TCVN10273-1:2013

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10273-1:2013 (ISO 16358-1:2013) về Máy điều hòa không khí giải nhiệt gió và bơm nhiệt gió-gió - Phương pháp thử và tính toán các hệ số hiệu quả mùa - Phần 1: Hệ số hiệu quả mùa làm lạnh TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 10273-1:2013 ISO 1 6 358-1:2013 MÁY ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ GIẢI NHIỆT GIÓ VÀ BƠM NHIỆT GIÓ-GIÓ - PHƯƠNG PHÁP THỬ VÀ TÍNH TOÁN CÁC HỆ SỐ HIỆU QUẢ MÙA - PHẦN 1: HỆ SỐ HIỆU QUẢ MÙA LÀM LẠNH Air-cooled air conditioners and a ir-to-ai r heat p u mps - Testing and calculating methods for s e asonal perfor m ance fa c tors - Part 1: Cooling seasonal per f ormance factor Lời nó i đ ầu TCVN 10273-1:2013 hoàn toàn tương đương ISO 16358-1:2013 và Đính chính Kỹ thuật 1:2013. TCVN 10273-1:2013 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 86 Máy lạnh và điều hòa không khí bi ê n soạn, T ổ ng c ụ c Tiêu c h uẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Bộ t iêu chuẩn TCVN 10273 (ISO 16358), Máy đ i ề u hòa không khí giải nhiệt gió và bơm nhiệt gió-gi ó - Phương ph á p thử và tính toán các h ệ số hiệu quả mùa gồm các phần sau: - TCVN 10273-1:2013 (ISO 16358-1:2013), Ph ầ n 1: Hệ số hiệu quả mùa làm lạnh. - TCVN 10273-2:2013 (ISO 16358-2:2013), Phần 2: Hệ số hiệu quả mùa sưởi. - TCVN 10273-3:2013 (IS O 16358-3:2013), Ph ầ n 3: Hệ số hiệu quả năm. MÁY ĐIỀU H ÒA KHÔNG KHÍ GIẢI NHIỆT GIÓ VÀ BƠM NHIỆT GIÓ-GIÓ - PHƯƠNG PHÁP THỬ VÀ TÍNH TOÁN CÁC HỆ SỐ HIỆU QUẢ MÙA - PHẦN 1: HỆ SỐ HIỆU QUẢ MÙA LÀM LẠNH Air-cooled air conditioners and a ir-to-ai r heat p u mps - Testing and calculating methods for s e asonal perfor m ance fa c tors - Part 1: Cooling seasonal per f ormance factor 1. Phạm vi áp dụng 1.1 . Tiêu chuẩn này của bộ tiêu chu ẩ n TCVN 10273 (ISO 16358) quy định phương pháp thử và tính toán hệ số hiệu quả mùa của các thiết bị được đề cập trong TCVN 6576 (ISO 5151), TCVN 6577 (ISO 13253) và TCVN 9981 (ISO 15042). 1.2 . Tiêu chuẩn này cũng quy định các điều kiện thử hệ số hiệu quả mùa và quy trình th ử tương ứng để xác định hệ số n à y của thiết bị được qui định trong 1.1, với các điều kiện thử bắt buộc và hệ số này ch ỉ được sử dụng cho mục đích ghi nhãn, so s á nh và cấp giấy chứng nhận. Đ ể phục vụ cho mục đích của tiêu chuẩn này, các điều kiện đánh giá được lấy theo điều kiện khí hậu T1 của các tiêu chuẩn viện dẫn trong 1.1. Quy trình thử trong tiêu chuẩn này có thể được sử dụng cho nhiều điều kiện nhiệt độ khác. 1.3 . Tiêu chuẩn này không á p dụng đ ể thử và đánh giá a) bơm nhi ệ t nguồn nước và máy đ i ề u hòa kh ô ng khí giải nhiệt nước; b) các thiết bị di động có giàn ngưng n ối ống xả; c) các cụm riêng chưa lắp th à nh hệ thống lạnh hoàn chỉnh; hoặc d) thiết bị sử dụng chu trình làm lạnh h ấp thụ. 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng ti ê u chuẩn này. Đối với các tài liệu viện d ẫn ghi năm công bố th ì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công b ố th ì áp dụng phiên bản m ớ i nhất, bao g ồ m cả các sửa đổi, bổ sung (n ế u có). TCVN 6576 (ISO 5151), M á y điều hòa không khí và bơm nhiệt kh ô ng ống gió - Thử và đánh giá tính năng. TCVN 6577 (ISO 13253), Máy điều hòa không kh í và bơm nhiệt gió-gió có ống gi ó - Thử và đánh giá tính năng. TCVN 9981 (ISO 15042), Hệ thống điều hòa không khí đa cụm và bơm nhiệt gió-gió -Thử v à đ á nh giá tính năng. 3. Thuật ngữ và định nghĩa Trong tiêu chuẩn này áp dụng các thuật ngữ và định nghĩa trong TCVN 6576 (ISO 5151), TCVN 6577 (ISO 13253), TCVN 9981 (ISO 15042) và các thuật ngữ, định nghĩa sau: 3.1. T ả i lạnh xác định ( L c ) (de f ined cooling load) Lượng nhiệt được xác định là nhu cầu làm lạnh ứng với một nhiệt độ ngoài trời cho trước. 3.2 . Tổng t ải mùa làm lạnh (CSTL) (cooling seasonal total load) Tổng lượng nhiệt hàng năm được lấy khỏi không khí trong phòng khi thiết bị vận hành ở chế độ hoạt động làm lạnh. 3.3. Năng lượng tiêu thụ mùa làm lạnh (CSEC) (cooling seasonal energy consumption) Tổng lượng điện hàng n ă m mà thiết bị tiêu thụ khi cho thiết bị vận hành ở chế độ hoạt động làm lạnh. 3.4 . Hệ số hiệu quả mùa làm lạnh (CSPF) (cooling seasonal performance factor) T ỷ số giữa tổng lượng nhiệt hàng năm mà thiết bị có thể lấy khỏi không khí trong phòng khi vận hành ở chế độ hoạt động làm lạnh và tổng lượng điện hàng năm mà thi ế t bị tiêu thụ trong cùng chế độ đó. 3.5 . Hệ số non t ả i (PLF) (part load factor) Tỷ s ố giữa hiệu suất khi thiết bị làm việc theo chu kỳ và hiệu suất khi thiết bị làm việc liên tục, tại cùng một điều kiện nhiệt độ và độ ẩ m. 3.6. H ệ số suy giảm (C D ) (degrad a tion coeff i cient) H ệ s ố biểu thị việc giảm hiệu suất do thiết bị làm việc theo chu kỳ. 3.7. Th iế t b ị có năng su ấ t c ố định (fixed capacit y unit) Thi ế t bị khô n g có khả năng thay đổi năng suất. CHÚ THÍCH: Định nghĩa này áp dụng ch o vận hành làm lạnh và sư ở i riêng rẽ. 3.8. Th iế t b ị c ó năng su ấ t hai c ấ p (two (2 ) -stage capacity unit) Thiết bị có khả năng t hay đổi năng suất theo hai cấp. CHÚ THÍCH: Đ ịnh nghĩa này áp d ụng cho v ận hành làm lạnh và sưởi ri ê ng rẽ. 3. 9. Thiết b ị có năng su ấ t nhiều c ấ p (mu l ti-stage capacity unit) Thi ế t bị có khả năng thay đổi năng suất theo ba hoặc bốn cấp. CHÚ THÍCH: Định nghĩa này áp dụng cho vận hành làm lạnh và sưởi ri ê ng r ẽ . 3.10 . Thiết bị có năng su ấ t v ô c ấ p (variable capacity unit) Thiết bị có khả năng thay đổi năng suất theo năm cấp hoặc nhiều hơn. CHÚ THÍCH: Đ ịnh nghĩa này áp dụng cho vận hành và sưởi r i êng rẽ. 3.11. Ch ế độ làm lạnh đầy tải (co ol ing full- load operation) Ch ế độ vận hành liên tục của thiết bị và xác lập điều k h iển ở năng suất lạnh lớn nhất do nhà chế tạo qui định và các thi ế t bị đi ề u khiển cho phép CHÚ THÍCH: Trừ khi được hiệu ch ỉn h bằng t hiế t bị đi ề u khi ể n tự động, t ấ t c ả các máy nén và cá c giàn lạnh đều phải đang hoạ t động ở điều kiện đầy tải. 3.12 . Chế độ tải nhỏ nh ấ t (minimu m -load operation) Chế độ vận hành liên tục của thiết bị và xác lập điều khi ể n ở năng suất lạnh nh ỏ n hất CH Ú TH Í CH: T ấ t cả các giàn lạn h đ ề u phải đang hoạt động trong điều kiện tải nhỏ nhất. 3.13. Năng suất lạnh tiêu chuẩn đầy tải ( s tandard cooling fu l lcapacity) N ă ng suất lạnh trong đ i ề u kiện làm việc đầy tải và điều kiện môi trường T1. 