TCVN8048-2:2009

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8048-2:2009 (ISO 3131:1975) về Gỗ - Phương pháp thử cơ lý - Phần 2: Xác định khối lượng thể tích cho các phép thử cơ lý TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 8048-2 : 2009 GỖ - PHƯƠNG PHÁP THỬ CƠ LÝ - PHẦN 2: XÁC ĐỊNH KHỐI LƯỢNG THỂ TÍCH CHO CÁC PHÉP THỬ CƠ LÝ Wood - Physical and mechanical methods of test - Part 2: Determination of density for physical and mechanical tests 1. Phạm vi áp dụng Ti ê u chu ẩ n này qu y định phương pháp xác định kh ố i lượng thể tích (t ỷ lệ giữa khối lượng và thể tích) của gỗ cho các phép thử cơ lý tại độ ẩm khi thử nghiệm và tại điều kiện khô tuyệt đối, cũng như khối lượng thể t í ch quy ước (tỷ lệ giữa khối lượng ở điều kiện kh ô tuyệt đối và thể t í ch của mẫu thử có độ ẩ m lớn hơn hoặc bằng điểm bão hòa thớ gỗ). 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chu ẩ n này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố th ì áp dụng b ả n được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố th ì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đ ổ i, bổ sung (n ế u có). TCVN 8044 : 2009 (ISO 3129 : 1975) Gỗ - Phương pháp l ấ y mẫu và yêu cầu chung đối với các phép thử cơ lý. TCVN 8048-1 : 2009 (ISO 3130 : 1975) Gỗ - Phương pháp thử cơ lý - Phần 1: Xác định độ ẩ m cho các phép thử cơ lý. TCVN 8048-14 : 2009 (ISO 4858 : 1982) Gỗ - Phương pháp thử cơ lý - Phần 14: Xác định độ co rút th ể tích. 3. Nguyên tắc Xác định khối lượng của m ẫ u thử bằng cách cân và xác định thể tích bằng cách đo các kích thước hoặc bằng phương pháp khác. T í nh khối lượng của một đơn vị thể tích gỗ. 4. Thiết bị, dụng cụ 4.1. Dụng cụ đo, có khả năng xác định kích thước c ủ a mẫu thử chính xác đ ế n 0,1 mm. 4.2. Cân, ch í nh xác đến 0,01 g. 4.3. Dụng cụ đ ể xác đ ị nh độ ẩ m, theo TCVN 8048-1 (ISO 3130). 5. Chuẩn bị mẫu thử 5.1. Tạo mẫu th ử thành hình lăng trụ đứng với mặt cắt ngang có cạnh 20 mm và chiều dài dọc theo thớ (25 ± 5) mm. Nếu các vòng sinh trư ở ng có chiều rộng lớn hơn 4 mm, các kích thước mặt cắt ngang của mẫu th ử phải tăng lên để không nhỏ hơn 5 vòng sinh trư ở ng. Đối với phép xác định khối lượng thể t í ch quy ước, phải chuẩn b ị mẫu thử có dạng hình học bất k ỳ mà th ể tích của m ẫ u có thể đo dễ dàng. Để xác định mối quan hệ giữa độ b ề n và khối lượng thể tích, nên xác định khối lượng thể tích trên mẫu thử đã thực hiện đối với các phép thử cụ thể hoặc trên mẫu thử xác định khối lượng thể t í ch được cắt từ các mẫu thử có dạng hình lăng trụ đứng có các kích thước nêu ở trên. 5.2. Việc chuẩn bị mẫu thử, xác định độ ẩ m và s ố lượng các mẫu thử thực hiện theo TCVN 8044 (ISO 3129). 6. Cách tiến hành 6.1. Xác đ ị nh khối lượng th ể tích ở độ ẩm tại thời điểm thử Xác định khối lượng của các mẫu th ử chính xác đến 0,01 g. Đo các cạnh c ủ a mặt cắt ngang và chiều dài c ủ a mẫu thử dọc theo các trục đối xứng, chính xác đ ế n 0,1 mm. Thể tích của mẫu thử có thể được xác định theo phương pháp khác, chính xác đ ế n 0,01 cm 3 . Xác định độ ẩm c ủ a mẫu th ử theo TCVN 8048-1 (ISO 3130). Lấy toàn bộ mẫu thử để xác định độ ẩ m. 6.2. Xác định kh ố i lượng thể tích ở điều kiện khô tuyệt đ ố i Làm khô mẫu thử từ từ đến khối lượng không đổi để giảm thiểu sự biến dạng và tách. Tiến hành cân và đo ngay sau khi làm khô, theo 6.1. 