TCVN6739:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6739:2015 (ISO 817:2014) về Môi chất lạnh - Ký hiệu và phân loại an toàn TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 6739:2015 ISO 817:2014 MÔI CHẤT LẠNH - KÝ HIỆU VÀ PHÂN LOẠI AN TOÀN Refrigerants - Designation and safety classif i cation Lời nói đầu TCVN 6739:2015 thay thế cho TCVN 6739:2008. TCVN 6739:2015 hoàn toàn tương đương với ISO 817:2014 với các thay đổi cho phép. TCVN 6739:2015 do Ban Kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 86 M á y lạnh và điều hòa không kh í biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Lời giới thiệu Phiên bản này bổ sung các ký hiệu môi chất lạnh mới và một hệ thống phân loại an toàn trên cơ sở dữ liệu tính độc và khả năng cháy. C á c phân loại an toàn trong tiêu chuẩn n à y không xem xét các s ả n phẩm phân hủy hoặc các sản phẩm cháy. Các tiêu chuẩn s ả n ph ẩ m và an toàn hệ thống (như TCVN 6104 (ISO 5149), IEC 60335-2-24, IEC 60335-2-34, IEC 60335-2-40 và IEC 60335-2-89) nêu rõ sự phòng ngừa cháy nổ môi chất lạnh trên cơ sở các tính chất được cho trong tiêu chuẩn này. MÔI CHẤT LẠNH - KÝ HIỆU VÀ PHÂN LOẠI AN TOÀN Refrigerants - Designation and safety classif i cation 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định một hệ thống ký hiệu rõ ràng cho các môi chất lạnh. Tiêu chuẩn này cũng xác l ậ p một hệ thống phân loại về an to à n cho các môi chất lạnh, d ựa trên tính độc hại và các dữ liệu về kh ả năng cháy và cung cấp phương tiện xác định giới hạn nồng độ của môi chất lạnh. Các bảng liệt kê các ký hiệu của môi chất lạnh, sự phân loại về an toàn và các giới hạn nồng độ của môi chất lạnh được xây dựng dựa trên các dữ liệu sẵn có cho sử dụng. 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho áp dụng ti ê u chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn có ghi n ă m công bố thì áp dụng phi ê n bản được nêu. Đối với các ti ê u chuẩn viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm c ả các s ử a đ ổ i. ANS I /ASHRAE Standard 34, Designation and sa f ety classi f ication of ref ri gerants (K ý hiệu và phân l oại an toàn cho các môi chất lạnh); ASTM E681, Standard test method for concentration limits of f lammability of c hemicals (vapours and gases) (Phương pháp thử tiêu chu ẩn cho c á c giới hạn nồng độ của khả năng cháy của các hóa chất (hơi và khí)) 3. Thuật ngữ, định nghĩa, các thuật ngữ viết tắt và ký hiệu 3.1. Thuật ngữ và định nghĩa Tiêu chuẩn này áp dụng các thuật ngữ và định nghĩa sau. 3.1.1 . T í nh độc hại mạnh ( acute toxicity) Các tác động có hại đến sức khỏe chỉ do phơi nhiễm trong thời gian ngắn. 3.1.2 . Giới hạn phơi nhiễm độc hại mạnh (acute-toxicity exposure limit) ATEL Nồng độ khuyến nghị lớn nhất của môi chất lạnh được xác định phù hợp với các hệ thống đã thiết lập và được d ùng để giảm rủi ro của các mối nguy hiểm độc hại mạnh đ ế n con người trong trường hợp môi chất lạ n h thoát ra. CHÚ TH Í CH: Các hệ thống được quy định trong tiêu chuẩn này. 3.1.3 . Tác động gây mê (anaesthetic effect) Sự làm suy yếu khả năng cảm nhận đau đớn và sự kích thích của các giác quan khác. 3.1.4 . Nồng độ xấp xỉ gây chết (approximate lethal concentration) b ALC Nồng độ của một môi chất lạnh g â y chết cho ch ỉ một động vật thử nhưng gây chết cho ít hơn 50 % các động vật thuộc nhóm này khi được thử với cùng các điều kiện như đối với một ph é p thử LC 50 . 3.1.5 . Hỗn hợp đ ồ ng sôi (azeotrope) Hỗn hợp của hai hoặc nhiều môi chất l ạ nh mà các thành phần cân bằng của pha hơi và pha l ỏ ng của chúng tại một áp suất đã cho là như nhau, tuy nhiên có thể khác nhau tại các điều kiện khác. 3.1.6 . Hỗn hợp (blend) Phối liệu gồm có hai hoặc nhi ề u môi chất lạnh. 3.1.7 . Tốc độ cháy (burning velocity), S u Tốc độ có liên quan đến khí không bị cháy, tại đó một lớp lửa m ỏ ng lan truyền theo hướng vuông góc với mặt trước của ngọn lửa, ở nồng độ của môi chất lạnh với không kh í tạo ra t ố c độ lớn nhất. CH Ú THÍCH: Giá trị này được biểu th ị b ằ ng centimét trên giây. 3.1.8 . Ả nh h ưở ng đến hệ thần k i nh trung ương (Central nervous system effect) CNS Sự phiền muộn, xao l ã ng, kích thích hoặc sự thay đổi về ứ ng xử khác liên quan đến điều trị đạt tới mức có thể dẫn đến sự suy gi ả m khả năng thoát khỏi mối nguy hiểm. 3.1.9 . Tính độc hại l â u dài (chronic toxicity) Các tác động có hại đến sức khỏe do sự phơi nhiễm lặp lại trong thời gian dài. 3.1.10 . Sự cháy (combust i on) Phản ứng phát nhiệt giữa một thành ph ầ n chất oxy hóa (ch ấ t cháy) và một chất khử (nhiên liệu cháy). 3.1.11 . Hợp ch ấ t (compound) Chất gồm có hai hoặc nhiều nguyên tử được liên kết hóa học với nhau theo các tỷ lệ xác định. 3.1.12 . Đi ể m t ới hạn (critical point) Điểm có các điều kiện trên đ ó không tồn tại các pha lỏ ng và khí riêng biệt 3.1.13 . Hợp chất mạch v ò ng (cyclic compound) Hợp chất hữu cơ có cấu trúc được đặc trưng bởi một vòng khép kín của các nguyên t ử 3.1.14 . Nồng độ hiệu dụng 50 % (effective concertration 50 %) E C 50 Nồng độ của một môi chất lạnh gây ra hiệu ứng sinh học tới 50 % của các động vật bị phơi nhiễm trong phép thử tác động gây mê hoặc các tác động khác. CHÚ TH Í CH: Giá trị này thường l à một giá trị t í nh to á n từ các dữ liệu th ự c nghiệm 3.1.15 . Giới hạn nhiệt độ nâng cao của ngọn lửa (elevated temperature flame limit) ETFL Nồng độ nhỏ nhất theo tỷ lệ thể tích (phần trăm thể tích) của môi chất lạnh có khả năng lan truyền một ngọn lửa qua một hỗn hợp đồng nhất củ a môi chất lạnh và không khí trong các điều k iện thử quy định tại 60,0 °C và 101,3 kPa. CH Ú TH Í CH: Các điều kiện thử được quy định trong 6.1.3. 3.1.16 . T ỷ số đương lư ợ ng (equivalence ratio) Phần chất đốt trong hỗn hợp chia cho phần chất đốt ở c á c điều kiện hệ số tỷ lượng CH Ú THÍCH 1: T ỷ số đương lượng c ó thể được viết là (phần ch ấ t đ ố t)/(phần ch ấ t đ ố t) st . CHÚ THÍCH 2: T ỷ số đương lượng được sử dụng trong xác định tốc độ cháy. CHÚ TH Í CH 3: C á c hỗn hợp nghèo có tỷ s ố đương lượng nhỏ hơn một và các hỗn hợp giàu có t ỷ số đương lượng lớn hơn một. 3.1.17 . Ngọn lửa (flame) Sự tập hợp các khí của quá trình cháy nhanh, thường nh ì n thấy được do sự phát ra ánh sáng. 3.1.18 . Sự lan truyền ngọn lửa ( flame propagation) Sự cháy tạo ra một ngọn lửa liên tục di chuyển hướng lên trên và ra phía ngo à i từ một điểm cháy mà không có sự trợ giúp từ nguồn cháy. CHÚ THÍCH: Sự lan truyền ngọn lửa như đ ã áp dụng trang phương pháp th ử đ ể xác định giới hạn d ư ớ i của khả năng cháy (LFL) và phân loại khả năng cháy được quy định trong B.1.7. Sự lan truyền ngọn lửa như đã áp dụng trong phương ph á p thử xác định tốc độ cháy được mô tả trong Phụ lục C . 3.1.19 . Ch á y đ ược ( f lammable) Tính chất của một hỗn hợp trong đó ngọn lửa có khả năng tự lan truyền ra một khoảng cách xác định. 3.1.20 . Sự c ấ t phân đoạn (fractionation) Sự thay đổi thành phần của một hỗn hợp bằng sự bay h ơ i trước của các thành phần dễ bay hơi hơn hoặc sự ngưng tụ của các thành phần bay hơi k é m hơn. 3.1.21 . Nhiệt trị (heat of combustion) HOC Nhiệt thoát ra từ một ph ả n ứng quy định của một chất với oxygen. CHÚ THÍCH 1: Nhiệt trị được xác định phù hợp với 6.1.3.7. CHÚ THÍCH 2: Theo tiêu chuẩn này, nhiệt trị được b i ể u thị l à một giá trị dương đối với các phản ứng phát nhiệt, tính bằng n ă ng lượng tr ê n một đơn vị khối lượng (k J /kg). 3.1.22 . Chất đồng phân (isomers) Hai hoặc nhiều hợp chất có cùng một thành phần hóa h ọ c với các cấu hình phân tử khác nhau 3.1.23 . Nồng độ gây chết 50 % (lethal concentration 50 %) LC 50 Nồng độ gây ra cái chết đến 50 % các động v ậ t thử nghiệm. 3.1.24 . Giới hạn dưới của khả năng cháy (lo w er f lammability limit) LFL Nồng độ nhỏ nhất của môi chất lạnh có khả năng làm lan truyền một ngọn lửa qua một hỗn hợp đồng nhất của môi chất lạnh và không khí trong các điều kiện thử quy định ở 23,0 °C và 101,3 kPa. CHÚ THÍCH 1: Các điều ki ệ n thử được quy định trong 6.1.3. CHÚ THÍCH 2: LFL được biểu thị bằng ph ầ n trăm của m ô i chất lạnh theo thể tích. 3.1.25 . M ức ảnh hưởng có hại thấp nhất quan sát được (lo w est observed adverse effect leve l ) LOAEL Nồng độ thấp nhất của một môi chất lạnh gây ra bất cứ ảnh hưởng có hại nào quan sát được trong một hoặc nhiều động vật thử nghiệm. 3.1.26 . Mức ảnh hưởng có hạ i không quan sát được (no observed adverse effect level) NOAEL Nồng độ cao nhất của một môi chất lạnh tại đó không quan sát được ảnh hưởng có hại trong bất cứ quần thể động vật nào bị phơi nhiễm. 3.1.27 . Thành phần danh nghĩa ( nominal composition) Công thức danh nghĩa (nominal f ormulation) Th à nh phần theo thiết kế như đã công bố trong đăng ký hỗn hợp môi chất lạnh, ngoại trừ bất cứ dung sai nào. CHÚ THÍCH 1: Thành phần của các hỗn hợp môi chất lạnh phải theo liệt k ê tr ong các B ả ng 6 và 7, cột 2. CHÚ TH Í CH 2: Khi một bình chứa c ó chứa chất lỏng với thành ph ầ n danh nghĩa của n ó l à 80 % hoặc lớn hơn thì t h à nh ph ầ n của chất lỏng có thể được xem l à thành phần danh nghĩa. 3.1.28 . Giới hạn phơi nhiễm ngh ề nghiệp (occupatinal exposure limit) Nồng độ trung bình theo thời gian cho một ngày làm việc tám gi ờ bình thường và một tuần làm việc 40 h trong đó gần như t ấ t c ả các công nhân có thể bị phơi nhiễm lặp lại mà không bị ảnh hưởng có hại. CHÚ THÍCH: Giới hạn phơi nhi ễ m ngh ề nghiệp dựa trên các quy định của qu ố c gia như OSHA PEL, ACGIH TLV - TWA, TERA WEEL hoặc MAK. 3.1.29 . Olefin (Olefin) Hợp chất hóa học không bão hòa chứa ít nhất là một liên kết kép car b on-carbon. 3.1.30 . H ợ p ch ấ t h ữ u cơ bão hòa (organic compound, saturated) Hợp ch ấ t chứa carbon chỉ có các liên kết đơn giữa các nguyên tử carbon. 3.1.31 . H ợ p chất hữu cơ không bão hòa (organic compound, unsaturated) Hợp chất chứa carbon có chứa ít nhất là một liên kết kép hoặc liên kết ba giữa các nguyên tử carbon. 3.1.32 . Giới hạn thi ế u oxy (oxygen deprivation limit) ODL Nồng độ của một môi chất lạnh hoặc kh í khác có thể dẫn đến không có đủ oxy cho th ở bình thường. 3.1.33 . Tốc độ lan truyền ngọn lửa (propagation velocity of flame) Tốc độ tại đ ó một ngọn lửa lan truyền trong một kh ô ng gian. 3.1.34 . Sự dập tắt (quenching) Ảnh hư ở ng của sự tắt ngọn lửa khi nó tiếp cận một bề mặt do các mất mát của độ dẫn nhiệt, sự hấp thụ của các loại hóa chất hoạt tính v à các ả nh hưởng của độ nh ớ t trên bề m ặ t. 3.1.35 . Môi chất lạnh (refrigerant) Lưu chất dùng để tải nhiệt trong một hệ thống lạnh, thu nhiệt ở nhiệt độ thấp và áp su ấ t thấp và thải nhiệt ở một nhiệt độ cao hơn và một áp suất cao hơn, thường đi kèm với các thay đổi pha của lưu chất. 3.1.36 . Giới hạn nồng độ của m ô i chất lạnh (re f rige rn at concentration limit) RCL Nồng độ lớn nhất của môi chất lạnh trong không khí, được xác định và được thiết lập để giảm các r ủ i ro của tính độc hại mạnh, các mối nguy hiểm của sự ngạt th ở và khả n ă ng cháy. CH Ú TH Í CH : RCL đư ợ c xác định phù hợp với tiêu chuẩn này. 3.1.37 . Khối lượng mo l tương đối (relative molar mass) Khối lượng có tr ị số bằng khối lượng phân tử được biểu thị bằng gam trên mol, ngoại trừ không có thứ nguyên. 3.1.38 . Nồng độ t ỷ lượng cho cháy (stoichiometric concentration for combustion) C st Nồng độ của một nhiên liệu trong một hỗn hợp nhi ê n liệu - không khí chứa lượng không khí chính xác (21 % O 2 /79 % N 2 theo thể tích) cần thiết cho hoàn thành quá trình oxy hóa của tất cả các hợp chất hiện diện. 3.1.39 . Giá trị trung bình theo thời gian của giới hạn ngưỡng ( threshold limit value-time weighted average) TLV-TWA Nồng độ trung bình theo thời gian cho một ngày làm việc bình thường 8 h và một tuần làm việc 40 h trong đó gần như tất cả các công nhân có thể bị phơi nhiễm lặp lại, từ ngày này sang ngày kh á c, mà không bị ảnh hưởng c ó hại. 3.1.40 . Gi ớ i hạn phơi nhiễm trong môi trường làm việc (work place environmental exposure limit) WEEL Giới hạn phơi nhiễm nghề nghiệp được đặt ra bởi TERA (Tổ chức nghiên cứu về chất độc để đ á nh giá rủi ro (Toxicology Excellence for Risk Assessment)). 3.1.41 . Công thức cho trường h ợ p xấu nhất (worst-case formu l ation) WCF Thành phần do áp dụng các dung sai cho thành ph ầ n danh nghĩa dẫn đến việc lập công thức cho trường hợp độc hại nhất hoặc có khả năng cháy nhất. 3.1.42 . Công thức cho cất phân đoạn cho trường hợp xấu nhất (worst case f ractionated f ormulation) WCFF Thành phần được tạo ra trong quá trình cất phân đoạn của công thức cho trường hợp xấu nhất dẫn đến việc lập công thức cho trường hợp độc hại nhất hoặc có khả năng cháy nhất. 3.1.43 . Hỗn hợp không đ ồ ng sôi (zeotrope) Hỗn hợp gồm có hai hoặc nhiều môi chất lạnh mà các thành phần của pha hơi và pha l ỏ ng cân bằng của chúng không giống nhau tại bất cứ áp suất nào dưới áp suất tới hạn. 3.2. Thuật ngữ viết tắt ALC N ồ ng độ xấp xỉ gây chết ATEL Giới hạn phơi nhiễm độc hại mạnh CNS Ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương EC 50 Nồng độ hiệu dụng 50 % ETFL Giới hạn nhiệt độ nâng cao của ngọn lửa HOC Nhiệt trị LC 50 Nồng độ gây chết 50 % LFL Giới hạn dưới của khả năng cháy LOAEL Mức ảnh hưởng có hại thấp nhất quan sát được MAK Nồng độ lớn nhất tại địa điểm làm việc do tổ chức tài trợ nghiên cứu của Đức đặt ra NOAEL Mức ả nh hư ở ng có hại không quan sát được ODL Giới hạn thi ế u oxy PEL Giới hạn phơi nhiễm cho phép RCL Giới hạn nồng độ của môi chất lạnh RCL M RCL được tính bằng gam trên mét khối RCL ppm CCL được tính bằng phần triệu theo thể tích TCP Hệ s ố nồng độ độc hại TLV-T W A Giá trị trung bình theo thời gian của giới hạn ngưỡng WCF C ô ng thức cho trường hợp xấu nh ấ t WCFF Công thức của cất phân đoạn cho trường hợp x ấ u nhất WEEL Giới hạn phơi nhiễm trong môi trường l à m việc 3.3. Ký hiệu a blen d Chỉ số gây chết đối với một hỗn hợp môi chất lạnh a n Ch ỉ số gây chết đối với th à nh ph ầ n n trong một hỗn hợp môi chất lạnh a f Diện tích mặt c ắ t ngang của đáy ng ọ n lửa A f Diện tích bề mặt ngọn lửa b n Ch ỉ số nhạy cảm với bệnh tim đối với thành phần n trong một hỗn hợp môi chất lạnh b blend Ch ỉ số nhạy c ả m với bệnh tim của một hỗn hợp môi chất lạnh c n Chỉ số c ó ảnh hưởng gây mê đối với thành phần n trong một h ỗ n hợp môi chất lạnh c blend Ch ỉ số có ảnh hưởng gây mê của một hỗn hợp môi chất lạnh C blend Hệ s ố nồng độ độc hại của một hỗn hợp môi chất lạnh C n Hệ số nồng độ độc hại đối với thành phần n C st Nồng độ tỷ lượng cho cháy S s Tốc độ lan truyền ngọn lửa, được biểu thị bằng centimet trên gi â y S u Tốc độ cháy, được biểu thị bằng centimet trên gi â y x n Thành phần mol các thành phần n của một hợp chất môi chất lạnh f max Tỷ số đương lượng ở t ố c độ cháy lớn nhất 4. Đánh số môi chất lạnh 4.1 . Phải ấ n định cho mỗi môi chất lạnh một số hiệu nhận d ạ ng. Các số hiệu được ấn định cho các môi chất lạnh và sự phân loại an toàn được giới thiệu trong các Bảng 5, 6 và 7. Các Bảng E.4, E.5 và E.6 cung cấp các ký hiệu cho các môi chất lạnh chưa có đủ dữ liệu cho phân loại an toàn hoặc xác định giá trị của một ATEL hoặc RCL. 4.2 . Các số liệu nhận dạng được ấn định cho hydrocarbon, halocarbon và các môi chất lạnh khác của methane, ethane, ethene, propane , propene và d ã y cyclobutance sao cho có thể xác định rõ ràng thành phần hóa h ọ c của các hợp ch ấ t từ các số liệu của môi chất lạnh và ngược lại, mà không có sự nh ầ m lẫn. Có th ể xác định một cách tương tự cấu trúc phân t ử đối với methane, ethane, ethene và phần lớn các dãy propane và propene chỉ từ số liệu nhận dạng. 4.2.1 . Chữ s ố thứ nhất ở bên phải là số lượng các nguyên tử f luorine (F) trong hợp chất 4.2.2 . Ch ữ số thứ hai từ bên phải là số lượng các nguyên tử hydrogen (H) trong hợp chất cộng thêm 1 4.2.3 . Chữ số thứ ba từ bên phải là số lượng các nguyên tử carbon ( C) trong hợp chất trừ đi 1. Khi chữ s ố này bằng 0 thì nó được loại b ỏ đi kh ỏ i số liệu. 4.2.4 . Chữ số thứ tư từ bên phải bằng số lượng các liên kết kép carbon-carbon trong hợp chất. Khi chữ số này bằng 0 thì nó được loại bỏ đi khỏi số liệu. 4.2.5 . Trong trường hợp c ó sự hiện diện của bromine (Br) và iodine (I) thì cũng áp dụng quy tắc tương tự, ngoại trừ chữ hoa B hoặc I đặt sau ký hiệu được xác định theo 4.2.1 đến 4.2.4 chỉ ra sự hiện diện của bromine và iodine. S ố theo sau chữ B hoặc I chỉ ra số lượng các nguyên tử bromine hoặc iodine hiện diện. 4.2.6 . Số lượng các nguyên tử chlorine (Cl) trong hợp chất bằng hiệu số giữa tổng số các nguyên tử có thể liên k ế t với các nguyên tử carbon (C) v à tổng số các nguyên tử f luorine (F), bromine (Br) , iodine (I), và hydrogen (H). Đối với các hợp chất hữu cơ b ã o hòa, s ố lượng này l à 2n + 2 trong đó n là số lượng các nguyên tử carbon. S ố lượng là 2n đối với các hợp chất có một l iên kết kép và các hợp chất mạch vòng bão hòa. 4.2.7 . Các nguyên tử carbon phải được đánh số với số 1 được ấn định cho nguyên tử carbon cuối cùng với số lượng lớn nhất của các nguyên tử halogen, và các nguyên tử carbon theo sau được đánh s ố theo trình tự như khi chúng xuất hiện trên một mạch th ẳ ng. Trong trường hợp cả hai nguyên t ử carbon cuối cùng chứa cùng một số lượng các nguyên tử halogen (khác nhau) trừ số 1 được ấ n định cho nguyên tử carbon cuối cùng c ó số lượng lớn nhất các nguyên tử bromine, rồi đến chlorine, fl uorine và iodine. Nếu hợp chất là một olefin thì nguyên tử carbon cuối cùng g ầ n nhất với liên kết kép sẽ được ấn định là số 1, v ì sự hiện diện của một liên kết kép trong xương sống của phân tử được quyền ưu tiên trước các nhóm thay thế tr ê n phân tử. 4.2.8 . Đối với các hợp chất mạch vòng, chữ C được sử dụng trước các số nhận dạng môi chất lạnh (ví dụ R-C318, PFC-C318). 4.2.9 . Trong trường hợp các chất đồng ph â n trong dãy ethane thì các chất đồng phân phải có cùng một số hiệu với chất đồng phân đối xứng nhất được ch ỉ th ị bởi chỉ một số hiệu. Vì các chất đồng phân ngày càng tr ở nên mất đối xứng cho nên phải thêm vào các chữ cái thường liên tiếp (nghĩa là a, b hoặc c). Tính đối xứng được xác định trước tiên bằng việc cộng khối lượng nguyên tử của các nguyên tử halogen và hydrogen được gắn vào mỗi nguyên tử carbon. Xác định hiệu số giữa các t ổ ng số này, và hiệu số có giá trị tuyệt đối càng nhỏ thì t í nh đối xứng của chất đồng phân càng cao. 4.2.10 . Trong trường hợp các ch ấ t đồng phân trong dãy propane, các chất đồng phân phải có cùng một số hiệu và được phân biệt bởi hai chữ cái thường bổ sung thêm. Chữ cái bổ sung thứ nhất chỉ sự thay thế đối với nguyên tử carbon trung tâm (C2) như đã chỉ d ẫn trong Bảng 1 . Bảng 1 - Các chữ cá i bổ sung cho các chất đồng phân propane Ch ấ t đồng phân Chữ c á i bổ sung CCL 2 a CCIF b CF 2 c CHCI d CHF e CH 2 f Đối với các chất dẫn xuất halogen của cyclopropane, nguyên tử carbon có tổng lớn nhất của các khối lượng nguyên tử liên kết phải được xem là nguyên tử carbon trung tâm; đối với các hợp chất này thì chữ cái được bổ sung thêm đầu tiên được bỏ qua. Ch ữ cái bổ sung thứ hai ch ỉ ra tính đ ố i xứng tương đối của các chất thay thế đối với các nguyên tử carbon cuối cùng (C1 và C3). Tính đối xứng được xác định trước tiên bằng cách cộng các khối lượng nguyên tử của các nguyên tử halogen và hydrogen liên kết với các nguyên tử carbon C1 và C3. Xác định hiệu số giữa các tổng này và hiệu số có giá trị tuyệt đối càng nhỏ thì tính đối xứng của chất đ ồ ng phân càng cao. Khác với dãy ethane, tuy nhiên, chất đồng phân đối xứng nhất có một chữ cái bổ sung thứ hai a (trái với chữ cái bổ sung cho c á c chất đồng phân ethane); các chất đồng phân có tính không đối x ứ ng tăng lên được ấ n định bởi các chữ cái liên tiếp. B ỏ qua các chữ cái bổ sung khi không có chất đồng nào được chấp nhận có tính đối xứng và chỉ có số liệu biểu thị rõ ràng cấu trúc của phân tử; ví dụ CF 3 CF 2 CF 3 được ký hiệu là R-218 mà không phải là R218ca. Một ví dụ v ề hệ thống này được cho trong Phụ lục A. C á c chất đồng phân dãy propane chứa bromine không được bổ sung thêm các chữ cái được cho trong 4.2.11 và Bảng 2. 4.2.11 . Trong trường hợp các chất đồng phân trong dãy propane th ì các chất đồng phân c ó cùng một số hiệu và được phân biệt bởi hai chữ cái thường bổ sung - chữ cái bổ sung thứ nhất ch ỉ ra một nguyên tử liên kết với nguyên tử carbon trọng tâm và phải là x , y hoặc z đối với Cl, F và H tương ứng. Chữ cái thứ hai chỉ ra sự thay thế bằng methy l ene carbon cuối như đã ch ỉ dẫn trong B ảng 2. Bảng 2 - Các chữ cái bổ sung cho chất đồng phân propene Chất đ ồ ng phân Chữ cái b ổ sung CCI 2 a CCIF b CF 2 c CHCI d CHF e CH 2 f Trong trường hợp khi các chất đồng phân lập thể có thể xuất hiện, chất đồng phân đối lập (Entgegen) sẽ được nhận dạng b ằ ng tiếp vị ngữ (E) và chất đồng phân cùng phía (Zusammen) sẽ được nhận dạng bằng tiếp vị ng ữ (Z). 