang ở boong ở tr ê n ( m ). Tuy n h iên, h có thể được qui định bằng tr ọ ng lượng t hiế t kế cực đại của hàng hóa t rên một đơn vị d iện tích boong ( kN/m 2 ). Trong trường hợp này trị số của h phải được xác định b ằ ng cách xem xét ch iề u cao xếp hàng. (2) Nếu hàng g ỗ hoặc/và các loại hàng khác được dự định xếp ở boong thời tiết thì h phải là trọng lượng thiế t kế cực đại của hàng hóa t rên một đơn vị diện tích boong ( kN/m 2 ) hoặc là trị số qui định ở -2 , lấy trị số nào lớn hơn. (3) Nếu hàng hóa được treo vào xà boong hoặc nếu máy móc được đặt trên boong thì h phải được tă ng thích đáng. 2. Đối với boong thời tiết, tải trọng boong h ( kN/m 2 ) được qui định ở t ừ (1) đến (4) sau đây : (1) Đối với boong mạn khô, boong th ượ ng tầng và boong lầu ở trên boong mạn khô, h phải không nhỏ hơn trị số tính t heo công thức sau đây : a (0,067 b L - y ) ( kN/m 2 ) Trong đó: a và b : Được cho ở Bảng 2-B/15.1 tùy thuộc vị trí ở boong. Tuy nhiên nếu C b nhỏ hơn 0,7 thì trị số của b sẽ được xem xét đặc biệt. B ả ng 2-B/15.1 Trị số của a và b Dòng Vị trí a b Tôn boong Xà boong Cột Sống boong I Ở phía t rước của 0,15 L tính t ừ mút mũi tàu 14,7 9,8 4,90 7,35 1,42 II Từ 0,15 L đến 0,3 L tính từ mút mũi tàu 11,8 7 , 85 3,90 5,90 1 , 20 III Từ 0,3 L tính t ừ mút mũi tàu đ ến 0,2 L tính từ mút đuôi t àu 6,90 4,60 2,25 2,25 (1 ) 3,45 (2) 1,00 IV Ở phía sau của 0,2 L tính từ mút đuôi tàu 9,80 6,60 3,25 4,90 1,15 Ch ú thích : (1) Đối với sống d ọc boong ở ngoài đường miệng khoang ở boong tính toán trong đoạn giữa tàu. (2) Đ ố i với nh ữ ng trường hợp không phải là trường hợp (1). y : Khoảng cách t hẳng đứng từ đường nước chở hàng thiết kế cực đại đến boong thời tiết đo ở mạn ( m ) và y phải được đo ở mũi tàu cho đoạn boong ở phía trước của 0,15 L tính từ mũi tàu, được đ o ở 0,15 L tính t ừ mũi tàu cho đoạn boong từ 0,3 L đến 0,15 L tín h t ừ m ũ i tàu, được đo ở sườn giữa cho đoạn boong từ 0,3 L tính từ mũi tàu đến 0,2 L tính từ đu ô i tàu và được đ o ở đu ô i tàu cho đoạn boong ở phía sau của 0 , 2 L tính từ đuôi tàu (xem Hình 2-B/15.1 ). Sau A y được đ o ở AP * Nếu kh ô ng có thượng tầng thì y được đo đến boong trên Từ A đến B y được đo ở Từ B đến C y được đo ở C Trước C y được đo ở FP Hình 2-B/15.1 Vị trí đo y (2) Đối với boong ở dòng II Bảng 2-B/15.1 h không cần lớn hơn h ở dòng I. (3) Không phụ thuộc các qui định ở (1) và (2), h phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức cho ở Bảng 2-B/1 5 .2 , nh ư ng phải được lấy bằng 12,8 nếu h đối với các boong nhỏ hơn 12,8. (4) Nếu tàu có mạn khô quá lớn thì trị số h phải được lấy theo s ự thỏa thuận với Đ ă ng ki ể m. 3. Đối với vùng kín của boong thượng tầng và boong lầu, trong không g i an sinh hoạt và kh ô ng gian hàng h ả i, thuộc tầng 1 và tầng 2 tr ê n boong mạn kh ô , h phải b ằ ng 12,8. Bảng 2-B/15.2 Trị số cực tiểu của h Dòng Vị trí của boong h C Xà boong Tôn boong Cột, Sống dọc và Sống ngang boong I và II Phía trước của 0,3 L tí nh từ mũi t àu 2,85 4,20 1,37 III Từ 0 , 3 L tính từ mũi t àu đến 0 , 2 L tính từ đuôi tàu 1 , 37 2 , 05 1,18 IV Phía sau của 0 , 2 L tính từ đu ô i tàu 1 , 95 2 , 95 1 , 47 Boong t h ư ợng tầng t ầng 2 trên boong m ạ n kh ô 1 , 28 1,95 0 , 69 Chú thích : Nếu trị số c ủ a h tính từ các c ô ng thức ở B ả ng nh ỏ h ơn 12 , 8 thì h ph ả i được lấy b ằ ng 12,8. 15.2. Qui định chung 15.2.1. Tôn boong Trừ phần lỗ khoé t ở boong, v.v..., tôn boong phải đi từ mạn này sang mạn kia. Tuy nhi ê n, nếu được Đăng kiểm chấp nhận tôn boong có thể chỉ gồm tấm mép boong và tấm tô n g iằ ng. 15.2.2. Tính kín nước của boong Boong thời tiết phải kín nước, trừ trường hợp được Đ ă ng kiểm chấp thuận đặc biệt có thể ch ỉ chịu thời tiết. 15.2.3. Tính liên tục của b ậ c boong Nếu boong tính toán hoặc các boong chịu lực (boong ở phía dưới boong tính toán được coi là cơ cấu chịu lực t rong độ bền d ọc của th ân t àu) t hay đổi đ ộ cao thì sự thay đổi đó phải được t hực hiện theo độ dốc dần dần hoặc mỗi cơ cấu boong phải được k é o dài và phải được liên kết chặt ch ẽ với nhau b ằ ng các t ấm ng ă n, sống, mã , v.v..., và phải đ ặ c bi ệ t quan tâm đến t ính liên t ục v ề độ b ề n. 15.2.4. Bồi thường lỗ khoét Miệng khoang hoặc các lỗ khoét khác ở boong tính toán hoặc boong chịu lực phải có góc lượn và phải có biện pháp bồi thường thích đáng. 15.2.5. Mép boong lượn Mép boong lượn, nếu được sử dụng, phải có bán kính lượn đ ủ lớn tùy theo chiều dày của nó. 15.3. Diện tích tiết diện hiệu dụng của boong tính toán 15.3.1. Định nghĩa Diện tích tiết d i ệ n hiệu dụng của boong tính toán là diện tích tiết diện ở mỗi bên mạn tàu của tôn boong, xà dọc boong, sống d ọc boong, v.v..., kéo dài trên đoạn 0,5 L giữa tàu. 15.3.2. Diện tích tiết diện hiệu dụng của boong tính toán 1. Diện tích tiết diện hiệu d ụng ở đoạn giữa của các tàu mà mô đun chống uốn của tiết diện ngang thân tàu được qui định ở Chương 13 , phải được xác định thỏa mãn các yêu cầu của Chương 13 . 2. Ra ngoài đoạn gi ữ a tàu, d iện tích tiết diện hiệu dụng của boong tính toán có thể được giảm dần nhỏ hơn trị số tại hai mút của đoạn giữa tàu. Tuy nhiên, các trị số ở vị trí 0 , 15 L tương ứng kể từ mút trước và mút sau của L , phải không nhỏ hơn 0,4 lần trị số ở điểm giữa của L , nếu tàu có buồng máy ở đoạn giữa tàu và không nhỏ hơn 0,5 lần trị số ở điểm giữa của L , nếu t àu có buồng máy ở đuôi tàu. 3. N ế u mô đun chống uốn của tiết diện ngang thân tàu ở ngoài đoạn giữa tàu lớn hơn trị số đ ã được Đ ă ng kiểm xét duyệt thì những yêu cầu của m ệ nh đề bổ sung của -2 có thể không cần phải áp dụng. 15.3.3. Boong tính toán ở ngoài các vùng 0,15 L tính từ mỗi mút tàu Ở ngoài các vùng 0,15 L t í nh t ừ mỗi mút tàu diện tích tiết diện hiệu dụng của boong tính toán và chi ề u dày tôn boong tính toán có thể được giảm dần tránh sự thay đổi đột ngột. 15.3.4. Diện tích tiết diện hiệu dụng của boong tính toán trong thượng tầng đuôi dài M ặ c d ù các yêu cầu ở 15.3.2 , diện tích tiết diện hiệu dụng của boong tính toán t rong t hượng tầng đuôi dài có thể được thay đổi thích hợp. 15.3.5. Boong n ằ m trong phạm vi của thượng t ầ ng khi boong thượng tầng được thiết kế là boong tính toán Nếu boong thượng tầng được thiết kế làm boong tính toán thì tôn boong tính toán ở ngoài thượng tầng phải được kéo dài vào phía trong thượng tầng một đoạn khoảng 0,05 L mà không g i ảm di ệ n tích tiết diện hiệu dụng của boong và sau đó có thể được giảm dần khi đi vào phía trong. 15.4. Tôn boong 15.4.1. Chiều dày của tôn boong 1. Chiều dày của tôn boong phải không nhỏ hơn trị số t í nh theo các qui định (1) và (2) sau đây. Trong các không g i an kín như thượng tầng, lầu , v.v..., chiều dà y của tôn boong có thể được giảm 1 mi-li-mét so với trị số tính theo công thức này : (1) Chiều dầy của tôn boong tính toán : (a) Phía ngoài vùng đường miệng khoét ở đoạn giữa tàu có xà dọc boong : ( mm ) Trong đó: S : Khoảng cách giữa các xà d ọc boong ( m ). h : Tải tr ọng boong qui định ở 15.1 ( kN/m 2 ). (b) Phía ngoài vùng đường miệng khoét ở đoạn giữa tàu có xà ngang boong : ( mm ) Trong đó: S : Khoảng cách giữa các xà ngang boong ( m ). h : Tải trọng boong qui định ở 15.1 ( kN/m 2 ). (c) Ở các vùng khác ngoài các vùng qui định ở (a) và (b): ( mm ) Trong đó: S : Khoảng cách giữa các xà dọc hoặc xà ngang ( m ). h : Tải trong boong qui định ở 15.1 ( kN/m 2 ). (2) Chiều dày tôn boong không phải là boong tính toán : ( mm ) Trong đó: S và A : Như qui định ở ( 1 ) (c). 2. Nếu các vùng giữa các đường miệng khoét lớn kết cấu theo hệ thống dọc thì phải quan tâm thích đáng đến biện pháp chống mất ổn định cho tôn boong. 15.4.2. T ô n boong tạo thành nóc két Chiều dày của tôn boong tạo thành nóc két phải không nhỏ hơn trị số yêu cầu ở 12.2.2 cho vách của két sâu với khoảng cách của x à boong là khoảng cách nẹp. 15.4.3 . Tôn boong tạo thành hõm vách Chiều dày của tôn boong t ạo thành nóc hầm trục, nóc hõm ổ ch ặ n ho ặ c hõm vách phải không nhỏ hơn trị số yêu cầu ở 11.2.7-2 . 15.4.4. T ô n boong dưới nồi hơi và tôn boong dưới hàng đ ô ng lạnh 1. Chiều dày của tôn boong ở dưới n ồ i hơi phải được t ăng 3 mi-li-mét so với chiều dà y qui định ở trên. 2. Ch iề u dày của tôn boong dưới hàng đ ô ng lạnh phải được tăng 1 mi-li-mét so với chiều dày bình thường. N ế u có phương tiện bảo vệ chống han gỉ thì chiều dày tôn boong đó không cần phải t ă ng. 15.4.5. Chi ề u dày của t ô n boong chịu tải trọng từ xe có bánh Chiều dày của tôn boong chịu tải trọng từ xe có bánh phải được xác định theo tải trọng t ậ p trung từ xe có bánh. CHƯƠNG 16 THƯỢNG TẦNG VÀ LẦU 16.1. Qui định chung 16.1.1. Phạm vi áp dụng 1. Tàu phải có thượng tầng mũi, trừ trường hợp mạn khô mũi tàu được Đăng kiểm thừa nhận là đ ủ . 2. Kết cấu và kích thước cơ cấu thượng tầng và lầu phải thỏa mãn những yêu cầu của Chương này và các qui định khác có li ê n quan. 3. Các yêu cầu ở Chương này được áp dụng cho các thượng tầng và lầu đến tầng 3 phía trên boong mạn khô. Kết cấu và kích t hước cơ c ấ u của các thượng tầng và lầu phía trên tầng 3 phải được Đ ă ng kiểm xem xét và quyết định. 4. Với nh ữ ng thượng tầng và lầu của những tàu có mạn khô quá lớn, kết cấu của các vách có thể được thay đổi thích hợp theo sự thỏa thuận với Đăng kiểm. 16.2. Kết cấu và kích thước cơ cấu 16.2.1. Cột áp h 1. Cột áp để tính toán kích thư ớ c cơ cấu của vách mút thượng tầng và vách biên lầu phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây : ac ( 0, 06 7 bL - y ) ( m ) Trong đó : a : Được cho theo các công thức sau đây : : Đối với vách trước lộ của thượng tầng tầng mộ t và vách trước lộ của lầu tầng một. : Đối với vách trước lộ của thượng tầng tầng hai và vách tr ước lộ của lầu t ầ ng hai. : Đối với vách trước lộ của thượng tầng tầng ba, các vách trước được bảo vệ của các thượng tầng, vách trước lộ của lầu tầng ba, các vách b ê n của các lầu và các vách trước được bảo vệ của các lầu : Đối với vách sau ở phía sau sườn giữa tàu của thượng tầng và vách sau ở phía sau sườn giữa t àu của lầu. : Đối với vách sau ở phía trước của sườn giữa tàu của thượng tầng và vách sau ở phía trước của sườn giữa tàu của lầu. b : Được cho theo công thức sau đây : : Nếu <> : Nếu ³ 0,45 x : Khoảng cách từ vách mút của thượng tầng hoặc t ừ vách mút của lầu đ ến đường vuông góc đuôi, hoặc kho ả ng cách từ trung điểm của vách b ê n của lầu đến đ ư ờ ng vu ô ng góc đuôi ( m ). Tuy nhiên , nếu chiều d ài của vách bên của lầu l ớ n hơn 0, 1 5 L t hì vách bên đó phải được chia thành những đoạn gần bằng nhau có chiều dài không lớn hơn 0,15 L và khoảng cách t ừ trung điểm của mỗi đoạn được chia đến đường vuông góc đu ô i sẽ được sử dụng cho đoạn đ ó. c : Hệ số được xác định theo công thức sau : 1,0 : Đối với vách mút của thượng tầng : Đối với vách biên của lầu. Tuy nhi ê n, nếu < 0,25="" thì="" lấy=""> = 0,25. b ’ : Chiều rộng của lầ u tại vị trí đang xét ( m ). B ’ : Chiều rộng của tàu tr ê n boong lộ, tại vị trí đang xét ( m ). y : Khoảng cách thẳng đứng từ đường nước thiết kế cực đại đ ến trung đi ểm của nhịp nẹp, nếu cần xác định kích t hước của nẹp và đến trung điểm của tấm t ôn nếu cần xác định chiều dày của tấm tôn vách của thượng tầng hoặc vách bi ê n của l ầu ( m ). 2. Cộ t áp dùng để tính toán kích t hước cơ cấu của vách mút thượng tầng và của vách biên của lầu cũng phải không nhỏ hơn trị số tính theo B ảng 2B/ 16 .1 : B ả ng 2B/16.1 Tr ị s ố cột á p h Vách trước l ộ của thư ợ ng tầng Các vách khác L nhỏ hơn 50 m 3,0 ( m ) 1,5 ( m ) L b ằ ng và l ớn hơn 50 m 2,5 + ( m ) 1,25+ ( m ) 16.2.2. Ch iề u dày của tôn vách 1. Chiều dày của tôn vách t rước không được bảo v ệ của thượng tầng và vách bên của lầu t ầng một và t ầng hai của tàu có chiều dài không nhỏ hơn 50 mét phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đ â y, tuy nhiên, cũng phải không nh ỏ hơn trị số tính t heo công thức ở -2 . ( mm ) Trong đó: h : Cột áp qui định ở 16.2.1 ( m ). S : Khoảng cách các nẹp ( m ). 2. Chiều dày tôn vách của thượng tầng và lầu chưa được qui định ở -1 phải không nhỏ hơn trị số tính theo c ô ng thức sau đây : ( mm ) : Đối với tầng một ( mm ) : Đối với các tầng khác 16.2.3. Nẹp 1. Mô đun chống uốn của tiết diện nẹp ở các vách mút của thượng tầng và vách biên của lầu phải không nhỏ hơn trị số tính t heo công thức sau đ ây : 3,5 Shl 2 ( cm 3 ) Trong đó : S : Khoảng cách nẹp ( m ). h : Như qui định ở 1 6 .2.1 . l : Chiều cao nội boong ( m ). Tuy nhiên nếu l nhỏ hơn 2,0 mét thì phải lấy bằng 2,0 mét . 2. Ở vách lộ của thượng tầng và vách bi ê n của lầu, cả hai mút nẹp phải được hàn với tôn boong, trừ trường hợp được sự chấp nhận của Đăng kiểm. 16.3. Các phương tiện đóng m ở các lối ra vào 16.3.1. Các phương tiện đóng mở các lối ra vào 1. Các c ử a ở các lối ra vào ở các vách trước và sau của thượng tầng kín và của lầu bảo vệ các lối đi dẫn xuống không gian dưới boong mạn khô hoặc không gian trong thượng tầng k í n phải thỏa mãn các y ê u cầu từ (1) đến (5) sau đ â y : (1) Cửa phải bằng thép ho ặ c một loại vật liệu tương đương khác và phải được g ắ n ch ắ c thường xuyên vào vách. (2) Cửa phải được kết cấu ch ắ c ch ắ n, phải có độ bền tương đương với vách nguyên vẹn và phải đảm bảo kín thời tiết khi đóng. (3) Phương tiện đảm bảo kín nước phải gồm c ó vòng đệm và thiết bị xiết hoặc những thiết bị t ương đương và phải được gắn thường xuy ê n vào vách hoặc vào cửa. (4) Cửa phải có thể thao tác đóng m ở từ cả hai phía của vách. (5) Cửa bản lề phải được mở ra phía ngoài. 2. Chiều cao của ngưỡng cửa qui định ở -1 phải không nhỏ hơn 380 mi-li-mét tính từ mặt trên của boong, trừ trường hợp mà Đăng kiểm thấy ngưỡng cửa cần phải có chiều cao lớn hơn. CHƯƠNG 17 MIỆNG KHOANG, MIỆNG BUỒNG MÁY VÀ CÁC LỖ KHOÉT KHÁC Ở BOONG 17.1. Qui định chung 17.1.1. Miễn giảm so với các yêu cầu Những tàu có mạn khô rất lớn có thể được xem xét riêng bi ệ t để miễn giảm các yêu cầu của Chương này. 17.1.2. Vị trí của các miệng khoét ở boong lộ Trong Chương này, hai vị trí miệng khoét ở boong lộ được định nghĩa như sau : Vị trí I : Ở boong mạn khô l ộ , boong nâng đuôi lộ v à boong thư ợn g t ầ ng lộ ở phạm vi vùng 0,25 L f mũi tàu. Vị t rí II : Ở boong t hượng tầng lộ phía sau của vùng 0,25 L f mũi t àu. 17.2. Miệng khoang 17.2.1. Phạm vi áp dụng Kết cấu và phương t iện đóng mở của miệng khoang hàng và các m iệ ng khoang khác phải thỏa mãn các y ê u c ầ u của 17.2 . 17.2.2. Chiều cao của thành miệng khoang 1. Chi ề u cao của t hành miệng khoang tính từ m ặt tr ê n của boong ít nhất phải bằng 600 mi-li-mét đối với vị trí I và 450 mi- li -mét đối với vị t rí II . 2. Với những miệng khoang được đóng m ở bằng nắp thép kín nước qui định ở 17.2.7 , chiều cao của thành miệng khoang có thể được giảm so với qui định ở -1 hoặc nếu được Đăng kiểm chấp thuận có th ể hoàn toàn không có thành miệng khoang. 3. Chiều cao của thành miệng khoang không ở vùng lộ của boong mạn khô hoặc boong thượng tầng phải được Đ ă ng kiểm chấp thuận có xét đến vị trí của miệng khoang và mức độ bảo vệ. 17.2.3. Kết cấu của thành miệng khoang 1. Chiều dày của thành miệng khoang phải không nhỏ hơn các trị s ố tính t heo công thức sau đây: 6 + 0,05 L ( mm ) 2. Những thành miệng khoang ở vị trí I hoặc những thành miệng khoang ở vị trí II có chi ề u cao bằng và lớn hơn 760 mi-li-mét phải được gia cường b ằ ng một nẹp gia cường nằm ngang đặt ở một vị trí thích hợp dưới mép tr ê n của thành. Chiều rộng của nẹp gia cường nằm ngang này phải kh ô ng nhỏ hơn trị số tính theo c ô ng thức sau, nhưng không cần lớn hơn 180 mi-li-mét . 50 + 1, 7 L ( mm ) 3. Thành miệng khoang còn phải được gia cường bổ sung bằng các mã hoặc các nẹp đứng thích hợp đặt trong vùng từ nẹp gia cường nằm ngang qui định ở -2 đến boong cách nhau khoảng 3 mét . 4. Ở mép trên, thành của nh ữ ng miệng khoang lộ phải được gia cường bằng một thanh t hép có tiết d i ệ n nửa tròn hoặc tiết diện t ương đương. Mép dưới của thành miệng khoang phải được b ẻ mép hoặc có kết c ấ u thích hợp khác. 5. Với những miệng khoét nhỏ, kết cấu và kích thước của thành có thể được thay đổi so với y ê u cầu ở từ -1 đến -4 . 6. Kết cấu và kích thước của các thành miệng khoang có chi ề u cao lớn hơn 900 mi-li-mét , của thành miệng két sâu và những thành miệng khoang đ óng m ở b ằ ng những thiết bị có kiểu đ ặ c biệt kh ô ng thỏa mãn các yêu cầu ở 1 7.2.3 phải được Đăng kiểm chấp thuận. 