16/CT-TTg

Chỉ thị 16/CT-TTg năm 2021 về đảm bảo việc làm bền vững, nâng cao mức sống, cải thiện điều kiện làm việc của công nhân lao động do Thủ tướng Chính phủ ban hành THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ ------- CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc --------------- Số: 16/CT-TTg Hà Nội , ngày 14 tháng 6 năm 2021 CHỈ THỊ VỀ ĐẢM BẢO VIỆC LÀM BỀN VỮNG, NÂNG CAO MỨC SỐNG, CẢI THIỆN ĐIỀU KIỆN LÀM VIỆC CỦA CÔNG NHÂN LAO ĐỘNG Trong những năm qua, Đảng, Nhà nước đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tạo nhi ề u chuy ể n bi ế n tích cực trong công tác bảo đảm việc làm b ề n vững, cải thiện điều kiện làm việc, nâng cao mức s ố ng của người lao động. So với 5 năm trước, s ố lượng công nhân lao động có việc làm tăng 26%, trong đó việc làm bền vững, thu nhập tăng đ ề u qua các năm; đời sống của công nhân lao động ngày càng được cải thiện; điều kiện làm việc, an toàn vệ sinh lao động đã được chú trọng; các tiêu chuẩn lao động quốc tế cơ bản được áp dụng ngày càng phổ biến trong các doanh nghiệp. Tuy nhiên, một bộ phận không nhỏ công nhân lao động v ẫ n chưa có việc làm ổn định, phù hợp; điều kiện làm việc ở nhi ề u doanh nghiệp và đời sống của công nhân lao động chưa được cải thiện, có nơi còn y ế u kém, nhất là trong bối cảnh đại dịch Covid-19 xuất hiện và diễn biến phức tạp gần đ â y đã ảnh hưởng nặng n ề đến sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, tác động đến đời sống, việc làm của nhi ề u công nhân lao động, đặc biệt ở bộ phận lao động giản đơn. Nhằm tiếp tục thực hiện có hiệu quả các định hướng, chủ trương, chính sách, nhiệm vụ, giải pháp của Đảng, Nhà nước về đảm bảo việc làm b ề n vững, cải thiện điều kiện làm việc, nâng cao mức sống cho công nhân lao động trong tình hình mới, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu: 1. Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nh â n dân các tỉnh, th à nh ph ố trực thuộc trung ương a) Tập trung chỉ đạo rà soát, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các nhiệm vụ liên qu a n trực tiếp đến bảo đ ảm việc làm bền vững, nâng cao mức sống, cải thiện điều kiện làm việc c ủa công nhân lao động theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; khẩn trương xây dựng các chương trình, kế hoạch cụ thể và bảo đảm bố trí, kh ơ i thông ngu ồ n lực thực hiện. Thư ờ ng xuyên đánh giá tình hình, kết quả thực hiện, chủ động giải quyết th e o thẩm quyền các vấn đề phát sinh; bá o cáo, tham mưu cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét, giải quyết vấn đề vượt thẩm quyền; đề xuất cơ chế, chính sách, giải pháp mới hiệu qu ả , khả thi bảo đảm việc làm bền vững, nâng cao mức sống và cải thiện điều kiện làm việc t ố t hơn cho công nhân lao động. b) Tiếp tục chỉ đạo đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trư ở ng kinh tế thực chất ở địa phương phù hợp với mô hình tăng trư ở ng kinh tế - xã hội bao trùm; huy động, phân bổ, sử dụ n g có hiệu quả các nguồn lực, tạo đ ộ ng lực để các th à nh ph ầ n kinh tế phát triể n nhanh và bền vững; đảm bảo liên kết giữa các khu vực, c á c vùng, các thành phần kinh tế, các loại hình sản xuất kinh doanh nhằm thúc đẩy, hỗ trợ doanh nghiệp hoạt động và phát triển, tăng năng suất lao động. c) T ổ chức triển khai thực hiện có hiệu quả các hiệp định thương mại, nhất là các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (CPTPP, EVFTA, RCEP...) theo các điều khoản Việt Nam đã ký kết. Tiếp tục rà soát các