TCVN11393-2:2016

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11393-2:2016 (ISO/IEC 13888-2-2010) về Công nghệ thông tin - Các kỹ thuật an toàn - Chống chối bỏ - Phần 2: Các cơ chế sử dụng kỹ thuật đối xứng TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 11393-2:2016 ISO/IEC 13888-2:2010 CÔNG NGHỆ THÔNG TIN - CÁC KỸ THUẬT AN TOÀN - CHỐNG CHỐI BỎ - PHẦN 2: CÁC CƠ CHẾ SỬ DỤNG KỸ THUẬT ĐỐI XỨNG In f ormation technology -- Secur i ty techniques - Non-repudiation - Part 2: Mechanisms using symmetric techniques Lời nói đầu TCVN 11393-2:2016 hoàn toàn tương đương tiêu chuẩn ISO/IEC 13888-2:2010. TCVN 11393-2:2016 do Trung tâm Ứ ng cứu Khẩn c ấ p máy tính Việt N a m và Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông biên soạn, Bộ Thông tin và Truy ề n thông đề ngh ị , Tổng cục Tiêu chu ẩ n Đo lường Chất lượng th ẩ m đ ị nh, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Bộ tiêu chuẩn TCVN 11393 gồm 03 phần: - TCVN 11393-1:2016 Công nghệ thông tin - Các kỹ thuật an toàn - Ch ố ng ch ố i b ỏ - Phần 1: Tổng quan - TCVN 11393-2:2016 Công nghệ thông tin - Các kỹ thuật an toàn - Chống ch ố i bỏ - Phần 2: Các cơ chế sử d ụng kỹ thuật đối xứng - TCVN 11393-3:2016 Công nghệ thông tin - Các kỹ thuật an toàn - Ch ố ng ch ố i bỏ - Phần 3: Các cơ chế sử dụng kỹ thuật phi đối xứng. CÔNG NGHỆ THÔNG TIN - CÁC KỸ THUẬT AN TOÀN - CHỐNG CHỐI B Ỏ - PHẦN 2: C Á C CƠ CHẾ SỬ DỤNG KỸ THUẬT ĐỐI XỨNG In f ormation technology - Secur i ty techniques - Non-repudiation - Part 2: Mechanisms using symmetric techniques 1. Phạm vi áp dụng Mục đích c ủ a dịch v ụ chống ch ố i bỏ là để tạo ra, thu thập, duy tr ì , sẵn sàng cung cấp và xác nhận bằng chứng liên quan đ ế n một sự kiện hoặc hành động được yêu cầu để giải quyết tranh chấp về việc xảy ra hay không xảy ra sự kiện hoặc hành động. Tiêu chu ẩ n này cung c ấ p các mô tả về cấu trúc chung có thể được sử dụng cho các d ị ch vụ ch ố ng chối b ỏ , và một s ố cơ chế liên quan đến trao đổi cụ thể có thể được sử dụng để cung c ấ p chống chối b ỏ nguồn gốc (NRO) và chống ch ố i b ỏ việc chuyển phát (NRD). Các dịch vụ ch ố ng chối b ỏ khác cũng c ó thể được xây dựng bằng các c ấ u trúc chung đã được mô tả trong ti ê u chuẩn này để đáp ứng các yêu cầu được xác định b ở i chính sách an toàn. Tiêu chu ẩ n này dựa trên sự tồn tại c ủ a bên thứ ba tin cậy để ng ă n chặn việc ch ố i bỏ hoặc cáo buộc không trung thực. Thông thường cần có một TTP trực tuyến. Ch ố ng chối b ỏ chỉ có thể được cung cấp trong ngữ c ả nh một chính sách an toàn được xác định rõ ràng cho một ứng dụng cụ thể và môi trường pháp lý c ủ a nó. Các ch í nh sách chống chối bỏ được xác định trong tiêu chu ẩ n ISO/IEC 10181-4. 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau là cần thiết cho việc áp dụng tiêu chu ẩ n n à y. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công b ố thì áp dụng b ả n được nêu. Đ ố i với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên b ả n mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi (nếu có). ISO/IEC 9798-1:1997, In f ormation technology - Security techniques - Entity authentication - Part 1: General (ISO/ I EC 9798-1:1997, Công nghệ thông tin - Các kỹ thuật an toàn - Xác thực cho thực thể - Phần 1: Giới thiệu chung). ISO/IEC 10118 (all parts), In f ormation technology - Security techniques - Hash-functions (ISO/IEC 10118 (toàn tập), Công nghệ thông tin - Các kỹ thuật an toàn - Các hàm băm). TCVN 11393-1 (ISO/IEC 13888-1), Công nghệ thông tin - Các kỹ thuật an toàn - Chống chối b ỏ - Phần 1: T ổ ng quan. 3. Thuật ngữ và định nghĩa Tiêu chuẩn này áp dụng các thuật ngữ, định nghĩa trong TCVN 11393-1:2016 và các thuật ngữ, định nghĩa sau. 3.1. Hàm kiểm tra m ậ t mã (cryptographic check f unction) Phép biến đổi mật mã nhận đầu vào là một kh óa bí mật và một chuỗi t ùy ý, cho đầu ra l à một giá trị kiểm tra mật m ã . [ISO 9798-1 ] 3.2. Tính toàn vẹn dữ liệu (data integrity) Thuộc t í nh biểu th ị d ữ liệu không bị thay đổi hoặc bị phá hủy một cách trái phép. [TCVN 9696-2:2013 (ISO 749 8 -2:1989)] 3.3. B ê n tạo bằng chứng (evidence generator) Thực thể tạo ra bằng chứng ch ố ng ch ố i bỏ. [ ISO/ I EC 10181-4] 3.4. Hàm băm (hash-function) Hàm thực hiện việc ánh xạ các chuỗi bít thành các chuỗi bit có chiều dài c ố định, thỏa mãn hai thuộc tính sau: - Đối với một đầu ra cho trước, không thể t í nh toán để t ì m ra một đầu vào có ánh xạ đến đầu ra đó. - Đối với một đầu vào cho trước, không thể tính toán đ ể t ì m ra một đầu vào thứ hai có ánh xạ đến cùng đầu ra. [ ISO/IEC 10118-1] 3.5. Khóa (key) Dãy các ký hiệu dùng cho kiểm soát hoạt động biến đ ổ i mật mã (ví dụ phép mật mã hóa, giải mật mã, tính toán hàm kiểm tra mật mã, tính toán chữ ký, hoặc xác minh chữ ký). [ TCVN 7817-1 ([ISO/IEC 11770-1)] 3.6. Thuật toán mã xác thực thông điệp (Message Authentication Code algorithm - MAC algorithm) Thuật toán để tính toán hàm ánh xạ các chuỗi bit và một khóa b í mật vào các chuỗi bit c ó chiều d ài cố định, thỏa m ã n hai thuộc tính sau: - Cho một khóa bất kỳ và chuỗi đầu vào bất kỳ, hàm c ó th ể tính toán một cách hiệu qu ả . - Cho bất kỳ một khóa cố định, khi kh ô ng biết trước về khóa, không thể tính toán giá tr ị hàm trên cho b ấ t kỳ chuỗi đầu vào mới nào, ngay c ả khi biết về tập các chuỗi đầu vào và các giá trị hàm tương ứng, trong đó giá trị chuỗi đầu vào thứ i có thể đã được chọn sau khi quan sát gi á tr ị của các giá trị hàm thứ i - 1 đầu tiên. [ISO/IEC 9797-1] 3.7. Mã xác thực thông điệp (Message Authentication Code - MAC) Chuỗi bit đầu ra của thuật toán MAC. [ISO/IEC 9797-1] CH Ú THÍCH: Một MAC đôi khi còn được gọi là một giá trị kiểm tra mật m ã (xem v í dụ TCVN 9696-2:2013). 