4.3 . Các môi chất lạnh gốc ether phải được ký hiệu với tiền tố: “ E” ( để chỉ “ether”) đặt ngay trước số hiệu. Áp dụng 4.2, tr ừ các sự khác biệt sau: 4.3.1 . Các ether dimethyl hai carbon (ví dụ R-E125, CHF 2 - O -CF 3 ) không cần đ ế n các tiếp vị ngữ khác ngoài các tiếp vị ngữ được quy định trong 4.2.9 v ì sự hiện diện của tiền tố “E” đã đưa ra sự mô t ả rất rõ ràng. 4.3.2 . Đối với mạch thẳng, các ether ba carbon, các nguy ê n tử carbon phải được đánh số với số 1 được ấn định cho carbon cuối cùng với số lượng các nguy ê n tử halogen lớn nhất, và các nguyên tử carbon theo sau được đánh số theo tr ì nh tự khi chúng xuất hiện trên mạch thẳng. Trong trường hợp khi cả hai carbon cuối cùng chứa cùng một số lượng các nguyên tử halogen (khác nhau) thì số 1 phải được ấn định cho nguy ê n tử carbon cuối cùng có số lượng lớn nhất của các nguyên tử bromine, rồi đến chlorine, f luorine và iodine. Đối với các ethers có nhiều hơn ba nguyên tử carbon, hợp chất phải được gán cho một số hiệu trong dãy 600, các hợp chất hữu cơ khác như đã mô tả trong 4.5. 4.3.2.1 . Phải bổ sung th ê m vào sau các chữ tiếp v ị ngữ một số nguyên nhận dạng nguyên tử carbon thứ nhất được liên kết với oxygen ethers (v í dụ, R-E236ea2, CHF 2 - O -CHF-CF 3 ). 4.3.2.2 . Trong trường hợp các cấu trúc hydrocarbon đối xứng khác thì oxygen ethers phải được ấn định cho nguyên tử carbon có vị trí chính trong công thức. 4.3.2.3 . Trong trường hợp chỉ có duy nhất một chất đồng ph â n đối với hydrocarbon của c ấ u trúc ether như CF 3 - O -CF 2 -CF 3 thì các chữ cái tiếp v ị ngữ đ ã quy định trong 4.2.9, 4.2.10 và 4.2.11 phải được b ỏ đi. Trong ví dụ này, ký hiệu đúng phải l à R-E218. 4.3.2.4 . Các cấu trúc chứa hai nguyên tử oxy, di-ethers phải được ký hiệu với hai số nguyên tiếp vị ngữ để ch ỉ vị trí của các nguyên tử oxy ether. 4.3.3 . Đối với các ethers mạch vòng mang cả hai tiền t ố “C” và “E” thì phải đặt C trước E như “CE” để ký hiệu cho “ethers mạch vòng”. Đối với các ethers mạch vòng có bốn thành phần bao gồm các ba nguyên tử carbon và một nguyên tử oxy ether thì các ký hiệu số cơ b ả n cho các nguyên tử hydrocarbon phải được cấu trúc theo tiêu chuẩn hiện hành đối với danh mục hydrocarbon như đã mô tả trong 3.2. 4.4. Các hỗn h ợ p được ấ n định cho một s ố hiệu m ô i chất lạnh trong dãy 400 hoặc 500 4.4.1. Các hỗn hợp không đồng sôi phải được ấn định cho từng số hiệu nhận dạng trong dãy 400. Để phân biệt giữa các hỗn h ợ p đồng sôi khác nhau có cùng các thành phần nhưng v ớ i các tỷ lệ khác nhau, cần bổ sung thêm vào sau số hiệu một chữ cái hoa (A, B, C ,...). 4.4.2 . Các hỗn hợp đồng sôi phải được ấn định cho từng số hiệu nhận dạng trong dãy 500. Để phân biệt giữa các hỗn hợp đồng sôi khác nhau có cùng các th à nh phần nhưng với các t ỷ lệ khác nhau, cần bổ sung thêm vào sau số hiệu một chữ hoa (A, B, C ...). 4.4.3 . C á c hỗn hợp phải có các dung sai được quy định cho các bộ phận riêng. Các dung sai này phải được quy định tới phần khối lượng gần nhất 0,1 %. Dung sai trên hoặc dưới giá trị danh nghĩa không được vượt quá phần khối lượng 2,0 %. Dung sai trên và dưới giá trị danh nghĩa không được nhỏ hơn phần khối lượng 0,1 %. Độ chênh lệch giữa các dung sai lớn nhất và nhỏ nhất không được vượt quá một nửa t ỷ lệ thành phần danh nghĩa của thành phần trong hỗn hợp. 4.5. Các hợp chất hữu cơ khác phải được ấn định các số liệu trong dãy 600 trong các nhóm mười như đã nêu trong Bảng E.4 cho từng ký hiệu trong phạm vi các nhóm. Đối với các hydrocarbons bão hòa c ó 4 đến 8 nguyên tử carbon, s ố liệu được ấn định phải là 600 cộng với số lượng các nguyên tử tr ừ đi 4. Ví dụ, butane là R-600, pentane l à R-601, hexa n e là R-602, heptane là R-603 và octane là R-604. H y drocarbon mạch thẳng hoặc “tiêu chuẩn” không có tiếp vị ngữ. Đối với các chất đ ồ ng phân của hydrocarbons có 4 đến 8 nguyên tử carbon, các chữ cái thường “a”, “b”, “c” v.v... được bổ sung cho các chất đồng phân theo các nhóm được l iên kết với mạch carbon dài nhất như đ ã chỉ d ẫn trong Bảng 3. V í dụ, R-601a được ấ n định cho 2 methylbutane (isopentane) và R-6 0 1b có thể được ấn định cho 2,2-dimethyl propane (neopentane). Các ch ấ t đồng phân hỗn hợp trong đó nồng độ của một chất đồng phân lớn hơn hoặc bằng 4 % phải được ấn định một số liệu trong dãy 400 hoặc 500. Bảng 3 - Các tiếp vị ngữ của các hợp chất hữu cơ khác Nhóm li ê n kết Tiếp v ị ngữ Không (mạch thẳng) Không có tiếp vị ngữ 2 - methyl a 2,2 - dimethyl b 3 - methyl c 2,3 - dimethyl d 3,3 - dimethyl e 2,4 - d i methyl f 2 , 2 , 3-trimethyl g 3 - ethy l h 4 - methyl i 2,5 - dimethyl j 3,4 - dimethyl k 2,2,4 - trimethyl I 2,3,3 - trimethyl m 2,3,4 - trimethyl n 2,2,3,3 - tetramethyl o 3 - ethyl - 2 - methy l p 3 - ethyl - 3 - methy l q 4.6. Các h ợ p chất vô cơ phải được ấn định các s ố hiệu nhận dạng trong dãy 700 và dãy 7000 4.6.1 . Đối với các hợp chất có các khối lượng mol tương đ ố i nhỏ hơn 100 thì số hiệu phải bằng tổng số của 700 và khối lượng mol tương đối được làm tròn tới số nguyên gần nhất. 4.6.2 . Đối với các hợp chất có các khối l ượng mol bằng hoặc lớn hơn 100 thì số hiệu nhận dạng phải bằng tổng số của 7000 v à khối lượng mol tương đối được làm tròn tới số nguyên gần nhất. 4.6.3 . Khi hai hoặc nhiều môi chất lạnh vô cơ có cùng kh ố i lượng ph â n tử thì phải bổ sung thêm vào các chữ hoa (nghĩa là A, B, C v.v...) cho từng ký hiệu để phân biệt chúng với nhau bắt đầu với chữ A cho môi chất lạnh vô cơ được nhận dạng thứ hai c ó khối lượng mol đã cho. 5. Tiền tố của ký hiệu 5.1 . Ti ề n tố chung Số hiệu nhận dạng, như đã xác định theo Điều 4 phải được đặt trước bởi chữ R hoặc từ M ô i chất lạnh trừ khi sử dụng các tiền t ố ký hiệu thành phần như đã mô tả trong 5.2. Giữa chữ R hoặc từ mô i chất lạnh và số ký hiệu không có ký tự trống, có một ký tự trống hoặc sử dụng một dấu g ạ ch ngang. Các ví dụ bao gồm: R134a, Môi chất lạnh 134a, R 134a và R-134a. 5.2 . Tiền t ố k ý hiệu thành phần Đối với các họ f luorocarbon và hydrocarbon, phải đặt trước số hiệu nhận dạng như đã xác định trong Điều 4, một chuỗi các chữ cái ký hiệu các nguyên tố c ấ u th à nh hợp chất. Tiền tố ký hiệu thành phần phải bao gồm chữ cái đầu tiên của các nguyên tố chứa trong hợp chất. Nguyên tố đầu tiên được liệt kê phải là H đối với hydrogen nếu có và nguyên tố cuối cùng phải là C đối với carbon. Các chữ cái trung gian phải biểu thị các halogen được liệt kê theo thứ tự sau: I đối với i odine, B đối với bromine, C đối với chlorine và F đối với f luorine. CHÚ THÍCH 1: Các hợp chất có halogen chứa hydrogen có tiềm năng phân h ủ y tăng trư ớ c khi đạt tới t ầ ng bình lưu. Các tiền tố ký hiệu thành phần đối với các ethers phải được thay thế “C” bằng “E” như HFE, HCFE và CFE với các tên gọi tương ứ ng là hydro f luoroether, hydrochloro f luoroether và chloro f luoroether. E trong số nhận dạng phải được bỏ đi khi sử dụng các tiền tố ký hiệu thành phần. Các tiền tố ký hiệu thành phần đối với các olefins có ha l ogen phải l à CFC, HCFC hoặc HFC với các tên gọi tương ứng là chloro f luorocarbon, hydrochlorofluorocarbon hoặc hydro f luorocarbon, hoặc các sự thay th ế O cho carbon C như CFO, HCFO hoặc HFO với các tên gọi tương ứng cho chloro f luoro - olefin, hydrochloro f luoro ole f in hoặc hy d rofluoro-olefin. CHÚ THÍCH 2: Các olefins có halogen là một t ậ p hợp con của các hợp chất hữu cơ halogen (hoặc ch ứ a carbon) có tuổi thọ trong khí quy ể n ng ắ n hơn nhiều so với các bản sao b ã o hòa của chúng. Ngoài ra, khi một hợp chất môi chất lạnh được fluorinated hóa ho à n toàn thì sử dụng ký hiệu PFC. Các ví dụ được ch ỉ dẫn trong B ả ng 4. Bảng 4 - Các ví dụ của các tiền tố ký hiệu thành phần Môi chất lạnh Thành phần Tiền tố và ký hiệu Chlorofluorocarbon 12 CC l 2 F 2 CFC-12 Hydrochlorofluorocarbon 22 CHC l F 2 HCFC-22 Hydrofluorocarbon 134a CH 2 FCF 3 HFC-134a Perfluorocarbon 116 CF 3 CF 3 PFC-116 Hydrocarbon 600a (CH 3 ) 2 CH CH 3 HC-600a Perfluorocarbon C318 -(CF 2 ) 4 - P F C-C318 Hydrof l uoroether E125 CHF 2 OCF 3 HFE-125 Hydrofluoro-olef i n 1234yf CF 3 CF=CH 2 HFO-1234yf Có thể nh ậ n dạng các hỗn hợp có các số liệu đã ấn định bằng sự liên kết các tiền tố ký hiệu th à nh ph ầ n thích hợp của các thành phần riêng (ví dụ R-500 [CFC-12/HFC-152a]). Các thành phần của hỗn hợp phải được liệt k ê theo thứ tự tăng lên của điểm s ô i bình thường. Có thể nhận dạng các hỗn hợp không có các số liệu đã ấn định khi sử dụng các tiền tố ký hiệu thành phần cho mỗi thành ph ầ n (ví dụ, HCFC-22/HFC-152a/CFC-114 [36,0/24,0/40,0]. Ở đây [36,0/24,0/40,0] biểu thị thành phần khối lượng của mỗi thành phần được tính theo phần trăm. 6. Phân loại an toàn 6.1. Quy định chung 6.1.1 . Phân l oại an toàn - Thành phần Phân l oại an toàn phải gồm có hai ký tự chữ và số (ví dụ A2 hoặc B1) với một ký tự thứ ba L ký hiệu cho tốc độ cháy thấp; chữ cái hoa ch ỉ thị tính độc hại như đã xác định trong 6.1.2; chữ số Ả rập mô tả khả năng cháy như đã xác định trong 6.1.3. Các hỗn hợp phải được ấn định là sự phân loại nhóm an toàn kép với hai sự phân loại được tách biệt bởi d ấ u gạch chéo (/). Sự phân loại thứ nhất đã liệt kê phải là sự phân loại tính toán theo công thức cho trường hợp xấu nh ấ t (WCF) của hỗn hợp. Sự phân loại thứ hai đã liệt kê phải là sự phân loại tính toán theo công thức cất phân đoạn cho trư ờ ng hợp xấu nhất (WCFF). 6.1.2 . Phân loại t í nh độc hại Các môi chất lạnh phải được phân loại theo một trong hai cấp A hoặc B, dựa trên sự phơi nhiễm cho phép. - C ấ p A (t í nh độc hại lâu dài thấp) có nghĩa là các môi chất lạnh có giới hạn phơi nhiễm nghề nghiệp 400 ppm 1 hoặc lớn hơn; - Cấp B (tính độc hại lâu dài cao) có nghĩa là các môi chất lạnh có giới hạn phơi nhiễm nghề nghiệp nhỏ hơn 400 ppm. CHÚ THÍCH: Gi ớ i hạn phơi nhi ễ m ngh ề nghiệp dựa trên OSHA PEL, ACGIH TLV-T W A, TERA WEEL hoặc MAK. 6.1.3 . Ph â n loại khả năng cháy - Ph â n loại chung 6.1.3.1 . Phân loại khả năng cháy Các môi chất lạnh phải được phân loại là một trong bốn cấp (1, 2L, 2 hoặc 3) dựa trên thử nghiệm giới hạn dưới của khả năng cháy được tiến hành phù hợp với ASTM E681 như đã quy định trong Phụ lục B, phép đo tốc độ cháy lớn nhất được tiến hành theo phương pháp như đã mô tả dưới đây và nhiệt trị được xác định phù hợp với 6.1.37. Phải tiến hành c ả hai phép thử giới hạn dưới của kh ả năng cháy và tốc độ cháy ở các nhiệt độ được quy định bên dưới. Phải tiến hành phép đo tốc độ cháy theo Phụ lục C hoặc phương pháp tin cậy khác. Phương pháp được lựa chọn phải phù hợp với các phương pháp đã xác lập để xác định tốc độ cháy bằng cách chứng minh sự phù hợp với TCVN 6739 (ISO 817). Các kết quả đo t ố c độ cháy của cơ quan duy trì (MA) (6,7 ± 0,7) cm/s đối với R-32 và (23,0 ± 2,3) cm/s đối với R-152a, hoặc có bằng chứng hiển nhiên biểu thị độ chính xác của phương pháp. Phép đo ph ả i được tiến hành bắt đầu từ LFL tới ít nhất là 125 % nồng độ t ỷ lượng. Phải thực hiện phép đo có các độ t ă ng hầu hết là 10 % nồng độ tỷ lượng và mỗi phép đo phải được lặp lại ít nhất là 2 lần. Tốc độ cháy lớn nhất là giá trị lớn nhất thu được từ sự lựa chọn đoạn đường cong thích hợp nhất cho các điểm đo. Hỗn hợp khí phải được tạo ra bằng bất cứ phương ph á p nào chế tạo ra một hỗn hợp không khí/môi chất lạnh có độ chính xác tới ± 0,1 % trong buồng thử. Phải sử dụng không khí khô được tái tạo ra (nhỏ hơn 0,00015 g, hơi nước trên gam không khí khô) có chứa 21,0 ± 0,1 % O 2 làm chất oxy hóa. Khí cháy được phải có độ tinh khiết nhỏ nhất l à 99,5 % theo khối lượng. CHÚ THÍCH 1: Các phương pháp dùng cho xác định tốc độ cháy bao gồm phương pháp ống thẳng đứng v à phương pháp bình chứa k í n [14]. CH Ú THÍCH 2: Các phương pháp đ ã được sử dụng cho hòa trộn bao gồm a) sự hòa trộn có nén được thực hiện khi sử dụng áp suất riêng ph ầ n, hoặc b) các phương pháp lưu lượng định lượng có thể là dụng cụ đo lưu lượng thể tích và các bộ điều khiển lưu lượng khối lượng đ ể cố định tỷ lệ của không kh í và môi chất lạnh. 6.1.3.2 . Cấ p 1 (không có sự lan truyền ngọn lửa) Các môi chất lạnh hỗn hợp đơn hoặc các hỗn hợp môi chất lạnh WCF và WCFF không biểu lộ sự lan truyền ngọn lửa khi được thử trong không khí ở 60 °C và 101,3 kPa. 6.1.3.3 . Cấ p 2L (khả năng cháy thấp) Các môi chất lạnh hỗn hợp đơn hoặc các hỗn hợp môi chất lạnh (WCF và WCFF) đáp ứng tất cả các điều kiện sau: a) Biểu hiện có sự lan truyền ngọn lửa khi được thử ở 60 °C và 101,3 kPa, b) Có LFL > 3 , 5 % theo thể tích (xem 6.1.3.6 nếu môi chất lạnh không có LFL ở 23 °C và 101,3 kPa), c) Có nhiệt trị < 19000=""> J /kg (xem 6 . 1.3.7), v à , d) Có tốc độ ch á y lớn nhất ≤ 10 cm/s khi được thử ở 23 °C và 101,3 kPa. 6.1.3.4 . Cấ p 2 (cháy được) Các môi chất lạnh hỗn hợp đơn hoặc các hỗn hợp môi chất lạnh ( WCF và WCFF) đáp ứng t ất cả các điều kiện sau: a) Biểu hiện có sự lan truyền ngọn lửa khi được thử ở 60 °C và 101,3 kPa, b) Có LF L > 3,5 % theo thể tích (xem 6.1.3.6 nếu môi chất lạnh không có LFL ở 23 °C và 101,3 kPa), c) Có nhiệt trị < 19="" 000="" kj/kg="" (xem=""> 6.1.3.5 . Cấ p 3 (khả năng cháy cao) Các môi chất lạnh hợp chất đơn hoặc các hỗn hợp môi chất lạnh WCF và WCFF đáp ứng các điều kiện sau: a) Biểu hiện có sự lan truyền ngọn lửa khi được thử ở 60 °C và 101,3 kPa và b) Có LFL ≤ 3,5 % theo thể tích (xem 6.1.3.6 nếu môi chất lạnh không có LFL tại 23 °C và 101,3 kPa); hoặc có nhiệt tr ị ≥ 19000 kJ/kg. 6.1.3.6 . LFL hoặc ETFL Đối với các môi ch ấ t lạnh hoặc các hỗn hợp môi chất lạnh c ấ p 2L, 2 hoặc cấp 3, phải xác định LFL. Đối với các môi chất lạnh hoặc các hỗn hợp môi chất lạnh cấp 2L, 2 hoặc cấp 3 không c ó sự lan truyền ngọn lửa khi được thử ở 23 °C và 101,3 kPa (nghĩa là không có LFL), giới hạn nhiệt độ nâng cao của ngọn lửa (ETFL) phải được sử dụng thay cho LFL để xác định sự phân loại khả năng cháy của chúng. 6.1.3.7 . Nhiệt trị Phải xác định nhiệt trị ở 25 °C và 101,3 kPa như sau: 6.1.3.7.1 . Đối với các m ô i chất lạnh hỗn hợp đơn phải tính toán nhiệt trị các giá trị của nhiệt tạo thành được lập thành bảng trong một số sổ tay và các dữ liệu cơ bản về các tính chất hóa học và vật lý. Nhiệt trị (các giá trị dương và phát nhiệt), là enthalpy của sự tạo thành các chất phản ứng (thuốc thử) (môi chất lạnh và oxygen) trừ đi enthalpy của sự tạo thành các sản ph ẩ m của phản ứng. Các giá tr ị tính toán phải là cơ sở cho sự cháy hoàn toàn của một mole môi chất lạnh có đủ oxygen cho một phản ứng t ỷ lượng. Các chất phản ứng và các sản phẩm cháy ph ả i được gi ả thiết l à ở pha kh í . Các sản ph ẩ m cháy phải là HF, C O 2 (N 2 , S O 2 , nếu nitrogen hoặc sul f ur là một ph ầ n của cấu trúc phân tử của môi chất lạnh) và HCI nếu có đủ hydrogen trong phân tử. Vượt quá H phải được gi ả thiết để chuyển đ ổ i thành H 2 O . Nếu không có đủ hydrogen cho sự tạo thành HF và HCI nhưng đủ đ ể tạo thành HF thì sự tạo thành HF được ưu tiên hơn so với sự tạo thành HCI. Nếu c ó đủ hydrogen cho sự t ạ o thành HF thì F còn lại được ưu tiên tạo ra COF 2 so với sự tạo thành C O 2 , Cl còn lại tạo ra Cl 2 . 6.1.3.7.2 . Đối với các hỗn h ợ p môi chất lạnh, phải t í nh toán nhiệt trị có t hành phần danh nghĩa từ phương tr ì nh cân bằng t ỷ lượng của tất cả các môi chất lạnh th à nh phần trong đó t ổ ng số các mole của môi chất lạnh ph ả i bằng 1. CHÚ THÍCH: Có thể th ấ y rằng v ì sự phân chia các phân tử môi chất lạnh thành các nguyên tử c ấu thành của chúng và sự tạo ra một ph ầ n tử dựa trên gi ả thuyết có cùng một tỷ số mole của t ổ ng carbons , hydrogens, fl uorines v.v... như trong h ỗ n hợp gốc. Phân tử dựa trên giả thuyết c ó th ể được xử lý sau đó nh ư một môi chất lạnh tinh khiết như trong 6.1.3.7.1. Nhiệt tạo thành đối với phân tử dựa trên giả thuyết này là giá trị mole trung bình của các nhiệt tạo thành đối với các phân t ử của hỗn hợp gốc. 6.2 . Sơ đ ồ ma trận của h ệ thống phân loại nhóm an toàn Các phân loại về tính độc hại và khả năng cháy được mô tả trong 6.1.2 và 6.1.3 tạo ra tám sự phân loại an toàn riêng biệt (A1, A2L, A2, A3, B1, B2L, B2 và B3) cho các môi chất lạnh. Các phân loại này được trình bày bằng ma trận thể hiện trên Hình 1. Nhóm an toàn Khả năng cháy cao A3 B3 Cháy được A2 B2 Khả năng cháy th ấ p A2L B2L Không có sự lan truyền ngọn lửa A1 B1 Tính độc hại th ấ p T í nh độc hại cao Hình 1 - Các nhóm an toàn như đã xác định bằng khả năng cháy và tính độc hạ i 7. Phân loại môi chất lạnh Các môi chất lạnh được ấ n định là các loại được ch ỉ dẫn trong các Bảng 5, 6 và 7. 8. Giới hạn của nồng độ môi chất lạnh (RCL) 8.1. Quy định chung Việc xác định RCL phải dựa trên giả thiết sự bay hơi hoàn toàn và sự hòa trộn đồng đều; không còn cặn khi hòa tan, phản ứng hoặc sự phân hủy trong dung tích chứa. Các hệ số an toàn được t í nh đến trong khi cân nhắc các nồng độ cục bộ tạm thời hoặc các độ không đảm b ả o trong các dữ liệu thử. RCL đối với mỗi môi chất lạnh phải l à đại lượng thấp nhất của các đại lượng được t í nh toán phù hợp với 8 . 1 . 1.1, 8.1.2 và 8.1.3 khi sử dụng các dữ liệu như đã ch ỉ dẫn trong 8.2 và được điều ch ỉ nh phù hợp với 8.4 trừ khi có lập luận khoa học hỗ trợ cho một giá trị khác. 8.1.1 . Yêu cầu chung 8.1.1.1 . Giới hạn phơi nhiễm độc hại mạnh (ATEL) ATEL là hệ số n ồ ng độ độc hại (TCF) thấp nhất trong các hệ số n ồ ng độ độc hại 8.1.1.2, 8.1.1.3, 8.1.1.4 và 8.1.1.5. Đối với các hỗn hợp, các giá trị của thông số riêng trong 8.1.1.1 đến 8.1.1.5 phải được tính toán theo công thức sau: Trong đó: x n là tỉ phần mol của thành phần n của hỗn hợp; C n là TCF đối với thành phần n phù hợp với ISO 10298. CHÚ THÍCH - Về một tính toán m ẫ u của ATEL, xem Phụ I ụ c D và về danh mục các giá trị liên quan đến tính to à n ATEL và RCl, xem Phụ lục E. 8.1.1.2 . Sự ch ế t (tử vong) Giá trị phải được lựa chọn theo các ưu tiên sau: Ưu tiên thứ nhất: 28,3 % của 4-h LC 50 đối với chuột Ưu ti ê n thứ hai: 28,3 % của 4-h ALC đối với chuột với điều kiện là không gây ra sự chết cho nhiều hơn một nửa động vật b ị phơi nhiễm. CH Ú THÍCH: 28,3 % là giá t rị dựa trên t í nh toán lại LC 50 trong thời gian 30 min với một hệ số an to à n b ằ ng 10. Thời gian 30 min là thời gian yêu c ầ u để thoát ra từ một khu vực có rò rỉ môi chất lạnh một lượng 0 , 283 = (4/0,5) 1/2 /10. Ưu ti ê n thứ ba: Nếu không xác định được giá trị nào, 0 ppm 1) Phải sử dụng các công thức (1) và (2) để điều chỉnh các giá trị LC 50 hoặc A L C đã được xác định với các phép th ử 15 min đến 8 h cho các môi ch ấ t lạnh không có sẵn các dữ liệu 4-h: (1) và (2) Trong đ ó : t 1 Ià4h; t 2 là khoảng thời gian th ử , được tính bằng giờ, áp dụng cho 0,25 h đến 8 h. 8.1.1.3 . Sự nhạy cảm hóa của tim Không yêu cầu phải nghiên c ứ u sự nhạy cảm hóa của tim trong xác định ATEL nếu 4-h LC 50 hoặc 4-h ALC trong 8.1.1.3 nhỏ hơn 10 000 ppm theo thể tích hoặc nếu môi chất lạnh t ì m thấy bằng xem xét t í nh độc hại không gây ra sự nhạy cảm hóa của tim. CHÚ THÍCH 1: Sự nhạy cảm h ó a của tim là một phần của chức năng đạt được một mức máu nhất định của chất. N ế u chất quá độc hại t h ì c ó th ể thấy các bi ể u lộ khác của tính độc hại hoặc g â y ch ế t người trư ớ c khi phát tri ể n chứng loạn nhịp tim. Không c ó các hydrocarbon hoặc hydrohalocarbon nào có LC 50 thấp đã gây ra chứng loạn nhịp tim. [13] Giá trị phải được lựa chọn theo ưu tiên sau: Ưu t iê n thứ nhất: 100 % NOAEL đối với sự nhạy cảm hóa của t im trong các liều lượng gây mê. Nếu trong quá trình của phép thử sự nhạy cảm hóa của tim, các ảnh hưởng khác làm gi ả m sự nghiên cứu trước khi xác định một ngưỡng cho sự nhạy cảm hóa của tim, mức phơi nhiễm cao nh ấ t được thử với các dữ liệu đ ã được thu thập cho ít nhất là một n ử a các động vật được thử có thể được sử dụng làm NOAEL đánh giá đối với điểm nhạy c ả m hóa cuối cùng của tim. Các điều kiện ở đó v ấ n đề nêu trên có thể xảy ra là sự quan sát các d ấ u hiệu lâm sàng của các ảnh hưởng của hệ thần kinh trung ương hoặc các dấu hiệu ghi được của độ độc hại ảnh hưởng đến cơ thể. Trong các t ì nh huống này, NOAEL cho các dấu hiệu n à y sẽ thấp hơn mức phơi nhiễm dẫn đến sự rút ngắn nghiên cứu sự nhạy cảm hóa của tim. Vì vậy, yêu cầu cho xác định việc đánh giá sự nh ạ y cảm hóa của tim nên được xem là được đáp ứ ng. Giá trị của NOAEL này nên được xem x é t cùng với các kết quả từ các nghiên cứu thích hợp khác để xác định ATEL. CHÚ THÍCH 2: Phương pháp này được chấp nhận vì sự nổi lên của các ảnh hưởng khác (v í d ụ rùng m ì nh hoặc mê) ngăn c ả n khả năng xác định sự nhạy cảm hóa của tim. Ưu tiên thứ hai: 80 % LOAEL với điều kiện là LOAEL không tạo ra sự nhạy cảm hóa lớn hơn một nửa các động vật bị phơi nhiễm. Ưu tiên thứ ba: Nếu không xác định được giá trị , có thể phải xem xét đến các dữ liệu về sự nhảy c ả m hóa của tim từ các hợp chất tương tự khác với điều kiện là có sự biện minh khoa học đúng. Nếu không xác định được các d ữ liệu về sự nhạy cảm hóa của tim từ NOAEL được ấn định một giá trị 1000 ppm. 8.1.1.4 . Các ảnh hưởng của gây mê hoặc của hệ thần kinh trung ương (CNS) Giá trị phải được lựa chọn theo ưu tiên sau: Ưu ti ê n thứ nhất: 50 % của EC 50 trong 10 min cho các con chuột để m ấ t khả năng hoạt động t rong một thiết bị quay. Ưu ti ê n thứ hai: 100 % của NOAEL cho các con chuột để mất kh ả năng hoạt động trong một thiết bị quay. Ưu tiên thứ ba: 50 % của LOAEL cho các d ấ u hiệu của bất cứ hiện tượng mê nào hoặc ảnh hưởng của CNS cho các con chuột trong nghiên c ứ u tính độc hại mạnh với điều kiện là LOAEL không tạo ra ảnh hưởng gây mê cho nhiều hơn một nửa các động vật bị phơi nhiễm. Ư u tiên thứ tư: 80 % của NOAEL cho các dấu hiệu của hiện tượng mê hoặc ảnh hưởng CNS cho các con chuột trong quá trình nghiên cứu tính độc hại mạnh cận l â m sàng hoặc lâm sàng trong đó các dấu hiệu lâm sàng được lập thành tài liệu. 8.1.1.5 . Các triệu chứng bệnh làm suy giảm sự khỏi bệnh và thương tích vĩnh viễn 80 % nồng độ thấp nhất cho phơi nhiễm của con người trong 30 min có thể làm suy giảm khả năng khỏi bệnh của cá nhân hoặc gây ra các ảnh hưởng không thể đảo ngược được c ó hại cho sức khỏe. Ngu ồ n của giá trị phải được ch ứ ng minh bằng t à i liệu. 8.1.2 . Giới hạn thiếu oxygen (ODL) O D L phải là 140000 ppm theo thể tích của môi chất lạnh trong không khí ( 18 % O 2 ) đối với các v ị tr í có độ cao so với mực nước biển đến và bằng 1000 m. Ở các v ị trí cao hơn 1000 m nhưng thấp hơn hoặc bằng 1500 m trên mực nước biển, ODL phải l à 112.000 ppm và ở độ cao lớn hơn 1500 m trên mực nước biển ODL phải là 69100 ppm theo thể tích (19,5 % O 2 ). 