TCVN6259-2A:2003

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6259-2A:2003 về Quy phạm phân cấp và đóng tàu biển vỏ thép - Phần 2A: Kết cấu thân tàu và trang thiết bị tàu dài từ 90 mét trở lên TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 6259-2A:2003 QUY PHẠM PHÂN CẤP VÀ ĐÓNG TÀU BIỂN VỎ THÉP - PHẦN 2A: KẾT CẤU THÂN TÀU VÀ TRANG THIẾT BỊ TÀU DÀI TỪ 90 MÉT TRỞ LÊN Rules for the classi f ication and construct i on of sea-going s teel ships - Part 2A: Hull constructions and equipment of ships o f 90 metres and over in length CHƯƠNG 1 QUI ĐỊNH CHUNG 1.1 . Qui định chung 1.1.1 . Phạm vi áp dụng 1 . Những qui định trong Phần này được áp dụng cho các tàu có chiều dài từ 90 mét tr ở l ê n, có hình dáng và t ỉ s ố kích thước thông t hường, có vùng hoạt động không hạn chế. 2 . Đ ối với những tàu có vùng hoạt đ ộng hạn chế, kết cấu th â n t àu, trang thiết bị và kích thước cơ cấu có thể đư ợ c thay đổi phù hợp với đ i ề u kiện khai thác. 3 . Khi áp dụng những qui định tương ứng của Phần này cho các tàu không áp dụng những qui định ở TCVN 6259 -11 :2003 - Phần 11 "Mạn khô" (sau đ ây gọi là Phần 11 ), L f đ ược lấy bằng L và B f được l ấ y bằng B . 1.1.2 . Trường hợp áp dụng đ ặ c biệt Đối với các tàu có chiều dài quá lớn hoặc vì lý do ri ê ng nào đó mà kh ô ng thể áp dụng t rực tiếp những qui đ ịnh c ủ a Phần này, Đ ă ng kiểm sẽ xem xét và quyết định trong t ừ ng trường hợp cụ t hể, không phụ thuộc vào những qui định ở 1.1.1. 1.1.3 . Các t àu có hình dáng và tỉ số kích thước khác thường hoặc tàu dùng đ ể ch ở hàng đ ặc biệt 1 . Đối với các tàu có hình dáng và t ỉ số kích thước khác thường ho ặ c tàu dùng để chở hàng đ ặ c biệ t , những qu i đ ịnh có liên quan đến kết cấu thân tàu, trang thiết bị và kích thước cơ cấu sẽ được qui định riêng dựa trên những nguyên tắc chung của Qui phạm thay cho những qui định ở Phần này. 2 . Đối với những t à u được d ự định ch ở gỗ súc trong khoang và/ hoặc trên boong, ngoài việc phải ghi ký hiệu đường nước chở hàng tương ứng với dấu mạn khô chở gỗ phù hợp với các qui định ở Phần 11 , các thàn h ph ầ n kết cấu thân tàu còn phải được bảo vệ ở mức độ hợp lý đ ược Đăng kiểm chấp nh ậ n. Ngoài ra, đ ố i với các tàu được dự định ch ở gỗ súc trên boong còn phải xem xét đặc biệt đến việc xếp và ch ằ ng buộc gỗ. 3 . Các kết cấu boong đ ể chở xe c ộ v . v .. phải áp dụng các qui định ở 8.9 và 15.3.5 . 4 . Việc gia cường để ch ở Công te nơ ph ả i được thực hiện phù hợp v ớ i các qui định của 30.2.1 , các k ế t cấu đ ỡ côn g t e nơ, nếu có, phải phù hợp với các qui định của 30.7 . 1.1.4 . Tàu khách Nếu không có qui định nào khác, kết cấu thân tàu, trang thiết bị và kích thước cơ cấu của tàu khách được qui định tại TCVN 6259-9:2003 - Ph ầ n 8 - F " Tàu khách" . 1.1.5 . Thay t hế tương đương Kết cấu th â n tàu, trang thiết bị, bố trí và kích thước cơ cấu của tàu khác v ớ i những qui định ở Phần này sẽ được Đăng kiểm chấp nhận nếu xét thấy chúng tương đương với những qui định ở Phần này. 1.1.6 . Ổ n định Những qui định ở Phần này được áp dụng cho các tàu đ ã có đ ủ ổn định ở tất cả các trạng thái theo yêu cầu. Tuy v ậ y, Đăng kiểm nhấn mạnh r ằ ng người thiết kế tàu, đóng tàu và chủ tàu v ẫ n phải quan tâm đến tính ổn định c ủ a tàu trong quá trình đóng mới và khai thác. 1.1.7 . Vật liệu 1 . Nếu không có qui định nào khác, thì những yêu cầu ở Ph ầ n này được dựa trên cơ s ở những yêu cầu của TCVN 6259 -7 :2003 - Phần 7-A " V ậ t liệu " (sau đ â y gọi là Phần 7-A ). 2 . Khi s ử dụng thép có độ bền cao qui định ở Chương 3 , Phần 7-A , kết cấu và kích thước của cơ cấu th â n tàu phải th ỏ a mãn những y ê u cầu từ (1) đến (3) dưới đây : (1) Mô đun chống uốn của tiết d iện ngang thân tàu phải kh ô ng nh ỏ hơn trị số tính theo Chương 13 nhân với hệ số sau đây: 0,78 - Khi dùng thép có đ ộ bền cao A 32, D 32, E 32 hoặc F32 . 0,72 - Khi dùng thép có độ bền cao A 36, D 36, E 36 hoặc F36 . Phạm vi s ử dụng c ủ a thép có độ bề n cao phải được Đăng kiểm xem xét và quyết định trong t ừ ng trường hợp cụ thể. (2) Chiều dày tôn boong, tôn bao, m ô đun chống u ố n của các nẹp gia cường và kích thước cơ cấu không theo các yêu cầu ở -1 trên phải được Đăng kiểm xem xét và quyết định trong từng trường hợp cụ th ể . (3) Khi dùng thép có độ bền cao khác với loại thép nêu ở -2 , kích thước các cơ cấu thân tàu phải được xem xét đặc biệt trong từng trường hợp cụ thể. 3 . Nếu dùng thép không gỉ hoặc thép có l ớ p bọc không g ỉ qui đ ị nh ở Chương 3 , Phần 7-A , làm các cơ cấu chính thân tàu, thì việc dùng vật liệu và kích thước các cơ cấu thân tàu đó phải thỏa mãn những qui định sau: (1) Yêu cầu ở -2 được áp dụng nh ư ng hệ số k đ ư ợc lấy bằng trị số tính theo công thức sau (làm tròn đến 3 số thậ p phân) nh ư ng không nhỏ hơn 0,72 : Trong đó : - s y - Độ bề n chảy hoặc ứng suất thử c ủ a thép không g ỉ hoặc thép c ó l ớ p bọc không g ỉ , N /mm 2 . - f - Trị số tính theo công thức sau: f = 0,0025 (T - 60) + 1,0 Với T là nhiệt độ lớn nhất của hàng hóa tiếp xúc với vật liệu thân tàu, tính b ằ ng ° C . Nếu T <> C thì lấy b ằ ng 60° C , nếu T > 100° C thì Đăng kiểm phải xem xét đặc biệt. (2) Nếu dùng vật liệu có tính chống ă n mòn hữu hiệu đối với loại hàng hóa dự định chuyên ch ở thì Đăng kiểm có th ể xem xét để giảm qui cách các cơ c ấ u tương ứng một cách thích hợp. 4 . Nếu d ùng vật liệu không phải là thép để làm các c ơ cấu chính thân tàu, th ì vi ệ c dùng vật li ệ u đó và kích thư ớc các cơ cấu tương ứng phải được Đăng kiểm xem xét đ ặ c biệt. 5 . Nếu dùng vật liệu khác với loại vật liệu qui định ở Qui phạm này để làm các cơ cấu thân tàu, thì việc dùng v ậ t liệu đó và kích thước các cơ cấu tương ứng phải được Đăng kiểm xem xét đ ặ c biệt. 6 . Việc dùng vật liệu để làm các cơ cấu thân tàu của những tàu hoạt động ở vùng ven biển có thể được Đăng kiểm xem xét qui định trong từng trư ờn g hợp cụ thể. 1.1.8 . Kết cấu phòng c hố ng cháy K ế t cấu phòng chống cháy phải t hỏa m ã n các qui định ở TCVN 6 259 -5 :2003 - Phần 5 "Phòng, phát hiện và dập cháy" (sau đây gọi là Phần 5 ) . 1.1.9 . Phương tiện thoát nạn Phương tiện thoát nạn phải thỏa mãn các qui định ở Ph ầ n 5 . 1 . 1 .10 . Phương tiện kiểm tra Ở các khoang như khoang mũi, khoang đ u ô i, k ế t sâu, khoang cách li, khoang dầu hàng, khoang hàng có két h ô ng tương đối cao và các kh ô ng gian kín tương tự p hả i có các p h ương tiện đ ể tiếp cận đư ợc những nơi c ầ n th iết nh ư : dàn dáo, t hang tay, thang c ố đ ịnh ho ặ c các phương ti ệ n tương t ự đ ể kiểm t ra mức đ ộ an toàn b ê n trong thân tàu. Tuy nhiên, các phương ti ện này không b ắ t buộc phải bố trí ở khoang đuôi, k é t sâu kh ô ng dùng để chứa nhiên li ệ u hoặc d ầ u b ô i trơn. 1.1.11 . Sử dụng thép 1 . Thép dùng cho kế t cấu thân tàu phải là các cấp thép như qui đ ịnh ở Phần 7-A phù hợp với các yêu cầu ở B ả ng 2-A/ 1.1 và 2-A/1.2 . Theo các yêu cầu này cấp thép B , D hoặc E có thể thay thế cho A ; D hoặc E có thể thay thế cho B ; E có thể t hay thế cho D ; D 32 , E 32 hoặc F 32 có thể thay thế cho A 32 ; E 32 hoặc F 32 có thể t hay thế cho D 32 ; F 32 có thể thay thế cho E 32 ; D 36 , E 36 hoặc F 36 có thể thay chế cho A 36 ; E 36 hoặc F 36 có thể thay thế cho D 36 ; F 36 có thể thay thế cho E 36 . 2 . Ở đoạn 0,4 L giữa tàu, d ả i tôn đ ơn của mép mạn kề v ớ i boong t ính toán, dải tôn mép c ủ a boong tính toán, d ả i t ôn hông, d ả i tôn boong k ề với vách dọc và các cơ cấu làm bằng thép cấp E , E 32 và KE36 phải có chiều rộng ( b ) không nhỏ h ơn trị số tính theo công thức sau đ ây, lớn nhất là bằng 1800 mi-li-mét . Đ ố i với mép mạn lượn, chi ề u rộng c ủa dải tôn mép mạn phải thỏa mãn yêu cầu của Đăng kiểm. b = 5 L 1 + 800 ( mm ) Trong đó : L 1 : Chiều dài tàu qui đị nh ở 1.2.16 TCVN 6259 -1 :2003 - Phần 1-A " Qui định chung v ề hoạt động giám sát " (sau đây gọi là Phần 1-A ) hoặc 0,97 chiều dài tàu đo trên đường nước chở hàng thiết kế, l ấy giá trị nào nh ỏ hơn ( m ). 3 . Nếu dùng thép không g ỉ hoặc thép có lớp bọc không g ỉ qui định ở Chương 3 , Phần 7-A làm các cơ cấu t hân tàu, thì B ả ng 2- A / 1 . 1 và 2-A/1.2 phải đ ược áp dụng phù hợp với chiều dày c ủ a vật liệu cơ bản thay cho c hiề u dày c ủ a tấm. 4 . Có thể dùng thép cấp E , E32 , và E36 có chiều dày từ 50 đến 100 mi-li-mét để làm sống đuôi tàu. 5. Nếu dùng thép c ó chiều d ày lớn h ơn 50 mi-li - mét làm kế t cấu thân tàu, trừ sống đ uôi, ph ả i đ ược Đăng kiểm chấp thuận. 6 . Trường hợp dùng thép có đặc tính khác với qui định ở Bảng 2-A/1.1 và 2-A/1.2 thì vi ệ c sử dụng loại thép đó phải được Đ ăn g kiểm xem xét đặ c biệt tr ê n cơ sở đặc tính và qui cách c ủ a nó được trình duyệt. 1.1.12 . Qui định đ ặ c biệt đối với việc sử dụng thép 1 . Đối với những tàu được t hiế t kế trên cơ sở xác định nhiệt độ thiết k ế ( T D ) để hoạt đ ộng lâu dài ở vùng có nhiệt độ thấp (ví dụ: vùng Bắc cực hoặc Nam cực), thì việc dùng thép làm các cơ cấu thân tàu phải p hù hợp với nhiệt độ thiết kế, ngoài những qui định về s ử dụng thép ở Bảng 2-A/ 1.1 và 2-A/1.2 . 2 . Đối với những tàu chở hàng có nhiệt độ thấp (ví dụ: hàng đông lạnh), việc sử dụng loại thép làm các cơ c ấ u dọc thân tàu phải phù hợp với nhiệt độ thiết kế (T D ), trong trường hợp T D đ ược xác đ ịnh, ngoài những qui địn h v ề việc sử dụng thép ở Bảng 2-A/ 1.1 và 2-A/1.2 . 3 . Những tàu tu â n th ủ các qui định ở -1 và -2 được đăng ký v ớ i các ký hiệu thể hiện rõ vi ệ c tuân thủ này. 1.1.13 . Kích thước cơ cấu 1 . Kích thước c ủ a các cơ cấu ở đ oạn giữa, đ oạn mũi và đoạn đuôi tàu là kích thước áp dụng cho các cơ cấu ở các đoạn thân tàu qui đị nh t ư ơng ứng ở 1.2.23 và 1-2.24 Phần 1-A . 2 . Việc giảm kích thước c ủ a cơ cấu th â n tàu từ giữa tàu về mũi và đuôi phải cố g ắ ng thực hiện dần d ần. 3 . Nếu không có qui định nào khác, thì mô đun chống uốn theo yêu cầu của Qui phạm là c ủ a tiết diện cơ c ấ u thân tàu bao gồm cả mép kèm. Mép kèm được lấy rộng b ằ ng 0,1 l về mỗi bên c ủ a cơ cấu nhưng kh ô ng được lớn hơn một nửa kho ả ng cách các cơ c ấ u, l là chiều dài nhịp của cơ cấu lấy theo các qui định có liên quan. 4 . Khi tính toán Mô đun chống uốn tiết diện của các cơ dọc hoặc nẹp dọc, nếu các cơ cấu này được đ ỡ hữu hiệu phía trong nhịp l được nêu trong c ô ng thức, thì trị số Mô đun chống uốn có thể được giảm thích hợp. 5 . Nếu dùng thép dẹt , thép góc hoặc tấm bẻ mép để làm các xà, sườn, nẹp có mô đun chống uốn tiết diện đ ã được xác định theo qui phạm, thì chúng phải có chiều cao và chiều dày phù hợp với mô đun chống uốn tiết diện đã xác định đó. 6 . Đối với các cơ cấu như sống, đà ngang có d iện tích tiết diện bản mép được xác định, ch iề u rộng bản mép ( b ) phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau : ( mm ) Trong đó : A : Di ệ n tích tiết diện bản mép theo yêu cầu ( cm 2 ). t : Ch iề u dày bản thành ( mm ). 1.1.14 . Liên kết mút của các nẹp, sống và sườn 1 . Nếu mút của các sống được liên kết với vách, đáy trên , v.v..., thì các mối liên kết mút ấy c ủ a các sống phải được cân b ằ ng b ở i các cơ cấu đỡ hữu hiệu ở mặt bên kia của vách, đáy trên.v.v... 2 . Nếu kh ô ng có qui định nào khác, thì chi ề u d ài cạnh đứng c ủ a mã liên kết với sườn ho ặ c nẹp của vách hoặc két sâu.v.v..., phải không nhỏ hơn 1/8 c ủ a l theo các qui định có liên quan. 3 . Trường hợp nếu nẹp đỡ các dầm dọc xuyên qua các đà ngang đáy hoặc các sống ngang trong các két, thì li ê n kết c ủ a các nẹp với các dầm dọc phải có đủ độ bền m ỏ i để chịu đ ự ng được áp lực th ủ y động phát sinh tr ong két. Chiều dày của nẹp không được nhỏ hơn chiều dày tối thiểu qui định cho các đà ngang đáy hoặc các sống ngang (nếu đ ặ t nẹp) và chiều cao c ủ a nẹp kh ô ng được nh ỏ hơn chi ề u cao đà ngang đáy hoặc sống ngang đã trừ đi chiều cao của các dầm dọc, hoặc t ươn g đư ơ ng. 1.1.15 . M ã 1 . Kích thước c ủ a mã phải đ ược xác định tùy t huộc chiều dài cạnh liên kết dài hơn theo Bảng 2- A /1.3 . 2 . Chiều d ày của mã phải được t ă ng t hích đáng nếu chiều cao tiết diện hiệu dụng c ủ a mã nhỏ hơn 2/3 chiều cao tiế t diện của m ã theo yêu cầu. 3 . Nếu mã có lỗ khoét giảm trọng lượng thì khoảng cách từ mép lỗ khoét đến cạnh tự do của mã phải kh ô ng nhỏ hơn đường kính l ỗ khoét . 4 . Nếu chiều dài cạnh liên kết dài hơn của m ã lớn hơn 800 mi- l i-mét th ì cạnh tự do của mã phải được gia cường b ằ ng mép bẻ hoặc b ằ ng hình thức khác trừ khi mã đó là mã chống vận hoặc cơ cấu tương tự. B ả ng 2-A/ 1.1 Danh mục sử dụng thép đóng tàu thông thường Tên cơ cấu Vùng sử dụng Chiều dày tôn t ( mm ) t ≤ 15 15 <> t ≤ 20 20 <> t ≤ 25 25 <> t ≤ 30 30 <> t ≤ 40 40 <> t ≤ 5 0 Tấm m ạ n Tôn mép mạn kề boong tính t oán Phạm vi 0,4 L giữa tàu L 1 <> A B D E L 1 > 250 E Phạm vi 0,6 L giữa tàu ngoài vùng trên A B D E Ngoài vùng nêu trên A B D T ô n mạn ở phạm vi 0,4 L giữ a tàu Phạm vi 0,1 D trở xuống tính t ừ m ặ t dưới c ủ a boong tính t oán A B D E Ngoài vùng n ê u trên A B D D ả i t ô n hông Phạm vi 0 , 4 L giữa tàu L 1 > 250 D E Tàu c ó 150 <> L 1 ≤ 250, c ó kết cấ u đáy đôi hoặc đ áy đ ơn A B D E Tàu có L 1 ≤ 150 có kết cấu đáy đôi A B D E Phạm vi 0,6 L giữa tàu ngoài vùng trên L 1 > 250 D E L 1 ≤ 250 A B D E Ngoài vùng tr ên L 1 > 250 D L 1 ≤ 250 A B D Tôn đáy kể cả dải tôn giữa đáy Phạm vi 0 , 4 L giữa tàu A B D E Tấm boong Dải t ôn mép c ủ a boong tính toán Phạm v i 0,4 L giữa tàu L 1 ≤ 250 A B D E L 1 > 250 E Phạm vi 0,6 L giữa tàu ngoài vùng trên A B D E Ngoài vùng nêu trên A B D Dải tôn boong t ính toán k ề với vách dọc Phạm vi 0,4 L giữa tàu A B D E Phạm vi 0,6 L gi ữ a tàu ngoài vùng trên A B D E Ngoài vùng nêu t rên A B D Boong t ính toán khác với qui đị nh trên P h ạm vi 0,4 L giữa tàu A B D E Góc mi ệ ng khoang c ủ a boong tính toán Miệng khoang m ở rộng A B D E Khác v ớ i qui đị nh t rên trong phạm vi 0,4 L gi ữa tàu A B D E Boong lộ thiên Phạm vi 0,4 L giữa tàu A B D Tấm vách dọc Dải tôn t rên cùng c ủ a vách d ọ c k ề với boong tính toán trong phạm vi 0,4 L giữa tàu A B D E Dải tôn dư ớ i cùng c ủ a vách dọc kề với t ấ m đ ấ y t rong phạm vi 0,4 L giữa tàu A B D Các c ó c ấ u dọc Dải t ôn trê n cùng c ủ a vách nghi ê ng két đ ỉ nh mạn k ề với boong tính t oán t rong phạm vi 0,4 L giữa tàu A B D E Các cơ c ấ u dọc n ằ m phía tr ê n c ủ a boong tính toán kể c ả các mã và bản mép của cơ c ấ u dọc trong phạm vi 0,4 L giữa tàu A B D E Mi ệ ng hầm hàng T ấ m thành và bản mép c ủ a thành dọc miệng h ầ m kéo dài trên boong tính toán Cơ c ấ u dọc liên tục Ph ạ m vi 0,4 L giữa tàu D E Phạm vi 0,6 L giữa tàu, ngoài vùng tr ê n D E Ngoài c á c vùng nêu tr ê n D Cơ cấu dọc dài h ơn 0 , 15 L ngoài các cơ cấu trên Phạm vi 0 ,4 L giữa tàu A B D E Sống đu ô i Sống đuôi, giá bánh lái, giá chữ nh â n A B D E T ô n bánh lái A B D E T ô n bánh lái A B D E Các c ó cấu khác Các cơ cấu khác với các cơ cấu nêu tr ê n A Bảng 2-A/1.2 Danh mục sử dụng thép có độ bền cao Tên cơ cấu Vùng sử dụng Chiều d ày tôn t ( mm ) t ≤ 15 15 <> t ≤ 20 20 <> t ≤ 25 25 <> t ≤ 30 30 <> t ≤ 40 40 <> t ≤ 5 0 Tấm vỏ T ôn mép mạn kề boong tính toán Phạm vi 0,4L giữa tàu L 1 ≤ 250 AH DH EH L 1 > 250 EH Phạm vi 0,6 L giữa tàu ngoài vùng tr ê n AH DH EH Ngoài vùng n ê u trê n AH DH Tôn mạn ở phạm vi 0,4 L giữa tàu Phạm vi 0, 1 D trở xu ố ng tính t ừ mặ t dưới c ủ a boo ng tính toán AH DH EH Ngoài vùng nêu tr ê n AH DH D ải tô n hông Phạm vi 0,4 L giữa tàu Tàu có L 1 > 250 DH EH Tàu có 1 50 <> L 1 ≤ 2 5 0 có kết cấu đáy đ ô i ho ặ c đ áy đơn AH DH EH Tàu có L 1 ≤ 150 AH DH EH Phạm vi 0,6 L giữa tàu ngoài vùng n ê u trên Ngoài vùng nêu trên Tàu có L 1 > 250 DH EH Tàu có L 1 ≤ 250 A H DH EH Tàu có L 1 > 250 DH Tàu có L 1 ≤ 250 AH DH Tôn đáy kể c ả d ả i tôn giữa đáy Phạm vi 0,4 L giữa tàu AH DH EH Tấm boong Dài tôn mép c ủ a boong tí nh toán Phạm vi 0,4 L giữa tàu L 1 ≤ 250 AH DH EH L 1 > 250 EH Phạm vi 0,6 L giữa tàu ngoài vùng trên AH DH EH Ngoài vùng nêu tr ê n AH DH Dải t ô n boong tính toán liên kết với vách dọ c Phạm vi 0,4 L giữa tàu AH DH EH Phạm vi 0,6 L giữa tàu ngoài vùng nêu trên AH DH T ô n boong chịu lực khác với vùng tr ê n Góc miệng khoang ở boong tính toán Phạm vi 0,4 L giữa tàu AH DH EH Miệng khoang mở rộng AH DH EH Ngoài vùng nêu trên trong phạm vi 0,4 L giữa tàu AH DH EH Boong lộ thi ê n Phạm v i 0,4 L giữa tàu AH DH Tấm vách dọc D ả i tôn tr ê n cùng k ề với boong tính toán c ủ a vách dọc trong phạm vi 0,4 L giữa tàu AH DH EH D ả i t ôn dưới cùng k ề với đáy của vách d ọc trong phạm vi 0,4 L giữa tàu AH EH Các cơ cấu d ọ c D ả i t ô n trên cùng k ề với boong tính toán c ủ a vách nghiêng két đỉ nh mạn t rong phạm vi 0,4 L g iữa tàu AH DH EH Các cơ c ấ u dọc n ằ m phía trên c ủ a boong tính toán kể cả mã và bản mép cơ cấu d ọ c trong ph ạ m vi 0,4 L giữa tàu AH DH EH M iệ ng h ầ m hàng Tấm thành và bản mép c ủ a thành dọc miệng khoang hàng ở boong t ính toán Cơ cấu dọc liên t ụ c Phạm vi 0,4 L giữa tà u DH Phạm vi 0,6 L giữa tàu ngoài vù ng nêu trên DH EH Ngoài vùng nêu tr ên DH EH Cơ cấu dọc dài hơn 0,15 L , ngoài các cơ cấu tr ê n Phạm vi 0,4 L giữa tàu AH DH EH Sống đu ô i S ố ng đuô i, giá bánh lái , giá chữ nhân - AH DH EH Bánh lái Tôn bánh lái - AH DH EH Các cơ cấu khác Các cơ cấu khác còn l ại AH Chú thích: 1 . L 1 là chiều dài tàu được qui định ở 1.2.16 Phần 1-A ho ặ c 0,97 chi ề u dài tàu đo t rê n đường n ư ớc chở hàng thiết kế, lấy giá trị nào nh ỏ h ơn (m). 2 . Việc sử dụng thép làm tấm boong liên kết v ớ i các vách dọc c ủ a tàu có ch iề u r ộ ng xác định theo 2.1.4 ở Ph ầ n 1- A n ế u vư ợt quá 70 m , thì Đ ă ng kiểm phải xem xét đ ặ c bi ệt . 3 . Trong Bảng 2-A/1.1 và 2-A/1.2 , phần được gọi l à dải tôn hông là phần sau đây: (1) Nếu đ ường giới hạn t ấ m đáy không song song với đ ường tâm tàu trong vùng 0 , 6 L gi ữ a tàu, t hì phần này n ằ m trong vùng 0,6 L giữa tàu; (2) Nếu đường giới hạn t ấ m đáy kh ô ng song song v ớ i đư ờn g tâm tàu ngoài vùng 0,6 L giữa tàu, thì phần này nằm trong vùng tươn g ứng. 4 . Đối với bánh lái và tôn bao bánh lái, việc sử d ụ ng thép ở vùng chốt dưới của bánh lái kiểu D, E và ở vùng tr ê n cùng c ủ a bánh lái kiểu C q u i định ở Chương 25 phải được Đ ă ng kiểm xem xét đặc biệt. Bảng2-A/1.3 Mã (Đ ơ n vị: mm ) Chi ề u dài của cạnh li ê n kết dài hơn Chiều dày Chiều r ộ ng mép Ch iề u dài của cạnh liên kế t dài h ơ n Chiề u dày Chi ề u r ộ ng mép Mã ph ẳ ng Mã có mép Mã ph ẳ ng Mã có mép 150 6,5 - - 700 14,0 9,5 70 200 7 , 0 6,5 30 750 14,5 10,0 70 250 8 , 0 6,5 30 800 10,5 80 300 8 , 5 7,0 40 850 - 11,0 85 350 9 , 0 7,0 40 900 - 11,0 90 400 10 , 0 8,0 50 95 0 - 11,5 90 450 10 , 5 8,0 50 1 . 000 - 11,5 95 500 11,0 8,5 55 1 . 050 - 12,0 100 550 12,0 8,5 55 1 . 100 - 12,5 105 600 12 , 5 9,0 60 1 . 150 - 12,5 110 650 13,0 9,0 60 1.1.16 . Thay đ ổ i chiều dài nhịp ( l ) khi m ã dày h ơn Khi mã li ê n kết dày hơn bản thành của sống thì trị số l qui định ở Chương 6 và ở từ Ch ương 9 đ ến Chương 12 có thể được thay đổi phù hợp như sau : (1) Nếu diện tích tiết diện bản mép của mã l ớ n hơn một nửa d iện tích tiết diện bản mép c ủ a sống và bản mép của sống đ ược kéo tới vách, boong, đáy trên , v.v..., thì l có thể được đo đến điểm cách đ ỉ nh mã 0,15 mét vào phía trong của mã. (2) Khi diện tích tiết diện bản mép c ủ a mã nhỏ hơn 1/2 d iện tích tiết diện bản mép c ủ a sống và bản mép của sống được kéo t ớ i vách, boong, đáy trên , v.v..., thì l có thể được đo đến điểm mà tại đó tổng diện tích tiết diện ngang của mã kể cả bản mép, ngoài giới hạn của sống, b ằ ng diện tích tiết diện b ả n mép của s ố ng hoặc đến điểm cách đỉnh mã 0,15 mét vào phía trong m ã , lấy tr ị số nào lớn hơn. (3) Khi có gắn mã và bản mép c ủ a sống chạy dài theo cạnh tự do c ủ a mã cho đến vách, boong, đáy tr ê n,v.v … , kể cả khi cạnh tự do c ủ a mã được lượn tròn th ì l vẫn được đo đến đ ỉ nh mã. (4) Mã được xem là không có tác dụng ở phía ngoài điểm mà tại đó cạnh liên kết d ọc theo sống c ủ a mã b ằ ng 1,5 lần chiều dài cạnh liên kết c ủ a mã với vách, boong, đáy trên , v.v... (5) Không được giảm l ở mỗi đầu đ i một lượng l ớ n hơn 1/4 chiều dài toàn bộ c ủ a sống kể cả liên kết ở hai đ ầu. 1.1.17 . Chất lượng sản phẩm 1. Chất lượng sản phẩm phải đạt mức cao nhất. Trong quá trình đóng tàu, cơ sở đóng tàu phải tiến hành kiểm tra và giám sát t ỉ m ỉ tất c ả các công việc trong nhà x ưở ng và ở ngoài tri ề n đà. 2. Liên kết của tất cả các bộ ph ậ n kết cấu t hân tàu phải chắc ch ắ n và hoàn hảo. 3. Mép tôn phải chính xác và hoà n hảo. 4. Góc lư ợ n phía trong c ủ a mép bẻ phải không nhỏ h ơn hai lần nh ư ng không lớn hơn ba lần chi ề u dày tấm tôn. 5. Nếu cơ cấu thường đi xuyên qua vách hoặc boong kín nước, thì vách và boong ấy phải có cấu tạo kín nước, kh ô ng được dùng gỗ hoặc xi măng để làm kín. 6. Chi tiết về mối hàn và chất lượng mối hàn phải th ỏ a mãn các qui định ở Phần 6 . 1.1.18 . Lên đà Tất cả các tàu đóng theo Qui phạm này sau 6 tháng mà chưa xuất xư ở ng nên được đ ưa lên đà để kiểm tra. 1.1.19 . Thiết bị C ộ t cẩu, d â y chằng, thiết bị nâng hàng, thiết bị chằng buộc và thiết bị neo và các tr ang bị, dụng cụ khác nếu kh ô ng đ ư ợ c qui định ở Phần này thì phải có b ố trí và kết cấu tươ ng ứng phù hợp với mục đích sử dụng và việc kiểm tra phải được tiến hành theo yêu cầu của Đ ă ng kiểm viên khi xét thấy cần thiết. 1.1.20 . Ch ở dầu ho ặ c c h ất l ỏ ng d ễ cháy khác 1. Những yêu cầu đối với kết cấu thân tàu và trang thiết bị của tàu chở dầu đốt ở Phần này chỉ áp dụng cho trường hợp chở dầu đ ố t có nhiệ t độ b ắ t cháy lớn hơn 6 0° C (thử trong cốc kín). 2. K ế t cấu thân tàu và tr ang thiết bị c ủ a tàu ch ở dầu đốt có nhiệt đ ộ bắt cháy bằng và nhỏ hơn 60° C (th ử trong cốc kín) phải thỏa mãn những y ê u cầu ở Phần này ho ặ c phải áp dụng những qui định riêng. 3. Kết cấu và bố trí của két sâu dùng để ch ở dầu hàng phải th ỏ a mãn các qui định ở Chương 27 . 4. Kh ô ng được ch ở dầu hoặc các chất lỏng dễ cháy khác ở các két n ằ m phía t rư ớc vách ch ố ng va. 1.1.21 . Bi ệ n pháp k iểm soát ăn mòn 1. Nếu áp dụng biện pháp kiểm soát ăn mòn đã được duyệt cho các két, thì kích thước các cơ cấu của két theo qui định có thể được giảm đi khi được Đ ă ng kiểm chấp thuận. 2. Đối với các tàu có kích thước cơ cấu được giảm theo -1 trên, ký hiệu cấp t àu sẽ có th ê m dấu hiệu " C o C ". 1.1.22 . Tính toán trực tiếp 1. Khi được Đăng kiểm chấp thuận có thể áp dụng phương pháp tính toán trực tiếp để xác định kích thước của cơ cấu ch í nh. Trong trường hợp này phải tr ì nh các tài liệu dùng cho tính toán để Đăng kiểm xem xét. 2. Nếu Đ ă ng kiểm thấy cần thiết phải đưa vào tính toán kiểu và kích cỡ của tàu, thì kích thước của các cơ cấu chính phải được xác định b ằ ng phân tích độ bền trực tiếp. 1.1.23 . Các chi tiết kết cấu 1. Phải cố gắng tránh sự gián đoạn và sự thay đổi đột ngột của tiết diện cơ cấu. 2. Góc của tất cả các l ỗ khoét phải được lượn đều. 3. Khi cơ c ấ u cứng, chẳng hạn mã, có diện tích tiết diện nh ỏ đ ược hàn với tôn tương đ ố i m ỏ ng thì ít nhất hai đ ầu c ủ a cơ cấu đó phải được hàn trực tiếp lên cơ cấu cứng khác. 4. Khi Đ ă ng kiểm thấy cần thiết, phải tiến hành đánh giá độ bền m ỏi đối với các chi tiế t kết cấu, như liên kết c ủ a các cơ cấu dọc t r ong phạm vi từ vách trư ớ c buồng máy đến vách chống va, xuyên qua các cơ cấu ngang thông thường, các vách ngang, các đà ngang, các thành phần sống liên kết với tôn mạn ho ặ c vách và các cơ cấu kh ô ng liên tục v . v . . . nếu có th ể th ấ y trước là sẽ bị tập trung ứng suất. 5. Khi việc đánh giá độ bền m ỏ i theo qui định -4 được y ê u cầu, thì phải trình các tài liệu liên quan đến việc đánh giá cho Đăng kiểm xem xét. 1.2 . Hàn 1.2.1. Phạm vi áp dụng Đ ư ờng hàn dùng trong kết cấu th â n tàu và các thiết bị quan trọng phải phù hợp v ớ i các yêu c ầ u ở TCVN 6259-6:2003 -Phần 6 " Hàn " (sau đ ây gọi là Phần 6 )và những yêu cầu ở 1.2 của Phần này. 1.2.2. Bố trí 1. Phải đặc biệt quan tâm tới việc b ố trí các cơ c ấ u thân tàu đ ể sao cho có thể tiến hành hàn một cách thuận tiện. 2. Đường hàn phải được b ố trí xa những nơi có thể có tập trung ứng suất lớn. 1.2.3. Chi tiết mối hàn 1. Chi tiết v ề mối hàn giáp mép và mối hàn ch ồ ng mép phải phù hợp với những yêu cầu ở Chương 2 , Phần 6 . Chi ề u rộng phần chồng c ủ a mối hàn chồng m ép hoặc chồng mép dích dắc (nếu chúng chịu uốn tương đương) phải t hỏa mãn các tiêu chuẩn sau: (1) Chiều rộng phần chồng ( b c ) của mối hàn chồng mép không nhỏ hơn trị số xác định theo c ô ng thức sau đây , nhưng không cần vượt quá 50 mm : b c = 2t + 25 ( mm ). (2) Chi ề u rộng phần chồng ( b c ) của mối hàn chồng mép dích d ắ c không nhỏ hơn trị số xác đ ịn h t heo c ô ng thức sau đ â y, nhưng không cần vượt quá 40 m m : b c = t + 25 ( m m ). Trong đó : t là chiều dày của tấm mỏng hơn, m m . 2. Đối với mối hàn giáp mép c ủ a các tấm có chiều dày ch ênh nhau lớn h ơn 4 mi- l i-mét , mép của tấm dày hơn nói chung phải được vát đi không quá 1/3 chiều dày. 3. S ố hiệu và qui cách c ủ a mối hàn góc phải phù hợp với các yêu cầu ở Bảng 2- A/ 1.4 và việc áp dụng mối hàn góc vào cơ cấu thân tàu phải theo yêu cầu ở Bảng 2-A/1.5 . Ở các tàu dầu, kiểu và kích thước c ủ a mối hàn phải theo y ê u cầu ở B ả ng 2-A/27.20 . 4. Đường hàn lỗ (hàn cấy) phải có hình dạng thích hợp để có thể hàn ngấu xuống toàn bộ mép dư ớ i của đáy lỗ . Kích thước m ố i hàn góc của đ ường hàn lỗ phải là F1 như yêu cầu ở Bảng 2-A/1.4 và khoảng cách các l ỗ hàn phải lấy theo yêu cầu của Đăng kiểm. Bảng 2-A/1.4 Số hiệu và qu i cách của mối hàn góc (Đơn vị: mm ) Số hiệu mối Chiều dày cơ cấu Hàn chồng mép Hàn chữ T Chiều dài mối hàn và bước hàn Đường hàn liên tục Đường hàn gián đoạn Chiều rộng mối hàn f Chiều rộng mối hàn f Chiều dài mối hàn w Bước hàn p F1 F2 F3 F4 5 trở xuống 3 3 3 60 150 250 6 4 4 75 200 350 7 5 4 5 8 9 6 6 10 11 12 7 5 7 13 14 15 8 6 8 16 17 18 9 7 9 19 20 21 22 10 10 23 24 25 Từ 26 đến 40 11 8 11 Chú thích : (1) N ế u là m ố i nối c ủ a xà boong, sườn, nẹp và sống với tôn boong, tôn đáy trên, tôn vách, tôn bao hoặc bản mép, thì chi ề u rộng mối hàn góc " f " của mối nối dạng chữ T phải xác định theo chi ề u dày bản thành c ủ a cơ cấu. Đối với các mối n ối khác " f " đ ược xác định theo ch iề u dày của tấm mỏng hơn. (2) Đ ố i v ớ i mối hàn ch ồ ng mép, chiều rộng m ố i hàn số hiệu F 1 được xác định theo chiều d ày của tấm m ỏ ng hơn. (3) Chiều cao của mối hàn góc phải bằng 0,7 f . (4) Nói chung, chiều rộng mối hàn s ố hi ệ u F 2 phải là kích t hước tối t hi ể u của mối hàn góc. (5) Các đoạn hàn gián đoạn phải đ ược đặt lệch nhau và tại các mút, w phải được đ ặ t ở cả hai b ê n của mối n ố i. (6) Sai lệch kích thước m ối hàn cho phép là 10% so với qui định. STT Cơ cấu Vùng sử dụng Số hiệu m ố i hàn 1 Bánh lái Xư ơn g bánh lái Với t ô n bánh lái F 3 2 Với xương đ ứ ng tạo t hành cốt bánh lái F 1 3 Với các xương bánh lái (trừ các cơ cấu tr ê n) F 2 4 Đáy đơn Đ à ngang tấm Với tô n bao Ở vùng đ áy gia cường mũi tàu, khoang đ uôi và két sâu F 3 5 Các vùng khác F 4 6 Với bản mép Ở vùng đáy gia cường mũi tàu và bu ồ ng máy chính F 3 7 Các vùng khác F 4 8 Với b ả n thành và bản mép của sốn g chí nh đáy F 1 9 S ố ng chính đáy Sống đ áy Với tôn giữa đáy Ở vùng đáy g ia cư ờn g mũi tàu F 2 10 Các vùng khác F 3 11 Với bản mép F 3 12 Với đ à ngang tấm F 2 13 Sống phụ đáy Sống đáy Với t ôn bao Ở vùn g đá y gia cườn g mũi tàu F 3 14 Các vùng khác F 4 15 Với bản mép Ở vù ng buồng máy chính F 3 16 Các vùng khác F 4 17 Với đà ngang tấm F 3 18 Đáy đôi kết cấu theo h ệ thố n g ngang Đ à ngang đặc Với tôn bao Ở vùng đáy gia cường mũi tàu F 3 19 Các vùng khác F 4 20 Với tôn đ á y trên Thành bệ máy chính và bệ ổ chặn F 2 21 Ở vùng đáy gia cường mũi tàu, bu ồ ng máy chính (trừ các vùng nêu trên ) F 3 22 Các vùng khác F 4 23 Với các s ố ng dưới đáy trên phía dưới bệ máy chính F 1 24 Với sống chính đáy Ở vùng đáy gia cường mũi tàu, bu ồ ng máy chính (trừ các vùn g tr ê n ) F 2 25 Các vùng khác F 3 26 Với sống h ô ng F 2 27 Đ à ngang kín nước ho ặ c kín dầu Với c á c c ơ c ấ u xung quanh F 1 28 Nẹp gia cường đ à ngang tấm Với đà ngang kín nước v à kín d ầu F 3 29 Với các đ à ngang khác F 4 30 Đáy đ ô i k ế t cấu theo h ệ t hống ngang Đà ngang h ở Dầm ngang đáy dưới Với tôn bao F 4 31 Dầm ngang đáy trên Với t ô n đáy trê n F 4 32 Mã Với sống chính đáy F 3 33 Với sốn g hông F 2 34 Thanh chống Với sốn g ph ụ đáy F 4 35 Sống chính đáy Với dải tôn gi ữa đáy Vùng kín nước và kín dầu F 1 36 Các vùng khác F 3 37 Với t ô n đáy V ùng kín nư ớ c và kín dầu F 1 38 Vùng dưới b ệ máy chính hoặc ổ ch ặ n F 2 39 Các vùng khác F 3 40 Sống phụ đáy ( gián đoạn) Với tôn bao Vùng đáy g ia cường phía mũi F 3 41 Các vùng khác F 4 42 Với tôn đáy trê n Vùng bu ồ ng máy F 3 43 Các vùng khác F 4 44 Với đà ngang đặc Vùng đáy gia cường phía mũi và bu ồ ng máy chính F 3 45 Các vùng khác F 4 46 Sống phụ b ệ máy chính Với tôn đáy trên F 2 47 Với tôn bao F 4 48 Sống hông Với tôn bao ho ặ c t ấ m ốp góc F 1 49 Mã hông Với sống h ông F 1 50 Với t ấ m ố p góc F 2 51 Nẹp gia cường tôn bao Mối hàn nối v ớ i tôn bao lấy như đối với sườn d ọ c m ạ n 52 Nửa sống phụ đáy Mối hàn n ố i với tôn bao và đà ngang đặc lấy như đối với sốn g ph ụ 53 Đáy đ ô i kết cấu theo hệ thống d ọ c Dầm d ọ c Với tôn bao ở vùng đáy gia cường phía mũi F 3 54 Với tôn bao (ngoài vùng trên) hoặc tôn đáy trên F 4 55 Đà ngang đ ặc Với t ôn bao và tôn đáy trên Tại mút của đà ngang, đ oạn dài b ằ ng hai khoảng sườn F 2 56 Các vù ng khác F 3 57 Với sống chính đáy F 2 58 Mã ở sống chính Với sống chính, tôn bao và tôn đáy trên F 3 59 Mã c ủ a s ố ng h ô ng tron g đáy đôi Với sống hông F 2 60 Với tôn bao và t ô n đáy tr ên F 3 61 Nẹp gia cư ờn g sống phụ Với sống ph ụ F 4 62 Sườn Với tôn bao Khoang đuôi, vùng 0,125 L kể từ mũi và trong két s âu F 3 63 Các vùng khác F 4 64 S ườn bằng t hép ghép Bản thành c ủ a sư ờ n Với tôn bao hoặc bản mép Ở vùng 0,125 L kể từ mũi và trong két sâu F 2 65 Các vùng khác F 3 66 Boong Dải tôn mép boong Với t ôn m ạ n Ở boong tính t oán F 1 67 Các boong khác F 2 68 Xà boong Với tôn boong Trong các két F 3 69 Các vùng khác F 4 70 Xà boong bằng t hép ghép Bản thành Với tôn boong hoặc bản mép Trong các két F 2 71 Các vùng khác F 3 72 C ộ t chống Cột chống Đ ỉ nh c ột và chân c ột F 1 73 Các mối hàn c ủ a cột ghép F 3 74 Miệng khoang Thành miệng khoang Với tôn boong (trừ các vùng nêu ở dòng dưới) F 2 75 Góc mi ệ ng khoang ở boong tính toán F 1 76 Xà tháo l ắ p Các mối hàn ghép các chi tiết F3 77 Vách Nẹp vách Với tôn vách Từ đ ỉ nh dưới c ủ a mã nối nẹp với sống boong trở lên F 1 78 Ở vách két sâu F 3 79 Các vùng khác F 4 80 Tôn vách Với vành biên Vách kín nước và vách kín dầu F 1 81 Các vùng khác F 3 82 Bệ máy Thành bệ ho ặ c mã Với bản mép Bệ máy chính, bệ ổ ch ặ n, b ệ n ồ i hơi, bệ máy phát chính F 1 83 Với tôn đáy trên ho ặ c tôn bao B ệ máy chính và bệ ổ ch ặ n F 2 84 Với bản thành s ống đáy Bệ máy chính hoặc bộ ổ ch ặ n F 1 85 X à boong kh ỏ e , sườn kh ỏ e sống mạn , sống boong và s ố ng vách Bản thành hoặc tấm sống Với t ôn bao, t ô n boong ho ặ c tôn vách Trong các két, sườn khỏe ở 0,125 L kể từ m ũi và sốn g m ạ n F 2 86 Các vùng khác F 3 87 M ối hàn ở mút của cơ cấu kh ỏ e và tấm sống với tôn bao, tôn boong, tôn đáy trên ho ặ c tôn vách F 1 88 Với bản mép hoặc bản thành c ủ a c ơ cấu khỏe Trong các két, sườn kh ỏ e ở vùng 0,125 L k ể từ mũi và sống mạn F 2 89 Xà boong khỏe, sườn kh ỏ e, sống mạn, s ố ng boong và sống vách Bản thành hoặc tấm s ố ng Với bản thành ho ặ c bản mép của cơ cấu khỏe Các vùng khác Khi diện tích tiết diện b ả n mép lớn hơn 65 cm 2 F 2 90 Khi diện tích tiế t diện bản mép kh ô ng lớn hơn 65 cm 2 F 3 91 Mã chống v ặ n tr ê n bản thành hoặc t ấm sống Với các c ơ c ấ u xung quanh F 3 92 Các phần khoét c ủ a bản thành ho ặ c t ấm sống Với bản thành c ủ a sườn, xà boong, ho ặc nẹp F 2 93 M ã mút của cơ cấu Tại mối n ố i c ủ a cơ cấu với m ã (Trừ các vùng đã n ê u ở tr ê n ) F 1 Chú thích : (1) Nếu các cơ c ấ u gia cường dọc được n ố i với nhau bằng mối hàn góc thì chi ề u rộng mối hàn ph ả i phù hợp với B ả ng 2-A/1.4 và Bảng này, trừ t rườn g hợp tổng diện tích tiết diện c ủ a các mối hàn lớn hơn diện tích tiết d iện nh ỏ nh ấ t c ủ a các cơ cấu. (2) Nếu đ ầu mút c ủ a các cơ cấu như sườn, xà boong và nẹp gia cư ờn g được hàn tr ự c tiếp với tôn boong, tôn bao, tôn đáy trên ho ặ c tôn vách thì chiều rộng mối hàn phải không nhỏ hơn 0,7 lần ch iề u dày bản thành c ơ cấu. (3) Nếu xà boong, sườn, nẹp và sống được hàn với t ô n boong, tôn bao, tôn đáy tr ê n bằng mối hàn gián đoạn thì mối hàn phải liên t ụ c ở các đoạn như m ô t ả ở Hình 2-A/1.1 (a). N ế u cơ cấu được đ ặ t đ ố i diện v ớ i m ã như mô t ả ở Hình 2-A / 1.1 (b) ho ặ c (c) thì tại mút của cơ c ấ u hoặ c đ ỉ nh mã, mối hàn phải liê n tục tr ê n đoạn dài thích hợp. Mối hàn có thể được lấy nh ư ở Hình 2-A/1.1 (d) nếu toàn b ộ ch iề u dài mối nối được hàn li ê n tục một lớp mỏng có tác dụng tương đương với mối hàn F 2. (4) N ế u bản mép ho ặ c tôn đáy trên bao gồm cả t ấ m mặt c ủ a bệ máy hoặc các bệ quan trọ ng khác, thì số hi ệ u c ủ a m ối hàn phải thỏ a mãn yêu cầu đối v ớ i bệ máy. (5) Đối với các mối nối ch ư a được đề cập ở phần đáy đ ô i kết cấu theo h ệ thống dọc, phải áp dụng những yêu cầu như đ ối với kết cấu t heo h ệ thống ngang. (a) (b) (c) (d) Hình 2-A/ 1 . 1 Phần liên tục của đường hàn CHƯƠNG 2 SỐNG MŨI VÀ SÓNG ĐUÔI | 2.1. 1. Sống mũi tấm 1. Chiều dày ( t ) của sống m ũi dạng tấm tại vị trí đường nư ớ c ch ở hàng thiết kế lớn nhất phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau : ( mm ) Ở phía trên và phía dưới của đường tải trọng thiết kế lớn nh ất , chi ề u dày của s ố ng mũi t ấ m có thể giảm dần về phía mép tr ê n c ủ a tấm sống mũi và tôn giữa đáy. Tại mép tr ên chiều dày sống mũi tấm có thể lấy b ằ ng chiều dày tôn mạn (ở phần m ũi ), tại mép dưới chiều dày sống mũi tấm phải bằng chiều dày tôn giữa đáy. 2. Sống mũi tấm phải được gia cường b ằ ng các mã ngang đặt cách nhau không xa quá 1 mé t . Nếu bán kính cong ở mép trước c ủ a s ố ng mũi lớn, thì phải có biện pháp gia cường thích đáng bằng cách đ ặt nẹp gia cường dọc tâm hoặc b ằ ng cách t ă ng chi ề u dày của tấm sống mũi so với quy định ở -1 , hoặc bằng biện pháp thích hợp khác. 2.2. Sống đu ô i 2.2.1. Phạm vi áp dụng Nh ữ ng yêu cầu ở mục 2.2 này ch ỉ áp dụng cho những sống đuôi không có trụ bánh lái. 2.2.2. Trụ chân vịt 1. Trụ chân vịt c ủ a sống đuôi b ằ ng thép đúc và sống đuôi dạng t ấ m phải có hình dạng thích hợp với dòng chảy phía sau thân tàu. Kích thước của t rụ chân vịt phải t ương đương với tiêu chuẩn cho ở các công thức và hình vẽ ở Hình 2.A/2.1 . Chiều rộng và chiều dày của trụ chân vịt ở phía dưới của u đỡ t rục chân vịt phải được t ă ng dần để có độ bền và độ cứng tương xứng với ky sống đuôi. 2. Chiều dày thành u đỡ trục chân vịt phải không nhỏ hơn trị s ố tính theo công thức sau : 0,9 L + 10 ( mm ) 3. Trụ ch â n v ịt của sống đu ô i b ằ ng thép đúc và sống đuôi dạng t ấ m phải có các m ã ngang đ ặ t theo khoảng cách thích hợp. Nếu bán kính cong ở mép sau ở sống đu ô i lớn phải có nẹp gia cường ở dọc tâm. W : 2,2 L + 88 ( mm ) T : 0,18 L + 15 ( mm ) R : 0,40 L + 16 ( mm ) Trụ chân vịt của sống đuôi bằng thép đúc W : 2,5 L + 100 ( mm ) T : 2,2 + 5,0 ( mm ) R : 0,40 L + 16 ( mm ) Trụ chân vịt của sống đuôi bằng thép tấm Hình 2-A/2.1 Tiêu chuẩn kích thước của trụ chân v ị t 4. Đ ối với các tàu có tốc độ tương đối so với c hiề u dài lớn và các tàu thiết kế riêng đ ể kéo, kích thước các bộ ph ậ n của trụ ch â n vịt phải đư ợc tăng thích đáng. 2.2.3. Ky sống đuôi 1. Kích thước từng tiết d iện ngang của k y (Xem Hình 2-A/2.2 ) phải được xác định theo các công thức ở từ ( 1 ) đến (4) sau đ ây . M ô men uốn và lực cắt phát sinh ở ky tính theo lực tác d ụng lên bánh lái lấy theo quy định ở 25.2 . (1) M ô đun chống uốn Z z c ủ a tiết diện x lấy đối với trục thẳng đ ứng Z-Z phải không nhỏ hơn : ( cm 3 ) Trong đó: M : Mô men uốn tại tiết d iện x đang xét, xác định theo công thức sau : M = Bx ( Nm ) ( M max = B l , với I là khoảng cách ( m ) tính từ điểm giữa c ủ a gối đỡ trục đến điểm c ố định ky sống đuôi, xem Hình 2-A/ 2.2 ) B : Phản l ực gối đ ỡ trục lái ( N ) lấy như ở 2-A/25.1.4-1 . x : Khoảng cách từ điểm giữa của gối đỡ trục đến tiết di ệ n đ ang xét ( m ), xem Hình 2-A/2.2 . K : Hệ số vật liệu làm ky lấ y theo qui định ở 2-A/25.1.1-2 . Hình 2-A/ 2.2 Ky sống đuôi (2) Mô đun ch ố ng u ố n Z y đ ối với trục n ằ m ngang Y - Y phải không nhỏ hơn : Z y = 0,5 Z z ( cm 3 ) Trong đ ó: Z z : Được xác định như ở (1). (3) Diện tích tiết diện tổng cộng A s của các chi tiết theo hướng Y-Y phải không nh ỏ hơn : ( mm 2 ) Trong đó: B và K : Lấy như ở (1) (4) Tại tiết diện bất kỳ trong phạm vi chiều dài l , ứng suất tương đương phải không l ớ n hơn 1 15/ K ( N/mm 2 ). Ứn g suất tương đư ơ ng s e , được tính theo công thức sau : ( N/mm 2 ) Ứ ng suất uốn và ứng suất cắt xuất hiện trên ky được xác định theo các công thức tương ứng sau : Ứ ng suất uốn : ( N/mm 2 ) Ứ ng suất cắt: ( N/mm 2 ) Trong đó: Z z , A s , M , và B : Như qui định ở từ ( 1 ) đến (3). 2. Chi ề u dày của các t ấ m thép tạo thành phần chính của ky sống đuô i c ủ a sống đuôi dạng thép tấm phải không nh ỏ hơn chiều dày c ủ a thép tấm tạo lên phần chính của trụ chân vịt. Các gân ngang c ủ a ky s ố ng đuôi phải được bố trí ở dưới trụ chân vịt, dưới các t ấ m mã và ở các vị trí thích h ợ p khác. 2.2.4. Gót ky Gót ky c ủ a sống đuôi phải có chiều dài ít nh ấ t bằng 3 lần khoảng cách sườn ở vùng đó và phải được liên kết ch ắ c ch ắ n với tôn gi ữ a đáy. 2.2.5. Giá bánh lái 1. Kích thước các tiết diện ngang tương ứng ở Hình 2-A/2.3 phải được xác định theo các công t hức từ (1) đến (3) dưới đ â y. M ô men uốn, lực cắt và mô men xo ắ n phát sinh tr ê n giá bánh lái được tính theo lực tác dụng lên bánh lái qui định ở 25.1.2 . (1) Mô đun chống uốn Z x của tiết diện đối với trục n ằ m n gang X-X phải không nh ỏ hơn : ( cm 3 ) Trong đ ó: M : Mô men uốn tại tiết diện đang xét tính theo công thức sau (xem Hình 2-A / 23 ). M = Bz ( M max = B d ) ( Nm ) B : Phản lực gối đ ỡ ( N ) lấy như ở 25.1.4-1 . z : Khoảng cách từ điểm giữa c ủ a chi ề u dài gối đỡ đ ến tiết diện đang xét, lấy như ở Hình 2-A/2.3 . K : Hệ số vật l iệu làm giá bánh lái lấy theo qui định ở 25.1.1-2 . (2) Diện tích tiết diện tổng cộng A h c ủ a các chi tiết theo hướng Y-Y phải không nhỏ hơn : ( mm 2 ) Trong đó: K : Hệ số vật liệu c ủ a vật liệu làm giá bánh lái, xác định theo 2-A/ 25.1.1-2 . (3) Tại b ấ t kỳ tiết diện nào trong phạm vi chiều cao d , ứng suất tương đương phải không được lớn hơn 120/ K ( N / mm 2 ). Ứ ng suất tương đương s e phải được xác đ ịnh theo công thức sau : ( N / mm 2 ). Các ứng suất uốn, c ắ t và xo ắ n xuất hiện trên giá bánh lái ph ả i được xác đ ịnh tương ứ ng theo các c ô ng thức sau: Ứng suất uốn ( N / mm 2 ) Ứng suất cắt: ( N / mm 2 ) Ứng suất xoắn: ( N / mm 2 ) Trong đó: T h : Mô men xo ắ n tại tiết diện đang xét, tính theo công thức sau : T h = Bc ( z ) (Xem Hình 2-A/ 2.3 ) ( Nm ) A t : Diện tích tiết diện ngang c ủ a giá bánh lái ( mm 2 ). t h : Chiều dày tôn giá bánh lái ( mm ). M , Z x , B v à K : Như qui đ ịnh ở ( 1 ). A h : Như qui định ở (2). 2. Tính li ê n tục của kết cấu tại mối nối giữa giá bánh lái và thân tàu phải đ ược quan tâm đặc biệt. 3. Nếu mối nối giữa giá bánh lái và cơ cấu thân tàu được lượn dần vào t ô n bao thì khả năng chịu uốn c ủ a tôn giá bánh lái và ứ ng suất t rong các mã gia cường ngang phải đ ược quan tâm đặc bi ệ t. 2.2.6. Liên kết của sống đu ô i với đà ngang tấm Sống đuôi phải đ ược kéo từ trục chân vịt lên phía trên và hàn chắc chắn với đà ngang vòm đuôi có ch iề u d ày không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau : 0,035 L + 8,5 ( mm ) 2.2.7. Ổ đỡ chốt bánh lái 1. Chi ề u dài c ủ a t hành ổ đỡ chốt bánh lái phải không nhỏ hơn chiều dài c ủ a bạc đỡ chốt bánh lái. 2. Chiều dày c ủ a thành ổ đỡ chốt bánh l ái phải không nh ỏ hơn 0,25 d p o . Tuy vậy, đ ố i với các tàu được qui định ở 25.1.1 - 3 , chiều dày của thành ổ đỡ chốt bánh lái phải được t ă ng thích đáng. Trong đó: d p o : Đường kính thực c ủ a ch ố t đo ở mặt ngoài của ống lót, mm . Hình 2-A/2.3 Giá bánh lái CHƯƠNG 3 ĐÁY ĐƠN 3.1. Qui định chung 1. Những y ê u cầu c ủ a Chương này được áp dụng cho kết cấu của các tàu mà đáy đôi bị khuyết từng phần hoặc toàn bộ phù hợp với yêu cầu ở 4.1.1-2 hoặc -3 . 2. Kết cấu đáy ở khoang mũi và khoang đuôi phải thỏa mãn những yêu cầu ở 7 . 2 và 7.3 . 3.2. Sống chính 3.2.1. Bố trí và kích thước Các tàu đáy đơn phải có sống chính g ồ m một bản t hành và một b ả n mép. S ố ng chính phải đ ược kéo càng dài v ề phía mũi tàu và đ uôi tàu càng t ốt . 3.2.2. Bản thành 1. Chiều d ày b ả n thành ( t ) của s ố ng chính phải không nhỏ hơn trị số tí nh theo công thức sau đây. Ra ngoài đoạn gi ữ a tàu chi ề u dày đó có thể được giảm dần và ở các đoạn mũi t à u và đuôi tàu chi ề u dày đó có thể còn b ằ ng 0,85 chiều dày ở đoạn giữa tàu. t = 0,065 L + 5,2 ( mm ) 2. B ả n thành phải được đ ưa lên đến đ ỉ nh của đà ngang đ áy. 3.2.3. Bản mép 1. Chi ề u dày của bản mép nêu ở 3.2.1 phải không nh ỏ hơn chiều dày yêu c ầ u của b ả n thành liê n tục ở đoạn giữa tàu. Bản mép phải được kéo dài từ vách mũi đến vách đuôi. 2. Chiều rộng của b ả n mép ( b ) đ ặ t lên bản thành phải k hô ng nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây : b = 16,6 L - 200 ( mm ) Ra ngoài đoạn giữa tàu chiều rộng đ ó có thể đ ược giảm dần và ở các đ oạn mũi tàu và đuôi tàu chiều rộng đó có thể còn bằng 0 , 8 ch iề u rộng yêu cầu tính theo c ô ng thức trên. 3.2.4. Sống chính trong buồng nồi hơi Trong bu ồ ng nồi hơi chi ề u dày c ủ a các thành phần kết cấu của s ố ng chính phải được t ăng 1,5 mi-li-mé t so v ớ i chiều dày yêu cầu ở 3.2 . 3.3. Sống phụ 3.3.1. Bố trí 1. Trong vùng từ sống chính đ ế n mép dưới c ủ a cung hông, các sống phụ phải đ ược đặt sao cho khoảng cách c ủ a chúng không lớn hơn 2,15 mét . 2. Trong đoạn 0 , 4 L giữa tàu, ở vùng giữa sống chính và sống phụ, giữa các sống phụ, giữa các sống phụ và mép dưới của cung hông, ít nhất phải có một hàng nẹp gia cường đáy có kích th ư ớc thích hợp. 3. Ở đoạn từ vách mũi đến 0,05 L , sau đoạn đáy gia cường mũi tàu quy định ở 4.8.2 , khoảng cách các sống phụ phải không lớn hơn 0,9 mét . 3.3.2. Kết cấu Sống phụ phải g ồ m có một bản thành và một bản mép và phải được kéo càng dài về phía mũi tàu và đuôi tàu càng tốt. 3.3.3. Bản mép Chiều dày của bản mép s ố ng phụ ( t ) phải không nhỏ hơn chiều dày của b ả n thành sống phụ. Ở đoạn giữa tàu diện tích tiết diện bản mép phải không nhỏ hơn trị s ố tính theo công thức sau đây : t = 0,454 L + 8,8 ( cm 2 ) Ra ngoài đoạn giữa tàu diện tích tiết diện bản mép có thể được giảm dần và ở các đoạn mũi tàu và đuôi tàu di ệ n tích đó có thể còn b ằ ng 0,9 diện tích tiết diện bản mép ở đoạn giữa tàu. 3.3.4. Bản thành 1. Ở đoạn giữa tàu chi ều dày của bản thành sống phụ ( t ) phải không nh ỏ hơn trị số tính theo c ô ng thức sau đây : t = 0,042 L + 5,8 ( mm ) Ra ngoài đoạn giữa tàu chiều dày đó có thể được giảm d ần, và ở các đoạn mũi và đoạn đuôi tàu chiều dày đó có thể còn b ằ ng 0,85 chiều dày ở đoạn giữa tàu. 2. Trong buồng máy chiều dày c ủ a bản thành phải không nhỏ hơn trị số yêu cầu ở 3.2.2-1 cho b ả n thành liên tục c ủ a sống chính. 3.3.5. Sống phụ trong bu ồ ng n ồ i hơi Trong buồng n ồ i hơi chiều dày của bản mép và bản thành sống phụ phải được tăng 1,5 mi-li-mét so với các chiều dày quy định ở 3.3.3 và 3.3.4 . 3.4. Đà ngang tấm 3.4.1. Bố trí và kích th ư ớc 1. Đà ngang t ấ m phải được đặt tại mỗ i mặt sườn và phải có các kích thư ớ c không nh ỏ hơn trị số tính theo các công thức sau đây, tuy nhi ê n chiều dày không cần lớn hơn 12 mi-li-mét : Chiều cao tiết di ệ n ở đường tâm tàu : 0,0625 l (m) Chiều dày: 10 d 0 + 4 (m m ) Trong đó: l : Ch iề u dài nhịp giữa các đỉnh của các mã sườn đo ở giữa tàu cộng 0,3 mét . Nếu đà ngang cong thì chiều dài l phải được điều ch ỉ nh hợp lý ( m ). d 0 : Chiều cao tiết d iện đà ngang tấm ở tâm tàu (m). 2. Ra ngoài đoạn 0,5 L giữa tàu, chi ề u dày của đà ngang tấm có thể còn b ằ ng 0,90 trị số quy đị nh ở -1 . Ở phần ph ẳ ng của đáy mũi tàu không được th ự c hiện sự giảm này. 3. Đà ngang đáy ở dưới bệ máy và bệ ổ chặn phải có chi ề u cao tiết diện l ớ n. Chi ề u dày c ủ a các đà ngang đ ó phải không nhỏ hơn chiều dày của b ả n thành liên tục của sống chính. Các đà ngang đó phải được gia cường đặc biệt. 4. Ở dưới n ồ i hơi chi ề u dày của đà ngang đáy phải đ ược tăng ít nhất là 2 mi-li-mét so với chiều dày c ủ a đà ngang đáy ở đoạn giữa tàu. Nếu khoảng cách từ nồi h ơ i đến đà ngang đ áy nhỏ hơn 460 mi-li-mé t, th ì chiều dày c ủ a đà ngang đ áy còn phải được tăng hơn nữa. 3.4.2. Chiều cao tiết di ệ n đà ngang đáy 1. Ở bất cứ chỗ nào, cạnh trên của đà ngang đáy cũng phải không thấp hơn cạnh tr ê n của nó ở đường tâm tàu. 2. Ở đoạn giữa tàu, ch i ều cao tiết diện đà ngang đ áy đo ở vị trí cách cạnh trong c ủ a sườn một khoảng d 0 xác định theo 3.4.1-1 d ọc theo cạnh tr ê n của các đà ngang đ áy, phải không nhỏ hơn 0,5 d 0 (xem Hình 2-A/3.1 ). Nếu có đ ặ t mã sườn thì chiều cao tiết diện đ à ngang đáy ở đỉnh trong của mã có thể b ằ ng 0,5 d 0 . Hình 2-A/3.1 Hình dạng của đà ngang đáy 3. Ở những tàu mà đ ộ dốc của đà ngang đáy là quá lớn, chiều cao tiết diện đ à ngang tấm ở tâm tàu phải được tăng thích đáng. 3.4.3. Đà ngang ở vùng đáy gia cường phía mũi tàu Ở vùng đ áy gia cường phía mũi tàu quy định ở 4.8.2 , chiều cao tiết diện đ à ngang đáy phải đ ược tăng hoặc diện tích tiết diện b ả n mép của đà ngang đ áy quy định ở 3.5.2 phải được t ăng gấp đ ôi. Nếu tàu có chiều chìm qu á nh ỏ trong đ iều kiện dằn và có vận tốc so với chiều dài c ủ a tàu (V / ) quá lớn thì đ à ngang đáy ở vùng đáy gia c ư ờng mũi tàu phải đ ư ợc xem xét đặc biệt. 3.4.4. Mã sườn Kích thư ớ c của mã sườn p hải thỏa mãn những yêu cầu sau đây và cạnh tự do của mã sườn phải được gia cường. (1) Mã phải được đ ưa l ê n đến chi ề u cao so với mặt tôn giữa đáy lớn hơn hai l ần chiều cao tiết diện yêu cầu của đà ngang đ áy ở tâm tàu. (2) Ch iề u dài của cạnh mã đ o từ cạnh ngoài c ủ a sườn đ ến đỉnh mã dọc theo cạnh trên của đà ngang đ áy phải không nhỏ hơn chiều cao tiết diện yêu cầu c ủ a đà ngang đ áy ở tâm tàu. (3) Chiều dày c ủ a mã phải không nhỏ h ơn chiều dày của đà ngang đáy yêu cầu ở 3.4.1 . 3.4.5. L ỗ thoát nước Ở đ à ngang đáy, lỗ thoát nước p h ải được đặ t ở mỗi bên c ủ a đường t â m tàu và nếu tàu có đ áy bằng thì lỗ thoát nước còn phải được đặt ở cạnh dưới của cung hông. 3.4.6. Lỗ khoét giảm trọng lượng Đà ngang đáy c ó thể có lỗ khoét để giảm trọng lượng. Khi đó độ bền phải được bù lại th ỏ a đáng b ằ ng cách tăng ch iề u cao tiết diện đà ngang đáy hoặc bằng một biện pháp thích h ợp khác. 3.4.7. Đà ngang t ấ m t ạo thành một phần của vách Đà ngang tấm tạo thành một phần của vách phải thỏa mãn các yêu cầu ở các Chương 11 và 12 . 3.5. Bản mép trên của đà ngang đáy 3.5.1. Kết cấu Nếu đà ngang đáy cong thì bản mép trên của nó phải đi liên tục từ cạnh trên của cung hông ở mạn này đến cạnh trên c ủ a cung hông ở mạn kia. Nếu đà ngang đáy có mã thì bản thành phải liên tục. 3.5.2. Kích thước 1. Chiều d à y c ủ a bản mép trên c ủ a đà ngang đáy phải không nhỏ hơn chiều dày c ủ a bản thành của đà ngang đáy đó. 2. Chiều rộng c ủ a bản mép nói trên phải đủ để bảo đảm ổn định ngang và diện tích tiết diện bản mép ( F ) phải không nhỏ hơn trị s ố tính theo công thức sau đây : ( cm 3 ) Trong đó: l : Chiều dài nhịp quy định ở 3.4.1-1 ( m ). S : Khoảng cách các đà ngang đáy ( m ). h = d ho ặ c 0,6 6D , lấy trị số nào lớn h ơn ( m ). d 0 : Chiều cao tiết diện đà ngang tấm ở tâm tàu ( m ). t : Chiều dày bản thành c ủ a đà ngang đáy ( mm ). 3. Ở dưới n ồ i hơi chiều dày bản mép phải được tăng 2 mi- l i-mét so với ch iề u dày của bản mép có diện tích tiết diện tính theo công thức nói trên nhưng thay t bằng chiều dày b ả n thành đà ngang đáy ở đoạn giữa tàu quy định ở 3.4.1 . 4. Ở dưới bộ máy chính và bệ nồi hơi không được thay thế bản mép bằng mép bẻ. 3.5.3. Đà ngang đáy ở dưới bệ máy chính, bệ n ồ i hơi và đà ngang đáy ở mũi tàu 1. Diện tích tiết diện bản mép của đ à ngang đáy ở dưới bệ máy chính và bệ nồi hơi phải bằng hai lần diện tích tiết diện yêu cầu ở 3. 5 .2-2 . 2. Kết cấu và kích thước đà ngang đáy ở đoạn đáy gia cường mũi tàu quy định ở 4.8.2 phải th ỏ a mãn các yêu cầu của 3.4.3 . CHƯƠNG 4 ĐÁY ĐÔI 4.1. Qui định chung 4.1.1. Phạm v i áp dụng 1. V ề nguyên tắc tàu phải có đáy đôi từ vách chống va đến vách đ uôi. Nói chung nên dùng hệ thống kết cấu dọc. 2. Với những tàu có tổng dung tíc h nhỏ hơn 500 hoặc những tàu không chạy tuyến quốc t ế có chiều dài nh ỏ h ơ n 100 mét hoặc những t à u mà vì những lý do riêng biệt của hình thức kết cấu, hình dạng thân tàu và mục đích khai thác.v.v..., đư ợc Đăng kiểm thừa nhận rằng kh ô ng phải dùng kết cấu đáy đ ô i thì đáy đôi có thể khuyết từng phần hoặc toàn bộ. 3. Nếu được Đăng kiểm chấp thuận thì đáy đôi có thể khuyết ở những két có kích thước vừa phải và chuyên d ùng để chứa chất lỏng. 4. Trong tr ư ờng h ợ p kết cấu đặc biệt như có mạn nghiêng hoặc mạn kép mà phải có vách dọc hoặc đối v ới những vùng ngoài đoạn giữa tàu, kích thước các cơ cấu của đáy đ ô i có thể được xác định bằng phương pháp tính toán trực tiếp. 5. Kích thước của các c ơ cấu của các két đáy đôi dùng làm két sâu phải th ỏ a mãn yêu cầu ở Chương 12 . Tuy nhiên ch iề u dày của t ô n đáy trên không cần phải tăng 1,0 mi-li- mé t như qui định ở 12.2.7 cho tôn nóc của két sâu. 6. Những yêu cầu c ủ a Chương này được áp dụng cho trường h ợ p mà t ỷ trọng biểu kiến g c ủ a hàng hóa trong khoang b ằ ng và nh ỏ hơn 0,9. Đối với trường hợp g lớn hơn 0,9, những khoang bị tr ống trong đ i ều kiện tàu đ ủ tải, hoặc những tàu có két hông phải áp dụng các qui định ở Chương 29 . Tuy nhiên tỷ trọng biểu kiến của hàng hóa phải được tính th eo công thức sau đây : Trong đó: W : Khối lượng của hàng hóa chứa trong khoang ( t ). V : Thể tích c ủ a khoang không kể miệng khoang ( m 3 ). 7. Khi khoang được dự định để chứa hàng nặng hoặc t ỉ số trọng lượng hàng hóa trên một đơn vị d iện tích ( KN/ m 2 ) của tôn đáy trên chia cho d lớn hơn 5,4 thì kết cấu đáy đô i của khoang hàng phải đ ược xem xét đặc biệt. Nếu trọng l ư ợng hàng hóa trên một đơn vị d iện tích được tính bằng đơn vị t ính t/m 2 thì khi chuyển sang đơn vị KN/m 2 s ẽ được nhân với hệ số 9,81. 4.1.2. Lỗ chui và lỗ giảm trọng 1. Các cơ cấu không kín nước phải có lỗ chui và l ỗ giảm trọng để đ ả m b ả o sự tiếp cận và thông gió, trừ những vùng có cột đặt thưa. 2. Số lượng lỗ chui ở tôn đáy trên phải là tối thiểu đủ để đảm b ả o thông gió tự nhiên và d ễ tiếp cận đến mọi chỗ trong đáy đôi. Phải thận trọng khi đặt những lỗ chui để tránh khả năng lưu thông của các phân khoang chống chìm qua đáy đôi. 3. Nắp cửa lỗ chui ở mặt tôn đáy trên phải được làm bằng thép và nếu trong khoang hàng không có gỗ lát thì nắp và các phụ tùng c ủ a nắp phải được bảo vệ tốt chống hàng hóa gây hư hại. 4. L ỗ thoát khí và lỗ tiêu nước phải đ ược đặt ở mọi c ơ cấu không kín nước ở kết cấu đáy đ ôi. 5. V ị trí và kích thước c ủ a lỗ chui và l ỗ khoét giảm trọng phải được ghi trong b ả n vẽ để tr ì nh duyệt. 4.1.3. Tiêu nước 1. Phải có những trang bị hữu hiệu để tiêu nước trên mặt đáy trên. 2. Nếu đ ặ t các hố tụ d ùng cho mục đích nói trên thì các hố tụ, trừ h ố tụ ở cuối hầm trục, phải c ố g ắ ng để chiều sâu của nó không được lớn h ơn 0,5 chiều cao đáy đ ô i và đáy hố phải cách tôn bao đáy không nh ỏ hơn 460 mi-li-mét . Tuy nhiên, nếu két hông được Đ ă ng ki ể m chấp nhận dùng thay hố tụ thì có thể mi ễ n áp dụng y ê u cầu này. 4.1.4. T ấ m ch ắ n Phải có tấm chắn đủ dà y hoặc một chi tiết khác đặt ở dưới ống đo để thanh đo không làm hư hại t ô n đáy. 4.1.5. Ngăn cách ly Trong đáy đôi giữa các két dùng để chứa d ầ u và các két dùng để chứa nước ngọt như nước sinh hoạt, nước dùng cho nồi hơi, phải đ ặ t các ngăn cách ly kín dầu để tránh t ác hại do lẫ n dầu sang nư ớ c ngọt. 4.1.6. Gia cường đ áy dưới n ồ i hơi D ư ới n ồ i hơi chiều dày của k ế t cấu đáy đôi phải được tăng thích đáng. 4.1.7. Dưới ch â n cột, dưới ch â n của mã chân nẹp vách Trong đáy đ ô i, dưới ch â n cột hoặc dưới chân của mã ch â n nẹp vách phải có bi ệ n pháp gia cường bằng các sống phụ bổ sung, các n ử a sống phụ hoặc các đà ngang đáy. 4.1.8. Hố tụ Không được đặt những hố tụ s ử dụng ngoài mục đích tiêu nước khi k hô ng được Đăng kiểm chấp nhận. 4.1.9. Sự li ê n tục của độ bền Ở những ch ỗ mà hệ thống kết cấu dọc chuyển sang hệ thống kết cấu ngang, những chỗ chiều cao đáy đ ô i thay đổi đột ngột phải đặc biệt thận trọng, đ ể đảm bảo được sự li ê n tục của độ bền, có thể đặt những đoạn sống phụ hoặc những đà ngang đáy bổ sung. 4.1.10. Chiều dày tối thiểu Chiều d ày c ủ a các cơ cấu đáy đôi phải kh ô ng nhỏ hơn 6 mi-li-mét . 4.2. Sống chính và sống phụ 4.2.1. B ố trí và kết cấu của sống 1. Sống chính phải được kéo càng dài về phía mũi và đuôi tàu càng tốt. 2. Tấm sống chính phải liên t ục trong đoạn 0,5 L giữa tàu. 3. Ở những ch ỗ mà đáy đôi được dùng để chứa nước ngọt, nhiên liệu ho ặ c nước d ằ n sống chính phải kín nước. 4. Trong những két hẹp ở đoạn mũi và đuôi tàu ho ặ c ở những chỗ mà các sống dọc kín nước khác đã đ ược đặt ở khoảng 0,25 B tính từ tâm tàu, hoặc ở những chỗ được Đăng kiểm chấp nhận, y ê u cầu ở -3 trên có thể được thay đổi thích hợp. 5. Ở đoạn 0 , 5 L giữa t àu và v ề phía đ uôi tàu các s ố ng phụ phải được đặ t sao cho khoảng cách từ sống chính đ ến sống phụ trong cùng, khoảng cách giữa các s ố ng phụ, khoảng cách từ sống phụ ngoài cùng đến sống hông phải không lớn hơn 4,6 mét . Sống phụ phải đ ược kéo càng dài về phía đuôi tàu càng t ốt . 6. Ở đ oạn đ áy gia cường phía mũi tàu các s ố ng phụ và nửa sống phụ phải đ ược đặt như yêu c ầ u ở 4.8.3 . 7. Ở dưới bệ máy chính và bệ ổ ch ặ n đáy tàu phải được gia cường thích hợp bằng các sống phụ và nửa sống phụ bổ sung. 4.2.2. Chiều cao tiết d iện sống chính Ch iều cao tiết diện sống chính phải không nhỏ hơn B /16 trừ trường hợp đ ược Đăng kiểm chấp nhận đặc biệt. 4.2.3. Ch iề u dày tấm sống chính và t ấ m sống phụ Ch iều dày của t ấm sống chính và t ấm sống p h ụ phải kh ô ng nhỏ h ơn trị số t ính theo các yêu cầu (1) và (2) sau đ ây, lấy trị số nào lớn hơn : (1) Chiều dày c ủ a t ấm sống phải được tính theo công thức sau đây tùy thuộc vào vị trí c ủ a sống trong khoang : ( mm ) Trong đó: S : Khoảng cách giữa các tâm của hai vùng kề cận với sống chính hoặc từ s ố ng phụ đ ang xét đến các sống phụ k ề cận ho ặ c đ ến đ ường đỉ nh của mã h ô ng ( m ). d 0 : Chiều cao tiết diện của sống chính hoặc sống phụ đang xét ( m ). d 1 : Chi ề u cao c ủ a lỗ khoét tại điểm đang xét ( m ). l H : Chi ề u dài của khoang ( m ). x : Khoảng cách theo chiều dọc từ trung đi ể m c ủ a l H c ủ a m ỗ i khoang đến điểm đang xét ( m ). Tuy nhiên, nếu x <> l H thì l ấ y x = 0,2 l H và nếu x ≥ 0,45 l H thì lấy x = 0,45 l H y : Khoảng cách theo phương ngang từ t â m tàu đến sống dọc ( m ). C 1 :Hệ số cho theo các công thức sau đây. Tuy nhiên, nếu B / l H ³ 1,4 thì lấy B/ l H = 1,4 và n ế u B/ l H 0,4 thì lấy B/ l H = 0,4. Hệ thống kết cấu dọc: Hệ thống kết cấu ngang: (2) Chiều dày còn phải được tính theo công thức sau đây: C 1 'd 0 + 2,5 ( mm ) Trong đó: d 0 : Chiều cao tiết diện sống tại điểm đang xét ( m ). Tuy nhiên, nếu có các nẹp n ằ m đ ặt theo chiều cao tiết diện sống thì d 0 là khoảng cách từ nẹp nằm đến tôn bao đáy hoặc tôn đáy tr ên hoặc l à khoảng cách giữa các nẹp n ằ m ( m ). C 1 ' : H ệ số tính t heo Bảng 2-A/4.1 tùy thuộc vào tỉ số S 1 /d 0 . Với các trị số trung gian c ủ a S 1 /d 0 thì C 1 ' đ ược tính t heo phép nội suy tuyến tính. S 1 : Khoảng cách các m ã ho ặc nẹp đ ặ t ở sống chính hoặc sống phụ ( m ). 4.2.4. M ã 1. Nếu đáy đ ôi được kết cấu theo hệ thống dọc thì giữa các đ à ngang đ ặ c phải đặt những mã ngang cách nhau kh ô ng quá 1,75 mét liên kết tấm sống chính với t ô n đáy và với các dầm dọc đáy lân cận. Tuy nhiên, khi khoảng cách các mã đó lớn hơn 1,25 mét thì tấm s ố ng chính phải được gắn nẹp bổ sung. Bảng 2-A/4.1 Hệ số C 1 ' S 1 /d 0 ≤ 0,3 0,4 0,5 0 , 6 0,7 0,8 0,9 1,0 1,2 1,4 ≥ 1 , 6 C 1 ' Sống chính 4,4 5,4 6,3 7 , 1 7,7 8 , 2 8,6 8,9 9,3 9,6 9,7 Sống phụ 3,6 4,4 5,1 5,8 6 , 3 6,7 7 , 0 7,3 7,6 7,9 8,0 2. Chiều dày c ủ a mã n ê u ở -1 phải không nh ỏ hơn trị số tính theo c ô ng thức sau đây. Tuy nhi ê n, chiều dày đó không cần phải lớn hơn chiều d à y của đà ngang đặ c ở vùng đó : ( mm ) 3. Nẹp nêu ở -1 phải là thanh thép dẹt có ch iều dày b ằ ng chiều d ày c ủ a tấm sống chính và chiều cao tiết diện kh ô ng nhỏ hơn 0,08 d 0 , trong đó d 0 là chiều cao tiết diện sống chính tính b ằ ng mé t , hoặc tương đương như vậy. 4.2.5. Chiều dày của nửa s ố ng phụ Chiều dày của n ử a sống phụ phải không nh ỏ h ơn trị số tính theo công thức cho ở 4.2 .4 -2 . 4.2.6. Kích thước của nẹp đứng và thanh chống 1. Nếu đáy đ ô i được kết cấu theo hệ thống ngang thì nẹp đứng ở sống phụ phải được đ ặ t ở mỗi đà ngang hở . Nếu đáy đôi kết cấu theo hệ t hống dọc thì nẹp đứng ở sống phụ phải được đ ặ t theo khoảng cách thích hợp, các thanh chống thẳng đứng phải được đ ặ t ở các nửa sống phụ tại mỗi đà ngang h ở . 2. Nẹp đứng n ê u ở -1 là thanh thép dẹt có chi ề u d à y bằ ng chiều dày tấm sống phụ, c ó chiều cao tiết diện không nhỏ hơn 0,08 d 0 , trong đó d 0 là chiều cao tiết diện c ủ a sống phụ đang xét ( m ) hoặc tương đương như v ậ y. 3. Diện tích tiết diện thanh chống th ẳ ng đứng nêu ở -1 phải không nhỏ hơn trị số tương ứ ng yêu cầu ở 4.4.4 . 4.3. Đà ngang đ ặ c 4.3.1. Vị trí của đà ngang đặc 1. Đà ngang đặc phải được đặt cách nhau không xa quá 3,5 mét . 2. Thêm vào yêu cầu ở -1 , đà ngang đặc còn phải được đ ặ t ở những vị trí sau đây : (1) Ở mỗi m ặ t sườn trong buồng máy chính. Tuy nhi ê n, nếu đáy đôi được kết cấu theo hệ thống dọc thì ở ngoài vùng bệ máy, đà ngang đ ặ c có thể đư ợc đặt ở mỗi mặt sườn thứ hai. (2) Dưới bệ ổ chặn và bệ nồi hơi. (3) Dưới các vách ngang. (4) Trong vùng qui định ở 4.8.3 từ vách chống va đến cu ối đ oạn đáy gia cường mũi tàu qui định ở 4.8.2 . 3. Đà ngang kín nước phải được đặt sao cho sự phân khoang c ủ a đáy đôi tương hợp với sự phân khoang c ủ a tàu. 4.3.2. Chi ề u dày của đà ngang đ ặ c Chi ề u dày của đ à ngang đặc ph ả i không nh ỏ hơn trị s ố tính theo các yêu cầu (1) và (2) sau đ â y, lấy trị số nào l ớ n h ơ n: (1) C hiề u dày p hả i được t í nh theo c ô ng thức sau đâ y phụ t huộc vào vị trí c ủ a đà ngang trong khoang : ( mm ) Trong đ ó : B' : Kho ả ng cách giữa các đ ường đỉ nh mã h ô ng đ o ở mặ t tôn đáy tr ê n ở đoạn giữa tàu ( m ). B " : K hoản g cách các đ ường đỉnh mã hông đ o ở mặt tôn đáy trên tại vị t rí của đà ngang đặc ( m ). S : Kho ả ng cách giữa các đ à ngang đặc ( m ) y : K h o ả ng cách the o p hươn g ngang từ đườ ng tâ m tàu đến điể m đang xét ( m ) . Tuy nhiên, nếu thì lấy , nếu thì lấy . d 0 : Chiều cao tiết diện đà ngang đặc tại điểm đang xét ( m ). d 1 : Chiều cao của lỗ khoét tại điểm đang xét ( m ). C 2 :Hệ s ố lấy theo B ả ng 2-A/4.2 tùy t huộc vào . B ả ng 2.A/4.2 Hệ số C 2 ≥ 0,4 0 , 6 0,8 1 , 0 1 , 2 <> 0,4 0 , 6 0 , 8 1 , 0 1 , 2 C 2 H ệ thống kết cấu dọc 0,029 0 , 027 0,024 0,022 0,019 0,017 H ệ th ống kết cấu ngang Khi đà ngang đặc được đặt tại mỗi mặt sườn Các trườ n g h ợ p còn lại 0 , 020 0,019 0,017 0,015 0 , 013 0,012 l H : Chiều d ài định nghĩa ở 4.2.3 . (2) Chi ề u dày còn ph ả i được tính theo công thức sau đây phụ t huộc vào vị trí c ủ a đà ngang trong khoang : ( mm ) Trong đó: t 1 : Chiều dày t ính th eo y ê u c ầ u (1) d 0 : Chi ề u cao tiết di ệ n định ngh ĩ a ở (1 ). C 2 ' :Hệ số cho ở Bảng 2-A/4.3 tùy t huộc vào t ỉ số của khoảng cách nẹp S 1 ( m ) chia cho d 0 . Với các tr ị s ố trung gian c ủ a được tính th eo phép n ộ i suy tuyến tính. B ả ng 2-A/4.3 Hệ số C 2 ' ≤ 0,3 0,4 0 , 5 0,6 0 , 7 0,8 0 , 9 1 , 0 1,2 ≥ 1 , 4 Q 64 38 25 19 15 12 10 9 8 7 H : Trị số tính theo công thức sau đ ây : (a) Nếu ở đà ngang đặc có những lỗ nhỏ không được gia cường bồi thường thì H được tính theo c ô ng thức sau đ ây, tuy nhiên nếu nhỏ hơn hoặc bằng 0,5 th ì H được lấy bằng 1,0 : Trong đó: d 1 : Chiều cao của lỗ nhỏ không có gia cường bồi thường đ ặt ở phần trên và phần dưới của đà ngang đặc, lấy trị số nào lớn hơn ( m ). (b) Nếu ở đà ngang đặc có những lỗ khoét không có gia cư ờ ng bồi thường thì H được tính theo c ô ng thức sau đây : Trong đó: f : Là đường kính lớn c ủ a lỗ khoét ( m ). (c) Nếu ở đà ngang đ ặ c các lỗ khoét và l ỗ nh ỏ kh ô ng có gia cường b ồ i thường thì H tính bằng tích của các trị số cho ở (a) và (b). (d) Trừ các trường hợp (a), (b) và (c), H được lấy bằng 1,0. 4.3.3. Nẹp đứng 1. Ở đà ngang tấm các nẹp đứng phải được đ ặ t theo những khoảng cách thích hợp nếu đáy đôi được kế t c ấ u theo hệ thống ngang v à phải đ ược đ ặ t tại m ỗ i vị trí dầm dọc nếu đáy đôi được kết cấu theo h ệ thống dọc. 2. Nẹp đứng qui định ở -1 phải là thanh thép dẹt có chi ề u dày bằng ch iề u dày đà ngang, có chiều cao tiết diện kh ô ng nh ỏ hơn 0,08 d 0 tr ong đó d 0 là chiều cao tiết diện đà ngang t ại điểm đang xét ( m ) hoặc tương đương như v ậ y. 4.4. Dầm dọc 4.4.1. Kết cấu Dầm dọc phải liên tục xuyên qua đà ngang hoặc ph ả i liên kết v ớ i đà ngang b ằ ng m ã đủ để phát huy hết độ bền kéo và đ ộ bền uốn. 4.4.2. Kho ảng cách 1. Khoảng cách chuẩn c ủ a các dầm dọc được tính theo các công thức sau đây : 2 L + 550 ( mm) 2. Khoảng cách gi ữ a các d ầm dọc không nên lớn h ơn 1,0 mét . 4.4.3. Dầm dọc 1. Mô đun chống uốn của tiết diện dầ m dọc đáy dưới phải kh ô ng nhỏ hơn trị số tính theo c ô ng thức sau đây : (cm 3 ) Trong đó : C : Hệ số được cho như sau : 1,0 : N ế u giữa khoảng cách c ủ a đ à ngang đáy không đ ặ t thanh chống như qui định ở 4.4.4 . Nếu giữa kh oản g c ách các đ à ngang đáy c ó đặt thanh chống như qui định ở 4.4.4 t hì bằng : 0 , 62 5 : Ở phía d ưới của két s â u. 0,5 : Ở các vùng khác Tuy nhiên, n ếu c hiề u rộng các nẹp đ ứng ở đ à ngang đ áy và c ủ a các thanh chống là quá lớn t hì hệ số C c ó t hể đượ c gi ả m thích đ áng. f B : T ỷ số giữa mô đ un chống uốn của tiết diệ n ngang thân tàu yêu cầu ở Chương 13 và mô đ un ch ố ng uốn thực c ủ a tiết d iện n gang th â n tàu lấy đối với đáy tàu. L' : Lấy bằ ng c hiề u dài tàu ( m ). Tuy n hiê n, nếu L > 230 mét t hì l ấ y L' = 230 mét . I : Kho ả ng c ách giữa c á c đà ngang đ ặc ( m ). S : Kho ả ng cách giữa các d ầm d ọc ( m ). 2 . M ô đun chống uốn của tiết diện dầm dọc đáy trên phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây. Tuy n hiên, m ô đun chống uốn của tiết diện dầm dọc đáy trên phải không nhỏ hơn 0,75 lần mô đun chống uốn qui định ở -1 cho vùng đó. ( cm 3 ) Trong đ ó: C ' : Hệ s ố đư ợ c lấy như sau : 0,9 : Nếu ở khoảng giữa của các đ à ngang đáy không có thanh chống qu i định ở 4.4.4 . 0 , 54 : Nếu ở kh oảng giữa c ủ a các đà ngang đáy có thanh chống qui định ở 4.4.4 . Tuy n hiê n, nếu chi ề u rộng c ủa các n ẹp đ ứng ở đà ngang đáy và c ủ a các thanh chống l à quá lớn thì h ệ số C' có t h ể đượ c gi ả m thích đáng. f B , l và S : Như quy định ở -1 h : K hoản g cách thẳng đ ứng từ m ặ t tôn đáy trên đến boong thấp nhất đo ở đ ường t âm tàu ( m ). Tuy n hi ên , nếu hàng hóa được xếp cao h ơn boong thấp nhất thì h phải được đo t ừ mặt t ô n đáy tr ê n đến boong ở ngay phía trên lớp hàng hóa, đo ở đường t â m t à u. 4.4.4. Thanh ch ố ng thẳng đứng 1. Thanh chống th ẳ ng đ ứng nên có ti ế t di ệ n quán tính đề u, không đ ược làm b ằ ng thép dẹt ho ặ c thép mỏ và phải đ ược h à n đè ch ắ c ch ắ n vào b ả n thành của dầ m dọc đá y dưới và dầm dọc đáy trên. 2. Diện tích ti ết di ệ n thanh chống thẳng đứng nói tr ê n phải kh ô ng nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đ â y : 1,8 CSbh ( cm 2 ) Trong đ ó: S : Khoảng cách giữa c ác dầm dọc ( m ). b : Chi ề u rộng c ủ a vùng mà thanh chống ph ả i đỡ ( m ). h : Chi ề u cao tính theo c ô ng thức sau đây : (m) Nh ư ng trong mọi trường h ợ p h không đ ược nhỏ hơn d . L' : Như qui định ở 4.4.3-1 . h i : B ằ ng 0 , 9 trị số h qui định ở 4.4. 3 -2 ( m ) . Tuy nhiên, ở dưới két sâu h kh ô ng đ ược nh ỏ hơn kho ả ng cách th ẳ ng đ ứng từ mặt đáy trên đ ến trung điểm kho ả ng cách từ đỉ nh ống tràn đến mặt đáy trên, hoặc không n hỏ hơn 0 , 7 khoảng cách th ẳ ng đ ứng t ừ mặt đáy trên đến đi ểm ở 2,0 mét cao hơn đ ỉ nh ố ng tràn, l ấ y trị số n ào lớn h ơ n ( m ) . C : H ệ số t ính theo công thức sau đây : Nhưng tr ong mọi trường hợp C không được nhỏ hơn 1,43. l s : Chiều d ài của thanh chống ( m ). k : Bán kính quán tính nh ỏ nhất c ủ a tiết d iện thanh chống ( cm ) tính theo công thức sau đây : I : Mô men quán tính nhỏ nhất của tiết diện thanh chống ( cm 4 ). A : Diện tích tiết diện thanh chống ( c m 2 ). 4.5. Tôn đáy tr ê n, sống hông và t ô n bao đáy 4.5.1. Ch iề u dày c ủ a tôn đáy trên 1. Chiều dày của tôn đáy trên phải không nh ỏ hơn trị số tính theo các công thức sau đây, lấy trị số nào lớn hơn : ( mm ) ( mm ) Trong đó: d 0 : Chiều cao tiết diện sống chính ( m ). S : Kho ả ng cách giữa các dầm dọc đáy trên nếu là h ệ thống kết cấu dọc hoặc khoảng cách các sườn nếu là h ệ thống k ế t cấu ngang ( m ). h : Như qui định ở 4.4.3-2 . C : Bằng b 0 hoặc a b 1 ,tùy thuộc vào tỉ số : b 0 nếu b 0 hoặc a b 1 , lấy trị số nào lớn hơn nếu a b 1 nếu l H : Như qui định ở 4.2.3 . b 0 và b 1 : Được cho ở Bảng 2-A/4.4 tùy thuộc trị số . Tuy nhiên, trong hệ thống kết cấu ngang b 1 phải bằng 1,1 lần trị số cho trong Bảng. B ả ng 2-A/4.4 Các hệ s ố b 0 và b 1 ≥ 0,4 0,6 0,8 1,0 1,2 1,4 1,6 0,4 0,6 0,8 1,0 1,2 1,4 1,6 b 0 4,4 3,9 3,3 2,2 1,6 - - - b 1 - - - 2,2 2 , 1 1 , 9 1,7 1 , 4 a : Đ ượ c cho th eo c ô ng thức sau đâ y : f B : Như qui định ở 4.4.3-1 C' : Hệ s ố t ính th eo c ô ng thứ c sau đâ y tù y th uộc vào tỷ số : nếu 4,0 nếu l : Kho ả ng cách các đ à ngang nếu là hệ thống kết cấ u dọc, hoặc k hoản g cách các sống đ áy n ế u là hệ thố ng k ết cấu ngang ( m ). 2. Khi hà ng hóa có tỉ t rọng r ất nhỏ t hì c hi ề u d ày tôn đáy trên có t hể đ ược th a y đổi thích đ áng. 3. Ở dưới miện g kho an g n ế u đ áy trên kh ô ng được lá t gỗ thì c hi ều dày tôn đ áy tr ê n , t rừ t rường hợp qui đị nh ở -4 , ph ả i đượ c tăng 2 mi-li-m ét so với trị số t ính t heo c ô ng t h ức t hứ hai của -1 , ho ặ c the o 4.1.1-5 , l ấ y trị s ố nào lớn h ơ n. 4. Ở n hữn g t àu m à hàn g hóa thư ờ ng xuyên đượ c b ố c xếp b ằ ng gầu ngoạm hoặc b ằ ng một phương tiện cơ giới t ương t ự, c hiề u dày của t ôn đáy trên p hả i được tă ng 2,5 mi-li-mét so với trị số qui định ở -1 h oặc ở 4.1.1-5 , lấy trị s ố nào lớn hơn, trừ trư ờ ng h ợ p t ô n đ áy trê n đư ợ c lát gỗ. 5. Trong buồng máy chính chi ề u d ày của tôn đ áy trên phải được t ă ng 2 mi - l i-mét so với trị s ố qui định ở -1 hoặc ở 4.1.1-5 , l ấ y trị số nào lớn hơn . 4.5.2. G iao t uyến c ủ a sống hông với t ô n bao Giao tuyến c ủa s ố ng h ô ng với tôn bao nên ở độ cao đ ủ để đ áy đ ôi bảo vệ được đ á y cho đến cung h ô ng của tôn bao. Ở đoạn 0,2 L tính từ sống mũi, s ố ng h ô ng n ê n nằm ngang ra đ ến mạn tàu. 4.5.3. C hiề u dày c ủ a sống hông C hiề u dày c ủ a s ố ng hông ph ả i đ ược t ăng 1,5 mi-li-mét so với trị số t ính theo công thức th ứ hai c ủ a 4.5.1-1 . Tuy nhiên, chiều dày của s ố ng h ô ng phải không nhỏ h ơ n chi ề u d à y của tôn đáy trên tại vùng đó. 4.5.4. C hiề u rộng của s ố ng hô ng S ố ng h ô ng ph ả i có đủ c hiề u rộng và p hả i p h ủ sâu vào p hầ n phía trong tàu tính t ừ đường chân của m ã hông. 4.5.5. Mã 1. N ế u đ áy kết cấu t heo hệ th ống d ọc t hì mã ngang p hải đượ c đặt ở mỗi mặt sườn, đi từ sống hông đ ến dầ m dọc đá y dư ớ i và dầm d ọc đ áy trê n k ề cận. Mã ngan g ph ả i đư ợ c hà n với sống h ô ng, với t ô n bao và với d ầ m dọc đ áy. 2. C hiề u dày của mã qui đ ịnh ở -1 p h ải kh ô ng nh ỏ hơn trị số tính t heo c ô ng thức ở 4.2.4-2 . 4.5.6. Tôn bao đáy Trong vùng khoang hàn g , ở ch ỗ có đá y đô i, chi ề u dày c ủ a tôn bao đ áy phải kh ô ng nhỏ h ơn trị số tính theo côn g t hức ở 14.3.4 ho ặ c tí nh theo c ô ng t hức thứ nhất của 4.5.1-1 , lấy trị số nào lớn hơn. Tuy n hiê n, khi áp dụng c ô ng thức ở 4.5.1- 1 thì a được tính theo công t h ức sau đây : Trong đ ó : f B : Được qui định như ở 4.4.3-1 . 4.6. M ã hông 4.6.1. M ã h ô ng 1. Chi ề u dày c ủ a mã liên kết sườn khoang với sống hông phải được tăng 1,5 mi-li-mét so với trị số t ính theo c ô ng thức ở 4.2.4-2 . 2. Cạnh t ự do c ủ a mã phải được gia cường thích đáng. 3. Nếu do hình dạng c ủ a tàu mà mã hông quá dài thì phải đ ặ t thanh thép góc bổ sung dọc tr ê n cạnh các mã ho ặ c phải dùng biện pháp t h ích hợp kh á c. 4.6.2. T ấ m ố p góc 1. Mã hông và sống hông phải được liên kết với nhau bằng tấm ốp góc có chiều dày b ằ ng chiều dày sống h ô ng. 2. Tùy theo bi ệ n pháp b ố trí kết cấu có thể không cần đến t ấ m ốp góc. 4.7. Đà ngang h ở 4.7.1. Bố trí Nếu đáy đ ôi k ế t cấu theo hệ thống ngang thì ở khoảng giữa các đà ngang đặc tại mỗi mặt sườn phải đặt đà ngang h ở theo yêu cầu ở 4.7 . 4.7.2. Kích thước c ủ a d ầm ngang đáy dưới và d ầm ngang đáy tr ê n 1. Mô đun ch ố ng uốn c ủ a tiết diện dầm ngang đáy dưới phải không nh ỏ hơn trị s ố tính theo công thức sau đây : CSh l 2 ( cm 3 ) Trong đó: l : Khoảng cách giữa các mã liên k ế t với sống chính và các mã liên kết với sống hông ( m ). N ế u đáy có s ố ng phụ thì l là khoảng cách lớn nhất trong các khoảng cách từ nẹp đứng gia cường s ố ng phụ đến mã (xem Hình 2-A/4.1 ). Hình 2-A/4.1 Đà ngang hở S : Kho ả ng c ách gi ữa các d ầ m ngang đ áy d ướ i ( m ) h = d + 0,026 L ' L ' : Như qui định ở 4.4.3- 1 . C : Hệ s ố đư ợ c cho như sau : 6 , 67 : Nếu không có thanh chống thẳng đứng qui định ở 4 . 7.3 . Nếu có t hanh ch ố ng th ẳng đứng qu i định ở 4.7.3 : 4,17 : Ở những khoang đư ợ c s ử d ụng như két s â u và ở những khoang có thể bị trống khi t à u đ ủ tải. 3,33 : Ở những ch ỗ khác. 2. Mô đun chống uốn của tiết diện d ầm ngang đáy trên ph ả i không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đ ây: C'Shl 2 ( m ) Trong đ ó: l và S : Như qui định ở -1 . h : Như qui định ở 4.4.3-2 . C' :Hệ số đư ợ c cho như sau : 6,0 : N ếu không có thanh ch ốn g thẳ ng đứng qui định ở 4.7.3 . 3,6 : Nếu có thanh chống thẳng đứng qui định ở 4.7.3 . 4.7.3. Tính chống thẳng đứng 1. Thanh chống thẳng đ ứng n ê n có tiết diện quán tính đều, không được làm bằng thép dẹt hoặc thép mỏ và phải được h à n đ ể ch ắ c ch ắ n vào b ả n thành c ủ a dầm dọc đáy dưới và dầm dọc đáy trên. 2. Diện t ích t iết di ệ n thanh chống thẳn g đ ứng qui đ ịnh ở -1 phải th ỏa mãn y ê u cầu ở 4.4.4 . 4.7.4. M ã 1. Dầm ngang đáy trên và dầm ngang đáy d ưới ph ả i đ ược liên kết với sống chính và sống hông b ằ ng mã có chiều dày k h ông nhỏ h ơ n chiều d à y tính theo công thức cho ở 4 . 2 . 4-2 . 2. Chiều rộng của mã qui định ở - 1 ph ả i không nhỏ hơn 0 , 05 B . Mã phải đ ư ợc hàn đ è ch ắ c ch ắ n lên d ầm ngang đá y trên và dầm ngang đáy dưới. Cạnh tự d o của mã phải đượ c gia cường t hích đáng. 4.8. Kết c ấ u và gia cường đáy ph ía mũi tàu 4.8.1. Á p dụng 1. Ở những tàu có chi ề u chìm mũi trong điề u kiện d ằ n n hỏ hơn 0,037 L ’, kết cấu c ủ a đoạn đáy gia cường phía mũi tàu ph ả i t hỏa mãn c ác yêu c ầ u ở 4.8 , trong đ ó L ' l ấ y như đ ược qui định ở 4.4.3-1 . 2 . Ở những tàu có chiều chìm mũi t rong điều kiện dằn quá nhỏ và có v ậ n tốc so với chiều dài tàu ( V / , trong đ ó V là v ậ n t ốc của tàu t ính b ằ ng h ả i lí/ giờ ) quá l ớ n , phải đặc biệt quan tâm đến kết cấu của đoạn đá y gi a cường phía mũi tàu. 3 . Ở những tàu có c hiề u chìm mũi t rong đ i ề u kiện dằn không nhỏ hơn 0,037 L ' t hì kết cấu c ủ a đoạn đáy gia c ườn g phía mũi tàu có t hể t h eo qui đ ịnh ở 4.2.4.3 và 4.4 . 4.8.2. Đoạn đáy gia cường phía mũi tàu 1. Ph ầ n đáy ph ẳ ng ở mũi tàu từ vị trí qui định Bả ng 2-A/4. 5 được gọi l à đo ạ n đáy gia cường phía mũi tàu. 2. Mặc d ù những qui định ở -1 , trong trườn g hợp tàu có C b quá nh ỏ , tàu có chi ề u c hìm trong điề u kiện d ằ n quá nh ỏ, v.v.... phạm vi c ủ a đoạn đáy gia cường phía mũi t àu phải được kéo d ài th ê m theo yêu cầu của Đăng kiểm. 4.8.3. Kết cấu 1. Từ vách chống va đến 0,05 L sau mút cuối của đoạn đáy gia cường phía mũi tàu các sống phụ ph ả i được đ ặt cách nhau không xa quá 2,3 mét . Trong hệ thống kết cấu ngang, từ vách chống va đến 0,025 L sau mút cuối của đoạn đáy gia cường phía mũi tàu, giữa các sống phụ phải đặt những nửa sống phụ hoặc nhũng nẹp dọc t ô n bao đáy. Bảng 2-A/4.5 Mút cuối của đoạn đáy gia cường mũi tàu > 1,1 1,25 1,4 1,5 1,6 1,7 ≤ 1,1 1,25 1,4 1,5 1,6 1,7 V ị trí của mút cuối tính từ m ũi tàu 0 , 15 L 0,175 L 0,2L 0,225L 0,25 L 0,275 L 0,3 L 2. Trong đoạn từ vách chống va đến mút cuối của đoạn đáy gia cường mũi tàu, đà ngang đặc phải được đ ặ t ở m ỗ i m ặ t sườn nếu đáy kết c ấ u theo hệ thống ngang và phải được đặt xa nhau nhất là ở m ặt s ườn thứ hai nếu đáy kết cấu theo hệ thống dọc. 3. Đà ngang đ ặc phải được gia cường b ằ ng những nẹp đứng đặ t trong m ặ t phẳng của n ử a sống phụ ho ặ c của nẹp dọc tôn bao đáy. Nếu các nẹp dọc tôn bao đáy được đ ặ t khá gần nhau và đà ngang đ ặ c đ ã được gia cường đầy đ ủ thì nẹp đ ứ ng gia cường đà ngang đ ặ c có thể được đ ặ t trong m ặ t ph ẳ ng của mỗi chiếc nẹp thứ hai của tôn bao đáy. 4. Ở những tàu trong điều kiện d ằ n có chiều chìm mũi lớn hơn 0,025 L ' nhưng nh ỏ hơn 0 , 037 L ’ nếu kết c ấ u và bố trí của đoạn đá y gia cường mũi tàu kh ô ng thể thỏa mãn được các yêu cầu tr ê n thì đà ngang và sống phụ phải được b ồ i thường thích đáng. 4.8.4. Kích thước của nẹp dọc t ô n bao hoặc dầm dọc đáy 1. Ở những tàu trong điều kiện d ằ n có chiều chìm mũi không lớn hơn 0,025 L ’ mô đun chống uốn của tiết diện nẹp dọc tôn bao hoặc dầm dọc đáy ở đoạn đáy gia cường mũi tàu phải kh ô ng nh ỏ hơn trị số tính theo công t hức sau đây: 0 , 53 p l l 2 ( cm 3 ) Trong đó : l : Khoảng cách giữa các đà ngang đ ặ c ( m ) l = 0,774 l , tuy nhiên, nếu khoảng cách các nẹp dọc t ô n bao hoặc dầm dọc đáy không lớn hơn 0,774 thì l được lấy bằng khoảng cách đó ( m ). p : Áp suất va đ ập c ủ a sóng ( kPa ) tính theo công thức sau đây : ( kPa ) Trong đó: C 1 : Hệ s ố cho ở B ả ng 2-A/4.6 , với trị s ố trung gian c ủ a thì C 1 được tính theo phép nội suy tuyến tính. V là vận tốc của tàu tí nh b ằ ng tính b ằ ng h ải lí/giờ . B ả ng 2-A/4.6 Trị số c ủ a C 1 ≤ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 ≥ 1,5 C 1 0,12 0,18 0,23 0,26 0,28 0,29 C 2 : H ệ s ố t ính th eo công t h ức sau đâ y : C 2 = 0 , 4 : Nếu . C 2 = 0 ,667 - 0,267 : Nếu . C 2 = 1,5 - 1,35 : Nếu . b : Độ dốc của đ áy tà u được tính t heo cô ng th ức sau đây , n hưng kh ô ng cần ph ả i l ấ y lớn hơn 11,43 : ( xem Hình 2-A/4.2 ). b : Khoảng cách n ằm ngang t ừ đườn g tâm tàu đ ến giao điểm c ủ a t ô n bao với đườ ng n ằ m ngang ở độ cao 0 , 0025 L phía trê n c ủ a tôn giữa đáy, đo ở mặ t sư ờn 0,2 L tính từ sống m ũ i ( m ) (x e m Hình 2-A/4.2 ). Hình 2-A/4.2 Cách đo b 2. Ở nh ững tàu trong điề u kiện dằ n có chiều chìm lớn hơn 0 , 025 L ' nh ư ng nh ỏ hơn 0 , 037 L ', m ô đ un ch ố ng u ố n c ủ a tiế t diện nẹp d ọ c tôn b a o hoặc d ầ m dọc đáy ở đoạn đáy gia cường mũi tàu phải đ ược tính theo p hé p n ội suy tuyến tính từ các trị s ố tính theo y êu cầu ở -1 và 4.4 . CHƯƠNG 5 SƯỜN 5.1. Qui định chung 5.1.1. Phạm vi áp dụng Những yêu cầu của Chương này đ ư ợc áp dụng ch o các t à u có độ bền ngang và độ cứng ngang tạo b ở i các vách ngang không kém hiệu quả so với những vách ngang qui định ở Chương 11 . Nếu độ b ề n ngang và đ ộ cứng ngang tạo bởi những vách kém hiệu quả hơn thì phải có những biện pháp gia cường bổ sung bằng cách t ă ng kích thước của sườn hoặc đ ặt thêm nh ữ ng sườn khỏe , v.v... 5.1.2. Sư ờn trong vùng két s â u Độ b ề n của sư ờn trong vùng két sâu phải kh ô ng nhỏ h ơn so với yêu cầu đối với nẹp vách két sâu. 5.1.3. Độ kín của nóc két Sườn kh ô ng được xuyên qua nóc ké t n ư ớc ho ặ c nóc két dầu trừ khi có biện pháp kín nư ớ c hoặc kín dầu hữu hiệu được trình duyệt. 