44/VBHN-VPQH

Văn bản hợp nhất 44/VBHN-VPQH năm 2018 hợp nhất Luật Giám định tư pháp do Văn phòng Quốc hội ban hành VĂN PHÒNG QUỐC HỘI ------- CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc --------------- Số: 44/VBHN-VPQH Hà Nội , ngày 10 tháng 12 năm 2018 LUẬT GIÁM ĐỊNH TƯ PHÁP Luật Giám đị nh tư pháp số 13/2012/ Q H13 ngày 20 tháng 6 năm 2012 của Qu ố c hội, có hiệ u lực kể từ ngày 01 tháng 01 năm 201 3 , đư ợ c sửa đổi, b ổ sung b ởi : Lu ậ t số 35/2018/Q H 14 ngày 20 tháng 11 n ă m 2018 của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của 37 luật có liên quan đến quy hoạch, có hiệu l ực k ể từ ngày 0 1 tháng 01 năm 2019. Căn cứ Hi ế n pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 đã được sửa đổi, bổ sung một sở đ i ề u theo Nghị quyết số 5 1 /200 1 /QH 1 0; Quốc hội ban hành Luật Giám định tư pháp1. Chương I NHỮNG QUY ĐỊNH CHUNG Điều 1. Phạm vi điều chỉnh Luật này quy định về gi á m định viên tư pháp; tổ chức giám định tư pháp; người giám định tư pháp theo vụ việc, tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc; hoạt động giám định tư pháp; chi phí giám định tư pháp, chế độ, chính sách trong hoạt động gi á m định tư pháp và trách nhiệm của cơ quan nhà nước đố i với tổ chức, hoạt động giám định tư pháp. Điều 2. Giải thích từ ngữ Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau: 1. Giám định tư pháp là việc người giám định tư pháp sử dụng kiến thức, phương tiện, phương pháp khoa học, k ỹ thuật, nghiệp vụ đ ể kết luận về chuyên môn những vấn đề có liên quan đến hoạt động điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án hình sự, giải quyết vụ việc dân sự, vụ án hành chính theo tr ưng cầu của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng hoặc theo yêu cầu của người yêu cầu giám định theo quy định của Luật này. 2. Ngư ờ i trưng cầu giám định bao gồm cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. 3. N gư ời yê u cầu giám định là người có quyền tự mình yêu cầu giám định sau khi đã đề nghị cơ quan ti ế n hành t ố tụng, người tiến hành t ố tụng trưng c ầ u giám định mà không được ch ấ p nhận. Người có quy ề n tự mình yêu cầu giám định bao gồm đương sự trong vụ việc dân sự, vụ án hành chính, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án hình sự hoặc người đại diện hợp pháp của họ, trừ trường hợp việc yêu cầu giám định liên quan đến việc xác định trách nhiệm hình sự của bị can, bị cáo. 4. Cá nhân, tổ chức gi á m định tư pháp bao gồm giám định viên tư pháp, người giám định tư pháp theo vụ việc, tổ chức giám định tư pháp công lập, tổ chức giám định tư pháp ngoài công lập và tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc. 5. Người gi á m định tư pháp bao gồm giám định viên tư pháp và người giám định tư pháp theo vụ việc. 6. Gi á m định viên tư pháp là người dù tiêu chuẩn quy định tại khoản 1 Điều 7 của Luật này, được cơ quan nhà nước c ó thẩm quyền bổ nhiệm để thực hiện giám định tư pháp. 7. Người giám định tư pháp theo vụ việc là người đủ tiêu chuẩn quy định tại khoản 1 hoặc khoản 2 Điều 18 và Điều 20 của Luật này, được trưng c ầ u, yêu cầu giám định. 8. Tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc là cơ quan , tổ chức đủ tiêu chuẩn quy định t ại Đi ề u 19 và Đ i ề u 20 của Luật n à y đ ược t rưng cầu, yêu c ầ u giám định. Điều 3. Nguyên tắc thực hiện giám định tư pháp 1 . T u â n th ủ pháp luật, tuân theo quy chu ẩ n chuyên môn. 2. Trung thực, ch í n h x á c, khách quan, v ô tư, kịp th ờ i. 3 . Ch o k ết luận v ề chuyên m ô n những v ấ n đ ề trong phạm v i được yêu c ầ u. 4. Chịu trách nhiệm trư ớ c phá p luật v ề k ế t luận g iám định. Điều 4. Trách nhiệm của cá nhân, tổ chức đối với hoạt động giám định tư pháp 1 . Cá nhân, t ổ chức được tr ư ng cầu, yêu cầu giám định tư pháp có trách nhiệm ti ế p nh ận và t h ực hiện giám định tư pháp theo quy định của L u ậ t này và quy định khác c ủ a pháp luật có liên quan. 2. C á nhân, tổ chức khác có trách nhiệm tạo điều kiện đ ể người giám đ ịnh tư pháp thực hiện giám định theo quy định c ủ a L uật n ày và quy định khác của p háp l u ật có liê n quan. Điều 5. Chính sách của Nhà nước đối với hoạt động giám định tư pháp 1. Nhà nư ớc đ ầu tư p h át triển hệ thố ng t ổ c hứ c giám định tư pháp c ô n g l ậ p trong cá c lĩnh vực c ó nhu cầu gi á m đ ị n h l ớ n, t hư ờ ng xu yê n đ ể đ áp ứng yê u c ầ u của hoạ t độ ng t ố tụng, có chính sách ưu đã i t ạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức giám định t ư pháp ngoài c ô ng lập phát triển. 2. Nh à nước có ch í nh sách ưu tiên đào tạo, b ồi dưỡng chu yê n m ô n, nghiệp vụ đ ố i với ngườ i giám đ ịn h tư pháp. Điều 6. Các hành vi bị nghiêm cấm 1. Từ ch ố i đ ưa ra kết luận giám định tư pháp m à không c ó lý do ch í nh đ áng. 2. Cố ý đ ưa ra kết luận giám đị nh tư pháp sai sự thật. 3. C ố ý kéo d à i thời gian thực hiệ n giám đị nh tư pháp. 4. L ợ i dụng việc thực hiện giám định t ư pháp để trục l ợ i. 5. Ti ế t lộ bí mật t h ô ng tin mà m ình bi ế t đ ược khi ti ế n hành giám định t ư ph áp. 6. Xúi giục, ép buộc người giám định tư pháp đ ưa ra k ết luận giám định tư pháp sa i sự thật. 7. Can thiệp, c ả n tr ở việc thực hiện gi á m định của người giám đ ị nh t ư pháp. Chương II GIÁM ĐỊNH VIÊN TƯ PHÁP Điều 7. Tiêu chuẩn bổ nhiệm giám định viên tư pháp 1 . Công dân Việt Nam thường trú tại Việt Nam có đủ các tiêu chuẩn sau đ â y có thể được xem xé t , b ổ nhiệm giám đị nh viên tư pháp: a) Có sức khỏe, phẩm chất đạo đ ức tốt; b) C ó trình độ đạ i học trở lên và đã qua thực tế hoạt động chuyên môn ở lĩnh vực được đào tạo t ừ đ ủ 05 năm trở lên. Trường hợp người được đ ề nghị bổ nhiệm gi á m định viên pháp y, pháp y t âm thần, kỹ thuật hình sự đ ã tr ự c ti ế p giúp việc trong hoạt động giám định ở tổ chức giám định pháp y, pháp y tâm thần, k ỹ thuật hình sự thì thời gian hoạt động thực tế chuyên m ô n từ đ ủ 03 năm trở lên; c) Đối với người được đề nghị bổ nhiệm giám định viên t ư pháp trong l ĩ nh vực pháp y, pháp y tâm th ầ n và kỹ thuật hình sự phải c ó chứng chỉ đ ã qua đào tạo hoặc b ồ i dưỡng nghiệp vụ g i ám định. 2 . Người thuộc m ột trong các trường hợp sau đâ y không được bổ nhiệm giám đị nh viên tư pháp: a) Mất năng lực hành vi dân sự hoặc bị hạn chế năng lực hành v i dân sự; b) Đang bị truy c ứ u trách nhiệm hình sự; đ ã bị kết án mà chưa được x óa án tích về tộ i phạm do vô ý hoặc tội phạm ít nghiêm tr ọ ng do cố ý; đã b ị kết án về t ội phạm nghiêm trọng, tội phạm rất n gh iê m trọng, t ộ i phạm đặc biệt nghiêm trọng do c ố ý; c) Đang bị áp dụng biện pháp xử Lý hành chính giáo dục tạ i xã, phường, thị trấn, đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc hoặc đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc. 3 . Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ quy định chi tiết kho ả n 1 Điều này đối với giám định viên tư pháp ở lĩnh vực thuộc thẩm quyền quản lý sau khi th ố ng nhất ý ki ế n với Bộ trưởng Bộ T ư pháp . Điều 8. Hồ sơ đề nghị bổ nhiệm giám định viên tư pháp 1. Văn bản đề nghị bổ nhiệm giám định viên tư pháp. 2. B ả n sao bằng t ố t nghiệp đại học trở lên phù hợp với lĩnh vực chuyên môn đ ược đ ề nghị bổ nhiệm. 