TCVN10945:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10945:2015 (ISO/TS 16189:2013) về Giầy dép - Các chất có hại tiềm ẩn trong giầy dép và các chi tiết của giầy dép - Phương pháp định lượng dimetylformamit có trong vật liệu làm giầy dép TIÊU CHU Ẩ N QUỐC GIA TCVN 10945 : 2015 ISO/TR 16189 : 2013 GI Ầ Y DÉP - CÁC CH Ấ T CÓ HẠI TIỀM Ẩ N TRONG GI ẦY DÉP VÀ CÁC CHI T IẾT C ỦA GI Ầ Y DÉP - PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH LƯỢNG DIMETYLFORMAMIT CÓ TRONG VẬT LIỆU LÀM GI ẦY DÉP Footwear - Critical substances potentially present in footwear and footwear components - Test method to quantitatively determine dimethyl f ormamide in footwear materials Lời nói đầu TCVN 10945:2015 hoàn toàn tương đương với ISO/TS 16189:2013. TCVN 10945:2015 do Ban kỹ thuật Tiêu chu ẩn quốc gia TCVN/TC 216 Giầy dép biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất l ượng th ẩ m định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. GI Ầ Y DÉP - CÁC CH Ấ T CÓ HẠI TIỀM Ẩ N TRONG GI ẦY DÉP VÀ CÁC CHI T IẾT C ỦA GI Ầ Y DÉP - PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH LƯỢNG DIMETYLFORMAMIT CÓ TRONG VẬT LIỆU LÀM GI ẦY DÉP Footwear - Critical substances potentially present in footwear and footwear components - Test method to quantitatively determine dimethyl f ormamide in footwear materials 1 . Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này qui định phương pháp xác định lượng dimetyl f ormamit (DMFo) có t rong giầy dép và các chi tiết của giầy dép có chứa vật liệu tráng phủ polyuretan (PU). CH Ú THÍCH Trong ngành công nghiệp giầy dép, khi PU được ép phun (được ép đúc khuôn), quá trình này không cần s ử dụng DMFo. DMFo có thể được sử dụng cho v ậ t liệu tráng ph ủ PU. 2 . Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên b ả n mới nhất bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có). ISO/TR 16178:2012, Footwear - Cr i tical substances potentially present in footwear and footwear components (Giầy dép - Các chất có hại tiềm ẩn trong giầy dép và các chi tiết của giầy dép) 3 . Nguyên tắc M ẫ u th ử được cắt thành các miếng nhỏ và chiết bằng metanol trong một lọ được đậy kín ở 70 ° C trong bể siêu âm. Một phần dịch chiết được phân tính bằng phương pháp GC-MS ở chế độ SIM. ISO/TR 16178:2012, Bảng 1 qui định rõ các vật liệu liên quan đến phương pháp xác định này. 4 . Thuốc thử và dung môi 4.1 . Thuốc th ử Các chất được liệt kê trong Bảng 1. Bảng 1 - Thuốc thử Số Chất Số CAS a Độ tinh khiết 1 Dimetyl f ormamit (DMFo) 68-12-2 Chu ẩ n được chứng nhận 2 Dimetylformamit-d7 (DMFo-d7) 4472-41-7 Chuẩn được chứng nhận 3 Metanol 67-56-1 Chuẩn phân tích a CAS: Mã số hóa học của các chất 4.2 . Dung dịch gốc 4.2.1 . Chất chuẩn nội - Dung dịch gốc ( 1 000 mg/l) Cân 10 mg DMFo-d7, chính xác đến 0,1 mg, cho vào b ình định mức 10 ml và cho thêm metanol đến vạch định mức. Chuyển lượng chất này vào lọ 10 ml màu hổ phách có nút bằng PTFE v à giữ ở 4 ° C . 