TCVN10772-1:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10772-1:2015 (ISO 7174-1:1988) về Đồ nội thất - Ghế -xác định độ ổn định- Phần 1: Ghế tựa và ghế đẩu TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 10772-1:2015 ISO 7174-1:1988 ĐỒ NỘI THẤT - GHẾ - XÁC ĐỊNH ĐỘ ỔN ĐỊNH - PHẦN 1: GHẾ TỰA VÀ GHẾ ĐẨU Furniture - Chairs - Determination of stability - Part 1: Upright chairs and stools Lòi nói đầu TCVN 10772-1:2015 hoàn toàn tương đương với ISO 7174-1:1988. ISO 7174-1:1988 đã được rà soát và phê duyệt lại v à o năm 2012 với bố cục và nội dung không thay đổi. TCVN 10772-1:2015 do Ban kỹ thuật Tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 136 Đồ nội thất biên soạn, T ổ ng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Bộ TCVN 10772 (ISO 7174) Đồ nội thất - Ghế - Xác định độ ổn định gồm các tiêu chuẩn sau: - TCVN 10772-1:2015 (ISO 7174-1:1988), Phần 1: Ghế tựa và gh ế đ ẩ u; - TCVN 10772-2:2015 (ISO 7174-2:1992), Phần 2: Ghế có cơ cấu nghiêng hoặc ngả khi ngả hoàn toàn và ghế bập bênh. Lời giới thiệu Tiêu chuẩn này là một trong các tiêu chuẩn về độ bền, độ bền lâu và độ ổn định của đồ nội thất. Các tiêu chuẩn đó là: ISO 7170, F u rn iture - Storage units - Determination of strength and durability (Đồ nội th ấ t - Tủ đựng đồ - Xác định độ bền và độ bền lâu) . ISO 7171, Fu rn iture - Storage units - Determination of stability (Đồ nội thất - Tủ đựng đồ - Xác định độ ổ n định). ISO 7172, F u rn iture- Tables - Determination of stability (Đồ nội thất - Bàn - X á c định độ ổn định) ISO 7173, Fu rn iture - Chairs and stools - Determination o f strength and durability (Đồ nội thất - Ghế và ghế đẩu - Xác định độ bền và độ bền lâu) TCVN 10772-1 (ISO 7174-1), Đồ nội thất - Ghế - Xác định độ ổn định - Phần 1: Ghế tựa và ghế đẩu . TCVN 10772-2 (ISO 7174-2), Đ ồ nội th ấ t - Ghế - Xác định độ ổn định - Phần 2: Ghế có cơ cấu nghiêng hoặc ngả khi ng ả hoàn toàn và ghế bập bênh . ISO 8019, Fu rn iture - Tables - Determination o f strength and durability (Đồ nội thất - Bàn - Xác đ ị nh độ bền và độ bền lâu) Độ ổn định của ghế có thể xác định bằng cả phương pháp thực nghiệm và p h ương pháp tính toán được qu y định trong tiêu chuẩn này. Các phương pháp này tương thích với nhau v ì chúng tác dụng cùng một lực, tại cùng một điểm đặt và cho kết quả tương tự. Phương pháp tính toán không dễ dàng xử lý với các ghế thư giãn hoặc ghế sofa và không đảm bảo khi áp dụng cho: a) c ác sản ph ẩ m bọc có bộ phận lò xo với độ đàn hồi không ổn định; b) ghế bị thay đổi hình dạng khi chịu tải, ví dụ: ghế gấp, một số loại ghế kim loại và ghế nhựa. Phương pháp tính toán cũng không có giá trị đối với các ghế c ó độ uốn quan sát được lớn hơn 25 mm khi chịu tải. Tuy nhiên, phương pháp tính toán là hữu ích trong các trường hợp mà không thể di chuyển các ghế có khối lượng lớn. Đ Ồ NỘI TH Ấ T - GHẾ - XÁC ĐỊNH Đ Ộ Ổ N ĐỊNH - PH Ầ N 1: GH