02/CT-NHNN

Chỉ thị 02/CT-NHNN năm 2020 về giải pháp cấp bách của ngành ngân hàng nhằm tăng cường phòng, chống và khắc phục khó khăn do tác động của dịch bệnh Covid-19 do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM ------- CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc --------------- Số: 02/CT-NHNN Hà Nội , ngày 31 tháng 3 năm 2020 CHỈ THỊ VỀ CÁC GIẢI PHÁP CẤP BÁCH CỦA NGÀNH NGÂN HÀNG NHẰM TĂNG CƯỜNG PHÒNG, CH Ố NG VÀ KHẮC PHỤC KHÓ KHĂN DO TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH BỆNH COVID-19 Trước những diễn biến phức tạp của dịch bệnh Covid-19 (gọi t ắ t là dịch bệnh) tác động tiêu cực đến kinh t ế trong nước, th ờ i gian qua toàn ngành Ngân hàng đã chủ động xây dựng phương án phòng, ch ố ng dịch đảm bảo hoạt động của hệ thống an toàn, thông suốt và hiệu quả; Ngân hàng Nhà nước Việt nam (NHNN) đã triển khai kịp thời các giải pháp chính sách như : điều hành linh hoạt các công cụ chính sách tiền tệ, tỷ giá, cơ cấu lại thời hạn trả nợ, mi ễ n, giảm lãi, giữ nguyên nhóm nợ, giảm đ ồ ng thời các mức lãi su ấ t điều hành đ ể h ỗ trợ sản xu ấ t, kinh doanh, miễn, giảm phí thanh toán. Những giải pháp của ngành Ngân hàng đ ã và đang được triển khai quyết liệt, bước đ ầ u tháo gỡ khó khăn cho khách hàng va y v ố n. Toàn ngành đã đ ó ng góp trên 160 tỷ đ ồ ng cho phòng, ch ố ng dịch bệnh, th ể hiện tinh thần trách nhiệm cao của toàn hệ thống trong công tác an sinh xã hội. Hiện nay, dịch bệnh vẫn đang di ễ n biến hết sức phức tạp, khó lường, tiếp tục ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động sản xuất kinh doanh và đời s ố ng của người dân trong thời gian tới. Nhiệm vụ phòng, chống và kh ắ c phục khó khăn do ảnh hư ở ng của dịch là rất cấp bách. Thực hiện các văn bản chỉ đạo của Bộ Chính t rị , Ban Bí thư, Thủ tướng Chính phủ về quyết liệt thực hiện đợt cao điểm phòng, chống dịch bệnh, Thống đốc NHNN yêu cầu các đơn vị thuộc NHNN, các t ổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (sau đ â y gọi là TCTD), các đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp trực thuộc, Hiệp hội trong ngành thực hiện nghiêm túc, kh ẩ n trương, kịp th ờ i các nhiệm vụ, giải pháp cụ th ể sau đây; I. NHIỆM VỤ CHUNG 1. Toàn ngành Ngân hàng tiếp tục quán triệt tinh thần “chống dịch như chống giặc” với quyết tâm và sự đồng bộ thống nhất cao hơn nữa từ Trung ương đến địa phương, từ NHNN đến các TCTD để triển khai có hiệu quả các giải pháp cấp bách phòng, chống dịch và khắc phục khó khăn do tác động của dịch bệnh đối với nền kinh tế. 2. Tập trung triển khai quyết liệt, chủ động, hiệu quả các giải pháp phòng, chống và hỗ trợ khắc phục khó khăn do dịch bệnh trong tình hình mới theo chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Thông báo kết luận số 172-TB/TW ngày 21/3/2020, c ủ a Ban bí thư tại văn b ả n số 79-CV/TW ngày 29/01/2020, của Thủ tướng Chính phủ tại Chỉ thị số 11/CT-TTg ngày 4/3/2020, Chỉ thị số 13/CT-TTg ngày 11/3/2020 và Chỉ thị số 15/CT-TTg ngày 27/3/2020, của Thống đốc NHNN tại Công điện 02/CĐ-NHNN ngày 11/3/2020, Thông tư 01/2020/TT-NHNN ng à y 13/3/2020. Nắm bắt, cập nhật kịp thời các thông tin chính thức về diễn bi ế n dịch bệnh để chủ động áp dụng các biện pháp phòng, ch ố ng dịch hiệu quả, đảm bảo hoạt động ngân hàng an toàn, thông suốt. 3. Quyết tâm thực hiện các mục tiêu đã đề ra tại Chỉ thị 01/CT-NHNN ngày 03/01/2020 của Thống đốc NHNN; tập trung thực hiện các giải pháp nhằm kiểm soát lạm phát, duy trì ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối, ổn định kinh tế vĩ mô; tập trung tín dụng cho các lĩnh vực ưu tiên, lĩnh vực sản xuất kinh