văn bản pháp luật, nội luật hóa các tiêu chuẩn lao động quốc tế, giúp công nhân lao động được thụ hưởng các quyền và điều kiện lao động ngày càng tốt hơn. d) Quy hoạch, bố trí, huy động nguồn lực tài chính đầu tư xây dựng hạ tầng xã hội, dịch vụ phục vụ lao động sản xuất, đời s ố ng, sinh hoạt, học tập, giải trí của công nhân, lao động và gia đ ì nh. Tăng cường c á c biện pháp bảo đảm an ninh, an toàn, vệ sinh môi trường tại nơi ở và nơi làm việc của công nhân. Có biện pháp ngăn ngừa công nhân la o động tham gia các hoạt động đi vay, cho vay, đòi nợ liên quan đến “tín dụng đen”, đề xuất các chính sách tín dụng vi mô hỗ trợ công nhân lao động. đ) Chủ động xây dựng, điều chỉnh bổ sung các quy hoạch, chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở theo quy định, đưa ch ỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhất l à nhà ở, thiết chế văn hóa - thể tha o cho công nhân tại các khu công nghiệp, khu chế xuất vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm của bộ, ngành, địa phương. Tập trung triển khai các giải pháp nh ằ m tháo g ỡ khó khăn cho vi ệ c phát triển nhà ở cho công nhân lao động tại c á c khu công nghiệp. e) Khẩn trương xây dựng các mô hình “khu công nghiệp - đô thị - dịch vụ” đồng bộ, gắn với phát triển khu dân cư, cơ sở hạ tầng, đáp ứng được nhu cầu ri ê ng cho công nhân lao động các khu công nghiệp, kể cả chuyên gia và lao động chất lượng cao. g) Tập trung thực hiện có hiệu quả các biện pháp phòng, chống dịch, nhất là tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, nơi tập trung đông công nhân lao động; chi a s ẻ khó khăn, hỗ trợ, giảm thiểu tác động tiêu cực của đại dịch Covid-19, bảo đảm an sinh xã hội, giúp công nhân l a o động và các doanh nghiệp vượt qua khó khăn, phục hồi sản xuất, kinh doanh, ổn định việc làm. 2. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội a ) Tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện chính sách pháp luật về lao động, việc làm, tiền lương, bảo hiểm xã hội, an toàn vệ sinh lao động trên cơ sở t ổ ng kết, đánh giá thực tiễn thực hiện pháp luật trong các lĩnh vực t rên, nhất là thực ti ễ n thực hiện pháp luật tại các khu công nghiệp và khu ch ế xuất; n ắ m b ắ t các kh ủ ng hoảng về lao động, việc làm do tác động của đại dịch Covid-19 để bổ sung, đi ề u chỉnh, hoàn thiện đồng bộ các cơ chế, chính sách về lao động, việc làm, tiền lương, bảo hi ể m xã hội, an toàn vệ sinh lao động; tham mưu triển khai giảm giờ làm việc b ì nh thường phù hợp với tình h ì nh phát triển kinh tế - xã hội; tập trung sửa đổi, bổ sung danh mục nghề, c ô ng việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. b) Tập trung tổ chức triển khai thực hiện Quyết định số 176/QĐ-TTg ngày 05 tháng 02 năm 2021 củ a Thủ tướng Chính phủ về Chương trình hỗ trợ phát triển thị trường lao động đến năm 2030 đảm bảo đúng tiến độ và hiệu quả, trong đó chú trọng đẩy nhanh việc xây dựng hệ thống ch ỉ số, đánh giá phát triển thị trường la o động, việc làm và thu nh ậ p; hoàn thiện hệ thống thông tin thị trường lao đ ộ ng là m cơ sở cho kết nối cung cầu lao động bảo đảm cung ứng lao động phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp, kịp th ờ i cung cấp các thông tin về thị trường lao động để hỗ trợ, tư vấn giới thiệu việc làm cho công nhân lao động theo yêu cầu, đ ồ ng thời gi ú p định hướng đào tạo nhân lực có tay nghề cao trên cơ sở nhu cầu thực tế của thị trường lao động. c) Tăng cường thanh tra, kiểm tra việc thực hiện