Ế T Ự A V À GHẾ ĐẨU Furniture - Chairs - Determination of stability - Part 1: Upright chairs and stools 1 Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định độ ổn định của tất cả các loại ghế tựa, ghế đẩu, ghế đôn có bọc. Tiêu chuẩn này không áp dụng cho ghế sofa và ghế có nhiều chỗ ngồi, gh ế ngả khi đặt ngả, ghế có cơ cấu nghiêng khi đặt nghiêng, ghế xoay hoặc ghế bập bênh. Tuy nhiên, có thể áp dụng phương pháp này để thử ghế có cơ cấu nghiêng, ngả và điều chỉnh được góc tựa khi các ghế này được sử dụng như ghế tựa. TCVN 10772-2 (ISO 7174-2) quy đ ị nh độ ổn định đối với các ghế có cơ c ấ u nghiêng hoặc ngả khi ngả hoàn toàn. Các kết qu ả thử nghiệm chỉ có giá trị đối với sản phẩm được thử. Khi dự kiến áp dụng các kết quả thử nghiệm cho các sản phẩm tương tự khác, mẫu thử ph ả i là sản phẩm đại diện. Với các mẫu thử không giống như các mẫu thử trong quy tr ì nh thử của tiêu chuẩn này th ì phép thử phải được thực hiện càng giống như mô t ả càng tốt, và ghi lại các sai lệch so với quy trình thử trong báo cáo thử nghiệm. Biểu đồ tr ong Phụ lục A minh họa cách áp dụng tiêu chuẩn này cho các loại hay kiểu d áng của ghế dành cho người lớn. Các yêu cầu về độ ổn định trong biểu đ ồ này chỉ được coi là các gợi ý. 2 Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố th ì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố th ì áp dụng phi ê n b ả n mới nhất bao gồm cả các sửa đ ổ i, bổ sung (nếu có). ISO 7173, Furniture - Chairs and stools - Determination of strength and durability (Đồ nội thất - Ghế và ghế đẩu - Xác định độ bền và độ bền l â u) 3 Thuật ngữ và định nghĩa Trong tiêu chuẩn này áp dụng thuật ngữ và định nghĩa sau Độ ổn định (stability) Khả năng chịu được các lực có xu hướng g â y lật mẫu. 4 Thiết bị, dụng cụ 4.1 T ấ m lót đặt tải, vật cứng h ì nh tròn đường kính 200 mm, có mặt cong hình cầu lồi bán kính 300 mm và bán kính cạnh là 12 mm. Tấm lót đặt tải phải được thiết kế để giữ tại chỗ mà không cản tr ở khả năng lật của ghế. CH Ú THÍCH T ấ m lót này giống với t ấ m lót đặt tải của ghế nh ỏ hơn được quy định trong ISO 7173, có h ì nh v ẽ minh họa đầy đủ các k í ch thước. 4.2 Dụng cụ tác dụng lực, có thể tác dụng một lực có giá tr ị cho trước hoặc tăng dần. Dụng cụ này phải không cản tr ở chuyển động của mẫu thử. Trong trường hợp c ầ n đặt tải t ớ i giá tr ị cho trước, dụng cụ có thể bao gồm một vật nặng, ví dụ: tấm thép. Các dụng cụ phải có độ chính xác ± 1 N. CHÚ THÍCH Các phép thử được mô t ả dưới dạng tác dụng lực. Trong một số trường hợp, c ó th ể sử dụng các v ậ t nặng; khi đó có th ể sử dụng mối tương quan 10 N = 1 kgf. 4.3 Tấm Chặn, dùng để ngăn mẫu thử khỏi bị trượt nhưng không ngăn mẫu thử khỏi b ị lật, c ó chiều cao không lớn hơn 12 mm trừ trường hợp thiết kế mẫu thử cần sử dụng các tấm chặn cao hơn, trong trường hợp đó sử dụng tấm chặn thấp nhất có thể để ngăn mẫu thử khỏi bị trượt. 