TCVN2101:2008

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 2101:2008 về Sơn và vecni - Xác định độ bóng phản quang của màng sơn không chứa kim loại ở góc 20 độ, 60 độ và 85 độ TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 2101 : 2008 ISO 2813 : 1994 SƠN VÀ VECNI - XÁC ĐỊNH ĐỘ BÓNG PHẢN QUANG CỦA MÀNG SƠN KHÔNG CHỨA KIM LOẠI Ở GÓC 20 ° , 60 ° VÀ 85 ° Paints and varnishes - Determination of specular gloss of non-metallic paint films at 20 ° , 60 ° and 85 ° Lời nói đầu TCVN 2101 : 2008 thay th ế cho TCVN 2101 : 1993. TCVN 2101 : 2008 ho à n toàn tương đương với ISO 2813 : 1994 và b ả n đ í nh chính kỹ thuật 1:1997. TCVN 2091 : 2008 do Tiểu Ban kỹ thuật ti ê u chuẩn quốc gia TCVN/TC35/SC9 Sơn và vecni – Phương ph á p th ử b iê n soạn, Tổng cục Tiêu chu ẩ n Đo lường Ch ấ t lượng đ ề ngh ị , Bộ Khoa học và Công nghệ công bố TCVN 2101 : 2008 SƠN VÀ VECNI - XÁC ĐỊNH ĐỘ BÓNG PHẢN QUANG CỦA MÀNG SƠN KHÔNG CHỨA KIM LOẠI Ở GÓC 20 ° , 60 ° VÀ 85 ° Paints and varnishes - Determination of specular gloss of non-metallic paint films at 20 ° , 60 ° and 85 ° 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này l à một trong các ti ê u chu ẩ n đề cập đ ế n việc l ấ y mẫu và thử nghiệm sơn, vecni và các sản phẩm liên quan. Ti ê u chu ẩ n này qui định phương pháp để xác định độ b ó ng phản quang của màng sơn sử dụng h ì nh học phản xạ k ế g ó c 20°, 60° hoặc 85°. Phương pháp này kh ô ng áp dụng đ ể xác định độ bóng của sơn chứa kim loại. a) G ó c h ì nh học 60° có thể áp dụng cho t ấ t cả các màng sơn, nhưng đối với độ b ó ng r ấ t cao và màng cận-mờ, góc 20° hay 85° c ó th ể thích hợp hơn. b) G ó c hình học 20° sử dụng độ m ở của thiết b ị nhận tín hiệu nhỏ hơn, nhằm mang lại sự ph â n b i ệt tốt hơn giữa các m à ng s ơ n có độ bóng cao (tức là màng có độ bóng phản quang góc 60° cao hơn khoảng 70 đơn v ị ). c) Góc hình học 85° nhằm mang lại sự phân b i ệt t ố t h ơ n giữa các màng sơn c ó độ bóng thấp (tức l à màng c ó độ bóng phản quang góc 60° nhỏ hơn khoảng 10 đơn vị). CH Ú TH Í CH 1 : Góc h ì nh học giống nhau phải được giữ lại trong một loạt các phép đo cho dù đi ề u này c ó nghĩa là không để ý đ ế n các giới hạn đ ề nghị. CHÚ TH Í CH 2 : Trong một s ố t rườ ng hợp, xác định độ b ó ng phản quang c ó thể không tương đương với đánh giá trực quan. 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau đây l à r ấ t cần thiết khi á p dụng ti ê u chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố th ì áp dụng bản được nêu. Đối v ớ i các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố th ì áp dụng bản mới nh ấ t, bao g ồ m cả các bản sửa đổi (n ế u có). TCVN 2090 : 2007 (ISO 15528 : 2000) Sơn, vecni và nguyên liệu cho sơn và vecni - Lấy mẫu. TCVN 5669 : 2007 (ISO 1513 : 1992) Sơn và vecni - Kiểm tra và chuẩn bị mẫu thử. ISO 2808 : 1991 Paints and varnishes - Determination of film thickness (Sơn và vecni - Xác định độ dày màng). 