3.8. Khóa bí mật (secret key) Khóa được s ử dụng với kỹ th u ật mật mã đối xứng, và chỉ c ó thể sử dụng được b ở i một tập các thực thể xác định t rướ c. [TCVN 7817-1 (ISO/IEC 11770-1) ] 3.9. Chính sách an toàn (security policy) Tập các tiêu chí dùng cho việc cung cấp dịch vụ an toàn. [TCVN 9696-2:2013 ( ISO 7498-2:1989) ] 3.10 . Tem thời gian (time-stamp) Tham số biến đ ổ i theo thời gian biểu thị một thời đi ể m liên quan đến một tham chiếu thời gian chung. [ TCVN 7818-1 (ISO/IEC 1014-1)] 3.11 . Tổ chức cấp tem thời gian (time-stamping authority) Bên thứ ba tin cậy cung cấp d ị ch vụ cấp tem thời gian. [TCVN 7818-1 (ISO/ I EC 1014-1) ] 4. Ký hiệu và chữ viết tắt DA T ổ chức chuyển phát GNRT Thẻ chống chối bỏ chung MAC Hàm kiểm tra mật mã c ủ a mã xác thực thông điệp MAC Giá tr ị kiểm tra mật mã c ủ a mã xác thực thông điệp NRD Chống chối bỏ chuy ể n phát NRDT Thẻ chống chối b ỏ chuy ể n phát NRO Chống chối bỏ nguồn gốc NROT Thẻ chống chối bỏ nguồn g ố c Pol Chính sách (hoặc các chính sách) chống chối bỏ áp dụng cho bằng chứng Pol Định danh phân biệt của chính sách (hoặc các ch í nh sách) ch ố ng chối bỏ áp dụng cho bằng ch ứ ng PON đ ú ng hoặc sai, kết quả c ủ a một quá trình xác minh SENV Hàm tạo ra vỏ bọc bảo vệ SENV V ỏ b ọ c bảo vệ TSA Tổ chức cấp tem th ời gian tin cậy TSA Định danh phân biệt c ủ a tổ chức cấp tem thời gian tin cậy TST Thẻ tem thời gian được sinh ra b ở i TS A TTP Bên thứ ba tin cậy TTP Định danh phân biệt của bên thứ ba tin cậy CHÚ TH Í CH: Trong m ỗ i phép ghép nối, cần phải thực hiện mã h ó a dữ liệu thích hợp v ì sau đó cần t h iết phải chọn ra dữ liệu đã ghép nối một cách chính xác. 5. Ký hiệu 5.1 . Ký hiệu từ tiêu chu ẩ n TCVN 11393-1:2016 Các ký hiệu sau được l ấ y từ tiêu chuẩn TCVN 11393-1:2016 dùng cho mục đích của tiêu chu ẩ n này: A Định danh phân biệt c ủ a thực thể A B Định danh phân biệt của thực thể B C Định danh phân biệt của bên tạo bằng chứng D Định danh phân biệt của quan sát viên, nếu một quan sát viên độc lập tham gia E Đ ị nh danh phân biệt c ủ a các thực thể khác liên quan t ớ i hành động f, f i Phần dữ liệu (cờ) ch ỉ ra kiểu dịch vụ ch ố ng chối bỏ hiện hành Q Dữ liệu tùy chọn c ầ n được bảo vệ Imp Hàm đ ị nh danh hoặc một hàm băm lmp(y) Dấu vết c ủ a chuỗi dữ liệu y, là (1) mã băm c ủ a chuỗi dữ liệu y, hoặc (2) chuỗi dữ liệu y m Một thông điệp mà bằng ch ứ ng được tạo ra cho n ó SENV x (y) V ỏ bọc bảo vệ được tính trên dữ liệu y sử d ụng khóa bí mật c ủ a thực thể X text Phần dữ liệu tạo nên một phần của th ẻ c ó thể chứa thông tin bổ sung, ví dụ một định danh khóa và / hoặc định danh thông điệp TG Ngày giờ bằng chứng được tạo ra T i Ngày gi ờ sự kiện hoặc hành động xảy ra 5.1 . Ký hiệu duy nh ấ t dùng cho mục đích của tiêu chuẩn này C á c ký hiệu duy nhất sau đây được dùng cho mục đích c ủ a tiêu chu ẩ n này: a Một khóa b í mật được biết ch ỉ cho thực thể A và một TTP b Một kh ó a bí mật đ ư ợc biết chỉ cho thực thể B và một TTP da Khóa bí mật c ủ a tổ chức chuyển phát DA MAC x ( y) Gi á trị kiểm tra mật mã được tính trên dữ liệu y sử dụng khóa bí mật c ủ a thực thể X ttp Một khóa bí mật được biết chỉ cho TTP để tạo các th ẻ chống chối bỏ (y, z) Cặp thứ tự chứa y và z theo thứ tự này z 1 Một trường dữ liệu gồm các trường dữ liệu liên quan đến việc cung c ấ p thẻ NRO z 2 Một trường dữ liệu gồm các trường dữ liệu liên quan đến việc cung cấp thẻ NRD 6. Các yêu cầu Các cơ chế được chỉ ra tr ong tiêu chu ẩ n này có các yêu cầu sau: - Mỗi một trong hai thực thể tham gia có thể tr ao đổi riêng biệt với DA, TSA hoặc TTP. - Hai thực thể có nhu cầu sử dụng một trong các cơ chế cụ thể trong tiêu chuẩn này đều phải tin cậy cùng một b ê n thứ ba. - Trước khi s ử dụng các cơ chế n à y, giả thiết rằng mỗi thực thể chia sẻ một khóa b í m ậ t với DA, TSA hay TTP. Mỗi DA, TSA và TTP cũng giữ một khỏa duy nh ấ t chỉ nó biết. CHÚ THÍCH: Việc qu ả n lý khóa, tạo khóa và các cơ chế thiết tập khóa đ ư ợc xác định trong TCVN 1817 (ISO/ I EC 11770). - Một hàm I mp chung đ ư ợc chia s ẻ b ở i tất c ả các thực thể trong dịch vụ chống chối bỏ. - Một hàm MAC đã ch ọ n để tạo vỏ bọc ( SE N V ) phải được giữ b ở i tất c ả các bên tham gia dịch vụ chống ch ố i b ỏ . - TTP tạo các thẻ chống chối b ỏ có thể truy cập thời gian và ngày tháng. Độ mạnh của các cơ chế quy định tr ong tiêu chuẩn này phụ thuộc v à o mức độ an toàn và độ mạnh của các cơ chế mật mã và các thông số được sử dụng. 7. Vỏ bọc bảo vệ Hai thực thể chia sẻ khóa bí mật (chỉ hai thực th ể này biết) có thể gửi thông điệp tới một thực thể khác bằng một hàm cho tính toàn vẹn dữ liệu gọi là SENV. SENV được tạo thành bằng việc bảo vệ các thành phần dữ liệu đầu vào s ử dụng một kh ó a b í mật. Một SENV cũng có thể được sử dụng bởi một TTP để tạo ra và xác minh bằng chứng, sử dụng một khóa b í mật được chia sẻ và ch ỉ được giữ bởi TTP. Hàm SENV tạo ra vỏ bọc b ả o vệ SENV sử d ụng các kỹ thuật toàn vẹn đ ố i xứng. Khóa bí mật x c ủ a thực thể X được sử dụng đ ể tính gi á trị kiểm tra mật mã MAC x ( y) được gắn thêm vào dữ y như sau: SENV x (y) = (y, MAC x (y)) 8. Tạo ra và xác minh các thẻ chống chối bỏ 8.1 . Tạo lập các thẻ b ở i bên th ứ ba tin cậy Trong các cơ chế ch ố ng ch ố i bỏ được mô t ả ở Điều 8 này, TTP hoạt động như một tổ chức tạo ra bằng chứng và xác minh bằng chứng. Nó được tin cậy để duy trì tính toàn vẹn của các hồ sơ nào đó và trực tiếp tham gia trong việc giải quyết tranh chấp bất kỳ. TTP phát hành các "thẻ" nhằm kết hợp với một thông điệp m . Một thẻ bao gồm một v ỏ bọc bảo vệ được tạo thành bởi TTP s ử dụng khóa bí mật c ủ a nó trên dữ liệu cụ th ể cho một thông điệp. V ì không có thực thể nào biết khóa bí mật ttp , ch ỉ duy nhất TTP mới có thể tạo lập hoặc xác minh th ẻ . Tiêu chuẩn TCVN 11393-1:2016 định nghĩa th ẻ chống chối bỏ chung (GNR T ) nh ư sau: GNRT = (text, SENV x (y)) . Trong trường hợp này thì: GNRT = (text, SENV TTP (y ) ) . TTP cũng phải kiểm tra các phần dữ liệu có trong y ê u cầu bằng ch ứ ng trước khi phát hành thẻ. CH Ú THÍCH: thông điệp m có th ể ở dạng văn bản rõ hoặc v ă n bản m ã hóa. 8.2 . C á c thành phần dữ liệu dùng trong cơ chế ch ố ng ch ố i bỏ 8.2.1 . Thành ph ầ n dữ li ệ u tr ong v ỏ bọc bảo vệ Trường dữ liệu z sau đây tạo thành nội dung của vỏ bọc bảo vệ: SENV x (z) = (z, MAC x (z)) để được trao đổi trong c á c cơ chế chống chối b ỏ mô tả trong tiêu chu ẩ n này: z = (Pol, f i , A, B, C , D, E, TG, T i , Q, lmp(m)) . Trường dữ liệu z bao gồm các ph ầ n dữ liệu sau: Pol Định danh phân biệt c ủ a chính sách chống chối b ỏ (hoặc các chính sách) áp dụng cho bằng chứng f i Kiểu d ị ch vụ ch ố ng chối b ỏ đang được cung cấp , A Định danh phân biệt c ủ a thực thể nguồn phát, B Định danh phân biệt c ủ a thực thể tương tác v ớ i thực th ể nguồn phát, C Đ ị nh danh phân biệt của bên tạo bằng chứng, D Định danh ph â n biệt c ủ a bên yêu cầu bằng chứng, nếu b ê n yêu cầu bằng chứng khác với thực th ể nguồn phát, E Định danh phân biệt của các thực thể khác liên quan tới hành động (tùy thuộc vào dịch vụ), TG Ngày giờ bằng chứng được tạo ra (tùy thuộc vào dịch vụ) T i Ngày giờ sự kiện hoặc hành động diễn ra Q Dữ liệu tùy chọn c ầ n được b ả o vệ lmp(m) Dấu vết c ủ a thông điệp m , là (1) mã băm c ủ a thông điệp m , hoặc là (2) thông điệp m . CHÚ THÍCH: Tùy thuộc vào dịch vụ chống chối b ỏ , ch ỉ số i có giá tr ị l à i = 1 hoặc 2. 8.2.2 . Các thành phần dữ liệu tr ong thẻ ch ố ng ch ối bỏ Các thẻ chống chối b ỏ bao gồm một trường văn bản và một vỏ bọc b ả o vệ có cấu trúc như sau: Non-repudiation token = (text, SENV TTP (z)) CHÚ TH Í CH: Văn bản bao gồm dữ liệu thêm vào (ví dụ m ộ t định danh thông điệp hoặc đ ị nh d anh khóa) không cần phải b ả o vệ bằng m ậ t mã, nh ư ng c ầ n thiết để đị nh danh th ô ng điệp và kh ó a được s ử dụng trong t í nh toán giá tr ị kiểm tra MAC bên trong phép t í nh toán SENV. Thông tin này phụ thuộc vào kỹ thuật được s ử dụng. 8.3 . Thẻ ch ố ng ch ố i b ỏ 8.3.1 . Cung cấp bằng ch ứ ng B ằ ng chứng được cung cấp bởi các thẻ ch ố ng chối b ỏ và nếu chính sách yêu cầu, b ở i các thẻ bổ sung ví dụ như thẻ tem thời gian ( TST ), hoặc một t hẻ được cung cấp b ở i bên thứ tư tin cậy (ví dụ một công chứng viên) để đ ả m bảo bổ sung về một sự kiện, hành động hoặc sự tồn tại của một thông điệp. Nếu bên thứ ba tin cậy có thể tự tạo ra tem thời gian tin cậy cho chính nó, th ì việc b ổ sung một thẻ tem thời gian ( T ST ) như bằng chứng là kh ô ng cần thiết. CHÚ TH Í CH 1: Thời gian c ó trong các thẻ ch ố ng chối bỏ ( NROT và NRDT ) được cung c ấ p b ở i b ê n thứ ba tin cậy, nghĩa l à nó được coi là an loàn. CH Ú THÍCH 2: N ế u c á c b ê n thứ ba tin cậy (TTP, DA) không thể cung c ấ p tem thời gian tin cậy, khi đó thẻ tem thời gian ( TS T ) được cung c ấ p bở i t ổ chức c ấ p tem thời gian (TSA) sẽ đ ược b ổ sung thêm vào t ậ p thông tin chống chối bỏ để hoàn thiện b ằ ng ch ứ ng. Tổ chức cấp tem thời gian tin cậy là một ví dụ v ề sự tin cậy trong việc cung cấp một tem thời gian tin cậy. 8.3.2 . Thẻ ch ố ng ch ố i bỏ nguồn phát Th ẻ ch ố ng chối bỏ nguồn phát ( NROT ) được tạo lập b ở i TTP theo yêu cầu của nguồn phát. NROT = (text, z 1 , MAC TTP (z 1 )) với: z 1 = (Pol , f 1 , A, B, C , D , TG, T 1 , Q, lmp(m)) . Thông tin z 1 cần thiết với NROT , bao gồm các phần dữ liệu sau: Pol Định danh phân biệt của chính sách ( hoặc các ch í nh sách) chống chối b ỏ áp dụng cho bằng chứng, f 1 Cờ biểu thị dịch vụ chống chối bỏ nguồn phát, A Định danh phân biệt của bên phát, B Định danh phân biệt của b ê n nhận dự kiến, C Định danh phân biệt c ủ a TT P tạo ra bằng chứng, D Định danh ph â n biệt c ủ a quan sát viên, nếu có một quan sát viên độc lập tham gia, TG Ngày giờ bằng chứng đã được tạo, T 1 Ngày giờ thông điệp được khởi phát, Q Dữ liệu tùy chọn cần được b ả o vệ, Imp(m) Dấu v ế t của thông điệp m , l à (1) mã băm c ủ a thông điệp m , hoặc l à (2) thông điệp m . 