TCVN1773-12:1999

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 1773-12:1999 (ISO 2288 : 1989) về máy kéo và máy nông nghiệp - phương pháp thử động cơ (trên băng thử) - phần 12: công suất có ích do Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường ban hành TIÊU CHUẨN VIỆT NAM TCVN 1773-12:1999 ISO 2288 : 1989 MÁY KÉO VÀ MÁY NÔNG NGHIỆP - PHƯƠNG PHÁP THỬ ĐỘNG CƠ (THỬ TRÊN BĂNG) - PHẦN 12: CÔNG SUẤT CÓ ÍCH Agricultural tractors and machines – Engine test procedures (bench test) - Part 12: Net power Soát xét lần 3 TCVN 1773-12 : 1999 phù hợp với ISO 2288: 1989. TCVN 1773-12: 1999 thay thế cho nội dung thử quy định ở điều 2.10 và 3.7.1 a) TCVN 1773-1991. TCVN 1773:1999 gồm có 18 phần. TCVN 1773-12:1999 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn TCVN/TC 23 Máy kéo và máy dùng trong nông-lâm nghiệp biên soạn. Tổng Cục Tiêu chuẩn – Đo lường – Chất lượng và Vụ Khoa học Công nghệ và Chất lượng sản phẩm thuộc Bộ Nông nghiệp và PTNT đề nghị, Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường ban hành. 1. Phạm vi áp dụng Phần này của TCVN 1773 qui định phương pháp thử trên bằng các loại động cơ dưới đây để dùng cho máy kéo và máy nông nghiệp và có thể lắp một thiết bị nạp dùng bộ nạp cơ hoặc bộ nạp kiểu tuốc bô: a) Các động cơ đốt cháy bằng tia lửa điện; b) Các động cơ đốt cháy bằng sức nén (điezen); Động cơ ở các điều a. và b. có thể gồm các loại sau: c) Động cơ đốt trong kiểu pít tông chuyển động qua lại; d) Động cơ đốt trong kiểu pít tông quay. Đặc biệt tiêu chuẩn này cho phép biểu diễn các đường cong công suất hữu hiệu và hiệu suất tiêu thụ nhiên liệu ở tải trọng hoàn toàn là hàm số của tốc độ động cơ. Chú thích: - Tiêu chuẩn này phù hợp với ISO 1858, liên quan đến phép thử về động cơ có khả năng lắp đặt vào một số loại máy kéo và máy nông nghiệp. 2. Tiêu chuẩn trích dẫn TCVN 1773-1:1999 (ISO 789-1:1990) Máy kéo nông nghiệp – Phương pháp thử - Thử công suất; ISO 1858:1982 Xe máy chạy trên đường – Qui tắc thử động cơ – Công suất có ích. 3. Định nghĩa Phần này của TCVN 1773 sử dụng các định nghĩa sau: 3.1. Công suất có ích: Công suất thu được trên băng thử tại trục khuỷu, hoặc tương đương ở tốc độ động cơ do đơn vị chế tạo qui định, động cơ được thử có trang thiết bị các phụ kiện được sản xuất theo tiêu chuẩn, cần thiết để động cơ hoạt động theo yêu cầu riêng biệt. 3.2. Các phụ kiện: Các trang bị và các cơ cấu được liệt kê ở bảng 1. 3.3. Trang bị sản xuất theo tiêu chuẩn: Bất kỳ một trang bị nào, thường do nhà chế tạo cung cấp hoặc giới thiệu dùng động cơ theo yêu cầu riêng. 4. Độ chính xác của phép đo 4.1. Mô men Hệ thống đo mô men bằng lực kế phải có độ chính xác ± 1% trong phạm vi của các giá trị đo trên thang đo cần thiết cho việc thử 4.2. Tốc độ quay của động cơ Tốc độ quay của động cơ tốt nhất được đo bằng máy đếm vòng quay và đồng hồ bấm giờ đồng bộ tự động (hoặc bộ đếm thời gian) độ chính xác của giá trị đo được phải đạt ± 0,5% 4.3. Tiêu thụ nhiên liệu Đối với các thiết bị được dùng để đo độ chính xác tổng thể của các phép đo tiêu thụ nhiên liệu phải đạt ± 1% 4.4. Nhiệt độ không khí vào động cơ Độ chính xác của số đo nhiệt độ này phải đạt ± 2K 4.5. Áp suất khí quyển Áp suất khí quyển được đo với sai số ± 70Pa ( ± 0,7 mbar) 4.6. Áp suất ở giai đoạn thoát khí thải Theo phần chú thích 1 ở bảng 1, áp suất này được đo với sai số ± 25 Pa. ( ± 0,25 mbar) (1 