5.1.4. Tăng kích thước do có lỗ khoét Nếu có nh ữ ng l ỗ khoét lớn ở bản thành c ủ a sườn thì kích thước của sườn phải được tăng thích đáng. 5.1.5. Liên kết chân sườn Phải đ ặ c biệt quan tâm đến tình trạng tập trung ứng suất ở kết cấu chân sườn. 5.1.6. Sườn trong vùng nồi hơi và sườn trong vùng gối đỡ trục chân vịt 1. Trong buồng n ồ i hơi kích thước c ủ a sườn, sườn kh ỏ e và sống dọc mạn , v.v..., phải được tăng thích đáng. 2. Kết cấu và kích thước c ủ a sườn trong vùng gối đỡ trục chân vịt phải được Đ ă ng kiểm xét duyệt đặc biệt. 5.1.7. Sườn và sống dọc mạn tạo với tôn bao một góc quá nh ỏ Nếu góc giữa bản thành c ủ a sống dọc mạn hoặc sườn và tôn bao quá nh ỏ thì kích thước của sườn và của sống dọc mạn phải được tăng thích đáng so với yêu cầu bình thường và nếu cần thì phải tạo đế để chống vặn. 5.1.8. Sườn ở vị trí mạn loe rộng đ ặ c biệt Sườn thường, dầm d ọc mạn và sườn khỏe đỡ các dầm dọc mạn, đ ặ t ở vùng mũi loe rộng, chịu áp l ự c sóng va đập mạnh phải được tăng cường thích đáng và phải được liên kết chắc chắn. 5.2. Khoảng cách sườn 5.2.1. Khoảng cách sườn 1. Khoảng cách chuẩn của các sư ờ n được tính theo công thức sau đây : 2 L + 450 ( mm ) 2. Trong các khoang mũi, khoang đuôi và ở bầu đuôi khoảng cách s ư ờn phải không lớn hơn 610 mi-li-mét . 3. Ở đoạn từ 0,2 L tính từ mũi tàu đến vách chống va, khoảng cách sườn phải không lớn hơn 700 mi-li-mét ho ặ c kho ả ng cách chuẩn qui định ở -1 , lấy tr ị số nào nh ỏ hơn. 4. Các yêu cầu ở -2 và -3 c ó t hể được thay đ ổi nếu vị trí hoặc kích thước c ủ a sườn được quan tâm thích đáng. 5.2.2. Kho ả ng cách dầ m d ọ c mạn Kho ả n g cách chuẩn của các dầ m dọc mạ n đ ư ợ c tính th eo công thức sau đây : 2 L + 550 ( mm ) 5.2.3. T rường h ợ p khoảng cách sườn l ớ n hơn khoảng cách chuẩn Nếu khoảng cách sườ n sai khác 250 mi-li-mét t rở lên so với khoảng cách chuẩn qui định ở 5.2.1 và 5.2.2 thì k ích thước và kết cấu của đ áy đ ô i và của các kết cấu liên quan khác ph ả i được xem xét đặc biệt. 5.2.4. Khoảng cách sườn tối đa Kh oản g cách sườn không n ê n l ớ n hơn 1,0 m é t . 5.3. Sườn khoang 5.3.1. Áp dụng 1. Sườn khoang là sườn ở dưới boong thấp nhất t ừ vách chống va đến vách đuôi kể c ả t rong buồng máy. 2. Những qui định t ừ 5.3.2 đến 5 .3.4 đượ c áp dụng cho sườn khoang c ủ a những tàu có kết cấu thông thường . 3. Đối v ớ i những tàu có ké t hông hoặc những t àu c ó kết cấu đặ c biệt như có mạn kép, sườn khoang phải đ ược Đăng ki ể m x e m xét. 4. Nếu tỷ trọn g của hàng hóa trong khoang định nghĩa ở 4.1.1-6 lớn hơn 0,9 thì kích thước c ủ a sườn khoang phải đ ược xem xét đặc bi ệ t. 5.3.2. Kích thước của sư ờn khoang 1. Ở đ oạn từ vách đuôi đến 0,15 L kể t ừ mũi tàu, mô đun chống uốn của tiết diện sườn khoang phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đâ y : C 0 C S h l 2 ( cm 3 ) Trong đó: S : Khoảng cá ch sư ờ n ( m ). I : Khoảng cách thẳ ng đ ứng từ mặt đáy trên ở mạn đến m ặ t xà boong ở đỉ nh s ườn ( m ). Với những sườn ở phía sau của 0,25 L kể từ mũi tàu thì l đ ược đo ở mặt sườn giữa. Với những sườn ở từ 0,25 L đến 1 ,5 L tính t ừ mũi tàu thì I được đ o ở 0 , 2 5 L tính từ mũi tàu. Với những sườn ở m ạ n c ó độ l oe lớ n thì I là chiều dài tự do của sườn. Nếu chiều dài của sư ờn sai khác nhi ề u so với chi ề u dài đo được ở các vị trí nói trên vì boong thấp nhất bị gián đ oạn hoặc vì chi ề u cao đáy đôi thay đổi đột ngột, thì những đ ường kéo dài từ boong th ấp n hấ t hoặc từ đỉ nh đáy đ ôi t ư ơ ng ứng song song với boong trên hoặc với tôn giữa đ áy ph ả i được l ấ y là boong thấp n hấ t hoặc đỉ nh đáy đ ô i và I phải được đo ở vị trí t ư ơng ứng (xem Hình 2- A/5.1 và 2-A/ 5.2 (a) và ( b )). h : Kho ả ng cách t hẳng đứng t ừ mút dưới c ủ a l tại vị trí cần đo đến điểm ở d + 0,038 L ' phía trên của t ô n giữa đáy (xem Hình 2-A/ 5 .2 (a) và (b)). L ': Chiều d ài tàu ( m ). Tuy n hiê n n ếu L > 230 mét thì lấy L ’ = 230 mét . C 0 : H ệ s ố tính th eo công thứ c sau đây nh ư ng p hả i không nh ỏ hơn 0,85 e : Ch iều cao của mã h ô ng đo t ừ mú t dưới của l ( m ). C : H ệ số tính theo công thức sau đây : C 1 + C 2 (1) Ở h ệ thống kết cấu thông thường không có két đ ỉ nh mạn : a : Hệ số cho ở Bảng 2-A/5.1 . Với các trị số tr u ng gian của thì a được tính theo phép nội suy tuyến tính. l H : Chiều dài c ủ a khoang ( m ). B ả ng 2-A/ 5 . 1 Hệ số a ≤ 0,5 0 , 6 0,8 1 , 0 1 , 2 ≥ 1 , 4 a 0,023 0,018 0,010 0,006 0,0034 0,002 k : Hệ số được cho dưới đây tùy thu ộ c vào số lượng tầng boong : 13 (Cho hệ một boong) 21 (Cho h ệ hai boong) 50 (Cho h ệ ba boong) Tùy thuộc vào hệ boong, trị số k phải được tăng thích đáng nếu B / l lớn hơn trị số sau đây : 2,8 (Cho hệ một boong) 4,2 (Cho hệ hai boong) 5,0 (cho hệ ba boong ) (2) Với h ệ thống kết cấu có két đỉnh mạn : a : Như qui định ở ( 1 ). Nếu lớn hơn 4,0 thì C 2 phải được t ăng thích đáng. 2. Ở đoạn từ vách chống va đến 0,15 L tính từ mũi tàu mô đun chống uốn của tiết diện sườn khoang phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây : C 0 CShl 2 ( cm 3 ) Trong đó: l : Như qui định ở -1 nh ư ng được đo ở 0,15 L tính từ mũi tàu. S , h v à C 0 : Như qui định ở - 1 . C : H ệ s ố b ằ ng 1,3 lần trị s ố qui định ở -1 . 3. Với nh ữ ng sườn nằm phía dưới xà ngang khỏe đỡ x à dọc boong, mô đun chống uốn c ủ a tiết diện phải được tính theo -1 và -2 nh ưn g phải không nh ỏ h ơn t rị số tính the o công thức sau đây : ( cm 3 ) Trong đó: n : T ỷ số giữa k hoản g cách x à ngang khỏe và khoảng sườn. h 1 : T ả i trọng boong qui định ở 8.2 cho xà boong ở đỉ nh sườn ( kN/ m 2 ). I 1 : Tổng c hi ều dài của xà ngang khỏe ( m ) (Xem Hình 2-A/ 5 .2 (a)). S 1 , l và h : Như qui định ở -1 và -2 . 4. ( 1 ) N ế u tỷ s ố giữa chi ề u cao tiết d iện sườn và chiều dài đ o từ boong ở đỉnh sườn đ ến đ ỉ nh của mã dưới nhỏ hơn 1/24 (Cho t rường h ợ p s ườn nêu ở - 1 ) và nh ỏ h ơn 1/22 (cho trườn g hợ p c ủ a sư ờ n nêu ở -2 ) thì kích thước của các sườn đó phải được tăng thích đáng. (2) Nếu c hiều cao tiết diện s ố ng chính của đáy đôi nhỏ hơn B /16 t h ì kíc h th ước c ủ a sư ờn đó ph ả i được tă ng thích đ áng. 5. Nếu boong ở đ ỉ nh sườn có mi ệ ng k h oét d à i hoặc có nhiều dãy mi ệ ng khoé t thì kích thước của sườn kho a ng và k ết c ấ u đỉ nh c ủ a nó phải được xem xét đặc biệt. 5.3.3. Sườn khoang đ ược đ ỡ b ở i khung kh ỏe và s ố ng dọc mạn 1. Nếu sư ờn khoang được đỡ b ởi sườ n khỏe và sống dọc mạn qui đ ịnh ở Chương 6 t hì mô đun chống uốn của tiết diện của nó phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây: (1) Với những sườn ở đ oạn t ừ vách đuôi đến 0 , 15 L k ể t ừ mũi tàu : 2, 1 C Shl 2 ( c m 3 ) (2) Với những sư ờn ở đoạn t ừ vá ch ch ố ng va đ ến 0,15 L kể t ừ mũi tàu : 3,2 C Shl 2 ( c m 3 ) Trong đó : h : N hư qui định ở 5 .3.2-1 . l : Kho ả ng cách thẳng đ ứng từ mặt đ áy trên ở mạn đ ến sống dọc mạn thấp nh ất ( m ) đ o ở vị t rí đo I qui định ở 5.3.2-1 hoặ c 5 .3.2-2 . Nếu kho ả ng cách đó n hỏ h ơ n 2 mét thì l được lấy b ằ ng 1 mét cộng 0,5 khoảng cách đ ó ( X em Hình 2-A/5. 1 và 2A/5.2 (c)). C : Tính theo c ô ng thức sau đ â y , nh ư ng được lấy bằng 1,0 nếu nó nh ỏ hơn 1 , 0 : Trong đó: l 2 : Kho ả ng cách th ẳ ng đứn g ở m ạ n t ừ s ố ng dọc mạn th ấ p nh ấ t đ ến sống dọc mạn ở ngay p hía tr ê n hoặc đ ế n boong ( m ) (Xem Hình 2-A/5.2 (c)). a 1 và a 2 : Được cho ở Bả ng 2-A/5.2 . e : Chi ề u cao của mã d ưới đo t ừ mút dưới của l , tuy nhiên nếu chi ề u cao đó lớn hơn 0,25 l thì l ấ y e = 0,25 l ( m ) (Xem Hình 2-A/5.2 (c )) . C 4 : Hệ số tí nh theo c ô ng t h ức sau đâ y nhưng n ế u C 4 nhỏ hơn 1,0 thì lấy C 4 = 1 ,0 và nếu C 4 lớn hơn 2 , 2 t hì lấ y C 4 = 2 , 2. H 0 :Kho ản g cách t hẳn g đ ứng từ m ặ t đáy trê n ở mạn đ ến boong thấp n hất ( m ) (Xem Hìn h 2-A/5.2 (c)). H : Khoảng cách th ẳ ng đ ứ ng từ mút dưới c ủ a H 0 đến boong mạn khô ở mạn ( m ) (Xem Hình 2-A /5.2 (c)). B ả ng 2-A/5.2 Các trị số của a 1 và a 2 Số lượng sống dọc mạn ở dưới boong th ấ p nhất a 1 a 2 1 0,75 2,0 2 0 , 90 1 , 8 ≥ 3 1,25 1,3 2. Nếu hiệu của hai nhịp tự do k ề nhau của sườn lớn hơn 25% hoặc hi ệ u c ủ a nhịp tự do dài nhất và nhịp tự do ngắn nhất lớn hơn 50% thì kích thước c ủ a sườn qui định ở -1 phải được xem xét đ ặ c biệt. Nhịp tự do phải được đo theo phương th ẳ ng đứng từ mút sườn đến sống mạn l â n c ậ n hoặc giữa hai sống mạn lân c ậ n nhau. 3. Nếu chiều cao của mã chân sư ờn nhỏ h ơ n 0,05 I ( l qui định ở -1 ) thì kích thước của s ườ n khoang và kết cấu chân c ủ a n ó phải được xem xét đặc biệt. 5.3.4. Li ê n kết của sườn khoang 1. Sườn khoang phải đè lên mã hông một đoạn ít nhất bằng 1,5 chiều cao tiết di ệ n sườn và phải được liên k ế t ch ắ c chắn với mã hông. Với các sườn từ A đến B : l được đo ở Với các sườn từ B đến C : l được đo ở B Với các sườn từ C đến D : l được đo ở C Hình 2-A/5.1 Các vị trí đo l của sườn khoang 2. Đ ỉ nh của sư ờ n khoang phải được liên k ế t ch ắ c ch ắ n với boong và xà ngang boong b ằ ng mã. Nếu boong ở đ ỉ nh sườn được kết cấu theo hệ t hống dọc thì mã đỉnh sườn phải đi ra đ ến xà dọc boong kề cận với s ườn và được liên k ế t với xà dọc đó. (a) Hệ thống kết cấu thông thường không có két đỉnh mạn (a) Hệ thống kết cấu có két đỉnh mạn (c) Hệ thống sườn khỏe và sống dọc mạn Chú thích: e phải không lớn hơn 0,25 l . Nếu l nhỏ hơn 2 mét thì l phải được lấy bằng 1 mét cộng 0,5 chiều dài nhịp thực. Hình 2-A/5.2 l , h , H , v.v..., đối với sườn khoang 5.4. D ầ m dọc mạn và sườn khỏe 5.4.1. Dầm dọc mạn 1 . M ô đun chống uốn của tiết di ệ n dầm d ọc mạn ở đoạn giữa tàu dưới boong mạn kh ô phải không nhỏ hơn trị số tính theo các công thức sau đây, l ấ y trị số nào lớn hơn : 100 CShl 2 ( cm 3 ) ( cm 3 ) Trong đó: S : Kho ả ng cách giữa các dầm d ọc ( m ). I : Khoản g cách giữa các sườn khỏe, hoặc từ vách ngang đến sườn kh ỏ e, kể cả chi ề u dài của liên kết ( m ). h : Khoảng cách thẳng đứng từ d ầm dọc mạn đang xét đến điểm ở d + 0,038 L ' cao hơn m ặ t t ô n giữa đáy ( m ). L ' : Ch iề u dài của tàu. Tuy nhiên, nếu L > 230 mét thì lấy L ’= 230 mét . C : Hệ số tính theo các công thức sau đ â y: Trong đó: , hoặc 6 lấy trị số nào lớn hơn. y : Kho ả ng cách thẳng đứng từ mặt tôn giữa đáy đến dầm dọc mạn đang xét ( m ). f B : T ỷ số mô đun chống uốn của tiết d iện thân tàu yêu cầu ở Chương 13 chia cho mô đun chống uốn thực c ủ a tiết diện thân tà u lấy với đáy tàu. Tuy nhiên, nếu f B nh ỏ hơn 0,85 thì lấy f B = 0,85. 2. Ra ngoài đoạn giữa tàu, mô đun chống uốn của tiết diện d ầ m dọc mạn có thể giảm dần về phía mũi và đu ô i tàu, và ở mũi và đuôi tàu có thể còn bằng 0,85 trị số tính theo -1 . Tuy nhiên, ở đoạn từ vách chống va đến 0 , 15 L , kể từ mũi tàu mô đun chống uốn của tiết diện dầm dọc mạn phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức cho ở -1 . 3. Chi ề u cao tiết diện của thanh thép dẹt dùng làm dầm dọc mạn phải kh ô ng l ớ n hơn 15 lần chi ề u dày c ủ a nó. 4. Ở đoạn gi ữ a tàu dầm dọc mạn đặt ở dải tôn mép mạn phải cố gắng để có độ mảnh không lớn h ơ n 60. 5. M ô đun ch ố ng uốn c ủ a tiết diện dầm dọc hông không cần phải lớn hơn mô đun chống u ố n c ủ a tiết diện dầm dọc đáy. 6. Dầm dọc mạn phải đi liên tục qua vách ngang hoặc phải được li ê n kết với vách ngang bằng mã bảo đ ả m đủ vững chắc và đảm bảo sự liên tục về độ bền d ọc. 5.4.2. Sườn khỏe Sư ờ n khỏe đỡ dầ m dọc mạn phải thỏa mãn các yêu cầu từ (1) đến (3): (1) Sư ờ n kh ỏ e phải được đặt ở các m ặ t sườn có đà ngang đặc. (2) Kích thước của sườn khỏe phải không nhỏ hơn trị số tính theo các công thức sau đây : Chiều cao tiết diện: 0,1 l ( m ) hoặc 2,5 chiều cao của lỗ khoét để dầm dọc xu yê n qua , lấy trị số nào lớn hơn. M ô đun ch ố ng uốn c ủ a tiết diện: C 1 Shl 2 ( cm 3 ) Chiều dày b ả n thành: t 1 hoặc t 2 , l ấ y trị số nào lớn hơn. ( mm ) ( mm ) Trong đ ó: S : Kho ả ng cách giữa các sườn k hỏ e ( m ) . l : Chi ề u dài tự do của sườn k h ỏe ( m ). d 0 : Chiều cao tiết diện sườn khỏe ( m ). Tuy nhi ê n, trong t ính toán t 1 , ch iề u cao của l ỗ khoét để dầm dọc mạn xuyên qua, nếu có ph ải đ ược trừ đ i khỏi chiều cao tiết di ệ n b ả n t hành. Nếu ch iề u cao tiế t diệ n b ả n thành bị phân chia b ở i các nẹp nằm thì trong tính toán t 2 , d 0 được lấy b ằ ng chi ề u cao đ ược phân chia c ủ a tiết diện bản thành. h : K hoản g cách t h ẳ ng đứng từ mút dưới c ủ a l đến điểm ở d + 0,038 L ' cao hơ n m ặ t tôn giữa đáy ( m ). Tuy nhiê n, nếu kho ả ng cách đó nhỏ h ơ n 1,43 l thì h được lấy bằng 1,43 I ( m ). L ' : N h ư qui định ở 5 .4.1-1 . C 1 và C 2 : Các hệ số được cho ở B ả ng 2-A/ 5 .3 . k : Hệ s ố c ho ở Bả ng 2- A /5.4 p hụ thuộc vào tỷ số giữa S 1 và d 0 , trong đó S 1 là khoảng cách các nẹp h oặc mã chống vặn đặ t ở bản thành ( m ). Với các trị số trung gian c ủ a thì k đượ c tính theo phép nội suy t uyến t ính. B ả ng 2-A/ 5 . 3 Các hệ số C 1 v à C 2 Sườn khỏe ở phía sau của 0,15 L tính từ mũi tàu Sườn khỏe ở từ vách chống va đến 0,15 L tính t ừ mũi tàu C 1 C 2 (3) Sư ờ n khỏe p h ải đượ c g ắ n những m ã chống v ặ n đặ t cách nh a u khoảng 3 mét . Nếu chi ề u rộng của bản mép ở m ỗ i bên c ủ a b ả n thành lớn hơ n 180 mi-li-mét thì mã chống vặn phải đỡ cả b ả n mép. Nẹp gia cường phải đượ c đ ặt ở bản thành trong mặ t ph ẳ ng của m ỗ i d ầ m dọc mạn. Tuy nhi ê n ở đoạn giữa c ủ a nhịp sườn kh ỏ e, nẹp gia cường có thể đượ c đặt trong m ặt ph ẳ ng của mỗi chi ế c dầm dọc thứ hai. B ả n t hành của d ầ m dọc mạn và b ả n thành của sư ờn khỏe ph ả i đ ược liên kết với nhau. B ả ng 2-A/5.4 Hệ số k ≤ 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1,0 1,5 ≥ 2,0 k 60,0 40,0 26,8 20,0 16,4 14,4 13,0 12,3 11,1 10,2 5.5. Hệ thống xà công xon 5.5.1. Xà ngang công xon Xà ngang công xon phải thỏa mãn các yêu cầu từ (1) đến (7) : (1) Chiều cao tiết diện xà ngang c ô ng xon đo ở đ ỉ nh trong c ủ a mã mút ngoài phải không nh ỏ h ơn 1/5 khoảng cách n ằ m ngang từ mút trong của xà ngang công xon đến đ ỉ nh trong của mã mút ngoài. (2) Chiều cao tiết diện xà ngang công xon có thể được giảm dần từ đ ỉ nh trong mã mút ngoài vào đến mút trong của xà, tại đó chiều cao tiết diện có thể được giảm đến còn bằng 0,5 chiều cao tiết di ệ n tại đ ỉ nh trong của m ã mút ngoài. (3) M ô đun chống uốn c ủ a tiết diện xà ngang công xon tại đ ỉ nh trong của mã mút ngoài phải không nhỏ hơn trị s ố tính theo công thức sau đây (xem Hình 2-A/5.3 ). ( cm 3 ) Trong đó: Chiều cao tải trọng hàng hóa H 2 mô tả trên hình vẽ ph ải được xét đến khi nó là h 2 của boong dưới Hình 2-A / 5.3 Đo l 0 , b 1 , b 2 , ... S : Khoảng cách giữa các xà ngang công xon ( m ). l 0 : Khoảng cách n ằ m ngang từ mút trong của xà ngang c ô ng xon đến đ ỉ nh trong c ủ a mã mút ngoài ( m ). b 1 : Khoảng cách theo ph ươ ng ngang từ mút trong c ủ a xà ngang công xon đến đỉ nh trong của mã mút ngoài của xà ngang công xon ho ặ c sống ngang boong ( m ). Tuy nhiên, nếu boong được kết cấu theo hệ thống dọc mà kh ô ng có sống ngang boong đ ặ t trong kho ả ng các xà ngang công xon thì b 1 được lấy bằng l 0 . b 2 : N ử a chiều rộng của miệng khoét ở boong được đỡ b ở i xà ngang công xon ( m ). h 1 : Tải trọng boong qui đ ịnh ở 8.2 cho sống ngang boong đỡ b ở i xà ngang công xon ( kN/m 2 ). h 2 : Tải trọng tác d ụng l ê n nắp miệng khoang đỡ bởi xà ngang công xon. Tải trọng h 2 phải không được nh ỏ hơn trị số tính theo các mục từ (a) đến (c) sau đây, tùy thuộc vào loại boong ( kN/m 2 ). (a) Với boong chịu thời tiết, h 2 l à tải trọng boong qui định ở 8.2.1-2 cho sống ngang boong hoặc trọng lượng thiết k ế cực đại c ủ a hàng hóa ở miệng k hoang tr ê n mộ t đơn vị diện tích ( kN/m 2 ), lấy trị s ố nào l ớn h ơ n. Ở 8.2. 1 -2 (2) trị số c ủ a y có thể được l ấ y là khoảng cách th ẳ ng đứng từ đường nước trọng tải thiết kế cực đại đến mép trên c ủ a thành miệng khoang. Trong m ỗ i trường hợp h 2 phải không nh ỏ hơn 17,5 kN/ m 2 đối với miệng khoang ở vị trí I và không nhỏ hơn 12,8 kN/ m 2 đ ối với miệng khoang ở vị trí II qui định ở Chương 18 . (b) V ới những boong kh ô ng p hả i là boong chịu thời tiết dùng để chứa hàng hóa ho ặ c dự t rữ thì h 2 là t ả i tr ọ ng boong qui đ ịnh ở 8.2 . 1-1 . (c) V ớ i n hữ ng boong k hô ng phải là boong nói ở (a) ho ặ c (b) tr ê n đây t hì h 2 được lấy bằng h 1 . (4) Di ệ n t ích tiết diện b ả n mép của xà ngang công xon có thể đ ược giảm dần từ đ ỉ nh t rong c ủ a mã mút ngoài vào đ ến mút trong c ủ a xà ngang cô ng xon , t ại đó diện tích tiết di ệ n bản mép có thể đ ược giảm đến còn b ằ ng 0,6 d iện tích tiết diện b ả n mép tại đ ỉ nh t rong c ủ a mã mú t ngoài. (5) Ch iề u dày b ả n t hành c ủ a x à ngang công x o n ở mọi ch ỗ ph ả i k hô ng nh ỏ hơ n trị số t ính t he o các c ô ng thức sau đâ y, lấy trị số nào lớn hơn : ( mm ) ( mm ) Trong đó : S , b 1 , b 2 , h 1 và h 2 : Như qui định ở (3). Tuy nhiên, trong công thứ c tính t 1 nếu boong được kết cấu th eo hệ thống dọc mà không có sống ngang boong đ ặt trong khoảng giữa các xà ng a ng c ô ng x on t hì b 1 /2 đư ợ c th a y th ế b ằ ng k h oảng cách n ằ m ngang ( m ) từ mút trong của xà ngang công x on đến tiết diện đang xét . d c : Chiều cao tiết diện đa ng xé t c ủ a xà ngang c ô ng xon ( m ). Tuy nhi ê n, trong tín h toán t 1 , chiều cao c ủ a l ỗ khoét đ ể xà dọc xuyên qua (nếu có) ph ả i đ ược t rừ đi khỏi tiết diện xà ngang công xon. Trong c ô ng thức tính t 2 nếu b ả n thành đượ c g ắ n các nẹp n ằm t h ì d c được l ấ y b ằ ng ch iề u cao bị phân ch ia c ủ a tiết diện b ả n thành. (6) Xà ngang c ô ng xon p hả i được gắn các mã chống vặn cách nhau khoảng 3 mét . Nếu chiều r ộ ng c ủ a bản m ép xà ngang công xon ở m ỗ i b ê n của b ả n thành lớn hơn 180 mi-li- mét thì mã c h ống v ặ n p hả i đỡ c ả b ả n mép. Ở các đ oạn mú t của xà ngang c ô ng xon nẹp gia c ư ờng bản thành ph ả i đ ư ợc đặ t ở mỗi xà dọc boong còn ở đoạn c òn lại nẹp gia c ường đượ c đ ặ t t h eo m ỗ i ch iếc xà dọc thứ hai. (7) Vùng bản thành k ề với đ ỉ nh trong c ủ a mã mút ngoài ph ả i được gia cường đặc biệt. 5 .5.2 . S ườ n kh ỏe Sư ờn kh ỏe đỡ xà ngang c ô ng xon ph ả i t hỏa mãn các yêu cầu từ ( 1 ) đ ến (7) sau đây : (1) Chi ề u cao tiết diện sườ n khỏe ph ải kh ô ng nhỏ hơn 1/8 c hiề u dài sườn khỏe kể c ả chiều dài củ a các liên kết ở đ ầ u sườn. (2) M ô đun chống uốn c ủ a tiết diện sườn k hỏe ph ả i k hô ng nhỏ hơn trị s ố tính theo công thức dưới đ ây. Tuy nhiên, nếu có sườn kh ỏe nội boong cùng v ớ i x à ngang c ô ng xon đỡ boong ở trên đ ặt ở đ ỉ nh của sườn khỏe thì t rị số tính được the o c ô ng thứ c này có thể đượ c giảm đế n còn b ằ ng 60% : ( cm 3 ) Trong đó: S : Kho ả ng cách giữa các sườn k hỏ e ( m ). I 1 : Khoảng cách nằm ngang t ừ mút t rong c ủ a xà ngang công xon đ ược đ ỡ đến cạnh t rong của sườn k hỏe ( m ). b 1 , b 2 , h 1 và h 2 : Như được qui định ở 5 . 5 . 1 (3) cho chiếc x à ngang c ô ng xon được đỡ. Tuy nhiên , nếu boong được kết cấu theo hệ thống dọc mà không có sống ngang boong đ ặ t trong khoảng giữa các xà ngang c ô ng xon thì b 1 , được thay b ằ ng l 1 . (3) Mô đun chống uốn c ủ a tiết diện sườn khỏe nội boong ph ả i th ỏ a mãn yêu cầu ở (2) và thêm vào đó, phải kh ô ng nhỏ hơn trị số tính t heo công thức sau đây : ( cm 3 ) Trong đó: S , l 1 , b 1 , b 2 , h 1 và h 2 : Như qui định ở (2). C 1 : Hệ số tính theo công thức: Trong đó: b 1 ', b 2 ', h 1 ' và h 2 ' : Tương ứng là b 1 , b 2 , h 1 và h 2 qui định ở (2) cho xà ngang công xon ở dưới sườn kh ỏe nội boong đang xét. (4) Chi ề u dày b ả n thành phải kh ô ng nh ỏ hơn trị số tính theo các công thức sau đây, lấy trị số nào lớn h ơn : ( mm ) ( mm ) Trong đó: S , b 1 , b 2 , h 1 , h 2 và l 1 : Như qui định ở (2) d w ' : Chiều cao nhỏ nhất của tiết diện sườn khỏe ( m ). Tuy nhiên, trong tính toán t 1 , chiều cao lỗ khoét để dầm dọc mạn xuyên qua, nếu có, phải được trừ đi kh ỏ i chiều cao tiết diện sườn kh ỏ e. Nếu ch iều cao tiết diện bị phân chia b ởi các nẹp nằm thì trong tính toán t 2 chiều cao bị phân chia được lấy làm d w . l : Chiều dài c ủ a sườn khỏe kể cả chiều dài c ủ a các liên kết ở hai mút ( m ). C 2 :Hệ số được cho d ướ i đây : Đối với sườn khỏe trong khoang: 0,9: Nếu có sườn kh ỏe nội boong cùng với x à ngang công xon đỡ boong ở tr ê n, đặ t lên đ ỉ nh của sườn khỏe trong khoang . 1,5: Trong các trường hợp khác. Đối với sườn khỏe nội boong : C 1 + 0,6 trong đó C 1 được cho ở (3). (5) Nếu sườn khỏe đỡ xà ngang công xon đồng thời đ ỡ cả dầm dọc mạn thì kích thước của nó phải thỏa mãn các yêu cầu ở 5.4.2 hoặc ở Chương 6 cùng với các yêu cầu sau đây : (a) M ô đun chống uốn c ủ a tiết diện phải kh ô ng nhỏ hơn trị số tính t ừ c ô ng thức ở (2) nhân với hệ số sau đ â y: Nếu có sườn kh ỏ e nội boong cùng với xà ngang công xon đặt ở trên : Trong các trường hợ p khác : 1,0 Trong đó: I : C hiề u d à i c ủ a sườn kh ỏe trong khoang kể cả các liên kết ở hai mú t ( m ). / u : Chiề u dài c ủa sườn khỏe nội boong đặt trực tiếp ở trên, kể cả chi ề u dài của các li ê n kết ở hai mút ( m ) . h : Khoảng cách th ẳ ng đ ứng t ừ t rung điểm c ủ a I đến điểm ở d + 0,038 L ’ cao hơn m ặt tô n giữa đáy ( m ). L ': Bằng c hiều dài của t àu ( m ), tuy nh iê n nếu L > 230 mét thì lấy L = 230 mét . h u : Khoảng cách th ẳ ng đ ứng t ừ t rung điể m của l u đ ế n điểm mà h đ ược đ o t ới đó ( m ). Tuy nhi ê n nếu điểm đó ở dưới t rung điể m của l u t hì l ấ y h u = 0. b 1 , b 2 , h 1 , h 2 và l 1 : Như qui định ở (2) ( b ) Chi ề u dày bản thành phải không nh ỏ hơn trị số t ính theo (4) trong đó trị số của t 1 ph ả i được cộng th êm một lư ợ ng tính toán theo c ô ng thức sau đâ y : (mm) Trong đ ó : S : Khoảng cách các s ườn khỏe ( m ) . h và / : Như qui định ở (a). d w : Như qui định ở (4). (6) Sườn kh ỏ e p hải được gắn mã chống v ặ n c ách nhau k hoản g 3 mét . Nếu chi ề u rộng bản mép c ủ a sườn kh ỏ e ở mỗi b ê n của b ả n t hàn h lớn hơn 180 mi- l i-mét t hì mã chống v ặ n cũng phải đỡ c ả b ả n mép. Nẹp c ủ a b ản thành ph ả i được đặt theo m ỗ i dầ m d ọc mạn, t rừ ở đoạn giữa nhịp của sườn khỏe nẹp có thể đ ượ c đ ặ t theo mỗi dầm dọc thứ hai. B ả n thành của d ầ m dọc mạn phải đ ược liên kết với b ả n thành của sườn khỏe. (7) Sườn khỏe ph ả i được li ên kết chắc ch ắn với sườn kh ỏe ở dưới nó hoặc với đ à ngang đ ặc để đ ả m b ả o sự liên tục về đ ộ bền . 5.5 . 3 . Li ê n kết xà ngang c ô ng xon với sườn khỏe Xà n g a ng công xon và sư ờn khỏe đ ỡ n ó ph ả i đ ược liên kết ch ắ c c hắ n v ớ i nhau b ằ ng mã yêu c ầ u ở từ (1) đến (4). (1) B án kính cong c ủ a cạnh t ự d o của mã phải k hôn g n h ỏ hơn chi ề u cao t iết diện xà ngang công xon ở đ ỉ nh mã. (2) Chi ề u dà y của mã ph ả i k hô ng nhỏ h ơ n chiều dày b ả n thành c ủ a xà ngang công xon ho ặ c c ủ a sườn khỏe, l ấ y t rị số nào lớn hơn. (3) Mã p hải được gia cường thích đ áng b ằ ng các nẹp. (4) Cạnh t ự d o của mã ph ả i có b ả n m é p có diện tích ti ết diện không nhỏ hơn diện tích ti ế t di ệ n b ả n m ép c ủ a xà ngang c ô ng xon ho ặ c c ủ a sườn k h ỏe, l ấy trị số nào lớn hơn. Bản mép c ủ a mã phải đ ược liên kết với b ả n mép c ủ a x à ngang cô ng xon và với bả n mép của sườn kh ỏ e. 5.6. Sườn nội boong 5. 6. 1 . Qui định chung 1. Kích thước c ủ a sư ờn nội boong p hả i được xác đ ịnh th eo quan hệ với độ b ề n c ủ a sườn khoang, vị trí và độ cứng c ủ a vách ngang , v.v... 2. Sườn nội boong cùng với sườn k h oang p hả i đượ c xác định có xét đến đi ề u kiện đả m bảo sự liên tục v ề độ b ề n c ủa k ết c ấ u t ừ đ áy tàu đế n boong trên cùng . 3. Kích thước c ủ a sườn nội boong qui định ở 5.6 là dựa trên s ơ đồ kết cấu chuẩn nhằm đ ả m bảo đ ộ cứng ngang b ằ ng nh ữn g vách nội boong đ ủ bền đ ặ t ở phía tr ên vách khoang hoặc bằng nh ữ ng sườn khỏe đi lên đến nóc thượng tầng và đ ặ t theo những khoảng cách thích hợp. 5.6.2. Kích th ư ớc của sườn nội boong 1. M ô đun chống uốn của tiết di ệ n sườn n ộ i boong ở dưới boong mạn khô phải kh ô ng nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây : 6 Shl 2 ( c m 3 ) Trong đó : S : Khoảng cách giữa các sườn ( m ). l : Chiều cao n ộ i boong ( m ). h : Khoảng cách thẳng đứng từ trung đ iểm của l đến điểm ở d + 0,038 L ’ cao hơn mặt tôn giữa đáy ( m ). Tuy nhiên nếu h <> L ( m ) thì lấy h = 0,03 L ( m ). L ' = chiều dài tàu ( m ), tuy nhiên, nếu L > 230 mét thì lấy L ' = 230 mét . 2. Mô đun chống u ố n của tiết diện sườn nội boong, trừ sườn nội boong nói ở -1 , ph ả i kh ô ng nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây : CS l L ( cm 3 ) Trong đó : S và l : Như qui định ở -1 . C : Hệ số cho ở Bảng 2-A/5. 5 . Bảng 2-A/ 5 .5 Hệ số C Lo ạ i sườn n ộ i boong C Sườn thượng t ầ ng (trừ hai tr ư ờng hợp dưới đây) 0,44 Sườn thư ợn g tầng ở vùng 0 ,125 L tính từ đuôi tàu 0,57 Sườn thượng tầng ở vùng 0,125 L tính từ mũi tàu và s ườn quay ở đuôi tàu 0,74 3 . Kích thước của sườn nội boong ở dư ớ i boong mạn khô trong đoạn 0, 1 5L tính t ừ mũi tàu và trong đoạn 0 , 125 L tính từ đu ô i tàu phải được tăng thích đáng so với kích thư ớ c qui định ở -1 và -2. 4 . Nếu boong được đỡ b ở i những xà dọc và xà ngang kh ỏ e thì mô đun chống uốn của tiết di ệ n các sườn nội boong đỡ xà ngang kh ỏ e của boong phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công t hức sau đây, cùng v ớ i những qui định ở -1 và -3 : ( cm 3 ) Trong đó: S , h và l : Như qui định ở -1 . n : Tỷ số kho ả ng cách giữa các xà ngang khỏe chia cho khoảng cách giữa các sườn nội boong. h 1 : Tải trọng boong qui định ở 8.2 cho xà boong ở đỉnh sườn nội boong ( kN / m 2 ). 5.6.3. Quan t â m đ ặ c biệt đối sườn nội boong 1. Độ bền và độ cứng c ủ a kết cấu ở mũi tàu và đuôi tàu phải đư ợc tăng t ỷ lệ với sự t ă ng c ủ a chiều dài tự d o t hực c ủ a sườn và chiều cao th ẳ ng đứng c ủ a nội boong. 2. Ở những tàu có mạn khô quá lớn kích thước c ủ a sườn nội boong có thể đ ược giảm thích đ áng. 5.6.4. Sườn thư ợ ng tầng 1. Sườn t hượ ng tầng phải được đ ặt theo mỗi sườn ở phía dư ới. 2. M ặ c dù n h ững y ê u cầu ở 5 .6.2-2 , t rê n đ oạn d ài bốn khoảng sườn ở hai đ ầu của thượng tầng giữa và của thượng tầng bi ệt lập t rong đ oạn 0 , 5 L giữa tàu , s ườn thượng tầ ng p hả i có mô đ un chống uốn tính theo 5.6.2 với h ệ s ố C = 0,74. 3. Những sườn khỏe hoặc đoạn vách phải được đặt phía t rên các vách yêu cầu ở Chương 11 hoặc ở các vị trí kh á c cần thiết để t ạo độ c ứ ng ngang của thượ ng t ầ ng. 5.6.5. Sườn b ầ u đuô i M ô đ un ch ố ng uốn của tiết diện sườn bầu đuôi ph ả i kh ô ng nh ỏ hơn 0,86 lần trị s ố tính theo công t hức ở 5.8.1 . 5.7. Sườn dưới boong mạn kh ô phía trước vách chống va 5.7.1. Sườn dưới boo n g mạn k hô M ô đun chống uốn (Z) của tiết diện sườn dưới boong m ạ n khô phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây : Z = 8 Shl 2 ( cm 3 ) Trong đ ó : S : Kho ả ng cách giữa c ác sườn ( m ). l : Ch iề u dài tự do của sườn ( m ), nhưng k hô ng nhỏ hơn 2,15 m . h : Kho ả ng cách th ẳ ng đ ứng từ trung điểm của l đến điểm ở 0,12 L cao hơn m ặ t tôn giữa đ áy ( m ) , tuy nhiên nếu h <> L ( m ) th ì lấy h = 0 , 06 L ( m ) 5.7.2. D ầ m dọc mạn d ưới boong mạn kh ô D ầ m dọc m ạn dưới boong mạn khô ph ả i thỏa mãn các yêu cầu ( 1 ) và (2): (1) Mô đ un chống u ố n (Z) của tiết di ệ n dầ m dọc mạn phải kh ô ng nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đ ây. Tuy nhiên, trong vùng t ừ 0,05 D đ ến 0,15 D tính từ mặt tôn giữa đáy, mô đ un chống uốn tính t heo biểu thức này p hả i đ ược tăng 25% , vùng dưới 0 , 05 D t hì t ăng 50%. Z = 8 S hl 2 ( cm 3 ) Trong đó: S : Kho ả ng cách giữa các dầm d ọc mạn ( m ). l : Khoảng các h giữa c ác sống ngang mạn ho ặ c từ s ố ng ngang mạn đến vách ngang ( m ), tuy nhiên , nếu l <> , 15 ( m ), t hì l ấ y l = 2 , 15 ( m ) . h : Kho ả ng cách thẳ ng đứ ng từ dầ m dọc đến đ iểm ở 0,12 L cao h ơ n mặt t ô n giữa đáy ( m ), t uy n h iên, nếu h < 0,06l=""> m ) thì lấy h = 0,06 L ( m ). (2) Các mút c ủ a d ầ m dọc p hả i đ ược liên kết v ớ i sống mũi và vách ngang b ằ ng mã. 5.8. Sườn d ưới boong mạn kh ô phía sau vách đuô i 5.8.1. Sư ờn dưới boong mạn k hô 1. M ô đun chống uốn (Z) c ủ a tiết d i ệ n sư ờ n dưới boong mạn k h ô phải không nh ỏ hơn trị số tính theo c ô ng thức sau đ â y: Z = 8 S hl 2 ( cm 3 ) Trong đ ó : S : Khoảng cách giữa các sườn ( m ) . l : Ch iề u dài tự do c ủ a sườn ( m ), tuy nhiên, nếu chiều dài đó nh ỏ hơn 2,15 mét thì l ấy l = 2,15 mét . h : Khoảng cách th ẳ ng đ ứng từ trung điểm c ủ a l đến điểm ở d + 0,038 L ’ cao hơn m ặ t tôn giữa đáy ( m ), tuy nhiên, nếu h < 0,04=""> L ( m ), thì lấy h = 0,04 L ( m ). L ' : B ằ ng chiều dài tàu ( m ), tuy nhiên, nếu L > 230 mét thì lấy L ’ = 230 mét . 2. Nếu vận tốc của tàu lớn hơn 14 hải lý / giờ thì mô đun chống uốn của tiết di ệ n sườn mạn phải được t ă ng so với trị số yêu cầu ở -1 , với mức tăng 2% cho m ỗ i lượng trội 1 h ả i lý/giờ , nhưng mức t ă ng không cần lớn hơn 12%. CHƯƠNG 6 SƯỜN KHỎE VÀ SỐNG DỌC MẠN 6.1. Qui định chung 6.1.1. Phạm vi á p dụng Những y ê u c ầ u c ủ a Chương này đượ c áp d ụng cho những kết c ấ u gia cường bằng số ng dọc mạn đ ỡ các sườn ngang thường qui định ở 5.3.3 và bằng s ườ n kh ỏ e đo sống dọc mạn. 6.1.2. Vị trí c ủa sư ờn kh ỏ e và s ố ng dọ c m ạ n S ườ n kh ỏe và s ố ng dọc mạn phải được bố trí sao cho đảm bảo độ cứng của kết cấu mạn. 6.1.3. Sư ờ n khỏe và sóng dọc mạn trong ké t s â u Độ b ề n c ủ a sườn kh ỏ e và sống dọc mạn trong két sâu phải không nhỏ hơn độ b ề n của sống đ ứng và sống n ằ m c ủ a vách két sâu. 6.1.4. Sườn kh ỏ e và sống dọc mạn ở vị trí loe rộng đặ c biệt Sống dọc m ạ n đỡ sư ờn thường h oặc sườn khúc đ ỡ d ầ m dọc m ạ n ở vị trí mũi loe rộng chịu áp lực s ó ng v a đập mạnh ph ả i được gia cường thích đ áng và li ên k ế t ch ắ c ch ắn . 6.2. Sư ờ n khỏe 6.2.1. Kích thước của sườn kh ỏe 1. Kích thước của sườn kh ỏ e đỡ s ố ng d ọc mạn ph ả i kh ô ng nhỏ hơn các trị s ố tính theo các công thức sau đ â y : Chi ề u cao t iết diện: 0,125 l ( m ) M ô đ un ch ố ng uốn của tiết diện: C 1 S hl 2 ( cm 3 ) C hiề u dày b ả n thành : t 1 hoặc t 2 lấy trị số nào lớn hơn ( mm ) ( mm ) Tron đó: S : Kho ả ng cá ch giữa c á c sườn kh ỏe ( m ). l : Chiều d ài tự do của sư ờn kh ỏe ( m ). h : Khoảng cách thẳ ng đ ứng t ừ mút dưới của I đến điểm ở d + 0,038 L ' cao hơ n mặt tô n giữa đ áy ( m ). L' : B ằ ng chi ề u d à i c ủ a tàu ( m ) , t uy nhi ê n , nếu L > 2 3 0 mét thì lấy L ' = 230 mét . d 0 : Chiề u cao tiết diện sư ờn kh ỏ e ( m ). Nếu b ả n th à nh của sườn kh ỏe đ ược gắn những nẹp nằm đặ t theo p hương đ ứng thì chiề u cao t iế t diện bị phân chia đ ược lấy l à m d 0 trong tính toán t 2 . C 1 và C 2 : Các hệ s ố được cho ở Bả ng 2-A/6.1 . k : Hệ số được cho ở B ả ng 2-A/ 6 .2 tùy thuộc vào t ỷ số S 1 ( m ) trên d 0 trong đ ó S 1 là khoảng cách giữa các nẹp ho ặ c m ã chống vặn đ ặ t ở bản thành c ủ a sườn khỏe. Với các trị s ố trung gian của S 1 / d 0 thì k được xác định theo phép nội suy tuyến tính. B ả ng 2-A/6.1 Các hệ số C 1 và C 2 Sườn kh ỏ e ở phía sau c ủ a 0,15 L k ể từ mũi tàu Sườn kh ỏ e ở từ vách mũi đến 0,15 L k ể từ mũi tàu C 1 3,0 3 , 8 C 2 23 28 Bảng 2-A/6.2 Hệ s ố k S 1 / d 0 ≤ 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1,0 1,5 ≥ 2,0 k 60,0 40,0 26,8 20,0 16,4 14,4 13,0 12,3 11,1 10,2 2 . N ế u sườn kh ỏ e ở quá gần nồi hơi thì chiều d ày bản thành và bản mép của nó phải được tăng thích đáng. 6.2.2. Gia cường bản thành 1. Có th ể yêu cầu đ ặ t nẹp hoặc mã chống v ặ n ở bản thành của sườn kh ỏ e. 2. Các mã chống vặn phải đư ợc đ ặ t cách nhau khoảng 3 mé t . 3. Nếu chi ề u rộng của b ả n mép ở m ỗ i b ê n của b ả n thành l ớn hơn 180 mi-li-mét thì mã chống vặn phải đỡ cả bản mép. 6.2.3. Sự li ê n tục về độ bền Ở dưới boong vách, tr ên sườn khỏe trong khoang có thể yêu cầu phải đặt sườn khỏe nội boong để đảm bảo sự li ê n tục về độ bền ngang c ủ a sườn kh ỏ e trong khoang và trong buồng máy. 6.2.4. Xà boong ở đỉnh c ủ a sườn kh ỏe Xà boong ở đỉnh của sườn khỏe phải được t ă ng cường thích đáng v ề độ bền và đ ộ c ứ ng. 6.3. Sống dọc mạn 6.3.1. Kích thước của sống d ọc mạn trong khoang 1. Kích thước c ủ a sống dọc mạn phải không nh ỏ hơn các trị số tính theo các công thức sau đây : Chiều cao tiết diện: 0 , 125 l ( m ) cộng 1/4 chiều cao ( m ) c ủ a lỗ khoét để sườn thường chui qua M ô đun chống uốn c ủ a tiết diện : C 1 Sh l 2 ( cm 3 ) Chiều dày bản thành: t 1 hoặc t 2 , lấy trị số nào lớn hơn ( mm ) ( mm ) Trong đ ó : S : Kho ả ng cách giữa các t rung điể m của các vùng từ sống d ọc mạn đang xét đ ến các sống dọc mạn kề cận hoặc đ ến mặt đáy trên ở mạn hoặc đến mặt xà boong ở mạn ( m ). / : K hoản g cách giữa các sư ờn khỏe ( m ). Tuy nhi ê n, nếu có đặt các mã hữu hiệu thì nhịp l có th ể đư ợ c điề u ch ỉ nh theo qui định ở 1 .1.16 . h : Kho ả ng cách thẳ ng đứng từ t rung điểm của S đến điểm ở d + 0,038 L ’ cao hơn mặt tô n giữa đáy ( m ). Tuy nhiên, nếu h <> L ( m ) thì lấy h = 0,05 L ( m ). L ’ : Như qui đị nh ở 6.2. 1 - 1 . d 0 : Chiề u cao ti ết d iện s ố ng dọc mạn ( m ). Tuy nhiên, nếu chiều cao tiết diện bản thành bị ph â n chia bở i các nẹp nằm song s ong với b ả n mép thì c hiề u cao bị p h ân chia được l ấy làm d 0 t rong t ính t oán t 1 . C 1 và C 2 : Các hệ số được cho ở Bả ng 2-A/6.3 . Bả ng 2-A/6.3 Các hệ số C 1 và C 2 Sống dọc mạn ở phía sau c ủ a 0,15 L kể t ừ mũi tàu Sống d ọc mạn ở từ vách mũi đến 0,15 L , kể từ m ũ i tàu C 1 5 , 1 6 , 4 C 2 42 52 k : Hệ s ố t hự c cho ở Bảng 2-A/6.2 tùy thuộc vào t ỷ số S 1 ( m ) trê n d 0 , trong đó S 1 l à kho ả ng cách nẹp hoặc mã chống v ặ n đặ t ở b ả n thành của sống d ọc mạn. Với các trị số trung gian của S 1 / d 0 , thì k đượ c xác định theo ph é p nội suy tuy ế n tính. 2. Trong bu ồ ng n ồ i h ơi, chi ề u dày của b ả n thà nh , bản m ép , v.v... , của sống dọc mạn phải được tăng thích đáng. 6 . 3.2 . Nẹp ở bản thàn h Nẹp có chi ề u dài b ằ ng chi ề u cao ti ết di ệ n b ả n thành c ủ a phải đ ược đặ t ở b ản thàn h của sống dọc mạn theo mỗi c hiế c sườn thứ hai. 6.3.3. M ã ch ố ng vặn 1. Mã chống phải đượ c đ ặt ở sống dọc mạn cách n hau khoảng 3 mét . 2. Nếu chiều rộng của b ả n mép ở mỗi b ên của b ả n thành lớn hơn 180 mi-li-mét thì mã chống vặn phải đỡ c ả b ả n mép. 6.3.4. Liên kết của s ố ng d ọ c mạn v ớ i s ườ n khỏe 1. Liên kết c ủ a sống dọc mạn với sườn kh ỏ e ph ả i được thực hiện theo suốt chiều cao tiết diện c ủ a sườn kh ỏ e. 2. Nếu sống dọc mạn và sườn kh ỏ e có chi ề u cao tiết d iện bằng nhau thì b ả n mép của s ố ng dọc mạn phải được liên kết ch ắ c chắn với b ả n mé p của sườn khỏe b ằ ng những mã góc. 6.3.5. Li ê n kết sống dọc mạn với vách ngang Sống dọc mạn ph ả i được liên kết ch ắ c ch ắ n với vách ngang b ằ ng những mã có kích thước thích đ áng. CHƯƠNG 7 GIA CƯỜNG CHỐNG VA 7.1. Qui định chung 7.1.1. Phạm vi áp dụng 1. Ở đoạn từ mũ i tàu đến một vị trí t hích đáng sau vách chống va và ở đoạn từ đuôi tàu đến một vị trí thích đáng trước vách đuôi phải có gia cường chống va thích hợp với hình dạng thân tàu tại các đoạn đó. 2. Những sườn ngang và dầm dọc mạn đ ặ t ở các đoạn thân tàu qui định ở -1 phải th ỏ a mãn các yêu cầu ở 5.7 và 5.8 . 7.1.2. Tấm chống va Trong các két ở khoang mũi và khoang đuôi dùng làm két sâu phải đặt tấm ch ố ng va theo đư ờ ng tâm của tàu hoặc kích thước kết c ấ u phải được t ă ng thích đáng. 7.1.3. Sống dọc tạo với tôn bao một góc quá nh ỏ Nếu bản thành c ủ a sống d ọc làm với tôn bao một góc quá nhỏ thì kích thước của sống dọc phải được tăng thích đáng so với yêu cầu b ì nh thường và nếu cần thì phải tạo các đế chống vặn. 7.2. Gia cường chống va ở phía trước vách chống va 7.2.1. Vị trí và kết cấu 1. Ở đoạn phía trước của vách chống va phải đặt sống chính có tiết diện cao. 2. Ở khoang mũi kết cấu theo hệ thống ngang, đà ngang đáy phải có tiết diện đủ cao và phải đ ặ t theo khoảng cách qui định ở 5.2.1-2 , các sống phụ phải đ ược đặt theo khoảng cá c h không lớn hơn 2,5 mét . Sườn ngang phải đ ược đ ỡ b ở i các kết cấu qui định ở 7.2.2-2 đặt cách nhau không xa quá 2,5 mét . 3. Ở khoang mũi kết cấu theo hệ thống dọc, sống ngang đáy đ ỡ d ầ m d ọc đáy và sống ngang mạn đỡ dầm dọc mạn phải được đặt cách nhau không xa quá 2,5 mét . Sống ngang đáy và sống ngang mạn phải được liên kết chặt chẽ v ớ i nhau và v ớ i sống ngang boong, phải được đặt trong cùng một tiết diện để tạo thành một kết cấu khung kín. 7.2.2. Hệ thống kết cấu ngang 1. Đà ngang đáy, sống chính và sống phụ (1) Chi ề u dày ( t ) của đà ngang đáy và của sống chính ở khoang m ũ i phải không nh ỏ h ơ n trị số tính theo công thức sau đây: ( mm ) (2) Đà ngang đáy phải có chiều cao tiết diện cần thiết để tạo đủ độ cứng cho kết cấu và phải được gia cường thích đáng bằng các nẹp. (3) Cạnh trên của đà ngang đáy và của sống chính phải được gia cường thích đáng. (4) Ch iề u dày của sống phụ phải gần b ằ ng chi ề u dày c ủ a sống chính. Sống phụ phải có chi ề u cao tiế t diện thích hợp với chiều cao tiết diện đà ngang đáy. 2. Kết c ấ u mạn để chống va (1) Nếu xà chống va được đặt ở mỗi mặt sườn thứ hai và cùng với tấm sống mạn liên kết với tôn bao thì: (a) Xà ngang chống va phải là thép góc ho ặ c thép U có diện tích tiết diện không nh ỏ hơn 0,3 L ( cm 2 ), phải được li ê n kết ch ắ c chắn với sườn bằng mã có chiều d ày không nh ỏ hơn chiều d ày sườn. Hơn nữa, để quan t â m t ớ i chi ề u dài nhịp của xà, ở đ ường t â m tàu, xà chống va phải được liên kết ch ắ c ch ắ n theo phương đ ứng và theo phương d ọc c ủ a tàu bằng những thanh thép góc. (b) Kích t hướ c c ủ a tấm sống mạn phải kh ô ng nhỏ hơn các trị số t ính theo các công thức sau đâ y và mép trong của c húng phải đ ược gia cường thích hợp bằng bản mép ho ặ c bằng thép góc: C hiề u rộng : 2 , 5 L + 500 ( mm ) C hiề u d ày : 0,02 L + 6,5 ( mm ) (c) Các sườn không được đặt xà ngang chống va phải đư ợ c l iê n k ết với tấm sống mạn b ằ ng mã. Chiều dài của mỗi cạnh mã ít nhất ph ả i b ằ ng 0 , 5 chiều rộng c ủ a tấm s ố ng mạn qui định ở (b), chiều d ày của mã ít nhất ph ả i bằng chi ề u dày tấm sống mạn. Trong trường hợp này t ấ m sống mạn phải đ ược gia cường b ằ ng các thanh thép dẹt đi t ừ đ ầ u mã ra đến cạnh ngoài c ủ a tấm sống mạn. ( d ) Tấ m sống mạn phải đượ c liên kết c hắ c ch ắ n với sống mũi và s ố ng nằm của vách ngang b ằ ng mã. (2) Nếu xà ngang chống va được đặt ở mỗi mặt sư ờn cùng với tấm thép có kho ét lỗ g ắ n lên x à ngang đi suốt từ mạn này sang mạn kia thì : ( a) Diện tích tiết diện xà ngang chống va ( A ) phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây: A = 0,1 L + 5 ( cm 2 ) (b) C hiều dày (t) tấm theo khoét lỗ đặt dọc theo các xà ngang chống va phải không nhỏ h ơn trị số tính theo c ông th ức sau đâ y : t = 0,02 L + 5,5 ( m m ) (3) Nếu sườn ngang được đỡ b ở i sống dọc mạ n thì: (a) Kích thước của sống dọc m ạ n ph ả i kh ô ng nhỏ h ơ n trị số tính theo c á c c ô ng thức sau đây: Chiều cao t iết diện bản thành : 0,2 l ( m ) hoặc 0,5 + 0,0025 L ( m ) hoặc 2,5 chiều cao của lỗ khoét để sư ờ n xuyên qua, lấy trị số nào lớn nhất. Môdun chống uốn: 8 Sh l 2 ( cm 3 ) Chi ề u dày b ả n thành: t 1 hoặc t 2 , l ấ y trị số nào lớn hơn. ( mm ) ( mm ) Trong đó: l : Kho ả ng cách nằ m ngang giữa các đế tự a của sống dọc mạn ( m ). S : Khoảng cách giữa các sống dọc mạn ( m ) h : Khoảng các h thẳ ng đ ứng t ừ trung điểm của S đến điểm ở 0,12 L cao hơn tôn giữa đáy ( m ). Tuy nhiên, nếu h <> 0,06L ( m ) thì lấy h = 0,06 L( m ) . d 0 : Chi ề u cao t iết diện sống d ọc mạn ( m ). Tuy nhiên, trong tính toán t 1 , ch iề u cao lỗ khoét để sườn chui qua, nếu có, sẽ p hải được trừ đi khỏi tiết diện sống dọc mạn. Nếu chiều cao tiết di ệ n sống dọc mạn bị ph â n chia b ởi các nẹp nằm thì trong t ính toán t 2 , chi ề u cao bị ph â n chia được lấy làm d 0 . k : Hệ s ố đượ c c ho ở Bả ng 2-A/7.1 tùy thuộc tỷ số S 1 ( m ) trên d 0 , trong đó S 1 ( m ) là khoảng cách giữa c ác nẹp hoặc m ã chống vặn đ ặ t trên bản thành c ủ a sống dọc mạn , v ới các trị số trung gian của S 1 / d 0 thì k được xác định theo phép nội suy tuyến tính. B ảng 2-A/7.1 Hệ số k S 1 / d 0 ≤ 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1,0 1,5 ≥ 2,0 k 60,0 4 0 ,0 26,8 20,0 16,4 14,4 13,0 12,3 11,1 10,2 (b) Sống dọc mạn phải được g ắ n m ã chống vặn đặt cách nhau kho ả ng 3 mét . Nếu chiều rộng bản mép c ủ a sống dọc mạn ở mỗi b ê n của bản thành lớn hơn 180 mi-li-mét thì mã chống vặn phải đ ỡ cả b ả n mép. Nẹp gia cường phải đ ư ợ c đ ặ t ở bản thành theo m ỗ i sườn, tuy nhiên, ở đoạn giữa nhịp của sống dọc mạn nẹp gia c ư ờng có thể đư ợ c đ ặ t theo mỗi sườn thứ hai. (c) Nếu sống dọc mạn được đỡ b ở i những thanh giằng thì kích thước c ủ a thanh giằng phải không nh ỏ hơn các trị số tính theo các công thức sau đây : Diện tích tiết diện : Nếu : ( cm 2 ) Nếu : 1,1 Sbh ( cm 2 ) Chi ề u dày bả n thành : ( mm ) Trong đ ó : S : Khoảng cách giữa các sống dọc mạn ( m ). b : Chiều rộng của vùng mà thanh giằng phải đỡ ( m ). h : Kho ả ng cách th ẳ ng đứng từ tru ng điểm c ủ a b đến điểm ở 0 , 12 L cao hơn m ặ t tôn giữa đáy ( m ). Tuy nhiên, nếu h <> , 06 L ( m ) thì lấy h = 0 , 06L ( m ). I : Ch iề u dài c ủ a thanh gi ằ ng ( m ). k 0 : Bán kính quán tính tối thiểu c ủ a tiết diện thanh giằng tính theo công thức sau đây : ( cm ) I : Mô men quán tính tối thiểu của tiết diện tha nh giằng ( c m 4 ). A : Diện tích tiết diện thanh giằng ( cm 2 ). d w : Ch iề u cao tiết diện thanh giằng ( m ). Tuy nhiên, nếu bản thành c ủ a t hanh giằng đư ợc g ắ n nẹp nằm ngang thì khoảng cách lớn nhất giữa các nẹp được lấy làm d w . (d) Thanh giằng phải được l iên kết chắc ch ắ n v ớ i sống dọc mạn b ằ ng m ã ho ặ c m ộ t biện pháp thích hợp khác . Ở chỗ đ ặ t thanh giằng sống dọc mạn phải được g ắ n mã chống vặn. (e) Nếu chi ề u r ộ ng bản mép của thanh giằng ở m ỗ i bên c ủ a bản thành lớn hơn 150 mi-li-mét thì bản thành c ủ a t hanh giằng phải đ ư ợc gắn nẹp đặt theo khoảng cách thích hợp và được liên kết với bản mép để đỡ nó. 7.2.3. Hệ thống kết cấu dọc 1 . Sống ngang đỡ dầm dọc mạn phải thỏa mãn các y ê u cầu từ (1) đến (4) sau đ â y. Tuy nhiên, nếu không thể thực hiện được các y ê u cầu đó thì kết cấu phải được Đ ă ng kiểm xem x é t đ ặ c biệt. (1) Sống ngang mạn ở hai b ê n mạn tàu phải được liên kết với nhau b ằ ng những thanh gi ằ ng đ ặ t theo những khoảng cách thẳng đ ứ ng ( h ) không lớn hơn trị số tính theo công thức sau đây : h = 0,0125 L + 2 , 5 ( m ) (2) Kích thước của sống ngang mạn phải kh ô ng nhỏ hơn trị số tính theo các công thức sau đây : Chiều cao t iết d iện bản thành: 0,2 l ( m ) hoặc 0,5 + 0,0025 L ( m ) hoặc 2,5 chiều cao lỗ khoét để dầm dọc mạn chui qua, lấy trị số lớn nhất. Mô đun chống uốn c ủ a tiết diện : 8 Sh l 2 ( c m 3 ) Chi ề u dày bản thành : t 1 hoặc t 2 , lấy trị số nào l ớ n hơn. ( mm ) ( mm ) Trong đó : I : Kho ả ng cách thẳng đ ứng giữa các đế tựa của sống ngang mạn ( m ). S : Khoảng cách giữa các sống d ọ c mạn ( m ) h : K hoản g cách th ẳ ng đứng từ trung đi ể m c ủ a l đ ến điểm 0,12 L cao hơn m ặ t tôn giữa đáy ( m ). Tuy nhiên, nếu h <> ,06 L ( m ) thì lấy h = 0,06 L ( m ). d 0 : C hiều cao t iế t diện s ố ng ngang mạn ( m ). Tuy n hiên , t rong tính toán t 1 , chi ề u cao lỗ k hoét để dầm dọc m ạ n chui qua , nếu có, sẽ phải được trừ đi khỏi tiết diện sống ngang mạn. Nếu b ả n thành của sống ngang m ạ n đ ược g ắ n các n ẹ p n ằm đ ặ t theo phương đ ứng, thì trong tính t oán t 2 , kho ản g cách các nẹp đó được l ấ y làm d 0 . k : Hệ số đ ược c ho ở Bả ng 2.A/7.1 tùy t huộc t ỷ số S 1 ( m ) trên d 0 , trong đó S 1 ( m ) là kho ả ng cách các nẹp hoặc m ã ch ố ng vặn hoặc các nẹp gắn ở b ả n thành c ủ a sống ngang mạn. Với các trị số trung gian của S 1 / d 0 thì k được xác đ ịnh theo p h ép nội suy t uyến tính. (3) Sống n gang mạn phải được liên kế t ch ắ c ch ắ n với sống ngang đáy. Nếu sống ngang mạn được liên kết với sống ngang đáy thì kích thước b ả n thành và bản mép ở đoạn nhịp dưới cùng phải sao cho đ ả m b ả o tính li ê n t ục c ủ a đ ộ b ề n ở chỗ c h uyển t iếp từ sống ngang mạn xuống sống ngang đáy; tổng di ệ n tích hiệu qu ả c ủ a b ả n thành và bản mép ở n ử a nhịp dưới cũng phải k hô ng nhỏ h ơn diện tích t iết diện yêu cầu c ủa b ả n th ành của s ố ng ngang đ áy. (4) S ố ng n gang m ạ n ph ả i đượ c g ắ n các m ã ch ố ng vặn đ ặt cách nhau khoảng 3 mét . N ế u chiều rộng b ả n mép của sống ngang m ạ n ở m ỗi b ê n của b ản thành lớn hơn 180 mi- li -mét thì mã chống vặn ph ả i đ ỡ c ả b ả n mép. Nẹp gi a cường ph ải đư ợc đặt ở b ả n thàn h theo m ặ t ph ẳ ng của mồi dầm dọc mạn. Tuy nhiên, ở đoạn giữa nhịp, trừ n h ịp d ư ới cùng, nẹp gia cư ờn g có thể đặt theo m ặ t phẳng của m ỗ i d ầm dọc m ạ n thứ hai. 2. Thanh gi ằ ng qui định ở -1 ( 1 ) p hả i thỏa mã n các yêu cầu từ ( 1 ) đ ến (3). Tuy nhi ê n, nếu khô ng thỏa mãn đượ c c ác yêu cầu đ ó thì kết cấu p hả i đ ược Đ ă ng kiểm xem xét đ ặ c biệt. (1) Kích t hư ớc của cá c thanh gi ằ ng ph ả i k hô ng được nh ỏ hơn các trị số tính theo các công thức sau : Diện tích tiết diện : Nếu : ( cm 2 ) Nếu : 1,1 Sbh ( cm 2 ) Chi ề u dày bả n thành : ( mm ) Trong đ ó : S : Khoảng cách giữa các sống ngang mạn ( m ). b : Chiều rộng của vùng mà thanh giằng phải đỡ ( m ). h : Kho ả ng cách th ẳ ng đứng từ tru ng điểm c ủ a b đến điểm ở 0 , 1 L (m) cao hơn m ặ t tôn giữa đáy ( m ). Tuy nhiên, nếu h <> , 06 L ( m ) thì lấy h = 0 , 06L ( m ). I : Ch iề u dài c ủ a thanh gi ằ ng ( m ). k 0 : Bán kính quán tính tối thiểu c ủ a tiết diện thanh giằng tính theo công thức sau đây : ( cm ) I : Mô men quán tính tối thiểu của tiết diện tha nh giằng ( c m 4 ). A : Diện tích tiết diện thanh giằng ( cm 2 ). d w : Ch iề u cao tiết diện thanh giằng ( m ). Tuy nhiên, nếu bản thành c ủ a t hanh giằng đư ợc g ắ n nẹp nằm ngang thì khoảng cách lớn nhất giữa các nẹp được lấy làm d w . (2) Thanh giằng phải được liên kết chắc ch ắ n với sống ngang mạn bằng mã hoặc m ột biện pháp thích hợp khác . Ở chỗ đặt thanh giằng sống ngang mạn phải được g ắ n mã chống v ặ n . (3) Nếu chiều rộng bản mép của thanh giằng ở mỗi bên của bản thành lớn h ơn 150 mi-li-mét thì bản thành của thanh giằng phải được gắn nẹp đặt theo kho ản g cách thích hợp và được liên kết với bản mép để đỡ nó. 3. Sống ngang đáy đỡ dầm dọc đáy phải được kết cấu theo qui định từ (1) đến (6) hoặc phải có kết cấu được Đăng kiểm thừa nhận là tương đương. Tuy nhiên, trong trường hợp mà tàu có đ ủ ch iề u chìm mũi khi chạy tr ê n sóng, m ô đun chống uốn và di ệ n tích tiết di ệ n bản thành qui định ở từ (1) đến (3) có thể được giảm 10%. (1) Kích thước của sống ngang đáy phải không nhỏ hơn trị số tính t heo các công thức sau đây, và ở đường tâm tàu sống ngang đáy phải được đỡ bằng những thanh chống, các sống ngang đáy kề cận nhau phải được li ê n kết với nhau b ở i sống dọc tâm có kích thước như sống ngang đáy ho ặ c phải được đ ỡ b ở i một sống dọc tâm có tiết d iện rất cao hoặc b ằ ng vách dọc. Chiều cao tiết diện: 0,0055L + 0,45 ( m ) Mô đun chống uốn của tiết diện : 1,2S l 2 ( cm 3 ) Chiều dày bản thành : 0,6 ( mm ) Trong đó : S : Khoảng cách giữa các sống ngang đáy ( m ). l : Khoảng cách giữa các đế tựa của sống ngang đáy ( m ). (2) Nếu sống ngang đáy và sống dọc tâm có kích thước lớn hơn các kích thước tính theo các công thức sau đây thì m ặ c dù những yêu cầu ở (1) , thanh chống dọc tâm có thể được đặt ở mỗi sống ngang đáy thứ hai. Sống d ọc tâm: Chiều cao tiết diện bản thành : 0,00 8 L + 0, 68 ( m ) Chiều dày bản thành : 0,65 ( mm ) Mô đun chống uốn của tiết diện : Tính theo công thức ở (1). Tuy nhiên, trong đó chiều r ộ ng chịu tải trung bình ( m ) c ủ a sống d ọc tâm phải được lấy là S và khoảng cách các điểm đế tựa được lấy là l . Sống ngang đáy: Chiều cao tiết diện bản thành : 0,0055 L + 0,45 ( m ) Chiều dày bản thành : 0,65 ( mm ) Mô đun chống uốn: Tính theo công thức ở (1) (3) Nếu kích thước của sống ngang đáy lớn hơn các trị s ố tính theo các công thức sau đây thì, mặc dù những yêu cầu ở (1), có thể không cần đến các thanh chống dọc t âm hoặc vách dọc tâm. Trong trường hợp này kích thư ớ c bản thành c ủ a sống dọc tâm phải không nh ỏ hơn các trị s ố yêu cầu ở (1) cho sống ngang đáy và cạnh tự d o của bản thành phải được gia cường thích đáng. Chiều cao tiết diện bản thành : 0,00 8 L + 0, 68 ( m ) Chiều dày bản thành: 0,7 ( mm ) Mô đun chống uốn: T rị số t ính theo công thức ở (1) (4) Nếu chiều cao tiết diện bản thành c ủ a sống ngang đáy và sống dọc tâm lớn hơn trị số y ê u cầu ở (3) thì chiều dày c ủ a chúng có thể được giảm so với chiều dày qui định ở (3), mặc dù những yêu cầu ở (3) đó. Tuy nhi ê n, trong mọi trường hợp chiều dày ( t ) phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây : (mm) (5) Nếu c hiề u dài của s ố ng ngang đáy đo giữa các g ố i đỡ ở mạn tàu l ớn hơn 0 , 045 L ( m ) hoặ c nếu khoảng cách giữa các sống ngang đáy l ớ n h ơn 2,5 mét thì kích t hước c ủ a sống ngang đáy và sống dọc tâm qui định ở từ (1) đến (4) phải đ ư ợ c t ă ng thích đ áng. (6) Sống ngang đáy p hả i đượ c g ắ n mã ch ốn g vặn đặt cách nhau khoảng 3 mét . Nếu c hiề u rộng b ả n m é p c ủ a s ố ng n gang đ áy ở mỗ i b ên c ủa t ấm t h à n h Lớn h ơ n 180 mi- l i-mé t thì mã chống v ặ n phải đ ỡ c ả b ả n mép và nẹp ph ả i đ ư ợ c đ ặt ở b ản thành trong mặt ph ẳ ng c ủ a m ỗ i dầm dọc đ áy. 4. T hanh chống qui định ở -3 (1 ) và -3 (2) p hả i không kém hiệ u qu ả so với các y ê u cầu ở t ừ ( 1 ) đến (3) sau đ ây hoặc tư ơ ng đ ương nh ư v ậ y. ( 1) Kích thước thanh chống phải không nh ỏ h ơn các t rị số t ính t h eo các công thức sau đâ y : Diện tích tiết diện : Nếu : ( cm 2 ) Nếu : 0,164 SbL ( cm 2 ) Chi ề u dày bả n thành : ( mm ) Trong đ ó : S : Chiều dài theo phương dọc của vùng đỡ bởi thanh chống ( m ). b : Chiều rộng của vùng đỡ bởi thanh chống ( m ). l : Chiều dài thanh chống ( m ). k 0 : Bán kính quán tính tối thiểu c ủ a tiết diện thanh giằng tính theo công thức sau đây ( cm ) : I : Mô men quán tính tối thiểu của tiết diện tha nh chống ( c m 4 ). A : Diện tích tiết diện thanh chống ( cm 2 ). d w : Ch iề u rộng của bản thành ( m ). Nếu bản thành được gắn những nẹp nằm dọc theo chiều dài của thanh chống thì khoảng cách lớn nhất giữa các nẹp đó được lấy làm d w . (2) Thanh c h ống ph ả i kéo l ê n đến boong th ấp nhất và phải đ ược liên kết ch ắ c ch ắ n với thanh giằng bằng mã. ( 3 ) Nếu chi ề u rộng của b ả n mép ở m ỗ i b ê n c ủ a b ả n thành lớn hơn 150 m ét thì bản thành phải được g ắ n nẹp và đ ược b ố t rí sao cho đỡ b ả n m é p t heo c á c k hoản g cách thích hợ p. 5. Sống phụ ph ả i đượ c đặ t tr ê n đ ường t âm của sống p hụ ở phía sau của vách chố n g va đ ể t ạo th ê m đ ộ cứng cho kết cấu đ áy ph ẳ ng. 7.2.4. Tàu có bầu mũi khác thường Kết cấu ở đoạn mũi của tàu có mũi bầu hoặc có dạng mũi khác thường phải được Đăng kiểm xem xét đặc biệt. 7.3. Gia cường chống va ở phía sau vách đuôi 7.3.1. Đà ngang đ áy Những yêu cầu ở 7.2.2-1 cũng đư ợc áp dụng cho kích thước và bố trí c ủ a đ à ngang đáy ở khoang đ uôi. Đà ngang đáy phải đượ c dâ ng lên cao h ơ n ống trục đuô i. 7.3. Xà ngang ch ố ng v a và tấ m sống ch ố ng va 1. Kết cấu ở dưới boong thấp nhất phải đ ược gia c ư ờng chắc chắn bằng những xà ngang chống va và tấm s ố ng chống va như yêu cầu ở 7.2 . 2-2 đ ối với khoang m ũ i. 2. Nếu khoảng cách giữa các gối tựa trên chiều dài cung của sườn l ớn hơn 2,5 mét thì kích thước c ủ a sườn phải được tăng, hoặc các sống dọc mạn hoặc các thanh giằng phải được đặt bổ sung để t ạo đ ủ độ cứng cho kết cấu mạn. 7.3.3. Bầu đuôi Bầu đuôi phải được gia c ườn g bằng những sườn khỏe, sống dọc mạn , v.v..., ở mức độ cần thiết. 7.4. Gia cường chống va ở đoạn từ khoang mũi đến khoang đuôi 7.4.1. Gia cường chống va ở phía sau vách chống va Kết cấu mạn ở ph ía sau vách chống va phải được gia cường thích đáng để giữ được tính liên tục của độ bền cùng với đ ộ bền của khoang mũi. 7.4.2. Gia cường chống va ở phía trước vách đuôi Ở phía trước vách đuôi, nế u chiều dài tự do c ủ a sườn là quá lớn so với nhịp sườn ở đoạn giữa tàu, thì phải đặt sống d ọc mạn hoặc phải tăng kích thước của sườn như ở kết cấu phía sau của vách chống va. CHƯƠNG 8 XÀ BOONG 8.1 . Qui định chung 8.1.1. Độ cong ngang c ủ a boong chịu thời tiết Ở giữa tàu đ ộ cong ngang tiê u chuẩn của boong chịu thời tiết b ằ ng B /50. 8.1.2. Li ê n k ế t mút xà boong 1. X à dọc boong p hải li ê n t ục hoặc ph ả i được li ê n kết b ằ ng m ã ở các m út sao cho phát huy được di ệ n tích tiết diệ n và có đủ độ b ền ch ố ng uốn và đ ộ b ền c h ống kéo. 2. Xà ngang boong ph ả i đ ược li ên kết với sư ờn b ằ ng mã. 3. Xà n gang boong đặt ở các vị trí kh ô ng có sườn nội boong hoặc sườn thượng t ầ ng phải được liên kết với tôn m ạn b ằ ng m ã . 4. Xà ngang boong xuồng, boong dạo , v.v..., có t hể đượ c liên kết b ằ ng móc kẹp ở các mút. 8.1.3. Vùng mà xà dọc boong chuy ể n sang xà ngang b oong Ở vùng mà xà d ọ c ngang chuy ể n sang xà ngang boong phải đ ặc biệt thận t rọng để đ ả m b ả o sự li ê n tục về đ ộ b ề n. 8.2. Tải t r ọ ng boong 8.2.1. Trị s ố của h 1. T ả i t rọng boong h ( kN / m 2 ) đối với những boong dùng để xếp hàng hóa thông thường hoặc dự trữ ph ả i theo các qui định t ừ (1) đến (3 ) sau đâ y : (1) h p hả i tư ơn g đươn g với tiêu chuẩn b ằng 7 lần chi ề u cao t ừ boong đ ược xét đ ến cạnh trên của thành miệng khoang ở boong phía tr ê n ( m ). Tuy n h iên , h có t hể đ ược t ính b ằ ng trọng l ượn g thiết kế cực đại c ủ a hàng h óa tr ê n mộ t đ ơ n vị di ệ n tích boong ( kN / m 2 ). Trong t rường hợp này tr ị s ố c ủ a h phải đ ượ c xác đ ịnh b ằ ng cách xem xét c hiề u cao xếp h à ng. (2) Nếu hàng gỗ hoặc/và các loại h àng khác được dự đ ịnh xếp ở boong chịu thời tiết thì h phải là trọng lượng thiết kế cực đại c ủ a h à ng hóa t rên một đơn vị di ệ n tích boong ( kN / m 2 ) hoặc là trị số qui định ở -2 , lấy trị số nào lớn hơn . (3) Nếu hàng hóa được treo vào xà boong hoặc nếu máy móc được đ ặ t trên boong thì h phải được tăng thích đáng. 2. Đ ối với boong chịu thờ i tiết, tả i trọng boong h ( kN / m 2 ) đư ợ c qui định ở từ (1 ) đến (4) sau đây : (1) Đ ố i với boong mạn khô, boong thượ ng tầng và boong lầu ở trên boong mạn khô, h phải không nh ỏ hơn trị số tính t heo c ô ng t h ức sau đâ y: h = a ( b f - y ) ( kN / m 2 ) Trong đ ó: a và b : Được cho ở B ảng 2-A/8.1 tùy thuộc vị trí ở boong. C b1 : Hệ s ố béo , tuy nhiê n nếu C b < 0,6=""> ì lấy C b 1 = 0,6 ; C b ³ 0,8 thì lấy C b1 = 0,8. f : Đư ợ c cho theo công thức sau đ â y (xem Hình 2-A/8.1 ): nếu L <150> m ) nếu 150 ≤ L <300> m ) f = 11,03 nếu L ≥ 300 ( m ) Bảng 2-A/8.1 Trị số của a và b Dòng Vị trí của boong a b Xà boong ( 1 ) Tôn boon g Cột Sống boong I Ở phía trước c ủ a 0,15 L tính từ mũi tàu 14,7 4,90 7,35 II Từ 0,15 L đến 0,3 L tính từ mũi tàu 11,8 3,90 5,90 III Từ 0 , 3 L - tính từ mũi tàu đến 0,2 L tính từ đuôi tàu 6 , 90 2,25 2,25 (2) 3,4 5 (3) 1 , 0 IV Ở phía sau c ủ a 0 , 2 L tính từ đuôi tàu 9,80 3,25 4,90 Chú thích: (1) Nếu L ≤150 mé t thì tr ị số của a có thể đư ợ c nhân với tr ị số tính th e o c ô ng thức: (2) Đ ối với sống d ọc boong ở ngoài đườn g miệng khoang ở boong tính toán trong đoạn giữa tàu. (3) Đố i v ớ i những trường hợp kh ô ng phải là trường hợp (2). Hình 2-A/8.1 Trị số của f y : Khoảng cách thẳng đ ứng t ừ đường trọng tải thiết kế cực đại đến boong chịu thời t iết đo ở mạn ( m ) và y ph ả i được đ o ở m ũi tàu cho đ oạn boong ở phía trước c ủ a 0,15 L tính t ừ mũi tàu , đ ược đo 0,15 L tính từ mũi tàu cho đ oạn boong từ 0,3 L đến 0,15 L tính từ mũi tàu, đ ược đ o ở sườn giữa cho đoạn boong t ừ 0 , 3 L tính t ừ mũi tàu đến 0,2 L tín h t ừ đu ô i tàu và đ ược đo ở đuô i tàu cho đoạn boong ở phía sau của 0,2 L tính t ừ đuôi tàu (xem H ì nh 2-A/8.2 ). (2) Đối v ớ i boong ở dòng II B ả ng 2-A/8. 1 h không cần lớn hơn h ở dòng I . (3) K h ông phụ thuộc các qui đ ịnh ở ( 1 ) và (2), h phải k h ông nhỏ hơn trị số tính theo công thức cho ở B ả ng 2- A/ 8 .2 . (4) Nếu tàu có mạn k hô quá l ớn thì trị s ố h có th ể được giảm thích đ áng. 3. Ở vùng kín c ủ a boong thượng tầng và boong lầu trong không gian sinh hoạt và kh ô ng gi a n hàng hải, ở tầ ng một v à t ầ ng h ai trên boong mạn kh ô , h p hả i b ằng 12 , 8 mét . Sau A y được đ o ở AP * Nếu không có thượng tầng thì y được đo đến boong trên. Từ A đến B y đ ược đo ở Từ B đ ến C y được đ o ở C Trước C y được đ o ở F P Hình 2-A/8.2 V ị t rí đ o y Bả ng 2-A/8.2 Trị s ố cực tiểu c ủ a h Dòng Vị trí của boong h (1) C Xà boong (2) , Tôn boong Cột , Sống boon g I và II Ph ía trư ớ c c ủ a 0,3 L tính từ mũi t à u 4 , 20 1 , 37 III T ừ 0 , 3 L t ính t ừ mũi tàu đến 0 , 2 L t ính từ đu ô i tàu 2,05 1 , 18 IV Phía sau c ủ a 0 , 2 L , tính từ đuôi tàu 2,95 1,47 Boong thượng tầng tầng 2 trên boong mạn khô 1,95 0,69 C h ú thích : (1) L' là chiều dài tàu ( m ). nhưn g không c ầ n l ấ y lớ n hơ n 230 m ét . (2) N ếu L ≤ 150 m ét thì C có t hể được nhân với trị số tính theo công thức: 8.3. Xà dọc boong 8.3.1. Kho ả ng cách 1. Khoảng cách chuẩn ( S ) của các xà dọc boong được tính theo công thức sau đâ y : S = 2 L + 550 ( mm ) 2. Khoảng cách giữa các xà dọc boong kh ô ng n ê n lớn hơn 1 mét . 8.3.2. T ỉ số kích thước 1. Xà dọc boong phải đ ược đỡ b ở i các sống ngang boong đặt theo khoảng cách thích hợp . Ở boo n g tính toán trong đoạn giữa tàu, tỷ số mảnh c ủ a xà dọc boong phải không lớn hơn 60. Tuy nhiên, y ê u cầu này có thể được thay đổi thích đáng nếu xà dọc boong có đủ độ bền ổn định. 2. Thép dẹt d ùng làm xà dọc boong phải có tỷ số (chi ề u cao tiết diện / chi ề u dày) không l ớ n hơn 15. 8.3.3. Mô đun chống uốn của tiết diện xà dọc boong 1. Mô đun chống uốn (Z) của tiết diện xà dọc boong ở ngoài vùng đ ường miệng khoang của boong tính toán trong đoạn gi ữ a tàu phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây : Z = 1,14 S hl 2 ( c m 3 ) Trong đó: S : Khoảng cách giữa các xà dọc boong ( m ). h : T ả i trọng boong qui định ở 8.2 ( kN/m 2 ). / : Khoảng cách n ằ m ngang giữa các sống ngang boong ho ặ c từ s ố ng ngang boong đến vách ngang ( m ). 2. Hệ số trong công thức ở -1 có thể được giảm dần đối với các xà dọc boong ngoài đường miệng khoang c ủ a boong tính toán ở các đoạn trước và sau đoạn giữa tàu. Tuy nhiên, tr ong mọi trường hợp, m ô đun chống uốn (Z) của tiết di ệ n phải không nhỏ hơn trị số tính theo c ô ng thức sau đ â y : Z = 0,43 S hl 2 ( c m 3 ) Trong đó: S , h và l : Như qui định ở - 1 . 3. M ô đun chống uốn của tiết diện xà dọc boong ở những vùng không qui định ở -1 và -2 phải không nh ỏ hơn trị s ố tính theo -2 . 8.3.4. Sống ngang boong đỡ xà dọc boong Ở những tàu một boong sống ngang boong phải được đặt ở mặt sườn có đà ngang đặ c của đáy đ ô i. Ở những tàu hai boong sống ngang boong phải cố gắng đ ư ợc đ ặ t trong mặt sườn có đà ngang đ ặ c của đáy đôi. 8.4. Xà ngang boong 8.4.1. Vị trí xà ngang boong Xà ngang boong phải được đặt trong m ỗ i m ặ t sườn. 8.4.2. Tỉ số kích thước Tỷ số chiều dài trên chi ề u cao t iết di ệ n của xà ngang boong nên bằng ho ặ c nh ỏ h ơn 30 nếu là ở boong t ính toán và nên b ằn g hoặc nhỏ hơn 40 nếu là ở boong chịu lực (boong ở dưới boong tính toán đư ợ c coi là một cơ cấu chịu lực trong độ b ề n dọc c ủ a thân tàu) và ở boong thượng tầng. 8.4.3. M ô đ un chống uốn c ủa tiết diện xà ngang boong M ô đun chống uốn (Z) của tiết diện xà ngang boong p hả i kh ô ng nhỏ hơn trị s ố tính t heo c ô ng thức sau đ â y : Z = 0 , 43 Shl 2 ( cm 3 ) Trong đ ó : S : Khoảng cách giữa các xà ngang boong ( m ). h : T ả i trọng boong qui định ở 8.2 ( kN/m 2 ). / : Khoảng cách n ằ m ngang từ đỉnh trong của mã xà đến sống dọc boong hoặc giữa các sống dọc boong ( m ). 8 .5 . Xà boong ở h õm vách và ở cá c c hỗ k há c 8.5.1. M ô đun chống u ố n của tiết diện Mô đun chống uốn của tiết diện xà boong tạo thành nóc của hõm vách, hầm trục và hõm hầm trục ph ả i không nhỏ hơn t rị số t ính theo công thức ở 11.2.8 . Tuy nhiên , nếu h nhỏ hơn 6 m ét thì h phải đ ược l ấ y b ằ ng 1 , 2 mét cộng v ới 0,8 t rị số t hực c ủ a h . 8.6 . X à boong ở nóc két sâu 8.6.1. M ô đ un ch ố ng uốn của tiết diện M ô đ un chống uốn của tiết diện xà dọc boong t ạo thành nóc két s â u p hả i t hỏa mãn các y ê u cầu của chương này và ph ả i không nh ỏ hơn t rị s ố tính từ cô ng thức ở 12.2.3 lấy mặt x à boong làm mút dưới c ủ a h và coi xà boong là nẹp. 8 .7 . Xà boong c h ịu tải trọng đặ c biệt n ặ ng 8.7.1. G ia cường x à boong Những xà boong c hị u tả i t rọng đặ c bi ệ t nặng hoặc nằm ở các mút thượng tầ ng hoặc lầu , ở chỗ đặt cột cờ, tời và máy p h ụ , v.v..., ph ả i đ ư ợ c gi a cường th ích đ áng b ằ ng cách tăng kích thước hoặc đ ặ t th ê m sống boong hoặc cột. 8. 8. Miệng bu ồ ng máy quá dài 8.8.1. G ia cường boong Nếu miệng buồng máy quá dài th ì ph ả i gia cường boong một cách thích đáng b ằ ng cách đ ặt những than h giằng ở độ cao của m ỗ i boong hoặc b ằ ng các biện pháp tư ơn g đươ ng khác. 8.9. Xà của boong ch ở xe có bánh 8.9.1. Mô đ un c hố ng uốn c ủa ti ết diện xà b oo ng M ô đ un c h ống uốn c ủa tiế t diện xà boong ch ở xe có bánh p hả i đ ược xác định căn cứ vào t ả i trọng t ậ p trung từ xe có bánh. CHƯƠNG 9 CỘT CHỐNG 9.1. Qui định chung 9.1.1. Cột nội boong Cột nội boong phải được đặt trực tiếp lên cột dưới boong hoặc phải có biện pháp hữu hiệu để truyền t ả i trọng xuống các đế ở dưới. 9.12. Cột trong khoang Cột trong khoang phải được đ ặ t lên các sống của đáy đơn hoặc đáy đôi hoặc phải cố gắng gần đó. Kết cấu ở trên cột và ở dưới cột phải có đ ủ đ ộ bền để phân bố tải trọng một cách có hiệu quả. 9.13. Li ê n kết mút cột Đ ỉ nh và chân cột phải đ ược gắn b ằ ng tấm kép dày và bằng mã. Nếu cột có thể chịu tải trọng kéo, thí dụ như cột ở dưới hõm vách, nóc hầm ho ặ c nóc két sâu thì đ ỉ nh và chân cột phải được liên kết hữu hiệu để chịu được t ả i trọng kéo. 9.1.4. Gia cường các kết cấu liên kết với cột Nếu cột được liên kết với tôn boong, với nóc hầm trục hoặc với sườn thì các kết cấu đó phải được gia cường thích đáng. 9.2. Kích thước 9.2.1. Diện tích tiết diện cột Di ệ n tích tiết diện cột ( A ) phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây : ( cm 3 ) Trong đó: l : Khoảng cách từ mặt đáy trên, từ boong hoặc từ kết cấu mà cột tựa đến cạnh dưới của xà boong hoặc s ố ng boong mà cột phải đỡ ( m ) ( Xem Hình 2-A/9.1 ). k 0 : Bán kính quán tính tối thiểu c ủ a tiết di ệ n cột ( cm ). w : Tải trọng boong mà cột đỡ qui định ở 9.2.2 ( kN ). 9.2.2. T ả i trọng boong mà cột đ ỡ 1. Tải trọng boong mà cột đỡ ( w ) phải không nh ỏ hơn trị s ố tính theo công thức sau đây : w = kw 0 + Sbh ( kN ) Trong đ ó: S : Khoảng cách giữa các trung điểm c ủ a hai nhịp k ề nhau của s ố ng boong đ ỡ b ở i cột hoặc nẹp vách ho ặ c sống vách ( m ) (Xem Hình 2-A/9.1 ). b : Khoảng cách t rung bình giữa trung điểm c ủ a hai nhịp kề nhau của xà boong mà cột hay sườn ph ả i đỡ ( m ) (Xem Hình 2-A/9.1 ). h : Tải trọng boong qui định ở 8 .2 cho boong mà cột phải đỡ ( kN/m 2 ). w 0 : Tải trọng boong mà chiếc cột nội boong ở trên phải đỡ ( k N ). k : Hệ s ố tín h th eo công thức sau đ â y t ùy thuộc tỷ số c ủ a khoảng cách n ằ m ngang a i ( m ) t ừ cột đến chiếc cột nội boong ở t rên, chia cho khoảng cách l j ( m ) từ cột đến cột hoặc đến vách (Xem Hình 2- A/9.1 ): Hình 2-A/9.1 Đo S , b , l , .. . 2. Nếu có hai hoặc nh iề u cột nội boong đặt trên s ố ng boong đỡ bởi dãy cột dưới thì chi ế c cột dưới ph ả i có kích thước t heo qui định ở -1 , lấy k w 0 c ủ a m ỗ i chiếc cột nội boong đ ặ t lên h ai nhịp k ề nhau đỡ bởi cột dưới. 3. Nếu các cột nội boong bị dịch chuyển theo phư ơn g ngang tàu ra khỏi các cột dưới thì kích thước của cột phải đ ược xác đ ịnh theo nguyên tắ c qui định ở - 1 và -2 . 9.2.3. Chiều dày cột 1. Chi ề u dày ( t ) của cột ống phải kh ô ng nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây : t = 0,022 d p +4,6 ( mm ) Trong đó : d p : Đường kính ngoài c ủ a cột ống ( mm ). Tuy nhiên, yêu cầu này có thể được thay đ ổi thích hợp đối với các cột đặt trong khu vực sinh hoạt. 2. Chiều dày bản thành và bản mép c ủ a cột ghép ph ả i đ ủ để chống mất ổn định cục bộ. 9.2.4. Đường kính ngoài của cột tròn Đường kính ngoài của cột tròn đặc và c ủ a cột ố ng phải không nhỏ hơn 50 mi-li-mét . 9.2.5. Cột đặt trong két sâu 1. Cột đ ặ t trong két sâu phải không được là cột ống. 2. Diện tích tiết diện cột ( A ) phải không được nhỏ h ơn trị số qui định ở 9.2.1 hoặc trị số tính theo công thức sau đ â y, lấy trị số nào lớn hơn. A = 1 ,09 Sbh ( cm 2 ) Trong đó: S và b : Như đ ược qui định ở 9.2.2 . h = 0,7 lần khoảng cách thẳng đ ứng từ nóc két s â u đến điểm ở 2 mét cao h ơn miệng ống tràn ( m ). 9.3. Vách dọc và các kết cấu khác b ố trí thay th ế cột chống 9.3.1. K ế t c ấ u Vách ngang đỡ sống dọc boong và vách dọc bố trí thay thế cột chống phải được gia cường sao cho tạo được đế tựa không kém hiệu quả so với đế tựa tạo b ở i cột chống. 9.4. Vách quây bố trí thay thế cột 9.4.1. Kết cấu Vách qu â y b ố t rí thay thế cột phải có đ ủ kích thước để chịu đ ượ c tải trọng boong và áp suất ngang. CHƯƠNG 10 SỐNG BOONG 10.1. Qui định chung 10.1.1. Phạm vi áp d ụng Sống ngang boong đỡ xà dọc boong và sống dọc boong đ ỡ xà ngang boong phải thỏa mãn các yêu c ầ u c ủa Chương này. 10.1.2. Vị trí Trong vùng hõm vách và nóc k é t s ố ng boon g phải cố g ắ ng đ ược đặ t cách nhau không xa quá 4 , 6 mét . 10.1.3. Kết cấu 1. Sống boong phải có bản mép đ ược đ ặ t dọc theo cạnh dưới c ủ a b ả n t hành. 2. Mã chống vặn phải được đặ t cách nhau khoảng 3 mét và nếu chiều rộng của bản mép ở m ỗ i bê n c ủ a bản thành lớn hơn 180 mi-li-mét thì các mã đó phải đỡ cả bản mép. 3. Chiều dày bản mép ( t ) c ủ a sống boong ph ả i không nh ỏ hơn chi ề u dày của b ả n thành. Chiều r ộ ng của bản mép phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây : ( mm ) Trong đó : d 0 : Ch iề u cao tiết diện bản thành ( m ). l : Chi ề u dài nhịp của sống qui định ở 10.2.1-1 . 4. Chiều cao tiết di ệ n sống phải lớn hơn 2,5 chiều cao của l ỗ khoét để xà boong xuy ê n qua. Với sống dọc thì chiều cao tiết diện phải đ ược giữ kh ô ng đổi trên đoạn giữa hai vách k ề cận nhau. 5. Sống ph ả i có đ ủ đ ộ cứng để ch ố ng biến dạng quá mức c ủ a boong và ứng suất bổ sung quá lớn ở xà boong. 10.1.4. Li ê n kết mút 1. Liên kết mút sống boong phải thỏa mãn các yêu cầu ở 1.1.14 . 2. Nẹp vách và sống vách ở dưới các mút s ố ng boong phải được gia cường thích đáng để đ ỡ s ố ng boong. 3. Sống dọc boong phải liên tục hoặc phải được liên kết chắc chắn để đ ảm bảo sự li ê n tục ở các mút. 10.2. Sống dọc boong 10.2.1. M ô đun chống uốn của tiết diện sống dọc boong 1. M ô đun chống uốn (Z) c ủ a t iết diện s ố ng dọc boong ở ngoài đường miệng khoang c ủ a boong tính toán ở đoạn giữa tàu phải kh ô ng nh ỏ hơn trị số tính theo công th ứ c sau đây : Z = 1,29 l ( Ibh + kw ) ( cm 3 ) Trong đ ó: / : Khoảng cách giữa các đường tâm cột hoặc t ừ đường tâm cột đến vách ( m ). Nếu sống boong được cố đ ịnh chắc ch ắ n với vách bằng mã thì l có thể được thay đổi theo 1.1.16 (xem Hình 2-A/ 10.1 ). b : Khoảng cách giữa các trung điểm của hai nhịp kề nhau của xà được đỡ bởi sống hoặc sườn ( m ) (xem Hình 2-A/10.1 ). h : Tải trọng boong qui định ở 8.2 cho boong đ ược đ ỡ ( kN /m 2 ). w : T ả i trọng boong đ ược đỡ bởi cột nội boong như qui định ở 9 . 2.2 ( kN ). k : N hư qui định ở (a) và (b) sau đ ây: (a) Hệ s ố tính theo c ô ng thức sau đ ây tùy thuộc t ỷ số giữa khoảng cách nằm ngang từ cột hoặc vách đỡ sống boong đến cột nội boong a ( m ) và / ( xem Hình 2-A/10.1 ). (b) Nếu chỉ có một cột nội boong thì k được tính toán dựa tr ê n trị số nhỏ hơn c ủ a a . Nếu có hai hoặc nhiều cột nội boong thì a phải được đo từ cùng một mút c ủ a l cho mỗi cột n ộ i boong và tổng của kw sẽ được dùng để tính toán công thức. Trong trường hợp này sẽ dùng trị số lớn hơn trong các t ổng kw dựa trên a đo từ mỗi mút của /. H ì nh 2-A/10.1 Đo l , b và a 2. Hệ số trong c ô ng thức ở -1 có thể được giảm dần đ ối với những sống dọc boong ở ngoài đ ường miệng khoang c ủ a boong tính toán ở các đoạn trước và sau đoạn giữa tàu. Tuy nhiên, trong mọi trường hợp mô đun chống uốn (Z) của tiết di ệ n phải kh ô ng nhỏ hơn tr ị s ố tính theo công thức sau đây : Z = 0,484 l ( Ibh + kw ) ( cm 3 ) Trong đó: l , b , h , w và k : Như được qui định ở -1 . 3. Mô đun chống uốn của tiết diện sống dọc boong ở những vùng không được qui định ở -1 và -2 phải kh ô ng được nh ỏ hơn trị số tính theo công thức ở -2 . 10.2.2. Mô men quán tính của tiết d iện sống dọc boong Mô men quán tính ( l ) của tiết diện sống dọc boong phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây : / = CZ l ( cm 4 ) Trong đ ó: C : Hệ số đ ược lấy như sau : 1,6 : Đối v ớ i sống boong ở ngoài đường miệng khoang c ủ a boong tính toán ở đoạn giữa tàu. 4,2 : Đối với các sống boong khác. Z : Mô đun chống uốn yêu c ầ u của tiết diện sống dọc boong qui định ở 10.2.1 ( cm 3 ). / : Như qui định ở 10.2.1-1 . 10.2.3. Ch iề u dày b ả n thành 1. Chi ề u dày b ả n th à nh ( t ) phải không nh ỏ hơ n trị số t ính theo c ô ng t hức sau đ â y : t = 10 S 1 +2,5 ( m m ) Trong đ ó: S 1 : Khoảng cách giữa các nẹp gia cường b ả n thành hoặc chiều cao tiết d iện b ả n thành lấy trị số nào nh ỏ hơn ( m ). 2. Ở hai đoạn mút d ài 0,2 / , chiều dày b ả n thành ( t ) phải không nh ỏ hơn trị số qui định ở -1 và trị s ố tính theo công t hức sau đây, lấy trị s ố nào lớn hơn: ( mm ) Trong đó: d 0 : Chiều cao tiết d iện bản thành ( m ). b , h , l : Như qui định ở 10.2.1-1 . 3. Trong các két sau chiều dày bản thành phải lớn hơn các trị số tính theo c á c công thức ở -1 và -2 là 1 mi-li-mét . 10.3. Sống ngang boong 10.3.1. M ô đun chống uốn của tiết diện sống ngang boong Mô đun chống uốn (Z) tiết diện c ủ a sống ngang boong phải không nh ỏ hơn trị số tính theo c ô ng thức sau đ â y: Z = 0,484 l ( lbh + k w ) ( cm 3 ) Trong đó: l : Khoảng cách giữa các đường tâm cột hoặc từ đường t â m cột đến đ ỉ nh trong của mã xà ( m ). b : Khoảng cách giữa hai sống ngang lân cận nhau hoặc từ sống ngang đến vách ( m ). h : Như qui định ở 10.2.1 . w và k : Như qui định ở 10.2.1 . 10.3.2. Mô men quán tính c ủ a tiết diện sống ngang boong Mô me n quán tính (I ) của tiết diện sống ngang boong phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây : I = 4,2 Z l ( c m 4 ) Trong đó : Z : Mô đ un chống uốn yêu cầu của tiết diện sống qui định ở 10.3.1 ( cm 3 ). l : Như qui đ ịnh ở 10.3.1 . 10.3.3. Ch iề u dày bản thành Chiều dày c ủ a bản thành phải thỏa mãn các yêu cầu ở 10.2.3 . 10.4. Sống boong trong các két 10.4.1. Mô đun chống uốn c ủ a tiế t diện sống boong M ô đun chống uốn của tiết diện sống boong trong các két phải th ỏ a mãn các yêu cầu ở 10.2.1 hoặc 10.3.1 và cũng phải thỏa m ã n các yêu cầu ở 12.2.5-1 . 10.4.2. Mô men quán tính của tiết d iện sống boong Mô men quán tính của tiết diện sống boong phải thỏa mãn các yêu cầu ở 12.2. 5 -2 . 10.4.3. Ch iề u dày b ả n thành Chi ề u dày bản thành phải thỏa m ã n các yêu cầu ở 10.2.3 hoặc 10.3.3 và cũng phải thỏa mãn các y ê u cầu ở 12.2.5-3 . 10.5. Sống dọc miệng khoang 10.5.1. Sống dọc có thành cao ở trên boong Nếu thành cao của miệng khoang được đặt ở trên boong như trường hợp miệng khoang ở bo o ng chịu thời tiết, thì theo thỏa thuận với Đ ă ng kiểm, thanh nẹp n ằ m và phần b ả n thành tính l ê n đến thanh nẹp đó có thể đư ợ c đưa vào tính toán mô đun chống uố n. 10.5.2. Sự li ê n tục của đ ộ b ề n ở góc miệng khoang Ở góc miệng khoang các bản mép của thành dọc miệng khoang và của sống dọc boong hoặc của các đoạn kéo dài của chúng và các bản mép v à cả hai bên c ủ a xà ngang đầu miệng khoang phải được liên kết chắc ch ắ n với nhau để đảm bảo sự liên tục c ủ a độ b ề n. 10.6. Xà ngang đầu miệng khoang 10.6.1. Kích thước c ủ a xà ngang đầu miệng khoang Kích thước c ủ a xà ngang đầu miệng khoang phải th ỏ a mãn các y ê u cầu ở 10.3 , 10.4 và 10.5 . CHƯƠNG 11 VÁCH KÍN NƯỚC 11.1. Bố trí vách kín nước 1 1.1.1 . Vách chống va 1. Tàu ph ả i có vách chống va đặt ở vị trí không gần hơn 0,05 L f ho ặ c 10 m é t lấy tr ị số nào nhỏ hơn, nhưng không xa quá 0,08 L f tính từ mút tr ước c ủ a chiều dài đo mạn khô, trừ khi mà một khoảng cách lớn hơn được Đ ă ng kiểm chấp nhận vì lý do đ ặ c biệt của kết cấu. Tuy nhiên, nếu có phần nào c ủ a tàu nằm phía dưới đường nước vẽ ở đ ộ cao b ằ ng 0,85 chiều cao mạn thiết kế nh ỏ nhất của tàu vư ơn quá v ề phía trước của mút trước của chiều dài đ o mạn khô thì khoảng cách nói trên phải được đo từ một trong số các điểm sau đây : (a) Trung điểm c ủ a đ oạn vươn nói trên. (b) Điểm ở cách 0,015 L f về phía tr ư ớc của đ iểm mút trước c ủ a chiều dài đo mạn khô. (c) Điểm ở cách 3 mét v ề phía trước của đ iểm mút trước của chi ề u dài đ o mạn khô. Lấy điểm nào cho được trị số nh ỏ nhất. 2. Trong phạm vi qui định ở -1 vách có th ể có bậc hoặc hõm. 3. Ở những tàu có c ử a mũi, vị trí của vách chống va phải được Đăng kiểm xét duyệt đặc biệt. Tuy nhiên, nếu có sàn cầu dốc t ạo thành một phần của vách chống va ở t rên boong mạn khô thì phần sàn cầu dốc ở cao hơn 2,3 mét trên boong mạn khô có thể đ ư ợc phép vươn về phía trước giới hạn qui định ở -1 . Trong t rường hợp này sàn cầu phải kín nước tr ê n toàn b ộ ch iề u d ài c ủ a nó. 11.1.2. Vách đuôi 1. T à u phải có vách đuôi đặt ở vị trí thích hợp. 2. Ống bao trục đuôi ph ả i nằm trong khoang kín nước tạo bởi vách đuôi hoặc một kết cấu thích hợp khác. 11 .1 . 