8.3.3 . Thẻ ch ố ng ch ố i b ỏ chuyển phát Thẻ chống chối bỏ chuyển phát ( NRDT ) được tạo b ở i TTP theo yêu cầu c ủa bên nh ậ n. NRDT = (text, z 2 , MAC TTP ( z 2 ) ) , với: z 2 = (Po l , f 2 , A, B, C , D, TG, T 2 , Q, lmp(m)) . Thông tin z 2 cần thiết cho NRDT , nó gồm các phần dữ liệu sau: Pol Đ ị nh danh phân biệt của ch í nh sách (hoặc c á c chính sách) chống chối b ỏ áp dụng cho bằng chứng, f 2 Cờ biểu thị dịch vụ ch ố ng chối b ỏ chuyển phát, A Định danh phân biệt c ủ a nguồn phát, B Định danh phân biệt của bên nhận, C Định danh phân biệt c ủ a bên thứ ba tin cậy, D Định danh phân biệt của quan sát viên, nếu có một bên quan sát viên độc lập tham gia. TG Ngày giờ được tạo ra, T 2 Ngày giờ thông điệp được chuyển phát, Q Dữ liệu tùy chọn cần được bảo vệ, lmp(m) Dấu vết của thông điệp m , hoặc là (1) mã băm của thông điệp m , hoặc là (2) thông điệp m . 8.3.4 . Thẻ tem thời gian Thẻ tem thời gian ( TST ) được cung c ấ p b ở i tổ chức cấp tem thời gian (TSA), có thể được tạo lập bằng bất kỳ cách nào từ chu ẩ n TCVN 7818-1 (ISO/IEC 18014-1). 8.4 . Xác minh các thẻ bởi TTP 8.4.1 . Quá trình xác minh Ở một th ờ i điểm nào đó trong quá tr ì nh trao đổi ch ố ng chối bỏ, việc cần thiết cho TTP là phải xác minh thẻ ( như được định nghĩa ở tr ê n) đ ã nhận từ một thực thể. Một việc cũng cần thiết là phải xác minh lại th ẻ sau khi trao đổi đã hoàn thành, hoặc cần cung cấp bằng chứng ứng với uy t í n của họ cho bên thứ tư nào đó. Quá trình xác minh không ch ỉ bao gồm việc kiểm tra thẻ đ ã tạo ra bởi TTP, mà c ả việc thẻ phải phù hợp với trường dữ liệu c ủ a thông điệp mà thẻ đã tạo cho nó, cũng như tính thời sự c ủ a tem thời gian. Để kiểm tra về một thẻ đã tạo ra cho một thông điệp đã biết, một thực thể cần xác minh thông điệp bằng cách so sánh lmp(m) được t í nh từ thông điệp và lmp(m) ch ứ a tr ong trường d ữ liệu z, tiếp đó yêu cầu TTP xác minh thẻ cùng với trường dữ liệu c ủ a nó. Đ ể xác minh vỏ bọc bảo vệ đã được tạo ra bằng cách sử dụng các kỹ thuật toàn vẹn đối xứng, phép toán xác minh bao hàm việc t í nh toán lại gi á tr ị kiểm tra mật mã MAC x (y) sử dụng khóa bí mật x phù hợp của thực thể X và dữ liệu y chứa trong v ỏ bọc bảo vệ, và so sánh giá t rị này với giá tr ị đã đưa ra. TTP cần xác minh th ẻ s ử dụng một trong hai phương pháp đã ch ỉ ra trong 8.4.2 v à 8.4.3. 8.4.2 . X ác m i nh th ẻ trực tuyến Đối với phư ơ ng pháp x á c m inh này, TTP sử dụng một mô-đun b ả o mật chứa kh ó a b í mật ttp để xác minh th ẻ . Mô-đun b ả o mật so sánh thẻ với một giá tr ị được tái tạo cục bộ sử dụng phần dữ liệu z i và kh ó a bí mật ttp , trả lại kết quả so sánh b ằn g việc xác định xem th ẻ c ó h ợ p lệ hay không. Vì khóa t t p không th ể ai khác biết ngoài TTP, nên thẻ đã được đưa ra để xác minh được coi l à xác thực, nếu như mô-đun b ả o mật tr ả lại một gi á trị cho biết thẻ là hợp lệ. 8.4.3 . Bảng các thẻ Đối với phương pháp xác minh này, một bảng chứa tất cả các th ẻ đã phát hành bởi TTP được lưu trữ. Với mỗi thẻ đã tạo ra, TTP ghi lại thẻ cùng với trường d ữ liệu ( z i ) tương ứng c ủ a nó và định danh khóa của khóa bí mật ttp . Để xác minh thẻ, TTP s ử dụng th ẻ như một chỉ mục vào bảng để tìm ki ế m nó. N ế u thẻ đã được đưa ra để xác minh được t ì m th ấ y trong bảng và trường dữ liệu đã được đưa ra cùng với thẻ (hoặc một phần của th ẻ ) tương ứng v ớ i trường dữ liệu kết hợp với nó trong bảng, thì khi đó thẻ được coi l à xác thực. 9. Các cơ chế chống chối bỏ cụ thể 9.1 . C ơ chế ch ố ng chối bỏ Các cơ chế chống chối b ỏ trong Điều 9 này cho phép tạo ra bằng chứng chối ch ố i b ỏ nguồn gốc (NRO) và chống chối b ỏ chuyển phát (NRD). Ngoài ra, cơ chế để tạo tem thời gian được xác định. Thực th ể A muốn gửi thông điệp m tới thực thể B và do đó Thực thể A sẽ là ngu ồ n phát của truyền tải chống chối bỏ. Thực th ể B sẽ là bên nhận. Trong một số cơ chế đã được mô t ả ở Điều 8, trường dữ liệu z i được s ử dụng. Trường dữ liệu này tương tự trường z i trong thẻ chống chối b ỏ , ngoại trừ nó không ch ứ a thông tin về thời đi ể m bằng chứng được tạo ra. Thông tin thời gian này sẽ được cung cấp b ở i TTP (hoặc DA) hoặc b ở i tổ chức cấp tem thời gian TSA theo yêu cầu của TTP (hoặc DA). CH Ú TH Í CH: Trong t rư ờng hợp lmp(m) là thông điệp m , thì không cần thiết phải g ử i thông đ iệp m cùng với thẻ, và các bước cho xác minh lmp(m) cũng được bỏ qua. 9.2 . Cơ chế ch ố ng chối b ỏ nguồn phát 9.2.1 . Các giao dịch và cơ chế Nguồn phát tạo ra th ô ng điệp đ ể gửi tới bên nhận cụ th ể . Bên nhận có thể kiểm tra thông điệp có đúng là đến từ người gửi đã tuy ê n bố hay không bằng c á ch sử dụng TTP để xác minh th ẻ chống ch ố i b ỏ nguồn g ố c liên quan. Trong giao dịch đầu tiên của cơ chế này, bên nguồn phát hình thành dữ liệu và t ruyề n nó đi trong một SENV tới TTP. TTP tạo ra thẻ chống chối b ỏ nguồn gốc ( NROT ) và tr ả lại nó cho nguồn phát A. Trong giao d ị ch thứ hai, NROT được gắn vào thông điệp m và được gửi đi từ nguồn phát A đến bên nhận B. Trong giao d ị ch thứ ba, bên nhận B gửi NROT đ ó ng gói trong một vỏ bọc bảo vệ gửi tới TTP để xác minh. Chống chối b ỏ nguồn gốc được thiết l ậ p trong giao dịch thứ ba. 9.2.2 . Sinh th ẻ 9 . 