TCVN2096-3:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 2096-3:2015 (ISO 9117-3:2010) về Sơn và vecni - Phương pháp xác định độ khô và thời gian khô - Phần 3: Xác định thời gian khô bề mặt dùng hạt ballotini TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 2096-3: 2015 ISO 9117-3:2010 SƠN VÀ VECNI - PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH ĐỘ KHÔ VÀ THỜI GIAN KHÔ - PHẦN 3: XÁC ĐỊNH THỜI GIAN KHÔ BỀ MẶT DÙNG HẠT BALLOTINI Paints and varnishes - Drying tests - Part 3: Sur f ace-drying test using ballotini Lời nói đầu TCVN 2096-1:2015 và TCVN 2096-3:2015 thay thế TCVN 2096:1993. TCVN 2096-3:2015 hoàn toàn t ương đư ơn g ISO 9117-3:2010. TCVN 2096-3:2015 do Viện Vật liệu xây dựng - Bộ Xây dựng biên soạn, Bộ Xây dựng đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lư ờ ng Chất lượng th ẩ m định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Bộ tiêu chuẩn TCVN 2096 (ISO 9117) Sơn và vecni - Phương pháp xác định độ khô và thời gian khô, gồm các tiêu chuẩn sau: - TCVN 2096-1 (ISO 9117-1:2009) Phần 1: Xác định trạng thái khô hoàn toàn và th ờ i gian khô hoàn toàn; - TCVN 2096-2 (ISO 9117-2:2010). Phần 2: Thử nghiệm áp lực đối với khả năng xếp chồng; - TCVN 2096-3 (ISO 9117-3:2010). Ph ầ n 3: Xác định thời gian khô b ề mặt dùng hạt ballotini; - TCVN 2096-4 (ISO 9117-4:2012). Ph ầ n 4: Phép th ử dùng m á y ghi cơ học; - TCVN 2096-5 (ISO 9117-5:2012). Phần 5: Phép thử Bandow-Wolff cải biến; - TCVN 2096-6 (ISO 9117-6:2012). Ph ầ n 6: Xác định trạng thái không v ế t. SƠN VÀ VECNI - PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH ĐỘ KHÔ VÀ THỜI GIAN KHÔ - PHẦN 3: XÁC ĐỊNH THỜI GIAN KHÔ BỀ MẶT DÙNG HẠT BALLOTINI Paints and varnishes - Drying tests - Part 3: Sur f ace-drying test using ballotini 1. Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định các đặc t í nh khô bề mặt của lớp phủ s ơ n hay vecni do tác động làm khô của không khí hoặc phản ứng hóa học của các thành phần trong lớp ph ủ . Phương pháp này không áp dụng đối với các sản phẩm sấy khô. Phương pháp này có thể được ti ế n hành: - Bằng thử nghiệm "đạt/không đạt” theo cách xác định trạng thái khô bề mặt sau thời gian quy định để đánh giá sự phù hợp với yêu cầu cụ thể; - Bằng cách xác định trạng thái khô bề mặt ở những khoảng thời gian thích hợp cho đến khi đạt được thời gian khô bề mặt. 2. Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau là cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố th ì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố th ì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các bản sửa đổi, bổ sung (n ế u có). TCVN 2090 (ISO 15528), Sơn, vecni và nguyên liệu cho sơn và vecni - L ấ y mẫu; TCVN 5669 (ISO 1513), Sơn và vecni - Kiểm tra và chu ẩ n bị mẫu thử; TCVN 5670 (ISO 1514), Sơn và vecni- Tấm chuẩn để thử ; TCVN 9760 (ISO 2808), Sơn và vecni-Xác đ ị nh độ dày màng. 3. Thuật ngữ và định nghĩa Trong tiêu chu ẩ n này sử dụng các thuật ngữ và định nghĩa sau: 3.1. Trạng thái kh ô b ề mặt (sur f ace-drying s tate) Điều kiện bề mặt của lớp ph ủ sơn hoặc vecni được xác định đã khô hay chưa. 3.2. Khô bề mặt (surface-dry) Trạng thái của lớp phủ sơn hoặc vecni k hi các hạt ballotini có thể được quét nh ẹ khỏi b ề mặt mà không để lại hư hỏng trên bề mặt lớp phủ. 3.3. Thời gian khô b ề mặt (sur f ace-drying time) Khoảng thời gian từ k hi phủ sơn hoặc vecni lên tấm thử đã chuẩn bị đến thời điểm lớp phủ được đánh giá vừa khô b ề mặt theo quy trình thử nghiệm quy định. 4. Nguyên tắc Ph ủ sơn hoặc vecni lên một tấm nền và l àm khô theo điều kiện quy định. Xác định trạng thái khô bề mặt b ằ ng cách kiểm tra b ề mặt lớp phủ sau khi đổ các hạt thủy tinh h ì nh c ầ u nhỏ trong suốt (hạt ballotini) lên bề mặt rồi quét khỏi bề mặt mà không gây hư hỏng trên b ề mặt lớp ph ủ . 