3.14 . Công suất điện tiêu chuẩn đầu vào ở chế độ làm lạnh đ ầy tải ( s tandard cooling full power input) Công suất điện đầu vào ở điều kiện làm việc đầy tải và điều kiện môi trường T1. 3.15 . N ă ng suất lạnh tiêu chuẩn nửa tải ( s tandard cooling half capacity) Năng suất lạnh bằng 50 % năng suất lạnh đầy tải trong điều kiện môi trường T1 với điều kiện tất cả các giàn lạnh đều đang hoạt động. 3.16 . Công suất điện tiêu chuẩn đầu vào ở ch ế độ làm lạnh nửa tải ( s tandard cooling ha l f po w er input) Công suất điện đầu v à o khi thiết bị làm việc ở 50 % năng suất lạnh đầy t ải trong đi ề u kiện môi trường T1 với điều kiện tất cả các giàn lạnh đều đang hoạt động.. 3.17. Năng suất l ạnh tiêu chuẩn tải nh ỏ nhất ( s tandard cooling minimumcapacity) N ă ng suất trong điều kiện môi trư ờ ng T1, ở chế độ làm việc với tải nhỏ nhất. 3.18 . Công suất điện tiêu chuẩn đầu vào ở ch ế độ làm lạnh tải nhỏ nh ấ t ( s tandard cooling minimum power input) Công suất điện đầu vào trong điều kiện môi trường T1 ở chế độ làm việc với tải nhỏ nhất. 3.19 . Hệ s ố hiệu quả mùa làm lạnh tổng (TCSPF) (total cooling seasonal performance factor) Tỷ số giữa tổng lượng nhiệt hàng năm mà thiết bị có thể lấy khỏi không gian được điều hòa và tổng lượng điện thiết bị tiêu thụ, bao gồm các chế độ hoạt động, không hoạt động và ngắt nguồn cung cấp. 3.20 . Chế độ hoạt động (active mode) Chế độ ứng với số giờ thiết bị làm việc ở chế độ làm lạnh nhằm đáp ứng nhu c ầ u làm lạnh của không gian được điều hòa. 3.32. Ch ế độ không hoạt động (inactive mode) Ch ế độ ứng với số giờ khi thi ế t bị không làm việc v ì không có nhu cầu làm lạnh. CH Ú TH Í CH: Chế độ này có thể bao gồm việc vận hành của bộ sưởi c á c te máy n é n. 3.22 . Ch ế độ ngắt nguồn cung c ấ p (disconnected mode) Ch ế độ ứng v ớ i số giờ khi thi ế t b ị được ngắt điện kh ỏ i nguồn cung cấp. CHÚ THÍCH: Công suất tiêu thụ bằng không. 4. Ký hiệu K ý hiệu Mô tả Đơn vị C CSE Năng lượng tiêu thụ ở chế độ làm lạnh W h E ER (t) Hệ số hiệu qu ả năng lượng (EER) ở nhiệt độ ngoài trời liên tục t W/W E ER (t j ) Hệ số hiệu quả năng lượng (EER) ở nhiệt độ ngo à i trời t j W/W E ER ,ful (t b ) Hệ số hiệu quả năng lượng (EER) khi t ả i lạnh bằng năng suất lạnh đ ầy tải W/W E ER , ha f (t c ) Hệ số hiệu quả n ă ng lượng (EER) khi tải lạnh bằng năng suất l ạnh nửa tải W/W E ER , h f (t j ) Hệ số hiệu quả năng lượng (EER) ở chế độ thay đổi được từ năng suất lạnh nửa tải đế n năng suất lạnh đầy tải ở nhiệt độ ngoài trời t j W/W E ER,mh (t j ) Hệ số hiệu quả năng lượng (EER) ở chế độ thay đổi được từ năng suất lạnh tải nh ỏ nh ấ t đến năng suất lạnh n ử a tải ở nhiệt độ ngoài trời t j W/W E ER , min (t p ) Hệ số hiệu quả năng lượng (EER) khi tải lạnh bằng năng suất lạnh t ả i nhỏ nhất W/W F CSP Hệ số hiệu qu ả mùa làm lạnh (CSPF) - F PL (t j ) Hệ số non tải (PLF) ở nhiệt độ ng o ài trời t j - F T C S P Hệ số hiệu quả mùa làm lạnh tổng (TCSPF) - L CST Tổng tả i mùa làm lạnh (CSTL) Wh L C (t j ) T ả i lạnh xác định ở nhiệt độ ngoài trời t j W n j Số giờ trong đó nhiệt độ ngoài trời dao động trong một khoảng liên tục - bin h k, p, n, m Số lượng bin n hi ệt độ - P ( t) Công suất điện đầu vào ở chế độ làm lạnh được tính b ằ ng công thức P(t j ) ở nhiệt đ ộ ngo à i trời liên tục t W P ( t j ) Công suất điện đầu vào ở chế độ làm lạnh có thể áp dụng cho năng suất lạnh bất kỳ ở nhiệt độ ngoài trời t j W P ful (t j ) Công suất điện đầu vào ở chế độ làm lạnh đầy tải ở nhiệt độ ngoài trời t j W P ful (35 ) Công suất điện đầu vào ở chế độ làm lạnh đầy tải ở nhiệt độ ngoài tr ờ i là 35 o C W P ful (29) Công suất điện đầu vào ở chế độ làm lạnh đầy tải ở nhiệt độ ngo à i trời là 29 o C W P ha f (t j ) Công suất điện đầu vào ở chế độ làm lạnh nửa tải ở nhiệt độ ngoài tr ờ i t j W P h af (35) C ô ng suất điện đầu vào ở chế độ làm lạnh nửa tải ở điều kiện nhiệt độ T1 W P ha f (29) Công suất điện đầu vào ở chế độ làm lạnh nửa tải ở nhiệt độ ngoài tr ờ i l à 29 o C W P h f ( t j ) Công suất điện đầu vào ở chế độ làm việc thay đổi được giữa năng suất lạnh nửa tài và năng suất lạnh đầy tải ở nhiệt độ ngoài tr ờ i t j W P mf (t j ) Công suất điện đầu vào ở chế độ làm việc theo chu kỳ ở giai đoạn 2 giữa năng suất lạnh tải nhỏ nhất và năng suất lạnh đầy tải ở nhiệt độ ngoài tr ờ i t j W P m h (t j ) Công suất điện đầu vào ở chế độ làm việc thay đổi được giữa năng suất lạnh tải nhỏ nhất và năng suất lạnh nửa tải ở nhiệt độ ngoài trời t j W P min (t j ) Công suất điện đầu vào ở chế độ làm lạnh tải nhỏ nh ấ t và ở nhiệt độ ngoài trời t j W P min (35) Công suất điện đầu vào ở chế độ làm lạnh tải nhỏ nhất và ở điều kiện nhiệt độ T1 W P m i n (29) Công suất điện đầu vào ở chế độ làm lạnh tải nhỏ nhất và ở nhiệt độ ngoài tr ờ i là 29 o C W t Nhiệt độ ngoài tr ờ i liên tục trong một khoảng o C t j Nhiệt độ ngoài trời ứng v ớ i từng khoảng nhiệt độ liên tục - bin nhiệt độ o C t b Nhiệt độ ngoài trời khi tải lạnh bằng năng suất lạnh đầy t ả i o C t c Nhiệt độ ngoài tr ờ i khi tải lạnh bằng năng suất lạnh nửa tải o C t p Nhiệt độ ngoài trời khi tải lạnh b ằ ng năng suất lạnh tải nhỏ nhất o C X (t j ) T ỷ số giữa tải và năng suất lạnh ở nhiệt độ ngoài trời t j - X hf (t j ) T ỷ số giữa hiệu của tải lạnh và năng suất lạnh đầy tải và hiệu số giữa năng suất lạnh đầy tải và năng suất lạnh nửa tải ở nhiệt độ ngoài trời t j - X mf (t j ) Tỷ số giữa hiệu của tải lạnh và năng su ấ t lạnh đầy tải và hiệu số giữa năng suất lạnh đầy tải và năng suất lạnh tải nhỏ nhất ở nhiệt độ ngoài tr ời t j - X mh (t j ) Tỷ số giữa hiệu của t ả i lạnh và năng suất lạnh đầy tải và hiệu số giữa năng suất lạnh nửa t ả i và năng suất lạnh tải nh ỏ nh ấ t ở nhiệt độ ngoài