2.2.1 . Giao d ị ch 1 - giữa nguồn phát A và TTP a. Thực thể A tạo ra vỏ bọc bảo vệ SENV A (z' 1 ) sử dụng khóa a , v ớ i z' 1 là z 1 được xác định trong 8.3.2 v ớ i phần dữ liệu TG là rỗng. Sau đ ó thực thể A yêu c ầ u một NROT bằng cách gửi v ỏ bọc bảo vệ tới TTP. b. TTP xác minh rằng vỏ bọc bảo vệ đến từ thực thể A và A là một thực thể với định danh phân biệt A . Nếu việc xác minh thành công, TTP hoàn tất z 1 bằng cách chèn ph ầ n dữ liệu TG và tính toán: NROT = (text, z 1 , MAC TTP (z 1 )) s ử d ụng kh ó a ttp và trả lại giá trị S E NV A (NROT) tới A. c. Thực thể A xác minh rằng SENV A ( NROT ) đến từ TTP và z 1 trong NROT tương ứng với z' 1 trong yêu cầu ban đầu. 9.2.2.2 . Giao dịch 2 - từ ngu ồ n phát A tới bên nhận B Thực thể A g ử i tới B: (m, NROT) 9.2.2.3 . Giao d ịch 3 - giữa bên nhận B và TTP a. Thực thể B xác minh chính sách Po l trong z 1 phù hợp với các yêu cầu an toàn c ủ a nó, xác minh cờ f 1 trong z 1 biểu thị một thẻ chống chối b ỏ nguồn phát, xác minh định danh của A, B và C trong z 1 , xác minh định danh của D trong z 1 nếu như một quan sát viên độc lập có mặt, xác minh các trường thời gian TG và T 1 là đúng, xác minh giá t rị lmp(m) chứa trong z 1 là đúng. b. Thực thể B tạo ra SENV B ( NROT ) sử dụng khóa b và gửi nó tới TTP để yêu cầu xác minh NROT đã nhận được từ A. c. TTP xác minh rằng SENV B (NROT) nhận từ B và cũng xác minh rằng NROT là xác thực. Nếu SENV B ( NROT ) là hợp lệ, TTP g ử i SENV B (PON, NROT) tới B, trong đó PON là đúng nếu NROT là xác thực, là sai nếu NROT là không xác thực. d. Thực th ể B xác minh rằng SENV B (PON, NROT) nhận từ TTP. Nếu nó là hợp lệ thì xác minh là đúng, chống chối b ỏ nguồn gốc (nghĩa là th ô ng điệp đã đến từ A) được thiết lập. e. NROT được lưu giữ cho chống chối b ỏ nguồn gốc sau này. 9.2.3 . Xác minh thẻ Nếu người dùng bằng chứng B muốn xác minh, v à o một thời điểm trong tương lai, tính xác thực c ủ a NROT , th ì khi đó việc xác minh sẽ được thực hiện như đ ã chỉ ra trong giao dịch 3 của 9.2.2.3. 9.3 . Cơ chế ch ố ng ch ối bỏ chuyển phát 9.3.1 . Các giao dịch và cơ chế Sau khi nhận thông điệp m , thực thể B gửi trong giao dịch đầu tiên của cơ chế này một y ê u cầu tạo thẻ chống chối bỏ chuyển phát tới TTP đóng trong một vỏ bọc b ả o vệ. TTP tạo th ẻ chống chối b ỏ chuyển phát ( NRDT ) và gửi lại cho bên nhận B. Trong giao dịch thứ 2, NRDT được gửi b ở i bên nhận B tới nguồn phát A. Trong giao dịch thứ 3, nguồn phát gửi NRDT đóng trong v ỏ bọc b ả o vệ tới TTP đ ể xác minh. Chống chối b ỏ chuyển phát được thiết lập trong giao dịch thứ 3. 9.3.2 . Sinh thẻ 9.3.2.1 . Giao dịch 1 - giữa bên nhận B và TTP a. Thực thể B tạo ra một vỏ bọc bảo vệ SENV B ( z' 2 ) sử dụng khóa b , trong đ ó z ' 2 là z 2 đã xác định trong 8.3.3 với phần dữ liệu TG là rỗng. Sau đó thực th ể B yêu c ầ u một NRDT b ằ ng cách gửi v ỏ bọc b ả o vệ t ớ i TTP. b. TTP xác minh vỏ bọc bảo vệ SENV B ( z ' 2 ) đến từ thực thể B. Nếu là đúng như vậy, TTP hoàn thành z 2 bằng cách chèn thêm phần dữ liệu TG và tính toán: NRDT = (text, z 2 , MAC TTP (z 2 )) ; sử dụng khóa ttp và trả lại SENV B (NRDT) cho B. c. Th ự c thể B xác minh rằng SENV B (NRDT) đ ế n từ TTP và z 2 chứa trong th ẻ tương ứng với z ' 2 đã được gửi trong bước a . 9.3.2.2 . Giao dịch 2 - từ bên nhận B tới nguồn phát A Thực thể B g ử i tới A: NRDT . 9.3.2.3 . Giao d ị ch 3 - giữa nguồn phát A và TTP a. Thực thể A xác minh chính sách Pol trong z 2 phù hợp với các y ê u cầu b ả o mật của nó, xác minh cờ f 2 trong z 2 biểu thị một thẻ ch ố ng chối b ỏ chuyển phát; xác minh định danh c ủ a A, B và C trong z 2 ; xác minh định danh của D trong z 2 nếu có mặt một quan sát viên độc lập; xác minh trường thời gian TG và T 2 là đúng; xác minh giá tr ị c ủ a lmp(m) chứa trong z 2 là đúng. b. Thực thể A tạo SENV A (NRDT) sử dụng khóa a và g ử i nó t ớ i TTP đ ể yêu cầu xác minh NRDT đã nhận được từ B. c. TTP xác minh SENV A (NRDT) đến từ A và cũng xác minh NRDT là xác thực. Nếu SENV A (NRDT) hợp lệ, TTP gửi S ENV A (PON, NRDT) t ớ i A, trong đó PON là đúng nếu NRDT được xác thực, là sai nếu NRDT không được xác thực. d. Thực thể A xác minh SENV A ((PON, NRDT)) đến từ TTP. Nếu hợp lệ th ì xác minh là đúng, ch ố ng ch ố i bỏ chuyển phát được thiết lập. e. NRDT được lưu trữ để chống ch ố i bỏ chuyển phát sau này. 9.3.3 . Xác minh thẻ Nếu người d ùng bằng chứng A muốn xác minh, ở một thời điểm trong tương lai, tính xác thực của một NRDT , thì khi đó việc xác minh sẽ được thực hiện như đã chỉ ra trong giao dịch 3 c ủ a 9.3.2.3. 