bar = 10 5 Pa). Bảng 1. Lắp các phụ kiện trong quá trình thử Thứ tự Các phụ kiện Lắp để thử công suất có ích 1 Hệ thống hút Ống hút Bình lọc không khí Bộ giảm thanh cửa nạp và bộ phận ống dẫn Hệ thống kiểm tra độ thoát khí của cácte Bộ hạn chế tốc độ Có lắp loại thiết bị sản xuất theo tiêu chuẩn 2 Bộ phận hâm nóng cảm ứng của ống hút Có lắp loại thiết bị sản xuất theo tiêu chuẩn, nếu có thể thì được lắp ở điều kiện thích hợp nhất 3 Hệ thống thải Bộ lọc khí thải Khí thải Các ống nối (1) Bộ giảm âm (1) Ống đuôi 1 Bộ phận hăm khí thải 2 Có lắp loại thiết bị sản xuất theo tiêu chuẩn 4 Bơm cung cấp nhiên liệu (3) Có lắp loại thiết bị sản xuất theo tiêu chuẩn 5 Bộ chế hòa khí Có lắp loại thiết bị sản xuất theo tiêu chuẩn 6 Bộ phun nhiên liệu (xăng và điezen Bình lọc thô Bình lọc tinh Bơm Ống cao áp Vòi phun Van nạp không khí (nếu lắp được) 4 Bộ điều tốc (nếu lắp được) Có lắp loại thiết bị sản xuất theo tiêu chuẩn 1. Nếu thực tế không thể lắp hệ thống thải tiêu chuẩn thì một hệ thống có giới hạn tương đương có thể được lắp để thử, miễn là nhà chế tạo chấp nhận. Trong phòng thí nghiệm thử, khi động cơ đang hoạt động thì hệ thống thoát khí xả tại nơi mà hệ thống thải của bệ thử nối vào không được tạo ra áp suất khác với áp suất khí quyển trên ± 740 Pa ( ± 7,4mbar) ở đoạn ống thoát khí thải, trừ phi nhà máy chế tạo chấp nhận một áp suất ngược cao hơn trước khi thử. 2. Nếu bộ phận hãm khí thải được lắp vào động cơ thì có thể tháo van tiết lưu ra hoặc đặt ở thế mở hoàn toàn. 3. Áp suất cung cấp nhiên liệu, nếu cần điều chỉnh để tái tạo nên áp suất bơm vào phù hợp với việc sử dụng động cơ theo yêu cầu riêng biệt nào đó (đặc biệt khi dùng hệ thống trả nhiên liệu về) 4. Van nạp không khí và van điều khiển bộ điều tốc kiểu khí nén của bơm phun. 7 Thiết bị làm mát bằng chất lỏng Bộ tản nhiệt Quạt 6), 7) Tấm che quạt Bơm nước Van hằng nhiệt 8 Có lắp 5) loại thiết bị sản xuất theo tiêu chuẩn 8 Làm mát bằng không khí Tấm che Quạt hoặc bộ phận thổi 6,7 Quạt lắp thêm cho bệ thử Thiết bị điều chỉnh nhiệt Có lắp loại thiết bị sản xuất theo tiêu chuẩn Có lắp, nếu cần Có lắp loại thiết bị sản xuất theo tiêu chuẩn 9 Trang bị điện 9 Có lắp loại thiết bị sản xuất theo tiêu chuẩn 10 Trang bị tạo ấp suất (nếu lắp được) Máy nén – được truyền động trực tiếp hoặc gián tiếp từ động cơ (máy nén tăng áp), hoặc bằng khí thải (với máy nén tuốc bô) Bộ làm mát trung gian 10 Bơm hoặc quạt chất làm mát (truyền động bằng động cơ) Thiết bị kiểm tra dòng chất làm mát (nếu lắp được) Quạt phụ cho bệ thử Có lắp loại thiết bị sản xuất theo tiêu chuẩn Có lắp, nếu thấy cần 11 Thiết bị chống ô nhiễm Có lắp loại thiết bị sản xuất theo tiêu chuẩn 5. Bộ tản nhiệt, quạt, tấm che quạt, bơm nước và bộ điều nhiệt phải lắp trên bệ thử ở vị trí tương đối giống như khi lắp trên xe. Chỉ được dùng bơm nước của động cơ để lưu thông chất lỏng làm mát. Có thể tạo mát bằng bộ tản nhiệt của động cơ hoặc nhờ một hệ thống bên ngoài với điều kiện là tổn thất áp suất trong hệ thống đó tương đương với tổn thất áp suất của hệ thống làm mát động cơ. Tấm che bộ tản nhiệt, nếu có, cần được mở hoàn toàn. 6. Trường hợp có trang bị quạt hoặc bộ phận thổi không khí có thể tách ra được, thì đầu tiên phải xác định công suất có ích khi tách quạt hoặc bộ phận thổi ra và sau đó thử khi có lắp quạt và bộ phận thổi. 7. Nếu quạt hoạt động bằng cơ hay điện cố định, không