3. Thuật ngữ và định nghĩa Trong tiêu chuẩn này á p dụng các thuật ngữ và định nghĩa sau. 3.1. Độ bóng phản quang (specular gloss) Tỷ s ố của luồng sáng ph ả n chiếu từ một vật th ể theo hư ớ ng ph ả n quang đối với một nguồn sáng và góc nhận xác định chia cho luồng sáng phản chi ế u từ kính có chỉ số khúc xạ là 1,567 theo hư ớ ng phản quang. CHÚ TH Í CH 3 : Đ ể xác định thang đo độ b ó ng phản quang, kính màu đen bóng c ó chỉ s ố khúc xạ 1,567 được qui cho trị số 100 đối với góc hình học 20°, 60° và 85°. 4. Thông tin bổ sung cần thiết Đối với áp dụng cụ thể, phương pháp thử qui định trong ti ê u chuẩn này cần được hoàn thiện bằng thông tin bổ sung. Các đi ề u khoản của thông tin bổ sung cho trong Phụ lục A. 5. Thiết bị, dụng cụ Các thiết bị v à dụng cụ thủy tinh thông thư ờ ng trong phòng thử nghiệm, c ù ng với các thiết bị dụng cụ sau 5.1. T ấ m nền đ ể thử mẫu sơn lỏng Tấm nền phải bằng k í nh có chất lượng như gương, tốt nhất có độ dày tối thiểu 3 mm và kích thước í t nhất 150 mm x 100 mm. Kích thước lớn nhất tối thiểu cũng phải bằng chiều dài của vùng được chiếu sáng. CHÚ THÍCH 4 : Mặc dù phương pháp này chỉ hạn ch ế cho các loại sơn nh ư ng có thể áp dụng đối với vecni trong suốt bằng cách s ử dụng t ấ m n ề n k í nh đen hoặc k í nh trong đ ã được làm ráp v à mặt sau và các cạnh được ph ủ b ằ ng sơn đen. 5.2. Thiết b ị gia công màng Sử dụng thiết bị dạng khối được mài ở mặt dưới để tạo rãnh sâu 150 m m ± 2 m m khi đặt nó l ê n một mặt phẳng quang học, hoặc có thể sử dụng phương tiện khác để gia công màng sơn. CHÚ THÍCH 5 : Thi ế t bị dạng khối tạo ra m à ng ẩ m c ó độ dày khoảng 75 m m. 5.3. Thiết b ị đo độ bóng Thi ế t b ị đo độ bóng bao gồm một ngu ồ n sáng và các th ấ u kính, thiết bị này chiếu chùm tia sáng song song lên bề mặt ph ủ sơn cần thử. Hộp chứa thi ế t bị nhận tín hiệu gồm các th ấ u kính, tấm chắn và tế bào quang điện đ ể nhận chùm sáng ph ả n chiếu h ì nh côn cần thiết. Thiết bị đo độ bóng phải c ó các đặc t í nh sau. a) Hình học Trục của chùm tia tới phải tạo các gốc 20° ± 0 , 1°, 60° ± 0,1° hoặc 85° ± 0,1° (xem Bảng 1) với pháp tuy ế n của b ề mặt sơn cần thử. Trục của thi ế t bị nhận t í n hiệu ph ả i trùng với ả nh phản chi ế u của chùm tia tới, chính xác đến ± 0,1°. Bằng miếng k í nh đen phẳng được đánh bóng hoặc gương phản chi ế u đặt ở vị trí tấm thử, ảnh của nguồn được nhìn th ấ y ở tâm tấm chắn của thiết bị nhận tín hiệu (c ử a s ổ thiết bị nhận). (Chỉ dẫn chung v ề các tính năng cơ bản xem Hình 1.) Để bảo đảm mức trung b ì nh tr ê n toàn bộ b ề mặt, chi ề u rộng của vùng được chiếu sáng của tấm thử phải l ớ n hơn đáng kể so với k ế t c ấ u bề mặt; nh ì n chung giá tr ị ch ấ p nhận là 10 mm. Các kích thước độ m ở của ảnh ngu ồ n, thiết bị nhận tín hiệu và dung sai liên quan được nêu trong B ả ng 1. Các k í ch thước góc của t ấ m chắn thiết b ị nh ậ n tín hiệu phải được đo từ các thấu kính thiết bị nhận t í n hiệu. b) Lọc tại thiết b