17.2.4. Xà tháo l ắ p, n ắ p miệng khoang, n ắ p thép hình hộp, n ắ p thép chịu thời tiết 1. Kích thước nẹp của nắp miệng khoang bằng thép, của nắp thép hình hộp và của nắp thép chịu thời tiế t tựa đ ơn gi ả n lên th à nh miệng khoang chịu tải trọng ph â n bố đều (từ sau đây gọi là n ắ p miệng khoang b ằ ng thép) và của xà t háo l ắ p phải thỏa mãn các y ê u cầu ở (1) và (2) sau đâ y . Nếu điều kiện chịu tải hoặc kiểu kết cấu khác với qui định ở trên thì phương pháp tính toán phải được Đ ă ng kiểm chấp thuận. (1) Kích thư ớ c nẹp của nắp miệng khoang b ằ ng thép và của xà tháo l ắ p ở vị trí lộ phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây. Với n ắ p miệng khoang bằng thép thì S và l được thay tương ứng b ằ ng b và S : M ô đun chống uốn của tiết diện ở giữa nhịp xà ho ặ c nẹp : C 1 K’ k 1 Shl 2 ( cm 3 ) Mô men quán tính của tiết diện ở giữa nhịp xà hoặc nẹp : C 2 k 2 Shl 3 ( cm 4 ) Diện tích tiết diện bản thành ở các mút xà ho ặ c m ú t nẹp : C 3 K’ Shl ( cm 2 ) Trong đó : S : Khoảng cách giữa các xà t háo l ắ p hoặc các nẹp ( m ). l : Nhịp tự do của xà tháo lắp ho ặ c của nẹp ( m ). b : Chiều rộng của n ắ p miệng khoang b ằ ng thép ( m ). C 1 , C 2 và C 3 : Được cho ở Bảng 2-B/17.1 . h : Tải trọng sóng giả định tính theo Bảng 2-B/17.2 ( KN / m 2 ). Bảng 2-B/17.1 Các hệ s ố C 1 , C 2 và C 3 C 1 C 2 C 3 Xà t háo l ắ p và n ắ p thép hình h ộ p 1,57 2 , 88 0,073* Nắp m iệng khoang bằng thép, n ắ p thép ch ị u thời tiết 1 , 33 2,26 (*) : Không áp dụ ng cho nắp mi ệ ng khoan g b ằ n g thép. B ả ng 2-B/17.2 Tải trọng sóng giả định h Tải tr ọ ng sóng giả định h ( kN/m 2 ) ( D - d ) > F ( D - d ) ≤ F Ở vị trí I 9,81(0,75 L f + 58) / 76 9,81(0,75 L f + 58) / 68 Ở vị trí II 9,81(0 , 55 L f + 43,8) / 76 9,81(0,55 L f + 43,8) / 76 Chú thích : (1) F là trị s ố t í nh theo công thức sau : 0,023 L f - 1 , 15 ( m ) (2) Đ ố i với những miệng khoang lộ kh ô ng ở vị tr í I hoặc II , trị s ố của tải t rọng sóng giả định sẽ được t hay đổi thích hợp. k 1 và k 2 : Các h ệ số được tính theo các c ô ng thức cho ở B ả ng 2-B/17.3 . K ’ : Hệ số được cho ở Bảng 2-B/17.4 tùy thuộc vào loại t hép. B ả ng 2-B/17.3 Các hệ số k 1 và k 2 k 1 phải không nhỏ hơn 1,0 , , k 2 l : Chiều dài t oàn bộ của xà tháo lắp ( m ). l 1 : Kho ản g cách t ừ mút của đoạn hình trụ đến mút của xà t háo lắp ( m ). I 0 : M ô men quán tính của tiết di ệ n giữa xà tháo lắp ( cm 4 ). I 1 : Mô men quán tính của tiết diện mút của xà t háo lắp ( cm 4 ). Z 0 : M ô đ un chống u ố n của tiết diện giữa xà t háo l ắ p ( cm 3 ). Z 1 : Mô đ un ch ố ng u ố n của tiết diện mú t xà thá o lắp ( cm 3 ). Bảng 2-B/17.4 Hệ số K ’ Loại thép Thép thường HT 32 HT 36 K ’ 1 0,91 0 , 82 (2) Kích thước của nẹp nắp miệng khoang b ằ ng thép và của xà tháo lắp dùng để xếp hàng hóa phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đâ y. Với n ắ p miệng khoang b ằ ng thép S và l được thay tương ứng bằng b và S . Mô đ un ch ố ng uốn của tiết diện ở giữa nhịp xà tháo lắp hoặc nẹp : C 1 Kk 1 Shl 2 ( cm 3 ) Mô men quán tính của tiết diện ở giữa nhịp xà tháo lắp hoặc nẹp : C 2 k 2 Shl 3 ( cm 4 ) Diện tích tiết diện bản thành ở các mút của xà tháo lắp hoặc nẹp : C 3 KShl ( cm 2 ) Trong đó : S , l , b , k 1 và k 2 : Như qui định ở (1). C 1 , C 2 và C 3 : Các hệ số được cho ở Bảng 2-B/17.5 . Bảng 2-B/17.5 Các hệ số C 1 , C 2 và C 3 C 1 C 2 C 3 1,07 1 , 81 0 , 064 * * : Không áp dụng cho n ắ p miệng khoang b ằ ng thép. h : Tải trọng giả định do tác dụng của hàng hóa được cho ở (a) hoặc (b) sau đây : (a) h phải tương đ ư ơng với ti ê u chuẩn bằng bảy lần chiều cao từ mặt trên của n ắ p miệng khoang đến boong phía trên đ o ở mạn của khoang ( m ) hoặc bảy lần chiều cao t ừ boong đang xét đến mép tr ê n của thành miệng khoang của boong phía trên (m). Tuy nhiên, h có thể được lấy bằng trọng lượng tối đa của hàng hóa trên một đ ơn vị diện tích của n ắ p miệng khoang ( kN/m 2 ). Trong trường hợp này trị số của h phải được xác định b ằ ng cách xem xét chiều cao xếp hàng. (b) Nếu hàng hóa được xếp lên nắp miệng khoang ở boong thời tiết thì h phải b ằ ng trọng lượng tối đa của hàng hóa trên một đơn vị diện tích nắp miệng khoang ( kN/m 2 ). K : Hệ số được cho ở Bảng 2-B/17.6 tùy thuộc vào loại thép. Bảng 2-B/17.6 Hệ số K Lo ạ i thép Thép thường HT 32 HT 36 K 1 0,78 0 , 72 2. Chi ề u d ày của t ô n nóc nắp miệng khoang bằng thép phải thỏa mãn c á c yêu cầu từ (1) đến (3) sau đ â y : (1) Đối với nắp miệng khoang ở vị trí lộ chiều dày tôn nóc phải không nhỏ hơn 0,01 khoảng cách nẹp, nhưng trong mọi tr ường hợp phải kh ô ng nhỏ hơn 6 mi-li-mét . (2) Đ ố i với n ắ p miệng khoang bằng thép dùng để xếp hàng hóa, chi ề u dày của tôn nóc phải không nhỏ hơn trị số tính theo (1) hoặc công thức sau đ â y lấy trị số nào lớn h ơn : ( mm ) Trong đó : S : Khoảng cách các nẹp ( m ). h : T ả i trong giả đ ị nh do tác dụng của hàng hóa qui định ở 17.2.4-1 (2) ( kN/m 2 ). K : Hệ số được cho ở Bảng 2-B/17.6 . (3) N ắ p miệng khoang bằng thép phải đảm bảo ổn định do nén. 3. Chiều dày tối thiểu của nắp gỗ phải không nhỏ hơn trị số tính theo c ô ng thức sau đây, nhưng trong mọi trường hợp phải không nhỏ h ơ n 60 mi-li-mét . ( mm ) Trong đó : S : Khoảng cách giữa các xà tháo lắp ( m ). h : Tải trọng tính từ công thức cho ở Bảng 2-B/17.2 nếu ở vùng l ộ và cho ở 17.2.4-1 (2) nếu dùng để xếp hàng. Nếu h không lớn h ơ n 17,5 kN/m 2 thì phải được lấy bằng 17,5 kN/m 2 . 17.2.5. Nh ữ ng y ê u c ầ u đ ặ c biệt đối với xà tháo l ắ p, n ắ p miệng khoang, nắp thép hình hộp và n ắ p thép chịu thời tiết 1. Xà tháo lắp phải thỏa mãn các yêu cầu từ (1) đến (7): (1) Đ ầ u kẹp và ổ để lắ p xà phải có kết cấu ch ắ c ch ắ n, ch iề u r ộ ng m ặ t tựa ít nhất phải b ằ ng 75 mi-li-mét . Ph ả i có phương tiện hữu hiệu đ ể đặt và cố định xà. (2) Từ ch ỗ đặt đầu kẹp và ổ đ ến boong, thành miệng khoang phải được gia cường bằng nẹp hoặc bằng một biện pháp tương đ ương. (3) Nếu dùng những xà trượ t t hì phải có biện pháp để đảm bảo cho xà giữ nguyên vị trí khi miệng khoang đã được đ óng. (4) Chi ề u cao tiết d i ệ n xà và chiều rộng của bản mép của xà phải sao cho xà không bị mấ t ổn định ngang. Chiều cao của tiế t diện mút xà phải không nhỏ h ơ n 0 , 4 lần chiều cao t iết diện giữa xà hoặc 150 mi-li-mét , lấy trị số nào lớn hơn. (5) Bản mép ở mép trên của xà tháo lắp phải được k é o ra đến tận mút xà. Trên các đ oạn dài ít nhất là 180 mi-li-mét ở m ỗ i mút xà chiều dày của bản thành phải được tăng gấp hai lần so với chi ề u dày bản thành ở giữa nhịp xà hoặc phải được gia cường bằng tấm kép. (6) Xà tháo lắp phải có chi t iết đ ể có t h ể t háo và lắp m à không cần ph ả i tác động trực t iếp đến xà. (7) Xà t háo lắp phải được đ ánh dấu rõ ràng ch ỉ rõ boong, miệng khoang và vị trí lắp đặ t xà. 2. N ắ p miệng khoang phải thỏa mãn các yêu cầu từ (1) đến (5) sau đâ y : (1) M ặt tự a phải rộng ít nhất là 65 mi-li-mét và nếu cần t h ì phải vá t phù hợp với độ dốc của miệng khoang. (2) N ắ p mi ệ ng khoang phải có móc nâng tùy thuộc trọng lượng và kích t hước của n ắ p, trừ khi t h e o kết cấu móc nâng là không cần t hiết. (3) Nắp miệng khoang phải được đánh dấu rõ ràng ch ỉ rõ boong, miệng khoang và vị trí đ ặt n ắ p. (4) Gỗ dùng làm n ắ p miệng khoang phải có chất lượng tốt, thớ thẳng, không có mấu, hốc và nứt. (5) Các mú t của nắp gỗ phải được bảo vệ bằng vòng đ ai thép. 3. Nắp thép hình hộp phải thỏa mãn các yêu cầu t ừ (1) đ ến (3) sau đ â y : (1) Chiều cao ti ết diện của nắp th ép hình hộp tại đế phải kh ô ng nhỏ hơn 1/3 chiều cao tiết diện tại giữa nhịp hoặc không nhỏ hơn 150 mi-li-mét lấy t rị số nào lớn hơn. (2) Chiều r ộ ng mặt tựa của n ắ p thép hình hộp phải không nhỏ hơn 75 mi-li-mét . (3) Nắp phải đ ược đ ánh dấu rõ ràng ch ỉ rõ boong, miệng khoang v à vị trí đặt n ắ p. 4. Nắp thép chịu thời tiết phải thỏa mãn các yêu cầu từ ( 1 ) đến (3) sau đây : (1) Chiều cao tiết diện n ắ p thép chịu thời tiết tại đế phải không nhỏ hơn 1/3 chiều cao t iế t diện nắp t ại giữa nhịp hoặc 150 mi-li-mét , lấy trị số nào lớn hơn. (2) Độ bền và thiết bị đóng nh ữ ng n ắ p nh ỏ hoặc những nắp chịu thời tiết thuộc loại đặc biệt mà không th ể thỏa mãn được các y ê u cầu ở (1) v à ở 17.2.4 , độ bền và thiết bị đóng các nắp của những miệng khoang không có thành nói ở 17.2.2-2 , phải được xem xét đặc biệt. (3) Các phương tiện cố định và đảm bảo tính chịu thời tiết phải được Đ ă ng kiểm chấp t huận. Các ph ươn g ti ện đ ó phải đ ảm bảo được yêu c ầ u chịu thời tiết trong bất kỳ điều ki ệ n nào của biển. 17.2.6. Bạt và các thiết bị c ố định dùng cho miệng khoang đóng b ằ ng n ắ p tháo l ắ p 1. Ít nhấ t phải có hai lớp bạ t cấp A thỏa mãn các yêu cầu của Chương 6 Phần 7-B cho mỗi miệng khoang l ộ ở boong mạn khô hoặc boong thượng tầng và ít nhấ t là 1 lớp bạt như vậy cho mỗi miệng khoang lộ ở các vùng khác. 2. Các thanh chèn bạt phải đủ để cố định bạ t và phải có chiều rộng không nhỏ hơn 65 mi-li-mét , chiều dày không nhỏ hơn 9 mi-li-mét . 3. N ê m phải b ằ ng gỗ c ứ ng hoặc b ằ ng v ậ t liệu tương đ ương khác. Nêm phải có độ vát không lớn hơn 1/6. Mũi nêm phải có chiều dày không nhỏ hơn 13 mi-li-mét . 4. Ổ nêm phải được đ ặt theo độ vát của nêm, phải có chiều rộng í t nhất bằng 65 mi-l i -mét , phải được đ ặ t cách nhau kh ô ng xa quá 600 mi-li-mét , tính từ t âm nọ đến tâm kia. Ổ n ê m ở m ỗ i bên phải được đ ặt các h góc miệng khoang không xa quá 150 mi-li-mét . 5. Đối v ớ i các miệng khoét ở vùng lộ của boong mạn kh ô và boong thượng tầng, phải có những thanh thép hoặc những phương tiện tương đương đ ể cố định chắc chắn mỗi miếng n ắ p miệng khoang khi đã được ph ủ bạt. Những n ắ p miệng khoang có chiều dài lớn hơn 1,5 mét phải được cố định b ằ ng í t nhất l à hai thanh thép như vậy. Các miệng khoang khác ở vùng lộ của boong thời tiết phải có bu lông vòng ho ặ c các phương ti ệ n chằng buộc khác. 17.2.7. N ắ p thép của miệng két s â u Nắp thép của miệng két sâu phải thỏa mãn các yêu cầu sau đây : (1) Th ê m vào những yêu cầu đối với nắp thép chịu thời tiết, kích thước của kết cấu nắp miệng két sâu còn phải kh ô ng nhỏ hơn kích thước yêu cầu đối với kết cấu nóc két sâu. (2) Các phương tiện để cố định và đ ảm bảo tính kín d ầu kín nước phải được Đ ă ng kiểm xét duyệt. 17.3. Miệng buồng máy 17.3.1. Bảo vệ miệng buồng máy Miệng buồng máy phải được bảo v ệ b ằ ng vách quây b ằ ng thép. 17.3.2. Vách qu â y lộ của miệng buồng máy 1. Vách quây lộ của miệng buồng máy phải có kích thước không nhỏ hơn kích thước qui định ở 16.2.1 và 16.2.2 với c được lấy b ằ ng 1,0. 2. Chiều dày t ô n đ ỉ nh của vách quây lộ của miệng buồng máy phải không nhỏ hơn trị số tính theo các công thức sau đ â y: Vị tr í I : 6,3 S + 2,5 ( mm ) Vị trí II : 6,0 S + 2,5 ( mm ) Trong đó : S : Khoảng cách giữa các nẹp ( m ). 17.3.3. Vách qu â y miệng buồng máy ở dưới boong mạn kh ô ho ặ c trong kh ô ng gian kín Kích thước cơ cấu của vách quây miệng buồng máy ở dưới boong mạn kh ô hoặc ở trong thượng tầng kín và lầu kín phải th ỏ a m ã n các yêu cầu sau đây: (1) Chiều dày tôn phải không nhỏ hơn 6,5 mi-li-mét . Nếu khoảng cách nẹp lớn hơn 760 mi-li-mét thì chiều dày tôn phải t ă ng với t ỷ lệ 0,5 mi-li-mét cho mỗi lư ợ ng tăng 100 mi-li-mét của khoảng cách nẹp. Trong kh ô ng gian sinh hoạt chiều dày tôn có thể được giảm 2 mi-li-mét . (2) Mô đu n chống uốn của tiết diện nẹp ph ả i không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đâ y : 1,2 Sl 3 ( cm 3 ) Trong đ ó : l : Chiều cao nội boong ( m ). S : Khoảng cách giữa các nẹp ( m ). 17.3.4. C ử a vào bu ồ ng máy 1. Các c ử a vào buồng máy phải c ố g ắ ng đặt ở vị trí được bảo v ệ và phải có cánh cửa b ằ ng thép, có thể đ óng và cố định được từ cả hai phía. Ở vách quây lộ ở boong mạn kh ô , cánh cửa phải thỏa mãn các y ê u cầu ở 16.3.1-1 . 2. Chi ề u cao của ng ưỡ ng c ử a ở vách quây phải kh ô ng nhỏ hơn 600 mi-li-mét tính t ừ mặt trên của boong ở vị trí I và không nhỏ hơn 380 mi- li -mé t ở vị trí II. 3. Ở những tàu có mạn khô giảm, cửa vào ở vách quây lộ ở boong mạn khô hoặc boong đuôi nâng phải dẫn vào những không gian ho ặ c hành lang có độ b ề n t ương đương với độ bền của vách quây và tách biệt với cầu thang vào buồng máy bởi mộ t c ử a thứ hai b ằ ng thép và kín thời tiết, có chiều cao ngưỡng ít nhất b ằ ng 230 mi-li-mét . 17.3.5. Các l ỗ khoét khác ở vách qu â y miệng buồng máy 1. Thành ống khói, ống thông gió buồng máy ở vị trí lộ của boong mạn kh ô hoặc boong thượng tầng phải cố gắng cao hơn m ặ t boong. 2. Ở vị trí lộ của boong thượng tầng và boong mạn k hô các lỗ khoé t ở thành ố ng khói và các lỗ k h oé t khác ở vách quây miệng buồng máy phải có n ắ p cứng bằng thép, chịu thời tiết và thường xuyên đặt ở vị trí thích hợp. 3. Vành không gian quanh ống khói và tất cả các l ỗ khoét ở vách quây miệng buồng máy phải có thiết bị đóng có t hể thao tác từ phía ngoài buồng máy trong t rường hợp hỏa hoạn. 17.3.6. Vách quây miệng buồng máy ở thượng t ầ ng hở và lầu h ở Vách quây miệng buồng máy ở thượng tầng hở và lầu h ở và các cửa ở vách q uâ y đó phải có kết cấu được Đăng kiểm chấp thuận, có x é t đến mức độ bảo vệ tạo bởi thượng tầng hoặc lầu. 17.4. Miệng khoét ở chòi và các miệng khoét khác ở boong 17.4.1. Lỗ chui và lỗ th ô ng sáng L ỗ chui và lỗ t hông sáng trong vùng lộ của boong mạn khô và boong thượng tầng hoặc trong những thượng tầng không phải là thượng tầng k í n phải đượ c đóng b ằ ng nắp thép kín nước. Các n ắ p đó phải được cố định bằng những bu l ô ng đ ặ t g ầ n nhau hoặc phải được l ắ p thường xuy ê n vào lỗ khoét. 17.4.2. Chòi boong 1. Các l ố i vào ở boong mạn kh ô phải được bảo vệ bằng thượng tầng kín, hoặc bằng lầu hoặc chòi có độ b ề n tương đ ương và chịu t hời tiế t . 2. Các lối vào ở boong t hượng t ầng l ộ hoặc ở boong lầu trên boong mạn khô, d ẫ n vào kh ô ng gian ở dưới boong mạn kh ô hoặc dẫn vào không gian trong thượng tầng kín phải được bảo vệ hữu hiệu bằng lầu hoặc bằng chòi boong. 3. C ử a vào các lầu hoặc chòi boong nêu ở - 1 và -2 phải có cánh cửa thỏa mãn các yêu cầu ở 16.3.1-1 . 4. Ngưỡng cửa của các lối vào qui định ở từ -1 đến -3 phải có chiều cao không nhỏ hơn 600 mi-li-mét tính từ mặt t r ê n của boong ở vị trí I và kh ô ng nhỏ hơn 380 mi-li-mét tính từ mặt trên của boong ở vị trí II. 17.4.3. Lỗ khoét vào không gian hàng hóa Lối vào và các lỗ khoé t khác vào không gian hàng hóa phải có các phương tiện đóng thao tác được từ phía ngoài của không gian đó trong trường hợp có h ỏ a hoạn. Nếu các lối vào và lỗ khoét dẫn vào bất kỳ không gian nào khác ở trong tàu thì các phương tiện đ óng nói trên phải bằng thép. CHƯƠNG 18 BUỒNG MÁY, BUỒNG NỒI HƠI, HẦM TRỤC VÀ HÕM HẦM TRỤC 18.1. Qui định chung 18.1.1. Phạm vi áp dụng Kết cấu của buồng máy phải thỏa m ã n Chương này và các qui định khác có liên quan. 18.1.2. Kết cấu Buồng máy phải được gia cường thích đáng bằng những sườn khỏe, xà kh ỏ e, cột hoặc b ằ ng những biện pháp kết cấu khác. 18.1.3. Các kết cấu đỡ máy, hệ trục , v.v... Các bộ ph ậ n của máy, hệ tr ục , v.v..., phải được đỡ ch ắ c chắn và các kết cấu kề cận phải được gia cường thích đáng. 18.1.4. Tàu hai ch â n vịt và tàu có c ô ng su ấ t máy lớn Ở những tàu có hai chân vịt và những tàu có công suất máy lớn, kết cấu và liên kết của b ệ máy phải được gia cường đặc biệt theo t ỉ l ệ chiều cao của máy trên chiều dài hoặc chiều rộng, trọng lượng, công suất của máy và theo loại máy. 18.2. Bệ máy chính 18.2.1. Tàu đáy đơn 1. Ở c ầ u đáy đơn, máy chính phải được đặt trên những tấm b ệ dày đ ặ t ngang qua cạnh trê n của đà ngang đáy thành cao hoặc trên những sống bệ lớn được gắn mã, được gia cường và có đủ độ bền tỉ l ệ với c ô ng suất và kích thước của máy. 2. T ấ m sống của bệ máy phải được đ ặ t dưới hàng bu lông chính c ử a máy chính và bu lông phải đ i xuyên qua tấm mặt của sống b ệ máy. 3. Ở những tàu mà máy được đặt theo đ ường t â m tàu, nếu các sống dọc được đặt dưới máy và khoảng cách các sống dọc đó không lớn l ắ m thì có thể không cần phải đặt sống chính của đáy tàu. 18.2.2. Tàu đáy đ ô i 1. Ở tàu đáy đôi máy chính phải được đ ặt trực tiếp l ê n tôn đáy trên dày hoặc l ê n tấm bệ dày ở cạnh trên của tấm sống b ệ để ph â n b ố hữu hi ệ u tr ọng lượng của máy. 2. Các sống phụ bổ sung phải được đặ t trong đáy đôi ở phía dưới của hàng bu lông chính hoặc ở những vị trí thích hợp khác để đảm b ả o ph â n bố tốt trọng lượng và độ cứng của kết cấu. 18.3. Kết cấu buồng nồi hơi 18.3.1. Bệ nồi hơi 1. Nồi hơi phải được đặt lên những đà ngang thành cao hình y ê n ngựa, hoặc lên những sống ngang hoặc l ê n những sống dọc, đượ c bố trí sao cho phân bố tốt trọng lượng của nồi hơi. 2. Nếu nồi hơi được đ ặ t lên những đ ế yên ngựa ngang hoặc lên những sống ngang thì các đà ngang đáy dưới đ ó phải được gia cường đặc bi ệt . 18.3.2. Vị trí của n ồ i hơi Nồi hơi phải được b ố trí sao cho đảm bảo dễ tiếp cận và th ô ng gió tốt. 18 . 3.3 . Khoảng cách giữa n ồ i h ơ i và các kết cấu l â n cận 1. Nồi hơi phải được đặt cách đáy tr ê n , v.v..., ít nhất là 457 mi-li-mét . Nếu khoảng cách đ ó bắt buộc phải nh ỏ thì chiều dày của các cơ cấu l â n cận phải được tăng. Khoảng cách đ ó phải được ghi trong các bản vẽ để trình duyệt. 2. Các vách khoang và boong phải cách xa nồi hơi và ống thông hơi hoặc phải được cách li thích đáng. 3. Ván lá t ở vách l â n c ậ n với nồi hơi phải được đ ặ t đảm bảo một khoảng cách thích đáng. 18.4. Ổ chặn và bệ ổ chặn 18.4.1. Bệ ổ ch ặ n Ổ chặn phải được bắt bu l ô ng với bệ có kết cấu chắc chắn. Bệ phải được kéo dài ra ngoài ổ chặn và phải được bố trí sao cho phân bố hi ệ u quả l ực t ác dụng t ừ ổ ch ặ n lên các kết cấu k ề cận. 18.4.2. Kết cấu dưới bệ ổ ch ặ n Ở vùng bệ ổ chặn cần phải đặt sống bổ sung nếu cần. 18.5. Bệ ổ đỡ và bệ máy phụ 18.5.1. Qui định chung Bệ ổ đỡ và bệ máy phụ phải có độ bền và độ cứng t ỉ lệ với trọng lượng phải đ ỡ và với chiều cao của b ệ . 18.6. Hầm trục và hõm hầm trục 18.6.1. Bố trí 1. Ở những tàu có buồng máy ở giữa tàu, hệ trục chân vịt phải được đ ặt trong hầm kín nước có đ ủ kích thước. 2. Các cửa kín nước phải được đặt ở đầu và cuối hầm trục. Phương tiện đ ể đóng cửa và kết cấu của cửa kín nước phải theo các yêu cầu ở 11.3 . 3. Ở những hầm trục có c ử a kín nước theo yêu cầu ở -2 , phải có lối thoát đ ặ t ở một vị trí thích hợp. Lối thoát phải dẫn lên boong vách hoặc cao hơn n ữ a. 18.6.2. Tôn vách b ê n ph ẳ ng Chiều dày của tô n vách b ê n phẳng của hầm trục phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức : ( mm ) Trong đó: S : Khoảng cách giữa các nẹp ( m ). h : Khoảng cách thẳng đứng, đo ở giữa chiều dài của mỗi khoang, từ cạnh dưới của tấm t ô n đến boong vách ở đường tâ m tàu ( m ). 18.6.3. Tôn nóc ph ẳ ng 1. Chiều dày của tôn nóc ph ẳ ng của hầm trục hoặc của hõm hầm trục phải k h ô ng nhỏ hơn trị số tính t heo c ô ng thức ở 18.6.2 , h được lấy bằng ch iề u cao từ mặt tôn nóc đến boong vách ở đ ường tâm tàu. 2. Nếu nóc của hầm trục hoặc của hõm hầm trục là một phần của boong thì chi ề u dày của tôn nóc phải được t ă ng ít nhất là 1 mi-li-mét so với chiều dày tính theo yêu cầu ở -1 , nh ư ng trong mọi tr ư ờng hợp không đ ư ợ c nh ỏ hơn chiều dày tôn boong ở cùng vị trí đó. 18.6.4. T ô n nóc cong và tôn vách b ê n cong Chi ề u dày của t ô n nóc cong và của tôn vách b ê n cong phải được xác định theo các yêu cầu ở 18.6.2 nhưng với khoảng cách nẹp n h ỏ hơn 150 mi-li-mét so với khoảng cách thực của các nẹp. 18.6.5. T ô n nóc ở dưới miệng khoang Tôn nóc ở dưới miệng khoang phải được tăng ít nhất là 2 mi-li-mét hoặc phải được ph ủ bằng một lớp gỗ có chiều dày kh ô ng nhỏ hơn 50 mi-li-mét . 18.6.6. Lớp g ỗ phủ Lớp gỗ phủ phải được cố định sao cho đảm bảo đ ộ kín nước của hầm trục khi gỗ bị hàng hóa làm hư hại. Cũng phải quan tâm như vậy nếu trên hầm trục có đ ặ t cầu t hang, v.v... 18.6.7. Nẹp 1. Ở nóc và ở vách của hầm tr ụ c, nẹp phải được đặt cách nhau không xa quá 915 mi-li-mét . 2. M ô đun chống uốn của tiết diện nẹp phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây. Nếu nẹp đượ c hàn với t ôn và mối nối mút cũng đ ư ợc hàn kín toàn bộ thì m ô đun chống uốn này có thể được giảm 10%. 4,4 Sh l 2 ( cm 3 ) Trong đó : l : Khoảng cách từ chân của vách bên phẳng đến đ ỉnh của vách bên ph ẳ ng ( m ) . S : Khoảng cách giữa các nẹp ( m ). h : Khoảng cách thẳng đứng, đo ở giữa chiều dài của mỗi khoang, từ trung điểm của l đến boong vách ( m ). 3. Nếu tỷ số của bán kính của nóc cong của hầm trục chia cho khoảng cách từ đáy đến đ ỉ nh hầm trục là t ương đối lớn th ì mô đun chống uốn của tiết diện nẹp phải được t ă ng thích đáng so với qui định ở -2 . 