4.4 Mặt sàn, có phương ngang, phẳng. 5 Ổn định mẫu thử Không yêu cầu ổn định mẫu thử trước khi thử 6 Yêu cầu thử nghiệm chung 6.1 Đ ị nh v ị Đặt ghế tựa hoặc ghế đ ẩu trên bề mặt nằm ngang, các chân bi chặn bởi các t ấ m chặn để ngăn ghế khỏi bị trượt, nhưng không ngăn ghế khỏi bị mất cân bằng. Đối với các phép thử trên các mẫu thử có đế xoa y , quay đế đến vị trí tương ứng với chỗ ngồi dễ gây mất cân bằng nhất. Siết chặt các chi tiết lắp kèm. Đặt gh ế có chiều cao điều chỉnh được đến độ cao dễ g â y mất cân bằng nhất. Đối với ghế tựa hoặc ghế đ ẩ u có đế hình tr ò n, đặt đế sao cho mép tì vào tấm chặn ở v ị trí tương ứng với các vị tr í quy định cho ghế bốn chân. Đặt đế có hình sao ba cánh hoặc năm cánh sao cho hai chân t ì vào các t ấ m chặn. 6.2 Dung sai Nếu không có quy định khác thi tất cả các lực phải có độ chính xác ± 5%, tất cả các khối lượng có độ chính xác ± 0,5% và tất cả các kích thước có độ chính xác ± 0,5 mm. 7 Cách tiến hành 7.1 Phương pháp thực nghiệm - Ghế tựa 7.1.1 Mất cân bằng về phía trước và mất cân bằng về phía bên đối với ghế tựa không có tay vịn Đặt ghế với các tấm chặn t ì vào các chân trước và tì vào các chân ở một bên (tùy theo yêu cầu thử nghiệm). Tác dụng một lực thẳng đứng 600 N thông qua tấm lót đặt tải sao cho lực tác dụng tại điểm cách mép chỗ ngồi 50 mm, tại các vị trí dọc theo chu vi ngoài, dễ làm cho ghế mất ổn định nhất (thông thường, tác dụng lực trên đường tâm là được). Tác dụng một lực, F , như nêu trong Phụ lục A hoặc theo yêu cầu của các tài liệu, theo phương ngang, dọc theo đường nằm ngang kéo dài từ tiếp điểm giữa đế của tấm lót đặt tải và mặt tr ê n của chỗ ngồi về phía trước (xem Hình 1). Ghi lại là ghế có b ị lật hay không và giá tr ị lực tác dụng. Ghế có lưng tựa điều ch ỉ nh được, ghế nghiêng và ngả phải được thử khi lưng tựa kh ó a hoặc đặt ghế sao cho ngả về phía sau 15° ± 5° so với phương thẳ n g đứng. Các lưng ghế quay tự do phải được đặt tải trên trục quay, ngay cả khi trục n à y không điều chỉnh được theo yêu cầu ở trên. 7.1.2 Mất c â n bằng về phía sau Đặt ghế với các chân sau tì v à o các tấm chặn. Tác dụng một lực thẳng đ ứ ng 600 N vào chỗ ngồi thông qua tấm lót đặt t ả i tại điểm cách tâm của giao tuyến giữa chỗ ngồi và các bề mặt phía sau 175 mm về phía trước. Xác định khoảng cách, h, từ độ cao của chỗ ngồi được đặt tải đến mặt sàn bằng cách đo khoảng cách từ thanh ngang đến đ ế của tấm lót đặt t ả i, và lấy khoảng cách từ thanh ngang đến sàn trừ đi khoảng cách trên. Tác dụng một lực, F , như nêu trong Phụ lục A hoặc theo y ê u cầu của các tài liệu, theo phương ngang vào lưng tựa của ghế tại độ cao 300 mm phía trên chỗ ngồi không t ả i hoặc tại cạnh trên cùng của lưng gh ế , tù y theo vị trí nào thấp hơn (xem Hình 2). Ghi lại là ghế có bị lật hay không và giá tr ị lực tác dụng. Lưng ghế có góc điều chỉnh phải được đặt ở điểm phía sau cùng của khoảng điều chỉnh