chính sách pháp luật về lao động, việc làm, tiền lương, bảo hi ể m xã hội, an toàn vệ sinh lao động, đảm bảo quy ề n, lợi ích chính đáng của công nhân lao động. d) Đẩy nhanh việc thực hiện các giải pháp đổi mới và phát triển hệ thống giá o dục nghề nghiệp theo hướng mở, đa dạng, linh hoạt, liên thông, hiện đại với nhiều mô hình, phương thức và trình độ đào tạo đáp ứng nh u cầu học tập của công nhân lao đ ộ ng. Chú trọng hơn nữa công tác đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng, trình độ chuyên môn kỹ t huật cao để đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp lận thứ 4; gắn kết và huy động doanh nghiệp tham gia giáo dục ngh ề nghi ệ p gắn với giải quyết việc làm cho công nhân lao động; đ ồ ng thời đáp ứng nhu c ầ u dịch chuyển lao động giữa các quốc gia trong kh u vực ASEAN. đ) Khẩn trương hoàn thành, trình cấp có thẩm quyền ban hành chính sách hỗ trợ khó khăn cho công nhân lao động, doanh nghiệp vượt qua đại dịch Covid-19 v à kịp thời tổ chức triển khai thực hiện b ả o đả m ổ n định tình hình lao động, việc làm, duy trì có hiệu quả mục tiêu vừa phòng, chống dịch vừa phát triển kinh tế; chủ động xây dựng c á c chư ơn g trình đào tạo nhằm nâng cao trình độ, tay nghề cho c ô ng nhân lao động để hỗ trợ thích ứ ng, phù hợp với các điều kiện, hoàn cảnh thay đổi trong và sau dịch Covid-19. 3. Bộ Giáo dục và Đào tạo a) Chủ trì, phố i hợp với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chỉ đạo ngành giáo dụ c các cấp hướng dẫn, tạo điều kiện thuận lợi để các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tổ chức giảng dạy chương trình giáo dục thường xuyên c ấ p tr u ng học ph ổ th ô ng cho học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở để đẩy mạnh phân luồng và bảo đảm quyền lợi của học sinh vừa được h ọ c nghề, vừ a được học văn hóa giáo dục phổ thông ngay tại cơ sở giáo dục nghề nghiệp, nhất là đối với con em công nhân lao động. b) Hoàn thiện các cơ chế, chính sách thu hút người quản lý doanh nghiệp và xã h ộ i đầu t ư xây dựng cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông tại các khu công nghiệp, khu chế xuất và những nơi tập trung nhiều công nhân lao động. 4. Bộ K ế hoạch và Đầu tư Chủ trì, phối hợp Ủ y ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thực hiện tốt công tác thu hút, lựa chọn các nhà đầu tư có công nghệ hiện đại, quản trị tốt, có trách nhiệm xã hội, thực sự quan tâm và coi trọng người l a o động, công nhân lao động. Tập trung t ổ ng hợp, cân đối nguồn vốn đ ể đ ẩy nhanh việc đầu tư xây dựng các thiết chế công đoàn, quy đ ị nh tại Quyết định số 655/QĐ-TTg ngày 12 tháng 5 năm 2017 v à Quyết đ ị nh số 1729/QĐ-TTg ngày 04 tháng 11 năm 2020 của Thủ tướng Chính phủ. 5. Bộ Tài chính Chủ trì tổng hợp, b ố trí kinh phí chi thường xuyên thực hiện các chương trình, dự án trong lĩnh vực đảm bảo việc làm, cải thiện điều kiện làm việc, nâng cao mức sống của công nhân lao động theo quy định của pháp, luật về ngân sách nhà nước và khả năng cân đ ố i ngân sách h à ng năm, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. 