4. Nẹp phải được đ ặ t chồng và tán riv ê với thép góc viền. N ế u chiều cao tiết diện nẹp lớn hơn 150 mi-li-mét thì chân nẹp phải được liên kết với tôn đáy trên, v.v..., bằng bi ệ n pháp hàn tựa. 18.6.8. Kết cấu dưới các cột Nếu c ộ t được đ ặ t l ê n hầm trục hoặc lên h õ m hầm trục t hì phải có biện pháp gia cường cục b ộ tỷ l ệ với tr ọ ng lượng phải đỡ. 18.6.9. Nóc hầm trục hoặc nóc hõm hầm trục tạo thành một ph ầ n của boong Nếu nóc hàm trục hoặc nóc hõm hầm trục tạo thành một phần của boong thì các xà , cột và sống ở dưới các nóc phải c ó kích thước yêu cầu đối với các cơ cấu tương tự của hõm vách. 18.6.10. Ống thông gió và lối thoát Ố ng thông gió và lối thoát ở hầm trục hoặc ở hõm hầm t rục ph ả i kín nước cho đ ến boong vách và phải đ ủ khỏe đ ể chịu được áp suấ t mà các kết cấu đó có thể gặp. 18.6.11. Hầm trục trong két nước hoặc két dầu Hầm trục trong két nước hoặc két dầ u phải có kết cấu và đ ộ b ề n tư ơ ng đương với kết cấu và độ b ề n yêu c ầ u đối với vách của két sâu. 18.6.12. Hầm kín nước Nếu đặt những hầm kín nước tương tự như hầm trục thì nh ữ ng hầm kín nước đó phải có kết cấu t ương t ự như kết cấu của hầm trục. 18.6.13. Hầm có dạng cong Nếu hầm có dạng cong đ i qua ké t sâu thì chiều dày tôn ở vùng đi qua két phải kh ô ng nhỏ hơn trị số tính theo c ô ng t hức sau đ â y : 9,1 + 0 , 134 d t h ( mm ) Trong đó: d t : Đường kính của hầm ( m ). h : Khoảng cách thẳng đứng từ đáy hầm đến trung đ iểm của khoảng cách từ nóc hầm đ ến đ ỉ nh ống tràn, hoặc b ằ ng 0,7 lần khoảng cách thẳng đ ứng từ đáy hầm đến điểm ở 2,0 mét cao hơn đỉ nh ống tràn, lấy trị số nào l ớ n hơn ( m ). CHƯƠNG 19 MẠN CHẮN SÓNG, LAN CAN, BỐ TRÍ THOÁT NƯỚC, CỬA HÀNG HÓA VÀ CÁC CỬA TƯƠNG TỰ KHÁC, LỖ KHOÉT Ở MẠN, ỐNG THÔNG GIÓ VÀ CẦU BOONG 19.1. Mạn chắn sóng và lan can 19.1.1. Qui định chung Mạn ch ắ n sóng và lan can hữu hiệu phải được đặt ở phần lộ của boong mạn khô, của boong thượng tầng và của boong lầu tương tự. 19.1.2. Kích thước 1. Chiều cao của mạn chắn sóng hoặc lan can qui định ở 19.1.1 í t nhất phải bằng 1 mét tính từ mặt tr ê n của boong. Nếu chiều cao đó gây trở ngại cho hoạt động bình thường của tàu th ì có thể cho phép một chiều cao nh ỏ h ơn nếu được Đ ă ng kiểm thừa nhận r ằ ng mức đ ộ bảo vệ là đủ đảm bảo. 2. Khoảng h ở dưới thanh thấp nhất của lan can phải không lớn hơn 230 mi-li-mét . Khoảng cách giữa các thanh khác của lan can phải kh ô ng lớn hơn 380 mi-li-mét . 3. Nếu tàu có mép boong lượn thì cộ t lan can phải được đ ặ t ở phần phẳng của boong. 19.1.3. Kết cấu 1. Mạn ch ắ n sóng phải được kết cấu vững chắc, cạnh trên phải được gia cường chắc chắn. Chiều dày của tôn mạn ch ắ n sóng ở boong mạn khô ít nh ấ t phải bằng 6 mi-li-mét . 2. Mạn ch ắ n sóng phải được đỡ bằng những nẹp l iên kết với boong ở chỗ có xà ngang boong hoặc ở chỗ đ ã được gia cường chắc ch ắ n. Khoảng cách giữa các nẹp ở boong mạn khô phải không lớn h ơn 1,8 mét . 3. Ở nh ữ ng boong chở hàng gỗ, mạn chắn sóng phải được đ ỡ bằng những nẹp khỏe đặt cách nhau kh ô ng xa quá 1,5 mét . 19.1.4. Nh ữ ng y ê u c ầ u khác 1. C ử a lên tàu và các lỗ khoét khác ở mạn chắn sóng phải cách xa ch ỗ ng ắ t của thượng tầng. 2. Nếu mạn chắn sóng bị c ắ t để tạo thành các cửa lên tàu hoặc các lỗ khoét khác thì các nẹp ở gần ch ỗ bị cắt phải được t ă ng đ ộ b ề n. 3. Ở chỗ luồn cáp buộc tàu, t ô n mạn chắn sóng phải là tấm kép hoặc phải được tăng chiều dày. 4. Ở các mút thượng tầng, thanh mép của mạn chắn sóng phải được liên kết bằng mã với vách mút thượng tầng hoặc với tấm mép boong của thượng tầng, hoặc phải được kết c ấ u t ươn g đương để tránh sự thay đổi đột ngột của độ bền. 19.2. Bố trí thoát nước 19.2.1. Qui định chung 1. Nếu mạn ch ắ n sóng nằm ở phần chịu tác động của thời tiết của boong mạn khô hoặc boong thượng tầng tạo thành các rãnh tụ nước thì phải có phư ơ ng tiện đ ể nước thoá t nhanh k hỏ i boong. 2. Phải có những c ử a lớn đ ể thoát nước từ những vùng khác mà nước có thể tích tụ. 3. Ở những tàu có thượng tầng m ở ở một hoặc hai mút, phải có cửa thoát nước từ không gian trong thượ n g t ầ ng. 4. Ở những tàu có mạn khô gi ả m, l an can phải được đặ t Ít nhất là trên nửa chi ề u dài phần l ộ của boong thời tiết hoặc phải có những phương tiện thoát nước hữu hi ệ u khác theo yêu cầu của Đăng kiểm. 19.2.2. Diện tích cửa thoát nước 1. Diện tích cửa thoát nước ở m ỗ i bên mạn tàu dùng cho mỗi rãnh t ụ nước ở boong mạn khô và boong đuôi nâng phải không nhỏ hơn trị số tính theo c á c công thức sau đ â y. Di ệ n t ích c ử a thoá t nước dùng cho mỗi rãnh tụ nước ở boong thượng tầng khôn g p hả i là boong đ u ô i n â ng phải không nhỏ hơn 0,5 lầ n di ện tíc h tính theo các công thức đ ó. 0,7 + 0,035 l + a ( m 2 ) Nếu l không lớn hơn 20 mét . 0,07 l + a ( m 2 ) N ế u l lớn hơn 20 mét . Trong đó : l : Chiều dài của mạn chắn sóng, nhưng không cần l ấ y lớn hơn 0,7 L f ( m ). a : Được tính th e o các c ô ng t hức sau đ ây : 0,04 l ( h - 1,2) ( m 2 ) Nếu: h > 1,2 ( m ). 0 ( m 2 ) Nếu : 0,9 ( m ) ≤ h ≤ 1,2 ( m ). -0,04 l (0,9 - h ) ( m 2 ) Nếu: h < 0,9=""> m ). h : Chi ề u cao trung bình của mạn ch ắ n sóng tính từ boong ( m ). 2. Ở những t àu không có đ ộ cong dọc boong hoặc độ cong dọc boong nhỏ hơn tr ị số ti ê u chuẩn, diện tích t ối thi ể u của cửa thoát nước tính t h e o các công t hức ở -1 phải được tăng bằng cách nhân với hệ số tính theo công thức sau đây: Trong đ ó : S : Độ cong dọc t rung b ì nh t hực ( mm ). S 0 : Độ cong dọc trung bình ti ê u chuẩn theo Phần 11 “ Mạn kh ô” ( mm ). 3. Ở những tàu có hầm boong hoặc có thành mi ệ ng khoang liên tục hoặc gần như liên tục giữa các thượng tầng độc lập, diện tích của cửa thoát nước phải kh ô ng nhỏ h ơ n trị số cho ở Bảng 2-B/19.1 . Bảng 2-B/19.1 Diện tích cửa thoát nước Chiều rộng của hàm nổi trên boong hoặc của mi ệ ng khoang Diện tích của của t hoát nước tính the o tổng d i ệ n tích của m ạ n ch ắ n sóng ≤ 0,4 B f 0,2 ³ 0,75 B f 0,1 Chú thích : Với các trị số trung gian của chiều rộng của hầm nổi trên boong hoặc của miệng khoang thì diện tích cửa thoát nước được tính theo phép nội suy tuyến tính. 4. Mặc d ù nh ữ ng yêu cầu ở từ -1 đ ến -3 , nếu Đăng kiểm thấy cần thiết, thì ở những tàu có hầm boong ở trên boong mạn kh ô , phải đặt lan can thay vì mạn ch ắ n sóng ở boong mạn khô tr o n g vùng có hầm nổi trên boong, trên chiều dài lớn hơn 0,5 lần chiều dài của h ầ m boong. 19.2.3. Vị trí cửa thoát nước 1. Hai phần ba diện tích của cửa thoát nước yêu cầu ở 19.2.2 phải được đặt ở một nửa chiều d ài của rãnh tụ nước gần điểm chấp nhất của đường cong dọc. 2. Cửa thoát nước phải có góc lượn và mép dưới của của phải cố g ắ ng xuống sát m ặt boong. 19.2.4. Kết cấu của cửa thoát nước 1. Nếu chiều d ài và chiều cao của cửa thoát nước lớn hơn 230 mi-li-mét thì cửa thoát nước phải được bảo vệ bằng những thanh đ ặ t cách nhau khoảng 230 mi-li-mét . 2. Nếu c ử a thoát nước có cánh đậy thì phải có khe h ở thích hợp để tránh bị kẹt. Chốt bản lề và gối tựa của cánh đ ậ y phải bằng vật liệu không gỉ. 3. Nếu cánh đ ậ y nói ở -2 có thiết bị cài ch ặ t th ì thiết bị này phải có kết cấu được xét duyệt. 19.3. Cửa mũi và cửa trong 19.3.1. Phạm v i áp dụng 1. Mục này của Qui phạm đ ư a ra những y ê u cầu v ề việc b ố trí, độ bền và độ cố định của các của mũi dẫn vào thượng tầng mũi dài kín hoặc liên tục. 2. Trong mục này đưa ra hai kiểu c ử a ch ắ n và cửa mạn (sau đây gọi chu n g là “ cửa ” ). 3. Những kiểu c ử a khác với -2 phải được xem xét đặc bi ệ t có quan t â m đến những qui định tương ứng của Qui phạm này. 19.3.2. Bố trí các cửa và c ử a trong 1. Các cửa phải được đặt ở trên boong mạn khô. Một hốc kín nước ở vách chống va và nằm phía trên đường nước ch ở hàng cao nhất dùng để lắp các cầu nghiêng hoặc nh ữ ng thiết bị cơ khí có liên quan khác, có thể được coi như một ph ầ n của boong mạn khô vì mục đích của yêu cầu này. 2. Phải đặt c ử a trong. Cửa trong phải là một phần của vách chống va, các cửa trong không cần đ ặ t trực tiếp tr ê n vách ở phía dướ i , miễ n sao nó nằm tr ong phạm vi đã xác định về vị tr í của vách ch ố ng va, xem qui định 11.1.1 . 3. Một cửa nghiêng cho xe cơ giới có thể được đặt như cửa t rong qui định ở -2 , miễn sao dạng của nó l à một phần của vách chống va và phù hợp với nh ữ ng qui định về vị trí của vách chống va nêu ở 11.1.1 . Nếu không thể thực hiện được yêu cầu này th ì phải đặt một c ử a trong kín nước riêng biệt, cách xa phạm vi qui định về vị trí vách chống va đến mức có thể được. 4. Nói chung, các cửa được đặt phải kín thời tiết và bảo vệ hữu hiệu các của tr ong. 5. Các cửa trong có dạng là một phần của vách chống va phải kín thời tiết trên toàn bộ chiều cao của khoang hàng v à m ặt sau c ử a phải có đệ m kín. 6. Các c ử a và c ử a trong phải được b ố trí để sao cho có thể ng ă n ngừa được khả năng gây hư hại kết cấu của các c ử a trong hoặc vách chống va trong trường hợp có hư hại hoặc tháo cửa ra. Nếu không thể thực hiện được điều này , thì phải đặ t một cửa trong kín t hời tiết riêng biệt, như qui định ở 11.1.1 . 7. Những yêu cầu đối với c ử a t rong d ựa trên gi ả thiết rằng xe cơ giới được chằng buộc chắc ch ắ n và không dịch chuy ể n khỏi vị trí đ ặt xe. 19.3.3. Tiêu chuẩn b ề n 1. Kích thước của các chi tiết chính, các t hiết bị đ ỡ và c ố định của và cửa trong phải được xác định t heo tải trọng thiết kế của từng loại c ử a với ứng suất cho phép sau đ ây : Ứ ng suất c ắ t: ( N/mm 2 ) Ứn g suấ t uốn: ( N / mm 2 ) Ứ ng suất tương đương : ( N/ m m 2 ) Trong đ ó: K : H ệ số được lấy như sau : 1,00 Đối với t hép thường A, B , E , hoặc F như qui định ở Chương 3 Phần 7-A . 0,78 Đ ố i với thép có độ b ề n cao A 32, B 3 2, E 32 hoặc F 32 như qui định ở Chương 3 Phần 7-A . 0,72 Đối với thép có độ b ề n cao A 36, B 36 , E 36 hoặc F 36 như qui định ở Chương 3 Phần 7-A . 2. Độ bền ổn định của các cơ cấu chính phải được kiểm tra thỏa đáng. 3. Đối với các ổ đỡ b ằ ng thép trong các thiết bị đ ỡ và ch ặ n, áp lực đỡ được xác đ ịn h bằng cách chia lực t hiết kế cho d i ệ n tích hình chiếu của ổ đỡ không vượt quá 0,8 s F , trong đó s F là giới hạn ch ả y của vật liệu ổ đỡ. Đối với các loại vật liệu ổ đỡ khác, ứng suất cho phép do Đ ă ng kiểm qui định. 4. Vi ệ c b ố trí các thiết bị đỡ và c ố định phải sao cho các bu l ô ng có ren không chịu l ự c nén, lực kéo lớn nhất trong phần các bu lông không chịu lực nén không được vượt quá ( N/m m 2 ) Trong đó : K : Hệ số vật liệu, như qui định ở -1 . 19.3.4. Tải trọng thiết kế 1. Các c ử a (1) Áp lực thiết kế b ê n ngoài P e ( kN/ m 2 ) được lấy để tính toán kích thước của các cơ cấu chính, các thiết bị đ ỡ và cố định cửa phải kh ô ng nhỏ hơn tr ị số tính theo c ô ng thức sau : P e = 2,75 C H (0,22 + 0,15 tan a ) (0,4 V sin b + 0,6 ) 2 ( kN/ m 2 ) Trong đ ó : C H = 0,0125L Đối với t àu L < 80=""> = 1 Đối với tàu L ³ 80 m V : Tốc đ ộ của tàu ( H ả i lý / giờ ), như qui định ở 1.2.22 của Phần 1-A . L : Chiều dài tàu (m), như qui định ở 1.2.16 Phần 1-A , nhưng không cần lấy L lớn hơn 200 mét . a : Góc m ở tại đ i ể m đang xét ( độ ) . b : Góc đ óng tại điể m đang xét ( đ ộ ). (2) Ngoại lực t hiết kế F x , F y và F z ( kN ) được lấy khi tính toán kích thước các thiết bị đỡ và cố định cửa phải không nhỏ hơn : F x = P e A x F y = P e A y F z = P e A z Trong đó: A x : Diện tích ( m 2 ) hình chiếu đứng theo phương ngang tà u của cửa giữa độ cao từ đáy cửa đ ến boong trên ho ặ c giữa đáy c ử a và đ ỉ nh c ử a, chọn trị số nhỏ hơn. A y : Diện tích ( m 2 ) hình chiếu đứng t heo phương dọc tàu của của giữa độ cao từ đáy của đ ế n boong trên hoặc từ đáy cửa đến đ ỉ nh c ử a, chọn trị số nhỏ hơn. A z : Diện tích ( m 2 ) hình chiếu nằm của của giữa độ cao t ừ đ áy c ử a đến boong trê n hoặc từ đáy c ử a đến đ ỉ nh cửa , chọn trị số nhỏ hơn. h 1 : Chi ề u cao cửa ( m ) tính từ đáy cửa đến boong trên hoặc từ đáy cửa đến đ ỉ nh c ử a, chọn trị số nhỏ hơn. l : Chiều dài c ử a ( m ) đo ở đ ộ cao b ằ ng h 1 /2 b ê n trên đ á y c ử a. W : Chi ề u rộng cửa ( m ) đo ở độ cao b ằ ng h 1 /2 b ê n trên đáy cửa. P e : Áp lực b ê n ngoài ( kN/ m 2 ) n ê u ở ( 1 ) với góc a và b xác định như sau : a : Góc m ở đo tại v ỏ bao ở độ cao b ằ ng h 1 /2 b ê n t rê n đáy cửa và tại l /2 phía sau giao đi ể m của cửa với sống m ũ i. b : Góc đóng đo ở độ cao b ằ ng h 1 /2 tại v ỏ bao, bên tr ê n đáy c ử a và tại l /2 phía sau giao điểm của c ử a với sống mũi. Đ ố i với các cửa , kể cả mạn chắn sóng, có dạng không bình thường hoặc cân đối, ví dụ các tàu có m ũ i tròn và góc sống mũi r ộ ng, thì diện tích và góc dùng để xác đị nh trị số ngoại lực thiết kế phải được xem xét đặc bi ệ t. (3) Đối với các c ử a ch ắ n, mô men đóng c ử a M y dưới tác dụng của ngoại lực ( kNm ) được lấy như sau : M y = F x a + 10 Wc - F z b Trong đó : W : Khối lượng của ch ắ n ( tấn ). a : Khoảng cách thẳng đứng ( m ) từ trụ cửa đến tâm diện tích hì n h chiếu đứng t heo phư ơ ng ngang tàu của cửa ch ắ n, xem Hình 2-B/19.1 . b : Khoảng cách n ằ m ngang ( m ) từ trụ cửa đến tâm diện tích h ình chiếu đ ứng c ủ a c ử a ch ắ n, xem Hình 2- B/19.1 . c : Khoảng cách n ằm ngang ( m ) t ừ trụ cửa đ ế n trọng tâm của khối lượng c ử a ch ắ n, xem Hình 2-B/19.1 . (4) Ngoài ra tay đòn nâng cửa chắn và thiết bị đỡ được đo theo lực tĩnh và động tác d ụng trong khi nâng và hạ cửa, với áp lực gió t ố i thiểu được lấy b ằ ng 1,5 kN/ m 2 . 2. C ử a trong (1) Áp l ự c ngoài thiết kế P e ( kN/m 2 ) dùng để tính toán kích thước các c ơ cấu chính, thiế t bị đỡ, ch ặ n và kết c ấ u bao quanh c ử a trong phải được lấy là trị số lớn hơn tr ong các t rị số sau : P e = 0,45 L ’ Áp suất th ủ y tĩnh : P h = 10 h 2 Trong đó : h 2 : Khoảng cách ( m ) từ điểm đ ặt tải đến đỉnh của không gian chứa hà n g. L ’ : Chiều dài tàu , như qui định ở -1 (1). (2) Áp lực bên trong thiết kế P b ( kN / m 2 ) dùng để tính toán kích thước các thiết bị của cửa trong không được nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau : P b = 25 19.3. 5. Kích thước các c ử a 1. Qui định chung (1) Độ b ền của cửa phải tương đương với đ ộ b ề n của kết c ấ u thân tàu chung quanh cửa. (2) Liên kế t giữa đòn nâng với cửa và với kết c ấ u thân tàu phải đ ủ bền để đảm bảo việc đóng m ở cửa bình thường. Hình 2-B/19.1 Cửa kiểu tấm ch ắ n (kiểu b ả n l ề trên) Hình 2-B/19.2 Ví dụ v ề ổ chặn 2. Tấm cửa Chiều dày của tấm cửa phải không nhỏ hơn trị s ố qui định cho tấm vỏ mạn tàu hoặc tấ m v ỏ mạn thượng tầng ở vị trí được tính, với khoảng cách nẹp lấy bằng khoảng sườn và tro n g mọi trường hợp không được nh ỏ hơn chi ề u dày tối thiểu của vỏ tàu. 3. Các nẹp phụ (1) Các nẹp phụ của cửa phải được đỡ bởi các cơ cấu chính tạo nên độ cứng chủ yếu của c ử a. (2) M ô đun chống uốn tiết diện của nẹp cửa phải không nhỏ hơn trị số qui định cho sườn ở vị trí tính t oán, với khoảng cách nẹp lấy b ằ ng khoảng sườn ; trong trường hợp này, phải xét đến sự khác nhau của liên kết giữa sườn và nẹp. (3) Diện tí ch tiết diện bản thành của nẹp ( cm 2 ) phải kh ô ng nhỏ hơn trị số : ( cm 2 ) Trong đó : Q : Lực c ắ t ( KN ) ở nẹp, được xác định t ừ áp suất phân bố đều bên ngoài P e qui định ở 19.3.4-1 (1). K : Hệ số phụ thuộc vào vật liệu, qui định ở 19.3.3-1 . 4. Cơ cấu chính ( 1 ) Các cơ c ấ u chính của cửa và kết cấu thân tàu trong vùng đặt cửa phải có đ ủ độ cứng để đảm bảo tính nguyê n vẹn của vành đế cửa. (2) Kích thước của các cơ cấu chính, thông thường được xác định bằng tính toán t r ực tiếp, tương ứng với áp lực thiết kế bên ngoài n ê u ở 19.3.4-1 (1) và ứ ng suất cho phép nêu ở 19.3.3-1 . Th ô ng thường có thể dùng c ô ng thức của lý thuyết dầm đơn gi ả n để tính. 19.3.6. Kích thước c ử a trong 1. Qui định chung (1) Độ bền của cửa trong phải tương đ ương với kết cấu thân tàu xung quanh cửa ; (2) Chiều dày của tấm cửa trong phải không nhỏ hơn trị số yêu cầu cho t ôn vách chống va ; (3) Mô đ un chống uốn tiết diện của nẹp c ử a trong phải không nhỏ hơn trị s ố yêu cầu đ ố i với nẹp của vách chống va; (4) Kích thước các cơ cấu chính, nói chung được xác định bằng tính toán trực tiếp tương ứng với áp lực thiết kế b ê n ngoài n ê u ở 19.3.4-2 (1) và ứng suất cho phép nêu ở 19.3.3-1 . Th ô ng thường có thể dùng c ô ng thức của lý thuyết d ầm đơn giản đ ể tính ; (5) Nẹp của cửa trong phải được đỡ bởi các sống ; (6) Nếu c ử a trong còn được dùng làm cầu xe, th ì kích thước của cửa phải kh ô ng nhỏ hơn kích thước qui định cho boong ch ở xe ; (7) Sự phân bố của lực tác động lên thiết bị đỡ và ch ặ n, nói chung được xác định bằng tính toán trực tiếp có kể đ ến tính dẻo của cơ cấu, vị trí thực và độ cứng của cơ cấu đỡ. 19.3.7. Thiết bị đỡ và cố định của cửa 1. Qui định chung (1) Các c ử a phải được c ố định b ằ ng một ph ươn g tiện cố định và ch ặ n thích hợp sao cho t ươn g ứng với độ bền và độ cứng của kết cấu xung quanh ; (2) Các kết cấu đỡ của thân tàu trong vùng đ ặ t c ử a phải chịu cùng tải trọng và ứng suất t h iết kế như các thiết bị đỡ v à ch ặ n c ử a; (3) Nếu có y ê u c ầ u đ ệ m kín, t hì v ậ t liệu đ ệm kín phải thuộc loại tương đối mềm và lực đ ỡ ch ỉ d o kết cấu t hép chịu. Các kiểu đệ m kín khác có th ể được xem xé t ; (4) Khe h ở tiêu chuẩn lớn nhất giữa các thi ết bị đỡ và c ố định không được vượt quá 3 mi- li-mét ; (5) Phải đặt một thiế t bị để khóa cơ k hí cửa và c ử a trong ở vị trí m ở ; (6) Ch ỉ các thiết bị đỡ và cố định có đ ộ cứng hữu hiệu theo hướng thích hợp mới được tính đến và xem xét đ ể tính toán phản lực tác dụng l ê n thiế t bị. Các thiết bị nhỏ và/hoặc mềm như những cái nêm, dùng để nén cục bộ của vật liệu đệm kín kh ô ng cần kể đ ến trong tính toán nêu ở -2 (5); (7) Số lượng các thiết bị đỡ và chặn nên lấy tối t hi ể u khi đưa vào t ính t oán. Các yêu cầu đối với lượng dư n ê u ở -2 (6), -2 (7) và khoảng t rống có thể có để t r uyề n đ ầy đ ủ lực vào kết cấu thân tàu. Về nguyên t ắ c các thiết bị đỡ và ch ặ n phải đặ t cách nhau không quá 2,5 mét và càng gần các góc cửa càng tốt; (8) Nói chung, đ ể m ở các t ấ m chắn ra phía ngoài, phải bố trí các chốt (trụ) c ử a sao cho cửa ch ắ n t ự đ óng đ ư ợ c dưới tác dụng của tả i t rọng b ê n ngoài, nghĩa là M y > 0 ; ngoài ra , m ô men đóng M y tính theo 19.3.4-1 (3) p hả i kh ô ng nhỏ hơn t rị số M y o t ính the o công t hức sau : (kN.m) 2. Kích thước (1) Các t hiết bị đ ỡ và ch ặ n cửa phải được t hiết kế để sao cho chúng có th ể chịu được ph ả n lực t rong giới hạn ứng suất cho phép nêu ở 19.3.3-1 . (2) Đối với các cửa ch ắ n, phản lực tác dụng l ê n các thiết bị đỡ và chặn hữu hiệu, khi gi ả thiết cửa là một vật thể r ắ n, được xác định theo t ổ hợp sau đâ y của tải tr ọng bên ngoài tác dụng đồng thời cùng tự trọng của cửa : (a) Tr ườn g hợp 1: và F x và F z (b) Trường hợp 2 : 0,7 F y t ác dụng lên mỗi m ặ t riêng biệt cùng với 0 , 7 F x và 0,7 F z . Trong đó : F x , F y và F z được xác định như qui định ở 19.3.4-1 (2) và tác d ụng lên tâm của diện tích