thể lắp vào bệ thì cần xác định công suất tiêu thụ của quạt ở tốc độ động cơ giống như đo công suất động cơ. Lấy công suất đã hiệu chỉnh trừ công suất quạt này để có được công suất có ích của động cơ. 8. Van bằng nhiệt có thể lắp ở vị trí mở hoàn toàn. 9. Công suất tối thiểu của máy phát điện: công suất máy phát điện phải được giới hạn ở mức đủ để chạy các phụ kiện không thể thiếu cho động cơ hoạt động. Nếu cần nối với một ắc qui, thì ắc qui đó phải được nạp đầy và trong tình trạng tốt. 10. Nhiệt độ không khí trong ống nạp phải là nhiệt độ do nhà máy chế tạo qui định nếu có chỉ dẫn 5. Các phép thử 5.1. Các phụ kiện Các phụ kiện của động cơ được xem xét là những phần cần thiết cho động cơ để sử dụng trong máy kéo hoặc máy nông nghiệp Trong khi thử, các phụ kiện nêu dưới đây được lắp trên bệ thử tại vị trí giống như khi sử dụng thực tế và cách xa băng thử càng tốt. 5.1.1. Các phụ kiện được lắp Các phụ kiện cần lắp trong khi thử được liệt kê ở bảng 1. Ngoài ra bộ điều tốc mọi chế độ của thiết bị cung cấp nhiên liệu cũng phải lắp vào máy. 5.1.2. Các phụ kiện được tháo ra Tất cả các phụ kiện trừ các phụ kiện đã được nêu ở điều 5.1.1 phải được tháo ra nếu tháo được để thử: nghĩa là tháo tất cả trừ phụ kiện cần thiết cho hoạt động bình thường của máy và được lắp thường xuyên với động cơ. Dưới đây là danh mục các phụ kiện không dùng đến để làm ví dụ: - Bộ nén khí cho các phanh; - Bơm trợ lực lái; - Bơm nâng thủy lực; - Hệ thống điều hòa nhiệt độ không khí; Với các phụ kiện không tháo được thì công suất chúng tiêu hao khi không tải cần phải được xác định (nếu không xác định được thì có thể sử dụng các ước tính của nhà chế tạo) rồi cộng thêm công suất của động cơ đo được. 5.1.3. Các phụ kiện khởi động động cơ đốt cháy bằng sức nén Có hai trường hợp sau đây cần phải lưu ý về các phụ kiện được dùng trong việc khởi động cơ đốt cháy bằng sức nén: a) khởi động điện. Máy phát phải được lắp và cung cấp điện cho những chỗ cần thiết và những phụ kiện không thể thiếu được cho động cơ hoạt động. b) khởi động không dùng điện. Nếu có bất kỳ một phụ kiện nào hoạt động bằng điện mà không thể thiếu để động cơ hoạt động thì cần lắp máy phát để cung cấp cho chúng. Nếu không thì tháo máy phát ra. Trong cả hai trường hợp trên, hệ thống phát và nạp năng lượng cần thiết cho khởi động động cơ cũng phải được lắp vào và hoạt động trong điều kiện không tải. 5.2. Các điều kiện lắp đặt Các điều kiện lắp đặt để thử xác định công suất hữu hiệu của động cơ được chỉ rõ ở bảng 2 Bảng 2: Các điều kiện lắp đặt 1 Đặt bộ chế hòa khí Đặt đúng theo đặc điểm qui định của nhà chế tạo và không thay đổi khi dùng trong điều kiện đặc biệt nào đó 2 Đặt hệ thống phân phối bơm phun 3 Đặt thời điểm đốt cháy hoặc phun (đường cong thời điểm) 4 Đặt bộ điều tốc 5.3. Điều kiện thử 5.3.1. Việc thử bao gồm việc cho động cơ hoạt động với bướm tiết lưu mở hoàn toàn đối với động cơ đốt cháy bằng tia lửa điện và với bơm nhiên liệu chạy toàn tải đối với động cơ đốt cháy bằng sức nén, động cơ phải được trang bị như đã nêu ở bảng 1. 