4.2.2 . Chất chu ẩ n nội - Dung dịch làm việc (200 mg/l) Chu ẩ n bị dung dịch này bằng cách pha loãng dung dịch gốc (4.2.1) với metanol theo tỷ lệ 1:5. 4.2.3 . Hợp chất đích - Dung dịch gốc (1 000 mg/l) Cân 10 mg DMFo-d7, ch ính xác đến 0,1 mg, cho vào bình định mức 10 ml và cho thêm metanol đến vạch định mức. Chuyển lượng chất này vào lọ 10 ml màu hổ phách có nút bằng PTFE và giữ ở 4 ° C . 4.2.4 . Hợp chất đích - Dung dịch làm việc (200 mg/l) Chuẩn bị dung dịch này bằng cách pha loãng dung dịch gốc (4.2.3) với metanol theo tỷ lệ 1:5. 5 . Thiết bị, dụng cụ Thiết bị, dụng cụ thí nghiệm thông thường cùng với các thiết bị, dụng cụ sau: 5.1 . Cân phân tích (độ chính xác tối thiểu 0,1 mg). 5.2 . Lọ thủy tinh 20 ml, có thể đậy kín. 5.3 . Bể siêu âm , có thể điều chỉnh nhiệt độ. 5.4 . Bộ lọc màng PTFE , có lỗ rộng 0,45 m m. 5.5 . Các lọ mẫu 2 ml có nút PTFE. 5.6 . Bình định mức , 10 ml. 5.7 . Lọ màu hổ phách. 5.8 . Micropipet , 20 m l đến 10 ml. 5.9 . Thiết bị sắc ký khí có ditector chọn lọc khối lượng (GC-MS). 6 . Chuẩn bị mẫu 6.1 . Lấy mẫu Các mẫu của vật liệu tráng phủ PU được cắt thành các miếng c ó chiều dài cạnh lên đến 3 mm. Có thể trộn tối đa ba mẫu vật liệu tráng ph ủ PU (bằng nhau về khối lượng) với nhau. 6.2 . Chiết Cân 1 g ± 0,001 g mẫu th ử (m s ) bằng cân phân tích (5.1), cho vào lọ thủy tinh 20 ml (5.2). Sau đó cho thêm 9 ml metanol và 1 ml dung dịch làm việc chuẩn nội (4.2.2) và đậy k ín lọ. M ẫu được chiết ở 70 ° C trong 1 h trong bể siêu âm. Sau khi để nguội xuống nhiệt độ phòng, lọc dung dịch (nếu cần) qua bộ lọc màng PTFE (5.4). Một phần dịch chiết được chuyển sang lọ GC-MS và đậy kín bằng nút PTFE (5.5). 7 . Xác định bằng phương pháp GC-MS 7.1 . Chuẩn hiệu chuẩn Sử dụng sáu điểm hiệu chuẩn để xây dựng đường chuẩn. Tất cả các điểm này được chu ẩ n bị trong các bình định mức 10 ml, như được cho trong Bảng 2. B ả ng 2 - Chuẩn bị hiệu chuẩn Chuẩn L1 L2 L3 L4 L5 L6 Thể tích dung dịch làm việc hợp chất đích (4.2.4) 25 m l 50 m l 100 m l 250 m l 500 m l 1 000 m l Nồng độ của hợp chất đích trong dung dịch hiệu chuẩn (mg/l) 0,5 1 2 5 10 20 Thể tích dung dịch làm việc metanol của ch ấ t chuẩn nội (4.2.2) 1 000 m l 1 000 m l 1 000 m l 1 000 m l 1 000 m l 1 000 m l Nồng độ của chất chuẩn nội (mg/l) 20 20 20 20 20 20 CH Ú THÍCH Cho thêm metanol đến vạch định mức 7.2 . V í dụ c ủa phương pháp sử dụng thiết bị Xem ví dụ trong Phụ lục A. 8 . Định lượng 8.1 . Đường chu ẩ n Vẽ hàm số hồi qui tuyến tính bằng cách sử dụng tỷ số ( A e /A is ) và ( C e /C is ) cùng với công thức: Trong đó A e là diện tích peak của dimetyl f ormamit; A is là diện tích peak của dimetylformamit-D7; C e là nồng độ của dimetyl f ormamit trong chuẩn hiệu chuẩn, tính bằng miligam trên lít (mg/l); C is là nồng độ của dimetylformamit-D7 trong chuẩn hiệu chuẩn, tính bằng miligam trên lít (mg/l); a