hình chiếu. (3) Đ ố i với các c ử a mở ra mạn, ph ả n lực tác dụng lên các thiết bị đỡ và ch ặ n hữu hiệu, khi gi ả th iết c ử a là một vậ t thể rắn, được xác định t heo t ổ hợp sau đây của tải trọng b ê n ngoài tác dụng đ ồ ng thời với tự t rọng của cửa : (a) Trường hợp 1 : F x , F y và F z t ác dụng lên cả hai m ặ t cửa. (b) Trường hợp 2 : 0 , 7 F x và 0 , 7 F y t ác dụng l ê n c ả hai m ặ t cửa và 0 , 7 F y tác dụng lên từng m ặt của riêng biệt. Trong đó : F x , F y và F z được xác đ ị nh như qui định ở 19.3.4-1 (2) và đặ t ở t â m của di ệ n t ích hình chiếu. (4) Lực đ ỡ được xác định phù hợp với (2) (a) và (3) (a) thông thường có th ể gây ra m ô men bằng 0 lấy đ ối với trục ngang đ i qua tâm diệ n tích A x . Đ ố i với cửa chắn, ph ả n lực dọc trục của trụ và/hoặc nêm đỡ cửa tạo t hành mô men này không được hướng về phía trước. (5) Sự phân b ố ph ả n lực tác dụng lên thiết bị đ ỡ và chặn có thể được xác định b ằ ng tính toán t rực tiếp, có t ính đến độ đ àn hồi của kết cấu thân tàu, vị trí thực và độ c ứ ng của cơ cấu đ ỡ ; (6) Việc thiết kế các thiết bị đỡ và ch ặ n trong vùng của các thiết bị chặn này phải c ó độ bền dư để sao cho t h ậ m chí bất kỳ một thiết bị đỡ ho ặ c ch ặ n nào bị hỏng thì các t hiết bị còn lại vẫn có thể chịu đ ư ợ c phản lực gây ra ứng suất không vượ t quá 20% ứng suất cho phép nêu ở 19.3.3-1 (1). (7) Đ ố i với cửa ch ắ n, phải đặ t hai thiết bị chặn ở phần dưới cửa, m ỗ i thi ế t bị phải có khả n ă ng chịu đ ựng được toàn bộ ph ả n lực theo yêu cầu để ng ă n ngừa việc tự m ở tr ong giới hạn ứng suất cho phép nêu ở 19.3.3-1 (1). Mô men mở M 0 ( kN m ) được cân bằng bởi ph ả n lực này , phải không nhỏ hơn : M 0 = 10 W d + 5 A x a Trong đó : d : Kho ả ng cách th ẳ ng đứng ( m ) từ trục b ả n lề đến tâm cửa. W , A x , a : Khoảng cách thẳng đứng nh ư qui định ở 19.3.4-1 (3). (8) Đối với cửa ch ắ n, các thiết bị đỡ và ch ặ n, ngoại trừ bản lề , phải có khả n ă ng ch ị u đựng được l ự c t hiết kế theo phương đứng b ằ ng ( F z - 10 W ) ( kN ) trong giới hạn ứng suất cho phép nêu ở 19.3.3-1 (1) . (9) Tất c ả các thành phần truyền tải tr ọng trong đường tải trọ n g thiết kế, từ c ử a qua các thiết bị vào kết cấu th â n tàu, kể cả liên kết hàn phải có cùng độ bền như qui định đối với các thiết bị đỡ và chặn. (10) Đối với các cửa m ở mạn , phải đ ặ t ổ chặn trong vòng mút các sống tại hai mức m ở cửa để ng ă n ngừa tấm cửa này dịch chuyển về phía trước tấm kia dưới tác dụng của áp lực kh ô ng đối xứng (Xem Hình 2-B/19.2 ), m ỗ i phần của ổ ch ặ n phải được giữ cố định trên một phần khác b ằ ng thiết bị đỡ. (11) Ngoài qui định ở (10), việc b ố trí bất kỳ một thiết bị nào khác nh ằ m cùng thỏa mãn mục đích này đều có th ể được chấp nh ậ n. 19.3.8. Đ iề u khiển, ch ỉ báo và kiểm soát 1. Hệ thố n g điều khiển (1) Thiết bị chặn phải đơn giản đ ể d ễ đi ề u khiển và tiếp cận ; (2) Thiết bị ch ặ n phải có khóa cơ khí (loại tự khóa hoặc loại được b ố trí riêng bi ệ t) hoặc kiểu trọng lực ; (3) Hệ thống đóng và m ở cũng như thiết bị chặn và khóa phải được khóa t ừ bên tr o n g, theo cách đó chúng ch ỉ c ó thể hoạt động được theo hành tr ì nh phù hợp ; (4) Các cửa và cửa trong d ẫ n t ới boong ch ở xe phải lắp thiết bị điều khiển từ xa , đ ặ t ở vị trí n ằ m tr ê n boong mạn kh ô, để: a- Khóa và m ở cửa , và b- Hỗ t r ợ thiết bị chặn và khóa cho t ừng c ử a. (5) Ch ỉ báo vị trí m ở hoặc đóng của từng cửa, từng thiết bị chặn và các khóa phải đ ặ t thiết bị từ xa, tại t r ạm. Bảng điều khiển để điều khiển các cửa phải khó tiếp cận để không cho phép mọi người đến gần. Phải có một bảng ghi chú chỉ báo rõ rằng tất cả các thiết bị chặn phải b ổ sung bằng đèn hi ệ u ch ỉ báo ; (6) Nếu yêu cầu có thi ế t bị ch ặ n thủy lực, th ì hệ thống phải có khóa cơ khí tại vị trí đóng. C ó ngh ĩ a là, d ù bị mất d ầ u thủy lực, th ì thiết bị chặn v ẫ n được khóa lại. H ệ thống t hủy l ự c dùng cho thiết bị ch ặ n và khóa phả i được tách rời kh ỏ i những mạch thủy lực khác khi ở vị trí đóng. 2. H ệ th ố ng ch ỉ báo/kiểm soát (1) Phải đặt đèn ch ỉ báo riêng biệt và tín hiệu âm thanh ở lầu lái và ở bảng điều khiển để ch ỉ rõ r ằ ng c ử a và c ử a trong đã được đóng, các thiết bị chặn và khóa c ử a ở vị trí phù hợp. Phải đ ặ t bảng chỉ báo có đèn mang chức n ă ng quan sát. Đèn có thể tự ngắ t ánh sáng ch ỉ báo. (2) H ệ thống ch ỉ báo phải được thiết kế theo nguyên lý an toàn khi hư h ỏ ng và được ch ỉ báo bằng tín hiệu nhìn thấy nếu cửa kh ô ng được đóng kín và khóa hết, và b ằ ng tín hiệu âm thanh nếu thiết bị chặn bị h ở và thiết bị khóa tr ở l ê n kh ô ng an toàn. Nguồn điệ n dùng cho hệ thống ch ỉ báo phải độc lập với nguồn điện dùng cho việc điều khiển và m ở cửa. Thiết bị báo của hệ thống ch ỉ báo phải được bảo vệ kín nước, b ă ng ph ủ và tránh được hư h ỏn g cơ kh í . (3) B ả ng chỉ báo trên lầu lái phải có một b ả ng phụ ghi rõ “ở c ả ng/đi biển ” , như v ậ y tín hiệu â m thanh sẽ phát ra n ếu tàu rời cảng với một c ử a ho ặ c cửa trong không đóng kín và có mộ t thiết bị ch ặ n nào đó không khít hoặc không ở đúng vị trí; (4) Phải bố trí một hệ thống phát hi ệ n rò r ỉ nước có tín hiệu âm thanh và màn hình giám sát để chỉ báo cho lầu lái và cho buồng đi ề u khiển máy từ máng rò r ỉ cửa trong ; (5) Gi ữ a cửa và c ử a trong phải đặt một hệ thống màn hình giám sát có bộ phận quan sát ở lầu lái và buồng điều khiển máy. Hệ thống này phải giám sát được vị trí các c ử a và toàn bộ thiết bị chặn cửa. C ầ n phải xem x é t đ ặc biệt đố i với việc chiếu sáng và màu s ắ c tương phản của các vật thể c ầ n quan sát; (6) Phải b ố trí một h ệ t hống t i ê u tho át nước ở vùng gi ữ a cửa và cầu xe, cũng như ở vùng giữa cầu xe và cửa trong nếu có. H ệ th ố ng này phải có tín hi ệ u âm thanh để báo cho lầu lái khi mức nước trong vùng đó vượt quá 0 , 5 mét tr ê n mức boong chở x e . 19.3.9. Gia cường quan h lỗ khoét đ ặ t cửa 1. Các góc lỗ khoét đặt cửa phải được lượn đều và phải gia cường tôn v ỏ bằng tấm dày hơn hoặc đ ặ t t ấm kép xung quanh l ỗ khoét; 2. Nếu sườn bị c ắ t ở lỗ khoét đặt cửa thì phải đặt sườn khỏe ở cả hai b ê n l ỗ khoét và đ ặ t xà ngang dỡ t hích hợp ở phía tr ê n lỗ khoét. 19.3.10. Hướng d ẫ n b ả o d ưỡng và điều khiển 1. Tr ê n tàu phải có mội bản hướng d ẫ n đ i ề u khi ể n và bảo dưỡng cửa được Đăng kiểm xét duyệ t , b ả n hướng d ẫ n bao gồm những th ô ng tin sau : (1) - Những đặc đ i ể m chính và bản vẽ thiế t kế các cửa ; (2) - Điều ki ệ n bảo qu ả n. Ví dụ : phạm vi vùng bảo qu ả n, độ hở được ch ấ p nh ậ n đ ể đỡ cửa ; (3) - Vi ệ c b ả o qu ả n và chức năng kiểm tra; (4) - Vi ệ c vào s ổ kiểm t ra và s ử a chữa c ử a. 2. Những tài l i ệ u qui định trình tự để đ óng và chặn c ử a, cửa trong phải được giữ ở tr ê n t àu tại vị trí thích hợp. 19.4. Cửa mạn và cửa đuôi tàu 19.4.1. Phạm vi áp dụng Mục này đưa ra các yêu cầu về việc bố trí, độ bền và cố định cửa mạn tàu sau vách chống va và cửa đ uôi tàu dẫ n đ ến không gian kín. 19.4.2. Bố trí của mạn và cửa đuôi tàu. 1. Các cửa này phải đảm bảo kín nước. 2. Mép dưới của bấ t kỳ l ỗ khoét nào đ ặ t cửa mạn thấp hơn boong mạn kh ô th ì cửa đó phải đảm bảo kín n ư ớc. 3. Ngoài mục -2 nêu t rên, mép dưới của bất kỳ lỗ khoét đ ặ t cửa nào không được đ ặ t thấp hơn đường nước chở hàng trong bất kỳ trường hợp nào. 4. Số lượng các lỗ khoé t đ ặ t c ử a phải là tối t hiểu phù hợp với thiế t kế và hoạt động của tàu. 5. Các cửa phải m ở ra phía ngoài. 19.4.3. Ti ê u chuẩn độ b ề n 1. Kích th ư ớ c của các cơ cấu chính, thiế t bị đ ỡ và c ố định cửa ra vào p hả i được xác định để chịu được tải trọng thiết kế qui định ở 19.4.4 , sử dụng ứng xuất cho phép sau đây: Ứ ng suất c ắ t (N/mm 2 ) Ứn g suất uốn (N/mm 2 ) Ứng suất tương đương (N/mm 2 ) Trong đó: K: H ệ số được lấy như sau: 1,00 Đối với thép thường A, B, E hoặc F như qui định ở Chương 3 Phần 7-A 0,78 Đối với thép có độ b ề n cao A32, B32, E32 hoặc F32 như qui định ở Chương 3 Ph ầ n 7-A 0,72 Đối với thép có độ b ề n cao A36, B3 6 , E36 ho ặ c F36 như qui định ở Chương 3 Ph ầ n 7-A 2. Độ b ề n ổn định của các cơ cấu ch í nh phải được kiểm tra th ỏ a đáng. 3. Đ ố i với các ổ đỡ bằng thép trong các thiế t bị đỡ và chặn, áp lực ổ đ ỡ được xác định bằng cách chia l ự c thiết kế cho diệ n tích hình chiếu ổ đỡ không vượt quá 0,8 s y , trong đó s y là giới hạn chảy của vật liệu chế tạo ổ đỡ. 4. Đối với các loại vật liệu ổ đỡ khác, ứng suất cho phép do Đăng ki ể m qui định. Việc bố trí các thiết bị đỡ và cố định phải sao cho các bulông có ren kh ô ng chịu lực nén, lực kéo lớn nhất. Lực kéo lớn nhất tr ong các bu lông không chịu lực nén không được vượt quá : (N/mm 2 ) K: Hệ s ố vật liệu, như qui định ở -1 19.4.4. T ả i trọng thiết kế Tải trọng thiết kế của các cơ cấu chính, thiết bị đỡ và c ố định kh ô ng được nhỏ hơn trị số trong B ả ng 2 B /19.2 Bảng 2B/19.2 Tải trọng thiết kế Fe ( kN ) (L ự c b ê n ngoài) Fi ( kN ) (L ự c b ê n trong) Thiết bị đỡ và c ố đ ịn h C ử a m ở phía trong APe +Fp Fo + 10 W Cửa m ở phía ngoài APe Fo+ 10 W+Fp Cơ cấu chính (1) APe Fo + 10 W Chú thích: (1) -Tải trọng thiết kế đối với cơ cấu chính là Fe hoặc Fi , l ấy giá trị nào lớn hơn A : Diện tích lỗ khoét đặt cửa, m 2 W : trọng l ượn g c ử a, t ấ n Fp : Lực kẹp toàn bộ trên vật li ệ u đ ệ m kín cửa, kN , Áp lực tác dụng lên chiều dài vật liệu đệm kín t h ô ng thường không được nh ỏ h ơn 5 N/mm Fo : Lấy giá trị nào l ớ n h ơn của Fc và 5A (kN) Fc : Lực sự c ố , kN, do tổn thất hàng hóa...v.v...,phân bố đ ồ ng đều tr ê n diện tích A và không được nhỏ hơn 300 kN. Nếu diện tích các c ử a nhỏ hơn 30m 2 thì trị số của Fc có thể giảm xu ố ng 10 A(kN). Tuy nhiên, trị số Fc có thể l ấy b ằ ng 0 ,đ ố i với điều kiện kết cấu nếu như có cửa ô tô có thể bảo vệ được cửa kh ỏ i lực sự cố do hàng hóa tổn thất. Pe : Á p lực thiết kế bên ngoài, kN/mm 2 , xác định tại trọng tâm lỗ khoét đặt cửa và không được nhỏ hơn trị số xác định theo Bảng 2B/19.3 Bảng 2B/19.3 Áp lực thiết kế bên ngoài Pe ( k N/m 2 ) ZG<> 10 (d-ZG) + 25 ZG ³ d 25 Chú thích: -Đối với cửa đuôi của tàu được cố đ ịnh như của mũi thì Pe kh ô ng được nhỏ hơn trị số sau: Pe= 0,6 CH(0 ,8 +0 ,6 ) 2 ZG : Chiều cao tâm diện tích cửa ( m ) t rên đ ường cơ bản CH : Hệ số lấy như sau: 0,0125 L Đối với tàu L 80 m 1 Đối với t àu L ³ 80 m 19.4.5. Kết cấu cửa 1. Qui định chung (1) Đ ộ b ề n của cửa phải tương ứng với độ b ề n của kết cấu xung quanh cửa. (2) Các cửa phải được gia cường thích đáng và phải có biện pháp ngăn ngừa cửa dịch chuyển ngang hoặc d ịch chuy ể n t hẳng đ ứng khi đ óng cửa. (3) M ố i liên kết các b ả n lề và đ òn nâng của cửa với kết cấu thân tàu p hả i đ ả m b ảo đủ bề n. (4) Nếu cửa được dùng như cầu x e ô tô thì khi t hiết kế ch ố t b ả n l ề cần phải tính đến góc nghiêng và chúi do tải trọng kh ô ng đ ề u t á c dụng n ê n chốt. 2. Ch iề u dầ y tấm cửa (1) Chi ề u dày tấm c ử a kh ô ng được nhỏ h ơ n chiều dầy của tấm v ỏ mạn hoặc chi ề u dày thượng tầng đã qui định, với khoảng cách nẹp được lấy b ằ ng kho ả ng sườn. Chi ề u dày c ử a đuôi k hô ng chịu va đập t rự c tiếp của sóng do cầ u xe ôtô đặt bên ngoài cửa đuôi có thể giảm 20% ch iề u d ày yêu cầu nêu trên. (2) Ngoài những qui định của (1), chiều dày tấm c ử a không được nhỏ hơn chi ề u dầy yêu cầu tối t hiểu của tôn v ỏ . (3) Nếu cửa được dùng làm cầu xe ô tô thì chiều dày t ấm cửa kh ô ng được nhỏ hơn chiều dày yêu cầu đối với boong ch ở ô tô. 3. Nẹp phụ (1) Các nẹp phụ phải được đỡ bởi các cơ cấu chính tạo nên độ cứng chủ yếu của cửa. (2) Mô đun chống uốn tiết diện của nẹp đứng và nẹp ngang của kh ô ng được nhỏ hơn trị số qui định đ ố i với sườn ở vị trí tính toán với khoảng cách nẹp bằng khoảng sườn. Trong trường hợp này, nếu cần thiết phải xét đến s ự khác nhau c ủ a liên k ế t giữa sườn và nẹp. (3) Nếu cửa được dùng làm cầu xe ôtô thì kích thước của nẹp không được nhỏ hơn kích thước nẹp yêu cầu đ ối với boong ch ở ôtô. 4. Cơ cấu chính. (1) Kích thước các cơ cấu chính của cửa th ô ng thường được xác định bằng tính toán t rực tiếp, tương ứng với tải trọng thiế t kế nêu ở 19.4.4 và ứng suất cho phép n ê u ở 19.4.3-1 . Thông thường, có thể dùng c ô ng t h ứ c lý thuyết d ầm đ ơn gi ả n đ ể tính. (2) Bản thà n h của cơ cấu chính phải được gia cường đủ cứng t heo h ư ớng vuông góc với tôn vỏ. (3) Cơ cấu chính của c ử a và kết cấu thân tàu trong vùng đ ặ t cửa phải có đủ độ cứng đ ể đảm bảo tính nguyên vẹn của vành đế cửa. (4) Các mú t nẹp và cơ cấu chính của c ử a mạn phải đ ủ cứng để không bị vặn và m ô men quán tính tiết diện không được nhỏ hơn trị số xác định theo công thức sau: 8 d 4 P 1 (cm 4 ) Trong đ ó: d : Khoảng cách gi ữ a hai thiết bị chặn , m P 1 : Lực kẹp trên mộ t đ ơ n vị chi ề u dài dọc theo mép c ử a. Kh ô ng có t rường hợp nào được nhỏ hơn 5 N/mm (5) M ô men quán tính tiế t diện của cơ cấu vành c ử a đ ỡ các cơ cấu chính giữa hai thiết bị ch ặ n phải được t ă ng t ỷ lệ với lực kẹp. 19.4.6. Thiết bị cố định và đỡ cửa 1. Qui định chung. (1) C ử a phải được nắp phương tiện cố định và thích hợp sao cho tương ứng với độ bền và độ cứng của kết c ấ u xung quanh. (2) Các kết cấu đỡ của t hân tàu trong vùng đặt c ử a phải chịu tải trọng và ứng suất thiết kế nh ư các thiết bị đ ỡ và ch ặ n cửa. (3) Nếu có yêu cầu đệm kín thì v ậ t li ệ u đ ệ m k í n phải thuộc loại tương đối m ề n, và lực đ ỡ chỉ do kết cấu thép chịu. Các kiểu đệm kín khác có th ể được xem xét. (4) Khe h ở thiết kế lớn nhất giữa các thiết bị đ ỡ và cố định kh ô ng được vượt quá 3 mm (5) Phải đặt một thiết bị c ố định cơ khí c ử a khi cửa ở trạng thái mở. (6) Ch ỉ có các thiết bị c ố định và đỡ có độ cứng hữu hiệu theo h ướng thích hợp mới được kể đến và xem xét để tính toán phản lực tác dụng lên thiết bị. Các thiết bị nhỏ và/ho ặ c mền như những cái n ê m dùng để nén cục bộ của vật liệu đ ệ m kín kh ô ng cần kể đến trong tính toán nêu ở -2 .(2) dưới đây. (7) Số lượng thiết bị c ố định và đỡ nên l ấ y tối thiểu đưa vào tính toán. Các yêu cầu đ ối với lượng dư nê u ở -2 (3) và khoảng trống có thể có để truyền đầy đủ lực vào kết cấu thân tàu. V ề nguyên tắc, các thiết bị đ ỡ và cố định phải đặt cách nhau kh ô ng quá 2,5 m và gần với góc cửa. 2. Kích thước cửa. (1) Các thiết bị đỡ và chặn cửa phải được thiết kế để sao cho chúng có thể chịu được phản lực trong giới hạn ứng suất cho phép nêu ở 19.4.3-1 . (2) S ự ph â n bố các ph ả n lực tác dụng l ê n thiết bị c ố định và đ ỡ có thể được xác đ ị nh bằng phương pháp tính toán trực tiếp có thể kể đến tính d ẻ o của cơ cấu thân tàu và vị trí t hực của ổ đỡ. (3) Việc bố trí thiết bị cố định v à đ ỡ t rong vùng của các thiết bị c ố địn h phải được thiết kế có độ bền dư sao cho thậm chí bất kỳ một thiết bị đỡ hoặc cố định nào bị hư h ỏ ng thì c á c thiết bị còn lại vẫn có th ể chịu đựng được phản l ự c kh ô ng vượt quá 20 % ứng suất cho phép nêu ở 19.4.3-1 . (4) Tất c ả các thành phần truyền tải trọng trong đường tải trọng t hi ết kế , từ c ử a qua thiết bị c ố định và đỡ vào kết cấu thân tàu, kể cả liên kết hàn, phải có cùng đ ộ b ền n hư qui định đ ối với thiết bị cố định và đỡ. 19.4.7. Thiết bị cố định và khóa 1. H ệ t hống điều khiển (1) Thiết bị cố định phải đơn giản để dễ điều k h iển và tiếp c ậ n. (2) Thiết bị c ố định phải có khóa c ơ khí (loại tự khóa hoặc loại được bố trí riêng bi ệ t), hoặc kiểu trọng lực. (3) Hệ thống đóng và m ở cũng như thiết bị cố định và khóa phải là khóa liên động, theo cách đó chúng ch ỉ có thể hoạt động t heo hành trình phù hợp. (4) Cửa được đ ặt một phần ho ặ c toàn bộ dưới boong mạn kh ô có d iện tích l ỗ khoét lớn hơn 6 m 2 phải có t hiết bị điều khiển t ừ xa ở vị trí trên boong mạn kh ô , để: a- Khóa và m ở c ử a. b- Hỗ trợ thiết bị c ố định và khóa. (5) Đối với c ử a có đặt thiết bị đ iều khiển từ xa thì việc ch ỉ báo vị trí đóng/m ở của cửa và thiết bị cố định và khóa phải được đặt tr ạm điề u k h iển từ xa. B ả ng điều khiển để điều khiển các cửa phải khó tiếp cận để không cho phép mọi người đến g ầ n. Phải có bảng ghi chú đưa ra qui định chỉ báo rằng tất cả thiết bị c ố định phải được đóng và khóa t rư ớc khi tàu dời cảng. Bảng ghi chú này phải được đặt tại m ỗ i bảng đi ề u khiển và phải được bổ sung b ằ ng đèn hiệu chỉ báo. (6) Nếu có trang bị thiết bị c ố định thủy lực th ì h ệ thống này phải có khóa cơ khí tại đúng vị trí đóng. Có nghĩa là dù bị mất dầ u thủy lực th ì thiết bị cố định vẫn được khóa lại. Hệ thống thủy lực dùng cho thiết bị c ố định và khóa lại phải được tách rời kh ỏ i mạch thủy lực khác khi ở vị trí đóng. 2. H ệ thống chỉ báo/ kiểm soát. (1) Các yêu cầu sau đ â y được áp dụng đối với cửa ở vùng bao của khoang loại đặc biệt ho ặ c khoang Ro-Ro mà các khoang này có thể bị ngập nước. Đối với tàu hàng, kh ô ng có phần nào của cửa nằm dưới đường nước chở hàng cao nhất và diện tích l ỗ khoét đ ặ t c ử a không được lớn hơn 6m 2 t hì các yêu cầu của mục này kh ô ng cần áp dụng. (2) Phải đặt đèn chỉ báo riêng biệt và tín hiệu âm thanh ở lầu lái và ở m ỗ i bảng đi ề u khiển đ ể ch ỉ ra r ằ ng c ử a được đóng và thiết bị cố định, khóa ở vị trí phù hợp. Phải đ ặ t chức n ă ng th ử đèn ở bảng chỉ báo. Chức năng này không có th ể t ắ t đèn chỉ báo. (3) Hệ th ố ng chỉ báo phải được thiết kế t heo nguyên lý an toàn khi hư h ỏ ng và được chỉ báo b ằ ng tín hiệu nhìn thấy nếu cửa không được đ óng kín và khóa hết, và bằng tín hiệu âm thanh nếu thiết bị c ố định bị h ở hoặc thiết bị khóa không được an toàn. Nguồn điện dùng cho hệ thống chỉ báo phải đ ộc l ậ p với nguồn đ iện dùng cho việc đi ề u khi ể n và m ở c ử a và phải có nguồn đi ệ n hỗ trợ. T hi ế t bị báo của hệ thống ch ỉ báo phải được bảo vệ kín nước, b ă ng phủ và tránh được hư h ỏ ng cơ khí. (4) B ả ng ch ỉ báo t rên lầu lái phải có chức năng lựa chọn trạng thái “ ở cảng/ đi biển ” có tí n hiệu â m than h phát ra nếu tàu rời c ả ng mà cửa đu ô i tàu hoặc cửa mạn không đóng kín hoặc có bất kỳ t hiết bị nào không đóng đ úng vị trí. (5) Đối với tàu khách, phải b ố trí hệ t hống phá t hiện dò r ỉ nước b ằ ng sự giám sát vô tuyến và tín hiệu â m t hanh có chỉ báo t rên lầ u lái và trong buồng đ iều khiển máy đ ối với bất kỳ dò r ỉ nào của cửa. (6) Đối với t àu hàng, phải bố trí h ệ th ố ng phát hi ệ n dò rỉ nước bằng h ệ thống tín hiệu âm thanh có ch ỉ báo trên lầ u lái đ ối với bất kỳ sự dò rỉ nào của c ử a. 19.4.8. Gia cường quanh lỗ khoét đ ặ t cửa 1. Các g ó c của lỗ khoé t đ ặt cửa ở tôn bao phải được lượn đ ề u và phải được gia cường bằng cách tăng chi ề u dầy tấm ho ặ c đặt tấm đệm xung quanh lỗ khoét. 2. Nếu sườn bị c ắ t tại l ỗ khoé t đ ặt cửa thì phải đặt sườn khỏe ở cả hai b ê n l ỗ khoét và đặ t xà đỡ thích hợp ở trên l ỗ khoét. 