8.1.3. Gi ớ i hạn của nồng độ cháy được (FCL) FCL phải được biểu thị bằng các phần triệu và được tính toán bằng 20 % của LF L , được biểu thị bằng ppm và được xác định phù hợp với Phụ lục B. 8.2. Dữ liệu cho tính toán 8.2.1 . Nguồn dữ liệu 8.2.1.1 . Các dữ liệu cho tính toán: Các dữ liệu được sử dụng cho tính toán RCL phải được lấy từ các ấn ph ẩ m khoa học đã được xem xét lại kỹ, các đánh giá về an toàn đã được các cơ quan nhà nước công bố hoặc các bảng của c á c chuyên gia hoặc các công trình nghiên cứu khoa học và kỹ thuật. Các ứng dụng tuân theo các công tr ì nh nghiên cứu khoa học và kỹ thuật trong Phụ lục E về các dữ liệu tính độc hại phải chỉ ra mức độ tuân theo các quy trình kỹ thuật tốt trong phòng thí nghiệm (GLP) còn hiệu lực khi các công trình nghiên cứu đã được thực hiện, ví dụ, tài liệu tham khảo [ 6 ] . Phải cung cấp thông tin bằng tiếng Anh. Các bản đệ trình phải bao gồm mô tả các phương pháp thực nghiệm và phân tích được sử dụng và t ó m tắt các kh ả năng của người hoặc những người cung cấp sự đánh giá. 8.2.1.2 . Các dữ liệu khác của t í nh độc hại: Các dữ liệu từ các công trình nghiên cứu chưa được công bố, từ các công trình nghiên cứu chưa được xem xét lại kỹ hoặc từ các công trình nghiên cứu liên quan đến các loài khác các loài được chỉ dẫn trong 8.1.1.1, 8.1.1.2, 8.1.1.3 và 8.1.1.4 hoặc liên quan đến các chất hóa học tương tự có thể được đệ trình cho cơ quan quản lý (xem Phụ lục F), Các dữ liệu không được xử lý như các dữ liệu tin cậy. Các bản đệ trình ph ả i bao gồm sự mô tả các phương pháp thực nghiệm và phân tích được sử dụng, đánh giá các dữ liệu từ các nguồn khác và phạm vi tìm kiếm các dữ liệu. Các b ả n đệ trình phải tóm tắt khả năng của người hoặc những người đ ã tiến hành việc đánh giá. 8.2.1.3 . Các giá trị đa dữ liệu: Khi các giá trị đa dữ liệu đã được công bố và được đệ trình cho MA thì MA phải thực hiện việc đán h giá về các giá trị xuất hiện có độ chính xác cao nhất và thực sự thỏa đáng. MA phải giữ hồ sơ về tính logic của quyết định. Ngoại lệ: Đối với sự nhạy cảm hóa của tim và NOAEL đến sự gây mê trong 8.1.1.3 và 8.1.1.4 phải sử dụng NOAEL được công bố cao nh ấ t, không vư ợ t quá LOAEL được công bố, đối với bất cứ phần đông vật nào được thử. 8.2.1.4 . Các dữ liệu về khả năng cháy khác: Các dữ liệu từ các công trình nghi ê n cứu chưa được công bố hoặc từ những công trình nghiên cứu chưa được xem xét lại kỹ phải được đệ trình cho cơ quan vận hành để xem xét của TCVN 6739 (ISO 817). Các b ả n đệ trình phải bao gồm sự mô tả các phương pháp thực nghiệm và phân tích được sử dụng và sự đánh giá các dữ liệu từ các nguồn khác và phạm vi t ì m kiếm dữ liệu. Các bản đệ trình phải tóm tắt khả năng của ngư ờ i hoặc những người đã tiến hành đánh giá. Các giá trị được sử dụng phải là các giá trị dẫn đến LFL thấp nhất hoặc tốc độ cháy cao nhất khi được tiến hành theo phương pháp được mô tả trong Điều 6. 8.2.2 . Các biện pháp thích hợp Sử dụng các dữ liệu được xác định bởi MA được tạo ra theo cách phù hợp với các biện pháp được sử dụng để thu được các dữ liệu trong 8.1.1.2, 8.1.1.3, 8.1.1.4 và 8.1.1.5 là cho phép đối với các thông số được xác định trong 8.1. 8.3. Các chất nhiễm bẩn và tạp chất Cần nhận dạng các chất nhiễm b ẩ n và các tạp chất bao gồm các tạp chất đồng ph â n v à các tạp chất phân hủy từ quá trình ch ế tạo, vận chuy ể n và b ả o quản, các chất này làm tăng khả năng cháy hoặc tính độc hại trong phạm vi độ chính xác của RCL. Cũng c ầ n xác định các giới hạn cho các tạp chất này. Xem tiêu chuẩn AHRI 700. 8.4. Chuyển đổi đơn vị và điều chỉnh độ cao Phải sử dụng công thức (3) để chuyển đổi RCL từ một t ỷ số thể tích (ppm theo thể tích) thành khối lượng thể tích (g/m 3 ). RCL M = RCL pp m x a x M x 10 -6 (3) Trong đó RCL M là RCL (g/m 3 ); RCL ppm là RCL (ppm theo thể tích); M là khối lượng mol tương đối của môi chất lạnh (g/mol). a = P/RT Trong đ ó T là nhiệt độ tính bằng Kelvin và bằng 298 trong tính toán tiêu chuẩn; P l à áp suất, tính bằng Pascal (áp suất phải được điều ch ỉ nh theo độ cao khi lớn hơn 1500 m so với mực nước biển theo công thức sau: P = 1,01325 x 10 5 - 10,001 x h, trong đó h là chiều cao, tính bằng mét); R bằng 8,314 J/mol K. Bảng 5 - Ký hiệu môi chất lạnh S ố hi ệ u môi chất lạnh Tiền tố k ý hiệu thành phần T ê n hóa học b C ô ng thức hóa học Khối lư ợ ng mol tương đối g /mol Điểm a sôi chuẩn °C Nhóm an toàn d LFL (ppm theo thể tích) ATEL (ppm theo th ể tích) RCL (ppm theo thể tích Dãy methane R-11 CFC trichlorofluoromethane CCI 3 F 137,4 24 A1 1100 1100 R-12 CFC dichlorodifluoromethane CCI 2 F 2 120,9 -30 A1 18 000 18 000 R-14 PFC tetrafluoromethane (carbon tetrafluoride) CF 4 88 , 0 -128 A1 110 000 110 000 R-22 HCFC chlorodifIuoromethane CHC l F 2 86,5 -41 A1 59 000 59 000 R-23 HFC trifluoromethane CHF 3 70 , 0 -82 A1 51 000 51 000 R-32 HFC difluoromethane (methylene fl uoride) CH 2 F 2 52,0 -52 A2L 144000 220 000 29 000 Dãy ethane R-113 CFC 1,1,2-trichloro-1,2,2-trifluoroethane CC l 2 FCC l F 2 187,4 48 A1 2 600 2 600 R-114 CFC 1,2-dichloro-1,1,2,2-tetrafluoroethane CC l F 2 CC l F 2 170,9 4 A1 20 000 20 000 R-115 CFC chloropenta fl uoroethane CC l F 2 CF 3 154,5 -39 A1 120 000 120 000 R-116 PFC hexa f luoroethane CF 3 CF 3 138,0 -78 A1 120 000 120 000 R-123 HCFC 2,2-dichloro-1,1,1 -tri f luoroethane CHC l 2 CF 3 153,0 27 B1 9 100 9 100 R-124 HCFC 2-chloro-1,1,1,2-tetraf l uoroethane CHC l FCF 3 136,5 -12 A1 10 000 10 000 R-125 HFC pentafluoroethane CHF 2 CF 3 120,0 -49 A1 75 000 75 000 R-134a HFC 1,1,1,2-tetrafluoroethane CH 2 FCF 3 102,0 -26 A1 50 000 50 000 R-142 b HCFC 1-chloro-1,1-difluoroethane CH 3 CCIF 2 100,5 -10 A2 80 000 25000 16 000 R-143a HFC 1,1,1-trifluoroethane CH 3 CF 3 84,0 -47 A2L 82 000 170 000 16 000 R-152a HFC 1,1-difluoroethane CH 3 CHF 2 66,0 -25 A2 48 000 50 000 9 600 R-170 HC ethane CH 3 CH 3 30,0 -89 A3 31 000 7 000 6 200 R-E170 methoxymethane (dimethyl ether) CH 3 OCH 3 46,1 -25 A3 34 000 42 000 6 800 Dãy propane R-218 PFC octafluoropropane CF 3 CF 2 CF 3 188,0 -37 A1 110 000 110 000 R-227ea HFC 1,1,1,2,3,3,3-heptafluoropropane CF 3 CHFCF 3 170,0 -16 A1 90 000 90 000 R-236fa HFC 1 , 1 , 1,3,3,3-hexafluoropropane CF 3 CH 2 CF 3 152,0 -1 A1 55 000 55 000 R-245fa HFC 1,1,1,3,3-pentaf l uoropropane CHF 2 CH 2 CF 3 134,0 15 B1 34 0 00 34 000 R-290 HC propane CH 3 CH 2 CH 3 44,0 -42 A3 21 000 50 000 4 200 Hợp chất hữu cơ mạch vòng R-C318 PFC octafluorocyclobutane CF 2 CF 2 CF 2 CF 2 200,0 -6 A1 80 000 80 000 Các hợp chất hữu cơ khác hydrocarbon R-600 HC butane CH 3 CH 2 CH 2 CH 3 58,1 0 A3 16 000 1 000 1 000 R-600a HC 2-methylpropane (isobutane) (CH 3 ) 2 CHCH 3 58,1 -12 A3 18 000 25 000 3 600 R-601 HC pentane CH 3 CH 2 CH 2 CH 2 CH 3 72,2 36 A3 12 000 1 000 1 000 R-601a HC 2-methylbutane (isopentane) (CH 3 ) 2 CHCH 2 CH 3 72,2 27 A3 10 000 1 000 1 000 Hợp chất vô c ơ R-702 h y drogen H 2 2,0 -253 A3 40 000 R-704 helium He 4,0 -269 A1 R-717 ammonia NH 3 17,0 -33 B2L 167000 320 320 R-744 carbon dioxide CO 2 44,0 -78 c A1 40 000 40 000 Dãy propene R-1234yf HFO 2,3 , 3,3-tetrafluoro-1-propene CF 3 CF=CH 2 114,0 -29,4 A2L 62 000 100 000 12 000 R-1234ze(E) HFO trans-1,3,3,3 tetrafluoro-1-propene CF 3 CH=CHF 114,0 -19,0 A2L 65 000 59 000 13 000 R-1270 HC propene (propylene) CH 3 CH=CH 2 42,1 -48 A3 27 000 1 000 1 000 a Kh ố i lượng mol t ương đối và điểm s ô i chuẩn kh ô ng phải là một phần của tiêu chuẩn này. Điểm sôi chuẩn là nhiệt độ tại đó một chất lỏng sôi ở áp su ấ t kh í quy ể n tiêu chuẩn (101,3 kPa). b Tên hóa học được ưa dùng được kèm theo sau bởi tên thông dụng trong ngoặc đơn. Tên hóa học được ưa dùng và các công thức phù hợp với tài liệu tham khảo [2] hoặc tài liệu tham khảo [4]. c Thăng hoa. d Bản g E.4 cun g cấp các ký hiệu cho các môi chất lạnh hỗn h ợ p đơn chưa có đủ các dữ liệu cho phân loại an to à n hoặc xác định giá trị ATEL ho ặ c RCL. B ả ng 6 - K ý hiệu môi chất lạnh của hỗn hợp R4 00 Số h i ệ u môi chất lạnh Thành ph ầ n danh nghĩa c % khối lượng Dung sai c ủ a thành phần, % Điểm bọt/đi ể m s ư ơng tại 101,3 kPa °C a Nhóm an toàn d LFL (ppm theo thể tích) ATEL (ppm t heo thể tích) RCL (ppm theo thể tích) R-401A R-22/152a/124 (53,0/13 , 0/34,0) ±2,0/+0,5-1,5/±1,0 -34,4/-28,8 A1/A1 27 000 27 000 R-401B R-22/152a/124 (61,0/11,0/28,0) ±2,0/ + 0,5-1,5/±1,0 -35 , 7/-30 , 8 A1/A1 30 000 30 000 R-401C R-22/152a/124 (33,0/15 , 0/52,0) ±2,0/+0,5-1,5/±1,0 -30,5/-23,8 A1/A1 20 000 20 000 R-402A R-125/290/22 (60,0/2 , 0/38,0) ±2,0/+0,1-1,0/±2,0 -49,2/-47,0 A1/A1 66 000 66 000 R-402B R-125/290/22 (38,0/2,0/60,0) ±2,0/+0,1-1,0/±2,0 -47 , 2 /-4 4 , 9 A1/A1 63 000 63 000 R-403A R-290/22/218 (5 , 0/75,0/20,0) +0,2-2,0/±2,0/±2,0 -44 , 0 /-4 2 , 3 A1/A2 130 000 63 000 26 000 R-403B R-290/22/218 (5,0/56,0/39,0) +0,2-2 , 0/±2,0/±2,0 -43,8/-42,3 A1/A1 68000 68 000 R-404A R-125/143a/134a (44,0/52,0/4 , 0) ±2,0/±1,0/±2,0 -46,6 /-4 5,8 A1/A1 130000 130 000 R-406A R-22/600a/142b (55,0/4,0/41,0) ±2,0/±1,0/±1,0 -32,7/-23,5 A2/A2 82 000 37000 16 000 R-407A R-32/125/134a (20,0/40,0/40,0) ±2,0/±2,0/±2,0 -45,2/-38,7 A1/A1 83 000 83 000 R-407B R-32/125/134a (10,0/70,0/20,0) ±2,0/±2,0/±2,0 -46,8/-42,4 A1/A1 79 000 79 000 R-407C R-32/125/134a (23,0/25,0/52,0) ±2,0/±2,0/±2,0 -43,8/-36,7 A1/A1 81 000 81 000 R-407D R-32/125/134a (15,0/15,0/70,0) ±2,0/±2,0/±2,0 -39,4/-32,7 A1/A1 68 000 68 000 R-407E R-32/125/134a (25,0/15,0/60,0) ±2,0/±2,0/±2,0 -42,8/-35,6 A1/A1 80 000 80 000 R-407F R-32/125/134a (30,0/30,0/40,0) ±2,0/±2 , 0/±2,0 -46 , 1/-39,7 A1/A1 95 000 95 000 R-408A R-125/143a/22 (7,0/46 , 0/47,0) ±2,0/±1,0/±2,0 -45 ,5/-4 5 , 0 A1/A1 94 000 94 000 R-409A R-22/124/142b ( 60,0/25,0/15,0) ±2,0/±2,0/±1,0 -35 , 4/-27 , 5 A1/A1 29 000 29 000 R-409B R-22/124/142b (65,0/25,0/10,0) ±2,0/±2,0/±1,0 -36,5/-29,7 A1/A1 30 000 30 000 R-410A R-32/125 (50 , 0/50,0) +0 , 5-1 , 5/+1,5-0,5 -51 , 6/-51 , 5 A1/A1 170 000 140 000 R-410B R-32/125 (45,0/55 , 0) ±1,0/±1,0 -51 , 5/-51 , 4 A1/A1 150 000 140 000 R-411A R-1270/22/152a (1,5/87,5/11,0) +0,0-1 , 0/+2,0-0,0/+0 , 0-1 , 0 -39,7/-37,2 A1/A2 55 000 22 000 11 000 R-411B R-1270/22/1 5 2a (3,0/94,0/3,0) +0,0-1,0/+2,0-0,0/+0,0-1,0 -41,6/-41,3 A1/A2 70 000 13 000 13 000 R-412A R-22/218/142b (70,0/5,0/25,0) ±2,0/±2,0/±1,0 -36,4/-28 , 8 A1/A2 87 000 46 000 17 000 R-413A R-218/134a/600a (9,0/88,0/3,0) ±1 , 0/±2 , 0/+0 , 0-1,0 -29,3/-27 , 6 A1/A2 88 000 49 000 18 000 R-414A R-22/124/600a/142b (51,0/28,5/4,0/16,5) ±2,0/±2 f 0/±0,5/+0,5-1 , 0 -34 , 0/-25 , 8 A1/A1 26 000 26 000 R-414B R-22/124/600a/142b (50,0/39,0/1,5/9,5) ±2,0/±2,0/±0,5/+0,5-1,0 -34 , 4/-26 , 1 A1/A1 23 000 23 000 R-415A R-22/152a (82,0/18,0) ±1, 0 /±1,0 -37,5/-34,7 A1/A2 56 000 57 000 11000 R-415B R-22/152a (25,0/75,0) ±1,0/±1,0 -23 , 4/-21,8 A2/A2 47 000 52 000 9 400 R-416A R-134a/124/600 (59,0/39,5/1,5) +0,5-1,0/+1,0-0,5/+0,1-0,2 -23 , 4/-21 , 8 A1/A1 14 000 14 000 R-417A R-125/134a/600 (46,6/50,0/3,4) ±1 , 1/±1,0/+0,1 - 0,4 -38 , 0/-32 , 9 A1/A1 13 000 13 000 R-417B R-125/134a/600 (79,0/18,3/2 , 7) ±1,0/±1,0/+0 , 1-0,5 -44 , 9/-41 , 5 A1/A1 15 000 15 000 R-418A R-290/22/152a (1,5/96,0/2,5) ±0,5/±1,0/±0,5 -41 , 2/-40 , 1 A1/A2 89 000 59 000 18 000 R-419A R-125/134a/E170 (77,0/19,0/4,0) ±1,0/±1,0/±1,0 -42 , 6/-36 , 0 A1/A2 60 000 70 000 12 000 R-420A R-134a/142b (88,0/12,0) +1,0-0,0/+0,0-1,0 -25 , 0/-24 , 2 A1/A1 45 000 45 000 R-421A R-125/134 a (58,0/42,0) ±1,0/±1,0 -40,8/-35,5 A1/A1 61 000 61 000 R-421 B R-125/134 a (85,0/15,0) ±1,0/±1,0 -45,7/-42 , 6 A1/A1 69 000 69 000 R-422A R-125/134a/600a (85,1/11,5/3,4) ±1,0/±1,0/+0,1-0,4 -46,5/-44,1 A1/A1 63 000 63 000 R-422B R-125/134a/600a (55,0/42,0/3,0) ±1,0/±1,0/+0,1-0,5 -40 , 5/-35 , 6 A1/A1 56 000 56 000 R-422C R- 1 25/134a/600a (82 , 0/15,0/3,0) ±1,0/±1,0/+0,1-0,5 -45,3 / -42,3 A1/A1 62 000 62 000 R-422D R-125/134a/600a (65,1/31,5/3,4) +0,9 -1,1/±1,0/+0,1-0,4 -43,2/-38,4 A1/A1 58 000 58 000 R-423A R-134a/227ea (52,5/47,5 ) ±1,0/±1,0 -24,2/-23,5 A1/A1 59 000 59 000 R-424A R-125/134a/600a/600/601a (50,5/47,0/0,9/1 , 0/0 , 6) ±1,0/±1,0/+0,1-0,2/+0,1-0 , 2/+0 , 1-0 , 2 -39 , 1/-33 , 3 A1/A1 23 000 23 000 R-425A R-32/134a/227ea (18,5/69,5/12 , 0) ±0,5/±0,5/±0,5 -38 , 1/-31 , 3 A1/A1 72 000 72 000 R-426A R-125/134a/600/601a (5,1/93,0/1 , 3/0,6) ±1,0/±1,0/+0,1 -0 , 2/+0,1-0,2 -28,5/-26,7 A1/A1 20 000 20 000 R-427A R-32/125/143a/134a (15,0/25,0/10,0/50,0) ±2,0/±2,0/±2,0/±2,0 -43 , 0/-36 , 3 A1/A1 79 000 79 000 R-428A R-125/143a/290/600a (77,5/20,0/0,6/1,9) ±1,0/±1,0/+0,1-0,2/+0,1-0,2 -48,3/-47,5 A1/A1 83 000 83 000 R-429A R-E170/152a/600a (60,0/10,0/30,0) ±1,0/±1,0/±1,0 -26 , 0/-25 , 6 A3/A3 25 000 47 000 5 000 R-430A R-152a/600a (76,0/24,0) ±1,0/±1,0 -27,6/-27 , 4 A3/A3 32 000 40 000 6 400 R-431A R-290/152a (71,0/29,0) ±1,0/±1,0 -43,1/-43,1 A3/A3 22 000 50 000 4 400 R-432A R-1270/E170 (80,0/20,0) ±1,0/±1,0 -46,6/-45,6 A3/A3 22 000 1 200 1 200 R-433A R-1270/290 (30,0/70,0) ±1,0/±1,0 -44 , 6 /-4 4 , 2 A3/A3 20 000 3 100 3 100 R-433B R-1270/290 (5,0/95,0) ±1,0/±1 , 0 -42,7/-42,5 A3/A3 18 000 14 000 3 600 R-433C R-1270/290 (25,0/75,0) ±1,0/±1,0 -44,3 /-4 3,9 A3/A3 18 000 3 600 3 600 R-434A R-125/143a/134a/600a (63,2/18 , 0/16,0/2 , 8) ± 1 ,0/±1 ,0 /±1 ,0 /+0 , 1-0 , 2 -45 , 0/-42 , 3 A1/A1 73 000 73 000 R-435A R-E170/152a (80,0/20,0) ±1,0/±1,0 -26,1/-25,9 A3/A3 34 000 45 000 6 800 R-436A R-290/600a (56,0/44 , 0) ±1,0/±1,0 -34,3/-26,2 A3/A3 16 000 36 000 3 200 R-436B R-290/600a (52,0/48,0) ±1,0/±1,0 -33 , 4/-25 , 0 A3/A3 16 000 35 000 3 200 R-437A R-125/134a/600/601 (19,5/78,5/1,4/0,6) +0,5-1,8/+1,5-0,7 /+0 ,1-0 , 2/+0 , 1-0 , 2 -32,9/-29,2 A1/A1 19 000 19 000 R-438A R-32/125/134a/600/601a (8,5/45,0/44,2/1,7/0,6) +0,5-1,5/±1,5/±1 , 5/+0,1-0 , 2/+0 , 1-0 , 2 -43 , 0/-36 , 4 A1/A1 19 000 19 000 R-439A R-32/125/600a (50,0/47,0/3,0) ±1,0/±1,0/±0,5 -52,0/-51,8 A2/A2 104 000 140 000 21 000 R-440A R-290/134a/152a (0,6/1,6/97,8) ±0,1/±0,6/±0,5 -25,5/-24,3 A2/A2 46 000 50 000 9 200 R-441A R-170/290/600a/600 (3 , 1/54 , 8/6 , 0/36,1) ±0,3/±2,0/±0,6/±2,0 -41 , 9/-20 , 4 A3/A3 16 000 3 200 3 200 R-442A R-32/125/134a/152a/22 7 ea(31,0/31,0/30,0/3,0/5,0) ±1,0/±1,0±1,0/±0,5/±1,0 -46,5/-52 , 7 A1/A1 100 000 100 000 a Các nhiệt độ của “điểm bọt” và “điểm sương” không phải là một phần của tiêu chuẩn này; các nhiệt độ này được cung cấp chỉ đ ể tham khảo. “Điểm bọt” được định nghĩa là nhiệt độ b ã o hòa của chất lỏng của một môi chất lạnh; nhiệt độ tại đó m ô i chất lạnh lỏng bắt đầu sôi l ầ n đầu ti ê n. ’’Đi ể m sương”, được định nghĩa là nhiệt độ b ã o hòa của hơi của một môi chất lạnh; nhiệt độ tại đó giọt cuối cùng của môi chất lạnh lỏng sôi. Điểm sương của một hỗn hợp môi chất lạnh kh ô ng đ ồ ng sôi ở áp suất không đổi cao hơn điểm bọt. b Các d ung sai thành phần đ ố i với tổng c ủ a R152a và R142b là (+0/-2). c Các t hành phần của hỗn hợp được liệt kê theo quy ước theo thứ tự tă ng lên của điểm sôi chuẩn. d B ả ng E . 5 cu n g c ấ p các ký hiệu cho các hỗn hợp môi chất lạnh R400 không c ó đủ dữ liệu cho phân loại an toàn hoặc x á c định một giá trị của ATEL hoặc RCL. B ả ng 7 - Ký hiệu môi chất lạnh của hỗn hợp R500 Số hiệu môi chất lạnh Thành phần danh nghĩa a (% khối lượng) Dung sai của thành phần % Nhiệt độ đ ồ ng sôi °C d Đi ể m bọ t/ đi ể m sương tại 101,3 kPa °C a, b Nhóm an toàn f LFL (ppm theo th ể tích) ATEL (ppm theo thể tích) RCL (ppm theo thể tích) R-500 R-12/152a (73,8/26,2) +1 , 0-0 , 0/+0,0-1,0 0 -33,6/-33,6 A1/A1 30 000 30 000 R-501 R-22/12 (75 , 0/25 , 0) c -41 -40,5/-40,3 A1/A1 54 000 54 000 R-502 R-22/115 (48,8/51,2) 19 -45 , 3/-45 , 0 A1/A1 73 000 73 000 R-507A R-125/143a (50,0/50,0) +1 , 5-0 , 5/+0 , 5-1 , 5 -40 -47,1/-47,1 A1/A1 130 000 130 000 R-508A R-23/116 (39,0/61,0) ±2,0/±2,0 -86 - 87,4/-87,4 A1/A1 69 000 69 000 R-508B R-23/116 (46 , 0/54,0) ±2 , 0 / ±2,0 -46 -87,4/-87,0 A1/A1 65 000 65 000 R-509A R-22/218 (44 , 0/56 , 0) ±2,0/±2,0 0 -40,4/-40,4 A1/A1 75 000 75 000 R-510A R-E170/600a (88,0/12,0) ±0 , 5/±0 , 5 -25 , 2 -25 , 2 /- 25 , 2 A3/A3 29 000 45 000 5 800 R-511A R-290/E170 (95 , 0/5 , 0) ±1,0/±1,0 -20 đến 40 -42,18/-42,1 A3/A3 21 000 51 000 4 200 R-512A R-134a/152a (5,0/95,0) ±1,0/±1,0 -20 đến 40 -24 , 0/-24 , 0 A2/A2 45 000 50 000 9 000 a Các nhiệt độ của “đi ể m bọt” và “điểm sương” không phải là một phần của tiêu chuẩn này; các nhiệt độ này được cung cấp chỉ để tham kh ả o. “Điểm b ọ t” được định nghĩa là nhiệt độ bão hòa của chất l ỏ ng của một môi chất lạnh; nhiệt độ tại đó một môi chất lạnh lỏng b ắ t đ ầ u sôi lần đ ầ u ti ê n. “Điểm sương”, được định nghĩa là nhiệt độ b ã o hòa của hơi của một môi chất lạnh; nhiệt độ tại đó giọt cuối cùng của môi chất lạnh lỏng sôi. Điểm sương của một h ỗ n hợp môi chất lạnh không đồng sôi ở áp suất không đổi cao hơn điểm bọt. b Các môi chất lạnh đồng sôi biểu lộ sự chia tách của các thành phần ở các điều kiện nhiệt độ và áp su ấ t khác các điều kiện tại đó chúng được tạo thành. M ứ c độ chia tách phụ thuộc vào hỗn hợp đồng sôi riêng biệt và c ấ u hình của hệ thống cứng. c Thành phần chính xác của hỗn hợp đồng s ô i này đang được xem xét và cần đến các công trình nghiên cứu thực nghiệm bổ sung. d Trong các điều kiện cân bằng hơi-lỏng. e Các thành phần của hỗn hợp được liệt kê theo thứ tự t ăng lên của điểm sôi. f Bảng E.6 cung cấp các ký hiệu cho các hỗn hợp môi chất lạnh R500 không có đủ dữ liệu cho phân loại an toàn hoặc xác định giá trị của ATEL hoặc RCL PHỤ LỤC A (Tham khảo) CÁC VÍ DỤ VỀ KÝ HIỆU CỦA CHẤT ĐỒNG PHÂN A. 1 . Ch ấ t đồng phân dãy ethane B ả ng A.1 minh h ọ a ký hiệu của các chất đ ồ ng phân cho dãy ethane có ba chất đồng phân dichlorotrifluoroethane. Bảng A.1 - Các chất đồng phân dãy ethane Chất đ ồ ng ph â n Công thức hóa học M 1 a M 2 |M 1 -M 2 | R-123 CHC l 2 CF 3 57,0 71,9 14,9 R-123a CHC l FCC l F 2 73,4 55,5 17,9 R-123b CHF 2 CC l 2 F 89,9 39,0 50,9 a M i là tổng khối lượng nguyên tử các halogen và hydrogen liên kết với nguyên tử carbon i (C 1 được ấn định cho carbon ở xa nhất ph í a b ê n phải) A. 2 . Chất đồng phân dãy propane B ả ng A.2 minh họa ký hiệu của các chất đồng phân cho dãy propane có chín chất đồng phân dichloropentafluoropropane. Bảng A.2 - Các chất đ ồ ng phân d ã y propane Chất đ ồ ng phân C ô ng thức hóa học Nhóm C 2 a M 1 b M 3 |M 1 -M 3 | R-225aa CHF 2 CC l 2 CF 3 CC l 2 57 , 0 39,0 18,0 R-225ba CHC l FCCIFCF 3 CC l F 57,0 55,5 1,5 R-225bb CHF 2 CC l FCC l F 2 CC l F 73,4 39,0 34,4 R-225ca CHC l 2 CF 2 CF 3 CF 2 57,0 71,9 14,9 R-225cb CHC l FCF 2 CC l F 2 CF 2 73,4 55,5 17,9 R-225 cc CHF 2 CF 2 CC l 2 F CF 2 89,9 39,0 50,9 R-225da CF 3 CHC l CC l F 2 CHC l 73,4 57,0 16,4 R-225ea CC l F 2 CHFCC l F 