TCVN10387:2014

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10387:2014 (EN 12137:1997) về Nước rau, quả - Xác định hàm lượng axit tartaric trong nước nho - Phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 10387:2014 EN 12137:1997 NƯỚC RAU, QUẢ - XÁC ĐỊNH HÀM LƯỢNG AXIT TARTARIC TRONG NƯỚC NHO - PHƯƠNG PHÁP SẮC KÝ LỎNG HIỆU NĂNG CAO Fruit and vegetable juices - Determination of tartaric acid in grape juices - Method by high per f ormance liquid chromatography Lời nói đầu TCVN 10387:2014 hoàn toàn tương đương EN 12137:1997; TCVN 10387:2014 do Ban kỹ thuật tiêu chu ẩ n quốc gia TCVN/TC/F10 Rau quả và sản ph ẩ m rau quả biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng th ẩ m định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. NƯỚC RAU, QUẢ - XÁC ĐỊNH HÀM LƯỢNG AXIT TARTARIC TRONG NƯỚC NHO - PHƯƠNG PHÁP SẮC KÝ LỎNG HIỆU NĂNG CAO Fruit and vegetable juices - Determination of tartaric acid in grape juices - Method by high per f ormance liquid chromatography 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này qui định phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) đ ể xác định hàm lượng axit tartaric trong nước nho. 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố th ì áp d ụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố th ì áp dụng phiên b ả n mới nhất, bao gồm c ả các sửa đổi, bổ sung (nếu có). TCVN 4851:1989 (ISO 3696:1987), Nước dùng đ ể phân t í ch trong phòng thí nghiệm - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử. ISO 5725:1986 1) , Precisio n of test methods - Determination of repeatability and reproducibility for a s tandard test method by inter-laboratory tests (Độ chụm của phương pháp thử - Xác định độ lặp lại và độ tái lập đối với phương pháp th ử chuẩn bằng phép th ử liên phòng th ử nghiệm). 3. Ký hiệu Trong ti ê u chuẩn này sử dụng ký hiệu sau đây: c là nồng độ chất. 4. Nguyên tắc Hàm lượng axit tartaric trong nước nho được xác định bằng HPLC (sử dụng detector cực tím). Qui tr ì nh ph â n tách này thực hiện tr ê n cột trao đổi ion. 5. Thuốc thử 5.1. Yêu cầu chung Chỉ sử dụng thuốc thử loại tinh khiết phân tích và nước đạt loại 1 trong TCVN 4851:1989 (ISO 3696:1987). 5.2. Axit sul f uric, c(H 2 S O 4 ) = 0,005 mol/l. 5.3. Dung dịch axit tartaric chuẩn (C 4 H 6 O 6 ) Hòa tan một lượng axit tartaric xác định trong nước. Nồng độ c ủ a d ung d ị ch cần xấp x ỉ 500 mg/l. 6. Thiết bị, dụng cụ Sử dụng các thiết bị dụng cụ thông thường của phòng thử nghiệm và các thiết bị, dụng cụ sau: 6.1. Máy sắc k ý lỏng hiệu năng cao 6.2. Detector cực tím (UV), có thể đo ở bước sóng 210 nm. 6.3. Lò cột, có thể duy trì nhiệt độ ở 40 °C. 6.4. Cột tách, cột trao đ ổ i ion được làm bằng đồng trùng hợp divinyl benzen-styren sulfonat hóa ở dạng hydro, c ỡ hạt điển hình 10 m m (300 mm x 7,8 mm) có tiền cột cation H + . 6.5. Bộ lọc màng, cỡ lỗ 0,45 m m. 7. Cách tiến hành 7.1. Chuẩn bị mẫu th ử Thông thường các mẫu không cần xử lý trước, tuy nhiên có thể cần pha loãng và phép ph â n tích theo phương pháp này nên dựa vào thể tích, các kết quả được biểu thị trên 1 lít mẫu. Đối với các mẫu cô đặc, có thể cũng tiến hành phân tích dựa vào thể tích, sau khi pha loãng đến tỷ trọng tương đối đ ã biết. Trong trường h ợ p này, t ỷ trọng tương đ ố i phải được nêu r õ . Dựa v à o lượng mẫu đã cân và hệ s ố pha loãng , các kết quả có thể cũng được biểu thị trên 1 kg mẫu. Đối với các sản phẩm có độ nhớt cao v à /hoặc có ch ứ a lượng thịt quả r ấ t cao th ì thường tiến hành phép xác định theo khối lượng mẫu thử. Pha loãng nước nho từ 1 phần th ể tích đến 20 phần thể tích (đối với s ả n ph ẩ m đặc thì pha loãng từ 1 phần thể tích đến 100 phần th ể tích) và sử dụng trực tiếp để phân tích HPLC sau khi lọc qua bộ lọc màng (6.5). (Khi dùng mẫu ở dạng đông lạnh th ì đảm bảo rằng không có cặn trong mẫu trước khi pha loãng). 7.2. Qui tr ì nh thử nghiệm 7.2.1. Chuẩn bị dung dị ch hiệu chuẩn Chu ẩ n bị các dung dịch hiệu chu ẩ n axit tartaric trong d ả i từ 100 mg/l đến 500 mg/l sử d ụ ng các dung dịch axit tarta ri c chu ẩ n thích hợp (5.3). S ử dụng các dung d ị ch nêu trong 7.2.2. 