19.4.9. Hướng dẫn bảo dưỡng và đi ề u khiển. 1. Trên tàu phải có mộ t b ả n hướng dẫn điều khiển và bảo dưỡng cửa được Đăng kiểm xét duy ệ t, b ả ng hướng dẫn bao gồm những thông tin sau : (1) Những đặc đ iểm chính và các b ả n vẽ thiết kế. (2) Các điều kiện khai thác. (3) B ả o dưỡng và th ử chức năng. (4) Vào sổ kiểm tra và sửa chữa c ử a. 2. Những qui định sử dụng tài liệu đ ể đ óng và cố định c ử a phải được lưu giữ ở tr ê n tàu tại vị trí thích hợp. 19.5. Lỗ khoét ở mạn 19.5.1. Qui định chung Các y ê u cầu của chương này được áp dụng cho cửa húp l ô và cửa sổ hình chữ nhật bố trí trên tôn mạn, thượng tầ ng và lầu đến tầng ba phía tr ê n boong mạn khô. Các y ê u cầu đối với lầ u, thượng tầng và tôn mạn từ tầ ng ba trở l ê n được Đăng kiểm xem xét riêng. 19.5.2. Các yêu cầu chung đối với của húp lô 1. k h ô ng được đặt c ử a húp lô ở vị trí mà ngưỡng c ử a cửa n ằ m phía dưới đường kẻ song song với boong mạn khô ở mạn, có đ i ể m thấp nhất 0,025 B f hoặc 500 mi-li-mét, lấy trị số nào lớn hơn, phía trê n đ ường nước tr ở hàng cao nhất. 2. Không được đ ặ t của húp lô ở những không gian ch ỉ dùng để chở hàng h óa . 19.5.3. Phạm vi áp dụng của cửa húp l ô 1. Cửa húp lô trên tàu phải là của húp l ô cấp A, c ấ p B và cấp C th ỏa mãn với các qui định Chương 7 Phần 7 hoặc các qui định tương đương. 2. C ử a húp lô c ấ p A, cấp B và c ấ p C phải được bố trí sao cho áp lực thiết kế của c ử a nhỏ hơn áp lực cho phép lớn nh ấ t được xác định theo loại và đường kính th ô ng thường (xem 19 . 5.5 ) 3. Cửa húp l ô của không gian dưới boong mạn kh ô v à các cửa húp lô bố trí tr ê n boong đuôi dâng cao thấp hơn ti ê u chuẩn phải là cửa húp lô cấp A hoặc cấp B hoặc tương đương như vậy. 4. C ử a húp lô của không gian trong phạm vi tầng thứ nhất của mạn tàu hoặc thượng tầng, cửa húp l ô bố trí ở t ầ ng thứ nh ấ t c ủ a lầu tr ê n boong mạn kh ô có l ỗ khoét kh ô ng được bảo vệ dẫn đến kh ô ng gian phía dưới trong boong mạn kh ô hoặc các lầu được xem xét tính nổi trong tính toán ổn định, hoặc cửa húp lô chịu tác dụng trực tiếp va đập của sóng biển phải là cửa húp lô cấp A hoặc cấp B hoặc tương đương như vậy. 5. Nếu một l ỗ khoét trong boong thượng tầng hoặc trong nóc của lầu ở boong mạn khô có hành lang dẫn đến kh ô ng gian dưới boong mạn khô hoặc tới không gian trong phạm vi của thượng t ầ ng kín, được bảo vệ bằng lầu hoặc hành lang thì các cửa húp lô lắp đặt tr ong không gian này dẫn đến cầu thang h ở phải là cửa cấp A, cấp B hoặc tương đương như vậy. Nếu vách ngang hoặc cửa cabi n tách cửa húp l ô ra kh ỏ i hành lang trực tiếp d ẫ n tới phía dưới boong mạn k h ô khi bố tr í cửa húp lô phải được sự chấp thuận của Đ ă ng kiểm. 6. Cửa húp l ô của không gian trong tầng thứ hai trên boong mạn khô được xem xét tính nổi trong tính toán ổn định phải là cửa húp l ô cấp A, cấp B hoặc tương đương n hư vậy. 7. Tr ê n tàu có mạn kh ô giảm đặc biệt, của húp lô được đặt dưới đường nước sau khi ngập nước vào các khoang thì phải là loại của c ố định. 19.5.4. Bảo vệ cửa húp lô Tấ t cả các cửa húp lô ở vùng hốc đ ặ t neo và vùng tư ơ ng tự mà d ễ bị hư hại t hì phải có lưới bảo vệ 19.5.5. Áp suất thiết kế và áp suất cho phép lớn nhất của cửa húp lô. 1. Áp suất thiết kế của cửa húp l ô không được nhỏ hơn áp lực cho phép lớn nhất được xác định theo loại và đường kính thông thường của c ử a (xem bảng 2-B/19.4 ). Áp lực thiết kế P được xác định theo công thức sau đây: P = 10 ac (0,067 bL - y ) (kPa) Trong đó: a , c và b : Được xác định theo 16.2.1-1 y : Khoảng cách thẳng đứng từ đ ường nước chở hàng mùa hè đến ngưỡng cửa húp l ô (m). Nếu có đường nước ch ở gỗ thì khoảng cách thẳng đứng này lấy từ đường nước ch ở g ỗ đến ngưỡng cửa húp l ô . Bảng 2-B/19.4 áp suất l ớ n nhất cho phép của cửa húp l ô Cấp Đường kính danh nghĩa ( mm ) Chiều dầy kính ( mm ) Áp suất cho phép lớn nhất ( kPa ) A 200 10 328 250 12 302 300 15 328 350 15 241 400 19 297 B 200 8 210 250 8 134 300 10 146 350 12 154 400 12 118 450 15 146 C 200 6 118 250 6 75 300 8 93 350 8 68 400 10 82 450 10 65 2. Không phụ thuộc vào qui định -1 ở trên, áp suất thiế t k ế không được nhỏ hơn áp suất thiết kế nhỏ nhất chỉ ra trong bảng 2-B/19-5 . Bả ng 2-B/19.5 Á p suất thiết k ế nh ỏ nh ấ t. L ≤ 50 m 50 m < l=""> ≤ 90 m Vách trước h ở của thượng tầ ng thứ nhấ t 30 ( kPa ) 25 + L/10 ( kPa ) Khu vực khác 15 ( kPa ) 12,5 + L/20 ( kPa ) 19.5.6. Qui định chung đối với vị trí cửa sổ hình chữ nhật Không được b ố trí c ử a s ổ hình chữ nh ật ở những không gian dưới boong mạn khô, t ầ ng thứ nhất của thượng tầng và tầng thứ nh ấ t của lầu được xem xét tính nổi trong tính toán ổn định hoặc các lỗ khoét ở kh ô ng gian phía trong thấp hơn boong mạ n k hô . 19.5.7. Phạm vi áp dụng của cửa sổ hình chữ nhật 1. C ử a sổ hình chữ nh ậ t t r ê n tàu phải là của hình chữ nh ậ t cấp E , cấp F t hỏa mãn với các qui định Chương 8 Phần 7 hoặc các qui định tư ơ ng đ ương. 2. C ử a sổ hình chữ nh ậ t cấp E , c ấ p F phải được bố trí sao cho áp lực t hiết kế của cửa nhỏ hơn áp lực cho phép lớn nhất được xác định theo loại và đường kính thông thường (xem 19.5.8 ) 3. Cửa sổ hình chữ nh ậ t của không gian ở tầng thứ hai trên boong mạn khô có lối đ i tới không gian nằm trong tầng thứ nhất của thượng tầng kín hoặc dưới boong mạn khô phải là cửa cố định hoặc có nắp bảo v ệ cố định. Nếu vách ngang ca bin hoặc c ử a ra vào t ách khỏi không gian tr ong phạm vi tầng thứ nhất của thượng tầng kín thì việc áp dụng các cửa sổ hình chữ nhậ t ở không gian tầng thứ hai phải được Đăng kiểm chấp nhận. 4. C ử a sổ hình chữ nh ật của kh ô ng gian của kh ô ng gian ở tầng thứ hai t rên boong mạn khô xem xét tính nổi trong bản t ính ổn định phải bố trí cửa cố định hoặc có nắp bảo v ệ cố định. 1 9. 5 .8 . Áp suất thiết kế và áp suất cho phép lớn nhất của c ử a sổ hình chữ n hậ t. 1. Áp suất thiết kế của cửa sổ hình chữ nh ậ t không được nhỏ hơn áp lực cho phép lớn nhất được xác định t heo loại và đ ường kính thông t hư ờng của cửa (x e m b ả ng 2-B/19.6 ). Áp lực thiết kế P được xác định theo c ô ng thức sau đây: P = 10 ac (0, 0 6 7 bL - y ) (kP a ) Trong đó: a, c và b : Được xác định theo 16.2.1-1 y : Kho ả ng cách thẳng đứng t ừ đường nước chở hàng mùa hè đến ngưỡng cửa sổ hình chữ nh ậ t (m). Nếu có đường nước ch ở g ỗ thì kho ả ng cách thẳng đứng này lấy từ đường nước ch ở gỗ đến ngưỡng cửa sổ hình chữ nh ậ t. Bảng 2-B/19.4 áp suất l ớn nhất cho phép của cửa sổ hình chữ nh ậ t Cấp Kích thước danh nghĩa rộng(mm) x cao ( mm ) Chiều dầy kính ( mm ) Áp suất cho phép lớn nhất ( kPa ) E 300x425 10 99 355x500 10 71 400x560 12 80 450x630 12 63 500x710 15 80 560x800 15 64 900x630 19 81 1000x710 19 64 F 300x425 8 63 355x500 8 45 400x560 8 36 450x630 8 28 500x710 10 36 560x710 10 28 900x630 12 32 1000x710 12 25 1100x800 15 31 2. Kh ô ng phụ thuộc vào qui định -1 ở trên, áp suất thiết kế kh ô ng được nhỏ hơn áp suất thiết k ế nh ỏ nh ấ t chỉ ra trong bảng 2-B/19-5 . 19.6. Ống thông gió 19.6.1. Chiều cao của thành ố ng th ô ng gió Chiều cao của thành ố n g thông gió, t ính từ mặt trên của boong, ít nhất phải bằng 900 mi-li-mét ở v ị trí I và ít nhất phải b ằ ng 760 mi-li-mét ở vị trí II theo qui định ở 17.1.2 . Nếu tàu có mạn khô quá lớn hoặc nếu ống thông gió phục vụ k hô ng gian trong thượng tầng không kín thì chi ề u cao của ống th ô ng gió có thể được giảm thích đáng. 19.6.2. Ch iề u dày của thành ống thông gió 1. Chiều dày của thành ống th ô ng gió ở vị trí I và vị trí II dẫn vào không gian ở dưới boong mạn khô hoặc t rong thượng tầng kín phải không nh ỏ h ơ n trị số cho ở dòng 1 Bảng 2-B/19.4 . Nếu chiều cao của thành được gi ả m theo qui định ở 19.6.1 thì chi ề u dày có thể được giảm thích hợp. 2. Nếu ống thông gió dẫn qua các thượng tầng không phải là thượng tầng kín thì chiều dày của thành ống th ô ng gió trong t hư ợn g tầng phải kh ô ng nhỏ hơn trị s ố cho ở dòng 2 Bảng 2-B/19.4 . B ả ng 2-B/19.4 Chiều dày của thàn h ố ng t h ô ng gió Đường k í nh ngoài của ống thông gió ( mm ) > 70 100 130 160 190 ≤ 70 100 130 160 190 Chiều dày của thành ( mm ) Dòng 1 6,3 7 , 1 8,0 8,8 8,8 8,8 Dòng 2 4,5 4,5 4,5 4,5 5.4 6,3 19.6.3. Li ê n kết Thành ố ng thông gió p h ải được li ê n kết ch ắ c ch ắ n với boong và nếu chi ề u cao của thành lớn hơn 900 mi-li- m ét thì phải có liên kết đỡ đặc bi ệt . 19.6.4. Đầu ống thông gió Đ ầ u ố ng thông gió phải được l ắ p khít vào thành ống thông gió và phải có ổ lắp không nhỏ hơn 380 mi-li-mét , nếu ống thông gi ó có đường kính nhỏ hơn hoặc bằng 200 mi-li-mét thì ổ có th ể nhỏ hơn. 19.6.5. Thiết bị đóng 1. Ống thông gió vào buồng máy và khu vực hàng hóa phải có thiết bị đóng có th ể thao tác được từ phía ngoài của các k hô ng gian đ ó khi có h ỏ a hoạn. 2. Ống th ô ng gió ở vị trí lộ của boong mạn kh ô và boong thượng tầng phải có thiết bị đóng kín nước hữu hiệu. Nếu chiều cao của t hành ống thông gió lớn h ơn 4,5 mét tính từ boong mạn khô, boong đuôi nâng và boong thượng tầng ở 0,25 L f mũi tàu hoặc cao hơn 2,3 mét tính từ các boong thượng t ầng khác th ì có thể không cần đến thiết bị đ óng đó, trừ trường hợp y ê u cầu ở -1 . 19.6.6. Th ô ng gió cho lầu Thiết bị thông gió cho các lầu bảo vệ lối xuống các không gian ở dưới boong mạn khô phải tương đương với thiết bị thông gió cho thượng tầng kín. 19.6.7. Th ô ng gió cho buồng máy phát điện sự cố Chiề u cao thành ố ng t h ô ng gió cung cấp gió cho buồng máy phát đ i ệ n trê n bề mặt của boong ít nhất là 4,5m tính từ boong mạn kh ô , boong đ u ô i dâ ng cao và boong thượng tầng ở 0,25 L f từ mũi tàu là 2,3m tính từ boong thượng t ầng khác th ì ống th ô ng gió không c ầ n l ắ p thiết bị đóng kín thời t iết. Tuy nhiên, nếu do kích thước của tàu và việc bố trí yêu cầu này không thể thực hi ệ n được thì chiều cao thành mi ệ ng th ô ng gió do Đăng kiểm qui định. 19.7. Cầu boong 19.7.1. Qui định chung Phải có những phương tiện thỏa mãn (nh ư lan can, dây an toàn, c ầ u boong hoặc lối đi dưới boong) đ ể bảo vệ thuy ề n viên khi ra vào khu vực sinh hoạt, buồng máy và các khu vực khác cần thiế t cho công việc của tàu. 19.7.2. Tàu d ầ u 1. Các yêu cầu nêu ở 19.7 . 2 phải được áp dụng cho tầu chở dầu, tàu ch ở khí hóa lỏng và tàu ch ở hóa chất ( được gọi tắt là “ Tàu Dầu”) thực hiện chuyến đi quốc t ế và có t ổng dung tích không được nhỏ hơn 500 th ự c hi ệ n chuyến đi quốc tế 2. T ầ u dầu phải được bố trí phương ti ệ n để đảm bảo cho thuyền vi ê n có lố i đi an t oàn đến mũi tàu ngay cả khi trong điều kiện thời tiết x ấ u. 3. Đối với tàu dầu được đ óng trước ngày 1-7-1998, các trang thiết bị phải có chương trình kiểm tra trên đà lần đ ầ u theo qui định c ủ a Chương 3 , Phần 1-B , sau ngày 1-7-1998 nhưng kh ô ng được mu ộ n hơn 1-7-2001. “ Tàu dầ u đóng mới ” nghĩa là tàu được đ ặ t ky hoặc ở giai đoạn kết c ấ u của tàu được đóng chiếm tới 50 tấn hoặc một phần tr ă m khối lượng tính toán của toàn b ộ v ậ t liệu đ ó n g tàu, lấy giá trị nào nhỏ hơn. CHƯƠNG 20 VÁN SÀN, VÁN THÀNH, TRÁNG XI MĂNG VÀ SƠN 20.1. Ván sàn 20.1.1. Tàu đ áy đ ơn 1. Ở những tàu đáy đ ơn lớp vá n sàn kín phải được đ ặt t r ê n những đ à ngang đá y l ê n đ ến mé p trên của cung hông. 2. Chi ề u dày của lớp ván sàn phải không nhỏ hơn 50 mi-li-mét đ ối với t àu có chiều d ài nhỏ hơn 61 mét , kh ô ng nhỏ hơn 57 mi-li-mét đ ối với t àu có chiều dài từ 61 mét đến 76 mét , không nh ỏ h ơn 63 m i-li-mét đối với tàu có chi ề u dài lớn h ơn . 3. Lớp ván sàn phủ lê n m ặ t đ à ngang đáy phải được làm t hành nh ữ ng phần t háo l ắ p được hoặc p hả i được đ ặt sao cho d ễ gỡ khi c ầ n vệ sinh, s ơn ho ặ c kiểm t ra đ áy tàu. 20.1.2. T àu đ áy đ ô i 1. Ở n h ững tàu đáy đô i l ớ p ván sàn kín phải được đ ặ t từ sống hông đến mép trên của cung hông, sao cho có thể tháo g ỡ được ngay khi cần kiểm t ra rãnh t iêu nước. 2. Lớp ván sàn phải được đ ặ t ở đáy t r ê n, vùng dưới miệng khoang hàng tr ừ khi các yêu cầu ở 4.7.1 được áp dụng. 3. Lớp ván sàn phủ mặ t đ áy đôi phải là những t hanh g ỗ có chiều dày không nhỏ hơn 13 mi-li-mét , hoặc là lớp ph ủ t heo yêu cầu ở 20.3.4 . 4. Chiều dày của lớp ván sàn phủ theo y ê u cầu ở -1 và -2 phải thỏa mãn yêu cầu ở 20.1.1-2 . 20.2. Ván thành 20.2.1. Ván thành 1. Các không gian hàng hóa dùng đ ể chứa hàng tổng hợp phải được ló t bằng những ván t hành có chiều dày không nhỏ hơn 50 mi-li-mét , có ch iề u rộng không nhỏ hơn 150 mi-li-mét , đặt cách nhau k h ông xa quá 230 mi-li-mét ở phía trên của l ớ p ván sàn, hoặc phải có biện pháp t ương đ ương để bảo vệ kết cấu. 2. Ở những t àu dùng đ ể ch ở gỗ sườn khoang phải được b ả o v ệ đặ c biệt. T u y nhiên, nếu ch ắ c chắn là tàu sẽ không ch ở g ỗ cây thì biện pháp bảo vệ có t h ể được thay đ ổi. 3. Ở khoang hàng của nh ữ ng tà u nh ư tàu ch ở t han, t àu chở hàng rời, t àu ch ở quặng và những tàu t ương tự, có t h ể không cần lớp ván thành. 4. Theo yêu cầu của ch ủ tàu, được sự chấp thuận của Đăng kiểm, các tàu chở hàng tổng h ợ p có t hể không cần có lớp ván t hành, trong trường h ợ p này, tàu được phân biệt bằng ký hiệu “ n.s ” trong sổ đ ă ng ký. 20.3. Tráng xi măng 20.3.1. Qui định chung Đáy của tàu đáy đ ơn, hông của tất cả các t àu và đ áy đôi trong buồng nồi hơi của t ất cả các t àu p h ải được bảo vệ hữu hiệu bằng xi măng Portland hoặc bằng những vật li ệ u t ương đương khác, ph ủ lên m ặt tôn và cơ cấu cho đến mép trên của cung hông. Tuy n hi ên, đáy của những khoang chuyên dùng để chứa dầu kh ô ng c ầ n phải bảo vệ bằng xi m ă ng. 20.3.2. Xi măng Portland Xi măng Portland được hòa vào nước ngọt và cát hoặc những chất thích hợp t heo tỷ lệ khoảng một phần xi măng hai phần cát. 20.3.3. Ch iề u dày của lớp xi m ă ng Chiều dày ở mép của lớp xi măng phải không nhỏ hơn 20 mi-li-mét . 20.3.4. Lưu ý đặc biệt đối với t ô n nóc két N ếu được phủ trực tiếp thì tôn nóc két phải được phủ bằng hắc ín chịu nóng và rải đ ề u bột xi măng hoặc bằng một lớp ph ủ tương đương khác. 20.4. Sơn 20.4.1. Qui định chung Trừ các kết cấu nằm trong các két dầu, tất cả các kết cấu thép phải được sơn bằng loại sơn có ch ấ t lượng t ố t. 20.4.2. Quét xi măng Kết cấu thép trong két nước có thể được phủ b ằ ng d ung dịch xi măng thay thế cho sơn. 20.4.3. Làm sạch trước khi sơn Trước khi sơn, mặt của kết cấu thép phải được làm sạch, không có g ỉ , dầu và các ch ấ t độc hại khác. Ít nhất là m ặ t ngoài của tôn bao ở dưới đường nước chở hàng phải được làm sạch gỉ, lớp chai s ắ t tr ước khi được sơn. CHƯƠNG 21 TRANG THIẾT BỊ 21.1. Bánh lái 21.1.1. Phạm vi áp dụng 1. Phạm vi áp dụng (1) Những yêu cầu trong Chương này được áp dụng cho bánh lái hộp tiế t diện lưu t uyến và hình dạng thông thường, được ph â n loại như dưới đâ y và cho bánh lái tấm đơn : (a) Kiểu A : Bánh lái có chốt t rên và chốt dưới (x e m Hình 2-B /21.1.1 ( A)) (b) Kiểu B : Bánh lái có ổ đỡ cổ t rục lái và chốt dưới (xem Hình 2-B /21.1.1 (B)) (c) Kiểu C : Bánh lái không có ổ đ ỡ phía dưới ổ đ ỡ cổ t rục lái (xem Hình 2-B /21.1.1 ( C ) ) (2) Kết cấu bánh lái c ó ba chốt t r ở lên và bánh lái có hình dạng đ ặc bi ệ t hoặc ki ể u t iế t diện đ ặ c b iệt sẽ là đ ối tượng xem xét đ ặc bi ệt của Đăng kiểm. (3) Kết cấu của bánh lái có góc quay tr ở sang mỗi mạn lớn hơn 35 o , tr ong từ ng trường hợp phải được Đăng kiểm xem xét đặc biệt. 2. V ậ t liệu (1) Trục bánh lái, ch ốt lái, bu lông liên kết, then, các thanh mép và các phần đúc của bánh lái phải được làm bằng thép cán, thép rèn hoặc th é p các bon đúc phù hợp với các yêu cầu quy định ở P h ần 7-A của Quy phạm này. Vật liệu dùng để chế tạo trục lái, chốt lái, khớp nối, then của bánh lái phải có giới hạn chảy không nhỏ hơn 200 ( N /m m 2 ). Nh ữ ng yêu c ầ u t rong Chương này được áp dụng cho v ậ t liệu có giới hạn ch ả y bằng 235 ( N / mm 2 ). Nếu vật liệu có giới hạn ch ả y khác 235 ( N / m m 2 ) thì hệ số vật liệu K phải được tính theo c ô ng thức sau : Trong đó : e : 0,75 nếu s y > 235 N / m m 2 e : 1,00 nếu s y ≤ 235 N /mm 2 Trong đó : s Giới hạn ch ả y ( N/m m 2 ) của vật liệu sử dụng và không được lấy lớn hơn 0,7 s B hoặc 450 ( N/mm 2 ), lấy trị số nào nhỏ hơn. s B : Độ bền kéo của vật li ệ u sử dụng ( N/mm 2 ). (2) Nếu dùng thép có giới hạn ch ả y lớn hơn 235 ( N . mm 2 ) thì đường kính của trục l ái có thể được giảm, nhưng phải quan t âm đ ặc biệt đến biến dạng của trục lái để tránh xuấ t hiện ứng suấ t quá lớn ở mép ổ đỡ. (3) Các cơ cấu hàn của bánh lái như tôn bánh lái, xương bánh lái và cốt bánh lái phải được chế tạo b ằ ng thép cán dùng cho thân tàu phù hợp với những yêu cầu quy định ở Phần 7-A của Quy phạm này. Nếu sử dụng thép có độ bền cao t hì kích thước cơ cấu có thể được giảm và h ệ số v ậ t liệu K được lấy như sau: 0,78 đối với HT 32 0 , 72 đối với HT 36 3. Tăng đ ường kính của trục lái trong những tr ường hợp đặc biệt (1) Đối với tàu kéo , đ ường kính trục lái phải không nhỏ hơn 1,1 lần đường kính trục lái qui định ở Chương này. (2) Đối với các tàu hay phải b ẻ lái ở góc lớn khi chạy hết tốc độ như tàu cá, thì đường kính trục lái, chố t lái và m ô đ un ch ố ng uốn t iế t diện của c ố t bánh lái phải kh ô ng nhỏ h ơ n 1,1 lần trị số yêu cầu ở Chương này. Hình 2-B/21. 1 . 1 Các dạng bánh lái (3) Đối với các tàu có yêu cầu bẻ lái n hanh thì đường kính trục lái phải được t ă ng thích đáng so với yêu cầu ở Chương này. 4. Áo trục và bạc trục Các ổ đỡ của t rục lái n ằ m t r o ng khoảng từ đáy bánh lái đến đường nước chở hàng thi ết kế l ớ n nhất phải c ó áo trục và bạc trục. 21.1.2. Lực t ác dụng l ê n bánh lái Lực F R tác dụng l ê n bánh lái khi tàu chạy t iến và chạy lùi được dùng làm cơ s ở xác định các kích thước c ơ cấu của bánh lái và được tính theo công t h ứ c sau : F R = K 1 K 2 K 3 132A V 2 ( N ) Trong đó : A : Diện tích bánh lái ( m 2 ) V : Tốc độ của tàu ( hả i lí/giờ ). Nếu tốc độ chạy t iến của tàu nhỏ hơn 10 h ả i lí/giờ t hì V được lấy bằng V mi n xác định theo c ô ng thức sau : ( h ả i lý/giờ ) Khi tàu chạy lùi, tốc độ lùi V a được tính theo công thức sau : V a = 0 , 5 V ( hải lý/giờ ) Tuy nhiên, nếu t ốc độ chạy lùi tối đ a theo thiết kế l ớn hơn V a t hì phải tính t he o tốc độ chạy lùi tối đa theo thiết k ế . K 1 : Hệ số phụ thuộc hệ số hình dạng Λ của bánh lái được tính t heo công thức sau : Trong đ ó: Λ : Được tính theo công thức sau, nhưng Λ không cần phải lớn hơn 2. Trong đó : h : Chiều cao t rung bình của bánh lái ( m ), được xác định theo trục tọa đ ộ như ở Hình 2-B / 21.1.2 . Chiều rộng t rung bình của bánh lái : Chiề u cao trung bìn h của bánh lái: Hình 2-B/21.1.2 Hệ thống tọa độ của bánh lái A t : Tổng của diện tích bánh lái A (m 2 ) và phần diện tích trụ lái hoặc giá bánh lái, nếu có, nằm trong phạm vi chiều cao trung b ì nh h của bánh lái. K 2 : Hệ số, phụ t huộc kiểu prô fi n của bánh lái (xem B ả ng 2-B/21.1. 