2 CHF 73,4 73,4 0,0 R-225eb CF 3 CHFCC l 2 F CHF 89,9 57,0 32,9 a C 2 là nguyên tử carbon tr ung tâm ( th ứ hai). b M i là tổng khối lượng nguy ê n tử các halogen và hydrogen liên kết với nguyên tử carbon i ( C 1 được ấn định cho carbon ở xa nhất phía bên phải). A. 3 . Chất đồng phân dãy propene B ả ng A.3 minh họa ký hiệu của các chất đồng phân của d ã y propene có dãy chất đồng phân tetrafluoro-1-propene. Bảng A.3 - C ấ p chất đ ồ ng ph â n d ã y propene Chất đồng phân Công thức hóa học Chất đồng phân tập thể R-1234yc CH 2 F-CF = CF 2 R-1234zc CHF 2 -CH = CF 2 R-1234ye (E) CHF 2 -CF = CHF Entgegen (đối lập) R-1234ye (Z) CHF 2 -CF = CHF Zusammen (cùng phía) R-1234ze (E) CF 3 -CH = CHF Entgegen (đối lập) R-1234ze (Z) CF 3 -CH = CHF Zusammen (cùng phía) R-1234yf CF 3 -CF = CH 2 A. 4 . Ví dụ về các chất đ ồng phân lập thể Cấu hình của các nguyên tử xung quanh liên kết kép được quy định bởi các quy t ắ c danh pháp hữu cơ “E” hoặc “Z”. Các chữ cái “E” hoặc “Z” được bổ sung thêm vào cuối s ố liệu của môi chất lạnh để chỉ ra quyền ưu tiên của các nguyên tử hoặc nh ó m được liên kết với các nguyên tử carbon tại một đầu mút của liên kết kép; xem các H ì nh A.1 và A.2. “E” đối với Entgegen tương tự với trans, ở đó các nguyên tử hoặc nhóm ưu tiên đối xứng lẫn nhau qua liên kết kép. “ Z ” đối với Zusammen tương tự với cis, nghĩa là các nguyên tử hoặc nh ó m ưu tiên ở cùng một phía của liên kết kép. Thứ tự liên kết của các nguyên tử được liên kết với cả hai carbon không bão hòa được xác định bởi các quy tắc CIP (carbon-ingold- pre l og) tiêu chuẩn của danh pháp hữu cơ. V ề cơ bản, các nguyên tử liên kết có số hiệu cao hơn thì có quyền ưu tiên cao hơn. V ì vậy, theo thứ tự ưu tiên, I > Br > C l > F > O > C > H. Trong trường hợp mối liên k ết ưu tiên, c ầ n xem xét các nguyên tử liên kết tiếp sau hoặc các nguyên tử thay thế cho nguyên tử carbon liên kết tiếp sau quyền ưu tiên được xác định. Trong trường hợp các môi chất lạnh thì sử dụng khối lượng nguyên tử tốt hơn là các số nguyên tử của các nguyên tử. Vì vậy tổng số của các số nguyên tử của các nguyên tử thay thế trên CHF 2 và CH 2 C l là như nhau, trong khi các khối lượng nguyên tử được tính tổng số khác nhau. Hình A.1 - 1(E)-1,2,3,3-tetra f otoprop-1-en e hoặc HFO-1234ye(E) Hình A.2 - 1(Z)-1,2,3,3-tetrafluoroprop-1-ene hoặc HFO-1234ye(Z) PHỤ LỤC B (Quy định) CÁC CHI TIẾT VỀ THỬ NGHIỆM KHẢ NĂNG CHÁY VÀ PHÉP PHÂN TÍCH CẤT PHÂN ĐOẠN B.1 . Thử nghiệm khả năng cháy Các phép thử khả năng cháy phải được tiến hành phù hợp với ASTM E681. Gi ả thử cần thử nghiệm một vật liệu có khoảng cách dập tắt lớn, có thể có khó khăn cho cháy thì c ỡ bình chứa cho thử nghiệm phải là một bình thủy tinh hình cầu có dung tích danh nghĩa 12 l như đã chỉ dẫn trên H ì nh B.1 của tiêu chuẩn ANSI/ASHRAE 34-2013. Nếu thử nghiệm một vật liệu không khó cháy, cần tham khảo tiêu chuẩn ASTM về mô tả bình chứa thử. Nguồn cháy phải là một tia lửa từ một máy biến áp có điện áp thứ cấp danh định 15 kV và d òng điện xoay chiều (a.c) 30 mA như đã mô tả trong ASTM E681 với khoảng thời gian của tia lửa 0,4 s. Các điện cực phải là các điện cực d ây von f ram 1 mm c ó dạng chữ L có khoảng gián cách 6,4 mm, kéo dài ra ngoài mặt ph ẳ ng của giá đ ỡ điện cực. Nguồn cháy phải được đặt ở độ cao b ằ ng 1/3 đường kính của bình chứa thử t í nh t ừ đáy của bình chứa. Phải sử d ụng không khí khô được khôi phục lại (độ ẩm nhỏ hơn 0,00015 g hơi nước trên gam không khí khô) có chứa (21,0 ±0,1) % O 2 làm chất oxygen hóa. Độ ẩm tuyệt đối của không khí phải nhỏ hơn 0,00015g gam hơi nước trên gam không khí khô hoặc (0,0088 ± 0,0005) g hơi nước tr ê n gam không khí khô, tương đương độ ẩm tương đối 50 % tại 23,0 °C và 101,3 kPa, lấy giá trị cho LFL thấp nhất. Cung đ ược trương thể hiện trên Hình B.1 của tiêu chuẩn ANSI/ASHRAE 34-2013 biểu thị sự thông gió 90° cho xác định LFL và ETFL. Phải lắp đặt một máy khuấy trong bình chứa để bảo đảm hòa trộn hơi trước kh i cháy. Nếu vẫn còn quan sát thấy sự lan truyền của ngọn lửa trong khi tia lửa còn tác động (nghĩa là tia lửa đang hoạt động mạnh trong bình thử thì phép thử phải được lặp lại khi sử dụng khoảng thời gian của tia lửa nhỏ hơn 0,4 s nhưng í t nhất là 0,2 s. CHÚ THÍCH: Đối với các nguy ê n tử fluorocarbon c ó t ỷ số fluorine/hydrogen cao hơn 1 thì khả năng cháy của chúng tăng lên v ì hơi nước tăng. Phương ph á p thử như đã mô t ả trong tiêu chuẩn này cần đến hai mức độ ẩm, một nguồn năng lượng cháy và một hỗn hợp đồng đều. Nồng đ ộ ban đầu của môi chất lạnh cho các phép thử LFL phải nhỏ hơn một nửa nồng độ tỷ lượng cho cháy. C á c độ gia tăng của n ồ ng độ phải x ấ p x ỉ bằng 10 % tương ứng 2 %, 2,2 % và 2,4 %. N ế u phép thử dẫn đến sự lan truyền ngọn lửa thì các nồng độ th ử tiếp sau ph ả i ở điểm giữa của các phép thử lan truyền v à không lan truy ề n. Các phép thử phải được tiếp tục tới khi bước nồng độ nhỏ hơn 0,1 % n ồ ng độ tuyệt đối hoặc nhỏ hơn 5 % nồng độ tương đối (tương ứng là 10 % và 10,5 %) l ấ y giá trị lớn hơn. N ế u sự lan truyền ngọn lửa không tái hiện lại hoặc mức độ lan truyền ngọn lửa kh ô ng r õ r à ng th ì các kết quả của 2 ngo à i 3 phép thử phù hợp cho ch á y hoặc không ch áy được xem l à các kết quả cho nồng độ này. L FL phải được xác định là điểm giữa của các phép thử lan truyền v à không lan truyền. Nếu sự lan truyền ngọn lửa là r õ ràng thì phải tiến hành thử tới khi ít nhất là đã đạt được ba độ gia tăng nồng độ liên tiếp vượt quá nồng độ tỷ lượng và vượt ra ngoài điểm mà sự cháy xung quanh tia lửa đã giảm bớt. Tính toán hệ số tỷ lượng của một hỗn hợp môi chất lạnh cho các phép thử cháy phải được tiến hành theo gi ả thiết bảo th ủ nhất. Đi ể m b ắ t đầu của phép t hử LFL phải dựa trên cơ sở phép tính hệ số tỷ lượng của phản ứng hoàn toàn bao gồm các thành phần cháy và không cháy được. Điểm cu ố i cùng phải dựa trên tính toán với giả thiết rằng các thành phần không cháy được không tham gia phản ứng nhưng hiện d iện như các chất pha l oãng. CHÚ THÍCH: Trong nhiều trường hợp c á c thành phần không cháy được của một hỗn hợp phân h ủ y do nhiệt trị của một thành phần ch á y được. Cảnh b á o - Các quy trình th ử khả năng cháy đ ược quy định trong tiêu chuẩn này là các quy trình cải tiến của ph é p thử ASTM sử dụng một bình thủy tinh làm bình chứa th ử . C ần đặc biệt chú ý tới việc sử dụng các phương tiện thử để b ả o đảm an toàn tránh gây thương tích cho người và hư h ỏ ng thiết bị. Các b ì nh chứa có thể nổ trong quá trình thử . Các môi chất lạnh bị ch á y có thể tạo ra các s ả n ph ẩ m độc hại và ăn mòn cao. Nên có sự đề phòng bảo đảm an toàn cho c á c phương tiện thử đã được nêu trong phần 8 của ASTM E681, và vận hành các phép thử ph ù hợp với các quy định có liên quan. B.1.1 . Điều kiện thử a) Đối với các môi chất lạnh hỗn hợp đơn, phải tiến hành các phép thử khả năng cháy ở 60 °C và 101,3 kPa. b) Đối với các hỗn hợp môi chất lạnh, phải tiến hành các phép thử khả năng cháy trên WCF và WCFF ở 60 °C và 101,3 kPa. WCFF phải được xác định bằng phương pháp quy định trong B.2. Khi sử dụng các d ung sai thành phần theo công thức danh nghĩa s ẽ tạo ra một số các trường hợp xấu nhất. Người áp dụng phải tiến hành thử nghiệm trên tất cả các tính t o án lập công thức cho các trường hợp xấu nhất có thể x ả y ra hoặc có biện luận thích hợp để loại bỏ một hoặc nhiều công thức cho trường hợp xấu nhất. c) Đối với các môi chất có sự lan truyền ngọn lửa phù hợp với bước a) hoặc b) cũng phải tiến hành phép thử kh ả năng cháy ở 23 °C và 101,3 kPa để xác định LFL. Đối với các hỗn hợp môi chất lạnh, các ph é p thử này phải được tiến hành trên WCF và WCFR. B.1.2 . Khi biết LFL của các thành phần cháy được, phải bắt đầu phép thử cho LFL của môi chất lạnh tại 1 % theo thể tích, thấp hơn LFL thấp nhất của thành phần. Khi không biết LFL của thành phần, phép thử phải bắt đầu tại môi chất lạnh 1 % theo thể tích. Nếu phép thử của nồng độ ban đầu dẫn đến sự lan truyền ngọn lửa thì các nồng độ tiếp theo phải được giảm đi trong các độ gia tăng thể tích 1 % tới khi xác định được LFL của môi chất lạnh. B.1.3 . C ô ng thức cho th à nh phần khối lượng của hỗn hợp được thử phải được ki ể m tra qua phương pháp sắc ký khí tới dung sai của thành phần khối lượng ±0,5 % hoặc một phần tư của phạm vi dung sai thành phần, l ấy giá trị nhỏ hơn. B.1.4 . Các mẫu thử phải được dẫn vào một thiết bị th ử khả năng cháy, ở pha hơi phù hợp với ASTM E681. Các mẫu thử chất lỏng của môi chất lạnh hoặc th à nh phần của hỗn hợp được thử phải được giãn n ở trong một bình chứa chân không thích hợp sao cho chỉ có sự hiện diện của hơi có áp. Sau đó các hơi được dẫn vào thiết bị thử khả năng cháy và bổ sung không khí cho thiết bị thử. Phép đo nồng độ m ô i chất lạnh - không khí phải bằng áp su ấ t ri ê ng ph ầ n. Môi chất lạnh và không khí phải được hòa trộn trong buồng thử trong thời gian ít nhất là 5 min. P hải kích hoạt nguồn cháy sau 60 s khi máy khuấy ngừng hoạt động. B.1.5 . Nếu quan sát được sự lan truyền ngọn lửa trong khi tia lửa còn hoạt động (nghĩa l à tia lửa đang hoạt động mạnh trong bình chứa thử) thì phép thử phải được lặp lại với thời gian ngắn hơn của tia lửa, nhưng í t nhất phải là 0,2 s . B.1.6 . Tất c ả các phép thử khả năng cháy phải được ghi lại bằng máy ghi hình. Phải sẵn có một thiết bị phát lại có khả năng dừng ảnh và diễn tiến từng ảnh một trong quá trình thử. Phải đệ trình một bản sao ghi h ì nh ở dạng số như DVD hoặc MPEG. B.1.7 . Chuẩn cho xác định sự lan truyền ngọn lửa Một nồng độ của môi chất lạnh/không khí phải được xem là cháy được đối với phân loại khả năng cháy theo tiêu chuẩn này ch ỉ nếu sự l an truyền ng ọ n lửa xảy ra trong ít nhất là hai trong ba phép thử khả năng cháy tr ê n nồng độ của môi chất lạnh/không khí này. Sự lan truyền ngọn lửa l à sự cháy bất k ỳ di chuyển lên phía trên và ra phía ngoài tính từ điểm cháy tới thành bình, liên tục dọc theo một cung lớn hơn cung nằm đối diện mộ t góc bằng 90°, khi được đo từ điểm cháy tới các th à nh của bình chứa thử. B.1.8 . Các dữ liệu thử khả năng cháy y ê u cầu Các ứng dụng phải gồm các kết quả thử cho a) đến h) dưới đây. Các ứng dụng phải được kiểm soát tới các độ chính xác được nêu trong a) đến h) dưới đây. Các ứng d ụng phải bao gồm các dữ liệu thử khả năng ch á y được lập thành bảng cho mỗi môi chất lạnh hoặc mỗi thành phần của hỗn hợp môi chất lạnh được thử. Các dữ liệu này phải bao gồm và không bị giới hạn cho các yêu cầu sau: a) Môi chất lạnh hoặc thành phần của hỗn hợp môi chất lạnh được thử: ± 0,1 % thành phần khối lượng. b) Nhiệt độ th ử khả n ă ng cháy: ± 0,5 K c) Nhiệt độ thử cất phân đoạn hoặc thử r ò rỉ: ± 0,1 K d) Áp suất thử: ± 0,7 kPa e) Độ ẩm: ± 0,0005 g hơi nước trên gam không khí khô f) Nồng độ của môi chất lạnh/không khí: +0,2 % phân số thể tích g) Khoảng thời gian của tia lửa: ± 0,05 s h) Góc l an truyền ngọn lửa được đo từ điểm cháy tới các thành bình chứa thử: ± 0,087 rad [± 5,0° (độ)] B.2 . Ph â n tích sự cất phân đoạn B.2.1 . Người đăng ký phải b á o cáo các kết quả phân tích sự c ấ t phân đoạn được tiến hành để xác định các th à nh phần của pha hơi và pha l ỏng của các hỗn hợp môi chất lạnh trong các điều kiện rò rỉ (xem B.2.4). Sự phân tích phải được đánh giá thông qua thực nghiệm. Có thể sử dụng một mẫu phân tích đ ể nhận dạng WCFF. Nếu sử dụng một mẫu thì người đăng ký phải nhận dạng mẫu được sử dụng và phải đệ trình các dữ liệu thực nghiệm đầy đủ cho hợp thức hóa mẫu đ ố i với môi chất lạnh được đánh giá ở các điều kiện dùng để dự đoán WCFF. B.2.2 . Tất cả các ph â n tích sự cất phân đoạn phải sử dụng WCF làm một điểm kh ở i đầu. Khi áp dụng các dung sai th à nh phần cho tính toán lập công thức danh nghĩa tạo ra một số tính toán lập công thức trong trường hợp xấu nhất có thể có , người đăng ký phải xác định WCFF cho mỗi WCF và có biện luận thích hợp cho loại bỏ một hoặc nhiều công thức cho trường hợp xấu nhất có thể có. B. 2.3 . Công thức cho thành phần khối lượng của h ỗ n hợp được thử phải được kiểm tra thông qua phương pháp sắc ký khí t ớ i dung sai ± 0,5 % thành phần khối lượng hoặc một phần tư dung sai thành phần, lấy giá trị nhỏ hơn. B. 2.4 . Thử rò r ỉ : Các hỗn hợp m ô i chất lạnh chứa các thành phần cháy được phải được đánh giá để xác định các công thức cho c ấ t ph â n đoạn trong trường hợp xấu nhất của chúng trong quá trình bảo qu ả n/chuyên ch ở hoặc sử dụng. Phải tiến hàn h các phép thử bằng thực nghiệm hoặc lập mô hình phân tích để m ô ph ỏ ng rò r ỉ từ: a) Một bình chứa trong các điều kiện b ả o quản/chuyên ch ở , và b) Một bình chứa dùng cho đ iều hòa không khí và thiết bị lạnh trong quá trình vận hành bình thường, trong các điều kiện dự ph ò ng và chuyên ch ở . Các bình chứa được sử dụng cho các phép thử này phải được đánh giá cho xử lý áp suất hơi tạo thành thường gập ở nhiệt độ cao nhất. B. 2.4.1 . Rò r ỉ trong các điều kiện bảo quản/chuyên ch ở : Để mô phỏng rò rỉ trong các điều kiện bảo quản/chuy ê n chở, bình chứa phải được nạp đầy ở nhiệt độ môi trường xung quanh với WCF tới 90 % khối lượng có thể d ẫn đến chứa đầy 100 % chất lỏng ở 60 °C và sau đó hơi được rò r ỉ ở tốc độ duy tr ì nhiệt độ của chất lỏng không đổi trong phạm vi 0,5 °C và ng ă n ngừa bất cứ chất lỏng nào thoát ra. Phải ti ế n hành các phép thử ở các nhiệt độ sau. a) 60 °C b) -40 °C hoặc điểm bọt ở áp suất khí quyển cộng với 10 °C, lấy giá trị cao hơn. Phải tiến hành các phép thử ở điểm bọt cộng với 10 °C nếu điểm bọt > -50 °C. c) Nhiệt độ dẫn đ ế n WCFF giữa a) và b) nếu WCFF không xuất hiện tại a) hoặc b). Nếu không có nhiệt độ giữa a) và b) dẫn đến công thức h ó a sự cất phân đoạn cho trường hợp xấu nhất (WCFF) thì phép thử cất phân đoạn phải được tiến hành ở 23 °C. Người đăng ký phải đưa ra l ý lẽ và chứng minh bằng tài liệu xác định nhiệt độ tại đó xảy ra công thức của cất ph â n đoạn cho trường hợp xấu nhất. Trong thực nghiệm về cất phân đoạn phải xác định thành phần của khí ở không gian trên đỉnh và chất l ỏ ng còn lại bằng phân tích hóa học. Phải thực hiện các phân tích bắt đầu sau khi 2 % tổng lượng nạp đã rò r ỉ tiếp đến l à ở t ổ n thất 10 % của khối lượng ban đầu, r ồ i ở các khoảng t ổ n thất khối lượng 10% của khối lượng ban đầu tới khi đạt được áp suất khí quyển trong bình chứa hoặc không còn chất lỏng. Nếu còn chất lỏng sau khi 90 % khối lượng ban đầu đã tổn th ấ t và chưa đạt được áp suất khí quyển thì phải thực hiện phép phân tích cuối cùng đối với khí ở không gian trên đ ỉ nh và chất lỏng còn lại tại tổn th ấ t khối lượng 95 %. B. 2.4.2 . Rò r ỉ từ thiết bị: Để mô phỏng rò rỉ từ thiết bị được nạp đ ầ y với WCF ở nhiệt độ môi trường xung quanh đến 15 % khối lượng có thể dẫn đến 100 % lỏng ở 60 °C và sau đ ó là h ơ i bị rò rỉ ở các nhiệt độ môi trường xung quanh: a) 60 °C b) -40,0 °C hoặc điểm bọt ở áp suất khí quyển cộng với 10,0 °C, lấy giá trị nóng hơn. Phải tiến hành các phép thử ở điểm b ọ t cộng với 10 °C nếu điểm bọt > -50 °C. c) Nhiệt độ dẫn đến WCFF giữa a) và b) nếu WCFF không xu ấ t hiện tại a) hoặc b). Nếu không có nhiệt độ nào giữa a) và b) dẫn đến công thức sự cất phân đoạn cho trư ờ ng hợp xấu nhất (WCFF) thì để thay vào, phép thử sự c ấ t phân đoạn ph ả i được tiến hành ở 23 °C. Người đăng ký phải có lý l ẽ và chứng minh bằng tư liệu sự cấu thành nhiệt độ tại đó công thức hóa sự cất phân đoạn cho trường hợp xấu nhất đã xảy ra. Trong thực nghiệm về sự cất phân đoạn phải xác định thành phần của khí ở không gian trên đỉnh và chất lỏng còn lại bằng phân tích. Phải thực hiện các phân tích lúc ban đầu sau khi 2 % tổng lượng nạp đã rò r ỉ , tiếp đến là ở 10 % tổn thất của khối lượng ban đầu, rồi ở các khoảng tổn th ấ t kh ố i lượng 10 % của khối lượng ban đầu tới khi đạt được áp suất kh í quyển trong bình chứa hoặc không còn chất lỏng. Nếu còn chất lỏng sau khi 90 % khối lượng ban đầu đã tổn thất và chưa đạt được áp suất khí quyển thì phải thực hiện phép phân tích tiếp sau và cuối cùng khí ở không gian trên đỉnh và chất lỏng còn lại tại tổn thất khối lượng 95 %. B. 2.5 . Dữ liệu yêu c ầ u của sự c ấ t phân đoạn: Người đăng ký phải đệ trình kịch b ả n cho mỗi sự cất phân đoạn: a) Nhiệt độ thử cất phân đoạn hoặc rò rỉ: (±0,10 K); b) Các thành phần của chất lỏng và hơi được lập thành bảng tại mỗi độ gia tăng rò r ỉ (± 0,1 % thành phần khối lượng) c) Đối với phép phân tích bằng mô hình, độ chính xác của mẫu tại các điều kiện dự đoán sự công thức cho cất phân đoạn trong trường hợp xấu nhất (WCFF). Người đăng ký cùng phải cung cấp b ả n mô tả thiết b ị thử và các quy trình được sử dụng. Nếu người đăng ký sử dụng một máy tính hoặc m ô hình toán học để xác định WCFF thì người đăng ký phải xác định m ô h ì nh được sử dụng và đệ trình các dữ liệu hỗ trợ cho kiểm tra độ chính xác của m ô h ì nh dựa vào các phép đo thực nghiệm ở các điều kiện dự đoán WCFF. PHỤ LỤC C (Tham khảo) PHƯƠNG PHÁP THỬ ĐỂ ĐO TỐC ĐỘ CHÁY CỦA CÁC KHÍ CHÁY ĐƯỢC C. 1 . Quy định chung Phương pháp thử dựa trên: a) Sự bắt đầu cháy khí hoặc hỗn hợp của các khí, trong một hỗn hợp đồng nhất với không khí được chứa trong một ống h ì nh trụ thẳng đứng, b) Quan s á t và ghi lại sự lan truyền ngọn lửa. Tốc độ cháy là một hàm số của nồng độ khí cháy được trong một tổng hỗn hợp với không khí. Tốc độ cháy đạt tới giá trị lớn nhất trong vùng lân cận của nồng độ tỷ lượng. Phương pháp thử này liên quan đ ế n việc sử dụng các chất nguy hiểm và do đ ó , đ ể xử lý và thử nghiệm an toàn cần có sự hiểu biết các thông số an toàn và các biện pháp phỏng ngừa. Các biện pháp này phải là trách nhiệm của ngư ờ i sử dụng. Tuy nhiên, các biện pháp phòng ngừa về an toàn chung được cho trong C.6. C. 2 . Nguyên lý của phương pháp th ử Phương pháp thử g ồ m có sự bắt đầu cháy một hỗn hợp đồng nhất của một khí cháy được (hoặc một hỗn hợp của các khí cháy được) và không khí, được chứa trong một ống thẳng đứng được để h ở tại đầu m ú t cháy bên dưới và ngọn lửa được lan truyền lên phía trên tới đầu mút kín ở phía trên; xem Hình C.1. Trong các giai đoạn đầu tiên của sự lan truyền này có một pha di chuyển đồng đều trong đó hình dạng và cỡ kích thước của ngọn lửa không thay đổi. Khi tính đến khối lượng và sự cân bằng các loại qua mặt trước của ngọn lửa, tốc độ cháy. S u được tính toán từ sự hiểu biết của tốc độ lan truyền ngọn lửa, S s trong ống và tỷ số giữa diện tích mặt trước của ngọn lửa và diện tích mặt cắt ngang của đáy ngọn lửa. Thể tích của khí được cháy tr ê n gi â y và trên đơn vị diện tích, hoặc tốc độ ch á y S u thu được bằng cách chia thể tích của hỗn hợp được giả thiết trên giây tại nhiệt độ và áp suất thử cho diện tích b ề mặt của ngọn lửa A f (ch ỉ số phụ “f” biểu thị ngọn lửa). Thể tích tiêu thụ của hỗn hợp tr ê n giây là thể tích được quét bởi diện tích mặt cắt ngang của đáy ngọn lửa, a f , với t ố c độ bằng tốc độ lan truyền ngọn lửa S s . Công thức C.1 được dùng để xác định thể tích tiêu thụ. (C.1) Trong đó a f là diện tích mặt cắt ngang của đáy ngọn lửa; A f là diện tích bề mặt ngọn lửa; S s là t ố c độ lan truyền ngọn lửa; S u là tốc độ cháy. CHÚ THÍCH: Diện tích mặt cắt ngang của đáy ngọn lửa bằng diện t í ch mặt cắt ngang của ống trừ đi vùng dập t ắ t (vùng ở giữa cạnh của ngọn lửa và thành ống). Ở một nhiệt độ và áp suất đ ã cho, tốc độ cháy chỉ là một hàm số của loại chất cháy được và nồng độ của nó với chất oxygen hóa và phụ thuộc vào mức độ được giới hạn của thiết bị thực nghiệm. CH Ú D Ẫ N. 1 Hướng lan truyền ngọn lửa 2 Hỗn hợp kh ô ng bị cháy 3 Độ dịch chuyển của mặt trước ngọn lửa 4 dx 5 S u 6 Khí cháy 7 Đ á nh lửa Hình C.1 - Sơ đ ồ lan truyền ngọn lửa trong một ống th ẳ ng đứng C. 3 . Phép đo C .3.1 . Quy định chung Phép đo tốc độ cháy cần có sự hiểu biết ba thông số sau của công thức C.1: a) Tốc độ lan truyền ngọn lửa; b) Diện tích mặt trước của ngọn lửa; c) Diện tích mặt cắt ngang của đáy ngọn lửa. C .3.2 . Tốc độ lan truy ề n ngọn lửa Tốc độ lan truyền ngọn lửa trong ống được yêu cầu cho phép đo tốc độ cháy. Điều kiện đối với công thức gốc C.1 là chỉ xem xét các phần lan truyền đ ồ ng đều của ngọn lửa trong các phép đo (S s không đổi). Tốc độ lan truyền tuyến t í nh của ngọn lửa thu được từ phép đo trực tiếp độ dịch chuyển mặt trước của ngọn lửa được xác định bởi hai ảnh liên tiếp với khoảng th ờ i gian đã biết (30 Hz đến 50 Hz) của tần số thu hình của camera. Phải sử dụng nhiều h ơ n một chuỗi h ì nh ảnh để ki ể m tra bảo đảm cho sự lan truyền ngọn lửa là đồng đ ề u. Nên có sự xử lý ảnh thích hợp để nâng cao h ì nh dạng mặt trư ớ c của ngọn lửa và đ ể định vị trên cả hai hình ảnh một điểm sáng giống nhau ( các điểm ảnh có mức độ sáng bằng