9.4 . Cơ ch ế lấy th ẻ tem thời gian Khi một tham chiếu thời gian tin cậy được yêu cầu và khi kh ô ng thể tin cậy đồng hồ được cung c ấ p b ở i bên tạo ra thẻ, thì cần phải dựa vào một bên thứ ba tin cậy là tổ chức cấp tem thời gian (TSA - Time- S tamping Au t hority). Trao đổi giữa thực thể X (b ê n yêu c ầ u) và TSA khi yêu cầu một tem th ờ i gian được mô tả trong chuẩn TCVN 7818-1 (ISO/IEC 18014-1). Phụ lục A ( Tham khảo) Ví dụ về các cơ chế chống chối bỏ cụ thể A.1 . Ví dụ về các cơ chế chống chối b ỏ nguồn phát và chuyển phát Các cơ chế chống chối b ỏ trong Phụ lục n à y cung cấp chống chối bỏ nguồn phát và chống chối bỏ chuyển phát giữa hai th ự c thể A và B. Thực thể A muốn gửi một thông điệp tới thực thể B và là nguồn phát của trao đổi chống chối bỏ. Thực thể B là bên nhận thông điệp, gọi là bên nhận. Trước khi mô tả cơ chế, gi ả thiết rằng các khóa a và b có mặt tại v ị trí thực thể A và B tương ứng, và TTP s ở hữu các khóa a và b ngoài khóa ttp c ủ a bản thân nó. Ba cơ chế chống chối bỏ khác nhau (M1, M2 và M3) sử dụng một TTP trực tuyến được cung c ấ p. CHÚ TH Í CH 1: Bằng c á ch s ử d ụng tem thời gian trong dữ liệu c ủ a SE NV có thể đạt được việc bả o vệ chống lại sự gây trễ trái phép hoặc phát lại tr á i phép thông điệp. B ằ ng c á ch sử d ụng đặt NROT và NRDT chứa tem thời gian , có th ể đạt được v iệc xác minh sau này cho các tem thời gian tại thời điể m thông điệp đượ c truyền. CHÚ THÍCH 2: Trong trường hợp lmp(m) l à thông điệp m th ì không cần thiết phải gửi m cùng v ớ i thẻ, và các bư ớ c x á c minh lmp(m) c ũ ng đ ư ợc b ỏ qua. A.2 . Cơ chế M1: NRO bắt buộc, NRD tùy chọn A.2 . 1 . Năm giao d ị ch c ủ a cơ chế M1 Chống ch ố i b ỏ nguồn phát được thiết lập trong ba giao dịch giữa các thực thể và TTP. N ếu các bước NRD tùy chọn được tiếp tục ( d o đặc quyền của bên nhận), chống ch ố i bỏ chuyển phát được thiết lập trong hai giao dịch tiếp theo (xem Hình A.1). CHÚ TH Í CH 1: Trong khi tùy theo b ê n nhận để tiếp tục các bư ớ c c ầ n thiết cho chống chối b ỏ chuy ể n phát, cần hết sức lưu ý là chống chối bỏ chuyển phát tùy chọn này là bắt buộc hoàn toàn một khi n ó được thiết lập. CHÚ THÍCH 2: Cơ chế n à y cung c ấ p ch ố ng ch ố i bỏ nguồn gốc và có thể được dùng theo tùy chọn để cung c ấ p chống ch ố i b ỏ chuyển phát. Việc s ử dụng th ủ tục (nghĩa là n ó c ó được sử dụng để cung cấp chống chối bỏ nguồn phát hoặc c ả chống ch ố i bỏ nguồn phát và chống chối bỏ chuyển phát hay không) sẽ được quyết định giữa nguồn phát A, bên nhận B và bên thứ ba ti n cậy TTP trước khi bắt đầu thực hiện một thủ tục cụ thể. A.2.2 . Giao dịch 1- giữa ngu ồ n phát A và TTP Các giao d ị ch của cơ ch ế M1 (Hình A.1) được thiết kế như sau: a. Thực thể A tạo ra một v ỏ bọc bảo vệ SENV A ( z' 1 ) sử dụng khóa a , trong đó z' 1 là z 1 như đã xác định trong 8.3.2 với phần dữ liệu TG l à rỗng. Sau đó thực thể A yêu cầu một NROT bằng cách g ử i vỏ bọc bảo vệ tới TTP. b. TTP xác minh rằng vỏ bọc bảo vệ đến từ thực th ể A, và A là một thực thể với định danh phân biệt A . Nếu đúng như vậy, TTP hoàn thành z 1 bằng cách chèn thêm phần dữ liệu TG và tính toán : NROT = (text, z 1 , MAC TTP (z 1 )) ; s ử dụng khóa ttp và trả trá trị S E NV A (NROT) về A. c. Thực thể A xác minh rằng SENV A (NROT) đến từ TTP. (1.a) SENV A (z ' 1 ) (1.b) SENV A (NROT) (2) (m, NROT) (3.a) (SENV B (NROT) và SENV B (z' 2 ) (3.b) S E NV B ((PON, NROT, NRDT)) hoặc SENV B ((PON, NROT)) (4) NRDT (5.a) SENV A (NRDT) (5.b) SENV A ((PON, NRDT)) Hình A.1 - Cơ chế M1 A.2.3 . Giao dịch 2 - từ ngu ồ n phát A tới b ê n nhận B Thực thể A gửi tới B: (m, NROT) A.2.4 . Giao dịch 3 - giữa bên nhận B và TTP a. Thực thể B xác minh gi á tr ị c ủ a lmp(m) trong z 1 , sau đó tạo ra SENV B (NROT) và SENV B ( z' 2 ), trong đó z ' 2 là z 2 như đã xác định trong 8.3.3 với phần dữ liệu TG là r ỗ ng, sử dụng khóa b và gửi nó tới TTP đ ể yêu cầu xác minh rằng NROT đã nhận từ A và tạo ra NRDT . b. TTP kiểm tra SENV B (NROT) và NROT . Nếu cả hai cùng hợp l ệ thì TTP xác minh là SENV B ( z ' 2 ) đến từ thực thể B. Nếu đúng như vậy, TTP hoàn thành z 2 bằng cách chèn thêm phần dữ liệu TG và thực hiện tính: NRDT = (text, z 2 , MAC TTP ( z 2 )) s ử dụng khóa ttp và gửi giá tr ị : SENV B ((PON, NROT, NRDT)) tới B, trong đó PON là đúng. Nếu như v ỏ bọc b ả o vệ SENV B (NROT) là h ợ p lệ, song NROT không hợp lệ thì TTP sẽ g ử i: SENV B ((PON, NROT)) , tới B, trong đó PON là sai. c. Thực thể B xác minh SENV B ((PON, NROT, NRDT)) là đến từ TTP. Nếu giá trị là hợp lệ và PON là đúng, th ì chống chối b ỏ nguồn phát (nghĩa là thông điệp đ ã đ ế n từ A) được thiết lập. d. NROT được lưu giữ để chống ch ố i b ỏ nguồn phát sau này. A.2.5 . Giao dịch 4 - từ bên nh ậ n B tới nguồn phát A Thực thể B gửi NRDT tới A. A.2.6 . Giao dịch 5 - giữa nguồn phát A và bên nhận TTP a. Thực thể A xác minh giá trị của lmp(m) chứa trong z 2 , sau đó tạo SENV A (NRDT) sử d ụng khóa a và gửi nó tới TTP để yêu cầu xác minh rằng NRDT nhận được từ B. b. TTP xác minh SENV A (NRDT) là đến từ A và cũng xác minh rằng NRDT là xác thực. N ế u cả hai giá tr ị là hợp lệ, TTP gửi SENV