là độ dốc của hàm tuyến tính; b là giao điểm với trục tung của đường chuẩn (đơn vị phụ thuộc vào giá trị). Hàm lượng DMFo là phần khối lượng W , tính bằng mg/kg, được tính theo công thức sau: Trong đó W l à hàm l ượng dimetyl f ormamit trong mẫu thử (mg/kg); V l à thể tích c ủa dung môi được s ử dụng trong quá trình chiết (ml) (trong hầu hết các trường hợp, giá trị này sẽ bằng 10 ml); m là khối lượng của mẫu được thử (g); A ech là diện tích peak của dimetyl f ormamit trong mẫu; A is là diện tích peak của dimetylformamit-D7 trong mẫu; C is là nồng độ c ủa dimetylformamit-D7 trong mẫu, tính bằng miligam trên lít (mg/l); a là độ dốc của hàm tuyến tính; b là giao điểm với trục tung của đường chuẩn (đơn v ị phụ thuộc vào giá trị). 9 . Hiệu năng của ph ương pháp Giới hạn định lượng c ủa phương pháp thử này là 5 mg/kg DMFo trong vật liệu tráng phủ PU. 10 . Báo cáo th ử nghiệm Báo cáo thử nghiệm phải bao gồm ít nhất thông tin sau: a) Viện dẫn tiêu chuẩn này; b) Ngày thử; c) Tất cả các chi tiết cần thiết đ ể nhận biết đầy đ ủ mẫu được th ử ; d) Các điều kiện lưu giữ mẫu trước khi thử, nếu có; e) Lượng dimetyl f ormamit chiết xác định được, tính bằng mg/kg; f) Bất kỳ sai khác nào so với tiêu chu ẩ n này. PHỤ LỤC A (tham khảo) CÁC THÔNG SỐ ĐƯỢC ĐỀ XUẤT ĐỂ XÁC ĐỊNH DMFo BẰNG PHƯƠNG PHÁP GC-MS A.1 . Phương pháp đo A.1.1 . Thông số đo DMFo được phân tích bằng phương pháp sắc ký khí/khối phổ trên tứ cực đơn/MS sử dụng chế độ SIM/SCAN đồng thời. A.1.2 . Các điều kiện sắc ký Cột: Pha tĩnh phân cực là Polyetylen Glycol Chiều dài: 30 m Đường kính trong: 250 m m Độ dày màng: 0,5 m m Khí mang: heli Chương trình tủ sấy: 60 ° C trong 2 min 250 ° C ở tốc độ gia nhiệt 20 o C /min 250 ° C trong 2 min Buồng bơm: 240 ° C chế độ không phân dòng có thể tích bơm 1 m l. A.1.3 . Điều kiện phát hiện Nhiệt độ đường truyền: 240 ° C Vận hành tứ cục đơn MS ở chế độ SIM/SCAN đồng thời. Khoảng SCAN khối lượng là từ 40 amu đến 200 amu. Chế độ SIM tập trung vào các ion sau: Hợp chất ion DMFo 73 (đ ịnh lượng) 44 (định t í nh) DMFo-d7 80 (định lượng) THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] TCVN 4851 (ISO 3696), Nước dùng đ ể phân tích t rong phòng th í nghiệm - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử [2] TCVN 1044 (ISO 4787), Dụng cụ thí nghiệm bằng thủy tinh - Dụng cụ đo dung tích - Phương pháp th ử dung tích và sử dụng MỤC LỤC Lời nói đầu 1 . Phạm vi áp dụng 2 . Tài liệu viện dẫn 3 . Nguyên tắc 4 . Thuốc thử và dung môi 4.1 . Thuốc th ử 4.2 . Dung dịch gốc 5 . Thiết bị, dụng cụ 6 . Chuẩn bị mẫu 6.1 . Lấy mẫu 6.2 . Chiết 7 . Xác định bằng phương pháp GC-MS 7.1 . Chuẩn hiệu chu ẩ n 7.2 . Ví dụ c ủa phương pháp sử dụng thiết bị 8 . Định lượng 8.1 . Đường chuẩn 9 . Hiệu năng của phương pháp 10 . Báo cáo thử nghiệm Phụ lục A (tham khảo) Các thông số được đề xuất để xác định DMFo bằng phương pháp GC-MS Thư mục tài liệu tham khảo