trời t j - f (t) Năng suất lạnh đ ược tính bằng công thức F (t j ) ở nhiệt độ ngoài trời liên tục t W f (t j ) Năng suất lạnh có thể áp dụng ch o năng suất lạnh b ấ t kỳ ở nhiệt độ ngoài trời t j W f ful (t j ) Năng suất lạnh đầy tải ở nhiệt độ ngoài tr ời t j W f ful (35) Năng suất lạnh đ ầy tải ở đ iề u kiện nhiệt độ T1 W f ful ( 29) Năng s u ất lạnh đầy tải ở nhiệt độ ngoài trời 29 o C W f haf (t j ) Năng suất lạnh nửa tải ở nhiệt độ ngoài tr ờ i t j W f haf (35) Năng suất lạnh nửa tải ở điều kiện nhiệt độ T1 W f haf ( 29) Năng suất lạnh nửa tải ở nhiệt độ ngoài trời 29 o C W f min (t j ) Năng suất lạnh tải nhỏ nhất ở nhi ệ t độ ngoài trời t j W f min ( 35) Năng suất lạnh tải nhỏ nhất ở đi ều kiện nhiệt độ T1 W f min (29) Năng suất lạnh tả i nhỏ nhất ở nhi ệ t độ ngo à i trời 29 o C W DB Nhiệt độ bầu kh ô o C WB Nhiệt độ bầu ư ớ t o C 5. Thử nghiệm 5.1 . Qui đ ị nh chung Các thử nghiệm này bổ sung cho các phép t hử cho trong TCVN 6576 (ISO 5151), TCVN 6577 (ISO 13253) và TCVN 9981 (ISO 15042). Độ chính xác của thiết bị đo dùng cho các phép thử này phải phù hợp với các phương pháp thử và độ không không đảm bảo phép đo qui định trong TCVN 6576 (ISO 5151), TCVN 6577 (ISO 13253) và TCVN 9981 (ISO 15042). 5.2 . Điều kiện thử Đi ề u kiện nhiệt độ và độ ẩm cũng nh ư các giá tr ị mặc đị nh để tính toán được qui định trong Bảng 1. Bảng 1 - Điều kiện nhiệt độ, độ ẩm và các giá tr ị mặc định cho chế độ làm lạnh ở đ i ề u kiện khí hậu T1 theoTCVN 6576 ( ISO 5151), TCVN 6577 (ISO 13253) và TCVN 9981 (ISO 15042) Thử nghiệm Đặc t í nh Cố định Ha i cấp Nhiều cấp Vô c ấ p Giá tr ị mặc định Năng suất lạnh tiêu chuẩn Trong nhà DB 27 o C WB 19 o C Ngo à i nhà DB 35 o C WB 24 o C N ă ng suất lạnh đ ầ y tải Æ ful (35)(W) ■ ■ ■ ■ - C ô ng suất điện đầu vào ở ch ế độ làm lạnh đầy tải P fu l (3 5 )(W) Nâng suất lạnh nửa t ả i P haf (3 5 )(W) - - o ■ Æ h af (29)/ 1 , 0 77 C ô ng suất điện đ ầ u vào ở chế độ làm lạnh nửa tải P ha f (35)(W) Æ min (29)/0,914 Năng suất lạnh tải nhỏ nh ấ t Æ m in (3 5 ) (W) - o o o Æ m i n (29)/ 1 , 0 77 C ô ng suất điện đầu vào ở chế độ làm lạnh tải nhỏ nh ấ t P m i n (35)(W) P m i n (29)/0,914 Năng suất lạnh nhiệt độ thấp Trong nhà DB 27 o C WB 19 o C Ngo à i nhà DB 29 o C W B 19 o C Năng suất lạnh đ ầ y tải Æ ful (29)(W) ■ ■ ■ - 1,077 x Æ f ul (35) C ô ng suất điện đ ầ u vào ở chế độ l à m lạnh đầy t ải P f u l (29)(W) 0,914 x P ful (35) N ă ng suất lạnh nửa t ả i P haf (29)(W) - - ■ o 1,077 x Æ ful (35) C ô ng suất điện đầu vào ở chế độ l à m lạnh nửa tải P haf ( 29)(W) 0,914 x P ha f (35 ) Năng suất lạnh tải nh ỏ nh ấ t Æ m i n (29)(W) - ■ o o Công suất điện đầu vào ở chế độ làm lạnh tải nh ỏ nhất Æ m i n (29)(W) Độ ẩ m th ấ p và làm lạnh chu kỳ Trong nhà DB 27 o C WB ≤ 16 o C Ngo à i nhà DB 35 o C WB - Hệ số suy giảm CD Năng suất lạnh đầy tải o - - - 0,25 Năng suất lạnh nửa tải - - o - 0,25 Năng su ấ t lạnh tải nhỏ nh ấ t - o o - 0,25 ■ thử nghiệm yêu c ầ u. o thử nghiệm tùy ch ọ n. CHÚ THÍCH 1: Nếu đo thử nghiệm năng suất lạnh tải nhỏ nh ấ t th ì trước tiên phải thực hiện thử nghiệm min (29). Thử nghiệm min (35) có th ể được đo hoặc c ó thể được t í nh toán sử d ụng giá tr ị mặc định. CHÚ THÍCH 2: Điện áp và tần số được cho trong ba tiêu chuẩn viện dẫn. 5.3 . Ph ươ ng pháp thử 5 3.1 . Thử năng suất lạnh tiêu chuẩn T h ử năng suất lạnh tiêu chuẩn phải được thực hiện theo Phụ lục A của TCVN 6576 (ISO 5151) và Phụ lục B TCVN 6577 (ISO 13253) và TCVN 9981 (ISO 15042). Năng suất lạnh và công suất điện hiệu dụng ph ả i được đo trong qu á trình ti ế n hành các thử nghiệm năng suất lạnh tiêu chuẩn này. T h ử năng suất lạnh nửa tải phải được thực hiện ở 50 % của chế độ đ ầ y t ả i. Dung sai thử nghiệm phải là ± 5 % năng suất lạnh đầy tải đối v ới thiết bị có thể thay đổi liê n tục . Đối với thiết bị nhiều cấp, nếu không thể đạt được 50 % n ă ng suất l ạnh th ì t hử nghiệm phải được thực hiện ở cấp trên 50 % kế tiếp. Thử năng suất lạnh tải nhỏ nh ấ t phải được thực hiện ở giá trị đặt th ấ p nhất của bộ điều khiển năng suất lạnh mà giá trị này cho phép thi ế t bị hoạt động ở trạng thái ổn định ở các điều kiện thử cho trước. N ế u thực hiện thử năng suất lạnh tả i nhỏ nh ấ t nhưng không đạt được độ không đ ả m b ả o phép đo yêu c ầ u như qui đ ị nh trong TCVN 6576 [ISO 5151), TCVN 6577 (ISO 13253) và TCVN 9981 (ISO 15042) thì phải sử dụng phương pháp tính toán thay thế. (Xem 6.6.4 và 6.7.4). N h à chế t ạo phải cung c ấ p thông tin về cách cài đặt để điều ch ỉ nh năng suất lạnh khi các phòng thử nghiệm yêu cầu. 5 . 3.2 . Thử nghiệm năng suấ t lạnh ở nhiệt độ th ấ p Thử nghiệm năng suất lạnh ở nhiệt độ thấp phải được thực hiện theo Phụ lục A củaTCVN 6576 (ISO 5151 ) và Phụ lục B của TCVN 6577 (ISO 13253) và TCVN 9981 (ISO 15042). Nếu không thực hi ệ n thử nghiệm này thì phải sử d ụ ng các giá trị mặc định cho trong Bảng 1. Thử nghiệm năng suất lạnh n ử a tải phải được thực hiện ở 50 % chế độ đầy t ả i. Dung sai thử nghiệm phải là ± 5 % năng suất lạnh đầy tải đ ối với thiết bị c ó thể thay đổi liên tục. Đối với thiết bị nhiều c ấ p, nếu không thể đạt được 50 % năng suất lạnh th ì thử nghiệm phải được thực hiện ở nấc trên 50 % k ế tiếp. Thử nghiệm năng suất lạnh tải nh ỏ nhất phải được thực hiện ở giá trị đặt thấp nhất của bộ điều khiển n ă ng suất lạnh mà giá tr ị này cho phép thiết bị hoạt động ở trạng thái ổ n định ở các điều kiện thử nghiệm cho trước. N ếu thực hiện thử nghiệm năng suất lạnh tải nhỏ nhất nhưng không đạt được độ không đảm bảo đo yêu cầu như qui đ ị nh trong TCVN 6576 (ISO 5151), TCVN 6577 (ISO 13253) và TCVN 9981 (ISO 15042) th ì phải sử dụng phương pháp tính toán thay thế. Nhà chế tạo phải cung cấp thông t ư về cách cài đặt để điều ch ỉ nh năng suất lạnh khi các phòng thử nghiệm yêu cầu. 5.3.3 . Thử làm lạnh ở độ ẩm th ấ p và thử làm lạnh chu kỳ Thử làm lạnh ở độ ẩm th ấ p và thử làm lạnh chu kỳ ph ả i được thực hiện theo Phụ lục C. N ế u không tiến hành thử nghiệm th ì phải sử dụng các giá trị mặc định cho trong Bảng 1. 