doanh; đáp ứng kịp thời, đầy đủ vốn cho nền kinh tế, đặc biệt là để khôi phục và duy trì sản xuất cho các ngành, lĩnh vực bị ảnh hưởng b ở i dịch bệnh. 4. Lãnh đạo các cấp, cán bộ, công chức, viên chức trong toàn Ngành nhận thức rõ vai trò, trách nhiệm, nâng cao ý thức chấp hành kỷ luật, kỷ cương, phát huy tính chủ động, ph ố i hợp trong hoạt động, tinh thần chia sẻ khó khăn thông qua các hoạt động ti ề n tệ, tín dụng ngân hàng và an sinh xã hội. II. ĐỐI VỚI CÁC ĐƠN VỊ TẠI NGÂN HÀNG NHÀ NƯ Ớ C TR U NG ƯƠNG 1. Thường xuyên nghiên cứu, dự báo, đánh giá tác động của dịch bệnh đối với nền kinh tế; bám sát diễn biến th ị trường trong và ngoài nước để cập nhật, điều chỉnh các kịch bản điều hành chính sách tiền tệ, tín dụng phù h ợ p; chủ động điều hành đ ồ ng bộ, linh hoạt các công cụ chính sách tiền tệ, điều tiết nghiệp vụ thị trường mở với kỳ hạn, khối lượng, lãi suất hợp lý và chuẩn bị các phương án hỗ trợ khi cần thiết đ ể đảm bảo thanh khoản thị trường thông suốt, cung ứng vốn kịp thời, giảm lãi suất cho vay đ ố i với nền kinh tế, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và kiểm soát lạm phát theo mục tiêu. 2. Cho vay tái cấp vốn đối với TCTD để thực hiện các chương trình theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, hỗ trợ cơ cấu lại các TCTD và xử lý nợ xấu dưới các hình thức tái cấp vốn trên cơ sở trái phiếu đặc biệt của VAMC, cho vay lại theo h ồ sơ t ín dụng, cho vay có bảo đảm b ằ ng c ầ m cố giấy tờ có giá và các hình thức tái cấp vốn khác theo quy định. 3. Theo dõi sát diễn biến thị trường, điều hành tỷ giá trung tâm linh hoạt, phù hợp, ti ế p tục sử dụng đ ồ ng bộ các biện pháp và công cụ chính sách tiền tệ để ổn định thị trường ngoại tệ. S ẵn sàng can thiệp thị trường khi cần thiết để bình ổn th ị trường ngoại tệ, góp ph ầ n ổ n định kinh tế vĩ mô. 4. Điều hành lãi suất phù hợp với cân đ ố i vĩ mô, diễn biến thị trường và mục tiêu chính sách tiền tệ; giám sát chặt chẽ việc thực thi giảm lãi suất của TCTD theo chỉ đạo của NHNN và ch ủ trương của Chính phủ trong việc tháo gỡ khó khăn cho sản xu ấ t kinh doanh. 5. Chỉ đạo các TCTD tập trung tín dụng cho các lĩnh vực ưu tiên, lĩnh vực sản xuất kinh doanh; thường xuyên theo dõi, đánh gi á diễn biến và tác động của dịch bệnh đối với khả năng tăng trưởng t ín dụng toàn ngành để xem xét điều chỉnh chỉ tiêu tín dụng đối với các TCTD nhằm đáp ứng đầy đủ kịp thời vốn phục vụ sản xuất kinh doanh, nhất là các ngành, lĩnh vực bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh, tạo điều kiện cho khách hàng vay vốn tiếp tục vay mới khôi phục sản xuất; tiếp tục kiểm soát chặt chẽ tín dụng vào các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro. 6. Trực tiếp làm việc với Chủ tịch Hội đồng thành viên/Hội đồng quản trị/Tổng giám đốc các TCTD để đẩy mạnh triển khai có hiệu quả các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch như: cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi các khoản vay cũ, giữ nguyên nhóm nợ theo Thông tư 01/2020/TT-NHNN ngày 13/03/2020 và cho vay mới với lãi suất ưu đãi; thường xuyên theo dõi, tổng hợp tình hình, kết quả thực hiện của các TCTD. 7. Tổ chức kiểm tra, thanh tra định kỳ, đột xuất việc triển khai thực hiện của các TCTD; giám sát việc thực hiện Thông tư 01/2020/TT-NHNN , các quy định về miễn, giảm phí dịch vụ thanh toán điện tử và các văn bản pháp luật liên quan khác, kịp thời sửa đổi, bổ sung các quy định, cơ chế chính sách để hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và tháo gỡ vướng mắc phát sinh cho TCTD và khách hàng trong quá trình triển khai thực t ế . 