5.3.2. Ghỉ ghi nhận các số liệu đặc tính làm việc trong những điều kiện động cơ hoạt động bình thường ổn định và được cung cấp không khí sạch thích đáng. Các động cơ phải được chạy rà đúng với qui định của nhà chế tạo. Các buồng đốt của động cơ đốt cháy bằng tia lửa điện có thể còn đọng những vết cặn nhưng phải với lượng nhỏ. Các điều kiện thử như nhiệt độ không khí nạp phải được lựa chọn càng gần với các điều kiện qui định càng tốt (xem điều 6.2), để làm giảm tối thiểu yếu tố ảnh hưởng đến hệ số hiệu đính. 5.3.3. Nhiệt độ không khí vào động cơ (không khí xung quanh) phải được đo ở cách đầu luồng khí phía trên ống nạp không khí không quá 0,15m. Nhiệt kế hoặc nhiệt ngẫu phải được che chắn khỏi bị bức xạ nhiệt và được đặt trực tiếp vào buồng khí. Nó còn cần được che chắn khỏi sự phun ngược nhiên liệu. Số lượng các vị trí đo phải đảm bảo để lấy được nhiệt độ nạp trung bình và đại diện. 5.3.4. Tiến hành lấy số liệu đo chỉ sau khi mô men, tần số quay và nhiệt độ đã được ổn định trong ít nhất 1 phút. 5.3.5. Tốc độ quay của động cơ trong lần thử hoặc đọc, không được sai lệch quá ± 1% hay ± 10 v/ph so với tốc độ quay đã được lựa chọn. 5.3.6. Các số liệu lực tải phanh, tiêu thụ nhiên liệu, nhiệt độ không khí cửa vào phải ghi lại đồng thời về trong mỗi lần thử phải là giá trị trung bình của hai lần đọc khi đã ổn định và không sai khác quá 2% đối với lực tải phanh và tiêu thụ nhiên liệu. 5.3.7. Khi đo tốc độ và tiêu thụ nhiên liệu bằng máy đếm thời gian đồng bộ tự động thì thời gian của một phép đo không ít hơn 30 giây; nếu thao tác bằng tay thì thời gian đo không ít hơn 60 giây. 5.3.8. Nhiệt độ của chất làm mát tại cửa ra của động cơ phải được duy trì mức thay đổi trong khoảng ± 5 K ( ± 5 0 C) so với nhiệt độ được khống chế bởi van hằng nhiệt do đơn vị chế tạo quy định, nếu đơn vị chế tạo không quy định nhiệt độ đó thì nhiệt độ sẽ duy trì ở 353 K ± 5 K (80 0 C ± 5 0 C). 5.3.9. Đối với động cơ đốt cháy bằng tia lửa điện, nhiệt độ nhiên liệu được đo ở cửa vào bộ chế hòa khí hoặc ở hệ thống phun nhiên liệu và duy trì mức thay đổi trong khoảng ± 5K ( ± 5 0 C) so với nhiệt độ đo đơn vị chế tạo qui định với mức tối thiểu là 290 K (20 0 C) Nếu đơn vị chế tạo không qui định nhiệt độ này thì nhiệt độ đó phải lấy là 298 K ± 5K (25 0 C ± 5 0 C). Đối với động cơ đốt cháy bằng sức nén, nhiệt độ nhiên liệu phải đo tại cửa vào hệ thống phun nhiên liệu và duy trì mức thay đổi khoảng ± 5K ( ± 5 0 C) so với nhiệt độ do đơn vị chế tạo qui định với mức tối thiểu là 303 K (30 0 C). Nếu đơn vị chế tạo không cung cấp số liệu nhiệt độ này thì nhiệt độ sẽ lấy bằng 313 K ± 5K (25 0 C ± 5 0 C). 5.3.10. Nhiệt độ dầu bôi trơn phải đo ở cửa rót vào hoặc cửa ra từ bộ làm mát dầu, nếu có lắp, trừ trường hợp đơn vị chế tạo đã qui định vị trí đo khác. Nhiệt độ dầu bôi trơn phải được duy trì trong giới hạn đo đơn vị chế tạo qui định. 5.3.11. Nhiệt độ khí thải phải đo ở một điểm bên trong ống thải kề sát mặt bích cửa ra của đoạn ống thải. Nhiệt độ này phải được duy trì trong giới hạn do đơn vị chế tạo qui định. 5.3.12. Nhiên liệu được dùng khi thử động cơ phải phù hợp với những đặc điểm do nhà chế tạo qui định. Đối với động cơ đốt cháy bằng sức nén chỉ dùng nhiên liệu do nhà máy lọc dầu bán ra cho khách hàng mà không có thêm chất triệt khói. Trường hợp không thống nhất được ý kiến thì tiến hành thử bằng nhiên liệu theo chỉ dẫn của CEC: Loại CEC-RF-03-A-84 (xem phụ lục B). Đối với động cơ đốt cháy bằng tia lửa điện nếu chưa thống nhất thì phải dùng nhiên liệu CEC-RF-01-A-80 hoặc CEC-RF-08-A-85 (xem phụ lục A hoặc C). 