6. Tính toán 6.1. Hệ số hiệu quả mùa làm lạnh (CSPF) và hệ số hiệu quả mùa làm lạnh tổng (TCSPF ) Hệ số hiệu quả mùa làm lạnh (CSPF), F CSP , của thiết bị phải được tính toán bằng công thức (1). (1) Trong trường hợp tính toán hệ số hiệu quả làm lạnh tổng (TCSPF), xem Phụ lục B. 6.2. Tải lạnh xác định Tải lạnh xác định phải được biểu thị bằng một giá trị và giả thiết rằng gi á tr ị này thay đổi tuyến tính theo sự thay đổi của nhiệt độ ngoài trời. T ả i lạnh xác định được sử dụng theo chỉ dẫn trong Bảng 2. Bảng 2 - Tải lạnh xác định Tả i zero (0) Tả i 100 % Tải lạnh (W) 0 f fu l (t 100 ) Nhiệt độ ( o C) t o t 100 Trong đó t 1 00 là nhiệt độ ngoài trời ứng với 100 % tải và t 0 là nhiệt độ ngoài trời ứng với 0 % tải. Các giá trị tham chiếu của t ả i lạnh như sau: t 0 = 20 o C t 100 = 35 o C Trong trư ờ ng hợp cài đặt giá trị tải lạnh khác, tham khảo phương pháp cài đặt được hư ớ ng dẫn trong Phụ lục D. T ả i lạnh xác định L c (t j ) ở nhiệt độ ngo à i trời t j , dùng để tính toán năng lượng tiêu thụ ở chế độ mùa làm lạnh, phải được xác định bằng công thức (2). L C (t j ) = Æ ful ( t 100 ) (2) Trong đó f f ul (t 100 ) là năng suất lạnh ở t 100 và ở điều kiện làm việc đ ầ y tải. 6.3. Phân bố bin nhiệt độ ngoài trời ở chế độ làm lạnh B ả ng 3 chỉ rõ sự phân bố b ơm nhiệt đ ộ ngoài tr ờ i tham chiế u . Hệ số hiệu quả mùa làm lạnh (CSPF) được tính toán ở điều kiện m ô i trường tham chiếu cho trong Bảng 3. Vệc tính t o án hệ số hiệu quả mùa làm lạnh c ũ ng c ó thể tính toán với những điều kiện khí hậu khác. Bảng 3 - Ph â n bố bin nhiệt độ ngoài trờ i tham chiếu S ố bin j 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 T ổ ng N h iệt độ ngoài trời t j , o C 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 - H ệ số bin gi ờ 0,055 0 , 076 0,091 0,108 0,116 0,118 0 , 116 0, 100 0,083 0 , 066 0,041 0,019 0,006 0,003 0,002 - S ố giờ Bin n j n 1 n 2 n 3 n 4 n 5 n 6 n 7 n 8 n 9 n 10 n 11 n 1 2 n 1 3 n 1 4 n 1 5 - Số gi ờ của B i n tham chi ế u ( n j ), h 100 139 165 196 210 215 210 181 150 120 75 35 11 6 4 1817 S ố gi ờ bin của mỗi nhiệt độ ngoài trời có thể được tính toán bằng cách tăng phân đoạn s ố giờ bin theo tổng số giờ làm lạnh cả năm . Tr o ng trư ờ ng hợp chỉnh đặt p hân bố bin nhiệt độ ngoài trời khác, sẽ tham khảo phương pháp chỉnh đ ặ t được mô t ả trong Phụ lục D. 6.4. Đặc tính làm lạnh của thiết bị có năng suất cố định Hiệu suất vận hành ở từng chế độ thử nghiệm, được sử dụng để tính toán hệ số hiệu quả làm lạnh theo mùa, lấy theo B ả ng 1. 6.4.1 . Đặc tính năng suất lạnh theo nhiệt đ ộ ngoài trời N ă ng suất lạnh f f u l ( t j ) (W) của thiết b ị khi thiế t bị làm việc ở chế độ làm lạnh và ở nhiệt độ ngoài trời t j thay đổi tuyến tính theo nhi ệ t đ ộ ngoài trời như thể hiện trên H ì nh A.1 trong Phụ lục A, và được xác đị n h bằng công thức (3) từ hai đường đặc t í nh, ở 35 o C và ở 29 o C. (3) 6.4.2 . Đặc tính công suất đ iện đầu vào theo nhiệt đ ộ ngoà i trời C ô ng suất điện tiêu thụ P fu l (t j ) (W) của thiết bị l à m việc ở chế độ làm lạnh và ở nhiệt độ ngoài trời t j thay đ ổ i tuyến t í nh theo nhiệt độ ngoài trời như thể hiện trên Hình A.1 trong Phụ lục A, và được xác định b ằ ng công thức (4) từ hai đư ờng đặc tính, ở 35 o C và ở 29 o C. (4) 6.4.3 . Tính toán tổng tải mùa làm lạnh (CSTL) T ổ ng tải lạnh mùa (CSTL), L CST , được xác định bằng công thức (5) bằng cách lấy tổng tải lạnh ở từng nhiệt độ ngoài trời t j nhân với th ờ i gian thiết bị hoạt động ở t ừ ng nhiệt độ đó n j . (5) a) Khi L c (t j ) ≤ f ful (t j ) (j =1 đến m) L c (t j ) phải được tính toán bằng công thức (2). b) Khi L c (t j ) > f fu l (t j ) (j= m+1 đ ế n n) f fu l (t j ) phải được tính toán bằng công thức (3). 6.4.4 . Tính toán năng lượng tiêu thụ ở ch ế độ mùa làm lạnh (CSEC) Năng l ượng tiêu thụ ở chế độ mùa làm lạnh (CSEC), C CSE , được xác định bằng công thức (6) từ tổng năng lượng tiêu thụ ở chế độ làm lạnh ứng với từng nhiệt độ ngoài trời t j . (6) Hệ số làm việc X(t j ) phải được tính bằng công thức (7). ( 7) Trong trường hợp Lc(t j ) > f (t j ), lấy X(t j ) = 1. Hệ số non t ả i F PL (t j ) gây ra b ở i thiết bị khi làm việc theo chu kỳ ở nhiệt độ ngoài trời t j được xác định theo công th ứ c (8) sử dụng hệ số suy giảm C D . F P L (t j ) = 1 - C D (1 - X(t j )) (8) a) Làm việc chu kỳ (Lc(t j ) ≤ f fu l (t j )) Trong công thức (6), X ( t j ) phải được t í nh từ f fu l (t j ) theo công thức (7). Trong công thức (7), f (t j ) = f f u l (t j ) b) Làm việc ở năng suất l ạnh đầy tải (L C (t j ) > f ful (t j ) ) Trong công thức (6), X(t j ) = F PL (t j ) = 1. 6.5. Đặc tính mùa làm lạnh của thiết bị có năng suất hai cấp Có thể sử d ụ ng hệ s ố qui định trong Bảng 1 ch o từng đặc tính. 6.5.1 . Đặc tí nh năng suất lạnh theo nhiệt độ ngoài trời Năng suất I ạ nh Æ ful ( t j ) (W) của thiết bị khi làm việc ở năng suất lạnh đầy tải ở nhiệt độ ngoài trời t j ph ả i tính toán theo công thức (3). Nă n g suất lạnh Æ m i n ( t j ) (W) của thiế t bị khi làm việc ở năng suất lạnh tải nhỏ nhất ở nhiệt độ ngoài trờ i ph ả i tính toán theo côn g thức (9). (9) 6.5.2 . Đặc t í nh công suất điện đầu vào theo nhiệt độ ngoài trời Công suất điện đầu vào P fu l (tj) (W) của thiết bị khi làm việc ở năng suất lạnh đầy tải ở nhiệt độ ngoài trời t j phải tính theo công thức (4). Công suất điện đầu vào P min ( t j ) (W) của thiết bị khi làm việc ở năng suất lạnh tải nh ỏ nhất ở nhiệt độ ngoài trời t j phải tính theo công thức (10). (10) 6.5.3 . Tính toán tổng tải lạnh mùa làm lạnh ( CSTL) Phải được xác định theo công thức (5 ) của 6.4.3. 6.5.4 . Tính toán năng lư ợ ng tiêu thụ ở chế độ mùa làm lạnh (CSEC) Năng lượng tiêu thụ (CSEC), C CSE , ph ả i t í nh theo công thức (11). (11) Mối quan hệ giữa đặc tính n ă ng suất lạnh và đặc tính công suất điện tiêu thụ với tải lạnh ở nhiệt độ ngoài trời t j phải như thể hiện trên H ì nh A.2 của Phụ lục A. a) L àm việc chu kỳ cấp thứ nhất ( L C (t j ) ≤ Æ min ( t j ), j = 1 đ ến k ) Trong công thức (11), X ( t j ) ph ả i được t ính t ừ Æ min ( t j ) theo công thức (7). Trong công thức (7), f ( t j ) = f min ( t j ) b) Làm việc chu kỳ c ấ p th ứ hai ( Æ min ( t j ) <> C (t j ) ≤ Æ ful ( t j ) , j = k + 1 đ ến m ) P mf (t j ) = X mf (t j ) x P min ( t j ) + (1 - X mf (t j )) x P ful (t j ) (12) (13) c) Làm việc với năng suất l ạnh đầy tải (L c (t j ) > Æ ful (t j ) , j = m + 1 đ ến n ) P ful ( t j ) phải được t í nh toán theo công thức (4). 