nhau) tương đương với cùng một vị trí trên mặt trước và suy ra độ dịch chuyển của mặt trước ngọn lửa. Quy trình này tỏ ra cần thiết với các ngọn lửa có độ sáng thấp v ì bất cứ độ không đ ả m b ả o nào trong độ dịch chuyển của mặt trước ngọn lửa đều dẫn đến độ không đ ả m bảo của t ố c độ lan truyền ngọn lửa cũng như tốc độ cháy. C .3.3 . Diện tích mặt trước của ngọn lửa H ì nh dạng của mặt trước ngọn lửa không thể được tạo ra bởi chuy ể n động quay của một parabôn hoặc gần đúng của elipsoit mặc dù trong nhiều trường hợp hình dạng này là đối xứng . Cầ n thiết phải có một phương pháp chính xác để tính toán diện tích mặt trước của ngọn lửa A f . Đối với sự lan truyền lên phía tr ê n, ngọn lửa thường biểu lộ là một bề mặt trước đối xứng có liên quan tới đường t rụ c của ống. Đối với sự lan truyền đồng đều, hình dạng của mặt trước ngọn lửa giữ không thay đổi. Các ngọn lửa di chuyển nhanh hầu như có h ì nh dạng bán cầu , các ngọn lửa di chuyển chậm hơn có h ì nh dạng hơi kéo dài. Điều C.7 mô tả một mô hình toán h ọ c và hình học để tính toán diện tích mặt trư ớ c ngọn lửa. Nói một cách ngắn gọn, pro f in của mặt trước ngọn lửa được đánh dấu với các điểm thích hợp (20 đến 40 điểm thích hợp) rồi được chia thành hai hoặc nhiều phần năm ngang. Các điểm thích hợp phải được lựa chọn trên mép của vùng sáng nhất trên mặt trước của ngọn lửa (lớp ngoài về phía khí không bị cháy). Đối với mỗi đoạn, một phương trình đa thức có bậc thích hợp được tạo ra đ ể vẽ đường cong thích hợp nhất cho phép có sai lệch nhỏ nhất của đường cong điều ch ỉ nh cho các điểm thực nghiệm thích hợp. Diện tích của mỗi ph ầ n được tính toán ri ê ng sau đó bằng cách chia thành nhiều phần cơ bản nh ỏ . Diện tích của mỗi phần cơ b ả n được tính toán từ gi ả thi ế t của một mô h ì nh quay. C .3.4 . Diện tích mặt cắt ngang của đáy ngọn lửa Diện tích mặt cắt ngang a f của đáy ngọn lửa phải được tính toán từ đường kính đã biết d được đo ở đáy ngọn lửa như đã minh họa trong C.7. Trong trường hợp này sử dụng công thức (C.2): (C.2) C. 4 . Phương pháp thử và mô tả thiết bị Đo t ố c độ cháy trong một ống gồm có: a) Lan truyền một ngọn lửa trong một ống trong suốt thẳng đứng có đầu mút bên dưới được để hở cho cháy và đầu mút phía trên được che kín và hỗn hợp cháy được được chứa đầy trong ống, b) Đo tốc độ lan truyền ngọn lửa dọc theo ống, và c) Ghi lại diện tích mặt trước của ngọn lửa bằng một camera. Các phép đo được thực hiện ở áp suất khí quyển. Bố trí giá thử được chỉ dẫn trên Hình C.2. Các chi tiết ch í nh của giá thử là - Ố ng thử; - Bình hòa trộn; - Hệ thống đánh lửa; - Camera; - Bộ đi ề u ch ỉ nh nhiệt độ th ử , và - Hệ thống xử lý khí. CH Ú DẪN: 1 Bình hòa trộn 2 Máy khuấy từ tính 3 Đường ống khí sạch 4 Đầu vào ống 5 Lư ớ i dập t ắ t và san b ằ ng 6 Ống thử 7 Các điện cực a Từ bình chứa cấp khí b Đo á p su ấ t c Tới bơm chân không d Tới ống vào 8 L ỗ ố ng nối 9 Lưới dập tắt 10 Ố ng poly (vinyl chlorine) 11 Bộ đánh lửa 12 Bình chứa kh í gi ã n nở 13 Bình thu gom có dung dịch trung hòa e Đo nhiệt độ f C ấ p năng lượng cháy g Trích vào mũ chụp Hình C.2 - S ơ đồ của giá thử C .4.1 . Xử lý khí và chuẩn bị các h ỗ n hợp Việc chuẩn b ị hỗn hợp khí được mô tả trong 6.1.3. Nếu được sử dụng, hệ thống lọc kh í được mô tả trong C .4.5 nên được tháo ra sao cho thể tích giãn n ở không bị nạp đầy với một nồng độ cháy được. Sau đó, tạo ra d ò ng chảy của hỗn hợp có thành phần không đ ổ i qua ống tới khi hỗn hợp kh í dịch chuy ể n ít nhất l à bốn lần thể tích không khí trong ống. C ần chú ý bảo đảm cho hỗn hợp khí đi ra đáy ống được thông hơi thỏa đáng. Một khi đ ã đạt đ ư ợc hỗn hợp y ê u c ầ u trong ống, bình hòa trộn phải được tách ly khỏi ống trước khi cháy đ ể ng ă n ngừa cháy khí trong bình ch ứ a. Quy trình kỹ thuật thích hợp trong phòng thí nghiệm để đo nồng độ của hỗn hợp khí trong ống sẽ bảo đảm cho các phương pháp được sử dụng đủ đáp ứng được mục tiêu n à y. Máy phân tích oxy thuận t ừ sẽ phù hợp cho việc xác định này. Tất c ả các bộ phận, mối nối và chi tiết của giá thử phải chịu được các khí ăn mòn như ammonia và đồng hoặc các phản ứng oxy h ó a khác cũng có thể sử dụng thép không gỉ hoặc vật liệu khác được xác định là thích hợp cho sử dụng với các chất dùng cho thử nghiệm. C .4.2 . Ống thử Ố ng thử phải được thiết kế để tạo điều kiện dễ dàng cho lan truyền ngọn lửa với sự nhiễu loạn là ít nhất tới mức có th ể , đặc biệt là ở các mức cháy và giai đoạn đầu ti ê n của sự lan truyền ngọn lửa; xem hình C.3. Việc thiết kế ống thử nên quan tâm đến các điểm sau: a) Hệ thống đánh lửa, lưới dập tắt và lỗ giảm chấn nên được thiết kế càng gần với đầu ra của ống càng tốt; b) Đầu ra của ống (ở đầu mút bên dưới) nên được thiết kế để dễ dàng đấu nối nó với các hệ thống trích kh í v à xử lý kh í ; c) Ố ng nên được cố định trên giá đỡ thẳng đứng và ở mức bên dư ớ i hệ thống đánh lửa để ngăn ngừa giá đỡ cố định không g â y nhiễu loạn cho sự lan truyền ngọn lửa (làm nguội quá mức) hoặc cản tr ở việc chụp ả nh ngọn lửa; d) Cũng nên quan tâm đến giới hạn kỹ thuật cho thiết kế và gia công thủy tinh. Kích thước tính b ằ ng milimét CHÚ D Ẫ N: 1 Thân cố định 2 Thân RIN10/19 cho các điện cực 3 Đầu mút c ủ a ống đầu vào Hình C.3 - Kết c ấ u của ố ng th ử và các kích thư ớ c chính C .4.2.1 . Kích thước Ố ng được l à m bằng thủy tinh có chiều dài 1,2 m với đường kính trong 40 mm. Đường k í nh đã được lựa ch ọ n để có sự phù hợp giữa các ống hẹp hơn để tăng hiệu qu ả d ậ p tắt nhưng cho phép chế độ lan truyền ngọn lửa ổn định và các ố ng rộng hơn trong đ ó các tổn thất cho các thành ống nhỏ hơn gắn liền với sự tăng tính ổn định [20], [ 21]. Sự lựa ch ọ n đường k í nh 40 mm như đã ch ỉ d ẫn [22] l à phù hợp nhất cho phép đo các tốc độ cháy dưới 40 cm/s . Ố ng chịu được áp suất 100 kPa ở trên áp suất khí quyển mặc d ù sự quá áp suất hạn chế, đầu mút ở dưới đáy của ống là đầu mút h ở . CHÚ TH Í CH - Các chế độ kh ô ng đảm b ả o thường xuyên c ó sự lan truy ề n nhanh các ngọn lửa; xem C.7. 3. Chi ề u dài ống dựa trên các k í ch thước t ừ các công trình nghiên cứu trước đây. Chiều d à i này có thể tin cậy được, tuy nhi ê n b ấ t c ứ sự thay đ ổ i lớn nào về chi ề u dài ảnh hưởng đến các chế độ lan truyền ngọn lửa và t í nh ổ n định của nó ch ỉ khi l à m việc với các hợp chất có tốc độ cháy cao. C .4.2.2 . Vị trí lắp đặt ống Ố ng được đặt ở v ị trí thẳng đứng để giảm sự biến dạng có thể có của mặt trước ngọn lửa do ảnh hưởng của đ ố i lưu và b ả o đ ả m cho hình dạng ngọn lửa đối xứng hơn. Ở vị trí này, ngọn lửa lan truyền lên ph í a tr ê n, sự đánh lửa ra ở đầu mút bên dưới của ống. C .4.2.3 . Đ ầ u mút ố ng Đầu mút dưới đáy ống được để h ở thông ra khí quyển. Tại đầu mút này có bố trí hệ thống đánh lửa và các lỗ gi ả m ch ấ n . C ó thể sử dụng một nắp GL45 để duy tr ì hệ thống ở đúng vị trí yêu c ầ u (xem các Hình C.4 và C.5). Đối với các thành phần độc hại hiện diện trong các sản phẩm của quá trình cháy (ch ấ t độc hại hoặc ăn mòn, ví dụ HF, HCI, NH 3 ), đầu mút bên dưới được đấu nối với một hệ thống xử lý khí sau (xem C .4.6). Kết cấu này không cho phép tạo ra áp suất quá mức và các s ả n phẩm của quá trình cháy có thể tự do thoát ra khỏi ống hoặc giãn n ở vào một thùng chứa 125 l nếu sử d ụng hệ thống xử lý khí. Đầu mút phía trên của ống được đấu nối vào một bình hòa trộn. Ngo à i bình hòa trộn, hỗn hợp ch ả y vào ống và đi ra từ đầu mút ở đáy ống. Có thể sử dụng một nắp GL45 đ ể cố định hệ thống ở đầu vào. Đầu mút này phải được đóng kín trước khi cháy và tới khi có sự lan truyền ngọn lửa. C .4.2.4 . Các v òi giảm ch ấ n có tính l ắp lẫ n Tốc độ lan truyền ngọn lửa và hình dạng của ngọn lửa thay đổi theo loại chất cháy được và thành phần của hỗn hợp chất cháy được với chất oxy h ó a. Khi điều chỉnh đường kính lối ra tại đ ầ u mút hở bên dưới bằng cách lắp các vòi có lỗ định cỡ có thể tạo ra sự ổ n định hình dạng, mặt trước của ngọn lửa bằng cách gi ả m độ không đảm bảo và giảm các tác động của âm thanh [23], [24], [25], [26] và do đó tạo ra hình dạng tốt hơn của mặt trước ngọn lửa. Đường kính của các vòi giảm chấn dùng cho ống có đường kính trong 40 mm thay đổi từ 9 mm đến 11 mm (về tính toán chi tiết, xem tài liệu tham khảo [26] ). Các vòi giảm ch ấ n chỉ cần thiết đối với các tốc độ cháy tương đối cao (nghĩa là cao hơn 25 cm/s) và thư ờ ng g ắ n liền với các hỗn hợp có nồng độ đậm đặc. CHÚ D Ẫ N: 1 Nắp dù ng cho đầu GL45 2 Thân polytetrafluoroethylene (PTFE) 3 Lưới dập tắt 4 Lỗ vòi điều c h ỉ nh polytetra fl uoroethylene (PTFE) 5 Nút RIN 10/19 polytetrafluoroethylene (PTFE) 6 Ố ng thử 7 Điện cực đường k í nh 1 mm 8 Đầu nối c ấ p điện (năng lượng) Hình C.4 - Bản vẽ đầu mút bên d ưới của ố ng th ể hiện các điện cực đánh lửa và vòi giảm ch ấ n (điều chỉnh) C.4.2. 5. Dập tắt ngọn lửa Lưới dập tắt ngọn l ửa được l ắ p đặt ở cả hai đầu mút của ố ng có độ bền chịu được phản ứng với HF v à NH 3 , để ngăn ngừa b ấ t cứ mối nguy hiểm nào cho môi trường xung quanh. Lưới dập tắt phải c ó c ỡ mắt lưới mm ( các HC có khoảng cách dập t ắ t từ mọi phía 2 mm, khoảng cách này tăng lên khi tốc độ cháy giảm đi). C .4.2.6 . Loại thủy tinh của ống Phổ quát xa của phần lớn các ngọn lửa được giả thi ế t là trong d ả i từ 250 nm đến 600 nm. Để ngăn ngừa sự tổn thất quá mức, điều quan trọng là phải so sánh các pro f in truyền ánh sáng của thủy tinh trước khi lựa chọn loại thủy tinh (ví dụ, thủy tinh silica, thủy tinh borosilicate). C .4.2.7 . Làm sạch ống bằng hỗn hợp thử Ố ng thử phải được l àm sạch bằng hỗn hợp thử với dòng chảy liên tục từ bình hòa trộn có lưu lượng thể tích tương đương với ít nhất là 13 lần dung tích bên trong của ố ng. Hỗn h ợ p khí phải đi vào đầu mút phía trên của ố ng và đi ra t ừ đầu mút phía dưới của ống. Đầu mút phía dưới của ống có thể được đóng kín lại sau khi l à m sạch để tránh b ấ t cứ sự thay đổi nào có thể có của nồng độ do sự pha loãng trong vùng lân cận của các điện cực. Đầu mút này chỉ được mở ra ngay trước khi cháy. C .4.2.8 . Sự ăn mòn ống Sự hiện diện của các chất như hydrogen fluoride (HF) hoặc hy d rogen chloride (HCI) cùng với nước c ò n lại trong các sản phẩm cháy HFC hoặc HCFC dẫn đến sự ăn mòn ống và sau nhiều phép thử (30 đến 50 tùy thuộc vào quá trình làm sạch) ống bị mờ đục với m à u sắc hầu như l à màu trắng ( xem Hình C.5). V ì lý do này, ố ng n ê n được làm sạch ngay sau khi kết thúc sự lan truyền ngọn lửa với một dòng nitrogen khô và sau đó đưa khăn lau ướt vào bên trong ống để làm sạch t ấ t cả các cặn tr ê n thành bên trong. Dòng nitrogen khô có thể được đưa tr ở lại vào bên trong ống để làm sạch nước còn đọng lại từ khăn lau. Với kỹ thuật làm sạch n à y có thể sử dụng cùng một ống cho một số lượng lớn các phép thử trước khi tác động ă n mòn trở nên r õ rệt. Hình C.5 - Sự ăn mòn ố ng do hydrogen f luori d e C .4.3 . Đánh lửa Nguồn đánh lửa có thể ảnh hưởng đến các kết quả của giới hạn khả năng cháy hoặc ngay cả chế độ lan truyền ngọn lửa. Nhiều nhà nghiên cứu (tài liệu tham kh ả o [27] đưa ra sự nghiên cứu tổng quát) đã thực hiện các phân tích về sự cháy bằng tia lửa với sự bố tr í các điện cực, kiểu điện cực (chẳng hạn như các điện cực kiểu mặt b í ch), vật liệu v à cỡ kích thước điện cực, khe h ở để đánh lửa, khoảng thời gian của tia lửa và điện áp đánh thủng cũng như ảnh hưởng của các yếu tố này đến năng lượng cháy t ố i thiểu. Hệ thống đánh lửa được mô tả trong phương pháp thử này có cùng một đặc t í nh như hệ thống đánh lửa được sử dụng trong phương pháp thử tách cháy được của ASTM E681 về mặt các kích thước của điện cực, khoảng hở cho cháy, thời gian đánh lửa và nguồn cấp điện. Sự tương tự này dẫn đến sự phù hợp của thử nghiệm khả năng ch á y bằng phương pháp ống với thử nghiệm khả năng cháy bằng phương pháp của ASTM. CHÚ THÍCH - Các thông số kỹ thuật cho đánh lửa này cũng hoàn toàn tương tự với các thông số kỹ thuật được quy định trong DIN 51649-1 (tiêu chuẩn v ề các giới h ạ n của khả năng cháy)[28]. C .4.3.1 . Ki ể u đánh lửa Hỗn hợp được đánh lửa bằng một tia lửa điện được tạo ra bởi hai điện cực. C .4.3.2 . Xác định v ị trí Sự đánh lửa xảy ra tại đầu mút dưới đáy của ống. Các điện cực được cố định đối diện nhau theo chiều đường kính ống, đồng trục với nhau và được định vị phía trên bề mặt trên của các lỗ v ò i có tính lắp lẫn một khoảng 5 mm đến 10 mm. Các điện cực được kẹp chặt trong các nút RIN 10/19 bằng PTFE được lắp vào thân chuyên dùng cho RIN 10/19 (xem Hình C.4). C .4.3.3 . Điện cực Các điện cực được chế tạo bằng vonfram có đường kính 1 mm. Khe hở giữa các điện c ự c là 6 , 4 mm. Khi c ầ n thiết, có thể lắp một trục hiệu chuẩn chuyên dùng h ì nh tr ụ vào trong ống và giữa các điện cực để k iểm tra v ị trí của chúng so với đường tâm ống và bảo đ ả m khoảng h ở chính xác cho cháy. Để bảo đảm các điều kiện cho cháy tốt, đặc biệt là ở gần các giới hạn trên và dưới của sự lan truyền ngọn lửa, các điện cực phải được làm sạch lại đối với bất cứ chất đóng cặn nào. C .4.3.4 . Nguồn c ấ p điện Điện năng d ùng cho các điện cực phải được cung cấp bởi cuộn d â y thứ cấp của một m á y biến áp có công suất ra 15 kV, 30 mA. Thư ờ ng không có yêu cầu đối với điện áp cao này ngoại trừ các hợp chất có tiềm năng hư h ỏ ng cao. Hệ thống cấp điện được đấu nối thích hợp với các điện cực để tránh ngắn mạch và sự quá nhiệt tại các điểm nối không tiếp xúc tốt. C .4.3.5 . Thời gian đánh lửa Thời gian đánh lửa phải được đặt ở (0,3 ± 0 , 05) s bằng cách điều chỉnh khoảng thời gian của tia lửa với một bộ đ ị nh thời. Khoảng thời gian này đã được chứng minh là thích hợp nhất cho các phép đo các giới hạn của khả năng ch á y [9]. Không n ê n tiến hành đánh lửa ngay sau khi nạp hỗn hợp tương ứng vào ống m à phải sau 5 s đến 10 s đ ể dòng ch ả y rối trong ống d ừng lại. CHÚ THÍCH: Sự gi ả i phóng năng lượng quá mức từ hệ thống đánh lửa này c ó thể gây ra các sóng bao gồm sự chảy rối ở mặt trước ngọn lửa v à của hỗn hợp ở phía trước ngọn lửa. C .4.4 . Hình ảnh mặt trước của ngọn lửa Sử dụng phương pháp chụp ảnh trực tiếp để ghi l ạ i hình ảnh mặt trước của ngọn lửa. Các h ì nh ảnh này được sử dụng để tính toán tốc độ lan truyền ngọn lửa cũng như diện tích bề mặt của ngọn lửa. C .4.4.1 . Vùng sáng chói và phương pháp chụp ảnh trực tiếp Công thức xác định t ố c độ cháy (C.1) dựa trên tính toán diện tích mặt trước ngọn lửa tại l ớ p của vùng đốt nóng trước. Với phương pháp chụp ảnh trực tiếp, các vùng sáng chói của ngọn lửa được bộc lộ ra. V ì th ế , bất c ứ phép đo nào được thực hiện với kỹ thuật chụp ảnh này phải dựa trên vùng của ngọn lửa có sự chiếu sáng với cường độ lớn nhất. Vùng này tương đương với vùng của n gọ n lửa giữa điểm có nhiệt độ bằng nhiệt độ đánh lửa và điểm cuối kết thúc phản ứng (xem Hình C.6). Độ không đ ả m b ả o tương đối của tốc độ cháy được đánh giá bằng tính toán d iện tích mặt trước của ngọn lửa dựa trên các pro f in của ngọn lửa từ phương ph á p chụp ảnh trực tiếp là 6,5 %. CHÚ THÍCH: Độ không đảm bảo tương đối 6,5 % có thể được giảm đi v à v ị trí chính xác của bề mặt c ó th ể g ầ n đạt được nếu pro f ile của mép ngoài của vùng sáng chói dịch chuyển ra phía ngoài với một khoảng dịch chuyển tương đương với chi ề u rộng của vùng sáng chói. CHÚ D Ẫ N: 1 Kh í không đ ư ợc cháy 2 Kh í được cháy 3 Vùng sáng ch ó i 4 Vùng đốt n ó ng trước 5 Vùng phản ứng Hình C.6 - Pro f ile nhiệt độ dọc theo một ngọn lửa cháy và vùng sáng chói C .4.4.2 . Quang phổ phát xạ của ngọn lửa Các đ ỉ nh quang phổ do cháy phụ thuộc vào loại chất được cháy và các gốc được tạo th à nh như OH , HCO, CH, C 2 và C 3 . Theo quan điểm định tính, có thể công bố là các đ ỉ nh điển hình cho phát xạ tối đa và đôi khi ngay c ả trong một môi trường liên tục ở mức cao là dả i 250 n m đến 600 nm đối với các ngọn lửa HC và HFC. C .4.4.3 . Camera thu hình Nên sử dụng một camera kỹ thuật số đ ể ghi hình sự lan truyền ngọn lửa. Hình ả nh mặt trước này của ngọn lửa nên được ghi lại và thu gom cho xử lý thêm nữa (đo tốc độ lan truyền ngọn lửa và tính toán diện tích mặt trước của ngọn lửa. Khi v ậ n hành camera cho các phép thử, nên lựa chọn các đặc tính của thời gian phơi sáng và tốc độ ghi hình như một h à m số của phạm vi tốc độ được đo. Với các ngọn lửa cháy rất nhanh, cần có tốc độ ghi hình cao và thời gian phơi sáng nhỏ (nghĩa là < 1="" ms).="" đường="" đặc="" trưng="" quang="" phổ="" của="" camera="" cũng="" phải="" được=""> í nh đến và hiệu suất cao hơn của đường cong hiệu suất lượng tử phải bao h à m phạm vi bước sóng điển hình của ngọn lửa được ghi hình. CHÚ THÍCH: Một tập hợp các điều ch ỉ nh và các chế độ v ậ n hành khác nhau như độ phân giải, sự nâng cao h ì nh ảnh, t ố c độ ảnh, thời gian lộ sáng, số lượng ảnh trong quá trình ghi, sự mở máy trước/sau và các thông s ố cho n ă ng suất ảnh, được thực hiện th ô ng qua một giao d iện thích hợp, có thể giúp cho việc sửa lại các h ì nh ảnh cho phù hợp với loại mặt trước ngọn lửa được ghi h ì nh. Cũng có thể sử dụng một bộ các ống k í nh để quét nhanh v à điều ti ê u ảnh chụp tối ưu. C .4.4.4 . Th ờ i gian lộ s á ng Cần thiết phải chỉnh đặt thời gian lộ sáng trước khi bắt đầu chụp ảnh sự lan truyền ngọn l ửa để sao l ạ i một cách tốt nhất hình dạng của mặt trước ngọn lửa và t ă ng độ chính xác của phép đo diện tích mặt trước của ngọn lửa. V ì không có mối quan hệ xác định giữa tốc độ lan truyền ngọn lửa và dạng phát sáng nhiều hoặc ít, đối với các ngọn lửa sáng chói nhanh và thấp, người thử phải t ì m ra sự thỏa hiệp cho chỉnh đặt thời gian lộ sáng. Thời gian lộ sáng dài hơn sẽ bù cho độ sáng thấp nhưng dẫn đến hình dạng không chính xác của mặt trước ngọn lửa do sự dịch chuyển của ngọn lửa trong quá trình của thời gian lộ sáng. Đối với các phép đo cho tính toán hệ số tỷ lượng, thời gian lộ sáng được khuyến nghị là 1 ms hoặc í t hơn. Giá trị n à y được xác định bằng kinh nghiệm thực tế và phụ thuộc vào camera. C .4.4.5 . Xác định vị trí Trường ghi hình của camera phải được điều chỉnh vào vị trí và chiều cao th í ch hợp của ống trong đó sự di chuyển của ngọn lửa được xem là đồng đều. Chỉ các hình ảnh được lấy ở cùng một mức trục ống kính mới được sử dụng để tính toán diện tích mặt trước ngọn lửa và giảm độ không chính xác cho các kích thước mặt trước ngọn lửa. C .4.4.6 . Xác định tỷ xích và sự méo quang Xác định tỷ xích của các hình ả nh ngọn lửa so với các kích thước thực của mặt trước ngọn lửa có thể đạt được bằng cách chụp ảnh một thước chia độ được đặt dọc theo ống sao cho các độ chia trùng với một lớp đi qua tâm ống v à vuông g ó c với trục của camera. CHÚ THÍCH: Sự méo (bi ế n dạng) quang do hình học của thành ống được b ỏ qua. Đặt một gương với góc đặt 45° bên cạnh ống để nhận dạng độ không phẳng của bề mặt mặt trước ngọn lửa và tăng độ chính xác của các phép thử bằng cách bảo đảm có giả thiết đúng cho tính toán diện tích của mặt trước ngọn lửa. Với camera đối diện với c ả ống và gương, các hình ảnh ghi được đã cho cả h ì nh chiếu đứng và hình chiếu cạnh của mặt trước ngọn lửa (xem hình C.7). Lưu ý rằng, hình chiếu bằng trong đó có bố trí ảnh của gương được đ ặt sau ảnh chụp trực tiếp. Nếu được sử d ụ ng để tính toán các ảnh này phải có tỷ xích tương tự như lớp thẳng đứng đi qua tâm ống và vuông g ó c với trục camera. CHÚ D Ẫ N: 1 Ố ng 2 Gương 3 Ả nh chiếu trên h ì nh chiếu đứng 4 Ả nh chiếu trên hình chi ế u cạnh 5 V ị trí của ảnh thực trên h ì nh chiếu cạnh 6 Độ dịch chuy ể n Hình C.7 - Sơ đồ của ảnh trên hình chiếu đứng và hình chiếu cạnh do camera thu nhận được C .4.4.7 . Độ ph â n giải của các ảnh ngọn lửa Độ không đ ả m bảo chủ yếu trong phép đo tốc độ cháy bằng phương pháp ố ng có liên quan đến độ phân gi ả i của hình ảnh cho tốc độ l an truyền ngọn lửa, hệ số thay tỷ lệ và d iện tích của mặt trước ngọn lửa. Độ phân giải tăng lên sẽ đạt được các kết quả chính xác hơn, nhưng đối với mức độ ở đó các điểm điều chỉnh trên ảnh mặt trước ngọn lửa sẽ không phụ thuộc vào các điểm ảnh của các k í ch thước nh ỏ . C.4. 