3 . Vách bu ồ ng máy Ở hai đ ầu buồng máy phải đặt vách kín nước. 11.1.4. Vách khoang 1. Th ê m vào các qui định ở từ 11.1.1 đ ến 11.1.3 , ở những tàu hàng kiểu thông thường phải có các vách khoang đặt theo khoảng cách thích hợp sao cho tổng số vách kín nước phải không nhỏ hơn trị số cho ở B ả ng 2- A/ 11.1 . Bảng 2-A/ 11 . 1 Số lượng vách kín nước L ( m ) Tổng số vách kín nước 90 ≤ L <> 5 102 ≤ L <> 6 123 ≤ L <> 7 143 ≤ L <> 8 165 ≤ L <> 9 186 ≤ L Đăng kiểm qui định trong từng trường hợp 2. Nếu do yêu cầu khai thác của tàu mà kh ô ng thể chấp nh ậ n được số lượng vách khoang như yêu cầu ở trên thì phải có một giải pháp khác được Đăng kiểm chấp nhận. 11.1.5. Ch iề u cao của vách kín n ư ớc Các vách kín nước qui định ở từ 11.1.1 đến 11.1.4 phải đư ợ c kéo lên đ ến boong mạn khô trừ những ngoại lệ sau đây : (1) Ở vùng boong đu ô i nâng hoặc boong thượng tầ ng mũi vách kín nước phải được kéo lên đến các boong đó. (2) Nếu ở thượng tầng mũi có miệng khoét kh ô ng có thiết bị đóng kín và dẫn vào không gian ở dưới boong mạn khô, hoặc nếu có thượng tầng mũi chạy dài thì vách chống va phải đi lên đến boong thượng tầng và phải kín n ư ớc. Tuy nhiên, nếu phần vách kéo thêm là ở trong các vùng qui định ở 11.1.1 và phần boong tạo thành bậc là kết cấu kín nước thì phần kéo thêm c ủ a vách không cần thiết phải được đặt trực tiếp tr ê n phần vách ở dưới đó. (3) Vách đu ô i có thể được kết thúc ở boong phía trên của đường trọng tải thiết kế cực đại với điều kiện là boong đó phải kín nước đến đuôi tàu. 11.1.6. Đ ộ b ề n ngang của th â n tàu 1. Nếu những vách kín nước y ê u cầu ở từ 11.1.1 đến 11.1.5 kh ô ng đi l ê n tới boong tính toán thì ở ngay tr ê n hoặc gần tr ê n vách kín nước ch ính phải đ ặt những cơ cấu kh ỏe hoặc những đoạn vách để đảm bảo độ bền ngang hoặc độ cứng ngang c ủ a thân tàu. 2. Nếu chi ề u dài của khoang lớn hơn 30 mét t hì phải có biện pháp thích hợp để đảm bảo độ bền ngang và độ cứng ngang c ủ a thân tàu. 11.1.7. Hầm xích 1. Hầm xích ở sau vách chống va hoặc ở trong khoang mũi phải kín nước và phải có phương tiện ti ê u nước bằng bơm. 2. Hầm xích ph ả i được phân chia b ằ ng vách ng ă n dọc tâm. 11.2. Kết cấu của vách kín nước 11.2.1. Ch iề u dày t ô n vách Chiều dày tôn vách ( t ) phải không nh ỏ hơn trị s ố tí nh theo công thức sau đây : (mm) Trong đó : S : Khoảng cách giữa các nẹp ( m ). h : Khoảng cách thẳng đứng đo t ừ cạnh dưới của tấm tôn vách đến boong vách ở đường tâm tàu ( m ), nhưng trong mọi trường hợp phải không nhỏ hơn 3,4 mét . 11.2.2. T ă ng chi ề u dày tôn vách ở những ch ỗ đặc biệt 1. Chiều dày dải dưới cùng của tôn vách ít nh ấ t phải lớn hơn 1 mi-li-mét so với chiều dà y tính toán từ công thức ở 11.2.1 . 2. Ở đoạn có đáy đôi, dải dưới cùng của tôn vách ít nh ấ t phải lên đến 610 mi-li-mét cao h ơn m ặ t tô n đáy trên . Ở đoạn có đáy đơn, dải dưới cùng của tôn vách ít nhất phải lên đến 915 mi-li-mét cao hơn mặt tôn giữa đáy. Nếu đáy đ ô i ch ỉ có ở một bên c ủ a vách thì dả i dưới cùng phải lên đến chiều cao nào cao hơn trong các chiều cao qui định ở trên. 3. Tôn vách ở rãnh tiêu n ướ c ít nhấ t phải dày hơn 2,5 mi-li-mét so với chiều dày qui định ở 11.2.1 . 4. Ở vùng lỗ khoé t đ ặ t ống trục đuôi hoặc trục chân vịt, tôn vách phải là tấm kép ho ặ c phải được t ă ng chi ề u dày, mặc dù những yêu cầu ở 11.2.1 . 11.2.3. Nẹp M ô đ un chống uốn (Z) của tiết d iện nẹp vách phải không nhỏ hơn trị số tính theo c ô ng t hức sau đâ y : Z = 2,8 CS hl 2 ( c m 3 ) Trong đó : / : Chiều dài nhịp nẹp đo giữa các đ ế lân cận c ủ a nẹp kể cả chiều dài c ủ a liên kết ( m ). Nếu có s ố ng vách thì l là khoảng cách từ chân của liên kết mút đến sống thứ nhất hoặc là khoảng cách giữa các s ố ng vách. B ả ng 2-A/11.2 Trị s ố c ủ a C ( Nẹp là t h ép cán hoặc thép ghép ) N ẹ p đứng Mút tr ê n Mút dưới Liên kết hàn t ự a hoặc đỡ bằng sống nằm Liên k ết Mút nẹp không li ê n kết Kiểu A Ki ể u B Liên hàn tựa hoặc đ ỡ b ở i sống nằm 1,00 1,00 1,35 1,35 Liên k ế t bằng mã 0 , 80 0,80 0,90 1 , 00 Ch ỉ có bản thành của nẹp đư ợ c l iên kết ở mút 1 , 15 1,15 1,35 1,60 Mút nẹp không liên kết 1 , 35 1,35 1,60 2,00 N ẹ p nằm Mút kia Một mút Liên kết h à n tựa, liên kết bằng mã ho ặ c đ ỡ bởi sống đứng Mút nẹp không liên kết Liên kết hàn tựa, liên kết bằng mã ho ặ c đỡ bởi sống đ ứng 1,00 1,35 Mút n ẹ p không liên kết 1,35 2 , 00 Chú t hích : (1) "Liê n kết hàn tựa " l à liên kết mà cả bản thành và bản mép của nẹp được hàn ch ắ c ch ắ n vào t ôn boong, tôn vách ho ặ c tôn đ áy trên, các tấm tôn đó đ ược gia cường bằng cơ cấu tựa đặ t ở m ặ t đ ối di ệ n. (2) "Liên kết k iểu A " c ủ a nẹp đ ứng là liên kết bằng mã với cơ cấu dọc hoặc với cơ cấu k ề ở cùng m ặ t ph ẳ ng với nẹp, c ó cùng tiết diện hoặc tiết diện lớn h ơn (Xem Hình 2-A/ 11 . 1 (a)). (3) " Li ê n k ế t kiểu B " của nẹp đứng l à liên kết bằng mã với cơ cấu ngang như xà boong ho ặ c mộ t liên k ế t khác tương đ ương với li ê n kết nói trên ( Xe m Hình 2-A/ 11 . 1 (b)). Hình 2-A/ 11 . 1 Các kiểu liên kết mút S : Khoảng cách các nẹp ( m ). h : Khoảng cách thẳng đứng từ trung điểm của l , nếu là nẹp đứng, và từ trung điểm của khoảng cách giữa hai nẹp lân c ậ n ở hai b ê n c ủ a nẹp đang xét, nếu là nẹp n ằ m, đến đỉnh c ủ a boong vách đ o ở đường t â m tàu ( m ). Nếu khoảng cách thẳng đứng đó nh ỏ hơn 6,0 mét thì h đ ượ c lấy b ằ ng 1,2 mét cộng với 0,8 c ủ a khoảng cách thẳng đ ứng thực . C : Hệ s ố cho ở Bảng 2-A/11.2 tùy thuộc kiểu của các liên kết mút nẹp. 11.2.4. Vách sóng 1. Chiều dày tôn vách sóng ( t ) phải không nhỏ h ơn trị số tính theo công thức sau đây : ( mm ) Trong đó: h : Như qui định ở 11.2.1 . S 1 : Ch iề u rộng a của tấm mặt hoặc chiều rộng b của t ấ m nghiêng (X e m Hình 2-A/11.2 ). C : Hệ số được cho như sau : : Đối với t ấ m mặt C = 1,0 : Đối với t ấ m nghiêng t f và t w : Tương ứng là chiều d ày của t ấ m m ặ t và tấm nghi ê ng ( mm ). S 1 = a ho ặ c b S = nửa bước sóng e = 0,5 A hoặc 0,5 B lấy trị số nào nh ỏ hơn Hình 2-A/1 1 .2 Đo S Hình 2-A/11.3 Đo l 2. Mô đun chống uốn (Z) c ủ a tiết diện nửa bước sóng c ủ a vách sóng phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây: Z = 3,6 CShl 2 ( cm 3 ) Trong đó: S : Chiều dài c ủ a nửa bước sóng ( m ) ( Xem Hình 2-A/11.2 ). h : Như qui định ở 11.2.3 . / : Chiều dài giữa các gối tựa ( m ) như mô tả ở Hình 2-A/11.3 . C : Hệ s ố được cho ở Bảng 2-A/ 11.3 tùy thuộc kiểu liên k ế t mút. 3. Nếu liên kết mút c ủ a vách sóng đ ặ c biệt có hiệu quả thì trị số c ủ a C qui định ở -2 có thể đ ược giảm thích hợp. 4. Chiều dày của tô n vách ( t ) ở vùng 0,2 l hai đầu của chiều dài l phải không nhỏ hơn trị số tư ơn g ứng tính t heo công thức sau đ ây: T ấ m nghiêng ( mm ) Trong mọi tr ư ờng hợp chiều dày tâm nghiêng phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đ ây: ( mm ) T ấ m m ặ t trừ vùng cạnh trên c ủ a vách có gân đứng: t = 12 a + 2,5 ( mm ) Trong đ ó: S , h , l v à d 0 : Như qui định ở -2 . a và b : Tương ứng là chiều rộng c ủ a tấm mặt và tấm nghiêng ( m ). C : Hệ số được cho ở B ảng 2-A/11.4 . Nếu vách có sóng đứng kết cấu với một nhịp thì trị s ố C đ ược lấy bằng trị số đ ối với nhịp trên cùng ghi ở Bảng này. Bảng 2-A/11.3 Trị số của C Dòng M ộ t cạnh của v á ch Cạnh kia c ủ a vách Được đỡ bởi sống n ằm hoặc sống đứng Cạnh trên được hàn trực tiếp v ớ i boong Cạnh t rên đ ư ợc hàn vào thanh ốp li ê n k ết ch ắ c chắn với cơ cấu thâ n tàu (1) Được đ ỡ b ở i sống n ằ m hoặc sống đứng hoặc cạnh dưới c ủ a vách được hàn trự c tiếp với boong hoặc đ áy trên (2) Cạnh d ưới của vách đ ược hàn vào thanh ốp liên k ế t chắc ch ắ n với kết cấu th â n tàu Trong mọi t rường hợp C phải không nhỏ h ơ n trị số cho ở dòng (1) Chú thích : Z 0 : M ô đ un chống uốn tối thiểu của tiết diện một n ử a bước s ó ng ở 0,6/ giữa ch iề u dài c ủ a g â n sóng ( cm 3 ). Z 1 và Z 2 : Mô đun chống uốn của tiết diện một n ử a bước sóng ở các đ oạn mút của ch iề u dài c ủ a g â n ( cm 3 ). Trong t rường hợp vách có sóng đứng thì Z 1 là mô đ un ch ố ng uốn c ủ a tiết diện ở mút tr ê n và Z 2 là mô đun chống u ố n của tiết diện ở mút dưới. N ế u ch iề u dày tôn được tăng theo qui định ở -5 thì mô đun chống uốn của ti ế t diện ph ả i được t ính với chiều dày chưa đ ược tăng. l H : Chiều cao của thanh ốp tính từ mặt đáy trên ( m ). d H : Chi ề u rộng c ủ a thanh ố p ở mặt đáy trên ( m ). d 0 : Chi ề u cao c ủ a tiết diện sóng ( m ). Bảng 2-A/11.4 Tr ị số c ủ a C V ị trí C ạ nh trên C ạ nh dưới Vách có sóng đ ứng Nh ị p tr ê n cùng 0,4 1 , 6 Các nh ị p khác 0,9 1,1 Cả hai c ạ nh của vách có són g nằm 1 , 0 5. Chiều dày của tôn vách qui định ở -1 và -4 phải th ỏ a mãn các yêu cầu ở 11.2.2 . 6. Mô đun chống uốn (Z) c ủ a tiết diện một nửa bước sóng c ủ a vách được tính theo c ô ng thức : ( cm 3 ) Trong đó : a và b : Tương ứng là chiều rộng của tấm m ặ t và tấm nghiêng ( m ). t f và t w : Tư ơn g ứng là chiều dày c ủ a tấm m ặ t và tấm nghiêng ( mm ). d 0 : Chiều cao của tiết diện sóng ( m ) . 11.2.5. Vách chống va Đối với vách chống va, chiều dày t ô n và m ô đun chống uốn của tiết diện nẹp phải không nhỏ hơn trị s ố qui định ở 11.2.1 và 11.2.3 hoặc 11.2.4 lấy h b ằ ng 1,25 chiều cao h qui định ở đ ó. 11.2.6. Sống vách đỡ nẹp vách 1. Mô đun chống uốn (Z) của tiết diện sống phải kh ô ng nhỏ hơn trị s ố tính theo công thức : Z = 4,75 S h l 2 ( cm 3 ) Trong đ ó: S : Chiều rộng c ủ a vùng mà s ố ng phải đỡ ( m ). h : Khoảng cách thẳng đứng đo từ trung điểm của l của sống đứng ho ặ c đ o từ trung điểm của S c ủ a sống n ằ m đến đ ỉ nh boong vách ở đường tâm tàu ( m ). Nếu khoảng cách thẳng đứng đó nhỏ hơn 6,0 mét thì h được lấy bằng 1,2 mét cộng 0,8 khoảng cách thẳng đứng thực. l : Chiều dài nhịp đo giữa các gối tựa lân cận của sống ( m ). Nhịp l có thể được thay đổi theo qui đ ịnh ở 1. 1. 16 . Nếu mã liên kết có cạnh tự do cong lượn thì kích thước hữu hiệu của mã được lấy b ằ ng b như được cho ở Hình 2-A/11.4 . Hình 2-A/11.4 Đo b 2. M ô men quán tính ( I ) của tiết diện sống phải không được nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đ ây. Trong mọi trường hợp chiều cao tiết d iện sống phải không nh ỏ hơn 2,5 chi ều cao lỗ khoét để nẹp xuyên qua . I = 10 hl 4 ( cm 4 ) Trong đ ó: h và l : Như qui định ở - 1 . 3. Chiều dày bả n t hành ( t ) phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây: t = 10 S 1 +2,5 ( mm ) Trong đó: S 1 : Khoảng cách giữa các nẹp gia cường bản thành hoặc chiều cao tiết diện sống, lấy trị số nào nhỏ hơn ( m ). 4. Chiều dày bản thành ( t ) ở mỗi đoạn mút dài 0,2 l phải không nhỏ hơn trị số tính theo các c ô ng thức sau đây lấy trị số nào lớn hơn : ( mm ) ( mm ) Trong đ ó : S , h v à l : Như qui định ở -1 . d 0 : Chiều cao tiết diện sống ( m ). S 1 : Như qui định ở -3 . C : Như qui định ở 11.2.4-4 . 5. Mã chống vặn phải được đặt cách nhau khoảng 3 mét . Nếu chi ề u rộng của bản mép ở mỗi bên c ủ a bản thành của sống lớn hơn 180 mi-li-mét thì mã chống vặn phải đ ỡ cả bản mép. 6. Mô đun chống uốn và mô men quán tính của tiết d iện sống phải được tính toán với mép kèm có ch iề u rộng ở mỗi b ê n c ủ a sống bằng 0,1/. Trong mọi trường hợp chiều rộng mép kèm phải không l ớ n hơn 0,5 chi ề u dài nhịp nẹp. Nếu có những nẹp được đặt trong phạm vi của mép kèm thì chúng c ó thể được đưa vào tính toán. 11.2.7. Gia cường tôn vách, tôn boong, v.v... Nếu thấy cần thiết thì t ô n vách, tôn boong, tôn đáy trên,v.v… , phải được gia cường ở vùng mã mút nẹp và mã mút sống. 11.2.8. Hõm vách 1. Trong vùng hõm vách, xà boong phải đ ư ợc đặt ở m ỗ i mặt s ườn và ở d ư ới vách trên theo yêu cầu ở 8.4.3 và 11.2.3 lấy khoảng cách xà boong bằng khoảng cách nẹp. Nếu cạnh dưới của vách tr ê n được gia cường đ ặ c biệt thì có thể không cần đặt xà boong ở d ư ới vách trên. 2. Chiều dày tôn boong ở vùng hõm vách ít nhất ph ả i lớn hơn 1 mi-li-mét so với chi ề u d ày yêu cầu ở 11.2.1 , coi tôn boong là tôn vách và xà boong là nẹp vách . Trong mọi t rư ờng hợp chiều dày đó phải không nhỏ h ơ n chi ề u dày yêu cầu đ ối với tôn boong ở v ù ng đó . 3. Chi ều dày c ủ a cột đỡ hõm vách phải được xác định có xét đến áp suất nước có thể tác dụng vào mặt trên c ủ a hõm vách và các liên kết mút phải đ ủ để chịu được áp suất nước tác dụ ng ở m ặ t d ưới. 11.2.9 . Kết cấu vách ở vùng đ ặ t cửa kín nước Nếu nẹp vách bị c ắ t hoặc khoảng cách nẹp bị t ă ng đ ể đ ặ t cửa kín nước ở vách thì lỗ khoét phải được kết cấu vững chắc và phải được gia cường để gi ữ đ ược đầy đủ độ bền c ủ a vách. Trong mọi trường hợp, khung cửa không được coi là nẹp vách. 11.3. Cửa kín nước 11.3.1. Qui định chung 1. Lối ra vào, cửa, lỗ chui hoặc lỗ th ô ng gió , v.v..., kh ô ng được khoét ở vách ch ố ng va ở vùng dưới boong mạn kh ô . S ố lượng l ỗ khoét ở vách chống va ở vùng trên boong mạn kh ô phải là tối thiểu và các lỗ khoét đó phải được trang bị phư ơn g tiện đóng kín nước. 2. Các lối ra vào ở vách kín nư ớ c phải có cửa kín nước th ỏ a mãn các y ê u cầu ở từ 11 .3.2 đến 11.3.5 . 11.3.2. Các loại cửa kín nước 1. Cửa kín nước phải là c ử a trượt. Xét về vị trí và/hoặc điều kiện sử dụng, có thể dùng các loại cửa khác thí dụ như cửa bản lề, cửa l ă n. 2. Không cho phép dùng những cửa đóng bằng cách thả rơi hoặc bằng tác dụng của trọng lượng thả r ơ i . 11.3.3. Độ b ề n và độ kín 1. Cửa kín nước phải đủ bền và kín nước khi chịu áp suất nước cao đến boong vách, khung cửa phải được liên kết ch ắ c chắn với vách. Nếu Đăng kiểm thấy cần thiết thì cửa phải được th ử bằng áp suất nư ớ c trước khi được lắp lên tàu. 2. Khung c ử a kín nước trượt thẳng đứng phải không có r ãn h ở đáy để tránh v ậ t bẩn có thể lọt vào ng ă n không cho cửa đ óng lại. 11.3.4. Cửa trượt 1. Cửa trượt kín nước phải có thể thao tác được từ một vị trí tiếp cận được ở phía tr ê n boong mạn khô. Ở vị trí thao tác từ xa phải có phương tiện ch ỉ báo rằng cửa m ở hay đóng. Tuy nhiên, có thể không cần phải có phư ơn g tiện đ i ều khiển c ử a từ xa nếu được Đăng kiểm chấp nhận, xét từ điều kiện khai thác cửa. 2. Nếu phương tiện đi ề u khiển c ử a được t hao tác b ằ ng thanh truyền thì s ự điều khiển thanh truyền thao tác nên cố g ắ ng là trực tiếp và ch ỉ cần vặn một đai ốc bằng kim loại không g ỉ hoặc một v ậ t liệu được chấp nhận khác. 3. Những c ử a trượt đi ề u khiển từ xa cũng nên có thể được điều khiển tại chỗ. 11.3.5. Cửa bản lề và cửa lăn Cửa bản lề kín nước và cửa l ă n kín nước phải có thể đóng và c à i được từ cả hai phía của vách. Chốt b ả n lề cửa phải b ằ ng kim loại không g ỉ hoặc b ằ ng một vật liệu được chấp nhận khác. CHƯƠNG 12 KÉT SÂU 12.1. Qui định chung 12.1.1. Định nghĩa Két sâu ( deep tank ) là két dùng để chứa nước, nhiên li ệ u hoặc những chất lỏng khác, tạo thành một phần c ủ a th â n tàu, ở trong khoang hoặc ở nội boong. Nếu cần thì những két sâu dùng để chứa dầu được gọi là " Két sâu chứa d ầ u " . 12.1.2. Phạm vi áp dụng 1. Những kết cấu ngăn kín nước, trừ những kết cấu qui định ở 12.1.3 - 4 , những vách ngăn khoang mũi và khoang đ uôi, những vách biên c ủ a két sâu (trừ những két s â u dùng để ch ứ a dầu có đ iểm b ắ t cháy bằng và t hấp hơn 60° C ) phải được kết cấu theo các yêu cầu của Chương này. Nếu phần c ủ a vách két s â u được dùng như vách kín nước thì phần đó phải thỏa mãn yêu cầu c ủ a Chương 11 . 2. Cùng với những yêu cầu của Chương này, những y ê u cầu ở Chương 27 phải được áp dụng cho vách c ủ a những két sâu dùng để chứa dầu có điểm bốc cháy th ấ p hơn 60° C . 3. Nếu n h ững qui định thích ứng của Chương này được áp dụng cho các khoang hàng c ủ a tàu ch ở khí hóa lỏng hoặc chở xô những hóa chất nguy hiểm t heo qui định của các Phần 8-D và 8-E của TCVN 6259 -8 :2003 thì những khoang hàng đó phải có độ bền tương đương với qui định c ủ a chương này, có xét đến những đặc tính của hàng hóa và của v ậ t liệu chế tạo. 12.1.3. Kết cấu ng ă n két 1. Két s â u phải có kích thước thích hợp và phải có những kết cấu kín nước phân cách dọc c ầ n thiết để thỏa mãn các yêu cầu về ổn định trong đ iều kiện khai thác và trong quá trình nạp và xả. 2. Những két nư ớ c ngọt, két nhiên liệu và những két được dự kiến không hoàn toàn chứa đ ầy tr ong điều kiện khai thác phải có kết cấu ng ă n bổ sung hoặc những tấm ch ố ng va để giảm l ực động tác d ụng vào kết cấu. 3. Nếu không thể thỏa m ã n đ ược những yêu cầu ở -2 thì phải t ă ng các kích thước qui định ở Chương này. 4. Các kết cấu ngăn dọc kín nư ớ c chịu áp suất từ cả hai b ê n c ủ a các két ch ứ a đầy hoặc các két hoàn toàn trống trong điều kiện khai thác, có thể có các kích thước như yêu cầu đ ối với các vách kín nư ớ c th ô ng thường qui định ở Chương 11 . Trong trường hợp đ ó két phải có miệng cao , v.v..., cùng với phư ơ ng tiện kiểm tra để đ ả m bảo r ằ ng két được chứa đầ y trong điều kiện khai thác. 12.1.4. Ch iề u dày tối thiểu Trong các két mạn và két sâu có chiều dài ho ặ c chiều rộng lớn hơn 0,1 L + 5,0 ( m ) và trong các két đỉnh mạn, két hông, ch iề u dày c ủ a các sống, các thanh chống, các mã mút và tôn vách phải không nhỏ h ơ n các trị số cho ở Bảng 2-A/12.1 , tùy thuộc chiều d ài c ủ a tàu. Bảng 2-A/12.1 Chiều d ày tối thiểu L (m) ≥ 90 105 120 135 150 165 180 195 225 275 <> 105 120 135 150 165 180 195 225 275 — Chiều dày ( mm ) 8,0 8 , 5 9,0 9,5 10,0 10,5 11,0 11,5 12,0 12,5 12.1.5. Gia cường bổ sung những vách trong két lớn V ớ i biên của những két lớn, kích thước của tôn vách, của nẹp, của sống và của t hanh gi ằ ng phải không nhỏ hơn trị số tính theo các công thức tương ứng của 1 2.2.2 , 12.2.3 , 12.2.4 , 12.2.5 và 12.2.6 , trong đó h được lấy theo qui định ở t ừng mục hoặc được cho theo công thức sau đây, l ấ y trị số nào lớn hơn : h = 0,85( h + D h ) ( m ) Trong đó: h : Được qui định theo từng yêu cầu của 12.2.2 ( 1 ) hoặc 12.2.3 . D h : Cộ t áp bổ sung tính theo công thức sau đây: ( m ) l t : Ch iề u dài của két ( m ), trong mọi trường hợp được l ấ y không nh ỏ hơn 10 mét . b t : Chiều rộng của két ( m ), trong mọi trường hợp được lấy không nh ỏ hơn 10 mét , tuy nhi ê n với khoang dằn của tàu hàng rời có két đỉnh mạn, b t , có thể được lấy bằng 2 B /3. 12.2. Vách két sâu 12.2.1. Áp dụng Trừ khi có những yêu cầu khác của Ch ươn g này, kết cấu của các vách và boong tạo thành biên của két sâu phải thỏa mãn những y ê u cầu của Chương 11 . 12.2.2. T ô n vách Chiều dày c ủ a tôn vách két sâu ( t ) phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây : ( mm ) Trong đó: S : Khoảng cách giữa các nẹp vách ( m ). h : Khoảng cách được cho dưới đây, lấy trị số nào lớn hơn : (1) Khoảng cách thẳng đ ứ ng đo từ cạnh dưới của t ấ m tôn đến trung điểm của khoảng cách từ đỉnh két đến đỉnh ống tràn ( m ). (2) 0,7 khoảng cách thẳng đứng từ cạnh dưới của tấm tôn đến điểm ở 2 mét cao hơn đ ỉ nh ống tràn ( m ). 12.2.3. Nẹp vách Mô đun chống uốn (Z) c ủ a tiết diện nẹp vách phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây : Z = 7 CShl 2 ( c m 3 ) Trong đó: S và l : Như qui định ở 11.2.3 . h : Khoảng cách thẳng đứng được cho dưới đây lấy trị số nào lớn hơn. Mút dưới được lấy tại trung điểm c ủ a l , nếu là nẹp đứng, và tại trung điểm của khoảng cách giữa hai nẹp kề v ề hai b ê n chiếc nẹp đang xét nếu là nẹp n ằ m : (1) Khoảng cách thẳng đứng từ mút dưới đến trung điểm c ủ a khoảng cách từ đỉnh két đến đ ỉ nh ố ng tràn ( m ). (2) 0,7 khoảng cách thẳng đứng từ mút dưới đến điểm ở 2,0 mét cao hơn đ ỉ nh ống tràn ( m ). C : Hệ số được cho trong Bảng 2-A/12.2 t ù y thuộc kiểu liên kết m ú t nẹp. 12.2.4. Vách sóng 1. Ch iề u dày của tôn vách sóng ( t ) phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây: ( mm ) Trong đó: S 1 : Như qui định ở 11.2.4-1 . Bảng 2-A/12.2 Trị s ố C (Đối với thép cán và thép ghép) Một mú t Mút kia Liên kết hàn tựa ho ặ c đ ỡ bởi sống Liên kết Mút nẹp kh ô ng li ê n kết Kiểu A Ki ể u B Liên kết hàn tựa hoặc đỡ bởi sốn g 1,00 0,85 1,30 1 , 50 Liên kết K iể u A 0,85 0,70 1 , 15 1,30 Ki ể u B 1 , 30 1,15 0,85 1,15 Mút nẹp không li ên kết 1,50 1,30 1,15 1,50 Chú t hích: (1) " Liên kết kiểu A " c ủ a nẹp l à liên kết bằng mã với đáy đôi hoặc với các cơ c ấ u k ề cận như dầm dọc hoặc nẹp tr ê n cùng mặt phẳng thẳng, có d iện tích tiết d iện bằng hoặc lớn hơn, hoặc liên kế t b ằ ng mã với cơ c ấ u tương đương với các cơ cấu nói tr ê n (xem Hình 2-A/ 11 . 1 (a)). (2) " Liên kết kiểu B " là liên kết bằng mã với các cơ cấu ngang như xà boong, sườn hoặc cơ cấu t ư ơng đương (xem Hình 2-A/ 11 . 1 (b)). h : Như qui định ở 12.2.2 . C: H ệ số được cho dưới đây : Với tấm mặt: Với tấm nghiêng : C = 1,0 t w và t f : Như qui định ở 2.A/11.2.4-1 . 2. Mô đun chống uốn (Z) của tiết diện một nửa bước sóng phải không nhỏ hơn trị s ố tính theo công thức sau đ ây: Z = 7 CShl 2 ( c m 3 ) Trong đó: S : Như qui định ở 11.2.4-2 . I : Chiều dài giữa các đế tựa ( m ) như mô tả ở Hình 2-A/12.1 . C : Hệ số được cho ở Bảng 2-A/12.3 tùy thuộc kiểu liên kết mút. h : Như qui định ở 12.2.3 . Với những vách mà thanh ốp dưới có chiều rộng d H theo phương dọc nhỏ hơn 2,5 chiều cao tiết diện d 0 của sóng vách (xem Hình 2-A/12.1 ) thì cách đo l và trị số của C ph ả i thỏa mãn yêu cầu của Đăng kiểm. Bảng 2-A/12.3 Trị số của C Dòng Mút trên Mút dưới Đỡ bởi sống Hàn trực tiếp v ớ i boong Hàn vào thanh ốp liên kết ch ắ c chắn với kết cấu tàu (1) Đ ỡ bởi sống hoặc hàn trực tiếp với boong ho ặc đáy trên 1 , 00 1,50 1 , 35 (2) Hàn vào thanh ốp liên kết chắc ch ắ n với kết cấu tàu 1,50 1,20 1,00 3. Ở các đoạn mút 0,2 l trên phạm v i của / , chiều dày của tôn vách ph ả i không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây: Ch iề u dày c ủ a tấm nghiêng: ( mm ) Trong mọi t rườ ng hợp chiều dày tấm nghiêng phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây : ( mm ) Chiều dày của tấm mặt, trừ phần trên của vách có gân đứng : t = 12 a + 3,5 ( m m ) Trong đó: h : Như qui định ở 12.2.3 . C , S , d 0 , a và b : N hư qui đ ị nh ở 11.2.4-4 . l : Như qui định ở -2 . Hình 2-A/12.1 Đo l 12.2.5. Sống đỡ nẹp vách 1. Mô đua chống uốn (Z) của tiết diện sống phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây: Z =7, 1 3 Shl 2 ( cm 3 ) Trong đó : S : Chiều rộng c ủ a vùng mà sống phải đ ỡ ( m ). h : Khoảng cách thẳng đ ứng từ trung điểm của S , nếu là sống nằm, hoặc từ trung đ iểm c ủ a I , nếu là sống đứng, đến điểm đỉ nh của h qui định ở 12.2.3 ( m ) . l : Chiều dài nhịp của sống qui định ở 11.2.6 ( m ). 2. Mô men quán tính c ủ a tiết diện sống ( I ) phải không nh ỏ h ơ n trị số tính theo công thức sau đây. Trong mọi trường hợp chiều cao tiết diện sống phải không nhỏ hơn 2,5 chiều cao c ủ a l ỗ khoét để nẹp xuyên qua : l = 30 hl 4 (cm 4 ) Trong đó : h và l : Như qui định ở -1 . 3. Ch iề u dày b ả n thành ( t ) phải kh ô ng nh ỏ hơn trị số tính theo các công thức sau đây, lấy trị số nào lớn nhất: ( mm ) ( mm ) t = 10 S 1 + 3,5 ( mm ) Trong đó : S , h và l : Như qui định ở -1 . S 1 : Khoảng cách giữa các nẹp gia cường b ả n thành hoặc chi ề u cao tiết diện sống, l ấ y trị số nào lớn hơn ( m ) d 1 : Chiều cao tiết diện sống ở chỗ đang được xét trừ ch iề u cao c ủ a lỗ khoét đ ể nẹp xuyên qua ( m ). C : Hệ số tính theo các công thức sau đây. Trong mọi trường hợp C phải kh ô ng nh ỏ hơn 0,5 : Đối với s ố ng nằm : Đối với sống đứng : x : Khoảng cách từ mút của l đối với sống nằm, và từ m ú t dưới c ủ a l đối với sống đứng, đến vị trí đang xét ( m ). 4. Trị số thực của mô đun chống uốn và m ô men quán tính tiết diện c ủ a sống phải đ ược tính toán theo các qui định ở 11 . 2.6-6 . 12.2.6. Thanh gi ằ ng 1. Nếu có những thanh giằng đặ t qua két sâu đ ể liên kết các sống ở vách két thì nhịp l của sống qui định ở 12.2.5 có thể được đo từ mút của sống đến đường tâm của thanh giằng hoặc đo giữa các đường tâm của hai thanh giằng lân c ậ n nhau. 2. Diệ n tích tiết diện ( A ) c ủ a thanh gi ằ ng phải không nhỏ hơn trị số tính t heo c ô ng t h ức : A = 1 ,3 Sb s h ( cm 2 ) Trong đó : S và h : Như qui định ở 12.2.5 . b s : Chiều rộng của vùng mà thanh gi ằ ng phải đỡ ( m ). 3. Các mút c ủ a thanh gi ằ ng phải được liên kết với sống b ằ ng mã. 12.2.7. Kết cấu của nóc và đáy két sâu Kích thước của các cơ cấu tạo thành nóc và đáy của két sâu phải th ỏ a mãn các yêu cầu của Chương n à y, coi các cơ cấu đó như là các cơ cấu tạo thành vách của két sâu tại đ ó. Trong mọi tr ườ ng hợp các kích thước c ủ a các cơ cấu đ ó phải không nhỏ h ơ n các kích thước yêu cầu đối với boong và đáy tàu tại vùng đó. Tôn nóc c ủ a két sâu phải có chiều dày lớn hơn chiều dày qui định ở 12.2.2 ít nhất là 1 mi-li-mét . 12.2.8. Kích th ư ớc của các cơ cấu không tiếp xúc với nước biển Chi ề u dày của tôn vách và sống vách không tiếp xúc với nước biển trong điều kiện khai t hác có thể được giảm so với các yêu cầu ở 12.2.2 , 12.2.4 , và 12.2.5 , một lượng được cho dưới đây: 0,5 mm - Nếu t ấ m ch ỉ có một mặt tiếp xúc với nước biển. 1,0 mm - Nếu tấm có hai mặt không tiếp xúc với nước biển. Tuy nhiên tấm v á ch ở các vùng như rãnh hông phải được coi là tiếp xúc với nước biển. 12.3. Phụ tùng của két sâu 12.3.1. Lỗ dẫn nước và lỗ th ô ng kh í L ỗ d ẫ n nước và l ỗ th ô ng khí phải được khoét ở các cơ c ấ u để đảm bảo cho nước và không khí không tụ lại ở bất cứ ch ỗ nào tr ong két sâu. 12.3.2. Biện pháp ti ê u nước từ nóc két Phải có biện pháp hữu hiệu để tiêu nước từ nóc két. 12.3.3. Phương tiện kiểm tra mức ch ấ t lỏng Phương tiện kiểm tra mức chất lỏng ở két sâu phải được đặt theo yêu cầu ở 12.1.3 tại ch ỗ có thể tiếp cận ngay được và việc nạp n ư ớc nên được thực hiện khi phương tiện kiểm tra đó được để m ở . 12.3.4. Ng ă n cách ly 1. Ng ă n cách ly kín dầu phải được đặt giữa các két chứa dầu và két chứa nước ngọt như nước sinh hoạt, nư ớ c n ồ i hơi , v.v..., có thể bị hư hại khi bị pha tr ộ n dầu. 2. Khu vực thủy thủ và khu v ự c hành khách phải không trực tiếp kề với két dầu đốt. Các khu vực đó phải được phân cách với két dầu đốt b ằ ng những ng ă n cách ly được thông gió tốt và dễ tiếp cận. Nếu nóc két chứa dầu đốt không có lỗ khoét và được bọc b ằ ng chất không cháy có chiều dày bằng và lớn hơn 38 mi-li- mét thì giữa các khu vực đó và nóc két ch ứ a d ầ u đốt không cần phải đặt ng ă n cách ly. CHƯƠNG 13 ĐỘ BỀN DỌC 13.1. Qui định chung 13.1.1. Trường hợp đặc biệt trong áp dụng T r ong trường hợp mà việc áp dụng trực tiếp những yêu cầu của Chương này cho những tàu n ê u ở từ ( 1 ) đến (5) sau đây l à kh ô ng hợp lý thì phải được Đ ă ng kiểm xem xét đ ặ c biệt. (1) Tàu có t ỉ số kích thước khác thường (2) Tàu có miệng khoang quá lớn (3) Tàu có hệ số béo thể tích C b quá nh ỏ (4) Tàu có mạn loe rộng và vận tốc lớn (5) Đối với nh ữ ng tàu chưa được qui định ở t ừ (1) đến (4), có hình dạng v à kết cấu đặc biệt, có những phương tiện đặc biệt để bốc xếp hàng hóa , v.v… 13.1.2. Sự li ê n tục v ề độ b ề n Các cơ cấu dọc phải đ ượ c b ố trí sao cho đảm bảo sự liên tục về đ ộ bền. 13.2. Độ bền uốn 13.2.1. Độ bền uốn ở đoạn giữa tàu 1. Mô đun chống uốn của tiết diện ngang thân tàu ở đoạn giữa tàu phải không nhỏ hơn trị số Z s tính theo hai công thức sau đây tại tiết diện đang xét của chiều dài tàu trong mọi đi ề u kiện tà u và dằn : Z s = 5 , 72 | M s + M w (+)| ( cm 3 ) Z s = 5,72 | M s + M w (-) | ( cm 3 ) Trong đó: M s : Mô men uốn dọc tàu trên nước tĩnh ( kN.m ) tại tiết diện ngang đang xét theo chiều dài tàu, tính toán theo phương pháp được Đ ă ng kiểm thừa nhận. Tuy nhiên, trị số d ương của M s đ ược định ngh ĩ a là trị số d ương tính toán với qui ước là tải trọng tác dụng theo chiều đi xuống được coi là dương và phép tính tích phân được thực hiện từ đuôi tàu v ề m ũi tàu ( Hình 2-A/13.1 ). Hình 2-A/13.1 Trị số dương của mô men uốn dọc M w (+) và M w ( -) : Mô men uốn dọc tàu do sóng ( kNm ) tại tiết d iện ngang đang xét theo chiều dài tàu, tính theo các công thức dưới đây : ( kNm ) ( kNm ) C 1 : Được tính theo biểu thức sau đây : Nếu L 1 ≤ 300 mét. C 1 = 10,75 Nếu 300 mét <> L 1 ≤ 350 mét. Nếu L 1 > 350 mét. L 1 : Chiều d ài của tàu qui định ở 1.2.16 Phần 1-A hoặc 0,97 lần chiều dài đo theo đ ườn g n ước chở hàng thiết kế lớn nhất, lấy trị số nào nhỏ hơn ( m ). C b : Thể tích chiếm nước ở đường tải nước ch ở hàng thiết kế lớn nhất chia cho L 1 B d . Tuy nhiên , nếu tỷ số này nh ỏ hơn 0, 6 thì C b được lấy b ằ ng 0,6. C 2 : Hệ số qui định theo vị trí tiết diện ngang th â n tàu đang xét theo chiều dài tàu, được cho ở Hình 2- A/13.2 . 2. Mặc dù những yêu cầu ở -1 , m ô đun chống uốn của tiết diện ngang th â n tàu tại trung điểm c ủ a L phải không nhỏ h ơ n trị số W min tính theo công thức sau đây : ( cm 3 ) Trong đó: C 1 , L 1 , C ' b : Được lấy như qui định ở -1 . 3. M ô men quán tính c ủ a tiết d iện ngang thân tàu ( I ) tại trung điểm của L phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây. Tuy nhiên, phương pháp tính mô men quán tính của tiết diện ngang thực của thân tàu phải theo các qui định tương ứng ở 13.2.3 . I = 3 W min L 1 ( cm 4 ) Trong đó: W min : Mô đun chống uốn của tiết diệ n ngang thân tàu tại trung điểm của L như qui định ở -2 . L 1 : N hư qui định ở -1 . Khoảng cách t í nh từ mút sau của L Hình 2-A/13.2 Trị số của h ệ số C 2 4. Kích thước c ủ a các cơ cấu dọc thân tàu ở đoạn giữa tàu phải kh ô ng nhỏ hơn kích thước của các cơ cấu dọc do tại trung đ iểm của L xác định theo yêu cầu ở -2 và -3 , không kể những thay đổi kích thước cơ cấu do sự thay đổi hình dạng c ủ a tiết diện ngang t hân tàu. 13.2.2. Độ b ề n uốn của những tiết diện nằm ở ngoài phạm vi đoạn giữa tàu 1. Độ bền uốn của những tiết d iện nằm ở ngoài phạm vi đoạn giữa tàu phải đ ược xác định t heo các yêu cầu ở 1 5.2 . 2. Nếu Đ ă ng kiểm thấy rằng việc áp dụng những yêu cầu ở - 1 là không thích hợp thì độ bền của các tiết diện nằm ở ngoài phạm vi đoạn giữa tàu phải được xác định theo 13.2. 1 -1 kèm theo những thay đổi cần thiết. 13.2.3. Tính toán mô đun chống uốn c ủ a tiết diện ngang thân tàu Việc tính toán mô đun chống uốn của tiết diện ngang thân tàu phải dựa trên các yêu cầu từ (1) đến (6) sau đ ây : ( 1 ) Tất cả các cơ cấu d ọc được coi là hữu hiệu đ ố i với độ bền dọc phải được đư a vào tính toán. ( 2 ) Những lỗ khoét ở boong tính toán phải được trừ kh ỏ i tiết d iện dùng trong tính toán mô đun chống uốn. Tuy nhiên, những lỗ khoét nh ỏ c ó chiều dài không lớn hơn 2,5 mét và có chi ề u r ộ ng không lớn hơn 1,2 mét , sẽ không cần phải trừ đi, nếu tổng chiều rộng các lỗ khoét tại một tiết di ệ n ngang kh ô ng lớn h ơn : 0,06( B - S b ) Trong đó : S b : Tổng chi ề u rộng của các lỗ khoét có chiều rộng lớn hơn 1,2 mét hoặc có chiều d ài lớn hơn 2,5 mét . (3) Mặc dù các yêu cầu ở (2), các lỗ khoét nhỏ ở boong tính toán sẽ không bị trừ nếu tổng ch iề u rộng của chúng tại m ỗ i tiết diện ngang không làm giảm mô đu n chống uốn tính với boong tính toán hoặc với đáy tàu đi nhiề u hơn 3%. (4) Những lỗ khoét boong qui định ở (2) và (3) gồm cả vùng phủ khuất tạo bởi hai đường tiếp tuyến v ới lỗ khoét tạo thành góc 30° có đỉnh ở trên đ ường tâm lỗ khoét nh ỏ theo chiều dài của tàu. (5) Mô đun chống uốn tính với boong tính toán phải đ ược tính b ằ ng cách chia m ô men quán tính c ủ a tiết diện ngang thân tàu quanh trục trung hòa n ằ m ngang cho khoảng cách a hoặc b sau đây lấy trị số nào lớn hơn: a : Khoảng cách thẳng đứng từ trục trung hòa đến mặt boong tính toán đo ở mạn tàu ( m ). b : Khoảng cách tính theo công thức sau đây : Trong đ ó: X : Khoảng cách nằm ngang đo từ mặt của cơ cấu khỏe liên tục đến đường tâm tàu ( m ). Y: Khoảng cách thẳng đứng đo từ trục trung hòa đến mặt của cơ cấu khỏe liên tục ( m ). Trong trường hợp này X và Y phải được đo tại điểm cho trị số lớn nh ấ t tính theo công thức nói trên. (6) Mô đun chống uốn tính với đáy tàu đ ượ c tính bằng cách chia mô men quán tính c ủ a tiết d iện ngang thân tàu quanh trục trung hòa n ằ m ngang cho khoảng cách th ẳ ng đứng từ trục trung hòa đến mặt tôn giữa đáy. 13.3. Độ b ề n cắt 13.3.1. Chiều d ày tôn bao của tàu không có vách dọc 1. Chiều dày tôn mạn phải kh ô ng nh ỏ hơn trị số t s tính theo hai công thức sau đây tại tiết d iện ngang được xét trên ch iề u d ài tàu trong mọi điều kiện tải trọng và dằn : ( mm ) ( mm ) Trong đó: I : Mô men quán tính ( cm 4 ) của tiết diện ngang thân t àu đang xét l ấ y đ ố i với trục trung hòa nằm ngang của nó, trong đó các yêu cầu ở 13.2.3 phải được áp d ụ ng vào tính toán. m : Mô men diện tích lấy đối v ới trục trung hòa nằm ngang ( cm 3 ), tại tiết diện ngang th â n tàu, c ủ a các cơ cấu d ọc ở trên đường nằm ngang đi qua tiết diện đang xét c ủ a t ấ m v ỏ trong trường hợp tiết diện đang xét nằm tr ê n trục trung hòa nằm ngang, hoặc của các cơ cấu d ọc nằm dưới trục trung hòa nằm ngang trong trư ờn g hợp tiết diện đang xét n ằ m dư ớ i trục trung hòa nằm ngang, nếu các yêu cầu ở 13.2.3 được áp dụng vào tính toán. F s : Lực cắt tr ê n nước tĩnh ( kN ) tại tiết diện ngang đang xét của chiều dài tàu tính theo phương pháp được Đ ă ng kiểm chấp nhận. Tuy nhiên, trị số dương của F s được định nghĩa là trị số dương tính được khi coi tải trọng có chiều đi xuống là dươ ng và phép tích phân đư ợc thực hiện từ phía đuôi tàu v ề phía m ũ i tàu (Xem Hình 2-A/13.3 ). Hình 2-A/13.3 Trị số dương của lực c ắ t F w (+) và F w ( -) : Lực cắt do sóng kích thích ( kN ) tại tiết diện ngang xét tr ên chiều dài thân tàu tính theo công thức sau đây : F w (+) = +0 , 3 C 1 C 3 L 1 B ( C ' b + 0,7) ( kN ) F w (-) = -0,3 C 1 C 4 L 1 B ( C ' b + 0,7) ( kN ) Trong đó: C 1 , L 1 và C ' b : Như qui định ở 13.2.1-1 . C 3 và C 4 : Hệ số phụ thuộc vào vị trí của tiết diện n gang đang xét trên chiều dài tàu, xác định theo Hình 2-A/13.4 và Hình 2-A/ 1 3.5 . Khoảng cách tính từ mút sau của L Khoảng cách từ mút sau c ủ a L Hình 2-A/13.5 Trị số c ủ a hệ số C 4 2. Nếu tàu có két hông hoặc két đỉnh mạn, hoặc nếu tàu có những cơ cấu dọc ở dưới boong tính toán đ ược coi là hữu hiệu đối với việc chịu lực cắt thì chiều dày t ôn bao mạn yêu cầu ở -1 có thể được giảm theo sự t hỏ a thuận v ới Đăng kiểm. 13.3.2. Chi ề u dày của t ô n mạn và tôn vách d ọc của những tàu có từ một đến bốn vách dọc Chiều dày t c ủ a tôn mạn và tôn vách d ọc c ủ a những tàu có vách dọc thuộc một trong các kiểu m ô tả ở Hình 2- A/13.6 phải kh ô ng nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây tại tiết diện ngang đang xét trên chiều d ài tàu trong mọi điều ki ệ n trọng tải và dằn. Tuy nhiên, với những tàu có kết cấu mạn kép có két hông nằm trong kết cấu mạn kép thì chi ề u d ày t phải được Đ ă ng kiểm xét duyệt đ ặc biệt. ( mm ) Trong đó: I và m : Như qui đ ịnh ở 13.3.1 - 1 . F : Lực c ắ t tác dụng lên tôn mạn và tôn vách dọc phải được l ấy bằng F (+) hoặc F (-), lấy trị số nào lớn ( kN ): F (+) = | a ( F s + F w (+))+ ΔF | F ( - ) = | a ( F s + F w (-))+ ΔF | Trong đó: F s , F w ( + ) , F w ( - ) : Như qui định ở 13.3.1-1 . Các trị số của Δ F có thể được lấy theo Bảng 2-A/ 1 3.1 , trừ t rườ ng hợp Đ ă ng kiểm t hấy c ầ n thiết phải xem xét đặc biệt. Kiểu A Kiểu B Kiểu C Kiểu D Kiểu E Hình 2-A/13. 6 Các kiểu tàu có vách dọc B ả ng 2-A/13.1 Các trị s ố của a và ΔF Kiểu Áp dụng a (= a 1 . a 2 ) ΔF (= n i (R - a f )) a 1 a 2 R f A T ô n mạn 1 4,9 W b bS 19,6. W b bS Tôn vách d ọ c 2 9,8 W b bS B T ô n mạn 1 4,9 W b bS 19,6 ( W a a + W b b )S Tôn v á ch dọc 9,8( b W a a + 0,5 W b b ) S C T ô n mạn 0,5 4,9( b W a a + W c c )S 19,6 ( W a a + W c c )S T ô n vách dọc D Tôn mạn 4,9( 0,5 W b b + W c c )S 19,6 ( W b b + W c c )S Tôn vách dọc ngoài Tôn vách d ọc tâm 2 9,8 W b bS E Tôn mạn 4,9( 0,5 W b b + W c c )S 19,6 ( W a a + W b b + W c c )S Tôn vách d ọc ngoài T ô n vách dọc trong 1 9,8 ( b W a a + 0,5 W b b )S Trong đó: k 1 : Trị s ố qui định ở từ (a) đ ến (c) dưới đây đối với những vách dọc không phải là ở thân tàu có mạn kép. k 2 : Trị số qui định ở từ (a) đến (c) dưới đây đ ối với những vách d ọc ở thân tàu có mạn kép. Tuy nhiên, các trị số c ủ a k 1 và k 2 c ó thể đ ược t hay đổi thích hợp nếu có những cơ cấu được coi là tham gia chịu cắt. (a) B ằ ng 0: Đố i với những phần kh ô ng có vách dọc. (b) Bằng 1,0: Đ ối với những phần có vách d ọc trừ các đoạn mút c ó chi ều d ài bằng 0,5 D s . (c) Đ ối v ớ i những phần trung gian giữa các phần qui định ở (a) và (b) c ác trị số này được lấy theo phép nội suy tuyến tính. A s , A L và A DL : Tương ứng là d iện tích tiết diện tôn mạn, t ô n vách dọc ở tàu không có mạn kép và t ô n vách dọc ở tàu có mạn kép, ở đoạn giữa tàu ( mm 2 ). W a , W b và W c : Trị số tính theo các công thức : W a = h a + h d - d ' ( m ) W b = h b + h d - d ' ( m ) W c = h c + h d - d ' ( m ) d ' : Chi ề u chìm tàu ở ch ỗ đang xét trong đi ề u kiện tải đang xét ( m ). h a , h b , h c và h d : Cột áp tính chuyển từ áp suất hàng hóa hoặc c ủ a dằn tương ứng ở các két giữa, két mạn , két trong mạn k é p (trừ phần trong đáy đôi) và két trong đ á y đ ô i trong điề u kiện tải trọng đang xét ( m ). Nếu tàu có hai v ỏ ch ỉ tạo thành một loại két duy nhất, th ì qui định nói trên đ ược áp dụng riêng rẽ cho ph ầ n két ở mạn kép và cho phần két ở tr ong đáy đôi. Nếu đáy đôi đư ợ c phân chia trong a , b ho ặ c c thì h d phải được xác đ ịnh cho từng loại két đ ược phân chia. a , b và c : Tương ứng là nửa chiều rộng c ủ a két giữa, chi ề u rộng của két mạn và chiều rộng của két mạn kép ( m ). S : Khoảng cách giữa các đà ngang đ áy trong đáy đôi ( m ). n i : Số lượng đà ngang trong đ áy đ ô i ở đ oạn từ trung điểm khoảng cách giữa các vách ngang đến tiết diện đang xét. D ấ u của n i là â m khi đếm v ề phía sau và là dương khi đếm về phía trước. Những t ấ m ch ốn g va có tỷ số th ủ ng bằng và lớn h ơn 20% sẽ không đ ược coi là vách ngang. Nếu có đà ngang đáy ở tr u ng điểm khoảng cách giữa các vách ngang thì n i , là s ố đếm được khi đếm chiếc đà ngang đáy đó là 0,5. b : Như qui đ ịnh dưới đây : 1,0 : Nếu không có sống chính hữu hiệu trong đáy đôi. 0,7: Nếu có sống chính hữu hiệu trong đáy đôi. 13.3.3. B ồ i thường vì lỗ khoét Nếu tôn v ỏ có lỗ khoét thì phải quan tâm đầy đủ đến độ bền cắt v à phải có biện pháp bồi thường thích đáng. 13.4 . Độ ổn đ ịnh 13.4.1. Qui định chung 1. Độ ổ n định c ủ a các cơ chính li ê n quan đến độ bền dọc phải phù hợp với các qui định ở Phần này. 2. Độ ổn định c ó th ể được kiểm tra bằng phương pháp phân tích phù hợp khác với những qui định ở Phần này nhưng phải được Đăng kiểm thẩm duyệt . 3. Khi tính toán ứng suất mất ổn định ở 13.4.3 và 13.4.4 , chiều dày kh ấ u trừ ti ê u chuẩn lấy bằng trị số cho ở B ả ng 2-A/13.2 phụ thuộc vào vị trí đặt các thành phần cơ cấu đang xét, có lưu ý đến t b , t w và t f . B ả ng 2-A/ 13.2 Lượng khấu trừ tiêu chuẩn Đơn v ị tính : mm Cơ c ấ u Lư ợ ng khấu trừ tiêu chuẩn Tr ị số giới h ạ n Min. Max . 1. Khoang ch ở x ô hàng kh ô 2. Một m ặ t tiếp xúc với nư ớc d ằ n và/ hàng lỏng - mặt thẳng đứng và mặt nghiêng một góc > 25° so với phương ngang. 0,05 t 0,5 1,0 1 . Một m ặ t tiếp xúc với nước d ằ n và/ hàng lỏng- mặt nằm ngang và mặt nghiêng mộ t góc < 25°="" so="" với="" phương=""> 2. Hai mặt tiếp xúc với nư ớ c d ằ n và/ hàng lỏng- m ặ t th ẳ ng đứng và m ặ t nghiêng một góc > 25° so với phương ngan g . 0,10 t 2,0 3,0 1. Hai mặt tiếp xúc v ới nước dằn và/ hàng lỏng- m ặ t n ằ m ngang và m ặ t nghiêng m ộ t góc < 25°="" so="" với="" phương=""> 0,15 t 2,0 4,0 Chú thích: t - chiều dày c ủ a cơ cấu thành ph ầ n đang xét, mm . 13.4.2. Ứ ng suất làm việc 1 . Ứ ng suất nén s a c ủ a cơ cấu đang xét, dùng đ ể kiểm tr a độ ổn định phù hợp với các quy định của phần này, phải được xác định theo công thức sau đây, nhưng không nhỏ hơn 30/ K : ( N/mm 3 ) Trong đ ó : K : Hệ số v ậ t liệu c ủ a cơ cấu đang xét, được lấy bằng : 1,00 đối với thép thông thư ờn g, được qui định ở Chương 3 Phần 7-A ; 0,78 đối với thép có độ bền cao, cấp A32, D32, E32 hoặc F32, 0,72 đối với thép có độ bền cao, cấp A36, D36, E36 hoặc F36. M s : Mô men uốn dọc tàu tr ê n nước t ĩnh, xác đ ịnh theo 13.2.1 ( kN.m ) ; M w : Mô men uốn d ọc tàu trên sóng, xác định theo 13.2.1 ( kN.m ) Đối với các cơ cấu nằm trên trục trung hòa, giá trị M s và M w lớn nhất đ ược lấy tương ứng với trị số tính toán trong trạng thái tàu võng xuống phù hợp với vị t rí c ủ a tiết diện ngang thân tàu đang xét và đ ối với các cơ cấu n ằ m dưới trục trung hòa - giá trị M s và M w lớn nh ấ t được lấy tương ứng với trạng thái tàu u ốn v ồ ng l ê n. l : Mô men quán tính tại tiết d i ệ n ngang th â n tàu đ ang xét, xác định theo 1 3.2.3 ( cm 4 ) y : Khoảng cách thẳ ng đ ứng từ trục trung hòa đ ến vị trí c ủ a cơ cấu ở tiết diện ngang đang xét ( m ). 2. Ứ ng suất c ắ t làm việc t a của cơ cấu đang xét để kiểm tra độ ổn định phù hợp với các yêu cầu trong phần này, phải được xác định theo công thức (1) hoặc (2) dưới đâ y: (1) Tàu kh ô ng có vách dọc ( N/mm 2 ) Trong đó : F : Lực cắt, xác định theo 13.3.1-1 , chọn giá trị nào lớn hơn trong các giá trị sau : | F s + F w (+) | hoặc | F s + F w ( - ) | ( kN ) m : Mô men diện tích c ủ a tiết diện ngang thân tàu đang xét, cm 3 , xác định theo 13.3.1-1 l : Như n ê u ở -1 t : Chi ề u dày c ủ a cơ cấu đang xét ( mm ) (2) Tàu có vách dọc ( N/mm 2 ) Trong đó: m, l , t như nêu ở (1) F Lực cắt, xác định theo 13.3.2 ( kN ) 13.4.3. Ứ ng suất mất ổn định đàn hồi của tấm 1. Ứ ng suất mất ổn định đàn hồi c ủ a tấm s E đ ược xác đ ịnh theo công thức sau: ( N/mm 2 ) Trong đó: E : Mô đun đàn hồi của vật liệu, đối với thép: E = 2,0 6 .10 5 ( N /mm 2 ) t b : Chiều dày của tấm đang xét ( mm ) S : Cạnh ng ắ n hơn c ủ a tấm Panel ( m ) K m : Hệ s ố , đối với tấm có nẹp dọc: (với 0 ≤ y ≤ 1) Đối với t ấ m có nẹp ngang : (với 0 ≤ y ≤ 1) / : Cạnh dài hơn của tấm Panel ( m ) y : Tỷ lệ giữa ứng suất nén nh ỏ nhất và ứng suất nén lớn nh ất s a (như sơ đồ dưới đây theo quan hệ tuyến tính ) Hình 2-A/13.7 T ỷ lệ giữa ứng suất nén nh ỏ nh ấ t và lớn nhất C : H ệ số xác đ ịnh phụ thuộc vào kiểu nẹp tại cạnh bị nén, được lấy bằng: 1 ,30 Khi tấm đ ặ t nẹp dạng đà ngang hoặc sống có t ấ m thành cao; 1,21 Khi nẹp là thép góc hoặc tiết di ệ n chữ T; 1,10 Khi nẹp là thép mỏ; 1,05 Khi nẹp là thép thanh. 2. Ứ ng suất mất ổn định t E của tấm được xác định theo công thức sau : ( N/mm 2 ) Trong đ ó : E , t b , s như qui định ở -1 13.4.4. Mất ổn định đàn hồi của các cơ cấu dọc 1 . Ứ ng su ấ t mất ổ n định nén s E của các xà dọc, dầm và nẹp dọc được xác định theo công thức sau : ( N/mm 2 ) Trong đó : E : Như qui định ở 13.4.3-1 I a : Mô men quán tính c ủ a cơ cấu dọc kể cả tấm mép bẻ và được tính toán với chiều dày xác định theo 13.4.1- 3 ( cm 4 ); A : Diện tích tiết diện ngang của cơ cấu dọc kể cả tấm mép bẻ và đ ược tính với chiều dày xác định theo 13.4 .1 -3 ( cm 2 ) ; l : Nhịp của cơ cấu dọc ( m ) 2. Ứ ng suất m ấ t ổn định xoắn s E của xà, dầm và nẹp dọc được xác định theo cô ng thức sau: ( N/mm 2 ) Trong đó : I t : M ô men quán tính bản thân ( cm 4 ) đ ược xác định không kể tấm mép phù hợp với kiểu cơ cấu dọc, theo công thức sau : - Đ ố i với cơ cấu dạng thanh - Đối với cơ cấu có tiết diện bẻ mép l p : M ô men quán tính độc cực ( c m 4 ) tính đến li ê n k ết c ủ a nẹp với t ấm được xác định phù hợp với kiểu cơ cấu dọc, theo công thức sau : - Đối với cơ cấu dạng thanh - Đối với tiết diện chữ T - Đối với cơ cấu có tiế t diện thép m ỏ hoặc thép góc Trong đó: h w : Chiề u cao tấm thành, mm ; t w : Chi ề u dày tấm thành có xét đến lượng khấu trừ tiêu chuẩn như n ê u ở 13.4.1-3 , mm ; b f : Chiều rộng tấm mép, m m ; t f : Ch iều dày tấm mép có xét đến lượng khấu trừ tiêu chuẩn như nêu ở 13.4.1-3 , đối với thép mỏ thì chiều dày mỏ là chiều d ày trung bình, mm ; l : Nhịp của cơ cấu dọc, mm ; Trong đó: S : Khoảng cách cơ cấu dọc, m ; t p : Chiều dày của tấm liên kết với cấu dọc có xét đến lượng khấu trừ nêu ở 13.4.1-3 , mm k p : Hệ số tính theo công thức sau đây, nhưng không nh ỏ hơn 0. Đối với các cơ cấu dọc có tấm mép, k p không đ ược nhỏ hơn 1 : k p = 1 - h p với : Trong đó: s a : Ứ ng suất nén tính toán c ủ a cơ cấu dọc, theo 13.4.2 ; s EP : Ứng suất uốn dọc đàn h ồ i của t ấ m đỡ cơ cấu (tấm mép kèm); E : Như qui đ ịnh ở 13.4.3-1 m : Trị số l ấ y theo Bảng 2-A/13.3 dưới đâ y: B ả ng 2 - A/ 13.3 Trị số m k 0 < k=""><> 4 < k=""><> 36 k <> (m- 1 ) 2 < k=""><> m 2 (m + 1 ) 2 m 1 2 3 m 3. Ứ ng suất mất ổn định do nén s E c ủ a t ấ m thành cơ cấu dọc được xác định như sau : ( N/mm ) Trong đó : E, t w , h w như qui định ở - 2 1 3.4. 5. Ứ ng su ấ t mất ổn định tiêu chuẩn 1. Ứng suất mất ổn định ti ê u chuẩn khi cơ cấu bị nén s C được xác định theo công thức sau s C = s E khi s E ≤ s y /2 s c = s y (1 - s y /4 s E ) khi s E > s y /2 Trong đ ó: s E : Ứn g suất mất ổn định, xác định theo 13.4.3 và 13.4.4 ; s y : Ứ ng suất chảy của vật liệu làm cơ c ấ u đang xét ( N/mm 2 ) được lấy bằng: 235 - Đối với thép thường, qui định ở Chương 3 , Phần 7-A 315 - Đối với thép có độ bền cao, cấp A32, D32, E32 hoặc F32, qui định ở Chương 3 Phần 7-A 355 - Đối với thép có độ b ề n cao, cấp A36, D36, E36 hoặc F36, qui định ở Chương 3 Phần 7-A . 2. Ứ ng suất uốn d ọc tiêu chuẩn khi cơ cấu chịu cắt, được xác định như sau: t C = t E khi t E ≤ t E /2 t c = t y (1 - t y /4 t E ) khi t E > t E /2 Trong đ ó: t E : Ứ ng suất mất ổn định do cắt, tính theo 13.4.3 ; ( s y như nêu ở 1 ) 13.4.6. Tiêu chu ẩ n chung Độ ổn định của các cơ cấu chính có liên quan đến độ bền d ọc thân tàu phải th ỏ a m ã n đ iều kiện sau : (1) s c ≥ b s a - Đối với cơ cấu chịu nén, chịu uốn và chịu xoắn Trong đó: b : H ệ số được lấy như sau : b = 1,0 - Đối với t ấ m và t ấ m thành của nẹp; b = 1,1 - Đối với nẹp; (2) t c ≥ t a - Đối với các t ấm Panel bị mất ổn định do cắt. 13.4.7. Các yêu cầu đ ặ c biệt khác 1. Tấm mép c ủ a thép góc và thép chữ T của cơ cấu phải th ỏ a mãn điều ki ệ n sau đây Trong đó; b f : Ch i ều rộng tấm mép, đối với thép chữ T thì lấy b ằ ng 1/2 t ấ m mép, mm ; t f : Chi ề u dày t ấ m mép, mm . Đối v ới cơ cấu dạng thanh, thì tỷ số giữa ch iề u cao c ủ a thanh với chiều dày thanh không đư ợc vượt quá 15. 2. Đối với các tàu có mạn loe rộng và tốc độ cao thì phải xem xét đặc biệt đến độ ổn định của boong tính toán, tấ m mạn và các cơ cấu dọc trong phạm vi 0 ,3 L - tính từ mút mũi tàu. CHƯƠNG 14 TÔN BAO VÀ TÔN GIỮA ĐÁY 14.1. Qui đ ịnh chung 14.1.1. Dự phòng cho h a n g ỉ Ở những vùng mà do vị trí hoặc điều kiện khai thác của tàu, sự han g ỉ được coi là mạnh, chiều dày tôn bao phải đư ợ c t ă ng t hích đáng so với yêu cầu c ủ a Chương này. 14.1.2. Đề phòng m ấ t ổn định Để đ ề phòng sự mất ổn định c ủ a tôn bao phải quan tâm thích đ áng đến biện ph á p chống mấ t ổn định do nén, cùng với nh ữ ng y ê u cầu ở 13.4 . 14.1.3. Sự liên tục của chiều dày tôn bao Phải quan tâm thích đáng đ ến sự liên tục c ủ a chiều dày tôn bao, tránh những khác biệt quá lớn giữa chiều dày tôn bao đ ang xét và chi ề u dày của tấm tôn bao kề cận. 14.1.4. Xét đ ến sự va chạm với cầu cảng v.v... Ở những chỗ mà tôn bao có thể va chạm với cầu cảng v.v..., trong đ iều kiện khai thác của tàu, phải đặc biệt quan tâm đến c hiề u dày tôn bao. 14.1.5. Trường hợp khoảng cách từ đư ờn g nước chở hàng đến boong tính toán quá lớn Với tôn bao của những tàu mà khoảng cách từ đường nước ch ở hàng thiết kế cực đại đ ến boong t ính toán là quá l ớ n, các yêu cầu của Chương này có thể được thay đổi thích đáng. 14.2. Dải tôn giữa đáy 14.2.1. Chiều rộng và chi ề u dà y của d ả i t ô n giữa đáy 1. Trên suốt chiều dài của tàu, ch iề u rộng của dải tôn giữa đ áy ( b ) phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây : b = 2 L + 1000 ( mm ) 2. Trên suốt chi ề u dài tàu, chiều dày của d ả i tôn giữa đáy ít nhất phải lớn hơn 2 mi-li-mét so với chi ề u dày tôn đáy ở đoạn giữa tàu tính toán t heo yêu cầu ở 14.3.4 . Tuy nhi ê n, chiều dày c ủ a tôn giữa đáy phải không nhỏ h ơn chiều dày c ủ a tấm t ô n đáy k ề cận. 14.3. Tôn bao ở dưới boong tính toán 14.3.1. Chi ề u dày tối thiểu Chiều dày tối thiểu ( t min ) c ủ a tôn bao ở dưới boong tính toán phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đâ y: ( mm ) 14.3.2. Chi ề u dày tôn mạn Chiều dày c ủ a tôn mạn, trừ tôn mép mạn, ở dưới boong tính toán ở đoạn giữa tàu phải thỏa mãn các yêu cầu (1) và (2) sau đ ây cùng với các yêu cầu ở 13.3.1 và 13.3.2 . (1) Ở những tàu kết c ấ u theo hệ thống ngang, chiều dày cùa t ô n mạn ( t ) phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đ â y : ( mm ) Trong đó : S : Khoảng cách giữa các sườn ngang ( m ). L' : Chiều dài của tàu ( m ). Tuy nhi ê n, nếu L lớn hơn 230 mét thì lấy L' b ằ ng 230 mét . C 1 : Hệ số được cho như sau : 1,0 nếu L ≤ 230 m 1,07 nếu L ³ 400 m Với các trị số trung gian của L , hệ số C 1 được xác định theo phép n ộ i suy tuyến tính. C 2 : Hệ số được cho như sau: a : Được cho ở (a) hoặc (b) lấy trị số nào lớn hơn : (a ) (b) 6,0 - Nếu L ≤ 230 mét 10,5 - Nếu L ≥ 40 0 mét Với các trị số trung gian của L thì a được tính theo phép nội suy tuyến tính. y B : Khoảng cách thẳng đứng từ mặt tôn giữa đáy đến trục trung hòa nằm ngang c ủ a tiết diện ngang th â n tàu ( m ). y : Khoảng cách thẳng đứng từ mặt t ô n giữa đáy đến cạnh dưới c ủ a tấm tôn mạn đang xét ( m ). f B : Tỷ số của mô đun chống uốn của tiết diện ngang thân tàu yêu cầu ở Chương 13 chia cho mô đun chống uốn thực của tiết diện của thân tàu tính với đáy. x : Được cho theo công thức sau đ â y (áp dụng cho toàn bộ mục (1 )) : X : Khoảng cách từ mũi tàu đến phần đang xét, đối với tôn mạn ở phía trư ớc của sườn giữa, hoặc khoảng cách t ừ đuôi tàu đến phần đang xét, đối v ớ i tôn mạn ở phía sau sườn giữa ( m ). Tuy nhiên, nếu X < 0,1=""> L thì lấy X = 0,1 L và nếu X > 0,3 L thì lấy X = 0,3 L . h 1 : Được cho ở (a) hoặc (b) : (a) Vùng 0,3 L kể từ m ũ i tàu : (b) Các vùng khác, trừ vùng (a) : 0 C' b : Hệ s ố béo thể tích. Tuy nhiên, nếu C b lớn hơn 0,85 thì lấy C b ' b ằ ng 0,85. (2) Ở nh ữ ng tàu kết cấu theo hệ thống dọc, chiều dày tôn mạn ( t ) phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức: ( mm ) Trong đó: S : Khoảng cách giữa các sườn dọc ( m ) . L' : Chiều dài của tàu như qui định ở (1) ( m ). C 1 : Như qui định ở (1). C 2 : Hệ số được tính theo c ô ng thức sau đây, nhưng trong mọi trườn g hợp phải không nh ỏ hơn 3,78: a : Hệ số qui định ở (1). x : Được cho ở (1 ). 14.3.3. Dải t ô n mép mạn ở đoạn giữa tàu Chi ề u dày cửa d ả i tôn mép mạn kề với boong tính toán ở đoạn giữa t àu phải kh ô ng nh ỏ hơn 0,75 chiều dày của mép c ủ a boong tính toán. Trong mọi trường hợp chiều dày của tôn mép mạn phải không nh ỏ hơn ch iề u dà y c ủ a tôn mạn k ề với nó. 14.3.4. Chi ề u dày của tôn đáy Chiều dày c ủ a tôn đáy ph ả i theo các y êu cầu ở (1) và (2) sau đây : (1) Ở những tàu kết cấu theo h ệ thống ngang, chiều dày tôn đáy ( t ) phải không nhỏ hơn trị số tính T heo công thức sau đây: ( mm ) Trong đó: S : Khoảng cách giữa các sườn ngang ( m ) L' : Chiều dài của tàu như qu i định ở 14.3.2 (1) ( m ). h 1 : Chiều ca o cột áp qui định ở 14.3.2 (1). C 1 : H ệ số qui đ ị nh ở 14.3.2 ( 1 ) . C 2 : Hệ s ố được cho như sau: f B và x : Như qui định ở 14.3.2 (1). (2) Ở nh ữ ng tàu kết cấu theo hệ thống dọc chiều dày tôn đáy ( t ) phải không nhỏ h ơ n trị số tính theo công thức sau đ â y: ( mm ) Trong đó: S : Khoảng cách giữa các dầm dọc đáy ( m ). L ' , C 1 và h 1 : Như qui định ở 14.3.2 (1). C 2 : Hệ số đ ược cho như sau, tu y nhiên nếu C 2 nh ỏ hơn 3,78 thì đư ợc lấy bằng 3,78 : f B và x : Như qui định ở 14.3.2 (1). 1 4.3. 5. Dải tôn h ô ng ở đoạn giữa tàu 1. Chiều dày của dải tôn hông ( t ) ở đoạn giữa tàu phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây, tuy nhiên cũ ng phải không nh ỏ hơn chiều dày c ủ a dải tôn đáy kề với nó : ( mm ) Trong đó: R : Bán kính cong hông ( m ). a và b : Khoảng cách từ cạnh dưới và cạnh trên của cung hông đến các d ầm dọc tương ứng gần nhất với các cạnh đó. Khoảng cách lấy ra phía ngoài của cung hông được coi là d ương ( m ). Tuy nhi ê n, nếu ( a + b ) là âm thì lấy ( a + b ) = 0 (xem H ình 2 - A/14.1 ). L ' : Như qui định ở 14.3.2 . l : Khoảng cách giữa các đà ngang đặc , các sống ngang đáy hoặc các m ã hông ( m ). 2. Trong hệ thống kết cấu dọc, nếu ở h ô ng tàu c ó một số d ầm dọc bị khuyết thì các dầm dọc phải cố g ắ ng được đặt gần cung hông và phải đảm bảo tính liên tục của độ bền. 3. Nếu ở vùng h ô ng có các dầm dọc được đặt theo khoảng cách gần bằng khoảng cách các dầm d ọc đáy thì d ả i tôn hông có thể chỉ cần th ỏ a mãn các yêu cầu ở 14.3.4 mà kh ô ng cần xét đến các yêu cầu ở - 1 . Hình 2-A/14.1 Đo a và b 14.4. Những y ê u cầu đ ặ c biệt đối với tôn bao 14.4.1. Tôn bao ở vùng có mạn loe quá lớn Ở vùng có mạn loe quá lớn phải quan t â m đặc biệt đến bi ệ n pháp gia cường tôn bao để chống tác động va đập v.v..., ở mũi tàu. 14.4.2. Gia cường tôn bao khi khoảng cách cơ cấu đo theo tôn bao sai khác quá nhiều so với khoảng cách sườn Nếu khoảng cách nẹp đo theo tôn bao đỡ bởi sườn sai khác quá nhiều so với khoảng cách sườn thì tôn bao phải đ ư ợc gia cường tùy theo khoảng cách nẹp thí dụ bằng cách tăng chiều dày. 14.4.3. T ô n bao ở đoạn đu ôi của nh ữ ng tàu có c ô ng suất máy quá lớn Ở những tàu có công suất máy quá lớn so với chiều dài của tàu thì phải quan t âm thích đáng đến biện pháp gia cường tôn bao ở đuôi tàu để chống rung. 14.4.4. Tôn bao đáy ở đoạn m ũ i tàu Chiều dày tôn bao ở đoạn đáy gia cường mũi tàu qui định ở 4.8.2 phải thỏa mãn các yêu cầu ở (1 ), (2) và (3) sau đây. Nếu trong đi ề u kiện dằn tàu có chiều chìm m ũ i quá nhỏ và nếu tàu có vận tốc quá lớn so với chiều dài tàu th ì chi ề u dày của tôn bao phải được xem xét đ ặ c biệ t . (1) Ở những tàu tr ong điều kiện dằn có chiều chìm mũi kh ô ng lớn hơn 0,025 L ' , chiều dày tôn bao ở đoạn đ áy gia cường mũi tàu ( t ) phải không nh ỏ hơn trị số t ín h theo công thức sau đây, trong đó L ' lấy như được qui định ở 14 . 3.2 . ( mm ) Trong đó: C : H ệ số được cho ở Bảng 2-A / 14.1 . Với các trị số trung gian c ủ a a th ì C được xác định theo phép nội suy tuyến tính. a : Tỷ số c ủ a khoảng cách sườn, hoặc khoảng cách sống hoặc khoảng cách nẹp dọc c ủ a tôn bao ( m ), lấy trị số nào lớn nhất, chia cho S . S : Khoảng cách giữa các sườn, khoảng cách giữa các sống hoặc khoảng cách giữa các nẹp dọc c ủ a tôn bao lấy trị số nào nhỏ nhất ( m ). P : Áp suất va đập của sóng ( kPa ) qui định ở 4.8.4 . B ả ng2-A/ 1 4.1 Trị số của C a 1,0 1,2 1 , 4 1,6 1 , 8 ≥ 2,0 C 1,04 1 , 17 1,24 1,29 1,32 1,33 (2) Ở những tàu trong điều kiện dằn có chiều chìm mũi không nhỏ hơn 0,037 L' , chiều dày tôn bao ở đ oạn đáy gia cường mũi tàu ( t ) p hải không nh ỏ hơn trị số qui định ở 14.3.4 , hoặc trị số tính theo công t hức sau đâ y, lấy t rị số nào lớn h ơn . L ' được định nghĩa như ở 14.3.2 . ( mm ) Trong đ ó : S : Khoảng cách giữa các sườn, khoảng cách giữa các sống ho ặc khoảng cách giữa các nẹp của t ô n bao, lấy khoảng cách nào nhỏ nhất ( m ). (3) Ở n h ững tàu có chi ề u chìm mũi bằng trung gian giữa các trị số qui đ ịnh ở ( 1 ) và (2), chiều dày của tôn bao ở đoạn đáy gia cường mũi tàu được tính theo phép nội suy tuyến tính. 14.4.5. Tôn bao kề với sống đuôi hoặc trong vùng u đ ặ t trục Tôn bao k ề với sống đuôi hoặc trong vùng u đ ặt t rục phải c ó chiều dày ( t ) không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây. Tuy nhiên, nếu khoảng cách giữa các sườn ngang trong khoang đuôi lớn hơn 610 mi-li-mét , hoặc nếu chiều dài tàu lớn hơn 200 mét thì chiều d à y nói trên phải th ỏ a m ã n yêu cầu c ủ a Đăng kiểm. t = 0,09 L + 4,5 ( mm ) 14.5. T ô n mạn ở vùng thượng t ầ ng 14.5.1. Tôn mạn ở vùng thượng tầng t rong trường h ợp boong thượng tầ ng không p hả i là boong tính toán Nếu boong thượng tầng không phải là boong tính toán thì ch iề u dày tôn mạn thượng tầng phải kh ô ng nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây, nhưng trong mọi trường hợp phải không nh ỏ hơn 5,5 mi-li-mét . Tôn mạn của những thượng tầng có chiều dài lớn hơn 0,15 L , trừ những thượng tầng ở đoạn mũi và đoạn đuô i tàu, phải có chiều dày được tăng thích đáng. Đoạn từ mũi tàu đế n 0,25 L , kể từ mũi tàu: ( mm ) Các vùng khác: ( mm ) Trong đó : S : Khoảng cách giữa các sườn dọc hoặc sư ờn ngang tại vị trí đ ang xét ( m ). 14.6. Gia cường bồi thường ở các mút thượng tầng 14.6.1. Phương pháp gia cường Vùng ngắt của thượng tầng phải được gia cường theo các yêu cầu từ (1) đến (3) sau đ â y: (1) Mép mạn kề với boong tính toán ở phía ngoài thượng tầng phải được kéo thêm vào phía trong thượng tầng và chiều dày phải được t ă ng ít nhất là 20% so với trị số bình thường c ủ a chiều dày mép mạn ở chỗ không có thượng tầng, trên một khoảng vào b ê n trong và ra bên ngoài mút thượng tầng. (2) Tôn mạn thượng tầng phải được vươn xa ra ngoài mút thượng t ầ ng và được gi ả m dần xuống mép mạn ở boong trên để tránh sự thay đ ổi đột ngột hình dạng ở chỗ ngắ t . Chiều dày tôn mạn ở mút thượng tầng phải đ ược tăng 20% so với chiều dày bình thường của tôn mạn thượ ng t ầng. (3) Với những vùng ng ắ t c ủ a thượng tầng ở đoạn mũi và đ oạn đuôi tàu, những yêu cầu ở ( 1 ) và (2) có thể được thay đ ổi thích hợp. 14.6.2. Lỗ khoét ở tôn bao Cửa lên tàu, cửa thoát sóng và các lỗ khoét ở t ô n bao hoặc ở mạn ch ắ n sóng phải cách xa vùng ng ắ t. N ế u bắt buộc phải có lỗ khoét ở gần chỗ ng ắ t thì lỗ khoét phải cố gắng nhỏ và có dạng hình tròn hoặc ô van. 14.7. Bồi thường cục bộ tôn bao 14.7.1. L ỗ khoét ở tôn bao Các lỗ khoét ở tôn bao phải có góc lượn và phải được bồi thường c ầ n thiết. 14.7.2. Ch iề u dày của hộp van thông biển Nếu hộp van thông biển được đặt ở tôn bao để hút hoặc xả nước biển thì chiều dày ( t ) c ủ a hộp van thông biển phải không nh ỏ hơn trị s ố tính theo công thức sau đây và phải được gia cường thích đáng để đảm bảo độ cứng cần thiết. Tuy nhiên, chiều d ày đó phải không nhỏ hơn chiều dày yêu c ầ u c ủ a tôn bao ở ch ỗ đ ặ t hộp van thông biển: ( mm ) 14.7.3. Vùng đ ặ t cửa hàng hóa và cửa l ê n tàu Các lỗ khoét đ ể đặt cửa hàng hóa , cửa lên tàu , v.v..., phải ở xa vùng gián đoạn của kết cấu thân tàu và ch ỗ bị khoét phải được gia cường bồi thường cục bộ để đ ả m bảo độ bền dọc và độ bền ngang của thân tàu. 14.7.4. T ô n bao ở chỗ đ ặ t ống luồn neo và ở phía dưới ống luồn neo T ô n bao ở ch ỗ đặt ống luồn neo và ở phía dưới ống luồn neo phải có chiều dày tăng hoặc phải là tấm kép và phải được kết cấu sao cho mép dọc của chúng không bị neo hoặc xích neo l àm hư hại. CHƯƠNG 15 BOONG 15.1. Qui định chung 15.1.1. Tôn boong Trừ phần lỗ khoét ở boong v . v ... , tôn boong phải đi từ mạn này sang mạn kia.Tuy nhiên, nếu đ ược Đăng kiểm chấp nhận thì tôn boong có thể ch ỉ gồm tấm mép boong và t ấm tôn giằng. 15.1.2. Tính kín nước của boong Boong thời tiết phải kín nước. Tuy nhiên, nếu được Đ ă ng kiểm chấp thuận, có thể ch ỉ là boong chịu thời tiết . 15.1.3. Tính liên tục của bậc boong Nếu boong tính toán hoặc các boong chịu lực (Boong ở phía dưới boong tính toán đ ược coi là cơ cấu chịu lực trong độ bền dọc của thân tàu) thay đổi độ cao thì sự thay đổi đó phải được thực hiện theo độ dốc dần dần hoặc mỗi cơ cấu boong phải đ ược kéo dài và phải được liên kết chặt chẽ với nhau b ằ ng các tấm ngăn, sống, mã v.v..., và phải đặc biệt quan tâm đ ến tính liên t ục của độ bền. 15.1.4. Gia cường bồi thường lỗ khoét Miệng khoang hoặc các lỗ khoét khác ở boong tính toán hoặc boong chịu lực phải có góc lượn và phải có bi ệ n pháp gia cường b ồi thường thích đáng. 15.1.5. Mép boong lượn Mép boong lượn, nếu được sử dụng, phải có bán kính lượn đủ lớn tùy theo chiều dày c ủ a nó. 15.2. Diện tích tiết diệ n hiệu dụng của boong tính toán 15.2.1. Định nghĩa Diện tích tiết diện hiệu dụng của boong tính toán là diện tích tiết diện ở mỗi b ê n mạn tàu của tôn boong, xà dọc boong, sống dọc boong v . v ..., kéo dài tr ê n đoạn 0,5 L giữa tàu. 15.2.2. Diện tích tiết diện hiệu dụng c ủ a boong tính toán 1. Diện tích tiết diện hiệu dụng ở đoạn giữa c ủ a các tàu mà mô đun chống uốn của tiết diện ngang thân tàu được qui định ở Chương 13 , phải được xác định th ỏ a mãn các yêu cầu của Chương 13 . 2. Ra ngoài đoạn giữa tàu, diện tích tiết diện hiệu dụng c ủ a boong tính toán có thể được gi ả m dần k ể từ hai mút c ủ a đoạn giữa tàu. Tuy nhiên, các trị s ố ở vị trí 0,15 L kể từ đuôi tàu và từ m ũ i tàu phải không nh ỏ h ơn 0 , 4 lầ n trị số ở điểm giữa của L , n ế u tàu có buồng máy ở đ oạn giữa tàu và kh ô ng nh ỏ h ơn 0,5 lần trị số ở điểm giữa của L , nếu tàu có buồng máy ở đuôi tàu. 3. Nếu mô đun chống uốn của tiết diện ngang thân tàu ở ngoài đoạn giữa tàu lớn hơn trị số đ ã đ ược Đăng kiểm xét duyệt thì những yêu cầu của mệnh đ ề bổ sung của -2 có thể không cần phải áp dụng. 15.2.3. Boong tính toán ở ngoài các v ù ng 0,15 L tính từ mỗi m ú t Ở ngoài các vùng 0,15 L tính từ mỗi mút tàu diện tích tiết diện hiệu dụng c ủ a boong tính toán và chiều dày tôn boong tính toán có thể được giảm dầ n tránh sự thay đổi đột ngột. 15.2.4. Diện tích tiết diện hiệu dụng c ủ a boong tính toán trong thượng tầng đuôi dài Mặc dù các yêu cầu ở 15.2.2 , diện tích tiết di ệ n hiệu dụng của boong tính toán trong thượng tầng đu ô i dài có thể được thay đổi thích hợp. 15.2.5. Boong của thượng t ầ ng khi được thiết kế là boong t í nh toán Nếu boong thượng tầng đ ư ợc thiết kế làm boong tính toán thì tôn boong tính toán ở ngoài thượng tầ ng phải được kéo d à i vào phía t ro ng thượng t ầ ng một đoạn chừng 0 , 05 L mà không giảm diện tích tiết diện hiệu dụng và sau đó có thể được giảm dần khi đi vào phía tr ong. 15.3. Tôn boong 15.3.1. Chiều dày của t ô n boong 1. Chiều d à y của tôn boong phải theo các qui định ( 1 ) và (2) sau đây, tuy nhiên, trong các không gian kín như thượng t ầng, lầu v.v..., chiều dày c ủ a tôn boong có thể được giảm 1 mi-li-mét . (1) Chiều dày của tôn boong tính toán được xác định như sau : (a) Phía ngoài vùng đường miệng khoét ở đoạn giữa tàu có xà dọc boong : ( mm ) Trong đ ó : S : Khoảng cách giữa các xà dọc boong ( m ). C : Hệ số tính theo công thức sau đ â y : L' : Chiều dài tàu ( m ), tuy nhiên nếu L bằng và nhỏ hơn 230 mét thì lấy L' bằng 230 mét và nếu L b ằ ng và lớn hơn 400 mét thì lấy L’ bằng 400 mé t . h : Tải trọng boong qui định ở 8.2 ( kN/m 2 ). (b) Phía ngoài vùng đường miệng khoét ở đoạn giữa tàu có xà ngang boong : ( mm ) Trong đó: S : Khoảng cách giữa các xà ngang boong ( m ). C và h : Như qui định ở (a). (c) Ở các vùng khác ngoài các vùng qui định ở (a) và (b) : ( mm ) Trong đó: S : Khoảng cách giữa các xà dọc hoặc các xà ngang ( m ). C và h : Như qui định ở (a). (2) Chi ề u dày tôn boong không phải là boong tính toán được lấy như sau : ( mm ) Trong đ ó : S , C và h : Nh ư qui định ở ( 1 )(c). 2. Nếu các vùng giữa các đường miệng khoét lớn được kết cấu theo hệ thống dọc thì phải quan tâm thích đáng đến biện pháp chống mất ổn định cho tôn boong. 15.3.2. Tôn boong tạo thành nóc két Chi ề u dày c ủ a tôn boong t ạo thành nóc két phải kh ô ng nhỏ hơn trị s ố yêu cầu ở 12.2.7 cho vách của két sâu với kho ả ng cách c ủ a xà boong là k hoản g cách nẹp. 15.3.3. Tôn boong t ạo thành h õ m vách Chiề u dày c ủ a t ô n boong tạo thành nóc hầm trục, nóc hõm ổ chặn hoặc hõm vách phải kh ô ng nh ỏ hơn trị số yêu cầu ở 11.2.8-2 đối với tôn vách kín nước với khoảng cách xà boong là khoảng cách nẹp. 15.3.4. T ô n boong dưới nồi hơi hoặc boong ch ứ a hàng đông lạnh 1. Chi ề u dày của tôn boong chịu lực ở dưới nồi hơi phải được tăng 3 mi-li-mét so với chiều dày bình thường. 2. Chiều dày của tôn boong chứa hàng đ ô ng lạnh phải đ ược tă ng 1 mi-li -mét so v ớ i chiều dày bình thường. Nếu có p hươn g tiện b ả o v ệ chống han gỉ thì c hiề u d ày t ô n boong không cần phải được tăng. 15.3.5. Chi ề u dày c ủ a tô n boong chịu t ả i tr ọ ng từ xe c ó bánh Chi ề u dày c ủ a tôn boong chịu t ả i trọng xe có bánh phải được xác định theo tải trọng tập trung do xe có bánh. 15.4. H ợ p chất phủ boong 15.4. 1. Qui đ ịnh chung Hợp chất ph ủ boong ph ả i là hợp chất không phá hủy thép hoặc phải được cách ly với thép b ằ ng lớp bảo v ệ thích h ợ p. Hợp chất phải đ ược ph ủ chắc chắn lên boong, không gây nứt, gây tróc v.v... (Xem 2.7.1-2 và 2.7.1- 3 Phần 5 ). CHƯƠNG 16 THƯỢNG TẦNG 16.1. Qui định chung 16.1.1. Phạm vi áp dụng 1. Tàu phải có thượng tầng mũi, trừ trường hợp mạn khô mũi tàu đ ược Đ ă ng kiểm thừa nh ậ n l à đ ủ . 2. Kết c ấ u và kích thước thượng tầng phải thỏa mãn những yêu cầu của Chương này và các qui định khác có liên quan. 3. Các yêu cầu ở Chương này được áp dụng cho các thượng t ầ ng đến tầng ba ph ía trên boong mạn khô. Kết cấu và kích thước của các thượng tầng phía trên t ầng ba phải được Đ ă ng kiểm xem xét và quyết định. 4. Với những thượng tầng của những tàu có mạn kh ô quá l ớn, k ế t cấu của các vách mút có thể được thay đổi thích hợp theo sự thỏa thuận với Đăng kiểm. 16.2. Vách m ú t của thượng t ầ ng 16.2.1. Cột áp h 1. Cột áp ( h ) để tính toán kích th ư ớc vách mút của thượng t ầ ng phải kh ô ng nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây: a ( bf - y ) ( m ) Trong đó: a : Được cho theo các công thức sau đây : : Đối với vách trước lộ của thượng tầng tầng một : Đối với vách t rướ c lộ của thượng tầng tầng hai : Đối v ớ i vách trước lộ c ủ a thượng tầng tầng ba và các vách trước được b ả o v ệ . : Đối với vách sau ở phía sau của sườn giữa. : Đối với vách sau ở phía trước của sườn giữa. L' : Chiều dài tàu ( m ), tuy nhiên, nếu L l ớn hơ n 300 mét thì lấy L' bằng 300 mét . b : Được cho theo công thức sau đ â y : Nếu . Nếu . x : Kho ả ng cách từ vách đến đ ường vuông góc đuôi ( m ). C b1 : Hệ s ố béo thể tích. Tuy nhiên, nếu C b nhỏ hơn 0,6 thì C b 1 ph ả i đ ược lấy b ằ ng 0,6. Nếu C b lớn hơn hoặ c b ằ ng 0,8 t hì C b 1 ph ả i đư ợc lấy b ằn g 0,8. Trong tính toán b cho vách sau n ằ m ở p h ía t rước sườn giữa C b1 đ ược lấy bằng 0 , 8. f : Như đ ượ c cho ở Hình 2-A/16.1 . y : Khoảng các h thẳ ng đứn g từ đường trọng t ải thiết kế cực đại đến trung điểm của nhịp nẹp, nếu cần xác định kích thước của nẹp và đến t rung điểm của t ấ m tô n nếu cần xác đ ịnh chiều dày của t ô n vách ( m ) . 2. Cột áp phải kh ô ng nh ỏ hơn t rị số tính theo các c ô ng thức cho ở B ả ng 2-A/16.1 , kh ô ng phụ thuộc vào qui đ ịnh ở -1 . Hình 2-A/ 1 6.1 Trị số c ủ a f B ả ng 2-A/16.1 Cột áp Vách t r ước lộ c ủ a t hư ợ ng t ầ ng tầng m ộ t Các vách khác L ≤ 250 m L > 250 m 5,0 m 2 , 5 m 16.2.2. C hiề u dày của tô n vách 1. Chi ều dày của t ô n vác h mút th ượng tầng ( t ) phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đ â y: ( mm ) Trong đó: h : Cột áp qui đ ịnh ở 16.2.1 ( m ). S : Kho ả ng cách gi ữ a các nẹp ( m ). 2. K hô ng phụ t huộc vào qui đ ịnh ở - 1 , c hiề u dày t ô n vách ( t ) phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đâ y, hoặc 5 mi- l i-mét , lấy trị số nào l ớ n hơn : ( mm ) :Đối với tôn vách của thượng tầng tầng 1. ( mm ) : Đối với tôn của các vách khác. Trong đó : L ' : Như qui định ở 16.2.1 16.2.3. Nẹp 1. Mô đun chống uốn (Z) của tiết diện nẹp ở các vách mút thượng tầng phải không nhỏ hơn trị số tính theo c ô ng thức sau đ ây : Z =3,5 Shl 2 ( cm 3 ) Trong đó: S và h : Như qui định ở 16.2.2 . l : Chiều cao nội boong ( m ). Tuy nhiên, nếu l nhỏ h ơn 2 mét thì phải lấy bằng 2 mét . 2. Ở vách lộ của thượng tầng, cả hai mút nẹp phải được hàn với tôn boong, trừ trường hợp được sự chấp nh ậ n c ủ a Đăng kiểm. 16.2.4. Vách mút của boong d â ng 1. Mút trước của boong dâ ng phải đặt vách nguyên vẹn. 2. Chiều dày tôn và kích thước của nẹp vách qui định ở -1 phải kh ô ng nh ỏ hơn trị số yêu cầu ở 18.2.2 và 18.2.3 coi vách như là vách của thượng tầng tầng một. 16.3. Các phương tiện đóng mở các lối ra vào ở vách mút thượng tầng 16.3.1. Các phương tiện đóng mờ các lối ra vào 1. Các cửa ở các lối ra vào ở các vách trước và sau thượng tầng kín phải thỏa mãn các yêu cầu từ (1) đến (5) sau đây: (1) Cửa phải b ằ ng thép hoặc một vật liệu tương đương khác và phải đ ượ c gắn chắc thường xuy ê n vào vách. (2) Cửa phải được kết cấu chắc chắn, phải có độ bền tương đương với vách nguyên vẹn và phải đảm bảo kín nước khi đóng. (3) Phư ơn g tiện đảm b ả o kín nước phải gồm có vòng đệm và thiết bị xiết hoặc những thiết bị tương đư ơn g và phải đ ư ợc gắn thường xuyên vào vách hoặc vào cửa. (4) Cửa phải có thể thao tác đóng mở từ cả hai phía của vách. (5) C ử a b ả n lề phải được m ở ra phía ngoài. 2. Chiều cao của ngưỡng cửa qui định ở -1 phải không nh ỏ hơn 380 mi-li-mét tính từ m ặ t trên của boong, trừ trường hợp mà Đăng kiểm thấy ngưỡng cửa cần phải có chiều cao lớn h ơn . CHƯƠNG17 LẦU 17.1. Qui định c hung 17.1.1. P h ạm vi áp dụng 1. Kết c ấ u v à kích t hước c ơ cấu của lầu phải th ỏa mãn Chư ơ ng này và các qui đị nh kh á c c ó liên quan. 2. Những yêu cầu của Chương này đ ược áp dụng cho lầu đến tầng ba ở phía trên boong mạn khô. Với lầu ở phía trê n tầng ba, kết cấu và kích t hước cơ cấu phải được Đ ă ng kiểm chấp thuận. 3. Đối với l ầ u ở những tàu có mạn khô quá l ớ n, kết cấu của vách có t hể đ ược thay đổi thích hợp, khi được Đ ă ng kiểm chấp thuận. 17.2. Kết c ấ u 17.2.1. Cột áp h 1. Cột áp ( h ) để t ính toán k ích thước cơ c ấ u ở các vách biên của lầu phải kh ô ng nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đ ây: h = ac ( bf - y ) ( m ) Trong đó: a : Được cho theo các công thức sau đây : : Đối với vách trước lộ của lầu tầng một : Đối với vách t rướ c lộ của lầu tầng hai : Đối v ớ i vách trước lộ c ủ a lầu tầng ba , vách bên và các vách trước được bảo vệ của lầu. : Đối với vách sau ở phía sau của sườn giữa. : Đối với vách sau ở phía trước của sườn giữa. L' : Chiều dài c ủ a tàu ( m ). Tuy nhiên, nếu L lớn hơn 300 mét thì lấy L' bằng 300 mét . b : Được cho theo công thức sau đ â y : Nếu . Nếu . x : Khoảng cách từ vách mú t đ ến đường vuông góc đuôi ho ặ c khoảng cách từ trung đ iểm c ủ a vách b ê n đến đườn g vuông góc đuôi ( m ). Tuy nhiên, nếu chiều dài của l ầ u lớn hơn 0,15 L thì vách bên phải được chia thành những đoạn gần bằng nhau và không dài quá 0,15 L và lấy x là khoảng cách từ trung điểm của mỗi đoạn đó đến đ ư ờng vu ô ng góc đ uô i. C b1 : Hệ số béo thể tích. Tuy nhiên, nếu C b nhỏ hơn và bằng 0,6 thì l ấ y C b 1 bằng 0,6 và nếu C b bằng và lớn hơn 0,8 thì lấy C b1 bằng 0,8. Trong tính toán b đối với các vách sau ở phía trướ c sườn giữa, C b1 phải được lấy b ằ ng 0,8. f : Đư ợc cho ở Hình 2-A/16.1 . c : Được cho theo c ô ng thức sau đây. Tuy nhiên, nếu nhỏ h ơ n 0,25 thì lấy b ằ ng 0,25. b ' : Chiều r ộ ng c ủ a lầu tại vị trí đ ang xét ( m ). B ' : Chiều rộng của tàu ở boong lộ tại vị trí đang xét ( m ). y : Khoảng cách th ẳ ng đứng từ đường nước thiết kế cực đại đến trung điểm c ủ a nh ịp nẹp, nếu cần xác định kích thước c ủ a nẹp và đến t rung điểm của t ấ m tôn vách n ế u cần xác định chiều dày c ủ a tôn vách biên ( m ). 2. Không phụ thuộc vào các qui định ở -1 , cột áp phải không nh ỏ hơn trị số tính từ các công thức của B ả ng 2- A/17.1 . Bảng 2-A/17.1 Cột áp Vách t r ước lộ c ủ a lầu tầng 1 Các vách khác L ≤ 250 m L > 250 m 5,0 m 2 , 5 m 17.2.2. Chiều dày của t ô n vách biên và kích thước của nẹp 1. Chiều dày của tôn vách biên và kích thư ớc c ủ a nẹp phải không nh ỏ hơn các trị số t ư ơng ứng yêu cầu ở 16.2.2 và 16.2.3 lấy cột áp h theo qui định ở 17.2.1 . 2. Cả hai mút c ủ a nẹp ở vách biên lộ c ủ a lầu phải được hàn với tôn boong, trừ trường hợp được Đ ă ng kiểm chấp thuận. 17.2.3. Các phương tiện đóng m ở các lối ra vào Các lối ra vào của lầu bảo v ệ các đường ra vào các không gian dưới boong mạn kh ô hoặc các không gian trong thượng tầng kín ít nhất phải có các phương tiện đóng m ở thỏa mãn các yêu cầu ở 16 . 3 . Tuy nhiên, nếu cầu t hang đ ượ c quây kín b ằ ng các vách biên có các phương ti ệ n đóng m ở th ỏ a mãn các y ê u c ầ u ở 16.3 thì các cửa ngoài không cần thiết phải kín thời tiết. 17.2.4. Lầu dài 1. Nếu có vách ngang đặt ở dưới lầu t hì phải đặc biệt quan tâm để c ố gắng tránh sự gián đoạn tr ong kết cấu c ủ a lầu ở phía trên vách ngang. 2. Ở ngay phía tr ê n của các vách, sườn kh ỏ e hoặc sống dư ớ i boong, vách b ê n và vách mút của các lầ u có kích thước lớn ph ả i được gia cường b ằ ng các đoạn vách ho ặc các nẹp đ ặ c bi ệt đặ t cách nhau kh ô ng xa quá 9 mét . 3. Ở g ầ n các mút c ủ a lầu dài phải đặc biệt quan tâm đến các kết cấu liên kết các vách biên c ủ a lầu với boong. Các vách biên phải được kết cấu thích hợp đ ể đảm bảo tính liên tục c ủ a độ b ề n và tránh tập tru ng ứng suất. 17.2.5. Lầu ở dưới các vùng chịu t ả i từ các thiết bị đ ặc biệt n ặ ng Lầu ở dướ i các vùng chịu t ả i t ừ các t hiết bị đ ặc biệt n ặ ng như xuồng cứu sinh, máy móc trên boong v.v..., phải được gia cường thích đ áng. 17.2.6. L ầ u ở các boong t ầ ng trên Đ ố i với các lầu ở các boong tầ ng trê n phải có biện pháp chống rung bằng cách cố g ắ ng đ ặ t các vách bên và các cột c h ống của các tầng lầu trong cùng một mặt ph ẳ ng. CHƯƠNG 18 MIỆNG KHOANG, MIỆNG BUỒNG MÁY VÀ CÁC LỖ KHOÉT KHÁC Ở BOONG 18.1. Qui định chung 18.1.1. Miễn giảm so với các y ê u cầu Những tàu có mạn khô quá l ớn có thể được xem xét đặc biệt để miễn giảm các yêu cầu của Chương này. 18.1.2. V ị trí của các miệng khoét ở boong lộ Trong Chương này, hai vị trí miệng khoét ở boong lộ được định nghĩa như sau : V ị trí I : Ở boong mạn khô lộ, boong đuôi nâng lộ và boong thượng tầng lộ ở phía tr ư ớc c ủ a điểm 0,25 L f sau mút trước của L f . V ị trí II: Ở boong thượng tầng lộ phía sau c ủ a vùng 0,25 L f sau mút trước của L f . 18.2. Miệng khoang 1 8.2. 1. Phạm vi áp dụng Kết cấu và phương tiện đóng mở của miệng khoang hàng và các miệng khoang khác phải th ỏ a mãn các y ê u cầu c ủ a 18.2 . 18.2.2. Chiều cao của thành miệng khoang 1. Chiều cao c ủ a thành miệng khoang tính từ mặt trên của boong ít nh ấ t phải bằng 6 00 m i -li-mét đối với vị trí I và 450 mi- li -mét đối với vị trí II. 2. Với những miệng khoang được đóng mở bằng nắp thép kín nước, chiều cao của thành miệng khoang có thể được gi ả m so với qui định ở -1 hoặc nếu được Đăng kiểm ch ấ p thuận có thể hoàn toàn không c ó thành miệng khoang. 