6.6. Đặc tính mùa làm lạnh của thiết bị có năng suất nhiều cấp 6.6.1 . Đặc tính năng suất lạnh theo nhiệt độ ngoài trời N ă ng suất lạnh Æ ful (t j ) và Æ min (t j ) (W) của thiết bị khi làm việc ở nhiệt độ ngoài trời t j được th ể hiện như trên H ì nh A.3 của Phụ lục A, và được xác định b ở i công thức (3) và (9). Công thức (14) thể hiện đặc tính năng suất lạnh nửa tải ở nhiệt độ ngoài trời t j . (14) 6.6.2 . Đặc tính công suất điện đầu vào theo nhiệt độ ngoài trời Công suất điện đầu v à o P ful ( t j ) và P minl ( t j ) (W) của thiết bị khi làm việc ở nhiệt độ ngoài trời t j phải được tính toán từ công thức (4) và công thức (10). Công thức (15) thể hiện đặc tính công suất điện đầu vào ở chế độ làm lạnh nửa tải ở nhiệt độ ngoài trời t j . (15 ) 6.6.3 . T í nh toán tổng t ả i lạnh mùa (CSTL) T í nh theo công th ứ c (5) của 6.4.3. 6.6.4 . Tính toán năng lượng tiêu thụ ở chế độ mùa làm lạnh (CSEC) Khi có sẵn dữ liệu về năng suất lạnh thấp nhất thì năng lượng tiêu thụ ở chế độ mùa làm lạnh (CSEC), C CSE , được tính toán theo công thức (16). (16) Mối quan hệ giữa đặc tính năng suất lạnh v à đặc tính công suất điện đầu vào với tải lạnh ở nhiệt độ ngoài trời t j được thể hiện trên H ì nh A.3 của Phụ lục A. a) Làm việc chu kỳ cấp thứ nhất (L C (t j ) ≤ Æ min (tj), j = 1 đ ế n k ) Trong công thức (16), X(t j ) phải được t í nh từ Æ m i n (t j ) theo công thức (7). Tr o ng công thức (7), f ( t j ) = f m in (t j ) b) Làm việc chu kỳ cấp thứ hai ( Æ m i n ( t j ) <> L c ( t j ) ≤ Æ haf ( t j ) , j = k + 1 đ ến p ) P m h ( t j ) = X m h ( t j ) x P m i n ( t j ) + (1 - X m h ( t j ) ) x P haf ( t j ) (17) (18) c) Làm việc chu kỳ cấp thứ ba ( Æ haf ( t j ) <> L c ( t j ) ≤ Æ ful ( t j ) , j = p +1 đ ế n m ) P hf ( t j ) = X hf ( t j ) x P haf ( t j ) + (1 - X hf ( t j ) ) x P ful ( t j ) (19) (20) d) Làm việc với năng suất lạnh đầy tải ( L C ( t j ) > Æ ful ( t j ) , j = m +1 đ ến n ) P ful ( t j ) phải được t í nh toán t heo công thức (4). Khi không có sẵn d ữ liệu về năng su ấ t lạnh t ải nh ỏ nh ấ t thì năng lượng tiêu thụ ở chế độ mùa làm lạnh (CSEC), C CSE , được tính toán theo c ô ng thức (21). (21) a) Làm việc chu kỳ cấp thứ n hất ( L c ( t j ) <> Æ haf ( t j ), j = 1 đ ến p ) Trong công thức (21), X ( t j ) phải được t í nh từ Æ haf ( t j ) theo công thức (7). Trong công thức (7), f (t j ) = f haf (t j ) b) Làm việc chu kỳ cấp thứ hai ( Æ haf ( t j ) <> L c ( t j ) ≤ Æ ful ( t j ) , j = p + 1 đ ến m ) Trong công thức (21) , P hf ( t j ) và X hf (t j ) phải được tính theo công thức (19) và (20). c) Làm việc với năng suất lạnh đầy t ải ( L c ( t j ) > Æ ful ( t j ) , j = m + 1 đ ế n n ) P ful ( t j ) ph ả i được tính toán theo công thức (4 ) . 6.7. Đặc tính mùa làm lạnh của thiết bị có năng suất vô cấp Hệ số qui đị nh trong Bảng 1 có thể đ ư ợc sử d ụ ng cho từng đặc tính. 6.7.1 . Đặc tính năng suất lạnh theo nhiệt độ ngoài trời N ă ng suất lạnh Æ ful ( t j ) , Æ min ( t j ) và Æ haf ( t j ) (W) của thiết bị khi làm vi ệ c ở chế độ làm lạnh và ở nhiệt độ ngoài trời t j được thể hiện trên Hình A.4 trong Phụ lục A, và được x á c định bằng công thức (3), (9) và (14). 6.7.2 . Đặc t í nh công suất điện đ ầ u vào theo nhiệt độ ngoài trời Công suất điện đầu vào P ful ( t j ), P min ( t j ) và P haf ( t j ) (W) của thi ế t b ị khi làm việc ở chế độ làm lạnh và ở nhiệt độ ngo à i trời t j như thể hiện trên H ì nh A.4 trong Phụ lục A, và được xác định bằng công thức (4), (10) và (15). 6.7.3 . Tính toán tổng tải mùa làm lạnh (CSTL) Phải được xác định theo công thức (5) của 6.4.3. 6.7.4 . T í nh toán năng lượng tiêu thụ ở chế độ mùa làm lạnh (CSEC) Khi có sẵn dữ liệu về năng suất lạnh tải nhỏ nhất thì năng lượng tiêu thụ ở chế độ làm lạnh (CSEC), C CSE , được tính bằng công thức (16). Khi không có sẵn dữ liệu về năng suất lạnh t ả i nhỏ nh ấ t th ì năng lượng tiêu thụ ở chế độ làm lạnh (CSEC), C CSE , được tính toán bằng công thức (21). Mối liên quan giữa đặc tính năng suất lạnh, công suất điện đầu vào và EER với tải lạnh ở nhiệt độ ngoài trời t j được thể hiện trên H ì nh A.4, Phụ lục A. Phương pháp tính toán cho từng số hạng trong công thức (16) như sau: a) Làm việc chu kỳ ( L c ( t j ) ≤ Æ min ( t j ), j = 1 đ ế n k ) Trong công thức (16), X ( t j ) phải được tính toán từ Æ min ( t j ) theo công thức (7). Trong công thức (7), f (t j ) = f mi n (t j ) b) Làm việc ở năng suất lạnh vô cấp từ năng suất lạnh tải nhỏ nhất đến năng suất lạnh nửa t ả i ( Æ min ( t j ) <> L c ( t j ) ≤ Æ haf ( t j ), j = k + 1 đ ến p ) t p là nhiệt độ ngoài trời khi tải lạnh bằng năng suất lạnh tải nhỏ nh ấ t (xem Phụ lục C). E ER ,min ( t p ) phải đư ợ c tính toán từ Æ min ( t p ) và P min ( t p ). t c là nhiệt độ ngoài trời khi tải lạnh bằng năng suất lạnh nửa tải (xem Phụ lục C). E ER , haf ( t c ) phải được tính toán từ Æ min ( t c ) và P min ( t c ). Giả thiết rằng EER thay đổi tuyến tính theo nhiệt độ ngoài trời khi năng suất lạnh của thiết bị thay đổi liên tục. ( 22) P mh ( t j ), c ô ng suất điện tiêu thụ từ chế độ làm việc với năng suất lạnh tải nhỏ nhất đến năng suất lạnh nửa tải, phải được t í nh từ tải lạnh L c ( t j ) và E ER , mh ( t j ) bởi công thức (23) (23) c) L à m việc ở năng suất lạnh vô cấp t ừ năng suất lạnh nửa tải đến năng suất lạnh đầy t ả i ( Æ haf ( t j ) L c ( t j ) ≤ Æ ful ( t j ) , j = p + 1 đ ến m ) t c l à nhiệt độ ngoài trời khi tải lạnh bằng năng suất lạnh nửa tải (Phương pháp t í nh toán đối với điểm gia o nhau như mô tả trong Phụ lục C). E ER ,h af ( t c )< eer=""> ở nhiệt độ n g oài tr ờ i t c khi làm việc với năng suất lạnh nửa