ị nhận tín hi ệ u Lọc tại thiết bị nhận tí n hiệu phải được thực hiện đ ể hệ số truyền của bộ lọc t ( l ) t í nh the o trong đ ó V( l ) là hiệu suất phát quang CIE; S c ( l ) là phân bố năng lượng quang phổ của nguồn chi ế u C chuẩn C I E; s ( l ) là độ nhạy quang phổ của thiết bị nhận tín hiệu; S s ( l ) là phân bố năng lượng quang phổ của ngu ồ n chi ế u; k là hằng số hiệu chu ẩ n. CH Ú THÍCH 6 : Dung sai đ ã được lựa chọn s ao cho sai s ố ở nguồn và độ mở thiết bị nhận tín hiệu không sinh ra sai số đọc l ớ n hơn một đơn vị độ b ó ng tại một điểm bất kỳ trên thang đo 100 đơn v ị (xem 5.4.1). Theo thỏa thuận, cũng có thể sử dụng nguồn chi ế u A chu ẩ n CIE trong th ờ i gian truy ề n. Nhưng đi ề u này phải được ghi trong báo cáo thử nghiệm. B ả ng 1 - Góc và k í ch thước tương đ ố i của ảnh nguồn và độ m ở thiết bị nhận t í n h iệ u Th ô ng số Trong mặt ph ẳ ng của phép đo 1) Vuông góc với mặt phẳng của phép đo G ó c s 2) 2 tan s /2 Kí ch thước tương đối Góc s 2) 2 tan s /2 K í ch th ướ c tương đối Độ mở ảnh nguồn 0,75° ± 0,1° 0,0131 ± 0,0018 0,171 ± 0,023 2,5° ± 0,1° 0,0436 ± 0 , 0018 0,568 ± 0 , 023 Độ m ở thiết bị nhận t í n hiệu (g ó c 20°) 1,80° ± 0,05° 0 , 0314 ± 0 , 0009 0,409 ± 0,012 3,6° ± 0,1° 0 , 0629 ± 0 , 0018 0 , 819 ± 0,023 Độ m ở thiết bị nhận tín hiệu (g ó c 60°) 4,4° ± 0,1° 0 , 0768 ± 0 , 0018 1,000 ± 0,023 11,7° ± 0,2° 0,2049 ± 0 , 0035 2 , 668 ± 0 , 046 Độ m ở thiết bị nh ậ n tín hiệu (g ó c 85°) 4,0° ± 0,3° 0,0698 ± 0,0052 0,909 ± 0,068 6,0° ± 0,3° 0,1048 ± 0 , 0052 1,365 ± 0,068 1) Độ m ở th iế t bị nhận t í n hi ệ u trong mặt ph ẳ ng của phép đo đ ố i v ớ i g ó c hình học 60° được l ấ y thống nh ấ t. 2 ) Góc mở ảnh nguồn: s s ; g ó c mở thiết bị nhận tín hiệu: s B CHÚ DẪN G L 1 và L 2 B P = nguồn sáng = thấu kính = tấm chắn = màng sơn e 1 s B s s i = e 2 = góc mở thiết bị nhận tín hiệu = góc mở ảnh nguồn = ảnh của dây tóc bóng đèn Hình 1 - Sơ đồ thiết bị đo độ bóng (mặt cắt qua mặt ph ẳ ng phép đo) c) Sự m ờ nét Không được có những tia m ờ nét n ằ m trong phạm vi các góc qui đị nh trong 5.3 a). d) Dụng cụ đo thiết bị nhận tín hiệu Dụng cụ đo thiết bị nhận tín hiệu s ẽ cho số đọc tương ứng với luồng sáng đi qua thiết bị nh ậ n t í n hiệu, chính xác đến 1 % của trị số đọc trên toàn bộ thang đo. CH Ú THÍCH 7 Thông thường lắp ráp d ụ ng c ụ đo thi ế t bị nhận t í n hiệu đã dùng sử dụng t ế bào quang ngăn-lớp c ù ng với điện kế điện trở cao. Đi ề u này không thỏa m ã n vì tín hiệu ra của đi ệ n k ế r õ r à ng là không tuy ế n tính, nh ư ng đi ề u này c ó thể kh ắ c phục bằng cách n ố i với bộ khu ế ch đại điện trở kháng nguồn vào thấp vào giữa t ế bào quang và điện k ế . Ngoài ra, các thiết bị phải c ó bộ k i ểm soát độ nhạy để dòng điện t ế bào quang được cài đặt đến giá tr ị mong muốn bất kỳ tr ê n thang đo của thiết bị. 5.4 . Chuẩn so sánh 5.4.1. Chuẩn so sánh đ ầ u Chu ẩ n so sánh đ ầ u phải l à kính thạch anh hoặc k í nh đen được