5. Các hệ thống làm sạch, xả và xử lý khí Thiết bị thử phải được l à m sạch một cách cẩn thận sau mỗi ph é p thử để loại bỏ đ i các s ả n ph ẩ m cháy c ò n lại và các chất phế th ả i từ phép thử trước đây và bảo đ ả m rằng các s ả n phẩm cháy không gây nguy hại cho người hoặc phá hoại môi trường. Một quá trình xử lý thích hợp các sản ph ẩ m cháy, đặc biệt là các kh í có thành phần fluorine phải được đưa ra: sự sang chi ế t các sản phẩm cháy phải được thực hiện nhanh l úc kết thúc phép thử để trung hòa HF hoặc HCI, các chất này trong một số trư ờ ng hợp c ấ u thành lớn hơn 30 % các sản phẩm cháy, và giảm sự ă n mòn ống thử (một lượng nhỏ hơi ẩ m làm cho ống bị ăn mòn đáng kể). Đ ể đáp ứng yêu cầu này, phải thiết kế và lắp đặt một hệ thống xử lý đặc biệt và l à m sạch khí xả ở đầu ra của thiết bị th ử cho phép loại b ỏ các chất ăn m ò n bằng cách phun khí xả vào một dung d ị ch nước basic (ví dụ NaOH). Hệ thống xử lý c ũ ng bao gồm một bình gi ã n n ở được đấu nối giữa hệ thống xử lý khí và đầu bên dưới của ống để mô phỏng trạng thái giãn nở có áp su ấ t không thay đ ổ i (xem Hình C.8). Một quạt chi ế t rút các sản ph ẩ m cháy ra khỏi ố ng qua bình gi ã n nở và dung dịch nước và sau đó khí sạch được dẫn t ớ i mũ chụp. Nếu cần thiết, có thể sử dụng một hệ thống rửa khí bằng nước thay cho hệ thống phun. Trong trường hợp n à y, có thể sử dụng, ví dụ một vòi phun hình côn để phun nước lên d òng khí xả hướng lên. Nư ớ c acid được thu gom ở đáy và được thải vào một bình lớn hơn chứa dung dịch nước basic để trung hòa nước acid. Bình chứa dung d ịch nước nên được tháo cạn thường xuyên và kiểm tra độ ac id của nước để bảo đảm xử lý an toàn . CH Ú TH Í CH: Nếu c ầ n thiết, có thể lắp đặt hai hệ th ố ng xử lý nối t iế p nhau để đạt được sự loại bỏ ho à n toàn các chất ăn mòn a) Hệ thống phun b) Hệ thống rửa khí CHÚ D Ẫ N: 1 Đầu vào của ố ng 2 Bình giãn nở khí 3 Bình thu gom có dung dịch trung hòa 4 Lưới đ ỡ 5 T h á p lọc k h í 6 Vòi phun a Trích vào mũ chụp b Cung cấp nước Hình C.8 - Hệ th ố ng x ử lý khí C .4 . 6 . Đặt nhiệt độ thử Nhiệt độ thử 23 °C đạt được một cách đơn giản bằng điều chỉnh nhiệt độ trong phòng th ử . Vì sự lan truyền ngọn lửa nhạy cảm với nhiệt độ cho nên gradient nhiệt độ dọc theo ống nên là tối thiểu, ví dụ nhỏ hơn 1 °C. Yêu c ầ u này có thể đạt được bằng sự luân chuyển thích hợp và điều khiển một dòng không khí có nhiệt độ điều chỉnh được. C .4.7 . Biên bản thực nghiệm Biên b ả n sau áp dụng cho vận hành các phép thử khi sử dụng kỹ thuật áp suất ri ê ng phần để chuẩn bị các hỗn hợp. a) Phải kiểm tra các yêu cầu sau trước khi bắt đầu phép thử mới: 1) Ghi lại tỷ xích chuẩn của camera so với tỷ xích của kích thước thực của ngọn lửa ( các điểm ảnh (pixel)/m hoặc tương đương); 2) Làm sạch ống bằng thổi khí khô (không khí hoặc nitrogen); 3) Kiểm tra khoảng h ở của các điện cực và độ đồng trục của các điện cực; 4) Lựa chọn đường kính lỗ ra thích hợp. b) Bình hòa trộn và tất c ả các ống và chi tiết dạng ống nối trước tiên phải được hút chân không tới áp suất 10 Pa tuyệt đối hoặc nhỏ hơn. c) Bình hòa trộn sau đó phải được nạp các thành phần hỗn hợp khác nhau, mỗi thành phần có áp suất riêng phần tương ứng. Mỗi lần dẫn khí mới vào bình hòa trộn, các đ ầ u nối phải được hút chân không. Nên bật máy khuấy từ tính tại lúc bắt đ ầ u của quá trình và ít nhất là 5 min sau khi k ế t th ú c quá trình nạp. d) Tiếp sau hỗn hợp có thể được phép rời khỏi bình hòa trộn, luân chuy ể n qua ống, ra khỏi đầu ra bên dưới của ống và chiết vào mũ chụp. Một thể tích tương đương với ít nhất là 13 lần d ung tích bên trong của ống được luân chuyển. e) Đầu mút bên trên trư ớ c tiên phải kín và ngay sau đó là đầu mút bên dưới để ng ă n ngừa bất cứ sự pha loãng hoặc thay đổi nồng độ nào có thể có trong phạm vi của vùng điện cực. f) Nên cho phép có thời gian 5 s đến 10 s để h ỗ n hợp bên trong ống tr ở nên yên lặng. g) Đầu mút bên dưới phải được mở ra một cách nhẹ nhàng để tránh b ấ t cứ sự nhiễu loạn hoặc thay đổi nồng độ nào xung quanh vùng cháy và sau đó tiến hành việc cháy. Ngay trước khi cháy nên cho camera hoạt động và ghi lại các hình ảnh. h) Sau khi kết thúc sự lan truyền ngọn lửa, các sản phẩm cháy đã dập tắt ở đ ầ u mút phía trên của ống được dẫn ra bằng d ò ng nitrogen hoặc không khí được luân chuyển trong ống. Trong trường hợp các s ả n phẩm cháy có hại thì phải lắp đặt và sử dụng hệ thống xử lý khí đặc biệt. C. 5 . Đánh giá và biểu thị các kết quả S u = S u , max - a ( f - f max ) 2 (C.4) Trong đó S u max là tốc độ cháy lớn nhất rút ra từ đa thức bậc hai thích hợp cho các điểm thực nghiệm; f max l à tỷ số đương lượng tại tốc độ cháy lớn nhất; a là hằng số điều chỉnh. Trong một ít trường hợp, công thức (C.4) không đạt được sự điều chỉnh tốt nhất cho các kết quả thực nghiệm về tốc độ cháy. Khi đó nên th ả o luận kỹ về các phương trình điều chỉnh khác. Các điểm thực nghiệm cũng có thể được tách ra thành hai phần và đối với mỗi phần cũng c ó th ể sử dụng một phương trình điều chỉnh riêng. CHÚ THÍCH: Th ô ng thường, tốc độ cháy lớn nhất được đáp ứng ở một tỷ số đương lượng giữa 1,00 và 1,15. C .5.1 . Độ không đảm b ả o C .5.1.1 . Độ không đ ả m bảo trong tốc độ cháy Độ không đảm bảo tương đối tổng của các phép đo tốc độ cháy như đã mô tả trong tiêu chuẩn này được ước lượng giữa 7 % và 10 % và thích hợp cho a) Ch ủ yếu l à các độ không đ ả m b ả o trong tính toán diện tích của mặt trước ngọn lửa (65 % độ không đảm bảo tổng), và b) Phép do tốc độ lan truyền ngọn lửa (35 % độ không đảm b ả o tổng). C .5.1.2 . Ước lư ợn g độ không đảm bảo của các nồng độ Các nồng độ của các hỗn hợp được chuẩn bị với phương pháp áp suất riêng phần đều phải chịu độ không đảm b ả o phát sinh ch ủ yếu do: a) Phép đo của bộ chuyển đổi áp suất; b) Định luật khí lý tư ở ng được sử dụng để thu được các mật độ t ừ áp suất và nhiệt độ. Với không khí là thành phần chính trong hỗn hợp, trạ n g thái của hỗn hợp ở các áp su ấ t tuyệt đối giữa 300 kPa và 400 kPa không thay đổi chút nào so với trạng thái lý tưởng. Trong trường hợp này độ không đảm bảo tương đối trong mật độ được ước lượng tới 2 % trong khi nó có thể được bỏ qua đối với các áp suất tuyệt đối dưới 100 kPa. CHÚ TH Í CH: Phần lớn độ không đảm bảo phát sinh do thừa nhận định luật khí lý tưởng. Đối với các nồng độ cao tới 30 % thành phần thể tích, độ không đảm bảo tuyệt đ ố i c ó thể được ước lượng ở 0,6 % phần th ể t í ch hoặc 2 % đối với độ không đảm bảo tương đối. Đối với các nồng độ th ấ p tới 2 % thành phần thể tích, độ không đảm bảo tuyệt đối c ó th ể được ước lượng tại 0,08 % thành phần thể tích và độ không đảm bảo tương đối là 4 %. Các độ không đảm bảo trong các phép đo tốc độ cháy và các nồng độ của hỗn hợp phải được xác định riêng cho mỗi bàn thử. C. 6 . Đề phòng đảm bảo an toàn C.6.1 . Các k iến nghị về an toàn được thực hiện đối với tỷ lệ oxygen trong không khí không cao hơn 21 % phần thể tích. C.6.2 . Đối với các tốc độ cháy cao (> 30 cm/s), nên tiến hành các phép thử bắt đầu từ LFL thấp nhất của các thành phần và tăng dần dần nồng độ. Điều kiện này thích hợp cho phòng tránh nổ với sự lan truyền nhanh ngọn lửa ở các nồng độ, gần với nồng độ cho xác định hệ số tỷ lượng. Phải tránh sự hạn chế quá mức của đầu mút ra với các lỗ có tính đổi lẫn. C.6.3 . Người sử dụng bàn thử phải sử dụng các trang bị bảo vệ thích hợp ( ví dụ, găng tay, trang bị bảo vệ mắt và đầu). C.6.4 . Hệ thống xử lý khí đặc biệt phải có sự đề phòng khi vận hành bằng tay v ì có chứa các chất ăn mòn. Hệ thống xử lý phải kín và nên sử dụng quạt để chiết tách khí tránh hít phải các s ả n phẩm cháy. C.6.5 . Hệ th ố ng đánh lửa cao áp, các đầu nối và các điện cực nên được bốc dỡ vận chuyển cẩn thận và bảo vệ tránh b ấ t cứ sự tiếp xúc nào. V ì lý do an toàn, nên tránh sử dụng các nguồn cháy, có tiềm năng khác với nguồn được dự định dùng cho thử nghiệm (ví dụ các công tắc, các tiếp điểm điện). C.6.6 . Các lưới dập tắt phải được lắp đặt trên cả hai đầu mút của ống thử. Phải đặt một lưới đập tắt bổ sung ở lối vào thể tích giãn n ở đ ể ngăn ngừa bất cứ sự cố cháy nào trong phạm vi thể tích này. C. 7 . Mô tả tóm tắt về hình dạng, chế độ lan truyền và tính ổn định của ngọn lửa C.7.1 . Hình dạng ngọn lửa Khi xem xét sự lan truyền sóng của quá trình cháy từ đầu mút hở đến đầu mút kín của ống, kh í không được ch á y ở phía trước sóng được chứa bởi thành ống sao cho tạo thành một cột tĩnh tại. Sự giãn n ở nhiệt trong phạm vi s ó ng tạo ra một dòng liên tục của khí không bị cháy đi về phía đầu mút hở. Các thông số ch í nh đóng góp vào việc xác tập hình dạng mặt trước của ngọn lửa là: a) Lực cản nhớt làm cho dòng ch ả y chậm lại ở th à nh ống và tăng tốc cho dòng ch ả y ở tâm ống (lực ép ở tâm cao hơn ở gần thành ống); b) Dòng kh í không được cháy đi ra xa khỏi mặt trước ngọn lửa ở tâm và hướng dòng khí này ra các mép (khí không được cháy phía trước ngọn lửa được đẩy về phía đầu mút kín); c) Ả nh hưởng đối lưu của khí được cháy dẫn đến mặt trước ngọn lửa b ị kéo dài và sự lan truyền các ngọn lửa chậm hơn trong khi mặt trước ngọn lửa có hình dạng hầu như là mặt cầu với sự lan truyền nhanh của các ngọn lửa; d) Tốc độ cháy không thay đổi theo hướng vuông góc với mặt trước ngọn lửa, Vì thế dường như sự cân bằng giữa tất cả các ảnh hưởng nêu trên tạo điều kiện để duy tr ì sự không thay đ ổ i về t í nh ổn định của mặt trước ngọn lửa trong quá trình di chuyển đồng đều (xem Hình C.9). CHÚ D Ẫ N: 1 Đấu mút k í n của ố ng 2 Đ ầ u mút hở của ống 3 Khí chưa được đ ố t cháy 4 Khí được cháy Hình C.9 - Hướng của dòng chảy và tốc độ hạt cho sự lan tr uy ề n sóng cháy chảy tầng từ đ ầ u mút h ở tới đầu mút k í n của ố ng C.7.2 . Chế độ lan truyền ngọn lửa Với các tốc độ cháy cao, sự lan truyền thường phát triển theo ba giai đoạn hoặc chế độ khác nhau với hai loại di chuyển có thể có. Ba giai đoạn có thể được phân biệt bằng c ấ u trúc của ngọn lửa hoặc biên độ của áp su ấ t và các dao động của ngọn lửa. Sự di chuyển của ngọn lửa gồm có một trong hai d i chuyển sau: a) Di chuyển đồng đều; b) Di chuyển có dao động. Chế độ lan truyền ngọn lửa có thể phát tri ể n thành các giai đoạn tương ứng sau: - Sau khi cháy ngọn lửa lan truyền êm dịu qua phần thứ nhất (giai đoạn thứ nhất) của ống tai một tốc độ đồng đều phụ thuộc vào hỗn hợp và chiều dài ống. - Chuyển động có dao động của ngọn lửa có thể chồng l ê n sau giai đoạn thứ nhất. Các dao động n à y bắt đầu với dạng bên ngo à i có cấu trúc tế bào ở mặt trước ngọn lửa. Sự bắt đầu của dao động và rung trong quá trình lan truyền là kết qu ả của sự kết nối giữa các dao động của ngọn lửa và của áp suất trong khí. - Do sự phát triển của ngọn lửa, ống thử ngày càng chứa đ ầ y các sản phẩm cháy nóng và v ì thế tần số cơ b ả n của dao động tăng lên. Mặt trước của ngọn lửa có thể phải chịu tác động của các chuyển động qua lại r ấ t mạnh và có thể tă n g tốc một cách ổn định tới khi xu ấ t hiện chế độ lan truyền với dòng ch ả y rối, làm cho mức không ổn định gia tăng và mức này t ồ n tại tới khi kết thúc quá trình cháy. Sự kết thúc của d i chuyển đồng đều bằng chuyển động có dao động của ngọn lửa thường xảy ra khi thực hiện việc cháy ở đ ầ u mút h ở của ống, ngoại trừ các hỗn hợp cháy chậm, trong đó có thể tiến hành cháy ở một tốc độ đồng đều trên phần lớn chiều dài ống. CH Ú THÍCH 1: Các phép đo trong một ống 40 mm c ó các t ố c độ cháy dưới 23 cm/s [26] đ ã cho thấy hầu như không có gia t ố c của ngọn lửa . Các hợp chất có các tốc độ cháy dưới 10 cm/s đ ã được ch ứ ng kiến có các t ốc độ lan truyền ngọn lửa không vượt quá 25 cm/s. CHÚ THÍCH 2: Dạng t ế bào của các ngọn lửa gắn liền với các ngọn lửa có t ố c độ lan truyền cao - các tốc độ cháy cao - và các hỗn hợp gi à u. Không thể đo được diện tích mặt trước của ngọn lửa đối với ngọn lửa dạng tế b à o với độ chính xác ch ấ p nhận được. Vì lý do này, phương pháp ống thử được giới hạn cho c á c phép đo tốc độ cháy tương đối th ấ p. C.7.3 . Độ ổn định của ngọn lửa trong ống Các lý do ch í nh và có thể c ó đứng sau sự phát sinh dòng chảy rối nên được xác định đ ể hiểu được t í nh chất riêng của sự lan truyền ngọn lửa. Nói chung sự chảy rối của một ngọn lửa xáo trộn sơ bộ có thể thuộc vào một trong các lý do sau: a) Sự chảy rối của dòng kh í ban dầu trong hỗn hợp cháy được có thể tạo ra sự nhiễu loạn trong hình dạng và trạng thái của mặt trước ngọn lửa; b) T í nh không đồng đều của nồng độ hỗn hợp cháy được, áp suất và nhiệt độ. Trong trường hợp này, ngọn lửa lan truyền trong một hỗn hợp trong đó các điều kiện đang thay đổi và như vậy sự lan truyền của ngọn lửa cũng bị ảnh hưởng; c) Sự chảy rối của dòng khí trong hỗn hợp cháy được ở vùng dòng chảy bị cắt giữa thành ống hoặc các v ậ t cản và dòng khí được tạo ra bởi sự lan truyền ngọn lửa; d) Trong trường dòng kh í tăng tốc, sự ch ả y rối của d ò ng kh í được tạo ra g ầ n mặt trước của ngọn lửa; e) Các nhiễu loạn của mặt trước ngọn lửa gây ra bởi các cơ chế khuyếch tán nhiệt và khối lượng; f) Sự tương tác của mặt trước ngọn lửa với các sóng â m thanh phát ra từ sự lan truyền ngọn lửa. Giai đoạn di chuyển đồng đều của ngọn lửa có thể bắt đầu khi các nhiễu loạn trong hỗn hợp không được cháy được dập tắt và ngọn lửa lan truyền trong một môi trường ở trạng thái tĩnh. Nên có sự chú ý đặc biệt tới độ không đ ả m b ả o của âm thanh được nhận dạng cùng với sự lan truyền nhanh của các ngọn lửa. Do nguồn phát ra nhiễu loạn có tiềm n ă ng cho n ê n độ không đảm bảo của âm thanh rất khó có thể loại bỏ được, nhưng có thể được kiểm soát bằng thiết kế thích hợp. Có thể đạt được sự dập tắt các dao động âm thanh bằng cách tạo ra lực c ả n dòng khí cháy để tăng á p suất tương ứng vượt quá một mức xác định [8]. Yêu cầu này có thể được thực hiện bằng cách gi ả m đầu mút h ở của ống đi một lỗ. Biện pháp giảm này sẽ làm tăng sự di chuyển đồng đều của ngọn lửa. Độ không ổ n định â m thanh có thể v ì thế mà giảm đi bằng cách giảm đầu mút h ở của ống đi một lỗ có đường k í nh được xác định theo công thức (C.5): (C.5) Trong đó d là đường kính trong của ống (m); d e là đường kính của lỗ (vòi) (m); C b là tốc độ âm thanh trong khí cháy (m/s); E là tỷ số gi ã n nở (nghĩa là tỷ số giữa mật độ của khí không được cháy và mật độ của khí được cháy); S s là tốc độ lan truyền ngọn lửa trong ống (m/s). Phép t í nh này chỉ cần thiết với sự lan truyền ngọn lửa nhanh theo kinh nghiệm trong quá trình các phép thử thực nghiệm và các tốc độ cháy cao. Tuy nhiên, sự giảm âm thanh có thể là không đủ để loại bỏ các nhiễu loạn của ngọn lửa cháy nhanh trong pha lan truyền ban đầu của nó. Các nhiễu loạn trong hỗn hợp không được cháy phía trước ngọn lửa cũng phải được ngăn ngừa. Yêu cầu này có thể đạt được bằng cách đặt các lớp đệm sợi thủy tinh ở khoảng cách gần cuối dòng của đầu mút ống kín. C.7.4 . Quan sát ngọn lửa trong ống a) Các ngọn lửa nhanh nh ấ t mất đ i chuyển động đ ồ ng đều của chúng sau một khoảng cách nào đó và c á c ngọn lửa chậm hơn di chuyển qua một khoảng cách dài hơn trước khi mặt trước ngọn lửa mất đi hình dạng cân đối của nó. Chuyển động trở nên không đồng đều do một chuyển động dao động, chuyển động này đôi khi kh á dữ dội trong các hỗn hợp cháy chậm hơn khiến cho ng ọ n lửa bị dập tắt. b) Các ngọn lửa nhanh hơn giữ được vị trí đứng thẳng tới khi có chuyển động không đồng đều. Các ngọn lửa chậm hơn đôi khi bị nghiêng đi trong quá trình chuyển động đ ồ ng đều. Các ngọn lửa có tốc độ trung gian (đặc biệt là ở phía có nồng độ d ồi dào) có thể có dạng đứng thẳng hoặc nghiêng. Thời điểm tại đ ó , xảy ra sự thay đổi này có thể là hoàn toàn tùy tiện, và một số ngọn lửa có thể chấp nhận dạng nghiêng nhưng vẫn giữ vị trí đứng thẳng tới khi chuyển động không đồng đều ập t ớ i. Dạng nghiêng có v ẻ như ổn định hơn bởi v ì không bao giờ có sự thay đổi theo chiều ngược lại. C ả hai dạng chuyển động có vẻ như hoàn toàn đồng đều với kết quả là trước tiên ngọn lửa có tốc độ chậm đồng đều, sau đó là tốc độ nhanh đồng đều trước khi bắt đầu có chuyển động không đồng đều. c) Một số ngọn lửa có thể có hình thái khác biệt so với t ất c ả các hỗn hợp tương ứng khác. Các ngọn lửa này tiến tới nhanh, đứng thẳng và phát ra nhiều ánh sáng một cách đáng kể hơn các ngọn lửa được quan sát khác trong khi được mong đợi có tốc độ chậm hơn và có thể chấp nhận dạng nghiêng. Hiện tượng không bình thường này có thể có liên quan theo một cách nào đ ó đến sự thay đ ổ i trong cơ chế phản ứng đối với một số thành phần nào đó của hỗn hợp. C ấu trúc phổ biến của ngọn lửa cũng có thể xuất hiện khác nhau trong một số các trường hợp này. Không có sự giải thích cho các ngọn lửa ngoại lệ và ngọn lửa này được xem như một trong các trường hợp có thể gâ y ra bởi sự thay đổi được ghi nhận trong t ố c độ ngọn lửa và có lẽ cả trong chế độ lan truyền ngọn lửa trong ống. C.7.5 . Dập tắt ngọn lửa trong ống tròn (có tiết diện tròn) Khi một ngọn l ửa đang lan truyền gần một bề mặt thì không thể b ỏ qua các ảnh hưởng đến cấu hình của ngọn lửa. Ngọn lửa xuất hiện được dập tắt và được dừng lại cách thành ố ng một khoảng vài milimet. Khoảng cách n à y được gọi l à khoảng cách dập tắt. Hiện tượng dập tắt này được chi phối bởi ba cơ chế khác nhau có thể được t ó m tắt như sau: a) Sự dẫn nhiệt từ ngọn lửa tới thành ống l àm giảm năng lượng có thể sử d ụng được để đốt nóng trước khí phía trước ngọn l ửa; b) Sự hấp thụ bởi thành của các loại hóa chất có hoạt tính rất quan trọng trong dây chuyền các phản ứng h ó a học để tạo ra sự lan truyền liên tục; c) Ảnh hưởng của độ nhớt thành ống. Trong hầu hết các trường hợp, cơ chế thứ nhất dường như có tầm quan tr ọng nhất. Ảnh hư ở ng không tránh được nà y của sự làm nguội ngọn lửa bởi thành ống đã hạ th ấ p tốc độ cháy biểu kiến thu được bằng phương pháp này xuống dưới giá trị của nó trong không gian tự do. Sự mất mát nhiệt cho thành ống không thể loại bỏ được một cách hoàn toàn nhưng nó bị hạn chế cho vùng phía sau ngọn lửa ở đó các nhiệt độ cao, các tốc độ cao của khí và sự phá vỡ lớp biên trên các thành ố ng bởi ngọn lửa đi qua đáp ứng được cho tăng tốc độ truyền nhiệt giữa thành ống và các sản phẩm được cháy. Nếu ố ng là ống kín ở cả hai đầu m ú t, sự mất mát nhiệt có thể được nhận biết bởi sự giảm áp suất, nh ư ng trong các phép đo hiện nay, áp suất được duy trì bởi môi trường xung quanh, và vì th ế việc làm nguội c á c sản phẩm được cháy không c ó ảnh hưởng đến sự tiến triển của ngọn lửa. Một ảnh hưởng của lớp khí không được cháy này đến bề mặt thành ống l à giảm diện tích mặt cắt ngang hiệu dụng của ống. Sự giảm n à y phải được tính đ ế n cho phép đo chính xác tốc độ cháy, nếu không sẽ dẫn đến sai số. Mức độ sai số tỷ lệ với tỷ số giữa đường kính ống và diện tích ngọn lửa như đã suy ra từ công thức (C.1). V ì vậy, nên sử dụng ống có diện tích mặt cắt ngang càng lớn càng tốt. Nhưng trong thực tế đã t ồ n tại một cỡ kích thước tới hạn của ống mà với c ỡ lớn hơn c ỡ tới hạn này, bề mặt của ngọn lửa bị biến dạng b ở i các ảnh hưởng của đối lưu trong các s ả n phẩm được ch á y. Do đó, đối với các phép đo tốc độ cao, đường kính ống không nên lớn hơn đường kính tới hạn để tránh mặt trước của ngọn lửa bị nhiễu loạn. Đối với các hỗn hợp cháy chậm, đường kính ống không nên nh ỏ hơn đường kính tới hạn để tránh các ảnh hưởng quá mức đ ế n bề mặt. Đường kính trong 40 mm có thể đạt được sự thỏa hiệp n à y (xem C .4.3.1). C.7.6 . Tốc độ lan truyền ngọn lửa và đường kính ống Tốc độ lan truy ề n đồng đều của ngọn lửa trong ống tăng lên cùng với việc tăng đường kính ống Dựa trên các kết quả thực nghiệm [22], phương trình thu được để đánh giá t ố c độ lan truyền ngọn lửa ở mức tốc độ cháy dưới 50 m/s được đo trong ống có đ ườ ng kính d giữa 25 mm và 60 mm như sau: S s = 1,66S u +0,18d +3,31 (C.6) Trong đó: S s là tốc độ lan truyền ngọn lửa (cm/s); S u là tốc độ cháy (cm/s); d là đường k í nh trong của ống (mm). C.7.7 . Tính toán diện tích của ngọn lửa Cần có phương pháp chính xác để tính toán diện tích mặt trước của ngọn lửa, A f . Mặ c dù trong nhiều trường hợp, h ì nh d ạ ng của mặt trước ngọn lửa là đối xứng, nhưng hình dạng này không thể được tạo ra bởi chuyển động quay của một điểm parabon hoặc một đường xấp x ỉ một đoạn elipsoit. Đối với sự lan truyền lên phía trên, ngọn lửa biểu lộ một bề mặt trước đối xứng đối với đường tâm ố ng. Đối với sự lan truyền đ ồ ng đều, h ì nh dạng của bề mặt trước ngọn lửa giữ không thay đổi. Các ngọn lửa di chuyển nhanh hầu hết đều có dạng hình bán cầu, và các ngọn lửa chậm hơn c ó hình dạng kéo dài ra một chút. Để đo A f , profin mặt trước của ngọn lửa phải được ghi dấu với các điểm thích hợp (20 đến 40 điểm thích hợp) sau đ ó chia thành hai hoặc nhiều đoạn nằm ngang. Các điểm thích hợp phải được lựa chọn trên mép của vùng sáng chói nhất trên mặt trước của ngọn lửa (lớp ngoài hướng về khí không được cháy; xem C .4.4.1). Đối với mỗi đoạn, một phương trình đa thức có bậc thích hợp được xác lập đ ể vẽ đường cong thích hợp nhất cho các điểm được lựa chọn trên đoạn này. Sự điều chỉnh thích hợp nhất cho phép có sự sai lệch nhỏ nhất của đường cong điều chỉnh cho các điểm thích hợp. Các phương trình đa thức thường có bậc 6 0 và th ấ p hơn là đủ để đ ạ t được sự điều chỉnh chính xác. Diện tích của mỗi