cho phép. Các lưng ghế quay tự do phải được đặt tải trên tr ụ c quay. 7.1.3 M ấ t cân bằng về ph í a bên đ ố i với các ghế tựa có tay vịn Đặt ghế với các chân ở cùng một phía tì vào các tấm chặn. Tác dụng một lực thẳng đứng 250 N tại điểm cách tâm chỗ ngồi 100 mm về phía tấm chặn và cách mép sau của chỗ ngồi từ 175 mm đến 250 mm về phía trước. Tác dụng một lực thẳng đứng 350 N thông qua tấm lót đặt tải tại điểm cách mép ngoài của tay vịn 37,5 mm về phía trong, tại vị trí b ấ t lợi nhất dọc theo chiều dài của tay vịn. Tác dụng một lực theo phương ngang như nêu trong Phụ lục A hoặc theo yêu c ầ u của các t à i liệu, hướng ra ngoài tại bề mặt trên cùng của tay vịn và thẳng hàng với lực thẳng đứng tác dụng lên tay vịn ở bên phía các chân ghế b ị chặn (xem H ì nh 3). Ghi lại là ghế có bị lật hay không và giá trị lực tác dụng. 7.2 Phương pháp thực nghiệm - Ghế đẩu: Độ ổn định theo tất cả các hướng Đặt ghế sao cho hai chân t ì vào các tấm chặn. Tác dụng một lực thẳng đứng 600 N thông qua t ấ m lót đặt tải tại điểm cách mép của chỗ ngồi 50 mm và gần các chân bị chặn nhất. Tác dụng một lực theo phương ngang nh ư nêu trong Phụ lục A hoặc theo yêu cầu của các tài liệu, qua tâm của chỗ ngồi, theo hướng về phía các chân bị chặn (xem Hình 4). Ghi lại là ghế có bị lật hay không và giá tr ị lực tác dụng. 7.3 Phương pháp tính toán - Ghế tựa 7.3.1 Quy định chung Trong phương pháp tính toán, không sử dụng tấm lót đặt tải tại chỗ ngồi. Thay vào đó, khả năng chống lật do tải được xem xét bằng cách tính toán, dựa trên các momen quanh vị tr í các chân bị chặn. Trong tính toán này, khoảng cách a, b và h được đo như sau: - khoảng cách a là khoảng cách tối thiểu theo phương ngang từ đường thẳng qua các chân bị chặn đến h ì nh chiếu thẳng đứng của điểm tác dụng tải trọng lên chỗ ngồi, W ; - khoảng cách b là khoảng cách theo phương ngang từ chân bị chặn đến điểm tác d ụ ng tải trọng lên tay vịn; - khoảng cách h là chiều cao thẳng đứng của điểm đặt lực gây lật theo phương ngang so với bề mặt nằm ngang. Phương pháp này không phù hợp cho các ghế tựa với chỗ ngồi có lò xo. 7.3.2 Mất cân bằng v ề phía trước và m ấ t cân bằng về phía b ê n đối với gh ế tựa không c ó tay vịn Trước tiên, đặt ghế có các tấm chặn t ì vào các chân trước và sau đó là các tấm chặn t ì vào các chân ở cùng một phía. Tác dụng một lực tăng dần, F 0 , để làm nghiêng ghế về phía các chân bị chặn theo phương ngang tại giao điểm của chỗ ngồi và các b ề mặt tựa. Ghi lại giá tr ị F 0 khi các chân không bị chặn nhấc lên khỏi sàn. Đo các khoảng cách h và a . Tính lực F c cần thiết để làm lật ghế nếu gh ế được đặt tải với tải trọng, W , bằng 600 N tại chỗ ngồi theo công thức sau: F c = F 0 + ( Wa/h) 7.3.3 Mất c â n bằng v ề phía sau Đặt ghế có các tấm chặn tì vào các chân sau. Tác dụng một lực tăng d ầ n về phía sau trên đường tâm của lưng ghế tại độ cao 300 mm ph í a trên chỗ ngồi chưa