5.4. Phương pháp thử. Cần đo đầy đủ với số lần tốc độ quay của động cơ trong khoảng tốc độ quay thấp nhất và cao nhất do đơn vị chế tạo qui định để xác định được toàn bộ đường cong công suất. Để đo đặc tính một phần tải toàn phần, cần xem [TCVN 1773-1: 1998 (ISO 789-1)]. 5.5. Các số liệu cần ghi Các số liệu cần ghi được nêu ở điều 8. 6. Các hệ số hiệu chỉnh Chú thích: - Có thể tiến hành thử trong phòng có điều hòa nhiệt độ nhằm điều chỉnh điều kiện khí quyển. 6.1. Định nghĩa hệ số a Hệ số này dùng để nhân với công suất nhận được khi đo nhằm xác định được công suất hiệu chỉnh của động cơ, P 0 , ứng với những điều kiện khí quyển chuẩn qui định ở điều 6.2. P 0 = a x P Trong đó: a là hệ số chỉnh ( a a hoặc a d ) P là công suất nhận được khi đo 6.2. Các điều kiện khí quyển 6.2.1. Các điều kiện khí quyển chuẩn Các điều kiện khí quyển chuẩn phải đúng với quy định ở điều 6.2.1.1 và 6.2.1.2. 6.2.1.1. Nhiệt độ Nhiệt độ tiêu chuẩn, T 0 là 298 K (25 0 C) hoặc 300 K (27 0 C) đối với những nơi có điều kiện khí quyển khắc nghiệt. 6.2.1.2. Áp suất khô Áp suất khô chuẩn P s0 , là 99 kPa ( [2] ) 6.2.2. Điều kiện khí quyển khi thử Các điều kiện khí quyển khi thử phải nằm trong phạm vi các giá trị đã cho ở các điều 6.2.2.1. và 6.2.2.2. 6.2.2.1. Nhiệt độ, T Đối với các động cơ đốt cháy bằng tia lửa điện 288 K (15 0 C) ≤ T ≤ 308 K (35 0 C) Đối với các động cơ đốt cháy bằng sức nén 283 K (100 C ) ≤ T ≤ 313 K (40 0 C) 6.2.2.2. Áp suất khô P s Áp suất cho mọi động cơ 80 kPa ≤ Ps ≤ 110 kPa 6.3. Những giới hạn trong việc sử dụng các công thức hiệu chỉnh Các công thức hiệu chỉnh đã cho ở các điều 6.4.1 và 6.4.2 chỉ áp dụng khi mà các hệ số a a và a d nằm trong giới hạn qui định ở các điều 6.3.1 và 6.3.2. 6.3.1. Các động cơ đốt cháy bằng tia lửa điện (được nạp bằng áp suất và hút tự nhiên) 0,93 ≤ a a ≤ 1,07 6.3.2. Các động cơ đốt cháy bằng sức nén 0,9 ≤ a d ≤ 1,1 6.3.3. Các giá trị vượt quá giới hạn Nếu các giá trị giới hạn vượt quá giá trị cho ở các điều 6.3.1. và 6.3.2. thì cần phải đưa ra giá trị hiệu chỉnh và các điều kiện thử (nhiệt độ và áp suất) cần được công bố chính xác trong báo cáo kết quả thử. 6.4. Xác định các hệ số hiệu chỉnh 6.4.1. Các động cơ đốt cháy bằng tia lửa điện (hút tự nhiên và nạp bằng áp suất) Hiệu số hiệu chỉnh, a a cho các động cơ đốt cháy bằng tia lửa điện (loại chế hòa khí hoặc loại phun) được tính theo công thức sau: Trong đó: T là nhiệt độ tuyệt đối, đo bằng đơn vị kelvin (K) tại cửa không khí vào động cơ; p s là áp suất khí quyển khô đo bằng kilopascal, bằng tổng áp suất khí quyển trừ đi áp suất hơi nước. Trong trường hợp động cơ có lắp bộ điều chỉnh nhiệt độ không khí tự động và nếu có được đóng hoàn toàn lúc toàn tải ở 298 K (25 0 C) (không đưa thêm khí nóng vào khí nạp) thì việc thử cần tiến hành với bộ điều chỉnh nhiệt độ đóng hoàn toàn và áp dụng hệ số hiệu chỉnh định mức. Nếu bộ điều chỉnh nhiệt độ đang còn hoạt động ở 299K (26 0 C) thì việc thử sẽ tiến hành với bộ hiệu chỉnh hoạt động bình thường và số mũ của số hạng nhiệt độ trong công thức tính hệ số chỉnh lấy bằng 0. (nghĩa là không có hệ số hiệu chỉnh nhiệt độ). 6.4.2. Các động cơ đốt cháy bằng sức nén 6.4.2.1. Hệ số hiệu chỉnh a d Hệ số hiệu chỉnh a d ­ đối với động cơ đốt cháy bằng sức nén ở mức nhiên liệu không đổi, cần tính theo công thức sau: Trong đó: f a là hệ số khí quyển (xem điều 6.4.2.2.); f m là hệ số của động cơ, nghĩa là thông số đặc trưng cho mỗi loại động cơ và mỗi phép điều chỉnh (xem điều 6.4.2.3.) 