đoạn sau đó được tính toán riêng bằng cách chia th à nh một số lượng lớn các vùng nhỏ cơ bản. Sau đó tính toán diện tích của mỗi đoạn nhỏ cơ bản từ gi ả thiết của một hình dạng quay (xem minh họa trên Hình C .10a). CHÚ THÍCH: V ì một v ù ng có thể biểu lộ một trục quay khác với các vùng khác cho nên không th ể sử dụng c ô ng thức tích phân Simpson hoặc Tchebitcheff thay v ì sự phân chia thành các phần nhỏ. Vì các mép (cạnh) bên dưới của mặt trước ngọn lửa không cần thiết phải ở cùng một mức, trường hợp của các ngọn lửa có đầu (chóp), cần sử dụng phương pháp toán học và hình học chuyên dùng có tính đến độ chênh lệch về mức giữa hai mép để đánh giá diện tích của phần mặt trước ngọn lửa này (xem hình minh họa C .10b). Không nên sử dụng các phép thử với các ngọn lửa có đầu rất nhọn trong phép đo diện tích ngọn lửa. Các ngọn lửa có đầu thường xuất hiện nhiều nhất ở phía có nồng độ đậm đặc và hiếm khi ở xung quanh tốc độ cháy tỷ lượng hoặc ngay cả ở tốc độ cháy lớn nhất. Trong trường hợp này c ầ n lặp lại nhiều hơn một phép đo để có giá trị đo chính xác hơn không nên xem xét đến các phép đo c ó độ chênh lệch của các k ế t quả đo lớn hơn 5 % đến 10 % so với giá trị trung bình. a) Không có đầu b) Có đầu CHÚ DẪN: 1 Vùng 1 2 Vùng 2 Hình C.10 - Vùng không có đ ầ u và có đầu cơ bản trong tính toán d iện tích của mặt trước ngọn lửa A f thu được bằng cách cộng tất cả các diện tích bề mặt của các vùng: (C.7) Đối với một vùng không có đầu, A i được cho b ở i [xem Hình C .10a) ] công thức (C.8): (C.8) Đối với một vùng có đầu, A i có thể được đánh giá bằng [xem Hình C .10b)] công th ứ c (C.9) (C.9) Trong đó M i là các điểm giữa của vùng. PHỤ LỤC D (Quy định) TÍNH TOÁN RCL VÀ ATEL CHO CÁC HỖN HỢP D.1 . Tính toán RCL và ATEL cho các hỗn h ợ p Đối với một hỗn hợp môi chất lạnh, ATEL phải được điều chỉnh là giá trị thấp nhất của các hệ số nồng độ độc hại mạnh (TCF) của hỗn hợp. Theo yêu cầu của phụ lục này, TCF a) liên quan đến 8.1.1.2, CTF b) liên quan đến 8.1.1.3, TCF c) liên quan đến 8.1.1.4 và TC F d) liên quan đến 8.1.1.5. Mỗi đại lượng của hệ số nồng độ độc hại mạnh của hỗn hợp được tính toán từ các giá trị hệ số nồng độ độc hại mạnh của các thành phần riêng của hỗn hợp, theo sau phương pháp cộng tính cho các hỗn hợp (xem tài liệu tham khảo [34]). Phương pháp cộng tính, chuyên áp dụng cho các vật liệu có các tính chất hóa học tương tự, ví dụ hydrocarbon hoặc ha l ogenated hydrocarbon hóa. Phải tính toán độ độc hại mạnh của hỗn hợp theo công thức (D.1): (D.1) Trong đó: a b l end là ch ỉ số gây chết của hỗn hợp; a n là ch ỉ số gây chết cho thành phần n trong hỗn hợp (nghĩa là 4-h LC 50 ); x n là thành phần mol của thành phần n. Trong một dạng tương tự, ch ỉ số nhạy c ả m với bệnh tim của hỗn hợp b b l end có thể được tính toán từ 1/Σx n /b n trong đó b n l à chỉ số nhạy c ả m với bệnh tim của thành phần n trong hỗn hợp (nghĩa là 100 % của NOAEL, hoặc nếu không được xác định, 80 % của LOAEL), và t ừ thành phần mol của thành phần n và cũng như đối với TC F nghiêm trọng a) đến d). Mỗi TCF nghiêm trọng cho một hỗn hợp có thể được biểu thị l à các phần triệu của chất trong không khí tính theo thể tích (ppm) nếu các TCF nghiêm trọng cho mỗi thành phần n được biểu thị bằng các phần triệu và x n được biểu thị là thành phần mol của thành phần n trong hỗn hợp. (TCF của mỗi thành phần phải được xác định theo các ưu tiên được chỉ dẫn trong Điều 7. Như vậy, phương pháp xác định cho mỗi thành phần có th ể là không cố đ ị nh, như là 100 % của NOAEL của thành phần A và 80 % LOAEL của thành phần B). D. 2 . Chuyển đổi các phần tr i ệu [ppn 1 ) ] thành miligam trên mét khối (mg/m 3 ) cho mỗi thành phần n ở 25 °C a n tính bằng mg/m 3 = [a n tính bằng ppm][khối lượng mol tương đối của thành phần n]/ [ 24,5] D. 3 . Chuy ể n đổi miligam tr ê n mét khối (mg / m 3 ) thành các phần triệu ( ppm) cho mỗi thành phần n ở 25 °C a n tính bằng ppm = [a n tính bằng mg/m 3 ][24,5]/[khối lượng mol tương đối của thành phần n] D. 4 . Ví dụ: Tính toán ATEL cho R-410A (50% thành phần khối lượng R32/50% thành phần khối lư ợ ng R-125) Thành phần R-410A được tính bằng thành phần mol là (0,698 thành phần mol R32/0 , 302 thành phần mol R-125): (D.2) Trong đó a R - 32 là LC 50 của R-32 hoặc 760000 ppm x 0,283 = 215000 ppm; a R -125 là LC 50 của R-125 hoặc 769000 ppm x 0,283 = 218000 ppm; a R- 41 0A là 216000 ppm là chỉ số gây chết của R-410A (D. 3 ) Hiệu chỉnh phương trình thành Trong đó b R - 32 l à NOAEL của chỉ số nhạy cảm với bệnh tim của R-32 hoặc 350000 ppm; b R -1 25 là NOAEL của ch ỉ số nhạy cảm với bệnh tim của R-125 hoặc 75000 ppm (NOAEL); b R- 41 0A là 166000 ppm, là ch ỉ số nhạy cảm với bệnh tim của R-410A. (D. 4 ) Trong đó C R- 32 là NOAEL của chỉ số có ảnh hưởng gây mê của R-32 hoặc 250000 ppm x 0,8 = 200000 ppm; C R-1 25 là NOAEL của ch ỉ số có ả nh hư ở ng g â y mê của R-125 hoặc 709000 ppm x 0,8 = 567000 ppm; C R- 4 1 0A là 249000 ppm , là chỉ số gây mê của R-410A. CHÚ THÍCH: EC 50 không được sử dụng v ì không có giá trị đối với R-32 hoặc R-125, và LOAEL không được sử dụng v ì các giá trị đối với R-32 và R-125 đ ã ảnh hưởng trên một nửa (10/10 và > 5/10) các động vật. Đã có c á c giá trị hợp pháp EC 50 , LOAEL hoặc NOAEL, đ ã c ó th ể sử dụng EC 50 cho một thành ph ầ n hỗn hợp, một LOAEL cho t h ành phần thứ hai và một NOAEL cho thành phần th ứ ba, v.v... Không có ch ỉ số ảnh hư ở ng làm suy gi ả m sự khỏi bệnh thích hợp hoặc chỉ số ảnh hư ở ng gây thương tích vĩnh viễn d) đối với R-410A. Giá trị thấp nhất của các TCF mạnh a) tới c) cho hỗn hợp được đi ề u chỉnh trên ảnh hưởng nhạy c ả m với bệnh tim b), 166000 ppm. Khi làm tròn t ớ i hai chữ số có nghĩa thu được 170000 ppm là ATEL của R-410A. D. 5 . RCL cho R-410A RCL phải l à giá trị thấp nhất của các đại lượng được tính toán phù hợp với ATEL (xem 8.1.1.1), ODL (xem 8.1.2) hoặc FCL (xem 8.1.3). V ì hỗn hợp R-410A không cháy được và ATEL là 170000 ppm lớn hơn ODL có giá trị b ằ ng 140000 ppm cho nên RCL là 140000 ppm. PHỤ LỤC E (Tham kh ả o) DỮ LIỆU DÙNG ĐỂ XÁC ĐỊNH SỰ PHÂN LOẠI AN TOÀN VÀ CÁC GIÁ TRỊ RCL VÀ CÁC DỮ LIỆU CHO CÁC MÔI CHẤT LẠNH KHÔNG ĐƯỢC PHÂN LOẠI V ề các dữ liệu dùng để xác định sự phân loại an toàn và các giá trị RCL, xem các Bảng E.1 đến E.3. V ề các dữ liệu cho các môi chất lạnh không được phân loại, xem các B ả ng E.4 đến E.6. Bảng E.1 - Các g i á trị ATEL, ODL và RCL của các môi chất l ạnh hỗn hợp đ ơ n a (ppm theo thể tích) Môi chất lạnh b Tên hóa học LC 50 c Nhạy cảm vớ i bệnh tim M ấ t cảm giác Khác i ATEL ODL FCL RCL Ngu ồ n ATEL Ngu ồ n RCL LOAEL e NOAEL e EC 50 f LOAEL g NOAEL h R-11 t richloromethane 26 200 5000 1 100 35 000 ND 12 500 ND 1 100 140 000 NA 1 100 100% NOAEL với tim ATEL R-12 dichlorodi f luoromethane >800 000 50 000 40 000 250 000 ND 200 000 22 700 18 000 140 000 NA 18 000 80% nguồn khác ATEL R-14 tetra fl uromethane >390 000 ND 200 000 ND ND 226 000 ND 110 000 140 000 NA 110 000 28 , 8% LC 50 ATEL R-22 chlorod if luoromethane 220 000 ND 59 300 k 140 000 50 000 ND ND 59 000 140 000 NA 59 000 100% NOAEL với tim ATEL R-23 tri fl uoro m ethane >663 000 N D 800 000 ND ND 51 000 ND 51 000 140 000 NA 51 000 80% NOAEL với m ất c ả m giác ATEL R-32 di fl uoromethane (meth-ylene fl uroride) >760 000 250 000 200 000 ND ND 250 000 ND 220 000 140 000 29 000 29 000 100% NOAEL với tim 20% LFL R-113 1,1,2-trichloro-1,2,2 trifluoroethane 52 500 4 850 2 600 28 000 ND 25 000 ND 2 600 140 000 NA 2 600 100% NOAEL với tim ATEL R-114 1,2-dichloro-1 , 1,2,2-te t ra-fluoroethane 255 000 j 25 000 ND 250 000 ND 100 000 ND 20 000 140 000 NA 20 000 80% LOAEL với tim ATEL R-115 chloropenta fl uoroethane >800 000 150 000 ND ND ND 800 000 ND 120 00 0 140 000 NA 120 000 80% LOAEL với tim ATEL R-116 Hexa fl uoroe t hane >800 000 ND 200 000 ND ND 121 000 N D 120 000 140 000 NA 120 000 80% NOAEL với m ấ t c ả m giác ATEL R-123 2,2-dichloro-1 ,1,1 -trif- fl uoroethane 32 000 ND 10 300 27 000 ND 2 500 ND 9100 140 000 NA 9 100 28,8% LC 50 ATEL R-124 2-chloro-1,1,1,2-tetra- f luoroethane 263 000 25 000 10 100 150 000 ND 48 000 ND 10 000 140 000 NA 10 000 100% NOAEL với tim ATEL R-125 penta f luoroethane >769 000 100 000 75 000 ND ND 709 000 ND 75 000 140 000 NA 75 000 100% NOAEL với t im ATEL R-134a 1 , 1,1 , 2-tetra fl uoroe t hane >359 000 l 75 200 49 800 270 000 N D 81 000 ND 50 000 140 000 NA 50 000 100% NOAEL với tim ATEL R-141b 1,1-dichloro-1-fluoro-ethane 61 600 5 200 2 600 25 000 29 000 20 000 ND 2 600 140 000 15 000 2 600 100% NOAEL v ớ i tim ATEL R-142b 1-chloro-1 , 1 -di fl uoro-ethane 106 000 d 50 000 25 000 250 000 N D 591 000 ND 25 000 140 000 16 000 16 000 100% NOAE L với tim 20 % LFL R-143a 1 , 1,1-trifluoroethane >591 000 300 000 250 000 500 000 N D 24 800 ND 17 0 000 140 000 16 000 16 000 28,3% LC 50 20 % LFL R-152a 1,1-di fl uoroethane 400 000 d 150 000 50 000 ND N D 100 000 500 000 50 000 140 000 9 600 9 600 100% NOAEL với tim 20 % LFL R-170 Ethane >24 800 100 000 N D ND ND ND ND 7 000 140 000 6 200 6 200 28,3% LC 50 ATEL R-E170 dimethyl ether 164 000 200 000 100 000 N D 84 000 ND N D 42 000 140 000 6 800 6 800 50% LOAEL v ới mấ t cảm g iác 20% LFL R-218 octa f luoro propane >400 000 d,n 400 000 300 000 ND ND 113 000 ND 110 000 140 000 NA 110 000 80% NOAEL với m ấ t c ả m g iác ATEL R-227ea 1,1,1,2,3 , 3,3 - hept a - f luoropropane >788 696 105 000 90 000 ND ND 105 000 ND 90 000 140 000 NA 90 000 80% NOAEL gây m ê ATEL R-236fa 1,1,1,1,3,3, 3 -hexa- fl uoroprop a ne >457 000 150 000 100 000 110 000 ND 20 000 N D 55 000 140 000 NA 55 000 80% EC 50 với mất cảm g iác AT E L R-245fa 1,1,1,3,3-penta- f luoropropane >203 000 44 000 34 100 ND ND 50 600 ND 34 000 140 000 NA 34 000 100% NOAEL với tim ATEL R-290 Propane > 20 0 000 n 100 000 50 000 280 000 ND ND ND 50 000 140 000 4 200 4 200 100% NOAEL với t i m 20% LFL R-C318 octafluoro cyclobutane >800 000 100 000 ND >800 000 ND 800 000 ND 80 000 140 000 NA 80 000 80% LOAEL với t i m ATEL R-600 butane 272 000 N D ND N D ND 130 000 10 000 1 000 140 000 4 000 1 000 Xem 8.1.1.3 ATEL R-600a isobutane 143 000 o 50 000 25 000 200 000 10 000 ND ND 25 000 140 000 3 200 3 600 100% NOAEL với tim 20% LFL R-601 p entane 434 000 ND ND ND 16 000 32 000 ND 1 000 140 000 2 400 1 000 Xem 8.1.1.3 ATEL R-601a iso p entane 434 000 ND ND ND 120 000 ND N D 1 000 140 000 2 600 1 000 Xem 8.1.1.3 ATEL R-717 ammonia 3 300 q ND p ND p 38 900 400 320 140 000 33 000 320 Nguồn kh á c ATEL R-744 carbon dioxide s ND p ND p N D 50 000 r 40 000 140 000 NA 40 000 NIOSHIDLH ATEL R-1334yf 2 , 3,3,3-tetra-fluoro-1-propene >406 000 ND > 120 000 ND 201 000 ND ND 100 000 140 000 12 000 12 000 50% LOAEL với m ấ t c ả m g iác 20 % LFL R-1234ze(E) trans-1,3,3,3- t etra- fluoro-1-propene >207 000 ND > 120 000 ND N D >207 000 ND 59 000 140 000 13 000 13 000 2 8 ,3% LC 50 20 % LFL R-1270 prooene (prop y lene) >490 000 t ND ND ND ND 10 000 7 200 1 000 140 000 5 400 1 000 Xem 8.1.1.3 ATEL ND: Không đ ược xác định hoặc không được quy định đầy đủ theo các tiêu ch í của tiêu chuẩn này. NA: Không áp dụng được. a Tài liệu tham khảo [33] b Từ tiêu chu ẩ n ANSI/ASHRAE 34-1997 bao gồm cả các ấn ph ẩ m tiếp sau và phụ lục c Ch ỉ s ố gây ch ế t được sử dụng cho chuột 4-h LC 50 d Ch ỉ số gây chết được sử dụng cho chuột 4-h A L C ; LC 50 kh ô ng được xác định . e Chó được tiêm epinephrine. f Chuột với EC 50 trong 10 min. g LOAEL đối với gây mê th ấ p nhấ t/ CNS của chuột trong quá trình nghiên cứu ALC, LC 50 hoặc tính độc hại mạnh khác h NOAEL đ ố i với g â y m ê cao nh ất/ CNS của chuộ t trong bất c ứ nghiên cứu t ính độc hại nào k hông vượt quá LOAEL nghi ê m trọng i Các ảnh hưởng kh á c làm suy giảm sự khỏi bệnh hoặc gây thương tích vĩnh viễn, bao gồm cả sự kích thích giác quan do phơi nhiễm trong thời gian ng ắ n j L C 50 chuột trong 30 min với R-114-720000 ppm theo thể tích, LC 50 chuột trong 2-h > 600000 ppm theo th ể tích k Xem tài liệu tham k h ả o [ ] l LC 50 của R-134a được thay cho ALC; > 50 % động vật b ị chết ở ALC bằng 566700 ppm theo t hể tích m ALC chuột trong 1-h với R-218 > 800000ppm theo thể tích n LC 50 chuột trong 15 min với R290 > 800000 ppm theo th ể tích o LC 50 chuột t rong 15 min với R-600a = 570000 ppm t heo thể tích; giá trị gây m ê /CNS là EC 50 đối với chuột trong 17 min p Không có dữ liệu nhưng tin rằng sẽ vượt quá LC 50 và ALC q Các giá trị LC 50 được công bố - 6586-19671ppm theo t hể tích trong 1h và 2000-40 6 7 trong 4h; sự chuyển đ ổ i LC 50 chuột th ấ p nhất trong 1h thành 4h sinh ra 3300, gần đúng với điểm giữa của các giá trị 4h r Xem các tài liệu của NIOSH IDLH cho các ảnh hưởng khác s R-744 được xử lý như hơi ngạt đơn giản; LCL 0 trong 5 min đối với người = 90000 ppm th eo thể tích t ALC trong 6-h với R-1270 > 400000 pp m theo th ể t í ch; sự nhạy cảm với bệnh tim của hai t r ong hai con chó ở 100000 ppm: t ố c độ thở giảm đi một nửa ở các động vậ t được thử tại 7200 ppm theo thể tích. Bảng E.2 - LFL, ETFL, S u và HOC cho các môi chất lạnh cháy đư ợ c Ký hiệu môi chất lạnh Công thức hóa học LFL % v/v ETF L 60 % v/v S u cm/s HOC MJ/kg R-30 CH 2 C l 2 14,1 5,7 R-32 CH 2 F 2 14,4 6,7 9,5 R-40 CH 3 C l 10,7 12,8 R-41 CH 3 F 7,1 28 19,6 R-50 CH 4 5,0 40 50,0 R-141b CH 3 CC l 2 F 7,6 8,0 R-142b CH 3 CC l F 2 8,0 8 , 9 R-143a CH 3 CF 3 8,2 7,1 10,3 R-152a CH 3 CHF 2 4,8 23 16,3 R-170 CH 3 CH 3 3,1 47 47,5 R-E170 CH 3 OCH 3 3,4 54 28,8 R-290 CH 3 CH 2 CH 3 2,1 46 46,3 R-600 CH 3 CH 2 CH 2 CH 3 1 , 6 45 45,7 R-600a CH(CH 3 ) 2 CH 3 1,8 41 45,6 R-610 CH 3 CH 2 OCH 2 CH 3 1,9 47 34,1 R-611 HCOOCH 3 5,0 15,3 R-630 CH 3 NH 2 4 , 9 25 31,4 R-631 CH 3 CH 2 NH 2 3,5 27 35,2 R-702 H 2 4,0 317 120,0 R-717 NH 3 16,7 7,2 18,6 R-744A N 2 O NF 1,9 R-1132a CH 2 = CF 2 4,7 15,7 R-1150 CH 2 = CH 2 3,1 80 47,2 R-1234yf CF 3 CF=CH 2 6,2 1,5 10,7 R-1234ze(E) CF 3 CH = CHF 6,5 1,2 10,1 R-1270 CH 3 CH = CH 2 2,7 45,8 Bảng E.3 - LFL, ET F L 60 , S u và HOC cho các hỗn hợp môi chất lạnh cháy đ ượ c Ký hiệu môi chất lạnh LFL ETF L 60 S u HOC chuẩn WCF WCFF chuẩn WCF WCFF chuẩn WCF WCFF chuẩn WCF WCFF R-406A 8,2 7 , 7 8,2 10,1 R-411A - 5,5 5,7 6 , 3 14,1 R-411B 7 5,3 5,3 12,0 R-412A 8,7 5,0 5,0 8,9 R-413A 8,8 7,6 11,2 8,6 R-415A 5,6 R-415 B 4,7 R-418A 8,9 R-419A 6,0 R-429A 2,5 R-430A 3,2 R-431A 2,2 R-432A 2 , 2 R-433A 2,0 R-433B 1 , 8 R-433C 1 , 8 R-435A 3 , 4 R-436A 1 , 6 R-436B 1 , 6 R-439A 10,4 9,5 R-440A 4,6 (100C) 18,5 R-441A 1 ,6 46,0 R-511A 2,1 45,5 R-512A 4,5 16,0 B ả ng E.4 - Ký hi ệ u môi chất lạnh của các môi chất lạnh hỗn hợp đơn không đ ược ph â n loại Ký hiệu môi chất lạnh Tiền tố k ý hiệu thành phần Tên gọi hóa học b Công thức hóa học Khối l ư ợng m ol tương đối a g/mol Điểm sôi chuẩn °C LFL (ppm theo th ể tích) ATEL (ppm theo th ể tích) RCL (ppm theo thể tích) D ã y methane R-12B1 BCFC bromochlorodifluoromethane CBrC l F 2 165,4 -4 R-13 CFC chlorotrifluoromethane CC l F 3 104,5 -81 R-13B1 BFC bromotrifluoromethane CBrF 3 148,9 -58 R-21 HCFC dichloro f luoromethane CHC l 2 F 102,9 9 R-30 HCC dichloromethane (methylene chloride) CH 2 C l 2 84,9 40 R-31 HCFC ch l orofluoromethane CH 2 C l F 68,5 -9 R-40 HCC chloromethane (methyl chloride) CH 3 C l 50,5 -24 107 000 R-41 HFC fluoromethane (methyl fluoride) CH 3 F 34,0 -78 71 000 R-405A ±2,0/±1,0/±1,0/±2,0 b -32,9/-24,5 57 000 57 000 R-50 HC methane CH 4 16,0 -161 50 000 Dãy ethane R-141b HCFC 1,1-dichloro-1-fluoroethane CH 3 CC l 2 F 117 , 0 32 76 000 2 600 2 600 Hợp chất oxy g en R-610 ethoxyethane (diethyl ether) CH 3 CH 2 OCH 2 CH 3 74,1 35 19 000 R-611 methyl fomat HCOOCH 3 60,0 32 50 000 Hợp chất nitrogen R-630 methanamine (methyl amine) CH 3 NH 2 31,1 -7 49 000 R-631 ethanamine (ethyl amine) CH 3 CH 2 NH 2 45,1 17 35 000 Hợp chất sulf u r R-620 Dành cho tư ơ n g lai Hợp chất vô cơ R-702 hydro g en H 2 2 , 0 -253 40 000 R-704 helium He 4,0 -269 R-718 nước H 2 O 18,0 100 R-720 neon Ne 20,2 -246 R-728 nitro g en N 2 28 , 1 -196 R-732 oxygen O 2 32,0 -183 R-740 argon Ar 39 , 9 -186 R-744A Nitrous oxide N 2 O 44,0 -90 R-764 sulfur dioxide S O 2 64,1 -10 H ợ p chất hữu cơ không b ã o hòa R-1132a HFO 1,1-difluoroethene (vinylidene fl uoride) CH 2 =CF 2 64 , 0 -82 47 000 R-1150 HC ethene (ethylene) CH 2 =CH 2 28,1 -104 31 000 a Khối lượng mol tương đối và điểm sôi chuẩn không phải là bộ phận của tiêu chuẩn này. Điểm sôi chuẩn là nhiệt độ t ạ i đó một chất lỏng s ôi ở áp suất kh í quyển tiêu chuẩn (101,3kPa). b Tên h ó a học ưu ti ê n được kèm theo b ằ ng tên ưa d ùng trong ngoặc đơn. Tên ưu ti ê n v à c ô ng thức hóa h ọ c phù hợp v ớ i các t à i liệu tham khảo [ 3 ] hoặc [ 4]. c C á c môi chất lạnh kh ô ng được phân loại bi ể u th ị các dữ liệu không đủ cho phân loại hoặc kh ô ng c ó yêu cầu chính thức ch o phân lo ạ i. Bảng E.5 - Ký hi ệ u môi chất lạnh của các h ỗ n hợp R-400 không đ ượ c phân loạ i c K ý hiệu mô i chất l ạnh Thành ph ầ n danh nghĩa a % khối lượng Dung sai của thành ph ầ n % Điểm bọt/điểm sư ơ ng ở 101,3kPa ° C b LFL (ppm theo t h ể tích) ATEL (ppm theo thể tích) RCL (ppm theo thể tích) R-400 R-12/114 (phải được quy định R-12/114 (50,0/50,0) 28 000 R-12/114 (60,0/40,0) 30 000 a C á c thành phần của hỗn hợp được liệt k ê theo thứ tự t ă ng của điểm sôi chuẩn. b C á c nhiệt độ của “điểm b ọt” và “đi ể m sương” không phải là bộ phận của ti ê u chuẩn n à y; chúng được cung cấp chỉ để tham khảo. “Điểm bọt” được định ngh ĩ a là nhiệt độ bão hòa của chất lỏng của một môi chất lạnh tại đó một môi chất lạnh l ỏ ng b ắ t đ ầ u sôi l ầ n đ ầ u tiên. “Đi ể m sương” được định nghĩa là nhiệt độ b ã o hòa của hơi một môi chất lạnh; nhiệt độ tại đó giọt cuối cùng c ủ a môi chất lạnh lỏng sôi. c Các m ô i chất lạnh kh ô ng được ph â n loại biểu thị các dữ liệu không đủ cho phân loại hoặc không có yêu c ầ u chính thức cho ph â n loại. Bảng E.6 - Ký hiệu của môi chất lạnh của các h ỗ n hợp R-500 không đ ược phân loại f Ký hiệu mô i chất lạnh Thành phần danh nghĩa a % khối lượng Dung sai của thành phần % Nhiệt độ đ ồ ng sôi °C d Điểm bọt/điểm sư ơ ng ở 101,3kPa ° C a b LFL (ppm theo t h ể tích) ATEL (ppm theo thể tích) RCL (ppm theo thể tích) R-503 R-23/13(40,1/59,9) -88 -87,5/-87,5 R-504 R-32/115(48,2/51 , 8) 17 -57,1/-56 , 2 220 000 140 000 R-505 R-12/31 (78,0/22,0) c ±2,0/±2, 0 115 -30,0/ND R-506 R-31/114(55,1/44,9) ±2 , 0/±2 , 0 18 -12,0/ND a C á c nhiệt độ “đi ể m b ọ t” và “đi ể m sương” không phải là bộ phận của tiêu chuẩn này; chúng được cung cấp chỉ để tham khảo. “ Đi ể m bọt” được đ ị nh ngh ĩ a l à nhiệt độ b ã o hòa của chất lỏng của một m ô i chất lạnh; nhiệt độ tại đó môi chất lạnh bắt đầu sôi l ầ n đ ầ u ti ê n - “Điểm sương được đ ị nh nghĩa là nhiệt độ b ã o hòa của hơi của một môi chất l ạ nh; nhiệt độ tại đó giọt cuối cùng của môi ch ấ t lạnh l ỏ ng sôi. Điểm sương của một hỗn hợp môi chất lạnh đồng sôi ở áp suất kh ô ng đ ổ i cao hơn đi ể m bọt. ND biểu thị không được xác định. b Các môi chất lạnh đồng sôi bi ể u lộ sự chia tách nào đó của các thành ph ầ n ở các điều kiện, nhiệt độ và áp suất khác với các điều kiện tại đó chúng được công thức hóa. Mức độ chia tách phụ thuộc vào hỗn hợp đồng sôi riêng và c ấ u hình của hệ thống ph ầ n c ứ ng. c Thành phần chính xác của hỗn hợp đồng sôi đang được xem xét và cần đ ế n các c ô ng trình nghiên cứu thực nghiệm b ổ sung. d Trong các điều kiện cân bằng hơi - lỏng. e Các thành phần của h ỗ n hợp được liệt k ê theo thứ tự tăng của đi ể m sôi chuẩn. f Các môi chất lạnh không được phân loại biểu thị các d ữ liệu không đủ cho phân loại hoặc không c ó yêu cầu chính thức cho phân loại. PHỤ LỤC F (Tham khảo) HƯỚNG DẪN ĐĂNG KÝ F.1 . Quy định chung Phụ lục này xác định các yêu cầu để đ ă ng k ý các ký hiệu, sự phân loại an toàn và các giá trị RCL cho các môi chất lạnh bao gồm c ả các hỗn hợp, trong các phụ lục hoặc soát xét tiêu chuẩn này. F.2 . Sự thích hợp F.2.1 . Người đăng k ý B ấ t c ứ bên nào có quan tâm có thể yêu cầu được cung cấp các ký hiệu và phân l oại an toàn cho các môi chất lạnh. Người đ ă ng ký có thể là các cá nhân, các tổ chức, các cơ sở kinh doanh hoặc các cơ quan qu ả n lý. Mối tiếp xúc chủ yếu được xác định cho các nhóm cá nhân, các t ổ chức, các cơ sở kinh doanh hoặc các hãng. F.2.2 . L ệ ph í Không có phí đăng k ý, nhưng người đăng ký nên liên hệ với cơ quan quản lý (MA) để xác định xem có phải trả tiền chi phí hay không cho việc chuyên chở và/hoặc sao chép đơn đăng ký. F.2.3 . Định thời gian Đơn đăng ký có thể được đệ trình tại bất c ứ thời gian nào. Xem xé t của ban k ỹ thuật s ẽ được tiến hành nếu các thành viên của ban kỹ thuật đã nhận được đơn không ít hơn 30 