mài b ó ng, bề mặt trên phải phẳng trong phạm vi hai vân giao thoa trên centimet, đo theo phương pháp giao thoa quang. CHÚ THÍCH 8 : Chuẩn so s á nh đ ầ u kh ô ng sử dụng để hiệu chuẩn thiết bị đo độ b ó ng hằng ng à y. K í nh có chỉ s ố khúc xạ 1,567, được đo ở bước sóng 587,6 nm, phải được qui về giá trị độ bóng phản quang 100. N ế u không có sẵn k í nh với chỉ số khúc xạ này, cần phải hiệu chỉnh. Các giá trị độ bóng phản quang đối với k í nh thạch anh v à k í nh đen mài bóng có chỉ số khúc xạ khác nhau ở ba góc tới cho trong Bảng 2. Chuẩn đầu phải được kiểm tra í t nhất hai năm một l ầ n vì c ó thể bị già hóa. Đặc b i ệt việc ki ể m t ra này được áp dụng cho k í nh đen. Trong trư ờ ng hợp giảm ph ẩ m c ấ p, độ bóng ban đầu có th ể được phục hồi bằng cách dùng xeri oxit mài bóng quang học. CH Ú THÍCH 9 : Hầu h ế t kính c ó s ẵ n c ó độ phẳng yêu c ầ u được sản xu ấ t theo qu i tr ì nh “nổi ” . K í nh này không thích hợp đ ể sử dụng làm chuẩn so sánh đầu v ì ch ỉ s ố kh ú c xạ của kh ố i k í nh khác với ch ỉ số khúc xạ của bề mặt. Tốt nhất l à sử dụng k í nh ph ẳ ng quang học được làm theo một số qui tr ì nh khác, hoặc loại bỏ bề mặt của k í nh n ổ i và mài bóng lại đ ế n độ phẳng quang học. CH Ú THÍCH 10 : Tốt nhất là nên xác định chỉ s ố khúc xạ bằng thiết bị đo khúc xạ Abbe. CHÚ THÍCH 11 : Nếu y ê u cầu hệ s ố phản xạ tuyệt đ ố i của chuẩn so sánh đ ầ u, c ó th ể sử dụng phương tr ì nh F resnel, đặt chỉ số khúc xạ của chuẩn vào phương tr ì nh. Bảng 2 - Giá tr ị độ bóng phản quang đ ố i với kí nh đen bóng Ch ỉ số khúc xạ n Góc t ới 20° 60° 85° 1,400 57,0 71,9 96,6 1 , 410 59,4 73,7 96 , 9 1,420 61,8 75,5 97,2 1 , 430 64,3 77,2 97,5 1,440 66 , 7 79 , 0 97,6 1,450 69,2 80 , 7 98,0 1,460 71,8 82 , 4 98 , 2 1,470 74 , 3 84,1 98,4 1,480 76 , 9 85,8 98,6 1,490 79 , 5 87 , 5 98 , 8 1,500 82 , 0 89,1 99,0 1,510 84,7 90,8 99,2 1,520 87 , 3 92,4 99,3 1,530 90,0 94,1 99,5 1,540 92,7 95,7 99,6 1 , 550 95,4 97,3 99,8 1 , 560 98,1 98,9 99,9 1,567 1) 100,0 1 ) 100.0 1) 100,0 1) 1,570 100,8 100,5 100,0 1,580 103,6 102,1 100 , 2 1,590 106,3 103.6 100,3 1,600 109 , 1 105,2 100,4 1,610 111 , 9 106,7 100 , 5 1 , 620 114,3 108,4 100,6 1 , 630 117,5 109 , 8 100 , 7 1,640 120 , 4 111 , 3 100,8 1,650 123,2 112,8 100 , 9 1,660 126 , 1 114,3 100,9 1,670 129,0 115,8 101,0 1 , 680 131 , 8 117,3 101,1 1,690 134,7 118,8 101 , 2 1,700 137,6 120,3 101,2 1,710 140,5 121 , 7 101 , 3 1,720 143,4 123,2 101 , 3 1,730 146,4 124 , 6 101 , 4 1,740 149,3 126,1 101,4 1,750 152,2 127,5 101,5 1,760 155,2 128,9 101,5 1,770 158,4 130.4 101,6 1,780 161,1 131,8 101,6 1,790 164,0 133,2 101,6 1,800 167 , 0 134,6 101 , 7 1) Chuẩn so sánh đầu 5.4.2. Chuẩn so sánh làm việc Chuẩn so sánh làm việc có thể là gạch gốm, men th ủ y tinh, k í nh mở, kính đen mài bóng hoặc c á c vật liệu khác có độ bóng đồng nhất, nhưng phải có độ phẳng cao v à được hiệu chuẩn theo chuẩn so sánh đầu trên diện tích nhất đ ị nh