3. Sơ yếu l ý lịch v à Phiếu lý lịch tư pháp. 4. Giấy xác nhận về thời gian thực tế hoạt động chuyên môn của cơ quan, tổ chức nơi người được đ ề nghị b ổ nhiệm làm việc. 5. Chứng ch ỉ đào t ạo hoặc bồ i dư ỡ ng nghiệp vụ giám định đ ối với ngườ i được đề nghị bổ nhiệm giám định v i ên tư pháp tr ong lĩnh vực pháp y, ph á p y tâm th ầ n và kỹ thuật hình sự . 6. Các giấy tờ khác chứng minh người đ ược đ ề ngh ị bổ nhiệm đ ủ tiêu chuẩn theo quy định c ủ a Bộ trư ở ng, Th ủ trưởng cơ quan ngang bộ có thẩm quyền qu ả n lý lĩnh vực giám định. Điều 9. Thẩm quyền, trình tự, thủ tục bổ nhiệm giám định viên tư pháp 1. Bộ trưởng Bộ Y tế bổ nhiệm giám định viên pháp y, giám định vi ê n pháp y tâm th ầ n hoạt động tại các cơ quan ở tr u ng ương. Bộ trưởng Bộ Công an b ổ nhiệm giám định viên k ỹ thuật h ì nh sự hoạt động tại các cơ quan ở trung ương. Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ bổ nhiệm giám định viên t ư pháp hoạt động trong các lĩnh vực khác tạ i các cơ quan ở trung ương thuộc phạm vi qu ản lý. Chủ tịch Ủy ban nhân dân t ỉ nh , thành phố trực thuộc tr u ng ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh) bổ nhiệm g i ám định vi ê n tư ph á p ở địa phương. 2. Bộ Quốc phòng, B ộ Công an có trách nhiệm lựa chọn người c ó đủ tiêu chu ẩ n quy định tạ i khoản 1 Đ i ều 7 của Luật này đ ề ngh ị Bộ trưởng Bộ Y tế bổ nhiệm giám định viên pháp y thuộc bộ mình . Bộ Qu ố c phòng có trách nhiệm lựa chọn người có đủ tiêu chuẩn quy định tại khoản 1 Điều 7 của Luật này, đề nghị Bộ trưởng Bộ Công an b ổ nhiệm giám đ ị nh viên kỹ thuật h ì nh sự thuộc bộ mình. Thủ trưởng đơn vị thuộc bộ, cơ quan ngang bộ được giao quản lý hoạt động giám định tư pháp có trách nhiệm lựa chọn người có đủ tiêu ch uẩ n quy định tạ i khoản 1 Điều 7 của Luật này, đề nghị Bộ trư ở ng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ b ổ nhiệm giám định viên tư ph á p ở lĩnh vực g iá m định thuộc thẩm quyền quản lý . Ngườ i đ ứng đ ầ u cơ quan chuyên môn của Ủ y ban nh â n dân cấp tỉnh quản lý lĩnh vực giám đ ị nh tư pháp ch ủ trì, phối hợp với Giám đốc Sở Tư pháp lựa chọn người có đ ủ tiêu chuẩn quy định tại khoản 1 Điều 7 của Luật n à y, tiếp nhận hồ sơ của người đề nghị bổ nhiệm giám đị nh viên tư pháp quy đ ị nh tại Điều 8 của Luật này, đề nghị Chủ tịch Ủy ban nhân d â n c ấ p t ỉ nh b ổ nhiệm gi á m đ ị nh viên tư pháp ở địa phương, Trong thời hạn 20 ngày, kể từ ngày nhận đ ược hồ sơ hợp lệ, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch Ủy ban nh â n dân cấp tỉnh quyết định b ổ nhiệm giám định viên tư pháp. Trường hợp từ chối thì phải thông báo cho người đ ề ngh ị bằng văn bản và nêu rõ lý do. 3. Bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh c ó trách nhiệm lập, đăng t ả i danh sách gi á m định viên tư pháp trên cổng thông tin điện tử của bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, đ ồng thời gửi Bộ Tư pháp để lập danh sách chung về gi á m định viên tư pháp. Điều 10. Miễn nhiệm giám định viên tư pháp 1 . Các trường hợp miễn nhiệm giám định viên tư pháp: a) Không còn đ ủ tiêu chuẩn quy định tại khoản 1 Điều 7 của Luật này; b) Thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 7 của Luật này; c) Bị xử lý kỷ luật t ừ hình thức cảnh cáo tr ở lên hoặc bị xử phạt hành chính do c ố ý vi phạm quy định của pháp luật về giám định tư pháp; d) Thực hiện một trong các hành vi quy định tạ i Điều 6 c ủ a Luậ t này; đ) Theo đề nghị của giám đ ị nh viên tư pháp là công chức, vi ê n chức, sĩ quan quâ n đội, sĩ quan công an nhân dân, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng có quyết định nghỉ việc đ ể hư ở ng chế độ hưu trí hoặc th ô i việc. 2. Hồ sơ đề nghị miễn nhiệm giám định viên tư pháp bao gồm; a) V ă n b ả n đề nghị miễn nhiệ m giám định viên tư pháp của c ơ quan, tổ chức đ ã đ ề ngh ị bổ nhiệm người đó; b) Văn bản, gi ấ y tờ chứng minh giám định viên tư pháp thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều n à y. 3. Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng xem xét, đề nghị Bộ trưởng Bộ Y tế miễn nhiệm giám định viên pháp y thuộc thẩm quyền quản l ý. Bộ trưởng Bộ Q u ốc phòng xem xét, đ ề n g hị Bộ trưởng Bộ công an mi ễ n nhiệm giám đ ị nh viên kỹ thuật hình sự thuộc thẩm quyền quản lý . Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ miễn nhiệm gi á m đị nh viên tư pháp hoạt động tại các cơ quan ở trung ương ở lĩnh vực thuộc thẩm quyền qu ả n lý theo đề nghị của Th ủ trư ở ng đơn vị thuộc bộ, cơ quan ngang bộ được giao quản lý hoạt động giám đ ị nh tư pháp. Ch ủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh miễn nhiệm giám định viên tư pháp ở địa phương theo đề nghị của người đứng đ ầu cơ quan chuyên môn của Ủy ban nhân dân sau khi người đ ứng đầu cơ quan chuyên môn t hố ng nhất ý kiến với Giám đố c Sở Tư pháp. 4. Trong thời hạn 10 ngày, k ể từ ngày nhận đ ược hồ sơ hợp lệ, Bộ trưởng, Th ủ trư ở ng cơ quan ngang bộ, Ch ủ t ị ch Ủy ban nhân dân cấp t ỉ nh xem xét, q u y ết đ ị nh miễn nhiệm giám đ ị nh viên tư pháp và điều chỉnh danh sách giám đ ị nh viên tư pháp trên cổng thông tin điện tử của bộ, cơ quan ngang bộ, Ủ y ban nhân dân cấp t ỉ nh, đồng thời gửi Bộ Tư pháp đ ể điều chỉnh danh sách chung về gi á m đ ị nh viên t ư pháp. Điều 11. Quyền và nghĩa vụ của giám định viên tư pháp 1. Thực hiện giám định theo trưng cầu, yêu cầu c ủ a người trưng cầu, người yêu cầu gi á m định hoặc theo sự phân công của cơ quan, tổ chức được trưng c ầ u, yêu cầu. 2 . Từ ch ố i gi á m định trong trường hợp nội dung cần giám định vượt quá khả năng chuyên môn; đối tượng gi á m đ ị nh, các t à i liệu liên quan được cung cấp không đủ hoặc không có gi á t rị để kết luận gi á m định; thời gian không đ ủ để thực hiện giám định hoặc có lý do chính đáng khác. Trường hợp từ chối giám đ ị nh thì trong thời hạn 05 ngày làm việc, k ể từ ngày nhận được quyết đ ị nh trưng cầu hoặc yêu cầu g i ám định ph ải t h ô ng báo cho người t r ư ng c ầ u, người yêu cầu giám định bằng văn bản và nêu r õ lý do . 3. Tham gia các lớp bồi dư ỡ ng nghiệp vụ giám định, kiến thức pháp luật . 4 . Thành lập V ăn phòng g iá m đ ị nh tư pháp khi có đủ đ iề u kiện quy định tại Điều 15 c ủ a Luật này. 5 . Th à nh lập, tham gia hội g iá m định vi ê n tư ph á p theo quy định của ph á p luật về hội. 6 . Hưởng chế độ, ch í nh sách theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan. 7. Các quyền và nghĩa vụ quy định tại Điều 23 v à khoản 1 Điều 34 của Luật n à y. Chương III TỔ CHỨC GIÁM ĐỊNH TƯ PHÁP Mục 1. TỔ CHỨC GIÁM ĐỊNH TƯ PHÁP CÔNG LẬP Điều 12. Tổ chức giám định tư pháp công lập 1. Tổ chức giám định tư pháp công lập được cơ quan nhà nước c ó thẩm quyền thành lập trong l ĩnh vực pháp y, pháp y t âm thần và kỹ thuật hình sự. Trường hợp cần thiết, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Ch ủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét, quyết định thành lập hoặc trình cơ quan có thẩm quyền thành lập tổ chức giám định tư pháp công l ập trong các lĩnh vực khác sau khi thống nhất ý kiến với Bộ trưởng Bộ Tư pháp. 2. Tổ chức giám định tư pháp c ô ng lập về pháp y bao gồm: a) Viện pháp y quốc gia thuộc Bộ Y tế; b) Trung tâm pháp y cấp tỉ nh; c) Viện pháp y quân đội thuộc Bộ Quốc phòng; d) Trung tâm giám định pháp y thuộc Viện khoa học hình sự, Bộ Công an. 3. Tổ chức giám định tư pháp công lập về pháp y tâm thần bao gồm: a) Viện ph á p y tâm t hần trung ương thuộc Bộ Y t ế ; b) Trung tâm pháp y tâm thần khu vực thuộc Bộ Y t ế . C ă n cứ yêu cầu gi á m định pháp y tâm th ầ n của hoạt động tố tụng và điều kiện thực tế của các khu vực, vùng mi ề n trong cả nước, Bộ trưởng Bộ Y t ế xem xét, quyết định thành lập Trung tâm pháp y tâm th ầ n khu vực sau khi th ố ng nh ấ t ý kiến với Bộ trưởng Bộ Tư pháp. 4 . Tổ chức giám định tư pháp công lập về kỹ thuật hình sự bao gồm: a) Viện khoa học h ì nh sự thuộc Bộ Công an; b) Phòng kỹ thuật hình sự thuộc Công an cấp t ỉnh; c) Phòng giám định kỹ thuật hình sự thuộc Bộ Quốc phòng. 