A ((PON, NRDT)) , trong đó PON là đúng, tới A. Nếu NRDT không hợp lệ, thì TTP gửi SENV A ((PON, NROT)) , trong đó PON là sai, tới A. c. Thực thể A xác minh SENV A ((PON, NRDT)) là đến từ TTP. Nếu nó là h ợ p lệ và việc xác minh là đ ú ng, th ì chống chối b ỏ chuyển phát được thiết lập. d. Thực thể A lưu NRDT để chống ch ố i b ỏ chuyển phát sau này. A.3 . C ơ ch ế M2: NRO bắ t buộc, NRD bắt buộc A.3.1 . Bốn giao dịch c ủ a cơ chế M2 Chống chối b ỏ nguồn phát và chống chối b ỏ chuyển phát được thiết lập trong bốn giao dịch giữa hai thực thể v à TTP. Trong cơ chế này, TTP gửi thông điệp đã nhận trực tiếp tới A trong một SENV ở cùng thời điểm mà nó gửi tới B. Các giao dịch c ủ a cơ chế M2 được thiết kế như sau (xem Hình A.2): (1.a) SENV A ( z ' 1 ) (1.b) SENV A (NROT) (2) (m, NROT) (3.a) (SENV B (NROT) và SENV B (z' 2 ) (3.b) SENV B ((PON, NROT, NRDT)) hoặc SENV B ((PON, NROT)) (4.a) SENV A (NRDT) H ì nh A.2 - Cơ chế M2 A.3.2 . Giao dịch 1 - giữa nguồn phát A và TTP a. Thực thể A tạo một v ỏ bọc bảo vệ SENV A ( z ' 1 ) sử dụng khóa a , với z' 1 là z 1 như đã xác định trong 8.3.2 v ớ i phần dữ liệu TG là rỗng. Sau đó thực thể A yêu cầu một NROT bằng cách gửi v ỏ bọc b ả o vệ tới TTP. b. TTP xác minh v ỏ bọc bảo vệ đó là đến từ A. Nếu đ ú ng như vậy, TTP hoàn thành z 1 bằng cách chèn thêm phần dữ liệu TG và sau đ ó tính: NROT = (text, z 1 , MAC TTP ( z 1 )) sử dụng khóa ttp và gửi lại SENV A (NROT) tới A sử dụng khóa a . c. Thực thể A xác minh rằng SENV A (NROT) đến từ TTP. A.3.3 . Giao dịch 2 - từ ngu ồ n A tới b ê n nhận B Thực thể A gửi tới B: (m, NROT) . A.3.4 . Giao dịch 3 - giữa bên nhận B và TTP a. Thực thể B xác minh giá trị lmp(m) chứa trong z 1 , sau đó tạo SENV B (NROT) và SENV B ( z' 2 ), trong đó z' 2 là z 2 như đ ã xác định trong 8.3.3 với phần dữ liệu TG là rỗng, sử dụng khóa b và gửi nó tới TTP để yêu cầu xác minh rằng NROT đã nhận được từ A và tạo ra NRDT . b. TTP xác minh SENV B (NROT) là đến từ B và NROT là xác thực. Nếu cả hai là hợp lệ, TPP xác minh rằng vỏ bọc bảo vệ SENV B (z' 2 ) đến từ thực thể B. Nếu là đúng như vậy, thì TTP hoàn thành z 2 bằng cách chèn thêm phần dữ liệu TG và t í nh: NRDT = (text, z 2 , MAC TTP ( z 2 )) sử dụng khóa ttp và gửi: SENV B ((PON, NROT, NRDT)) , t ớ i B, trong đó PON là đúng. Nếu vỏ bọc bảo vệ SENV B (NROT) là hợp lệ, song NROT không hợp lệ, th ì TTP sẽ gửi: SENV B ((PON, NROT)) tới B, trong đó PON là sai. c. Thực thể B xác minh SENV B ((PON, NROT, NRDT)) là đến từ TTP. Nếu n ó hợp lệ và PON là đúng thì chống chối bỏ nguồn phát được thiết lập. d. Thực thể B lưu NROT để chống chối bỏ nguồn sau này. A.3. 5. Giao d ị ch 4 - giữa TTP và ngu ồ n phát A a. Ngay sau khi gửi NRDT tớ i B trong giao dịch 3, TTP cũng gửi SENV A (NRDT) tới A. b. Thực thể A kiểm tra SENV A (NRDT) và NRDT . Nếu cả hai đều hợp lệ, thì chống chối b ỏ chuyển phát (nghĩa là th ô ng điệp đã được nhận b ở i B) được thiết lập. c. Thực thể A lưu NRDT để chống chối b ỏ chuyển phát sau này. A.4 . Cơ chế M3: NRO và NRD bắt buộc với TTP trung gian A.4.1 . Bốn giao dịch c ủ a cơ chế M3 Chống chối b ỏ nguồn phát và chống chối bỏ chuyển phát được thiết lập trong bốn giao dịch giữa hai thực th ể v à TTP. Trong cơ chế M3, TTP hoạt động như một trạm trung gian giữa nguồn phát và b ê n nhận - hai thực thể không bao giờ tương tác trực tiếp. Để thực hiện điều này, thực th ể A gửi thông điệp tới B như l à một phần của giao dịch 1 và, TTP chuyển nó tới thực thể B như là một phần c ủ a giao dịch 2 (xem Hình A.3). Do TTP trong cơ chế này đóng vai trò tổ chức chuyển phát, nó có th ể tùy ý tạo ra và gửi các thẻ chống ch ố i b ỏ việc đệ trình và chống chối bỏ việc vận chuyển tới thực th ể nguồn phát. A.4.2 . Giao dịch 1 - giữa nguồn phát A và TTP Các giao dịch c ủ a cơ chế M3 (xem Hình A.3) được thi ế t k ế như sau: a. Thực thể A tạo ra một v ỏ b ọ c bảo vệ SENV A ( z' 1 ) sử dụng kh ó a a với z ' 1 là z 1 như đã xác định trong 8.3.2 với phần dữ liệu TG l à rỗng. Sau đó thực thể A yêu cầu một NROT bằng cách gửi v ỏ bọc bảo vệ cùng với thông điệp m tới TTP. b. TTP xác minh rằng v ỏ bọc bảo vệ là đến từ thực th ể A. Nếu đúng như vậy, TTP hoàn thành z 1 bằng cách chèn thêm phần dữ liệu TG và tính NROT = (text, z 1 , MAC TTP (z 1 )) sử dụng kh ó a ttp và g ử i l ại: SENV A (NROT) t ớ i A sử d ụng khóa a . c. Thực thể A xác minh rằng SENV A (NROT) là đến từ TTP. CH Ú THÍCH: Thực th ể A phải li ê n lạc với TTP t rong t rư ờng hợp xác minh ở bước c b ị sai; t hủ tục xử lý t ì nh huống này nằm ngoài phạm v i c ủ a tiêu chu ẩ n này. (1.a) (m, SENV A ( z' 1 )) (1.b) SENV A (NROT) (2) (m, NROT) (3.a) ( SENV B (NROT) và SENV B (z ' 2 ) (3.b) SENV B ((PON, NROT, NRDT)) hoặc SENV B ((PON, NROT)) (4.a) SENV A (NRDT) Hình A.3 - Cơ chế M3 A.4.3 . Giao d ịch 2 - từ TTP tới bên nhận B TTP gửi m và NROT tới B. A.4.4 . Giao dịch 3 - giữa bên nhận B và TTP a. Vì NROT không được nhận trong vỏ bọc b ả o vệ, nên B ph ả i x á c minh nó v ớ i TTP, vì vậy B xác minh lmp(m) và gửi SENV B (NROT) và SENV B (z' 2 ) , trong đ ó z' 2 là z 2 như đã xác định