3. Chiều cao c ủ a thành miệng khoang không ở vùng lộ của boong mạn khô hoặc boong thượng tầng phải thỏa mãn y ê u cầu của Đăng kiểm có xét đến vị trí c ủ a miệng khoang và mức độ bảo vệ. 18.2.3. Kết cấu của thành miệng khoang 1. Chiều dày của thành miệng khoang ( t ) phải không nh ỏ hơn các t r ị số tính theo các công thức sau đây : t = 0,05 L + 6 ( mm ) nếu L ≤ 100 mét t = 11 ( mm ) nếu L > 100 mét 2. Những thành miệng khoang ở vị trí I và nh ữ ng thành miệng khoang ở vị trí II có chi ề u cao bằng và lớn hơn 760 mi-li-mét phải được gia cư ờ ng bằng một nẹp gia cường nằm ngang đặt ở một vị trí thích hợp dưới mép trên c ủ a thành. Chi ề u rộng của nẹp gia cường phải không nh ỏ hơn 180 mi-li-mét . 3. Thành còn ph ả i được g ắ n các mã hoặc các cột nẹp đặt trong vùng từ nẹp gia cường n ằ m ngang qui định ở -2 đến boong cách nhau khoảng 3 mét . 4. Ở mép trên, thành c ủ a những miệng khoang lộ ph ả i được gia cường bằng một thanh có tiết diện nửa tròn hoặc tiết diện tương đ ương. Mép dưới của thành phải được bẻ mép hoặc có kết cấu thích hợp khác. 5. Với nh ữ ng mi ệ ng khoét nhỏ, kết cấu và kích thước của thành có thể thay đổi so với y ê u cầu ở từ -1 đến - 4 . 6. K ế t cấu và kích thước của các thành miệng khoang có chi ề u cao lớn hơn 900 mi-li-mét , c ủ a thành miệng két s â u và của những thành miệng khoang đóng m ở bằng những thiết bị có kiểu đặc biệt không thỏa mãn các yêu cầu ở 18.2.3 , ph ả i t hỏ a m ã n yêu cầu của Đăng kiểm. 18.2.4. Xà tháo l ắ p, n ắ p miệng khoang, n ắ p phao thép, n ắ p thép chịu thời tiết 1. Kích thước nẹp c ủ a nắp mi ệ ng khoang b ằ ng t hép, của nắp phao thép và của nắp thép chịu thời tiết tựa đơn gi ả n lên thành miệng khoang chịu t ả i trọng ph â n bố đề u (từ sau đây gọi là " Nắp miệng khoang b ằ ng thép " ) và c ủ a xà t háo l ắ p phải thỏa mãn các yêu cầu ở ( 1 ) và (2) sau đây. Nếu điều kiện chịu tải hoặc kiểu kết cấu khác v ớ i qui định ở trên th ì phương pháp tính toán phải được Đăng kiểm chấp thuận. (1) Kích thước nẹp c ủ a n ắ p miệng khoang b ằ ng thép và kích thước c ủ a xà tháo lắp ở vị trí lộ phải không nhỏ hơn trị số tính theo các công thức sau đây. Với n ắ p miệng khoang b ằ ng thép thì S và L đ ược thay tương ứng b ằ ng b và S : Mô đ un ch ố ng uốn (Z) c ủ a tiết diện ở giữa nhịp xà ho ặ c nẹp : Z = C 1 K'k 1 Sh l 2 ( c m 3 ) Mô men quán tính ( I ) c ủ a tiết diện ở giữa nh ị p xà hoặc nẹp : I = C 2 k 2 S hl 3 ( cm 4 ) Diện tích t i ế t diện ( F ) bản thành ở các mút xà hoặc mú t nẹp : F = C 3 K'Shl ( cm 2 ) Trong đó : S : Khoảng cách giữa các xà tháo lắp hoặc các nẹp ( m ). l : Nhịp tự do c ủ a xà tháo lắp hoặc của nẹp ( m ). b : Chiều rộng c ủ a nắp miệng khoang b ằ ng thép ( m ) . C 1 , C 2 và C 3 : Được cho ở Bảng 2-A/18.1 . h : Tải trọng sóng giả định ( kN/m 2 ) tính theo Bảng 2- A /18.2 . k 1 và k 2 : Các hệ số được tính theo các c ô ng thức cho ở B ả ng 2-A/ 1 8.3 . K' : Hệ số được cho ở Bảng 2-A/18.4 tùy thuộc vào loại thép. (2) Kích th ư ớc của nẹp nắp miệng khoang hàng bằng thép và của xà tháo l ắ p dùng đ ể xếp hàng hóa phải không nhỏ hơn trị số tính theo các c ô ng thức sau đ â y. Với nắp miệng khoang bằng thép S và l đ ược thay tương ứng bằng b và S . M ô đ un chống uố n (Z) của tiết di ệ n ở gi ữ a nhịp xà tháo l ắ p hoặc nẹp : Z = C 1 Kk 1 Sh l 2 ( c m 3 ) M ô men quán t ính ( I ) của tiết diện ở giữa nhịp xà tháo lắ p hoặc nẹp : I = C 2 k 2 S hl 3 ( cm 4 ) Di ệ n tích tiết di ệ n ( F ) b ả n thành ở các mút c ủ a xà t háo l ắ p hoặc nẹp : F = C 3 KShl ( cm 2 ) Trong đó: S , l , b , k 1 và k 2 : Như qui đ ịnh ở (1). C 1 , C 2 và C 3 : Các hệ số đượ c cho ở Bảng 2-A/18.5 . h : Tải trọng giả đ ịnh do tác dụng c ủ a hàng hóa đ ược cho ở (a) hoặc (b) sau đây : (a) h phải tương đương với tiêu chuẩn bằng 7 lần chi ề u cao từ m ặ t trên của n ắ p miệng khoang đến boong phía trên đ o ở mạn c ủ a khoang ( m ) hoặc 7 lần chiều cao từ boong đang xét đến mép t rên của thành miệng khoang c ủ a boong phía trên ( m ). Tuy nhi ê n, h có thể đ ược lấy b ằ ng trọng lượng thiết kế tối đa của hàng hóa trên một đơn vị diện tích c ủ a nắp miệng khoang (kN/m 2 ). Trong trường hợp này trị số của h phải được xác đ ịnh b ằ ng cách xem xét chiều cao xếp hàng. Bảng 2-A/18.1 Các hệ số C 1 , C 2 và C 3 C 1 C 2 C 3 Xà t háo lắp và nắp phao thép 1,57 2 , 88 0,073 * Nắp miệng khoang bằng thép, n ắ p thép chịu thời tiết 1 , 33 2,26 (*): Không áp dụng cho n ắ p miệng khoang bằng thép. Bảng 2-A/18.2 Tải trọng sóng gi ả định h Tải trọng sóng gi ả định h ( kN /m 2 ) (D - d) > F (D - d) ≤ F Vị trí I Vùng mũi 0,15 L f , nếu L f > 100 m 20,4 22,9 Các vùng khác Vị trí II Chú thích: (1) F Là trị số tính theo công thức sau : 0,023 L f - 1,15 ( m ) Nếu L f ≤ 250 m 4,60 ( m ) Nếu L f > 250 m (2) L ' f = L f nếu L f <100 mét="" và=""> L ' f =100 mét nếu L f > 100 mét (3) V ớ i các miệng khoang l ộ ở các vị trí khác với các vị trí I và vị t rí II trị số c ủ a tải trọng sóng giả định s ẽ được xem xét đ ặ c biệt. Bảng 2-A/18.3 Các hệ số k 1 và k 2 k 1 K1 phải không nhỏ hơn 1,0 k 2 I : Chi ề u dài toàn bộ c ủ a xà tháo lắp ( m ). l 1 : Kho ả ng cách từ mút của đoạn hình trụ đ ế n mút c ủ a xà tháo lắp ( m ) . I 0 : Mô men quán tính c ủ a tiết diện giữa xà tháo lắp ( cm 4 ). I 1 : Mô men quán tính của tiết diệ n tại mút xà tháo lắp ( cm 4 ). Z 0 : Mô đun ch ố ng uốn của tiết di ệ n gi ữ a xà tháo lắp ( cm 3 ). Z 1 : Mô đun ch ố ng u ố n c ủ a tiết di ệ n tại mút xà tháo l ắp ( cm 3 ). (b) Nếu hàng hóa đ ược xếp lên nắp miệng khoang ở boong chịu thời tiết thì h phải bằng trọng lư ợ ng thiết kế t ố i đ a c ủ a hàng hóa trên một đơn vị diện tích nắp miệng khoang ( kN/ m 2 ). K : Hệ số đ ược cho ở Bả ng 2-A/18.6 t ùy thuộc vào loại thép. Bảng 2-A/ 1 8.4 Hệ số K ' Loại thép Thép thường HT 32 HT 36 K ' 1 0,91 0,82 B ảng 2-A/18.5 Các hệ số C 1 , C 2 và C 3 C 1 C 2 C 3 1,07 1,81 0,064 (Kh ô n g áp d ụ ng cho n ắ p mi ệ ng khoang b ằng thép) B ảng 2-A/18.6 Hệ số K Loại thép Thép t hường HT 32 HT 36 K 1 0 , 78 0 , 72 2. C hiề u dày ( t ) của tô n nóc n ắ p miệng khoang b ằ ng thép phải thỏa mãn các yêu cầu từ (1) đến (3) sau đ â y : (1) Đối với n ắ p miệng khoang b ằ ng thép ở vị trí lộ chi ề u dày t ô n nóc phải không nhỏ hơn 0,01 khoảng cách nẹp, nhưng t rong mọi trường hợp phải kh ô ng nh ỏ hơn 6 mi-li-mét . (2) Đ ố i với n ắ p miệng khoang b ằ ng thép dùng để xếp hàng hóa, chi ề u dày c ủ a tôn nóc phải không nhỏ hơn trị s ố tính theo (1) hoặc công thức sau đây lấy trị s ố nào lớn hơn : ( mm ) Trong đó : S : Khoảng cách giữa các nẹp ( m ) . h : T ả i tr ọng gi ả đị nh do tác dụng của h àng hóa qui đ ịnh ở 18.2.4-1 (2) ( kN/m 2 ). K : Hệ số đư ợc cho ở Bảng 2-A/ 1 8.6 . (3) N ắ p miệng khoang b ằ ng thép ph ả i đ ả m b ả o đ ủ khả n ă ng chống mất ổn định do nén. 3. Chiều dày t ố i thiểu ( t min ) của n ắ p gỗ phải không nh ỏ hơn trị s ố tính theo các công thức sau đây, nhưng trong mọi trư ờ ng hợp phải kh ô ng nhỏ hơn 60 mi -li-mé t . Ở đoạn mũi 0 , 15 L f c ủ a những tàu có L f bằng và lớn hơn 100 mét : Trong các trường hợp khác: Trong đó: S : Khoảng cách giữa các xà tháo l ắ p ( m ) . h : T ả i trọng gi ả định tín h từ c ô ng thức cho ở Bảng 2-A/18.2 nếu là ở vùng lộ v à cho ở 18.2.4-1 (2) nếu dùng đ ể chở hàng hóa. Nếu h k h ông l ớ n hơn 17,5 kN/m 2 thì phải được l ấ y b ằ ng 17,5 kN/m 2 . 1 8.2.5 . Nh ữ ng y ê u c ầ u đ ặ c biệt đ ố i v ớ i xà tháo lắp, n ắ p miệng khoang, n ắ p phao thép và n ắ p thép kín thời ti ế t 1. Xà tháo l ắ p phải thỏa mãn các y ê u c ầ u từ (1) đến (7) sau đây : (1) Đầu kẹp và ổ để lắp xà phải có kết cấu ch ắ c chắn, chiều rộng mặt tựa ít nhất phải b ằ ng 75 mi-li-m ét . Phải có phương tiện hữu hiệu đ ể đ ặ t và cố định xà. (2) Từ ch ỗ đặt đầu kẹp và ổ đến boong thành miệng khoang phải được gia cường bằng nẹp hoặc b ằ ng một biện pháp tương đương. (3) Nếu dùng những xà trượt thì phải có biện pháp để đảm bảo cho xà giữ nguyên vị trí khi miệng khoang đã đ ược đóng. (4) Chiều cao tiết di ệ n xà và chiều rộng c ủ a bản mép c ủ a xà phải sao cho xà không bị mất ổn định ngang. Chi ề u cao của tiết diện mút xà phải không nh ỏ hơn 0,4 lần chiều cao tiết diện giữa xà ho ặ c 150 mi-li-mé t , lấy tr ị số nào lớn h ơ n. (5) B ả n mép ở mép trên c ủ a xà tháo lắp phải được kéo ra đến tận mút xà. Trên các đoạn dài ít nhất là 180 mi- li-mét ở mỗi mút xà chiều dày của bản thành phải được tăng gấp hai lần so v ớ i chiều dày bản thành ở giữa nhịp xà hoặc phải được gia c ườn g b ằ ng tấm kép. (6) Xà tháo l ắ p phải có chi tiết để có thể tháo và l ắ p mà kh ô ng cần phải tác động tr ự c tiếp đến xà. (7) Xà tháo l ắ p phải được đánh dấu ch ỉ r õ boong, miệng khoang và vị trí lắp đặt xà. 2. N ắ p miệng khoang phải thỏa mãn các yêu cầu từ (1) đ ến (5) sau đây : (1) M ặ t tựa phải rộng ít nhất là 65 mi-li-mét và nếu cần thì phải vát theo độ dốc của miệng khoang. (2) Nắp miệng khoang phải có móc nâng tùy thuộc tr ọng lượng và kích thước c ủ a nắp, tr ừ khi theo kết cấu móc nâng là kh ô ng cần thiết. (3) N ắ p miệng khoang phải được đánh dấu ch ỉ rõ boong, miệng khoang và vị trí đặt nắp. (4) G ỗ dùng làm nắp miệng khoang phải có chất lượng tốt, thớ th ẳ ng, không có mấu, hốc và nứt. (5) Các mút của nắp gỗ phải được bảo vệ bằng vòng đai thép. 3. Nắp phao thép phải th ỏ a mãn các yêu cầu từ (1) đến (3) sau đây : (1) Chiều cao tiết diện tại đế phải không nh ỏ hơn một phần ba chiều cao tiết diện tại giữa nhịp hoặc kh ô ng nhỏ hơn 150 mi- li -mét lấy trị số nào lớn hơn. (2) Ch iề u rộng mặt t ựa của n ắ p ph ải thép phải không nhỏ hơn 75 mi - li-mét . (3) Nắp phải được đánh dấu ch ỉ r õ boong, miệng khoang và vị trí đặt nắp. 4. Nắp thép kín thời tiết phải th ỏ a mãn các yêu cầu từ (1) đến (3) sau đây : (1) Chiều cao tiết diện nắp tại đế phải không nhỏ hơn một phần ba chiều cao tiết diện nắp tại giữa nhịp hoặc 150 mi-li-mét , lấ y trị số nào l ớ n hơn. (2) Độ bền và thiết bị đóng những n ắ p nh ỏ hoặc nh ữ ng nắp chịu thời tiết thuộc loại đặc biệt mà không thể thỏa mãn được các yêu cầu ở ( 1 ) và ở 18.2.4 , độ bền và thiết bị đóng các nắp c ủ a những miệng khoang không có thành nói ở 18.2.2-2 phải được xem xét đ ặ c biệt. (3) Các phư ơn g tiện cố định và đảm b ả o tính chịu thời tiết phải được Đ ă ng kiểm chấp thuận. Các phư ơn g tiện đó phải đ ảm bảo được y ê u cầu chịu thời tiết trong bất kỳ điều kiện nào của biển. 18.2.6. Bạt và các thiết bị cố định dùng cho miệng khoang đóng b ằ ng n ắ p tháo l ắ p 1. Í t nhất phải có hai lớ p bạt cấp A thỏa mãn các yêu cầu ở Chương 6 của TCVN 6259 -7 :2003 Phần 7-B " Trang thiết bị " cho m ỗ i miệng khoang lộ ở boong mạn khô ho ặ c boong thượng tầng và ít nhất là một lớp bạt như vậy cho mỗi miệng khoang lộ ở các vùng khác. 2. Các thanh chèn bạt phải đủ để cố định bạt và phải có chiều rộng không nhỏ h ơn 65 mi-li-mét , chiều dày không nh ỏ hơn 9 mi-li-mét . 3. Nêm phải bằng gỗ cứng hoặc bằng vật liệu tương đư ơn g khác. Nêm phải có độ vát không lớn hơn một phần sáu. Mũi nêm phải có chiều dày không nh ỏ hơn 13 mi-li-mét . 4. Ổ nêm phải được đ ặ t theo độ vát của nêm, phải có chiều rộng ít nhất bằng 65 mi-li-mét , phải được đặt cách nhau không xa quá 600 mi- l i-mét , tính từ tâm nọ đ ế n tâm kia. Chân chốt ở mỗi bên phải được đặt cách góc miệng khoang không xa quá 1 50 mi-li-m é t . 5. Đối với các miệng khoét ở vùng lộ c ủ a boong mạn khô và boong thượng tầng, phải có những t hanh thép hoặc những phương tiện t ương đương để cố định chắc chắn mỗi miếng nắp miệng khoang khi đã được phủ bạt. N h ững miệng khoang có chiều dài lớn hơn 1,5 mét phải đ ược cố định b ằ ng ít nhất l à hai thanh thép như vậy. Các miệng khoang khác ở vùng lộ c ủ a boong chịu t hời tiết phải có bu lông vòng hoặc các phương tiện ch ằ ng buộc kh á c. 18.2.7. N ắ p miệng khoang ở tàu c ô ng te n ơ Nếu tàu công t e nơ có mạn khô quá Lớn, theo yêu cầu c ủ a xư ở ng đóng tàu hoặc ch ủ tàu, không muốn áp dụng những qui đ ịnh ph â n cấp, theo thỏa thuận với Đăng ki ể m, có thể không c ầ n đến những vòng đệ m và những thiế t bị cố đị nh nắp miệng khoang bằng thép. 18.2.8. N ắ p thép c ủ a miệng két sâu N ắ p th é p của miệng két sau phải thỏ a m ã n các yêu cầu sau đây: (1) Thêm vào những yêu cầu đ ối với nắp thép chịu thời tiết, kích thước c ủ a các cơ cấu n ắ p miệng két sâu còn phải không nh ỏ hơn kích t hước yêu c ầ u của các cơ cấu nóc két sâu. (2) Các phương ti ệ n đ ể cố đ ịnh và đảm b ả o tính kín dầu kín nước phải th ỏ a mãn yêu cầu c ủ a Đăng kiểm. 18.3. Miệng bu ồ ng máy 18.3.1. Bảo v ệ miệng bu ồ ng máy Miệng buông máy p hải đượ c b ả o vệ b ằ ng vách qu â y b ằ ng th ép. 18.3.2. Vách qu â y lộ miệng bu ồ ng máy 1. Vách quây lộ miệng bu ồ ng máy phải có kích thước cơ cấu không nhỏ hơn kích thước c ơ c ấ u qui định ở 17.2.1 và 17.2.2 với C được l ấ y b ằ ng 1,0. 2. Chi ề u d ày tôn đỉ nh ( t ) của vách quay lộ miệng buồng máy phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây: Vị t rí I : t = 6,3 S + 2,5 ( mm ) V ị trí II: t = 6,0 S + 2,5 ( mm ) Trong đ ó: S : Khoảng cách các nẹp ( m ). 18.3.3. Vách quây miệng bu ồ ng máy ở d ư ới boong mạn khô ho ặ c trong không gian kín Kích thước cơ c ấ u c ủ a vách qu â y miệng bu ồ ng máy ở dưới boong mạn khô ho ặc ở trong thượng t ầ ng kín và lầ u kín p h ải thỏa mãn các yêu c ầ u sau đâ y : (1) Chiều dày tôn phải kh ô ng nhỏ h ơ n 6,5 mi-li-mét . Nếu khoảng cách h ẹp lớn hơn 760 mi-li-mét thì chiều dày t ô n phải tăng với tỷ lệ 0,5 mi-li- m ét cho mỗi lượng t ăng 100 mi-li-mét c ủ a khoảng cách nẹp. Trong kh ô ng gian sinh hoạt ch iề u dày tôn có t hể đ ược giảm 2,0 mi -li-mét . (2) M ô đ un c h ống uốn (Z) của tiết diện nẹp phải không nh ỏ hơn trị số tính theo c ô ng thức sau đây : Z = 1,2 Sl 3 ( cm 3 ) Trong đó: l : Chi ề u cao nội boong ( m ). S : Kho ả ng cách giữa các nẹp ( m ). 18.3.4. Cửa vào buồng máy 1. Các c ử a vào bu ồ ng máy phải cố g ắ ng đ ặ t ở vị t rí đ ư ợc b ả o vệ và phải có cánh cửa bằng thép, có thể đóng và c ố định được từ c ả hai phía . Ở vách quây lộ miệng buồng máy ở boong mạn khô, cánh cửa phải thỏa mãn các yêu cầu ở 16.3.1-1 . 2. Chiều cao c ủ a ngưỡng cửa ở vách quây phải không nh ỏ hơn 600 mi-li-mét tính từ mặt trên của boong ở vị trí I và không nh ỏ hơn 380 mi-li-mét ở vị trí II . 3. Ở những tàu có mạn khô giảm, cửa ở vách quây lộ miệng bu ồ ng máy ở boong mạn khô ho ặ c boong đuôi nâng phải dẫn vào những không gian ho ặ c hành lang có độ bền tương đương với độ bền của vách qu â y và tách biệt với cầu thang vào buồng máy b ở i một cửa thứ hai bằng thép và kín thời tiết, có chiều cao ngưỡng ít nhất bằng 230 mi-li-mét . 18.3.5. Các lỗ khoét nhỏ ở vách quây miệng buồng máy 1. Thành ống khói v à ống th ô ng gió bu ồ ng máy ở vị trí lộ c ủ a boong mạn khô, boong thượng tầng phải c ố g ắ ng cao hơn mặt boong. 2. Ở vị trí lộ c ủ a boong thượng tầng và boong mạn khô các lỗ khoét ở vách quây miệng bu ồ ng máy phải có n ắ p cứng bằng thép, chịu th ờ i tiết và thường xuyên đ ặ t ở vị trí thích hợp. 3. Vành không gian quanh ống khói và t ấ t cả các l ỗ khoét ở vách quay miệng buồng máy phải có thiết bị đóng có thể thao tác t ừ phía ngoài buồng máy trong trường hợp hỏa hoạn. 18.3.6. Vách qu â y miệng bu ồ ng máy ở th ượn g tầng hở và lầu h ở Vách quây miệng buồng máy ở thượng tầng h ở và lầ u hở và các cửa ở vách quây đ ó phải có kết cấu th ỏ a mãn yêu c ầ u của Đ ă ng kiểm, có xét đến mức độ bảo vệ tạo bởi thượng tầng ho ặ c lầu. 18.4. Miệng khoét ở chòi boong và các miệng khoét khác ở boong 18.4.1. L ỗ chui và lỗ thông sáng L ỗ chui và lỗ thông sáng tr ong vùng lộ của boong mạn khô và boong thượng tầng hoặc trong những thượng tầng không phải là thượng tầng kín phải được đóng bằng nắp thép kín nước. Các n ắ p này phải được cố định b ằ ng những bu lông đặt gần nhau hoặc phải được đặt thường xuyên vào lỗ khoét. 18.4.2. Chòi boong 1. Các lối vào ở boong mạn khô phải được bảo vệ bằng thượng tầng kín, hoặc b ằ ng lầu hoặc chòi có đ ộ b ề n tương đương và chịu thời tiết. 2. Các lối v à o ở boong thượng t ầ ng lộ hoặc ở boong lầu trên boong mạn khô, d ẫ n vào không gian ở dưới boong mạn khô hoặc dẫn vào không gian trong thượng tầng kín phải được bảo vệ hữu hiệu b ằ ng lầu hoặc bằng chòi boong. 3. Đường vào các lầu hoặc chòi boong nêu ở -1 và -2 phải có cánh cửa thỏa mãn các yêu cầu ở 16.3.1-1 . 4. Ngưỡng cửa c ủ a các lối vào qui định ở từ -1 đến -3 phải có chiều cao kh ô ng nh ỏ hơn 600 mi- l i-mét tính từ m ặ t trên c ủ a boong ở vị trí I và kh ô ng nhỏ hơn 380 mi-li-mét tính từ mặt trên của boong ở vị trí II. 18.4.3. L ỗ khoét dẫn vào kh ô ng gian hàng hóa Lối vào và các lỗ khoét khác vào không gian hàng hóa phải có các phương tiện đóng thao tác đ ư ợc từ phía ngoài của không gian đó t rong trư ờ ng hợp có hỏa hoạn. Nếu các l ố i vào và lỗ khoét d ẫ n vào bấ t kỳ kh ô ng gian nào khác ở trong tàu thì các phương tiện đóng nói tr ên phải bằng thép. CHƯƠNG 19 BUỒNG MÁY VÀ BUỒNG NỒI HƠI 19.1. Qui định chung 19.1.1. Phạm vi áp dụng Kết cấu c ủ a buồng máy ph ả i t hỏ a mãn C h ương này và các qui định khác có li ê n quan. 19.1.2. K ế t cấu Buồng máy và buồng nồi h ơ i phải được gia cường thích đ áng b ằ ng những sườn khỏe, xà khỏe, cột ho ặ c b ằ ng những biện pháp kế t cấu khác. 19.1.3. Các k ế t cấu đ ỡ máy, h ệ trục v.v... Các bộ ph ậ n c ủ a máy, hệ t rục , v.v..., phải đ ược đ ỡ chắc ch ắ n và các kết cấu kề cận ph ả i đ ược gia cường thích đáng. 19.1.4. Tàu hai chân vịt và tàu có công suất máy lớn Ở những tàu có hai chân vịt và những tàu có công suất máy lớn, kết cấu và liên kết c ủ a bệ máy và bệ nồi hơi p hả i đư ợ c gia cường đặ c biệt th eo tỉ lệ chiều cao của máy t rên chi ề u dài hoặc ch iề u rộng, trọng lượng, công suất của máy và theo loại máy. 19.2. Bệ máy ch í nh 19.2.1. Tàu đáy đ ơ n 1. Ở tàu đáy đ ơn, máy chính phải được đặt trên những t ấm bệ dày đặt ngang qua mép trên c ủ a đà ngang đáy thành cao hoặc trên những t hanh bệ dày được g ắ n mã hữu hiệu, được gia cường và có đ ủ độ bền t ỉ lệ với công suất và kích thư ớ c của máy. 2. T ấ m sóng của bệ phải đ ược đặ t dưới đ ường t â m bu lông c ủ a máy chính và bu lông ph ả i đ i xuy ê n qua bản mép c ủ a s ố ng b ệ . 3. Ở những tàu mà máy đ ược đ ặ t theo đ ường t â m tàu, nếu các sống dọc được đ ặt dưới máy và khoảng cách các sống dọc đó không lớn lắm thì có th ể kh ô ng c ầ n phải đặt sống chính c ủ a đáy tàu. 19.2.2. Tàu đ áy đôi 1. Ở tàu đáy đ ô i máy chính phải đ ược đặ t trực tiếp lên tôn đ áy trên dày hoặc lên tấm bệ dày ở mép trên của t ấm s ố ng để phân bố hữu hiệu trọng lư ợ ng của máy. 2. Các sống phụ bổ sung phải đ ược đặ t trong đáy đ ôi ở phía dưới của đường tâm của bu l ô ng hoặc ở những vị trí t hích hợp khác đ ể đ ả m bảo ph â n b ố tốt trọng lượng và độ cứng c ủ a kết cấu. 19.3. Kết cấu bu ồ ng n ồi hơi 19.3.1. Bệ n ồ i h ơ i 1. N ồ i hơi phải đ ược đặt lên những đ à ng a ng thành cao hình yên ngựa, hoặc lên những sống ngang thành cao, hoặc lên những sống dọc, được bố t rí sao cho ph â n bố tốt t rọng lượng của nồi hơi. 2. Nếu nồi hơi được đ ặ t lên những đế yên ngựa ngang hoặc l ê n những sống ngang thì các đà ngang đáy dưới đó phải được gia cường đ ặ c biệt. 19.3.2. V ị trí của nồi hơi Nồi hơi phải được bố trí sao cho đảm bảo dễ tiếp cận và thông gió tốt. 19.3.3. Khoảng cách giữa n ồ i hơi và các kết cấu lân c ậ n 1. Nồi hơi phải được đặt cách đáy trên ít nhất là 457 mi-li-mét . Nếu khoảng cách đó bắt buộc phải nh ỏ h ơn thì chiều dày của các cơ cấu lân cận phải được tăng lên thích hợp. Khoảng cách đó phải được ghi trong các b ả n vẽ để trình duyệt. 2. Các vách khoang và boong phải cách xa nồi hơi và ống t hông hơi ho ặ c phải được cách li thích hợp. 3. Ván thành ở vách l â n c ậ n với nồi hơi phải được đ ặ t đảm bảo một khoảng cách thích hợp. 19.4. Ổ đỡ chặn và bệ ổ đ ỡ ch ặ n 19.4.1. Bệ ổ đỡ ch ặ n Ổ đỡ phải được bắt bu lông với bộ có kết cấu ch ắ c chắn. Bệ phải được kéo dài ra ngoài ổ chặn và phải đ ư ợc bố trí sao cho phân b ố hiệu quả lực tác d ụng từ ổ ch ặ n lên các kết cấu k ề c ậ n. 19.4.2. Kết cấu dưới bệ ổ ch ặ n Ở vùng bệ ổ ch ặ n cần ph ả i đặt sống bổ sung. 19.5. Bệ ổ đỡ và bệ máy phụ 19.5.1. Qui định chung Bệ ổ đỡ và bệ máy phụ phải có độ bền và độ cứng t ỉ lệ với trọng lượng phải đỡ và với chiều cao của bệ. CHƯƠNG 20 HẦM TRỤC VÀ HÕM HẦM TRỤC 20.1. Qui đ ịnh chung 20.1.1. B ố trí 1. Ở những tàu có buồng máy ở giữa tàu h ệ trục chân vịt phải được đặt trong hầm kín có đủ kích thước. 2. Các cửa kín nước p h ải được đặt ở đầu và cuối hầm trục. Phương tiện để đóng cửa và kết cấu c ủ a cửa kín nước ph ả i theo các yêu cầu ở 11.3 . 3. Ở những h ầm t rục có cửa kín nước theo y ê u c ầ u ở -2 , phải có lối thoát đ ặ t ở một vị trí thích hợp. Lối thoát ph ả i dẫn lên boong vách hoặc l ê n cao h ơ n nữa. 20.1.2. T ô n vách bên phẳng Chiều dày ( t ) c ủ a tôn vách bên ph ẳ ng c ủ a hầm trục phải kh ô ng nh ỏ hơn trị số tính theo c ô ng thức : ( mm ) Trong đ ó : S : Khoảng c ách giữa các nẹp ( m ). h : Kho ả ng cách th ẳ ng đ ứng, đ o ở giữa c hiều dài của mỗi h ầ m, từ cạnh dưới c ủ a tấm tôn đến boong vách ở đường t â m tàu ( m ). 20.1.3. Tôn nóc ph ẳ ng 1. Chi ề u dày của tôn nóc phẳng c ủ a hầm trục h oặc c ủ a hõm hầm trục phải không nhỏ h ơn trị số tính theo công thức ở 20.1.2 , h được lấy bằng chi ề u cao từ mặt tôn đ ến boong vách ở đường tâm tàu. 2. Nếu nóc c ủ a hầm tr ục hoặc c ủ a hõm hầm t rục là một ph ầ n c ủ a boong thì chiều dày c ủ a tôn nóc phải đ ư ợc tăng ít nh ất là 1 mi-li-mét so với chiều d ày tính theo y ê u cầu ở -1 , nhưng trong mọi trường hợp không được nhỏ hơn chiều d ày tôn boong ở cùng vị trí đó. 20.1.4. Tôn nóc c o ng và tôn vách b ê n c o ng Chi ề u dày của t ôn nóc cong và c ủ a tôn vách bên cong phải được xác định theo các yêu cầu ở 20.1.2 nh ư ng với khoảng cách nẹp nhỏ hơn 150 m i -li-mét so với khoảng cách thực của các nẹp. 20.1.5. T ô n n ó c ở dưới miệng khoang T ô n nóc ở dưới miệng k h oang p h ải được tăng ít nhất là 2 mi-li-mét ho ặ c phải được ph ủ b ằ ng mộ t lớ p gỗ có ch iề u dày k hô ng nh ỏ hơn 50 mi - li -mét . 20.1.6. L ớ p gỗ phủ L ớ p g ỗ phủ ph ả i được cố định sao cho đảm b ả o đ ộ kín nước của hầm trục khi g ỗ bị hàng hóa làm hư hại. Cũng phải quan tâ m như vậy nếu trê n hầm trục có đặt cầu thang. 20.1.7. Nẹp 1. Ở nóc và ở vách c ủ a hầm t rục, nẹp phải đư ợc đặt cách nhau không xa quá 915 mi-li-mé t . 2. M ô đun chống uốn (Z) c ủ a tiết diện nẹp phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đ â y: Z = 4,0 Shl 2 ( cm 3 ) Trong đó : l : Khoảng cách từ chân của cạnh dưới c ủ a vách bên ph ẳ ng đến đ ỉ nh của vách bên ph ẳ ng ( m ). S : Khoảng cách giữa các nẹp ( m ). h : Khoảng cách thẳng đứng, đo ở giữa chiều dài của mỗi hầm, từ trung điểm của l đến boong vách ( m ) . 3. Nếu tỷ số c ủ a bán kính của nóc cong c ủ a hầm trục chia cho khoảng cách từ đáy đến đỉ nh hầm trục là t ư ơng đối lớn t hì mô đun chống uốn c ủ a tiết diện nẹp phải được t ăng thích đáng so với qui định ở -2 . 4. Nếu chiều cao tiết di ệ n nẹp lớn hơn 150 mi-li-mét thì chân nẹp phải được liên kết với tôn đáy tr ê n b ằ ng biện pháp hàn tựa. 20.1.8. Kết cấu dưới cột Nếu cột được đặt lên hầm trục hoặc l ê n hõm hầm trục thì phải có biện pháp gia cường cục bộ t ỷ lệ v ớ i trọng lư ợn g phải đỡ. 20.1.9. Nóc hầm trục hoặc nóc hõm hầm trục tạo thành một phần của boong Nếu nóc hầm trục hoặc nóc hõm hầm trục tạo thành một phần c ủ a boong thì các xà, cột và sống ở dưới nóc ph ả i có kích thước như yêu cầu đối với các cơ cấu t ư ơng tự của hõm vách. 20.1.10. Ống th ô ng gió và lối thoát Ống thông gió và lối thoát ở hầm trục hoặc ở hõm hầm trục phải kín nước cho đến boong vách và phải đ ủ khỏe để chịu được áp suất mà các k ế t cấu đó có t hể gặp. 20.1.11. Hầm trục trong két nước hoặc két dầu Hầm trục trong két nước hoặc két dầu phải có kết cấu và đ ộ bền tư ơn g đ ương với kết cấu và độ bền yêu cầu đ ố i với vách c ủ a két sâu. 20.1.12. Hầm kín nước Nếu đ ặ t những hầm kín nước tương tự như hầm trục thì những hầm kín nước đó phải có kết cấu tương tự như kết cấu của hầm trục. 20.1.13. Hầm có dạng cong Nếu hầm có dạng cong đi qua két sâu thì chi ề u dày tôn ( t ) ở vùng đi qua két phải không nhỏ h ơn trị số tính theo công t hức sau đây : t = 0,134 d t h + 9,1 ( mm ) Trong đó : d t : Đường kính của hầm ( m ). h : Khoảng cách th ẳ ng đứng từ đáy hầm đến trung điểm của khoảng cách t ừ nóc két đến đ ỉ nh ố ng tràn, ho ặ c b ằ ng 0,7 lần khoảng cách thẳng đứng từ đáy hầm đến điểm ở 2,0 mét cao hơn đ ỉ nh ống tràn, lấy trị số nào lớn hơn ( m ). CHƯƠNG 21 MẠN CHẮN SÓNG, LAN CAN, HỆ THỐNG THOÁT NƯỚC, CỬA HÀNG HÓA VÀ CÁC CỬA TƯƠNG TỰ KHÁC, CỬA HUP LÔ, CÁC CỬA SỔ CHỮ NHẬT, ỐNG THÔNG GIÓ VÀ CẦU BOONG 21.1. Mạn ch ắ n s ó ng và lan can 21.1.1. Qui định chung Mạn chắn sóng và lan can phải được đ ặt ở phần l ộ c ủ a boong mạn khô, của boong thượng tầng và c ủ a boong l ầu tương t ự. 21.1.2. Kích thư ớ c 1. Chiều cao của mạn ch ắ n sóng hoặc lan can qui định ở 21.1.1 ít nhất phải b ằ ng 1 mét tính từ mặt trên của boong. Nếu chiều cao đó có thể g â y tr ở ngại cho hoạt động bình thường c ủ a tàu th ì có thể cho phép một chi ề u cao nhỏ hơn nếu được Đ ă ng kiểm thừa nhận rằng mức độ bảo vệ là đ ủ đảm bảo. 2. Khoảng h ở dưới thanh thấp nhất c ủ a lan can phải không lớn hơn 230 mi-li-mét . Khoảng cách giữa các thanh khác của lan can phải không lớn hơn 380 mi-li-mét . 3. Nếu tàu có mép boong lượn thì cột lan can phải được đặt ở phần ph ẳ ng c ủ a boong. 21.1.3. Kết c ấ u 1. Mạn ch ắ n sóng phải đ ược kết cấu vững ch ắ c, cạnh trên phải được gia cường chắc ch ắ n. Chiều dày c ủ a tôn mạn ch ắ n sóng ở boong mạn kh ô thường ít nh ấ t ph ả i bằng 6 mi -li-mét . 2. Mạn chắn sóng ph ả i đ ược đỡ b ằ ng những cột nẹp liên kết với boong ở chỗ có xà ngang boong hoặc ở chỗ đã đ ược gia cường chắc ch ắ n. Khoảng cách giữa các cột nẹp ở boong mạn khô phải không lớn hơn 1,8 mét . 3. Ở những boong chở g ỗ , mạn chắn sóng phải đ ược đ ỡ bằng những cột nẹp kh ỏ e đ ặ t cách nhau k hô ng xa quá 1 , 5 mét . 21.1.4. Các yêu c ầ u k h ác 1. Cửa l ê n tàu và các l ỗ khoét khác ở mạn ch ắ n sóng phải cách xa chỗ ng ắ t của thượng tầng. 2. Nếu mạn ch ắ n sóng bị c ắ t đ ể tạo t hành các cửa lên tàu hoặc các lỗ khoét khác thì các cột nẹp ở gần chỗ bị cắ t phải đ ược tăng độ bền. 3. Ở ch ỗ luồn cáp ch ằ ng buộc , t ô n mạn chắn sóng phải là tấm kép hoặc phải được t ăng chiều dày. 4. Ở các mút thượng tầng, thanh mép c ủ a mạn chắn sóng phải được li ê n kết bằng mã với vách mút thượng tầng hoặc với tấm mép boong c ủ a thượ ng tầng, hoặc phải được kết cấu tương đ ương đ ể tránh sự thay đổi đột ngột của độ bền. 21.2. Hệ th ố ng thoát nước 21.2.1. Qui định chung 1. Nếu mạn c hắ n sóng nằm ở phần chịu tác đ ộng c ủ a thời tiết của boong mạn khô ho ặ c boong thượng tầng tạo thành các rãnh tụ nước th ì phải có đủ điề u kiện để nước thoá t nhanh khỏi boong và xả nư ớ c. 2. P hả i có những cửa lớn đ ể thoá t nư ớ c từ nhữ ng vùng khác mà nước có thể tích tụ. 3. Ở những tàu có thư ợ ng tầ ng mở ở một ho ặ c hai mút, phải có c ử a thoát nư ớ c từ không gian trong thượng tầng. 4. Ở những tàu có mạn khô giảm, lan can phải được đ ặ t ít nhất là trên n ử a ch iề u d ài phần lộ c ủ a boong thời tiết, hoặc phải có những phương tiện xả nước hữu hiệu khác theo y ê u cầu c ủ a Đ ă ng kiểm. 21.2.2. Diện tích cửa thoát nước 1. Diện tích cửa thoát nước ( A ) ở m ỗ i b ê n mạn tàu dùng cho mỗi rãnh tụ ở boong mạn khô và boong đuôi nâng phải kh ô ng nh ỏ hơn t rị số tính theo các công thức sau đây. Diện tích cửa thoát nước d ùng cho m ỗ i rãnh t ụ ở boong thượng tầng không phải là boong đuôi nâng phải kh ô ng nh ỏ hơn 0,5 l ầ n diện tích tính theo các c ô ng thức đ ó: A = 0,035 l + a + 0 , 7 ( m 2 ) Nếu l không lớn h ơ n 20 mét A = 0,0 7 l + a ( m 2 ) Nếu l lớn h ơ n 20 mét Trong đ ó : l : Chiều dài c ủ a mạn chắn sóng, nhưng kh ô ng cần lấy lớn h ơn 0,7 L f ( m ). a : Được tính theo các công thức sau đây: a = 0,04 l ( h - 1,2) ( m 2 ) Nếu h > 1,2 m a = 0 ( m 2 ) Nếu 0,9 m ≤ h ≤ 1,2 m a = -0,04 l (0,9 - h ) ( m 2 ) Nếu h <> m h : Ch iề u cao trung bình c ủ a mạn ch ắ n sóng tính từ boong ( m ). 2. Ở nh ữ ng tàu kh ô ng có độ cong dọc boong hoặc độ cong dọc boong nh ỏ hơn trị số tiêu chuẩn, diện tích tối thiểu ( A min ) c ủ a cửa t hoát nước tính theo công thức ở -1 phải được tăng b ằ ng cách nhân với hệ s ố tính theo công thức sau đây : Trong đó : S : Độ cong dọc trung bình thực tế c ủ a lầu ( mm ). S 0 : Độ cong dọc tiêu chuẩn theo Phần 11 ( mm ). 3. Ở những tàu có hầm nổi tr ên boong hoặc có thành miệng khoang liên t ục ho ặ c gần như liên tục giữa các thượng tầng độc l ậ p, diện tích của cửa thoát nước phải không nhỏ h ơn trị số cho ở B ả ng 2-A/21.1 . B ả ng 2-A/21.1 Diện tích cửa thoát nước Chiều rộng của hầm nổi trê n boong hoặc c ủ a mi ệ ng khoang Di ệ n tích c ủ a cửa thoát nước tính theo di ệ n tích của m ạn ch ắ n sóng ≤0 , 4 B f 0,20 ≥ 0 ,7 5 B f 0,10 Chú thích: Với các trị số t ru ng gian của ch iề u rộng của hầm nổi trê n boong hoặc c ủ a thành qu â y miệng khoang thì di ệ n tích cửa thoá t nước được tí nh t heo phép nội suy tuyến t ính . 4. M ặ c dù những yêu cầu ở từ -1 đến -3 , nếu Đăng kiểm thấy cần thiết, th ì ở những tàu có hầm nổi trên boong mạn khô, ph ả i đ ặ t lan can thay vì mạn ch ắ n sóng ở boong mạn khô trong vùng có hầm nổi tr ê n boong t r ê n chiều dài lớn hơn 0,5 lần chiều dài của hầm boong. 21.2.3. Vị trí của cửa thoát nước 1. Hai phần ba diện tích của cửa thoát nước y ê u c ầ u ở 21.2.2 phải được đ ặt ở một nửa chiều dài c ủ a rãnh tụ gần đ iểm thấp nhấ t c ủ a đ ư ờng cong dọc. 2. Cửa t hoát nước phải có góc l ượn tròn và mép dưới c ủ a cửa phải c ố g ắ ng sát với mặt boong. 21.2.4. Kế t c ấ u c ủ a c ử a thoát nư ớc 1. N ế u chiều d à i và ch iề u cao c ủ a c ử a thoát nước lớn h ơn 230 mi- li -mé t t hì cửa thoát nước phải được b ả o vệ b ằ ng những thanh đặt cách nhau kho ả ng 230 mi-li-mét . 2. Nếu c ử a thoát nư ớc có cánh đậ y th ì phải có khe h ở thích hợp để t ránh bị kẹt. Chốt bản lề và gối tựa c ủ a cán h đậ y p hả i b ằ ng v ậ t liệu không g ỉ . 3. Nếu cánh đậy nói ở -2 có thiế t bị c ài ch ặt thì thiết bị đó phải có kết cấu đ ược xét duyệt. 21.3. Cửa mũi và c ử a tr o ng 21.3.1. Phạm vi áp dụng 1. Mục này c ủa Qui phạm đ ưa ra những y ê u cầu về việc b ố trí, độ bền và đ ộ cố định của các cửa mũi d ẫ n vào thượng tầ ng mũi d à i kín ho ặ c liên tục. 2. Trong mục này đ ư a ra hai kiểu c ử a chắn và cửa mạn (sau đ â y gọi chung là "cửa"). 3. Những kiểu cửa khác với -2 ph ả i đ ược xem xét đ ặc biệt có quan t â m đ ế n nh ữ ng qui định t ương ứng của Qui phạm này. 21.3.2. B ố trí các cửa và cửa trong 1. Cá c cứa ph ả i đượ c đặt ở trên boong mạn kh ô . M ộ t hốc kín nước ở vách ch ố ng va và n ằ m phía t rên đường nước ch ở hàng cao nh ất d ùng để l ắ p các c ầ u nghi ên g hoặc những thiết bị cơ khí có liên quan kh á c, có thể đ ược coi như một phần của boong mạn kh ô vì mục đ ích của yêu cầu này. 2. Phải đặt cửa trong. Cửa t rong ph ả i là một ph ầ n của vách chống va, các cửa trong không c ầ n đ ặt trực tiếp tr ê n vách ở phía dưới, mi ễ n sao nó nằm t rong phạm vi đã xác đị nh v ề vị trí của v á ch chống va, xem qui định 11. 1.1 . 3. M ột c ử a nghi ê ng cho xe cơ giới có thể đ ược đ ặt như cửa trong qui định ở -2 , mi ễ n sao dạng c ủ a nó là mộ t ph ần của vách ch ố ng va và phù hợp với những qu i đ ịnh v ề vị trí của vách chống va nêu ở 11.1.1 . Nếu kh ô ng t hể t hực hiện được yêu cầu này thì ph ả i đặ t một cửa trong kín nước riêng biệt, cách xa phạm vi qui định v ề vị trí vách chống va đ ến mức có th ể đ ược. 4. Nói chung, các cửa đượ c đặt ph ả i kín thờ i t iết và bảo vệ hữu hiệu các cửa trong. 5. Các c ử a t rong có dạng là một ph ầ n của vách ch ố ng va phải kín thời tiết trên toàn bộ chiều cao của khoang hàng và m ặ t sau cửa phải có chống thấm. 6. Các c ử a và cửa trong ph ả i đ ược b ố trí để sao cho có t hể ngăn ngừa đ ược khả năng gây hư hại kết cấu của các cửa trong ho ặ c vách chống va trong trường h ợ p có hư hại ho ặ c t háo cửa ra. Nếu kh ô ng th ể thực hiện được đi ề u này, th ì phải đ ặ t một c ử a trong kín thời tiế t riêng biệt, như qui định ở 11.1.1 . 7. Những yêu cầu đối với cửa trong dựa trên giả thiết rằng xe cơ giới được ch ằ ng buộc ch ắ c ch ắ n và không d ịch chuyển khỏi vị trí đặ t xe. 21.3.3. Ti ê u chuẩn bền 1. Kích thước của các chi tiết chính, các thiế t bị đỡ và cố đ ịnh c ử a và cửa trong phải được xác định theo tải trọng thiết kế của từng loại c ử a với ứng su ấ t cho phép sau đ ây: Ứ ng suất c ắ t: ( N/mm 2 ) Ứ ng suất uốn : ( N/mm 2 ) Ứ ng suất tương đương : ( N/mm 2 ) Trong đó : k : Hệ số vật li ệ u, đ ư ợc lấy như sau: k = 1,0 Đối với thép thường A , B và E , như qui định ở Phần 7-A . k = 0,78 Đối với thép có độ bền cao A 32, B 32 và E 32, nh ư qui định ở Phần 7-A . k = 0,72 Đối với thép có độ bền cao A 36, B 36 và B 36, như qui định ở Phần 7-A . 2. Độ bền xoắn của các cơ cấu chính phải đ ược kiểm tra thỏa đ áng. 3. Đ ố i với các ổ đỡ bằng thép trong các thiết bị đ ỡ và chặn, áp lực đỡ được xác định bằng cách chia lực cho di ệ n tích hình chiếu c ủ a ổ đ ỡ, nh ư ng không được v ư ợt quá 0,8 s F , trong đó s F là giới hạn chảy của vật liệu ổ đỡ. Đối với các loại vật li ệ u ổ đ ỡ khác, ứng suất cho phép do Đăng kiểm qui định. 4. Việc bố trí các thiết bị đỡ và c ố định phải sao cho các bu lông có ren kh ô ng chịu lực nén, l ực kéo lớn nhất tr ong phần các bu l ô ng không ch ị u l ự c nén không được vư ợ t quá ( N/mm 2 ) Trong đó : K : Hệ s ố v ậ t liệu, như qui định ở -1 . 21.3.4. Tải trọng thiết k ế 1. Các cửa mũi (1) Áp lực thiế t kế bên ngoài P e ( kN/m 2 ) được l ấy để tính toán kích thước của các cơ cấu chính, các thiết bị đỡ và c ố định cửa phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau : ( kN/m 2 ) Trong đó: V : Tốc độ c ủ a tàu ( h ả i lý / giờ ), như qui định ở 1.2.22 của Phần 1-A . L ' : Chiều dài tàu ( m ), như qui định ở 1.2.16 Phần 1-A , nhưng không cần lấy L lớn hơn 200 mét . a : Góc mở tại điểm đang xét ( độ ). β : Góc đóng tại điểm đang xét ( độ ). (2) Ngoại l ự c thiết k ế F x , F y và F z ( kN ) được lấy khi tính toán kích thước các thiết đỡ và c ố định cửa phải không nhỏ hơn: F x = P e A x F y = P e A y F z = P e A z Trong đó : A x : D i ện tích ( m 2 ) hình chiếu đứng theo phư ơ ng ngang tàu của cửa giữa độ cao từ đ áy cửa đến boong trên hoặc giữa đáy cửa và đ ỉ nh cửa, chọn trị số nh ỏ hơn. A y : Diện tích ( m 2 ) hình chiếu đứng theo phương dọc tàu của cửa giữa độ cao từ đáy c ử a đến boong trên hoặc từ đáy cửa đến đỉnh cửa, chọn trị số nhỏ hơn. A z : Diện tích ( m 2 ) hình chiếu nằm c ủ a cửa giữa độ cao từ đáy cửa đến boong trên hoặc từ đáy cửa đến đ ỉ nh cửa, chọn trị số nhỏ hơn. h : Ch iề u cao c ử a ( m ) tính từ đáy cửa đến boong tr ê n ho ặ c từ đáy c ử a đến đ ỉ nh c ử a, chọn trị s ố nhỏ hơn. l : Chiều dài cửa ( m ) đo ở độ cao b ằ ng h / 2 b ê n trên đáy cửa. W : Chiều rộng cửa ( m ) đ o ở độ cao bằng h / 2 bên trên đáy cửa. P e : Áp lực bên ngoài ( kN/m 2 ) n ê u ở (1) với góc a và b xác định như sau : a : Góc m ở đ o tại v ỏ bao ở đ ộ cao bằng h /2 b ê n tr ên đ áy cửa và t ại h /2 phía sau giao điể m của cửa với sống mũi. b : Góc đóng đ o ở độ cao b ằ ng h / 2 tại v ỏ bao, bên trên đáy cửa và tại h /2 phía sau giao điểm của cửa với s ố ng mũi. Đối với các c ử a, kể c ả m ạ n c hắ n sóng, có dạng không bình thường hoặc c â n đối, ví dụ các t àu có mũi tròn v à góc s ố ng mũi rộng, thì diện tích và góc dùng để xác định trị số ngoại lực thiết kế phải đư ợc xem xét đ ặ c biệ t . (3) Đ ố i v ớ i các cửa ch ắ n, m ô men đ óng c ử a M y dưới tác dụng của ngoại lực ( kNm ) được lấy như sau : M y = F x a + 10 Wc - F z b Trong đ ó: W : Khối lượng cửa ch ắ n ( t ấn ). a : Khoảng cách thẳ ng đứng ( m ) từ trụ cửa đến tâ m diện tích hình chiếu đ ứng theo phư ơn g ngang tàu c ủ a cửa ch ắ n, xem Hình 2-A/2 1 .1 . b : Khoảng cách nằ m ngang ( m ) từ trụ cửa đ ến tâm diện tích hình chiếu đứng của c ử a ch ắ n, xem Hình 2-A/2 1 .1 . c : Khoảng cách n ằ m ngang ( m ) t ừ t rụ cửa đến t rọng t â m của khối lượng cửa ch ắ n, xem Hình 2-A/21.1 . (4) Ngoài ra tay đòn n â ng c ử a ch ắ n và thiết bị đ ỡ đ ược đ o theo l ực tĩnh và đ ộ ng tác dụng t rong khi nâng và hạ cử a, v ới áp lực gió t ố i thiểu đ ược lấy b ằ ng 1,5 kN/ m 2 . 2. C ử a t rong (1) Áp lực ngoài t hiết kế P e ( kN/ m 2 ) dùng đ ể tính toán kích thước các cơ cấu chính, thiết bị đỡ, chặn và kết cấu bao quanh cửa trong phải đ ược lấy là trị số lớn hơn trong các tr ị số sau : P e = 0,45 L ' Áp suất th ủ y tĩnh : P h = 10 h Trong đó: h : Khoảng cách ( m ) từ điểm đặt tải đến đ ỉ nh của không gian chứa hàng. L ' : Chi ề u dài tàu, như qui đ ịnh ở -1 (1). (2) Áp lực b ê n trong thiết kế P b ( kN/ m 2 ) d ùng để tính t oán kích thước các thiết bị c ủ a cửa trong không được nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau : P b = 25 21.3.5. Kích thước các cửa 1. Qui định chung (1) Độ bền của cửa ph ả i tương đương với độ bền của kết cấu thân tàu chung quanh cửa. (2) Liên kết giữa đò n nâng với c ử a và với kế t c ấ u t hân tàu phải đủ bền để đ ả m bảo việc đóng mở cửa bình thườ ng. 2. T ấ m cửa Chiều dày c ủ a tấm c ử a phải không nhỏ hơn trị số qui đ ịnh cho tấ m v ỏ mạn tàu ho ặ c t ấm vỏ mạn thượng tầng ở vị trí được t ính, với kho ả ng cách nẹp lấy bằng khoảng sườn và trong mọi tr ư ờng hợp không đ ư ợc nhỏ hơn ch iề u dày t ố i thiểu của v ỏ tàu. 3. Các nẹp phụ (1) Các nẹp phụ c ủ a c ử a phải được đ ỡ b ởi các cơ cấu chính tạo nên độ cứng chủ yếu của c ử a. (2) Mô đun chống uốn tiết diệ n c ủ a nẹp cửa phải kh ô ng nh ỏ hơn trị số qui đ ịnh cho sư ờn ở vị trí tính toán, với khoảng cách nẹp lấy b ằ ng khoảng sư ờ n; t rong t rườ ng hợp này, phải xét đến sự khác nhau c ủ a liên kết giữa sườn và nẹp. (3) Diện tích t iết diện bản thành c ủ a nẹp ( c m 2 ) phải không nhỏ hơn trị số: ( c m 2 ) Trong đó: Q : Lực c ắ t ( kN ) ở nẹp, được xác định từ áp suất phân bố đều bên ngoài P e qui định ở 21.3.4-1 ( 1 ). k : Hệ số v ậ t liệu, qui định ở 21.3.3-1 . Hình 2- A /21.1 Cửa kiểu tấm ch ắ n (kiểu b ả n lề trên) Hình 2-A/21.1 Ví dụ v ề ổ ch ặ n 4. Cơ cấu chính (1) Các cơ cấu chính c ủ a cửa và kết c ấ u thân tàu trong vùng đặt cửa phải có đủ độ cứng để đảm bảo tính nguyên vẹn c ủ a vành đế cửa. (2) Kích thướ c của các cơ cấu chín h, th ông t hường đ ược xác định b ằ ng tính toán trực tiếp, t ươn g ứng với áp lực thiết k ế bên ngoài n ê u ở 21.3.4-1 (1) và ứng suất cho phép nêu ở 21.3.3-1 . Thông thường có thể dùng c ô ng t hức c ủ a lý thuyết dầm đơ n gi ả n đ ể t ính. 21.3.6. Kích thước cửa t rong 1. Qui định chung (1) Độ b ề n c ủ a cửa trong ph ả i t ương đ ương với kết cấu thâu tà u chung quanh cửa ; (2) Chi ề u dày c ủ a tấm cửa t rong ph ả i không nhỏ hơn trị số yêu cầu cho tôn vách chống va ; (3) Mô đ un chống uốn tiết diện của nẹp cửa t rong phải không nh ỏ h ơn trị số yêu cầu đối với nẹp của vách chống va; (4) Kích thước các cơ cấu chính, nói chung đượ c xác đị nh b ằ ng tính toán tr ự c tiếp tương ứng với áp lực thiết k ế b ê n ngoài n ê u ở 21.3.4-2 ( 1 ) và ứng suất cho phép n ê u ở 21.3.3-1 . Thông thường có thể dùng c ô ng thức của lý t huyết d ầ m đ ơn gi ả n để tính ; (5) Nẹp của c ử a t rong ph ả i được đỡ b ở i các sống ; (6) Nếu c ử a trong còn đ ược dùng làm cầu xe, thì kích thước c ủa c ử a phải kh ô ng nhỏ hơn kích thước qui định cho boong chở xe ; (7) Sự phân b ố của lực t á c động l ê n thiết bị đ ỡ và chặn, nói chung được xác định b ằ ng tính toán trực tiếp có k ể đ ến tính dẻo của cơ c ấ u, vị t rí th ực và độ cứng c ủa cơ cấu đ ỡ. 21.3.7. Thiết bị đ ỡ và c ố định 1. Qui định chung (1) Các cửa phải được cố đ ịnh b ằ ng một p hươn g tiện cố định và ch ặ n thích hợp sao cho tương ứng với độ b ề n và độ cứng của kết cấu chung quanh ; (2) Các kết cấu đỡ c ủ a thân tàu t rong vùng đặ t cửa phải chịu cùng tả i trọng và ứng su ấ t thiết kế như các thi ế t bị đ ỡ và ch ặ n cửa ; (3) Nếu có yêu cầu ch ằ ng buộc, thì vật liệu ch ằ ng buộc ph ả i thuộc loại tương đối mềm và lực đỡ ch ỉ do k ết cấu t hép chịu. Các kiểu ch ằ ng buộc k h ác có thể được xem xét; (4) Khoảng h ở ti ê u chu ẩ n lớn nhất giữa các thiết bị đ ỡ và c ố định không đ ược vượt quá 3 mi li mét ; (5) Phải đ ặt một thiết bị để khóa cơ khí cửa và cửa trong ở vị trí m ở ; (6) Chỉ các thiết bị đỡ và ch ặ n có độ cứng hữu hiệu theo hướng thích hợp mới được tính đến và xem xét đ ể tính toán ph ả n lực tác dụng lên t hi ết bị. Các thiết bị nhỏ và/ho ặ c m ề m như những cái n ê m, dùng đ ể chịu t ả i trọng nén của vật đ ược ch ằ ng buộc không cần kể đ ến trong tính toán nêu ở -2 (5); (7) S ố lượng các thiết bị đ ỡ và ch ặ n n ê n l ấ y tối thiểu khi đưa vào t ính toán. Các yêu cầu đối với l ư ợng dư n ê u ở -2 (6), -2 (7) và k hoảng trống có thể có th ể truyền đầy đ ủ lực vào kết cấu thân tàu. Về nguyên t ắ c các t hiế t bị đỡ và chặn ph ả i đặ t cách nhau không quá 2,5 mét và càng gần các góc c ử a càng tốt; (8) Nói chung, để m ở các tấ m chắn ra phía ngoài, phải bố trí các chốt (trụ) cửa sao cho cửa ch ắ n tự đóng đ ược dưới tác dụng của t ả i t rọng bê n ngoài, ng hĩ a là M y > 0 ; ngoài ra, mô men đóng M y tính theo 21-3.4-1 (3) p h ải không nh ỏ hơn trị số tính t heo công t hức sau : 2. Kíc h thước (1) Các t hiế t bị đ ỡ và chặn cửa phải được thiế t kế để sao cho chúng có thể chịu được ph ả n lực trong giới hạn ứ ng suất cho phép nêu ở 21.3.3-1 . (2) Đối với các cửa ch ắ n, ph ả n lực t ác dụng lên cá c t hiết bị đ ỡ và ch ặ n hữu hiệu, khi gi ả thiết cửa là mộ t v ậ t thể r ắ n, đượ c xác đ ịn h theo t ổ hợp sau đ ây của t ải t rọng bên ngoài tác dụng đồng thời cùng tự trọng của cửa: (a) Trường hợp 1 : F x và F z (b) Trường h ợ p 2 : 0 , 7 F y tác dụng l ê n m ỗ i m ặ t riêng bi ệ t cùng với 0,7 F x và 0,7 F z . Trong đó : F x , F y và F z được xác đ ị nh nh ư qui định ở 21.3.4-1 (2) và tác d ụng l ê n tâm của diện tích hình chiếu. (3) Đối với các cửa m ở ra mạn , phản lực tác dụng lên các thiết bị đỡ v à chặn hữu hiệu, khi giả thiết cửa là một v ậ t th ể r ắ n, được xác định t heo tổ hợp sau đây c ủ a tải trọng bên ngoài tác dụng đồng thời với tự trọng c ủ a cửa : (a) Trư ờn g h ợ p 1 : F x , F y và F z tác dụng lên cả hai mặt cửa. (b) Trường hợp 2 : 0,7 F x v à 0,7 F y tác dụng l ê n cả hai m ặ t cửa và 0,7 F y tác dụng l ê n từng mặt cửa riêng biệt. Trong đó : F x , F y và F z đ ược xác định như qui định ở 21.3.4-1 (2) và đặt ở tâm của diện tích hình chiếu. (4) Lực đỡ được xác định phù hợp với (2) (a) và (3) (a) thông thường có thể gây ra m ô men bằng 0 lấy đối với tr ụ c ngang đi qua t â m diện tích A s . Đối với cửa ch ắ n, phản lực dọc trục c ủ a trụ và/ho ặ c n ê m đỡ cửa tạo thành mô men này không đư ợc hướng về phía trước. (5) Sự ph â n bố phản lực tác dụng l ê n thiết bị đỡ và chặn có thể được xác định b ằ ng tính toán trực tiếp, có t í nh đến độ mềm của kết cấu thân tà u , vị trí thực và độ cứng c ủ a cơ cấu đỡ ; (6) Việc thiết kế các thiết bị đỡ và chặn trong vùng của các thiết bị chặn này phải có độ bền dư để sao cho thậm chí bất kỳ một thiết bị đỡ hoặc ch ặ n nào bị h ỏ ng thì các thiết bị còn lại v ẫ n có thể chịu đ ư ợc phản lực gây ra ứ ng suất kh ô ng vượt quá 20% ứng suất cho phép nêu ở 21.3.3-1 (1). (7) Đối với cửa ch ắ n, phải đ ặ t hai thiết bị ch ặ n ở phần dưới cửa, mỗi thiết bị phải có khả năng chịu đựng được toàn bộ ph ả n lực theo yêu cầu để ngăn ngừa vi ệ c tự m ở tr ong giới hạn ứng suất cho phép nêu ở 21.3.3-1 (1). M ô men mở M 0 ( kNm ) được cân b ằ ng b ở i phản lực này, phải không nh ỏ hơn : M 0 = 10 Wd + 5 A s a Trong đó: d : Khoảng cách thẳng đứng ( m ) từ trục bản lề đến tâm cửa. a : Khoảng cách thẳng đứng như qui định ở 21.3.4-1 (3). (8) Đối với cửa chắn, các thiết bị đỡ và ch ặ n, ngoại trừ bản lề, ph ả i có khả năng chịu đựng đ ược l ự c thiết kế theo phương đứng bằng ( F z - 10 W ) ( kN ) trong giới hạn ứng suất cho phép nêu ở 21.3.3-1 (1). (9) Tất cả các thành phần truy ề n tải trọng trong đường tải trọng thiết kế, từ c ử a qua các thiết bị vào kết cấu thân tàu, kể cả liên kết hàn phải có cùng độ bền như qui định đối với các thiết bị đỡ và chặn. (10) Đối với các cửa m ở mạn, phải đặt ổ ch ặ n trong vòng mút các sống tại hai mức m ở cửa đ ể ngăn ngừa tấm cửa này dịch chuyển về phía trước tấm kia dưới tác dụng của áp lực không đối xứng (Xem Hình 2-A/21.2 ) , mỗi ph ầ n c ủ a ổ chặn phải được giữ cố định tr ên một phần khác b ằ ng thiết bị đỡ. (11) Ngoài qui định ở (10), việc bố trí bất kỳ m ộ t thiết bị nào khác nh ằ m cùng th ỏ a mãn mục đích này đ ề u có thể được chấp nh ậ n. 21.3.8. Đi ề u khiển, ch ỉ báo và giám sát 1. Hệ thống điề u khiển (1) Thiết bị ch ặ n phải đơn giản để dễ điều khiển và tiếp cận ; (2) Thiết bị chặn phải có khóa cơ khí (loại tự khóa ho ặ c l oại được bố trí ri ê ng bi ệ t) hoặc kiểu trọng lực ; (3) Hệ thống đóng và m ở cũng như thiết bị ch ặ n và khóa phải được khóa từ b ê n trong, theo cách đó chúng ch ỉ c ó thể hoạt đ ộng đ ư ợc theo hành trình phù hợp ; (4) Các c ử a và c ử a trong dẫn tới boong ch ở xe ph ả i lắp thiết bị điều khiển từ xa, đ ặ t ở vị trí n ằ m tr ê n boong mạn kh ô , để : - Khóa và mở cửa, - Hỗ trợ thiết bị ch ặ n và khóa cho từng cửa. (5) Ch ỉ báo vị trí mở hoặc đóng c ủ a từng cửa, từng thiết bị chặn và các khóa phải đ ặ t thiết bị từ xa, theo từng vị trí. Bảng đi ề u khiển để điều khiển các cửa phải khó tiếp cận để không cho phép mọi người đ ến gần. Ph ả i có một bả n g ghi chú ch ỉ báo rõ rằng tất cả các thiết bị ch ặ n phải bổ sung b ằ ng đèn hiệu ch ỉ báo ; (6) Nếu yêu cầu có thiết bị chặn thủy lực, thì hệ thống phải có khóa cơ khí tại vị trí đóng. Có nghĩa là, dù bị m ất dầu thủy lực, thì thiết bị chặn v ẫ n được khóa lại. H ệ th ố ng thủy lực dùng cho thiết bị chặn và khóa phải được tách rời khỏi những vùng thủy lực khác khi ở vị trí đóng. 2. Hệ t hố ng ch ỉ báo/giám sá t ( 1 ) P hả i đặ t đèn ch ỉ báo riêng bi ệ t và tín hiệu báo đ ộng như n êu ở (a) và (b) d ư ới đ ây (sau đây gọi là hệ thống ch ỉ báo và báo động) ở l ầu lái và ở b ả ng đ iều khiển. Hệ th ố ng ch ỉ báo và báo đ ộng phải có đèn mang chức n ă ng kiểm tra. Đèn ch ỉ báo ở lầ u lái phải đ ược thiết kế sao cho không thể bị ng ắ t. (a) Đèn ch ỉ báo phải c h ỉ rõ r ằ ng cửa và c ử a trong đã đ ược đóng, các thiết bị chặn và khóa cửa ở vị trí phù hợp. (b) Ở chế độ hàng h ả i tín hi ệ u báo động bằng â m thanh và đèn phải ch ỉ rõ r ằ ng cửa và cửa trong đã được đóng, các thi ết bị c hặ n và khóa cửa ở vị trí phù hợp. (2) Hệ thố ng ch ỉ báo và báo độ ng nói ở (1 ) phải t hỏ a mãn những yêu cầu sau đ ây: (a) Đư ợ c t hiết kế theo nguy ê n lý thiếu an toàn . (b) Nguồn điện dùng cho hệ thống ch ỉ báo và báo đ ộng phải độc l ậ p với nguồn đi ệ n dùng cho việc đi ề u k hiể n và m ở cửa. (c) Có kh ả n ă ng được cung cấp từ một nguồn điện dự phòng. (d) Cảm biến c ủ a hệ thống ch ỉ báo và báo động phải được b ả o vệ kín nước, b ă ng ph ủ và tránh được hư hỏng cơ khí. (3) Hệ th ố ng ch ỉ báo và báo đ ộng trên lầu lái phải đ ược trang bị một thiết bị chọn chức năng " ở cảng/ đi biển", như vậy tín hi ệ u âm thanh v à đèn nêu ở ( 1 )(b) sẽ phát ra nếu tàu r ờ i cảng với m ộ t cửa ho ặ c m ộ t cửa trong kh ô ng đ óng kín và có bất kỳ một thiết bị ch ặ n nào đó không ở đúng vị trí. (4) Phải b ố trí m ột hệ thố ng phát hiện rò r ỉ nước có tín hiệu âm thanh và màn hình giám sá t để ch ỉ báo cho lầu l á i và cho buồng đ iều khiển máy từ máng rò r ỉ c ử a trong. (5) Giữa cửa và c ử a trong phải đặt mộ t hệ thống màn hình giám sát có bộ ph ậ n quan sát ở lầu lái và buồng đi ề u khiển máy. H ệ thống này p hả i gi á m sát được vị t rí các c ử a và toàn b ộ thiết bị chặn cửa. C ầ n phải xem xét đặc biệt đối với việc chiếu sáng và màu s ắc tương ph ả n của các vật thể cần quan sát. (6) Phải b ố trí một hệ thống tiêu thoát nước ở vùng giữa cửa và cầu xe, cũng như ở vùng giữa cầu xe và cửa trong nếu có. Hệ t hống này phải có tín hiệu âm thanh để báo cho lầu lái khi mức nước trong vùng đó vượt quá 0,5 mi li mét tr ê n m ứ c boong ch ở xe. 21.3.9. Gia cường quan h l ỗ khoét đặ t c ử a 1. Các góc l ỗ khoét đặ t cửa ph ả i đượ c lượn đề u và phải gia cường tôn v ỏ bằng tấm dày hơn ho ặc đặ t tấm kép xung qu anh lỗ k h oét; 2. Nếu sườn bị c ắ t ở lỗ khoét đặt cửa thì p hả i đặt sườn kh ỏ e ở c ả hai bên l ỗ khoét và đặt xà ngang dỡ thích hợp ở phía trên lỗ khoét. 21.3. 10. Hư ớ ng dẫn b ảo dưỡng và đi ề u khiển 1. Trên tàu phải có một bản h ướn g d ẫ n điều khiển và b ả o dưỡng cửa được Đăng kiểm xét duyệt, bản h ư ớng dẫn bao gồm những th ô ng t in sau : - Những đ ặ c điểm chính và bản vẽ thiết kế các c ử a ; - Điều kiện b ả o quản. Ví dụ : phạm vi vùng bảo quản, độ h ở được chấp nh ậ n để đỡ cửa ; - Vi ệ c b ả o qu ả n và chức năng ki ể m t ra ; - Việc vào sổ kiểm tra và sửa chữa c ử a. 2. Những th ủ tục sử dụng tài liệu để đ óng và chặn cửa, cửa trong phải được giữ ở trên tàu tại vị trí thích hợp. 21.4. Cửa mạn và cửa đuôi tàu 21.4.1. Phạm vi áp dụng Phần này của Qui phạm đưa ra các qui định về bố trí, độ bền và vi ệ c cố định các cửa mạn đặt phía sau vách chống va và các cửa đuôi dẫn vào các không gian kín (sau đ ây gọi là cửa). 21.4.2. B ố trí các cửa 1. Các cửa phải là cửa k í n nước; 2. Nếu mép dưới của bất kỳ lỗ khoét đặt cửa nào nằm dưới boong mạn khô, thì cửa đ ó phải là cửa kín nước; 3. Ngoài những yêu cầu ở -2 , mép dưới của cửa không đ ư ợc nằm dưới đường nước chở hàng thiết kế, trong bất kỳ trường hợp nào; 4. S ố lượng lỗ khoét đ ặ t c ử a phải t ố i thiểu và phù hợp với dạng v ỏ và s ự hoạt đ ộng c ủ a tàu; 5. V ề nguy ê n tắc các cửa phải được m ở ra phía ngoài. 21.4.3. Ti ê u chuẩn độ bền 1. Kích thước của các cơ cấu chính, thiết bị cố định và các thiết bị đỡ cửa phải được xác đị nh theo tiêu chuẩn tải trọng thiết k ế nêu ở 21.4.4 , với ứng suất cho phép sau đây: Ứng suất cắt: ( N/mm 2 ) Ứng suất uốn: ( N/mm 2 ) Ứng suất tương đương: ( N/mm 2 ) k - Hệ s ố vật li ệ u, được lấy bằng : k = 1,00 Đối với thép thường, cấp A, B, D ho ặc E, đư ợ c qui định trong Chương 3 c ủ a Phần 7-A ; k = 0,78 Đối với thép có độ bền cao, cấp A32, D32, E32 hoặc F32, được qui định trong Chư ơn g 3 của Phần 7-A ; k = 0,72 Đối với thép có độ bền cao, cấp A36, D36, E36 hoặc F36, được qui định trong Chương 3 c ủ a Ph ầ n 7-A . 2. Phải kiểm tra độ bền ổn định của các cơ cấu ch ín h một cách thích đáng. 3. Đối với thép để làm các cơ cấu chịu lực ở thiết bị cố định và đỡ c ử a, áp lực ổ đỡ thông thường được t í nh toán bằng cách chia lực thiết kế cho d iện tích chịu lực dự kiến, phải không v ư ợt quá ứng suất chảy c ủ a vật liệu. Đối với các vật liệu ổ đỡ khác, áp lực ổ đỡ cho phép phải do Đăng kiểm qui định. 4. Việc bố trí các thiết bị cố định và đỡ cửa phải sao cho các bu lông có ren không chịu lực đỡ. Sức căng ( F max ) lớn nhất ở các đư ờ ng ren bu lông không chịu lực đỡ , không được vượt quá trị số tính theo công thức sau: ( N/mm 2 ) Trong đó : k : H ệ số v ậ t li ệ u, như nêu ở -1 21.4.4. Tải trọng thiết kế Tải trọng thiết kế cho các cơ cấu chính của cửa, các thiết bị cố định và đỡ c ử a tư ơn g ứng phải không nh ỏ h ơn giá trị cho ở B ả ng 2-A/21.3 . B ả ng 2A/21.3 T ả i trọng thiết kế Đơn v ị tính : kN F e (Ngo ạ i l ự c) F i (Nội l ự c) Thiết b ị c ố đị nh và đỡ c ử a C ử a m ở vào trong AP e + F p F o + 10W C ử a mở ra ngoài AP e F o + 10W + F p Các c ơ cấu chính (1) AP e F o + 10W Chú t h ích: ( 1 ) Tải trọng t hiế t kế đối với các c ơ cấu chính l à F e hoặc F i , chọn trị số nào lớn hơn. Trong đ ó: A : Diện tích lỗ cửa, diện tích hình chiếu theo hướng t ả i trọng, m 2 ; W : Khối lư ợ ng cửa , tấ n ; F p : Lực kẹp t ổng cộng ( kN ). Áp lực kẹp th ô ng t hườ ng không được l ấ y nhỏ hơn 5 N/mm F o : Trị số l ớ n hơn giữa F e và 5A ( kN ); F c : Lực p há h ủ y ( kN ) do sự x ô dạt c ủ a hàng hóa v.v... bị phân bổ không đ ề u ngoài diện tích A v à được l ấ y kh ô ng nhỏ hơn 300 kN . Nếu diện t ích c ử a nh ỏ hơn 30 m 2 thì trị số F c có thể được gi ả m phù hợp đến 10A ( kN ). Tuy nhiên, trị số F c có thể lấy b ằ ng 0 nếu có đặ t bổ sung một kết cấu giống như cầu chở xe bên trong và kết cấu đó có đủ kh ả n ă ng bảo vệ cửa khỏi sự x ô d ạt của hàng hóa; F e : Áp lực thiết kế do ngoại lực, được xác định tại t â m lỗ c ử a và được lấy không nhỏ hơn trị số cho ở B ả ng 2A/21.4 . B ả ng 2-A/21-4 Áp lực thiết k ế do ngoại lực P e Đơn v ị tính : kN/m 2 P e ZG d 10 - (d - ZG ) + 25 ZG ≥ d 25 Ch ú thích: Đối với cửa đuôi của những tàu có cửa mũi, P e không đ ược nh ỏ hơn trị s ố sau : Trong đó: d : C hiề u chìm tàu, m , đo tại giữa đ ường nước thiết kế phân khoang lớn n h ất; ZG : Cao độ trọng tâ m di ệ n tích cửa, m , t ính từ đ ường nước cơ b ả n L ' : Chi ề u dài tàu, tính b ằ ng m , như qui đ ịnh ở Ph ầ n 1 , t uy nhiên không cần l ấ y L ' > 200 m . 21.4.5. Kích thước cửa 1. Qui định chung (1) Đ ộ bền c ủ a cửa ph ả i tương ứng với kết c ấ u bao quanh cửa; (2) Các c ử a ph ả i được gia cư ờn g thích đ áng và phải đ ặ t các thiết bị đ ể ngăn ngừa mọi dịch chuyển ngang hoặc thẳ ng đứng cửa khi đóng; (3) Các cơ cấu đ iều khiển nâng cửa và bản lề c ử a liên kết với kết cấu thân t àu phải có độ bền phù hợp; (4) Nếu cửa có chức năng như là cấu dốc chở xe thì khi thiết kế b ả n l ề phải tính đến ả nh hưởng do góc nghiêng ngang và nghiêng dọc t àu tạo nên tải trọng kh ô ng đồng đ ề u l ê n b ả n lề. 2. Tấm c ử a (1) Chiều dày của t ấm cửa không được nh ỏ hơn chiều dày yêu cầu c ủ a tấm vỏ mạn tạ i chỗ đặt cửa. Chiều dày c ủ a cửa đuôi kh ô ng chịu va đập trực t iếp của sóng d o đường cầu dốc ch ở xe đặt ngoài cửa đuôi, có thể đư ợc giảm 20% so với chi ề u dày yêu cầu n ê u trên; (2) Ngoài các qui địn h nêu ở (1) nói trên, chiều dày c ủa tấm c ử a không được nhỏ hơn chiều dày t ố i thiểu yêu cầu c ủ a t ấ m v ỏ ; (3) Nếu c ử a có chức năng như là cầu dốc chở xe, th ì chi ề u dày cửa kh ô ng được nh ỏ hơn trị số yêu cầu đ ối với boong ch ở xe. 3. Nẹp phụ (1) Các cơ cấu chính phải đỡ các nẹp phụ để tạo thành sự gia cường ch ủ yếu cho cửa; (2) Mô đun chống uốn tiết diện c ủ a các nẹp đứng và nẹp n ằ m không được nhỏ hơn trị số yêu cầu đối với sườn ở vị trí tính toán với khoảng cách nẹp đ ược l ấy như khoảng cách sườn. Trong tr ư ờng hợp này nếu cần thiết thì phải xem xét đến sự khác nhau về vị trí giữa sườn tàu và nẹp c ử a; (3) Nếu cửa có chức n ă ng nhu cầu ch ở xe, thì nẹp cửa phải có kích th ướ c không nh ỏ hơn kích thước yêu cầu đối với boong chở xe. 4. Cơ cấu chính (1) Tấm thành c ủ a cơ cấu chính, nói chung được tính toán tr ự c tiếp phù hợp với tải tr ọng thiết kế nêu ở 21.4.4 và ứn g suất cho phép ở 21.4.3-1 , theo phương pháp t ính toán d ầm đơn giản; (2) Tấm thành c ủa cơ cấu chính phải được đặt nẹp gia cường theo phư ơn g th ẳ ng đứng c ủ a tấm v ỏ ; (3) C á c cơ cấu chính c ủ a c ử a và của thân tàu trong vùng đặt cửa phải được gia cường hữu hiệu để đ ảm bảo tính toàn vẹn c ủ a vùng bao quanh cửa (4) Mút các nẹp và cơ cấu chính c ủ a cửa phải đủ cứng để quay đ ư ợc và mô men quán tính ( I ) tiết diện kh ô ng được nh ỏ h ơn trị số xác định theo công thức sau : l = 8 a 4 P l ( cm 4 ) Trong đó: a - Khoảng cách giữa các thiết bị cố định cửa ( m ) P l - Lực kẹp trên một đơn vị chiều đài ( N / mm ) dọc theo mép cửa. Trong mọi t rường hợp l ự c kẹp không được nhỏ hơn 5 N/mm . (5) M ô men quán tính t iết di ệ n c ủ a các cơ cấu viền cửa đỡ các cơ cấu chính giữa các thiế t bị chặn cửa phải được tăng t ỷ lệ với lực kẹp. 21.4.6 . Thiết bị đỡ và ch ặ n cửa 1. Qui định chung (1) Các cửa phải đ ược đ ặ t thiết bị đỡ và chặn có độ bền và độ cứng tương xứng với kết cấu xung quanh cửa; (2) Các kết cấu đỡ cửa trong vùng lắp cửa phải chịu được tải trọng thiết kế và ứng suất thiết kế như là các thiết bị đỡ và chặn cửa; (3) N ế u có yêu cầu đ ặ t kẹp th ì vật liệu kẹp phải là loại tương đ ố i m ề m, và lực đỡ phải chỉ do kết cấu thép chịu. Kiểu kẹp khác có thể được Đăng kiểm xem xét chấp nhận; (4) Khe hở thiết kế l ớ n nhất giữa thiết bị ch ặ n và đỡ cửa nói chung không đ ược vượt quá 3 mm ; (5) Phải đặt thiết bị khóa cửa cơ khí ở vị trí m ở; (6) Ch ỉ các thiết bị đỡ và chặn cửa được gia c ườn g hữu hiệu, t ác đ ộng theo hướng phù hợp mới cần xé t đến khi tính phản lực tác dụng lên thiết bị. Những thiết bị nh ỏ và / ho ặ c mềm nh ư các vấu dùng để giữ các vật kẹp, nói chung không cần xét đến khi tính toán đối với trường hợp -2 ( 2 ) nêu tr ên. (7) Nói chung nên đ ặt số lượng thiết bị đỡ và ch ặ n cửa ở mức độ tối thiểu có xét đến qui định v ề số lượng bỏ qua n ế u ở -2 ( 3 ) và phù hợp với kh ô ng gian có sẵn ở kết cấu thân tàu. Về nguyên tắc, phải đ ặ t các thiế t bị đ ỡ và chặn cách nhau kh ô ng quá 2,5 m và phải đ ặ t ở gần các g ó c c ử a. 2. Kích thước (1) Các thiết bị đỡ và ch ặ n cửa phải được thiết kế sao cho chúng có thể chịu được phản l ực trong phạm vi ứ ng su ấ t cho phép n ê u ở 21.4.3-1 ; (2) Khi tính toán trực tiếp, phải lập sơ đồ phân bố phản lực tác dụng l ê n các thiết bị đỡ và ch ặ n cửa, có kể đến độ mềm c ủ a kết cấu thân tàu và vị trí thực c ủ a cơ cấu đỡ; (3) Việc bố trí các thiết bị đ ỡ và ch ặ n cửa trong vùng của các thiết bị chặn này phải được thiết kế sao cho trong trường hợp bất kỳ một thi ế t bị chặn hay đỡ độc lập nào bị hỏng thì các thiết bị còn lại vẫn đ ủ kh ả nă ng chịu đ ược ph ả n lực tác dụng mà kh ô ng có thiết bị nào chịu ứng suất vượt quá 20% ứng su ất cho phép nêu ở 21.4.3-1 ; (4) Tất c ả các yếu t ố tru yền t ải trọng theo hướng tải trọng t h iết kế, từ cửa thông qua các thiết bị đ ỡ và chặn c ử a đ ến kết c ấ u thân tàu, kể c ả m ố i hàn liên kết, phải có độ bền giống như độ b ề n t iêu chuẩn y ê u cầu đối với các t hiế t bị đỡ và chặn cửa. 2 1 .4.7 . Bố trí khóa và ch ặ n c ử a 1. H ệ thống đi ề u khiển (1) Thiết bị ch ặ n cửa phải d ễ tiếp cận và sử d ụng đơn giản (2) Thi ết bị ch ặ n cửa phải có khóa kiểu cơ khí (tự khóa ho ặ c bố trí độc lập) hoặc phải là kiểu trọng lực (3) H ệ thống đóng và m ở c ử a cũng như th iết bị c hặ n và khóa cửa phải đ ặt khóa trong sao cho chúng ch ỉ có th ể thao t ác t heo m ộ t trình tự thích hợp (4) Các c ử a đượ c đ ặ t một ph ầ n hoặc toàn b ộ dưới boong mạn kh ô có di ệ n tích mở thông lớn hơn 6 m 2 ph ả i đ ặt thiết bị điều khiển từ xa, từ một vị trí n ằ m tr ê n boong mạn kh ô sau đ ây: a) Đóng và mở cửa; b) Thiết bị khóa và ch ặ n cửa li ê n hợp. (5) Đối với các cửa có trang bị hệ thố ng đ iều khiển từ xa, phải c ó ch ỉ báo vị trí đóng m ở cửa và các thiết bị khóa v à ch ặn cử a ở b ả ng điều khiển từ xa. Bảng điều khiển để điều khiển các cửa phải sao cho người không đư ợ c giao nhiệm vụ k hó t ới g ầ n , phải có biển cảnh b áo, t hông báo r ằ ng tất c ả các thiết b ị chặn đề u đư ợ c đ ó ng v à khóa t rước khi t àu rời bến, đặt ở từng bảng điều khiển và phải có c ả nh báo bổ sung bằng đèn ch ỉ báo. (6) Nếu dùng thiết bị chặn th ủ y lực, thì hệ t h ống ph ải được khóa cơ khí ở trạng thái đóng. Thiết bị này ph ả i đ ảm b ả o sao cho, thậm c h í m ấ t dầu thủy lực, thiết bị ch ặ n vẫn được khóa. Hệ thống thủy lực d ùng cho thiết khóa và chặn cửa ph ả i đ ộc l ậ p với các thiết bị thủy lực khác, khi ở vị trí đóng. 2. Hệ thống chỉ bá o /kiểm t ra (1) Những qui địn h sau đ ây áp dụng cho các cửa ở biên c ủ a các không gian đặc biệt ho ặ c không gian chở h à ng Ro-Ro mà qua các không gian đ ó tàu có thể bị ngập. Đối với các tàu ch ở hàng khô, nếu không có ph ầ n nào c ủ a c ử a n ằ m dưới đ ường nước t hiết kế cao nhất và có diện tích m ở thông không lớn hơn 6 m 2 thì những yêu c ầ u này có thể k hô ng c ầ n áp dụng. (2) Ph ả i đặt đ èn ch ỉ báo và báo động đ ộc lập như nêu ở (a) và (b) dưới đ â y (sau đây gọi là hệ thống ch ỉ báo và báo động) ở lầu lái và ở b ả ng điều khiển. H ệ th ố ng ch ỉ báo và báo động phải có đèn mang chức n ă ng kiểm tra. Đèn ch ỉ báo ở lầ u lái ph ả i đ ược thiết kế sao cho không thể bị ngắt. (a) Đèn ch ỉ báo phải chỉ rõ r ằ ng cửa và c ử a trong đ ã đ ược đóng, các t hiết bị chặn và khóa cửa ở vị trí phù h ợ p. (b) Ở chế độ hàng h ả i tín hiệu báo động b ằ ng âm thanh và đèn phải chỉ rõ r ằ ng cửa và c ử a trong đã được đ óng, các thiế t bị c hặn và khóa cửa ở vị trí phù hợp. (3) H ệ th ống chỉ báo và báo động ph ả i t h ỏa mãn những yêu c ầ u sau đ â y: (a) Đư ợc thiết kế t h eo nguyên lý thiếu a n t oàn. (b) Ngu ồ n điệ n dùng cho hệ thố ng chỉ báo và báo đ ộ ng phải độc l ậ p với nguồn điện dùng cho việc điều khiển và mở c ử a. (c) Có khả năng đ ược cung cấp từ một ngu ồ n điện d ự phòng. (d) Cảm biến của hệ th ố ng ch ỉ báo và bá o động p hả i đ ược b ả o vệ kín nước, băng phủ và tránh được hư h ỏ ng cơ khí. (4) Hệ thống ch ỉ báo và báo động tr ê n lầu lái ph ải được trang bị một thiết bị chọn chức năng "ở c ả ng/ đi biển", như vậy tín hiệu âm thanh và đèn nêu ở (2)(b) sẽ phát ra nếu tàu rời c ả ng với một cửa hoặc mộ t cửa trong không đóng kín và có bất kỳ một thiết bị chặn nào đ ó không ở đúng vị trí. (5) Đối với tàu khách, phải b ố trí một hệ thống phát hiện rò r ỉ nư ớ c, có tín hiệu âm thanh và màn hình giám sát để chỉ báo cho lầu lái và buồng điều khiển máy, c ủ a bất kỳ cửa nào bị nước rò qua. (6) Phải bố trí một hệ thống phát hiện rò r ỉ nước, c ó tín hi ệ u âm thanh và ánh sáng để chỉ báo bất kỳ c ử a nào của lầu lái bị rò r ỉ nước. 21.4.8. Gia cường quanh lỗ khoét đặt cửa 1. Tại các góc của l ỗ khoét đặt cửa phải được viền thích đáng và phải được gia cường b ằ ng cách tăng chiều dày ho ặ c đ ặt t ấ m kép. 2. Nếu sườn bị gián đoạn tại lỗ khoét đặt c ử a thì phải đặt sườn kh ỏ e và sống mạn hoặc biện pháp tương đương để bồi thường thích đáng. 21.4.9. Hướng dẫn b ả o quản và đ iề u khiển cửa 1. Tr ê n tàu phải có một bản hướng d ẫ n b ả o quản và điều khi ể n cửa, bản hướng d ẫ n này c ầ n có các thông tin sau đây: (1) Đặc điểm cơ bản và bản vẽ thiết kế; (2) Đi ề u kiện làm việc; (3) Bảo quản và th ử hoạt động; (4) Danh mục kiểm tr a và s ử a chữa. 2. Qui trình đi ề u khiển để đóng và ch ặ n cửa được cất giữ trên tàu và dán ở nh ữ ng vị trí thích h ợ p. 21.5. Các cửa sổ mạn (Húp lô) và cửa sổ hình chữ nhật 21.5.1. Qui định chung Những qui định ở Ph ầ n này áp dụng cho các cửa sổ mạn và các cửa sổ hình chữ nhật đ ặ t ở mạn, các thượng tầng và lầu nằ m trên boong mạn khô, t ừ tầng 3 trở xuống. Đối với các cửa sổ mạn đặt ở mạn c ủ a các thượng t ầ ng và lầu n ằ m trên tầng 3, các qui định này được áp dụng ở mức độ phù hợp được Đ ă ng kiểm chấp nhận. 21.5.2. Những qui định chung về vị trí của các cửa sổ mạn 1. Kh ô ng được đ ặt c ử a sổ mạn mà mép dưới khung cửa n ằ m thấp h ơn đường thẳng song song với boong mạn khô tại mạn, đi qua điểm cách đường nư ớ c ch ở hàng lớn nhất một khoảng b ằ ng 0,025 B f hoặc 500 mm (chọn trị s ố lớn h ơn ). Tất cả các c ử a sổ mạn kiểu b ả n lề và nằm dưới boong mạn khô đều ph ả i có thiết bị khóa chặt. 2. Không được đặt cửa sổ mạn ở bất kỳ không gian nào là lối duy nhất d ẫ n vào khoang chứa hàng. 21.5.3. Y ê u cầu đối với cửa sổ mạn 1. Các cửa sổ mạn trên tàu phải là các c ử a cấp A , c ấ p B và cấp C phù hợp với các qui định ở Chư ơ ng 7 Phần 7-B . 2. Các cửa s ổ mạn cấp A , cấp B và cấp C phải được b ố trí sao cho áp lực thiết kế của chúng nhỏ hơn áp lực thiết kế cho phép lớn nhất xác định theo đường kính danh nghĩa và cấp của chúng (xem 21.5.5 ). 3. Các cửa sổ mạn nằm dưới boong mạn khô và đ ặt ở thượng t ầ ng đuôi thấp phải là cửa cấp A , cấp B hoặc tương đương. 4. Các cửa sổ mạn, ở mạn hoặc thượng t ầng, dẫn vào các kh ô ng gian tr ong phạm vi tầng một mà tầ ng này là sàn c ủ a lầu một n ằ m tr ê n boong mạn khô, có các l ỗ kh oét boong không được bảo vệ dẫ n vào các không gian nằm dư ớ i boong m ạ n kh ô hoặc các l ầ u có xé t đến t ính nổi khi tính toán ổn đ ịnh, hoặc các kh ô ng gian lộ thiên bị ảnh hưởng trực ti ế p của nước biển phải l à các cửa cấp A, cấp B hoặc tư ơ ng đương. 5. Nếu lỗ kh oét ở boong thượng tầng hoặc nóc lầu n ằ m trên boong mạn kh ô dẫ n vào không gian n ằ m dưới boong mạn kh ô hoặc không gian thuộc phạm vi thượng tầng kín đ ược bảo v ệ bởi lầu hoặc cấu trúc tương tự, thì cửa sổ m ạn được đ ặ t ở những không gian trực tiếp d ẫ n vào một cầu thang h ở phải là cửa cấp A , cấp B ho ặ c tư ơng đư ơ ng. Nếu các vách b uồ ng lái hoặc các cửa ra vào tách biệt kh ỏ i các c ử a sổ mạn, d ẫn trực tiếp xuống dướ i boong mạn khô, t hì các y ê u tr ê n ph ả i đ ược áp dụng một cách phù hợp được Đăng kiểm chấp nh ậ n. 6. Các cửa sổ mạn ở các k hô ng gian t ầ ng hai n ằm tr ê n boong mạn khô, m à tầng này có xét đến tính nổi khi t ính t oán ổ n định ph ả i là của cấp A, cấp B hoặc t ương đ ương. 7. Đối v ớ i những tàu có mạn kh ô giảm, các c ử a sổ n ằ m dưới đ ường nước sau khi bị ngập các khoang, ph ả i l à các c ử a kiểu c ố định . 21.5.4. Bảo vệ các cửa s ổ mạn Các c ửa s ổ m ạn đặ t ở vùng hố c neo h oặc ở n hững ch ỗ tương t ự d ễ bị hư hại, phải có lưới bảo vệ đ ủ ch ắ c. 21.5.4. Áp l ực t hiết kế và áp lực cho phép l ớ n nhất của cửa sổ mạn 1. Áp lực thiết kế ( P , kPa ) của c ử a sổ mạn phải nhỏ hơn áp lực cho phép lớn nhất xác định t heo đường kính danh nghĩa và cấp c ủ a chúng (xem B ả ng 2-A/ 21.2 ). Áp lực thiết kế được xác định theo công thức sau đây: P = 10 a c(bf - y) Trong đ ó : a , b , c và f như qui đ ịnh ở 17.2.1-1 . y : khoảng cách thẳng đ ứng t ừ đ ường nước chở hàng mùa hè đến mép c ử a, tính bằng mét . Nếu tàu có đường nước ch ở gỗ thì đó là khoảng cách từ đường nước chở gỗ đến mép cửa. 2. N goài những qui đ ịnh ở - 1 , áp lực thiết kế c ủ a cửa sổ mạn không đ ược nhỏ hơn trị số áp lực thiết kế t ố i thiểu cho trong Bảng 2-A/ 21.3 . Bả ng 2-A/ 21.2 Áp l ự c cho phép lớn nhất của cửa sổ mạn Cấp Đường kính danh ng hĩ a ( mm ) Chi ề u dày kính ( mm ) Áp lực cho phép lớn nh ất ( kPa ) A 200 10 328 250 12 302 300 15 328 350 15 241 400 19 297 B 20 0 8 210 250 8 134 300 10 146 350 12 154 400 12 118 450 15 146 C 200 6 118 250 6 75 300 8 93 350 8 68 400 10 82 450 10 65 Bảng 2-A/ 21.3 Áp lực thiết kế tối thiểu Đ ơn vị tính áp l ự c : kPa L ≤ 250 m L > 250 m Vách trước lộ thiên c ủ a thượng tầng tầng 1 25 + L/ 10 50 Các v ị trí khác 12 , 5 + L/20 25 21.5.6. Nh ữ ng qui định chung về vị trí đ ặ t các cửa sổ hình chữ nh ậ t Kh ô ng được đặ t các c ử a sổ hình chữ nhật ở những không gian nằm dưới boong mạn kh ô , tầng một của th ư ợng t ầ ng và tầng một lầu lái n ế u lầu lái này có xét đến tính nổi khi tính toán ổn định, hoặc các lỗ khoét boong được bảo v ệ dẫn xuống các không gian b ê n trong n ằ m dưới boong mạn khô. 21.5.7. Yêu cầu đối với các cửa sổ hình chữ nh ậ t 1. Các c ử a sổ hình chữ nhật tr ê n tàu phải là c ử a cấp E, c ấ p F phù hợp v ớ i các qui định ở Chương 8 Phần 7-B ho ặ c t ương đ ương. 2. Các cửa sổ hình chữ nh ậ t cấp E và cấp F phải được bố trí sao cho áp lực thiết kế của chúng nh ỏ hơn áp lực cho phép lớn nhất xác định theo kích thước danh nghĩa c ủ a và c ấ p của chúng (xem 23. 5 .8 ). 2. Các cửa sổ hình chữ nhật đặt ở các không gian t hu ộc tầng hai, n ằ m trên boong mạn kh ô có lối đi trực tiếp vào một kh ô ng gian ở t ầ ng một c ủ a thượng t ầng kín ho ặ c không gian n ằ m dưới boong mạn khô, phải là loại cử a có b ả n lề bắt chết hoặc đóng cố định b ê n ngoài. Nếu vách buồng lái hoặc cửa thuộc phạm vi tầ ng hai tách biệt khỏi các không gian nằm dưới boong mạn khô hoặc các không gian thuộc phạm vi tầng một của thượng tầng kín , thì các yêu cầu đối với cửa sổ hình chữ nh ậ t phải được áp dụng ở mức độ phù hợp được Đăng kiểm chấp nhận. 4. Các cửa s ổ hình chữ nh ậ t đ ặ t ở các không gian thuộc t ầ ng hai trên boong mạn khô có xét đến tính nổi khi tính ổn định, phải là kiểu cửa có b ả n lề bắ t chết hoặc kiểu được đóng cố định bên ngoài. 21.5.8. Á p lực thiết kế và áp lực cho phép lớn nhất của các cửa sổ hình chữ nhật 1. Áp lực thiết k ế của các c ử a sổ h ì nh chữ nhật ( P , kPa ) phải nh ỏ hơn áp lực cho phép lớn nhất xác định theo kích thước danh nghĩa và cấp c ủ a chúng (xem B ả ng 2-A/21.4 ). Áp lực thiết kế được xác định theo công thức sau đây: P =10 ac ( bf - y ) Trong đó: a , b , c và f như qui định ở 17.2.1-1 ; y : khoảng cách th ẳ ng đ ứ ng từ đường nư ớ c ch ở hàng mùa hè đến mép cửa, tính b ằ ng mét . Nếu tàu có đường nước ch ở gỗ thì đó là khoảng cách từ đ ường nước chở gỗ đến mép c ử a. 2. Ngoài những qui định ở -1 , áp lực thiết k ế không đ ược nhỏ hơn áp lực thiết kế nh ỏ nhất cho trong B ảng 2-A/21.3 . B ảng 2-A/ 21.4 Áp lực cho phép lớn nh ấ t của c ử a sổ hình chữ nhật Cấp Kích thước d anh nghĩa r ộ ng ( mm ) x cao ( mm ) Ch iề u dày kính ( mm ) Á p lực cho phép lớn nhất ( kPa ) E 300 x 425 10 99 355 x 500 10 71 400 x 560 12 80 450 x 630 12 63 500 x 710 15 80 560 x 800 15 64 900 x 630 19 81 1000 x 710 19 64 F 300 x 425 8 63 355 x 500 8 45 400 x 560 8 36 450 x 630 8 28 500 x 710 10 36 560 x 800 10 28 900 x 630 12 32 1000 x 710 12 25 1100 x 800 15 31 21.6 . Ố ng thô ng gió 21.6.1. Chi ề u cao c ủ a thành ố ng th ô ng gió Chi ề u cao của thành ố ng thông gió, tính từ m ặ t trên của boong, ít nh ấ t phải bằng 900 mi-li-mét ở v ị trí I và ít n hất ph ả i b ằ ng 760 mi-li-mét ở vị trí II t heo qui định ở 18.1.2 . Nếu tàu có mạn khô quá lớn hoặ c nếu ống t hông gió phục vụ kh ô ng gian t rong t hư ợ ng tầng kín t hì chi ề u cao thành c ủ a ống thông gió có thể đ ược giảm thích đá ng. 21.6.2. Ch iề u dày c ủ a thành ống thô ng gió 1. Chiều dày của thành ống thông gió ở vị t rí I và vị trí II d ẫ n vào kh ô ng gian ở dưới boong mạn kh ô hoặc trong thượng t ầ ng kín p hả i không nhỏ h ơ n trị số cho ở dòng 1 B ả ng 2-A/21.5 . Nếu chi ề u cao c ủ a thành được gi ả m theo qui đ ịnh ở 21.6.1 t hì chi ề u dày cũng được giảm thích hợp. 2. Nếu ống thông gió dẫn qua các thượng tầng không ph ả i là thượng tầng kín thì chi ề u dày của thành ống thông gió trong thượng tầng ph ả i không nhỏ hơn trị số cho ở dòng 2 Bảng 2-A/21.5 . 21.6.3. Li ê n kết T hàn h ố ng th ô ng gió ph ả i đượ c liên kết ch ắ c ch ắ n v ớ i boong và nếu chi ề u cao của thành lớn hơn 900 mi-li-mé t thì ph ả i có liên kết đ ỡ đ ặc biệt. 21.6.4. Đ ầ u ố ng th ô ng gió Đ ầ u ố ng t hô ng gió ph ả i đượ c l ắ p k hít vào thành ố ng thông gió và phải có ổ lắp dài kh ô ng nhỏ hơn 380 mi-li - m ét . Với những ống thô ng gió có đườn g kính nhỏ hơn hoặc b ằ ng 200 mi-li-mét thì ổ có thể nh ỏ hơn . B ả ng 2-A/21.5 Ch iề u dày của thành ố ng thông gió Đơn vị tính : mm Đườn g kính ngoài c ủ a ống th ô ng gió ( mm ) ≤ 80 160 ≥ 230 nhưng <> Chiều dày của t hành ống thông gió Dòng 1 6 8,5 8,5 Dòng 2 4,5 4,5 6 Chú thích: (1) Với những trị số tr u ng gian của đường kính ngoài của ố ng thông gió, chiều dày của thành đ ược tí nh t heo phương pháp nội suy tuyến tính. (2) Nếu đường kính ngoài c ủ a ống th ô ng gió lớn hơn 330 mi-li-mét thì chiều dày c ủ a thành phải thỏ a mãn y ê u cầu c ủa Đ ă ng kiểm. 21.6.5. Thiết bị đóng 1. Ống thông gió vào buồng máy và khu vực hàng hóa phải có thiết bị đóng có thể thao tác được từ phía ngoài của các không gian đó khi có h ỏ a hoạn. 2. Ố ng th ô ng gió ở vị tr í lộ của boong mạn khô và boong thượng tầng phải có thiết bị đóng kín thời tiết hữu hiệu. Nếu chi ề u cao của thành ống th ô ng gió lớn hơn 4,5 mét tính từ boong mạn kh ô , boong đu ô i nâng và boong thượng tầng ở 0,25 L f mũi tàu hoặc cao h ơn 2,3 mét tính từ các boong thượng tầng khác thì có thể không cần đến thiết bị đóng đó, trừ trường hợp yêu cầu ở -1 . 3. Ở những tàu có L f bằng và nh ỏ hơn 100 mét thiết bị đóng qui định ở -2 không cần phải được đặt thường xuy ê n, còn ở nh ữ ng tàu khác, nếu không được đặ t thường xuyên thì thiết bị đóng có thể được đặt ở một ch ỗ thuận tiện gần lỗ thông gió mà nó được dùng. 21.6.6. Th ô ng gió cho lầu Thiết bị thông gió cho các lầ u bảo vệ lối vào các kh ô ng gian ở dưới boo n g mạn khô phải tương đương với thiết bị th ô ng gió cho thượng tầng kín. 21.6.7. Th ô ng gió cho buồng máy phát điện sự cố Chiều cao thành ố ng thông gió c ủ a buồng máy phát điện sự cố , tính từ mặt cao nhất của boong, t ố i thiểu phải b ằ ng 4 , 5 m đ ố i với boong mạn khô, các boong dâng và boong thượng tầng trong phạm vi 0,25 L f phía mũi hoặc 2,3 m đối với các boong thượng tầng khác; lỗ thông gió kh ô ng được đ ặ t cùng các thiết bị đóng kín nước. Tuy nhiên, nếu do kích thước tàu và việc b ố trí theo qui định này là không thể thực hiện được, thì ch iề u cao của thành ống thông gió có thể được giảm đến mức phù hợp được Đăng ki ểm ch ấ p nhận. 21.7. Cầu boong 21.7.1. Qui định chung Phải đặt những phư ơ ng tiện thích đáng (như lan can, dây an toàn, cầu boong hoặc lối đi dưới boong v . v ..) để bảo vệ thuyền viên khi ra vào khu vực sinh hoạt, buồng máy, và mọi các khu vực khác sử d ụng cho các công việc cần thiết của tàu. 21.7.2. Tàu dầu, tàu chở khí hóa l ỏ ng, tàu ch ở hóa chất nguy hiểm 1. Những yêu cầu ở điều này được áp dụng cho tàu dầu, tàu ch ở khí hóa lỏng, tàu ch ở hóa chất nguy hiểm (sau đây gọi tắt là tàu dầu) có tổng dung tích không nhỏ h ơn 500, chạy tuyến quốc tế. 2. Tàu dầu phải đ ặt các phương tiện để thuy ề n viên có thể đi lại tới mũi tàu an toàn thậm chí trong đi ề u kiện thời tiết xấu . 3. Đối với các tàu d ầ u được đóng trước ngày 01-07-1998, phải đặt các phương tiện này vào lần l ê n đà đầu t iê n theo định kỳ qui định ở Phần 1-B , kể từ sau ngày 01-07-1998 nhưng không muộn hơn ngày 01-07-2001. Thuật ngữ "Các tàu dầu được đóng" có nghĩa là các tàu được đặt ky ho ặ c đang ở giai đoạn tương tự; " Giai đoạn tương tự " có nghĩa là giai đoạn mà việc gia công các cơ cấu của một chiếc tàu cụ thể được bắt đầu và việc lắp ráp chiếc tàu đó đã thực hiện được ít nh ất là 50 t ấn ho ặ c 1% tổng khối lượng ước tính của vật liệu làm thân tàu, chọn trị số nào nhỏ h ơ n. CHƯƠNG 22 VÁN SÀN VÀ VÁN THÀNH 22.1. Ván sàn 22.1.1. Tàu đáy đ ơ n 1. Ở những tàu đáy đơ n, lớ p ván sàn kín phải được đặt lên những đà ngang đá y lên đến mép tr ê n c ủ a cung hông. 2. C hiề u dày của lớp ván sàn phải không nhỏ hơn 63 mi-li-mét . 3. Lớp ván sàn phủ lên mặt đ à ngang đ áy phải được làm t hành những phần tháo lắp đ ược hoặc phải được đ ặ t sao c ho d ễ g ỡ khi cần v ệ sinh, sơn hoặc kiểm t ra đ áy tàu. 22.1.2. Tàu đáy đ ô i 1. Ở những tàu đáy đ ôi lớp ván sà n kín phải được đặt từ sống hông đ ến mép trên của cung h ô ng, sao cho có thể tháo g ỡ được ngay khi cần kiểm t ra r ãnh tiêu nước. 2. Lớp ván sàn phải được đ ặ t ở đáy trên, vùng dư ớ i miệng khoang hàng t rừ khi các yêu cầu ở 4. 5 .1-3 và 29.2.4-2 đượ c áp dụ n g. 3. Lớp ván sàn ph ủ m ặt đáy đôi phải là những thanh gỗ có ch iề u dày không nhỏ hơn 13 mi-li-mét , h oặc là lớp ph ủ theo yêu cầu ở 23.1.4 . 4. Chiều dày của lớp ván sàn phủ theo y ê u c ầ u ở -1 và -2 phải th ỏ a m ã n y ê u cầu ở 22.1.1-2 . 