5. Thiết bị, dụng cụ 5.1. Ballotini (các hạt thủy tinh hình cầu nhỏ trong suốt) Các hạt này thu được bằng cách sàng hạt ballotini và phân loại sao cho tất cả các hạt lọt qua sàng c ó kích cỡ lỗ danh nghĩa 250 μm và không lọt qua sàng có kích thước lỗ danh nghĩa 125 μm. 5.2. Chổi quét , lông mềm. 5.3. Đồng h ồ b ấ m giờ , chính xác đến 0,1 s. 5.4. Cân, chính xác đến 0,01 g. 6. Lấy mẫu Lấy mẫu đại diện của sản phẩm được thử (hoặc của mỗi sản ph ẩ m trong trường h ợ p hệ phủ đa lớp) theo TCVN 2090 (ISO 15528). Kiểm tra và chuẩn bị mỗi mẫu thử theo TCVN 5669 (ISO 1513). 7. Tấm thử 7.1. N ề n Tấm thử là tấm thủy tinh, t ấ m thép, t ấ m mạ thiếc hay t ấ m nhôm được đánh bóng theo yêu cầu của TCVN 5670 (ISO 1514) và chuẩn bị bề mặt để phủ theo quy định trong ti ê u chuẩn đ ó . 7.2. Chuẩn b ị và ph ủ s ơ n 7.2.1. Nếu có yêu cầu, tấm thử phải được phủ một lớp sơn lót thích hợp và được làm khô trong khoảng thời gian th ỏ a thuận trước khi phủ sản phẩm th ử. 7.2.2. Ph ủ mẫu cần thử lên t ấ m thử theo phương pháp đ ã quy định hay thỏa thuận. 7.3 . Độ dày lớp phủ Xác định độ dày của lớp ph ủ khô, tính bằng micromét, theo một trong những quy trình được quy định trong TCVN 9760 (ISO 2808). 8. Cách tiến hành 8.1. Đánh giá trạng thái kh ô b ề mặt sau th ờ i gian quy định 8.1.1. Sau khoảng thời gian quy định k ể từ lúc phủ, đặt tấm mẫu thử ở v ị tr í nằm ngang. Khoảng thời gian này phải được sự thỏa thuận giữa các bên l iên quan. 8.1.2. Rót khoảng 0,5 g hạt ballotini (5.1) xuống b ề mặt lớp phủ ở độ cao từ 50 mm đến 150 mm. Nên rót hạt ballotini vào một ống thủy tinh có chi ề u dài thích hợp với đường kính trong khoảng 25 mm để tránh hạt ballotini bị tràn ra quá mức, vì vậy nếu cần thiết có thể ti ế n hành các th ử nghiệm khác ở những vùng khác c ủ a cùng một tấm mẫu thử. 8.1.3. Sau khoảng 10 s, giữ t ấ m mẫu thử ở một góc nghiêng khoảng 20° so với phương ngang và quét nhẹ lên lớp phủ. 8.1.4. Kiểm tra bề mặt lớp phủ bằng mắt thường. Lớp phủ được coi là đã " khô bề mặt " nếu tất cả hạt ballotini có thể được quét khỏi b ề mặt mà không gây hư hỏng trên b ề mặt lớp phủ. Không xem xét những vùng nằm trong khoảng 5 mm t í nh từ cạnh của t ấ m mẫu thử. 8.2. Xác đ ị nh thời gian kh ô b ề mặt Chu ẩ n bị một số t ấ m mẫu thử tương tự như mô tả trong Điều 7. Ở các khoảng th ờ i gian thích hợp, bắt đầu ngay trước khi lớp phủ được dự ki ế n là đã khô bề mặt và sử dụng một tấm mẫu thử khác cho mỗi lần th ử nghiệm (hoặc vùng chưa chạm đến của cùng một tấm mẫu thử nếu s ử dụng ống thủy tinh được mô tả trong đoạn thứ 2 của 8.1.2), tiến hành thử nghiệm như mô tả trong 8.1 cho đến khi thử nghiệm ch ỉ ra lớp phủ đ ã khô b ề mặt. Ghi lại thời gian thực hiện khi lớp ph ủ vừa đạt trạng thái khô bề mặt. 9. Độ chụm Không có dữ liệu về độ chụm. 10. Báo cáo thử nghiệm Báo cáo kết quả thử nghiệm tối thiểu phải bao g ồ m các thông tin sau đây: a) Tất cả các thông tin c ầ n thi ế t cho việc nhận bi ế t sản phẩm thử nghiệm; b) Viện dẫn tiêu chuẩn này; c) Chi tiết quy tr ì nh chuẩn bị tấm mẫu thử, bao gồm: 1) Vật liệu n ề n và sự chuẩn b ị b ề mặt của n ề n (xem 7.1); 2) Phương pháp ph ủ lớp phủ thử lên nền, bao g ồ m thời gian và điều kiện khô giữa các lớp phủ trong trường hợp hệ phủ đa lớp (xem 7.2); 3) Độ dày của lớp phủ khi khô, t í nh bằng micromét và phương pháp đo theo TCVN 9760 (ISO 2808) đối với c ả lớp phủ đ ơ n và hệ phủ đa lớp (xem 7.3); 4) Thời gian khô (xem 8.1.1); d) Báo cáo kết quả thử nghiệm theo y ê u c ầ u sau: - L ớ p phủ đã “khô b ề mặt" sau thời gian quy định hay chưa; - " Thời gian khô bề mặt"; e) Bất kỳ điểm khác thường (dị thường) quan sát được trong quá trình thử nghiệm; f) Bất k ỳ sai khác nào so với quy trình đã quy định; g) Ngày th ử nghiệm. MỤC LỤC L ờ i nói đầu 1. Phạm vi áp dụng 2. T à i liệu viện dẫn 3. Thuật ngữ và định nghĩa 4. Nguyên tắc 5. Thiết bị, dụng cụ 6. L ấ y m ẫu 7. Tấm thử 7.1. Nền 7.2. Chu ẩ n bị v à ph ủ sơn 7.3. Độ dày lớp phủ 8. Cách tiến hành 8.1. Đánh giá trạng thái khô bề mặt sau thời gian quy định 8.2. Xác định thời gian khô bề mặt 9. Độ chụm 10. Báo cáo thử nghiệm