5. C ă n c ứ vào nhu cầu và điều kiện thực tế của địa phương, Phòng kỹ thuật hình sự thuộc Công an cấ p tỉnh có gi á m định viên ph á p y thực hiện giám định pháp y tử th i . 6. Tổ chức giám định tư pháp công lập có con d ấu v à t à i khoản riêng theo quy định của pháp luật . 7. Chính phủ quy đ ị nh chi t iế t chức năng, nhiệm vụ, c ơ c ấu tổ chức, chế độ làm việc của t ổ chức giám định tư ph á p công lập quy định tại Điều n à y. Điều 13. Bảo đảm cơ sở vật chất cho tổ chức giám định tư pháp công lập 1. Tổ chức giám đị nh tư pháp công lập được Nh à nước bảo đảm cơ sở vật ch ấ t, kinh phí, trang th i ết bị, phương tiện và điều kiện c ầ n th iế t khác cho việc thực hiện giám định tư pháp. 2. Kinh phí hoạt động của tổ chức giám định tư pháp công lập được bảo đảm từ ngân sách nhà nước và các nguồn thu khác theo quy định của pháp luật. 3. Bộ Y t ế quy đị nh về điều kiện cơ sở vật ch ấ t, trang thiết bị, phương tiện giám đị nh cho tổ chức giám đ ị nh tư pháp công lập trong lĩnh vực pháp y, pháp y t â m thần. Bộ Công an quy định về điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện giám định cho tổ chức giám định t ư pháp công lập trong lĩnh vực kỹ thuật hình sự. Mục 2. TỔ CHỨC GIÁM ĐỊNH TƯ PHÁP NGOÀI CÔNG LẬP Điều 14. Văn phòng giám định tư pháp 1 . Văn ph ò ng giám đị nh tư pháp l à t ổ chức giám đ ị nh tư pháp ngoài công lập, được thành lập trong lĩnh vực t à i chính, ngân hàng, xây dựng, cổ vật, d i vật, bản quyền tác giả. 2. Văn phòng giám định tư pháp do 01 giám định viên t ư pháp t hành lập thì đ ược tổ chức và hoạt động theo loại hình doanh nghiệp tư nhân. Văn phòng giám định t ư pháp do 02 gi á m định v iê n tư pháp trở lên thành lập thì được tổ chức và hoạt động theo loại hình công ty hợp danh . Người đại diện theo pháp luật của V ă n ph ò ng giám định t ư pháp l à Trư ở ng văn phòng, Trư ở ng văn phòng giám đị nh tư pháp phải là giám định viên tư pháp. Điều 15. Điều kiện thành lập Văn phòng giám định tư pháp 1. Giám đị nh viên t ư pháp được th à nh l ập Văn phòng giám định tư pháp khi có đ ủ các điều kiện sau đây: a) Có từ đ ủ 05 năm trở lên l à gi á m đ ị nh viên tư pháp trong lĩnh vực đề nghị thành lập Văn phòng; b) Có Đ ề án thành lập theo quy định tạ i điểm d khoản 2 Điều 16 củ a Luật này . 2. Cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan quân đội, sĩ quan công an nhân dân, quân nh â n chuyên ngh i ệp, công nhân quốc phòng không được thành lập Văn phòng giám định tư pháp, Điều 16. Cấp phép thành lập Văn phòng giám định tư pháp 1. Chủ tịch Ủy ban nh â n dân cấp tỉnh nơi đặt trụ sở hoạt động xem xét, quyết định cho phép thành lập V ă n phòng giám định tư pháp theo đề nghị của Giám đố c Sở Tư pháp. 2. Giám định vi ê n tư ph á p x i n phép th à nh lập Văn phòng giám định tư pháp gửi hồ sơ xin phép thành lập đến Sở Tư pháp. Hồ sơ bao gồm: a) Đơn xin phép thánh lập; b) Bản sao Quyết đị nh bổ nhiệm gi á m định viên tư pháp; c) Dự th ả o Quy ch ế tổ chức, hoạt động của Văn phòng giám định tư pháp; d) Đề án thành lập Văn phòng giám định tư pháp ph ải nêu rõ mục đích th à nh lập; dự kiến về tên gọi, nhân sự, địa điểm đặt trụ s ở ; điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện giám định theo quy định của bộ, cơ quan, ngang bộ quản lý chuyên môn về lĩnh vực giám đị nh và kế hoạch tr iể n k h a i thực hiện. 3. Trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Giám đốc Sở Tư pháp xem xét, thẩm đ ị nh hồ sơ xin phép th à nh lập Văn phòng g i ám định tư pháp, th ố ng nhất ý kiến vớ i người đứng đ ầu cơ quan chuyên môn của Ủy ban nhân dân c ấ p tỉnh quản lý lĩnh vực giám định tư pháp, tr ì nh Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét, quyết định. Trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày S ở Tư pháp trình hồ sơ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét, quyết định cho phép th à nh lập Văn phòng giám đ ị nh tư pháp . Trường hợp không cho phép th ì phả i thông báo b ằ ng văn bản và nêu rõ lý do. Người b ị từ chối có quyền kh iế u nại, khởi kiện theo quy định của ph á p luật. Điều 17. Đăng ký hoạt động của Văn phòng giám định tư pháp 1. Trong thời hạn 01 năm, kể từ ngày Chủ tịch Ủy ban nh â n dân cấp tỉnh quyết định cho phép thành lập, Văn phòng gi á m định t ư pháp đăng ký hoạt động tại Sở Tư pháp, Sau thời hạn 01 năm, kể từ ngày Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp t ỉ nh quyết định cho phép th à nh lập, Văn phòng g i ám định tư ph á p không đăng ký hoạt động thì Quyết định cho ph é p thành lập Văn phòng giám định tư pháp hết hiệu lực. 2. V ă n p h òn g g i ám định tư pháp gửi hồ sơ đăng ký hoạt động đến Sở Tư pháp. Hồ sơ bao gồm: a) Đơn đề nghị đăng ký hoạt động; b) Quy chế tổ chức, hoạt động của Văn phòng giám định tư pháp; c) Giấy tờ ch ứn g minh có đ ủ điều kiện bảo đảm hoạt động của Văn phòng giám định tư pháp theo Đề án thành lập quy đ ị nh tại điểm d khoản 2 Điều 16 của Luật này; d) B ản sao quyết đ ị nh cho phép th à nh lập V ă n phòng giám đ ị nh tư pháp . 3 . Trong t h ời hạn 30 ngày, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Sở Tư pháp chủ trì, phối hợp với cơ quan chuyên môn của Ủy ban nh â n dân c ấ p tỉnh quản lý về lĩnh vực giám định tư pháp ki ể m tra việc đáp ứng các điều kiện theo Đ ề án thành l ập quy định tạ i đ iể m d khoản 2 Điều 1 6 của Luật n à y và cấp Gi ấ y đăng ký hoạt động; trường hợp từ ch ố i thì phải thông báo bằng văn bản và nêu r õ lý do, đồng thời báo cáo Chủ t ị ch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét, quyết định thu hồi Quyết định cho phép th à nh lập. Người bị từ ch ố i có quyền khiếu nạ i , khởi kiện theo quy định của pháp luật. 4. V ă n phòng giám định tư ph á p đ ược hoạt động kể từ ng à y đ ược cấp Giấy đăng ký hoạt động. Chương IV NGƯỜI GIÁM ĐỊNH TƯ PHÁP THEO VỤ VIỆC, TỔ CHỨC GIÁM ĐỊNH TƯ PHÁP THEO VỤ VIỆC Điều 18. Người giám định tư pháp theo vụ việc 1. Công dân Việt Nam thường trú tại Việt Nam c ó đủ tiê u chuẩn sau đây có thể được lựa chọn l à m người giám đị nh tư pháp theo vụ v i ệc; a) C ó sức khỏe, phẩm ch ất đạo đức t ố t; b) C ó tr ì nh độ đ ại học trở lên v à đ ã qua thực tế hoạt động chuyên môn ở lĩnh vực đ ược đào tạo t ừ đủ 05 năm trở l ê n. 2. Trong trường hợp người kh ô ng c ó tr ì nh độ đại học nh ư ng c ó k iế n thức chuyên sâu và có nhiều kinh nghiệm thực tiễn về lĩnh vực c ầ n g i ám định th ì có thể đ ược lựa chọn l à m ngườ i giám định tư pháp theo vụ việc. 3. Người giám đ ị nh tư pháp theo vụ việc