tải, phải được tính toán từ Æ haf ( t c ) và P haf theo công thức (2 4 ). ( 24) t b l à nhiệt đ ộ ngoài trời khi tải lạnh bằng năng suất lạnh đầy tải (Phương pháp t í nh toán đối với điểm gia o nhau nh ư mô tả trong Phụ lục C). E ER ,FUL ( t b ), EER ở nhiệt độ ngoài trời t b , khi làm việc với năng suất lạnh đầy tải, phải được tính toán từ Æ ful ( t c ) và P ful ( t c ) theo công thức (25). (25) Giả thiết rằng EER thay đ ổ i t u yến tính theo nhiệt độ ngoài trời khi năng su ấ t lạnh của thi ế t bị thay đổi liên tục. (26) P h f ( t j ), công suất điện tiêu th ụ từ chế độ làm việc với năng suất lạnh nửa tải đến năng suất lạnh đầy tải, phải đượ c tính to á n từ tải I ạ nh L c ( t j ) và E ER ,hf ( t j ) bởi công thức (27). (27) d) Làm việc ở năng suất lạnh đầy tải ( Æ ful ( t j ) L c ( t j ) , j = m + 1 đ ến n ) P ful ( t j ) phải được tính toá n theo công thức (4). Trong trường hợp kh ô ng đo đ ư ợc năng suất lạnh tải nhỏ nhất, năng lượng tiêu thụ ở chế độ làm lạnh (CSEC), C CSE , phải được t í nh toán bằng công thức (21). a) Làm việc chu kỳ ( L c ( t j ) ≤ Æ haf ( t j ), j = k + 1 đ ế n p ) Trong dải này, phải thực hiện tính toá n với giả t hiết là điều hòa nhiệt độ làm việc theo chu kỳ với năng su ất lạnh nửa tải. Trong công thức (21), X ( t j ) ph ả i được tính từ Æ haf ( t j ) theo công thức (7). Trong công thức (7), f ( t j ) = f haf (t j ) b) Làm việc ở năng suất lạnh vô cấp từ năng suất lạnh nửa tải đến năng suất lạnh đầy tải ( Æ haf ( t j ) L c ( t j ) ≤ Æ ful ( t j ), j = p + 1 đ ến m ) Phải thực hiện tính toán khi sử dụng công th ứ c từ (24) đ ế n (27). c) Làm việc ở năng suất lạnh đầy tải Æ ful ( t j ) <> L c ( t j ) , j = m +1 đ ế n n ) P fu l ( t j ) phải được tính toán theo công thức (4). 7. Báo cáo thử Báo cáo thử phải gồm: a) Kiểu thiết bị; b) Danh mục các điểm thử nghiệm bắt buộc đ ã thực hiện, và giá trị năng suất lạnh và EER thu được; c) Danh mục các điểm thử nghiệm tùy chọn đã thực hiện, và giá trị năng suất lạnh và EER thu được; d) Các giá trị mặc định đã sử dụng; e) Đối với hệ thống nhiều cụm, tổ hợp các cụm trong nhà và cụm ngoài trời. Đối với thiết bị có năng suất lạnh vô c ấ p, phải chỉ ra các cài đặt tần số đối với từng thử nghiệm. Hệ số hiệu quả m ù a làm lạnh (CSPF) phải công bố giá trị đến 3 chữ số c ó nghĩa, có tham khảo đến tải lạnh xác định chuẩn và phân bố bin nhiệt độ ngoài trời chuẩn được sử dụng. PHỤ LỤC A ( t ham khảo) CÁC HÌNH VẼ CHÚ DẪN: X Nhiệ t độ ngoài trời Y1 N ă ng suất lạnh hoặc tải lạnh Y2 Côn g su ấ t điện đầu vào Hình A.1 - Năng suất lạnh, c ô ng suất điện đầu vào và tả i lạnh đố i với thi ế t bị có năng suất lạnh cố định CHÚ D Ẫ N: X Nhiệt độ ngoài trời Y1 N ă ng suất lạnh hoặc tải lạnh Y2 Công su ấ t điện đầu vào Hình A.2 - Năng suất lạnh, công suất đ iện đ ầ u vào và tả i lạnh đối với thiết b ị có năng suất lạnh hai c ấ p CHÚ D Ẫ N: X Nhiệt độ ngoài trời Y1 N ă ng suất lạnh hoặc tải lạnh Y2 Công su ấ t điện đầu vào Hình A.3 - Năng suất lạnh, công suất điện đầu vào và tả i lạnh đ ố i v ớ i thi ế t bị c ó năng suất lạnh nhi ề u c ấ p CHÚ D Ẫ N: X Nhiệt độ ngoài trời Y1 N ă ng suất lạnh hoặc tải lạnh Y2 Công su ấ t điện đầu vào Y3 Hệ số năng lượng hiệu quả (EER) Hình A.4 - Năng suất lạnh, c ô ng suất điện đầu vào, tải lạnh và EER đối với thiết b ị c ó năng s u ấ t vô c ấ p PHỤ LỤC B (tham khảo) TÍNH TOÁN HỆ SỐ HIỆU QUẢ MÙA LÀM LẠNH TỔNG (TCSPF) B.1 . Yêu cầu chung Phần phụ lục này áp dụng cho thi ế t b ị ch ỉ làm l ạ nh, thiết bị làm lạnh có sưởi bổ sung và thiết bị có khả năng đảo chi ề u. B.2 . Phương pháp đo điện năng tiêu thụ trong chế độ kh ô ng hoạt đ ộng Thiế t bị vẫn đư ợc k ế t nối với nguồn điện sau 6 h ngắt m á y. Điều kiện nhiệt độ trong nhà và ngoài trời là bằng 20 o C. Đ iện nă n g tiêu thụ được đo sau một giờ khi các điều kiện nhiệt độ đạt cân bằng. Thử nghiệm tương tự được lặp lại vớ i điều kiện nhi ệ t độ 5 o C, 10 o C và 15 o C với thời gian ổn định là 2 h cho mỗi phép thử. Như một trư ờ ng hợp tham khảo, giá trị điện năng tiêu thụ sẽ được nhân với trọng số trong Bảng B.1 sau đó t í ch ph â n để tính ra lượng điện năng tiêu thụ ở chế độ không hoạt động, P ia . Việc t í nh toán công suất không hoạt động có thể cũng phải t í nh đến ảnh hư ở ng của các điều kiện thời tiết và chương trình vận hành. CH Ú THÍCH: N ế u kết quả của các phép th ử ở nhiệt độ 20 o C và 5 o C cho sai số trong khoảng 5 % hoặc 1 W th ì các phép thử ở 15 o C và 10 o C là không b ắt buộc. G i á trị trung b ì nh của các k ế t quả này được sử dụng cho bốn đi ề u kiện nhiệt độ xem xét B ả ng B.1 - Trọng s ố mặc định để xác định điện năng tiêu thụ ở chế độ không hoạt động tham khảo Điều kiện nhiệt độ 5 o C 10 o C 15 o C 20 o C T rọ ng số 0,05 0,13 0,27 0,55 Năng lượng ti ê u thụ ở chế độ k h ông hoạt động (IAEC) được xác định theo công thức (B.1) C IAE = H ia x P ia (B.1) Trong đó C IAE là điện năng tiêu th ụ ở ch ế đ ộ không hoạt động; H i a là số gi ờ ở ch ế đ ộ không hoạ t động đ ư ợc cho trong Bảng B.2; P ia là khối lượng điện năng tiêu th ụ trung bì nh. B.3 . Tính toán hệ số hiệu quả làm lạnh toàn mùa tổng (THSPF) Hệ số hiệu quả làm l ạnh toàn mùa tổng (TCSP F ), F TCSP , được t í nh toán bằng c ô ng thức (B.2) F TCSP = L CST /(C CSE + C IAE ) ( B. 2) Việc t í nh toán L CS T và C CSE theo nội d ung chính của tiêu chuẩn này. Năng lượng tiêu thụ ở chế độ không hoạt động (IAEC), C IAE , được tính bằng công th ứ c (B.1). Số giờ mặc định ở các chế độ để tính toán hệ số hiệu quả mùa làm lạnh tổng tham chi ế u được cho trong Bảng B2. Việc tính toán hệ số hiệu quả mùa làm lạnh t ổ ng cũng cần phải kể đến ảnh hưởng số giờ ph â n ph ố i ở chế độ khác. Bảng B.2 - Số gi ờ mặc định ở các chế độ để t í nh toán hệ số hiệu quả mùa làm lạnh tổng tham kh ảo Thiết bị Chế độ hoạt động, ( h) Ch ế độ kh ô ng hoạt động, ( h) Ch ế t độ ngắt kết n ối , ( h) Ch ỉ l à m lạnh 1817 4077 2866 Làm lạnh kết hợp sưởi bổ sung 1817 (Số gi ờ sưởi: 2866) 4077 0 Đảo chiều 1817 ( ( S ố giờ sư ởi : 2866) 4077 0 PHỤ LỤC C (quy định) PHƯƠNG PHÁP