22.2. Ván thành 22.2.1. Ván thành 1. Các không gian hàng hóa dùng để chứa hàng tổng hợp phải đ ược lót bằng những thanh lót có chiều dày không nh ỏ hơn 50 mi-li-mét , có chiều r ộ ng kh ô ng nhỏ h ơ n 150 mi-li-mét , đặt cách nhau không xa quá 230 mi-li-mét ở phía trên c ủ a lớp ván sàn, hoặc phải có biện pháp tương đương để bảo vệ kết cấu. 2. Ở những tàu dùng đ ể chở gỗ sườn khoang phải được bảo vệ đặc bi ệ t . Tuy nhiên, nếu ch ắ c chắn là tàu sẽ kh ô ng ch ở g ỗ cây thì biện ph á p b ả o v ệ có thể được thay đổi. 3. Ở khoang hàng c ủ a những tàu như tàu than, tàu hàng rời, tàu quặng và những tàu tương tự, có thể không cần lớp ván thành. 4. Theo yêu cầu c ủ a c hủ tàu , được sự chấp thuận c ủ a Đăng kiểm, các tàu chở hàng tổng hợp có thể không cần có lớp ván thành, trong trường h ợ p này, tàu được phân biệt b ằ ng k ý hiệu " n.s " trong sổ đăng ký. CHƯƠNG 23 TRÁNG XI MĂNG VÀ SƠN 23.1. Tráng xi măng 23.1.1. Qui định chung Đáy của tàu đáy đ ơn, hông c ủ a tất cả các tàu và đáy đôi trong buồng nồi hơi của tất cả các tàu phải đ ược bảo vệ hữu hiệu b ằ ng xi m ă ng Portland hoặc bằng những vật liệu tương đư ơn g khác, phủ lên mặt tôn và cơ cấu cho đến mép trên của cung hông. Tuy nhi ê n, đáy của nh ữ ng khoang chuyên dùng đ ể chứa dầu không cần phải bảo vệ b ằ ng xi m ă ng. 23.1.2. Xi m ă ng Portland Xi m ă ng Portland được hòa vào nước ngọt v ớ i cá t hoặc những chất thích hợp t heo t ỷ lệ khoảng một ph ầ n xi măng hai phần cát. 23.1.3. Chiều dày của lớp xi măng Chiều dày ở mép c ủ a lớp xi măng phải kh ô ng nh ỏ hơn 20 mi-li-mét . 23.1.4. Biện pháp đ ặ c biệt đối với t ô n nóc két Nếu được phủ trực tiếp thì tôn nóc két phải được phủ b ằ ng h ắ c ín chịu nóng và rải đ ều bột xi măng hoặc bằng một lớp ph ủ t ư ơng đương khác. 23.2. S ơn 23.2.1. Qui định chung Các kết cấu thép phải được sơn bằng loại sơn thích hợp. Đ ă ng kiểm có thể bổ sung thêm những yêu cầu theo t ừ ng loại tàu và từng công dụng của kh ô ng gian tr ong tàu v.v... Tuy nhi ê n, nếu được Đăng kiểm thừa nhận rằng kh ô ng gian đã được bảo vệ hữu hiệu chống sự han gỉ của kết cấu thép b ằ ng một phương pháp không phải là s ơn ho ặ c do tính chất c ủ a hàng hóa v . v .... , thì có thể kh ô ng cần phải s ơ n. 23.2.2. Quét xi m ă ng Kết cấu thép trong két nước có thể được ph ủ bằng dung dịch xi măng thay thế cho sơn. 23.2.3. Làm sạch trước khi sơn Trước khi sơn, mặt c ủ a kết cấu thép phải được làm sạch, không có g ỉ , dầu và các chất độc hại khác. Í t nhất là m ặt ngoài c ủ a tôn v ỏ ở dưới đường nước ch ở hàng thiết kế phải đ ược làm sạch g ỉ , lớp chai sắt trước khi được sơn. CHƯƠNG 24 CỘT VÀ CỘT CẨU 24.1. Qui định chung 24.1.1. Cộ t không có thiết bị cẩu hàng 1. Đường kính ngoài ( D ) c ủ a cột bằng thép không có t hiết bị cẩu hàng và có d â y ch ằ ng qui định ở -4 , phải kh ô ng nhỏ h ơ n trị số tính theo công thức sau đ ây : D = 3,3 H ( cm ) : Đường kính ngoài ở boong tr ê n cùn g mà cột đư ợc đỡ (sau đâ y được gọi là chân cột). D = 2,5 H ( cm ): Đường kính ngoài ở d à n cột hoặc ở chỗ buộc dây ch ằ ng (sau đ â y đư ợc gọi là đ ỉ nh cột). Trong đó: H : C hiều cao của cội đo t ừ chân đ ến đ ỉ nh ( m ). 2. Chi ề u dày ( t ) cột tại m ỗi chỗ phải k h ông nhỏ hơ n trị s ố tính theo công thức s a u đ â y hoặc 5 mi-li-mét , lấy trị số nào lớn hơn: t = 2,5 + 0,1 D m ( mm ) Trong đó: D m : Đường kính ngoài c ủ a cột t ại ch ỗ đang xét ( m ) . 3. Châ n cột và đ ỉ nh cột phải được gia cường ch ắ c ch ắ n. 4. Biện pháp ch ằ ng cột phải không kém hữu hiệu so với biện pháp d ùng hai cáp ch ằ ng ở mỗi b ê n mạn tàu, đường kính của cáp đượ c cho ở Bảng 2-A/24.1 . Cáp được ch ằ ng sao cho khoảng cách từ tấm móc cáp phía trước và từ t ấ m móc cáp phía sau đến ch â n cột phải không nhỏ h ơn một phần tư chiều cao c ủ a cột đo từ ch â n đến đ ỉ nh hoặc B / 4 lấy t rị số nào lớn hơ n. Bảng 2-A/24.1 Đường kính c ủ a cáp ch ằ ng Chiều cao c ủ a cột từ chân đến đỉnh ( m ) 9 12 15 18 Đường kính của cáp ch ằ ng ( m ) 20 22 24 26 Chú thích: C á p ch ằ ng phải là cáp t hép No.1 hoặc No.3 qui định ở Ch ươn g 4 Phần 7-B . 24.1.1. C ộ t cẩu Vậ t liệu, kết cấu và kích thước của cột, cột cẩu và cáp ch ằ ng dùng để cẩu hàng phải th ỏ a mãn các yêu c ầ u t ươn g ứng ở TCVN 6272 :2003 - " Qui phạm thiết bị nâng hàng tàu biể n" . CHƯƠNG 25 TRANG THIẾT BỊ 25.1. Thiết bị lái 25.1.1. Bánh lái 1. Phạm vi áp dụng (1) Những y ê u cầu trong Chương này được áp dụng cho bánh lái hộp tiết diện dạng lưu tuyến và bánh lái dạng th ô ng thường đ ược phân loại theo các kiểu dưới đây : (a) Kiểu A: Bánh lái có chốt trên và chốt dưới (xem Hình 2-A/25.1 (A)); (b) Kiểu B: Bánh lái có ổ đỡ cổ trục và chố t dưới (xem Hình 2-A/25.1 (B)); (c) Kiểu C : Bánh lái treo không có ổ đ ỡ ở phía dưới ổ đỡ cổ trục (xem Hình 2-A/ 25.1 (C)); (d) Kiểu D: Bánh lái nửa treo có ổ đ ỡ cổ t r ục và chốt dưới cố định (xem Hình 2-A / 25.1 ( D )); (e) Ki ể u E: Bánh lái nửa treo có hai chốt tr ong đó c hố t dưới cố định (xem Hình 2-A / 25.1 ( E )). (2) Kết cấu bánh lái có ba chốt trở lên và bánh lá i có dạng đặc biệt hoặc tiết diện dạng đặ c biệt là đối tượng xem xét đặc bi ệ t c ủ a Đ ă ng kiểm. (3) Kết cấu c ủ a bánh lái có góc quay tr ở lớn hơn 35° về mỗi mạn tr ong từn g trường hợp phải được Đăng kiểm xem xét đặc b iệ t. 2. V ậ t liệu (1) Trục bánh l ái , chốt lái , bu lông liên kết, then, thanh mép bánh lái và các bộ phận liề n khối của bánh lái ph ả i được làm b ằ ng thép cán, thép rèn hoặc thép các bon đúc phù hợp với những quy định ở Phần 7-A của Quy phạm này. Vật liệu dùng chế tạo trục lái, chốt l ái, bu lông, then và thanh mép của bánh lái phải có giới hạn ch ả y không nhỏ hơn 200 ( N/mm 2 ). Những yêu c ầ u tr ong Chương này được áp dụng cho vật liệu có giới hạn chảy b ằ ng 235 ( N / mm 2 ). Nếu v ật li ệ u có giới hạn chảy khác 235 ( N/mm 2 ) thì hệ số vật liệu k được tính theo công thức sau: Trong đó: e = 0,75 nếu s y > 23 5 N/mm 2 . e = 1,00 nếu s y ≤ 235 N/mm 2 . s y : Giới hạn chảy ( N/mm 2 ) c ủ a vật liệu sử dụng và không được lấy l ớ n hơn 0,7 s B hoặc 450 ( N/mm 2 ), lấy trị số nào nh ỏ hơn. s B : Độ bền kéo của vật liệu được sử dụng ( N/mm 2 ). (2) Khi d ùng thép có giới hạn chảy lớn hơn 235 ( N/mm 2 ) đường kính c ủ a t r ục lái có thể được giảm, nh ư ng phải quan tâm đặc biệt đến biến dạng của trục lái t ránh tạo thành áp suất quá lớn tại mép ổ đỡ. (3) Các chi tiết hàn c ủ a b á nh lái như tôn bao, xương bánh lái và cốt bánh lái phải đ ược chế t ạo t ừ thép c á n phù hợp với những quy định ở Phần 7-A c ủ a Quy phạm này. Khi sử dụng thép có độ bền cao , kích thước của các chi tiết có thể được giảm. Khi đó hệ s ố v ậ t li ệ u k được l ấy như sau : (a) 0,78 đố i với thép HT 32 (b) 0 , 72 đ ố i với thép HT 36 3. Tăng đường kính c ủ a trục lái trong nh ữ ng trường hợp đặ c biệt (1) Đ ố i với tàu kéo đường kính trục lái phải không nhỏ hơn 1,1 lần đường kính trục lái theo yêu cầu ở Chương này. (2) Đối với các tàu thường hay phải bẻ lái ở góc l ớn khi chạ y hết t ố c độ như tàu cá v.v..., đường kính t rục lái, chốt lái và mô đun chống u ố n của tiết diện cốt bánh lái phải kh ô ng nhỏ h ơn 1,1 l ầ n trị số yêu cầu ở Chương này. ( A ) ( B ) ( C ) ( D ) ( E) Hình 2-A/25.1 Các dạng bánh lái (3) Đ ố i với các tàu có yêu c ầ u bẻ lái nhan h thì đường kính trục lái phải được tă ng thích đáng so với những yêu cầu quy định ở Chương này. 4. Áo trục và bạc trục Các ổ đỡ của trục lái nằm trong khoảng từ đáy của bánh lái đ ến đường trọng t ả i thiết kế lớn nhất ph ả i có áo trục và bạc trục. 25.1.2. Lực tác dụng l ê n bánh lái Lực F R tác dụng l ê n bánh lái khi tàu chạy tiến và chạy lùi được dùng làm cơ s ở xác định kích th ướ c các chi tiết của bánh lái và được tính theo công thức sau : F R = 1 32 K 1 K 2 K 3 A V 2 ( N ) Trong đó: A : Diện tích bánh lái ( m 2 ). V : Tốc độ c ủ a tàu ( h ả i lí/giờ ). Nếu tốc độ chạy tiến của tàu nh ỏ hơn 10 h ả i lí/giờ thì V được lấy b ằ ng V min xác định theo công t hức sau: ( h ả i lí/giờ ) Khi t àu chạy lùi, tốc đ ộ V a được tính theo c ô ng thức sau: V a = 0,5 V ( hải l í/giờ ) Tuy nhiên, nếu tốc độ chạy lùi V a nh ỏ hơn t ố c độ chạy lùi thiết kế thì V a phải được lấy bằng t ốc đ ộ chạy lùi thiết kế. K 1 : Hệ số, phụ thuộc hệ số hình dạng L của bánh lái, được lính theo công thức sau: Trong đó: L : Được tính theo c ô ng thức sau, nhưng L không cần phải lớn hơn 2 : Trong đó: h : Chiều cao trung bình của bánh lái ( m ) , được xác định theo Hình 2-A / 25.2 . A t : Bằng tổng diện tích của bánh lái A ( m 2 ) cộng với di ệ n tích trụ lái hoặc giá bánh lái , nếu có, nằm trong phạm vi chiều cao trung bình h của bánh lái. Chiều rộng trung b ì nh của bánh lái: Chiều cao trung bình c ủ a bánh lái: Hình 2-A/2 5 .2 Hệ thống tọa độ c ủ a bánh lái K 2 : Hệ số, phụ thuộc kiểu p rôfin của bánh lái (xem Bảng 2-A/2 5 .1 ). K 3 : phụ thuộc vị trí của bánh lái theo quy định dưới đây : (a) Với bánh lái nằm ngoài dòng chảy sau ch â n vịt: 0,80 (b) Với bánh lái nằm trong dòng chảy sau chân vị t : 1,15 (c) Với các trường hợp khác: 1,00 Bảng 2-A/25.1.1 Hệ số K 2 Kiểu Prôfin K 2 Khi tàu chạy tiến Khi tàu chạy lùi NACA - 00 Prôfin lồi 1,1 0,80 Prôfin lõm 1,35 0,90 Prôfin phẳng 1,1 0,90 25.1.3. Mô men xoắn lê n trục lái 1. Mô men xoắn lên trục lái c ủ a bánh lái kiểu B và C Mô men xoắn T R liê n trục lái của bánh lái kiểu B và C khi tàu chạy tiến và chạy lùi được xác định tương ứng theo công thức sau đây : T R = F R r ( Nm ) Trong đó: F R : Như quy định ở 25.1.2 . r : Khoảng cách từ tâm đặt lực F R đến đường tâm c ủ a trục lái, được tính theo công thức sau : r = b ( a - e ) ( m ) Tuy nhiên, khi tàu chạy tiến trị số r không đ ược nhỏ hơn trị số r min xác định theo công thức : r min = 0,1b ( m ) Trong đó: b : Chiều rộng trung bình ( m ) của bánh lái, xem Hình 2-A/2 5 .2 . a : Được lấy như sau : - Khi t àu chạy tiến: 0,33 - Khi tàu chạy lùi: 0,66 e : Hệ số cân bằng của bánh lái đ ư ợc tính theo công thức: Trong đó: A f : Phần diện tích mặt bánh lái nằm phía t rướ c đường tâ m của trục lái ( m 2 ). A : Như quy định ở 25.1.2 . 2. Mô men xoắn lên trục lái c ủ a bánh lái kiểu A , D và E. Mô men xo ắ n T R l ê n trục lái của bánh lái kiểu A , D và E khi tàu chạy tiến hoặc chạy lùi đ ược xác định tương ứng theo công thức sau: ( Nm ) Tuy nhiên, khi tàu chạy tiến T R không được nhỏ hơn T Rmin xác định theo c ô ng thức sau: ( Nm ) Hình 2-A/25.3 Phân chia bánh lái Trong đó : T R1 và T R 2 : M ô men xoắn tương ứng của các phần diện tích A 1 và A 2 ( Nm ). A 1 và A 2 : Tư ơ ng ứng là diện tí ch phần trên và phần dưới bánh l ái ( m 2 ) , mà A = A 1 + A 2 ( A 1 bao gồm cả A 1 f và A 2 gồm A 2f ), xem Hình 2-A/25.3 . b 1 và b 2 : Chiều rộng tru ng bình tương ứng với các phần diện tích A 1 , A 2 xem Hình 2-A/ 25.2 . F R và A - Như quy định ở 25.1.2 . T R1 và T R2 , tương ứng là mô men xoắn ứng với các phần diện tích bánh lái A 1 và A 2 được tính theo các c ô ng thức sau : T R1 = F R 1 . r 1 ( Nm ) T R2 = F R2 . r 2 ( Nm ) F R1 và F R 2 tương ứng là lực tác dụng lên các phần diện tích A 1 và A 2 , được tính theo các công thức sau : ( N ) ( N ) r 1 và r 2 , t ươ ng ứng là khoảng cách từ tâm áp lực của các phần diện tích bánh lái A 1 và A 2 đến đường tâm của trục lái, được tính theo các công thức sau : r 1 = b 1 ( a - e 1 ) (m) r 2 = b 2 ( a - e 2 ) (m) Trong đó : e 1 và e 2 : Tư ơ ng ứng là h ệ số câ n b ằ ng ứng với các phần diện tích A 1 và A 2 của bánh lái được tính t heo công thức sau : a : Được xác định như sau : Đ ố i với bánh lái kh ô ng n ằ m sau kết cấu c ố định như giá bánh lái: - Khi tàu chạy tiến : a = 0,33 - Khi tàu chạy lùi: a = 0,66 Đ ố i với bánh lái nằm sau kết c ấ u c ố định như giá bánh lái: - Khi tàu chạy tiến: a = 0 , 25 - Khi tàu chạy lùi: a = 0,55 25.1.4. Tính toán hệ lái theo đ ộ b ề n 1. Tính toán trực tiếp hệ lái (1) H ệ lái phải có đ ủ độ bền để chịu được lực và mô men xo ắ n quy định ở 25.1.2 và 25.1.3 . Để xác định kích thước từng phần của bánh lái, phải xét đến các lực và mô men sau đây: - Đ ố i với thân bánh lái: Mô men uốn và lực cắt - Đối với trục lái: Mô men uốn v à m ô men xoắn - Đ ố i với ổ đ ỡ ở c h ốt và ổ đ ỡ trục lái: Ph ả n lực gối đ ỡ. (2) Mô men uốn, lực cắt và phản lực gối đỡ ph ả i được xác định bằng phương pháp tính toán trực tiếp hoặc b ằ ng các phương pháp tương t ự khác được Đăng kiểm chấp nhận. 25.1.5. Trục lái 1. Phần trên c ủ a trục lái Đ ư ờng kính phần t rên c ủ a trục lái d u yêu c ầ u để truyền được m ô men xoắn phải được xác định sao cho ứng suất xo ắ n không đ ược lớn hơn 68/ K s ( N/m m 2 ). Đường kính phần trên củ a trục lái được tính theo công thức sau : ( mm ) Trong đó: T R : Như quy địn h ở 25.1.3 . K S : Hệ số vật liệu trục lái quy định theo 25.1.1-2 . 2. Phần dưới c ủ a trục lái Đường kính d 1 c ủ a phần dưới trục lái chịu t ổng hợp cả mô men uốn và mô men xoắn phải được xác định sao cho ứ ng suất tương đ ương ở trục lái không lớn hơn 118/ K S ( N / mm 2 ). Ứn g suất tương đương s e đ ược tính theo c ô ng thức sau: ( N/mm 2 ) Ứn g suất uốn và ứ ng suất xoắn tác dụng l ê n phần dưới của t rục lái được tính như sau: - Ứn g suất u ố n: ( N/mm 2 ) - Ứn g suất xo ắ n: ( N/mm 2 ) Trong đó: M : Mô men uốn ( Nm ) tại tiết diện đang xét c ủ a phần dưới của trục lái. T R : Như quy định ở 25.1.3 . Nếu tiết diện phần dưới c ủ a trục lái có dạng tròn thì đường kính d l c ủ a trục lái có thể được tính theo c ô ng thức sau : ( mm ) Trong đó: d u : Đường kính phần trên c ủ a trục lái ( mm ), như quy định ở 25.1.5-1 . 25.1.6. T ô n bánh lái, xương bánh lái và cốt bánh lái 1. T ô n bánh lái Chi ề u dày tôn bánh lái t không được nh ỏ hơn t rị số tính theo công thức sau: ( mm ) Trong đó: F R v à A : Như quy định ở 2 5 . 1. 2 . K p l : H ệ số vật li ệ u tôn bánh lái, quy định theo 25.1.1-2 . b : Được xác định theo công thức sau, nhưng b không được lớn hơn 1,0 ( ở đây ) Trong đó: S : Khoảng cách các xương nằm hoặc các xư ơ ng đứng của bánh lái, lấy giá trị nào nh ỏ hơn ( m ). a : Khoảng cách các xương nằm hoặc các xương đứng c ủ a bánh lái, lấy giá trị nào lớn hơn ( m ) 2. Xư ơn g bánh lái ( 1 ) Th â n bánh lái phải được gia cường bằng các xương đứng và xương nằm sao cho thân bánh lái có tác dụng như dầm chịu uốn. ( 2 ) Khoảng cách chuẩn ( S ) của các xương nằm c ủ a bánh lái được tính theo c ô ng thức sau : ( m ) ( 3 ) Khoảng cách chuẩn từ xương đứng tạo thành cốt bánh lái đến xương đứng l â n c ậ n phải b ằ ng 1,5 lần khoảng cách của xương nằm c ủ a bánh lái; ( 4 ) Chiều d ày c ủ a xư ơn g bánh lái không được nh ỏ h ơ n 8 mi-li-mét hoặc 70 % chiều dày của t ô n bánh lái theo 25.1.6-1 , l ấ y trị số nào l ơ n h ơ n. 3. Cốt bánh lái ( 1 ) Các xương đứng tạo thành cốt bánh lái phải đượ c đặt ở phía trước và sau đường tâm trục lái với khoảng cách gần b ằ ng chiều rộng của tiết d iệ n bánh lái nếu cốt gồm hai xương đứng và đ ặ t theo đường tâm c ủ a trục lái nếu cốt gồm một xương. ( 2 ) Mô đ un chống uốn tiết diện cốt phải được tính toán theo các xương đứng quy định ở (1) cùng với dải mép kèm của tôn bánh lái. Chiều rộng c ủ a dải tôn mép kèm được lấy như sau : ( a ) Nếu cốt gồm hai xương đứng thì chiều rộng c ủ a mép kèm đ ư ợc lấy bằng 0,2 lần chiều dài c ủ a cốt. ( b ) Nếu cốt gồm một xương đ ứ ng thì chiều rộng c ủ a mép kèm được lấy b ằ ng 0,16 lần ch iề u dài c ủ a cốt. ( 3 ) Mô đun chống uốn và diện tích tiết diện n ằ m ngang của cốt phải sao cho ứng suất uốn , ứng suất c ắ t và ứng suất tương đư ơ ng kh ô ng được lớn hơn các trị số dưới đây: - Ứ ng suất uốn : ( N/mm 2 ) - Ứ ng suất cắt: ( N/mm 2 ) - Ứ ng suất tương đương: ( N/mm 2 ) Tuy nhiên, v ớ i bánh lái ki ể u A , D và E , mô đun chống uốn và diện tích tiết diện n ằ m ngang c ủ a cốt ở ch ỗ có khoét l ỗ phải sao cho ứng suất uốn , ứng suất c ắ t và ứng suất tương đ ư ơng không được lớn h ơn các trị số sau đây: - Ứ ng suất uốn : ( N/mm 2 ) - Ứ ng suất cắt: ( N/mm 2 ) - Ứ ng suất tương đương: ( N/mm 2 ) Trong đó: K m : H ệ số vật liệu c ủ a cốt, quy đ ịnh theo 25.1.1-2 (4) Ph ầ n trên c ủ a cốt phải kết cấu sao cho tránh đ ược sự gián đoạn c ủ a kết cấu. (5) Các l ỗ khoét đ ể b ả o dưỡng và các lỗ khoét k h ác ở tôn bánh lái kiểu A , D và E phải được lượn tròn thích hợp. 4. Li ê n kết T ô n bánh lái phải được liên kết ch ắ c ch ắ n với xương bánh lái, c ầ n lưu ý đến các biệ n pháp công nghệ. Các bộ ph ậ n liên kết phải kh ô ng đ ược có khuyết t ậ t. 5. Sơn và t hoá t nước Mặt trong của tôn bánh lái phải đ ược sơn hữu hiệu, và phải đặt các phương tiện thoá t nước ở đá y của bánh lái. 25.1.7. Mối nối giữa trục lái và cốt bánh lái 1. Mối nối dạng bích n ằ m (1) Bu lô ng nối phải là loại l ắ p ch ặ t. S ố lượng bu lông nối ở mỗi cặp bích phải không ít hơn sáu cái. (2) Đường kính d b của bu l ô ng n ố i không được nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau : d : Đường kính của trục lái ( mm ), lấy trị nào lớn hơn trong các trị số đường kính d u quy định ở 25.1.5- 1 hoặc d l quy định ở 25.1.5-2 . n : Tổng s ố bu l ô ng nối. e m : Khoảng cách trung bình từ tâm bu l ô ng đến t â m bích. K s : Hệ số v ậ t liệu của trục lái, như quy định ở 25.1.1-2 . K b : Hệ số v ậ t li ệ u c ủ a bu l ô ng nối, như quy định ở 25.1.1-2 . (3) Chiều dày bích nối t f phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau, nhưng không đ ược nhỏ hơn 0,9 d b ( mm ). ( mm ) Trong đó: K f : H ệ số vật li ệ u c ủ a bích nối, nh ư quy định ở 25.1.1-2 . K b : Như quy định ở (2). d b : Đường kính bu lông nối ( mm ), phụ thuộc số lượng bu lông nối, nhưng số lượng này không đ ược l ấy lớn hơn 8. (4) Khoảng cách từ mép l ỗ bu l ô ng nối đ ến mép ngoài c ủ a bích nối không được nhỏ hơn 0,67 d b ( mm ). 2. Mối nối dạng côn (1) Mối nối dạng c ô n không có hệ thống thủy lực ( đ ầu phun dầu và ê cu thủy lực, v.v...) đ ể tháo và l ắ p mối nối phải có độ côn theo đường kính từ 1:8 ÷ 1:12 (xem Hình 2-A/25.4 ). Ch iề u dài l của đoạn trục lái dạng c ô n đ ể lắp vào bánh lái và cố đ ịnh bằng các ê cu hãm phải không nhỏ hơn 1,5 lần đường kính d 0 ở đ ỉ nh bánh lái. Trong trường hợp này, ở phần bích nằm giữa trục lái và bánh lái phải đ ặ t then. Kích thước c ủ a then phải thỏa mãn yêu cầu Đ ă ng kiểm. (2) Kích thước ê cu n ê u ở ( 1 ) phải phù hợp với yêu cầu dưới đây, l ấ y giá tr ị nào l ớn hơn (xem Hình 2-A/25.4 ) (a) Đường kính đỉ nh ren: d g ≥ 0,65 d 0 ( mm ) (b) Chiều cao ê cu: h n ≥ 0,6 d g ( mm ) (c) Đường kính ngoài c ủ a ê cu: d n ≥ 1,2 d e hoặc 1,5 d g ( mm ) (3) Mố i nối dạng côn có hệ thống thủy lực ( đ ầu phun dầu và ê cu thủy lực , v.v...) để tháo và l ắ p mối nối phải có độ côn theo đường kính từ 1 :12 ÷1:20 (xem Hình 2-A/ 2 5 .4 ). Lực ép và ch iề u dài ép phải thỏa mãn y ê u cầu Đăng kiểm. (4) Ê cu cố định trục lái phải có cơ cấu hãm ch ắ c chắn. (5) Mối nối trục lái phải được bảo vệ tốt đ ể chống ăn mòn. Độ côn = Hình 2-A/25.4 Mối nối dạng c ô n 3. M ố i n ố i dạng bích đứng (1) Bu lông nối bích phải là loại lắp ch ặ t. Số lượng bu lông nối tr ê n một bích nối không đ ư ợc ít h ơn tám. (2) Đường kính c ủ a bu lông n ố i kh ô ng được nhỏ hơn trị s ố tính theo công thức sau: ( mm ) Trong đó: d : Đường kính trục lái ( mm ) lấy trị số lớn h ơn trong các trị số đường kính d u quy định ở 25.1. 5 -1 và d l quy định ở 25.1.5-2 . n : S ố lượng bu lông nối. K b : H ệ số vật liệu của bu lông n ố i, quy định theo 25.1.1-2 . K s : Hệ số v ậ t liệu của trục lái, quy định theo 25.1.1-2 . (3) M ô men d iện tích M của các bu lông đối với đường tâm c ủ a bích nối phải kh ô ng nh ỏ hơn trị số tính theo c ô ng thức sau : M = 0,00043 d 3 ( cm 3 ) (4) Chiều dày của bích n ố i ít nhất phải b ằ ng đường kính của bu lông nối. (5) Khoảng cách từ mép lỗ bu lông đến mép ngoài của bích nối không đ ược nh ỏ hơn 0,67 d b ( mm ). 25.1.8. Chốt lái 1. Đường kính của chốt lái Đường kính chốt lái d p phải không nhỏ h ơn t rị số tính theo công thức sau : d p = ( mm ) Trong đó: B : Phản lực tại g ối đỡ ( N ). K p : Hệ số vật l iệu c ủ a chố t lái, quy định theo 25.1.1-2 . 2. Kết cấu của chốt lái (1) Chốt l ái phải đ ược kết cấu như bu lông côn, độ côn theo đường kính không đ ược lớn hơn trị s ố dưới đây. Chốt ph ả i được l ắ p vào các phần liền khối c ủ a bánh l ái. Ê cu c ố định chốt phải đ ược hãm ch ắ c ch ắ n. (a) Đ ối với chốt lái được l ắ p và hãm bằng ê cu: 1:8 ÷ 1: 1 2 (b) Đối với chố t lái được l ắ p b ằ ng h ệ thống thủy lực (đầu phun dầu và ê cu thủy l ự c , v. v ...): 1:12 ÷ 1:20 (2) Đường kính ch â n ren và ê cu c ủ a chốt lái phải đ ược xác đ ịnh theo những yêu cầu tương ứng ở 25.1.7-2 (2). (3) Chi ề u dài ph ầ n côn của chố t lái không đ ược nh ỏ hơn đường kính lớn nhất của chốt. (4) Chốt lái phải được bảo vệ thích đáng để chống ăn mòn. 25.1.9. Ổ đỡ trục lái và chốt lái 1. B ề mặt đỡ nh ỏ nhất Bề mặt ổ A b (lấy bằng t ích của chi ề u dài và đ ườn g kính ngoài của áo bọc trục) kh ô ng được nhỏ hơn trị số tính the o c ô ng t hức sau: ( mm 2 ) Trong đ ó: B : Như quy định ở 2 5 .1.8- 1 . q a : Áp suất b ề mặ t cho phép ( N/mm 2 ). Áp suất b ề m ặ t cho phép đối với ổ đỡ phải được lấy như ở B ả ng 2-A/25.2 . Tuy nhiên, nếu d ùng thử nghiệm để xác nh ậ n thì có thể lấy các giá trị khác so với trị số ở bảng này. B ả ng 2-A/25.2 Áp su ấ t b ề m ặ t cho phép q a Đơn v ị t í nh : N / mm 2 Vậ t liệu làm ổ đỡ q a G ỗ g ai ắc 2 , 5 Kim lo ạ i màu (b ô i trơn b ằng dầu) 4 , 5 Vật li ệ u tổng hợp có độ cứng t ừ 6 0 đ ến 70, có cốt D (xem chú thích 1 ) 5 , 5 Thép (xem chú thích 2), đ ồ ng thau và vậ t liệu đồng thau - graphic ép nón g 7 , 0 Chú thích: (1) Thử độ cứng phân biệt ở nhiệt độ 23° C và độ ẩm 50% theo các Ti ê u chuẩn đ ã được công nh ậ n . Ổ đ ỡ b ằ ng v ậ t liệu tổng hợp phải là kiểu được Đăng kiểm công nhận. (2) Thép không g ỉ và thép chống mòn phải phù hợp với ống bọc trục mà không gây ă n mòn điệ n hóa. 2 . Chi ề u d ài ổ đỡ Tỉ số giữa chiều d ài và đ ường kính m ặ t đỡ phải không nhỏ hơn 1,0. Tuy nhiên, n ế u kh ô ng có quy định nào khác t hì t ỉ số này không được lớn hơn 1,2, trừ khi được Đ ă ng kiểm chấp nhận. 3 . Khe h ở ổ đ ỡ Nếu ổ đỡ được làm b ằ ng vật liệu kim loại thì khe hở phải kh ô ng được nh ỏ hơn ( mm ) theo hướng đường kính, trong c ô ng thức này d b s là đường kí nh trong c ủ a bạc ( mm ). Nếu ổ đỡ làm b ằ ng vật liệu phi kim loại thì khe h ở được xác định thông qua việc xem xét đặc tính dã n nở nhi ệ t và ph ò ng rộp c ủ a vật liệu. Trong mọi trường hợp, khe hở này phải không được lấy nh ỏ hơn 1,5 mi- l i-mét theo hướng đ ư ờng kính của ổ đỡ. 25.1.10. Phụ tùng bánh lái 1. Ổ chặn bánh lái Phải đ ặ t ổ chặn phù hợp với kiểu và trọng lượng của bá n h lái và phải chú ý b ô i trơn tốt. 2. Phòng gi ặ t bánh lái Phải lắp đ ặ t một cơ cấu phù hợp để tránh hiện tượng bánh lái bị giật do va đ ập c ủ a sóng. 25.2. Thiết bị neo 25.2.1. Neo, xích neo và cáp 1. Quy định chung (1) T heo đ ặ c tr ư ng cung cấp, tất cả các tàu phải được tr ang bị neo, xích neo và d ây buộc tàu kh ô ng ít hơn số lượng qui định ở Bảng 2-A/2 5 .3 . (2) Đối với các tàu có đặc tr ư ng cung cấp nh ỏ h ơn 50 hoặc l ớ n hơn 16000 thì số lượng neo, xích neo và dây buộc trang bị cho tàu phải do Đăng kiểm quy định. (3) Hai neo m ũi qui định ở trong Bảng 2-A/25.3 phải được nối với xích neo và đặt vào vị trí s ẵ n sàng s ử dụng ở trên t à u. Nếu trong Bảng 2-A/25 . 3 quy định ba neo mũi thì chiếc neo mũi thứ ba ở trên tàu được dùng làm neo dự trữ. Tuy nhiên, nếu ch ủ tàu yêu cầu t hì có thể cho p h ép miễn chiếc neo dự trữ này. (4) Neo, xích neo, cáp thép và cáp sợi thảo mộc phải phù hợp với những y ê u cầu tương ứng quy định ở Chương 2 , Chương 3 , Chương 4 và Chư ơn g 5 c ủ a Phần 7-B . 2. Đ ặ c trưng cung cấp của thiết bị EN (1) Đ ặ c trưng cung cấp của trang thiết bị được tính theo công thức sau : EN = W 2/3 + 2,0 hB + 0, 1 A Trong đó : W : Lượng chiếm nước toàn tải của tàu ( T ). h và A : Trị số quy định ở (a), (b) và (c) sau đây : (a) h là trị số tính theo công thức: h = f + h ' Trong đó: f : Khoảng cách thẳng đứng ở giữa tàu từ đường nước ch ở hàng thiết kế lớn nhất đến mặt trên c ủ a xà boong liên tục tr ên cùng tại mạn ( m ). h' : Chiều cao tính từ boong liên tục trên cùng đ ế n nóc c ủ a thượng tầng hoặc lầu tr ên cùng có chi ề u rộng lớn hơn B /4 ( m ). Khi xác định trị số h' có th ể b ỏ qua độ cong dọc và độ ch ú i c ủ a tàu. Nếu lầ u có chi ề u rộng lớn hơn B /4 nằm trên lầu có chiều rộng bằng hoặc nh ỏ hơn B /4 th ì lầu hẹp hơn có thể đ ư ợc bỏ qua. (b) A là trị số t í nh theo công thức sau : A = fL + S h"l Trong đ ó: S h '' l : Tổng các tích số chiều cao h" ( m ) và chiều dài l ( m ) c ủ a t hượng tầng, lầ u hoặc hầm boong đ ược đặt trên boong liên tục trên cùng trên chi ề u dài tàu và có chiều rộng lớn hơn B / 4 và c hiề u cao lớn hơn 1,5 mét . f : Như quy định ở (1). (c) Khi áp dụng ( 1 ) và (2) mạn ch ắ n sóng và lan can có chiều cao lớn hơn 1,5 mét phải được coi là một phần của thượng tầng hoặc lầu. (2) Ngoài những qui đị nh ở ( 1 ), đối với tàu kéo, số đặc trưng cung cấp EN phải được xác định theo công thức sau: EN = W 2/3 + 2 ,0 ( fB + S h" b ) + 0,1 A Trong đó : W , f và A như qui địn h ở ( 1 ) S h"b - tổng c ủa tích giữa chiều cao ( m ) và chiều rộng ( m ) của m ỗ i thượng tầng và lầu có c hiề u rộng lớn h ơn B /4 n ằ m tr ê n boong liên tục cao nhất. 3. Neo (1) Khối lượng của mộ t neo mũi có th ể đ ược cho phép sai khác ± 7% so vớ i khối lư ợ ng qui định ở B ả ng 2- A/2 5 .3 , nhưng với điều ki ệ n t ổng khối lượng của các neo mũi kh ô ng đ ược nh ỏ hơn khối lượng nh ậ n đ ư ợc khi nhân khối lượng của từng neo cho trong b ả ng với số lượng neo l ắ p đặt trên tàu. Tuy nhiên, nếu đ ư ợc Đ ă ng kiểm chấp nhận có thể s ử dụng neo có khối l ượ ng t ă ng l ê n quá 7%. (2) Nếu sử dụng neo có ngáng thì khối lượng neo trừ ngáng không được nhỏ hơn 0,80 lần khối lượng cho tr ong bảng đ ối với neo mũi không ngáng th ô ng thường. (3) Nếu dùng neo có lực bám cao thì khối lượng của từng chiếc có thể lấy bằng 0,75 lần khối lượng cho trong bảng đối với neo kh ô ng ngáng thông thường. (4) Nếu dùng neo có lực bám đặ c biệt cao, thì khối lượng neo có thể lấy bằng 0,50 lần khối lượng cho trong b ả ng đ ối với neo mũi không ngáng th ô ng thường. Tuy nhiên, khối lượng c ủ a neo có lực bám đặ c biệt cao không c ầ n vượt quá 1500 kg. 4. Xích và cáp (1) Xích neo mũi phải là l oại xích có ngáng cấp 1, 2 hoặc 3 quy định ở 3.1 Ch ương 3 của P h ần 7-B .Tuy nhiên, xích cấp 1 ( KSBC 31 ) không đ ược dùng cho neo có lực bám cao. (2) Đối với xích và cáp thép của neo đuôi, tải thử kéo đ ứ t quy định ở 3.1 Chương 3 ho ặ c Chương 4 c ủ a Phần 7-B không đư ợc nh ỏ h ơ n tải thử kéo đ ứt tư ơn g ứng quy đị nh ở Bảng 2-A/25.3 . 5. Dây buộc (1) Nếu s ử dụng cáp thép, cáp sợi thảo mộc làm dây buộc tàu thì tải thử kéo đứt quy định ở Chương 4 hoặc Chương 5 c ủ a Phần 7-B không được nhỏ hơn tải thử kéo đ ứt tư ơ ng ứng qui định ở B ả ng 2-A/25.3 . (2) Đối với các tàu có t ỉ số A/EN lớn hơn 0,9 thì ngoài số lượng d â y quy định ở Bảng 2-A/25 . 3 , còn phải trang bị thêm số l ượng dây qui định d ư ới đ â y : (a) nếu 0,9 <> ≤ 1,1 (b) nếu 1 , 1 <> / EN ≤ 1,2 (c) nếu A / EN > 1,2 . Trong đ ó: EN : Đặc tr ư ng cung cấp. A : Như quy định ở 25.2.1-2 (2) (3) Đ ố i với mỗi d â y buộc tàu có t ả i thử kéo đứt yêu cầu lớn hơn 490 kN theo Bảng 2-A/2 5 .3 thì độ bền yêu cầu của dây có thể được giảm d o tăng s ố lượng dây buộc và ngược lại với đ iều kiện tổng t ả i kéo đứt của t ấ t cả các d â y buộc trên tàu không được nhỏ hơn trị s ố nh ậ n được do nhân trị số tải kéo đ ứt yêu cầu ở B ả ng 2 - A/2 5 .3 với tổng số dây yêu cầu ở B ả ng 2-A/25.3 và (2) mặc dù đ ã có yêu cầu ở (1). Tuy nhiên, trong mọi trư ờn g hợp số lượng dây buộc kh ô ng đ ược nhỏ hơn 6 và một trong các d ây này kh ô ng đ ư ợc có tải th ử kéo đứt nhỏ hơn 490 kN . (4) Nếu đ ược Đăng k iể m chấp nhận có thể sử dụng cáp sợi tổng hợp làm dây buộc. (5) Nếu được Đăng kiểm chấp nhận có th ể dùng cáp lõi thép cấu tạo đàn hồi tương ứng thay cho cáp lõi sợi làm d â y chằng buộc và được cuốn vào tang trống c ủ a tời cuốn d â y ở trên tàu. (6) Chi ề u dài của m ỗ i sợi dây buộc có thể được giảm 7% so với chiều d ài quy đ ịnh ở B ả ng 2-A/25.3 , nếu chi ề u dài tổng cộng của các dây bu ộ c theo quy định kh ô ng nhỏ hơn trị số nhận đ ược do nhân chiều dài c ủ a d â y với s ố dây tương ứng quy định ở B ả ng 2-A/25.3 . 6. D â y kéo Dây kéo trang bị trên tàu phải th ỏ a mãn những yêu cầu quy định d ư ới đây: (1) Chiều dài dây kéo không được nhỏ hơn trị số quy định ở B ả ng 2-A/25.3 theo số đặc trư ng cung cấp của thiết bị. (2) Có thể d ùng cáp thép, cáp sợi thảo mộc làm dây kéo nếu tải t hử kéo đứt quy định ở Chương 4 ho ặ c Chương 5 Phần 7-B kh ô ng nh ỏ hơn tải th ử kéo đứt quy định ở Bảng 2-A/25.3 theo số đặc trưng cung cấp của thiết bị. Việc s ử dụng cáp sợi thảo mộc làm dây kéo phải được Đ ă ng kiểm chấp thuận. (3) Cáp thép, cáp sợi thảo mộc hoặc cáp sợi tổng hợp dùng làm dâ y kéo phải thỏa mãn những yêu cầu tư ơng ứng quy định ở Chương 4 ho ặ c Ch ươn g 5 của Phần 7-B . 7. Những quy định khác (1) Tất cả các tàu phải được trang bị các phương ti ệ n kéo thả neo. (2) Mộ t đ ầu của xích neo phải được buộc cố định vào thân tàu bằng maní thông qua một khuyết nối kh ỏ e và đầu kia đ ượ c nối với neo b ằ ng ma ní hoặc các cơ cấu tương đương khác. 25.3. Thiết bị kéo sự cố 1. Phạm vi áp dụng Những qui định trong mục 25.3 này áp dụng cho các tàu d ầu, tàu chở xô khí hóa l ỏ ng và tàu chở xô hóa chất nguy hiểm không nhỏ hơn 20.000 tấ n trọng tải (DWT) qui định ở 2.1.28 c ủ a Phần 1-A . 2. Qui định chung (1) Thiết bị kéo sự cố được Đ ă ng kiểm duyệt y được phân ra hai kiểu, một tr ong hai kiểu đ ó là kiểu 1.000 kN và kiểu kia là kiểu 2003 kN . (2) Thiết bị kéo sự cố phải có khả n ă ng triển khai hoạt động nhanh trong trư ờn g hợp thiếu nguồn điện chính tr ê n tàu được kéo và d ễ dàng n ố i với tàu kéo. (3) Phải bố trí thiết bị kéo sự cố phù hợp ở cả hai mép mạn tàu, phụ thuộc vào trọng t ả i toàn phần (DWT) của tàu theo yêu cầu (a) và (b): (a) Kiểu thiết bị kéo sự cố 1.000 kN đ ối với tàu có 20.000 ≤ DWT <> (b) Kiểu thiết bị kéo sự cố 2.000 kN đối với tàu có DWT ≤ 50.000 (4) Tối thiểu phải có một thiết bị kéo sự cố theo qui định ở -3 được b ố trí s ẵ n sàng tr ư ớc đ ể có thể triển khai hoạt động nhanh chóng. Bảng 2-A/25.3 Neo, xích và cáp Mã hiệu Đặc trưng cung cấp của thiết bị EN Neo Xích dùng cho neo m ũ i (xích n e o có ng á ng) Cáp thép hoặc xích (dùng cho neo đuôi) D ây kéo Dây buộc tàu S ố lượng Khối lượng một n eo ( neo không có thanh cắt ngáng) M ũ i Mũi Tổng chiều dài Đường kính Tổng chiều dài Tải kéo đứt Tổng chiều dài Tải kéo đứt Số lượng Chiều dài mỗi dây Tải thử kéo đứt Cấp 1 Cấp 2 C ấp 3 Tr ên đến kg m mm mm mm m kN m kN A 1 50 70 2 180 220 14 12 , 5 180 98 3 80 34 A2 70 90 2 240 220 16 14 180 98 3 100 37 A3 90 110 2 300 247 , 5 17 , 5 16 180 98 3 110 39 A4 110 130 2 360 247 , 5 19 17 , 5 180 98 3 110 44 A5 130 150 2 420 275 20,5 17 , 5 180 98 3 120 49 B 1 150 175 2 480 275 22 19 180 98 3 120 54 B2 175 205 2 570 302 , 5 24 20 , 5 180 · 112 3 120 59 B3 205 240 3 660 302 , 5 26 22 20 , 5 180 129 4 120 64 B4 240 280 2 780 330 28 24 22 180 150 4 120 69 B 5 280 320 2 900 357 , 5 30 26 24 180 174 4 140 74 C1 320 360 2 1020 357,5 32 28 24 180 207 4 140 · 7 8 C2 360 400 2 1 140 3 85 34 3 0 26 180 227 4 140 88 C3 400 450 2 1290 385 36 32 28 180 250 4 140 9 8 C4 450 500 2 1440 412 , 5 38 34 30 180 277 4 140 108 C5 500 550 2 1590 412 , 5 40 34 3 0 1 9 0 306 4 160 123 D 1 550 600 2 1740 440 4 2 36 32 190 Å 338 4 160 132 D 2 600 6 6 0 2 1920 440 44 38 34 190 371 4 160 147 D3 660 720 2 2100 440 46 40 36 190 406 4 160 157 D4 720 780 2 2280 467 , 5 48 42 36 190 441 4 170 172 D5 780 840 2 24 6 0 467 , 5 50 44 38 190 4 8 0 4 170 186 E 1 8 40 910 2 2640 467 , 5 52 46 40 190 518 4 170 201 E2 910 980 2 2850 495 54 48 42 190 559 4 170 216 E3 980 1060 2 3060 495 56 50 44 200 603 4 180 230 E4 1060 1140 2 3300 495 58 50 46 200 647 4 180 250 E5 1140 1220 2 3 5 40 522 , 5 60 52 46 200 691 4 180 270 F 1 1220 1300 2 3780 522 , 5 62 54 48 200 738 4 180 284 F2 1300 1390 2 4050 522 , 5 64 56 50 200 786 4 1 8 0 309 F3 1390 1480 2 4320 550 66 58 50 200 836 4 180 324 F 4 1480 1 5 70 2 4590 550 68 60 52 220 8 88 5 190 324 F5 1570 1670 2 4890 550 70 62 54 220 941 5 190 333 G 1 1670 1790 2 5250 577,5 73 64 56 220 1024 5 190 Å 353 G 2 1790 1930 2 5610 577 , 5 76 66 58 220 1 109 5 190 378 G 3 1930 2080 2 6000 577 , 5 78 68 60 220 1168 5 190 402 G4 2080 2230 2 6450 60 5 81 70 62 240 1259 5 200 422 G 5 2230 2380 2 6900 605 84 73 64 240 1356 5 200 451 H1 2380 2530 2 7350 605 87 76 66 240 1453 5 200 480 H2 2530 2700 2 7 8 00 632,5 90 78 68 260 1471 6 200 480 H3 2700 2870 2 8300 632,5 92 81 70 260 1471 6 200 490 H4 2870 3040 2 8700 632 ,5 95 84 73 260 1471 6 200 500 H5 3040 3210 2 9300 660 97 84 76 280 1471 6 200 520 J1 3210 3400 2 9900 660 100 87 78 280 1471 6 200 554 J2 3400 3600 2 10500 660 102 90 78 280 1471 6 200 588 J3 3600 3800 2 11 100 687 , 5 105 92 81 300 1471 6 200 618 J4 3800 4000 2 11700 687 , 5 107 95 84 300 1471 6 200 647 J5 4000 4200 2 12300 687,5 111 97 87 300 1471 7 200 647 K 1 4200 440 0 2 12900 715 114 100 87 300 1471 7 200 657 K2 4400 4 6 0 0 2 13500 715 117 102 90 300 1471 7 200 667 K3 4600 4800 2 14100 715 120 105 92 300 1471 7 200 677 K4 4800 5000 2 14700 742 , 5 122 107 95 300 1471 7 200 686 K5 5000 5200 2 15400 742 , 5 124 111 97 300 1471 8 200 686 L 1 5200 5500 2 16100 742,5 127 111 97 300 1471 8 200 696 L2 5500 5800 2 16900 742,5 130 114 100 300 1471 8 200 706 L3 5800 6100 2 17800 742 , 5 132 117 102 300 1471 9 200 706 L4 6100 6500 2 1 8 800 742 ,5 120 107 9 200 716 L5 6 5 00 6900 2 20030 770 124 111 9 200 726 M 1 6900 7400 2 21500 770 127 114 10 200 726 M2 7400 7900 2 23000 770 132 117 11 200 726 M3 7900 8400 2 24500 770 137 122 11 200 735 M4 8400 8900 2 26000 770 142 127 12 200 735 M5 8900 9400 2 27500 770 147 132 13 200 735 N1 9400 10000 2 29000 770 152 132 14 200 7 35 N2 10000 10700 2 31000 770 137 15 200 735 N3 10700 11500 2 33000 770 142 16 200 735 N4 11500 12400 2 35500 770 147 17 200 735 N5 12400 13400 2 38500 770 152 18 200 735 01 13400 I4 6 00 2 42003 770 157 19 200 735 01 14600 16000 2 46000 770 162 21 200 735 Chú thích: (1) Nếu sử dụng cáp thép t h ì phải là cáp thép tư ơn g ứng với mác đ ược qui đ ịnh ở Bảng 2-A/2 5 .3 : · (6 x 12), Å (6 x 24), (6 x 37) (2) Chi ều dài c ủ a cáp có t hể bao g ồ m c ả ma ní liên kết. (3) Dây kéo qui đ ịnh ở 25.2.1-6 kh ô ng phải là c ơ sở để phân c ấ p do đó nó được liệ t kê trong b ả ng này ch ỉ nh ằ m mục đ ích tham khảo. CHƯƠNG 26 GIA CƯỜNG CHỐNG BĂNG 26.1. Qui định chung 26.1.1. Phạm vi áp dụng 1. Nếu ký hiệu cấp chống b ă ng được đề nghị thì kết cấu và tr ang bị c ủ a tàu phải thỏa m ã n những yêu cầu ở Chư ơng này cùng với những y ê u cầu khác ở Phần 2-A này. 2. Nếu ký hiệu cấp chống b ăn g được đề nghị thì máy chính v.v..., phải thỏa mãn những yêu cầu ở Chương này cùng với những y ê u c ầ u ở TCVN 6259 -3 :2003 - Phần 3 " Máy tàu " (sau đ â y gọi là Ph ầ n 3 ). 3. Những yêu cầu ở Chương này được áp dụng đ ể gia cường chống băng cho những tàu được thiết kế để hoạt động ở biển B ắ c Ban-tic thỏa mãn Qui phạm phân cấp chống b ă ng cho tàu đánh cá năm 1985 c ủ a Thụy Điển hoặc ở Bi ể n Arctic của Canada th ỏ a mãn Qui phạm ngă n ngừa ô nhiễm do tàu g â y ra ở Biển Arctic. 4. Phải quan t âm đến nhiệt độ thấp của môi trường xung quanh tàu khi thiết kế kết cấu và các tr ang thiết bị cần thiết để đảm bảo sự an t oàn và sự hoạt động của tàu tức là hoạt động c ủ a hệ thống thủy l ự c, nguy cơ b ă ng hóa các đ ư ờng ố ng và két nước d ẫn đến nguy hại cho đ ộng cơ. 5. Đối với các tàu có kích thước, dạng v ỏ hoặc thiết bị đẩy khác thường, Đ ă ng ki ể m có thể bổ sung thêm những y ê u cầu riêng trong t ừ ng trường hợp cụ thể. 26.1.2. H ồ sơ 1. Vùng mũi, vùng giữa, vùng đuôi, đ ai chống băng, LWL và BWL qui định ở 26.2.2 phải được thể hiện trên bản vẽ khai triển tôn qui định ở 2.1.2 ở Phần 1-B . 2. Công suất máy qui định ở 26.2.2 và lượng chiếm nước qui định ở 26.2.3-3 phải được ghi ở bản vẽ b ố trí chung qui định ở 2.1.2 của Phần 1-B . 26.2. Gia cường chống băng 26.2.1. Ph â n c ấ p gia cường chống b ă ng 1. Gia cường chống băng được phân thành năm cấp như sau : (1) Gia cường ch ố ng b ă ng cấp IAS (2) Gia cường chống b ă ng cấp IA (3) Gia cường chống băng c ấ p IB (4) Gia cường chống băng cấp IC (5) Gia cường chống băng cấp I D 2. Chủ tàu có trách nhi ệ m xác định xem cấp chống b ă ng nào ở -1 là phù hợp nh ấ t với yêu cầu của mình. 26.2.2. Các định nghĩa Nếu không có qui định nào khác, các thuật ngữ ở Chương này được định nghĩa như sau : (1) Vùng mũi, vùng giữa và vùng đu ô i c ủ a thân tàu đ ố i với tàu được gia cường chống băng cấp IAS, cấp I A, IB, I C và vùng mũi của thân tàu được gia cường chốn g b ă ng cấp I D được qui định như sau: Vùng mũi t àu: Từ sống mũi đến đ ường song song và nằm cách 0,04 L phía sau đ ường giới hạn phía trước phần thân ống của thân t àu. Đối với tàu được gia cường chống b ă ng cấp IAS và cấp IA , phần trùm qua đường giới hạn nêu t rên kh ô ng cần lớn hơn 6 mét , đối với tàu được gia cường ch ố ng b ă ng cấp IB, IC và ID phần trùm qua này không cần phải l ớn hơn 5 mét . Vùng giữa tàu: Từ gi ớ i hạn phía sau của vùng mũi đến đường song song và nằm cách 0,04 L phía sau đường giới hạn phía sau phần thân ống của thân tàu. Đ ố i v ớ i tàu được gia cường ch ố ng băng cấp IAS và cấp IA, ph ầ n trùm qua đường giới hạn nêu trên không cần lớn hơn 6 mét , đ ối với tàu được gia cường chống băng cấp IB, IC và ID phần trùm qua này không cần phải lớn h ơn 5 mét . Vùng đuôi tàu: Từ đường giới hạn phía sau của phần giữa tàu về đuôi tàu. (2) "Đai chống b ă ng" là p h ần t ôn bao phải được gia cường (xem Hình 2-A/26.1 ). (3) Đường nước ch ở hàng ( LWL ) là đ ường đ ược xác đị nh b ở i chi ề u chìm ở giữa tàu ứng với đường n ướ c chở hàng mùa hè nước ngọt qui định ở Phần 11 (nếu t àu có đường ch ở gỗ qui định ở Phần 11 , thì là chiều chìm ứng với đư ờng n ư ớc ch ở gỗ mùa hè nước ngọt phải đ ược sử dụng) và chiều chìm lớn n hất ở mũi và đuôi có xé t đ ến đ ộ chúi c ủ a tàu và độ mặn c ủ a nư ớ c biển dọc t h eo tuyến đ ường d ự kiến. (4) Đường nước dằn ( BWL ) là đ ường đư ợc xác định b ở i chiều chìm nhỏ nhất ở mũi và đuôi tàu có xét đ ến việc đảm bảo khả năng hoạt động c ủ a tàu ở vùng có băng. Hình 2-A/26.1 Đai chống băng ở các vù n g trên thân tàu Hình 2-A/26.2 Các số đo (5) Công suất ra c ủ a máy ( H ) là công suất ra liên tục lớn nhất của máy. Nếu công suất ra c ủ a máy chính bị hạn ch ế b ở i đi ều ki ệ n kỹ thuật hoặc b ấ t kỳ qui định nào áp dụng cho tàu thì H phải được lấy b ằ ng công suất ra giới hạn. 26.2.3. Đảm bảo chiều chìm t ố i thiểu 1. Bất kỳ két dằn nào phía trên đường BWL và cần thiết để dằn tàu ở đường nước này phải có thiết bị thích hợp đ ể chống b ă ng hóa nước dằn. 2. Thiết bị đẩy phải được ngập sau toàn bộ, nếu có thể phải nằm hoàn toàn dưới băng. 3. Chiều chìm mũi nhỏ nhất ( d fm i m , m ) phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau : d fmin = (2,0 + 0 , 000 25 D ) h 0 Nhưng không cần lớn hơn 4 h 0 . Trong đó: D : Lượng chiếm nước của tàu ứng với chi ề u chìm lớn nhất ở giữa tàu tr ê n đ ường tải trọng nước ngọt qui định ở 26.2.2 (3) ( tấn ). h 0 : H ằ ng số cho ở B ả ng 2-A/26.1 tùy thuộc vào cấp gia cường chống băng. Bảng 2-A/26.1 Trị số c ủ a hằng số h 0 Cấp gia cường chống băng h 0 IAS 1 , 0 IA 0,8 IB 0,6 I C 0,4 ID 0,4 26.2.4. Công su ấ t ra của máy 1. Công suất ra của máy ( H ) phải phù hợp với các qui định ở (1) và (2) dưới đây : (1) Đ ố i với các tàu gia cư ờ ng chống băng cấp I A và IAS Công suất ra c ủ a máy ( H ) phải kh ô ng nh ỏ hơn trị số xác định từ công thức sau đây. Các kích thước c ủ a tàu, được đo theo đường nước chở hàng ( LWL ) như định nghĩa ở 26.2.2 (3). Trong đó : H : Công su ấ t ra c ủ a máy ( kW ) K e : H ằ ng số cho ở Bảng 2-A/26.3 D P : Đường kính ch â n vịt ( m ) R CH : Sức c ả n của tàu trong lu ồ ng băng tan và đai gia cường ( N ) R CH = C 1 + C 2 + C 3 (H F + H M ) 2 (B + 1,85 H F - 2 H F/ tan y )( 0,15 cos f 2 + sin y sin a ) + C 4 L PAR H F 2 + C 5 (Ld/B 2 ) 3 (A wf­ /L) C 1 và C 2 : Hệ số được lấy có tính đến đai gia cường trên cùng của lu ồ ng băng tan. (a) Đ ố i với các tàu gia cường ch ố ng băng cấp IA: C 1 = 0 C 2 = 0 (b) Đối với các tàu gia cường chống băng cấp IAS : C 1 = f 1 B L PAR / ( 2 d / B + 1 ) + ( 1 + 0,021 f 1 ) (f 2 B + f 3 L BOW + f 4 B L BOW ) C 2 = ( 1 + 0,063 f 1 )( g 1 + g 2 B) + g 3 (1 + 1,2 d / B ) B 2 / L 0,5 Trong đó: B : Chiều rộng lớn nhất c ủ a tàu ( m ) L : Chiều dài tàu theo đ ường nước ( m ) d : Chiều chìm tàu phù hợp với 26.2.2 (3), áp dụng ràng buộc sau: 5 ≤ ( Ld /B 2 ) 3 ≤ 20 L PAR : Chiều d à i của đoạn thân ống, m (xem Hình 2-A/26.2 ) L BOW : Chiều dài c ủ a đ oạn mũi , m (xem Hình 2-A / 26.2 ) H M : Chiều dày c ủ a lớp băng tan ở luồng giữa ( m ): H F = 1,0 H F : Chiều dày của lớp băng tan xuất hiện ở vùng mũi ( m ): H F = 0 , 26 + ( H M B ) 0,5 A wf : Di ệ n tích đ ường nước vùng mũi, m 2 (xem Hình 2-A/26.4 ) a : Góc cắt c ủ a đườn g nước tại B / 4, độ (xe m Hình 2-A/26.4 ) f 1 : Độ nghiêng của sống mũi tại t â m ( độ ). Đối với tàu có mũi quả lê, f 1 lấy bằng 90° (xem Hình 2-A/26.4 ) f 2 : Độ nghiêng của mũi tại B / 4 , độ (xem Hình 2-A/26.4 ) y = arctangen t (tan f 2 / sin a ) f 1 , f 2 , f 3 , f 4 , g 1 , g 2 , C 3 , C 4 và C 5 : Các giá trị cho trong Bảng 2-A/ 26.4 (2) Đối với các tàu gia cường chống b ă ng cấp IB, IC và ID Công suất ra của máy ( H ) phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây và trong mọi t rường hợp không đ ược nh ỏ hơn 740 kW . H = e 1 e 2 e 3 ( e 4 W + P 0 ) ( k W ) Trong đ ó : e 1 : Được lấy như sau tùy theo loại ch â n vịt: e 1 = 1,0: Đối với chân vịt bước cố định e 1 = 0,9 : Đ ố i với chân vịt biến bư ớ c e 2 : Được lấy như sau theo dạng m ũi nhưng không đ ư ợc lớn hơn 1,1. e 2 = 1,1 : Đối với mũi qu ả l ê e 2 = ( f 1 /200) + 0,675 : Đối với các dạng khác f 1 : Góc nhọn tạo b ở i sống mũi và đường LWL . Nếu sống mũi là dạng đ ư ờng cong vừa phải trong phạm vi đai chống băng qui định ở 26.2.6-1 , thì nó có thể được thay th ế bằng đường th ẳ n g nối các giao điểm c ủ a sống mũi với đườn g giới hạn n ê u trên và đ ường giới hạn dưới c ủ a đai chống băng. Nếu có s ự thay đổi rõ rệt độ nghiêng c ủ a sống mũi thì f 1 là góc l ớ n nhất. Tích số c ủ a e 1 x e 2 không được nhỏ hơn 0,85. e 3 : Được cho t heo công thức sau nhưng không được nhỏ hơn 1,0. e 3 = 1,2 BW 1/3 W : Lượng chiếm nư ớc ( t ) của tàu ứng với chiều chìm lớn nhất qui định ở 26.2.3-3 , nhưng không cần lấy lớn h ơ n 80.000 t ấ n . e 4 và P 0 : Được cho ở Bảng 2-A/26.2 phụ thuộc vào cấp gia cường chống băng và l ượng chiếm nước của tàu. Bảng 2-A/26.2 Trị số của e 4 và P 0 IAS IA IB IC ID IA IB IC ID D 40000 D ≥ 40000 D <> D ≥ 30000 e 4 0,27 0,15 0,26 0,22 0,18 0,13 0,15 0,13 0,11 0 , 09 P 0 2200 7000 740 370 0 0 4040 3070 2100 1200 2. Ngoài những qui định ở -1 , đối với những tàu gia cư ờ ng chống băng c ấ p IA và IAS được đ ặ t ki ho ặ c đang ở giai đoạn đóng mới t ươn g tự, t rướ c ngày 01/01/2001, công suất ra của máy ( H ) không được nhỏ h ơ n trị s ố xác định theo công thức sau đây và trong mọi trường hợp không được nhỏ hơn 740 kW đối với cấp gia cường chống b ă ng IA, không được nhỏ h ơn 2600 kW đối với cấp gia cường chống b ă ng IAS. H = e 1 e 2 e 3 ( e 4 W + P 0 ) ( kW ) Trong đó: e 1 : Được lấy như sau tùy theo loại chân vịt: e 1 = 1,0: Đối với chân vịt bước cố định e 1 = 0,9 : Đ ố i với chân vịt biến bư ớ c e 2 : Được lấy như sau theo dạng m ũi nhưng không đ ư ợc lớn hơn 1,1. e 2 = 1,1 : Đối với mũi qu ả l ê e 2 = ( f 1 /200) + 0,675 : Đối với các dạng khác f 1 : Góc nhọn tạo b ở i sống mũi và đường LWL . Nếu sống mũi là dạng đ ư ờng cong vừa phải trong phạm vi đai chống băng qui định ở 26.2.6-1 , thì nó có thể được thay th ế bằng đường th ẳ n g nối các giao điểm c ủ a sống mũi với đườn g giới hạn n ê u trên và đ ường giới hạn dưới c ủ a đai chống băng. Nếu có s ự thay đổi rõ rệt độ nghiêng c ủ a sống mũi thì f 1 là góc l ớ n nhất. Tích số cùa e 1 x e 2 không được nhỏ hơn 0,85. e 3 : Được cho t heo công thức sau nhưng không được nhỏ hơn 1,0. e 3 = 1,2 BW 1/3 W : Lượng chiếm nư ớc ( t ) của tàu ứng với chiều chìm lớn nhất qui định ở 26.2.3-3 , nhưng không cần lấy lớn h ơ n 80.000 t ấ n . e 4 và P 0 : Được cho ở Bảng 2-A/26.2 phụ thuộc vào cấp gia cường chống băng và l ượng chiếm nước của tàu. 3. Ngay c ả nh ữ ng tàu gia cường chống băng cấp IA và IAS được đ ặ t ki hoặc đang ở giai đoạn đóng mới tương tự, trước ngày 01/01/2001, đã thỏa mãn các qui định ở -2 , thì công suất ra c ủ a máy ( H ) vẫn phải thỏa mãn các qui định ở -1 hoặc các qui định t ươ ng đ ương vào ngày 01/01/2005 hoặc ngày 01/01 c ủ a n ă m thứ 20 tính từ ngày bàn giao tàu, chọn thời gian nào gần nhất. Đối với tàu hiện có, khi các giá trị v ề một số thống số thân tàu yêu cầu đối với phương pháp tính toán ở -1 khó xác định, thì có thể lựa chọn c ô ng thứ c đ â y. Kích t hước c ủ a tàu, dùng ở dưới đ â y, được đo theo đường nước ch ở hàng ( LWL ) như định nghĩa ở 28.2.2 (3) Trong đó: H : C ô ng suất ra của máy ( kW ) K e : Hằng số cho ở Bảng 2-A/26.3 D P : Đường kính chân vịt ( m ) R CH : Sức cản của tàu trong luồng b ă ng tan và đai gia cường ( N ) R CH = C 1 + C 2 + C 3 ( H F + H M ) 2 ( B + 0,658 H F + C 4 LH F 2 + C 5 ( Ld /B 2 ) 3 ( B / 4) C 1 và C 2 : Hệ số được lấy có tính đến đai gia cường trên cùng của lu ồ ng băng tan. (a) Đ ố i với các tàu gia cường ch ố ng băng cấp IA: C 1 = 0 C 2 = 0 (b) Đối với các tàu gia cường chống băng cấp IAS : C 1 = f 1 B L / ( 2 d / B + 1 ) + 1,84 (f 2 B + f 3 L + f 4 B L) C 2 = 3,52 ( g 1 + g 2 B) + g 3 (1 + 1,2 d / B ) B 2 / L 0,5 (c) Đối với các tàu gia cường chống băng cấp IAS không có mũi quả lê: C 1 = f 1 B L / ( 2 d / B + 1 ) + 2,98 (f 2 B + f 3 L + f 4 B L) C 2 = 6,67 ( g 1 + g 2 B) + g 3 (1 + 1,2 d / B ) B 2 / L 0,5 Trong đó: B : Chiều rộng lớn nhất c ủ a tàu ( m ) L : Chiều dài tàu theo đ ường nước ( m ) d : Chiều chìm tàu phù hợp với 26.2.2 (3), áp dụng ràng buộc sau: 5 ≤ ( Ld /B 2 ) 3 ≤ 20 H M : Chiều dày c ủ a lớp băng tan ở luồng giữa ( m ): H F = 1,0 H F : Chiều dày của lớp băng tan xuất hiện ở vùng mũi ( m ): H F = 0 , 26 + ( H M B ) 0,5 f 1 , f 2 , f 3 , f 4 , g 1 , g 2 , C 3 , C 4 và C 5 : Các giá trị cho trong Bảng 2-A/ 26. 5 4. Công suất ra c ủ a máy nhỏ hơn trị số qui định nêu trên có thể được chấp nh ậ n nếu tàu có các đặc tính đ ảm b ả o khả năng tải c ủ a tải c ủ a tàu khi chạy ở vùng c ó băng. Bảng 2-A/26.2 Giá trị của h ằ ng số K e Kiểu chân vịt hoặc ki ể u máy Động cơ thủy lự c, điện, CPP FPP 1 Chân vịt 2,03 2 , 26 2 Chân v ị t 1,44 1,60 3 Chân v ị t 1,18 1 , 31 Bảng 2-A/26.3 Giá trị c ủ a f 1 , f 2 , f 3 , f 4 , g 1 , g 2 , C 3 , C 4 và C 5 f 1 (N/m 2 ) 23,0 g 1 ( N ) 1530 C 3 ( kg /( m 2 s 2 )) 845 f 2 ( N/m 2 ) 45 , 8 g 1 ( N ) 170 C 4 ( kg /( m 2 s 2 )) 42 f 3 ( N/m 2 ) 14 , 7 g 1 ( N ) 400 C5 3 ( kg/s 2 ) 825 f 4 ( N/m 2 ) 29,0 Bảng 2-A/26.4 Giá trị của f 1 , f 2 , f 3 , f 4 , g 1 , g 2 , C 3 , C 4 và C 5 f 1 (N/m 2 ) 23,0 g 1 ( N ) 1530 C 3 ( kg /( m 2 s 2 )) 845 f 2 ( N/m 2 ) 45,8 g 1 ( N ) 170 C 4 ( kg /( m 2 s 2 )) 42 f 3 ( N/m 2 ) 14,7 g 1 ( N ) 400 C5 3 ( kg/s 2 ) 825 f 4 ( N/m 2 ) 29,0 26.2.5. Áp suất băng tính toán 1. Áp suất b ă ng tính toán ( P ) phải không nh ỏ h ơn trị số tính theo công thức sau : P = C d C l C a P 0 ( MPa ) Trong đó: D : Lượng chiếm nước của tàu (t ấn) ứng với chiều ch ì m lớn nhất qui định ở 26.2 . 3-3 . H : Công suất ra c ủ a máy ( kW ). a và b : Được cho ở Bảng 2-A/26.6 phụ thuộc vào vùng đang xét và trị số của k . C l : Được cho ở Bảng 2-A/26.7 phụ thuộc vào c ấ p gia cường chống băng và vùng đang xét c ủ a th â n tàu. Bảng 2-A/2 6 .6 Trị số của a và b Vùng mũi Vùng giữa và vùng đuôi k ≤ 12 k > 12 k ≤ 12 k > 12 a 30 6 8 2 b 230 518 214 286 Bảng 2-A/2 6 .7 Hệ số C l Cấp gia cường chống b ă ng Vùng mũi Vùng giữa Vùng đuôi IAS 1,00 1,00 0,75 I A 1,00 0,85 0,65 IB 1,00 0,70 0,45 IC 1 , 00 0,50 0,25 ID 1,00 — — P 0 : Áp suất băng danh nghĩa, lấy bằng 5,6 M Pa . C a : Được cho ở công thức sau. Tuy nhiên, nếu C a nh ỏ h ơn 0,5 thì phải được lấy b ằ ng 0,5 và nếu C a lớn hơn 1,0 thì phải được lấy bằng 1,0. l a : Được lấy như ở Bảng 2-A/26.8 phụ thuộc vào cơ cấu đang xét. Bảng 2-A/2 6 .8 Trị số c ủ a l a Đơn vị tính: m T ên cơ cấu Loại h ệ thống kết cấu l a Tôn bao và sườn ngan g khoảng sườn d ọ c nhịp sườn Sống mạn chống b ă ng nh ị p của sống Sườn kh ỏ e 2 khoảng cách c ủ a sườn khỏe 2. h l à chiều cao của vùng chịu áp suất băng ( P ) qui đ ịnh ở -1 , được cho ở B ả ng 2-A/26.9 tùy theo cấp gia c ư ờng chống băng. B ả ng 2-A/26.9 Trị số c ủa h Đơn vị tính : m Cấp gia cư ờng ch ố ng b ă ng h IA S 0,35 IA 0,30 IB 0 , 25 IC 0,22 ID 0,22 Bảng 2-A/26.10 Phạm vi theo p hương đứng của đai chống b ă ng Đ ơn vị tính : m Cấp gia cường chống bă ng Phía trên LWL Phía dưới LWL IA S 0 , 6 0,75 IA 0 , 5 0,60 IB 0,4 0,50 IC 0,4 0,50 ID 0,4 0,50 26.2.6. T ô n bao 1. Phạm vi theo phương đứng c ủ a đ ai ch ố ng băng được cho ở B ả ng 2-A/26.7 phụ thuộc vào cấp gia cường chống băng và thỏa mãn những yêu cầu sau đây : (1) Vùng ch â n sống mũi: Đối với tàu được gia cường chống băng cấp IAS, ph ầ n tôn bao phía dưới c ủ a đai chống b ă ng ở đoạn từ sống mũi đến điểm cách 5 khoảng sườn v ề phía sau nơi mà m ặ t nghiêng c ủ a m ũ i tàu chuyển tiếp sang tôn giữa đáy phải có chiều dày ít nhất b ằ ng chiều dày yêu cầu c ủ a đ ai chống băng ở vùng giữa tàu. (2) Vùng trên trước của đ ai ch ố ng băng : Đối với tàu được gia cường chống b ă ng c ấ p IAS và cấp IA có tốc độ hành hải ở vùng biển hở b ằ ng và lớn hơn 18 hải lý / giờ , tôn bao ở vùng kể từ đường giới hạn phía tr ê n c ủ a đai chống băng lên cao 2 mét và kể từ sống mũi đ ế n vị trí n ằ m phía sau đường vuông góc mũi ít nh ấ t là 0,2 L , phải có chi ề u dày tối thiểu bằng chiều dày yêu cầu của đai chống băng ở vùng giữa tàu. (3) Không được đặt các cửa mạn ở đai chống b ă ng. (4) Nếu boong thời tiết ở bất kỳ đoạn nào của tàu n ằ m thấp hơn đ ường giới hạn trên c ủ a đai chống băng thì mạn chắn sóng ít nhất phải có độ b ề n tương đ ương với độ b ề n yêu cầu đối v ớ i tôn bao vùng đai chống băng. Phải quan t â m đặc biệt tới việc thiết kế các cửa thoát nước m ặt boong. 2. Chiều dày tôn bao ( t ) ở vùng đai ch ố ng băng phải kh ô ng nh ỏ hơn trị số tính theo c ô ng thức sau đ â y tùy theo loại hệ thống k ế t cấu. Đối với h ệ thống kết cấu ngang : ( mm ) Đối với hệ thống kết cấu dọc : ( mm ) Trong đ ó : s : Khoảng sườn ( m ). P P L : bằng 0 ,7 5 P ( MPa ). P : Lấy như qui định ở 26.2.5-1 . f 1 : Được cho ở c ô ng thức sau. Tu y nhiên, nếu f 1 lớn h ơn 1,0 thì f 1 được lấy b ằ ng 1,0. f 2 : Được cho ở công thức sau phụ thuộc vào trị s ố h / s : Nếu h / s <> Nếu 1 , 0 ≤ h / s < 1,8=""> f 2 = 1,4 - 0,4 ( h / s ) h : Như qui định ở 26.2.5-2 . s y : Ứ ng suất chảy của vật liệu ( N / mm 2 ). Đối với thép đóng tàu th ô ng thường s y phải được lấy bằng 235 N / mm 2 . t c : B ằ ng 2 mi-li-mét : Nếu bề mặt t ô n được ph ủ và duy trì một lớp ph ủ đ ặ c biệt, mà kinh nghiệm cho t hấy có thể chịu được va chạm với băng, thì một trị số nhỏ hơn có thể được chấp nhận. 26.2.7. Những yêu cầu đ ặ c biệt đối với sườn 1. Phạm vi theo phư ơ ng thẳng đứng của sườn gia cường chống băng ít nhất phải như qui định ở B ả ng 2-A/26.8 tùy thuộc vào cấp gia cường chống b ă ng và vùng thân tàu. Nếu vùng trên t rướ c của đai chống băng lấy như y ê u cầu ở 26.2.6-1 , th ì phạm vi gia cường chống băng c ủ a sườn phải đi lên cao hơn đường LWL là 1 mét cộng th ê m vào trị số cho ở bảng, ở vùng đó. Nếu phạm vi gia c ư ờng chống b ă ng này vượt ra ngoài boong ho ặ c đáy tr ê n không nhiều hơn 250 mi-li-mét , thì có thể lấy đến boong hoặc đáy tr ê n. Bảng 2-A/26.11 Phạm vi theo phương th ẳ ng đứng c ủ a sườn gia cường chống b ă ng Đơn vị tính : m Cấp ch ố ng b ăng Vùng Phía trên LWL Phía dư ớ i BWL C ấ p IAS Mũi tàu Từ sống mũi đ ế n 0 , 3 L phía sau s ố ng mũi 1,2 Đến đáy đôi hoặc dưới cạnh trên c ủ a đà ngang Phía sau 0,3L kể từ sống mũi 1 , 2 1,6 Giữa tàu 1,2 1,6 Đuôi tàu 1 , 2 1,2 IA Mũi tàu Từ sống mũi đến 0 , 3 L phía sau sống m ũi 1,0 1,6 IB Phía sau 0,3 L kể từ số ng mũi 1,0 1 , 3 IC Giữa tàu 1 , 0 1,3 Đu ô i tàu 1,0 1,0 ID Mũi tàu Từ s ố ng mũi đến 0,3 L phía sau s ố ng mũ i 1,0 1,6 Phía sau 0,3 L kể từ sống mũi 1,0 1,3 2. Trong phạm vi gia cường chống băng tất cả các sườn phải được liên kết hiệu quả với tất cả các cơ cấu đ ỡ b ằ ng mã. Sườn phải được liên kết với kết cấu c ắ t ngang ở cả hai b ê n (như là mép c ủ a l ỗ khoét phải được nối với sư ờn b ằ ng tấm đệm). 3. Đối với tàu gia cường ch ố ng băng cấp IAS ở tất cả các vùng, đối với tàu gia c ư ờng ch ố ng b ă ng cấp IA ở vùng mũi và vùng giữa và đối với các tàu gia cư ờn g chống b ă ng cấp IB, IC, và ID ở vùng mũi, phải bố trí gia cường chống băng như sau : (1) Sườn tạo với tôn bao một góc nhỏ phải được gia cường chống vặn b ằ ng mã, sống, xà ho ặ c cơ cấu tương tự đ ặ t ở khoảng cách kh ô ng lớn hơn 1300 mi-li-mét . ( 2 ) Sườn phải đ ược hàn với tôn băng đường hàn liên tục hai bên. Đườn g hàn kh ô ng được gián đoạn trừ khi giao nhau với đường hàn tôn bao. ( 3 ) Chiề u dày bản thành c ủ a sườn tối thi ể u phải bằng 1/2 chi ề u dà y tôn bao và ít nh ấ t ph ả i b ằ ng 9 mi-li- mé t . (4) Nếu có boong, đáy trên hoặc vách thay cho sườn thì chiều dày tôn của chúng ph ả i bằng chi ề u dày n ê u ở (3) , đến độ cao tùy theo chi ề u cao của sườn ở gần đ ó. 26.2.8. Sườn 1. Mô đun chống uốn ( Z ) c ủ a tiết diện sườn chính hoặc sườn trung gian qui định ở 26.2.7-1 phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau : ( cm 3 ) Trong đó: P : Như quy định ở 26.2.5-1 . s : Khoảng sườn ( m ). h : Như quy định ở 26.2.5-2. l : Nhịp sườn ( m ). m t : Được cho theo công thức sau: m 0 : Được cho ở Bảng 2-A/26.9 . s y : Như quy định ở 26.2.6-2 . B ả ng 2-A/26.12 Trị số c ủ a m 0 Ví d ụ Các sườn ở tàu hàng rời có ké t đ ỉ nh m ạ n Sư ờ n đi t ừ đ áy trên đến boong đơn Sườn li ên tục giữa vài boong ho ặ c sống m ạ n Sườn ch ỉ ở giữa hai boong Điề u ki ệ n biên m 0 7,0 6,0 5,7 5,0 Chú thích: Điều kiện biên này dùng cho sườn t rung gian. Đ ối với sườn chính, các điều ki ệ n bi ê n khác có thể kể đ ến ảnh hư ở ng l ẫ n nhau giữa c á c sườ n thể hiện trong trị s ố m 0 . Tải trọng được đ ặ t ở giữa nhịp. 2 . Phía trên của phần gia cường chống băng của sườn chính và sườn trung gian phải được hàn với boong hoặc với sống ch ố ng băng qui định ở 26.2.10 . N ế u sườn trung gian kế t thúc ở phía trên c ủ a boong hoặc sống chống băng nằm ở t rên ho ặ c phía trên đ ường giới bạn trên c ủ a đai chống băng, thì phần sườn ở phía trên boong hoặc sống chống b ă ng có thể theo yêu cầu sau : (1) Kích thước b ằ ng kích t hướ c yêu cầu đối với tàu không đ ược gia cường chống b ă ng và mút trên có thể được liên kết với sườn chính kề cận b ằ ng một c ơ cấu n ằ m ngang c ó kích th ư ớc bằng kích thước sườn chính. (2) Sườn trun g gian có thể được đ ưa đến boong phía trên. Nếu boong đó cao hơn đai chống b ă ng quá 1,8 mét thì sườn t rung gian không cần phải hàn với boong, trừ ở vùng mũi tàu. 3 . Mút dư ớ i của đoạn gia cường chống b ă ng c ủ a sườn chính và sườn trung gian phải đ ược hàn với boong, đ áy trên hoặc sống chống b ă ng qui đ ịnh ở 26.2.10 . Nếu sườn trung gian kết thúc ở dưới boong, đáy trên hoặc sống chống b ă ng n ằ m ở đường giới hạn dưới của đai chống b ă ng thì mút dưới của sườn trung gian có th ể được liên kết với sườn chính k ề c ậ n bằng cơ cấu n ằ m ngang có kích thước như kích thước sườn trung gian. 26.2.9. Xà dọc 1. Khoảng cách của các xà dọc nằm trong phạm vi qui định ở 26.2.7-1 phải không lớn hơn 0,35 mét đối với tàu đ ược gia cường chống b ă ng c ấ p IAS và I A, và trong mọi trường hợp kh ô ng đ ược lớn hơn 0,45 mét . 2. Mô đun chống uốn và diện tích tiết diện c ủ a xà dọc nằm trong phạm vi qui định ở 26.2.7-1 phải không nhỏ hơn trị số tính theo các công thức sau : M ô đun ch ố ng uốn của tiết diện: ( cm 3 ) Di ệ n tích tiết di ệ n: ( cm 2 ) Trong đó: f 3 : Hệ số kể đến phân bố t ả i tr ọng ở các sườn kề cận cho bởi c ô ng thức sau : (1 - 0,2 h / s ) h / s h : Như qui định ở 26.2.5-2 . s : Kho ả ng sườn ( m ). f 4 : Hệ số kể đến sự tập tr ung c ủ a tải tr ọng ở điểm gối tự a: f 4 = 0,6 P : Như qui định ở 26.2.5-1 . l : Nhịp c ủ a sườn dọc ( m ). s y : Như qui định ở 26.2.6-2 . m 1 : Hệ số điều ki ệ n biên : m 1 = 13,3 26.2.10. Sống mạn chống băng 1. Mô đun chống uốn và diện tích tiết diện c ủ a sống mạn chống băng n ằ m trong phạm vi đai chống b ă ng phải không nhỏ hơn trị số tính theo các công thức sau : Mô đun chống uốn của tiết diện: ( cm 3 ) Di ệ n tích tiết di ệ n: ( cm 2 ) Trong đó : P : Như qui định ở 26.2.5-1 . h : Như qui định ở 26.2.5-2 . Tích số của P x h phải không nhỏ h ơn 0,3 l : Nhịp của sống mạn chống b ă ng ( m ). m s : Hệ số điều kiện biên; m s = 13,3 f 5 : Hệ số kể đến phân b ố tải trọng ở các sườn ; f 5 = 0,88 có thể được sử dụng cho các kết cấu thông thường, nh ưng có th ể được tính theo công thức sau : d : Được cho như sau : l f : Nhịp sườn ( m ). s f : Khoảng cách sườn ( m ). I : Mô men quán tính của tiết diện sống I f : Mô men quán tính của tiết diện sườn f 6 : Hệ số kể đến phân bố tải trọng ở các sườn ngang: f 6 = 0,88 có thể đ ược s ử dụng cho các kết cấu th ô ng thường, nh ưng f 6 có thể được cho theo công thức sau : n : Số sườn ngang g ặp sống mạn chống băng . s y : Như qui định ở 26.2.6-2 . 2. Mô đun chống uốn và di ệ n tích của tiết diện sống ch ố ng băng nằm ngoài đai chống băng nhưng đ ỡ các sườn ch ố ng băng phải k hô ng nh ỏ h ơn trị số tính theo các công thức sau : Mô đun chống uốn của tiết di ện : ( cm 3 ) Di ệ n tích tiết di ệ n: ( cm 2 ) Trong đ ó : P : Như qui định ở 26.2.5-1 . h : Như qui định ở 26.2.5-2 . Tích số c ủ a P x h phải kh ô ng nhỏ hơn 0,3 l : Nhịp c ủ a sống chống băng ( m ). m s : Hệ số điều kiện biên; m s = 13,3 l s : Khoảng cách đến sống ch ố ng b ă ng k ề cận ( m ). h s : K hoảng cách đến đai chống băng ( m ). f 7 : Hệ số kể đến phân bố t ả i trọng ở các s ư ờn ngang; f 7 có thể được tính theo công thức sau: f 5 : Như qui định ở -1 tr ê n đây. f 8 : Hệ số kể đến ph â n b ố tải trọng ở các sườn ngang, f 8 được cho theo công thức sau : f 6 : Như qui định ở -1 trên đ ây. s y : Như qui định ở 26.2.6-2 . 3 . Các dải t ô n boong hẹp chạy dọc theo miệng khoang và có tác dụng như sống chống băng phải thỏa mãn yêu cầu về mô đun chống uốn và diện tích tiết diện tương ứng ở -1 và -2 trên đây. Trong trường hợp miệng khoang rất d ài thì tích số P x h có thể lấy nhỏ hơn 0,30 nhưng trong mọi trư ờ ng hợp không được nh ỏ hơn 0, 20. Ph ả i quan tâm đến biến dạng c ủ a mạn tàu do áp lực c ủ a băng ở vùng miệng khoét có chiều dài lớn khi thiết kế các nắp miệng khoang và các phụ kiện c ủ a nắp miệng khoang trên b oo ng thời tiết. 26.2.11. Sườn khỏe 1. T ả i trọng ( F ) truyền từ s ố ng chống b ă ng ho ặ c s ư ờn dọc sang sườn kh ỏ e có thể được tính theo công thức sau : F = f 6 Phs ( M N ) Trong đó : f 6 : Như qui định ở 26.2.10-1 . Đối với trường hợp ch ỉ có sống chống băng và trường hợp có sườn dọc thì lấy f 6 = 1,0. P : Áp suất băng qui định ở 26.2.5-1 ( M P a ). Tuy nhiên, tr ong c ô ng thức tính C a , l a phải được lấy bằng 2 s . h : Như qui định ở 26.2.5-2 . Tích s ố P x h phải l ấ y không nhỏ hơn 0,30 s : Khoảng cách giữa các sườn kh ỏ e ( m ). 2. Nếu sườn kh ỏe được đặt theo sơ đồ tính mô t ả ở Hình 2-A/26.2 , thì mô đun chống uốn và d iệ n tích tiết diện có thể được tính t heo các công thức sau đây : Diện tích tiết diện : ( cm 2 ) M ô đun chống uốn c ủ a tiết diện : ( cm 3 ) Trong đó: l : Nhịp của sườn khỏe ( m ). Hình 2- A /26.2 Sơ đồ tính của sườn khỏe k 1 : Trị số được tính theo các công thức sau đ â y, lấy trị số nào lớn hơn. Đ ố i với phần dưới của sườn kh ỏ e trị số nhỏ nhất của l F trong phạm vi đai chống b ă ng phải được sử d ụng. Đối với phần tr ê n c ủ a sườn kh ỏ e thì trị s ố lớn nhất c ủ a l F trong phạm vi đai chống b ă ng phải được sử dụng . k 1 = 1 + 0,5( l F / l ) 3 - 1 ,5( l F / l ) 2 k 1 = 1 ,5 ( l F / l ) 2 - 0,5 ( l F / l ) 3 l F : Khoảng cách từ đ ế tựa dưới của sư ờn kh ỏ e đến sống hoặc cơ cấu dọc đang xét ( m ). a và g : Được cho ở Bảng 2-A/26.10 . Với các trị số trung gian của A f / A w thì a và g đư ợc xác định theo phép n ộ i suy tuyến tính. F : T ả i trọng truyền từ sống mạn chống b ă ng hoặc sườn dọc sang sườn kh ỏ e đượ c xác định ở -1 . s y : Như qui định ở 26.2.6-2 . k 2 : Được cho th eo công thức sau : 0,5 ( l F / l ) 3 - 1,5( l F / l ) 2 + ( l F / l ) A : Diện tích tiết diện theo yêu cầu ( cm 2 ) được tính bằng cách lấy : k 1 = 1 + 0,5( l F / l ) 3 - 1 ,5( l F / l ) 2 A a : Diện tích t iết di ệ n thực c ủ a sườn kh ỏe ( cm 2 ). A f : Diện tích tiết diện b ả n mép ( cm 2 ). A w : Diện tích tiết di ệ n b ả n thành ( cm 2 ). Bảng 2-A/26.13 Trị số của a và g A f / A w 0,20 0,40 0,60 0,80 1,00 1,20 1,40 1,60 1,80 2,00 a 1,50 1,23 1,16 1,11 1,09 1,07 1,06 1,05 1,05 1,04 g 0,44 0,62 0,71 0,76 0,80 0,83 0,85 0,87 0,88 0,89 3. Đối với các dạng và đi ề u kiện biên c ủ a sườn kh ỏ e khác với qui định ở -2 tr ê n đ â y, phải tính toán trực tiếp ứng suất. Lực t ậ p trung tác dụng lên sườn khỏe lấy như qui định ở -1 trên đ â y. Trong mỗi trường hợp, điểm được lựa chọn đ ể b ố trí sống và xà dọc mạn phải là điểm có mô men uốn và lực c ắ t lớn nhất . Ứ ng suất cho phép được qui định ở Bảng 2-A/26.11 . Bảng 2-A/26.14 Ứ ng suất cho phép Ứng suất Ứng suất cho phép Ứng suất cắt ( t ) Ứ ng suất uốn ( s b ) s y Ứ ng suất t ương đương ( s c = ) s y s y : Như qui đ ịnh ở 26.2.6-2 . 26.2.12. Sống mũi 1. Sống mũi cạnh sắc cho ở Hình 2-A/26.3 cải thiện được tính cơ động c ủ a tàu ở vùng băng và đư ợc dùng riêng cho những tàu có chiều dài nhỏ hơn 150 mét . 2. Chi ề u dày của t ấ m sống mũi cạnh s ắ c và tr ong tr ườn g hợp m ũ i tù, c ủ a bấ t kỳ phần nào c ủ a v ỏ bao tàu tạo với đường t â m tàu một góc bằng và lớn hơn 30° ở m ặ t phẳng n ằ m ngang, phải được tính theo c ô ng thức ở mục 26.2.6-2 . Trong đ ó : s : Khoảng cách của các cơ cấu đỡ tấm ( m ). P PL : Như qui định ở 26.2.5 ( MPa ). I a : Khoảng cách c ủ a các cơ cấu đỡ theo phương th ẳ ng đứng ( m ). 3. S ố ng mũi và phần t ù c ủ a mũi tàu qui đ ịnh ở -2 phải được đỡ bởi đà ngang hoặc mã đ ặ t cách nhau không xa quá 0,6 mét và có chi ề u dày ít nhất bằng một phần hai ch iề u dày c ủ a tấm s ố ng mũi. 4 . Phần đ ược gia cường c ủ a sống mũi phải đi t ừ tôn giữa đáy đ ến điểm ở 0,75 mét cao h ơn đường LWL hoặc đến đường giới hạn trê n c ủ a phần đai chống b ă ng trên phía trước qui định ở 26.2.6-1 . t = Chiều dày tôn mạn ( mm ) Hình 2-A / 26 . 3 Sống mũi cạnh sắc 26.2.13. Thiết bị để lai dắt 1. Ố ng luồn d â y buộc tàu có lỗ khoét kh ô ng nhỏ hơn khoảng 250 x 300 mi-li-mé t có chiều dài t ố i thiểu là 150 mi-li-mét và có đường kính mặt trong tối thiểu là 100 mi-li-mét , ph ả i đ ư ợc đặt ở mạn chắn sóng mũi ở đ ường t âm tàu. 2. Ph ả i có một cột bít ho ặ c một phư ơ ng tiện khác dùng để buộc chặt dây kéo có kích th ư ớc đủ để chịu được lực căng c ủ a dây kéo. 3. Ở những tàu có lượng chiếm n ướ c không lớn hơn 30.000 tấn , phần mũi tàu có phạm vi ít nhất là 5 mét chiều cao phía trên đường LWL và ít nhất 3 mét về phía sau sống mũi phải được gia cường để chịu được lực do móc kéo gây ra. Trong trường hợp này phải đ ặ t các sườn phụ và các sườn này phải được đỡ bởi s ố ng mạn hoặc boong. 26.2.14. Sống đu ô i 1. Khe h ở giữa mút cánh chân vịt và vòm đuôi phải đủ để tránh phát sinh l ự c tác dụng lớn ở mút cánh. 2. Ở tàu có hai và ba chân vịt, việc gia cường chống băng cho t ô n bao và cơ cấu phải được thực hiện đến đáy đ ô i tr ê n một đoạn 1,5 mét về phía trư ớ c và phía sau c ủ a chân vịt cạnh. 3. Ở tàu có hai và ba chân vịt, hệ trục và ống bao trục đu ô i c ủ a chân vịt cạnh phải được bao kín ở phạm vi giữa các tấm thành ổ . Nếu đặ t thanh chống độc thân thì, đ ộ bền và liên kết với thân tàu của thanh chống này phải được quan tâm thích đáng. 4. Một vòm đu ô i mở rộng ở phía dưới đường LWL sẽ gây trở ngại lớn cho khả n ă ng chạy lùi c ủ a tàu ở vùng băng. Bởi v ậ y phần m ở rộng của vòm đu ô i, nếu có thể, phải không đi quá xuống phía dưới của đường LWL . Trường hợp b ắ t buộc phải như vậy thì phần m ở rộng c ủ a vòm đuôi ở bên dưới c ủ a LWL phải c ố g ắ ng càng hẹp càng tốt. Phần m ở rộng của vòm đuôi nằm trong phạm vi đ ai chống b ă ng phải được gia cường như ở vùng giữa tàu. 26.2.15. Vây h ô ng 1. Liên kết của vây h ô ng với thân tàu phải được thiết kế sao cho nguy cơ làm hư h ỏ ng thân tàu do vây hông bị nứt là tối thiểu. 2. Vâ y hông phải được chia thành các đoạn rời ng ắ n. 26.2.16 . Bánh lái và hệ thống lái 1. Các kích thước của hệ lái như trụ lái, trục lái, chốt lái, máy lái, v . v .... phải thỏa m ã n những yêu cầu ở Ch ư ơng 25 c ủ a Phần 2-A này và Chương 15 c ủ a Phần 3 . Trong trường hợp này tốc độ khai thác tối đa c ủ a tàu đ ược dùng đ ể tính toán phải không nhỏ hơn trị số cho ở Bảng 2-A/26.12 . B ả ng 2-A/26. 1 2 Tốc độ tối thiểu Đ ơ n vị tính: h ả i lý/giờ Cấp gia cường Tốc đ ộ I AS 20 IA 18 IB 16 IC 14 I D 14 2. Đối với các tàu đư ợc gia cường chống băng cấp IAS và cấp IA, trục lái và m ặ t trên của bánh lái phải được b ả o vệ chống á p lực c ủ a b ă ng b ằ ng dao chém băng hoặc các biện pháp tương tự. 3. Đối với các tàu đ ược gia cường chống b ă ng cấp IAS và cấp IA , bánh lái và hệ thống lái phải được thiết kế nh ư sau để chịu được t ả i trọng phát sinh do tác dụng của băng lên bánh lái khi tàu lùi vào tảng b ă ng. (1) Ph ả i có van an toàn t hủy lực hữu hiệu. (2) Các b ộ ph ậ n c ủ a máy lái phải có kích t h ước chịu được mô men xoắn chảy c ủ a trục lái. (3) Nếu có thể, phải đ ặ t thiết bị hãm bánh lái làm việc trên cạnh thoát c ủ a bánh lái hoặc trục lái. 26.2.17. Mô men xo ắ n do tác dụng của băng 1. Kích t hước c ủ a chân vịt, hệ trục ch â n vịt và hộp số phải được xác định có xét đế n tải trọng va đập do cánh ch â n vịt va chạm vào băng. T ả i trọng phát sinh như vậy sau đây đ ư ợc gọi là mô men xo ắ n d o băng. 2. M ô men xoắn do b ă ng ( M ) phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây nếu được sử dụng để tính toán chân vịt ở 26.2. 1 8 và hộp giảm tốc qu i định ở 26.2.20 : ( kN.m ) Trong đó : D P : Đường kính ch â n vịt ( m ). m : Hằng s ố được cho ở Bảng 2-A/26.13 . 3. Nếu chân vịt không ngập sâu toàn bộ khi tàu ở đi ề u ki ệ n dằn, thì mô men xo ắ n do băng đối với tàu được gia cường chống băng cấp lA phải được dùng cho cấp I B, I C và ID. 26.2.18. Chân vịt 1. Với vật liệu làm chân vịt, độ dãn dài của v ậ t liệu phải không được nh ỏ hơn 19% đối với m ẫ u thử U 14A qui đ ịnh ở Phần 7-A , và n ă ng lượng hấp thụ khi th ử va đập Charpy phải không nhỏ hơn 21 J ở - 1 0° C đ ối v ớ i m ẫ u thử U 4 qui đ ịnh ở Phần 7-A . B ả ng 2-A/26.13 H ằ ng số m Cấp m IAS 21,09 IA 15,70 IB 13,05 IC 11,97 ID 11,97 2. Chiều rộng và ch iề u dày ở mỗi tiết diện của cánh chân vịt theo qui định phải đ ư ợc xác định như sau. Tuy nhiên, chiều d ày cánh ở bán kính 0,125 D P phải không nh ỏ h ơn trị số tính theo c ô ng thức ở 7.2.1 c ủ a Phần 3 . (1) Đối với chân vịt bước cố định: Ở bán kính 0,125 D P : Ở bán kính 0, 3 D P : (2) Đối với chân vịt biến bước: Ở bán kính 0,175 D P : Ở bán kính 0, 3 D P : Trong đó : w : Chiều d à i c ủ a tiết diện khai triển hình trụ c ủ a cánh ở bán kính đang xét ( cm ). t : Chiều dày t ương ứng l ớ n nh ất của cánh ( c m ). P : Bước của cánh chân vịt ở bán kính đang xét ( m ). Đối với chân vịt biến bước P được lấy bằng 70% c ủ a bước danh nghĩa. D P : Đư ờ ng kính c ủ a chân vịt ( m ). H : Công suất ra c ủ a máy cho m ộ t chân vịt ( kW ). M : Mô men xoắn do băng qui định ở 2 6 .2.17 ( kN.m ). Z : Số lượng cánh. R : Vòng quay ứng với công suất ra liên tục tối đa của máy chính ( v / phút ). s b : Ứ ng suất kéo đặc trưng nhỏ nhất c ủ a vật liệu làm cánh chân vịt ( N/mm 2 ). 3. Chiều dày c ủ a mút cánh ( t ) ở bán kính 0,5 D P phải không nh ỏ h ơ n trị số tính theo c ô ng thức sau: (1) Gia cường chống băng cấp IAS: ( mm ) (2) Gia cường chống b ă ng kh ô ng phải là cấp I AS : ( mm ) Trong đó: D P và s b : Như qui định ở -2 . 4. Chiều dày c ủ a cánh ở các tiết di ệ n khác phải đ ư ợc tạo thành b ằ ng cách n ố i cong trơn các tiế t di ệ n qui định ở -2 và -3 trên đây. 5. Chiều dày của mép cánh phải kh ô ng nh ỏ hơn 50% chiều dày c ủ a mút cánh qui định ở -3 trên đây. Đ ố i với ch â n vịt bước c ố định, điểm đo phải là điểm tính từ mép đạ p và mép thoát của cánh vào bên trong một khoảng bằng 1 ,25 lần chiều dày yêu cầu của mút cánh qui định ở -3 trên đ â y. Đối với chân vịt biến bước, yêu c ầ u này ch ỉ áp dụng cho mép đạp của cánh. 6. Độ bền c ủ a các cơ cấu ở c ủ của ch â n vịt biến bước phải b ằ ng 1,5 lần độ b ề n của cánh, nếu tải trọng đặ t vào bán kính 0,45 D P theo hướng yếu nhất c ủ a cánh. 26.2.19 . Hệ trục 1. Đường kính của trục chân vịt ở ổ đỡ ( D pd ) tại ống bao trục đuôi phải kh ô ng nh ỏ hơn trị số tính theo c ô ng thức sau đây: ( mm ) Trong đ ó: w : Chiều dài thực của tiết diện khai triển của cánh ở bán kính 0,125 D P ( cm ). t : Chiều dày th ự c lớn nhất của cánh ở bán kính 0,125 D P ( cm ). s b : Ứ ng suất kéo đặc trưng nh ỏ nhất của vật liệu cánh chân vịt ( N / m m 2 ). s y : Ứ ng suất chảy nh ỏ nhất của vật liệu cánh ch â n vịt ( N/m m 2 ). 2. Nếu đường kính c ủ a trục tại c ủ chân vịt lớn hơn 0,25 D P thì đ ường kính c ủ a trục chân vịt tại ổ đỡ của ống bao trục đuôi phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau: ( mm ) Trong đ ó: w : Chiều dài thực của tiết diện khai triển c ủ a cánh ở đường kính 0,175 D P ( cm ). t : Chiều d ày thực lớn nhất của cánh ở đường kính 0,175 D P ( cm ). s b và s y : Như qui định ở -1 . 3. Nếu đường kính trục chân vịt tính t heo -1 và -2 nhỏ hơn đường kính yêu cầu qui định ở 6.2.4 c ủ a P h ần 3 , thì trị số tính theo 6.2.4 c ủ a Phần 3 phải được s ử dụng. 4. Đối với tàu được gia cường chống băng cấp IAS, đ ường kính của tr ụ c trung gian và trục đẩy ở các gối đỡ bên ngoài phải không nh ỏ hơn 1,1 lần trị s ố theo yêu cầu tương ứng qui định ở 6.2.2 và 6.2.3 của Ph ầ n 3 . 26.2.20. Hộp giảm tốc 1. Nếu đ ặ t hộp giảm tốc nối máy chính và trục chân vịt thì h ệ số biến đổi tải trọng bên ngoài k 1 qui định ở 5.3.3 Phần 3 phải được thay b ằ ng hệ số tính theo công thức sau : Trong đó: k 1 : H ệ s ố qu i định ở 5 . 3 . 3 c ủ a Phần 3 . M : M ô men xoắn do băng qui đ ịnh ở 26.2.17 ( kN.m ). M 0 : Mô men xo ắ n trung bình c ủ a trục chân vịt xác định theo công t hức sau: 9,55 H / R ( kN . m ) H : Công suất ra của máy ( kW ). R : Vòng quay ứng với công suất ra liên tục lớn nhất c ủ a máy ( v/phút ). J 1 : M ô men quán tính khối lượng tổng cộng ở trục ra của hộp giảm tốc, chân vịt và trục chân vịt, bao gồm cả chân vịt và 30% trọng lượng bổ sung do nước kèm. J h : Mô men quán tính khối lượng tổng cộng của máy chính, bánh đà và hộp gi ả m tốc không kể trục ra. Nếu vòng quay của máy khác với vòng quay c ủ a ch â n vịt thì dùng mô men quán tính khối lượng tương đương được hiệu ch ỉ nh theo t ỉ số truy ề n. 26.2.21. Hệ thống khởi động 1. Bình khí nén không cần nạp thêm phải có đủ kh ả năng khởi động máy chính ít nhất 12 lần liên tục, nếu máy chính có đảo chiều hoặc 6 lần liên tục nếu máy chính không có đảo chiều. 2. Nếu bình khí nén ngoài việc dùng để kh ởi động máy chính còn được dùng vào mục đích khác thì bình phải được bổ sung thêm dung tích để dùng cho mục đích ấy. 3. Máy nén khí phải có đ ủ khả năng để nạp cho bình khí nén đạt đ ược tới áp suất toàn bộ trong vòng một giờ từ áp suất khí quyển. Đối với những t à u được gia cường chống băng cấp IAS phải được yêu cầu đối với trường hợp máy chính có đảo chiều để chạy lùi, máy nén khí phải đ ủ khả n ă ng để nạp cho bình khí nén đến áp suất toàn bộ trong vòng nửa giờ. 26.2.22. Hộp van th ô ng biển và hệ thống làm mát 1. Hệ thống nước làm mát phải đ ả m bảo cung cấp đủ nước làm mát khi tàu hành trình ở vùng băng. 2. Í t nhất phải có một miệng hút nước biển làm mát th ỏ a mãn -1 được bố trí như ở dưới đ ây. Tuy nhiên, tàu được gia cường chống băng cấp ID c ó thể không c ầ n phải th ỏ a mãn (2), (3) và (5). (1) Miệng hút nước biển phải được đặt ở gần đường t â m tàu và cố gắng về phía đuôi tàu . (2) Lưu lượng của hộp van thông biển phải bằng khoảng 1 m 3 cho mỗi lượng 750 k W công suất ra của máy tàu kể cả công suất ra của máy phụ c ầ n thiết cho hoạt động c ủ a tàu. (3) Hộp van thông biển phải ở độ cao sao cho b ă ng ch ỉ có thể tụ lại ở phía trên c ủ a đường ống dẫn nước vào. (4) Ố ng xả nước làm mát cho phép xả toàn bộ lượng nước phải được nối với hộp van thông biển. (5) Diện tích các lỗ của lưới thép phải kh ô ng nhỏ hơn 4 lần diện tích tiết diện của đ ường ống vào. 3. Nếu bố trí nhiều h ơn hai hộp van thông biển thì những yêu cầu (2) và (3) trên đây có thể được xem xét thích hợp. Trong t rư ờng hợp này, các hộp van thông biển này phải được bố trí để vừa xả vừa nạp nước biển luân phiên và phải th ỏ a mãn các yêu cầu ở (1) , (4) và (5). 4. Ruột gà hâm nóng có thể đ ược đặt ở phần trê n của hộp van thông biển hoặc bên tr ong hộp van th ô ng biển. CHƯƠNG 27 TÀU DẦU 27.1. Qui đ ịnh chung 27.1.1. Phạm vi áp dụng 1. Kết cấu và tr ang thiết bị của những tàu đ ược dự định đ ể đăng ký và phân cấp là "Tàu d ầu " và dự dịnh để chở xô dầu thô và các sản phẩm d ầ u có áp suất hơi (áp suất tuyệt đ ối) nhỏ hơn 0,28 MPa ở nhiệt độ 37,8° C ho ặc ch ở xô các loại hàng lỏng tương tự khác phải thỏa mãn các qui đ ịnh trong Ch ương này. 2. Kết cấu, trang thiết bị và kích t hước c ơ cấu c ủ a những tàu dự kiến đ ể chở xô hàng l ỏ ng có áp suất hơi (áp su ấ t tuyệt đ ối) nh ỏ hơn 0,28 MPa ở nhi ệt đ ộ 37,8° C không phải là dầu thô và các s ả n phẩm dầu ph ả i thỏa mãn yêu cầu c ủ a Đăng kiểm có chú ý đến đặ c tí nh của h àng hóa được vận chuyển. 3. Những qui đị nh trong Chương này được áp dụng cho các tàu có bu ồ ng máy ở đ uôi tàu, có một ho ặ c nhi ề u vách dọc và các boong đơn, có đáy đôi hoặc kết cấu hai lớp v ỏ hoặc có boong giữa. 4. Trong trường hợp kết c ấ u c ủ a tàu khác với những yêu cầu ở -3 và kh ô ng phù hợp với những qui đ ịnh trong Chương này thì các tính toán kế t cấu phải th ỏ a mãn y êu cầu c ủ a Đ ă ng kiểm. 5. Nếu không có qui đ ịnh đ ặ c biệ t nào khác ở Chương này, thì phải áp dụng những qui đ ịnh chung đối với kết cấu và trang thiết bị của tàu v ỏ thép. 6. Thêm vào n h ững yêu cầu được nêu ở -5 , phải áp d ụng những qui đ ịnh thích hợp c ủ a Chương 14 Phần 3 , Chương 4 Phần 4 , Chư ơn g 3 và Chương 5 Phần 5 cho các tàu được nêu ở -1 , tương ứng với cỡ tàu, vùng hoạt động và loại hàng chuyên chở 27.1.2. Vị trí và phân chia vùng hàng 1. Trong các vùng dầu hàng, việc bố trí các vách phải đảm bảo sao cho khoảng cách giữa hai vách dọc hoặc hai vách ngang kh ô ng được lớn hơn 1,2 ( m ). 