7.2.2. Phân t í ch HPLC B ơm các dung dịch hiệu chu ẩ n (7.2.1) và mẫu (7.1) v à o hệ thống HPLC (6.1, 6.2, 6.3) với các điều kiện sau đây: Chất rửa gi ả i: axit sul f uric 0,005 mo l/ l (5.2); Cột: cột tách (6.4); Tốc độ dòng: ví dụ: 0,6 ml/mi n (để tránh tạo áp lực cao, cần tăng từ từ tốc độ dòng từ 0,2 ml/min đến 0,6 ml/min trong suốt quá trình tạo cân b ằ ng); Bước sóng: 210 nm; Thể tích bơm: điển hình là 15 m l; Thời gian chạy: 20 min; Thời gian lưu: khoảng 10 min đối với axit tartaric; Nhiệt độ: 40 o C. 8. Tính kết quả Tính hàm lượng axit tartaric trong mẫu sử dụng đường chu ẩ n dựa v à o chiều cao pic. C ần t í nh đến hệ s ố pha lo ã ng v à mối quan hệ với khối lượng hoặc thể tích. Nếu sản phẩm đặc đã được pha lo ã ng đến nồng độ đơn th ì ghi tại tỷ trọng tương đối của mẫu có nồng độ đơn đó. Báo cáo nồng độ axit tartaric b ằ ng gam trên lít đến một chữ số thập ph â n. 9. Độ chụm Chi tiết của phép thử liên phòng thử nghiệm về độ chụm của phương pháp được nêu trong Phụ lục A. Các giá trị thu được từ c á c phép thử liên phòng thử nghiệm này có thể không áp dụng được cho các d ả i n ồ ng độ v à nền mẫu khác với các dải nồng độ và nền mẫu đã nêu trong Phụ lục A. 9.1. Độ lặp lại Chênh lệch tuyệt đ ố i giữa hai kết quả thử nghiệm đơn lẻ thu được khi tiến hành thử trên vật liệu thử giống hệt nhau, do cùng một người phân tích, sử dụng cùng một thiết bị, trong một khoảng thời gian ngắn, không được quá 5 % các trường hợp lớn hơn giới hạn lặp lại r. Độ lặp lại là: r = 0,14 g/l. 9.2. Độ tái lập Chênh lệch tuyệt đối giữa hai kết qu ả thử nghiệm đơn lẻ thu được khi tiến h à nh thử trên vật liệu th ử giống hệt nhau, do hai phòng thử nghiệm phân tích, không được quá 5 % các trường hợp l ớ n hơn giới hạn tái lập R. Đ ộ tái lập là: R = 0,33 g/l. 10. Báo cáo thử nghiệm Báo cáo th ử nghiệm phải bao gồm: - mọi thông tin cần thiết để nhận biết mẫu (loại mẫu, nguồn gốc mẫu, ký hiệu); - viện dẫn tiêu chuẩn này; - ng à y v à phương pháp lấy mẫu (nếu biết); - ngày nhận mẫu; - ngày thử nghiệm; - kết qu ả thử nghiệm và các đơn vị biểu thị; - độ lặp lại của phương pháp đã được đánh giá; - c á c điểm cụ thể quan sát được trong quá tr ì nh thử nghiệm; - mọi thao tác không qui định trong tiêu chu ẩ n này, hoặc được xem l à tùy chọn, cùng với mọi t ì nh huống bất thường c ó thể ảnh hưởng đến kết quả thử nghiệm. Phụ lục A (Tham khảo) Các kết quả thống kê của phép thử liên phòng thử nghiệm Các thông số sau đây thu được trong phép thử liên phòng thử nghiệm phù hợp với ISO 5725:1986 (Đối với tài liệu liên quan đến phương pháp, xem Thư mục t à i liệu tham khảo). Phép th ử do Hiệp hội Qu ả quốc tế, Paris, Pháp t ổ chức thực hiện. Năm tiến hành phép thử liên phòng thử nghiệm 1992 Số lượng các phòng thử nghiệm 11 Số lượng mẫu 4 Loại mẫu: A nước nho trắng; B nước nho trắng; C nước nho đỏ; D nước nho đỏ. Bảng A.1 - K ế t qu ả của phép th ử liên phòng th ử nghiệm M ẫ u A B C D Số lượng phòng thử nghiệm được giữ lại sau khi tr ừ ngo ạ i lệ 8 10 9 9 Số lượng phòng thử nghiệm ngoại lệ 3 1 2 2 S ố lượng các kết quả được ch ấ p nhận 41 54 46 46 Giá tr ị trung b ì nh (g/l) 4,19 2,55 3,77 2,15 Độ lệch chu ẩ n lặp lại, s r (g/l) Độ lệch chu ẩ n tương đ ố i lặp lại, RSD r , (%) 0,0621 1,48 0,0513 2,01 0,0566 1,50 0 , 0260 1 , 21 Gi ớ i hạn lặp lai , r, (g/l) 0 , 17 0 , 14 0,16 0,07 Độ lệch chuẩn tái l ậ p , s R , (g/l) Độ lệch chu ẩ n tương đ ố i tái lập, RSD R , (%) 0,1148 2 , 74 0,1253 4,91 0 , 1363 3,62 0,093 1 4,33 Giới hạn tái lập , R , (g/l) 0,32 0,35 0,38 0,26 THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] Determination of tartar i c acid in grape juices by HPLC: No 65, 1995. In: The collected Analyses of the International Federation of Fruit Juice Producers. 1) ISO 5725:1986 , P recis i on of t es t m ethods - Determina t ion of repeatability and reproducib i lity for a s tandard t est methods by inter-laboratory t e st dùng đ ể thu được d ữ liệu v ề độ chụm. Ti ê u chu ẩ n này đã h ủ y v à được thay b ằ ng b ộ ti ê u chuẩn ISO 5725 (gồm 6 phần) v à đã đ ượ c chấp nhận thành bộ TCVN 6910 (ISO 5725).