và theo hướng chi ế u sáng nhất định. Các chu ẩ n so sánh làm việc phải đồng nhất, ổn định và phải được hiệu chu ẩ n bởi tổ chức kỹ thuật c ó th ẩ m quyền. Đ ố i với mỗi đặc tính hình học, thiết bị đo độ bóng phải có sẵn ít nhất hai chuẩn có mức độ b ó ng khác nhau. Các chu ẩ n so s á nh l à m việc phải được kiểm tra định kỳ bằng cách so sánh với chuẩn đ ầ u. 5.4.3. Chuẩn so sánh z ero Để kiểm tra điểm zero của t hiết bị đo phản xạ, phải sử dụng chuẩn th í ch hợp (ví d ụ nhung màu đen, nỉ màu đen của hộp đen). 6. Lấy mẫu L ấ y mẫu đại diện cho s ả n ph ẩ m c ầ n kiểm tra (hoặc l ấ y từng sản ph ẩ m trong trường hợp hệ thống đa lớp) theo TCVN 2090 ( ISO 15528). Ki ể m tra và chuẩn bị từng mẫu để th ử nghiệm theo TCVN 5669 (ISO 1513). 7. Lấy mẫu nền đã sơn Lấy một diện tích ph ẳ ng của nền đã sơn có k í ch thước ít nhất 150 mm x 100 mm, n ế u có thể thực hiện được. CH Ú THÍCH 12 : Phép đo độ bóng sử dụng phương pháp qui định trong ti ê u chuẩn này chỉ c ó ý nghĩa nếu được thực hiện trên các bề mặt c ó độ phẳng cao; b ấ t kỳ độ cong hoặc không phẳng cục bộ của n ề n đều ảnh hưởng đ ế n các k ế t quả thử nghiệm. 8. Chuẩn bị tấm thử 8.1. M ẫ u sơn lỏng 8.1.1. Chu ẩ n bị màng th ử Tạo màng thử với độ dày tương ứng v ớ i độ dày m à ng sơn sử dụng thông thường, t ố t nh ấ t theo c ù ng cách, bằng phương pháp qui định hoặc theo th ỏ a thuận, ví dụ quét b ằ ng ch ổ i lông, l ă n hoặc phun (xem điều 4 và Phụ lục A). Khi không có phương pháp qui định hoặc thỏa thuận và trong trư ờ ng hợp tranh c ã i, ti ế n hành như sau: Trộn k ỹ mẫu sơn b ằ ng cách khu ấ y mạnh ngay t rước khi tạo màng để phá v ỡ c ấ u trúc thixotropic nhưng c ẩ n thận không làm cho bọt không kh í xâm nhập vào sơn. Quét sơn với tỷ lệ tr ả i rộng khoảng 15 m 2 / l l ê n nền vừa được t ẩ y nhờn (5.1) bằng cách l ấ y khoảng 2 ml sơn một đường lên đáy của đĩa thủy tinh v à trải rộng, sử dụng thiết bị gia công màng (5.2), để có màng m ị n, đưa thiết bị gia công màng xuống đĩa với áp lực màng ở tốc độ khoảng 100 mm/s. Làm khô các tấm thử đ ã sơn ở (23 ± 2) °C và độ ẩ m tương đ ố i (50 ± 5) % (hoặc s ấ y) trong thời gian qui định hoặc thích hợp. Trước khi đo độ bóng, ổn định màng trong 16 h ở cùng nhiệt độ và độ ẩ m, không để mẫu ti ế p xúc trực tiếp với ánh sáng mặt trời. Thực hiện phép thử càng sớm càng t ố t. 8.1.2. Đo độ dày Xác định độ dày, t í nh bằng micromet, của màng sơn khô bằng một trong những qui tr ì nh qui định trong ISO 2808. 8.2. Sơn m à ng trên t ấ m nền 8.2.1. Khái quát Hướng của v ế t chổi lông, n ế u có thể th ấ y rõ được, làm nổi r õ vân gỗ và các hiệu ứng của k ế t cấu đều đặn tương tự, phải song song với mặt phẳng tới và mặt phẳng phản chiếu của thi ế t bị. 8.2.2. Đo độ dày Xác định độ dày, tính bằng micromet, của màng sơn khô bằng một trong những qui tr ì nh qui định trong ISO 2808. 