thực hiện giám định theo trưng cầu, yêu cầu giám đị nh theo quy đ ị nh c ủ a Luật này. Người giám định tư pháp theo vụ việc có quyền và nghĩa vụ quy định t ạ i các kho ả n 1, 2, 3, 6 và 7 Điều 11 của Luật này. Điều 19. Tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc 1. T ổ chức giám đị nh tư ph á p theo vụ việc ph ải c ó đ ủ điều kiện sau đây: a) Có tư cách pháp nhân; b) Có hoạt động chuyên môn phù hợp với nội d ung đ ược trưng cầu, yêu c ầ u giám đị nh; c) Có điều kiện về cán bộ chuyên môn, cơ sở vật ch ấ t bảo đảm cho việc thực hiện giám đ ị nh tư pháp. 2. Tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc thực hiện giám định theo tr ư ng cầu, yêu cầu g i ám định theo quy định của Luật này. Người đứng đ ầu tổ chức có trách nh i ệm tiếp nhận và phân công người thực hiện giám định tư pháp. 3 . Bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan chuyên môn của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ thực hiện giám đ ị nh tư pháp theo t rư ng cầu của người trưng cầu g iá m đ ị nh. Điều 20. Lập và công bố danh sách người giám định tư pháp theo vụ việc, tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc 1. Bộ Xây dựng, Bộ Tà i ch í nh, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Kế hoạch và Đầ u tư, Bộ T à i nguyên và Môi trường, Bộ Giao thông vận t ải , Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp v à Phát triển nông thôn, Ngân h à ng Nhà nước Việt Nam, bộ, cơ quan ngang bộ khác và Ủy ban nhân dân cấp tỉn h c ó tr á ch nhiệm lựa chọn, lập và hằng năm công b ố danh sách người giám định tư pháp theo vụ việc, tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc ở lĩnh vực thuộc th ẩ m quyền quản lý đ ể đáp ứng yêu c ầ u giám định của hoạt động t ố tụng. Danh sách kèm theo thông tin về chuyên ngành gi á m định, k i nh nghiệm, năng lực của người giám định tư ph á p theo vụ việc, tổ chức g iá m định tư pháp theo vụ việc được đăng t ả i trên c ổ ng thông tin điện t ử của bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, đồng thời gửi Bộ T ư pháp đ ể lập danh sách chung. 2. Trong trường hợp đặc biệt, người trưng cầu giám định có thể trưng cầu cá nhân, tổ chức chuyên m ô n có đ ủ điều kiện không thuộc danh sách đ ã công bố đ ể thực hiện giám định nhưng phải nêu rõ lý do. Theo yêu cầu của cơ quan tiến hành t ố tụng, người tiến hành t ố tụng, bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan chuyên môn của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quản lý lĩ nh vực giám định có trách nhiệm giới thiệu cá nhân, t ổ chức có đủ điều kiện thực hiện giám định ngoài danh sách đ ã được công b ố . Chương V HOẠT ĐỘNG GIÁM ĐỊNH TƯ PHÁP Điều 21. Quyền, nghĩa vụ của người trưng cầu giám định tư pháp 1 . Người trưng cầu giám đ ị nh có quyền: a) Trưng cầu cá nhân, tổ chức quy định tại khoản 4 Điều 2 của Luật n à y thực hiện giám định; b) Yêu cầu cá nhân, tổ chức quy đ ị nh tại điểm a kho ả n 1 Điều này trả kết luận giám định đ ú ng nội dung và thời hạn đã y ê u cầu; c) Yêu cầu cá nhân, tổ chức đã thực hiện giám định tư pháp giải thích kết luận gi á m định. 2. Người trưng cầu giám định có nghĩa vụ: a) Lựa chọn tổ chức hoặc cá nh â n thực hiện giám đị nh ph ù hợp với tính chất, y ê u cầu của vụ việc cần giám định; b) Ra quyết định trưng cầu giám định bằng văn bản; c) C u ng cấp thông t i n, tài liệu c ó liên quan đến đối tượng g iá m định theo y êu cầu c ủ a cá nhân, tổ chức thực hiện giám đ ị nh tư pháp; d) Tạm ứng ch i phí giám đ ị nh tư pháp khi trưng c ầ u giám đị nh; thanh toán kịp thờ i , đ ầ y đủ ch i ph í giám đị nh cho cá nhân, tổ chức thực hiện giám định khi nhận kết luận giám đ ị nh; đ) Bảo đảm an toàn cho người giám định tư ph á p trong qu á trình thực hiện giám định hoặc khi tham gia t ố tụng v ớ i tư cách là người gi á m định tư pháp. Điều 22. Quyền, nghĩa vụ của người yêu cầu giám định tư pháp 1. Ng ườ i yêu cầ u giám định có quyền g ửi văn bản yêu c ầ u c ơ quan ti ế n hành tố tụng, người t iế n hành tố tụng trưng cầu giám định. Trường hợp cơ quan t iế n hành t ố tụng, người ti ế n hành tố tụng không ch ấ p nhận y ê u cầu th ì t ron g thời hạn 07 ngày phải thông báo cho người y êu cầu giám định bằng văn b ả n. H ế t thời hạn n ói tr ê n hoặc kể t ừ ngày nhận được thông báo t ừ chối trưng cầu gi á m định, người yêu cầu giám định có quyền tự mình y ê u c ầ u giám đ ị nh. 2. Người yêu cầu giám định có quyền: a) Y ê u cầu cá nhân, tổ chức thực hiện gi á m định tư pháp trả kết l u ận gi á m định đú ng thời hạn đã thỏa thuận v à theo nội dung đã yêu cầu; b) Yêu cầu cá nhân, tổ chức đ ã thực h i ện giám định tư pháp giải thích kết luận giám đ ị nh; c) Đề nghị T ò a án triệu tập người giám đị nh tư pháp đã thực hiện giám đ ị nh tham gia phiên tòa để giải thích, trình bày về kết luận giám định; d) Yêu cầu cơ quan tiến hành tố tụng, ng ườ i tiến hành tố tụng trưng cầu giám định lại; yêu c ầ u giám đ ị nh bổ sung theo quy đị nh tại khoản 1 Điều 29 của Luật này . 3. Người yêu cầu giám định t ư pháp có nghĩa vụ: a) Cung cấp thông tin, tà i liệu c ó liên quan đến đ ối tượng gi á m định theo yêu cầu của người giám đ ị nh tư pháp và chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông t i n, tài liệu do mình cung cấp; b) Nộp t ạm ứng ch i phí gi á m định tư pháp khi y ê u cầu giám định; thanh toán k ị p thời, đầ y đủ ch i phí giám định cho cá nhân, tổ chức thực hiện giám đ ị nh khi nhận kết lu ận giám định . 4. Ngườ i y ê u cầu giám định chỉ đ ược thực hiện quyền tự yêu cầu g i á m định trước khi Tòa án ra quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm. Điều 23. Quyền, nghĩa vụ của người giám định tư pháp khi thực hiện giám định tư pháp 1. Người giám định tư pháp có quyền: a) Lựa chọn phương pháp cần thiết, phù hợp để ti ến hành gi á m đ ị nh theo nội dung yêu cầu giám định: b) Sử dụng kết qu ả thực nghiệm, xét nghiệm bổ sung hoặc kết luận chuyên m ô n do cá nhân, tổ chức khác thực hiện nhằm phục vụ cho việc giám định; c) Độc lập đưa ra kết luận giám định. 2. Người giám định tư pháp có nghĩa vụ: a) Tuân thủ các nguyên tắc thực hiện giám đ ị nh tư pháp; b) Thực hiện giám định theo đúng nội dung yêu cầu giám định; c) Thực hiện và trả kết luận giám định đ ú ng thời hạn yêu cầu; trong trường hợp cần thiết phải c ó thêm thời gian để thực hiện gi ám định thì phải thông báo kịp thời cho người trưng cầu, y êu cầu giám đ ị nh biết; d) Lập hồ sơ g i ám định; d) Bảo qu ả n mẫu vật giám định, tài liệu liên quan đến vụ việc giám định; e) Không được th ô n g báo kết quả giám định cho người khác , trừ trường hợp đ ược người đã trưng c ầ u, y ê u cầu giám định đồng ý bằng v ă n b ả n; g) Chịu trách nhiệm cá nhân về kết luận giám đ ị nh do mình đưa ra . Trường hợp cố ý đưa ra kết luận giám định sai sự thật gây thiệt hại cho cá nhân, tổ chức thì còn phải bồ i thường, bồi hoàn theo quy định của pháp luật. 3. Ngoài các quyền, nghĩa vụ quy định tại khoản 1 v à khoản 2 Điều này, ng ười giám định tư pháp c ó quyền, nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật v ề t ố tụng. Điều 24. Quyền, nghĩa vụ của tổ chức được trưng cầu, yêu cầu giám định tư pháp 1. Tổ chức được trưng cầu, yêu cầu giám đ ị nh tư pháp có quyền: a) Yêu cầu