23/CT-TTg

Chỉ thị 23/CT-TTg năm 2020 về tăng cường giải pháp bảo đảm thực hiện quyền trẻ em và bảo vệ trẻ em do Thủ tướng Chính phủ ban hành THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ ------- CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc --------------- Số: 23/CT-TTg Hà Nội , ngày 26 tháng 5 năm 2020 CHỈ THỊ VỀ VIỆC TĂNG CƯỜNG CÁC GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM THỰC HIỆN QUYỀN TR Ẻ EM VÀ BẢO VỆ TRẺ EM Trong nh ữ ng năm qua, việc thực hiện quyền trẻ em nói chung và b ả o vệ trẻ em nói riêng đã được Đ ả ng, Nhà nước quan tâm, lãnh đạo, qu ả n lý, chỉ đạo, điều hành và đạt được nhiều kết quả quan trọng. Việc b ả o đ ả m thực hiện quyền trẻ em và bảo vệ trẻ em đã có những chuyển biến tích cực. Hệ thống chính sách, pháp luật về trẻ e m, cơ chế b ả o vệ tr ẻ e m cơ b ả n được hoàn thiện; ph ầ n l ớ n các cấp, các ngành, toàn xã hội đã quan tâm và nhận thức về công tác trẻ em ngày một nâng cao; các quyền của trẻ em đã được thực hiện tốt hơn; nh ữ ng vấn đề phát sinh về trẻ e m được quan tâm giải quyết. Tuy nhiên, một số vấn đề về trẻ e m v ẫ n còn tồn tại và diễn biến phức tạp như: bạo lực, xâm hại tình dục, xâm hại trên môi trường mạng, tử vong do tai nạn, thương tích, lạm dụng sức lao động tr ẻ em ở một số ngành nghề, lĩnh vực, suy dinh dư ỡ ng trẻ em thể thấp còi, an toàn, vệ sinh trong trường học, tr ẻ e m b ỏ học, thiếu thiết chế văn hóa, th ể thao cơ sở cho trẻ e m. Nguyên nhân c ủ a nh ữ ng tồn tại trên do một số bộ, ngành, địa phương chưa thực sự quan tâm, coi trọng đúng mức công tác này; việc áp dụng chế tài xử lý cơ quan, tổ chức, cá nhân vi phạm quyền trẻ em chưa nghiêm, chưa kịp thời; công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm chưa tiến hành thường xuy ê n, nghiêm túc; công tác phối hợp gi ữ a các cơ quan, t ổ chức, giữa gia đình, nhà trường và chính quyền địa phương chưa chặt chẽ, hiệu qu ả ; sự suy gi ả m thuần phong, m ỹ tục, đạo đức lối sống, văn hóa ứng x ử ả nh hư ở ng đến sự phát triển lành mạnh của trẻ em. Đ ể tăng cường b ả o đ ả m thực hiện quyền, lợi ích của trẻ em và b ả o vệ trẻ em, Thủ tướng Chính phủ Ch ỉ thị: 1. Các bộ, ngành, Ủy ban nhân dân các cấp a) Thực hiện nghiêm các quy định c ủ a pháp luật về trẻ em, thường xuy ê n rà soát, kiến nghị, hoàn thiện chính sách, pháp luật về tr ẻ em; b) Đổi mới công tác tuyên truyền, ưu ti ê n thời đi ể m, thời lượng phát sóng các chương trình về chính sách, pháp luật và b ả o vệ trẻ e m với nội dung, hình thức đa dạng, phong phú phù hợp với các nhó m đ ối t ượng điều kiện phát triển kinh tế - xã hội từng địa phương; c) Người đứng đầu cơ quan, t ổ chức, chính quyền địa phương ph ả i chịu trách nhiệm khi để xảy ra tình trạng trẻ em tử vong do tai nạn thương tích, vi phạm nghiêm trọng quyền tr ẻ em, bạo lực, xâm hại tình dục, trẻ em lang thang kiếm sống trên địa bàn hoặc không h ỗ trợ, can thiệp, xử lý kịp thời các vụ việc vi phạm quyền trẻ em; d) Xử lý nghiêm đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân, kể cả cha mẹ, người chăm sóc trẻ em khi có hành vi vi phạm pháp pháp luật về trẻ em, nhất là các hành vi xâm hại trẻ em, bao che, chậm trễ , cố tình kéo dài các vụ việc vi phạm quyền trẻ em với phương châm “ đúng người, đúng việc, đúng thẩm quyền, đúng trách nhiệm ” ; đ) Tăng cường thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định của pháp luật về trẻ em. 2. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội a) Rà soát, sửa đổi, bổ sung chính sách, pháp luật về trợ giúp xã hội đối với trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt; b) Trực tiếp đôn đốc các bộ, ngành, địa phương triển khai chính sách pháp luật về tr ẻ em; tổ chức các hình thức phù hợp để lắng nghe ý kiến, nguyện vọng của trẻ em trong quá trình xây dựng và thực hiện chương trình, chính sách, pháp luật về trẻ em bảo đảm thực chất, hiệu quả; c) Xây dựng Chương trình hành động quốc gia vì tr ẻ em; Chương trình phòng ngừa và giảm thiểu lao động tr ẻ em; d) Triển khai các biện pháp phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em, giảm thiểu tình trạng trẻ em tử vong do đuối nước; đ) Chỉ đạo hệ thống cơ s ở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em hoạt động hiệu qu ả , b ả o đảm an toàn, thân thiện và phòng, chống xâm hại tr ẻ em; e) Thường xuyên thanh tra, kiểm tra về trách nhiệm thực hiện quyền tr ẻ em, chính sách, pháp luật về phòng, chống xâm hại trẻ em. 3. Bộ Y tế a) Triển khai chính sách, giải pháp phòng, chống suy dinh dư ỡ ng trẻ em dưới 5 tu ổ i, đặc biệt là suy dinh dư ỡ ng th ể thấp còi, phòng, ch ố ng suy dinh dư ỡ ng trẻ em vùng dân tộc thi ể u số và miền núi; b) Nghiên c ứ u, ban hành tiêu chí xác định mức độ tổn hại sức khỏe tâm thần đối với tr ẻ em bị xâm hại; quy trình giám định đặc thù đối với các vụ xâm hại tình dục tr ẻ em; xác định mức độ khuyết tật đối v ớ i trẻ em mắc hội chứng rối loạn ph ổ tự kỷ, tr ẻ em m ắ c bệnh hiểm nghèo, bệnh phải điều trị dài ngày; c) Xây dựng quy trình tiếp nhận khám bệ nh , chữa bệnh cho trẻ em bị bạo lực, xâm hại tình dục; d ) Chỉ đạo cơ quan giám định pháp y ưu tiên giám định đối với trẻ em là nạn nhân của các vụ xâm hại trẻ em. 4. Bộ Giáo dục và Đào tạo a) Triển khai chính sách, giải pháp giảm thiểu tình trạng tr ẻ em bỏ học, đặc biệt là vùng dân tộc thiểu số và miền núi; b) Hướng d ẫ n việc thực hiện phương pháp giáo dục tích cực, nâng cao nhận thức, trách nhiệm, năng lực, phẩm chất và đạo đức nghề nghiệp cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên của các cơ sở giáo dục; c) Triển khai có hiệu quả công tác phối hợp gi ữ a nhà trường, gia đình, xã hội trong hoạt động giáo dục, đặc biệt là giáo dục lối s ố ng văn hóa, rèn luyện đạo đức cho học sinh và phòng, chống bạo lực học đường, xâm hại tình dục trẻ em trong trường học; d) Phổ biến, tuyên truyền về tác hại của ma túy, rượu bia, thuốc lá; phát hiện và ngăn chặn kịp thời việc học sinh sử dụng trái phép chất gây nghiện; đ) Thực hiện quyết liệt, cải thiện căn bản điều kiện vệ sinh, nước sạch, an toàn thực phẩm trong trường học; e) Thường xuyên thanh tra, kiểm tra việc thực hiện trách nhiệm bảo vệ trẻ em, phòng ngừa và x ử lý kịp thời các vụ việc bạo lực, xâm hại tình dục, tai nạn, thương tích trẻ em trong trường học. 5. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch a) Tuyên truyền, giáo dục về đạo đức, lối sống, cách ứng xử trong gia đình, trách nhiệm nêu gương của người lớn; giáo dục trẻ em gìn gi ữ , phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, giá trị tr uyền thống tốt đẹp của gia đình Việt Nam; b) Hướng dẫn gia đình các biện pháp khắc phục, phòng, chống tình trạng cha mẹ, người thân xâm hại t í nh mạng, sức khỏe, tinh thần, nhân phẩm của trẻ em; trang bị kiến thức, k ỹ năng thực hiện trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, bảo vệ trẻ em; c) Phòng ngừa bạo lực, xâm hại tình dục trẻ em trong các hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch; d) Ưu tiên xây dựng điểm vui chơi, giải trí, hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao cho trẻ em cấp xã, nhất là các xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. 6. Bộ Công an a) Thường xuyên triển khai các biện pháp phòng, chống hành vi bạo lực, xâm hại tình dục, mua bán trẻ em, đặc biệt là mua bán tr ẻ sơ sinh. Đẩy mạnh công tác điều tra, xử lý các đối tượng có hà nh vi xâm hại tr ẻ em; b) Ch ỉ đạo công an các địa phương, nhất là lực lượng công an ở cơ sở tăng cường rà soát, phát hiện, ngăn chặn, xử lý kịp thời hành vi bạo lực, xâm hại tình dục, xâm hại trẻ em trên môi trường mạng, bóc lột trẻ em; quản lý, giáo dục người chưa thành niên vi phạm pháp luật; c) Tuyên truyền phòng, chống ma túy trong thi ế u niên, học sinh; xử lý nghiêm các trường hợp quảng cáo, mua bán, dụ d ỗ , lôi kéo người chưa thành niên sử dụng trái phép ma túy, hoạt động tội phạm về ma túy. 7. Bộ Thông tin và Truyền thông a) Xây dựng Đ ề án b ả o vệ và hỗ trợ trẻ em tương tác lành mạnh, sáng tạo trên môi trường mạng; b) Tiếp tục phát triển các công cụ kết nối gi ữ a người dân, trẻ em với các cơ quan có trách nhiệm bảo vệ trẻ em; hình thành mạng lưới xã hội về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; c) Xử lý nghiêm cơ quan báo chí, xuất bản, tổ chức, cá nhân hoạt động trên môi trường mạng có hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ hình ảnh, thông tin đời sống riêng tư, bí mật cá nhân của trẻ em. 8. Bộ Tư pháp a) Thực hiện các biện pháp để tăng cường bảo vệ trẻ em trong quá trình xử lý vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật; b) Chủ động thực hiện trợ giúp pháp lý đ ố i với trẻ em, đặc biệt là trẻ em bị xâm hại, bảo đảm nhanh chóng, kịp thời và hiệu quả. 9. Bộ Xây dựng Rà soát tiêu chuẩn, tiêu chí an toàn cho trẻ em; thường xuyên thanh tra, kiểm tra việc chấp hành tiêu chuẩn, tiêu chí an toàn cho trẻ em ở các công trình xây dựng, chung cư, nhà cao tầng. 10. Bộ Giao thông vận tải Rà soát tiêu chuẩn an toàn, phòng ngừa tai nạn giao thông cho trẻ em; thường xuyên thanh tr a, kiểm tr a việc chấp hành tiêu chu ẩ n an toàn cho t rẻ em đối với các công trình, phương tiện giao thông, phương tiện đưa đón học sinh. 11. Ủy ban Dân tộc Truyền thông, giáo dục nâng cao nhận thức và ý thức pháp luật, chuyển đổi hành vi để đ ẩ y lùi, ngăn chặn tình tr ạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng dân tộc thi ể u số. 12. Bộ K ế hoạch và Đầu tư Nghiên cứu, bổ sung nội dung ch ỉ tiêu thống kê về trẻ em vào hệ thống ch ỉ tiêu