6. Bộ Y tế a) Tập trung đẩy nhanh việc triển khai thực hiện Quyết định số 659/QĐ-TTg ngày 20 tháng 5 năm 2020 của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình “Chăm sóc và nâng cao sức khỏe người lao động, phòng chống bệnh nghề nghiệp giai đoạn 2020-2030”. b) Hướng dẫn bữa ăn ca cho người lao động tại các khu công nghiệp, khu chế xu ấ t; xây dựng quy chuẩn định mức calo đảm bảo dinh dưỡng, mức bồi dưỡng đối với các đối tượng lao động đặc thù; phối hợp với Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam xây dựng các mô hình nâng cao sức khỏe tại nơi làm việc phù hợp với đặc thù của các ngành nghề. c) Tiếp tục tham mưu các cơ chế, chính sách thu hút doanh nghiệp và xã hội đầu tư xây dựng bệnh viện, phòng khám, cơ sở chăm sóc nâng cao sức khỏe tại các khu công nghiệp, khu chế xuất và những nơi có nhiều công nhân lao động sinh sống. Nghiên cứu, đề xuất phương thức quản lý và tổ chức hoạt động của các bệnh viện, phòng khám phù hợp với điều kiện sinh hoạt, làm việc của đa số công nhân lao đ ộ ng. 7. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đẩy nhanh việc quy hoạch, đầu tư, xây dựng và tổ chức hoạt động có hiệu quả các thiết chế văn hóa nâng cao đời sống văn hóa cho công nhân lao động, phù hợp với phát triển khu công nghiệp, khu chế xuất, quy hoạch phát triển đô thị; nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách phát huy các nguồn lực xã hội để đ ầ u tư phát triển các thiết chế văn hóa, các hoạt động văn hóa, thể thao, góp phần nâng cao đời sống tinh th ầ n cho công nhân lao động. 8. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Chỉ đạo các tổ chức tín dụng, Ngân hàng Chính sách xã hội tiếp tục triển khai thực hiện các chương trình, chính sách tín dụng giải quyết việc làm, nâng cao mức sống của người lao động phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng cho đối tượng là người lao động có thu nhập thấp, người dân ở vùng khó khăn. Tập trung hướng dẫn thực hiện chính sách hỗ trợ cho người sử dụng lao động vay đ ể trả lương ngừng việc và phục h ồ i sản xuất do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19. 9. Bộ Thông tin và Truyền thông Phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương chỉ đạo các cơ quan báo chí và hệ thống thông tin cơ sở ch ủ động, kịp th ờ i cung cấp thông tin về việc làm, điều kiện làm việc, mức sống của công nhân lao động, các biện pháp, chính sách hỗ trợ liên quan đến phòng, ch ố ng dịch bệnh Covid-19, tạo sự quan tâm, đ ồ ng thuận và huy động toàn xã hội tích cực tham gia công tác đổi mới, đảm bảo việc làm, cải thiện điều kiện làm việc và nâng cao mức sống của công nhân lao động. 10. Bộ Xây dựng a) Khẩn trương hoàn thiện cơ chế, chính sách về phát triển nhà ở, nhất là cơ ch ế , chính sách phát triển nhà ở cho công nhân lao động khu công nghiệp, nhà ở xã hội; hoàn thiện các chính sách hỗ trợ để thu hút ngu ồ n lực xã hội đầu tư phát triển nhà ở, công trình phúc lợi đáp ứng nhu cầu của công nhân lao động các khu công nghiệp. b) Tập trung chỉ đạo, thúc đẩy nhanh việc thực hiện các dự án nhà ở cho công nhân lao động tại các khu công nghiệp tập trung, nhà ở xã hội. c) Tích cực, chủ động phối hợp với Tổng liên đoàn lao động Việt Nam triển khai Quyết định số 655/QĐ-TTg ngày 12 tháng 5 năm 2017 và Quyết định số 1729/QĐ-TTg ngày 04 tháng 11 năm 2020 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án “Đầu tư xây dựng các thiết ch ế công đoàn tại các khu công nghiệp, kh u chế xuất” để phấn đấu đ ế n năm 2030 tất c ả các khu công nghiệp, khu chế xuất trên cả nước đều có thiết ch ế công đoàn. 11. Đề nghị Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam a) Tiếp tục chăm lo nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, nhất là quan tâm chăm lo tr o ng các dịp tết Nguyên đán h à ng năm cho đoàn viên, người lao động, đặc biệt đo à n viên, người l a o động có ho àn cảnh khó khăn vùng