1 ). K 3 : Hệ số, phụ thuộc vị trí của bánh lái theo quy định dưới đâ y : Với bánh lái nằ m ngoài d òng chảy sau chân vịt: 0,80 Với bánh lái nằm trong dòng chảy sau chân vịt: 1,15 Với các trường hợp khác : 1,00 Tuy nhi ê n, khi bánh lái được đặt sau chân vịt tạo lực đẩy đặc biệt lớn thì lực tác dụng lên bánh lái phải được xem xé t thích hợp. Bảng 2-B/21.1.1 Hệ số K 2 Kiểu Prôfin K 2 Khi tàu chạy tiến Khi tàu chạy lùi NACA-00 Prôfin lồi 1,1 0,80 Prôfin lõm 1,35 0,90 Prôfin thẳng 1,1 0,90 21.1.3. M ô men xo ắ n tác dụng lên trục lái 1. Mô men xo ắ n tác dụng lên trục lái của bánh lái kiểu B và C Mô men xo ắ n T R tác dụng lên trục lái của bánh lái kiểu B và C tương ứng khi tàu chạy tiến và chạy lùi được xác định theo công thức sau đây : T R = F R r ( Nm ) Trong đó : F R : Như quy định, ở 21.1.2 . r : Khoảng cách từ tâm áp lực của bánh lái đến đường tâm của trục lái được tính theo c ô ng thức sau đây : r = b ( a - e ) ( m ) Tuy nhiên, khi tàu chạy tiến trị số r phải không nhỏ hơn t r ị số r m in xác định theo công thức : r m i n = 0,1 b ( m ) Trong đó: b : Chi ề u rộng trung bình ( m ) của bánh lái được xác định theo Hình 2-B/21.1.2 . a : Được lấy như sau : - Khi tàu chạy tiến : 0,33 - Khi tàu chạy lùi : 0,66 e : Hệ số cân b ằ ng của bánh lái được tính theo công thức : Trong đó : A f : Phần diện tích bánh lái n ằ m phía trước của đ ường tâm trục lái ( m 2 ). A : Như quy định ở 21.1.2 . 2. Mô men xo ắ n t ác dụng lên trục lái của bánh lái kiểu A M ô men xo ắ n T R tác dụng l ê n trục lái của bánh lái kiểu A tương ứng với khi t àu chạy tiến hoặc chạy lùi được tính theo c ô ng thức sau : T R = T R 1 + T R 2 ( Nm ) Tuy nhi ê n, khi tàu chạy tiến T R không đ ược nhỏ hơn T R min xác định theo công thức sau : ( Nm ) H ìn h 2-B/21.1.3 Ph â n chia bánh lái Trong đ ó: T R1 và T R2 : Mô men xoắn t ương ứng do các phần diện t ích A 1 và A 2 của bánh lái. A 1 và A 2 : Diện tích phần trên và phần dưới của bánh lái ( m 2 ), sao cho : A = A 1 + A 2 ( A 1 bao g ồ m cả A 1f v à A 2 bao gồm c ả A 2f ), xem Hình 2-B/ 21.1.3 b 1 và b 2 : Chiều rộng trung bình t ương ứ ng của các ph ầ n diện tích A 1 và A 2 xem Hình 2-B/21.1.3 F R và A : Như quy định ở 21.1.2 . T R 1 và T R2 : Mô men xoắn t ư ơ ng ứng do ph ầ n diện tích A 1 và A 2 của b á nh lái, được tính theo c ô ng thức sau : T R1 = F R 1 r 1 ( Nm ) T R2 = F R2 r 2 ( Nm ) F R1 và F R2 : Lực tác dụng lên các phần d i ệ n tích A 1 và A 2 của bánh lái, được tính theo công thức sau : ( N ) ( N ) r 1 và r 2 : Khoảng cách từ t âm của lực tác dụng tương ứng vào các phần diện tích A 1 và A 2 của bánh lái đến đ ường t âm của t rục lái, được t ính t heo các công t hức sau : r 1 = b 1 ( a - e 1 ) ( m ) r 2 = b 2 ( a - e 2 ) ( m ) Trong đ ó : e 1 và e 2 : H ệ số cân b ằ ng ứng với phần diện tích A 1 và A 2 của bánh lái được tính theo công thức sau: , a : Được xác định như sau : Đối với phần bánh lái kh ô ng nằm sau phần cố định của giá bánh lái: Khi tàu chạy tiến : a = 0,33 Khi tàu chạy lùi : a = 0,66 Đối với phần bánh lái nằm sau giá bánh lái : Khi tàu chạy tiến : a = 0,25 Khi t àu chạy lùi : a = 0,55 21.1.4. Tính toán hệ lái theo độ bền 1. Tính toán hệ lái theo độ bền (1) Hệ lái phải có đ ủ độ b ề n để chịu được lực và m ô men xoắn quy định ở 21.1.2 và 21.1.3. Để xác định kích thước cơ cấu của hệ lái, phải xét đến các lực và m ô men sau đ ây : Đối với thân bánh lái : Mô men uốn và lực c ắ t Đối với trục lái : M ô men uốn và m ô men xoắn Đối với ổ đỡ ở chốt lái và ổ đỡ trục l ái : Phản l ự c gối đỡ (2) Mô men uốn, lực cắt và phản lực gối đ ỡ phải được xác định b ằ ng phương pháp tính toán trực tiếp hoặc bằng các phương pháp tương tự khác được Đăng kiểm chấp nh ậ n. 21.1.5. Trục lái 1. Ph ầ n tr ê n của tr ục lái Đường kính phần trên của trục lái d u để truyền mô men xoắn phải được xác định sao cho ứng suất xo ắ n không lớn hơn 68/ K S ( N/mm 2 ). Đường kính phần trên của trục lái có thể được tính theo c ô ng thức sau : ( mm ) Trong đó : T R : Như quy định ở 21.1.3 . K S : Hệ số vật liệu trục lái, như quy định ở 21.1.1-2 . 2. Phần dưới của trục lái Đường kí nh phần dưới của trục lái d 1 chịu đồng thời cả mô men uốn và mô men xoắn phải được xác định, sao cho ứng suất tương đ ươn g không lớn hơn 118 / K S ( N/mm 2 ). Ứ ng suất tương đương s e được tính theo công thức sau : ( N / mm 2 ) Ứ ng suất uốn và ứ ng s u ất xoắn tác dụng lên phần dưới của trục lái được tính theo c ô ng thức sau : Ứ ng suất u ố n : ( N/mm 2 ) Ứ ng suất xoắn : ( N / mm 2 ) Trong đó: M : Mô men uốn ( Nm ) tại tiết diện đ ang xét của phần dưới của tr ục lái. T R : Như quy định ở 21.1.3 . Nếu tiết diện ngang của phần dưới của trục lái có dạng tròn thì đường kính d 1 của trục lái có thể được tính theo công thức sau: ( mm ) Trong đ ó : d u : Đường kính phần trên của trục lái ( mm ), như quy định ở 21.1.5-1 . 21.1.6. T ô n bánh lái, xương bánh lái và cốt bánh lái 1. Tôn bánh lái Chiều dầy tôn bánh lái t không được nhỏ hơn tr ị số tính theo c ô ng thức sau : ( mm ) Trong đó: d : Chiều chìm của t àu, ( m ) F R và A : Như quy định ở 21.1.2 . K p 1 : H ệ số vật liệu tôn bánh lái, như quy định ở 21.1.1-2 . b : Được xác địn h theo công thức sau, nhưng b không được lớn hơn 1,0 ; ( ³ 2,5) Trong đ ó: S : Khoảng cách các xương nằm hoặc các xương đứng, lấy giá trị nào nhỏ hơn ( m ). a : Khoảng cách các xương n ằ m hoặc các xương đứng, lấy giá trị nào lớn hơn ( m ). 2. Xương bánh lái (1) Thân bánh lái phải được gắn các xương đứng và xương nằm, để có tác dụng như dầ m chịu uốn. (2) Khoảng cách chuẩn của các xương nằm phải được tính như sau : (m) (3) Kho ả ng cách chuẩn từ xương đứng tạo nên cốt bánh lái đến xương đứng l â n cận phải b ằ ng 1 ,5 lần khoảng cách của các xư ơn g nằm ; (4) Chiều dầy của xương bánh lái phải không nhỏ hơn 8 mi-li-m ét hoặc 70 % chiều d ầy của tôn bánh lái quy định ở 21.1.6-1 , lấy trị số nào lớn hơn. 3. Cốt bánh lái (1) Các xương đứng tạo nên cốt của bánh lái, phải được đ ặt ở phía trước và sau đường tâm trục lái với khoảng cách gần bằng chi ề u rộng của tiết diện bánh lái, nếu cốt gồm hai xương đứng, hoặc tại đường t â m của trục lái nếu cốt gồm mộ t xương đứ ng. (2) M ô đun chống uốn của tiết diện cốt bánh lái phải được tính theo các xư ơn g đứng quy định ở (1) cùng với phần mép kèm của tôn bánh lái. Chiều rộng mép kèm được lấy như sau : (a) Nếu cốt gồm hai xương thì chiều rộng mép kèm bằng 0,2 lần chiều dài của cốt. (b) Nếu c ố t g ồ m một xương thì chiều rộng của mép kèm bằng 0,16 lần chiều dài của cốt. (3) M ô đun chống uốn của tiế t d iện và d iện tích tiết diện bản thành của cốt phải sao cho ứng suất uốn, ứng suất cắt và ứng su ất tương đ ương không được lớn hơn các giá trị dưới đây : Ứn g suấ t uốn : ( N/ mm 2 ) Ứn g suất cắt : ( N /m m 2 ) Ứ ng suấ t tương đương : ( N/ mm 2 ) Đối với bánh lái kiểu A mô đun chống uốn của tiết diện và diện tích tiết diện bản thành của cốt t ại vị trí bị cắt và có khoét lỗ phải sao cho giá trị của ứng suất uốn, ứng suất c ắ t và ứng suất tương đ ư ơn g không được lớn hơn giá trị dưới đ ây : Ứn g suấ t uốn : ( N/ mm 2 ) Ứn g suất cắt : ( N /m m 2 ) Ứ ng suấ t tương đương : ( N/ mm 2 ) Trong đó: K m : H ệ số vật liệu của cốt, như quy định ở 21.1.1-2 . (4) Phần trên của cốt phải được kết cấu sao cho không bị gián đoạn. (5) Các l ỗ thoát nước, bảo d ư ỡng và các vết cắt của tôn bánh lái kiểu A , phải được lượn tròn thích đáng. 4. Liên kết T ô n bánh lái phải được liên kết ch ắ c ch ắ n với các xương bánh lái , cần lưu ý đến các bi ệ n pháp c ô ng nghệ. Các bộ phận liên kết phải kh ô ng có khuyết tật. 5. Sơn và thoát nước M ặ t trong của tôn bánh lái phải được sơn hữu hiệu. Tại đáy của bánh lái phải có phương tiện để thoát nước. 21.1.7. T ô n bánh lái, xương bánh lái và cốt bánh lái tấm đơn 1. Tôn bánh lái Chiều dầy t của tôn bánh lái tấm đơn không được nhỏ hơn trị s ố tính t heo c ô ng thức sau: t = 1,5 SV + 2,5 ( mm ) Trong đó : S : Khoảng cách các xương bánh lái, không được lớn hơn 1,0 ( m ). V : Tốc độ của tàu ( hải lý/giờ ), nh ư quy định ở 21.1.2 . K p1 : Hệ số vật liệu t ô n bánh lái, như quy định ở 21.1.1-2 . 2. Xương bánh lái (1) Chi ề u dầy của xương bánh lái phải không nhỏ hơn chiều dầ y của tôn bánh lái. (2) M ô đun chống uốn của tiết diện xương bánh lái không được nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau. Tuy nhi ê n mô đun chống uốn này có thể được giảm dần ra đến mép của t ấ m bánh lái. 0 , 5 SC 1 2 V 2 K a ( cm 3 ) Trong đó: C 1 : Khoảng cách n ằ m ngang ( m ) tính từ mép sau của tấm bánh lái đến đường tâm của trục lái. K a : Hệ số vật liệu làm xương bánh lái, như quy định ở 21.1.1-2 . S và V : Như quy định ở 21.1 . 7-1 . 3. Cốt của bánh lái tấm đơn Đường kính của cốt phải kh ô ng nhỏ hơn đường kính phần dưới của trục lái. Tuy nhiên, đối với bánh lái kh ô ng có ổ đ ỡ phía dưới ổ đỡ cổ trục lái, thì đường k í nh của cốt có thể được giảm d ần ở 1/3 diện tí ch phần dưới của bánh lái và tại đáy của bánh lái có thể b ằ ng 75% đường kính theo quy định. 21.1.8. Mối nối giữa trục lái và cốt bánh lái 1. M ố i nối bằng bích nằm (1) Bu lông nối bích phải là loại l ắ p ch ặ t. Số lượng bu l ô ng nối t rên mộ t cặp bích í t nh ất phải bằng 6. (2) Đường kính d b của bu l ô ng n ố i k hô ng được nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau : ( mm ) Trong đó: d : Đường kính của trục lái ( mm ), lấy trị số nào lớn hơn trong các trị số đường kính d u quy định ở 21.1.5-1 và d 1 quy định ở 21.1.5-2 . n : Tổng số bu lông nối. e m : Kho ản g cách t rung bình t ừ t âm bu lông nối đ ến tâ m bích. K s : Hệ số v ậ t liệu của t rục lái, như quy định ở 21.1.1-2 . K b : H ệ số v ậ t l i ệ u của bu lông n ố i, như quy định ở 21.1.1-2 . (3) Chiều dầy bích nối t f không được nhỏ hơn t rị số tính theo c ô ng thức sau, nhưng không được nhỏ hơn 0,9 d b ( mm ). ( mm ) Trong đ ó: K f : Hệ số vậ t liệu của bích nối, nh ư quy định ở 21.1.1-2 . K b : Như quy định ở (2). d b : Đường kính bu lông nối ( mm ) phụ thuộc s ố lượng bu lông nối, nhưng số l ư ợ n g bu lông kh ô ng được lấy lớn hơn 8. (4) Khoảng cách từ mép lô bu lô ng nối đến mép ngoài của bích nối không được nhỏ hơn 0,67 d b ( mm ). 2. Mối nối côn (1) Mối nối c ô n kh ô ng có cơ cấu tháo l ắ p bằng thủy lực ( đ ường dầu th ủy lực và ê cu thủy lực.v.v...), để l ắ p và tháo m ố i nối phải có độ c ôn theo đường kính b ằ ng từ 1 : 8 ¸ 1:12 (xem Hình 2-B/21.1.4 ). Chi ề u d ài của đoạn trục hình côn l l ắ p vào bánh lái và cố định bằng ê cu hãm phải không nhỏ hơn 1,5 lần đ ư ờn g kính d 0 ở đỉ nh c ủ a bánh lái. Trong trường hợp này, mối nối trục lái và bánh lái phải có then. Kích t h ước của then phải do Đăng kiểm quy định. (2) Kích thước ê cu qui định ở (1) phải phù hợp với yêu cầu dưới đây (xem Hình 2-B/21.1.4 ): Đường kính đỉnh ren : d g ≥ 0,65 d 0 ( m m ) Chiều cao ê cu : h b ≥ 0,6 d g ( mm ) Đường kính ngoài của ê cu : d n ≥ 1,2 d e hoặc 1,5 d g ( mm ), lấy giá trị n ào lớn hơn. (3) Mối nối côn có cơ cấu tháo lắp bằng thủy lực ( đ ường dầ u th ủy lực và ê cu thủy lực.v.v...), để l ắ p và tháo mối nối phải có độ c ô n theo đường kính bằng t ừ 1:12 ¸ 1:20 (xem Hìn h 2-B/21.1.4 ). Lực ép và chiều dài ép phải thỏa mãn yêu cầu của Đ ă ng kiểm. (4) Ê cu cố định t rục lái phải có cơ cấu hãm ch ắ c chắn. (5) Mối n ố i trục lái phải được bảo vệ tốt để chống ăn mòn. 3. Mối nối bằng bích đ ứng (1) Bu l ô ng nối bích đứng phải là loại lắp chặt. S ố lư ợ n g bu lông n ối trên mộ t c ặ p bích nối kh ô ng được ít h ơn 8. (2) Đường kính d b của bu lông nối không được nhỏ hơn trị số tính theo c ô ng t hức sau : ( mm ) Trong đó: d : Đường kính trục lái ( mm ) lấy trị số nào lớn hơn trong các đường kính d u quy định ở 21.1.5-1 hoặc d 1 quy định ở 21.1.5-2 . n : Số lượng bu l ô ng nối. K b : H ệ số v ậ t liệu của bu l ô ng nối, như quy định ở 21.1.1-2 . K s : Hệ số vật liệu của trục lái, như quy định ở 21.1.1-2 . Hình 2-B/21.1.4 Mối nối dạng côn (3) Mô men diện t ích M của bu lông đối với đường tâm của bích nối kh ô ng được nhỏ hơn tr ị số tính theo công thức sau : M = 0,00043 d 3 ( cm 3 ) (4) Chiều d ầy của bích nối không được nhỏ hơn đường kính của bu l ô ng nối. (5) Khoảng cách từ mép lỗ bu l ô ng đến mép ngoài của bích nối không được nhỏ hơn 0,67 d b ( mm ). 21.1.9. Chốt lái 1. Đường kính của chốt lái Đường kính chốt lái d p không được nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau : d p = 0 , 35 ( mm ) Trong đó : B : Ph ả n lực tại ổ đ ỡ ( N ). K p . Hệ số vật liệu của chốt lái , như quy định ở 21.1.1-2 . 2. Kết cấu của chốt lái (1) Chốt lái phải được kế t cấu như kiểu bu lông côn. Độ côn theo đường kính không được lớn hơn các giá trị độ c ô n cho dưới đây. Chốt phải có khả năng l ắ p được vào các phần liền khối của bánh lái, ê cu cố định ch ố t phải được hãm chắc chắn. (a) Đối với chối lái được lắp và hãm bằng ê cu : từ 1 : 8 ¸ 1:12. (b) Đối với chốt lái có cơ c ấ u tháo nắp bằng th ủ y lực (đường d ẫ n dầu th ủy l ự c và ê cu thủy lực.v.v...): từ 1:12 ¸ 1:20. (2) Kích thước nh ỏ nh ấ t của chân ren và ê cu phải được xác định theo những yêu cầu tương ứng quy định ở 21.1.7-2 (2). (3) Chiều dài đoạn c ô n của chốt lái không được nhỏ hơn đường kính lớn nhất của ch ố t. (4) Chốt lái phải được b ả o v ệ thích đ áng để chống ă n mòn. 21.1.10. Ổ đỡ trục lái và chốt lái 1. Bề mặt đỡ nhỏ nhất B ề mặt đỡ A b (được tính bằng diện tích hình chiếu = Chi ề u dài x Đường kính ngoài của ống lót trục) phải kh ô ng nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau : ( mm 2 ) Trong đó: B : Như quy định ở 21.1.9 . q a : Áp suất bề mặt cho phép ( N / mm 2 ). Áp suấ t bề mặt cho phép đ ối với ổ đỡ được lấy từ B ả ng 2-B/21.1.2 , t uy nhiên, nếu dùng th ử nghiệm để xác nhận thì có thể lấy các giá tr ị khác so với t rị số ở bảng này. B ả ng 2-B/21.1.2 Áp su ấ t b ề mặt cho p h ép q a V ật liệu ổ đ ỡ q a ( N/mm 2 ) G ỗ gai ắ c 2,5 Kim lo ạ i màu (bôi trơn b ằ ng d ầu) 4,5 Vậ t li ệ u tổng hợp có độ cứng giữa 60 và 70, kiểu bánh lái D (xem chú thích 1) 5,5 Thép (xem chú thích 2), đồng thau và vật liệu đồ ng t hau - g raphit ép nóng 7 , 0 Chú thích : (1) Thử độ c ứ ng phân bi ệ t ở nhiệ t độ 23 o C và độ ẩm 50% theo các Tiêu chuẩn đ ã được công nhận. Ổ đỡ bằng v ật liệu tổng hợp phải là ki ể u được Đăng kiểm chấp nhận. (2) Thép không r ỉ và t hép chống mòn được k ế t h ợ p th ỏ a đáng với ống lót trục không gây ă n mòn điện hóa. 2. Chiều dài ổ đỡ T ỉ s ố chiều dài / đường kính mặt đ ỡ phải không nhỏ hơn 1,0. Tuy nhiên, nếu kh ô ng có quy định nào khác thì t ỉ số này không được lớn hơn 1,2. 3. Khe hở ổ đỡ Nếu ổ đỡ được làm bằng vật li ệ u kim loại thì khe hở phải không nhỏ hơn ( mm ) theo hướng đường kính, trong công thức này d bs là đường kính tr ong của bạc. Nếu ổ đỡ làm b ằ ng vật liệu phi kim loại th ì khe hở được xác định thông qua việc xem xét đ ặc tính dãn n ở nhiệt và phồng của vật liệu. Trong mọi trường hợp, khe h ở này phải không nhỏ hơn 1,5 mi- l i-mét theo hướng đư ờng kính của ổ dỡ. 21. 1 .11 . Phụ tùng bánh lái 1. Cơ cấu ch ặ n trục lái Cơ cấu chăn tr ục lái phải được trang bị thích hợp với kiểu của bánh lái, trọng lượng của bánh lái và phải được b ô i trơn tốt. 2. Chặn nhảy trục l ái Phải l ắ p đ ặt một cơ c ấ u thích hợp để ng ă n ngừa bánh lái bị di chuyển dọc trục do tác động va đập của sóng. 21.2. Neo, xích neo và cáp 21.2.1. Neo, xích neo và cáp 1. Quy định chung (1) Theo đặc trưng cung cấp, tất c ả các tàu phải được trang bị neo, xích neo v à dây buộc tàu không được ít hơn số lượng qui định ở B ả ng 2-B/21.2.1 . (2) Đối với các tàu có đặc trưng cung cấp nhỏ hơn 50 hoặc lớn h ơ n 1670 thì số lượng neo, xích neo và d â y buộc trang bị cho tàu phải do Đ ă ng kiểm quy định. (3) Hai neo qui định trong Bảng 2-B/21.2.1 phải được nối với xích neo và đ ặ t vào vị trí s ẵ n sàng sử dụng ở trên tàu. (4) Neo , xích neo, cáp thép và cáp sợi thảo mộc phải phù hợp với những y ê u cầu tương ứng quy định ở Chương 2 và 3.1 Chương 3 , Chương 4 , Chương 5 Phần 7-B . 2. Đặc trưng cung cấp của thiết bị (1) Đặc trưng cung cấp là trị số được tính theo công thức sau : EN = W 2 / 3 + 2,0 hB + 0 , 1 A Trong đó : W : Lượng chiếm nước toàn tải của tàu ( tấn ) . h và A : trị số quy định ở (a) , (b) và (c) sau đây : (a) h là trị số tính theo công thức : h = f + h’ Trong đó : f : Khoảng cách thẳng đứng tại giữa tàu từ đường nước chở hàng thiết kế lớn nhất đến m ặ t trên của xà boong liên tục trên cùng tại mạn ( m ). h ': Tổng chiều cao của thượng tầng và t àu có chiều r ộ ng lớn h ơn 5/4 ( m ). Khi xác định trị số h ' có thể b ỏ qua độ cong dọc và độ chúi của tàu. Nếu lầu boong có chiều rộng lớn h ơn B /4 đặt ở trên lầu boong có chiều rộng bằng và nhỏ hơn B / 4 thì lầu boong hẹp h ơ n có thể được bỏ qua. (b) A là giá trị tính theo công thức sau : A = fL + å h''l Trong đó : å h ''l : Tổng các tích số của chiều cao h " ( m ) và chiều dài l ( m ) của kết cấu thượng tầng, lầu hoặc hầm nổi được đặt trên boong liên tục t rên cùng trong phạm vi chi ề u dài t àu và có chiều r ộ ng lớn hơn B/4 và chi ề u cao lớn h ơ n 1,5 mét . f : Như quy đ ị nh ở (1). (c) Khi áp dụng (a) và (b) mạn ch ắ n sóng và mạn chắn cao hơn 1,5 m ét phải được coi là mộ t ph ầ n của thượng tầ ng hoặc lầ u. (2) Ngoài những yêu cầu (1), đối với tàu kéo thì đặc tr ưn g cung cấp phải được xác định t heo công t hức sau: EN - W 2/3 + 2,0 ( f B + å h " b) + 0, 1 A Trong đó: W , f , A : Được xác định như (1) nêu trên å h " b : Tổng các tích số chiều cao h" với chiều rộng b của từng thượng tầ ng và lầ u rộng nh ất có chi ề u rộng lớn hơn B/4 và được đ ặ t trên boong liên t ục cao nhất 3. Neo (1) Khối lượng của một n eo mũi có t h ể đư ợc phép sai khác ± 7 % của khối lượng qui định ở B ả ng 2-B/2 1 .2.1 , nhưng với đ iều kiện t ổng khối lượng của các neo mũi k hô ng được nhỏ hơn khối lượng nh ậ n được d o n hâ n khối lượng của t ừng neo cho t rong B ả ng với số lượng neo l ắ p trên tàu. Tuy nhiên, nếu được Đăng kiểm cho phép có thể sử dụng n e o có trọng lượng tă ng quá 7 %. (2) Nếu sử dụng neo có ngáng thì khối lư ợ ng n e o ( t rừ ngáng) không được nhỏ hơn 0,80 lần khối lư ợn g cho trong bảng đối với n e o kh ô ng ngáng t hông thường. (3) Nếu d ùng neo có lực bám cao thì kh ố i lượng của mỗi neo có th ể lấy b ằ ng 0,75 lần khối lượng cho trong bảng đ ối với neo không ngáng thôn g thường. (4) N ếu dùng neo có lực bám đặ c biệ t cao thì k hố i lượng của mỗi neo có thể b ằ ng 0,5 lần khối lượng qui định đ ố i với neo không ngáng thông thường. 