6.4.2.2. Hệ số khí quyển, f a Hệ số khí quyển f a nói lên ảnh hưởng của các điều kiện môi trường (áp suất, nhiệt độ và độ ẩm) đến không khí mà động cơ hút vào cần được tính theo công thức a) hoặc b) dưới đây. a) Các động cơ được hút tự nhiên và nạp áp suất theo kiểu cơ học: b) Các động cơ nạp bằng tuốc bô, có hoặc không làm mát không khí nạp: ( 1 ) Trong đó: T và p s được xác định ở điều 6.4.1. 6.4.2.3. Hệ số của động cơ, f m Trong khoảng giới hạn đã ấn định của a 0 ở điều 6.3.2 thì hệ số động cơ f m là hàm số của lưu lượng nhiên liệu đã được hiệu chuẩn, q c , và được tính theo công thức: f m = 0,036q c – 1,14 Trong đó: Trong đó: q là lưu lượng nhiên liệu tính bằng miligam trong một chu kỳ trên một lít thể tích làm việc của động cơ cho một chu kỳ hoạt động [mg/(I. chu kỳ)]: r là tỉ số giữa áp suất cửa ra và cửa vào của máy nén (r = 1 đối với các động cơ hút tự nhiên). Công thức tính hệ số động cơ f m chỉ được dùng khi giá trị q c nằm trong khoảng 40 mg/ (I. chu kỳ) và 65 mg/(I. chu kỳ). Với những giá trị nhỏ hơn 40 mg/(I. chu kỳ) thì f m lấy bằng 0,3; những giá trị lớn hơn 65 mg/(I.chu kỳ) thì f m lấy bằng 1,2 (xem hình 1). 7. Đo mức khói Việc đo mức khói hiện tại không có trong qui tắc thử này Đo hay không là tùy ý không bắt buộc Hình 1: Hệ số động cơ, f m , là hàm số của lưu lượng nhiên liệu đã hiệu chuẩn, q c 8. Báo cáo kết quả thử (Ghi chữ “không” vào những chỗ không áp dụng, hoặc gạch đi) 8.1. Số liệu động cơ 8.1.1. Động cơ kiểu pit tông chuyển động qua lại Nhãn hiệu …………….... loại…………….... Số đợt sản xuất …………….... Đường kính …………….... Hành trình ……… Thể tích làm việc của 1 xi lanh ………… Số xi lanh …………….... Cách bố trí các xi lanh …………….... Tổng thể tích làm việc của các xi lanh …………….... Đốt cháy: đánh lửa/nén 1 trình tự đánh lửa hoặc phun …………….... Tỉ số nén …………….... Chu kỳ 2/4 1 thời kỳ Thiết bị nạp suất – nhãn hiệu ………….loại ………..số đợt sản xuất …………….... 8.1.2. Động cơ pít tông quay dạng trô-cô-ít Nhãn hiệu: ……………....loại …………….... số đợt sản xuất …………….... Dạng êpitrô-cô-ít/ dạng hipôtrô-cô-it 1 Bầu khí: Bên trong/bên ngoài Số lượng buồng khí nén giữa rôto và stato, nghĩa là số lượng buồng kín theo chu vi cho mỗi rôto hoặc stato…………….... Độ lệch tâm ……………....Bán kính hành trình …………….... Bề rộng hoạt động ……………....Thể tích làm việc của một buồng khí nén …………….... Số lượng rôto …………….... Đốt cháy: đánh lửa / nén (1) trình tự đánh lửa hoặc phun …………….... Tỉ số nén …………….... Chu kỳ 2/4 1 thời kỳ Thiết bị tạo áp suất – nhãn hiệu ………….Loại ………..Số đợt sản xuất …………….... 8.2. Cung cấp nhiên liệu Bơm nhãn hiệu……………..loại ……………..Số đợt sản xuất …………….. Bình lọc thô: có/không 1 Bình lọc: có/không 1 8.3. Bộ chế hòa khí Nhãn hiệu……………..Loại ……………..Số đợt sản xuất …………….. Số lượng ……………. Đặc điểm chi tiết ……………. 8.4. Bơm hoặc thiết bị phun Nhãn hiệu …………….Loại …………….Số đợt sản xuất ……………. Thời điểm phun …………….Bộ phận đặt phun sớm ……………. Mã số của nhà máy chế tạo ……………. 8.5. Kim phun và ổ đặt kim phun Nhãn hiệu……………..Loại ……………..Số đợt sản xuất …………….. Dài Áp suất đặt …………….. ống phun cao áp Đường kính trong 8.6. Bộ điều tốc Nhãn hiệu……………..Loại ……………..Số đợt sản xuất …………….. Tần số quay tác động khi có tải …………….. v/ph Tần số quay lớn nhất khi không tải …………….. v/ph 8.7. Bộ phận phối để đánh lửa Nhãn hiệu……………..Loại ……………..Số đợt sản xuất Thời điểm đánh lửa ……………..Bộ phận đặt đánh lửa sớm …………….. Định thời điểm tại ……………..v/ph ……………..