8. Phối hợp với các đơn vị chức năng của Bộ Kế hoạch & Đầu tư, Bộ Tài chính, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội và các cơ quan liên quan tham gia xây dựng và tổ chức triển khai các phương án sử dụng công cụ chính sách tiền tệ, tín dụng phù hợp để hỗ trợ khắc phục dịch bệnh sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt. 9. Phối hợp các đơn vị chức năng của Bộ Tài chính hoàn t ấ t thủ tục trình cấp có thẩm quyền xử lý việc t ă ng vốn điều lệ cho các Ngân hàng thương mại có vốn Nhà nước. 10. Rà soát, xây dựng các quy định áp dụng công nghệ nh ằ m giảm thiểu giao dịch trực tiếp trong cung ứng, sử dụng các sản ph ẩ m, dịch vụ ngân hàng. Kh ẩ n trương ph ố i h ợ p các Bộ, ngành hoàn thiện và trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định về việc triển khai thí điểm dùng tài khoản viễn thông thanh toán cho các dịch vụ khác có giá trị nhỏ (Mobile Money), Chỉ thị v ề việc đ ẩ y mạnh thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam. 11. Xây d ự ng kịch bản đảm bảo công tác tham mưu, ch ỉ đạo và điều hành của các đơn vị, vụ cục NHNN thông suốt kịp thời; đảm bảo an toàn cho mọi hoạt động nhất là công tác quản lý và hoạt động giao dịch trên thị trường nội, ngoại tệ, hệ th ố ng thanh toán và công nghệ thông tin của NHNN. 12. Tăng cường công tác truyền thông của NHNN, phối h ợ p chặt chẽ với các TCTD để thông tin, tuyên truyền kịp thời, đầy đủ về các giải pháp chính sách, k ế t quả triển khai thực hiện của ngành Ngân hàng. III. Đ Ố I VỚI NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC CHI NHÁNH TỈNH, THÀNH PHỐ 1. Tăng cường vai trò cơ quan quản lý Nhà nước về hoạt động ngân hàng trên địa bàn, khẩn trương chỉ đạo quyết liệt việc triển khai các giải pháp phòng, chống, khắc phục khó khăn cho khách hàng vay vốn bị ảnh hưởng b ở i dịch của các TCTD trên địa bàn theo chỉ đạo của Thống đốc NHNN, của UBND các địa phương. 2. Thường xuyên đôn đốc việc triển khai của các TCTD trên địa bàn, tổ chức thanh tr a, kiểm tra đột xuất việc chấp hành các quy định về cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn giảm lãi, giữ nguyên nhóm nợ, cho vay mới đ ố i với khách hàng gặp khó khăn d o dịch của TCTD và chịu trách nhiệm trước Thống đốc NHNN về kết quả thực hiện. Có biện pháp xử lý nghiêm và kịp thời các trường hợp không ch ấ p hành chủ trương, chậm xử lý, cố tình gây khó khăn, phiền hà, thi ế u trách nhiệm trong triển khai các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho khách hàng vay vốn theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Thống đốc NHNN. Đồng thời giám sát, theo dõi x ử lý những trường hợp lợi dụng chính sách để làm sai lệch chủ trương hỗ trợ khắc phục dịch. 3. Phối hợp với các Sở, ban ngành liên quan nắm bắt mức độ ảnh hưởng của dịch bệnh đến các ngành kinh tế và ngành ngân hàng trên địa bàn, tham mưu cho UBND các tỉnh/thành phố triển khai có hiệu quả công tác hỗ trợ tháo g ỡ khó khăn cho hoạt động sản xu ấ t kinh doanh, nhất là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ gia đình, các lĩnh vực sản xuất lưu thông hàng hóa thiết yếu, các lĩnh vực ưu tiên. 4. Chủ động thông tin về chương trình, chính sách tín dụng ngân hàng, các giải pháp của ngành ngân hàng; Chủ động xử lý những khó khăn vướng mắc phát sinh, đ ề xuất báo cáo Thống đốc NHNN, UBND các tỉnh/thành phố xử lý những vấn đề vượt thẩm quyền một cách kịp thời. 5. Giám đốc NHNN chi nhánh các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện các chủ trương, giải pháp cấp bách của ngành Ngân hàng tại Chỉ thị này và các chỉ đạo liên quan. Thống đốc NHNN sẽ xử lý