9. Hiệu chuẩn thiết bị đo độ bóng 9.1. Chuẩn b ị thiết b ị Hiệu chuẩn thiết bị lúc bắt đầu của mỗi giai đoạn ti ế n hành và trong lúc tiến hành tại khoảng th ờ i gian vừa đủ để đảm bảo rằng về cơ bản độ nhạy th iế t bị ổn định. 9.2. Kiểm tra điểm zero Sử dụng chuẩn so sánh zero (5.4.3) để kiểm tra điểm zero tr ê n thang đo. Nếu số đọc không nằm trong phạm vi ± 0,1 của zero, từ các số đọc tiếp theo trừ n ó đi (tr ừ số học). 9.3. Hi ệ u chuẩn Sử dụng chuẩn so sánh làm việc có độ bóng phản quang gần đến 100, đi ề u chỉnh thi ế t bị đến giá trị hiệu ch ỉ nh, v ớ i kim chỉ ở nửa ph ầ n trên của thang đo. Tiếp theo l ấ y chuẩn so sánh làm việc thứ hai (thấp hơn) và thực hiện phép đo với c á ch kiểm tra tương tự. Yêu cầu v ề t ỷ lệ của 5.3 d) được đáp ứng nếu số đọc nằm trong phạm vi một đơn v ị thang đo của giá trị hiệu chỉnh, nhưng n ế u số đọc nằm ngoài dung sai qui định, thực hiện thêm phép đo với chuẩn so sánh làm việc khác. Nếu cả hai số đọc chênh lệch hơn một đơn vị thang đo so với các giá trị hiệu chỉnh, thiết bị phải được đi ề u chỉnh bởi nhà sản xuất, hoặc theo hướng d ẫ n của nhà s ả n xuất, v à qui tr ì nh hiệu chu ẩ n được lặp lại cho đến khi chuẩn so sánh làm việc có thể được đo với độ chính xác yêu cầu. Nếu số đọc lặp lại nằm trong phạm vi một đơn vị thang đo, các phép thử có thể được thực hiện nhưng vi ệ c kiểm tra hiệu chuẩn phải được thực hiện trước mỗi phép xác định. 10. Cách tiến hành 10.1. Phép đo độ b ó ng của màng từ s ơ n l ỏ ng Sau Khi hiệu chuẩn thiết bị đo độ bóng, đối với các màng thử trên đ ĩ a thủy tinh l ấ y ba số đọc tại các vị tr í khác nhau song song với hướng quét sơn, kiểm tra sau mỗi loạt theo chuẩn so sánh làm việc có độ bóng cao hơn để đ ả m bảo rằng không bị lệch với hiệu chuẩn. N ế u các số đọc ch ê nh lệch í t hơn năm đơn v ị , ghi lại giá trị trung b ì nh làm giá trị độ bóng phản quang; nếu không th ì lấy thêm ba số đọc nữa và ghi lại giá trị trung bình và d ã y của t ất cả sáu trị số. Đối với phép đo màng trên nền không phải là thủy tinh, lấy sáu số đo, ba số đo theo hai hướng vuông g ó c với nhau và ghi lại giá trị trung b ì nh và d ã y. Kiểm tra số đọc của chuẩn so sánh làm việc c ó độ bóng cao hơn sau ba số đọc để đ ả m bảo thi ế t bị k hông bị lệch. 10.2. Ph é p đo độ b ó ng trên n ề n đ ã sơn Tiến hành như trong 10.1, lấy sáu số đọc ở các v ù ng khác nhau hoặc theo các hướng khác nhau trên nền (ngoại trừ các màng có vân bề mặt định hướng, như vết chổi lông). Kiểm tra số đọc của chuẩn so s á nh làm việc c ó độ bóng cao hơn sau khi l ấ y ba số đọc đ ể đảm bảo thiết bị không bị lệch. Tính giá tr ị trung b ì nh. Nếu sai lệch giữa các giá trị nhỏ h ơ n 10 đơn vị hoặc 20 % so với giá trị trung bình, ghi lại giá trị trung b ì nh và d ã y các trị số. N ế u khác đi th ì loại bỏ t ấ m thử. 11. Độ chụm (chỉ áp dụng đối với các màng trên đĩa thủy tinh) 11.1. Độ lặp lại Chênh lệch tuyệt đối giữa giá trị trung bình của hai bộ ri ê ng b i ệt của ba số đọc đối với màng trên đĩa thủy tinh, nhận được do cùng một th í nghiệm viên thực hiện trong một phòng thử nghiệm trong một khoảng thời gian sử dụng phương pháp thử đã được tiêu chuẩn hóa có xác suất 95 % l à một đơn v ị đối v ớ i góc hình học 60° và 85° và hai đơn v ị đối v ớ i góc hình h ọ c 20°. 