2. Các khoang cách ly phải được bố trí thỏa mãn qui đ ịnh từ (1) đến (3) sau đây : (1) Tại phần đ ầu và phần cuối của vùng d ầ u hàng và vùng nằm giữa khu vực khoang d ầu hàng và khu vực sin h hoạt của thuyền viên phải bố trí khoang cách ly kín khí có đ ủ chiều rộng đ ể ra vào. Tuy nhiên, đối với các tàu dầu dự kiến để ch ở dầu hàng có nhiệt độ bắt lửa lớn hơn 61° C , nh ữ ng qui định này có thể được thay đổi thích hợp. (2) Các khoang cách ly đ ược n ê u ở (1) có thể đ ược sử dụng làm buồ n g bơm. (3) Các khoang dầu hàng hoặc khoang nước dằn đồng thời có thể được dùng làm khoang cách ly giữa các khoang dầu hàng và d ầu đ ốt hoặc các khoang nước d ằ n nếu được Đăng kiểm chấp thuận. 3. Các lối vào khu vực hàng hóa phải được bố trí phù hợp với những y ê u cầu ở từ (1) đến (4) sau đ ây : (1) L ố i vào các khoang cách ly, các két dằn, khoang dầu hàng và các không gian khác trong khu vực hàng hóa phải đi trực tiếp từ boong lộ và sao cho có thể kiểm tr a được toàn b ộ các khoang này. Lối vào khoang đáy đôi có thể đi qua buồng bơm hàng, buồng bơm, khoang cách ly, hầm chứa ống hoặc các hầm tư ơ ng tự, phải được xét đến sự thông gió. (2) Đ ố i với lối vào qua các l ỗ khoét nằm ngang, kích thước miệng hầm hàng hoặc lỗ chui phải đủ để cho phép một người có đeo thiết bị dưỡng khí và thiết bị bảo vệ chui lên ho ặ c xuống cầu thang không bị c ả n t rở và đ ồng thời phải có lối thoát để có thể nâng một người bị thương từ đáy khoang lên dễ dàng. Kích thước lối thoát phải kh ô ng nhỏ hơn 600 x 600 ( mm ). (3) Đối với lố i vào đ i xuyên qua l ỗ khoét đứng, hoặc l ỗ chui để đi lại chạy suốt chiều dài và chiều rộng của vùng, kích thước l ối thoát nhỏ nhất phải không nh ỏ hơn 600 x 800 ( mm ), cách tôn đ áy một khoảng kh ô ng lớn hơn 600 mi -l i-mét , trừ khi có l ư ớ i s ắ t ho ặ c bệ đứng. (4) Đối với tàu dầu có trọng tải nhỏ h ơ n 5000 tấn , trong trường hợp đặc biệt, Đăng kiểm có t hể cho phép gi ả m kích thước l ối thoát n ê u ở (2) và (3), nếu chứng minh được rằng khả năng đi lại và di chuyển một người bị thương qua các lỗ khoét là đảm bảo. 4. Tất cả các khu vực bố trí bơm d ầ u hàng và h ệ thống đường ống dầu hàng phải được cách ly bằng vách kín khí với khu vực lò sưởi, n ồi hơi, máy chính, thiết bị điện không phải là t hiết bị thuộc loại chống cháy nổ thỏa mãn những qui định ở 4.2.5 và 4.3.3 Phần 4 hoặc máy móc th ư ờng xuyên phát tia l ử a đ iện. Tuy nhi ê n, đ ố i với các tàu chở dầu có nhiệt độ bắt l ử a lớn hơn 61° C , nh ữ ng qui định này c ó thể được thay đổi thích hợp. 5. Các cửa vào và cửa ra c ủ a hệ thống th ô ng gió phải được bố trí sao cho giảm đ ến mức tối đa khả năng hơi hàng tụ lại trong khoang kín có chứa các tác nhân g â y cháy, hoặc gần khu vực có trang thiết bị máy móc trên boong có thể gâ y cháy. Đặc biệt, các cửa th ô ng gió c ủ a buồng máy phải cố gắng được bố t rí xa v ề phía sau c ủ a khu vực hàng hóa. 6. L ỗ khoét đ ể ki ể m tra không gian trống khi có hàng trong khoang, lỗ đ o mức dầu và các c ử a để vệ sinh khoang dầu hàng không được bố trí trong kh ô ng g ian kín. 7. Các lỗ khoét trên vách biên c ủ a thượng tầng và lầu phải được bố trí sao cho gi ả m đến mức tối đa tình trạng tụ đ ọng hơi dầu. Nếu tàu có trang bị hệ thống đường ống nhận và trả hàng ở phía đuôi tàu thì các cửa khoét ở thượng tầng và lầu phải được xem xét kỹ lưỡng. 27.2. Chi ề u dày tối thiểu 27.2.1. Chiều dày tối thiểu 1. Chiều dày c ủ a các cơ cấu trong khoang dầu hàng và các két s â u như tôn vách, đà ngang, sống dọc, kể cả thanh chống và mã mút kh ô ng được nh ỏ hơn trị s ố x á c định theo Bảng 2-A/27. 1 phụ thuộc vào chiều dài tàu. 2. Chiều dày của các cơ cấu t rong khoang dầu hàng và các két sâu kh ô ng được nh ỏ hơn 7 mi-li-mét . Bảng 2-A/27.1 Chi ề u dày tối thiểu L ( m ) ≥ 105 120 135 150 165 180 195 225 275 325 375 <> 105 120 135 150 165 180 195 225 275 325 375 Chiều dày ( mm ) 8 , 0 8 , 5 9,0 9,5 10,0 10,5 11,0 11 , 5 12,0 12,5 13,0 13 , 5 27.3. Tính toán trực tiếp Trong trường hợp, nếu qui cách c ủ a các cơ cấu thân tàu được xác định dựa tr ê n tính toán trực tiếp độ bền, thì các kết cấu chính, trạng thái tải trọng, khối lượng tính toán trực tiếp và giới hạn ứng suất cho phép phải được Đăng ki ể m chấp nhận. 27.4. T ô n vách 27.4.1. T ô n vách trong khoang d ầu hàng và két s â u 1. Chiều dày tôn vách t phải không nhỏ hơn trị số lớn nhất xác định từ c ô ng thức sau đây khi h lần lượt đ ược thay b ằ ng h 1 , h 2 và h 3 : ( mm ) Trong đó : S : Khoảng cách giữa các nẹp gia cường ( m ). h : Trị số h 1 , h 2 và h 3 đ ược xác định như sau đối với khoang d ầu hàng : h 1 : Khoảng cách thẳng đứng từ mép d ưới c ủ a t ấm tôn vách đang xét đến mép tr ê n miệng khoang hàng. Đối với tôn bao , h 1 có thể được trừ đi một lượng bằ ng chiều cao cột nước t ương ứng với chi ề u chìm nhỏ nhất tại sườn giữa d min ( m ) ở tất cả các trạng thái hoạt đ ộ ng của tàu. Tại m ặt tr ê n c ủ a tôn giữa đ áy lượng trừ được lấy b ằ ng d min . Ở điểm d m in cao hơn m ặ t t ôn giữa đ áy lượng trừ được lấy b ằ ng 0. Ở các đ iểm trung gian lượng trừ được xác định theo phép nội suy tuyến tính. h 2 : Xác định theo công thức sau: h 2 = 0,85( h 1 + D h ) Trong đó: D h : Cột nước bổ sung xác định theo công thức sau: ( m ) l t : Chiều dài khoang ( m ), nếu l t nhỏ hơn 10 mét thì được lấy bằng 10 mét . b t : Chiều rộng khoang ( m ), nếu b t nhỏ hơn 10 mét thì được lấy bằng 10 mét . h 3 : Xác định theo c ô ng t hức sau: Đ ố i với két sâu, các t rị số c ủ a h 1 , h 2 và h 3 ( m ) đ ược lấy như sau : h 1 : Khoảng cách thẳng đứng từ cạnh dưới của tấm tôn vách đang xé t đ ến trung điểm c ủ a khoảng cách từ nóc két đến đỉ nh ống tràn. Đối với t ố n bao, h 1 có thể đ ược trừ đ i một lượng b ằ ng c hi ều cao cột nước t ươn g ứng với chiều chìm nh ỏ nh ất tại s ư ờn gi ữ a d min ( m ) ở tất cả các trạng thái khai thác của tàu. Tại m ặ t trên c ủ a tôn giữa đáy lượng khấu trừ được lấy bằng d min . Ở điểm d min cao hơn m ặ t t ôn gi ữ a đáy lượng trừ được lấy bằng 0. Ở các điểm trung gian lượng khấu tr ừ được xác định theo phép nội suy tuyến tính. h 2 : Xác định theo c ô ng thức sau: h 2 = 0,85( h 1 + D h ) D h : Tính t heo công th ức đ ể xác định D h tại tiết diện có h 2 đ ối với khoang dầu hàng. Với các khoang dạng L, dạng U , v.v..., D h phải được xác định theo yêu c ầ u c ủ a Đ ă ng kiểm. h 3 : Trị số b ằ ng 0,7 lần kho ả ng cách thẳng đứng từ cạnh dưới c ủ a tấm tôn vách đang xét đến điểm ở 2,0 mét phía trên đ ỉ nh ống tràn . C 1 : Hệ số phụ thuộc vào L , đ ư ợ c xác đ ịnh nh ư sau: C 1 = 1 , 0 nếu L b ằ ng và nhỏ hơn 230 mét C 1 = 1 , 07 nếu L bằng và lớn hơn 400 mét Với các trị số trung gian c ủ a L thì C 1 đ ược xác định theo phép nội suy tuyến tính. C 2 = 3 ,6 , tuy nhiên, C 2 dùng cho h 1 phải đ ược tính theo các công thức sau đ ây tùy thuộc vào kiểu vách và hệ thống gia cường: Đối với vách dọc c ủ a hệ th ố ng dọc: Tuy nhiên, trị số của C 2 phải không nhỏ hơn 3 ,6 . Đối với vách dọc của hệ thống ngang: Đối với các vách ngang: C 2 = 3 ,6 Trong đó: k : Hệ số vật liệu, phụ thuộc vào loại thép, được xác định như sau: Đối với thép thường: k = 1,00 Đối với thép có độ bền cao: k lấ y theo 1.1.7-2 Đối với thép không g ỉ hoặc có lớp bọc kh ô ng g ỉ : k lấ y theo 1.1.7-3 . a : Được lấy bằng a 1 ho ặ c a 2 tùy thuộc vào trị số của y. Tuy nhiên, trị số của a không đ ược nh ỏ hơn a 3 . Nếu y B < y=""> Nếu y B ≥ y : f D , f B : Tỉ số của mô đun chống uốn của tiết diện ngang thân tàu làm b ằ ng thép t hường theo yêu cầu ở Chương 13 của Ph ầ n 2-A , chia cho m ô đun chống uốn của tiết diện ngang thực c ủ a thân tàu lấy đối với boong tính toán và với đáy tàu. y : Khoảng cách thẳng đứng từ mặt trên của tôn giữa đáy đến cạnh dưới của tấm t ô n vách đang xét ( m ). y B : Khoảng cách th ẳ ng đứng từ mặt trên của tôn giữa đ áy ở giữa tàu đến trục trung hòa n ằ m ngang c ủ a tiết di ệ n ngang thân tàu ( m ). y 0 : Một trong các trị số xác định theo 13.2.3 (5) (a) hoặc (b) c ủ a Phần 2-A , lấy trị số nào lớn h ơn . b : Hệ số t í nh theo các công thức sau. Với các trị s ố trung gian c ủ a L thì b được tính theo phép nội suy tuyến tính. nếu L bằng và nhỏ h ơ n 230 mét nếu L bằng và lớn h ơ n 400 mét a = nếu thép có độ bền cao được sử dụng không ít hơn 80% tôn mạn ở tiết di ệ n ngang giữa tàu, và lấy bằng 1 cho các trường hợp còn lại. b : Khoảng cách nằm ngang từ tôn mạn đến cạnh ngoài của t ấm tôn vách đ ang xét ( m ). 2. Khi tính chiều dày t ô n c ủ a vách dọc, hệ số C 2 dùng cho h 1 có thể được lấy giảm d ần từ giữa tàu về m ũ i tàu và đuôi tàu, và có thể được lấy b ằ ng 3,6 khi tính toán ở mũi và đuôi tàu. 3. Chiều dày tôn bao và t ô n boong c ủ a khoang dầu hàng hoặc két sâu phải kh ô ng nh ỏ hơn chiều dày xác định theo -1 và -2 . 27.4.2. Vách chặn 1. Nẹp gia cường v à các sống phải có đ ộ bền phù hợp với kích thước của khoang và tỉ số khoét. 2. Chiều dày c ủ a tôn vách phải không nh ỏ h ơn trị số tính theo công thức sau: ( mm ) Trong đó : k : Như qui định ở 27.4 . S : Khoảng cách của các nẹp gia cường ( m ). 3. Khi tính ch iề u dày t ô n vách ch ặ n cần phải quan tâm thích đáng đến ổ n định của t ấm. 27.4.3. H ầ m boong Chiều dày của nóc và vách bên cùa h ầ m boong ph ả i đ ược xác định theo các qui định ở 27.4.1 cùng với các qui định ở Ch ươn g 15 . 27.5. Dầm dọc và nẹp gia cường 27.5.1. Dầm dọc 1. Mô đ un chống uốn (Z) c ủ a tiết diện dầm dọc đ áy phải kh ô ng nhỏ hơn t rị số tính theo công thức sau : Z = 100 C 1 C 2 Shl 2 ( cm 3 ) Trong đ ó: l : Khoảng cách c ủ a các sống ngang ( m ) . S : Khoảng cách của các dầm dọc ( m ). h : Khoảng cách từ dầ m dọc đ ang xét đến đ iểm nằm cao h ơn mặt trên của tôn giữa đ áy một khoảng t ính theo c ô ng thức sau: d + 0,026 L ' ( m ) L ' : Chiều dài tàu ( m ). Tuy nhiên, nếu L lớn hơn 230 mét thì lấy L ' b ằ ng 230 mét . C 1 : Hệ số xác định theo 27.4.1-1 . C 2 : Hệ số xác định theo công thức sau: f B và k : Như qui đ ịnh ở 27.4.1-1 . 2. M ô đun ch ố ng uốn ( Z ) c ủ a tiết diện d ầ m dọc mạn, kể cả dầm dọc hông, phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công t hức sau: Z = 100 C 1 C 2 Shl 2 ( cm 3 ) Trong đó: l , S : Như qui đ ịnh ở -1 . h : Khoảng cách từ dầm dọc đang xét đến đến điểm nằm cao hơn mặt tôn giữa đáy một khoảng b ằ ng: h = d + 0 , 038 L ' L' : Như qui định ở -1 . C 1 : Như qui đ ịnh ở 27.4.1-1 . C 2 : Hệ số xác định theo công thức sau : Trong đó: k : Như qui đ ịnh ở 27.4.1-1 . a = a 1 hoặc a 2 cho dưới đ ây, lấy trị số nào lớn hơn. y : Khoảng cách thẳ ng đứng từ m ặ t trên của t ôn giữa đáy đến dầm dọc mạn đang xét ( m ). y B , f B : Như qui định ở 27.4.1-1 . a 2 : Hệ số xác định phụ thuộc vào L như sau : a 2 = 6/a nếu L không lớn hơn 230 mét . a 2 = 10 , 5/a nếu L lớn hơn 400 mét . Với các trị s ố trung gian c ủ a L , trị số của a 2 đ ược xác định theo phép nội suy tuyến tính. a = nếu thép có độ bền cao được sử dụng ở tiết diện giữa tàu chiếm không ít hơn 80% tôn mạn, và b ằ ng 1,0 đối với các trường hợp khác. Tuy nhiên, mô đun chống uốn c ủ a tiết di ệ n dầm dọc mạn không cần phải lớn hơn mô đ un chống uốn của tiết diện c ủ a dầm dọc đáy xác định theo -1 , nhưng không được nhỏ hơn trị số xác định từ công th ứ c sau : ( cm 3 ) 3. Đối với các dầm dọc mạn, phải quan tâm thích đ á ng đ ế n độ bền mỏi. 4. Đối với các phần phía trước và phía sau của đoạn giữa tàu kích thước của dầm d ọc có thể giảm dần và tại các đoạn mũi tàu và đoạn đuôi tàu có thể giảm đi 15% so với trị số xác định theo yêu cầu ở -1 và -2 . Tuy nhi ê n, trong mọi trư ờ ng hợp, kích thư ớ c của dầ m dọc phải không nhỏ hơn yêu cầu ở -1 v à -2 đối với đoạn từ vách mũi đến điểm 0,15 L kể từ mũi tàu. 27.5.2. Nẹp vách trong khoang dầu hàng và két sâu Mô đun chống uốn (Z) c ủ a tiết diện nẹp không được nh ỏ hơn trị số tính theo c ô ng thức sau: Z = 1 25 C 1 C 2 C 3 Shl 2 ( c m 3 ) Trong đó : S : Khoảng cách c ủ a nẹp ( m ). h : Được lấy như ở 27.4.1-1 . T u y nhiên, ở đây " mép dưới của t ấ m tôn vách đang xét " phải được thay là " trung điểm c ủ a nẹp đang xét " nếu là nẹp đứng và phải được thay là " nẹp đang xét " nếu là nẹp n ằ m và "tôn mạn" phải được thay là "nẹp gắn với tôn mạn " . l : Khoảng cách c ủ a sống ( m ). C 1 : Như qui định ở 27.4.1-1 . C 2 = k /18, tuy nhiên, C 2 dùng cho h 1 ; phải theo qui định sau: Trị số của C 2 dùng cho h 1 phải được xác đ ịnh theo các công thức sau tùy theo hệ thống gia cường: đối với h ệ thống d ọ c, tuy nhiên, trong m ọ i trường h ợ p C 2 phải kh ô ng nh ỏ hơn k /18. C 2 = k /18 đối với hệ thống ngang hoặc vách ngang. a , K : N hư qui định ở 27.4.1-1 , tuy nhiên, " mép dưới của tấm tôn vách đang xét " và " tôn vách đang xét " phải được thay là " nẹp đang xét " khi áp dụng các qui định đ ối với y và b . C 3 : Xác định theo B ả ng 2-A/27.2 phụ thuộc vào độ cứng của liên kết hai mút nẹp. 2. Khi xác định mô đun chống uốn của tiết diện nẹp g ắ n với tôn vách, h ệ số C 2 dùng cho h 1 có thể được giảm dần, và tại hai mút nẹp C 2 có thể được lấy bằng k /18. 27.5.3. Độ ổn định 1. Độ ổn định của dầm dọc mạn, xà dọc boong và nẹp gia cường d ọc phải thỏa mãn các qui định ở từ ( 1 ) đến (3) dưới dây. Nếu xét thấy cần thiết thì, tùy theo loại vật li ệ u, kích thước, hình dạng và vị trí c ủ a các cơ cấu này. Đăng kiểm có thể y ê u cầu xem xét trong từng trường hợp cụ thể. (1) Ở đoạn giữa tàu xà dọc boong, dầm dọc mạn g ắ n với mép mạn và các nẹp gia cường dọc gắn với vùng vách dọc trong phạm vi 0, 1 D kể từ boong tính toán phải c ố gắng có độ mảnh không lớn hơn 60. Bảng 2-A/27.2 Trị số c ủ a C 3 Một đầu Đầu kia Liên kết cứng bằng mã Liên kết mềm b ằ ng mã Được đỡ b ở i sống ho ặ c liên kết hàn tựa Vát mú t Liên kết cứng bằng mã 0,70 1,15 0,85 1,30 Liên kết mềm bằng m ã 1,15 0 , 85 1,30 1,15 Đư ợc đỡ bởi sống hoặc liên kết hàn t ự a 0,85 1 , 30 1,00 1,50 Vát mút 1 , 30 1,15 1,50 1,50 Chú thích: (1) Liên kết cứng bằng mã nghĩa là cố đ ịnh mối nối giữa tôn đáy đ ô i hoặc các nẹp tương xứng và các mã trong phạm v i mặt liên kết ho ặ c mức cố định t ương đươn g (xem Hình 2- A / 11.1 (a) c ủ a Qui phạm). (2) Liên kế t m ề m b ằ ng mã nghĩa là cố định ở mối nối giữa xà, sư ờn, v.v..., giao nhau và mã (xem Hình 2-A/ 11 . 1 (b) c ủ a Qui phạm). (2) Xà dọc boong, d ầm d ọc m ạ n và nẹp gia cường dọc làm b ằ ng thép dẹt phải có tỉ số chiều cao chia cho chiều dày kh ô ng lớn hơn 15. (3) Chi ề u rộng toàn bộ của bản mép c ủ a xà dọc boong, dầm dọc mạn và nẹp gia cường dọc phải không nh ỏ hơn trị số xác đị nh theo công thức sau: Trong đó: d 0 : Chi ề u cao tiế t di ệ n b ả n thành c ủ a xà d ọc boong, dầ m d ọc mạn hoặc nẹp gia cường dọc ( m ). l : Khoảng cách c ủ a các sống ( m ). 2. Trong trường hợp nếu các thép ghép, thép định hình hoặc tấm b ẻ mép được dùng làm sườn, xà và nẹp gia cường trong các khoang dầ u hàng và két sâu mà các kích th ư ớc c ủ a chúng ch ỉ được xác định theo m ô đun chống uốn c ủ a tiết diện, thì chiều dày bản thành phải không nhỏ h ơn trị số xác định theo công thức sau : t = 15 K 0 d 0 + 3,5 ( mm ) Trong đ ó: d 0 : Chiều cao tiết diện b ả n thành ( m ). K 0 : Được xác định như sau : đối với dầm dọc đáy n ằ m cao hơn m ặ t trên của tôn giữa đáy một khoảng không lớn h ơn 0,25 D. đối với xà d ọ c boong n ằ m thấp hơn boong m ộ t khoảng không nhỏ hơn 0,25 D . đối với các cơ cấu khác. f B , f D và K : N hư qui định ở 27.3.1-1 . Trong trường hợp nếu chiều cao của tiết diện b ả n thành đ ược thiết kế lớn hơn trị số qui định, không phải vì lý do độ b ề n thì chiều dày có thể được thay đổi thích hợp. 27.5.4. Các qui định khác Mô đun chống uốn của tiết diện xà dọc boong phải không nhỏ hơn trị s ố xác định theo 8.3.3 . Mô đun ch ố ng uốn của tiết diện dầm dọc đáy, dầm dọc mạn và xà dọc boong trong khoang dầu hàng và két sâu phải không nh ỏ hơn trị số qui định ở 27.5.2 . 27.6. Sống dọc 27.6.1. Qui định chung 1. Kết cấu đáy đôi và mạn kép, vị trí và kích thước của sống dọc trong khoang dầ u hàng phải được xác đ ịnh dựa tr ê n cơ sở tính toán trực tiếp độ b ề n. 2. Không phụ thuộc vào qui định ở -1 , kích thước c ủ a các s ố ng dọc có thể được xác định theo các qui định ở từ 27.6.3 đến 27.6.8 cho các t à u dầu có chiều dài L nh ỏ hơn 200 mét , đặc biệt cho c á c tàu d ầu kết c ấ u đáy đ ô i ch ỉ có vách dọc tâm (xem tàu kiểu A ở Hình 2-A/13.6 , ở Chương này được gọi t ắ t là "tà u dầu ki ể u A " ) , cho tàu dầu kết cấu v ỏ hai lớp không có vách dọc t â m (xem tàu kiểu C ở Hình 2-A/13.6 , ở Chương này được gọi t ắt là " tàu dầu kiểu C "), cho tàu dầu kết cấu mạn kép có vách dọc tâm (xem tàu ki ể u D ở Hình 2-A/13.6 , ở Chương này được gọi t ắ t là " tàu dầu ki ể u D " ). Trong trường hợp này, việc bố trí các cơ cấu chính trong đáy đ ô i, mạn kép và khoang dầu hàng tại khu vực khoang hàng đ ư ợc xác định có lưu ý đến dạng kết cấu theo ti ê u chuẩn được qui đ ịnh ở từ (1) đến (5) sau đ â y. Tuy nhiên, ở các tàu dầu không có tr ạng thái t ả i trọng từng phần như tải trọng m ộ t nửa hoặc tải trọng xen kẽ, có thể tăng khoảng cách của các sống dọc, các đà ngang trong đáy đ ô i, các sống dọc mạn và các sống ngang trong mạn kép. (1) Chiều cao đáy đôi trong khoang dầu h à ng phải không nh ỏ hơn B / 20 ( m ). (2) Chi ề u rộng c ủ a mạn kép không đ ư ợc nhỏ hơn D / 9 ( m ). (3) Trong đáy đôi ở khoang dầu hàng, các sống dọc phải được đặt theo khoảng cách kh ô ng lớn hơn 0,9 , các đ à ngang đáy phải được đ ặ t theo khoảng cách không lớn hơn 0,55 ( m ) hoặc 0,75 ( m ), lấy giá trị nào nhỏ h ơn (trong đó, l T là chiều dài khoang hàng đang xét). (4) Trong mạn kép, s ố ng dọc mạn phải được đặt theo khoảng cách không lớn hơn 1,1 ( m ). (5) Sống ngang trong mạn kép, trong khoang dầu hàng và két sâu phải được đ ặ t tại vị trí đà ngang trong đ áy đôi. 3. Đối vối tàu dầu có chiều dài nh ỏ hơn 200 mét , trừ tàu dầu kiểu A, kiểu C và kiểu D, không phụ thuộc vào qui định ở -1 , vị trí và kích thước c ủ a sống d ọc trong đá y đ ô i và mạn kép phải được Đ ă ng kiểm chấp nhận. Tuy nhiên, kích thư ớ c của sống dọc trong khoang dầu hàng và két sâu của các tàu n à y có thể được xác định theo các yêu cầu từ 27.6.5 đến 27.6.8 . 27.6.2. Tính toán trực tiếp độ bền của sống Hình thức k ế t cấu, tải trọng, ứng suất cho phép v.v..., dùng để xác định vị trí và kích thước c ủ a sống dựa tr ên cơ s ở tính toán tr ự c tiếp độ bền phải được Đăng kiểm chấp nhận. 27.6.3. Kích thước của sống dọc và đà ngang đáy trong đáy đôi 1. Chiều d ày của sống chính và sống phụ tr ong đáy đôi phải không nh ỏ hơn trị số lớn nhất trong cấc trị số t 1 xác định theo (1), t 2 ho ặ c t 3 xác định theo (2) dưới đây. Tuy nhiên, chiều dày của sống chính ở tàu dầu có vách dọc tâm (tàu dầu kiểu A ho ặ c kiểu D) có thể được xác định ch ỉ sử dụng t 3 . (1) Không được nh ỏ hơn chiều dày xác định theo (a), (b) hoặc (c) cho từng loại tàu dầu: (a) T à u dầu kiểu A: Chiều dày xác định theo công thức sau tùy theo từng vùng trong khoang dầu hàng : ( mm ) Tr o ng đó : S : Khoảng cách từ các tâm của hai vùng từ sống phụ đang xét đến các cơ cấu kề cận ở hai bên của sống phụ đó hoặc từ sống phụ đang xét đến đỉnh trong của mã hông ( m ). h B : Trị số xác định theo các công thức sau, lấy giá trị nào lớn hơn: h B = 0,6 d + 0,026 L ( m ) h B = h ' - ( d - 0,026 L) ( m ) h ' : Khoảng cách thẳng đứng từ mặt đáy trên đến mép trên của miệng khoang hàng ( m ). d 0 : Ch i ều cao t iết di ệ n sống phụ đ ang xét ( m ) . d 1 : Chiều cao lỗ k h oét t ại điểm đang xé t ( m ). Tuy nhiên, nếu sống đ ứng c ủ a vách ngang được bố t rí t rong khoang dầu hàng, thì không xét các lỗ khoét ở các sống trong giới hạn giữa vách ngang và đỉnh trong của mã mút dưới của sống đứng đó trừ khi Đ ă ng kiểm thấy c ầ n ph ả i xét đ ế n. x : Kho ả ng cách dọc từ trung điểm của l T của mỗi khoang dầu hàng đến điểm đang xét ( m ). Tuy nhiên, n ế u các s ố ng đ ứng của vách ngang đ ược đ ặ t trong khoang dầu hàng, thì x có t hể được tính đến đ ỉnh trong c ủ a mã g ắ n với ch â n sống đ ứng. Nếu x nh ỏ h ơ n 0,25 l T , thì x phải được lấy bằng 0,25 l T . l T : Chiều dài kh oang dầu hà ng đang xét ( m ). C 1 :Hệ số l ấ y theo B ả ng 2-A/27 . 3 phụ thuộc vào b / l T . Với các trị số trung gian của b / l T , t hì C 1 đ ược xác đị nh t heo phép nội suy t uyến t ính. b : Kho ả ng cách giữa tô n mạn và vách dọc tâm đo tại mặt tôn đáy trên ở vùng giữa tàu.( m ). k : Lấy theo 27.4.1-1 . Bảng 2-A/27.3 Hệ số C 1 b / l T £ 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1,0 1,1 1,2 ≥ 1,3 C 1 0,045 0,054 0,061 0,068 0,073 0,076 0,079 0,081 0,082 (b) Tàu dầu ki ể u C : Ch iều dày xác đ ịnh t heo công thức sau đây tù y thuộc vị trí trong khoang dầu hàng: ( mm ) Trong đó: S : Kho ả ng cách giữa c á c tâ m của hai vùng k ề c ậ n nhau t ừ sống chín h hoặc sống phụ đ ang xét đế n các sống k ề cận ( m ). d 0 : Chiề u cao tiết di ệ n sống chính hoặc sống phụ đang xét ( m ). x : Kho ả ng cách dọc từ trung điểm của l T của mỗi khoang dầu hàng đến trung điểm đang xét ( m ) . Tuy nhi ê n, nếu các s ố ng đ ứng của vách ngang đ ược đ ặ t trong khoang dầu hàng, thì x có th ể được tính cho đến đỉnh trong của mã gắn với mút dưới của sống đứng. Nếu x nhỏ hơn 0,25 l T , thì x ph ả i đ ược lấy b ằ ng 0,25 l T . C 1 : Hệ s ố lấy theo Bả ng 2-A/27.4 ph ụ th uộc vào b / l T . Với các trị số trung gian c ủ a b / l T , thì C 1 được xác định theo phép nội suy tuyến tính . b : Kho ả ng cách giữa các m ặ t trong c ủ a các vách dọc (n ế u có các két hông, thì giữa hai m ặ t tro n g c ủ a k é t h ô ng) c ủ a t hân tàu đ o theo m ặ t tôn đáy trên ở vùng giữa tàu ( m ). h B , d 1 và l T : Theo qui đ ịnh ở (a). k : Lấy theo 27.4.1-1 . B ả ng 2-A/27.4 Hệ số C 1 b / l T £ 1,0 1,2 1 , 4 ≥ 1,6 C 1 0,073 0,079 0,082 0,083 (c) Tàu dầu kiểu D: Chi ề u dày xác định theo công thức sau đ ây tùy thuộc vị trí trong khoang d ầu hàng : ( mm ) Trong đó : S : Khoảng cách giữa các t â m c ủ a hai vùng kề cận nhau từ sống phụ đang xét đến các sống lân cận ( m ). x : Khoảng cách d ọc từ trung điểm của l T của m ỗ i khoang dầu hàng đến đ iểm đang xét ( m ). Tuy nhiên, nếu các sống đứng c ủ a vách ngang được đặt trong khoang dầ u hàng, thì x có thể được tính cho đến đ ỉnh trong của mã gắn với chân của sống đứng. Nếu x nhỏ h ơn 0,25 l T , thì x phải được lấy b ằ ng 0,25 l T . C 1 :Hệ số lấy t heo B ả ng 2-A/27 . 5 phụ thuộc b / l T . Với các trị số trung gian c ủ a b / l T , thì C 1 được xác định theo phép nội suy tuyến tính. b : Khoảng cách từ vách d ọc c ủ a mạn kép (nếu có các két hông, thì từ cạnh trong c ủ a các két hông) đến vách dọc tâm đo theo mặt tôn đáy trên ở vùng giữa tàu ( m ). h B , d 0 , d 1 và l T : Theo qui định ở (a). k : Như qui định ở 27.4.1-1 . Bảng 2-A/27.5 Hệ số C 1 b / l T £ 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1 , 0 1 , 1 1,2 ≥ 1 , 3 C 1 0,037 0,044 0,051 0,059 0,065 0,070 0,074 0,076 0,079 (2) Phải lớn h ơn chi ề u dày xác định từ các c ô ng thức sau phụ thuộc t ừn g khu vực trong khoang dầu hàng, mà không phụ thuộc vào kiểu tàu : ( mm ) ( mm ) Trong đó: a : Chiều cao tiết diện c ủ a sống tại điểm đang xét ( m ). Tuy nhiên, nếu có bố trí các nẹp n ằ m ở giữa chiều cao tiế t diện c ủ a sống, thì a là khoảng cách từ nẹp đó đến tôn bao đáy hoặc đến tôn đáy trên, ho ặ c khoảng cách giữa các nẹp đó ( m ). t 1 : Chi ề u dày của sống tính theo qui định ở (1) phụ thuộc kiểu tàu dầu ( mm ). C 1 ' :Hệ s ố xác định theo Bảng 2-A/27.6 phụ thuộc vào tỉ số khoảng cách S 1 ( m ) của các nẹp bố trí theo hướng chiều cao của sống chia cho a . Với các trị số trung gian c ủ a S 1 / a thì C 1 ' được xác định theo phép nội s u y tuyến tính. Bảng 2-A/27.6 Hệ số C 1 ' S 1 / a £ 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1,0 1,2 ≥ 1,4 C 1 ' 64 38 25 19 15 12 10 9 8 7 H : Trị s ố x á c địn h theo các công th ức sau: (a) N ế u s ố ng có lỗ khoé t không được gia cường: Trong đ ó: f : Đường kính lớn nhất của lỗ khoét ( m ) . a : Trị số l ớn hơn trong các trị số a và S 1 ( m ). (b) Trong các trường hợp khác với (a), thì H = 1,0. C 1 " : Hệ s ố xác đ ịnh từ B ả ng 2-A/27.7 phụ thuộc tỉ s ố S 1 / a . Với các t rị s ố trung gian của S 1 / a , thì C 1 " đượ c xác định theo phép nội suy t uyến lính. k : Lấy t h eo 27.4.1-1 . Bả ng 2-A/27.7 Hệ số C1" S 1 / a £ 0,3 0 ,4 0,5 0,6 0,7 0,8 0 , 9 1 , 0 1,2 1 , 4 ≥ 1,6 C1" S ố ng ch ính 4,4 5 ,4 6,3 7,1 7,7 8,2 8,6 8,9 9,3 9,6 9,7 S ố ng phụ 3,6 4,4 5,1 5,8 6,3 6,7 7,0 7,3 7,6 7,9 8,0 2. Chiều dày của đ à ng a ng trong đ áy đ ô i p hả i k hô ng nhỏ h ơ n trị số lớn nhất trong các trị số t 1 xác đ ịnh theo ( 1 ), t 2 hoặc t­ 3 xác đ ịnh t heo (2) dưới đâ y: (1) Không được nh ỏ hơn chi ề u dày xác đ ịnh the o (a), (b) hoặc (c) sau đ â y phụ t h uộc vào ki ể u tàu dầu: (a) Tàu dầu kiểu A: Chiều dày xác định từ công thức sau phụ thuộc vị trí trong khoang dầu hàng: ( mm ) Trong đ ó: S : Kho ả ng cách giữa các đ à ngang ( m ). h B :Trị s ố xác định theo các công thức sau, lấy giá trị nào lớn hơn. Tuy nhiên, đối với các tàu dầu kh ô ng c ó các t rạng thá i tả i trọng đ ặ c biệt như tải trọng một nửa hoặc t ả i trọng xen kẽ, có th ể dùng h B theo qui định ở -1 ( 1 ) (a). h B = d + 0,026 L ( m ) h B = h' - (0,6 d - 0,026 L) ( m ) d 0 : C hiều cao tiết diện đà ngang đáy tại điểm đang xét ( m ). d 1 : Chiều cao l ỗ khoé t tại điểm đang xét ( m ). Tuy nhiên, nếu sống đứng c ủ a vách dọc hoặc sống ngang mạn đượ c b ố trí trong k h oang dầu hàng, thì không cần xét đến các l ỗ khoét ở đà ngang trong phạm vi giữa vách dọc hoặc tôn mạn và đỉ nh trong c ủ a mã ở mút dưới c ủ a các s ố ng đứ ng đó, trừ khi Đăng kiểm th ấ y c ầ n thiết ph ả i xét. b ' : Khoảng cách từ tôn mạn đến vách dọc tâm t àu đo t heo mặt t ô n đáy trên tại đà ngang đang xét ( m ). y : Khoảng cách theo phư ơn g ngang của tàu tại đà ngang đang xét , từ mặt ph ẳ ng dọc tâm tàu đến điểm đ ang xét ( m ). Tuy nhiên, nếu sống đ ứ ng của vách dọc được bố trí tr ong khoang d ầu hàng, thì đối với khoảng từ vách d ọc đến đỉ nh trong của mã ở chân c ủ a sống đứng đó, y có thể được tính cho đến đ ỉ nh trong củ a mã đó. Nếu y l ớ n hơn 0,3 b' , thì y phải được lấy b ằ ng 0,3 b' . C 2 : Hệ số xác định theo Bảng 2-A/27.8 phụ thuộc t ỉ số b / l T . Với các trị số trung gian c ủ a b / l T , thì C 2 được xác định theo phép nội suy tuyến tính. b , h ' và l T : Theo qui đ ịnh ở -1 (1) (a). k : Như qui định ở 27.4.1-1 . B ả ng 2-A/27.8 Hệ số C 2 b / l T £ 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1,0 1,1 1,2 ≥ 1,3 C 2 0,049 0,048 0,047 0,046 0,045 0,043 0,041 0,039 0,037 (b) Tàu dầu kiểu C : Chiều dày xác định theo công thức sau tùy thuộc vị trí tr ong khoang dầu hàng: ( mm ) Trong đó : d 1 : Chi ề u cao của lỗ khoét tại điểm đang xét ( m ). Tuy nhiên, nếu có mã g ắ n với ch â n sống ngang của mạn kép, thì kh ô ng xét các lỗ khoét ở đà ngang trong phạm vi từ vách d ọc đ ến đ ỉ nh trong của mã đó, trừ khi Đăng kiểm thấy là cần thiết. b ' : Khoảng cách giữa hai mặt tr ong của vách dọc ( giữa hai cạnh trong của két hông, nếu có két h ô ng) đo theo mặt tôn đáy trên ở đà ngang đang xét ( m ). y : Khoảng cách theo chiều ngang c ủ a tàu tại đà ngang đang xét từ mặt phẳng dọc tâm tàu đến điểm đang xét ( m ). Tuy nhiên, nếu có gắn mã ở chân sống ngang của mạn kép, thì y có thể đ ư ợc tính cho đến đỉnh tr ong của mã đó . Nếu y nh ỏ hơn 0,25 b ' , thì y phải được lấy bằng 0,25 b' . C 2 :Hệ số cho ở Bảng 2-A/27.9 phụ thuộc tỉ s ố b / l T . Với các trị số trung gian của b / l T , thì C 2 được xác định theo phép nội suy tuyến tính. S , h B và d 0 : Theo qui định ở (a). / t : Như qui định ở -1 ( 1 ) (a). b : Như qui định ở -1 (1) (a). k : Như qui định ở 27.4.1-1 . Bảng 2-A/27.9 Hệ số C 2 b / l T £ 1,0 1,2 1,4 1,6 1,8 2,0 2,2 2,4 ≥ 2,6 C 2 0,036 0,033 0,031 0,028 0,026 0,024 0,022 0,021 0,019 (c) Tàu d ầu kiểu D : Chiều dày xác đ ịnh t heo công thức sau phụ thuộc vào t ừng vùng tr ong khoang dầu hàng: ( mm ) Trong đó : d 1 : Chi ề u cao của lỗ khoét tại điểm đang xét ( m ). Tuy nhiên, nếu có mã g ắ n với ch â n sống ngang của mạn kép hoặc chân sống đứng của vách dọc tâm trong khoang dầu hàng , thì có thể kh ô ng xét đến các lỗ khoét ở đà ngang trong phạm vi từ vách d ọc của mạn kép hoặc vách dọc tâm tàu đ ến đ ỉ nh trong của mã đó, trừ khi Đăng kiểm thấy là cần thiết. b ' : Khoảng cách từ vách dọc của mạn kép ( giữa hai cạnh trong của két hông, nếu có két h ô ng) đến vách dọc tâm đo theo mặt tôn đáy trên ở đà ngang đang xét ( m ). y : Khoảng cách theo chiều ngang c ủ a tàu tại đà ngang đang xét từ tâm của b' đến điểm đang xét ( m ). Tuy nhiên, nếu có gắn mã ở chân sống ngang của mạn kép hoặc chân sống đứng của vách dọc tâm tàu trong khoang dầu hàng thì y có thể đ ư ợc tính cho đến đỉnh tr ong của mã gắn với sống ngang của mạn kép hoặc cho đến đỉnh trong của mã gắn với chân sống đứng của vách dọc tâm tàu. Nếu y nh ỏ hơn 0,25 b ' , thì y phải được lấy bằng 0,25 b' . C 2 :Hệ số cho ở Bảng 2-A/27. 10 phụ thuộc tỉ s ố b / l T . Với các trị số trung gian của b / l T , thì C 2 được xác định theo phép nội suy tuyến tính. S , h B và d 0 : Theo qui định ở (a). / t : Như qui định ở -1 ( 1 ) (a). b : Như qui định ở -1 (1) ( c ). k : Như qui định ở 27.4.1-1 . Bả ng 2-A/27.10 Hệ s ố C 2 b / l T £ 0,6 0,7 0,8 0,9 1,0 1,1 1,2 ≥ 1,3 C 2 0,042 0,041 0,041 0,040 0,039 0,038 0,036 0,035 (2) Ph ả i lớn hơn chiều dày xác định theo các công thức sau đây phụ thuộc vào vị trí trong khoang dầu hàng, không phụ thuộc vào kiểu tàu : ( mm ) ( mm ) Trong đó: a : Chiều cao của đà ngang tại điểm đang xét ( m ). Tuy nhiên, nếu có bố trí các nẹp nằm ở giữa chiều cao của tiết diện đà ngang, thì a là khoảng cách từ nẹp nằm đến tôn bao đáy hoặc đến tôn đáy trên, hoặc khoảng cách giữa các nẹp nằm đó ( m ). t 1 : Chiều dày của đà ngang tính theo qui định ở (1) phụ thuộc vào kiểu tàu dầu ( mm ). C 2 ' :Hệ s ố xác đ ịnh theo Bảng 2-A/27.11 phụ thuộc vào t ỉ số khoảng cách S 1 ( m ) của các nẹp bố trí theo hướng chiều cao tiết diện của đà ngang chia cho a . Với các trị số trung gian của S 1 / a thì C 2 ' được xác định theo phép nội suy tuyến tính. Bảng 2-A/27.11 Hệ số C 2 ' S 1 / a £ 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1,0 1,2 ≥ 1,4 C 2 ' 64 38 25 19 15 12 10 9 8 7 H : Trị số xác định t heo các công thức sau: (a) Nếu đà ngang có l ỗ khoét không được gia cường: Trong đó: f : Đường kính lớn của lỗ khoét ( m ). a : Trị số nào lớn h ơn trong các trị s ố a hoặc S 1 ( m ). (b) Trong các trường hợp khác với (a), H = 1,0. S 2 : Bằng S 1 hoặc a , lấy trị s ố nào nh ỏ hơn ( m ). k : Như qui định ở 27.4.1 - 1 . 27.6.4. Kích thước của sống dọc và sống ngang trong mạn kép 1. Chiều dày c ủ a sống dọc trong mạn kép phải không nh ỏ hơn trị số lớn nhất t r ong các trị số t 1 qui định ở (1), t 2 hoặc t 3 được qui định ở (2) dưới đây: (1) Không được nhỏ hơn chiều dày xác định theo (a) hoặc (b) dưới đây tùy theo kiểu tàu: (a) Tàu dầu kiểu C : Chi ề u dày xác định theo công thức sau đây phụ thuộc vào vị trí tr ong khoang dầu hàng: ( mm ) Trong đó: S : Chiều rộng c ủ a phần được đ ỡ b ở i sống dọc ( m ). h s : Trị số xác định theo các công thức sau, lấy giá trị nào lớn hơn: (0,6 d - d 3 ) + 0,038 L ( m ) h' ( m ) d 3 : Chi ề u cao của đáy đôi đ o tại mạn tàu ( m ). Tuy nhiên, d 3 sẽ là khoảng cách thẳng đứng từ đáy đến cạnh trên của két hông, nếu có két hông. h' : Khoảng cách thẳng đứng từ cạnh trên c ủ a két h ô ng, nếu có, ho ặ c từ m ặ t tôn đ áy tr ên đến mép miệng khoang ( m ). d 0 : Chiều cao tiết diện sống dọc ( m ). d 1 : Chiều cao lỗ khoét tại điểm đang xét ( m ). Tuy nhi ê n, nếu sống n ằ m của vách ngang đ ược bố trí trong khoang dầu hàng, thì có t hể bỏ qua các lỗ khoét trên các sống dọc mạn trong giới hạn từ vách ngang đến đ ỉ nh trong của mã ở mút của sống n ằ m, t rừ khi Đăng kiểm thấy là cần t hiết phải xét. x : Khoảng cách dọc từ trong điểm c ủ a l T của mỗi khoang dầu hàng đến điểm đang xét ( m ). Tuy nhiên, nếu sống nằm c ủ a vách ngang được đặt trong khoang dầu hàng, thì x có thể được tính cho đến đỉ nh trong của mã g ắ n với mút của sống nằm đang xét. Nếu x nh ỏ hơn 0,25 l T , thì x phải được lấy bằng 0,25 l T . l T : Ch iề u dài khoang dầu hàng đang xét ( m ). C 3 :Hệ số lấy theo Bảng 2-A/27.12 phụ thuộc vào D'/ l T . Với các trị s ố trung gian của D'/ l T , thì C 3 được xác định theo phép nội suy tuyến tính. D' :Trị s ố tính t heo c ô ng thức sau: D' = D - d 3 ( m ) k : Như qui định ở 27.4.1-1 . B ả ng 2-A/27.12 Hệ s ố C 3 D'/ l t £ 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1,0 1,1 1,2 ³ 1,3 C 3 0,013 0,019 0,025 0,030 0,034 0,037 0,039 0,042 0,045 (c) Tàu dầu kiểu D: Chi ề u dày xác định theo công th ức sau đây p h ụ t huộc vị trí trong kh o ang d ầu hàng : ( mm ) Trong đó : x : Kho ả ng cách dọc t ừ trung điểm c ủ a l T của mỗi khoang d ầu hàng đ ến điểm đang xét ( m ). Tuy nhiên , n ếu các s ố ng n ằm của vách ngang được đ ặt trong khoang dầu hàng, thì x có t hể đ ược tính cho đ ế n đ ỉ nh trong của m ã g ắ n với mút của sống n ằ m đang xét. Nếu x nhỏ hơn 0,25 l T , thì x p hải đượ c l ấ y bằng 0,2 5 l T . C 3 : Hệ số lấy theo Bảng 2-A/27. 1 3 phụ thuộc vào D '/ l T . Với các trị số trung gian c ủ a D '/ l T , thì C 3 được xác định theo phép phép nội suy tuyến tính. S , l T , h S , d 0 , d 1 , D ' và K : Phải thỏa mãn qui định ở (a). k : Như quy định ở 27.4.1-1 . Bả ng 2-A/27.13 Hệ số C 3 D ' / I T £ 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1,0 1,1 1,2 ³ 1,3 C 3 0,020 0,024 0,028 0,032 0,035 0,038 0,040 0,042 0,045 (2) Lớn hơn chi ề u dày xác định t ừ các công t hức sau phụ thuộc vị trí t rong khoang d ầ u hàng, không p h ụ thuộc vào ki ể u tàu: ( mm ) ( mm ) Trong đó: a : Chiều cao của sống dọc mạn tại điểm đang xét ( m ). Tuy nhiên, nếu có bố trí các nẹp nằm ở giữa chiều cao tiết diện của sống mạn và hướng theo chiều dài của sống, thì a là khoảng cách từ nẹp đó đến tôn mạn hoặc đến vách dọc của mạn kép, hoặc khoảng cách giữa các nẹp đó ( m ). t 1 : Chiều dày của sống dọc tính theo qui định ở (1) phụ thuộc vào kiểu tàu dầu ( mm ). C 3 ' :Hệ s ố xác đ ịnh theo Bảng 2-A/27.1 4 phụ thuộc vào t ỉ số khoảng cách S 1 ( m ) của các nẹp bố trí theo hướng chiều cao tiết diện của sống chia cho a . Với các trị số trung gian của S 1 / a, thì C 3 ' được xác định theo phép nội suy tuyến tính. Bảng 2-A/27.14 Hệ số C 3 ' S 1 / a £ 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1,0 1,2 ³ 1,4 C 3 ' 64 38 25 19 15 12 10 9 8 7 H : Trị số xác đ ịnh theo các công thức sau : (a) Nếu s ố ng dọc mạn có l ỗ khoét kh ô ng được gia c ườn g: Trong đ ó : f : Đường kính lớn của l ỗ khoét ( m). a : B ằ ng a hoặc S 1 , lấy trị số nào lớn hơn ( m ). (b) Trong các trường hợp khác với (a), H = 1,0. S 2 : B ằ ng S 1 hoặc a , lấy tr ị số nào nhỏ hơn ( m ). k : Như qui định ở 27.4.1-1 . 2. Chi ề u dày c ủ a sống ngang trong mạn kép phải không nh ỏ hơn trị số lớn nh ấ t tr ong các trị số t 1 xác định theo (1) , t 2 hoặc t 3 xác định theo (2) dưới đây : (1) Không được nh ỏ hơn chiều dày x á c định theo (a) ho ặ c (b) sau đ â y phụ thuộc kiểu tàu dầu: (a) Tàu dầu kiểu C : Chi ề u dày xác định từ công thức sau phụ thuộc vị trí tr ong khoang dầu hàng: ( mm ) Trong đó: S : Chi ề u rộng c ủ a phần được đỡ b ở i sống ngang ( m ). h S : Trị số xác định theo các công thức sau, lấy giá trị nào lớn hơn. Tuy nhiên, đối với các tàu dầu không có các trạng thái tải trọng đặc biệt như t ả i trọng một nửa hoặc tải trọng xen kẽ, h S có thể được lấy theo qui định ở -1 (1) (a). ( d - d 3 ) +0,038 L ( m ) h' ( m ) d 0 : Chiều cao của tiết diện sống ngang ( m ). d 1 : Chiều cao l ỗ khoét tại điểm đang xét ( m ). Tuy nhiên, nếu có mã g ắ n vối chân sống ngang c ủ a mạn kép, thì có thể b ỏ qua các lỗ khoét ở sống ngang bố trí trong phạm vi giữa m ặ t tôn đáy trên và đ ỉ nh trê n của mã đó, trừ khi Đăng kiểm thấy cần thiết phải xét. z : Khoảng cách theo chiều cao của tàu từ m ặ t t ô n đáy trên ho ặ c từ cạnh tr ên c ủ a két hông, nếu có, đến điểm đang xét ( m ). Tuy nhiên, nếu có mã gắn với ch â n sống ngang của mạn kép, thì ở khoảng từ m ặ t tôn đáy trên đến đ ỉ nh trên của mã đó, z có thể được tính ở đ ỉ nh trên c ủ a mã đó. Nếu z lớn hơn 0 , 4 D ' thì z phải đ ược lấy b ằ ng 0,4 D '. C 4 : H ệ s ố xác định theo Bảng 2-A/27.15 phụ thuộc tỉ số D '/ l T . Với các trị số trung gian c ủ a D '/ l T , thì C 4 đ ược xác đ ịnh theo phép nội suy tuyến tính. D' , h' , d 3 , và l T : Theo qui định ở -1 ( 1 ) (a). k : Như qui định ở 27.4.1-1 . Bảng 2-A/27.15 Hệ s ố C 4 D '/ l t £ 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1,0 1,1 1,2 ³ 1,3 C 4 0,052 0,051 0,049 0,046 0,043 0,041 0,038 0,036 0,034 ( b ) Tàu dầu kiểu D : Chi ề u d ày xác định t ừ công thức sau phụ thuộc vị trí t rong khoang dầu hàng: ( mm ) Trong đó: z : Khoảng cách theo chi ề u cao của tàu t ừ mặt tôn đáy t rên hoặc từ cạnh tr ê n c ủ a két hông, nếu có, đ ến điểm đang xét ( m ). Tuy nhiê n, nếu có mã g ắ n với chân sống ngang c ủ a mạn kép, thì ở kho ả ng t ừ mặt tôn đáy trê n đ ến đỉnh trên của mã đó, z có thể được tính ở đ ỉ nh trên của mã. Nếu z kín hơn 0,4 D ' thì z ph ả i được lấy b ằ ng 0,4 D '. C 4 : Hệ số xác định theo Bảng 2-A/27.16 phụ thuộc t ỉ số D '/ l T . Với các trị số trung gian c ủ a D '/ l T , t hì C 4 được xác định t heo phép nội suy tuyến tính. Bảng 2-A/27.16 Hệ số C 4 D '/ l T £ 0,8 0,9 1,0 1,1 1,2 ³ 1,3 C 4 0,034 0,033 0,033 0,032 0,031 0,030 S , h S , d 0 và d 1 : Theo qui đ ịnh ở (a). D ' và l T : Theo qui định ở -1 ( 1 ) (a). k : Như qui định ở 27.4.1 - 1 . (2) Ph ả i lớn hơn c hi ều dày xác định theo các c ô ng thức sau đây phụ thuộc vị trí trong khoang dầ u hàng, không phụ thuộc vào kiểu tàu: ( mm ) ( mm ) Trong đó: a : Chiều cao tiết diện của sống ngang tại điểm đang xét ( m ). Tuy nhiên, nếu có bố trí các nẹp nằm ở giữa chiều cao của tiết diện sống ngang, hướng theo chiều dài của sống, thì a là khoảng cách từ nẹp đến tôn mạn hoặc đến vách dọc của mạn kép, hoặc khoảng cách giữa các nẹp ( m ). t 1 : Chiều dày của tiết diện sống ngang tính theo qui định ở (1) phụ thuộc vào kiểu tàu dầu ( mm ). C 4 ' :Hệ s ố xác đ ịnh theo Bảng 2-A/27.1 7 phụ thuộc vào t ỉ số khoảng cách S 1 ( m ) của các nẹp đặt theo hướng chiều cao của tiết diện sống chia cho a . Với các trị số trung gian của S 1 / a, thì C 4 ' được xác định theo phép nội suy tuyến tính. Bảng 2-A/27.17 Hệ số C 4 ' S 1 /a £ 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1,0 1,2 ³ 1,4 C 4 ' 64 38 25 19 15 12 10 9 8 7 27.6.5. Sống dọc và sống ngang trong khoang dầu hàng và két s â u 1. Mô đun chống uốn Z c ủ a tiết diện sống dọc không được nhỏ hơn trị số xác định theo công thức sau: ( cm 3 ) Trong đó: S : Chiều rộng của diện tích được đỡ bởi sống ( m ). h : Như qui định ở 27.4.1-1 . Tuy nhi ê n, ở đây cụm từ " từ cạnh dưới của tấm tôn vách đang xét " được thay là " từ trung điểm của S" đối với sống n ằ m, và là " từ trung điểm của l 0 " đố i v ớ i sống đứng khi tính trị số của h . l 0 : Ch iề u dài của sống xác định theo công thức sau: I 0 = k 1 l ( m ) l : Chiều dài toàn bộ của sống ( m ), n ế u sống này l iên tục cùng với các sống dọc và sống ngang khác, thì l l à khoảng cách đến mặt trong của bản mép các sống ấy. k 1 : H ệ số đ iều ch ỉ nh do các mã được xác định theo công thức sau: b 1 và b 2 : Chiều dài cạnh của mã, tại các mút t ư ơng ứng c ủa sống dọc và s ố ng ngang ( m ). k : Như qui định ở 27.4.1-1 . C 1 :H ệ s ố phụ thuộc vào L xác định như sau: C 1 = 1,00 nếu L kh ô ng lớn hơn 230 mét . C 1 = 1 , 20 nếu L lớn hơn 400 mét . Với các trị số trung gian c ủ a L , thì C 1 xác định theo phép nội suy tuyến tính. 2. M ô men quán tính ( I ) của tiết diện của sống dọc phải không nh ỏ hơn trị s ố xác định theo công thức sau. Tuy nhiên, trong mọi trường hợp chiều cao tiết diện c ủ a sống không được nh ỏ hơn 2,5 lần chiều cao lỗ khoét đ ể cơ cấu chui qua: ( cm 4 ) Trong đ ó: h và l 0 : Như qui định ở -1 . 3. Chi ề u dày tiết diện c ủ a sống dọc phải không nh ỏ hơn trị số lớn nhất trong các trị số t 1 , t 2 ho ặ c t 3 sau đây: ( mm ) ( mm ) (mm) Trong đó S , h , l 0 , C 1 và k : Như qui định ở - 1 . S 1 : Kho ản g cách giữa các nẹp của sống hoặc ch iề u cao tiết diện của s ố ng, l ấ y giá trị nào nh ỏ hơn ( m ). d 1 : Chiều cao tiết diện c ủ a sống đa ng x ét ( m ), trừ chi ề u cao l ỗ khoét. C 2 :Hệ s ố xác đ ịnh theo công th ức sau, trong mọi trư ờn g hợp không được nhỏ hơn 0,5: đố i với sống n ằ m đối với các sống khác x : Kho ả ng cách t ừ một đầ u của I 0 đ ến tiết diện đ ang xét ( m ) , và t ừ đầu dưới của l 0 đ ối với s ố ng đ ứng. d 0 : Chi ều cao tiết diện bản thành ( m ). Nếu các nẹp gia cường bản thành được đặt song song với bản mép, thì d 0 là khoảng cách từ nẹp đến tôn mạn hoặc đến bản mép ( m ), hoặc giữa các nẹp. C 3 : Hệ s ố được l ấ y như sau: (1) N ếu bản thành của sống nằm ở vị trí khoảng 0,25 D phía dưới mép boong ở mạn tàu, thì C 3 đ ược xác đ ịnh phụ t huộc tỉ s ố của S ' chia cho d 0 như sau, trong đó S ' là khoảng cách c ủ a các nẹp ở b ả n thành đ ặt hướng t heo chi ề u cao c ủ a tàu ( m ): Nếu S '/ d 0 ³ 1,0 thì C 3 = 11,0 Nếu S '/ d 0 < 1,0="" thì=""> C 3 = 11,0 (2) Nếu b ả n thành c ủ a s ố ng d ọ c và sống ngang khác với những qui định ở ( 1 ), thì C 3 được xác định theo B ả ng 2-A/27.18 phụ thuộc tỉ s ố S ' / d 0 . Với các trị số trung gian c ủ a S ' / d 0 , th ì C 3 được xác đị nh theo phép nội suy t uyến t ính. Nếu b ả n thành của sống n ằ m cao hơn D /3 so với mặt tôn giữa đ áy ho ặ c cao h ơ n mép dưới của b ả n mé p ở cạnh dưới c ủ a thanh gi ằ ng t hứ hai k ể từ boong, lấy trư ờng h ợ p t hấp hơn , thì C 3 có thể được lấy theo Bả ng 2-A/27.18 nhân với 0,85 cùng với các yêu c ầu ở (c) và (d) dưới đây: (a) Nếu không có nẹp đ ặt song song với bản mép, thì C 3 lấy bằng a 1 . Tuy nhi ê n , khi có khoét lỗ, t hì C 3 đ ược lấy b ằ ng a 2 và phải kh ô ng nhỏ h ơn t rị số xác đ ịnh theo yêu cầu ở ( c ). ( b ) N ế u có nẹp gia c ườn g đặt song song với bản mép, với các phần n ằ m giữa b ả n mép và nẹp hoặc gi ữ a các nẹp , thì C 3 lấy bằng a 3 . Tuy n hiê n, chiều d ày không c ầ n ph ả i lớn hơn trị số trị xác đ ịnh khi sử dụng h ệ số a 1 , gi ả thiế t r ằ ng k hô ng có nẹp đặt song song với b ả n mép và kh ô ng có l ỗ khoét. Đ ối v ớ i các p hần nằm giữa nẹp và tôn bao , th ì C 3 đ ược lấy bằng a 2 . Bả ng 2-A/27.18 a 1 , a 2 và a 3 S '/ d 0 £ 0,2 0,4 0,6 0,8 1,0 1,5 2,0 ³ 2,5 a 1 2,6 4,5 5,6 6,4 7,1 7,8 8,2 8,4 a 2 2,1 3,7 4,9 5,8 6,6 7,4 7,8 8,0 a 3 3,7 0,7 8,6 9,6 9,9 10,3 10,4 10,4 (c) Nếu bản thành có lỗ khoét nh ỏ không được gia cường, thì a 1 , a 2 và a 3 phải được nh â n với h ệ số H sau: Nếu d 1 / S nh ỏ hơn hoặc bằng 0,5, thì hệ số này ph ả i đ ượ c lấy b ằ ng 1 , 0. Trong đó : d 1 : Chiều cao lỗ khoét ( m ). (d) Nếu bản thành có lỗ khoét lớn không đ ư ợc gia cường thì a 1 , a 2 và a 3 phải được nhân với hệ số H sau: Trong đó: a : Cạnh dài hơn của phần được bao quanh bởi các nẹp của bản thành ( m ). f : Đường kính lỗ khoét ( m ). Nếu lỗ khoét có dạng thuôn thì f phải được lấy bằng cạnh lớn hơn ( m ). 4. Mép kèm d ùng để tính mô men quán tính và mô đun chống uốn c ủ a tiết diện thực của sống phải được lấy như qui định ở 1.1.13-3 . Tuy nhi ê n , n ế u có nẹp đ ược đặt t rong phạm vi của mép kèm th ì nẹp đó có thể được tính vào mép kèm. 5. Trong trường hợp có đ ặ t các thanh chống thì chiều dày b ả n thành c ủ a sống tại chân c ủ a thanh chống phải không nhỏ h ơn trị số xác định theo công thức sau. Nếu tr ê n b ả n thành có lỗ khoét nh ỏ tại chân của thanh chống, thì các lỗ khoét này phải đ ư ợc gia cường hiệu quả bằng các tấm đệ m. ( mm ) Trong đó: S : Khoảng cách các sống ngang ( m ). b S : Chi ề u rộng được đỡ b ở i t hanh chống ( m ). h S : Khoảng cách từ trung điểm c ủ a b S đến điểm nằm cao h ơn m ặ t t ôn giữa đáy một khoảng bằng: h s = d + 0,038 L ' L ' : Như qui định ở 27.5.1-1 . C 1 : Nh ư qui định ở -1 . S 1 : Khoảng cách giữa các nẹp đ ặt theo chiều cao tiết diện ở bản thành c ủ a sống ngang tại vùng nối v ớ i thanh gi ằ ng ( m ). A : Diện tích tiết di ệ n hiệu dụng chịu lực dọc trục tru yề n từ thanh gi ằ ng ( cm 2 ), được lấy như sau: (a) Nếu bản mép c ủ a thanh giằng kéo dài đến bản mép của sống ngang theo dạng cung lượn hoặc dạng cong tương t ự thì A là tổng toàn bộ diện tích tiết diện bản thành của sống ngang ở vùng nằm giữa các tiếp điểm của các tiếp tuyến với đoạn cung lượn ho ặc dạng cong lượn tương tự làm với tr ục thanh g iằn g một góc 45°, cộng với diện tích tiế t diện c ủ a nẹp gia cường bản thành c ủ a sống ngang đ ặ t theo phương trục thanh gi ằ ng ở khoảng giữa các tiếp đi ể m và 0,5 lần diện tích tiết diện các bản mép c ủ a sống ngang tại các tiếp điểm (xem Hình 2-A/27.1 (a)). (b) Nếu bản mép của thanh giằng nối liền tới bản mép của số ng ngang theo dạng đường th ẳ ng có góc lượn thì A là tổng toàn bộ diện tích tiết diện bản thành của sống ngang ở vùng nằm giữa các trung điểm c ủa các đ oạn giao nhau tạo bởi các phần kéo dài c ủ a các m ặ t trong c ủ a mép thanh giằng, mép sống ngang và đườn g thẳng tạo với trục thanh giằng một góc 45° tiếp xúc với mặt t rong c ủ a b ả n mép ở ch ỗ góc lượn, cộng với diện tích tiết diện nẹp gia cường b ả n thành của sống ngang đ ặt theo phương trục thanh giằng ở khoảng giữa các trung điểm nói trên, cộng với 0,5 lần di ệ n tích tiế t diện các b ả n mép t ại các t rung điểm (Xem Hình 2-A /27.1 (b)). ( c) Nếu b ả n mép c ủ a thanh giằng nối trực tiếp với mép của sống ngang theo góc vu ô ng hay g ầ n vuông và c ả hai b ả n mép đượ c g ắ n mã , thêm vào đó các nẹp được g ắ n lên b ả n thành c ủ a sống ngang trên đường kéo d ài của hai mép thanh giằng thì A là tổng toàn bộ diện tích tiết diện bản thành của sống ngang tại vùng tiết diện giữa các trung điểm của các đoạn giao tạo bởi phần kéo dài của các m ặt tro n g c ủ a mép thanh giằng, mép sống ngang và đường thẳng tạo với trục của t han h giằng một g óc 45° tiếp xúc với mép tự do của mã, cộng với diện tích tiết diện của các nẹp đặt ở vị t rí n êu t rên (xem Hình 2-A /27.1 (c)). (a) (b) (c) Hình 2-A/27. 1 Cách xác định d iện tích tiết diện tổng cộng 6. Chiề u dày b ả n mép c ủ a sống dọc ( t ) phải lớn h ơ n chiều dày b ả n thành và ch iề u rộng tổng cộng c ủ a b ản mép ph ả i k hôn g nh ỏ h ơn trị số xác đ ịnh t heo công thức sau: ( mm ) Trong đó: d 0 : Ch iề u cao tiết di ệ n của sống ( m ). l : Khoảng cách giữa hai gối tựa của sống ( m ). Tuy nhiên, nếu có đ ặ t các mã chống vặn hữu hiệu, thì các mã này có thể được coi là gối tựa. 27.6.6. Sống ngang c ủ a tàu không có mạn kép 1. Th ê m vào các qui định ở 27.6.5 , c hiề u cao tiết diện ( d ) và mô đun chống uốn của tiết diện sống ngang mạn Z phải không nh ỏ h ơn trị số xác định t heo các cô ng thức sau: d = 0,15 l ( m ) ( cm 3 ) Trong đó : l : Chiều d ài toàn b ộ của sống ngang mạn , nế u sống ngang mạn liền với các sống ngang khác thì l là khoảng cách đến mặt tr o ng của các sống ngang khác ấy ( m ) l 0 : Được xác định như sau: l 0 = k 1 l ( m ) k 1 : Như qui định ở 27.6.5.1 . S : Khoảng cách các sống ngang ( m ). h : Khoảng cách từ trung điểm của l 0 đến điểm nằm cao hơn mặt tôn giữa đáy một khoảng bằng: h = d + 0,038 L ' L ' : Như qui định ở 27 . 5.1.1 . 2. Kích thư ớ c của sống ngang boong phải được xác định theo (1) và (2) dưới đây: (1) M ô đun chống uốn ( Z ) c ủ a tiết diện sống ngang boong c ủ a tàu không có hầm boong phải không nhỏ hơn trị số xác định theo công thức sau: ( cm 3 ) Trong đó: S , k , l 0 : Như qui định ở -1 . (2) Đối với các tàu có hầm boong, kết cấu c ủ a sống ngang boong phải liên tục đ i ngang qua hầm boong. Trong trường hợp này, chi ề u cao tiết diện c ủ a sống ngang boong coi như được đỡ b ở i hầm boong, có t hể được lấy b ằ ng 0,03 B . (3) Đối với các sống ngang đ ặ t ở vách dọc tâm, những qui định đối với sống ngang mạn qui định ở -1 ph ả i được áp dụng tương ứng. Tuy nhiên, trong mọi trường hợp, kích thước cơ cấu không được nhỏ hơn tr ị số xác định t heo mỗi công thức v ớ i hệ số b ằ ng 0,8 lần của h ệ số trong mỗi công thức đó. 27.6.7. Nẹp gia cường các sống trong khoang d ầ u hàng và két sâu Chiều dày của các nẹp gia cường dạng thép dẹt và mã chống vặn tr ê n các sống dọc và sống ngang, và c ủ a nẹp vách phải không nh ỏ h ơ n trị s ố xác định theo công thức sau: ( mm ) Tuy nhiên, chiều dày này không cần phải lớn h ơn chiều dày bản thành của sống mà nẹp được g ắ n. 27.6.8. Thanh gi ằ ng 1. Thanh gi ằ ng ở các tàu có từ hai vách dọc liên tục tr ở l ê n nếu được liên kết chắc chắn với các s ố ng đ ứ ng c ủ a vách d ọc trong khoang dầu hàng, thì phải thỏa mãn những yêu cầu ở 27.6.8 . 2. Di ệ n tích tiết diện của thanh giằng li ê n kết với các sống đứng của vách d ọc trong khoang dầu hàng phải không nh ỏ hơn trị số xác định từ công thức sau: A = C 1 C 2 kSb s h ( cm 2 ) Trong đó : S , b S , C 1 : Như qui định ở 27.6.5-5 . h = h S nếu thanh gi ằ ng được đặt trong khoang dầu hàng mạn, là khoảng cách thẳng đứng từ trung điểm c ủ a b S đến mặt trên c ủ a miệng khoang hàng kề cận nếu có các thanh chống ở khoang đầu hàng giữa ( m ). k : Như qui định ở 27.4.1-1 . C 2 :Hệ số xác định từ công thức sau: Nếu l /k > 0 , 6 thì: Nếu l /k 0 , 6 thì: C 2 = 1,1 Trong đó: l : Chiều dài thanh giằng giữa mặt trong của các sống đứng của vách dọc ( m ). K : Được xác định như sau: I : Mô men quán tính của tiết diện thanh giằng ( cm 4 ). A : Diện t ích tiết diện thanh giằng ( cm 2 ) . k : Như qui định ở 27.4.1-1 . 27.7. Cá c chi ti ế t kết cấu 27.7.1. Qui đ ịnh chung 1. Các kết cấu chính p hải đư ợc b ố trí sao cho đ ả m b ả o đ ược sự liê n tục v ề đ ộ bền trong khu vực hàng hóa. Ở vùng p h ía trước và phía sau khu vực hàng hóa, các kết cấu phải đủ b ề n để tránh suy giảm đ ột ngột sự liên tục của đ ộ bền. 2. Với các kế t cấu chính, ph ả i quan tâm thích đ áng đến độ cứng ở các mút, đến biện pháp đỡ và gia cường để tránh biến d ạng vênh, ph ả i gi ảm đến m ức t ối thiể u tình trạng t ậ p trung ứng su ấ t ở kết c ấ u. 27.7.2. Sườn và nẹp Xà dọc, sườn dọc và nẹp dọc ph ả i l à các cơ cấu liên tục hoặc phải được liên kết chắc ch ắ n đ ể sao cho diện tích tiết diện ở các mú t c ủa c h úng có đ ủ đ ộ cứng để chịu đư ợ c mô men uốn. 27.7.3. S ố ng và thanh g iằn g 1. Các sống n ằm trong cùng mộ t m ặt ph ẳ ng ph ả i đ ược bố trí sao cho tránh đ ược sự thay đ ổi đột ngột v ề độ b ề n và độ cứng, hai đầu của sống ph ả i được g ắ n mã có kích th ước t hích hợp, đỉnh c ủ a mã phải được lư ợ n hữu hiệu. 2. Trong trư ờn g hợ p nếu chiều cao tiết di ệ n c ủ a sống dọc lớn thì phải đ ặ t nẹp song song với b ả n mép. 3. Mã phải đ ược đặt ở hai đ ầ u của thanh gi ằ ng đ ể liên kết với các sống dọc hoặc sống ngang. 4. Các s ố ng ngang và s ố ng đứng p hả i được g ắ n mã chống v ặ n ở vị trí liên kết với thanh gi ằ ng. 5. N ế u chiều rộng b ả n mép c ủ a thanh gi ằ ng lớn hơn 150 mi-li-mét thì ở mộ t bên c ủ a bản thành, các nẹp phải đ ược đ ặt theo kho ả ng cách thích h ợ p để đỡ cả b ả n mép . 6. Các mã chống vặn ph ả i đ ược đ ặt tr ê n b ản t hàn h c ủ a sống ngang ở đ ỉnh trong của m ã mút và ở vùng nối với t hanh giằng , v.v..., th eo kho ả ng cách t hích h ợp đ ể gia cường hữu hiệu cho các sống ngang. Trong trư ờ ng hợp nế u chi ề u rộng c ủ a b ả n mép ở m ỗ i bên b ả n t hàn h của sống lớn hơn 180 mi - l i-mé t , thì mã ch ố ng v ặ n nói trên p hả i đ ỡ c ả b ả n mép. 7. B ản thành của các sống ngang mạn và sống đ ứng c ủ a vách dọc tại mã mút trên và mã mút dưới, vùng l â n cận các đầ u trong c ủ a các mã này và vùng g ầ n gốc của thanh gi ằ ng ph ả i được gia cường đặc biệt b ằ ng các nẹp đặ t th eo kho ả ng cách hẹp h ơ n. 27.8. Các qu i đ ịn h riêng đối với han gỉ 27.8.1. Chi ề u dày c ủ a tôn bao 1. Ở những tàu không có mạn kép, chiều dày của tôn bao tạo thành vách biên c ủ a các khoang dầu hàng có dự đ ịnh để chứa nước d ằ n, trừ các khoang chỉ dùng để chứa nước dằn trong điều kiện th ờ i tiết xấu, phải không nh ỏ hơn chi ề u dày xác định theo công thức cho ở 27.3.2 đồng thời với việc áp dụng các qui định ở Chương 14 cộng với 0,5 mi-li-mé t . 2. Khi á p dụng các yêu cầu c ủa Ch ương này, chiều dày của t ô n bao có thể được giảm 0,5 mi-li-mét so với chi ề u dày xác định theo c ô ng thức cho ở 27.4.1 . 27.8.2. Chi ề u dày t ô n boong 1. Khi áp dụng những yêu cầu của Chương này, chiều dày tôn c ủ a boong mạn khô có thể được gi ả m 0,5 mi- l i-mé t so với chi ề u dà y tính theo công thức cho ở 27.4.1 . 2. Chiều dày tôn c ủ a boong mạn kh ô ở khoang dầu hàng, khi áp dụng nh ữ ng qui định ở Chương 15 , phải được lấy bằng ch iề u dày xác định theo c ô ng thức cho ở 15.3 cộng thêm tối thiểu là 0,5 mi-li-mét . 27.8.3. Ch iề u dày của t ô n nóc két Chiều dày của tôn nóc két trong khoang dầu hàng và két sâu không được nhỏ hơn chiều dày tương ứng xác định theo công thức cho ở 27.4.1 cộng thêm 1 , 0 mi-li-mét . Tuy nhiên, sự cộng thêm này không bắt buộc đ ối với tôn đáy trên. 27.8.4. M ô đun chống uốn của tiết diện xà dọc boong, xà dọc mạn và nẹp gia cường dọc 1. Mô đun chống uốn của tiết diện xà dọc bố trí ở t ô n boong trong các khoang dầu h à ng phải không nh ỏ hơn 1,1 l ầ n trị số tính theo các qui định ở 8.3.3 . 2. Mô đun chống uốn của tiết diện dầm và nẹp bố trí tr ê n tôn mạn và vách tạo thành các khoang dầu hàng có dự kiến để chứa nước d ằ n, trừ những khoang ch ỉ dùng để chứa nước d ằ n trong điều kiện thời tiết xấu, phải kh ô ng nhỏ hơn 1,1 lần tr ị số tính theo các qui định ở 27.5.1 và 27.5.2 . 27.8.5. Ch iề u dày của các cơ cấu tấm trong các két d ằ n k ề với khoang dầu hàng 1. Chiều d ày của tôn vách ph â n cách giữa két dằn và khoang d ầu hàng phải không nh ỏ hơn chiều dày qui định ở 27.2 cộng th ê m 1,0 mi-li-mét . 2. Trong trường hợp các khoang dầu hàng kề cận đ ược trang bị hệ thống hâm nóng, chiều dày c ủ a tôn vách phân cách giữa két dằn và khoang d ầu hàng phải không nhỏ hơn chiều dày xác định theo -1 cộng với 1,0 mi-li-mét . 27.8.6. Ch iề u dày tôn boong trong khoang dầu hàng Chiều dày t ô n boong trong khoang d ầu hàng không được nhỏ hơn chiều dày xác định theo 27.2 cộng với 1,0 mi-li-mét . 27.8.7. Ch iề u dày c ủ a t ô n đáy tr ê n trong khoang d ầ u hàng 1. Chiều dày của tôn đáy trên trong khoang dầu hàng phải đủ để kể đến ảnh hư ở ng c ủ a mòn gỉ. 2. Chiều d ày của t ô n đáy trên ở vùng gần miệng ống hút tr ong khoang dầu hàng, và chiều d ày thành của hố tụ, nếu có, phải không nh ỏ hơn chiều dày xác định theo yêu cầu ở 27.4.1-1 cho vùng áp dụng thích ứng cộng th ê m 2,0 mi-li-mét . 27.9. Các qui định ri ê ng đối với tàu có boong giữa 27.9.1 . Phạm vi áp dụng Các kết cấu của tàu d ầu có boong g iữa đi suốt chiều dài khu vực khoang hàng ph ả i thỏa mãn các qui định ở từ 27.1 đến 27.8 cùng với các qui đ ịnh ở 27.9 . 27.9.2 . T ả i trọng Trong t rường h ợ p các k ế t c ấ u trong khoang dầu hàng phía dưới boong giữa được xác đ ịnh theo các công thức qui định ở 27.4.1 , 27.5.2 và 27.6.5 , các trị số c ủa h 1 , h 2 và h 3 phải được lấy như qui định ở Bảng 27.19 . B ả ng 2-A/27.19 Tải trọng Điều Tải trọng 27.4.1 27.5.2 27.6.5 h 1 Kho ả ng cách thẳ ng đ ứng t ừ cạnh dưới của tấm tôn vách đến boong giữa ( m ) Khoảng cách thẳng đứng từ trung điểm của chiều dài l đối với các nẹp đứng, và từ trung điểm của khoảng cách từ nẹp phía trên đến nẹp phía dưới đối với nẹp nằm, đến boong giữa ( m ). Khoảng cách thẳng đứng từ trung điểm chiều dài S đối với sống nằm, và từ trung điểm của chiều dài l đối với sống đứng, đến boong giữa ( m ). h 2 0,85( h 1 + D h ) ( m ) D h phải được lấy theo 27.4.1-1. 0,85( h 1 + D h ) ( m ) D h phải được lấy theo 27.4.1-1. 0,85( h 1 + D h ) ( m ) D h phải được lấy theo 27.4.1-1. h 3 0 , 7 lần khoảng cách th ẳng đ ứng t ừ cạnh d ưới của t ấ m t ô n vách đến m ặ t trê n của miệng khoang hàng ( m ). 0,7 lầ n kho ả ng cách thẳ ng đ ứ ng từ t rung điểm của chiều d à i l đối v ớ i c ác nẹp đứn g, và từ trung điểm của khoảng cách t ừ nẹp phía tr ê n đến nẹp phía dưới đố i với nẹp n ằ m, đ ế n mặt trê n c ủ a miệng khoang hàng ( m ) . 0,7 lần khoảng cách thẳng đứng t ừ trung điể m ch iều dài S đố i với sống nằm , và t ừ t rung đi ể m của c hiề u dài l đ ối với sống đứng, đến m ặ t trên c ủ a miệng khoang hàng ( m ) . 27.9.3. Boong giữa Trong trường hợ p nếu chiều d ày t ô n boong giữa được t ính như chiều dày tôn nóc của két dầu hàng dưới thì chi ề u d à y tô n boon g giữa p hả i được l ấ y không nh ỏ hơn chi ề u dày được xác định theo công thức cho ở 27.4.1 , s ử dụng t ả i trọng qui định ở 27.9.2 và cộng thêm 1,0 mi- li- mét . 27.10. Những qui địn h r iê ng đ ối v ớ i các két mạn phía trước 27.10.1. P h ạm vi áp dụng Đ ố i với những tàu dầu có c hiề u dài kh ô ng nhỏ h ơ n 200 mét , các kết c ấu ở những két mạn để trống trong trạng thái đầy tải, nằm ở phạm vi từ 0 , 15 L k ể t ừ s ố ng mũi đến vách m ũi phải thỏ a mãn các qui định ở từ 27.1 đế n 27.9 cùng với các qui định ở 27.10 . 17.1 0.2 . D ầm dọc mạn 1. M ô đun chống uốn tiết diện của d ầm dọc mạn ph ả i k hô ng nh ỏ h ơn trị số xác định theo công thức sau: Z = 9 C 1 kSh l 2 ( cm 3 ) Trong đ ó: l : Kho ả ng cách các s ố ng ngang ( m ) . S : Kho ả ng cách các d ầ m d ọc mạn ( m ). h : K h oảng cách từ dầm d ọc mạn đang xét đến điểm n ằ m cao hơn m ặ t trên c ủ a tôn giữa đáy một kho ả ng ( m ): h = 0,7 d + 0,05 L Tuy nhiên, ở đây trong mọi trường hợp h ph ả i kh ô ng nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau ( m ): C 1 , k : Nh ư quị định ở 27.4.1-1 . 2. Trong trường hợp nếu dầm dọc mạn được nối với sống ngang b ằ ng các mã, mô đun chống uốn (Z) của tiết diện có thể được xác định bằng cách nhân trị số (Z ' ) được xác định từ công thức sau đây với trị số xác định từ công thức qui định ở -1 . Z' = (1 - C ) 2 Trong đ ó: C : Được xác định từ các công thức sau: Nếu gắn mã ở hai đầu Nếu gắn mã ở một đầu b 1 , b 2 , b : Chiều dài cạnh mã dọc theo dầm dọc mạn ( m ). Tuy nhiên, t rong trường hợp nếu trị số c ủ a C là âm, thì lấy C = 0. (xem Hình 2-A/27.2 ). Hình 2-A/27.2 Xác định b , b 1 và b 2 27.11. Kết c ấ u và gia cường đáy ở phía mũi Độ bền của đáy mũi tàu phải th ỏ a mãn các qui định ở 4.8 và 14.4.4 . 27.12. Những qui định riêng đối với miệng khoang hàng và h ệ thống thoát nước m ặ t boong 27.12.1. Tàu có mạn kh ô quá lớn Đ ố i với tàu có mạn khô quá lớn việc mi ễ n giảm so với qui đ ị nh ở 27.12 sẽ được xem xét. 27.12.2. Miệng của khoang dầu hàng 1. Chi ề u dày t ô n thành c ủ a miệng khoang dầu hàng phải không nhỏ hơn 10 mi-li-mét . Nếu chiều dài c ủ a thành miệng khoang lớn hơn 1 , 25 mét và chiều cao của thành miệng khoang lớn hơn 760 mi-li-mét thì phải đ ặt các nẹp đứng ở thành dọc hoặc thành ngang và mép tr ê n của thành miệng khoang phải được gia cường thích đáng. 2. N ắ p miệng khoang hàng phải được làm b ằ ng thép hoặc b ằ ng các vật liệu được chấp nhận khác. Kết cấu của nắ p miệng khoang bằng thép phải thỏa mãn các qui định sau. Kết c ấ u c ủ a nắp miệng khoang làm bằng v ật liệu kh ô ng ph ả i là thép phải th ỏ a m ã n yêu cầu của Đ ă ng kiểm. (1) Chiều dày tôn nắp phải không nh ỏ hơn 12 mi-li-mét . (2) N ế u diện t ích của miệng khoang lớn hơn 1 mét vu ông nhưng kh ô ng lớn hơn 2,5 mé t vuông , thì n ắ p miệng k hoan g ph ả i được gia cư ờng b ằn g các t hanh thép d ẹt có c hiề u rộng 100 mi- li -mét đặt cách nhau kh ô ng xa hơn 610 mi- li -mét . Tuy nhiên , nếu tôn nắp miệng khoang có chi ề u dày 15 mi-li-mét hoặc lớn hơn, thì có thể không cần đặt nẹp gia cường. (3) Nếu diện tích c ủ a miệng khoang hàng l ớ n hơn 2,5 m é t vuông , thì tôn n ắ p miệng khoang ph ả i được gia cư ờng b ằ ng các thanh thép dẹt có chi ề u rộng 125 mi -li -mét đ ặt cách nhau không xa quá 610 mi-l i -mét . (4) N ắ p miệng kho ang phải được cố định chắc chắn bằng khóa đặt cách nhau không xa quá 457 mi-li-mét đ ối với miệng khoang hình t ròn hoặc cách nhau không xa quá 380 mi- li -mét và cách các góc k hôn g quá 230 mi -l i- m ét đố i với mi ệ ng khoang hình c hữ nhật . 27.12.3. Miệng kho ang không ph ả i l à khoang d ầ u hàng Ở những vị trí lộ trên boong mạn khô và boong t hượng tầng mũi ho ặ c t rên nóc c ủ a h ầ m nổi giãn n ở, các miệng khoang không ph ả i là khoang dầu hàng ph ả i có các nắp kín nước b ằ ng thép có kích thư ớc thỏa mãn các yêu c ầ u ở 18.2.4 và 1 5 .2.5 . 27.12.4. H ệ th ố ng thoát n ướ c mặt boong 1. Những tàu có mạn ch ắ n sóng p hả i đ ặt lan can thưa ở ít nhất một n ử a chi ề u dài p hần lộ của boong mạn khô hoặc ph ải có h ệ t h ố ng th oát nư ớ c hữu hiệ u k hác . Mép tr ê n cùng c ủ a d ả i tôn mép mạn phải cố g ắng được hạ thấ p. 2. Nếu các t hượng tầng được nối với nhau b ằ ng hầm boong, thì lan can thưa phải được đặt tr ê n toàn bộ chi ề u d ài p hầ n l ộ củ a boong m ạ n khô. 27.13. H à n 27.13.1. Ph ạm vi áp dụng Trừ khi có qui định riêng ở 27.13 , việc hàn t àu d ầ u ph ả i thỏa mãn các yêu cầu ở Bảng 2-A/1.6 . 27.13.2. H àn góc 1. Vi ệ c áp d ụng đường hàn g ó c cho c ác kết c ấ u n ằ m trong khu vực hàng hóa phải phải theo y ê u cầu ở B ảng 2-A/27.20 . 2. C hiề u rộ ng ch â n c ủ a đườn g hàn g óc ở các khu vực ( 1 ) và (2) d ưới đâ y ít nh ấ t phải b ằ ng 0,7 lần chiều đày t ô n theo qui đ ịnh ở Chư ơn g này. (1) Đường h àn góc ở c ác phần liên kết gi ữa các sống ngoài cùng của đáy đ ô i với đà ngang. (2) Đường hàn góc ở các ph ầ n liên k ế t giữa các sống dưới cùng c ủ a mạn kép với khung sống ngang. Bảng 2-A/27.20 Y ê u cầu đối với mối hàn góc Dòng T ê n cơ cấu Hàn với Loại mối hàn 1 Sống dọc và sống ngang Bản thành T ô n bao, t ô n boong, tôn vách d ọ c hoặc tôn đáy trên F 1 2 B ả n thành F 1 3 Bản mép F 2 4 Lỗ khoét để cơ cấu chui qua bản thành Bản thành của dầm dọc mạn, xà dọc boong và nẹp nằm c ủ a vách d ọ c F 2 5 Mã ch ố ng vặn và nẹp gia cường b ả n thành Bản thành F 3 6 Bản thành c ủ a dầm d ọc mạn, xà dọc boong và nẹp nằm của vách d ọ c F 1 7 Dầm dọc mạn, xà dọc boong và nẹp nằm của vách d ọ c T ô n bao, tôn boong hoặc tôn vách d ọc F 3 8 Thanh giằng Các chi tiết tạo thành thanh giằng (bản thành với b ả n mép) F 3 9 Bản mép của sống F 1 Chú thích: Nếu bán k í nh góc lượn ở đ ỉ nh của mã mút nh ỏ , thì nên s ử dụng mối hàn F 1 t rên một chiều dài t hích hợp ở đ ỉ nh của mã. CHƯƠNG 28 TÀU CHỞ QUẶNG 28.1. K ế t cấ u và trang t hiết bị 28.1.1. Phạm vi áp dụng 1. Kết cấu và trang thiết bị của những tàu dự định để phân cấp và đăng ký là "Tàu chở quặng" phải thỏa mãn các yêu cầu của Chương này hoặc các yêu cầu tương đương. 2. Ngoài những yêu cầu đặc biệt của Chương này, các yêu cầu chung về kết cấu và trang thiết bị của tàu thép phải được áp dụng. 3. Những yêu cầu của Chương này được áp dụng cho kết cấu của những tàu có chiều dài nhỏ hơn 230 mét , có hình dạng thông thường, có một boong, có buồng máy ở đuôi tàu, có hai vách dọc kín nước liên tục, có đáy đôi ở dưới các khoang quặng, có boong và đáy kết cấu theo hệ thống dọc. 4. Trong trường hợp nếu kết c ấ u c ủ a tàu khác với qui đ ịnh ở -3 hoặc chi ề u dài tàu vượt quá 230 mét và những yêu cầu ở Chương này không được áp dụng thì việc tính toán kế t cấu thân tàu phải đ ược Đăng kiểm chấp thuận. 28.1.2. Ph â n khoang 1. Kho ả ng cách giữa vách dọc và m ạ n tàu ( a ), dù ở phần hẹp của mũi và đu ô i tàu, phải k h ông nh ỏ hơn trị số tính t heo c ông thức sau đây: a = 4 L + 500 ( mm ) 2. Ít nhất phải có một vách ngang kín nước đặt giữa các vách dọc kín nước ở phía trước của trung điểm chiều dài của vùng chở quặng, trừ trường hợp mà Đăng kiểm thấy rằng không cần phải đặt vách ngang tại đó. 28.1.3. Tính toán trực tiế p Theo thỏa thuận với Đăng kiểm, kích thước của kết cấu có thể được xác định bằng phương pháp tính toán trực tiếp. Nếu các kích thước cơ cấu tính bằng phương pháp tính toán trực tiếp lớn hơn các yêu cầu ở Chương này thì các kích thước theo tính toán trực tiếp phải đượ c sử dụng. 28.1.4. Đ áy đ ô i 1. Chiều cao của đáy đôi phải được xác định sao cho trong điều kiện đủ tải trọng tâm của tàu phải ở đủ độ cao cần thiết. Chiều cao chuẩn là 0,2 D ( m ). 2. Chiều dày của sống chính ( t ) phải không nhỏ hơn trị số t ính th eo c ô ng thức sau đây: t = 0 , 04 L + 7 , 0 ( m m ) 3 . Đáy ngang của tấm hoặc sống ngang đáy phải được đặt ở dưới vách hoặc dưới khung sống ngang của khoang mạn hoặc khoang trống . 4 . Nếu đáy trên được kết cấu theo hệ thống dọc thì chiều dày của đà ngang tấm ( t ) phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây. Tổng chiều cao của các lỗ khoét giảm trọng lượng, lỗ khoét để các cơ cấu xuyên qua v.v…, ở đoạn cách các mút của đà ngang đáy một khoảng bằng hoặc lớn hơn b /4 phải không lớn hơn 1/2 chiều cao tiết diện đà ngang, và ở đoạn cách mút của đà ngang một khoảng bằng b /8 phải không lớn hơn 1/4 chiều cao tiết diện của đà ngang. Nếu lỗ khoét giảm trọng lượng được gia cường thích đáng thì giới hạn nói trên có thể được tăng lên. ( mm ) Trong đó: S : Khoảng cách giữa các đà ngang tấm ( m ). b : Chiều dài của đà ngang tấm ( m ). H : Trị số tính theo các công thức sau đây: H = 2,0 h - d Nếu chỉ đặt các đà ngang tấm. H = 1,6 h - d Nếu giữa c á c đà ngang t ấm có đặt một sống ngang đáy để đỡ các dầm dọc đ áy trên. Trong đ ó: h : Khoảng cách th ẳ ng đứng từ mật tôn đáy trên đến boong trên đo ở đường tâm tàu ( m ). d 0 : Chiều cao tiết diện đà ngang tấm ( m ). 5. Ở t ấ m sống chính và đà ngang t ấm, nẹp phải được đặt cách nhau không xa quá trị số tính s theo công thức sau đây: s = 100 t - 250 ( mm ) Trong đó: t : Ch iề u d ày c ủ a tấm sống chính hoặc của đà ngang tấm ( mm ). 6. Chi ề u dày của tôn đáy tr ê n ( t ) phải không nhỏ hơn trị số tính theo các công thức sau đây, lấy trị số nào lớn hơn : ( mm ) ( mm ) Trong đó: S : Khoảng cách giữa các dầm dọc đáy trên ( m ). h : Như qui định ở -4 . 7. M ô đun chống uốn ( Z ) c ủ a tiết diện dầm dọc đáy trên phải không nhỏ hơn tr ị số tính theo công thức sau đây: Z = 2 1 Shl 2 ( cm 3 ) Trong đó: S : Khoảng cách giữa các dầm dọc đáy trên ( m ). h : Như qui định ở -4 . l : Khoảng cách giữa các đà ngang t ấ m hoặc các sống ngang đ áy ( m ). 28.1.5. Kết cấu và kích thước cơ cấu của khoang mạn hoặc khoang trống Kết cấu và kích thước cơ c ấ u c ủ a khoang mạn hoặc khoang trống phải theo các y ê u cầu sau: 1. Dầm dọc mạn và xà ngang boong, nói chung, phải theo các yêu cầu ở 27. 5 và 27.10 . 2. Kết cấu và kích thước c ủ a sống ngang, sống dọc, sườn kh ỏ e và thanh gi ằ ng phải thỏa mãn các yêu cầu sau đây: (1) Chiều dày của sống ngang, sống dọc, sườn khỏe và thanh gi ằ ng không được nhỏ hơn trị số lấy theo B ả ng A/27.1 phù hợp v ớ i chiều dài tàu; (2) Sống ngang và sống dọc ở cùng vị trí phải được bố tr í sao cho tránh được sự thay đổi đột ngột độ b ề n và độ cứng vững. Chúng phải có mã liên kết với kích thước phù hợp v à mút mà phải lượn đều; (3) Chiều cao tiế t diện c ủ a sống n gan g và sống dọc phải không nhỏ hơn 2,5 lần ch iề u cao lỗ khoét để sườn, x à và nẹp chui qua; (4) B ả n mép c ủ a sống p hả i có chi ề u d ày ( t ) không nh ỏ hơn chi ề u dày bản thàn h và chi ề u rộng t oàn bộ ph ả i kh ô ng nh ỏ hơn t rị số tính theo c ô ng t hức sau đâ y: Trong đ ó: d 0 : Chiều cao tiết diện sống ( m ) . Nếu sống là dạng bẻ mép thì d 0 là độ cao từ mặt trong của tấm mép kèm đến mặt trong của bản mép. l : Kho ả ng cách giữa các đ ế tựa của s ố ng ( m ). T u y nhiên, nếu có các mũ chống vặn thì mã có thể được coi n hư đ ế tự a. 5. Sống ng an g ph ả i đượ c gia cường thích đáng thỏa m ã n các qui đ ịnh từ (a) đến (c) dưới đâ y: (a) Chiều cao của nẹp dạng thanh gắn với s ố ng ngang ph ả i không nhỏ h ơn 0,08 d 0 . Tuy nhi ê n, nếu đặt nẹp trên su ốt chi ề u cao tiết diện c ủ a s ống, thì d 0 được l ấ y b ằ ng chi ề u cao tiết diện sống ngang; nếu nẹp được đặt từ đỉnh của chiếc xà dọc xuyên qua sống ngang đến b ả n mé p của sống, thì d 0 đư ợc gi ả m đ ến b ằ ng chi ề u cao t iết diện của xà dọc ; n ế u nẹp được đ ặ t song song với b ả n mép thì d 0 ph ả i được lấy b ằ ng kho ả ng cách giữa các mã ch ố ng v ặ n; ( b ) Ph ả i đặt c ác mã ch ố ng v ặ n trên b ả n thành của s ố ng ngang, tại mép trong c ủ a các mã mú t và t ạ i phần giao n h au với thanh gi ằ ng cũng như t ại những vùng khác đ ể gia cư ờn g hữu hiệu cho sống ngang. Nếu chiều rộng của b ả n mép vư ợ t quá 1 80 mi-li-mé t ở cả hai b ê n c ủ a b ả n thành thì ph ải đặt các mã chống v ặ n sao cho đỡ được bản mép. (c) Các mã ch â n sống ngang c ủa vách dọc, c ủ a mạn và b ả n thành của sống trong vùng l â n c ậ n mép mã phải có nẹp gia cư ờ ng đ ặ t ở khoảng cách gần nhau. (6) K ết cấu và kích thướ c của s ố ng ngang ph ả i thỏa mãn các yêu cầu sau đây : (a) Các kí hiệu được dùng ở (6) nh ư sau: Q = Sh l 0 Trong đó: h : Kho ả ng cách từ điểm giữ a của l 0 đ ến điểm H 2 nằm phía trên m ặt tôn giữa đáy ( m ). h s : Khoảng cách t ừ điểm g i ữ a c ủ a b s đến điểm H 2 n ằ m phía trên mặt tôn giữa đáy ( m ). H 2 = d + 0 , 038 L ( m ) l 0 : Chiều dài t oàn b ộ c ủ a sống ngang mạn ( m ) , đ ược lấy b ằ ng khoảng cách từ mặt tr ê n của b ả n m é p c ủ a s ố ng ngang đá y đ ến m ặ t dưới b ả n mép của sống ngang boong (X e m Hình 2- A/2 8 . 1 ) S : Kho ả ng cách c á c sống ngang ( m ) . S 1 : Kho ả ng cách của các nẹp đặ t theo c hi ều cao tàu ở b ả n thành của sống ngang tại vị t rí liên kết với thanh gi ằng ( m ). k : H ệ số v ậ t liệu, được l ấ y như sau: k = 1 , 0 đ ối với t hép th ường (MS) k = 0 , 78 đ ối với th ép có độ b ề n cao HT32 hoặc thép có độ b ề n tương đ ương k = 0 , 72 đ ố i với thép có độ b ề n cao HT36 hoặc thép có độ bền tương đ ương K : H ệ số đi ề u ch ỉ nh đ ối với các mã, được xác đ ịnh theo c ô ng t hức sau: b 1 , b 2 : C hiều dài cạnh mã ( m ) tại chân các sống dọc và ngang tương ứng ( m ). b : Chiều dài cạnh của các mã chân (Xem Hình 2-A/28.1 ). b s : Chiều rộng c ủ a vùng đư ợ c thanh giằng đ ỡ ( m ) (Xem Hình 2-A/28.1 ). a : Chiều cao l ỗ k h oét nhỏ ở gần mép trong c ủ a mã thấp nhất ( m ). T uy nhiên, n ế u l ỗ k hoét nh ỏ có tấm đệm thì a có t hể lấy b ằ ng 0. A : Diện tích tiết diện h ữu hiệ u chịu lực dọc t ừ thanh gi ằ ng ( cm 2 ) , lấ y trị số lớn h ơ n trong các trị số sa u: (i) Nếu bản mép của thanh gi ằ ng kéo liên tục đến bản mép của sống ngang theo dạng cong lượn ho ặ c tương tự th ì A là tổng diện tích tiết diện c ủ a bản thành sống ngang ở vùng nằm giữa tiếp điểm của đường tiếp tuyến v ớ i cung lượn ho ặ c đư ờn g cong tương tự làm thành góc 45° với hướng c ủ a thanh gi ằ ng, cộng với diện tích tiết di ệ n c ủ a nẹp gia cường bản thành sống ngang đặt theo hướng thanh giằng ở khoảng giữa các tiếp điểm và 0,5 l ầ n diện tích bản mép sống ngang tại các điểm đó (Xem Hình 2-A/28.2 (a)). (ii) Nếu bản mép c ủ a thanh giằng đư ợ c kéo liên tục đến bản mép của sống ngang theo dạng đ ư ờng th ẳ ng có góc lượn, th ì A là tổng diện tích tiết diện của bản thành sống ngang ở vùng nằm giữa các trung điểm của những đoạn giao nhau tạo bởi các đường kéo dài của mặt trong c ủ a b ả n mép thanh giằng và bản mép sống ngang với đường thẳng làm thành góc 45° với hướng của thanh giằng tiếp xúc với mặt trong bản mép tại phần chuyển tiếp, cộng với diện tích tiết diện nẹp gia cường bản thành sống ngang đ ặ t theo hướng thanh gi ằ ng gi ữ a các trung điểm nói tr ê n và 0,5 lần diện tích bản mép sống ngang tại các trung điểm đó (Xem Hình 2-A/28.2 (b)). (iii) Nếu b ả n mép của thanh giằng nối trực tiếp với bản mép của sống ngang theo góc vu ô ng hay gần vuông và cả hai bản mép được gắn mã, th ê m vào đó, các nẹp được gắn lên bản thành sống ngang trên đường kéo dài của bản mép thanh giằng, thì A là tổng diện tích tiết diện của bản thành sống ngang ở vùng nằm giữa trung điểm c ủ a những đoạn giao nhau tạo bởi các đường kéo dài của mặt trong bản mép thanh gi ằ ng và bản mép sống ngang với đường th ẳ ng làm thành góc 45° v ớ i hướng c ủ a thanh giằng tiếp xúc với mép tự do c ủ a mã, cộng với diện tích tiết diện nẹp đặ t ở vị trí nói trên (X e m Hình 2- A /28.2 (c)). (b) Chiều cao tiết di ệ n của sống ngang phải không được nhỏ hơn C 0 l 0 ( m ) tại trung điểm của l 0 . Nếu sống ngang có dạng thon đầu thì lượng khấu trừ ở mút trên cho chiều cao tiết diện không được vượt quá 10% so với chiều cao tiết diện tại trung điểm của l 0 , và t ỉ lệ tăng chiều cao ở mút dưới không được nh ỏ hơn tr ị số khấu trừ đối với mút trên. (c) Chiều dày bản thành sống ngang ( t ) tại mép tr ong c ủ a mã ở nh ữ ng mút dưới không được nh ỏ hơn trị số xác định theo công thức sau: ( mm ) (d) Chiều dày bản thành sống ngang tại vùng liên kết với thanh gi ằ ng không được nhỏ hơn trị số tính t heo c ô ng thức sau đây. Nếu bản thành có các lỗ khoét nhỏ trong vùng liên kết với thanh giằng thì các lỗ khoét đó phải được bồi thường thích đáng b ằ ng tấm đệ m. ( mm ) (e) Mô đ un chống uốn tiết di ệ n sống ngang tại nhịp không đư ợc nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau: Z = C 2 k 2 k Q l 0 ( c m 3 ) B ả ng 2-A/28.1 Các hệ số C 0 , C 1 , C 2 , và C 2 ' S ố lượng thanh gi ằ ng C 0 C 1 C 2 C 2 ' 0 0,150 55,70 5,07 7,14 1 0,110 44,80 2,70 4,42 2 0,100 39,40 2,28 3,74 3 0,095 36,20 2,12 3,49 Hình 2-A/28.1 Đo l 0 , d 0 ', b , b s , v.v… (a) (b) (c) H ì nh 2-A/28.2 Cách xác đ ịnh diện tích tiết diện tổng cộng A (7) K í ch thước các sống đứng c ủ a vách d ọ c phải kh ô ng được nh ỏ hơn tr ị số xác định theo các qui định từ (b) đến (e) ở (6) nói trên. Đ ố i với các sống không có thanh gi ằ ng thì h là khoảng cách từ trung điểm c ủ a l 0 đến đ ỉ nh miệng khoang. (8) Kích thước c ủ a đà ngang đáy phải thỏ a mãn các yêu c ầ u sau đ ây: (a) Độ cứng của đà ngang đáy phải tương đư ơn g v ớ i độ cứng c ủ a đà ngang mạn. (b) Mô đun chống uốn tiết di ệ n (Z) c ủ a đà ngang tại nhịp kh ô ng được nh ỏ hơn tr ị số tính t heo công t hức sau: Z = 9,3 K 2 k S h 1 l 2 ( cm 3 ) Trong đó: k , K và S : Nh ư qui định ở (6) nói trên. h 1 : Được tính theo công thức sau: h 1 = d + 0,026 L l : Chiều dài toàn bộ c ủ a đà ngang đáy ( m ) được lấy bằng khoảng cách giữa mặt trong c ủ a bản mép đà ngang đáy và mặt tr o ng của bản mép sống đứng của vách d ọc. (c) Mô đun chống u ố n tiết diện (Z) c ủ a đà ngang đáy ở hông và chân vách dọc phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây. Khi tính mô đun chống uốn tiết diện, trục trung hòa c ủ a tiết di ệ n được coi là ở giữa c ủ a chiều cao đà ngang d 0 (Xem Hình 2-A/28.1 ). Z = C 2 ' k Q l 0 ( cm 3 ) Trong đó: k , Q và l 0 : Như qui định ở (6) trên. C 2 ' : Hệ số cho ở B ả ng 2-A/28.1 , phù hợp với số lượng thanh gi ằ ng. (9) Kích thư ớ c của xà ngang boong phải thỏa mãn các qui định sau đây: (a) Độ cứng c ủ a xà ngang boong phải tư ơn g đương độ bền của sườn mạn. (b) Mô đun chống uốn tiết diện của xà ngang boong tại nhịp phải kh ô ng nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau: ( cm 3 ) Trong đó: k , K và S : Như qui định ở (6) trên. l 0 : Chi ề u dài toàn bộ c ủ a xà ngang boong ( m ), được lấy bằng khoảng cách từ m ặ t trong c ủ a bản mép c ủ a sườn đến m ặ t trong bản mép của sống đứng vách dọc. (10) Chiều dày bản thành của xà ngang boong phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức ở 27.6.5-3 . (11) Nếu sư ờ n mạn và sống đứng vách d ọc được li ê n kết với thanh giằng thì thanh giằng phải thỏa m ã n những y ê u cầu sau đây: (a) Kết cấu của thanh giằng phải th ỏ a mãn yêu cầu sau: (i) Phải đặt m ã ở chân của thanh giằng để li ê n kết thanh gi ằ ng với sườn và sống đứng. (ii) Nếu chiều rộng bản mép của thanh gi ằ ng vượt quá 150 mi-li-mét về một b ê n c ủ a bản thành thì phải đặt nẹp ở vùng thích hợp để đỡ bản mép. (b) Kích thước của thanh giằng phải phù hợp v ớ i các qui định ở 27.6.8 . 