nghiêm Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh địa phương nào thiếu trách nhiệm, chậm trễ trong triển khai thực hiện các nhiệm vụ được giao. Đây sẽ là căn cứ quan trọng để NHNN TW đánh giá kết quả hoàn thành nhiệm vụ công tác cả năm. IV. ĐỐI VỚI CÁC T Ổ CHỨC TÍN DỤNG 1. Triển khai nghiêm túc, quyết liệt, có hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp phòng ch ố ng dịch, h ỗ trợ khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh theo các văn bản chỉ đạo của Thống đốc NHNN tại Chỉ thị này, Thông báo 35/TB-NHNN ngày 07/02/2020, Công điện số 02/CĐ-NHNN ngày 11/3/2020, Thông tư 01/2020/TT- N HNN ngày 13/3/2020 và các chỉ đạo của NHNN về việc miễn, giảm phí thanh toán. Theo dõi sát các ch ỉ đạo tiếp theo của Thống đốc, các cấp, các ngành có liên quan để cập nhật, bổ sung và tổ chức triển khai thực hiện kịp thời. 2. Chủ động xây dựng các kịch bản kinh doanh chi tiết (bao gồm các kế hoạch kinh doanh dự phòng theo diễn biến của dịch bệnh) nhằm mục tiêu đảm bảo hoạt động kinh doanh liên tục, không để gián đoạn trong mọi tình huống. Xây dựng giải pháp cung c ấ p các dịch vụ ngân hàng theo từng kịch bản diễn biến dịch, phù h ợ p với các biện pháp chống dịch của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và chính quyền đ ị a phương; đ ồ ng thời, tăng cường cung c ấ p dịch vụ ngân hàng điện tử. 3. Khẩn trương ban hành và triển khai quy định nội bộ hướng dẫn Thông tư số 01/2020/TT-NHNN của NHNN. Chủ tịch Hội đồng thành viên/Hội đồng quản trị/Tổng giám đốc các TCTD trực tiếp chỉ đạo việc triển khai công tác cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ, cho vay mới đối với khách hàng gặp khó khăn do ảnh hư ở ng của dịch và chịu trách nhiệm trước Thống đốc NHNN về kết quả thực hiện. Xử lý nghiêm những đơn vị, cán bộ lãnh đạo và cán bộ nghiệp vụ triển khai chậm, cố tình gây kh ó khăn, phiền hà, thiếu trách nhiệm, thực hiện không đúng quy định trong quá trình thực hiện các giải pháp tháo gỡ khó kh ă n cho khách hàng. 4. Tiếp tục triển khai có hiệu quả các giải pháp mở rộng tín dụng đối với các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, đặc biệt là cho vay để duy trì và khôi phục các ngành, lĩnh vực bị ảnh hưởng bởi dịch. Kiểm soát chặt chẽ chất lượng tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro. 5. Chủ động rà soát, cắt giảm các chi phí hoạt động, đặc biệt là chi lương, thưởn g , kịp thời điều chỉnh k ế hoạch kinh doanh, kế hoạch tài chính phù hợp với thực tế trước khi tổ chức đại hội cổ đông, trước mắt không chia cổ tức bằng tiền mặt để tập trung nguồn lực giảm mạnh lãi suất cho vay đối với dư nợ hiện nay và các khoản cho vay mới. 6. Nâng cao năng lực quản trị, điều hành, giám sát của Hội đồng quản trị/Hội đồng thành viên, Ban điều hành và Ban kiểm soát đối với các hoạt động của TCTD. Tăng cường hiệu quả công tác kiểm tr a, kiểm soát nội bộ, trong đó có tập trung kiểm tra, giám sát việc thực hiện cơ c ấ u lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ theo Thông tư số 01/2020/TT-NHNN ngày 13/3/2020 nhằm đảm bảo thực hiện đúng chính sách; phát hiện và kiên quy ế t xử lý kịp thời việc lợi dụng chính sách để trục lợi, phản ánh sai lệch chất lượng tín dụng. Định kỳ hằng tuần báo cáo NHNN (thông qua Vụ Tín dụng các ngành kinh tế) kết quả triển khai thực hiện các giải pháp hỗ tr ợ theo quy định tại Thông tư 01/2020/TT-NHNN . 