THỬ VÀ TÍNH TOÁN HỆ SỐ SUY GIẢM CỦA LÀM VIỆC THEO CHU KỲ C.1 . Thử nghiệm làm lạnh ở độ ẩ m thấp và thử nghiệm làm lạnh theo chu kỳ Thử nghiệm làm lạnh ở độ ẩm th ấ p và thử nghiệm làm lạnh theo chu kỳ phải được thực hiện theo Phụ lục A của TCVN 6576 (ISO 5151), Phụ lục B TCVN 6577 (ISO 13253) và TCVN 9981 (ISO 15042) cũng như qui định trong C.2. Điều kiện thử đối với phép thử làm lạnh theo chu kỳ được cho trong Bảng B.1. Bảng C.1 -Đi ề u kiện nhiệt độ và độ ẩ m đối với phép thử làm lạnh theo chu kỳ Thử nghi ệ m Nhi ệ t đ ộ trong nhà, ( o C) Nhiệt độ ngoài trời, ( o C) Bầu kh ô Bầu ướt Bầu kh ô Bầu ướ t Thử nghiệm A Ổn đ ị nh, giàn khô 27 13,9 h oặc nhỏ hơn 29 - Thử nghiệm B Chu kỳ, giàn khô 27 13,9 ho ặc nhỏ hơn 29 - CH Ú TH Í CH 1: Không khí đi v à o thi ế t bị phải c ó h à m l ượ ng ẩ m đủ thấp đ ể không tạo ngưng tụ tr ê n giàn lạnh. ( Khuyến cáo sử dụng nhiệt độ b ầ u ướ t tro n g ph ò ng l à 13,9 hoặc nhỏ hơn). C HÚ TH Í CH 2: Giữ chênh lệch á p suất tĩnh giữa các vòi phun hoặ c áp suất động trong giai đoạn b ậ t (ON) bằng hiệu á p suất ho ặ c áp suất động đo được trong suốt thử ng h iệm A. Thời gian của giai đoạn bật (ON) và tắt (OFF ) trong phép thử làm việc theo chu kỳ được cho trong B ả ng C.2. B ả ng C.2 - Thời gian của giai đoạn ON và OFF trong phép thử làm việc theo chu kỳ K iể u thiết bị Chế độ làm việc Khoảng thời gian (min) 1 chu kỳ (min) ON OFF Ki ể u có năng suất cố định N ă ng suất lạnh đầy tả i 6 24 30 Ki ể u có năng suất hai c ấ p N ă ng suất lạnh tải nh ỏ nh ấ t 6 24 30 Ki ể u có năng suất nhiều c ấ p N ă ng suất lạnh tải nh ỏ nh ấ t ho ặ c Nă ng suất l ạ nh nửa tả i a 6 24 30 Ki ể u có năng suất vô c ấ p b N ă ng suất lạnh tải nhỏ nhất ho ặ c N ă ng suất lạnh nửa t ả i a 12 48 60 a Nếu không đo được ở chế độ làm việc ổn định n ă ng suấ t lạnh t ả i nhỏ nh ấ t t h ì phải thực hiện phép thử chu kỳ ở năng s u ất lạnh nửa tải. b Đ ố i với thi ế t b ị ki ể u năng suất lạnh vô cấp th ì k h ông c ầ n thực hiện thử nghiệm chu kỳ. Thông tin trên chỉ để tham khảo. C.2 . Qui trình thử C.2.1 . Qui trình thử đối với thử nghiệm chế độ làm lạnh, giàn khô, trạng thái ổn định (thử nghiệm A) Trước khi ghi số liệu trong phép thử giàn khô trạng thái ổn định, vận hành thiết bị í t nh ấ t 1 h sau khi đạ t được điều kiện của giàn khô. Loại bỏ h ế t nước trong khay hứng nước ngưng và bịt lỗ thoát nước lại. Sau đó khay hứng nước ngưng cần được giữ khô hoàn toàn. Ghi lại gi á trị năng suất lạnh và công suất điện ti ê u thụ từ phép thử giàn khô trạng thái ổn định. Để chuẩn bị cho thử nghiệm chu kỳ B.2.2, ghi lại vận tốc không khí theo thể tích trung b ì nh phía trong phòng từ chênh lệch á p suất hoặc từ áp lực do vận tốc đối với vòi phun lưu lượng và đặc tính của không khí. C.2.2 . Qui trình thử đối với thử nghiệm chế độ làm lạnh giàn khô chu kỳ tùy chọn (thử ngh i ệm B) C.2.2.1 . Điều kiện thử Sau khi hoàn thành thử nghiệm giàn khô trạng thái ổn định, tháo trang bị thử nghiệm theo phương pháp entanpi không khí bên ngoài, nếu có n ố i, và bắt đầu chu k ỳ OFF/ON của máy nén bằng tay. Bố tr í thử nghiệm cần giống v ới bố trí trong thử nghiệm giàn khô trạng thái ổn định. Khoảng th ờ i gian ON và OFF phải theo Bảng B.2. Lặp lại dạng chu kỳ ON và OFF cho đến khi hoàn thành thử nghiệm. Cho phép các cơ cấu điều khiển của thiết bị điều chỉnh chu kỳ làm việc của quạt bên ngoài. Trong mọi trường hợp, sử dụng quạt hút của thiết bị đo dòng không khí cùng với quạt của điều hò a trong phòng, nếu có lắp đặt và làm việc, để xấp xỉ đáp ứng bước trong lưu lượng không khí giàn phía trong phòng. C.2.2.2 . Đo b ằ ng cơ c ấ u đ iề u kh i ển quạt hút tự đ ộng của thiết b ị đo dòng kh ô ng khí Nếu thiết bị đo dòng không khí có chức năng điều chỉnh áp suất tĩnh một cách tự động và ngay lập tức sao cho chênh lệch á p suất tĩnh bằng không đối với thiết bị không ống dẫn hoặc bằng giá trị áp suất bên ngoài nhất định đối với thiết bị có ống dẫn bằng cách điều chỉnh hoạt động của quạt hút. Hiệu số giữa giá trị chênh áp suất tĩnh của vòi phun và áp suất chuyển động được đo bằng thiết bị đo dòng kh í có cơ cấu điều khiển quạt hút tự động và giá trị được đo ở thử nghiệm giàn khô trạng thái ổn định phải nằm trong phạm vi 2 % trong v ò ng 15 s sau khi bắt đầu dòng không kh í . Nếu thiết bị đo dòng không khí không đáp ứng các yêu cầu hoặc nếu thiết bị không có khả năng tự động điều khiển quạt hút th ì có th ể đo bằng cách điều chỉnh quạt hút bằng tay. C.2.2.3 . Đo bằng cách s ử dụng cơ cấu đ i ều kh iể n quạt hút bằng tay của thiết b ị đo dòng không khí Điều ch ỉ nh quạt hút để nhanh chóng đạt được và sau đó duy tr ì chênh lệch áp suất tĩnh của vòi phun hoặc áp suất chuyển động ở cùng giá trị như đo được trong thử nghiệm giàn khô trạng thái ổ n định. Chênh lệch áp suất hoặc áp suất chuyển động cần nằm trong 2 % giá tr ị có được từ thử nghiệm giàn khô trạng thái ổn định trong v ò ng 15 s sau khi b ắt đ ầ u dòng không khí. C.2.2.4 . Thu thập d ữ liệ u Sau khi hoàn thành ít nhất hai chu kỳ OFF/ON hoàn chỉnh của máy nén, xác định năng suất lạnh tổng và năng lượng tiêu thụ tổng trong khoảng thời gian thu thập dữ liệu tiếp theo bất kỳ khi đáp ứng các giá trị dung sai thử nghiệm qui định trong các điều kiện thử nghiệm sưởi quá độ trong TCVN 6576 ( ISO 5151),TCVN 6577 (IS O 13253) và TCVN 9981 (ISO 15042). Tính chất mẫu không khí, l ư u lượng dòng không khí v à điện áp được lấy mẫu í t nhất 2 min một lần trong khoả n g thời gian mà không khí c hạy qua giàn. Ghi lại nhiệt độ bầu khô của không khí đi vào và đi ra khỏi giàn trong nhà ở trong khoảng thời gian 10 s hoặc ít hơn. Tích phân n ăng suấ t lạnh và công su ấ t điện ti ê u thụ trong các chu kỳ hoàn ch ỉ nh. Đối với các thiết bị có ống dẫn thử nghiệm với quạ t trong phòng, th ì tích phân công suất điện tiêu thụ từ trạng thái OFF của quạt trong phòng đến vị tr í OFF ti ế p theo. Đ ố i với các thiết bị có ống dẫn khác và thiết bị không ống dẫn, t í ch phân công suất điện tiêu thụ t ừ trạng thái OFF của máy nén đến trạng thái OFF tiếp