3. Kết cấu và kích thước cơ cấu c ủ a vách phải phù hợp với các yêu cầu ở 27.2 và 27.4 . Tuy nhiên, khi áp dụng các yêu cầu c ủ a 27.4 , h 1 , h 2 , và h 3 phải được lấy phù hợp v ớ i các qui định áp dụng cho vách két sâu. 4. Chi ề u dày c ủ a tôn vách dọc kín nước tại phần dưới c ủ a khoang quặng phải được t ă ng thích đáng theo sự t ương quan với chi ề u dày của tô n đáy trên. 5. Chiều dày tôn vách d ọc kín nước phải thỏa mãn các yêu cầu ở 13.3.2 , 13.3 . 3 và 13.4 . 28.1.6. Vách ngang ở khoang quặng 1. Kích thước các cơ cấu của vách ngang ở khoang qu ặ ng phải theo các yêu cầu ở 12.2 . Tuy nhiên, khi áp dụng các yêu cầu này, h trong c ô ng thức phải được thay thế b ằ ng 0,72 h '. Trong đó h ' tính theo qui định sau đây (a) Tôn vách Khoảng cách thẳng đứng ( m ) t ừ cạnh dưới của tấm tôn vách đến boong t rên, đo ở đường t â m tàu. ( b ) Nẹp Kho ả ng cách th ẳng đứng ( m ) từ t rung điểm của l đối với nẹp đ ứng, và từ trung điểm của S đố i với nẹp n ằ m đến boong trên đo ở đường tâm tàu. Tuy nhiên, nếu khoảng cách đó nh ỏ h ơ n 6 mét thì h ' được lấy ít nhất là bằng 1,2 mét cộng với 0,8 khoảng cách đó, S v à l theo qui định ở 12.2.3 . (c) Sống Khoảng cách th ẳ ng đứng từ trung điểm c ủ a l đối với s ố ng đ ứng hoặc từ trung điểm c ủ a S đối v ớ i sống nằm, đến boong tr ê n đo ở đường t â m tàu. Tuy nhiên, nếu khoảng cách đó nh ỏ hơn 6 mét thì h ' được lấy bằng 1,2 mét cộng với 0,8 kho ả ng cách đó, l và S đ ược qui định ở 12.2.5 . 2. Mặc dù nh ững qui đị nh ở - 1 , chi ề u d ày tôn vách ngang ph ả i không nhỏ hơn 7 mi- l i-mét . 3. Chi ề u dày c ủ a dải tô n dư ớ i cùng c ủ a vá ch phải được tăng theo chiều dày của tôn đáy trên. 28.1.7. Biến dạng t ươn g đ ố i c ủ a khoang mạn V ới những khoang mạn mà trị số R d t ính theo c ô ng thức sau đ â y lớn hơn 0,18 thì phải đặc biệt quan t â m đ ến kết cấu của khoang mạn: Trong đó: h : Kho ả ng cách th ẳ ng đứn g t ừ m ặ t tô n đáy tr ê n đ ến boong trên đ o ở đường t â m tàu ( m ). l : Chiều dài c ủ a một khoang qu ặ ng ( m ). a : 1/2 chi ề u rộng của khoang hàng ( m ). b : Chiều rộng của két mạn ( m ). n b , n s và n t : Tương ứng là số lượng vách ngang, vách ch ặ n và khung ngang trong két mạn đ ặ t ở phạm vi. Với các vách ở mút mũi và m út đuôi, l tương ứng đ ược tính b ằ ng 1/2. h s và h t : Trị số cho ở B ả ng 2-A/28.2 phù hợp với tỉ số khoét. Với các trị số tr u ng gian c ủ a t ỉ số khoét , h s và h t đ ược t í nh theo phép nội suy tuyến tính. K b , K s và K t : Đư ợ c tính t heo công thức sau: Trong đ ó: t : Chiều d ày trung bình của tôn vách ngang trong két mạn ( m m ) khi tính K b Chiều dày trung bình c ủ a tô n vách ch ặ n trong két mạn ( mm ) khi tính K s Chiều dày trung bình của khung ngang trong két mạn khi tính K t a : Trị s ố tính theo c ô ng thức sau đ â y, nếu vách ngang hoặc vách chặn t rong két ngang có dạng sóng, ứn g với sóng đứng hoặc sóng ngang. Đối với dạng sóng đứ ng: Đối với dạng s ố ng ngang: Trong đ ó: l ath : Chi ề u dài s ố ng vác h theo p hươn g ngang tàu, m l dep : C hiề u dài s ố ng vách t heo phương th ẳ ng đ ứn g, m . Với trường hợp khác với trường hợp tr ê n, trị s ố a được lấy bằng 1,0. B ả ng 2-A/28.2 Hệ số h s và h t T ỉ l ệ khoét (%) 0 5 10 20 30 40 50 60 70 h s và h t 1,00 0,95 0,80 0,55 0,35 0,23 0,15 0,10 0,06 28.1.8. Ti ê u nước ở khoang qu ặ ng 1. Ở mỗi bên mạn tàu phần sau của mỗi khoang qu ặ ng phải có l ỗ hút nước hông . Ở những tàu chỉ có một khoang quặng nếu chi ề u dài của khoang quặng lớn hơn 66 mét thì phải có thêm một lỗ hút hông bổ sung đặt ở vị trí thích hợp ở nửa trước c ủ a chiều dài khoang. 2. H ố tụ phải được đ ặ t ở vị trí thích hợp sao cho bảo v ệ được t ấ m nắp kh ỏ i sự va chạm trực tiếp c ủ a quặng và phải có hộp lưới hoặc một phương tiện thích hợp khác để cho miệng hút không bị kẹt bụi quặng v.v... 3. Nếu đường ống dẫn nước hông qua đáy đ ô i, két mạn hoặc khoang trống thì ở miệng ống phải có van một chi ề u h oặ c van ch ặ n có thể đóng được từ một vị trí dễ tiếp c ậ n. 4. Đường ống hút n ư ớc h ô ng phải có đường kính trong tí nh theo công thức ở 13. 5 .3-1 Phần 3 , lấy B l à chiều rộng trung b ì nh c ủ a khoang quặng. 28.1.9. Tàu qu ặ ng/dầu 1. Những tàu chở quặng dùng để ch ở dầu ở khoang quặng và/hoặc khoang mạn (Từ sau đây được gọi là " Tàu qu ặ ng/dầu") phải th ỏ a m ã n các yêu cầu tương ứng của Chư ơ ng 27 cùng với các yêu cầu của Chương này. 2. Thêm vào các yêu cầu c ủ a Chương này, Đ ă ng kiểm có thể đưa thêm những y ê u cầu đặc biệt, cần thiết cho các tàu qu ặ ng/dầu. 28.1.10. Két lắng ở tàu quặng/dầu 1. Phải đ ặ t ngăn cách li giữa két lắng và buồng máy theo yêu cầu ở 27.1.2-2 . Th êm vào đó, ngăn cách li phải được đ ặ t giữa két lắng và khoang quặng, trừ khi két lắng đư ợc làm sạch v à tẩy khí bất kỳ lúc nào trước khi nh ậ n hàng quặng. 2. Các ngăn cách li qui định ở -1 có thể được chứa nước trừ khi nó đ ượ c đ ồng thời dùng làm buồng bơm, làm két dầu đốt ho ặ c két nư ớ c d ằ n, hoặc két dầu hàng (chỉ trong trường hợp là ngăn cách l i giữa két lắng và khoang quặng). 3. Không gian quanh két lắng phải được thông gió đ ầy đ ủ . 4. Ph ả i đ ặ t bảng thông báo ở chỗ thích hợp ghi rõ những đ iề u kiện b ắ t buộc phải tuân thủ t rước khi nhận hoặc trả hàng hoặc trong thời gian chở quặng cùng với nước lẫn dầu trong két lắng. 5. Nên dùng hệ thống khí trơ cho két lắng. CHƯƠNG 29 TÀU HÀNG RỜI 29.1. Qui đị nh chung 29.1.1. Phạm vi áp dụng 1. Kết cấu và trang thiết bị của những tàu được thiết kế để đăng ký là "Tàu hàng rời" phải theo những yêu cầu của Chương này hoặc các yêu cầu tương đương. 2. Ngoài những yêu cầu đặ c bi ệt c ủ a Ch ương này thì các yêu cầu chung v ề kế t c ấ u và t rang thiết bị của t àu th é p phải được áp dụng cho tàu hàng rời . 3. Những yêu cầu của Chương này được áp dụng đối với kết cấu của những tàu có hình dạng thông thường, có một boong, buồng máy ở đuôi tàu, có két hông, két đỉnh mạn, có đáy đôi ở dưới khoang hàng . 4. Những tàu có kết cấu khác với qui định nói trên và những tàu mà những yêu cầu của Chương này không th ể áp dụng được, ph ả i th ỏa mãn y ê u c ầ u c ủ a Đ ă ng kiểm. 29.1.2. Các b ả n vẽ và các hồ s ơ đ ể t rìn h duyệt 1. Các b ả n vẽ và các hồ sơ để t rìn h duyệt ph ả i n ê u rõ loại hàng và/hoặc nước d ằ n, dung tích chứa, mức ch ấ t lỏng v.v..., ở mỗi khoang đư ợ c sử dụng. 2. Nếu dùng phương pháp tín h t oán trực t iếp đ ộ b ề n theo qui đ ịnh ở 29.1.3 thì phải trình duyệt các t à i liệu cần thi ết cho t ính t oán. 29.1.3. Tính toán trực t iếp Theo thỏ a thu ậ n với Đ ă ng kiểm, kích thước c ủ a kết cấu có thể đ ược xác định b ằ ng phương pháp tí nh toán t r ự c ti ế p. Nếu kíc h thước các cơ c ấ u tính được b ằ ng phương pháp tính t oán trực tiếp lớn hơn các kích thư ớ c yêu cầu c ủ a C h ương này t hì các kích thước tính toá n trực tiếp phải đ ược sử dụng. 29.1.4. Chiều dày tối thi ể u 1. C hiề u dày c ủ a t ôn đá y trê n, của tô n vách, của đà ngang t ấ m, c ủ a sống và c ủ a các mã trong đ áy đ ôi, két hông, két đỉnh mạn , khoang hàng, v.v ... ph ả i k h ông được nh ỏ hơn trị số cho ở Bảng 2-A/29.1 tùy thuộc chi ề u dài của tàu. Bảng 2-A/29.1 C hiề u dày t ối thiểu của các cơ cấu trong các két L ( m ) ³ 105 120 135 150 165 180 195 225 275 <> 105 120 135 150 165 180 195 225 275 Chiều dày tối thiểu ( mm ) 8,0 8, 5 9,0 9,5 10,0 10,5 11,0 11,5 12,0 12,5 2. Chiều dày bản thành và mã mút trên ( t ) của sườn khoang phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây. Chiều dày của mã mút dưới của sườn khoang ít nhất phải lớn hơn trị số tính theo công thức này 2 mi-li-mét . t = C (0,03 L 1 + 0,7,0) ( mm ) Trong đ ó: L 1 : Chiều dài c ủ a tàu qui định ở 1.2.16 Phần 1-A của TCVN 6259-1:2003 hoặc 0,97 lần chiều dài tàu đ o trên đường nước chở hàng thiết kế cực đại, lấy trị số nào nh ỏ hơn ( m ).Tuy nhiên, nếu L 1 lớn hơn 200 mét thì L 1 phải được lấy b ằ ng 200 mét . C : hệ số được lấy b ằ ng: (1) 1,15 đối với t ấ m thành của sườn khoang trong hầm gần mũi nhất; (2) 1,00 đ ố i với t ấ m thành c ủ a sườn khoang trong hầm khác. 3. Đối với tàu hàng rời có mạn đơn, chiều dày của tấm v ỏ ở giữa két đ ỉ nh mạn và két hông không được nh ỏ h ơn trị s ố tính theo công thức: ( mm ) Trong đó L 1 như qui định ở -2 . 29.1.5. Kiểu tàu và những qui định phù hợp 1. Các tàu có chiều dài L 1 ³ 150 m áp dụng nhữ ng qui định của Chương này là những tàu được ấn định t heo một trong những kiểu sau đây. L 1 Liên quan đến tới những qui định trong Chương này, là chiều dài tàu được định nghĩa ở 1.2.16 ở Phần 1-A ho ặ c 97% chiều dài tàu theo đường nước ch ở hàng thiết kế lớn nhất, chọn trị số nào nhỏ hơn, m . (1) Các tàu kiểu BC-A: là các tàu chở hàng rời được thiết kế để ch ở hàng rời có tỷ trọng hàng được định nghĩa ở 29.10.1 (sau đây gọi là " t ỷ trọng hàng rời " ) bằng 1 . 0 t / m 3 và lớn hơn trong trạng thái mà các hầm hàng rỗng đã xác định ở chiều chìm ch ở hàng thiết kế lớn nhất (sau đây gọi là " trạng thái tải trọng hàng xen kẽ " ) và v ớ i tất cả các két dằn trống. (2) Các tàu kiểu BC-B: là các tàu chở hàng rời được thiết kế để chở hàng có t ỷ trọng hàng rời bằng 1.0 t / m 3 và l ớ n hơn trong trạng thái hàng đ ồng nhất tại đường nư ớ c ch ở hàng thiết kế lớn nhất và với tất cả các két dằn trống. (3) Các tàu kiểu BC-C: là các tàu chở hàng rời được thiết kế để chở h à ng có tỷ trọng hàng rời nhỏ hơn 1.0 t / m 3 trong tr ạng thái hàng đ ồ ng nhất tại đư ờ ng nước ch ở hàng thiết kế lớn nhất và với tất c ả các két d ằ n tr ố ng. 2. Các tàu có chiều dài L 1 nh ỏ hơn 150 m do Đăng kiểm xem xét ri ê ng . 29.1.6. Thể tích của các két d ằ n 1. Tàu phải có các két dằn c ó thể tích đủ và được bố trí sao cho đáp ứng tối thiểu các tr ạng thái dằn qui định ở (1) và (2): (1) Trạng thái dằn bình thường là tr ạng thái d ằ n (không hàng) với bất kỳ hầm hàng nào hoặc các hầm hàng trống được chấp nh ậ n để ch ở n ư ớc d ằ n ở biển và khi: a) Chân vịt ngập hết, và b) Độ chúi phải theo sống đuô i và không vượt quá 0,015 L 1 . (2) Trạng thái dằn n ặ ng là trạng thái d ằ n (không hàng) khi: a) Chân vịt ngập đến mức mà khoảng cách từ tâm chân vịt đến đường nước b ằ ng và lớn hơn 60% đường kính chân v ịt . b) Độ chúi phải theo sống đuôi và không vượt quá 0,015 L 1 , và c) Chi ề u chìm mũi lý thuyết kh ô ng nhỏ hơn trị số nh ỏ hơn tr ong hai trị số sau: 0 . 03 L 1 hoặc 8 mét . 2. Tàu trong các trạng thái dằn qui định ở -1 (1) và (2) nói tr ê n, phải th ỏ a mãn các qui định v ề kết cấu và độ bền của đáy m ũ i nêu ở 4.8 và 14.4.4 , độ bền dọc n ê u ở Chương 13 và ổn định nguyên vẹn ở Phần 10 . 3. Nếu bất kỳ két dằn nào ho ặ c các két (ngoại trừ hầm hàng hoặc các hầm được chấp nhận để chứa nước dằn ở biển trong trạng thái d ằ n b ì nh thường nêu ở -1 (1)) để tr ố ng trong các trạng thái dằ n nói ở -1 , Các tàu trong trạng thái mà tất cả các két d ằ n đầy 100 % phải thỏa mãn các y ê u cầu v ề độ bền dọc qui định ở Chương 13 . 29.2. Đáy đôi 29.2.1. Qui định chung 1. Ngoài những qui định ở 29.2 , phải áp dụng nh ữ ng qui định của Chư ơn g 4 . 2. Kích thước các cơ cấu của đáy đ ô i dùng làm két sâu phải thỏa m ã n các yêu cầu ở Ch ư ơng 12 . Tuy nhiên, chiều dày c ủ a tôn đáy trên không c ầ n ph ả i tă ng 1 mi-li-mét như qui định của 12.2.7 cho t ô n nóc c ủ a két sâu. 3 . Trong Chương này , tỷ trọng ri ê ng của hàng hóa g D , g Full , g H , g HD và g B được định nghĩa theo c ô ng thức sau đâ y : T rong đ ó: M D : Khối l ượng hàng l ớ n nhất đố i với mỗi hầm h à ng ( t ấ n ) M Full : Kh ối lượng hàng trong hầm hàng phù hợp với hàng mà tỷ trọng thực (khối lượng đồng nhất/thể tích của hầm bao gồm cả thành miệng hầm, tối thiểu bằng 1,0 t / m 3 ) đầy đến đỉnh của thành miệng hầm hàng ( tấn ). Trong mọi trường hợp M Full không được nhỏ hơn M H M H : K hối lượng hàng trong hầm phù hợp với trạng thái hàng đồng nhất tại đường nước chở hàng thiết kế lớn nhất ( tấn ). M HD : Kh ố i lượng hàng lớn nhất cho phép chở trong hầm phù hợp với trạng thái tải trọng hàng xen kẽ ( tấn ). M B : Khối lượng nước dằn lớn nhất đối với hầm hàng trong trạng thái chứa nước dằn trong hầm hàng (sau đây gọi là trạng thái dằn hầm hàng), nếu có ( tấn ). V : Thể t ích của hầm h à ng bao g ồ m c ả t h ành miệng hầm ( m 3 ). 4. Hệ số k qui đ ịnh ở 29.2 đượ c t ính theo c ô ng thức sau đây . Tuy nhiên, nếu góc b (xem Hình 2-A/29.1 ) giữa vách nghiêng ké t h ô ng và mặt ph ẳ ng n ằ m ngang là quá lớn thì trị số k ph ả i được sự thỏa thuận c ủ a Đ ă ng kiểm. Trong đó: (xem Hình 2-A/29. 1 ) l H : Chi ề u dài của khoang ( m ) . N ếu vách ngang có các thanh ốp thì l H có thể đ ược l ấ y b ằ ng kho ả ng cách gi ữ a các đỉnh c ủa thanh ốp đó . l : Tổng chi ề u dài bao quanh theo t ô n vách nghiêng, tôn bao và sống phụ tạo thành két hông ( m ). e : Chi ề u rộng c ủ a két h ô ng ( m ). d 1 : Khoảng cách từ mặ t tôn giữa đ áy đến đỉ nh c ủ a ké t hông đo ở mạn ( m ). d 0 : C hiều cao tiết diện sống chính ( m ) . 29.2.2. Sống chính và sống phụ 1. S ố ng phụ phải được đặt ở đầu két hông. Ngoài ra, các sống phụ phải được đặt trong khoảng cách giữa sống chính và sống phụ đầu két hông theo khoảng cách ( S ) không lớn hơn trị số tính theo công thức sau đây. Tuy nhiên, nế u khoảng cách đó lớn hơn 4,6 mét thì phải được lấy bằng 4,6 mét . S = 5,7 - 1 ,6 g D ( m ) : Đối v ớ i các khoang chứa hàng S = 3,5 ( m ) : Đối với các khoang trống khi tàu đủ tải Trong đó: g D : Đ ượ c định nghĩa như ở 29.2.1-3 . 2. Trừ trường h ợ p được Đ ă ng kiểm ch ấ p nhận đặc biệt, chiều cao tiết d iện sống chính phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây. Tuy nhiên, trong mọi trường hợp, chiều cao đó phải không nh ỏ hơn B /20. ( mm ) Trong đó: L H :Tổng chiều dài của các khoang hàng trừ buồng bơm và ngăn cách ly ( m ). m : S ố lượng khoang trong vùng hàng hóa. 3. Chiều dày c ủ a t ấ m sống chính và t ấ m sống phụ phải không nh ỏ hơn trị số tính theo các yêu cầu ở (1) và (2) sau đây, lấy trị số nào lớn h ơn : (1) Chiều dày tính theo công thức sau đây tùy thuộc vị trí trong khoang: ( mm ) Trong đó: S : Khoảng cách các t â m của hai vùng từ sống chính hoặc sống phụ đang xét đến các sống dọc lân cận ( m ). d 0 : Chi ề u cao tiết diện sống chính hoặc sống phụ đang xét ( m ) d 1 : Ch iề u cao của lỗ khoét tại vị trí đang xét ( m ). l H : Chiều dài định nghĩa ở 29.2.1-4 . x : Khoảng cách dọc từ trung điểm c ủ a l H của m ỗ i khoang đến điểm đang xét ( m ). Tuy nhiên, nếu x nhỏ hơn 0,2 l H , thì nó được lấy bằng 0,2 l H , nếu x lớn hơn 0,45 l H thì nó đ ư ợc lấy b ằ ng 0,45 l H . y : Kho ả ng cách t heo p hươ ng ngang t ừ đ ường t â m tàu đ ến s ố ng dọc ( m ). C 1 : Hệ số tính th eo c ô ng thức: nab n , a : Hệ số được đưa ra trong B ả ng 2-A/29.2 , trong đó nếu B / I H vượt quá 1,8 thì l ấy B / I H b ằ ng 1,8 và nếu B / I H nhỏ hơn 0 , 5 thì lấy B / I H b ằ ng 0,5. Đối với các trạng thái t ả i t rọng đặc biệt khác v ớ i các t rạng thái nêu t rong Bảng 2-A/29.2 , hệ s ố này do Đ ă ng kiểm qui định. No Trạng t h ái n a 1 Trạng thái t ả i t rọng đồng nhất 2 Trạng thái tải trọng hầm vơi 3 Trạng thái dằn 4 1 Trạng thái bốc/xếp hàng ở nhiều cảng Tải trọng hầm t ại đ ường nước giả định b ằ ng 67% d H ầ m rỗng tại chi ề u chìm gi ả định b ằ ng 83% d 5 2 Tr ạ ng thái tải t rọng xen kẽ 1,0 Hầm có tải trọng H ầ m rỗng 6 3 Tr ạ ng thái dằn hầm hàng Hầm được chấp nh ậ n đ ể chứa nước d ằ n Các h ầ m h à ng khác 7 Trạng thái bốc/xếp hàng (chiều chìm giả định bằng 67% d ) Trong đ ó: h : Kho ả ng cách thẳng đứ ng t ừ mặt đáy t rên đến boong tr ê n đo ở đ ường t â m tàu ( m ) . g : Như qui định ở 29.2.1-3 . L ' : Chiều dài của tàu ( m ) . Tuy nhiên, nếu L ' lớn hơn 230 mét thì L ' được l ấ y b ằn g 230 m é t . g D , g Full , g H , g HD và g B : Nh ư qui định ở 29.2.1-3 . a : T ỷ lệ t ả i trọng khác biệt giữa t ả i trọng hàng trên m ỗ i đ ơn vị di ệ n t ích lên đ á y đ ôi của hầm b ê n cạnh và áp lực nước đ áy tàu bao gồm c ả áp lực b ổ sung của sóng biến t hi ê n (áp l ự c phù hợ p với chi ề u cao sóng lấy b ằ ng 0,026 L ', t uy nhiên giá trị này có thể lấy b ằ ng 0 đối với trạng thái ở cảng) đối với t ả i trọng t ương tự khác c ủ a hầm đang xét. Trị số l ớ n nhất c ủ a tỷ lệ này trong giới hạn dự tính của áp l ự c nư ớ c đáy tàu được tính đ ến. Trong m ọ i trườ ng h ợ p trị số này không đ ược l ấ y nhỏ hơn -1,0 và lớn hơn 1,0. d act : Chiều chìm thực phù h ợ p v ới trạng thái tải trọng qui đ ịnh ở B ả ng 2-A/29.2 ( m ). G hi chú: 1 : Các trạng thái này không cần á p d ụng đ ối với những tàu không thiết kế cho trạng t hái bốc/ xếp hàng ở nh iề u cảng 2 : Các t rạng thái này không cần áp dụng cho những tàu khác với kiểu tàu BC-A 3 : Các trạng thái này không cần á p dụng đối v ới những tàu không thiết kế cho trạng thái dằn hầm hàng 4 : Tr ị s ố a, trong m ọ i trường h ợ p không đ ư ợ c lấy nh ỏ hơn: b : Trị số cho ở Bảng 2-A/29.3 , tùy thuộc vào k và B / l H qui định ở 29.2.1-4 . Với các trị số trung gian của k thì b đư ợ c tính theo phép nội suy tuyến tính. Bảng 2-A/29 . 3 Hệ số b B / l H ³ <> k 1,4 1,6 1,8 2,0 2,2 2,4 1,4 1,6 1,8 2,0 2,2 2,4 ³ 10,0 0,017 0,016 0,015 0,014 0,013 0,012 0,011 5,0 0,016 0,015 0,014 0,013 0,012 0,011 0,011 2,0 0,015 0,015 0,014 0,013 0,012 0,011 0,011 1,0 0,014 0,014 0,014 0,013 0,012 0,011 0,011 0 0,013 0,013 0,013 0,012 0,012 0,0 11 0 ,011 (2) Chiều d ày ( t ) tính theo công thức sau đ â y: t = C 1 ' d 0 + 2,5 ( mm ) Trong đó: d 0 : Ch iề u cao tiết diện sống tại điểm đang xét ( m ). Tuy nh iê n, nếu sống được g ắ n nẹp nằm thì d 0 là khoảng cách từ nẹp nằm đến t ô n bao đáy hoặc đến tôn đáy trên hoặc là khoảng cách giữa các nẹp nằm ( m ). C 1 ' : Hệ số cho ở Bảng 2-A/29.4 tùy thuộc S 1 / d 0 . Với các trị số trung gian c ủ a S 1 / d 0 thì C 1 ' được tính theo phép nội suy tuyến tính. S 1 : Khoảng cách các mã hoặc các nẹp đ ặ t ở sống chính ho ặ c sống phụ đang xét ( m ). B ả ng 2-A/29.4 Hệ số C 1 ' S 1 / d 0 £ 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1,0 1,2 1,4 ³ 1,6 C 1 ' Sống chính 4,4 5,4 6,3 7,1 7,7 8,2 8,6 8,9 9,3 9,6 9,7 Sống phụ 3,6 4,4 5,1 5,8 6,3 6,7 7,0 7,3 7,6 7,9 8,0 4. Nếu có đoạn sống phụ trong gian có chiều dày thích đáng được đặt giữa các vách ngang hoặc chân thanh ố p ở dưới vách ngang và đà ngang đ ặc đ ặ t ở vị trí cách m út c ủ a l H một khoảng bằng hoặc lớn h ơn 0,2 l H thì có thể cộng thêm vào chi ề u dày c ủ a các sống kề cận 35% chiều dày của m ỗi sống phụ trung gian. Nếu có thanh ốp ở dưới vách ngang thì phải có sống phụ đặt ở dưới t hanh ốp để cân bằng với đoạn sống phụ trung gian đó . 5. Nếu tàu có sống hộp thì chiều rộng của sống hộp phải kh ô ng lớn hơn 1,8 mét . Phải quan tâm đến sự liên tục v ề độ bền của các đà ngang đ ặ c, của các nẹp của tôn bao đ áy và tôn đáy trên trong phạm vi sống hộp đó. 6. N ế u khoảng cách từ mặt tôn đáy tr ê n đến đ ỉ nh ống tràn l ớn hơn 15 mét thì phải đặt các mã ở cả hai mút của các nẹp đứng gia cường cho các sống phụ kín nước. Các mã đó phải được li ê n kết với các dầm dọc của đáy tr ê n và đáy dưới. 29.2 .3. Đà ng a ng đ ặ c 1. Các đà ngang đ ặc ph ả i đ ược đ ặ t cách nhau kh ô ng lớn hơn trị s ố ( S ) tính theo các c ô ng thức sau đ ây. Tuy n hiê n , kho ả ng các h đ ó ph ả i kh ôn g lớn h ơn 3 , 65 mét dù rằng t rị s ố tính đ ượ c lớn hơn 3,65 mét , và có thể đ ược lấy bằng 2 , 5 mét nế u trị số t ính đượ c nh ỏ hơn 2,5 mét . Đà ngang đ ặc ph ả i đ ược đặt dưới ch â n của tấm dốc của thanh ốp dưới vách ngang. S = 5 , 6 - 2,8 g D ( m ): Đ ố i với các khoang chứa hàng S = 2,5 ( m ): Đ ố i v ớ i cá c khoang trống tr ong tr ạ ng thái tàu đủ t ả i. Trong đó : g D : Như qui định ở 29.2.1-3 . 2. Chiều dày của đà ngang đặc phải không nhỏ hơn trị số tính theo các yêu cầu (1) và (2) sau đây, lấy trị số nào lớn hơn. (1) Chiều dày của đà ngang đặc ( t ) tính theo công thức sau đây phụ thuộc vào vị trí trong khoang: ( mm ) Trong đó: S : Kho ả ng cách giữa các đà ngang đặc ( m ). B ' : Khoảng cách giữa hai đường chân của két hông đo ở mặt tôn đáy trên ở phần giữa tàu (m). B ": Khoảng các h giữa hai đườ ng ch â n c ủ a ké t hông đo ở m ặ t tôn đáy trên t ạ i vị trí đà nga n g đ ặc đ ang xét ( m ). l H : Chiều dài đ ịnh nghĩa ở 29.2.1-4 . y : Kho ả ng cách ngang t ừ đường tâm tàu đến điểm đang xét ở vị trí c ủ a đà ngang đặc đ ang x é t ( m ). Tuy nhiên, n ếu y nh ỏ h ơ n B "/4 thì nó đượ c lấy b ằ ng B "/4, nếu y lớn hơn B "/2 t hì nó đ ược lấ y b ằ ng B " / 2. x : Khoảng cách dọc từ trung điể m của l H , c ủ a khoang tương ứng đến đà ngang đặ c đang xét ( m ). d 0 : Chiều cao tiết diện đà ngang đặc tại điểm đang xét ( m ). d 1 : Chiều cao của lỗ khoét tại điểm đang xét ( m ). C 2 :Hệ s ố tính theo công thức sau đây . Tuy nhiên, với những khoang k ề cận đồ ng thời được chứa hoặc t rống th ì trị số t ính theo công thức đó ph ả i đ ược nh â n với 0,9: ab a : H ệ s ố q ui định ở 29.2.2-3 . b : Trị số cho ở Bả ng 2-A/29.5 phụ thuộc k và B / l H định nghĩa ở 29.2.1-4 . V ới các trị s ố trung gian c ủ a k t hì trị s ố c ủ a b được tính theo phép n ội suy tuyến tính. Bả ng 2-A/29.5 Hệ s ố b B / l H ³ <> k 0,4 0,6 0,8 1,0 1,2 1,4 1,6 1,8 2,0 2,2 2,4 0,4 0,6 0,8 1,0 1,2 1,4 1,6 1,8 2,0 2,2 2,4 ³ 10,0 0,040 0,038 0,034 0, 0 31 0,026 0,023 0,021 0,018 0,016 0,015 0,014 0,012 5 ,0 0,040 0, 040 0,0 3 7 0,033 0,030 0,026 0,024 0,022 0,018 0,018 0,016 0,0 15 2,0 0,041 0,040 0,038 0,035 0,033 0,030 0,028 0,025 0,023 0,02 1 0,013 0,017 1,0 0,041 0,040 0,040 0,039 0037 0,034 0,032 0,029 0,026 0,024 0,023 0,021 0,0 0,041 0,041 0,041 0, 0 41 0,041 0,040 0,037 0,033 0,032 0,030 0,026 0,025 (2) Chi ề u dày đ à ngang đặc ( t ) tính t h eo c ô ng thức sau đâ y phụ thuộc vị trí trong khoang: ( mm ) Trong đ ó: t 1 : Chiều dày theo yêu cầu ở (1). d 0 : Chiều cao định nghĩa ở (1). C 2 ' : Hệ số cho ở Bảng 2-A/29.6 phụ thuộc tỷ số khoảng cách nẹp S 1 ( m ) chia cho d 0 . V ớ i các trị số trung gian của S 1 / d 0 thì C 2 ' được tính theo phép nội suy tuyến tính. B ả ng 2-A/29.6 Hệ số C 2 ' S 1 / d 0 £ 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1,0 1,2 ³ 1,4 S 1 / d 0 64 38 25 19 15 12 10 9 8 7 H : Trị số tính theo các công thức sau đây: (a) Nếu ở đà ngang đặc có những lỗ khoét nh ỏ không có gia cường thì H được tính theo công thức sau đ â y. Tuy nhiên, n ế u d 1 / S 1 nh ỏ hơn 0,5 thì H được lấ y b ằ ng 1,0: Trong đó: d 1 : Chiều cao c ủ a l ỗ khoét nhỏ kh ô ng có gia cư ờ ng ở phần trên hoặc ở phần d ư ới c ủ a đà ngang đ ặ c ( m ) lấy trị số nào l ớn hơn. (b) Nếu ở đà ngang đặc có nh ữ ng lỗ khoét l ớ n không có gia cường thì H được tính theo c ô ng thức: Trong đó: F : Đường kính lớn hơn của các lỗ khoét ( m ). (c) Nếu ở đà ngang đặc có những lỗ khoét nh ỏ không có gia cường và những l ỗ khoét lớn không có gia cường thì H được lấy b ằ ng tích c ủ a các trị số tính theo (a) và (b). (d) Ngoài các tr ư ờng hợp (a), (b) và (c) thì H được lấy b ằ ng 1,0. 3. Nếu có đoạn đà ngang đặ c trung gian có chiều dày thích hợp đ ặ t trong vùng t ừ sống phụ ngoài cùng đến sống phụ ở cách đó một khoảng không nhỏ hơn 0,2 B " thì có th ể cộng th ê m vào chiều dày của các đà ngang đặc tương ứng kề cận 35% chiều dày của nó. Trong trường hợp này, t rong két hông phải đ ặ t các tấm ngang, các sống hoặc mã để cân b ằ ng với đoạn đà ngang đặ c tr u ng gian đó. 29.2.4. Tôn đáy tr ê n 1. Chi ề u d ày của t ô n đáy tr ê n phải kh ô ng nh ỏ hơn tr ị số tính theo các công thức sau đây, lấy trị số nào lớn hơn: ( mm ) ( mm ) Trong đó: d 0 : Chiều cao tiết diện sống chính ( m ). S : Khoảng cách giữa các dầm dọc đáy tr ê n ( m ). h : Khoảng cách thẳng đứng từ mặt tôn đáy trên đến boong trên đo ở đường tâm tàu ( m ). C 3 ' : Hệ số tính theo công thức sau đây. Tuy nhiên, với các khoang kề nhau đồng thời là các khoang chứa hoặc các khoang trống và những khoang rất ngắn thì trị số tính theo công thức này phải được nhân với 1,2 : C 3 = ab a : Nh ư qui định ở 29.2.2-3 . b : B ằng b 0 hoặc a b 1 t ùy thuộc vào trị số của B / l H : b 0 nếu B / l H <> b 0 hoặc a b 1 , lấy trị số nào lớn hơn, nếu 0,8 £ B / l H 1 , 2 a b 1 n ếu B / l H ³ 1 , 2 b 1 và b 0 : được cho ở Bả ng 2-A/2 9 .7 tù y thuộc trị số của k và B / l H . Tuy nhi ê n, v ớ i các trị s ố t rung gian của k t h ì b 0 và b 1 đượ c tính theo phép nội suy tuyến tính. k và l H : N h ư qui định ở 29.2.1-4 . a : Đ ược t ính th eo công th ức: f B : T ỷ s ố của mô đun ch ố ng uốn c ủ a tiết diện ngang th â n tàu yêu cầu ở Chương 13 chia cho m ô đ un chống uốn thực của tiết diện ngang th â n tàu lấy với đáy. Bả ng 2-A/29.7 Các hệ s ố b 1 và b 0 B / l H ³ b 1 và b 0 <> 0,4 0,6 0,8 1, 0 1 , 2 1,4 1,6 1,8 2,0 2,2 0,4 0,6 0,8 1,0 1,2 1,4 1,6 1,8 2,0 2,2 k b 0 b 0 b 0 b 0 b 1 b 0 b 1 b 1 b 1 b 1 b 1 b 1 b 1 ³ 10,0 4,6 4,1 3,4 2,3 2,3 1,7 2,2 2,0 1,8 1,5 1,3 1,1 1,0 5,0 3,9 3,5 2, 9 2,1 2,0 1,5 1,9 1,8 1,6 1,4 1,2 1 , 1 1,0 2,0 3,3 3,0 2,4 1,9 1,7 1,5 1,7 1,6 1,5 1,4 1,2 1 , 1 1,0 1,0 2,7 2,4 2,1 1,7 1,4 1,4 1,6 1,4 1,4 1,3 1,2 1 , 1 1,0 0,0 2,0 2,0 1 , 9 1,5 1,4 1,3 1,3 1,3 1,2 1,2 1,2 1,1 1,0 C 3 ' : Hệ s ố tính theo các công th ức sau đâ y tùy thuộc vào trị số c ủ a : nếu nếu l : Kho ả ng cách gi ữ a c á c đà ngang đ á y ( m ). g : Là g D , g Full , h oặc g B n h ư qui định ở 29.2.1-3 áp dụng đối với hầm hàng, ch ọ n trị số nào lớn hơn. 2. N ế u không có ván lát sàn thì c hiề u dày c ủ a t ôn đáy t r ên vùng dưới miệng khoang h à ng phải đư ợc t ăng 2 mi-li- m ét so v ớ i t rị s ố tính the o c ô ng thức thứ hai c ủa -1 hoặc so với chi ề u dày qu i định ở 29.2.1-2 , l ấ y t rị s ố nào lớn hơn, t r ừ trường hợp qui định ở -3 . 3. Ở những tàu mà hàng hóa thường xuyên đượ c bốc xếp b ằ ng gầu ngoạm hoặc b ằ ng các phương ti ệ n cơ giới tương tự , chi ề u dày của tôn đ áy tr ên p hả i được tă ng 2,5 mi -li-m é t so với qui định ở -1 hoặc ở 29.2.1-2 , l ấ y trị số nào lớn hơn, t rừ t rường hợp c ó ván lát sàn . 29.2.5. Dầm dọc 1. Mô đ un chống u ố n c ủ a tiết diện dầm dọc đáy phải kh ô ng nhỏ h ơn trị số tính theo công t hức sau đây: (cm 3 ) Trong đó: f B : Như qui định ở 29.2.4-1 . C : Hệ s ố đ ư ợc cho như sau: (a) 1,0 : Nếu không có thanh chống qui định ở 29.2.6 đặt ở giữa các đà ngang đáy. (b) 0,625 : Nếu có thanh chống qui định ở 29.2.6 đ ặt ở giữa các đà ngang đ áy, ở phần dưới các khoang bị tr ố ng khi tàu có đ ủ t ả i hoặc ở phần dưới của các két sâu. (c) 0,3 g + 2 : Trong các trường hợp khác. Tuy nhi ê n, C phải không nh ỏ h ơn 0,5. Và hơn nữa, nếu chiều rộng của nẹp đứng gia cường đà ngang đáy và chiều rộng c ủ a thanh chống là đ ặ c biệt lớn thì h ệ số C có thể được giảm thích đáng. g : Là g D , g Full , h oặc g B n h ư qui định ở 29.2.1-3 áp dụng đối với hầm hàng, ch ọ n trị số nào lớn hơn. l : Khoảng cách giữa các đà ngang đặc ( m ). S : Khoảng cách giữa các dầm dọc đáy ( m ). L ' : Chiều dài tàu ( m ). Tuy nhiên, nếu L lớn h ơ n 230 mét th ì L ' được l ấ y bằng 230 mét . 2. Mô đun chống uốn c ủ a tiết diện dầm dọc đáy trên phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công t hức sau đây. Tuy nhi ê n , mô đun chống uốn của tiết di ệ n dầm dọc đáy t rê n phải không nhỏ hơn 0,75 mô đun chống uốn của tiết di ệ n dầm dọc đáy dưới ở cùng vị trí sườn: ( cm 3 ) Trong đó: f B : Nh ư qui định ở 29.2.4-1 . C : Hệ số đ ư ợc cho như sau: (a) g : Nếu không có thanh chống qui định ở 29.2.6 đ ặ t ở giữa các đà ngang đáy. Tuy nhiên, C phải không nh ỏ hơn 0,90. (b) 0,6 g : Nếu có thanh chống qui định ở 29.2.6 đ ặ t ở giữa các đà ngang đáy. Tuy nhiên, C phải kh ô ng nh ỏ hơn 0,54. Hơn nữa, nếu chiều rộng của nẹp đứng gia cường đà ngang đáy và chi ề u rộng c ủ a thanh chống là đặc biệt lớn thì hệ số C có thể được giảm thích đáng. g : Là g D , g Full , h oặc g B n h ư qui định ở 29.2.1-3 áp dụng đối với hầm hàng, ch ọ n trị số nào lớn hơn. l : Khoảng cách giữa các đà ngang đặc ( m ). S : Khoảng cách giữa các dầm dọc đáy trên ( m ) . 29.2.6. Thanh chống th ẳ ng đứng 1. Nếu thanh chống th ẳ ng đứng được đ ặ t thì nó phải l à thép cán không phải là thép dẹt ho ặ c thép mỏ và phải được hàn đè vào bản thành c ủ a d ầ m dọc đáy tr ên và dầm dọc đáy dưới. 2. Diện tích tiết diện của thanh chống th ẳ ng đứng nói trên phải kh ô ng nh ỏ hơn trị số t í nh theo công thức sau đây. Nếu đáy đ ô i có chiều cao lớn thì phải quan tâm thích đáng đến ổn định c ủ a t hanh chống: F = 1,8 CSbh ( c m 2 ) Trong đó: S : Khoảng cách giữa các dầm dọc ( m ). b : Chiều rộng c ủ a diện tích đ ỡ b ở i thanh chống ( m ). h : Được tính t heo công thức sau đây ( m ): Trong mọi trường hợp phải không nhỏ hơn d . L ' : Như qui định ở 29.2.2-3 . h i : B ằ ng g l ầ n trị s ố của h qui định ở 29.2.4 - 1 ( m ). Tuy nhiên, dưới két sâu, h ph ả i kh ô ng nh ỏ h ơ n kho ả ng cách th ẳ ng đ ứng t ừ mặt của đáy trên đ ế n trung đi ểm khoảng cách từ m ặ t đáy tr ê n đế n đ ỉ nh ống tràn h oặc 0 , 7 khoảng cách th ẳ ng đứn g từ m ặ t đ áy t rên đến đ iểm ở 2,0 mét cao hơn đỉ nh ống trà n, lấy trị s ố nào lớn hơn ( m ). g : Là g D , g Full , h oặc g B n h ư qui định ở 29.2.1-3 áp dụng đối với hầm hàng, ch ọ n trị số nào lớn hơn. C : H ệ s ố tính theo c ô ng th ứ c sau đâ y: Trong mọi trường hợp hệ s ố C ph ả i k hô ng nhỏ h ơ n 1,43. l s : Chiều dài của thanh chống ( m ) k : Bán kính quán t ính t ối thiểu c ủ a tiết diện thanh chống th ẳ ng đứng ( m ), t ính theo công thức: Trong đó: I : M ô men quán tín h tối thi ể u của tiế t diện thanh chống ( cm 4 ). A : Diện tích tiết diện thanh chống ( cm 2 ) . 29.2.7. Kết cấu đáy đôi ở dưới thanh ốp dưới của vách ngang T ôn đ áy t rên, sống chính, s ống phụ và d ầm dọc đá y ở dưới thanh ốp dưới c ủ a vách ngang phải được liên kết với các c ơ c ấ u của khoang ở ngay trước và sau vách. Đà ngang đ áy phải tương đương với đà ngang đáy c ủ a khoang. 29.3. Két hông 29.3.1. Qui đ ịnh chung 1. Các ng ă n c ủ a két h ông phải cố gắng đặ t trù ng v ớ i các ng ă n của khoang. 2. Phải quan t âm thích đ áng đ ến sự liên t ục v ề độ b ề n của kết cấu ở mú t t rước và mút sau c ủ a két h ô ng. 3. Kích t hước các cơ c ấ u c ủ a két h ô ng p hả i theo các y ê u cầu c ủ a 29.3 và c ủ a Chương 12 . 29.3.2. Ch iề u dày của t ô n vác h nghiêng 1. Chi ề u d ày ( t ) của tôn vách ng hiê ng két hông ph ả i kh ô ng nhỏ hơn trị s ố tính theo công t hức sau đâ y: ( mm ) Tr on g đ ó: S : Chi ề u d à i cạnh ng ắ n của ô t ấ m tạ o bởi các nẹp ( m ). h : Khoảng cách thẳng đ ứng t ừ cạnh dưới c ủ a tấm vách nghiêng đến boong trê n đo ở đường tâm tàu ( m ). C : H ệ số t ính theo c ông th ức sau đâ y. Tuy nhiên, trong mọi trường hợp C phải không nh ỏ hơn 3,2: C 1 :Hệ s ố t ính theo c ô ng thức sau đâ y: nếu C 1 = 1,0 nếu l : Chiều d ài cạnh dài c ủ a ô tấm tạo b ở i các nẹp ( m ). C 2 :Hệ số tính theo công thức sau đây: C 2 = 1,0 nếu b £ 40° C 2 = 1,4 - 0,01 b nếu 40 ° <> b <> 0° C 2 = 0,6 nếu b ³ 8 0° b : Góc của vách nghiêng làm v ớ i mặt phẳng nằm ngang như qui định ở 29.2.1-4 . g : Là g D , g Full , h oặc g B n h ư qui định ở 29.2.1-3 áp dụng đối với hầm hàng, ch ọ n trị số nào lớn hơn. 2. Ở những tàu mà hàng hóa thường xuyên được bốc xếp b ằ ng gầu ngoạm hoặc bằng một phương tiện cơ giới tươ ng tự, chiều dày của tôn vách nghiêng phải được tăng như sau so với chiều dày được xác định ở -1 hoặc chiều dày được xác định theo 29.3.1-3 , lấy trị số nào lớn hơn: Tôn vách nghiêng ở d ư ới miệng khoang: 2,5 ( mm ) Tôn vách nghiêng ở những chỗ khác: 1,0 ( mm ) 3. Nếu vách nghiêng c ủ a két hông được gắn nẹp ngang thì chiều dày tôn vách nghiêng phải đủ đ ể kh ô ng mất ổn đ ịnh. 29.3 . 3 . Nẹp 1 . Mô đun chống uốn tiết diện của nẹp dọc gia cường vách nghiêng phải không nhỏ hơn trị số tính t heo công thức sau đây: Z = CShl 2 ( cm 3 ) Trong đó: S : Khoảng cách giữa các nẹp ( m ). h : Khoảng cách thẳng đứng từ nẹp đến boong trên đo ở đường tâm tàu ( m ). l : Chiều dài của nẹp dọc giữa các sống ngang ( m ). C : Hệ số tính theo công thức sau đây: a : H ệ số tính theo công thức cho ở Bảng 2-A/29.8 , phụ thuộc góc b là góc giữa vách nghiê n g và mặt ph ẳ ng nằm ngang và g như qui định ở 29.3.2-1 . Bảng 2-A/29.8 H ệ số a Góc b a b £ 40° 130 g 40° <> b <> 0° (214 - 2,1 b ) g b ³ 8 0° 46 g f B : Tỷ số mô đun chống u ố n của tiết diện ngang th â n tàu theo yêu cầu ở Chương 13 chia cho m ô đun chống uốn của tiết diện ngang thực của thân tàu lấy với đáy. y : Khoảng cách th ẳ ng đ ứ ng từ trục trung hòa của tiế t diện ngang thân tàu đến nẹp dọc đang xét ( m ). y B : Khoảng cách thẳng đứng từ trục trung hòa c ủ a tiết diện ngang th â n tàu đến mặt tôn giữa đáy ( m ). 2. Mô đun chống uốn của ti ế t di ện n ằm ngang gia cường vách nghiêng phải không nh ỏ hơn trị số tính theo c ô ng t hức sau đây: Z = CS hl 2 (c m 3 ) Trong đó: S : Khoảng cách gi ữ a các nẹp ngang ( m ). l : Khoảng cách giữa các đế tựa của nẹp ( m ). h : Khoảng cách th ẳ ng đứng từ trung đ iểm c ủ a l đ ến boong trên đ o ở đ ường tâ m tàu ( m ). C : Hệ số tính t heo công thức cho ở Bảng 2-A/29.9 phụ thuộc b là góc nhọn giữa vách n ghiê ng và m ặ t ph ẳ ng nằ m ngang và qui đ ịnh ở 29.2.1 - 3 . B ả ng 2-A/29.9 Hệ số C Góc b C b £ 40° 7,8 g 40° <> b <> 0° (12,8 - 0,125 b ) g b ³ 8 0° 2,8 g 3. Dầm dọc đáy trong ké t h ô ng phải theo các y ê u cầu ở 4.4.3 . Dầm dọc mạn phải t heo các yêu cầu ở 5.4.1-1 , trong mỗi trường hợp, l t rong c ô ng thức phải đ ư ợc lấy b ằ ng khoảng cách các s ố ng ngang ( m ). Mô đ un ch ố ng uốn c ủ a tiết di ệ n dầm dọc h ô ng không cần phải lớn hơn mô đun chống uốn c ủ a tiết di ệ n dầm dọc đáy. 29.3.4. Sống ngang 1. Trong két hông, sống ngang hoặc tấm ngang phải được đặt theo mỗi đà ngang đặc. 2. Chiều cao tiết di ệ n sống ngang vách nghiêng của két hông phải không nhỏ hơn 1/5 của l qui định ở -3 ho ặ c không nh ỏ hơn 2,5 lần chi ề u cao c ủ a lỗ khoét để d ầm dọc xuyên qua, lấy trị s ố nào lớn hơn. 3. Chiều dày c ủ a sống ngang vách nghiêng phải không nhỏ hơn t rị số tính theo các công thức sau đ ây, lấy trị số nào lớn h ơn : t 1 = 10 d 0 + 2,5 ( mm ) ( mm ) Trong đó: d 0 : Chiều cao tiết di ệ n sống ngang ( m ). a : Chiều cao c ủ a lỗ khoét để cơ cấu chui qua ( m ). Nếu có những tấm đệm đặt ở vùng 0,25 l tính từ mỗi mút c ủ a l thì a c ó thể được thay đổi t heo kích thước c ủ a tấm đệm, a có thể được l ấ y b ằ ng 0 ở đoạn 0,5 l tại vùng giữa c ủa l . S : Chi ều rộng của diện tích đỡ bởi sống ngang ( m ). h : Khoảng cách th ẳ ng đứng từ trung điểm c ủ a l đến boong tr ê n đo ở đường tâ m tàu ( m ). l : Tổng chiều dài c ủ a sống ngang. Nếu sống ngang được liên kết bằng các m ã hữu hiệu ở các góc thì l có thể được thay đổi t heo yêu cầu ở 1.1.16 . C : H ệ s ố tính theo các công thức ở Bảng 2-A/29.10 phụ thuộc b , là góc nhọn giữa vách nghiêng và m ặt ph ẳ ng n ằ m ngang và g như qui định ở 29.3.2-1 . Bảng 2-A/29.10 Hệ số C Góc b C b £ 40° 41,7 g 40° <> b <> 0° (68,5 - 0,67 b ) g b ³ 8 0° 14,9 g Chú thích: (1) Nếu g nh ỏ hơn 0,7 thì g được l ấ y bằng 0,7. (2) Nếu trị s ố C t ính theo công thức trê n đây nhỏ hơn 27,8 t hì C phải đượ c lấy b ằ ng 27,8. 4. Mô đun chống uốn của ti ết diện sống ngang vách nghiêng của két hông phải không nh ỏ hơn tr ị số tính theo công thức sau đây: Z = CShl 2 ( c m 3 ) Trong đó: S , h và l : Như qui định ở -3 . C : H ệ số tính theo công thức cho ở B ả ng 2-A/29.11 phụ thuộc b là góc nhọn giữa vách nghi ê ng và mặt phẳng nằm ngang và g được lấy như ở 29.3.2-1 . Trong mọi trường hợp, chiều dày bản mép phải kh ô ng nh ỏ hơn chiều d ày bản thành và chiều rộng của bản mép phải kh ô ng nhỏ h ơn trị số tính theo công thức sau đ ây: ( mm ) Trong đó: d 0 : Chiều cao tiết diện c ủ a sống ngang ( m ). l 1 : Khoảng cách giữa các đế tựa c ủ a sống ngang ( m ). Tuy nhiên, nếu đ ặ t các mã chống vặn có tác dụng hữu hiệu thì chúng có thể được coi là đế tựa. 5. Phải đặt các nẹp b ằ ng thép dẹt ở sống ngang hoặc tấ m ngang tại những vị trí mà dầm dọc xuyên qua. Các mã chống v ặ n phải được đ ặ t cách nhau kho ả ng 3 mét . 29.4. Két đỉnh mạn 29.4.1. Qui định chung 1. Các ngăn của két đ ỉ nh mạn phải cố gắng đặt trùng với các ngăn của khoang. Trừ khoang ngoài cùng, một ngăn của két đỉ nh mạn có thể trùng với hai ng ă n kề nhau của khoang. Bảng 2-A/29.11 Hệ S ố C Góc b C b £ 40° 7,1 g 40° <> b <> 0° (11,5 - 0,11 b ) g b ³ 8 0° 2,7 g Chú thích: (1) Nếu g nh ỏ hơn 0,7 thì g được lấy bằng 0,7. (2) N ế u trị s ố C tính theo công thức trên đây nhỏ hơn 4,75 thì C phải đ ược lấy b ằ ng 4,75. (3) N ế u có đế t ựa hữu hiệu đặt ở trung điểm của sống ngang thì C được lấy b ằ ng 0,5 trị số tính được t heo công thức nói tr ê n. 2 . Phải quan t â m thích đáng đến sự liên tục về độ bền c ủ a kết cấu ở hai đầu của két đ ỉ nh mạn. 3. Kích thước các cơ cấu c ủ a két đ ỉ nh mạn phải theo các yêu cầu ở 29.4 và các yêu cầu ở Chương 12 . Tuy nhiên, khi áp dụng các qui định ở Chương 12 , h phải đ ược lấy không nh ỏ hơn 0,5 chi ề u rộng c ủ a két đỉnh mạn ở đoạn giữa tàu. 4. Với các nẹp d ọc làm bằng thép dẹt, t ỷ số chiều cao chia cho chi ề u dày của tiết diện phải không lớn hơn 1 5 . Với các nẹp dọc ở gần boong tính toán ở đoạn gi ữ a tàu, t ỷ số m ả nh phải cố gắng kh ô ng lớn hơn 60. 29.4.2. Chiều dày của t ô n vách nghiêng 1. Ch iều dày tôn vách nghi ê ng ( t ) c ủ a ké t đỉ nh mạn phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đ ây: ( mm ) Trong đó: S : Khoảng cách các nẹp dọc hoặc nẹp ngang ( m ). h : Khoảng cách thẳng đứng t ừ cạnh dưới của tấm vách nghiêng đến đ ỉ nh ống tràn ho ặ c 0 , 5 chi ề u rộng c ủ a két đỉnh mạn ở đoạn giữa tàu, lấy trị số nào lớn hơn ( m ). 2. Nếu vách nghiêng của két đ ỉ nh mạn đ ược gắn nẹp ngang thì chi ề u d ày của t ô n vách nghiêng phải đ ảm bảo đủ ổn định cho tấm. 29.4.3. Nẹp ở vách nghiêng 1. Mô đun chống uốn (Z) của nẹp dọc ở vách nghiêng c ủ a két đỉ nh mạn phải không nhỏ hơn t rị số tính theo công t hức sau đây: Z = CShl 2 ( cm 3 ) Trong đó: S : Khoảng cách giữa các nẹp dọc ( m ). h : Khoảng cách thẳng đứng từ nẹp đến đỉnh ống tràn hoặc 0,5 chiều rộng của két đỉnh mạn ở đoạn giữa tàu, lấy trị số nào lớn hơn ( m ). l : Chiều dài của nẹp dọc ở giữa các sống ngang ( m ). C : Hệ số tính theo công thức sau đây: Trong đó: f D : Tỷ số của mô đ un chống uốn c ủ a tiết diện ngang thân tàu theo yêu cầu ở Chương 13 chia cho mô đun chống uốn thực của tiết diện ngang thân tàu lấy đối với boong. y D : Khoảng cách th ẳ ng đứng từ trục trung hòa của tiết diện ngang thân tàu đến mặt trên c ủ a xà boong đo ở mạn ( m ). y : Kho ả ng cách th ẳ ng đứng từ t rục trung hòa c ủ a tiết diện ngang th â n tàu đến nẹp dọc đang xét ( m ). 2. Mô đun chống uốn ( Z ) của tiế t diện nẹp ngang ở vách nghiêng c ủ a két đỉnh mạn phải kh ô ng nh ỏ hơn tr ị số tính theo công thức: Z = 6,8 Shl 2 ( cm 3 ) Trong đó: S : Khoảng cách các nẹp ngang ( m ). l : Chiều d ài tự d o của nẹp ( m ). h : Khoảng cách thẳng đ ứng từ trung điểm của l đến đ ỉ nh ống tr àn hoặc 0,5 ch iều rộng c ủ a két đỉnh mạn đo ở đoạn giữa tàu, lấy trị số nào lớn hơn ( m ). 29.4.4. Xà dọc boong Mô đun chống uốn c ủ a tiết diện xà d ọc boong ở két đỉnh mạn phải không nh ỏ h ơn trị số tính theo công thức yêu cầu ở 8.3.3 , trong đó h là tải trọng boong ( kN/m 2 ) qui định ở 8.2 hoặc 0,5 chiều rộng c ủ a két đ ỉ nh mạn ở đoạn giữa tàu nhân với 9,81, lấy trị số nào lớn h ơ n. 29.4.5. Sườn mạn 1. M ô đun chống uốn của tiết diện sườn dọc ở két đ ỉ nh mạn phải không nh ỏ hơn trị số tính t heo c ô ng thức ở 5.4.1-1 với l và h được lấy như sau: l : Khoảng cách giữa các sống ngang mạn ( m ). h : Như qui định ở 5 .4.1-1 nhưng phải không nh ỏ hơn 0,5 chi ề u r ộ ng c ủ a két đ ỉ nh mạn ở đoạn giữa tàu ( m ). 2. Nếu sườn ngang đ ư ợc đ ặ t ở tôn mạn trong vùng két đỉnh mạn thì mô đun chống uốn (Z) tiết diện của nó ph ả i không nhỏ hơn tr ị s ố tính theo công thức sau đây: Z = 6 S h l 2 ( cm 3 ) Trong đó: S : Khoảng cách các sườn ( m ). l : Khoảng cách th ẳ ng đ ứ ng từ đáy của vách nghiêng của két đỉnh mạn đến boong trên đo ở mạn ( m ). h : Khoảng cách thẳng đứng từ trung điểm của l đến điểm ở d + 0,038 L ' cao hơn m ặ t tôn giữa đ áy hoặc 0,5 chiều rộng của két đ ỉ nh mạn đo ở đoạn giữa tàu, lấy trị số nào lớn h ơ n ( m ). Tuy nhiên, nếu trị số đó nh ỏ hơn 0,3 ( m ) thì h phải được lấy bằng 0,3 ( m ). L ' : C hi ề u dài tàu ( m ). Tuy nhiên, nếu L lớn h ơ n 230 mét thì phải lấy L ' bằng 230 mét . 29.4.6. Sống ngang 1. Sống ngang hoặc tấm ngang trong két đ ỉ nh mạn phải được đặt cách nhau không xa quá 5 mét . 2. Nếu có những thanh ch ố ng hữu hiệu đ ặ t ở vị trí trung gian của các sống ngang t hì chiều cao của tiết diện sống ngang phải không nh ỏ hơn 1/6 c ủ a l qui định ở -3 . Trong các trường hợp khác, chiều cao của tiết diện sống ngang phải không nhỏ hơn 1/5 c ủ a l hoặc kh ô ng nh ỏ hơn 2,5 lần chiều cao c ủ a lỗ khoét để dầm dọc xuyên qua , lấy tr ị số nào l ớ n hơn. 3. Chiều dày c ủ a bản thành ( t ) phải không nhỏ hơn tr ị số tính theo các c ô ng thức sau đây, lấy trị số nào lớn hơn: t 1 = 10 d 0 + 2,5 ( mm ) ( mm ) Trong đ ó: d 0 : Chiều cao tiết diện sống ngang ( m ). a : Chi ề u cao c ủ a lỗ khoé t để cơ cấu chui qua. Nếu có những tấm đ ệ m hữu hiệu đ ặt ở vùng 0,25 l tính từ mỗi mút c ủ a l th ì a có thể được thay đổi theo kích thư ớc của tấm đ ệ m, a có thể được l ấ y b ằ ng không ở đoạn 0,5 l tại vùng giữa của l . S : Ch iề u rộng của diện tích được đỡ bởi sống ngang ( m ). h : Khoảng cách th ẳ ng đứng từ trung điểm c ủ a l đến miệng ống tràn hoặc b ằ ng 0,5 chiều rộng c ủ a két đ ỉ nh mạn ở đoạn giữa tàu, lấy trị số nào lớn hơn ( m ). l : Chiều dài toàn b ộ c ủ a sống ngang ( m ). Nếu t ấ m dọc được đặt ở vị trí trung gian c ủ a s ố ng ngang thì l là khoảng cách từ tấm dọc đến đỉnh của mã góc của sống ngang ( m ). Trong trường hợp mã có tác dụng hữu hiệu thì l có thể thay đ ổi theo qui định ở 1.1.16 . 4. M ô đun chống uốn (Z) của tiết diện sống ngang ph ả i không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đâ y. Nếu có thanh chống hữu hiệu đ ặ t ở một vị trí trung gian c ủ a sống ngang thì hệ số 7,13 có t h ể đ ược thay thế b ằ ng 3,57. Z = 7, 13 Shl 2 ( cm 3 ) Trong đ ó : S , h và l : Như qui định ở -3 . Trong mọi trường hợp chiều dày c ủ a bản mép phải không nh ỏ hơn chiều dày của b ả n thành, chi ề u rộng của b ả n mép ( b ) phải không nh ỏ h ơ n trị số tính theo công thức sau đâ y: ( mm ) Trong đ ó: d 0 : Chiều cao tiế t d iện b ả n thành ( m ). l 1 : Khoảng cách giữa các đ ế t ựa c ủ a sống ngang ( m ). Tuy nh iê n, nếu có đặ t các mã chố n g v ặ n có tác dụng hữu hiệu thì các mã đ ó có thể đ ược coi là đ ế tựa. 5. Sống ngang hoặc tấm ngang phải được g ắ n các t hanh thép dẹt gia cường đặt ở những vị trí mà dầ m d ọc xuyên qua và các mã chống vặn phải được đặt cách nhau khoảng 3 mét . 6. Nếu có hàng hóa n ặ ng đ ặ t trên boong thì bản t h ành hoặc t ấ m ngang phải đ ược gia cường th ích hợp. 29.4.7 . Két đ ỉ nh mạn lớn 1. Nếu két đỉ nh mạn c ó kích thước lớn thì phải đ ặc biệt quan tâm đ ến kết cấu bằng cách đ ặ t những tấ m dọc ở vùng t rung đ iểm c ủ a chiều rộng két đỉnh mạn. 2. Nếu đặt tấm dọc thì chi ề u d ày t c ủ a tấm dọc đ ó phải không nhỏ hơn trị số qui định ở 29.1.4 hoặc trị số tính theo công thức sau đây, lấy trị số nào lớn hơn: ( mm ) Trong đó: S : Khoảng cách giữa các nẹp dọc ( m ). y : Khoảng cách thẳng đ ứng từ điểm ở D /2 ( m ) cao hơn m ặ t tôn giữa đáy đến tr ung điểm của ô tấm giữa các nẹp ( m ). 3. Nếu nẹp dọc được đ ặ t ở tấm dọc thì chi ề u cao tiết diện nẹp phải không nh ỏ hơn 0,06 l , trong đ ó l là khoảng cách giữa các sống đ ặ t ở t ấ m dọc. Nếu các mút của nẹp dọc được liên kết với mã chống vặn thì chiều cao tiết diện nẹp có thể được giảm thích đáng. 4. Nếu các nẹp ngang được đặ t ở tấm dọc thì chi ề u dày của tấm dọc phải đảm bảo đủ ổn định. Kích t hước của nẹp phải tư ơn g đương với kích thước qui đ ịnh ở -3 . 29.5. Vách ngang và thanh ốp 29.5.1. Vách ngang 1. Kích thước các cơ cấu c ủ a vách ngang phải theo các yêu cầu ở 12.2 . Tuy nhiên, khi áp dụng những yêu cầu này, h trong c ô ng thức phải được thay thế b ằ ng 0,36 g h ' , trong đó g như qui định ở 29.3.2-1 . Tuy nhiên, nếu g nhỏ hơn 1,5 thì n ó phải đ ược lấy bằng 1,5 và h ' được lấy như sau: (1) V ớ i tôn vách: Khoảng cách thẳng đứng từ cạnh dưới của tấm tôn vách đ ến boong trên đo ở đ ường tâm tàu ( m ). (2) Khoảng cách th ẳ ng đứng từ trung điể m c ủ a l , nếu là nẹp đ ứng, và từ trung điểm c ủ a khoảng cách của các nẹp kề c ậ n, nếu là nẹp nằ m, đến boong tr ê n đo ở đ ường tâ m tàu ( m ), I đ ược qui định ở 12.2 . (3) Kho ả ng cách th ẳ ng đ ứ ng từ trung điểm của l , đối với sống đ ứ ng đỡ nẹp, hoặc từ trung điểm c ủ a S , đối v ớ i sống nằm, đến boong tr ê n đo ở đ ư ờng tâm tàu ( m ). l và S được qui định ở 12.2.5 . 2. Mặc dù những qui định ở -1 , kích thước các cơ cấu c ủ a vách ngang phải không nh ỏ hơn qui định ở Chương 11 . 3. Dải tôn đơn c ủa vách ngang liền k ề với tôn v ỏ phải được gia cường thích đáng. 4. Với vách ngang kh ô ng có thanh ố p d ư ới, chiều dày của dả i dưới cùng của tôn vách phải được t ă ng thích đáng có xét đến chiều dày c ủ a t ô n đáy trên. 5. Tôn vách ngang liên kết với tôn vách nghiêng c ủ a két đỉnh mạn phải được gia cư ờn g thích đáng bằng cách t ă ng chiều dày ho ặ c bằ ng một biện pháp khác. 29.5.2. Thanh ốp dưới và thanh ốp tr ê n của vách ngang 1. Chiều dày t hanh ốp dưới c ủ a vách ngang phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức ở 29.3.2-1 với hệ số C giảm 10%. Ở những tàu mà hàng hóa thường xuyên đ ư ợc bốc xếp b ằ ng gầu ngoạm ho ặ c bằng những phương tiện cơ gi ớ i tư ơn g tự, chiều dày phải được t ă ng 1 mi-li-mét . 2. Mô đ un ch ố ng uốn c ủ a tiết diện nẹp nằm gắn vào tấm nghiêng c ủ a t hanh ốp dưới phải không nhỏ hơn trị số tính theo công thức ở 29 . 3.3-1 v ớ i hệ số C đ ư ợc giảm 10%. Nếu được gắn nẹp đúng thì mô đun chống uốn c ủ a tiết diện nẹp đứng phải không nh ỏ hơn trị số tính theo yêu cầu ở 29 . 3 . 3-2 . 3. Sống của thanh ốp dưới phải được đ ặ t ở vị trí tương ứng với sống chính và sống phụ của đáy đôi. Kích thước của sống phải không nhỏ h ơn trị số tính theo yêu cầu ở 29.3.4 . 4. Nếu khoang được thiết kế để chứa nước dằn, dầu hàng hoặc hàng n ặ ng thì các sống qui định ở -3 phải có đ ủ độ bền chống c ắ t, thí dụ phải đặ t tấm ng ăn . 5. Đối với các vách ngang có kiểu nếp sóng th ẳ ng đứng ở các tàu kiểu BC-A, BC-B hoặc BC-C và các tàu được thiết kế cho việc bốc x ếp hàng ở nhi ề u cảng, các thanh ốp trên phải thỏa mãn các qui định của Đ ă ng kiểm. 6. Kích thước cơ cấu của thanh ốp tr ên và thanh ốp dưới của vách ngang phải không nhỏ hơn kích thước xác định theo Chư ơn g 11 . 29.6. Sườn khoang 29.6.1. Sườn khoang 1. Mô đun chống uốn (Z) c ủ a tiết diện sườn khoang ở vùng từ 0,15 L tính từ mũ i tàu đến vách đuôi phải không nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây: Z = CSh l 2 ( cm 3 ) Trong đó: S : Khoảng cách sườn ( m ). h : Khoảng cách thẳng đứng từ điểm ở d + 0 ,0 38 L ' , cao h ơn m ặ t tôn giữa đáy đến đ ỉ nh c ủ a két hông đo ở mạn ( m ). L ' : Chiều dài tàu ( m ). Tuy nhiên, n ế u L lớn hơn 230 mét thì lấy L ' bằ ng 230 mét (xem Hình 2-A/29.2 ). l : Khoảng cách từ đỉnh c ủ a két hông đo ở mạn đến đáy của két đ ỉ nh mạn ( m ). C : H ệ s ố tính theo các công thức sau đây: Hình 2-A/29.2 Xác định l , l 1 C = C 1 + C 2 l 1 : Khoảng cách th ẳ ng đứng từ trung điểm của chiều cao tiết diện sống chính đến đ ỉ nh c ủa ké t hông đo ở mạn ( m ) (xem Hình 2-A / 29.2 ). a : Hệ số cho ở Bảng 2-A/29.12 . Với các trị số tr ung gian c ủ a B / l H , trị số a đ ư ợc tính theo phép nội suy tuyến tính. Với các không gian t rống khi tàu đủ tải, trị số của a bằng 1,8 trị số xác định theo bảng. l H : Như qui định ở 29.2.1-4 . B ả ng 2-A/29.12 Hệ s ố a B / l H £ 0,4 0,6 0,8 1,0 1,2 1,4 1,6 ³ 1 ,8 a 0,0288 0,0207 0,0144 0,0099 0,0069 0,0048 0,0034 0,0025 2. Mô đun chống uốn c ủ a tiế t diện sườn khoang ở vùng từ 0, 1 5 L tính từ m ũ i tàu đến vách mũi phải kh ô ng nhỏ hơn trị số tính theo công thức ở -1 , với hệ số 1 , 25 C thay thế cho C . 3. Ở g ầ n các liên kết ở đ ỉ nh và chân sườn khoang chiều dày của bản thành phải đảm b ả o đủ đ ể chịu c ắ t. 4. Đ ố i với nh ữ ng tàu có chiều dài L 1 < 190=""> mét có thể dùng thép thường tiết diện không đ ối xứng làm sườn khoang. Trong đó L 1 như qui định tại 29.1.4-2 . 5. Đối với những tàu k h ác với các tàu nêu ở -4 , các sư ờn khoang ở khoang gần mũi nhất có tiết di ệ n kh ô ng đối xứng phải được đ ặt mã gia cường. 6. Tỷ lệ giữa chiều cao và chiều dày c ủ a b ả n t h ành sườn khoang không được vượ t quá trị số sau: (1) 60 đối với sườn khoang có bản mép đ ố i xứng; (2) 50 đối với sườn k h oang có b ả n mép không đối xứng. 7. Đ ố i với các sườn khoang có tiết diện không đối xứng hoặc sườn khoang có mép b ẻ , chiều rộng mép kh ô ng đối xứng không được lớn hơn 10 lần c hiề u dày mép bẻ. 8. Với những khoang chứa hàng đ ặc biệt n ặ ng phải tăng kích thước c ủ a sườn khoang so với qui đị nh ở -1 và -2 . 29.6.2. Li ê n kết ở đ ỉ nh và chân sườn 1. Đ ỉ nh và chân c ủ a sườn khoang phải được liên k ế t với két đỉ nh mạn và két hông bằng mã. Trong vùng ké t đỉnh mạn và két hông, tính liên tục của cơ cấu có li ê n kết đ ỉ nh và chân của sườn khoang phải được đả m bảo bằng liên kết mã. Chân mã liên kết sườn với t ấ m mái két hông và tấm nghiêng c ủ a két đ ỉ nh mạn phải tr ù ng với các chân mã liên kết ở trong két; 2. Các mã liên kết ở két đỉnh mạn và két hông nói ở -1 phải đ ược gia cường để chống v ặ n; 3. Kích thước c ủ a các cơ c ấ u dọc mạn và nẹp dọc ở tấm nghiêng của các két đỉ nh mạn và ở tấm nghiêng của các két h ô ng đ ỡ các mã liên k ế t trong két đ ỉ nh mạn và két hông nói ở -1 phải phù hợp với qui định ở 29.3.3-1 ; 29 . 3.3-3 ; 29.4.3-1 và 29.4.5-1 . Tuy nhi ê n khi áp dụng những qui định này, l trong công thức được lấy là khoảng cách tính b ằ ng mét giữa các bản thành theo phư ơn g ngang không kể tới việc bố trí các mã li ê n kết; 4. Những tàu có chiều dài kh ô ng lớn hơn 190 m , sườn khoang phải được chế tạo với các mã mút liền tấm. Trong trường hợp đó , chi ề u dài tàu là L 1 ( m ) được xác định như 29.1.4-2 ; 5. Chiều dày c ủ a các mã mút (chân và đ ỉ nh) của sườn khoang phải không nh ỏ hơn chiều dày th ự c c ủ a bản thành sườn khoang gắn với chính các mã mút đ ó ; 6. M ô đun chống uốn tiết di ệ n c ủ a sườn khoang và mã hoặc mã liền tấm, li ê n kết với tấm vỏ, ở vị trí ti ết di ệ n Z BK T như mô t ả ở Hình 2A/29.3 không được nh ỏ hơn 2 lần mô đun chống uốn tiết diện yêu cầu ở 29.6.1-1 và -2 ; 7. Kích thước c ủ a các mã mút (chân và đ ỉ nh) c ủ a sườn khoang phải phù hợp những y ê u cầu sau đây: (1) Độ cao theo phư ơn g th ẳ ng đ ứ ng của mã ( l BKT ) từ điểm mút R của m ã chân đến giao điểm c ủ a t ấ m v ỏ mạn với t ấ m mái két hông và từ điểm mút R của mã đỉnh đến giao điểm c ủ a tấm v ỏ mạn với tấm vách nghiêng c ủ a két đỉ nh mạn phải không nh ỏ hơn tr ị số tính theo công thức sau đây (xem Hình 2A/29.4 ): I BKT = 0,125 l ( m ) Trong đó: l Như xác định ở 29.6.1-1 (2) Độ cao theo phương ngang của mã ( d BKT ) ở đường nằm ngang đi qua giao đi ể m của tấm v ỏ mạn với t ấm mái két h ô ng và giao điểm c ủ a tấm vỏ mạn với tấm vách nghiêng của két đ ỉ nh mạn phải kh ô ng nhỏ h ơn tr ị số tí nh theo công t hức sau (xem Hình 2A/ 29.4 ) d B KT = 1 , 5 d W EB ( m ) Trong đó: d W E B : Chiều cao bản thành c ủ a sườn khoang g ắ n với m ã đang xét ( m ) 8. Đ ố i với các sườn khoang có m ã mút li ề n tấm, b ả n mép c ủ a sườn khoang phải lượn đều (không được gấp khúc) tại chỗ nối với các mã mút. Bán kính lượn R phải không nhỏ hơn trị số sau đây (xem Hình 2A/29.3 ): (mm) Trong đó: b f : Chiều rộng b ả n mép m ã ( mm ) t f : Ch iề u dày bản mép m ã ( mm ) 29. 6. 3 . Hàn sườn khoang 1. Mối hàn liên kết sườn khoang và các mã với tấm vỏ mạn, các két đ ỉ nh mạn và két hông, bản thành với bản mép sườn khoang phải là mối hàn góc liên tục hai phía. Chiều dày chỗ th ắ t phải lớn hơn trị số xác định theo công thức s au, phụ t huộc vào vị trí c ủ a vùng hàn: (1) Đối với những vùng l iên k ế t các mã mút v ớ i t ấ m mái két hông và tấm vách nghiêng của két đ ỉ nh mạn v à vùng trong phạm vi 0,25 l tính từ mỗ i mút c ủ a l (xem vùng A ở Hình 2A/29.3 ) S = 0 , 44 t ( mm ) (2) Đối với vùng 0,5 l giữa l (xem vùng B Hình 2A/29.3 ) S = 0,40 t ( mm ) Trong đó: l : Như xác định ở 29.6.1-1 ; t : Chiều dày nhỏ h ơn của hai thành phần liên k ế t. 2. Nếu hình dáng thân tàu không cho phép hàn mối hàn góc theo qui định thì có thể y ê u cầu chuẩn bị mép c ủ a b ả n thành sườn khoang và mã đ ể sao cho đ ả m bảo chất lượng hàn tương tự như mối hàn liên k ế t yêu cầu ở -1 . 29.7. Tôn boong, t ô n bao và các t ấ m khác 29.7.1. T ô n boong ở ngoài đường miệng khoét Diện tích tiết diện tôn boong ở ngoài đư ờng m iệng khoét, trong trường hợp có két đ ỉ nh mạn, phải được xác định có xét đến sự liên tục v ề độ bền dọc. 29.7.2. T ô n boong ở trong đường miệng khoét 1. Thành ngang miệng khoang p h ải trùng với vị trí sống ngang trong két đ ỉ nh mạn. Nếu không đặ t trùng đ ược, phải quan tâm đến sự liên tục v ề độ bền của m ối n ố i thành ngang miệng khoang với két đ ỉ nh mạn. 2. Tôn boong trong đường miệng khoét nên đ ược gắn xà ngang boong. Nếu dùng xà dọc boong thì phải đặc biệt quan tâm đến độ ổn đ ị nh của tấm. Hình 2-A/29.3 Sườn khoang và các mã mút Hình 2-A/29.4 K ích thước của các mã mút 29.7 . 3 . Tôn đáy Chi ề u dày tôn đáy c ủ a khoang hàng trong vùng có đáy đ ôi phải kh ô ng nhỏ hơn trị số tính theo công thức ở 14.3.4 hoặc theo công thức thứ nhất c ủ a 29.2.4-1 , l ấ y trị số nào l ớ n hơn. Tuy nhiên, khi áp dụng công thức t hứ nhất của 29.2.4-1 , a phải được tính theo công thức: Trong đó: f B : Như được qui định ở 29.2.4-1 . 29.7.4. L ỗ thoát nước 1. Theo qui định, ở mỗi bên mạn tàu phải có một mi ệ ng ống h út nước h ô ng ở mút sau c ủ a m ỗ i khoang. 2. Hố tụ nước hông phải được đ ặ t ở vị trí thích hợp sao cho bảo vệ được tấm n ắ p kh ỏ i sự va đ ậ p trực tiếp c ủ a hàng rời, và phải có hộp cặn hoặc phương ti ệ n khác để cho đường ống hút không bị đ ọ ng cặn. 3. Nếu đường ống hút nước hông đ i qua đáy đ ô i ho ặ c két h ô ng thì phải có van một chi ề u hoặc van chặn có thể đóng được từ một vị trí d ễ tiếp cận, đ ặ t ở mi ệ ng đường ống. 4. Đường x ả từ các két đ ỉ nh mạn phải th ỏ a mãn các yêu cầu 13.4.1-4 và 13.4.1-5 c ủ a Phần 3 . 29.7.5. Tàu chuy ê n ch ở than Với những tàu dùng để chuyên ch ở than phải quan tâm đến những vấn đề sau đây: (1) K ế t cấu giữa các khoang hàng và các ng ă n khác phải là kín khí. (2) Các cửa chỉnh chúi nên được đ ặ t ở ngoài thượng tầng và lầ u. (3) Hệ th ố ng thông gió c ủ a khoang hàng phải được đặt ở phần lộ. 29.8. Những qui định bổ sung để chuyên chở hàng lỏng trong khoang 29.8.1. Qui định chung 1. Tàu hàng rời có khoang để chứa dầu (từ sau đây đ ư ợc gọi là Tàu B/O ) phải th ỏ a mãn các yêu cầu của Chương này và các yêu cầu đối với tàu dầu. 2. Những yêu cầu quan trọng khác đối với Tàu B/O , ngoài nh ữ ng y ê u cầu qui định ở 29.8 , phải do Đ ă ng kiểm qui đ ị nh. 29.8.2. K hoa ng chứa v ơ i dầu hàng Nếu có khoang chứa vơi dầu hàng thì phải quan tâm đ ặ c biệt để tránh sự cộng hưởng của chu kỳ dao động tự nhi ê n của ch ấ t lỏ ng trong khoang với chu kỳ dao động lắc tự nhiên và chúi tự nhi ê n của tàu. Nếu không thể tránh được sự cộng hưởng đ ó th ì tôn, nẹp và sống của vách ngang và két đ ỉ nh mạn phải đ ược gia cường đ ặ c biệt. 29.9. Nắp thép kín thời tiết 29.9.1. Qui định chung Các n ắ p thép đ ặ t ở trước vùng 0,25 L 1 tính từ mút trước c ủ a L 1 , phải thỏa mãn các qui định c ủ a mục 29.9 này, ngoài những qui định ở Chương 18 . Trong mục này, L 1 là chiều dài tàu được qui định ở 29.1.4-2 . 29.9.2. M ô hình tải trọng T ả i trọng sóng P ( kN/m 2 ) tác đ ộng l ên nắp mi ệ ng khoang phải không nh ỏ hơn trị s ố xác định theo công thức sau: Trong đ ó: H - trị số đ ược xác định theo công thức sau: Trong đ ó: A i : H ệ số phụ thuộc vào vị trí theo chiều dọc c ủ a n ắ p miệng khoang cho trong B ả ng 2 - A/ 29.13 . Đối với các vị trí trung gian, trị số A được xác định b ằ ng nội suy tuyến tính . V 0 : Vận tốc của tàu ( h ả i lý/ giờ ) được lấy không nhỏ hơn 13 h ả i lý / giờ . C b1 : H ệ s ố béo thể tích, C b1 = Lượng chiếm nước tương ứng W chia cho L 1 Bd . d f : Là k h oảng cách thẳng đ ứng tính từ đ ường nước chở hàng mùa hè đến đỉ nh c ủ a thành miệng khoang ( m ) . 29.9.3. Tiêu chuẩn độ b ề n 1. Ch iề u dày yêu cầu của các thành phần kết cấu khuôn c ủ a nắp miệng khoang không đ ược nhỏ hơn chiều dày cơ b ả n t net xác đ ịnh theo qui định ở -2 c ô ng với chiều dày han g ỉ t c qui đ ịnh ở -3 . 2. Chiều dày cơ bản của tấm nắp miệng khoang không được nhỏ hơn trị số xác định theo nh ữ ng yêu cầu sau: (1) Chiều dày cơ b ả n cục bộ của tấm nắp miệng khoang không được nh ỏ hơn trị số xác định theo công thức sau: ( mm ) Trong đ ó: S : Khoảng cách các nẹp ( m ) P : Tải trọng sóng, xác định theo 29.9.2 s r - Giới hạn chảy tối thiểu hoặc ứng su ấ t t hử c ủ a vậ t liệu ( N/ mm 2 ) (2) Ứn g suất uốn và ứng suất cắt của các nẹp phụ, các cơ cấu đỡ chính và các tấm gắn với chúng kh ô ng vượt quá trị số cho phép s a và t a nêu trong B ả ng 2-A/ 29.14 . (3) Kích thước c ủ a các thành phần cơ cấu khuôn của nắp miệng khoang phải có khả năng chống mất ổn định hữu hi ệ u. Tuy nhiên, nếu kích thước c ủ a nắp miệng khoang được t ính toán bằng vi ệ c sử dụng ch iề u rộng hữu ích c ủ a mép tấm chịu nén đối với cơ cấu chính nói ở (a) hoặc (b) dưới đây phù hợp với hư ớ ng gia cường c ủ a t ấ m, thỏa mãn các qui định ở (2), thì có thể miễn kiểm tra mất ổn định do nén. (a) Chiều r ộ ng hữu ích ( b ef ) của các cơ cấu chính song song với hướng gia cường: b ef = C e I S ( m ) C el : hệ số tính theo công t hức sau: nếu b >1,0 C el = 1,0 nếu b £ 1,0 b - h ệ số xác định theo công thức sau: Trong đó: t net : Chiều dày cơ bản của t ấ m panel ( mm ) S : Cạnh ngắn h ơn của tấm panel ( mm ) s r : Ứ ng suất chảy tối thiểu hoặc ứng suất thử c ủ a vật liệu ( Nmm 2 ) E : mô đun đàn hồi c ủ a vật liệu, đ ố i với thép E được lấy bằn g 2,06 x 10 5 ( N/mm 2 ) (b) Chiều rộng hữu ích ( b e f ) c ủa các cơ cấu chính vu ô ng góc với hướng gia cường: b e f = C et l ( m ) Trong đó: C e t : hệ số tính theo công thức sau đ â y. Nếu C et > 1,0 th ì C et được lấy b ằ ng 1,0. Trong đó: C el , S và b như qui định ở (a) l : Cạnh dài hơn c ủ a tấm panel ( m ). 3. Giới hạn han g ỉ t c được qui định ở Bảng 2-A/ 29.15 , phù hợp với kiểu kết cấu và cơ cấu thành phần c ủ a nắp miệng khoang. 29.9.4. Thành miệng khoang Đối với các tàu không có thượng tầng mũi ho ặ c mạn chắn sóng, kích thước c ủ a thành miệng khoang hàng của hầm gần mũi nhất kh ô ng được nh ỏ h ơ n trị số xác định theo Chương 17 đối v ớ i các vách trướ c lộ của tầng một củ a lầu tại vị trí đó. Bảng 2-A/ 29.13 Hệ s ố A i Kho ả ng cách từ mút tr ước của L 1 A i T ạ i mút trước của L 1 2,70 Tại 0,05 L 1 2,16 Tại 0 , 10 L 1 1,70 T ạ i 0,15 L 1 1,43 Tại 0,20 L 1 1,22 T ạ i 0,25 L 1 1,00 Bảng 2-A/ 29.14 Trị số ứ ng suất cho phép Ứ ng suất uốn s a 0,80 s r Ứ ng suất cắt t a 0,45 s r Bảng 2-A/29.15 Giới hạn han g ỉ Đơn vị tính: mm Kiểu kết cấu n ắ p m iệ ng khoang Giới h ạ n han gỉ Đối với tấm n ó c, tấm c ạ nh và tấm đáy Đối với các cơ cấu bên trong Kiểu tấm đơn 2,0 Kiểu tấm kép 2,0 1,5 29.10. Những yêu cầu bổ sung đối với tàu chở hàng rời đóng mới 29.10.1. Qui định chung 1. Phạm vi áp d ụng (1) Những tàu hàng rời có kết cấu mạn đ ơ n, rơi vào mọi trường hợp dưới đ ây, phải phù hợp với các qui định c ủ a Chương này để chịu được việc ngập bất kỳ khoang hàng nào. (a) Những tàu được hợp đồng đóng vào đúng và sau ngày 1.7.1998 hoặc những tàu được hợp đ ồ ng đóng trước ngày 1.7.1998, nhưng ky đặt trước hoặc đ ang ở giai đoạn tương tự vào đúng và sau ngày 1.7.1999. Thuật ngữ "Giai đoạn đóng tương tự " có nghĩa là giai đoạn mà việc gia công cơ cấu của một con tàu xác định bắt đầu và việc lắp ráp con tàu đó được ít nhất là 50 tấn hoặc 1 % tổng khối lượng ước tính c ủ a vật liệu làm thân tàu, chọn trị s ố nào nh ỏ hơn. (b) Những tàu có ch iề u dài L f (để tính mạn khô) bằng và lớn hơn 150 m ; (c) Nh ữ ng tàu chuyên chở hàng rời ở thể r ắ n có tỷ trọng hàng ³ 1 ,0 t / m 3 ; (2) Ngoại trừ các qui định đặc biệt ở Chương này, những yêu cầu chung đối với kết cấu thân tàu và trang thiết bị c ủ a thân tàu thép cũng được áp dụng. 2. Định nghĩa (1) Các thu ậ t ngữ trong Chương này được định nghĩa như sau: (a) "Tỷ trọng hàng rời" ho ặ c "Tỷ trọng hàng " ( t / m 3 ) là tỷ lệ giữa khối lượng hàng được ch ở và thể tích dù ng để chứa hàng kể cả các không gian trống trong phạm vi chứa hàng rời, ngoại trừ tỷ trọng hàng định ngh ĩ a ở 29.2.1-3 ; (b) "Hệ số ngập nước" của một khoang là tỷ lệ giữa thể tr o ng phạm vi khoang mà nước có th ể chiếm ch ỗ với tổng thể tích c ủ a khoang đ ang xét. Trong Chương này, trị số nêu trong Bảng 2-A./29.16 có thể được dùng như một tiêu chuẩn phụ thuộc vào loại hàng. V ớ i những loại hàng khác với loại hàng nêu trong Bảng, trị số "Hệ số ngập nước " phải được chọn với sự chấp thuận của Đăng kiểm. Bảng 2-A/29.16 H ệ số ngập nước Lo ạ i hàng hóa H ệ số ng ậ p nư ớc Q u ặ ng sắt 0 , 30 Xi măng 0,30 Than đá 0,30 Khoang trống 0,95 (c) "Góc nghiêng tĩnh" là góc nghiêng lớn nhất giữa mặt phẳng nằm ngang và vách nghiêng đủ để hàng rời ch ả y tự d o. Trong Chươn g này, trị số nêu trong Bảng 2-A/29.17 có thể được dùng như một tiêu chuẩn phụ thuộc vào loại hàng, với những l oại hàng khác với loại hàng nêu trong Bảng, trị số cho phép phải đ ược chọn với sự chấp thu ậ n của Đăng kiểm. Bảng 2-A/29.17 Góc nghiêng tĩnh Lo ạ i hàng Góc nghiêng tĩnh Qu ặ ng s ắ t 35° Xi măng 25° Than đá 35° 29.10.2. Vách ngang kín nước dạng sóng 1. Qui định chung (1) Những yêu cầu trong Chương này được áp dụng cho những vách kín nước dạng sóng thẳng đ ứ ng đ ặt trong hầm hàng. (2) Ở phần này, trạng thái tải trọng đồng nhất có nghĩa là tỷ số giữa tỷ lệ điền đầy cao nhất và thấp nhất, đánh giá cho từng khoang được hiệu ch ỉ nh với các tỷ trọng hàng khác nhau, không vượt quá 1 , 20. (2) Tải trọng tính toán vách bao gồm tải trọng hàng và tải trọng do nước ngập, phụ thuộc vào các trạng thái tải trọng sau đây đ ược qui định trong hư ớ ng dẫ n xếp tải: (a) Trạng thái tải trọng đ ồ ng nhất; (b) Trạng thái t ả i trọng không đồng nhất; Ngoài ra, trong bất kỳ trường hợp nào, áp lực do chỉ có nước ng ậ p phải được đưa vào tính toán. Không cần áp d ụng những yêu cầu c ủ a phần này đối với trường hợp tải trọng đồng nhất nh ư ng d o quá trình bốc xếp hàng hóa gây nên tình trạng không đồng nhất cục bộ. (4) Các khoang chứa h à ng đóng gói như sản phẩm thép thường phải được coi như là hầm rỗng để tính toán kích thư ớc của vách. (5) Chiều dày của vách không kể độ hao mòn han rỉ (sau đây gọi t ắ t là chiều dày nguyên bản) t net , phải được dùng để tính toán kích thước c ủ a vách. Kích thước thực của vách phải b ằ ng t net cộng với độ hao mòn han r ỉ , nhưng không nhỏ hơn 3,5 mm . (6) Trừ khi tàu ch ỉ dự định chuyên ch ở (ở trạng thái tải trọng đ ồng nhất) qu ặ ng s ắ t hoặc hàng hóa có t ỷ trọng không nhỏ hơn 1,78 t / m 3 , khối lượng l ớ n nhất c ủ a hàng hóa mà khoang c ó thể chứa phải đư ợc coi là ch ất đ ầy khoang đến mức boong cao nhất tại tâm tàu. (7) Đ ố i với các tàu có L ³ 190 m , các vách này phải được gắn với thanh ốp trên và thanh ốp dưới. Đối với các tàu khác với các tàu nói trên, vách sóng có thể kéo từ đáy đến boong, L 1 là chiều dài của tàu xác định như nêu ở 29.1.4-2 . 2. Mô hình t ả i t rọng (1) Cột áp ngập nước h f ( m ) là khoảng cách đo theo phương th ẳ ng đứng khi tàu ở vị trí thẳng đứng, từ vị trí tính toán đến mức bằng khoảng cách d f ( m ) tính từ đường cơ bản (xem Hình 2-A / 29.10.5 ) (a) Trường hợp chung: i) D (m) Đ ố i với các vách sau c ủ a hầm hàng g ầ n mũi nh ấ t; ii) 0,9 D (m) Đối với các vách khác. Nếu tàu ch ở loại hàng có t ỷ tr ọng hàng nh ỏ hơn 1,78 t / m 3 ở trạng thái tải tr ọng không đ ồ ng n hất , có thể l ấ y các giá trị sau: i) 0 , 95 D ( m ) Đối với các vách sau của hầm hàng gần mũi nhất ; ii) 0 , 85 D ( m ) Đối với các vách khác. (b) Đối với các tàu dưới 50.000 tấn tr ọng tải có thể lấy các giá trị sau: i) 0,95 D ( m ) Đối với các vách sau của hầm hàng gần mũi nhất; ii) 0,85 D ( m ) Đối với các vách khác. Nếu tàu chở loại hàng có t ỷ trọng hàng nh ỏ hơn 1,78 t / m 3 ở tr ạng thái tải trọng không đồng nhất, có thể lấy các giá tr ị sau: i) 0,9 D ( m ) Đối với các vách sau của tấ m hàng gần mũi nhất; ii) 0,8 D ( m ) Đối với các vách khác. V: Thể tích hàng hóa P : Điểm tính toán Hình 2-A/29.5 M ô hình tải trọng (2) Ở h ầ m chứa hàng không bị ng ậ p, áp suất và l ự c tác động lên vách tại điểm đang xét trong t ì nh trạng bị ngập phải được tính t heo (a) ho ặ c (b) dưới đ â y: (a) Tại m ỗ i điểm c ủ a vách, áp suất P c đ ược tính như sau: P c = r c g h 1 tg 2 g ( kN ) Trong đó: r c : Tỷ trọng hàng rời ( t / m 3 ) g : Gia t ố c trọng trường, g = 9,8 1 ( m / s 2 ) h 1 : Khoảng cách th ẳ ng đứ n g từ điểm tính toán đến mặt phẳng n ằ m ngang liên quan đ ến đ ộ cao xếp hàng, tại khoảng cách d 1 ( m ) tính từ đường cơ bản (xem Hình 2-A/29.9 ) g = 45° - f / 2 f - Góc nghiêng tĩnh nêu ở 29.10.2 (1)(c) (b) Lực tác động l ên nếp sóng đ ư ợc tính như sau: ( kN ) Trong đó: r c , g , g , d 1 : như qui đ ịnh ở (a) S 1 : Khoảng cách c ủ a nếp sóng trong 1 /2 bước sóng (xem Hình 2-A/29.6 (a)) h DB : Chiều cao c ủ a đáy đ ô i ( m ) h LS : Chiều cao thanh ốp ch â n tính từ đáy đôi ( m ) (3) Ở hầm chứa hàng, áp suất và lực tác động (tại điểm đang xét) lên vách trong t ì nh trạng bị ngập phải được xác định theo ( 1 ) và (2), phù hợp với quan hệ giữa cột áp ngập nước d f và chi ề u cao xếp hàng d 1 được tính theo ( 1 ) và (2) nói trên. (a) Nếu d f > d 1 i) Tại m ỗ i điểm của vách tại khoảng cách giữa d f và d 1 tính từ đường cơ bản, áp suất P cf đ ư ợc tính như sau: P c f = r g h f ( kN/m 2 ) Trong đ ó: r : T ỷ trọng nước biển, r = 1,025 ( t/m 3 ) g : Như xác định ở -2 nói tr ê n h f : Như xác định ở -1 nói tr ê n ii) Tại mỗi điểm của vách ở khoảng cách nằm dưới d 1 , tính từ đường cơ b ả n, áp suất P cf được tính như sau: ( kN/m 2 ) Trong đó: r : Như nêu ở (i); h f : Như nêu ở (1) nói trên; r c , g , g , h 1 - Như nêu ở (2) nói tr ê n; P erm : Hệ số ngập n ư ớc nh ư n ê u ở 29.10.1.2 (1 )(b) iii) L ự c tác động lên nếp sóng được tính như sau: ( kN ) Trong đó: r : Như n ê u ở ( a ); S 1 , g , d 1 , h DB , h LS - Như nêu ở -2 nói tr ê n; d f : Nh ư xác định ở -1 nói trên; ( P c f )l e - Áp suất tại chân c ủ a nếp sóng. (b) Nếu d f <> d 1 i) Tại m ỗ i đ iểm của vách ở khoảng cách giữa d f và d 1 tính từ đường cơ bản , áp suất P cf được tính như sau: P c f = r c g h 1 tg 2 g ( kN / m 2 ) Trong đó: r c , g , g , h 1 : như nêu ở -2 nói tr ê n ii) Tại mỗi điểm c ủ a vách ở khoảng cách nằm dưới d 1 tính từ đường cơ bản , áp suất P cf được tính như sau: P cf = r g h f +[ r c h 1 - r (1- P erm ) h f ] g tg 2 g ( kN / m 2 ) Trong đ ó: r , P er m : như nêu ở (1) nói tr ên h f : nh ư nêu ở -1 nói trên r c , g , g , h 1 : như nêu ở -2 nói tr ê n iii) Lực F cf tác độ ng lê n sóng đ ược tính như sau: ( kN ) Trong đó: S 1 , r c , g , d 1 , h DB , h LS - Như nêu ở -2 nói tr ê n; d f - Như nêu ở -1 nói trên; ( P c f )l e Như n ê u ở ( 1 ) nói trên; (4) Ở các hầm trống, áp suất và lực tại điểm đang xét tác động lên vách tr ong t ì nh tr ạng bị ngập đ ược xác định theo (a) và (b) dưới đây: (a) Tại mỗi điểm của vách, áp suất thủy t ĩ nh P f do bị ngập nước là cột áp ngập nước h f tí nh theo -1 nói trên. (b) Lực F f tác d ụng lên nếp sóng đ ược tính như sau: ( kN ) Trong đó: S 1 , g , h DB , h LS - Như nêu ở -2 nói tr ê n; r - Như nêu ở -3 nói trên; d f : Như nêu ở -1 nói trên. n = Trục trung hòa của nếp sóng Hình 2-A/29.6 (a) Khoảng cách S (5) Áp suất và lực tổng hợp ( P & F ) tại mỗi điểm c ủ a vách được dùng để kiểm tra qui cách c ủ a vách được tính toán theo áp suất và lực từ (3) đến (5) nói tr ê n phù hợp với các trạng thái tải trọng, được tính theo công thức sau: (a) T ả i trọng đồng nhất P = P cf - 0 , 8 P c ( kN/m 2 ) F = F cf - 0,8 F c ( kN ) (b) Tả i trọng không đồng nhất P = P c f ( kN/m 2 ) F = F cf ( kN ) 3. Mô men uốn và lực cắt ở vách sóng (1) M ô m e n uốn thiết kế M đối với vách sóng đ ược tính theo công thức sau: ( kN.m ) Trong đó: F : Như tính toán ở 29.10.2-2 (5) l : Nhịp c ủ a nếp sóng, lấy như Hình 2-A / 29.6 (a) và (b), m . (2) Lực cắt Q tại chân của vách sóng được tính theo công thức sau: Q = 0,8 F ( kN ) F : Như tính ở 29.10.2-2 (5). Hình 2-A/29.6 (b) Nhịp nếp sóng l : Nhịp c ủ a nếp sóng, mút trong c ủ a thanh ốp tr ê n kh ô ng lớn h ơn khoảng cách từ boong, tại t âm t àu, đến: (a) 3 l ầ n chi ề u cao c ủ a nếp sóng, trong trường hợp chung (b) 2 lần chi ề u cao của nếp sóng, đ ối v ớ i thanh ốp hình chữ nh ậ t. 4. Ti ê u chuẩn đ ộ b ề n ( a ) Mô đun chống uốn tiết diện tại chân nếp sóng đ ược tính toán với nh ữ ng chú ý sau: (a) Độ rộng mép c ủ a nếp sóng chịu nén được lấy để tính toán m ô đun chống u ố n tiết diện không được vượt quá độ rộng h ữ u ích b cf xác định theo công thức sau: b cf = C e a ( m ) Trong đó: nếu b > 1,25 C e = 1,0 nếu b <> t f : Chiều dày mép nguyên bản ( mm ) a : Độ rộng mép c ủ a nếp sóng ( m ) xem Hình 2-A/29.6 (a) s F : Giới hạn chảy qui ước c ủ a vật liệu ( N/mm 2 ) E : Mô đun đàn hồi của v ậ t liệu, E = 2,06.10 5 ( N/ mm 2 ) (b) Trong trường hợp nếu b ả n thành c ủ a nếp sóng không đượ c đ ỡ bằng mã phía dưới t hanh ốp ( ho ặ c phía dưới đáy trong) ở vùng thấ p hơn, thì mô đ u n chống uố n tiết diện c ủ a nếp sóng phải được tính với 30% b ả n thành nếp sóng hữu ích. (c) Khi tính toán mô đ un chống u ố n t iết diện c ủ a nếp sóng (tiết diện ngang 1 ở Hình 2-A/29.10.3- 3 (a) và (b )), d iện tích tấm mép có thể tăng lên mộ t lượng A tính theo công thức sau, nhưng không được lớn hơn 2,5 at f ; Nếu đặ t tấm gia cường b ả n thành nếp sóng có hiệu quả (xem Hình 2-A/29.10.3-3 (a) và (b)) như nói ở 29.10.3-5 (5). ( cm 2 ) Trong đó: a : Độ rộng của bản mép nếp sóng ( m ) (xem Hình 2-A/ 29.6 (a)) t Sh : Chiều d ày nguyên bản của tấm gia cường ( mm ) t f : Chiều dày nguy ê n bản của nếp sóng ( mm ) ( d ) Khi tính mô đun chống uốn của nếp sóng (tiết diện ngang 1 ở Hình 2-A/29.8 (a) và (b)), diện tích tấm mép có thể tăng lên một l ượng A tính theo c ô ng thức sau, nếu đặt tấm đệm có hiệu quả như nói ở 29.10.2-5 (6) xem Hình 2-A/ 29.8 (a) và (b). A = 7 h g t f ( cm 2 ) Trong đó: h g : Chi ề u cao tấm đ ệ m, không được lấy lớn hơn 10 S gu / 7 ( m ) (xem Hình 2-A/ 29.8 (a) và <> S gu : Độ rộng của tấm đệm ( m ) t f : Chiều d ày nguyên b ả n của t ấm mép ( mm ) (e) Nếu bản thành của nếp sóng được hàn với tấm đỉ nh c ủ a thanh ốp nghiêng một góc không nh ỏ hơn 45° so với mặt ph ẳ ng nằm ngang, thì mô đun chống uốn tiết diện c ủ a nếp sóng có thể được tính với c ả bản thành c ủ a nếp sóng. Nếu góc đó nhỏ hơn, thì bản thành ch ỉ được lấy b ằ ng giá trị nội suy c ủ a các giá trị sau (xem Hìn h 2-A/ 29.8 (b)): i) 0° - 30% diện tích bản thành ii) 45° - 100% di ệ n tích b ả n thành (xem Hình 2-A/29.8 (b)) Trường hợp đ ặ t tấm đ ệ m có hiệu quả, khi tính mô đun chống uốn tiết diện c ủ a nếp sóng, diện tích tấm mép có thể đ ược tăng lên như (d) nêu tr ê n, có thể không áp dụng đối với trường hợp chỉ c ó tấm gia cường. (2) Nếu đặt tấm đệm hoặc tấm gia cường có hi ệ u quả như nêu ở 29.10.2-5 (5) và (6), xem Hình 2-A/ 29.8 (a) và (b), thì mô đ un chống uốn tiết diện c ủ a nếp sóng tại ch â n Z l e không cần l ớ n hơn Z ' le xác định theo công thức sau: 10 3 (cm 3 ) Trong đó: Z g : M ô đun chống uốn tiết diện của nếp sóng phù hợp với -3 trong đường mút trên c ủ a tấm gia cường hoặc tấm đệm ( cm 3 ); Q : Lực c ắ t n ê u ở 29.10 . 3.3-2 ( kN ); h g : Chiều cao c ủ a tấm gia cường hoặc t ấ m đệm ( m ) xem 2-A/ Hình 2-A/29.7 và Hình 2-A/29.8 (a), (b); S 1 : Như nêu ở 29.10.2-2 ; P g : Áp suất tổng hợp xác định ở 29.10.2-5 , được tính trong vùng đặt tấm gia cường ho ặ c tấm đ ệm ( kN /m 2 ) s a : Giới hạn chảy qui ước c ủ a vật liệu ( N/mm 2 ) (3) M ô đun chống tiết diện tại tiết diện ngang khác với tiết diện chân vách đư ợc tính ở (1) và ( - 2), được tính với bản thành nếp sóng được coi là có hiệu quả và bản mép chịu nén có độ rộng hữu hi ệ u b e , kh ô ng cần lớn hơn trị số xác định ở (-1) nói trên. (4) Khả năng chịu uốn của nếp sóng ph ả i th ỏ a mãn đ i ều ki ệ n sau: Trong đó: M : M ô men uốn nêu ở 29.10.2-3 ( kN.m ) Z le : Mô đu n chống uốn tiết diện c ủ a nếp sóng tại chân vách đ ược tính ở (1), cm 3 ; Z m : Mô đun chống uốn tiết diện tại giữa nhịp của nếp sóng, tính theo (3), cm 3 ; Trong mọi trường hợp : Z m £ 1,15 Z le s a,le : Giới hạn chảy c ủ a vật li ệ u đư ợ c dùng đối với chân nếp sóng ( N / mm 2 ); s am : Gi ớ i hạn chảy của v ậ t liệu đ ư ợc dùng đ ối với giữa nhịp nếp sóng ( N/mm 2 ). (5) Ứ ng suất cắt c ủ a nếp sóng phải th ỏ a mãn điều kiện sau: ( N/mm 2 ) Trong đó: t a = 0,5 s F ( N/mm 2 ) s F - Giới hạn chảy của vật liệu ( N / mm 2 ) ; Q - L ự c cắt xác định theo 29.10.2-3 (2) ( kN ); A w - Di ệ n tích tiết diện bản thành nếp sóng ( mm 2 ) ; f - Góc giữa b ả n thành và bản mép của nếp sóng (độ). (6) Đối với độ bền uốn, ứng suất cắt t c ủ a bản thành tại các mút nếp sóng không vượt quá giá trị tiêu chuẩn t c xác định như sau: t c = t E Khi t E £ ( N / mm 2 ) Khi t E > ( N / mm 2 ) Trong đó: ( N / mm 2 ) s F - Giới hạn c hả y c ủ a vật l iệu ( N/mm 2 ); ( N/mm 2 ) k t : Hệ số vật liệu, như qui định ở 1.1.7 E : Mô đun đàn hồi c ủ a v ậ t li ệ u, E = 2,06.10 5 ( N/mm 2 ) t : Ch iề u dày nguyên bản c ủ a bản thành nếp sóng ( mm ) c : Độ rộng của bản t hành nếp sóng (xem Hình 2-A/ 29.6 ( a )) Hình 2-A/29.7 Tấm gia cường Hình 2-A/29.8 (a) Tấm đệm (7) Chiều dày tấm nguyên b ả n c ủ a nếp sóng ( t ) được xác định như sau: ( mm ) Trong đó: S w : Đ ộ rộng c ủ a t ấm đ ược lấy b ằ ng độ rộng nào lớn h ơn giữa độ rộng bản mép và bản thành ( m ), xem Hình2-A/29 . 