7. Tăng cường sự phối hợp, chia sẻ thông tin giữa các TCTD để đảm bảo có sự đồng thuận cao trong triển khai các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho khách hàng, đặc biệt là giải pháp giữ nguyên nhóm nợ khi thực hiện cơ c ấ u lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi... Chủ động thông tin đầy đủ, kịp thời v ề các giải pháp, chính sách, chương trình, gói sản ph ẩ m h ỗ trợ đ ể khách hàng vay v ố n bi ế t và phối hợp thực hiện. 8. Đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt; đa dạng các chương trình, sản phẩm tín dụng phù hợp để h ỗ trợ tích cực hơn với các đối tượng, ngành kinh t ế ; đ ẩ y mạnh cải cách thủ tục hành chính, áp dụng công nghệ đ ể hạn ch ế giao dịch trực tiếp, tạo điều kiện t ă ng cường tiếp cận tín dụng cho khách hàng; tiếp tục tri ể n khai các giải pháp phòng, ch ố ng dịch, biện pháp kh ắ c phục khi cán bộ bị lây nhiễm dịch, đảm bảo hoạt động của hệ thống ngân hàng an toàn, thông suốt, không bị gián đoạn. 9. Tiếp tục tham gia và vận động cán bộ, nhân viên, người lao động trong toàn hệ thống TCTD có các hình thức an sinh xã hội kịp thời đ ể đóng góp ủng hộ cho những ngành, lĩnh vực, người dân khắc phục hậu quả do dịch bệnh gây ra. 10. Chủ tịch Hội đồng thành viên/Hội đồng quản trị/Tổng giám đốc chịu trách nhiệm toàn diện trước Thống đốc NHNN về việc thực hiện có hiệu quả, kịp thời các chủ trương, chính sách và các giải pháp cấp bách của ngành ngân hàng nhằm phòng, chống, khắc phục khó khăn do tác động của dịch bệnh. NHNN sẽ kiên quyết xử l ý nghiêm tập thể, cá nhân thiếu trách nhiệm, gây khó khăn hoặc chậm trễ trong triển khai hoặc vi phạm các quy định hiện hành. Đồ ng thời, NHNN sẽ có cơ ch ế khuyến khích, khen thưởng, tạo điều kiện đối với các TCTD chấp hành tốt chủ trương này. V. Các tổ chức Hiệp hội trong ngành Ngân hàng tiếp tục phát huy vai trò kết nối các TCTD, tạo sự đồng thuận, thống nhất giữa các ngân hàng thành viên trong triển khai các giải pháp về lãi suất, cơ cấu lại thời hạn trả nợ, cho vay mới... tháo gỡ khó khăn cho khách hàng vay vốn bị ảnh hưởng bởi dịch. Các đơn vị sự nghiệp, các doanh nghiệp trong ngành ngân hàng theo chức năng, nhiệm vụ của mình tích cực hỗ trợ, phối hợp với các đơn vị NHNN, các TCTD để triển khai đồng bộ và quyết liệt trong toàn Ngành. VI. T Ổ CHỨC THỰC HIỆN 1. Chỉ thị này có hiệu lực kể từ ngày ký. 2. Các đơn vị tại trụ s ở chính Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh, thành ph ố trực thuộc Trung ương trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ được giao tổ chức triển khai các nhiệm vụ tại Chỉ thị này; định kỳ hàng tháng, báo cáo tình hình thực hiện Chỉ thị tại Báo cáo k ế t quả hoạt động ngân hàng gửi Văn phòng Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. 3. Văn phòng Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ trì, phối hợp với Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, Vụ Chính sách tiền tệ, Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng và các đơn vị có liên quan thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam theo dõi tình hình triển khai thực hiện Chỉ thị, tổng hợp báo cáo Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. 4. Thủ trưởng các đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Gi á m đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên và Tổng giám đốc (Giám đ ố c) t ổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, các tổ chức Hiệp hội trong ngành Ngân hàng chịu trách nhiệm thực hiện Chỉ thị này ./. Nơi nhận: - Như điểm 4 mục VI; - Thủ tướng Chính phủ; và các Phó Th ủ tướng Chính phủ (để báo cáo); - Văn phòng Trung ư ơ ng Đ ả ng; - Văn phòng Quốc hội; - V ă n phòng Chủ tịch nước; - Văn phòng Chính phủ; - Mặt trận tổ quốc Việt Nam; - Thành/tỉnh ủy, UBND các t ỉ nh/thành phố (để p/h ch ỉ đạo) - Ban lãnh đạo NHNN; - Lưu VP, Vụ Tín dụng CNKT. THỐNG ĐỐC Lê Minh Hưng