4. Xích (1) Xích neo phải là loại xích có ngáng cấp 1, 2 hoặc 3 quy định ở 3.1 Chương 3 Phần 7-B . Tuy nhiên, xích cấp 1 chế tạo t ừ thép ( SBC 31) không được d ùng cho neo có lực bám cao. 5. Dây buộc t àu và dâ y kéo tàu (1) Nếu sử dụng cáp thép, cáp sợi t h ả o mộc làm dây buộc t àu và dây kéo tàu thì tải thử kéo đ ứt quy định ở Chươ n g 4 hoặc 5 Phần 7-B không được nhỏ hơn tải thử kéo đứt tương ứng qui đ ịn h ở Bảng 2-B/21.2.1 . (2) Đối với các tàu có tỉ số A / EN lớn hơn 0,9 ngoài số lượng d â y quy định ở Bảng 2-B/2 1 .2.1 , còn phải trang bị th ê m số lượng dây qui định dư ớ i đây : Nếu 0,9 <> A / EN ≤ 1,1 : 1 Nếu 1,1 <> A/EN ≤ 1 , 2 : 2 Nếu A/EN >1,2 : 3 Trong đ ó : EN : Đặc tr ư ng cung cấp. A : Như quy định ở 21.2.1-2 (2). (3) Nếu được Đ ă ng kiểm chấp nhận có thể sử dụng cáp sợi tổng hợp làm dây buộc t àu và dây kéo tàu. (4) Nếu được Đăng kiểm chấp nhận có t hể dùng cáp lõi thép cấu tạo đàn hồi t ương ứng thay cho cáp lõi sợi l à m dây buộc và được cuốn vào tang trống của tời cuốn dây trên tàu. (5) Ch iề u dài của m ỗ i dây buộc có thể được giảm 7% so với chiều dài quy định ở B ả ng 2-B/21.2.1 , nếu tổng s ố chiều dài của dây buộc quy định kh ô ng nhỏ hơn trị số nh ậ n được do nhân chiều dài của dây buộc với số dây tương ứng quy định ở B ả ng 2-B/2 1 .2.1 . 6. Những quy đị nh khác (1) Tất cả các tàu phải được trang bị các phương t iện kéo thả neo. (2) Một đ ầu của xích n e o phải được buộc cố định vào thân tàu và đầu kia được nối với neo bằng ma ní hoặc các cơ cấu tương ứng khác. Bảng 2-B/21.2.1 Neo, xích và cáp Mã hiệu t hiết b ị Đặ c trưn g cung cấp Neo Xích dùng cho neo (xích neo có ngáng) Dây kéo t àu Dây buộc t àu S ố lượng Khối l ượng một neo (neo không ngáng) Tổng chiều dài Đ ườ ng k í nh Loại 1 L o ạ i 2 Lo ạ i 3 Tổng chiều dài Tải kéo đứt Số l ượ ng Chiề u dài của m ỗ i đ ư ờn g T ả i t h ử kéo đứ t (EN) kg m mm mm mm m kN m kN 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 tr ê n đến A 1 50 70 2 180 220 14 12,5 180 98 3 80 34 A2 70 90 2 240 220 16 14 180 98 3 100 34 A3 90 110 2 300 247 , 5 17,5 16 180 98 3 110 39 A4 110 130 2 360 247,5 19 17 , 5 180 98 3 110 44 A5 130 150 2 420 275 20,5 17 , 5 180 98 3 120 49 B 1 150 175 2 480 275 22 19 180 98 3 120 54 B2 175 205 2 570 302 , 5 24 20 ,5 180 112 3 120 59 B3 205 240 2 660 302 , 5 26 22 20,5 180 129 4 120 64 B4 240 280 2 780 330 28 24 22 180 150 4 120 69 B5 280 320 2 900 357 , 5 30 26 24 180 174 4 140 74 C1 320 360 2 1020 357,5 32 28 2 4 180 207 4 140 78 C2 360 400 2 1140 385 34 30 26 180 227 4 140 88 C3 400 450 2 1290 385 36 32 28 180 250 4 140 98 C4 450 500 2 1440 412 , 5 38 34 30 180 277 4 140 108 C5 500 550 2 1590 412,5 40 34 30 190 306 4 160 123 D 1 550 600 2 1740 440 42 36 32 190 338 4 160 132 D2 600 660 2 1920 440 44 38 34 190 371 4 160 147 D3 660 720 2 2100 440 4 6 40 36 190 406 4 160 157 D4 720 780 2 2280 467,5 48 42 36 190 44 1 4 170 172 D5 780 840 2 2460 467,5 50 44 38 190 480 4 170 186 E1 840 910 2 2640 467,5 52 46 40 190 518 4 170 201 E2 910 980 2 2850 495 54 48 42 190 559 4 170 216 E 3 980 1060 2 3060 495 56 50 44 200 603 4 180 23 0 E4 10 6 0 1140 2 3300 495 58 50 46 200 647 4 190 250 E5 1140 1220 2 3540 522 , 5 60 52 46 200 691 4 190 270 F 1 1220 1300 2 3780 522,5 62 54 48 200 738 4 180 284 F2 1300 1390 2 4050 522,5 64 56 50 200 786 4 180 309 F3 1390 1480 2 4320 550 66 58 50 200 836 4 180 324 F4 1480 1570 2 4590 550 68 60 52 220 888 5 190 324 F5 1570 1670 2 4890 550 70 62 54 220 941 5 190 333 Chú thích: (1) Nếu sử dụng cáp thép thì phải dùng cáp thép sau đây tương ứng với mác được qui định ở Bảng này : (6 x12), Å (6x24), Q (6 x 37) (2) Chiều dài của cáp có thể g ồ m cả ma ní li ê n kết. CHƯƠNG 22 TÀU DẦU 22.1. Qui định chung 22.1.1. Phạm vi áp dụng 1. Kết c ấ u và trang thiết bị của những tàu được dự định để đ ăng ký và ph â n cấp là " Tàu d ầu” và được dự định để chở xô d ầu t hô và các sản phẩm dầu có áp suất hơi (áp suất tuyệt đối) nhỏ hơn 0,28 MPa ở nhi ệ t độ 37,8 o C hoặc các loại hàng l ỏ ng tương tự khác phải thỏa mãn các qui định trong Chương này. 2. Kết cấu, trang thiết bị và kích th ước cơ cấu của tàu dự kiến đ ể ch ở xô hàng lỏng có áp suất hơi (áp suất tuyệt đối) nhỏ hơn 0,28 MPa ở nhiệt độ 37,8 o C, không phải là d ầu thô và các s ả n phẩm dầu, phải thỏa mãn yêu cầu của Đ ă ng kiểm, có chú ý đến đặc t ính của hàng hóa được vận chuyển. 3. Những qu i định trong Chương này được áp dụng cho các tàu có buồng máy đặt ở đuôi tàu, có một vách dọc và một boong đơn với đ áy đ ơn, có đ áy đôi hoặc có kết cấu hai lớp v ỏ t rong khoang hàng. 4. Trong trường hợp k ế t cấu của tàu khác với những qui định ở -3 và không phù hợp với những qui định trong Chương này thì các tính toán kết cấu phải thỏa mãn yêu cầu của Đ ă ng kiểm. 5. Nếu không có qui định đ ặc biệt nào khác ở Chương này t hì phải áp dụng những qui định chung đối v ớ i kết cấu và trang thiết bị của tàu thép. 6. Thêm vào những yêu cầu được nêu ở -5 , phải áp dụng những qui định thích h ợ p ở Chương 14 Phần 3 , Chương 4 Phần 4 , Chương 3 và Chương 5 Phần 5 cho các tàu được n ê u ở -1 . 22.1.2. Bố trí và ph â n chia khoang hàng 1. Trong các khoang d ầ u hàng, các vách dọc, vách ngang kín dầu và vách chặn phải được bố trí thích hợp. 2. Các khoang cách ly phải được bố trí t hỏa mãn các qui định từ (1) đến (3) sau đây : (1) Tại phần đầu và phần cuối của các vùng d ầu hàng và vùng nằm giữa khu vực d ầ u hàng và khu vực sinh hoạt của thuy ề n viên phải bố trí khoang cách ly kín khí có đ ủ chiều rộng để đi lại. Tuy nhiên, đối với các tàu dầu dự kiến đ ể chở dầu hàng có nhiệt độ bắt lửa trên 61 o C, nh ữ ng qui định này có thể được t hay đổi thích hợp. (2) Các khoang cách l y được n ê u ở (1) có th ể được sử dụng làm buồng bơm. (3) Các khoang dầu đ ốt hoặc khoang nước dằn có thể được dùng đồng t hời làm khoang cách ly giữa các khoang d ầu hàng và d ầ u đ ốt ho ặ c các khoang nước d ằ n nếu được Đăng kiểm chấp thuận. 3. Các hành lang dẫn đến khu vực hàng hóa (trong Chương này thuật ngữ “khu vực hàng hóa”được định nghĩa như ở 1.1.3 (16) Phần 5 ) phải được bố trí phù hợp với những y ê u cầu ở từ (1) đến (4) sau đ â y : (1) Lối vào d ẫn đến các khoang các h ly, các ké t d ằ n, khoang dầu hàng và các không gian khác trong khu vực hàng hóa phải đi trực t iếp từ boong lộ và đảm bảo kiểm tra được toàn bộ các khoang này. Lối vào dẫn đến khoang đáy đôi có thể đi qua buồng bơm hàng, buồng bơm, két sâu cách ly, hầm chứa ống hoặc các hầm tương tự, nếu vấn đ ề th ô ng gió được quan tâm đ ầ y đủ. (2) Đối với lối vào qua các lỗ khoét nằm ngang, miệng khoang hàng hoặc lỗ chui, kích thước phải đ ủ để cho phép một người có đeo thiết bị dưỡng khí độc lập và thiết bị bảo vệ chui qua để lên hoặc xuống cầu thang không bị cản tr ở và đ ồ ng thời phải có đủ kích t hước để thuận tiện cho việc nâng một người bị thương từ đáy khoang lên. Kích thước thông của lỗ khoét phải không nhỏ hơn 600 x 600 ( mm ). (3) Đối với lối vào đi xuyên qua lỗ khoét thẳng đứng, hoặc lỗ chui qua suốt chiều dài và ch iề u rộng của khu vực này, kích thước thông của lỗ khoét phải không nhỏ hơn 600 x 800 ( m m ), cách tôn đáy một khoảng không lớn hơn 600 mi-li-mét , trừ khi có lưới sắt hoặc ch ỗ đ ứ ng. (4) Đối với t à u dầu có t rọng t ả i nhỏ hơn 5000 tấn , trong trường hợp đặc biệt, Đăng kiểm có thể chấp nhận giảm kích thước lỗ khoét n ê u ở (2) và (3), nếu chứng minh được rằng khả n ă ng đi lại và di chuyển một ngư ờ i bị thương qua các lỗ khoét đó là đảm bảo. 4. Tất cả các khu vực bố trí bơm d ầu hàng và hệ thống đ ường ống dầu hàng phải được cách ly bằng vách kín khí với khu vực lò sư ở i, nồi hơi, đ ộng cơ lai chân vịt, thiết b ị đ iện kiểu d ễ gây cháy nổ thỏa mãn những qui định ở 4.2.5 và 4.3.3 Phần 4 hoặc máy móc thường xuyên phát tia lửa điện. Tuy nhiên, đối với các tàu dầu ch ở d ầu hàng có nhiệt độ bắt lửa lớn h ơn 61 o C, những qui định này có thể được thay đổi thích hợp. 5. Các l ỗ vào và l ỗ ra của hệ thống thông gió phải được bố trí sao cho giảm đến mức tối đa khả n ă ng tụ hơi dầu trong khoang kín có chứa các tác nhân gây cháy, hoặc gần khu vực có trang thiết bị máy móc trên boong có thể gây cháy. Đặc biệt, các lỗ thông gió của buồng máy phải cố g ắ ng bố tr í càng xa về phía sau của khu vực hàng hóa càng tốt. 6. Lỗ khoét để kiểm tra khoảng trống còn lại khi có hàng trong khoang, lỗ đo mức dầu và các c ử a để vệ sinh khoang dầu hàng không được bố trí trong không gian kín. 7. Các lỗ khoét tr ê n vách biên của thượng tầng và lầu lái phải được bố trí sao cho giảm đến mức tối đ a tình trạng hơi hàng hóa tụ đ ọng. Nếu tàu có trang bị hệ thống đường ống nh ậ n và trả hàng ở phía đuôi tàu thì các l ỗ khoét ở thượng t ầ ng và lầu phải được xem xét kỹ lưỡng. 22.2. Chiều dày tối thiểu 1. Chiều dày của các cơ c ấ u trong khoang dầu hàng và các két sâu phải thỏa mãn các qui định ở (1) và (2) sau đ â y : (1) Chiều dày của các sống dọc, sống ngang, s ố ng đứng, sống n ằm , thanh chống, các mã mút của chúng và t ô n vách phải không nhỏ hơn 8 mi-li-mét . (2) Trong mọi trường hợp chiều dày của các cơ cấu phải không nhỏ hơn 7 mi-li-mét . 22.3. Tôn vách 22.3.1. T ô n vách của khoang dầu hàng và két s â u 1. Ch iề u dày tôn vách t phải không nhỏ hơn trị số lớn hơn xác định từ c ác c ô ng thức sau khi h lần lượt được thay bằng h 1 , h 2 : t = 3,6 S + 3,5 ( mm ) Trong đó : S : Khoảng cách giữa các nẹp gia cường ( m ). h : Trị số h 1 và h 2 được xác định như sau đối với khoang dầu hàng ( m ): h 1 :Khoảng cách th ẳ ng đứng từ mép dưới của t ấ m tôn vách đang xét đến mép trên miệng khoang. Đối với vách của các khoang lớn, chiều cao cột nước phải được xem xét thích đáng. h 2 : X á c định theo công thức sau : h 2 = 0,3 Đối với két sâu, các tr ị s ố của h 1 và h 2 ( m ) được lấy như sau : h 1 : Khoảng cách th ẳ ng đ ứ ng từ mép dưới của tím tôn vách đang xét đến trung điểm của khoảng cách từ nóc két đến miệng ống tr àn. h 2 : B ằ ng 0,7 lần khoảng cách th ẳ ng đứng từ mép dưới của t ấm tôn vách đang xét đến điểm ở 2,0 mét cao hơn mi ệ ng ống tràn. 2. Chiều rộng của dải tôn t rên cùng và d ả i tôn dưới cùng của vách dọc phải không nhỏ hơn 0,1 D , và chiều dày của chúng phải không nhỏ hơn trị số t í nh theo các công thức sau : Đối với dải tô n dưới cùng : t = 1,1 S + 3,5 ( mm ) Đối với d ả i tôn trên cùng : t = 0,85 S + 3,5 ( mm ) Trong đ ó : S : Khoảng cách của các nẹp ( m ). 22.3.2. Vách chặn 1. Nẹp gia cư ờn g và các sống phải có đ ủ đ ộ bền tùy theo kích thước của khoang và t ỉ số khoét của vách. 2. Chi ề u dày t của tôn vách phải không nhỏ hơn t rị số tính theo công thức sau : t = 0,3 S +3,5 ( m m ) Trong đó : S : Khoảng cách các nẹp gia cường ( m ). 3. Khi tính chiều dày tôn vách ch ặ n c ầ n phải quan t â m thích đáng đến ổn định của tấm. 22.3.3. Hầm boong Chi ều dày của nóc và vách b ên của hầm nổi tr ê n boong, cùng với các qui định ở 22.3.1 , phải được xác địn h theo các qui định ở Ch ươn g 15 . 22.4. Sườn, nẹp và dầm dọc 22.4.1. Dầm dọc đáy M ô đ un chống uốn Z của tiết diện d ầ m dọc đáy phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau : Z = 8,6 Sh l 2 ( cm 3 ) Trong đó: l : Khoảng cách của các đà ngang đáy ( m ). S : Khoảng cách của các dầm dọc đáy ( m ). h : Khoảng cách từ dầm dọc đang xét đến điểm cao hơn mặt tr ê n của tôn giữa đáy một khoảng tính theo công thức sau : d + 0,026 L ( m ) 22.4.2. Dầm dọc mạn 1. Mô đun chống uốn Z của tiết diện dầm dọc mạn gồm cả dầm dọc hông phải lấy bằng trị số lớn hơn trong các trị số tính t h e o các công thức sau : Z = 8,6 Sh l 2 ( cm 3 ) Z = 2,9 S l 2 ( cm 3 ) Trong đó : S : Khoảng cách các d ầm dọc mạn ( m ). I : Khoảng cách các khung sống ngang ( m ) h : Khoảng cách từ d ầ m dọc đ ang xét đến đến điểm cao hơn mặt tôn giữa đáy một khoảng bằng: d + 0,044 L - 0,54 ( m ) 2. Đối với các phần trước và sau của đoạn giữa t àu, m ô đun chống uốn của tiết diện dầm dọc mạn có thể được giảm d ần, đ ến còn bằng 85% trị số xác định theo yêu cầu ở -1 tại các phần mũi và đuôi tàu. Tuy nhiên, trong mọi trường hợp, mô đ un chống uốn của tiết diện dầm dọc mạn phải không nhỏ hơn y ê u cầu ở -1 đ ối với đ oạn t ừ vách chống va đến đ iểm 0,15 L kể từ mũi tàu. 22.4.3. Nẹp vách trong khoang dầu hàng và két sâu M ô đu n chống uốn Z của ti ế t diện nẹp phải không nhỏ hơn trị số tính theo c ô ng thức sau : Z = 7 CSh l 2 ( cm 3 ) Trong đó : S : Khoảng cách nẹp ( m ). l : Chiều d ài toàn bộ gi ữ a các gối tựa của nẹp ( m ) kể cả chiều dài của liên kết mút. Tuy nhiên, trong trường hợp nếu đặt các sống gia cường thì l là khoảng cách từ liên kết chân nẹp đến sống gia cường gần nhất hoặc là khoảng cách giữa hai sống gia cường. h : Được lấy như ở 22.3.1-1 . Tuy nhiên, ở đây “từ mép dưới của tấm t ôn vách đang xét “ phải được thay là “ từ trung điểm của l ” nếu là nẹp đ ứng và phải được thay là “từ trung điểm của khoảng cách giữa nẹp trên và nẹp dưới “ nếu là nẹp n ằ m. C : Xác định theo Bảng 2-B/22.1 phụ thuộc vào mức độ liên kết ở hai đầu nẹp. Bảng 2-B/22.1 Trị số của C Một đầu Đầu kia Li ê n kết cứng b ằ ng mã Li ê n kết mềm bằng mã Được đ ỡ b ởi sống hoặc li ê n kết hàn tựa Vá t mút Liên kết cứng bằng mã 0,70 1,15 0,85 1,30 Liên kết m ề m b ằ ng mã 1,15 0,85 1,30 1 , 15 Đư ợ c đỡ bởi sống hoặc li ê n kết hàn t ự a 0,85 1 , 30 1 , 00 1 , 50 Vát mút 1,30 1,15 1,50 150 Chú thích: (1) Liên kết c ứ ng b ằ ng mã nghĩa l à cố định mối nối giữa tôn đáy đôi hoặc các nẹp tương xứng tro ng phạm vi mặt liên kết và các mã, hoặc mức cố định tương đương (xem Hình 2-B/ 11 . 1 (a) của qu i phạm). (2) Liên kết mềm b ằ ng mã nghĩa là cố định mối nối giữa xà, sườn.v.v..., giao nhau và mã (xem Hình 2-B/ 11 . 1 (b) của qui phạm). 22.4.4. Độ ổn định 1. X à dọc boong, dầm dọc mạn gắn vớ i d ả i tôn mép mạn và các nẹp gia cường dọc gắn với vách dọc trong phạm vi 0,1 D kể từ boong tính toán ở đoạn giữa tàu phải cố g ắ ng có độ m ả nh không lớn hơn 60. 2. Thép dẹ t dùng làm xà dọc boong và dầm dọc mạn phải có t ỉ số chiều cao t iết diện chia cho chiều dày không lớn hơn 15. 3. Chiều rộng toàn b ộ của bản mép của xà dọc boong và dầm dọc mạn phải không nh ỏ h ơ n trị số xác định theo c ô ng thức sau : ( mm ) Trong đó: d 0 : Chiều cao tiết diện bản thành của xà dọc boong và dầm dọc mạn ( m ). l : Khoảng cách các sống ngang ( m ). 4. Trong trường hợp nếu các thép ghép, các t hép hình đặc biệt hoặc tấm bẻ mép được dùng làm sườn, xà và nẹp gia cường, mà các kích thước của chúng được x á c định theo m ô đun chống uốn của tiết diện thì chiều dày bản thành phải không nhỏ hơn trị số xác định theo c ô ng thức sau : 15 d 0 + 3,5 ( mm ) Trong đó: d 0 : Chiều cao tiết diện bản thành ( m ). Tuy nhiên, trong trường hợp chi ề u cao tiết diện của bản thành được thiết kế lớn hơn trị số qui định không phải vì lý do độ bền thì chiều dày có thể được giảm thích hợp. 22.4.5. Thanh chống th ẳ ng đ ứ ng Nếu mộ t thanh chống thẳng đứng được đặt ở giữa khoảng cách của các đà ngang thì t hanh chống phải t hỏ a mãn các yêu c ầ u ở 4.4.3 . Nếu có thanh chống t hì mô đ un chống uốn của t iết diện dầm dọc đáy dư ới và dầm dọc đ áy trên có thể được giảm xuống còn b ằ ng 0 , 72 lần trị số tính được khi áp dụng các qui định ở 22.4.1 hoặc 22.4.3 . 22.4.6. Các qui định khác Mô đun chống uốn của tiết diện xà dọc boong phải k hô ng nhỏ hơn trị số xác định theo 8.2.3 . Mô đun chống uốn của t iết diện dầm dọc đáy, dầm dọc mạn và xà dọc boong phải không nhỏ hơn trị số xác định theo 22.4.3 . 22.5. Các cơ cấu trong đáy đôi 22.5.1. Sống Vị trí và kích thước của các sống, đà ngang và các cơ c ấ u khác liên kết với c h úng trong đáy đ ôi p hả i phù hợp với các qui định có li ê n quan ở Chương 4 cùng với các qui định ở Chương này. 22.5.2. Các cơ cấu khác Các cơ cấu khác với các cơ cấu được qui định ở 22.5.1 phải t heo các qui định ở Chương 4 cùng với các qui định ở Chương này. 22.6. Các cơ cấu trong mạn kép 22.6.1. Bố trí 1. Trong trường hợp nếu t àu có mạn kép t hì chiều rộng của mạn kép phải không nhỏ hơn 760 mi-li-mét . 2. Trong mạn kép, các khung s ố ng ngang phải được đặt cách nhau không xa quá 3,5 mét . 3. Bổ sung vào các qui định ở -2 , các khu vực sau đây phải được đặt khung sống ngang : (1) Các vùng có bố trí đ à ngang đ ặc ở trong đ áy đôi. (2) Hai bên của vách ngang. 22.6.2. Chi ề u dày của k h ung sống ngang Chi ề u dày của khung sống ngang phải không nhỏ hơn trị số t í nh theo c ô ng t hức sau : Đối với h ệ thống kết cấu ngang : t = 0 , 6 + 2,5 ( mm ) Đối với hệ thống kết cấu dọc : t = 0,7 + 2,5 ( mm ) 22.6.3. Lỗ khoét giảm trọng lượng Trong phạm vi 0,2 D kể từ tôn đáy tr ê n, đ ường kính của các lỗ khoét giảm trọng lượng ở khung sống ngang đặ t ở nửa giữa của chiều dài khoang dầu hàng không được lớn hơn 1/5 chiều rộng của khung sống ngang. Tuy nhiên, nếu được gia cường thích đáng, thì qui định này có thể thay đổi thích hợp đ ối với trường hợp chi ề u d à i của khoang dầu hàng rất nhỏ. 22.7. Sống dọc và khung sống ngang trong khoang dầu hàng và két sâu 22.7.1. Kích thước 1. Mô đun ch ố ng uốn Z của tiết diện sống kh ôn g được nhỏ hơn trị số xác định theo công t hức sau : Z = 7,13 Shl 2 ( cm 3 ) Trong đ ó: S : Chiều rộng của d i ệ n t ích được đỡ bởi sống ( m ) . l : Chiều dài toàn b ộ của sống ( m ). h : Nh ư qui định ở 22.3.1-1 . Tuy nhi ê n, ở đây cụm từ “từ cạnh dưới của tấm tôn vách đang xét” được thay là “từ trung điểm của S “ đối với sống nằm, và là “từ trung điểm của l “ đối với sống đứng. 2. Mô men quán tính I của tiết diện sống phải không nhỏ hơn trị số xác định theo công thức sau. Tuy nhi ê n, chiều cao tiết diện của sống không được nhỏ hơn 2,5 lần chiều cao lỗ khoét để cơ cấu chui qua. I = 30 h l 4 ( cm 4 ) Trong đó : h và l : Như qui định ở -1 . 3. Chiều dày t của sống phải không nhỏ hơn trị số tính theo c ô ng thức sau : t = 1 0 S 1 + 3,5 ( mm ) Trong đó : S 1 : Khoảng cách các nẹp của sống hoặc chiều cao tiết diện sống, lấy giá trị nào nhỏ hơn ( m ). 