6 (a); P : Á p suất tổng hợp tại mỗi ch â n giải t ô n vách tính theo 29.10.2-2 (6), kN / m 2 . Trong mọi tr ư ờng hợp chiều d ày nguyên b ả n c ủ a dải thấp nhất đ ược xác định khi lấy áp suất tổng hợp tại đ ỉ nh c ủ a thanh ố p dưới, ho ặ c tại đ ỉ nh c ủ a tấm gia cường hay tấm đệm nếu đ ặt tấm gia cường hay tấm đệm; s F : Giới hạn ch ả y c ủ a v ậ t liệu ( N/mm 2 ). Đối với các vách sóng gia cường, có chiều dày c ủ a bản mép và bản thành khác nhau, chiều dày c ủ a tấm hẹp hơn không được nhỏ hơn t n tính theo công thức sau: ( mm ) Trong đó: S n : Chiều rộng của tấm hẹp hơn ( m ). Chiều dày nguyên bản c ủ a t ấ m rộng hơn t n không được nhỏ hơn t W1 và t W 2 được xác định theo các c ô ng thức sau đây: ( mm ) ( mm ) t n p : Trị số này không lớn hơn chiều dày nguy ê n bản của t ấ m hẹp h ơn và t W1 ( mm ) Hình 2-A/29.8 (b) Tấm đệm Hình 2-A/29.9 Các đà ngang và sống dọc được tính toán 5. Các chi tiết kết cấu (1) Góc gấp f , x em Hình 2-A/ 29.6 (a) kh ô ng đ ược nhỏ hơn 55°. (2) Chiều dày c ủ a phần dưới của nếp sóng được tính theo 29.10.2-4 (1), (2), (4) và (5) phải được duy tr ì ở một khoảng cách không nhỏ hơn 0,15 l tính từ đáy trong (nếu không đ ặ t tấm đ ỡ) ho ặc đ ỉ nh c ủ a t ấm đỡ. (3) Chi ề u dày của phần giữa của nếp sóng được tính t heo 29.10.2-4 (3), (4) và (5) phải được duy tr ì ở một khoảng cách không nh ỏ hơn 0,03 l tính từ boong (nếu khống đ ặ t tấm đỡ) ho ặ c chân c ủ a thanh ố p trê n. (4) Mô đun ch ố ng uốn c ủ a nếp gấp ở phần cao nhất của vách kh ô ng thuộc qui định ở (2) và (3) không được nhỏ hơn 75% trị số yêu cầu đối với vùng giữa vách qui định ở (3) và phải hiệu ch ỉ nh đ ối v ớ i trường hợp v ậ t liệu có giới hạn ch ả y khác nhau. (5) Trong trường hợp nếu đặ t tấm gia cường thì chiều dày c ủ a tấm gia cường phải phù hợp với những qui đị nh sau: (a) Không đ ược đứ t g ã y; (b) Phải hàn với nếp sóng và tấm nóc c ủ a tấm đệm dưới bằng mối hàn ngấu suốt một phía hoặc tư ơ ng đ ương; (c) Ph ả i đặ t có độ nghiêng tối thiểu bằng 45° và mép dưới c ủ a tấm gia cường ph ả i thẳ ng hàng với tôn cong tấm đ ệm; (d) T ấ m gia cường phải có chiều dày không nh ỏ h ơn 75% ch iề u dày c ủ a tấm mép nếp sóng v à vật li ệ u tấm tối thiểu phải tương đ ương với vật liệu tấm mép; (6) Trong trường hợp n ế u đặt tấm đệm, thì tấm đệm phải phù hợp v ớ i những qui định sau: (a) Phải cùng với tấm gia cường phù hợp với các yêu cầu ở (5) nói tr ê n; (b) Phải có chiều cao không nh ỏ hơn 1/2 chiều rộng bản mép của nếp s ó ng; (c) Phải đ ặ t th ẳ ng hàng với tôn cạnh tấm đệm; (d) V ậ t l iệu tấm tối thiểu phải tương đương với vật liệu t ấ m mép c ủ a nếp sóng; (e) Phải hàn với đ ỉ nh c ủ a thanh ốp dưới bằng đ ường hàn liên tục hai phía hoặc đường thấu sâu (xem Hình 2-A/29.11 ) và phải hàn với nếp sóng và tấm gia cường b ằ ng đường h à n liê n tục một phía ho ặ c tư ơn g đương. (7) Nếu đ ặ t thanh ốp dưới vách, thì việc bố tr í và kết cấu phải phù hợp với những qui định sau đây; đối với các tàu có chiều d ài L 1 £ 190 m thì phải tuân thủ các qui định ở (1) và (6) nói trên. (a) Chi ề u cao của thanh ốp dưới, nói chung phải không nhỏ hơn 3 lần độ sâu của nếp s ó ng; (b) Chiều dày và v ậ t liệu làm thanh ốp dưới không được nhỏ hơn ch iề u dày qui định c ủ a tấm vách tại chân c ủ a nếp sóng, ở 29.10.2-4 ; (c) Chiều dày và vật liệu làm phần trên c ủ a tôn cạnh thanh ốp nghiêng hoặc n ằ m ngang trong phạm vi chiều cao b ằ ng chiều r ộ ng tấm mép nếp sóng tính từ đ ỉ nh thanh ốp không được nhỏ hơn chi ề u dày qui định của t ấ m vách tại chân của nếp sóng, ở 29.10.2-4 ; (d) Các mút của nẹp đứng của thanh ốp phải liên k ế t v ớ i các mã ở đ ầu tr ê n và đ ầu dưới của tấm đỡ; (e) Khoảng cách từ mép c ủ a t ấm nóc thanh ốp đến bề mặt c ủ a bản mép nếp sóng phải phù h ợ p với Hình 2-A/29.10 ; (f) Chân thanh ố p phải đ ặ t cùng đường với đà ngang đáy đôi và phải có chiều rộng kh ô ng nhỏ hơn 2,5 lần chiều cao trung bình c ủ a nếp sóng; (g) Thanh ốp phải có tấm ngăn đ ặ t cùng đường với sống dọc đáy đôi để đỡ hữu hiệu vách sóng ; (h) Phải tránh khoét lỗ ở các mã và tấm ngăn tr ong vùng liên kết t ấ m nóc tấm đỡ; (i) Bản mép và bản thành của tấm vách sóng phải được liên kết với tấm đỉ nh thanh ốp bằng đư ờ ng hàn li ê n tục hai phía. Tấm cạnh thanh ốp phải được liên kết với t ấ m đ ỉ nh thanh ố p và tấm đáy trong b ằ ng đường hàn liên tục hai phía hoặc đư ờn g hàn thấu sâu (xem Hình 2-A/29.11 ). Các đà ngang đỡ phải đ ược liên kết với tấm đáy tr ong b ằ ng đường hàn liên tục hai phía ho ặ c đường hàn thấu sâu (xem Hình 2- A/29.11 ). d ³ t f ; t f : Chiều dày mép ghép Hình 2-A/29.1 0 Khoảng cách qui định Ghi chú: f = từ 3 m m đến T/3 mm Góc nghiêng a = từ 40° đến 60° Hình 2-A/29.11 Mối hàn li ê n kết (8) Nếu vách được đặt thanh ốp trên, thì kết cấu và việc bố trí phải phù với những qui định sau đây, đối với các tàu có c hiề u dài L 1 £ 190 m , thì phải tuân thủ các qui định ở (a) và (d) nói trên. (a) Nếu đ ặ t thanh ố p trên thì nó phải có chiều cao b ằ ng khoảng 2 đến 3 lần chiều cao c ủ a n ế p sóng. Các thanh ốp hình chữ nh ậ t phải có chi ề u cao b ằ ng 2 lần chi ề u cao của nếp sóng, đo từ boong tại sống d ọc miệng hầm hàng; (b) Thanh ốp trên phải được đỡ hữu hiệu bởi sống dọc hoặc mã khỏe giữa các xà ngang mút miệng h ầ m hàng l â n cận; (c) Chiều rộng của tấm chân t ấ m đ ỡ, nói chung phải bằng chiều rộng của tấm nóc than h ốp dưới; (d) Nóc thanh ốp c ủ a các tấm kh ô ng có dạng hình chữ nh ậ t phải có chi ề u rộng không nh ỏ hơn 2 lần chiều cao của nếp gấp; (e) Chiều dày và v ậ t liệu t ấ m ch â n thanh ốp phải giống như chiều dày và vật liệu yêu cầu đối với vách sóng ở phía dưới; (f) Chiều dày của phần dưới c ủ a thanh ốp cạnh phải không nhỏ hơn 80% trị số đối với phần t rên c ủ a tấm v á ch nếu s ử d ụng cùng loại v ậ t liệu; (g) Các m ú t nẹp của thanh ốp phải đ ược li ê n kết với các mã tại đ ầ u trên và đầu dưới tấm đ ỡ; (h) Phải đ ặ t tấm ngăn ở m ặ t trong và cùng mặt p h ẳng với t h anh ốp nó phải đ ư ợc liên k ế t c hắ c ch ắ n với sống dọc boong kéo dài đến sống dọc thành miệng hầm để đ ỡ hữu hiệu vách sóng; (i) Tránh khoét lỗ ở các mã và tấm ngăn trong vùng liên kết với tấm chân đ ỡ. (9) Nếu kh ô ng đ ặ t thanh ố p thì phải tuân thủ các qui định sau: (a) Tại boong, không có thanh ốp trên phải đặt 2 xà ngang gia cường trùng với tấm mép của nếp sóng, chiều dày và v ậ t l iệu c ủ a xà ngang không được nhỏ hơn y ê u cầu đ ối với tấm vách tại mút trên của nếp sóng và chiều cao của xà ngang không đ ược nhỏ hơn 1/2 ch iề u cao c ủ a nếp sóng; (b) Tại đáy không có thanh ốp dưới, t ấm mép c ủ a nếp sóng phải trùng với đà ngang đỡ. B ả n mép và b ả n thành của tấm vách sóng p hả i liên kết với tấm đáy trong bằng đường hàn liên tục hai phía hoặc đường hàn thấu sâu (xem Hình 2-A/29.11 ). Ch iề u dày và vật liệu làm đ à ngang đỡ vách t ố i thiểu phải bằng yêu cầu đối với tấm mép nếp sóng; (c) L ỗ khoét để liên kết các cơ cấu dọc đáy trong với đà ngang đáy đôi nói ở (2) phải được bịt kín b ằ ng các t ấ m đ ệ m (collar). Các đ à ngang đ ỡ vách phải liên kết với m ỗ i đà ngang khác bằng các tấm thích hợp và được Đ ă ng kiểm chấp thuận. ( 1 0) Phải đặt các cơ cấu thích hợp để chuyển lực và mô men trên vách sóng vào các cơ cấu biên ở boong và đáy đôi. 29.10.3. Tải trọng cho phép tác động l ê n đáy đôi 1. Qui đ ịnh chung Các tàu phải có đáy đôi đ ủ bền để chịu đựng được khi bị ngập bất kỳ một khoang hàng nào trong mọi trạng thái tải trọng thiết kế và trạng thái dằn. Việc đánh giá độ bền đáy đôi phải ph ù hợp với 29.4.3 . 2. Các lưu ý khi đánh giá độ bền (1) Khi tính toán tải trọ n g của các loại hàng hóa tác dụng lên đáy đôi, phải lấy tỷ trọng hàng lớn nhất c ủ a các loại hàng hóa để tính. (2) Khi tính toán lực cắt, phải lấy ch i ều d à y thực t net (tính theo công thức sau đây) của đà ngang và sống đáy để tính: t net = t - 2,5 mm ; trong đó t l à chiều dày c ủ a đà ngang và sống đáy khi đóng mới. (3) Khả n ă ng chịu cắt c ủ a đ áy đ ôi được tính bằng tổng độ bền c ắ t tại mút c ủ a m ỗ i thành phần cơ c ấ u sau: (a) Tất cả các đà ngang k ề với mỗi tấm đỡ, hoặc vách ngang nếu không có thanh ốp (xem Hình 2-A/29.9 ) (b) Tất cả các sống đáy kề với cả hai phía thanh ốp hoặc vách ngang nếu không có thanh ốp (xem Hình 2- A/29.9 ). (4) Nếu ở mút hầm, các sống dọc ho ặ c đà ngang đáy bị kết thúc mà không được liên kết trực tiếp v ớ i thanh ốp hoặc sống phụ ngoài cùng thì ch ỉ xem xét đánh giá cho một mút . (5) Các đà ngang và sống dọc đáy được coi như cơ cấu bên trong biên hầm , được tạo nên bởi thanh ốp và sống phụ ngoài cùng (hoặc vách ngang nếu không đặ t tấm đỡ). Các sống phụ ngoài cùng và thanh ốp n ằ m trực tiếp dưới liên kết của thanh ốp vách (ho ặ c vách ngang nếu không đ ặ t tấm đỡ) với đáy trong không được tính đến. (6) Nếu Đ ă ng kiểm thấy h ì nh dạng và / hoặc việc bố trí các cơ c ấ u c ủ a đáy đôi không thích hợp v ớ i giả thiết ở (2) , th ì khả năng chịu cắt của đ áy đô i phải đ ược tính toán theo sự chấp thuận của Đăng kiểm. 3. Ti ê u chuẩn độ bền (1) Khả năng chịu c ắ t c ủ a đáy đôi C h và C c phải thỏa m ã n các công thức sau đây: C h = Z . A DB.h ( kN ) C c = Z.A DB.c ( kN ) Ngoài ra còn phải phù hợp v ớ i các qu i định tương ứng nêu ở từ (-2) đến (-4) dưới đ ây. (2 ) Khả năng chịu cắt c ủ a đáy đ ôi C h và C c được xác đ ị nh theo các công thức sau đ ây: C h = S min( S f1 , S f2 ) + S min( S g1 , S g2 ) ( kN ) C c = S S f1 + S min( S g1 , S g2 ) ( kN ) Trong đ ó: S f1 , S f2 : Độ bền cắt của đà ngang đáy tại đường tiếp giáp với sống phụ ngoài cùng và độ b ề n cắt tại vùng l ỗ khoét tại khu vực ngoài cùng, tương ứ ng đ ược tính nh ư sau: ( kN ) ( kN ) Trong đó: A f : Diện tích t iết d iện của đà ngang đáy tiếp giáp với sống phụ ngoài cùng, mm 2 A f , h : Diện tích tiết di ệ n th ự c c ủ a lỗ khoét ở vùng ngoài cùng ( đ ó là vùng gần với s ố ng phụ ngoài cùng nhất), m m 2 t a : Ứn g suất c ắ t cho phép đ ược lấy b ằ ng trị số nhỏ hơn trong các tr ị số sau đây (đối với đ à ngang đáy tiếp giáp với tấm đ ệ m hoặc vách ngang có thể lấy b ằ ng : ): và ( N/mm ) Trong đó: s f : Là ứ ng su ấ t c hả y của v ậ t liệu, N/mm 2 h f1 = 1,10 h f2 = 1,20 - có thể giảm đế n 1,10 nếu được gia cường th ỏ a đ áng; S g1 , S g : Độ bền c ắ t c ủ a sống dọc trong vùng sống dọc tiếp giáp với tấm đ ệ m (hoặc vách ngang n ế u không đ ặ t t ấm đệm) và đ ộ b ề n c ắ t của sống dọc trong vùng lỗ khoét lớn nhất ở vùng ngoài cùng (vùng g ầ n tấm đệm hoặc vách ngang nhất) đ ược tính theo công thức sau: ( kN ) ( kN ) Trong đó: A g : Là di ệ n tích tiết diện sống dọc tiếp giáp v ớ i t ấ m đệm (ho ặ c vách ngang n ế u không đ ặt tấm đệm), mm 2; A g,h : Là diện tích tiết diện thực của lỗ khoét rộng nhất ở vùng ngoài cùng (vùng g ầ n tấm đệm ho ặ c vách ngang nh ấ t), mm 2 ; h g1 =1,10 h g1 = 1,15 : c ó t hể giảm đến 1,10 nếu được gia cường thỏa đ á ng. (3) Tải trọng Z tính toán tác động lên đáy đ ô i đ ược xác định theo công thức sau: (a) Nếu h 1 <> h f : z = r c gh 1 + r g [ h 1 ( p er m - 1 ) - E + h f ( N / mm 2 ) (b) N ế u h 1 ³ h f : z = r c gh 1 + r g [ ( E - h f P er m ] ( N / mm 2 ) Trong đ ó: h 1 : Khoảng cách th ẳ ng đ ứng, từ đáy trong đến đ ường nằm ngang tư ơn g ứng với độ cao xếp hàng, được giả định ứng với mỗi hầm hàng theo thể tích V; V : Thể tích chứa hàng trong m ỗ i hầm hàng , m 2 , được xác đ ịnh như sau: với: F = 1 ,10 - trư ờn g hợp chung; F = 1,05 - đối với s ả n phẩm thép thường; W : kh ố i lượng hàng hóa xếp trong mỗi hầm ( t ấn ) r c : tỷ trọng hàng hóa, nhưng đối với sản phẩm thép thường thì r c được lấy bằ ng tỷ trọng của thép , t / m 3 ; h f : cột áp ngập nước trong mỗi hầm hàng, h f được lấy như sau (xem Hình 2-A/ 29.10.3-1 ): h f = d f - h DB d f : khoảng cách đo theo phương thẳng ( m ) ở vị trí cao nhất, t ừ đường cơ bản đến độ cao sau đây (xem Hình 2-A/29.5 ): i) Trường hợp chung: d f = D ( m ) đối với hầm gần m ũi nhất; d f = 0,9 D ( m ) đối với các hầm khác. ii) Đ ố i với tàu có trọng tải nhỏ hơn 50.000 t ấ n, với mạn khô kiểu B: d f = 0,95 D ( m ) đối với hầm gần m ũi nhất; d f = 0, 85 D ( m ) đối với các hầm khác. Trong đó: h DB : chiều cao đáy đôi; r : Tỷ trọng n ướ c biển, lấy bằng 1,025 t / m 3 ; g : Gia tốc trọng trường, lấy bằng 9 , 81 m / s 2 ; P e rm : Độ ngấm nước của hàng hóa, được xác định theo 29.10.1-2 ( 1 )(b), P e rm = 0 cho sản phẩm thép thường. E : Độ ngập của tàu đối với trạng thái hầm bị ngập, được xác định như sau: E = d f - 0,1 D ( m ) (4) Diện tích A DB,h và A DB,e của đáy đôi mà tải trọng tác động lên đó, được tính theo công thức sau: ( m 2 ) ( m 2 ) Trong đó: n : S ố lượng đà ngang đáy giữa các t ấ m đệm (hoặc vách ngang, nếu không đặt tấm đệm); S i : Khoảng cách của đà ngang thứ i , m ; B DB ,i = B DB - S i : Đối với các đà ngang đáy có độ bền cắt được tính bằng S f 1 ở (2) nêu trên; B DB ,i = B DB,h : đối với các đà ngang đáy có độ bền cắt được tính bằng S f2 ở (2) n ê u tr ê n; B DB : chiều rộng của đáy đôi giữa các sống dọc gần hông tàu nhất (xem Hình 2-A/ 29.12 ); B DB,h : Khoảng cách giữa 2 lỗ khoét đang xét, m (xem Hình 2-A/19.12 ); S l : Khoảng cách giữa các d ầm dọc đáy đôi tiếp giáp với đà dọc gần hông tàu nhất, m . 29.10.4. Độ bền dọc trong đi ề u kiện bị ngập 1. Qui định c h ung Các tàu phải có đ ủ độ bền dọc để chịu đựng được ngập nước bất kỳ mộ t hầm hàng nào trong những trạng thái sau đây. Tải trọng trong các hầm bị ngập và việc đánh giá độ bền dọc th â n tàu phải phù hợp với 29.10.4-2 và - 3 . (a) Trạng thái dằn (rời bến và về bến); (b) Trạng thái tải trọng đồng nhất (rời bến và v ề b ến); (c) Trạng thái tải trọng không đồng nhất (rời bến và về bến); (d) C á c trạng thái tải trọng khác mà Đăng kiểm thấy là cần thiế t . 2. Tải trọng trong các hầm bị ngập (1) Tải trọng được xét để đánh giá độ bền dọc thân tàu là tổng tải trọng của hàng hóa và tải trọng ngập nước trong điều kiện mà từng hầm hàng bị ngập riêng rẽ đến đường nước cân bằng. (2) Để tính toán khối lượng n ư ớc ngập, sử dụng các giả thiết sau đây: (a) Hệ số ngập nước c ủ a hầm hàng trống và thể tích bị khấu trừ trong không gian có chứa hàng đ ư ợc lấy b ằ ng 0,95 (b) Hệ số ng ậ p nước của hầm chứa hàng r ờ i được lấy phù hợp với 29.10.1-2 ( 1 )(b), đối với s ả n phẩm thép thường hay thép cuộn, hệ số ngập n ư ớc được lấy b ằ ng 0 . 3. Tiêu chuẩn đ ộ bền (1) Mô đ un chống uốn tiết diện Z f c ủ a tiết diện ngang th â n tàu ở phần giữa tàu kh ô ng đ ược nh ỏ hơn trị số Wz sau đây, trong tất cả các t rạng t hái t ả i trọng điển hình và trạng thái dằn, đ ể sau khi bị ngập tàu vẫn đ ủ b ề n: Wz = 5,72| M sf + 0.8 M w (+)| ( cm 3 ) Wz = 5,72| M sf + 0.8 M w (-)| ( cm 3 ) Trong đ ó: M sf : Mô men uốn trên nước t ĩ nh trong tình trạng bị ngập đ ối với tiết diện đ ang xét, như qui định ở 13.2.1 , kN.m ; M w : mô men uốn tr ê n sóng trong tình trạng bị ng ậ p đối với tiết diện đ ang xét, như qu i định ở 13.2.1 , kN. m ; Z f : mô đun chống uốn tiết diện thực c ủ a tiết diện đang xét, tính theo 13.2.3 , c m 3 (2) N ế u xét thấy cần thiết thì Đ ă ng ki ể m có thể yêu cầu cả mô đun chống uốn c ủ a các tiết diện n ằ m ngoài vùng giữa tàu cũng phải thỏa mãn yêu cầu nêu trên. (3) Chiều dày ( t) của tấm vỏ mạn ở trạng thái đ ang xét không đ ược nhỏ hơn trị số tính theo công thức sau đ ây, để sau khi bị ngập tàu vẫn đủ bền ở các t rạng thái t ả i trọng điển hình và trạng thái d ằ n: ( mm ) ( mm ) Trong đó: F sf : Lực c ắ t trên nước tĩnh trong tình trạng bị ngập đối với tiết diện đang xét, như qui định ở 13.3.1 ( kN ); F w : Lực cắt tr ê n sóng tr ong tình trạng bị ngập đ ối với tiết diện đang xét, như n ê u ở 15.3.1 ( kN ) ; l và m : Như qui định ở 13.3.1-1 . (4) Kết cấu bị hư hại đ ư ợ c coi như v ẫ n còn đ ủ khả năng chịu đựng tải trọng t ác đ ộng. (5) Ứ ng suất m ấ t ổn định dọc trục phải được đánh giá phù hợp với 13.4.1 . Hình 2-A/29.12 Xác định B DB và B DB,h 29.11. Những y ê u cầu bổ sung cho tàu ch ở hàng rời đang khai thác 29.11.1. Qui định chung 1. Phạm vi áp dụng (1) Các tàu chở hàng rời, định nghĩa ở 1.3.1 (13) Phần 1-B c ủ a TCVN 6259-1:2003, có kết cấu mạn đơn, đáp ứng tất cả các điều kiện sau đây, phải thỏa mãn những qui định ở 29.11.1-2 , 29.11.1-3 , 29.11.2 , 29.11.3 và .4 để chịu đựng được ngập nước khoang hàng gần mũi tàu nhất. (2) Đối với các tàu được đóng mới hoặc hoán cải có một boong, có các két đỉnh mạn và các két hông trong vùng khoang hàng dự định chủ yếu để ch ở xô hàng khô, được ký hợp đ ồ ng đóng vào t rước ngày 01 tháng gi ên g năm 2004, các thiết bị xiết chặt và các tấm chặn đối với các n ắ p hầm kín thời tiết phải th ỏ a m ã n các qui định ở 29.11.5 . (3) Ngoài những yêu cầu đ ặ c biệt của Chương này, tàu ch ở hàng rời đóng mới còn phải áp dụng nh ữ ng yêu cầu chung v ề kết cấu và trang thiết bị của tàu v ỏ thép và tàu chở hàng rời nêu ở các Mục từ 29.1 đến 29.10 c ủ a Chư ơn g này. 2. Định nghĩa (1) Những thuật ngữ sử dụng vì mục đích của Chương này được định nghĩa như sau: (a) " Tỷ trọng hàng rời " hoặc " Tỷ trọng rời " , t / m 3 , là t ỷ lệ giữa khối lượng hàng hóa chuyên ch ở và thể tích dự kiến để khối lượng hàng hóa đó chiếm chỗ, bao gồm cả không gian trống giữa hàng hóa với nhau, không kể tới t rọng lượng ri ê ng c ủ a hàng hóa đ ược định nghĩa ở 29.2.1-3 ; (b) " Hệ số ngập nước" c ủ a 1 khoang, l à tỷ lệ c ủ a thể tích trong phạm vi khoang đ ư ợc giả định bị n ư ớc chiếm chỗ và tổng thể tích c ủ a khoang đang xét. Trong Chương này trị s ố nêu ở Bảng 2-A/ 29.18 có th ể được dùng như một tiêu chuẩn phù hợp với loại hàng hóa. Đối với hàng hóa khác loại với hàng hóa nêu ở B ả ng 2-A/29.18 , hệ số ngập nước do Đ ă ng ki ể m qui định; (c) Góc t ỳ là góc nghiêng l ớ n nhất giữa mặt phẳng nằm ngang và mặt nón nghiêng của mặt ch ả y tự do c ủ a hàng rời. Trong Chươ n g này, trị số nêu trong Bảng 2-A/ 29.19 có thể được dùng như m ộ t tiêu chuẩn phù hợp với loại hàng hóa. Đ ối với hàng hóa khác loại với hàng hóa nêu ở Bảng 2-A/ 29.19 , trị số cho phép do Đăng kiểm qui định. 3. Thời hạn hiệu lực Trong mục -1 , thu ậ t ngữ " những yêu cầu trong Chương này " được nhắc lại l à " những qui định ở 29.11.2 , 29.11.3 và 29.11.4 . B ả ng 2-A/ 29.18 Hệ số ngập nước Số T.T Loại hàng & không gian Hệ số ngập nước 1 Qu ặ ng s ắ t 0 , 30 2 Xi măng 0 , 30 3 Than đá 0,30 4 Kh ông g ian trống 0 , 95 Bảng 2-A/ 29.19 Góc tỳ S ố T.T Loại hàng & không gian Góc tỳ, độ 1 Quặng sắt 35 2 Xi măng 25 3 Than đá 35 Bảng 2-A/ 29.20 Th ờ i hạn thực hiện đ ối với tàu đang khai t h ác Tuổi tàu đến 01/07/1998 : A Thời h ạ n hi ệ u lự c A ³ 20 năm Vào đúng ngày kiểm tra t rung gian lầ n thứ nhất hoặc kiể m tra đ ặ c biệt đ ược tổ chức sau ngày 01/07/1998, ch ọ n ngày đến t rước. 15 năm £ A < 20=""> m Vào đúng ngày kiểm tra đ ặc biệ t được tổ chức sau ngày 01/07/1998, nhưng khôn g muộn hơn 01/07/2002. 10 năm £ A < 15=""> Vào đúng ngày kiểm tra trung gian lần thứ nhất hoặc kiểm tra đặc biệt được thực hi ệ n sau ngày đ ủ 15 tuổi, nhưng không mu ộ n h ơ n ngày mà tàu đ ủ 17 tuổi. 5 năm £ A < 10=""> ă m Vào đúng ngày, sau ngày 01/07/2003, c ủ a lần kiểm tra trung gian lần thứ nhất hoặc kiểm tra đặc bi ệ t đ ược t hực hi ệ n sau ngày tàu đ ủ 10 tuổi, ch ọ n ngày đến trư ớ c. A < 5=""> Vào đú ng n g ày mà t à u đủ 10 tuổi. Ghi chú: Đúng ngày ki ể m tra trung gian có thể l ấ y nh ư là l ầ n kiểm tra hàng năm l ầ n thứ hai hoặc thứ ba. 29.11.2. Vách ngang kín nước dạng sóng 1. Qui đ ịnh chung ( 1 ) Những y ê u cầu trong mục này được áp dụng cho những vách ngang kín nước dạng sóng nếp đ ứng đ ặ t ở sau hầm hàng gần mũi nhất. ( 2 ) Trong mục này, trạng thái tải trọng đồ ng nhất nghĩa là trạng thái tải trọng mà trong đ ó t ỷ lệ g i ữa h ệ số đ iền đ ầy hàng cao nhất và thấp nh ấ t không vượt quá 1 . 2, đánh giá cho hai hầm hàng gần mũi nhất, phải điều ch ỉnh đối với các hàng hóa có tỷ trọng khác nhau. ( 3 ) Khi lựa chọn các qui cách c ủ a vách phải xét đến tải trọng tổng cộng do hàng và nước ngập g â y ra, ở các trạng thái t ả i trọng nêu trong sổ tay tải trọng, cho cả hai t rường hợp sau: ( a ) Trạng thái tải trọng đồ ng nh ấ t; ( b ) Trạng thái t ả i trọng không đồng nhất. Ngoài ra, trong bất kỳ trường hợp nào khi tính toán vách phải xét đến điều kiện ch ỉ có áp lực nước tác động v à o vách. Không cần phải thực hiện những yêu cầu c ủ a mục này, trong trường tải trọng không đồng nhất cục bộ kết hợp với tải trọng đ a dạng và khai thác không tải đ ối với trạng thái hàng kh ô ng đồ ng nhất. ( 4 ) Chiều d à y c ủ a vách sóng, ngoại trừ mép gấp (sau đây gọi là " chiều dày nguyên bản " - t net ) phải đ ược l ấ y làm cơ s ở để tính toán các qui cách c ủ a vách. 2. Mô hình tải trọng ( 1 ) Chi ề u cao cột áp ng ậ p nước h f - là khoảng cách đo theo phư ơn g thẳng đ ứ ng ở tư thế thẳng đứng, từ đ iểm tính toán đến độ cao bằng d f ( m ) kể từ đường cơ bản (xem Hình 2-A/29.5 ): ( a ) Trường h ợ p chung: h f = D m ( b ) Đối với những tàu có DW < 50.000=""> t ấn với mạn khô kiểu B: h f = 0,95 D m ( c ) Đối với những tàu hoạ t động với chi ề u chìm ở đường n ư ớc tải trọng được ấn định d r nh ỏ hơn chiều chìm ở đường nước t ải trọng cho phép d , chiều cao cột áp ngập nước h f đ ư ợ c xác định theo (1) hoặc (2) có thể được giảm đi một lượng b ằ ng ( d - dr ). ( 2 ) Độ cao hàng hóa chất ở h ầ m hàng gần mũi nhất d 1 đo từ đường cơ bản đến vị t rí được xác định theo c ô ng thức sau đây: m Trong đó: M c : Khối lượng hàng hóa ở hầm hàng gần mũi nhất, tấn ; r c : Tỷ trọng hàng rời, t / m 3 ; l c : Chiều dài của hầm hàng gần mũi nhất, m ; B : Chiều rộng giữa tàu, m ; v LS : Thể tích của máng đ ỡ đáy ở b ê n trên đáy trong, m 3 ; h HT : Ch iề u cao của két mạn ở giữa tàu, tính từ đường cơ b ả n m ; h DB : Chiều cao đáy đôi, m ; b HT : Chi ề u rộng két mạn ở giữa tàu , m ; ( 3 ) Trong hầm chứa hàng, áp suất và lực tác dụng lên vách tại điểm đang xét trong t ì nh trạng ngập nước được xác định theo (a) và (b) d ư ới đ â y, phù hợp với quan hệ giữa chiều cao cột áp ng ậ p nước d f và chi ề u cao chất h à ng d 1 được tính ở (1) và (2) tư ơn g ứng (xem Hình 2-A/ 29.5 ): ( a ) Trường hợp h f > d 1 : i) Tại mỗi điểm c ủ a vách n ằ m ở khoảng giữa h f và d 1 , tính từ đường cơ bản, áp suất P c, f được lấy nh ư sau: P c , f = r gh f ( kN/m 2 ) ii) Tại mỗi điểm của vách nằm ở khoảng cách thấp hơn d 1 , tính từ đường cơ bản, áp suất P c,f được lấy như sau: P c , f = r gh f + [ r c - r (1- p erm )] gh 1 tg 2 g ( kN/m 2 ) iii) L ự c F c , f tác động lên nếp sóng được xác định theo công thức sau: ( kN ) Trong đó: d f : Như nêu ở (1) nói trên d 1 , h DB : như qui định ở (2) nói trên g : Gi a tốc trọng t rư ờng; 9,81 m/ s 2 r : Tỷ trọng c ủ a nước biển , t / m 3 r c : T ỷ trọng của hàng rời, t / m 3 p erm : Hệ số ngấm nước được định nghĩa ở 29.11. 1- 2 ( 1 )(b) h L : Khoảng cách th ẳ ng đứng từ điểm đang xét tới độ cao hàng hóa d 1 nêu ở (2) nói tr ên tính t ừ đ ư ờng cơ bản, m g = 45° - f / 2 f : Góc tỳ được định nghĩa ở 29.11. 1 -2 ( 1 )(c) s 1 : kho ả ng cách nếp sóng ở 1/2 bước, m (xem Hình 2-A / 29.6 (a)) ( p c, f ) le : áp suất tại đ ầ u dưới c ủ a nếp sóng, kN/m 2 h LS - chiều cao của máng đệm dưới t ừ đáy trong, m (b) Trường hợp d f <> d 1 : i) Tại mỗi điểm c ủ a vách nằm ở kho ả ng cách giữa d f và d 1 , tính từ đ ường cơ bản, áp suất p cf được xác định t heo c ô ng thức sau: p c = r c g h 1 t g 2 g ( kN / m 2 ) ii) Tại mỗi đ iểm c ủ a vách nằm ở khoảng cách thấp hơn d 1 , tính t ừ đư ờn g c ơ bản, áp suất p c f được xác định theo công t hức sau: p c f = r g h f + [ r c h 1 - r (1 - p erm ) h f ] gt g 2 g ( kN / m 2 ) iii) L ự c F c,f (kN) tác động lê n nếp sóng đ ược xác định theo c ô ng thức sau: Trong đó: d f : Như qui định ở ( 1 ) nói tr ê n d 1 , h DB : Như xác đ ịnh ở (2) n ói trên g , r , r c , h f , h 1 , s 1 , p erm , ( p c , f ) le , h LS : Như qui định qui định ở (a) nói trên (4) Trong các khoang trống, áp su ấ t và lực ở điểm đang xét tác đ ộng lên vách t rong tình trạng ngập nước đ ược xác đ ịnh theo (a) và (b) d ưới đâ y: (a) Tại mỗi điểm c ủa vách áp suất thủy tĩnh p f do ngập nước tạo nên, là chiều cao cột áp ngập nước, đ ược xác định theo công thức ở ( 1 ) nói trên; (b) Lực F f tác động l ê n nếp sóng được tính theo công thức sau: ( kN ) Trong đó: s 1 , r , g , d f , h DB , h LS : Như qui định ở (3) nói trên. (5) Trong hầm hàng có hàng không bị ng ậ p nước, áp suất và lực F f tác đ ộng lên điểm đang xét ở vách trong tình trạng bị ng ậ p nư ớ c đư ợc xác đ ịnh theo (a) và (b) dưới đây: (a) Tại mỗi điểm c ủ a vách, áp suất p c tác động lên nếp sóng được xác định như sau: p c = r c gh 1 tg 2 g ( kN / m 2 ) Trong đ ó : r c , g , h 1 , g : Như qui định ở (3) nói trên (b) Lực F c tác động l ên nếp sóng được xác định như sau: ( kN ) Trong đ ó: r c , g , d 1 , s 1 , g , h LS , h DB : Như qui định ở (3) nói trên. (6) Áp suấ t P và l ự c F tổng hợp tại mỗi điểm của vách được dùng đ ể tính toán qui cách vách phải được tổng hợp từ áp suất và lực, phù hợp với các qui đ ịnh từ (3) đến (5), ở các t rạng thái tải trọng, được xác định theo các công thức sau: (a) Trư ờ ng hợp t ả i t rọng đ ồng nhất: p = p c f - 0 , 8 p c ( kN / m 2 ) F = F cf - 0 , 8 F c ( kN ) (b) Trường hợp tải t rọng không đồng nhấ t p = p cf ( kN / m 2 ) F = F cf ( k N ) (c) Tr ư ờng hợp khoang ở gần mũi nhất không được chứa hàng trong trạng thái tải tr ọng không đồng nh ấ t: p = p f ( kN /m 2 ) F = F f ( kN ) M ô men uốn và lực c ắ t ở vách sóng (1) Mômen uốn thiết kế M đ ố i với vách sóng được xác định theo c ô ng thức sau: ( kN.m ) Trong đó: F : Như xác định ở 29.11.2-2 (6) l - Nhịp c ủ a nếp s ố ng được lấy t heo Hình 2- A/ 29.6 (a) và (b) (2) Lực c ắ t Q tại chân vách sóng đ ư ợc xác định theo công thức sau: Q = 0,8 F ( kN ) Trong đó: F - đ ược xác định như ở 29.11.2-2 (6) Tiêu chuẩn độ b ề n (1) Mô đun chống uốn của tiết di ệ n tại chân nếp sóng được tính toán với những lưu ý sau: (a) Chiều rộng của mép nếp sóng bị nén được đưa vào tính toán mô đun chống uốn tiết di ệ n kh ô ng được vượt quá chiều rộng hữu ích xác định theo công thức sau: b ef = C e a m Với: C e = Nếu b > 1,25 C e = 1,0 Nếu b £ 1,25 Trong đ ó: t f : chiều dày nguyên bản tấm mép, mm a : độ rộng t ấ m mép nếp sóng, m (xem Hình 2-A/29.6 (a )) s F : giới hạn chảy của vật liệu, N/mm 2 E : mô đun đàn hồi c ủ a vật liệu: E = 2,06 . 10 5 N/mm 2 (b) Trong trường hợp nếu tấm thành của nếp sóng không đ ược đ ỡ bởi mã vùng nằm dưới đ ỉ nh máng (hoặc đáy trong) ở phần thấp hơn, thì mô đun chống uốn ti ế t diện c ủ a nếp sóng được tính ch ỉ v ớ i 30% hiệu quả c ủ a tấ m t hành. (c) Với điều kiện là tấm cánh hữu ích, như định nghĩa ở 29.11.2-5 (4), được đ ặ t (xem Hình 2-A/29.7 ), khi tính mô đun chống uốn tiết di ệ n (tiết di ệ n ngang (1) trong Hình 2-A / 29.7 ) diện tích của t ấ m mép (F m ) có thể được t ă ng lên theo công thức sau, nh ư ng không đư ợc lấy l ớ n hơn 2,5at f : cm 2 Trong đó: a : Chiều rộng của t ấm mép nếp sóng (xem Hình 2-A/ 29.6 (a)), m t sh : Chi ề u dày nguyên bản c ủ a tấm cánh nếp sóng, mm t f : Chiều dày nguyên b ả n c ủ a tấm mép nếp sóng, mm s Fsh : Giới hạn c hả y vật liệu tấm cánh, N / mm 2 s Fsh , s Ffl : Giới hạn ch ả y vật liệu t ấm mép, N / mm 2 (d) Với đi ề u kiện là tấm đệm hữu ích, như định nghĩa ở 29.11.2-5 (5) được đ ặ t (xem Hình 2-A/29.8 (a) và( b)), khi tính mô đ un chống uốn tiết diện (tiết di ệ n ngang (1) trong Hình 2-A/ 29.8 (8) và (b))diện tích của tấm mép ( F m ) có thể được tăng lên t heo công thức sau: F m = 7 h g t gu ( cm 2 ). Trong đó: h g : Chiều cao tấm đệm, nhưng không đ ược lấy lớn hơn 1 0 s gu / 7 ( m ) (xem Hình 2-A/29.8 (a ) và (b) ) s gu : Chiều rộng t ấm đệ m, m t gu : chiều dày nguyên bản c ủ a tấm đệm, nhưng không được lấy lớn hơn t f xác định ở (3) nói tr ê n, mm . (c) Nếu thành nếp sóng được hàn với tấm nóc máng nghiêng, mà nó nghiêng tại một góc không nhỏ hơn 45° so với mặt phẳng nằm ngang, thì mô đun ch ố ng uốn tiết diện c ủ a nếp sóng có thể đư ợc tính t oán với t oàn b ộ hiệu qu ả của t ấm thành nếp sóng. N ế u góc nghiêng nh ỏ hơn 45°, thì hiệu qu ả c ủ a t ấm thành có thể được xác định theo nội suy tuyến tính giữa 30% và 100% đ ối với 45° (xem Hình 2-A/ 29.8 (b )) . Trong t rường hợp đặ t tấm đ ệ m, khi tính toán mô đ un chống uốn tiết di ệ n c ủ a nếp sóng, diện tích c ủ a t ấ m mép có t hể được t ă ng lên nh ư xác đ ịn h ở (4) nói trên. (2) Với điều kiện đặ t t ấ m đệm ho ặ c tấm cánh hữu hiệu, như qui định ở 29.11.3-5 (4) và 29.11.3-5 (5) (xem Hình 2-A/29.8 ( a) và (b)), m ô đun chống uốn tiết diện của nếp s ố ng tại mú t dưới Z le ph ả i không lớn hơn Z' le , được xác định theo công thức dưới đâ y: ( cm 3 ) Trong đ ó: Z g : M ô đ un chống uốn tiết diện c ủ a nếp sóng phù hợp với (3) , ở vùng mút trên c ủ a tấm cánh hoặc tấm đệm , cm 3 Q : Lực cắt, như qui định ở 29.11.3-3 (2), kN h g : chiều cao c ủ a tấm cánh hoặc tấm đệm, m (xem Hình 2 - A/ 29.7 và 2-A/ 29.8 (a) và (b)) s 1 : Như nêu ở 29.11.3-2 (3) p g : Áp suất tổng hợp, như qui định ở 29.11.3-2 (6), xác đ ịnh trong vùng c ủ a t ấ m đ ệm hoặc tấm cánh, kNm 2 s a : Giới hạn ch ả y của vật liệu, N / mm 2 . Mô đun chống uốn tiết diện c ủ a nếp sóng tại tiết diện ngang khác với mút dưới đã tính ở (1) và (2), được tính toán với tấm thành nếp sóng hữu hiệu và tấm mép chịu nén với độ rộng hữu hiệu b ef , không lớn hơn trị số xác định ở ( 1 ) nói tr ê n. (4) Khả năng uốn của nếp sóng phải thỏa mãn điều kiện sau: Trong đ ó: M : Mômen uốn như qui định ở 29.11.2-3 (1), kN.m Z le : M ô đun chống uốn tiết di ệ n c ủ a nếp sóng tại m ú t dưới, xác định như ở (1), cm 3 Z m : Mô đun chống uốn tiết di ệ n c ủ a nếp sóng tại giữa nhịp, xác định như ở (3), c m 3 . Trong mọi trường hợp không đ ược lấy Z m lớn h ơn 1,15 Z le s a,le : Giới hạn ch ả y của vật liệu làm mút d ư ới nếp s ó ng, N / m m 2 s a,m : Giới hạn ch ả y c ủ a vật liệu làm giữa nhịp nếp sóng, N / mm 2 (5) Ứn g suấ t tiếp c ủ a nếp sóng phải th ỏ a mãn điều kiện sau: ( N / mm 2 ) t a = 0,5 s F ­ ( N / mm 2 ) s F : Giới hạn chảy của vật liệu, N / mm 2 Q : L ự c c ắ t như nêu ở 29. 1 0.2-3 (2), kN A w : Diện tích tiết diện tấm thành nếp sóng tại mút dư ớ i, mm 2 f : Góc giữa tấm thành và tấ m mép, độ. (6) Đối với độ b ề n mất ổn đ ị nh, ứng suất tiếp t c ủ a t ấm thành tại các mút của nếp sóng không đ ư ợc vượt quá trị số t iêu chuẩn t c ( N/mm 2 ) đ ược xác định theo c ô ng thức sau: t c = t E khi khi Trong đ ó: t F : giới hạn chảy của vật liệu, N/ mm 2 t F = s F / ( N/ mm 2 ) ( N/ mm 2 ) k 1 : hệ số lấy b ằ ng 6,34 E : mô đ un đàn h ồ i của vật liệu: 2,06 x 1 0 5 N/ mm 2 t : chi ề u dày nguyên bản của tấm thành nếp sóng, mm c : độ rộng c ủa tấm thành nếp sóng, m (xem Hình 2-A/ 29.6 (a)) (7) Chiều d ày t ấ m nguyên bản lân c ậ n nếp sóng t , mm , phù hợp với nó, được tính theo c ô ng thức sau: Trong đó: Sw : độ rộng c ủa tấm được lấy b ằ ng độ rộng của t ấ m mép hoặc tấm thành nếp sóng, chọn trị số nào l ớn hơn, m (xem Hình 2-A/ 29.6 (a)); p : áp suất tổng hợp, kN / m 2 , tại đáy của mỗi dải của tấm vách như tính toán ở 29.11.3-2 (6) , trong mọi tr ư ờng hợp, chiều d à y nguyên bản của dải dưới cùng được xác định với áp lự c tổng hợp tại đỉnh c ủ a máng dưới, ho ặ c ở đáy trong nếu không đ ặ t máng dưới, hoặc ở đ ỉ nh c ủ a tấm cánh ho ặ c t ấ m đệm nếu đ ặ t t ấ m đ ệ m/ tấm cánh; s F : Giới hạn chảy c ủ a vật liệu, N / mm 2 Đ ố i với vách sóng ghép, nếu chiều d à y của t ấ m mép và tấm thành khác nhau, thì chiều d à y nguyên bản c ủ a t ấ m hẹp hơn không được nh ỏ hơn t n , mm , xác định theo công thức sau: S n : độ rộng c ủ a tấm hẹp hơn, m Chiều d à y nguyên bản của tấm rộng h ơn t w , mm , không được lấy nh ỏ hơn t w 1 và t w2 , xác định theo công t hức sau: ( mm ) ( mm ) Trong đó: t np - trị số không lớn hơn chiều dà y nguyên b ả n c ủ a t ấ m hẹp hơn và t w1 , mm . 5. Các chi t iết kết cấu (1) Trong t rườn g hợp, nếu góc gấp f , như chỉ ra ở Hình 2-A/ 29.6 (a) nh ỏ h ơ n 50°, thì hàng ngang của tấm cánh chéo phải được đặ t ở gần gi ữ a chiều sâu của n ế p sóng theo thứ tự để giữ cho vách ổn định dưới tác động c ủ a tải tr ọng ngập nước. Tấm cánh phải đư ợ c hàn với nếp sóng b ằ ng đ ường hàn liên tục hai phía, nh ư ng không cần hàn chúng với tôn v ỏ . (2) Chiều dày phần dưới của nếp sóng được tính ở 29.11.3-4 (1), (2), (4), và (5) phải được duy trì ở khoảng cách kh ô ng nhỏ hơn 0,15 l tính từ đáy trong (nếu không c ó máng dướ i) hoặc đỉ nh c ủ a máng dưới. (3) Chi ề u d à y ph ầ n giữa của nếp sóng được tính ở 29.11.3-4 (3), (4) và (5) phải được duy trì ở khoảng cách không nh ỏ hơn 0,30 l tính từ boong (nếu không có máng tr ê n) hoặc đ ỉ nh của máng trên. (4) Trong trường hợp, nếu đ ặ t tấm cánh, thì t ấm cánh phải thỏa mãn đ ầy đủ các qui đ ịnh sau: (a) Không được gấp khúc; (b) Phải được hàn với nếp sóng và tấm nóc của máng dưới bằng đ ường hàn ngấu suốt một phía hoặc t ương đương; (c) Phải được đ ặ t nghiêng t ố i thiểu 45° và mép dưới c ủ a nó nằm trong cùng đường thẳng với tầm cạnh máng đỡ. (5) Trong trường hợp, nếu đặt tấm đệm, thì tấm đệm phải thỏa m ã n đầy đủ các qui định sau: (a) Phải đặt trong cùng đường th ẳ ng với tấm cạnh máng đỡ; (b) Làm bằng vật liệu tối t hiểu phải t ư ơng đương với vật liệu tấm mép nếp sóng. (6) Bồi thường hao mòn, thay mới thép và gia cường: Vách sóng được thay mới hoặc gia cường bằng sự đ o đ ạc đánh giá thích hợp của Đăng kiểm, phù hợp với quan hệ giữa chiều d à y đo đ ược thực tế và chi ề u dày nguyên bản yêu cầu đ ối với tiết d iện đó. 29.11.3. Tải trọng hầm cho phép trên đáy đ ô i 1. Qui định chung T ả i trọng ở hầm hàng gần m ũi nhất không được vượt qu á tải trọng hầm cho phép trong t ì nh trạng ngập nước, tính toán ở 29.11.3 , s ử dụng c ộ t áp ngập nước nêu ở 29.11.4-2 và khả n ă ng chịu c ắ t c ủ a đáy đ ôi nói ở 29.11.3-2 (a) Phải lấy tải trọng tổng hợp, theo phương diệ n khắc nghiệt nhất, giữa tải tr ọng hàng hóa và tải trọng ngập nước, phụ thuộc vào các tr ạng thái tải trọng nêu trong sổ tay tải tr ọng: (b) Tất cả các trạng thái t ả i trọng hàng rời ngoại trừ trạng thái hàng đóng gói c ũ ng như các sản phẩm thép th ô ng thường; (c) Các trạng thái hàng đóng gói c ũ ng như các sản phẩm thép thông thường. Đối với mỗi trạng thái t ả i trọng, phải lấy tỷ trọng hàng rời lớn nhất trong các loại hàng rời được chuyên ch ở để t í nh toán giới hạn tải tr ọng hầm cho phép. 2. Cột áp ngập nước (1) Cột áp ngập nước h f , m , được đo theo phương thẳng đứng với tàu ở vị trí th ẳ ng đứng, từ điểm tính toán đến độ cao b ằ ng d f , m , từ đường cơ bản (xem Hình 2-A/ 29.5 ): d f = D ( m ) Trường hợp chung d f = 0 , 95 D ( m ) Đối với tàu nhỏ hơn 50.000 tấn DW có mạn kh ô kiểu B. 3. Khả năng chịu c ắ t (1) Khả năng chịu cắt C k và C e của đáy đôi ở h ầ m hàng gần mũi nhất được xác định là tổng c ủ a độ bền cắt tại mỗi mút của các thành phần sau: (a) Tất cả các đà ngang liền kề với cả hai đà dọc gần hông, nh ỏ hơn một nửa độ b ề n c ủ a đà ngang liền k ề với mối máng đỡ, hoặc vách ngang nếu không đ ặt máng đỡ (xem Hình 2-A/29.9 ) (b) Tất cả các sống dọc đáy đôi li ề n kề với cả hai máng đỡ hoặc vách ngang nếu không đ ặt máng đ ỡ. Độ bền của các s ố ng dọc hoặc đà ngang đáy ở ngoài và không liên kết tr ự c tiếp với máng đỡ biên hoặc đà đọc gần hông chỉ được đánh giá cho một mút. (2) Các đà ngang và sống dọc đ ang xét phải ở b ê n trong các biên hầm, tạo thành b ở i các đà dọc gần hông và máng đỡ (hoặc vách ngang nếu không có máng đ ỡ ). Chiếc sống dọc cạnh hầm chứa và các đà ngang đáy nằm trực tiếp dưới liên kết c ủ a máng đ ỡ vách (hoặc vách ngang nếu không có máng đỡ) với đáy trong không được tính đến. (3) Khi tính toán độ bền cắt, chiều dày nguyên bản t net của các đà ngang và sống dọc đ ược sử dụng, như cho theo công thức sau đ ây: t net = t - t c ( mm ) Trong đó: t : chiều dày lúc mới đ óng của các đ à ngang và sống dọc , m m ; t c : lượng hao mòn do han g ỉ , nói chung thường lấy bằng 2 mm ; có thể lấy giá trị thấp hơn, nếu việc đo đạc đ ể chứng minh trị số gi ả thiết là đúng, đ ư ợc Đăng kiểm cho là thích hợp. (a) N ế u hình dạng hình học và/ hoặc b ố trí kết cấu c ủ a đáy đ ôi đ ược coi là thiếu khả n ă ng đối với gi ả thiết nói ở -2 , thì khả n ă ng ch ịu cắt của đáy đ ôi phải được tính toán trực tiếp theo yêu cầu c ủ a Đăng ki ể m. (b) Kh ả nă ng chịu cắt c ủ a đáy đ ôi C h , và C e đ ược xác định theo công thức sau đây: C h = å min( S f1 , S f2 ) + å min( S g1 , S g2 ) ( kN ) C e = å S f1 + å min( S g1 , S g2 ) ( kN ) Trong đó: S f1 , S f2 : Độ bền cắ t của đà ngang n ằm tr ong đư ờn g đà ngang hộp liên kết với các đà dọc cạnh h ô ng, và độ b ề n cắt c ủ a đà ngang nằm trong vùng lỗ khoét xa hốc nhất (có nghĩa là hốc đó gần với hầm chứa nhất), S f 1 , S f2 tương ứng đ ược tính theo công thức sau: ( kN ) (kN) Trong đó: A f : Diện tích tiết di ệ n c ủ a đà ngang hộp (panel) liên kết với các đà dọc cạnh hông, mm 2 ; A f ,h : Diện t ích tiết diện nguyên bản c ủ a l ỗ khoét ở gần hốc nhất (có ngh ĩ a là hốc đó gần với hầm chứa nhất), mm 2 ; t a : ứng suất tiếp cho phép, , N/mm 2 s F : giới hạn ch ả y của v ậ t liệu, N/m m 2 h f1 = 1,10 h f2 = 1,20, có thể giảm đến bằng 1,10; nếu đ ặt gia cường thỏa đáng được Đăng kiểm chấp nh ậ n. S g1 , S g 2 : độ bền cắt c ủ a sống dọc trong đường sống hộp (panel) li ê n kết với máng đỡ (hoặc vách ngang, nếu kh ô ng có máng đ ỡ) và độ bền c ủ a chi ế c sống dọc trong vùng của l ỗ khoét rộng nhất, ở xa hốc nhất (có nghĩa là hốc gần máng đỡ nhất, hoặc vách ngang nhất, n ế u không có máng đỡ) được cho theo công thức dư ớ i đ ây: ( kN ) ( kN ) Trong đó: A g : Di ệ n tích tiết diện c ủ a sống hộp k ề cạnh với máng đỡ (hoặc vách ngang, nếu không có máng đỡ), mm 2 A g,h : Diện tích nguyên của l ỗ khoét rộng nhất, ở gần hốc nhất (có nghĩa là hốc gần máng đỡ nh ấ t, hoặc vách ngang nhất, nếu không có máng đỡ), mm 2 h g1 = 1,10 h g2 = 1, 15 , có thể giảm đến bằng 1,10; nếu đ ặt gia cường thỏa đáng được Đăng kiểm chấp nh ậ n. 29.11.4. Tải trọng hầm cho phép 1. Tải trọng hầm cho phép W ở hầm gần mũi nhất được tính toán theo công thức dưới đ ây, nhưng không vượt quá tải trọng hầm thiết kế lớn nhất trong điều kiện không bị hư hỏng: ( tấn ) Trong đó: F = 1,05 - Trường hợp chung F = 1,00 - Đối với các sản phẩm thép thô ng thường. r c : Tỷ trọng hàng rời, t / m 3 ; đối với các sản phẩm thép th ô ng thường, r c là t ỷ trọng c ủ a thép. V : Thể tích chiếm chỗ c ủ a hàng hóa ( m 3 ) tại độ cao định mức h 1 , tính theo công thức sau đây: ( m ) Trong đó: X : Trị số nh ỏ hơn trong hai trị số X 1 và X 2 dưới đ â y, đối với hàng rời; đ ố i với các sản phẩm thép thông thường có thể lấy bằng X 1 , với p e r m = 0 : ( kN/m 2 ) ( kN/m 2 ) r : T ỷ t rọng c ủ a nư ớc bi ể n: 1 , 025. t / m 3 g : Gia t ốc trọng trư ờn g: 9 , 81 m/s 2 E' = d f - 0 ,1 D ( m ) Trong đ ó: d f : Như qui định ở 29.1 1 . 1 -2 (1 ) h f : Như qui định ở 29.11.1-2 (1) p erm : Hệ s ố ng ấ m nước của hàn g hóa như qui định ở 29.10 1.2- 1 ( 2) , đ ối với sản phẩm thép thông thường p erm = 0 Z : t rị số nh ỏ hơn trong hai trị số Z 1 và Z 2 , được tính như sau: ( kN/m 2 ) ( kN/m 2 ) Trong đó : C h và C e : Như qui định ở 29. 11 .4- 3 A DB,h và A DB,e : Đư ợ c xác định n hư sau: ( m 2 ) ( m 2 ) n : Số đà ngang đ áy ở giữa các m áng đỡ mà độ b ề n c ắ t của chúng được tính b ở i S f1 ở 29.11.3-5 S i : Kh oả ng cách của đ à ngang thứ i , m B DB,i = B DB - S i ( m ) - Đối v ớ i các đ à ngang m à độ b ề n c ắ t đ ược tính b ằ ng S f 1 ở 29.11.4-3 (5) B DB,i = B DB,h ( m ) - Đối với các đ à ngang mà độ bền cắ t đ ược tính b ằ ng S f 2 ở 29.11.4-3 (5) B DB : Chiề u rộng c ủ a đ áy đ ôi giữa các đ à d ọc cạnh gần hông, m ( Hình 2-A/ 29.12 ) B DB,h : K hỏa ng cách giữa ha i lỗ khoét đang xét , m ( Hình 2-A/ 29.12 ) S l : khoảng cách của các d ầm d ọ c đáy đôi liền k ề đà dọc cạnh g ầ n hông tàu, m . 29.11.5. Các n ắ p miệng k hoa ng hàng kín n ước b ằ ng thép 1. Thời hạn hiệu lực Đối với các tàu được đóng hoặc hoán cải có boong đơn, các két đỉnh mạn và các két hông trong vùng khoang hàng và được dự định chủ yếu để chở xô hàng khô, được hợp đồng đóng vào trước ngày 01 tháng 01 năm 2003, các nắp khoang (hầm) kín nước bằng thép đối với các miệng khoang n ằ m toàn bộ hoặc một phần trong phạm vi 0,25 L 1 của mút trư ớc L 1 phải phù hợp với các qui định ở 29.11.5-2 và -3 theo thời hạn nêu tro ng Bảng 2-A/29.21 . Ngoài những qui định nêu trên, các nắp hầm khác với các nắp hầm đối với hầm sát mũi nhất và các hầm hàng thứ hai phải áp dụng những qui định này. Chiều dài L 1 là chiều dài được định nghĩa ở 13.2.1-1 . 2. Các thiết bị xiết ch ặ t Phải đ ặt các thiết bị hữu hiệu được Đăng kiểm chấp nhận để xiết chặt kín thời tiết đối với các nắp hầm hàng kín thời tiết bằng thép. 3. Các t ấ m chặn Đối với các nắp miệng h ầ m (khoang) kín thời tiết b ằ ng thép, phải đặt các thiết bị hữu hiệu được Đ ă ng kiểm chấp nhận để ngăn chặn lực nằm ngang tác động l ê n mút trước và mặt cạnh. Bảng 2-A/ 29.21 Thờ i hạn hiệu lực đối với các tàu đang khai thác Tuổi tàu vào ngày 01/01/2004 : A Thời hạn hiệu lực 15 tuổi £ A V à o đúng ngày kiểm tra trung gian lần thứ nhất ho ặ c kiểm tra đặc biệt được thực hi ệ n sau ngày 1/01/2004 10 tuổi £ A < 15=""> Vào đúng ngày kiểm tra đ ặ c biệt lần thứ nhất được thực hiện sau ngày 1/01/2004 1 A < 10=""> Vào đúng ngày tàu tròn 10 tuổi 2 Ghi chú: 1. Nếu ngày kiểm tra đặc biệt l ầ n thứ nhất muộn hơn ngày mà tàu tròn 15 tuổi, thì thời hạn hi ệ u lực được lấy là ngày kiểm tra t rung gian hoặc kiểm tra đặc biệt lần thứ nh ấ t sau ngày mà tàu tròn 15 t uổi, chọn ngày nào g ầ n nh ấ t. 2 . Nếu ngày kiểm tra t ru ng gian hoặc kiểm tra đ ặ c biệt l ầ n thứ nhất không rơi vào trong khoảng ngày 01/01/ 2004 và ngày mà tàu tròn 10 tuổi, th ì thời hạn hi ệ u l ự c có thể lấy l à ngày kiểm tr a trung gian hoặc đ ặ c biệt lần thứ nhất sau ngày tàu tròn 10 tuổi. CHƯƠNG 30 TÀU CÔNG TE NƠ 3 0.1 . Qui địn h chung 30.1.1. Phạm vi áp d ụng 1. Kết cấ u và trang t hiế t bị c ủ a nh ững tàu đư ợ c thiết k ế để đăng ký là " Tàu công te n ơ" p h ải theo những yêu cầu c ủ a C h ương này. 2. Ngoài những y ê u cầu đặc biệt của Ch ương này, nh ữ ng yêu cầu chung đ ố i với kết cấu và trang t hiết bị c ủ a tàu thép cũng phải đượ c áp dụng cho T àu công te nơ. 3. N hữn g yêu c ầ u của Chương này được áp dụng cho các tàu có boong đơn, có đáy đôi ở khoang hàng, có boong và đáy kết cấu theo hệ thống dọc. 4. Những Tàu c ô ng te nơ có k ế t cấu khác với qui đ ịnh ở -3 không áp dụng những yêu cầu của Chương này phải được Đ ă ng kiểm xét duyệt riêng. 30.1.2. Tính t oán trực t iế p độ b ề n 1. Theo thỏa thuận của Đăng kiểm, kích thước của kết cấu có thể được xác định bằng phương pháp tính toán trực t iếp. Nếu kích thước c ủa cơ cấu xác định bằng phương pháp tính toán t rực tiếp lớn hơn kích t hước yêu cầu ở Chương này thì phải dùng kích thước tính được bằng tính toán trực tiếp. 2. Nếu th ự c hiện t ính toán trực t iếp qui đ ịnh ở -1 thì phải trình duyệt cho Đăng kiểm các số liệu cần thiết cho tính toán. 30.2. Độ b ề n d ọ c 30.2.1. Độ b ề n uốn M ô đ un chống uốn của t iế t di ệ n ngang t h ân tàu phải đượ c lấy như được qui định ở 13.2 . Tuy nhiên, nếu tiết diệ n ngang th ân tàu thay đổi hình dạng n hiề u t hì phải quan t â m t hích đáng đ ể chống biến dạng uốn cho thân tàu. 30.2.2. Đ ộ b ề n xo ắ n Nếu chiề u rộng c ủ a miệng khoang lớn hơn 0,7 B th ì phải đặc biệt quan tâm đ ến ứng suất và biến dạng bổ sung củ a miệng khoang do xoắn. Tuy n hiên, nếu tàu có hai hay nhi ề u dãy miệng khoang thì khoảng cách giữa các đ ường ngoài cùng c ủ a các miệng k hoa ng ph ả i được lấy là c hiề u rộng miệng khoang. 30.3. Kết c ấ u đáy đô i 30.3.1. Qui đị nh chung 1. Kết cấu đáy đôi ở những khoang chuyên dùng đ ể chở công t e nơ phải theo các yêu cầu ở 30.3 . 2. Trong đáy đ ôi phải đặ t các s ố ng phụ hoặc đà ngang đặc ở d ướ i những đế góc của công t e nơ, ho ặc đ áy đ ô i ph ả i đ ược kết cấu sao cho chịu được t ả i tr ọ ng t ừ các công te nơ. 30.3.2. D ầ m dọc 1. Mô đ un c h ống uốn ti ết d iện c ủ a d ầm dọc đ áy dưới phải kh ô ng nhỏ hơn trị s ố tính t heo c ô ng thức sau: ( cm 3 ) Trong đ ó: C : H ệ s ố đ ư ợc cho dưới đây: 1,0 : Nếu ở giữa khoảng cách c ủ a các đ à ngang đáy không có thanh chống qui định ở 30.3.3 . 0,625: Nếu ở giữa khoảng cách c ủ a các đà ngang đáy có thanh chống qui định ở 30.3.3 . Tuy nhiên, n ế u chi ề u rộng của nẹp đứng đ ặ t ở đà ngang đáy và chi ề u rộng c ủ a thanh chống là đặc biệt lớn thì hệ số C có thể được giảm thích đ áng. f B : Tỷ số mô đun chống uốn của tiết diện ngang th â n tàu yêu cầu ở Chương 13 chia cho mô đun chống uốn th ự c của tiết diện ngang thân tàu lấy đối với đáy. L' : Chiều dài tàu ( m ). Tuy nhiên, nếu L lớn hơn 230 mét thì phải được lấy L ' bằng 230 mét . I : Khoảng cách giữa các đà ngang đặc ( m ). S : Khoảng cách giữa các dầm dọc ( m ). 2. Mô đun chống uốn của tiết diện dầm dọc đáy trên phải không nhỏ hơn 75% mô đun ch ố ng uốn c ủ a tiết diện qui định cho dầm dọc đáy dưới ở vùng đó. 30.3.3. Thanh chống th ẳ ng đứng Nếu có đặt thanh chống thẳng đứng thì diện tích tiết diện của nó phải kh ô ng nh ỏ hơn trị số tính theo công thức sau đây: 0,9 CSb ( d + 0,026 L ') ( cm 2 ) Trong đó: C : Hệ số tính theo công thức sau đây. Tuy nhiên, trong mọi t rư ờng hợp, C phải không nhỏ hơn 1,43: Trong đó: l s : Chiều dài thanh chống ( m ) k : Bán kính quán tính tối thiểu c ủ a tiết diện thanh chống tính theo công thức sau đ ây: Trong đ ó: I : Mô men quán tính tối thiểu của tiết diện thanh chống ( cm 4 ). A : Diện tích tiết diện c ủ a thanh chống ( cm 2 ). S : .Khoảng cách giữa các dầm dọc ( m ). b : Chiều rộng của diện tích đỡ bởi thanh chống ( m ). 30.3.4. Ch iề u dày của tôn đáy tr ê n 1. Ch iề u dày c ủ a tôn đáy trên phải theo yêu cầu ở 4.5.1-1 . Tuy nhiên, khi áp dụng công thức thứ hai c ủ a yêu cầu đó , h phải được tính theo công thức: 1,13 ( d - d 0 ) Trong đó: d 0 : Chiều cao tiết diện sống chính ( m ). 2. Tôn đáy trên tiếp xúc với đế góc của c ô ng te nơ phải được gia cư ờn g b ằ ng tấm kép ho ặ c b ằ ng một bi ệ n pháp thích hợp khác. 30.4. Kết cấu mạn kép 30. 4.1 . Qui định chung 1. Ở k hoang hàng, kế t cấu m ạ n ph ả i cố g ắ ng là k ế t cấu m ạ n kép và phải được gia cường bằng các s ố ng ngang m ạ n và s ố ng dọc m ạ n đặt trong mạn kép . 2. K ết c ấ u mạn k é p ph ả i t heo các y ê u cầu ở Chương 11 , ngoài những qui định ở 30.4 này. 3. Nếu m ạ n kép đ ược dùng l àm két s âu thì kế t cấu mạn kép ph ả i theo yêu cầu ở Chương 12 cùng với những y ê u cầu ở 30.4 . 4. Các sống d ọc mạn ph ải được đặt theo các kho ả ng cách thích hợp có x é t đế n chi ề u sâu c ủ a khoang. S ố ng nga ng mạn p hả i đ ược đặt t rong mặt sư ờn có đà ngang đ ặc của đ áy đ ô i. 5. N ế u ở vùng h ô ng chi ề u r ộ ng của m ạn kép thay đ ổi thì kích thước các c ơ cấu của mạn kép phải thỏa m ã n y ê u cầu c ủa Đă ng kiểm. 6. N ế u c ó các k ết c ấu đỡ hữu hiệu các kết cấ u boong và k ế t cấu mạn đượ c đặt trong vùng giữa khoang th ì các y ê u cầu ở 30.4 c ó t hể đượ c thay đ ổi thích đ áng. 7. N ế u ch iề u cao từ đườn g nước c hở hàng thiế t kế cực đ ại đến boong t í nh toán là đặc biệt lớn thì kích thước cơ cấu p hả i th ỏa mãn y ê u cầu c ủa Đ ă ng kiểm. 8. Ở ch ỗ mà tôn mạn tr o ng liên kết với tô n đáy trê n phải quan t âm tránh hiện tượng tập trung ứng suất . 9. Ở đ oạn đầ u và đ oạn cuối của kế t cấu mạn kép phải quan t â m thích đ áng đến sự liên tục c ủ a kết cấu và độ bền. 30.4.2. Sống ngang mạn v à s ố ng d ọ c mạn 1. Chiều dày của sống ngang mạn phải không nhỏ hơn trị số tính theo các công thức sau đây, lấy trị số nào lớn hơn : ( mm ) ( mm ) t 3 = 8,5 S 2 + 2,5 ( mm ) Trong đ ó: C : Được tính theo cô ng t h ức: ( C 1 + b T C 2 ) C 3 C 1 và C 2 : Đư ợ c l ấ y theo Bả ng 2-A/30.1 phụ thuộc trị số h / l H . Với các trị số trung gian của h / l H thì C 1 và C 2 đượ c tín h theo p hép nộ i suy t uyến tính. h : Kho ả ng c ách th ẳ ng đứng từ m ặ t đáy trên đến boong tính toán đo ở mạn ( m ). l H : Chiề u d à i củ a khoang ( m ). Bả ng 2-A/30.1 Các hệ số C 1 và C 2 h / l H £ 0,5 0,75 1,00 1,25 1,50 ³ 1,75 C 1 0, 18 0,21 0,24 0,25 0,26 0,27 C 2 0,05 0,08 0,09 0,10 0,11 0,12 b T :Tính theo công thức sau đây: d 0 : Chiều cao tiết diện sống chính đáy ( m ). d 1 : Chiều cao tiết diện sống ngang mạn ( m ). Tuy nhiên, nếu bản thành được g ắ n những nẹp đặt theo chiều dài c ủ a sống thì d 1 trong các c ô ng thức để tính t 1 và t 2 có thể được lấy bằng khoảng cách giữa các nẹp. C 3 :Tính theo công thức sau đây nh ư ng không đư ợc nhỏ hơn 0,2: Trong đó, y là khoảng cách từ mút dưới của h đến vị trí đang xét ( m ). S : Chiều rộng của diện tích đư ợc đỡ bởi sống ngang mạn ( m ). a : Chiều cao c ủ a các lỗ khoét ở vị trí đang xét ( m ). L' : Chiều dài c ủ a tàu. Tuy nhiên, nếu L lớn h ơ n 230 mét thì lấy L ' bằng 230 mét . k : Hệ s ố lấy theo Bảng 2-A/30.2 phụ thuộc vào tỷ số của khoảng cách S 1 ( m ) của các nẹp đặt theo phương chiều cao tiết diện c ủ a sống ở bản thành của sống ngang mạn và d 1 . Với các trị s ố trung gian c ủ a S 1 / d 1 trị s ố c ủ a k được tính theo phép nội suy tuyến tính. Bảng 2- A /30.2 Hệ số k S 1 / d 1 £ 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1,0 1,5 ³ 2,0 k 60,0 40,0 26,8 20,0 16,4 14,4 13,0 12,3 11,1 10,2 S 2 = S 1 hoặc d 1 , lấy trị số nào nhỏ hơn. 2. Chiều d ày c ủ a sống dọc mạn phải không nh ỏ hơn trị số tính theo các công thức sau đây, lấy trị số nào lớn h ơn : ( mm ) ( mm ) t 3 = 8,5 S 2 + 2,5 ( mm ) Trong đ ó: C : Được tính theo cô ng t h ức: ( C 1 + b L C 2 ) C 3 C 1 và C 2 : Đư ợ c l ấ y theo Bả ng 2-A/30. 3 phụ thuộc trị số h / l H . Với các trị số trung gian của h / l H thì C 1 và C 2 đượ c tín h theo p hép nộ i suy t uyến tính. B ả ng 2-A/30.3 Các hệ số C 1 và C 2 h / l H £ 0,5 0,75 1,00 1,25 ³ 1,50 C 1 0,20 0,24 0,26 0,26 0,26 C 2 0,07 0,05 0,03 0,01 0,00 b L :Tính theo công thức sau đây: l H , h , d 0 và L ' : Như qui đ ịnh ở -1 . d 1 : Chi ề u cao tiết diện c ủ a sống d ọ c mạn ( m ). Tuy nhi ê n, nếu bản thành đ ược g ắ n nẹp theo phương chi ề u d à i c ủa s ố ng t hì d 1 t rong các công thức tính t 1 và t 2 c ó t hể đ ược lấy b ằ ng chi ề u cao đ ược ph â n chia b ở i các nẹp đ ó. C 3 : Được t ín h theo công thức sau đây : x : Khoảng cách từ mú t c ủ a l H đ ến vị trí đang xét ( m ). S : Chiều rộng của diện t ích đượ c đỡ bởi sống dọc mạn ( m ) a : Chiều cao c ủ a các lỗ k h oét tại vị t rí đ ang xét ( m ). k : Hệ số lấy theo B ả ng 2-A/30.2 phụ t huộc tỷ số khoảng cách S 1 ( m ) c ủ a các nẹp đ ặ t theo phương c hiề u cao tiết diện của s ố ng ở bản thành c ủ a sống dọc mạn, chia cho d 1 . Với các trị số trung gian c ủ a S 1 / d 1 , trị s ố k đượ c tính theo phép nội suy tuyến tính. S 2 = S 1 hoặc d 1 , l ấ y t rị số nào nh ỏ h ơ n. 30.4.3. K ế t cấu mạn trong Nếu mạn kép đượ c dùng l à m két sâu đ ể ch ứ a nước thì chiề u dày c ủ a t ô n mạn t rong v à mô đun ch ố ng uốn của tiết diện nẹp dọc ph ả i kh ô ng nhỏ h ơ n các trị s ố tương ứng tính theo các công thức sau đ ây: (1) C hiề u dày c ủa t ôn mạn trong: ( mm ) Trong đó: S : K hoản g cách giữa các nẹp ( m ) . h : Khoảng cách th ẳ ng đ ứng từ trung điểm của khoảng cách giữa đáy trên và đ ỉ nh ống tràn, đến cạnh dưới của tấm tôn mạn trong ( m ). Tuy nhiên, nếu tôn mạn trong tạo thành khoang lớn thì phải xét đ ến áp su ất b ổ sung c ủ a nước. C : Hệ số đ ược tính như sau, tù y thuộc hệ t h ố ng gia cường t ô n mạn trong: (a) Hệ thống ngang: Trong đó: a : Trị số tính theo các công thức sau đâ y, lấy trị số nào lớn hơn: nếu y £ y B nếu y > y B f B : Như qui định ở 30.3 . 2-1 . y : Khoảng cách thẳng đứng từ mặt trên của tôn giữa đáy đến cạnh dưới c ủ a tấm tôn mạn trong ( m ). y B : Khoảng cách thẳng đứng từ mặt tôn trên c ủ a giữa đáy đến trục trung hòa nằm ngang của tiết diện ngang thân tàu ( m ). f D : Tỷ số của mô đun chống uốn của tiết diện ngang thân tàu yêu cầu ở Chương 13 chia cho mô đun chống uốn thực c ủ a tiết diện ngang thân tàu lấy đối với boong tính toán. Y' : Trị số lớn h ơn trong các trị số qui định ở 13.2.3 (5) (a) hoặc (b). k : Được qui định như sau tùy thuộc trị số của L . Với các trị số trung gian của L , trị số k được tính theo phép nội suy tuyến tính: 6 nếu L nh ỏ hơn và bằng 230 mét 10,5 nếu L b ằ ng và lớn hơn 400 mét d 1 : Chiều rộng của mạn kép ( m ). (b) H ệ thống dọc: Trong đó, a như qui định ở (a) Nh ưng C phải không nh ỏ hơn 1,0. Tuy nhiên, nếu trong điều kiện khai thác t ô n mạn trong không tiếp xúc v ớ i nước biển thì chiều dày c ủ a nó có thể được giảm 0,5 mi- l i-mét so với yêu cầu nói trê n. (2) Mô đun chống uốn của tiết diện nẹp dọc gia cường tôn mạn tr ong: 7 CSh l 2 ( c m 3 ) Trong đó: C : Trị số tính theo c ô ng thức sau đây: Trong đó: a : Được tính theo các công thức sau đây, lấy t r ị số nào lớn hơn: nếu y £ y B nếu y > y B f B : Như qui định ở 30.3 . 2-1 . y : Khoảng cách thẳng từ m ặ t trên c ủ a tôn giữa đáy đến nẹp dọc đang xét ( m ). y B , f D , Y ', k và d 1 : Như qu i định ở (1). S : Khoảng cách giữa các nẹp dọc ( m ). h : Khoảng cách th ẳ ng đứng từ trung điểm của khoảng cách giữa t ô n đáy trên và đỉ nh ống tràn đến trung điểm khoảng cách giữa các nẹp n ằ m kề phía trê n và phía d ư ới nẹp đang xét ( m ). Tuy nhiên, v ớ i tôn mạn t rong tạo thành khoang lớn thì phải xét đến áp suất bổ sung. l : Nhịp nẹp đo giữa các đế tựa c ủ a nẹp dọc ( m ). 30.4.4 . M ã M ã ph ả i được đ ặt ở góc tr ê n và g ó c dưới b ê n trong kết cấu mạn kép, tại m ỗ i m ặt sườn nếu là hệ thống kết cấu ngang v à t heo kho ả ng cách t hích hợp giữa các sống ngang mạn nếu là hệ thống kết cấu dọc. 30.5. Vách ngang 30.5.1. Kết cấu Vác h ngang p hả i đ ược kết cấu sao cho đượ c đ ỡ ch ắ c ch ắ n tại các vị trí boong. Nếu chi ề u r ộ ng của vách là đ ặc biệt l ớ n t h ì phần trên c ủ a vách ngang phải đ ược gia cường thích đáng bằng những kết cấu dạng hộp hoặc b ằ ng các biện pháp khác. 3 0.5.2 . Đoạn vách N ế u những đoạn vách không kín nước được đặt trong khoang hàng thì kết cấu và kích thước các cơ cấu của chúng phải sao cho có đủ độ bền và độ cứng có xét đến kích thước c ủ a khoang h à ng và chi ề u cao của đoạn vách v.v... 30.6. K ế t cấu boong 30.6.1. Boong ở b ê n tr o ng đ ường các miệng khoét boong Những yêu c ầ u đối với boong ở bên trong đ ường các miệng khoét boong liên quan đ ến biến dạng uốn trong m ặt p hẳ ng của boong phải kh ô ng nh ỏ hơn trị số tính toán theo các công thức sau đ â y. Trong tính toán mô đun c hốn g uốn và m ô men quán tính c ủ a ti ế t diện, ph ầ n boong ở bên trong đường các miệng khoét boong p hả i được coi là bản thành và thành ngang đầu miệng khoang được coi là bản mép. Nếu có những kết c ấ u hộp và kết c ấ u tư ơn g t ự th ì s ố hạng thứ hai trong công thức chi ề u dày t ô n boong phải được lấy bằng 5,0. ( 1 ) C hiề u dày tô n boong (k ể cả tấm đ áy c ủ a kết cấu hộp ): (mm) l v : Kho ả ng cách t ừ m ặ t t ôn đáy trên đ ến boong vách đo ở đ ường t âm tàu ( m ). l c : Ch iề u rộng của miệng khoang ( m ). Tuy nhiên, nếu có hai hoặc nhiều dãy miệng khoang thì ph ả i l ấ y chi ề u rộng của miện g k hoan g rộng nh ất . w c : Ch iề u r ộ ng c ủ a boong ở trong đ ường các miệng khoé t boong ( m ) . C 1 : Đư ợ c lấy th eo B ả ng 2-A/30.4 theo trị số a . Với các trị số trung gian của a , trị số của C 1 đ ược xác định theo phép nội suy tuyến tính. Bảng 2-A/30.4 Các hệ số C 1 và C 2 a £ 0,5 ³ 1,50 C 1 1,00 0,37 C 2 0,50 0,10 a : Đư ợ c xác đ ịnh theo cô ng t hức sau: S : Kho ả ng cách các s ố ng đứng của vách nga n g ( m ) . l v : M ô men quán tính của tiết diện s ố ng đứng c ủ a vách ngang ( cm 4 ) I c : M ô men quán tính c ủ a tiết diện boong ở trong đườ ng miệng khoét boong ( c m 4 ). (2) Mô đun chống uốn của tiết diện: 1,43C 2 ( cm 3 ) Trong đó: C 2 : Được cho ở Bảng 2-A/30.4 phụ thuộc trị số a . Với các trị số trung gian c ủa a , trị số C 2 được xác định theo phép nội suy t uyến tính. a , l v và l c : Như qui định ở (1). (3) Mô men qu á n tính của tiết diện: ( cm 4 ) Trong đó: S , l v , l c và I v : Như qui định ở (1). 30.6.2. Thanh gi ằ ng 1. Nếu chiều dài c ủ a miệng khoang là lớn so với chiều rộng của miệng khoang thì ở mi ệ ng khoang phải đ ặ t những thanh giằng theo những khoảng cách thích hợp. 2. Nếu ở vị trí các thanh gi ằ ng tr ong khoang không có những kết cấu hữu hiệu để chịu tải từ mạn và boong thì phải đ ặc biệt quan tâm đến kích thư ớc c ủ a thanh giằng. 30.6.3. Sự liên tục của ch iề u dày tôn boong Phải quan t â m đến sự liên tục của chiều dày tôn boong, tránh sự chênh lệch quá lớn giữa các chiều dày ở b ê n trong và b ê n ngoài đ ường các miệng khoét boong. 30.7. Kết cấu đ ỡ c ô ng te nơ 30.7.1. Qui định chung 1. Kết cấu đỡ công te nơ phải sao cho truyền được tải trọng xuống kết cấu đáy đôi, kết cấu mạn và vách ngang. 2. Độ bền c ủ a kết cấu đỡ công te n ơ phải đ ủ để chịu được tải trọng từ đáy và mạn tàu và t ả i trọng từ các công te nơ đ ư ợc đỡ. 30.8. Gia cư ờn g tại vị trí loe rộng đặc biệt 30.8.1. T ấ m vỏ Tấm vỏ mạn ở vùng loe rộng đặc biệt phải được quan tâm gia cường hữu hiệu để chống lại áp lực va đ ậ p của sóng tại mũi tàu. 30.8.2. Các sườn Các sườn được đặt tại vị trí mũi loe rộng đang xét, chịu áp lực va đập của sóng, ph ả i được gia cường thích đáng và các mút sư ờ n phải đượ c li ê n kết ch ắ c chắn. 30.8.3. Các sống Các sống được đặt tại vị trí mũi loe r ộ ng đang xét, chịu áp lực va đập c ủ a s ố ng, phải được gia cường thích đáng và các mút sống phải được liên kết chắc ch ắ n. CHƯƠNG 31 KIỂM SOÁT PHÒNG NẠN Ở TÀU HÀNG KHÔ 31.1. Qui định chung 31.1.1. Ph ạm vi áp dụng 1. Những qui định ở Chương này được áp dụng cho t à u hàng khô chạy t uyến quốc t ế có tổng dung tích t ừ 500 trở lên . 2. Tàu hàng kh ô là t àu hàng kh ô ng phải là tàu ch ở h à ng lỏng. 31.2. Kiểm soát phòng n ạn 31.2.1. Cửa kín nư ớc 1. P h ải đặt thiết bị chỉ báo ở lầu lái hoặc ở các buồng điều khiển để thông báo rằng các cửa đang mở hay đóng cho tất cả các cửa kín nước ở các vách kín nước. 2. Thiết bị điệ n dùng cho các cửa kín nư ớ c qui định ở -1 , trừ loại chịu nước đã được Đăng ki ể m xét duyệ t , kh ô ng được đặt ở dưới boong mạn kh ô . 31.2.2. Cửa hàng hóa và các lỗ khoét tương tự khác Đ ối với c ử a mũi, cửa đuô i hoặc cửa mạn đư ợc yêu cầ u kín nước , thiết bị ch ỉ báo đ ể ch ỉ rõ c á c cửa đ ang mở hay đ óng phải đ ược đặ t ở lầ u lái. Tuy nhiên, yêu cầu này có thể được Đ ă ng kiểm miễn giảm nếu thấy thỏ a đ áng. 31.3. Tài liệu và sơ đồ ki ể m soát phòng nạn 31.3.1. Sơ đ ồ kiểm soá t phòng nạn 1. S ơ đồ kiểm s oát phòng nạn đ ã đ ược Đ ă ng kiểm xét duyệt p h ải đ ược để c ố định và luôn luôn s ẵ n sàng ở lầu lái để h ướng d ẫ n cho sĩ quan trực c a. 2. Sơ đồ kiểm soát phòng nạn ph ả i thể hiện rõ đượ c cho t ừng boong, cho từng khoang, c á c ranh giới của c á c ph â n khoang kín nư ớ c, các lỗ k hoét trên đó cùng v ớ i các phư ơ ng tiện đóng kín (kể cả vị trí c ủ a các thiết bị điều khiển ở tr ê n đ ó), và các biện pháp để khắc p h ục b ất kỳ trạng thái nghi ê ng nào do ngập. 31.3.2. Tài liệu 1. T à i liệu ph ả i bao gồm c ác thô ng ti n đượ c ghi ở sơ đồ kiểm soát phòng nạn. 2. Tài liệu phải được đặt ở vị t rí thuận tiện cho việc sử dụng c ủ a sĩ quan tr ự c ca. CHƯƠNG 32 HƯỚNG DẪN XẾP TẢI VÀ MÁY TÍNH KIỂM SOÁT TẢI TRỌNG 32.1. Qui định chung 32.1.1. Qui định chung 1. Theo nguyên tắc chung, cho phép thuy ề n trưởng s ắ p xếp hàng hóa v à dằn sao cho tránh để xả y ra t ậ p trung ứng suất quá mức ở các cơ cấu th â n tàu, các t àu phải có sổ tay tải trọng được Đ ă ng kiểm duy ệ t. 2. Đối với các tàu có chiều dài L f ³ 100 m , r ơ i vào điều kiện (1) và (2) dưới đây, phải có máy tí nh kiểm soát tải trọng, đ ược Đ ă ng kiểm chấp nhận: (1) Các tàu phải thỏa mãn các chương từ 27 đến 30 của phần 2-A và các Phần 8D , 8E ; (2) Các tàu khác, nếu Đ ă ng kiểm thấy là cần thiết. 32.1.2. Sổ tay t ả i trọng 1. Sổ tay tải tr ọng phải bao gồm các hạng mục sau đ â y: ( 1 ) Các trạng thái t ả i trọng thiế t kế cơ bản, bao gồm cả giới hạn cho phép của mômen uốn dọc và lực cắt tr ê n nước tĩnh; (2) Kết qu ả tính toán mômen uốn dọc và lực c ắ t trên nước tĩnh, ứng với các trạng thái tải trọng; (3) Giới hạn cho phép của các tải tr ọng cục bộ đối với nắp miệng hầm hàng, boong, kết cấu đáy đôi v . v .. nếu Đăng kiểm thấy là cần thiết. 32.1.3. Máy tính kiểm soát tải trọng 1. Máy tính kiểm soát tải trọng phải có khả năng tính toán ngay được m ô men uốn dọc và lực cắt trên nước tĩnh, phát sinh trên tàu phù hợp với mọi trạng thái tải trọng hàn g hóa và trạng thái dằ n. Máy tính phải có đ ặc tính hoạt động và chức năng được duyệt b ở i Đăng kiểm. 2. Máy tính kiểm soát tải trọng phải có khả năng tạo ra những đặc tính hoạt động và chức năng riêng nhờ vào trang thiết bị phụ trợ. 3. Phải có bản hướng d ẫ n s ử dụng máy tính, đặt ở tr ên tàu. 32.2. Những yêu cầu bổ sung đối với tàu ch ở qu ặ ng, chở hàng rời và tàu ch ở hàng tổng h ợ p đóng mới 32.2.1. Qui định chung 1. Các tàu ch ở qu ặ ng, ch ở hàng rời và tàu ch ở hàng tổng hợp có chiều dài L f ³ 150 m , được hợp đ ồ ng đóng mới trước ngày 01/07/1998 và thỏa mãn các Chư ơn g 28 , 29 phải tuân thủ các qui định của mục này. Trong mục này, tàu ch ở hàng rời là tàu, nói chung, có kết cấu boong đơn , két đ ỉ nh mạn và két h ô ng trong vùng khoang hàng. 2. Các tàu phải có sổ tay tải trọng và máy tính kiểm soát t ả i t rọng phù hợp với các qui định ở 32.2.2 và 32.2.3 . 32.2.2. S ổ t ay t ả i trọng 1. S ổ tay t ả i t rọ n g ph ả i bao gồm những hạng mục sau, ngoài nh ữ ng qui định nêu ở 32.1.2 : (1) Đối với các tàu chở hàng rời phù h ợ p với 29.10.5 , các kết qu ả tính toán nói chung , giới hạn cho phép c ủ a m ô men uốn và l ực c ắ t trên nước tĩnh trong tình t rạng ng ậ p phải phù h ợ p với các qui định ở 29.10.5 . (2) Các hầm hàng hoặc nh óm các h ầ m hàng có thể bị trống ở chi ề u chìm toàn b ộ . Nếu hầm hàng kh ô ng đ ược phép tr ố ng ở chiều chìm toàn b ộ thì trạng th á i này đ ược xóa b ỏ khỏi sổ t ay. (3) Khối lư ợ ng hàn g lớn nhất cho p h ép , kh ố i lượng hàng yêu cầu tối thiểu và thể tích đáy đ ô i ở m ỗ i hầm coi nh ư các " Hàm số " c ủa chiều chìm tại vị trí giữa hầm. (4) Khối lượ ng h àn g l ớn nhất cho phép, khối lượng hàng yêu cầu tối thiểu và thể tích đáy đôi ở hai h ầ m k ề nhau coi nh ư một " Hàm số" của chi ề u chìm trung bình. Chi ề u chìm này có t h ể đ ược tính b ằ ng cách tính t rung bình chi ề u chìm c ủa vị trí giữa h ầ m. (5) Tải t rọng đỉ nh ké t lớn nh ất cho phép, đồ ng t hời ch ỉ rõ đặ c tính của hàng hóa không phải là hàng rời. Nếu tàu không đượ c d uyệt đ ể ch ở hàng rời th ì m ục này đ ư ợ c xóa bỏ trong sổ tay. (6) Tải trọng boong và n ắ p miệng h ầm hàng lớn nhất cho phép. Nếu tàu không được duyệt đ ể ch ở h à ng trên boong và n ắ p miệng h ầ m hàng, thì mục này được xóa bỏ trong sổ tay. (7) T ỷ lệ thay đổi dằn lớn nhất cùng với " Cảnh báo" r ằ ng kế hoạch bốc xếp phải phù hợp với " Đầu ra " trên cơ s ở các t ỷ l ệ có thể đạ t tới về sự thay đ ổi d ằ n. (8) T ỷ trọng hàng rời đ ối với các qui định v ề độ bền phù h ợ p với 29.10 , phải nêu rõ trong sổ tay tải trọng r ằ ng: " Nếu tàu dự định xếp hàng có tỷ t rọng l ớ n hơn tỷ t rọng hàng rời qui định, thì c ầ n phải quan t â m đến độ b ề n của các kế t c ấ u t hân tàu " . 2. Ngoài các y êu cầu ở 32.1.2 nêu trên, sổ tay t ả i trọng phải bao gồm các trạng thái sau đ ây, cho c ả khi rời c ả ng và v ề cảng. Nếu thiết kế trên cơ sở các trạng thái (1), (4) đến (6) và (8) thì những trạng thái này phải đ ượ c đư a vào sổ t ay tải trọng: (1) Trạng th á i tải trọ ng hàng n ặ ng và nhẹ xen kẽ t ạ i đường nước lớn nhất. (2) Trạng thá i tải t rọng hàng nặng và nhẹ ph â n bổ đều tại đ ường nước lớn nhất. (3) Trạng thái dằn. Đối với các tàu có két dằn n ằ m cạnh két đ ỉ nh mạn, két hông và đáy đ ôi, sẽ được chấp nhận mức đ ộ b ề n như là két dằn được d ằn đầ y còn các két đ ỉ nh mạn , két hông, đáy đôi để trống. Nếu thiết kế cho phép lấy dằn vào một phần các két mũi , t hì ph ả i có phương tiện đ ể ngăn ngừa sự cố tràn nước. (4) Trạng thái chuy ế n đi ngắ n, nế u tàu được c hở hàng đến chi ề u chìm lớn nhất nhưng phải giới hạn số lượng hầm chứa (bu n ker). (5) Trạng th á i t ả i trọng c ả ng đ a d ạ ng/ trạng th ái kh ô ng t ả i. (6) Trạng thái hàng trên boong. (7) Các t ổ hợp tả i t rọng điển hình/ không tả i , nếu tàu được ch ất t ả i từ lúc b ắ t đ ầ u xếp hàng đến lúc đủ tải và từ lúc b ắ t đ ầu đủ tải đ ến trạng th ái tàu kh ô ng. Các tổ h ợ p nh ư vậy p hải chú ý đ ặ c biệt đến tỷ lệ t ả i trọng v à khả năng d ằ n ở 32.2.1 (mẫu 1 ). 32.2.3. Máy tính kiểm soát tải trọng 1. Ngoài những qui định ở 32.1.4 , máy t ính kiểm soá t tả i trọng phải có khả năng xác đ ịnh r ằ ng những trị số d ưới đâ y n ằm t rong giới hạn cho p hé p: (1) Khối lượng hàn g và dun g tích đá y đô i trong vùng m ỗ i hầm hàng như là mộ t biến của chiều ch ì m tại vị t rí giữa hầm. (2) Khối lượng hàng và dung tích đáy đôi của hai hầm lân cận bất kỳ như là một h ầ m của chi ề u chìm trung bình trong vùng c ác h ầ m hàng ấy. (3) Trị số mômen uốn và lực c ắ t trên nước tĩnh, đ ố i v ớ i tàu ch ở hàng rời phù hợp v ớ i 29.10.5 , trong tình trạng bị ngập. Ngày cuối cùng để thực hiện các yêu cầu n ê u ở (2) l à 01/ 07/ 1999. 32.3. Những yê u cầu bổ sung đ ối với tàu ch ở hàng rời, tàu chở quặng và tàu chở hàng tổng hợp đang khai thác 32.3.1. Sổ tay t ả i trọng 1. Ngoài những yêu cầu nêu ở 32.1.2 , những tàu ch ở hàng rời mạn đơn, có chiều dài bằng và lớn hơn 150 m , được hợp đồng đóng trước ngày 01/07/1998, phải có sổ tay t ả i trọng với các tổ hợp tải trọng điển hình/ kh ô ng tải như nêu ở 32.2.2-2 (7) được Đ ă ng kiểm duyệt y, trước ngày 01/07/ 199. Trong m ụ c này và mục 32.3.2 , tàu ch ở hàng rời là một tàu, nói chung, được đóng có boong đơn, két đ ỉ nh mạn, két h ô ng và két mạn trong vùng hầm hàng. 2. Máy tính kiểm soát tải trọng Các tàu ch ở hàng rời, chở quặng và hàng tổng hợp có chi ề u dài bằng và lớn hơn 150 m , phù hợp Chương 28 ho ặ c 29 , trừ các tàu áp dụng kiểm tra phân cấp trong quá trình đóng được tr ì nh Đăng kiểm vào đúng hoặc sau ngày 01/01/ 1994, phải được đ ặ t máy tính kiểm soát tải trọng như qui định ở 32.1.3 . B ả ng 2-A/ 32.1 Bảng tổng hợp trình tự xếp/ dỡ hàng Tên tàu Chuyến đi s ố T ì nh trạ ng Tổ chức ph â n cấp Số nh ậ n dạ ng Các th ô ng s ố h ầ m hàng Hầm hàng số 9 8 7 6 5 4 3 2 1 Thể tích V (m 3 ) Chiều cao h (m) Hàng trong hầm lúc bắt đầu xếp/ dỡ (t) Khối lượng hàng Tỷ trọng (t/m 3 ) Loại hàng Tác nghiệp hàng hóa Thứ tự rót hàng/ loại hàng 9 8 7 6 5 4 3 2 1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Tổng hàng trên tàu (t) Tải trọng còn lại (t) Chiều chìm kiểm tra n-1 Chiều chìm kiểm tra n Hàng trong hầm lúc kết thúc xếp/ dỡ (t) Khối lượng hàng Tổng khối lượng xếp/ dỡ (t) Giá tr ị l ớ n nhất xuất hiện trong toàn bộ các trạng thái tr ê n Tải trọng nguyên trên đáy đôi t/m 3 Tải trọng nguyên ở hai hầm kề cận t Cản g: Tình trạng lúc bắt đầu xếp/ dỡ Tổng kh ố i lượng hàng được x ế p/ dỡ: T ì nh trạng lúc kết thúc xếp/ dỡ T ỷ tr ọng n ư ớc cảng đ ỗ (t/m 3 ): Tốc đ ộ xếp/ dỡ lớn nh ấ t Tốc đ ộ x ế p/ dỡ t rung bình S ố lư ợ ng người xếp/ dỡ: Tốc độ bơm/ hút dằ n lớn nhất: Tốc độ b ơm / hút dằn trung b ì nh: G hi chú: Trong m ỗ i l ầ n rót hàng phải kiểm soá t được g i ới hạn cho phép đ ố i với l ự c c ắ t dọc th â n tà u , m ô men uốn dọc v à khối lượng trong các h ầ m kh ô ng v ư ợt quá trị s ố cho phép . Có thể t ạ m d ừ ng tác nghi ệ p x ếp/ dỡ để bơm / hút d ằ n sao cho gi ữ đún g các đại lượng tron g g iới h ạ n cho phép. Lượng dằn lúc b ắ t đ ầ u xếp/ dỡ B ắ t đầu xếp/ dỡ (biển) Két mạn/ mút Két lái Két số Két số K é t số Két số Két số Két s ố K ét số Két số d lái (m) Trim (m) d mũi (m) Cực đại Đ ỉ nh S.F % B.M % Hông/ mú t Đ iề u ch ỉ nh d ằ n Các giá trị khi kết thúc r ót hàng (từ c ả ng ra biển) Đ ỉnh , hông / mút Két lái Két số Két số Két số Két số Két số Két số Két số Két mũi d lái (m) Trim (m) d m ũi (m) Cực dại Đ ỉ nh S.F % B.M % Hông/ mú t Đ ỉ nh Hông/ mút Đ ỉ nh Hông/ mút Lượng chứa tổng cộng của các hầm boong tr ê n t à u Két đỉ nh Hông/ mút Két đ ỉ nh H ô ng/ mú t Lượng dằn lúc kết thúc xếp/ dỡ Các giá trị khi kết thúc r ót hàng (từ c ả ng ra biển) Két mạn/ mút Két lái Két số Két số Két số Két số Két số Két số Két số Két mũi d lái (m) Trim (m) d m ũi (m) Cực dại Đ ỉ nh S.F % B.M % Hông/ mú t Tải tr ọng nguyên tr ê n đáy đôi: (Mh/V)h.d (t/m 2 ) Trong đó: Mh = khối lượng trong h ầ m + Kh ối lượng trong đáy đôi (t) h - Chi ề u cao của h ầ m từ đáy trong đến đ ỉ nh thành miệng h ầ m (m) V - Tổng thể tích của h à m ( m 3 ) , d - C hiều ch ì m tàu (m). Ngày duyệt: MỤC LỤC Chương 1 Quy định chung 1.1. Quy định chung 1.2 . Hàn Chương 2 Sống mũi và sống đuôi 2.1 . Sống mũi 2 . 2 . S ố ng đ uôi Chương 3 Đáy đơn 3.1. Quy định chung 3.2 . Số ng chính 3.3 . Sống phụ 3.4 . Đà ngang tấm 3.5 . Bản mép trên c ủ a đ à ngang đáy Chương 4 Đáy đôi 4.1 . Quy đ ịnh chung 4.2 . Sống chính và sống phụ 4.3 . Đà ngang đ ặ c 4.4. Dầm dọc 4.5 . Tôn đ áy trôn, sống hông và tôn bao đáy 4.6 . Mã hôn g 4.7 . Đà ngang h ở 4.8 . Kết cấu và gia cường đáy phía mũi tàu Chương 5 Sư ờn 5.1. Quy định chung 5.2 . Khoảng sườn 5.3 . Sườn ngang khoang 5.4 . Dầm dọc mạn và sư ờn khỏe 5.5 . Hệ thống xà công xon 5.6 . Sườn nội boong 5.7 . Sườn dưới boong mạn khô phía tr ư ớc vách chống va 5.8 . Sườn dưới boong mạn khô phía sau vách đ u ô i Chương 6 Sườn khỏe và sống dọc mạn 6.1 . Quy định chung 6.2 . Sư ờn kh ỏe 6.3 . Sống dọc mạn Chương 7 Gia cường chống va 7.1 . Quy định chung 7.2 . Gia cường chống va ở phía trư ớ c vách chống va 7.3 . Gia cường chống va ở phía sau vách đuôi 7.4 . Gia cường chống va ở đoạn từ khoang mũi đến khoang đuôi Chương 8 Xà boong 8.1 . Quy định chung 8.2 . Tải tr ọng boong 8.3 . Xà dọc boong 8.4 . Xà ngang boong 8.5 . Xà boong ở hõm vách và ở các chỗ khác 8.6 . Xà boong ở nóc két sâu 8.7 . Xà boong chịu tải trọng đặc biệt nặn g 8.8 . Miệng buồng máy quá dà i 8.9 . Xà c ủ a boong ch ở xe có bán h Chương 9 Cột chống 9.1 . Quy định chu ng 9.2 . Kích thước 9.3 . Vách dọc và các kết cấu khác bố trí thay thế cột chống 9.4 . Vách quây bố trí thay thế cột Chương 10 Sống boong 10.1 . Quy định chung 10.2 . Sống dọc boong 10.3 . Sống ngang boong 10.4 . Sống boong trong các két 10.5 . Sống dọc miệng khoan g 10.6 . Xà ngang đ ầu miệng khoang Chương 11 Vách kín nước 11.1 . B ố trí vách kín nước 1 1.2 . Kết cấu của vách kín nước 11.3 . Cửa kín nước Chương 12 Két sâu 12.1 . Quy định chun g 12.2 . Vách két sâu 12.3 . Phụ tùng của két sâu Chương 13 Độ bền dọc 13.1. Quy định chung 13.2 . Độ b ề n uốn 13.3 . Độ b ề n cắt 13.4 . Độ ổn đ ịnh Chương 14 Tôn bao và tôn giữa đáy 14.1. Quy định chung 14.2 . Dải tôn giữa đáy 14.3 . Tôn bao ở dưới boong tính toán 14.4. Những yêu cầu đặc biệt đối với tôn bao 14.5 . Tôn mạn ở vùng thượng t ầ ng 14.6 . Gia cường bồi thường ở các mút thượng tầng 14.7. Bồi thường cục bộ tôn bao Chương 15 Boong 15.1. Quy định chung 15.2 . Di ệ n tích tiết diện hiệu dụng c ủ a boong tính toán 15.3. Tôn boong 15.4 . Hợp chất phủ boong Chương 16 Thượng tầng 16.1 . Quy định chun g 16.2 . Vách mút của thượng tầng 16.3 . Các phương tiện đ óng m ở các lối ra vào ở vách mút thượng tầng Chương 17 Lầu 17.1. Quy định chung 17.2. Kết cấu Chương 18 Miệng khoang hàng, miệng buồng máy và các lỗ khoét khác ở boong 18.1 . Quy đ ịnh chung 18.2 . Miệng khoang 18.3 . Miệng buồng máy 18.4 . Miệng khoét ở chòi boong và các miệng khoét khác ở boong Chương 19 Bu ồ ng máy và buồng nồi hơi 19.1 . Quy đ ịnh chung 19.2 . Bệ máy chính 19.3 . Kết cấu bu ồ ng nồi hơi 19.4. Ổ chặn và bệ ở đỡ chặn 19.5 . Bệ ổ đ ỡ và bệ máy phụ Ch ươn g 20 Hầm trục và hõm h ầ m trục 20.1 . Quy định chung Chương 21 Mạn chắn sóng, lan can, hệ thống thoát n ư ớc, c ử a hàng hóa và các cửa tư ơn g tự khác, lỗ khoét ở mạn , l ỗ thô ng gió và cầu boong 21.1 . Mạn chắn sóng và lan can 21.2 . Hệ thống thoát nướ c 21.3 . Cửa mũi và cửa trong 21.4 . C ử a mạn và cửa đuôi tàu 21.5 . L ỗ khoét ở mạ n 21.6 . Ống thông gió 21.7 . Cầu boong Chương 22 Ván sàn và ván thành 22.1. Ván sàn 22.2 . Ván thành Chương 23 Tráng xi m ă ng và sơn 23.1 . Tráng xi măng 23.2 . Sơ n Chương 24 Cột và cột cẩu 24.1 . Quy định chun g Chương 25 Trang thiết bị 25.1 . Bánh lái 25.2. Thiết bị neo 25.3 . Thiết bị kéo sự cố Chương 26 Gia cường chống băng 26.1 . Quy định chung 26.2 . Gia cường chống băng Chư ơ ng 27 Tầu dầu 27.1 . Quy định chung 27.2 . Chiều d à y tối thiểu 27.3 . Tí nh toán trực tiếp độ bền 27.4 . Tôn vách 27.5 . Dầm dọc và nẹp gia cường 27.6 . S ố ng dọc 27.7 . Các chi tiết kết cấu 27.8 . Các qui định riêng đ ố i với han g ỉ 27.9 . Các qui định riêng đối với tàu c ó boong giữa 27.10 . Những qui định riêng đối với các khoang mạn phía trước 27.11 . Kết cấu và gia cường đáy phía mũi tàu 27.12 . Những qui định riêng đối với miệng khoang hàng và hệ thống thoát nư ớc m ặ t boong 27.13 . Hàn Chương 28 Tàu quặng 28.1 . Kết cấu và trang thiết bị Chương 29 Tàu hàng rời 29. 1. Quy định chung 29.2 . Đáy đôi 29.3. Két hông 29.4 . Két đ ỉ nh mạn 29.5 . Vách ngang và thanh ốp 29.6 . Sườn khoang 29.7 . Tôn boong, tôn bao ,v.v… 29.8 . Những quy định bổ sung để chuy ê n ch ở hàng l ỏ ng trong khoang 29.9 . N ắ p thép kín thời tiết 29.10 . Những quy định bổ sung đối với tàu ch ở hàng rời đóng mới 29.11 . Những quy định bổ sung Đố i với t àu ch ở hàng rời đang khai thác Chương 30 Tàu c ô ng te nơ 30.1. Quy định chung 30.2 . Độ b ề n dọ c 30.3 . Kết cấu đáy đô i 30.4 . Kết cấu mạn kép 30.5 . Vách ngang 30.6 . K ế t cấu boong 30.7 . Kết cấu đ ỡ công te nơ Chương 31 Kiểm soát phòng nạn ở tàu hàng kh ô 31.1 . Qui định chung 31.2 . Kiểm soát phòng nạn 31.3 . Tài liệu và sơ đồ kiểm soát phòng nạn Ch ư ơng 32 Hướng dẫn xếp t ả i và máy tính kiểm soát t ả i trọng 32.1 . Qui định chung 32.2 . Những yêu cầu đối với tàu ch ở qu ă ng, ch ở hàng rời và tàu ch ở hàng tổng hợp mới 32.3 . Những yêu cầu đối với tàu chở quăng , ch ở hàng rời & tàu ch ở hàng tổng hợp đang khai thác