đặt t ả i hoặc tại cạnh trên cùng của lưng ghế, tùy theo vị trí nào thấp hơn, cho đến khi các chân trước của ghế nhấc khỏi sàn. Ghi lại lực, F 0 , tính bằng niutơn, và đo các khoảng cách a và h. Đặt c á c lưng ghế có góc điều chỉnh được ở góc 15° ± 5° so với phương thẳng đứng, về phía sau. Tác dụng tải trọng vào các lưng ghế quay tự do tr ê n trục quay, ngay c ả khi trục này không điều chỉnh được theo c ác yêu cầu ở trên. Tính lực, F c , cần thiết để làm lật ghế nếu ghế được đặt tải với tải trọng, W , bằng 600 N tại chỗ ngồi theo công thức trong 7.3.2. 7.3.4 Mất cân bằng v ề phía b ê n đối với gh ế có tay v ị n Đặt ghế chưa đặt tải với các tấm chặn t ì vào các chân ở một phía. Tác dụng một lực tăng dần vuông góc với trục nghiêng, hướng ra ngoài về phía bị chặn, tại chỗ cao nhất của tay vịn, ở vị tr í b ấ t lợi nhất dọc theo chiều dài của tay vịn. Ghi lại giá tr ị F 0 khi các chân không bị chặn nhấc khỏi sàn. Đo các khoảng cách a, b và h. Tính lực, F c , c ầ n thiết để làm lật ghế nếu ghế được đặt tải với tải trọng, W , bằng 600 N tại chỗ ngồi theo c ô ng thức: F c = F 0 + ( 250a/h ± 350b/h) 7.4 Phương pháp tính toán - Ghế đẩu: Độ ổn định theo tất cả các hướng Xác định độ ổn định của Ghế đẩu theo phương pháp được mô tả trong 7.3.2, ch ỉ khác là các chân ghế bị chặn phải l à các chân ghế được yêu c ầ u để làm nghiêng ghế so với trục có độ ổn định thấp nhất. 8 Báo cáo thử nghiệm Báo cáo thử nghiệm phải bao gồm ít nhất các thông tin sau: a) Viện dẫn tiêu chuẩn này; b) Sản phẩm được thử (các dữ liệu c ó liên quan); c) Phương pháp thử độ ổn định (thực nghiệm/tính toán) d) Các kết quả th ử , các lực theo điều 7, và các s ả n phẩm có b ị mất cân bằng trong khi thử hay không; e) Chi tiết về bất kỳ sai lệch nào so với tiêu chuẩn này; f) Tên và địa chỉ của cơ quan thử nghiệm; g) Ngày thử nghiệm. Hình 1 - Mất cân b ằ ng v ề phía trước và mất cân bằng về phía bên đối v ớ i ghế tựa không có tay vịn 1) Nếu không có quy đ ị nh nào khác cho các trường hợp cụ thể Hình 2 - Mất c â n bằng về phía sau Hình 3 - Mất c â n bằng về phía bên đối với ghế tựa có tay vịn Hình 4 - Ghế đẩu: Độ ổn định theo t ấ t cả các hướng Phụ lục A (tham kh ả o) Lực tối thiểu làm lật ghế được gợi ý đối với độ ổn định của tất cả các loại ghế dành cho người lớn theo chiều cao chỗ ngồi được đặt tải MỤC LỤC Lời nói đầu Lòi giới thiệu 1 Phạm vi áp dụng 2 Tài liệu viện dẫn 3 Thuật ngữ và định nghĩa 4 Thiết bị, dụng cụ 5 Ổ n định mẫu thử 6 Yêu cầu thử nghiệm chung 7 Cách tiến hành 7.1 Phương pháp thực nghiệm - Ghế tựa 7.2 Phương pháp thực nghiệm - Ghế đ ẩ u: Độ ổ n định theo tất cả các hướng 7.3 Phương pháp tính toán - Ghế tựa 7.4 Phương pháp tính toán - Ghế đẩu: Độ ổ n định theo tất cả các hướng 8 Báo c á o thử nghiệm Phụ lục A Lực tối thiểu làm lật ghế được gợi ý đối với độ ổ n định c ủ a tất cả các loại ghế d à nh cho người l ớ n theo chiều cao chỗ ngồi được đặt tải