trong 8.3.3 với phần dữ liệu TG rỗng, tới TTP đ ể yêu cầu xác minh rằng NROT đã được nhận từ A và tạo ra NRDT . b. TTP xác minh SENV B (NROT) là đến từ B và cũng xác minh tính xác thực c ủ a NROT . Nếu c ả hai đều hợp lệ, thì TTP xác minh xem v ỏ bọc bảo vệ SENV B (z' 2 ) có phải đến từ B không. Nếu là đúng như vậy, TTP hoàn thành z 2 bằng cách chèn thêm dữ liệu TG và tính: NRDT = (text, z 2 , MAC TTP ( z 2 )) sử dụng khóa ttp và phúc đáp lại B với giá tr ị PON đ ú ng bằng cách gửi: SENV B ((PON, NROT, NRDT)) Nếu v ỏ bọc b ả o vệ SENV B (NROT) l à hợp lệ, song NROT không hợp lệ, thì TTP gửi: SENV B ((PON, NROT)) tới B, trong đó PO N là sai. c. B xác minh rằng SENV là đến từ TTP. Nếu n ó hợp l ệ và PON là đúng, thì ch ố ng ch ố i b ỏ nguồn phát được thiết lập. d. NROT được lưu để chống chối bỏ nguồn phát sau này. A.4.5 . Giao dịch 4 - giữa TTP và nguồn phát A a. Ngay sau khi gửi NRDT t ớ i B trong giao dịch 3, TTP cũng gửi SENV A (NRDT) t ớ i A. b. A xác minh rằng nó đã được nhận từ TTP, và chống chối bỏ chuyển phát được thiết lập. c. NRDT được lưu để chống chối b ỏ chuyển phát sau này. THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] TCVN 9696-2:2013 (ISO 7498-2:1989) Công nghệ thông tin - Liên k ế t hệ thống m ở - Mô hình tham chi ế u cơ s ở - Phần 2: Ki ế n trúc an ninh. [2] ISO/IEC 9797 (all parts) - In f ormation technology - Security techniques - Message Authentication Codes MACs (Công nghệ thông tin - Kỹ thuật an toàn - Mã xác thực thông điệp). [3] ISO/IEC 10181-1:1996, I nfonmation technology - Open Systems Interconnection - Security frameworks for open systems; Overview (Công nghệ thông tin - Liên kết hệ thống mở - Bộ khung an toàn cho các hệ thống mở: Tổng quan). [4 ] ISO/IEC 10181-4:1997, ln f ormation technology - Open Systems Interconnection - Security frameworks for open systems: Non-repudiation framework (Công nghệ thông tin - Liên k ế t hệ thống mở - Bộ khung an toàn cho c á c hệ thống mở: Bộ khung chống chối b ỏ ). [5] TCVN 7817-1:2007 (ISO/IEC 11770-1:1996) Công nghệ thông tin - Kỹ thuật mật mã - Quản lý khóa - Ph ầ n 1: Khung t ổ ng quát. [6] TCVN 7817-2:2010 (ISO/IEC 11770-2:2008) Công nghệ thông tin - Kỹ thuật an ninh - Quản lý khóa - Ph ầ n 2: Cơ chế sử dụng kỹ thuật đối xứng. [7] TCVN 7817-3:2007 (ISO/ I EC 11770-3:1999) Công nghệ thông t i n - Kỹ thuật mật mã - Quản lý khóa - Ph ầ n 3: C á c cơ ch ế sử dụng kỹ thuật phi đối xứng. [8] TCVN 7818 (I SO/IEC 18014) , Công nghệ thông tin - Các kỹ thuật mật mã - Dịch vụ tem thời gian. MỤC LỤC 1 . Phạm vi áp dụng 2 . Tài liệu viện d ẫ n 3 . Thuật ngữ và định nghĩa 4 . K ý hiệu và các thuật ngữ viết tắt 5 . Ký hiệu 5.1 . Ký hiệu từ tiêu chuẩn TCVN 11393-1:2016 5.1 . Ký hiệu duy nhất dùng cho mục đích c ủ a tiêu chu ẩ n này 6 . Các yêu c ầ u 7 . Vỏ bọc bảo vệ 8 . Tạo ra và xác minh các thẻ chống chối bỏ 8.1 . Tạo lập các thẻ bởi bên thứ ba tin cậy 8.2 . Các thành ph ầ n dữ liệu dùng trong cơ chế chống chối bỏ 8.2.1 . Thành phần dữ liệu trong vỏ bọc bảo vệ 8.2.2 . Các thành phần dữ liệu trong thẻ chống chối b ỏ 8.3 . Thẻ chống ch ố i b ỏ 8.3.1 . Cung c ấ p bằng chứng 8.3.2 . Th ẻ ch ố ng chối b ỏ nguồn phát 8.3.3 . Th ẻ chống chối bỏ chuyển phát 8.3.4 . Thẻ tem thời gian 8.4 . Xác minh các thẻ b ở i TTP 8.4.1 . Quá trình xác minh 8.4.2 . Xác minh thẻ trực tuyến 8.4.3 . Bảng các thẻ 9 . Các cơ chế ch ố ng ch ố i bỏ cụ thể 9.1 . Cơ chế ch ố ng chối b ỏ 9.2 . Cơ chế ch ố ng chối bỏ nguồn phát 9.2.1 . Các giao dịch và cơ chế 9.2.2 . Sinh thẻ 9.2.2.1 . Giao dịch 1 - giữa nguồn phát A và TTP 9.2.2.2 . Giao dịch 2 - từ nguồn phát A tới bên nhận B 9.2.2.3 . Giao dịch 3 - giữa bên nhận B và TTP 9.2.3 . Xác minh thẻ 9.3 . Cơ chế chống ch ố i b ỏ chuyển phát 9.3.1 . Các giao dịch và cơ chế 9.3.2 . Sinh thẻ 9.3.2.1 . Giao dịch 1 - giữa b ê n nhận B và TTP 9.3.2.2 . Giao dịch 2 - từ bên nhận B tới nguồn phát A 9.3.2.3 . Giao dịch 3 - giữa nguồn phát A và TTP 9.3.3 . Xác minh thẻ 9.4 . Cơ chế lấy th ẻ tem thời gian Phụ lục A (tham kh ả o) Ví dụ về các c ơ ch ế chóng ch ố i bỏ cụ th ể A.1 . Ví dụ về các cơ chế ch ố ng ch ố i b ỏ ngu ồ n phát và chuyển phát A.2 . Cơ ch ế M1: NRO bắt buộc, NRD t ù y chọn A.2.1 . Năm giao dịch c ủ a c ơ chế M1 A.2.2 . Giao dịch 1 - giữa nguồn phát A và TTP A.2.3 . Giao d ị ch 2 - từ nguồn phát A tới bên nhận B A.2.4 . Giao dịch 3 - giữa bên nhận B và TTP A.2.5 . Giao dịch 4 - từ bên nhận B tới nguồn phát A A.2.6 . Giao dịch 5 - giữa nguồn ph á t A và bên nhận TTP A.3 . Cơ ch ế M2: NRO bắt buộc, NRD bắt buộc A.3.1 . B ố n giao dịch c ủ a cơ ch ế M2 A.3.2 . Giao dịch 1 - giữa nguồn phát A và TTP A.3.3 . Giao dịch 2 - từ nguồn A tới bên nhận B A.3.4 . Giao dịch 3 - giữa bên nhận B và TTP A.3.5 . Giao dịch 4 - giữa TTP và nguồn phát A A.4 . Cơ ch ế M3: NRO và NRD bắt buộc v ới TTP trung gian A.4.1 . Bốn giao dịch của cơ ch ế M3 A.4.2 . Giao d ị ch 1 - giữa nguồn phát A v à TTP A.4.3 . Giao dịch 2 - từ TTP tới bên nhận B A.4.4 . Giao dịch 3 - giữa bên nhận B và TTP A.4.5 . Giao dịch 4 - giữa TTP và nguồn phát A Thư mục tài l i ệu tham khảo