11.2. Độ tái lập Chênh lệch tuyệt đối giữa giá trị trung bình của hai bộ riêng b i ệt của ba số đọc đối với màng của cùng sản ph ẩ m trên đĩa thủy tinh, nhận được bởi các th í nghiệm viên thực hiện trong các phòng thử nghiệm khác nhau sử dụng phương pháp thử đã được ti ê u chu ẩ n hóa có xác suất 95 % là sáu, bốn và bảy đơn v ị tương ứ ng với g ó c hình học 20°, 60° và 85°. Đ ố i với một số loại sơn, đặc b i ệt sơn bán-bóng, độ b ó ng phản quang nhạy đối với sự thay đổi điều kiện làm khô và phương pháp chuẩn bị màng, do vậy độ tái lập của các phép thử thực hiện trên những loại sơn lỏng như vậy s ẽ kém hơn qui định ở trên. Trong trường hợp tranh cãi, khi các phép đo độ bóng phản quang khác hơn 10 %, các màng sơn đ ã chu ẩ n bị phải được trao đổi giữa các phòng th ử nghiệm. 12. Báo cáo thử nghiệm Báo cáo thử nghiệm phải bao gồm các thông tin sau: a) Các chi tiết cần thiết để nhận dạng sản ph ẩ m cần thử; b) Viện dẫn tiêu chuẩn này; c) Các đi ề u khoản của thông tin bổ sung xem trong Phụ lục A; d) Viện dẫn tiêu chuẩn quốc tế hoặc quốc gia, yêu cầu kỹ thuật sản ph ẩ m hoặc các tài li ệ u khác cung c ấ p thông tin liên quan trong c); e) Góc tới được sử dụng; f) Các kết qu ả thử, như chỉ ra trong điều 10; g) B ấ t k ỳ sai khác với phương pháp thử qui định; h) Ngày thử nghiệm. PHỤ LỤC A (qui định) THÔNG TIN BỔ SUNG CẦN THIẾT Các điều khoản của thông tin b ổ sung n êu trong phụ lục này ph ải được cung c ấ p thích hợp để phép thử có thể thực hiện được. Thông tin cần thiết nên được th ỏa thuận giữa các b ê n liên quan và c ó thể có nguồn gốc từ một phần hoặc hoàn toàn, từ tiêu chuẩn qu ố c t ế hoặc quốc gia hoặc các tài liệu khác liên quan đến s ả n phẩm được thử. a) Vật liệu nền, độ dày nền và cách chuẩn bị bề mặt của nền. b) Phương pháp phủ lớp sơn thử lên nền. CHÚ THÍCH 13 : Sơn bằng ch ổ i lông mềm có thể d ẫ n đ ế n khả n ă ng thay đổi giá trị độ b ó ng. c) Thời gian v à các đi ề u Kiện làm khô (hoặc sấy) và thời gian đ ủ đ ể t ấ m mẫu đạt theo yêu cầu thử nghiệm (nếu cần) của sơn trước khi thử. d) Độ dày, tính bằng micromet, của lớp sơn khô và phương pháp đo được sử dụng theo ISO 2808, đ ó l à sơn đơn lớp hay hệ sơn đa lớp. PHỤ LỤC B (tham khảo) THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Ti ê u chu ẩ n dưới đây có chứa thông tin hữu í ch về cách xác định độ b ó ng phản quang của các vật liệu khác với màng sơn không chứa kim loại. [1] ISO 7668 : 1986 Anodized aluminium and aluminium alloys - Measurement of specular re f lectance and specular gloss at angles of 20 degrees, 45 degrees, 60 degrees or 85 degrees (Nhôm anot và hợp kim nhôm - Xác định phản chiếu quang và độ bóng phản quang ở các góc 20 độ, 45 độ, 60 độ hay 85 độ).