(theo qui định của nhà máy) Phạm vi lớn nhất của bộ phận đánh lửa sớm: …………….. Khe hở giữa các tiếp điểm của bộ chia điện: …………….. 8.8. Nến đánh lửa Nhãn hiệu……………..Loại hoặc số hiệu …………….. Số lượng cho mỗi xi lanh ……………..Khe hở điện cực của bu di …………….. 8.9. Biến áp đánh lửa Nhãn hiệu ……………..Loại ……………..Số đợt sản xuất …………….. Số lượng …………….. 8.10. Nến hâm nóng Nhãn hiệu ……………..Loại hoặc số hiệu……………..Số lượng …………….. 8.11. Bộ chống nhiễu Nhãn hiệu ……………..Loại ……………..Số đợt sản xuất …………….. 8.12. Hệ thống nạp khí Ống nạp ……………..Mô tả …………….. Bầu lọc không khí nhãn hiệu ……………..Loại ……………..Số đợt sản xuất …………….. Bộ giảm âm cửa nạp nhãn hiệu ……………..Loại ……………..Số đợt sản xuất …………….. Độ tụt áp lớn nhất ở cửa vào ở chế độ lưu lượng dòng khí nạp lớn nhất do nhà máy đặt ra …………….. kPa/mbar. 8.13. Bộ phận phân phối khí Loại ……………..Mô tả tóm tắt …………….. Thời điểm phân phối ……………..Khe hở của cần đẩy xupáp (nóng/nguội) 1 . 8.14. Hệ thống kiểm tra sự lọt khí của cacte Mô tả tóm tắt: ……………..……………..……………..…………….. Nhãn hiệu ……………..Loại: ……………..Số đợt sản xuất …………….. 8.15. Thiết bị hâm nóng kiểu cảm ứng Loại ……………..Mô tả tóm tắt …………….. 8.16. Hệ thống thải Các ống và bộ phận khác: tiêu chuẩn / phi tiêu chuẩn 1 Mô tả tóm tắt nếu phi tiêu chuẩn: ……………..…………….. Bộ hãm khí thải – nhãn hiệu ……………..Loại ……………..Số đợt sản xuất …………….. Bộ giảm âm-nhãn hiệu ……………..Loại ……………..Số đợt sản xuất …………….. 8.17. Hệ thống làm mát 8.17.1. Chất lỏng làm mát Đặc tính của chất lỏng……………..…………….. Bơm tuần hoàn – nhãn hiệu ……………..Loại ……………..Số đợt sản xuất …………….. Tỉ số truyền: …………….. Van hằng nhiệt – nhãn hiệu ……………..Loại ……………..Số đợt sản xuất …………….. Bố trí: …………….. Bộ tản nhiệt: Nhãn hiệu ……………..Loại ……………..Số đợt sản xuất …………….. Van tăng áp - nhãn hiệu ……………..Loại ……………..Áp suất đặt …………….. Quạt -nhãn hiệu ……………..Loại ……………..Số đợt sản xuất …………….. Hệ thống truyền động cho quạt ……………..Tỉ số truyền Tấm che quạt: có / không 1 8.17.2. Hệ thống cấp không khí Quạt -nhãn hiệu ……………..Loại ……………..Số đợt sản xuất …………….. Tỉ số truyền…………….. Ống dẫn không khí (sản xuất tiêu chuẩn): có / không 1 Quạt phụ của bệ thử: có/không 1 Hệ thống điều chỉnh nhiệt độ: có/không 1 . Mô tả tóm tắt: …………….. 8.18. Bộ làm mát dầu nhớt: có/không 1 Nhãn hiệu ……………..Loại ……………..Số đợt sản xuất …………….. 8.19. Thiết bị điện Máy phát/máy phát xoay chiều 1 – Nhãn hiệu …….Loại ……Số đợt sản xuất …………….. 8.20. Các hệ thống chống ô nhiễm môi trường Mô tả tóm tắt ……………..……………..…………….. 8.21. Các thiết bị thử khác (đánh số, mô tả tóm tắt nếu cần) 8.22. Các điều kiện thử đặc trưng Áp suất môi trường ……………..……………..kPa Độ ẩm tương đối (để thông báo) ……………..% Nhiệt độ của phòng thử (để thông báo) …………….. 0 C Nhiệt độ chất lỏng làm mát ở cửa ra do đơn vị chế tạo qui định …………….. 0 Phạm vi nhiệt độ đầu do đơn vị chế tạo qui định Nhỏ nhất …………….. 0 C min lớn nhất …………….. 0 C max Phạm vi nhiệt độ nhiên liệu do đơn vị chế tạo qui định tại cửa vào của bộ chế hòa khí hoặc bơm cao áp: Nhỏ nhất …………….. 0 C min lớn nhất …………….. 0 C max Phạm vi nhiệt độ nhiên liệu do đơn vị chế tạo qui định tại cửa vào của bộ chế hòa khí hoặc bơm cao áp: Nhỏ nhất …………….. 0 C min lớn nhất …………….. 0 C max Nhiệt độ khí thải (được đo ở điểm phía trong ống thải, cạnh mặt bích cửa ra của ống thải, do nhà chế tạo đề nghị ……………..…………….. 