6.3. Xác định khối lượng thể t í ch quy ước Độ ẩm của mẫu thử phải lớn hơn hoặc bằng điểm b ã o hòa thớ gỗ. Mẫu thử có thể được ngâm trong nước cất ở nhiệt độ phòng cho đến khi kích thước không thay đổi. Đo các kích thước hoặc thể tích của m ẫ u thử theo 6.1, làm khô mẫu thử theo 6.2 và cân mẫu thử theo 6.1. 7. Tính toán và biểu thị kết quả 7.1. Khối lượng thể tích của mỗi mẫu th ử ở độ ẩ m W tại thời điểm thử, ρ w , tính bằng kg/m 3 (hoặc g/cm 3 ), theo công thức: trong đó, m w là khối lượng của mẫu thử ở độ ẩm W , t í nh bằng kg (hoặc g); a w , b w và l w là các k í ch thước của mẫu thử ở độ ẩ m W , t í nh b ằ ng m (hoặc mm); V w là thể t í ch của mẫu thử ở độ ẩm W , tính bằng m 3 (hoặc mm 3 ). Biểu thị kết quả ch í nh xác đến 5 kg/m 3 (hoặc 0,005 g/cm 3 ). Khối lượng thể tích ρ w phải chuyển về độ ẩ m 12 % theo công thức phù hợp với độ ẩ m từ 7 % đến 17 %: trong đó, K là hệ số co rút thể tích đối với thay đổi độ ẩ m 1 %. Giá trị K được xác định theo TCVN 8048-14 (ISO 4858). Đối với tính toán ước lượng, giá trị K có thể lấy bằng 0,85 x 10 - 3 ρ w khi khối lượng thể tích t í nh bằng kg/m 3 và 0,85 ρ w khi khối lượng thể tích tính bằng g/cm 3 . 7.2. Khối lượng th ể tích của mỗi mẫu thử ở điều kiện kh ô tuyệt đối, ρ o , tính bằng kg/m 3 (hoặc g/cm 3 ) , theo công thức: trong đó , m o là khối lượng của mẫu thử ở điều kiện khô tuyệt đối, t í nh bằng kg (hoặc g); a o , b o và l o là các kích thước của mẫu thử ở điều kiện khô tuyệt đối, t í nh bằng m (hoặc mm); V o là thể tích của mẫu thử ở điều kiện khô tuyệt đối, tính b ằ ng m 3 (hoặc mm 3 ). Biểu thị kết quả ch í nh xác đến 5 kg/m 3 (hoặc 0,005 g/cm 3 ). 7.3. Khối lượng thể tích quy ước ρ y của mỗi mẫu thử, tính bằng kg/m 3 (hoặc g/cm 3 ), theo công thức: trong đó: a m a x , b m a x , và l max là các kích thước của mẫu thử ở độ ẩ m lớn hơn hoặc b ằ ng điểm bão hòa th ớ gỗ, t í nh b ằ ng m (hoặc mm); V m ax là thể tích của mẫu thử ở độ ẩ m lớn hơn hoặc bằng điểm bão hòa thớ gỗ, t í nh bằng m 3 (hoặc mm 3 ). Bi ể u thị kết qu ả chính xác đến 5 kg/m 3 (hoặc 0,005 g/cm 3 ). 7.4. T í nh giá trị trung b ì nh số học của các k ế t quả nhận được đối với các mẫu thử riêng lẻ và báo cáo giá trị này là giá trị trung bình khối lượng thể t í ch của mẫu thử, ch í nh xác đ ế n 10 kg/m 3 (hoặc 0,01 g/cm 3 ). 8. Báo cáo thử nghiệm Báo cáo thử nghiệm phải í t nhất bao gồm các thông tin sau: a) Viện dẫn tiêu chu ẩ n này; b) Các chi ti ế t liên quan đến l ấ y mẫu; c) Các chi tiết theo Điều 8 của TCVN 8044 (ISO 3129); d) Các k ế t quả thử được tính theo Điều 7 và các giá trị thống kê; e) Hệ s ố K sử dụng để điều ch ỉ nh k ế t quả thử nghiệm về độ ẩ m 12 %; f) Ngày thử nghiệm; g) Tên tổ chức tiến hành thử nghiệm.