theo. Hệ số suy giảm (C D ) phải được tinh bằng cách sử dụng kết quả ở thử nghiệm A và thử nghiệm B của B ả ng C.1 bằng công th ứ c (C1). Công thức (C.1) được biểu diễn cho trường hợp làm việc với năng suất lạnh đầy tải. C ô ng th ứ c (C.1) có thể áp dụng cho làm việc t heo chu kỳ năng suất lạnh nửa t ả i Æ haf ( cyc ) và Æ min ( cyc ) (C.1) T ro ng đó Æ ful ( cyc ) Năng suất lạnh (W) của máy điều hòa không khí khi làm việc ở chế độ làm lạnh với năng suất lạ n h danh đị nh được thử nghiệm bằng phương pháp qui định trong C.2.2; P ful ( cyc ) Công suất đi ệ n tiêu thụ (W) khi làm việc ở chế độ làm l ạnh với năng suất lạnh d anh định được thử bằng phương pháp qui định trong C.2.2; Æ ful ( dry ) Năng suất lạnh (W) của điều hòa khô n g khí khi làm việc ở chế độ l à m lạnh với năng suất lạnh da n h định đư ợc thử b ằng phương pháp qui đị n h trong C.2.1; P ful ( dry ) Công suất điện tiêu thụ (W) khi làm việc ở chế độ làm lạnh với năng suất lạnh danh định được thử bằng phương pháp qui định trong C.2.1; E ER,ful ( cyc ) Hệ số năng lượng hi ệ u qu ả khi làm việc ở chế độ làm lạnh với năng suất l ạnh d anh định được thử bằng phương pháp qui định trong C.2.2; E ER,ful ( dry ) Hệ số năng lượng hiệu quả k h i làm việc ở chế độ làm lạnh với năng suất lạnh danh định được th ử bằng phương pháp qui định trong C.2.1. F CL,ful T ỷ số giữa Æ ful ( cyc ) và Æ ful ( dry ) . PHỤ LỤC D (tham khảo) TÍNH TOÁN HỆ SỐ HIỆU QUẢ MÙA KHI THIẾT LẬP MỘT TẢI LẠNH NHẤT ĐỊNH Một tải lạnh nh ấ t định thay đổi rộng r ã i từ vùng này đến vùng khác phụ thuộc vào điều kiện thời tiết, cấu trúc tòa nhà, và t ì nh trạng trong đ ó , máy đ iề u hòa không khí và bơm nhiệt (sau đây g ọ i chung l à thiết bị) được sử d ụng. Để ước lượng và so sánh sự sai khác hệ số hiệu quả mùa của thiết bị, một tải lạnh đại diện sẽ được thiết lập. V ì mục đ í ch trên, phần phụ lục này s ố thi ế t lập t ả i lạnh nhỏ nh ấ t đại diện và chỉ dẫn phương pháp ước lượng cho thiết bị l àm việc với tải không đổi đó. Phần phụ lục này cũng quy định ra phương pháp t í nh toán hệ số hiệu quả mùa của thiết bị được l ắ p đặt ở một vùng hoặc tòa nhà nhất định. D .1 . Hệ số hiệu quả mùa làm lạnh (CSPF) T í nh toán hệ s ố hiệu quả mùa làm lạnh (CSPF) theo các qui định trong phần nội dung ch í nh cho từng kiểu thiết bị. D.1.1 . Cài đặt s ố gi ờ hoạt động ở chế độ làm lạnh ứng với các khoảng nhiệt độ (bin hours) ngoài trời trong một vùng cụ th ể . Số giờ hoạt động ở chế độ làm lạnh ứng với các khoảng nhiệt độ ngoài trời trong mùa làm lạnh c ầ n được c à i đặt. D.1.2 . Cài đặt tải lạnh xác định, L c a) Cài đặt một giá trị nhiệt độ ngoài trời ứng với tải lạnh 100 %. b) Nhiệt độ ngoài trời cao nhất được xác định từ số liệu trong D.1.1, trong đó có loại trừ những giá trị bất thư ờ ng. c) Phụ tải của tòa nhà được t í nh toán đ ể xác định năng suất lạnh yêu cầu tại nhiệt độ ngoài trời 100% tải. d) Nhiệt độ ngo à i trời 0 % tải phải được thiết lập dựa trên tải tính toán của tòa nh à và mục đích sử d ụ ng thiết bị. e) Từ những dữ kiện trên sẽ thu được đường cong phụ tải. D .1.3 . Đặc đi ể m phụ thuộc nhiệt độ ngoài trời của thiết b ị Các đặc điểm của thiết bị phụ thuộc v à o nhiệt độ ngoài trời gồm, năng suất lạnh, điện năng tiêu thụ đã trình bày trong phần nội dung chính. PHỤ LỤC E (tham khảo) PHƯƠNG PHÁP TÍNH TOÁN NHIỆT ĐỘ TẠI ĐIỂM GIAO NHAU GIỮA ĐƯỜNG ĐẶC TÍNH TẢI XÁC ĐỊNH VÀ ĐƯỜNG ĐẶC TÍNH NĂNG SUẤT LẠNH Tải x ác định L c ( t j ) được t í nh bằng công thức (E.1) giống với công thức (2) trong phần nội dung chính. (E.1) Từng đặc tính năng suất lạnh Æ ( t j ) được cho bằng công thức (E.2) đến (E.4), giống như các công thức (3), (9) và (14) trong phần nội dung chính. (E.2) (E.3) (E.4) Điểm giao nhau giữa đường đặc tính làm việc ở năng suất lạnh đầy tải và đường đặc t í nh tải t b được tính bằng công thức (E.1) và (E.2). L c ( t j ) = Æ f u l ( t j ) (E.5) Do đó, t b được cho bởi công thức (C.6). (E.6) Điể m giao nhau giữa đường đặc tính làm việc ở năng suất lạnh nửa tải và đường đặc tính tải t c được tính bằng công thức (E.1) và (E.3). (E.7) Do đó , t c đ ư ợ c cho b ở i công thức (C.8). (E.8) Điểm giao nhau giữa đường đặc tính làm việc ở năng suất lạnh tải nhỏ nhất và đường đặc tính tải t p được tính bằng công thức (E.1) và (E.4). (E.9) Do đó, t p được cho bởi công thức (C.10). (E.10) Sử dụng giá trị mặc định Æ (29) = 1,077 x Æ (35) trong Bảng 1, Æ ( t j ) tr ở thành công thức (E.11). (E.11) Điểm giao nhau của đường đặc tính làm việc năng suất lạnh đầy tải và đường đặc tính tải t b được tính bằng công thức (E. 1) và (E. 11). (E.1 2 ) Do đó t b được cho b ở i công thức (E.13). (E.13) Bằng cách tương tự, điểm giao nhau giữa đường đặc tính làm việc năng suất lạnh nửa tải và đường đặc tính tải t c được t í nh bằng công thức (E.14). (E.14) Bằng cách tương tự, điểm giao nhau giữa đường đặc t í nh làm việc năng suất lạnh tải nh ỏ nhất và đường đặc tính tải t p được tính bằng công thức (E.15). (E.15) MỤC LỤC L ờ i nói đầu 1 Phạm vi áp dụng 2 Tài liệu viện d ẫ n 3 Thuật ngữ và đị nh nghĩa 4 Ký hiệu 5 Thử nghiệm 5.1 Qui định chung 5.2 Đi ề u kiện thử 5.3 Phương pháp th ử 6 Tính toán 6.1 Hệ số hiệu quả mù a làm lạnh (CSPF) và hệ số hiệu quả mùa l à m lạnh t ổ ng (TCSPF) 6.2 T ả i lạnh xác định 6.3 Phân b ố bin nhiệt độ ngoài trời ở chế độ làm lạnh 6.4 Đặc tính l à m lạnh của thi ế t b ị có năng suất cố định 6.5 Đ ặ c t í nh mùa làm lạnh của t h iết b ị có năng suất hai cấp 6.6 Đ ặ c tính mùa làm l ạ nh của thiết bị c ó năng suất nhiều cấp 6.7 Đặc tính mùa làm l ạ nh của thiết bị c ó năng suất vô cấp 7 Báo cáo thử Phụ lục A (tham khảo) Các h ì nh vẽ Phụ lục B (tham khảo) Tính toán hệ số hiệu quả mùa làm lạnh tổng (TCSPF) Phụ lục C (quy định) Phương pháp thử và tí n h toán hệ số suy giảm của làm việc theo chu kỳ Phụ lục D (tham khảo) T í nh toán hệ số hiệu quả mùa khi thiết lập một tải lạnh nhất định Phụ lục E (tham khảo) Phuơng pháp t í nh toán nhiệt độ tại điểm giao nhau giữa đường đặc tính t ả i xác định và đường đặc tính năng suất lạnh