4. Chi ề u dày t của nẹp làm bằng thanh thép dẹt và của mã ch ố ng vặn g ắ n trên các sống dọc, sống ngang và nẹp g ắ n vào vách phải không nhỏ hơn trị số xác định từ các c ô ng thức sau. Tuy nhiên, chiều dày này kh ô ng c ầ n phải lớn hơn chiều dày bản thành của sống mà chúng được g ắ n vào. t = 0,5 + 3,5 ( mm ) 5. Chiều dày bản mép của sống phải lớn hơn chiều d à y bản thành và chiều r ộ ng toàn bộ của bản mép phải không nhỏ hơn trị số xác định theo công thức sau : 85,4 ( mm ) Trong đó : d 0 : Chi ề u cao tiết diện của sống ( m ). Nếu sống là d ầm có tiết diện cân đối thì d 0 là chiều cao từ mặt tôn đến bản mép của sống. l : khoảng cách giữa các gối tựa của sống ( m ). Tuy nhiên, nếu có đặt các mã chống v ặ n hữ u hiệu thì các mã này có thể được coi là gối tựa. 22.7.2. Sống ngang mạn của tàu không có mạn kép 1. Thêm vào các qui định ở 22.7.1-1 , chiều cao tiết diện d 0 và m ô đun chống uốn Z của tiết diện sống ngang mạn (trong thành phần khung ngang) trong khoang dầu hàng phải không nhỏ hơn trị số tương ứng xác đ ịnh theo các công thức sau, tuy nhiên, chiều cao tiết diện của sống ngang mạn phải không nhỏ hơn 2,5 lần chiều cao lỗ khoét để cơ cấu chui qua : d 0 = 0,15 l 0 ( m ) Z = 8 ,7 k 2 ( cm 3 ) Trong đó : l 0 : Chiều dài toàn bộ của sống ngang mạn ( m ), lấy b ằ ng khoảng cách từ mặt dưới của bản mép của sống ngang boong (t r ong thành phần khung ngang) đến t ô n đáy trên . S : Khoảng cách các sống ngang ( m ). h : Khoảng cách từ trung điểm của l 0 đ ến điểm cao hơn mặt tôn giữa đáy một khoảng b ằ ng : d + 0 , 044 L - 0,54 ( m ) k : Hệ s ố đi ề u ch ỉ nh do các m ã xác định theo c ô ng thức sau : Trong đó : b 1 , b 2 : Chiều dài cạnh mã tại hai mút của s ố ng ngang ( m ). 2. Đối với các tàu có hầm boong, kết c ấ u có sống ngang boong liên tục đi qua hầm boong phải được coi là ti ê u chuẩn. Trong trường hợp này, chiều cao tiết diện của sống ngang boong coi như được đ ỡ bởi hầm boong có thể được lấ y hàng 0,0 3 B . 22.7.3. Các sống ngang của tàu có đáy đơn ở vùng k h oang hàng 1. Chiều cao tiết diện d 0 và mô đ u n chống uốn t i ết diện Z của đ à ngang đáy phải không nhỏ hơn trị số tính t heo c ô ng t hức tương ứng sau đây : d 0 = 0 , 16 l 0 ( m ) Z = 9,7 k 2 ( d + 0,02 6 L ) ( cm 3 ) Trong đó : l 0 : Chi ề u d ài t oàn bộ của đà ngang ( m ), bằng khoảng cách từ mép trong của bản mép sống ngang mạn đến mép t rong của bản mép sống đứng vách dọc t âm. S và k : Như qui định ở 22.7.2-1 . 2. Kích thước của các sống ngang của tàu có đ áy đ ơn ở vùng khoang hàng phải không nhỏ hơn kích thước xác định được theo các yêu cầu ở 22.7.1 và 22.7.2 . 22.8. Gia cường đáy phía mũi tàu Biện pháp gia cường đ áy phía mũi tàu phải thỏa mãn các yêu cầu ở 4.9 và 14.4.4 . 22.9. Các chi tiết kết cấu 22.9.1. Qui định chung 1. Các cơ cấu chính phải được bố trí sao cho đảm bảo được sự liên t ục của độ bền cho khu vực hàng hóa. Ở vùng phía trước và phía sau khu vực chứa hàng, các k ế t cấu phải đủ b ề n để tránh suy giảm đ ột ngộ t sự liên t ục của đ ộ b ề n. 2. Với các cơ cấu chính, phải quan tâm thích đáng đến độ cố định ở các mút, đến bi ệ n pháp đ ỡ và gia cường đ ể tránh biến dạng v ê n h , và phải giảm đến mức tối thiểu tình trạng tập t ru n g ứng suất ở k ế t cấu. 22.9.2. Dầm và nẹp Xà dọc boong, dầ m dọc và nẹp dọc phải là các cơ cấu liên tục, hoặc phải được liên k ế t ch ắ c chắn để sao cho tiết diện ở c á c mút của chúng chịu được mô men uốn. 22.9.3. Sống và thanh gi ằ ng 1. Các sống nằm trong cùng một mặt phẳng phải được b ố trí sao cho tránh được sự t hay đổi đột ngột về đ ộ bền và độ c ứ ng, hai đ ầu của sống phải được g ắ n mã có kích thước thích hợp, đ ỉ nh của mã phải được lượn hữu hiệu. 2. Trong t rường hợp nếu chi ề u cao tiết diện của sống dọc lớn thì phải đặt nẹp song song với bản mép. 3. Mã ch ố ng vặn p h ải được đặ t ở tr ê n b ả n t hành của sống ngang tại đ ỉ nh trong của các mã mú t, v.v..., và t heo những khoảng cách thích hợp đ ể gia cường chắc ch ắ n sống ngang. 4. Các mã ở mút dưới và mút trên của sống ngang mạn và sống đứng của vách dọc và các sống lân cận phải đư ợc gia cường thích đ áng. 22.10. Các qui định riêng đối với han gỉ 22.10.1. Chi ề u dày của tôn bao 1. Ở nh ữ ng tàu không có mạn kép, chi ề u dày của tôn bao tạo thành vách biên của các khoang dầu hàng có dự định để chứa nước d ằ n phải không nhỏ hơn chiều dày xác định theo công thức cho ở 14.3.2 qui định ở Chương 14 , cộng thêm 0,5 mi-li-mét . 2. Khi áp dụng các qui định của Chương này, chiều dày của t ô n bao có thể được giảm 0,5 mi-li-mét so với chi ề u dày xác định theo công thức cho ở 22.3.1 nếu có các biện pháp hữu hiệu đ ể hạn chế han gỉ. 22.10.2. Chi ề u dày của t ô n boong 1. Khi áp dụng những qui định của Chương này, chiều dày tôn boong mạn khô có thể được giảm 0,5 mi-li-mét so với chiều dày t í nh theo c ô ng thức cho ở 22.3.1 nếu có các biện pháp hữu hiệu để hạn chế han gỉ. 2. Khi áp dụng những qui định ở Chương 15 , ch iề u dày tôn boong mạn khô ở khoang dầu hàng là chi ề u dày xác định theo công thức cho ở 15.4 cộng th ê m ít nhất là 0,5 mi-li-mét . 22.10.3. Chi ề u dày của t ô n nóc két Chiều dày của t ô n nóc két trong khoang dầu hàng và két s â u không được nhỏ hơn chiều dày tương ứng xác định t heo c ô ng thức cho ở 22.3.1 , cộn g thêm 1,0 mi-li-mét . Tuy nhi ê n, sự c ộ ng thêm này là kh ô ng b ắ t buộc đối với tôn đáy trên. 22.10.4. M ô đun ch ố ng uốn của tiết diện xà dọc boong, dầm dọc mạn và nẹp gia cường dọc 1. Mô đ un chống uốn của tiết diện xà dọc boong trong các khoang d ầ u hàng phải kh ô ng nhỏ hơn 1,1 lần trị số tính theo các qui định ở 8.2.3 . 2. Mô đun chống uốn của tiết di ệ n dầm d ọ c đ áy và dầm dọc mạn trong các khoang dầu hàng có dự kiến để chứa nước dằn, trừ những khoang ch ỉ dùng đ ể chứa nước d ằ n trong điều kiện thời tiết xấu, phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức thứ nhất trong qui định ở 22.4 . 1 và 22.4.2 sử dụng hệ số 9 , 3, và công thức thứ hai trong qui định ở 22.4.2 sử dụng h ệ số 3,2. Mô đun chố n g uốn của tiết diện các nẹp ở các khoang dầu hàng nêu trên phải không nhỏ hơn 1 , 1 lần trị số tính được khi áp dụng các qu i định ở 22 . 4.3 . 22.11. Các qui định riêng đối với miệng khoang và bố trí thoát nước mặt boong 22.11.1. Tàu có mạn kh ô quá lớn Đối với tàu có mạn khô quá lớn việc miễn giảm so với được qui định ở 22.11 sẽ được xem xét riêng tr ong từng trường hợp cụ thể. 22.11.2. Miệng của khoang d ầ u hàng 1. Chiều dày tôn thành của miệng khoang dầu hàng phải không nhỏ hơn 10 mi-li-mét . Nếu chiều dài của thành miệng kho a ng lớn hơn 1,25 mét và chiều cao cửa thành miệng khoang lớn hơn 760 mi-li-mét thì phải đặ t các nẹp đứng trên thành dọc hoặc thành ngang và mép trên của t hành miệng khoang phải được gia cường thích đáng. 2. Nắp khoang hàng phải được làm bằng thép hoặc b ằ ng vật liệu được chấp nhận khác. Kết cấu của nắp miệng khoang bằng thép phải t hỏa mãn các qui định từ ( 1 ) đến (4) dưới đây. Kết cấu của n ắ p miệng khoang làm bằng vật liệu không phải l à thép phải thỏa mãn y ê u cầu của Đ ă ng kiểm. (1) Chi ề u dày tôn n ắ p phải kh ô ng nhỏ hơn 12 mi-li-mét . Ở những tàu có chiều dài kh ô ng lớn hơn 60 mét yêu cầu này có thể được thay đổi. (2) Nếu diện tích của miệng khoang lớn hơn 1 mét vuông nh ư ng không lớn hơn 2,5 mét vuông, thì n ắ p miệng khoang phải được gia cư ờn g b ằ ng các thanh thép dẹt có chiều cao tiết diện b ằ ng 100 mi-li-mét đ ặt cách nhau không xa quá 610 mi-li-mét . Tuy nhi ê n , nếu tôn nắp miệng khoang có chi ề u dày bằng 15 mi-li-mét hoặc lớn hơn thì có thể kh ô ng cần nẹp gia cường. (3) Nếu diện t ích của miệng khoang lớn hơn 2,5 mét vuông thì tôn n ắ p miệng khoang phải được gia cường bằng c á c thanh thép dẹt có chiều cao tiế t diện b ằ ng 125 mi-l i -mét đặ t cách nhau không xa quá 610 mi-li-mét . (4) N ắ p miệng khoang phải được c ố định ch ắ c ch ắ n b ằ ng khóa đ ặ t cách nhau không xa quá 457 mi-li-mét đ ối với nắp miệng khoang hình tròn hoặc cách nhau không xa quá 380 mi-li-mét và kh ô ng xa quá 230 mi -li-mét k ể từ góc đối với nắp miệng khoang hình chữ nhật. 3. Nắp phải có lỗ khoét có đường kính tối thiểu b ằ ng 150 mi-li-mét , lỗ khoét phải được kết cấu sao cho có thể kín dầu bằng nút có ren hoặc bằng nắp có lỗ đ ể quan sát. 4. Thành miệng khoang phải được g ắ n van khí hoặc các t h iết bị xả khí thích hợp khác. 22.11.3. Miệng của khoang không phải là khoang dầu hàng Ở những vị trí lộ t rên boong mạn kh ô và boong d â ng mũi hoặc tr ê n nóc của két giãn n ở trên boong, các mi ệ ng khoang kh ô ng phải là khoang dầ u hàng phải có các nắp kín nước b ằ ng t hép c ó kí c h th ư ớc t hỏa mãn yêu cầu ở 17.2.4. và 17.2.5 . 22.11.4. Cầu boong và lối đ i 1. C ầ u boong cố định ở phía mũi và phía đu ô i t h e o quy định ở 19.7 phải đ ược bố trí ở cùng độ cao với boong t hượng tầ ng, đi t ừ lầu lái hoặc lầu giữa t àu đến thượng tầ ng hoặc lầu ở phía đ uôi hoặc phải bố trí các phương tiện để đi lại c ó công dụng t ương tự như cầu boong, ví dụ hành lang dưới boong. Ở nh ữ ng t àu không có lầu lái và lầu giữa tàu, phải bố trí l ố i đi t hỏa m ã n yêu cầu của Đăng kiểm đ ể b ả o v ệ thuy ề n viên đ i đến t ất c ả các khu vực tác nghiệp cần t hiết trên tàu. 2. Ở đ ộ cao của cầu boong phải có các lối đ i an toàn và thích hợp từ các buồng ở của t huy ề n viên đến buồng máy hoặc giữa các khu vực ở biệt l ậ p của t h uy ề n viên. 22.11.5. H ệ thống thoát nước m ặ t boong 1. Những tàu có mạn ch ắ n sóng phải có lan can thoáng ít nhất là trên một n ử a chiều dài phần l ộ của boong mạn khô hoặc phải có hệ thống thoát nước hữu hiệu khác. Mép t r ê n của d ả i tôn mép mạn phải cố g ắ ng thấp. 2. Nếu các thượng tầng được n ố i với nhau bằng hầm boong, thì lan can thoáng phải được đ ặ t trên t oàn b ộ chi ề u dài ph ầ n lộ của boong mạn khô. CHƯƠNG 23 HƯỚNG DẪN XẾP HÀNG 23.1. Qui định chung 23.1.1. Phạm vi áp dụng 1. Chương này được áp dụng cho những tàu có chiều d ài tính mạn khô từ 65 m tr ở l ê n ( L f ≥ 65 m ) 2. Để giúp cho thuyền trư ở ng b ố trí xếp hàng và dằn tàu tránh xảy ra ứng suất lớn hơn ứng suất cho phép trong kết c ấ u của t àu, t àu phải có hướng dẫ n xếp hàng được Đ ă ng kiểm duyệt. Những tàu được Đăng kiểm chấp thuận có th ể không phải áp dụng các qui định đ ặ c biệt này. 23.1.2. Hướng d ẫ n xếp hàng Hướng d ẫ n xếp hàng phải bao gồm nhũng thông tin tối thiểu như sau: (1) Đi ề u kiện xếp hàng được làm cơ s ở thiết kế tàu, bao gồm giới hạn cho phép của m ô men uốn và lực c ắ t tr ê n nước t ĩ nh. (2) Kết quả tính toán của m ô men uốn và lực cắt trê n nước t ĩ nh t ương ứng với các đ i ề u kiện xếp hàng (3) Giới hạn cho phép tải trọng cục bộ được áp dụng đối v ớ i miệng h ầ m hàng, boong , kết cấu đáy đ ô i vv..., nếu Đăng kiểm thấy cần thiết CHƯƠNG 24 TÀU ĐƯỢC PHÂN CẤP HOẠT ĐỘNG Ở VÙNG BIỂN HẠN CHẾ 24.1. Qui định chung 24.1.1. Phạm vi áp dụng 1. Những qui đị nh của Chương này được áp dụng cho tàu được phân cấp hoạ t đ ộng ở vùng biển hạn chế I, II và III. 2. N ế u kh ô ng có yêu cầu nào khác ở Chương này, t hì phải áp dụng các chương có liên quan. 24.2. Mô đun chống uốn tiết diện ngang thân tàu 1. M ô đ un chống uốn t iế t diện ngang thân tàu kh ô ng nhỏ h ơ n t rị số Z tín h th eo công t hức sau đ â y : Z = 5 , 72 ( M S + M W ) K ( cm 3 ) Trong đó : M S : Mô men uốn dọc tàu trên nước lặng ( kN.m ) t ại tiết diện ngang đang xét. M S được tính toán theo các t rạng thái tải trọng đ iển hình và theo phương pháp được Đ ă ng kiểm thừa nhận. M w : Mô men uốn dọc tàu trên sóng ( kN.m ) tại tiế t diện đang xét, ứng với trường hợp uốn v õ ng xuống hoặc v ồ ng lên. M w được xác định như đã nêu ở 13.2.1-1 . K : Là hệ số, phụ t hu ộ c vào vùng hạn chế: K = 1,00 đ ối với tàu có vùng hoạt động hạn chế I. K = 0,95 đối với tàu có vùng hoạt đ ộng hạn chế II. K = 0,90 đối với tàu có vùng hoạ t động hạn chế III. 2. Mô đun chống uốn tối thi ểu Trong mọi trường hợp mô đ un chống uốn tiết diện ngang thân tàu không đ ược nhỏ hơn t rị số : W m in = K C 1 L 1 2 B ( C b + 0,7) ( cm 3 ) Trong đó: K : Lấy như ở -1 ; C 1 , L 1 , B , C b : Như qui định ở 13.2.1-1 . 3. Mô men quán tính ti ết diện ngang t hân t àu ( cm 4 ) phải kh ô ng nhỏ hơn t rị số : I = 3. W m in L 1 Trong đó: W mi n : Như qui định ở -2 . L 1 : Như qui định ở 13.2.1-1 . 24.3. Kích thước các cơ cấu thân tàu 1. Khi tính toán các cơ cấu thân tàu của tàu có vùng hoạt động hạn chế theo các Chương có liên quan ở Ph ầ n 2-B này, các trị số tính toán (trừ trị số mô men quán tính) có thể được giảm : 5% đối với tàu hoạt đ ộng ở vùng biển hạn chế I 10% đối với tàu hoạ t động ở vùng biển hạn chế II 15% đ ố i với tàu hoạ t động ở vùng biển hạn chế III Tuy nhiên không được phép giảm đối với những cơ cấu sau đ ây : Sống mũi, số n g đuôi, giá đỡ trục ch â n vịt. Đà ngang kín nước, tôn đáy trên và cơ cấu d ọc của tôn đ áy trên chứa hàng nặng. Các cơ cấu tr ong két sâu và các cơ c ấ u của vách chống va. Các cơ cấu mạn tàu dầu, các cơ cấu đảm bảo độ bền chống b ă ng. Các xà ngang của boong chở hàng, các cơ c ấ u của boong lộ thiên có tải trọng boong được tính theo 15.1 . 2. Chiều dày tối thiểu của tôn bao có thể được giảm như sau : 5 % đối v ới tàu hoạt đ ộng ở vùng biển hạn chế II 10 % đối với tàu hoạt động ở vùng biển hạn chế III Trong mọi trường hợp, chi ề u dày tôn đáy và tôn mạn không được nh ỏ hơn 6 mi-li-mét , chiều dày tôn boong kh ô ng được nhỏ hơn 5 mi-li-mét . 24.4. Chiều cao thành miệng khoang và ngưỡng cửa Chiều cao của thành miệng khoang hàng, ngưỡng c ử a , v.v..., của tàu hoạt động ở vùng biển hạn chế II và III có thể được giảm đến bằng chiều cao qui định ở Bảng 2-B/24.1 . 24.5. Nắp miệng khoang 1. N ắ p miệng khoang có thể là kiểu được bảo vệ. 2. Chiều d ày của n ắ p miệng khoang bằng thép kh ô ng dùng để xếp hàng có thể bằng 4,5 mi-li-mét . 3. N ẹp phải đư ợ c đ ặ t theo khoảng cách thích hợp ở nắp miệng khoang bằng thép, và m ô đun chống uốn của tiết diện nẹp ở n ắ p miệng khoang không dùng để xếp hàng có thể được giảm so với trị số tính theo c ô ng thức ở 17.2.4-1 lấy C 1 bằng 17 . 24.6. Trang thiết bị 1. Trang thiết bị của tàu phải thỏa mãn các qui định ở Chương 21 . Tuy nhiên, đối với tàu có vùng hoạt động hạn chế phải có hai neo mũi . 2. Không phụ thuộc vào -1 , trọng lượng của một trong hai neo có th ể đ ược giảm 15 % so với trọng lượng yêu cầu ở B ả ng 2-B/21.2.1 đối với tàu có vùng hoạt đ ộ ng hạn chế II. Đ ố i với tàu có vùng hoạt động hạn chế III, ngo à i việc giảm như trên, mã hiệu của t rang thiết bị ở Bảng 2-B/21.2.1 được phép lùi lại 1 cấp. Bảng 2-B/24.1 Chi ề u cao của thành miệng khoang và của ngưỡng cửa,v.v... (Đ ơn vị : mm ) Vùng hoạt động Vị trí của miệng khoang,v.v... Loại của miệng khoang, v.v... [A ] [B] [ C] [D] [ E] Vùng biển hạn chế II I 600 450 450 380 900 II 450 380 300 300 760 Vùng biển h ạ n chế III I 450 380 300 300 760 II 300 230 230 230 450 Trong đó: [A] = Miệng khoang nói chung [B] = Miệng khoang nh ỏ , có diện tích kh ô ng lớn hơn 1,5 m 2 [ C ] = Hành lang đi lại. [ D ] = Cửa ở vách mút thượng tầng [ E ] = C ử a th ô ng gió MỤC LỤC Chương 1 Qui định chung 1.1 . Phạm vi áp d ụng v à t hay thế tương đương 1.2 . Qui đ ịnh chung 1.3 . Vật liệu, kích thước cơ cấu, mối hàn và liên kết mút của cơ cấu 1.4 . Các định nghĩa Chương 2 Sống mũi và sống đuôi 2.1 . Sống mũi 2.2 . Sống đ uôi Chương 3 Đáy đơn 3.1 . Qui định chung 3.2 . Sống chính 3.3 . Sống phụ 3.4 . Đà ngang t ấm 3.5 . Dầm dọc đáy 3.6 . Gia cường đ áy phía mũi tàu Chương 4 Đáy đ ô i 4.1 . Qui định chung 4.2 . S ố ng chính 4.3 . Sống phụ 4.4 . Đà ngang đặc 4.5 . Đà ngang h ở 4.6 . Dầm dọc 4.7 . Tôn đáy tr ê n và sống hông 4.8 . Mã hông 4.9 . Gia cường đáy phía m ũ i t àu Chương 5 Sườn 5.1 . Quy định chung 5.2 . Khoảng cách sườn 5.3 . Sườn ngang khoang 5.4 . Dầm dọc mạn 5.5 . S ư ờn n ộ i boong 5.6 . Sườn dưới boong mạn khô Chương 6 Xà ngang công xon 6.1 . Xà ngang công xon 6.2 . Sườn khỏe 6.3 . Liên kết của xà ngang công xon với sườn kh ỏe Chương 7 Gia cường chống va 7.1 . Quy định chung 7.2 . Gia cường chống va ở phía trước vách chống va 7.3 . Bố t rí kết cấu ở phía sau vách đuôi Chương 8 Xà boong 8.1 . Quy định chung 8.2 . Xà dọc boong 8.3 . Xà ngang boong 8.4 . Xà boong ở hõm vách và ở các chỗ khác 8.5 . Xà boong ở nóc két sâu 8.6 . Xà boong chịu tải đặc bi ệ t nặng 8.7 . Xà của boong ch ở xe có bánh Chương 9 Cột ch ố ng 9.1 . Quy định chung 9.2 . Kích thướ c 9.3 . Vách d ọc và các kết cấu khác bố tr í thay th ế cho cột 9.4 . Vách quây bố tr í thay thế cho cột Chương 10 Sống boong 10.1 . Quy định chung 10.2 . Sống dọc boong 10.3 . Sống ngang boong 10.4 . Sống boong tr ong các két 10.5 . Sống dọc miệng khoang 10.6 . Xà ngang đ ầu miệng khoang Chương 11 Vách kín nước 11.1 . B ố trí vách kín nước 11.2 . Kết cấu của vách kín nước 1 1.3 . Của kín nước Chương 12 Két sâu 12.1 . Quy đ ịnh chung 12.2 . Vách két sâu 12.3 . Phụ tùng của ké t sau Chương 13 Độ b ề n dọc 13.1 . Quy định chung 13.2 . Độ bền uốn 13.3 . Đ ộ ổn đị nh nén Chương 14 T ô n bao 14.1 . Quy định chung 14.2 . D ả i tôn giữa đáy 14.3 . T ô n bao ở đoạn giữa t àu 14.4 . Tôn bao ở phần mũi và phần đuôi t àu 14.5 . T ô n mạn ở vùng thượng t ầ ng 14.6 . B ồ i thường cục b ộ t ô n bao Chương 15 Boong 15.1 . Tải t rọng boong h 15.2 . Quy định chung 15.3 . Di ệ n t ích tiế t diện hiệu dụng của boong t ính toán 15.4 . Tôn boong Chương 16 Thượng tầng và lầ u 16.1 . Quy định chung 16.2 . Kế t cấu và kích t hước cơ cấu 16.3 . Các phương ti ệ n đ óng m ở các l ố i ra vào Chương 17 Miệng khoang, miệng bu ồ ng máy và các lỗ khoét khác ở boong 17.1 . Quy định chung 17.2 . Mi ệ ng khoang 17.3 . Mi ệ ng buồng máy 17.4 . Miệng khoét ở chòi và miệng khoét khác ở boong Chương 18 Buồng máy, bu ồ ng n ồ i hơi, h ầ m trục và hõm hầm trục 18.1 . Quy đị nh chung 18.2 . Bệ máy chính 18.3 . Kết cấu buồng nồi hơi 18.4 . Ổ chặn và b ệ ổ chặn 18.5 . B ệ ổ đ ỡ và bệ máy phụ 18.6 . Hầm trục và hõm hầm trục Chương 19 Mạn ch ắ n sóng, lan can, hệ th ố ng thoát nước, cửa hàng h óa và các cửa tư ơn g tự khác, lỗ khoét ở mạn, lỗ th ô ng gió và c ầ u boong 19.1 . Mạn chắn sóng và lan can 19.2 . Bố trí t hoá t nước 19.3 . Cửa mũi và cửa t rong 19.4 . Cửa mạn và cửa đ u ô i t àu 19.5 . Lỗ khoét ở mạn 19.6 . Ống thông gió 19.7 . Cầu boong Chương 20 Ván sàn, ván thành, tráng xi m ă ng và sơn 20.1 . Ván sàn 20.2 . Ván thành 20.3 . Tráng xi m ă ng 20.4 . Sơn Chương 21 Trang thiết bị 21.1 . Bánh lái 21.2 . Trang thiết bị Ch ươn g 22 Tàu d ầu 22.1 . Quy định chung 22.2 . Chi ề u dày tối thiểu 22.3 . T ô n vách 22.4 . Sườn, nẹp và dầm dọc 22.5 . Các cơ c ấ u trong đáy đôi 22.6 . Các cơ cấu trong mạn kép 22.7 . Sống dọc và khung sống ngang tr ong khoang dầu hàng và két s â u 22.8 . Gia cường đáy phía mũi tàu 22.9 . Các chi tiết kết cấu 22.10 . Các qui định riêng đối với han g ỉ 22.11 . Những qui định r iê ng đối với miệng khoang hàng và hệ thống thoát nước m ặ t boong Chư ơn g 23 Hướng dẫn xếp hàng 23.1 . Qui định chung Chương 24 Tàu được ph â n c ấ p hoạt động ở vùng biển hạn chế 24.1 . Quy định ch u ng 24.2 . Mô đ un chống uốn tiết di ệ n ngang thân tàu 24.3 . Kích thước các cơ cấu thân tàu 24.4 . Chiều cao thành miệng khoang và ngưỡng cửa 24.5 . N ắ p miệng khoang 24.6 . Trang thiết bị