người trưng cầu, người yêu cầu giám đ ị nh cung cấp thông tin, tài liệu cần thiết cho việc giám định; b) Từ chối thực hiện giám định nếu không có đủ điều kiện cần thiết phục vụ cho việc thực hiện giám đ ị nh; c) Đư ợ c nh ậ n tạm ứng chi phí giám định tư pháp khi nhận trưng cầu, yêu cầu giám đ ị nh tư pháp; được thanh toán k ị p thời, đầy đ ủ chi phí giám đ ị nh tư pháp khi tr ả kết quả giám định. 2. Tổ chức được trưng cầu, yêu cầu giám định tư pháp c ó nghĩa vụ: a) Tiếp nhận và phân công người có khả năng chuyên môn ph ù hợp với nội dung trưng cầu, yêu cầu giám định thuộc tổ chức mình thực hiện g iá m đ ị nh và ch ị u trách nhiệm về năng lực chuyên môn của người đó; phân công người chịu trách nhiệm điều ph ố i việc thực hiện giám định trong trường hợp cần có nhiều người thực hiện vụ việc giám định; b) Bảo đ ảm trang thiết bị, phương tiện và các điều kiện cần thiết khác cho việc thực hiện gi á m định; c) Bồi thường t hiệt hại trong trường hợp người thực hiện g i ám định do mình ph â n công c ố ý kết luận giám định sai, gây thiệt hại cho cá nhân, tổ chức; d) Thông báo cho ngư ờ i trưng cầu, yêu cầu gi á m định b ằ ng văn bản trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày nhận đ ược quyết đị nh trưng c ầ u, yêu cầu giám đ ị nh và nêu r õ lý do trong trường hợp từ chố i nhận trưng cầu, yêu c ầ u giám đ ị nh. Điều 25. Trưng cầu giám định tư pháp 1. Người trưng cầu gi á m định quyết định tr ư ng cầu gi á m đ ị nh tư pháp b ằ ng v ă n bản v à gửi quyết định kèm theo đối tượng giám định và tài liệu, đồ vật có liên quan (nếu có) đến cá nhân, tổ chức thực hiện giám định. 2. Quyết định tr ưn g cầu giám định phải có các nội dung sau đ ây: a) Tên cơ quan trưng cầu giám đ ị nh; họ, tên người c ó thẩm quyền trưng c ầ u giám đị nh; b) Tên tổ chức; họ, tên người được trưng cầu gi á m đị nh; c) T ê n và đ ặc điểm của đố i tượng c ầ n g i ám đị nh; d) Tên tài liệu có liên quan hoặc mẫu so s á nh gửi kèm theo (nếu c ó ); đ) Nội dung yêu cầu giám đ ị nh; e) Ngày, tháng, năm trưng cầu giám đ ị nh và thời hạn trả kết luận gi á m định. 3. Trường hợp trưng cầu giám định b ổ sung hoặc giám định lại thì quyết định tr ưn g cầu giám đ ị nh phải ghi rõ là trưng cầu giám định bổ sung hoặc trưng c ầ u giám định lại. Điều 26. Yêu cầu giám định tư pháp trong vụ việc dân sự, vụ án hành chính, vụ án hình sự 1. Ngườ i yêu cầu giám định phải gửi văn bản yê u cầu giám định kèm theo đối tượng giám đ ị nh, các tài liệu, đồ vật c ó l iê n quan (nếu có) và bản sao gi ấ y tờ ch ứ ng m i nh mình là đ ương sự trong vụ việc dân sự , vụ án hành chính, nguyên đơ n dân sự, bị đơn dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên q uan trong vụ á n hình sự hoặc người đại diện hợp pháp của họ đến cá nhân, t ổ chức thực hiện giám định . 2. Văn bản yêu c ầ u giám định tư pháp phải c ó các nộ i d ung sau đây: a) Tên tổ chức hoặc họ, tên người yêu cầu giám định; b) Nội dung yêu cầu giám định; c) Tên và đặc điểm của đ ối tượng giám đị nh; đ) T ê n tài liệu có liên quan hoặc mẫu so sánh gửi kèm theo (nếu có); d) Ngày, tháng, năm y ê u cầu giám định và th ờ i hạn trả k ế t luận giám định; e) Chữ ký, họ, tên người yêu cầu gi á m định. Điều 27. Giao nhận hồ sơ, đối tượng trưng cầu, yêu cầu giám định 1 . Hồ sơ, đ ối tượng trưng cầu, y ê u cầu giám định được giao, nhận trực tiếp hoặc gửi cho cá nhân, tổ chức thực hiện giám đ ị nh qua đường bưu chính. 2 . Việc giao, nhận trực tiếp hồ sơ, đối tượng trưng cầu, yêu cầu giám định phải được lập thành biên b ả n. Biên bản giao, nhận phải có nội dung sau đây: a) Thời gian, đ ị a đi ể m giao, nhận hồ sơ gi á m định; b) Họ, tên người đại diện của b ê n giao và bên nhận đ ối tượng giám đ ị nh; c) Quyết định trưng cầu hoặc văn bản yêu cầu giám định; đối tượng cần giám định; tài liệu, đ ồ vật có liên quan; đ) Cách thức bảo quản đối tư ợ ng giám định, tà i liệu, đồ vật có l i ên quan khi giao, nhận; đ) T ì nh trạng đối tượng g iá m định, t à i liệu, đồ vật có liên quan khi giao, nhận; e) Chữ ký của người đại diện bên giao và b ê n nhận đối tượng giám đ ị nh. 3 . Việc gửi hồ sơ, đố i tượng trưng cầu, yêu cầu giám định qua đ ường bưu ch í nh phải được thực hiện theo hình thức gửi dịch vụ c ó số hiệu. Cá nhân, tổ chức nhận hồ sơ được gử i theo dịch vụ c ó số hiệu có trách nhiệm bảo quản, khi mở niêm phong phải lập biên bản theo quy định tại khoản 2 Điều này . 4 . Đối với việc giao, nhận đối tượng giám định pháp y, pháp y tâ m thần là con người thì người trưng cầu, y ê u cầu gi ám định có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với cá nhân, tổ chức được trưng cầu giám định quản lý đối tượng g i ám định trong quá trình thực hiện giám định. 5. Khi việc thực hiện gi á m định hoàn thành, cá nhân, tổ chức thực hiện g i ám định có trá ch nhiệm giao lại đối tượng giám đ ị nh cho người trưng cầu, yê u cầu giám định, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Người trưng cầu, yêu cầu giám định có trách nhiệm nhận lại đối tượng giám định theo quy định của pháp luật. Việc giao, nhận lại đối tượng g iá m định sau khi việc giám định đã hoàn thành được thực hiện theo quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này. Điều 28. Giám định cá nhân, giám định tập thể 1 . Gi á m định cá nhân là việc giám định do 01 người thực hiện. Giám định tập thể là việc giám định do 02 người trở lên thực hiện. 2. Trong trường hợp gi á m đ ị nh cá nhân th ì người giám định thực hiện việc giám đ ị nh, ký vào b ả n kết luận giám định và chịu trách nhiệm cá nhân về kết luận giám đ ị nh đ ó . 3 . Trong trường hợp g i á m định tập thể về một lĩnh vực chuyên môn thì những người giám định cùng thực hiện việc giám định, ký v à o bản kết luận giám định chung v à cùng chịu trách nhiệm về k ế t luận gi á m định đó; nêu có ý kiến khác thì giám định viên ghi ý kiến của mình vào bản kết luận giám định và chịu trách nhiệm về ý kiến đó. Trường hợp giám đ ị nh tập th ể thuộc nhiều lĩnh vực chuyên môn khác nhau thì m ọ i người giám đ ị nh thực hiện phần việc giám đ ị nh thuộc lĩnh vực chuyên môn của mình và chịu trách nh i ệm cá nhân về phần kết luận giám định đó. Điều 29. Giám định bổ sung, giám định lại 1. Việc giám đị nh bổ sung được thực hiện trong trường hợp nội dung kết luận giám định chưa r õ , chưa đầy đủ hoặc khi phát sinh vấn đề mới li ê n quan đến tình ti ết của vụ á n, vụ việc đ ã được kết luận giám định trước đó. Việc trưng c ầ u, yêu cầu giám đ ị nh bổ sung được thực hiện như giám định lần đầu . 2. Việc giám định lại đ ược thực hiện tro ng trường hợp có c ă n cứ cho rằng kết luận giám định lần đầu không chính xác hoặc trong trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 30 của Luật này . 