ngày theo lịch trước khi cuộc họp được đưa vào chương trình. Người đăng ký có thể liên lạc với ban thư ký (xem F.10.4) để xác định khi nào cuộc họp ti ế p theo được đưa vào chương trình và thời gian chính được y ê u cầu cho bổ sung. Việc xem xét cũng có thể được ho ã n lại bằng sự bỏ phiếu của phần lớn các thành viên được b ỏ phi ế u có mặt nếu không có cơ hội th ỏ a đáng cho việc xem xét lại dựa trên số lượng hoặc độ phức tạp của các đơn đăng ký cho một cuộc họp. F.2.4 . Thủ tục Các đơn đăng ký phải được ghi địa ch ỉ theo thứ tự nhận được. Sự đệ trình sớm sẽ có lợi trong trường hợp có quá nhiều đơn đ ă ng ký nhận được. F.2.5 . Sự bổ sung, sửa đ ổi Đơn đăng ký có thể được cơ quan qu ả n lý MA ch ấ p nhận, hoãn lại (treo) hoặc bác b ỏ . Đơn đăng k ý bị hoãn lại có thể được sửa đ ổ i bởi người đăng ký. Các đơn đ ă ng ký đang ch ờ giải quyết c ó thể được người đăng ký sửa đổi để duyệt lại hoặc bổ sung thông tin hoặc đáp lại yêu cầu về bổ sung thêm thông tin. Các đơn đăng ký đã sửa đổi phải được sắp xếp lại theo thứ tự thời gian cho ngày nhận sửa đ ổ i lần cuối cùng để xác định thứ tự xem xét đơn đăng ký. Các sửa đổi phải được tách thành các phần được chỉ dẫn trong F.3, khởi đầu của thông tin cho mỗi phần được thực hiện trên một trang mới để dễ d àng cho việc lồng vào đơn đăng ký ban đ ầ u hoặc đơn đ ă ng ký đã được sửa đổi trước đây. Các sửa đổi phải lặp lại việc chứng nhận các dữ liệu được quy định trong F.5.2. Các đơn bị bác bỏ không thể được sửa đổi lại nhưng có thể được đệ trình lại dưới dạng các đơn yêu cầu hoàn toàn mới dựa trên các thông tin mới có thể có được. Một đơn đăng ký sẽ bị bác b ỏ nếu không đáp ứng các yêu cầu của tiêu chuẩn này và người đ ă ng k ý không chỉ ra được sự tiến bộ hợp lý đối với việc sửa chữa các thiếu sót trong thời gian quy định (trong vòng 18 tháng hoặc sau 3 cuộc họp của MA - Xem hướng dẫn của MA). F.2.6 . Hỗn hợp F.2.6.1 . Các thành phần Các thành phần của các hỗn hợp môi ch ấ t lạnh phải được phân loại riêng biệt cho từng thành phần trước khi ấ n định ph â n loại an toàn cho các hỗn hợp có chứa các thành phần này. Do đó, các đơn đăng ký cho ký hiệu và phân loại của các hỗn hợp phải được kèm theo các đơn đăng ký cho t ấ t cả các thành phần chưa được phân loại theo tiêu chuẩn này hoặc các đơn đăng ký này phải được đệ trình trước. F.2.6.2 . Đơn đăng ký duy nhất Một ký hiệu, các dung sai cho lập công thức và các phân loại an toàn (cho c ả công thức cho trường hợp xấu nhất và công thức cho c ấ t phân đoạn trong trường hợp xấu nhất) phải được đưa vào trong một đơn đăng ký duy nhất cho các hỗn hợp. Không có s ự ấn định riêng biệt cho các đối tượng này. Việc xem xét lại các đối tượng này có thể được yêu cầu riêng biệt. F.2.7 . Độ tin cậy Thông tin về độ tin cậy không được đưa vào các đơn đ ă ng ký. Tất cả thông tin được đưa vào đơn đăng ký v à các sửa đổi của các thông tin này phải là các thông tin chung mặc dù đã được ghi nhận là có độ tin cậy hoặc đã được đăng ký độc quyền. Việc xử lý hạn chế các dữ liệu có thể gây c ả n tr ở quá mức cho sự cân nhắc kỹ và ấn định các ký hiệu và phân loại thông qua quá trình xem xét để có sự nhất trí. F . 3 . Tổ chức và nội dung Phải đệ trình các đơn đăng ký riêng biệt cho mỗi môi chất lạnh. Các đơn đăng ký phải được t ổ chức thành các phần sau như đã xác định rõ thêm trong F.4 đến F.9. a) Tờ bìa; b) Thông tin về qu ả n trị, hành chính; c) Thông tin về ký hiệu; d) Thông tin về tính độc hại; e) Thông tin về khả năng cháy; f) Thông tin khác về an toàn; g) Các phụ lục (nếu có). F.4 . Tờ bìa Tờ bìa phải xác định người đăng ký, người cần tiếp xúc đầu tiên, môi chất lạnh phù hợp với F.6.1 và hoạt động yêu cầu. Các hoạt động yêu cầu có thể bao gồm việc ấ n định hoặc xem xét lại một ký hiệu, sự phân loại an toàn, giá trị RCL, hoặc (đối với các hỗn hợp) d ung sai cho lập công thức. Không được sử dụng các tên thương mại hoặc k i nh doanh của các môi chất lạnh trên tờ b ì a. F.5 . Thông tin về quản trị F.5.1 . Nhận biết người đăng ký Phải có sự nhận biết về người đăng ký, người cần tiếp xúc đầu tiên, và những người khác được phép giới thiệu người đăng k ý . Phải cung cấp tên, chức danh, đ ị a chỉ, và số điện thoại của người cần tiếp xúc đầu tiên và các đại diện khác. Cũng c ó thể cung cấp số Fax và đị a ch ỉ thư điện tử để dễ dàng cho liên lạc. Phải công bố v ấ n đề mà người đăng ký quan tâm đối với môi chất lạnh. F.5.2 . Chứng nhận các dữ liệu Một đơn đăng ký phải bao gồm các công bố sau được ký tên bởi các cá nhân hoặc đối với các t ổ chức và c ơ s ở kinh doanh là c ả nhân viên công ty và người cần tiếp xúc đầu tiên: Tôi/chúng tôi chứng nhận rằng thông tin được cung c ấ p trong đơn đ ă ng ký này (bao gồm c ả các phụ lục của đơn ) là thực và chính xác đối với sự hiểu bi ế t tốt nhất của tôi/chúng t ô i . Tôi/chúng tôi ch ứ ng nhận th ê m rằng tôi/chúng tôi đã xem xét lại TCVN 6739 (ISO 817) (bao gồm tất cả các phụ lục đã được công bố của tiêu chuẩn này) và thông tin được cung cấp trong đơn đăng ký phù hợp với các yêu cầu của tiêu chuẩn này. Chúng tôi tin tưởng rằng các dữ liệu được đệ trình cho phép phân loại an toàn theo... (chọn một trong các cấp: A1, A2L, A2, A3, B1, B2L, B2, B3). F.5.3 . Ký hiệu và chứng nhận sự phân loại Đơn đăng ký phải bao gồm công bố sau được ký tên bởi các cá nhân hoặc đối với các tổ chức và cơ sở kinh doanh là c ả nhân viên công ty và ngư ờ i cần t iế p xúc đầu tiên: Tôi/chúng tôi hi ể u rằng các ký hiệu v à phân loại an toàn được khuyến ngh ị cho (phê duyệt hoặc công b ố việc xem xét lại chung) không được ấ n định (cấp) và có thể được xét lại hoặc không được chấp nhận tới khi được công bố ch í nh thức trên một phụ lục hoặc b ả n soát xét của TCVN 6739 ( ISO 817). F.6 . Thông tin về ký hiệu Đơn đăng k ý các ký hiệu môi chất lạnh phải có các thông tin được xác định trong F.6.1 đến F.6.2 F.6.1 . Nhận dạng môi chất lạnh F.6.1.1 . Các môi chất lạnh hợp chất đơn phải được nhận dạng phù hợp với Điều 3, ngoại tr ừ 4.4 áp d ụng cho các hỗn hợp. F .6.1.2 . Các hỗn hợp phải được nhận dạng bởi danh sách các thành phần riêng theo thứ tự tăng l ên của đi ể m sôi chuẩn theo sau là thành phần dưới dạng thành phần khối lượng (%). Ví dụ, một hỗn hợp các môi chất lạnh 12 và 22 có thành phần khối lượng (%) 10,0/90,0 phải được chỉ thị là R-22/12 (90,0/10,0). Người đăng ký phải chỉ ra hỗn hợp là đ ồ ng sôi hoặc không đồng sôi (bao g ồ m c ả gần với đồng sôi) như đã định nghĩa trong Điều 2. F .6.2 . Các dữ liệu của môi chất lạnh F.6.2.1 . Các hợp chất riêng Phải cung c ấ p các thông tin sau cho các môi chất lạnh hợp chất đơn hoặc cho mỗi thành phần của các hỗn hợp: a) Tên hóa học. b) Công thức hóa học. c) S ố đăng ký của cơ quan quản l ý . d) Khối lượng mol tương đối. e) Điểm đông đặc hoặc điểm ba thể. f) Điểm sôi chuẩn ở 101,3 kPa. g) Áp suất hơi bão hòa ở 20 °C và 60 °C . h) Nhiệt độ tại điểm tới hạn. i) Áp suất tại điểm tới hạn. j) Th ể tích riêng tại điểm tới hạn. k) Các công d ụng và các nhiệt độ áp dụng điển hình (nghĩa là các phạm vi bay hơi và ngưng t ụ ). I) Các tín hiệu nguy hiểm phù hợp với NFPA 704 hoặc tiêu chuẩn quốc gia hoặc quốc tế tương đương. F.6.2.2 . Các hỗn hợp đồng sôi Phải cung cấp các thông tin sau cho các hỗn hợp đồng sôi: a) Nhiệt độ đồng sôi. b) Công thức hóa ở nhiệt độ đồng sôi. c) Khối lượng mol tương đối khi được công thức h ó a. d) Khối lượng mol tương đối của hơi bão hòa ở 60 °C. e) Nhiệt độ điểm sôi chuẩn (nhiệt độ điểm bọt) ở 101,3 kPa khi được công thức h ó a. f) Nhiệt độ điểm sương chuẩn ở 101,3 kPa khi được công thức hóa. g) Độ trượt lớn nhất của nhiệt độ tại điểm sôi chuẩn và tại 20 °C. h) Thành phần của hơi đối với thành phần lỏng b ã o hòa khi được công thức hóa tại điểm sôi chuẩn và tại 20 °C. i) Áp suất hơi bão hòa ở 20 °C và 60 °C khi được công thức hóa. j) Bằng chứng của sự đồng sôi, bao gồm cả mô tả chi tiết của phép thử và gi ả n đồ cân bằng hơi l ỏ ng (có thể cung cấp thông tin hỗ trợ tùy chọn dưới dạng một phụ lục). k) Nhiệt độ ở điểm tới hạn. l ) Áp suất ở điểm t ớ i hạn. m) Th ể tích riêng ở điểm t ớ i hạn. n) Các công dụng và các nhiệt độ ứng dụng điển h ì nh (nghĩa là các phạm vi bay hơi và ngưng tụ). o) Các dung sai của thành phần được đề nghị cho phân loại. p) Công thức hóa cho trư ờ ng hợp xấu nhất (WCF) của hỗn hợp. q) Công thức hóa cho sự cất phân đoạn trong trường hợp x ấ u nhất (WCFF) của hỗn hợp. r) Các t í n hiệu nguy hiểm phù hợp với NFPA 704 hoặc tiêu chuẩn quốc gia hoặc quốc tế tương đương. F.6.2.3 . Các hỗn hợp không đồng sôi Phải cung cấp các thông tin sau cho các hỗn hợp không đ ồ ng sôi (bao gồm cả gần với đồng sôi): a) Công thức h ó a. b) Khối lượng mol tương đ ố i khi được công thức hóa. c) Khối lượng mol tương đối của hơi ở 60 °C. d) Nhiệt độ điểm bọt ở 101,3 kPa. e) Nhiệt độ điểm sương ở 101,3 kPa. f ) Độ trượt lớn nhất của nhiệt độ tại đi ể m sôi chuẩn ở 20 °C. g) Thành phần của hơi đối với thành phần l ỏ ng bão hòa khi được công thức hóa tại điểm sôi chuẩn và tại 20 °C. h) Áp suất hơi điểm sương tại 20 °C và 60 °C. i) Nhiệt độ tại điểm tới hạn. j) Áp suất tại điểm tới hạn. k) Thể tích ri ê ng tại điểm tới hạn. I) Các công dụng và các nhiệt độ ứng dụng điển hình (nghĩa là các phạm vi bay hơi và ngưng tụ), m) Các dung sai của thành phần được đề nghị cho phân loại. n) Công thức cho trường hợp xấu nhất (WCF) của hỗn hợp. o ) Công thức cho cất phân đoạn trong trường hợp x ấ u nhất (WCFF) của hỗn hợp. p) Các tín hiệu nguy hiểm phù hợp với NFPA 704 hoặc tiêu chuẩn quốc gia hoặc quốc tế tương đương. F.6.2.4 . Các môi chất lạnh c ó nhi ệ t độ tới hạn th ấ p Nếu nhiệt độ tới hạn nhỏ hơn một nhiệt độ tại đó có thể thay thế các dữ liệu được yêu cầu trong F.6.2.1, F.6.2.2 và F.6.2.3 như sau: a) Đối với các yêu cầu d ữ liệu ở 20 °C, cung cấp các dữ liệu yêu cầu tại điểm sôi chuẩn hoặc 0 °C, chọn giá trị lớn hơn. Đối với các dữ liệu áp suất, cũng cung cấp áp suất ở 20 °C và mật độ tới hạn. b) Đối với các y ê u cầu dữ liệu ở 60 °C, cung cấp dữ liệu yêu cầu tại một nhiệt độ được tính toán l à điểm sôi chuẩn cộng với 80 % độ chênh lệch giữa nhiệt độ tới hạn và đi ể m sôi chu ẩ n. Đối với các dữ liệu áp suất, cũng cung cấp áp suất ở 60 °C và mật độ tới hạn. c) Ch ỉ th ị nhiệt độ áp dụng được hoặc nhiệt độ và mật độ tới hạn tại đó cung cấp các dữ liệu thay thế. F.6.2.5 . Đi ể m tới hạn cho các hỗn hợp Đối với các h ỗ n hợp môi chất lạnh, nhiệt độ và áp suất tới hạn phải được tính toán là giá trị trung bình trọng lượng theo các thành phần mol của các nhiệt độ vá áp suất tới hạn tương ứng, của các thành phần hỗn hợp trong hợp phần khi được công thức hóa. F.7 . Thông tin về tính độc hại Đơn đ ă ng ký cho các môi ch ất lạnh hỗn hợp đơn phải bao gồm các dữ liệu được xác định trong F.7.1, F.7.2 và F.7.3. Đơn đăng ký cho các h ỗ n hợp môi chất lạnh phải bao gồm các dữ liệu được xác định trong F.7.3. Phải xác định các nguồn cho các dữ liệu này và người đăng ký phải cung cấp các bản sao, nếu có yêu cầu của MA. V ề các thành phần của hỗn hợp, xem F.2.6. F.7.1 . Tính độc hại mạnh Đơn đăng ký phải bao gồm các dữ liệu về tính độc hại trong thời gian ngắn sau với các ngu ồ n được xác định, đối với các môi chất lạnh hỗn hợp đơn hoặc đối với mỗi thành phần của các hỗn hợp: a) ACGIH TLV-C nếu được chỉ định, b) ACGIH TLV-STEL nếu được chỉ định, c) NIOSH IDLH nếu được chỉ định, d) LC 50 cho 4h đối với chuột e) LD 50 nếu có thể sử dụng, f) Ứ c đáp ứng sự nhạy cảm hóa với bệnh tim (EC 50 hoặc LOAEL hoặc NOAEL), g) Tác động gây mê (EC 50 hoặc LOAEL hoặc NOAEL), h) Thông tin liên quan đến các ảnh hưởng khác có th ể gây ra triệu chứng bệnh làm suy giảm sự khỏi bệnh. F.7.2 . Tính độc hại l â u dài Đối với các môi chất lạnh hỗn hợp đơn hoặc đối với mỗi thành phần của các hỗn hợp, đơn đăng ký ứng dụng phải bao gồm với các nguồn xác định: a) Các dữ liệu độc hại do phơi nhiễm lặp lại, nếu có thể sử dụng, b) ACGIH TLV-TWA hoặc TLV-C nếu được chỉ định, c) TERA WEEL, n ế u được chỉ định, d ) Giá trị gi ớ i hạn phơi nhiễm cho phép được khuyến nghị, được xác định trên cơ sở th í ch hợp với OSHA PEL (US) hoặc MAK (Đức) với sự giải thích v ề cách xác định. F.7.3 . Tờ d ữ liệu an toàn của vật liệu (MSDS s ) Đơn đăng ký đối với các môi chất lạnh hỗn hợp đơn phải bao gồm một tờ d ữ liệu an toàn của vật liệu (MSDS), hoặc thông tin phù hợp với tờ dữ liệu này dưới dạng một phụ lục. Đơn đ ă ng ký phải bao gồm các MSDS cho các hỗn hợp đã được công thức hóa và cho mỗi thành phần của hỗn hợp dư ớ i dạng các phụ lục. F.8 . Thông tin về khả năng cháy Đơn đăng ký đối với các môi chất lạnh hỗn hợp đơn và các hỗn hợp môi chất lạnh phải bao gồm các dữ liệu thử khả năng cháy được lập thành b ả ng và thông tin được xác định trong B.1.8. Đơn đăng ký đối với các hỗn hợp môi chất lạnh cũng phải bao gồm các dữ liệu cất phân đoạn được lập th à nh bảng và thông tin được xác định trong B.2.5. V ề các thành phần của hỗn hợp, xem F.2.6. N ế u môi chất lạnh có khả năng cháy, đơn đ ă ng ký phải bao gồm giới hạn dưới của khả năng cháy. Nếu yêu cầu cấp phân loại A2L hoặc B2L, phải bao g ồ m tốc độ cháy lớn nhất, bản mô tả phương pháp thử được sử dụng, các kết qu ả thử đối với tiêu chuẩn được sử dụng để hợp th ứ c hóa, phương pháp thử và thiết bị, tất cả các kết quả thử được xác định cho môi chất lạnh được xem xét và bất cứ các bằng chứng hỗ trợ nào khác. F . 9 . Nhiệt độ tự cháy Đơn đăng ký phải bao gồm các d ữ liệu về nhiệt độ tự cháy. Phương pháp đo phải theo phương pháp đã công b ố và được thừa nhận, ví dụ như UL 2182-2006. F.10 . Sự đệ trình F.10.1 . Ngôn ngữ Đơn đăng ký phải được đệ trình bằng bằng tiếng Anh. F.10.2 . Đơn vị Đơn đăng ký phải được đệ trình theo hệ đơn vị SI (mét). F.10.3 . Dạng Thông tin y ê u cầu và bằng chứng phải được đệ trình ở cả dạng b ả n in cứng (ứng dụng xử lý word) và dạng điện tử [dạng tài liệu cầm tay (PDF)]. F.10.4 . Người nhận Đệ trình đơn đăng k ý tới địa chỉ sau: Secretariat, ISO TC 86/SC8 ASHRAE 1791 Tullie Cricle NE Atlanta, GA 30329-2305 USA F.10.5 . Đ ơ n đăng ký chi tiết Không đưa ra các đề ngh ị chi tiết ch ứ a trong các sách m ỏ ng về người đăng ký, các dữ liệu đặc tính và các tư liệu khác không cần thiết cho thảo luận của văn phòng cung cấp (MA). THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] TCVN 6104 (ISO 5149), Hệ thống lạnh và b ơ m nhiệt - Y ê u cầu về an toàn và môi trường [2] ISO 10298, Determination of toxicity of a gas or gas mixture (Xác định độ độc hại của một kh í hoặc hỗn h ợ p khí) [3 ] International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC) Blue Book and Guide. Nomenclature of Organic Chemistry, “Blue Book”, IUPAC, Pergamon Press, 1979. Edited by J. Rigaudy and S.P., Lkesney [4] Panico R., Powell W.H., Richer J. C . eds. A Guide to IUPAC Nomenclature of Organic Compounds. Blackwell Scienti f ic Publications. Re f erences , 1993 [5] 1990-1991 Threshold Limit Values for Chemical Substances and Physical Agents and Biological Exposure Indices, American Con f erence of Governmental Industrial Hygienists, Cin ci nnati, Ohio, USA, 1990 [6] OECD Principles of Good Laboratory Practice. Annex 2 of Decision C(81)30(Final), Organization for Economic Co-operation and Development (OECD), Paris, France, 13 May 1981 [7] Good Laboratory Practice for Nonclinical Laboratory Studies. Foo d and D ru g A d ministra t ion (FDA), 21 CFR Chapter 1 Part 58, Subparts A-K, Government Printing Office, Washington, DC, USA, 1996 [8] Good Laboratory Practice Standards. Environmental Protection Agency, 40 CFR Part 792, Subparts A-J . Government Printing Office, W ashington, 1996 [9] GLP for Industrial Chemicals. Kikyoku [Basic Industries Bureau] Dispatch 85, Ministry of International Trade and In d ustry (MITI), and Kanpogyo [Planning and Coordination Bureau] Dispatch 39, Invrionmental Agency, Tokyo, Japan, 31 March 1984 [10] Ten Berge W.F., Zwart A ., Appelman L.M. Concentration-time mortality response relationship of irritant and systemically acting vapours and gases. J. Hazard. Mater. 1986, 13 (3) pp.301-309 [11] Brock W.J., Rusch G.R., Trochimowicz H.J. Cardiac sensitization: methodology and interpretation in risk assessment. Regul. Toxicol. Pharmacol. 2003, 38 pp.78-90 [12] The Documentation of the Thresh o ld Limit Values and Biological Exposure Indices. 2003 p.9, ACGIH, Cincinnati, Ohio [13] Emergency Response Planning Guidelines and Workp l ace Environmental Exposure Level Guides Handbook . American Industrial Hygiene Association, Fairfax, Virginia, 2005 [14] Takizawa K., Takahashi A., Tokuhashi K ., Kondo S ., Sekiya A. 2005, Burning velocity measurement of fluorinated compounds by the spherical-vessel method. Combust Flame . 2005, 141 pp.298-307 [15] Andre w s G.E., & Bradely D. Determination of burning velocities: A critical review, Combust. Flame . 1972, 18 pp. 133-153 [16] Linett J. W . Fourth Symposium on Combustion, The Combustion Institute, p.20-34.1953 [17] Coward H.F. & Payman W . Problems in f l ame propagation. Chem. Rev . 1937, 21 pp.359-365 [18] Coward H.F. Hartwell F.J. Studies in the mechanism of flame movement. J. Chem. Soc . 1932, pp. 1996-2004 and pp.2676-2684. [19] L ewis B. von Elbe G. Combustion, Flames and Explosions of Gases . Second Ed., Acade mi c Press, New York, 1961 [20 ] Jabbour T. Flammable Re fr igerant Classi fi cation Based on the Bu rn ing Velocity, Thesis, Ecole des Mines de Paris, France, June 2004 [2 1] Gu é noche H. La ff itte P . Comptes Rendus de I’ Académie des Sciences 222 (12 Juin), pp.1394- 1396. p, 1946. [2 2] Guénoche H., Manson N., Monnot G. Comptes Rendus de I’ Académie des Sciences 226 (5 Jan.), pp.69-71. 1948 [2 3] Guénoche H., Manson N., Monnot G. Comptes Rendus de I’ Académie des Sciences 226 (12 Jan.), pp. 163-164. 1948 [2 4] Guénoche H. Non-steady flame propagation ( Ed. G. H. Markstein), Chapter E. AGARD, Pergamon, 1964 [2 5] Babrauskas V. Ignition Handbook . Fire Science Publishers, 2003 [2 6] DIN 51649-1:1996, Determination of explosion limits of gas mixtures (Xác định các giới hạn nổ của các hỗn hợp khí) [2 7] Kondo S ., Urano Y., Takahashi A., Tokuhashi K. Reinvestigation of f lammability limits measurement of methane by the conventional vessel method with AC discharge ignition. Combust. Sci. T echnol 1999, 145 pp.1-15 [2 8] Barnett H. C . Hibbard R.R., Basic Considerations in the Combustion of Hydrocabon Fuels with Air, National Advisory Committee for Aeronautics, Report 1300. 1957 [2 9] Durox D., & Ducruix S . Concerning the location of the schlieren limit in premixed f lames. Combust. Flame . 2000, 120 pp.595-598 [ 3 0 ] AHRI s tandard 700, Speci f ications for Fluorocarbon Re fr igerants [ 31] NFPA 704, Standard systens for the ident i fication of the hazards of materiols for emergency response, National fire Protection Association, USA. [ 32] UL 2182:2006, Re f rigerants (Môi chất lạnh) [ 33] CALM J.M M. “ARTI Refrigerant Database”, Air-Conditioning and Re f rigeration Technology Institute (ARTI), Arlington, VA [ 34] American Con f erence of Gove rn mental Industrial Hygienists (ACGIH), Threshold Limit Values for Chemical Substances and Physical Agen t s [ 35] IEC 60335-2-24, Household and similar electrical appliance - sa f ety - Part 2-24: Puticular requiremnts for re f r i gerating appliances, ice-cream appliances and ice makers (Thiết bị điện dùng trong gia đình và tương tự - An toàn - Ph ầ n 2-24: Yêu cầu riêng cho các thiết bị lạnh, các thiết bị làm kem và nước đá) [ 36] IEC 60335-2-34, Household and simi l ar electrical appliances - S afety - Part 2-34: Particular requirements for motor - compressors (Thiết bị điện dùng trong gia đình và tương tự - An toàn: Phần 2-24: Yêu cầu riêng cho c á c máy nén) [ 37] IEC 60335-2-40, Household and similar electrical applianc e s - safety - Part 2-40: Particular requirement for e l ectrical heat pumps, air-cor d itioners and d ehunidi f iers (Thiết bị điện dùng trong gia đình và tương tự - An toàn - Ph ầ n 2-40: Yêu cầu riêng cho các bản nhiệt chạy điện, m á y điều hòa không khí và máy hút ẩ m) [ 38] IEC 60335-2-89, Houseald and similar electrical appliances - Sa fe ty - Part 2-89: Particul a r requirements for commercial re f rigerating appliences with an incorporated or remote re f r i gerant unit or compressor (Thi ế t bị điện dùng trong gia đ ì nh và tư ơ ng tự - An toàn - Ph ầ n 2-89: Yêu cầu riêng cho c á c thiết bị lạnh thương nghiệp có một thiết bị lạnh hoặc máy n é n tích hợp hoặc ở xa) 1 0,01 % thể tích (phần theo phần trăm thể tích) tương đương với 100 ppm, ppm l à đ ơ n vị không được ISO tán thành.