sâu, vùng xa, miền núi, hải đảo, dân t ộ c thiểu số. b) Phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, cơ quan, Ủy ban nhân dân các t ỉ nh, thành phố trực thuộc trung ương t ri ể n khai các nhiệm vụ, giải pháp thực hiện Đề án “Đầu t ư xây dựng các thiết chế của công đoàn tại các khu công nghiệp, khu chế xuất” được phê duyệt tại Quyết định số 655/QĐ-TTg ngày 12 tháng 5 năm 2017 của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định số 1729/QĐ-TTg ngày 04 tháng 11 năm 2020 của Thủ tướng Chính phủ. c) Tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của các cấp công đoàn đáp ứng yêu cầu của tình hình mới. d) Phối hợp với các bộ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tăng cường kiểm tra, thanh tra, giám sát việc thực thi ch í nh sách pháp luật về lao độ n g, việc làm, an toàn vệ sinh lao động; xây dựng chuyên đề kiểm tr a giám sát về quan hệ lao động, vận động công nhân lao đ ộ ng nâng cao ý thức tự giác, tích cực tham gia phòng, ch ố ng dịch Covid-19. đ) Kịp thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng, kiến nghị hoàn thiện chính sách, pháp luật của công nhân, lao động v ớ i Chính phủ, các bộ, ngành và Ủy ban nhân d ân các tỉnh, thành phố trực thu ộ c trung ương. e) Sớm xây dựng hệ thống dữ liệu về công nhân lao động , công đoàn làm cơ sở cho việc nắm b ắ t, phát hiện, giải quyết v à dự báo các bi ế n động về việc làm, đời sống, tâm tư, nguyện vọng của c ô ng nhân lao động. g) Tăng cường chỉ đạo các cấp công đoàn, nhất là công đoàn cơ sở trong doanh nghiệp nâng cao tính thực chất của các hoạt động đối thoại, thương lượng, ký kết thỏa ư ớc l a o động tập thể, đặc biệt về tiền lương của người lao đ ộ ng g ắ n v ớ i năng suất lao động và kết quả thực hiện công việc phù hợp với quy định của Bộ luật Lao động. 12. Đề nghị Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam a) Có chương trình, kế hoạch, hoạt động tuyên truyền, vận động, khuyến khích người sử dụng lao động chấp hành pháp luật, tự giác, tích cực tham gia phòng, chống dịch Covid-19, nâng cao trách nhiệm xã hội, áp dụng các tiêu chuẩn k ỹ thu ậ t, hệ thống quản lý tiên tiến, hiện đại và áp dụng công nghệ tiên tiến, công nghệ cao , công nghệ thân thiện với môi trường vào hoạt động sản xuất, kinh doanh nhằm c ả i thiện điều kiện lao động, bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động. b) Tăng cường thương lượng, đối thoại giữa các bên tại doanh nghiệp. c) Phối hợp với các bộ, ngành liên quan trong việc tổ chức các phong trào, hoạt động như Chương trình đánh g i á, công bố Doanh nghiệp bền v ữ ng tại Việt Nam (Chương trình CSI), Giải thưởng “Doanh nghiệp tiêu biểu vì người lao đ ộ ng”. 13. Yêu cầu các Bộ trưởng , Thủ trưởng cơ quan ng a ng bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, các cơ quan, đơn vị có liên quan thực hiện nghiêm Chỉ thị này. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hộ i chịu trách nhiệm theo dõi, đôn đốc và kiểm tra việc thực hiện Chỉ thị này./ Nơi nhận: - Thủ tướng, các Phó Thủ tướng Chính phủ; - Các bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; - UBND các t ỉ nh, thành phố trực thuộc trung ương; - Văn phòng Trung ương Đảng; - Văn phòng Chủ tịch nước; - Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; - Văn phòng Quốc hội; - Kiểm toán Nhà nước; - VPCP: BTCN, các PCN, Trợ lý TTgCP, TGĐ C ổng TTĐT, các Vụ: PL, CN, KTTH, QHĐP, ĐMDN, KSTTHC, TH, TKBT; - Lưu: VT, KGVX (2) LTKH . KT. THỦ TƯỚNG PHÓ THỦ TƯỚNG Vũ Đức Đam