3. Người trưng cầu giám định tự mình hoặc theo đề ngh ị của ngườ i yêu cầu giám định quyết định việc trưng c ầ u giám định lại. Trường hợp người trưng cầu giám định không chấp nhận yêu cầu gi á m đ ị nh lại thì phải thông báo cho người yêu c ầ u giám định bằng văn bản và n êu rõ lý do. Điều 30. Hội đồng giám định 1. Trong trư ờ ng hợp c ó sự khác nhau giữa kết luận giám định lần đ ầu và kết luận giám định lại về cùng một nội dung giám định thì việc giám định lại lần thứ hai do người trưng cầu giám định quyết đị nh. Việc giám định lại lần thứ hai phải do Hội đồ n g giám định thực hiện. Bộ trưởng, Th ủ trư ở ng c ơ quan ngang bộ qu ả n l ý về lĩnh vực c ầ n gi á m định quyết định thành lập Hộ i đồng đ ể thực hiện giám định lại lần thứ ha i , Hội đồng giám định gồm có ít nhất 03 thành viên l à những ngườ i c ó chuyên môn cao và có uy tín trong lĩnh vực cần giám đị nh. Hội đ ồng gi á m đ ị nh hoạt động theo cơ ch ế g iá m đị nh t ập th ể quy định lại khoản 3 Điều 28 c ủ a Luật này. 2. Trong trường hợp đặc biệt, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Chánh án T ò a án nhân dân t ố i cao quyết đ ị nh việc g i ám định lạ i sau k hi đã c ó k ết lu ận của Hội đ ồ ng giám đ ị nh. Điều 31. Văn bản ghi nhận quá trình thực hiện giám định tư pháp 1 . Người thực hiện giám định tư pháp phải gh i nhận kịp thời, đầ y đủ, trung thực toàn bộ quá trình v à kết qu ả thực hiện giám định bằng văn bản. 2. Văn bản ghi nhận quá trình thực hiện giám định phải được lưu trong hồ s ơ giám định. Điều 32. Kết luận giám định tư pháp 1. Kết luận giám định tư pháp l à nhận xét, đánh giá bằng văn bản của người giám định tư pháp về đố i tượng giám định theo nội dung tr ư ng cầu, yêu cầu giám định. K ế t luận giám định tư pháp phải có các nội dung sau đây: a) Họ, tên người thực hiện giám định: tổ chức thực hiện g iá m định; b) Tên cơ quan tiến hành t ố tụng; họ, tên người ti ế n hành t ố tụng trưng cầu giám định; số văn bản tr ư ng cầu giám định hoặc họ, tên người yêu cầu giám định; c) Thông tin xác định đối tượng g iá m định; d) Thời g i an nhận văn bản trưn g cầu, yêu cầu gi á m định; đ) Nội dung yêu cầu giám định; e) Phương pháp thực hiện giám định; g) Kết luận về đối tượng giám định; h) Thời gian, đ ị a điểm thực hiện, hoàn thành việc giám đ ị nh. 2. Trong trường hợp trưng cầu, y ê u cầu cá nhân thực hiện giám định th ì ch ữ ký của ngườ i thực h i ện giám định phải được chứng thực theo quy định của pháp luật về chứng thực. Trường hợp trưng cầu, yêu cầu tổ chức thực hiện giám định thì người đ ứ ng đầ u tổ chức phải k ý tên, đóng d ấ u vào bản k ế t luận giám định v à tổ chức được trưng cầu, yêu cầu chịu trách nhiệm về kết luận giám định. Trường hợp Hội đồng giám định quy định tại khoản 1 Điều 30 của Luật này thực hiện giám định t hì người quyết định thành lập Hội đồng phải ký tên, đóng d ấ u vào bản kết luận giám đ ị nh và chịu trách nh i ệm về tư cách pháp lý của Hội đồng giám định. 3. Trong trường hợp việc g i ám định được thực hiện trước kh i c ó quyết định khởi tố vụ á n h ì nh sự, theo đúng trình tự, thủ tục do Luật này quy định thì cơ quan tiến hành tố tụng c ó th ể sử dụng kết luận giám đị nh đó như kết luận giám định tư pháp. Điều 33. Hồ sơ giám định tư pháp 1. Hồ sơ g i á m đị nh tư ph á p do người thực hiện giám định tư pháp lập bao gồm: a) Q u y ế t định trưng cầu, văn bản yêu cầu giám định và tài liệu kèm theo (nếu c ó ); b) Biên b ả n giao, nhận hồ sơ, đối tượng trưng cầu, yêu cầu g i ám định; c) Văn bản ghi nhận quá trình thực hiện giám định; d) Bản ảnh giám định (nếu c ó ); đ) Kết luận giám định trước đó hoặc kết quả xét nghiệm, thực nghiệm giám định do người khác thực hiện (nếu có); e) Tài liệu khác có liên quan đến việc giám định (nếu có); g) Kết luận giám đ ị nh tư pháp. 2. Hồ sơ giám định tư pháp phải được lập t heo mẫu thống nhất. Bộ Công an, Bộ Y tế và các bộ, cơ quan ngang bộ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình c ó trách nhiệm phối hợp với Tòa án nhân dân t ố i cao, Viện ki ể m s á t nhân dân tối cao quy định thống nhất mẫu hồ sơ giám định tư pháp. 3. Cá nhân, t ổ ch ứ c thực hiện giám định tư pháp chịu trách nhiệm bảo quản, lưu g iữ h ồ sơ giám đị nh do mình thực hiện theo quy đ ị nh của pháp luật về lưu trữ . 4. Hồ sơ giám định t ư pháp được xuất trình khi c ó yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng, người ti ến hành tố tụng có th ẩ m quy ề n giải quy ế t vụ án hình sự, hành chính, vụ việc dân sự. Điều 34. Các trường hợp không được thực hiện giám định tư pháp 1. Người thuộc một trong các trường hợp sau đây th ì không đ ược thực hiện giám định t ư pháp: a) Thuộc một trong các trường hợp mà pháp luật về tố t ụng quy đ ị nh phải từ chối tham gia tố tụng hoặc bị thay đ ổi; b) Được trưng cầu giám định lại về c ù ng mộ t nội dung trong vụ án, vụ việc mà mì nh đã thực hiện giám định, tr ừ trường hợp pháp luật có quy định khác. 2. Tổ chức thuộc một trong các trường hợp sau đ â y thì không đ ược thực hiện giám đ ị nh tư ph á p: a) C ó quyền lợi, nghĩa v ụ liên quan đến vụ án, vụ việc theo quy định của pháp luật về t ố tụng; b) C ó c ă n cứ rõ r à ng khác đ ể cho rằng tổ chức này có thể không khách quan, vô tư trong khi thực hiện giám định. Điều 35. Tương trợ tư pháp về giám định tư pháp 1. Việc yêu cầu cá nhân, tổ chức nước ngoài thực hiện gi á m đị nh tư pháp chỉ đ ược thực hiện nếu đối tư ợ ng cần giám định đang ở nước ngoài hoặc khả n ă ng chuyên môn, điều kiện về trang thi ế t bị, phương t iện giám định của cá nhân, tổ chức giám định t ư pháp trong nước không đáp ứ ng được y ê u c ầ u giám đ ị nh. 2 . Cá nhân, tổ chức giám định tư pháp có trách nhiệm tiếp nhận và thực hiện giám định tư pháp theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền t iế n h à nh tố tụng nước ngoài. 3. Trình tự, th ủ t ục, chi phí thực hiện tương trợ t ư pháp về giám định t ư pháp giữa Việt Nam và nước ngoài theo quy định của pháp lu ật về tương trợ tư pháp. Chương VI CHI PHÍ GIÁM ĐỊNH TƯ PHÁP, CHẾ ĐỘ, CHÍNH SÁCH TRONG HOẠT ĐỘNG GIÁM ĐỊNH TƯ PHÁP Điều 36. Chi phí giám định tư pháp Người trưng cầu giám đ ị nh, người yêu cầu giám định c ó trách nhiệm trả chi ph í giám định tư pháp cho cá nhân, tổ chức thực hiện giám định tư pháp t he o quy đ ị nh của pháp luật về chi phí giám định tư ph á p. Điều 37. Chế độ đối với người giám định tư pháp và người tham gia giám định tư pháp 1. Giám đị n h viên tư pháp, người giám định t ư pháp theo vụ việc, người g iú p việc cho người giám đ ị nh tư pháp đang hưởng lương từ ngân sách nhà nước, người đ ược cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao trách nhiệm c ó mặt, thực hiện nhiệm vụ trong th ời gian thực hiện giám định đối với trường hợp khám nghiệm tử thi, m ổ tử thi, khai quật tử th i thì được hưởng bồi dưỡng giám định tư pháp theo vụ việc giám định. 2. Ngoài chế độ bồi dưỡng giám định tư pháp theo vụ việc quy định lại khoản 1 Điều này, gi á m đ ị nh viên tư pháp chuyên trách thuộc tổ chức giám định tư pháp công lập được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề và các phụ cấp khác. 3. Chính phủ quy định chi tiết Điều này. Điều 38. Chính sách đối với hoạt động giám định tư pháp 1. Tổ chức giám đ ị nh tư pháp ngo à i công lập được hư ở ng ch í nh sách ưu đ ãi theo quy định của Chính phủ . 