0 C Tốc độ chạy không (để thông báo) ……………..v/ph Hệ thống thoát khí thải của phòng thí nghiệm …………….. Độ tăng quá áp suất hoặc độ tụt áp lớn nhất lúc toàn tải ……………..Pa ± ..Pa Lực kế - nhãn hiệu ……………..Loại ……………..Số đợt sản xuất …………….. Hằng số .............. Thiết bị đo tiêu thụ nhiên liệu: Theo trọng lượng/theo thể tích Thiết bị đo độ khói đối với động cơ đốt cháy bằng sức nén – nhãn hiệu ………loại ………… Điểm lắp để đo …………….. 8.23. Nhiên liệu và dầu bôi trơn 8.23.1. Nhiên liệu lỏng Nhãn hiệu ……………..Loại ……………..RON 2 …………….. Số xê tan …………….. Trưng cất: nhiệt độ mà thể tích trưng cất tương đương với 10%…………….. 0 C 50%…………….. 0 C 90%…………….. 0 C Điểm kết thúc …………….. 0 C Tỉ trọng ……………..g/cm 3 tại …………….. 0 C Nhiệt lượng riêng ……………..kJ/kg 8.23.2. Các nhiên liệu khác Đặc tính …………….. 8.23.3. Dầu bôi trơn Nhãn hiệu ……………..Loại ……………..Độ nhợt theo SAE …………….. 8.24. Các kết quả Công suất có ích lớn nhất, đã hiệu chỉnh ……………..kW tại ……………v/ph Mô men có ích lớn nhất ……………N.m.tại ……………v/ph Số tiêu thụ nhiên liệu - Tại công suất có ích lớn nhất ……………g/(kW.h) - Tại mô men có ích lớn nhất ……………g/kW.h) 8.25. Công bố các kết quả (công suất có ích) Các đường cong đặc tính của mô men và công suất đã dùng chuẩn, suất tiêu thụ nhiên liệu, độ phát ra khí thải phải được vẽ như là các hàm số của tốc độ động cơ. Tốc độ động cơ Mô men đo được Công suất đo được Điều kiện thử Hệ số hiệu chỉnh Mô men đã được hiệu chỉnh Công suất đã được hiệu chỉnh Suất tiêu thụ nhiên liệu Phân phối nhiên liệu cho động cơ đốt cháy bằng sức nén Nhiệt độ chất lỏng làm mát của động cơ tại cửa ra Nhiệt độ của dầu nhờn tại điểm đo Nhiệt độ khí thải Khói đo được hay ký hiệu khói (không bắt buộc) Áp suất khí quyển Nhiệt độ không khí ở cửa vào v/ph N.m kW kPa 0 C N.m kW g/KW.h mm/hành trình 0 C 0 C 0 C m-1 hoặc ký hiệu Đối với các động cơ được nạp bằng áp lực thì thêm các cột sau: Nạp bằng áp suất Nhiệt độ Áp suất Sau bộ phận nạp bằng áp suất Sau bộ phận làm mát Sau bộ phận nạp bằng áp suất Sau bộ phận làm mát 0 C 0 C kPa kPa 9. Đơn vị đo và tên gọi 9.1. Đơn vị đo Các đơn vị đo sau đây được sử dụng: - Đơn vị đo khối lượng: gam (g) - Đơn vị đo công suất: kilowatt (kW) - Đơn vị đo mô men: niutơn mét (N.m) - Đơn vị đo thể tích nhiên liệu phun: milimét khối (mm 3 ) - Áp suất khí quyển: kilôpascal (kPa) 9.2. Tên gọi Khi các đặc tính của động cơ nhiệt đã được đo (đường cong công suất, mô men, suất tiêu thụ nhiên liệu) theo những qui định của tiêu chuẩn này, cần nêu trích dẫn về phương pháp thử đã được sử dụng bằng cách ghi: “được đo theo tiêu chuẩn TCVN 1773-12 (ISO 2288)” 9.2.1. Cách trình bày về công suất có ích Hợp chuẩn “Công suất có ích” bằng từ “TCVN’ Ví dụ: Công suất có ích TCVN ……kW tại …….v/ph [được đo theo TCVN 1773-12 (ISO 2288)] 9.2.2. Cách trình bày về mô men có ích Hợp chuẩn “Mô men có ích” bằng từ “TCVN” Ví dụ: Mô men có ích TCVN ……..N.m tại ……….. v/ph [được đo theo TCVN 1773-12 (ISO 2288)] 9.2.3. Cách trình bày về suất tiêu thụ nhiên liệu Đặt cụm từ “Công suất có ích theo TCVN 1773-12 (ISO 2288)” vào trong ngoặc sau cụm từ “Suất tiêu thụ nhiên liệu”. Ví dụ: Suất tiêu thụ nhiên liệu TCVN (công suất có ích theo TCVN 1773-12) ….g/(kW.h.) [2] áp suất khô dựa trên áp suất tổng 100 kPa và áp suất hơi nước 1 kPa. 1 Hệ số hiệu chỉnh xem như tạm thời chấp nhận. Hiện nay đang có những nghiên cứu để đưa ra công thức chính xác 1 Gạch bỏ phần không áp dụng