thống kê quốc gia. 13. Bộ Tài chính Bố trí kinh phí thực hiện các chương trình, đề án, dự án về b ả o vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em, đặc biệt cho công tác phòng, ch ố ng xâm hại trẻ em theo phân cấp ngân sách nhà nước hiện hành. 14. Ủy ban nhân dân các t ỉ nh, thành phố trực thuộc trung ương a) Ch ỉ đạo Ủy ban nhân dân các cấp tham mưu cho Hội đồng nhân dân cùng cấp ban hành nghị quyết để thực hiện và giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về tr ẻ em trên địa bàn; b) B ố trí ngân sách b ả o đ ả m thực hiện quyền tr ẻ em và b ả o vệ trẻ em , nhất là việc triển khai các hoạt động, chương trình, k ế hoạch, đề án về tr ẻ em đã được các cấp có thẩm quyền phê duyệt; c) Ch ỉ đạo, bố trí người làm công tác bảo vệ trẻ em cấp xã trong s ố cán bộ, công chức hoặc người hoạt động không chuyên trách, có nhóm thường trực bảo vệ trẻ em hoạt động hiệu qu ả và có chính sách h ỗ trợ hoạt động; d) Kiểm tra, rà soát việc triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn, thân thiện với tr ẻ em, đặc biệt đối với các phương tiện giao thông đưa đón học sinh, khu dân cư, nhà cao tầng, khu vực thường xảy ra tai nạn đu ố i nước, tai nạn giao thông, cơ s ở cung cấp dịch vụ b ả o vệ trẻ em, cơ sở chăm sóc, nuôi dư ỡ ng trẻ em, cơ sở khám bệnh, ch ữ a bệnh cho tr ẻ em, cơ sở giáo dục, các thiết chế văn hóa, thể thao thuộc địa bàn quản lý. 15. Đề nghị Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng s ả n Hồ Chí Minh, Trung ương Hội Liên hiệp Phụ n ữ Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận a) Tăng cường giám sát, phản biện việc thực hiện quyền trẻ em, giải quyết những vi phạm quyền trẻ em; b) Tuyên truyền, giáo dục, vận động hội viên, đoàn viên và toàn xã hội tham gia thực hiện chính sách, pháp luật về trẻ em; tích cực tham gia phòng ngừa và h ỗ trợ trẻ em, gia đình trẻ em là nạn nhân c ủ a các vụ việc bạo lực, xâm hại, tai nạn, thương tích. 16. Đ ề nghị Hội Bảo vệ quyền tr ẻ em Việt Nam và các t ổ chức xã hội tham gia xây dựng, thực hiện chính sách, pháp luật về trẻ em; tiếp nhận, thu thập thông tin về các hành vi, vụ việc vi phạm quyền trẻ em, kịp thời chuyển tới các cơ quan có thẩm quyền để can thiệp, xử lý th eo quy định của pháp luật. Y ê u cầu các Bộ trư ở ng, Th ủ trư ở ng cơ quan ngang bộ, Th ủ trưởng cơ quan thuộc Chính ph ủ , Chủ tịch Ủy ban nh â n dân các t ỉ nh, thành phố trực thuộc trung ương, các cơ quan, t ổ chức và cá nhân li ê n quan tri ể n khai thực hiện nghi ê m Ch ỉ thị n à y./. Nơi nhận: - Ban Bí thư Trung ương Đảng; - Thủ tướng, các Phó Thủ tướng Chính phủ; - Các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; - UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; - Văn phòng Trung ương Đảng; - Văn phòng Tổng Bí thư; - Văn phòng Chủ tịch nước; - Văn phòng Quốc hội; - Tòa án nhân dân tối cao; - Viện kiểm sát nhân dân tối cao; - Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; - Cơ quan trung ương của các đoàn thể; - Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam; - VPCP: BTCN, các PCN, Trợ lý TTg, TGĐ Cổng TTĐT, các Vụ: KTTH, NC, PL, TH. - Lưu: VT, KGVX (3) PL THỦ TƯỚNG Nguyễn Xuân Phúc