2. Người giám định tư pháp, tổ chức giám định tư pháp, t ổ chức giám định tư pháp theo vụ việc có đóng góp tích cực cho hoạt động giám đ ị nh tư pháp th ì được tôn vinh, khen thưởng theo quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng. 3. Bộ, cơ quan ngang bộ, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh căn cứ vào khả năng, điều kiện thực tế và thẩm quyền của mình quy định chế độ, chính sách khác để thu hút chuyên gia, tổ chức có năng lực tham gia hoạt động giám định tư pháp. Chương VII TRÁCH NHIỆM CỦA CƠ QUAN NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI TỔ CHỨC, HOẠT ĐỘNG GIÁM ĐỊNH TƯ PHÁP Điều 39. Cơ quan quản lý nhà nước về giám định tư pháp 1. Chính phủ thống n hấ t quản lý nhà nước về giám định tư pháp. 2. Bộ Tư pháp g iú p Chính phủ thống nhất qu ả n lý nhà nước về g iá m định tư pháp. 3. Bộ Y t ế , Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng, Bộ V ă n h óa , Thể thao v à Du lịch, Bộ Tài nguyên và M ô i trường, Bộ Giao thông vận tải, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Ngân hàng Nhà nước V i ệt Nam và bộ, c ơ quan ngang bộ khác thực hiện qu ả n lý nhà nước và chịu trách nhiệm trước Chính phủ về tổ chức, hoạt động giám định tư ph á p ở lĩnh vực do mình quản lý; phối h ợ p với Bộ Tư pháp trong việc th ố ng nhấ t qu ả n lý nhà nước về giám đị nh tư pháp . 4. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của m ì nh thực hiện quản lý nhà nước về giám định tư pháp ở địa phương. Điều 40. Nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ Tư pháp 1. Ban h à nh hoặc trình cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật về giám định tư pháp và hướng dẫn thi hành các văn bản đó. Chủ trì xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ chiến lược,2 kế hoạch phát triển chung về giám định tư pháp; phối hợp vớ i bộ, cơ quan ngang bộ xây dựng chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triển theo từng lĩnh vực giám định tư pháp. 2. Có ý k iế n b ằ ng văn bản về việc thành lập tổ chức giám định tư ph á p công lập thuộc thẩm quyền quyết định của bộ, cơ quan ngang bộ quản l ý lĩnh vực chuyên môn, Ủy ban nhân dân cấp t ỉ nh; trong trường hợp c ầ n th iế t, đề nghị bộ, cơ quan ngang bộ và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét, th à nh lập tổ chức giám định tư pháp công lập đ ể đ áp ứng yêu cầu giám đị nh c ủ a hoạ t động t ố tụng. 3. Xây dựng chương trình bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho giám đị nh viên tư pháp; phối hợp vớ i bộ, c ơ quan n g ang bộ trong việc tổ chức b ồi dư ỡ ng chuyên môn, nghiệp vụ và ki ế n thức pháp luật cho g i ám định viên tư pháp . 4. T ập hợp, lập và đ ă ng t ải danh sách chung về cá nhân, tổ chức giám định tư pháp trên C ổng thông tin điện tử của Bộ Tư pháp. 5 . Đôn đ ốc việc thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về giám định tư pháp của bộ, cơ quan ngang bộ v à Ủy ban nhân dân cấp t ỉ nh; y ê u cầu bộ, cơ quan ngang bộ và Ủy ban nhân dân cấp t ỉ nh báo cáo về tổ chức, hoạt động giám định tư pháp; báo cáo Chính phủ về tổ chức, hoạt động giám định tư pháp trong phạm v i toàn quốc . 6 . Ch ủ trì hoặc đề nghị bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có liên quan tổ chức kiểm t ra, thanh tra về tổ chức, hoạ t động giám đ ị nh tư pháp. 7. Thực hiện qu ả n lý nhà nước về hợp tác quốc tế về giám đị nh tư pháp. Điều 41. Nhiệm vụ, quyền hạn của bộ, cơ quan ngang bộ quản lý chuyên môn về lĩnh vực giám định tư pháp 1 . Ban hành hoặc tr ì nh cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật về g iá m đ ị nh tư pháp ở l ĩ nh vực giám định thuộc thẩm quyền quản lý và hư ớ ng dẫn th i hành các v ă n bản đó. 2. Ban hành quy chuẩn giám định tư pháp hoặc hướng dẫn áp dụng quy chuẩn chuy ê n môn cho hoạt động g iá m định tư pháp theo yêu cầu và đặc thù của lĩnh vực g iá m đ ị nh thuộc thẩm quyền quản lý. 3. Chủ tr ì, phối hợp với Bộ Tư pháp tro ng việc quyết định thành lập, củng c ố , kiện toàn tổ chức giám định tư pháp công lập thuộc thẩm quyền quản lý theo quy định của Luật này . 4. Bổ nhiệm, miễn nhiệm giám định viên tư pháp theo thẩm quyền; lập v à công bố danh sách người giám định tư pháp theo vụ việc, tổ chức gi á m đ ị nh t ư pháp theo vụ việc quy định tạ i khoản 1 Điều 20 của Luật này. 5. Bảo đảm kinh phí, trang thiết bị, phương tiện giám định và điều kiện vật chất c ầ n thiết khác cho t ổ ch ứ c giám định tư pháp công lập thuộc thẩm quyền quản lý đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đ ược giao. 6. Hằng năm, đánh giá chất lượng hoạt động của tổ chức giám định tư pháp, tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc, ngườ i giám đ ị nh tư pháp ở lĩnh vực thuộc thẩm quyền quản lý. 7. Q u y định điều kiện về cơ sở vật chất, trang th iế t bị, phương tiện giám định của Văn phòng gi á m đ ị nh tư pháp ở lĩnh vực thuộc thẩm quyền quản lý. 8. Xây dựng và tổ chức thực hiện chương trình, kế hoạch bồi dưỡng nghiệp vụ giám định tư pháp, kiến thức pháp luật cho đội ngũ giám định viên tư pháp ở lĩnh vực thuộc thẩm quyền quản lý . 9. Kiểm tra, thanh tra v à giả i quyết khiếu nại, tố cáo về t ổ chức, hoạt động giám định tư pháp ở lĩnh vực thuộc thẩm quyền quản lý; phối hợp với Bộ Tư pháp trong công tác kiểm tra, thanh tra về tổ chức, hoạt động giám định tư pháp theo quy định tại khoản 6 Điều 40 của Luật này. 10. Thực hiện hợp tác quốc tế về giám định tư pháp ở lĩnh vực thuộc thẩm quy ề n qu ả n l ý . 11 . Hằng năm, tổng kết về tổ chức, hoạt động giám định t ư pháp ở l ĩ nh vực thuộc thẩm quyền qu ả n l ý và g ử i báo cáo về Bộ Tư pháp để t ổ ng h ợ p báo cáo Chính phủ. Điều 42. Nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ Y tế, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng Ngo à i nhiệm vụ, quyền hạn quy đ ị nh tại Điều 41 của Luật n à y, Bộ Y tế, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng có nhiệm vụ, quyền hạn sau đây: 1. Bộ Y tế có nhiệm vụ, quyền hạn: a) Quản lý nhà nước về lĩnh vực giám định pháp y, ph á p y tâm thần; b) Ban hành quy chuẩn chuyên môn trong lĩnh vực giám định pháp y, pháp y tâm thần; c) Quy định cụ thể tiêu chuẩn giám định viên pháp y, giám định viên pháp y tâm thần; d) Đào tạo, bồ i dưỡng và cấp chứng chỉ nghiệp vụ giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần theo quy đ ị nh tại điểm c khoản 1 Điều 7 của Luật này. 2. Bộ c ô ng an có nhiệm vụ, quyền hạn: a) Quản lý nhà nước về lĩnh vực giám định kỹ thuật hình sự; b) Ban hành quy chuẩn chuyên môn trong lĩnh vực giám định kỹ thuật hình sự; c) Quy định cụ thể tiêu chuẩn giám định viên kỹ thuật hình sự; d) Đào tạo, bồ i dưỡng và cấp chứng ch ỉ nghiệp vụ giám định kỹ thuật h ì nh sự theo quy định tại đ i ểm c khoản 1 Điều 7 của Luật này; đ) Thực hiện thống kê hằ ng n ă m về trưng cầu, đánh gi á việc thực h i ện g i ám định và sử dụng kết luận giám định tư pháp trong hệ th ố ng cơ quan điều tra thuộc thẩm quyền quản lý; e) Hướng dẫn cơ quan điều tra thuộc thẩm quyền qu ả n lý áp dụng các quy định của pháp luật về trưng cầu giám định v à đ á nh gi á , sử dụng kết luận g i ám định t ư pháp; g) Bảo đ ả m k i nh phí, hướng dẫn chi trả chi phí giám định t ư pháp trong hệ thống cơ quan điều tra thuộc thẩm quy ề n qu ả n lý; h) H ằng năm, tổng kết và gửi báo cáo về Bộ Tư pháp về tình hình t rưng cầu, đánh giá việc thực hiện giám định và sử dụng k ế t luận giám định tư pháp trong hệ thống cơ quan điều tra thuộc thẩm quyền quản lý. 3. Bộ Quốc phòng c ó nhiệm vụ, quyền hạn quy định lại các đi ể m đ, e, g và h khoản 2 Điều này. Điều 43. Nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh 1 . Ủ y ban nhân dâ n cấp t ỉnh c ó nhiệm vụ , quyền hạn sau đâ y: a) Thành lập tổ chức giám định tư pháp công l ập; quyết định cho phép thành lập Văn phòng giám đ ị nh tư pháp; lập và công b ố danh sách tổ chức giám định tư p h áp, tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc ở đ ị a phương; b) Bổ nhiệm, miễn nhiệm giám định viên tư pháp theo thẩm quyền; lập v à công b ố danh sách người giám định t ư pháp ở địa phương; c) Bảo đảm kinh phí, phương tiện hoạt động, cơ s ở vật chất và các điều kiện c ầ n t hi ế t khác cho tổ chức giám định tư pháp công lập ở địa phương; d) Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp v ụ và kiến thức pháp luật cho giám định viên tư pháp ở địa phương; đ) Hằng năm, đánh giá về tổ chức, ch ấ t lượng hoạt động giám định tư pháp ở địa phương; bảo đ ả m số lượng, chất lượng cửa đội ngũ giám đ ị nh viên tư pháp, người giám định tư pháp theo vụ việc, đáp ứng kịp thời, có chất lượng yêu cầu giám định của hoạt động tố tụng ở địa phương; e) Kiểm tra, thanh tra và giải quyết khiếu nại, tố c á o về g i ám định tư pháp theo thẩm quyền; p hối hợp với Bộ T ư pháp trong công tác k i ểm tra, thanh tra về tổ chức, hoạt động giám định tư pháp theo quy định tại khoản 6 Điều 40 của Luật n à y; g) Báo cáo Bộ Tư pháp về tổ chức, hoạt động giám định tư pháp ở đ ị a phương, đ ồ ng t h ời gửi bộ, cơ quan ngang bộ có li ên quan để thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nướ c quy định t ạ i các điều 40, 41 v à 42 của Luật n à y. 2. Sở Tư pháp có trách nhiệm giúp Ủy ban nhân dân cấp t ỉ nh qu ả n lý nhà nước về giám định tư pháp ở địa phương; chủ trì, phối hợp vớ i cơ quan chuyên m ô n gi ú p Ủ y ban nhân dân cấp tỉn h quản lý về hoạt động của Văn phòng giám định tư pháp. Cơ quan chuyên môn của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh giúp Ủ y ban nh â n d ân cùng cấp quản lý nhà nước v ề lĩnh vực giám định tư pháp chuyên ngành, chịu trách nhiệm trước Ủy ban nhân dân cấp tỉnh về tổ chức, hoạt động giám định tư pháp thuộc lĩnh vực quản lý; phối hợp với Sở Tư pháp giúp Ủy ban nhân dân cùng cấp trong quản lý nhà nước về giám định tư pháp ở địa phương. Điều 44. Trách nhiệm của Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao 1. Hướng dẫn áp dụng các quy định c ủ a pháp luật về trưng cầ u giám định và đánh g i á, sử dụng kết luận giám định tư pháp trong hệ thống cơ quan Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân. 2. Thực hiện chế độ thống kê về trưng cầu, đánh giá việc thực hiện giám định và sử dụng kết luận giám định tư pháp trong hệ thống cơ quan Tòa án nhân dân, Viện k i ểm sát nhân dân và báo cáo Quốc hội trong báo c á o công tác hằng năm. 3. Phối hợp với Bộ Tư pháp trong việc thực hiện ch ế độ thống kê, báo cáo về trưng c ầ u, đánh giá việc thực hiện giám định v à sử dụng kết luận giám định tư pháp. 4. Bảo đảm k i n h phí, hướng dẫn chi t rả chi phí giám định tư pháp trong hệ thống cơ quan Tòa án nhân dân, Viện kiể m sát nhân dân. Chương VIII ĐIỀU KHOẢN THI HÀNH 3 Điều 45. Hiệu lực thi hành 1 . Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 0 1 năm 20 1 3. 2 . Pháp lệnh Giám định tư pháp s ố 24/2004/PL-UBTVQH 11 hết hiệu lực kể từ ngày Luật này có hiệu lực. 3 . Kể từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành, các quy đ ị nh của Bộ luật Tố tụng hình sự, B ộ luật T ố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính về giám định tư pháp có nội dung khác v ớ i Luật này thì áp dụng quy đ ị nh của Luật này. Điều 46. Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện ki ể m sát nhân dân tối cao quy định ch i tiết, hướng dẫ n thi hành các điều, khoản được giao trong Luật. XÁC THỰC VĂN BẢN HỢP NHẤT CHỦ NHIỆM Nguyễn Hạnh Phúc 1 Luật số 35/2018/QH14 sửa đ ổi , bổ sung một số đ i ề u của 37 l uật có liên quan đ ến quy hoạch có c ă n cứ ban hành như sau: “C ăn c ứ Hi ế n pháp nước Cộng h ò a xã hội ch ủ nghĩa Việt Nam; Quốc hội ban hành Luật sửa đ ổ i , bổ sung m ộ t số điều có li ên quan đến quy hoạch của Luật Giao th ô ng đường b ộ s ố 23/2008/Q H1 2, b ộ l uậ t Hàng hải Việt Nam số 95/2015/Q H 13, Luật Đường sắt số 06/2 01 7/Q H1 4, Luật Giao thông đường thủy nội đị a s ố 23/2004/QH 11 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 48/2014/Q H 13 v à Luật số 97/2015/QH 1 3, Luật Tài nguyên nước s ố 1 7/20 1 2/Q H1 3 đã đ ược s ử a đ ổ i, bổ sung một số điều theo Luật s ố 0 8 /20 1 7/Q H1 4, Luật Đ ất đai s ố 45/201 1 /QH 1 3, Luật Bảo vệ m ô i trường s ố 55/2014/Q H1 3, Luật Kho á ng sản s ố 60/2010/Q H1 2, Luật Khí tư ợ ng th ủ y văn s ố 90/2015/ Q H 1 3, Luật Đa dạng sinh học số 20/2008/QH 1 2, Luật Tài nguyên, môi trường b i ể n và hải đ ả o số 82/2015/QH 1 3, Luật Bảo vệ và ki ể m dịch thực vật số 4 1 /20 1 3/Q H1 3, Luật Đê điều s ố 79/2006/QH 1 1, Luật Th ủy l ợ i s ố 08/20 1 7/QH 1 4, Luật N ă ng lượng nguyên tử s ố 1 8/200 8 /Q H1 2, Luật Đo lường s ố 04/201 1 / Q H 1 3, Luật Tiêu chuẩn và quy chu ẩ n kỹ thuật s ố 6 8/200 6 /QH 11 , Luật Ch ấ t lư ợng s ả n ph ẩ m, h à ng hóa số 05/2007/ QH 12, L uậ t An t oàn thông tin mạng số 86/2 01 5/Q H 13, Luật Xuất bả n số 1 9/2 01 2/QH 1 3, Luật Báo chí s ố 1 03/2016/Q H1 3, Luật Giáo dục quốc phòng và an ninh s ố 30/ 201 3/QH 1 3, Luật Qu ả n lý, sử dụng v ố n nhà nước đầ u tư vào s ả n xuất , kinh doanh tại doanh n gh iệ p s ố 6 9/2 014 /QH 1 3, Luật Thực hành tiết ki ệ m , ch ố ng làng p hí s ố 44/2013/ Q H 1 3 đ ã đ ược sửa đổ i , b ổ sung một số đ i ề u theo Luật s ố 21/2017/QH 1 4 , Luật H ả i quan s ố 54/20 1 4/Q H 13 đ ã đ ược sử a đ ổ i, b ổ sung một số điều theo L uậ t s ố 71 /2 01 4/QH 13 , Luật Ch ứ ng khoán s ố 70/2006/ Q H 11 đ ã đ ư ợc s ử a đổi , bổ s u ng một số điều theo Luật s ố 62/2010/Q H1 2 , Luật Đ iện ả nh số 62/2 00 6/Q H11 đã được s ử a đổ i, bổ sung một số điều theo Luật s ố 31/20 0 9/QH 1 2, Luật Q u ả ng cáo số 1 6/2012/ Q H13, Luật Xây dựng s ố 50/2014/QH 1 3 đ ã đ ược s ử a đ ổ i, bổ sung một số đ i ều theo Luật s ố 03/2016/QH 1 4 , L u ật Quy hoạch đô thị số 30/20 0 9/QH 1 2 đ ã được s ử a đ ổi , b ổ s u ng một số điều theo Lu ật s ố 77/2015/QH 1 3, Luật D ầ u khí nă m 1993 đã đ ược sửa đổ i, bổ sung một số điều theo Luật số 19/2 000 /Q H 10 và Luật s ố 1 0/2008/Q H1 2, B ộ luật Lao động s ố 10/2012/Q H1 3 đã được s ử a đ ổ i , bổ sung một số điề u theo Luật số 92/2015/ Q H 1 3, Luật B ả o hiểm xã hội s ố 58/2014/Q H1 3, Luật B ảo hi ểm y tế s ố 25/2008/QH12 đ ã được s ử a đổ i , bổ sung một số điều theo Luật số 32/2013/QH 1 3, Luật số 46/2014/Q H1 3 và Luật số 97/2015/Q H 13, Luật Phòng, ch ố ng bệnh tru yề n nhiễm số 03/2007/QH 1 2, Luật Giám định tư pháp số 13/2012/Q H 13 và Luật Bả o vệ quyền lợi ng ư ời tiêu dùng s ố 59/2010/Q H1 2 .” 2 Cụm t ừ “quy hoạch và” được bãi b ỏ theo quy định tại khoản 2 Điếu 30 của Luật s ố 35/2018/ Q H 1 4 s ử a đổi , bổ sung một số điều c ủ a 37 luật c ó li ê n quan đế n quy hoạch, c ó hi ệ u lực kể từ ng à y 01 tháng 0 1 nă m 2019. 3 Đ iề u 31 của L u ậ t số 35/201 8 /QH14 sửa đổ i, b ổ sung một số điều của 37 luật có liê n quan đến quy hoạch, có hiệu lực kể từ ng à y 01 tháng 01 năm 2019 quy định như sau: “Điều 3 1 . Hiệu lự c thi h ành Luật này c ó hiệu lực th i hà n h từ ngày 01 tháng 01 năm 2019 .”