TCVN11244-8:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11244-8:2015 (ISO 15614-8:2002) về Đặc tính kỹ thuật và chấp nhận các quy trình hàn vật liệu kim loại - Thử quy trình hàn - Phần 8: Hàn ống trong liên kết hàn tấm-ống TIÊU CHUẨN QUỐC GIA TCVN 11244-8:2015 ISO 15614-8:2002 ĐẶC TÍNH KỸ THUẬT VÀ CHẤP NHẬN CÁC QUY TRÌNH HÀN VẬT LIỆU KIM LOẠI - THỬ QUY TRÌNH HÀN - PHẦN 8: HÀN ỐNG TRONG LIÊN KẾT HÀN TẤM-ỐNG Specification and quali f ication of welding procedures for metal l ic materials - Welding procedure test - Part 8: Welding o f tubes to tube-p l ate j oints Lời nói đầu TCVN 11244-8:2015 hoàn toàn tương đương với ISO 15614-8:2002. TCVN 11244-8:2015 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 44 Qu á trình hàn biên soạn, T ổ ng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Bộ TCVN 11244 (ISO 15614) Đặc tính kỹ thuật và chấp nhận các quy trình hàn vật liệu kim loại- Thử quy trình hàn bao gồm các phần sau: - TCVN 11224 -1:2015 (ISO 15614-1:2004) Phần 1 : Hàn hồ quang và hàn khí thép, hàn hồ quang niken và hợp kim niken; - TCVN 11244 -2:2015 (ISO 15614-2:2005) Ph ầ n 2: Hàn hồ quang nhôm và hợp kim nhôm; - TCVN 11244-3:2015 (ISO 15614-3:2008) Phần 3: Hàn nóng chảy gang không hợp kim và gang hợp kim thấp; - TCVN 11244-4:2015 (ISO 15614-4:2005) Phần 4: Hàn hoàn thiện c á c vật nhôm đúc; - TCVN 11244-5:2015 (ISO 15614-5:2004) Phần 5: Hàn hồ quang titan, zirconi và các hợp kim của chúng; - TCVN 11244-6:2015 (ISO 15614-6:2006) Phần 6: Hàn hồ quang và hàn khí đồng và hợp kim đồng; - TCVN 11244-7:2015 (ISO 15614-7:2007) Phần 7: Hàn đắp; - TCVN 11244-8:2015 (ISO 15614-8:2002) Phần 8: Hàn ống trong liên kết hàn tấm-ống; - TCVN 11244-10:2015 (ISO 15614-10:2005) Phần 10: Hàn khô á p suất cao; - TCVN 11244-11 : 2015 (ISO 15614-11:2002) Phần 11: Hàn chùm tia điện tử và hàn chùm tia laze. Bộ ISO 15614 S peci f ication and qualit i cation of we l ding procedures for metallic materials - Wel d ing procedure test còn có các phần sau: - ISO 15614-12:2014 Part 12: Spot, seam and pro j ection w elding; - ISO 15614-13:2012 Part 13: Upset (resistance butt) and flash welding; - ISO 15614-14:2013 Part 14: Laser-arc hybrid we l ding of steels, nickel and nickel al l oys. ĐẶC TÍNH KỸ THUẬT VÀ CHẤP NHẬN CÁC QUY TRÌNH HÀN VẬT LIỆU KIM LOẠI - THỬ QUY TRÌNH HÀN - PHẦN 8: HÀN ỐNG TRONG LIÊN KẾT HÀN TẤM-ỐNG Specification and qualitication of welding procedures for metal l ic materials - Welding procedure test - Part 8: Welding o f tubes to tube-p l ate j oints 1 Phạm vi áp dụng Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu về thử đ ể chấp nhận các quy trình hàn cho hàn hồ quang ống trong liên kết hàn tấm-ống ở vật liệu kim loại bằng các quá trình hàn tay, hàn cơ khí hóa một phần, hàn cơ khí hóa hoặc tự động hóa. Tiêu chuẩn này là một trong các tiêu chuẩn được cho trong TCVN 8985 (ISO 15607), Phụ lục A. Ch ấ p nhận bằng các phép thử hàn ống trong liên kết hàn tấm-ống có thể được sử dụng cho tất cả các mối nối hàn cho dù chúng được chất tải tối đa hoặc chỉ được hàn bít kín theo yêu cầu của tiêu chuẩn áp dụng. Trong các trường hợp này n ê n chế tạo một hoặc nhiều phôi hàn chuyên dùng để mô ph ỏ ng mối nối hàn trong sản xuất về tất cả các đặc điểm ch ủ yếu, v í dụ, các kích thước, sự hạn chế, các ảnh hưởng của bộ phận ti ê u nhiệt. Nên thực hiện phép thử trước khi s ả n xuất và trong các điều kiện được sử dụng trong sản xuất. Tiêu chuẩn này áp dụng cho hàn nóng chảy vật liệu kim loại đối với ống trong li ê n kết hàn tấm-ống, có khe hở. Tiêu chuẩn này không áp dụng cho các mối nối ống-tấm mỏng (lá) có các đầu nối mặt mút được rèn với các ống hàn (các mối hàn theo đường kính ngoài/trong của lỗ). Đối với hàn ống trong liên kết h àn tấm-ống nên xác định phép thử quy trình hàn không có khe hở trong điều kiện kỹ thuật. Có thể sử dụng tiêu chuẩn này cho các yêu cầu và/hoặc ứng dụng khác nếu có đòi hỏi của điều kiện kỹ thuật. Hàn sửa chữa nên được xem xét trong phép thử quy trình hàn. 2 Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho áp dụng tiêu chuẩn này. Đ ố i với các tài liệu viện dẫn có ghi năm công bố th ì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi. TCVN 6115-1 (ISO 6520-1) Hàn và các quá trình liên quan - Phân loại khuyết tật hình học ở vật liệu kim loại - Phần 1: Hàn nóng chảy; TCVN 6700-1 (ISO 9606-1), Kiểm tra ch ấ p nhận thợ hàn - Hàn nóng chảy - Ph ầ n 1: Thép; TCVN 6700-2 (ISO 9606-2), Kiểm tra chấp nhận thợ hàn - Hàn nóng chảy - Ph ầ n 2: Nhôm và các hợp kim nhôm; TCVN 6700-3 (ISO 9606-3), Kiểm tra ch ấ p nhận thợ hàn - Hàn nóng chảy - Phần 3: Đồng và các hợp kim đồng; TCVN 6700-4 (ISO 9606-4), Kiểm tra chấp nhận thợ hàn - Hàn nóng chảy - Phần 4: Niken và các hợp kim nike n ); TCVN 6700-5 (ISO 9606-5), Kiểm tra chấp nhận thợ hàn - Hàn nóng ch ả y - Phần 5: T i tan và c á c hợp kim titan, zirconi và các hợp kim z irconi; TCVN 8524 (ISO 4063), Hàn và c á c qu á trình liên quan - Danh mục các quá t rình và ký hiệu s ố tương ứ ng; TCVN 8985 (ISO 15607), Đặc t í nh kỹ thuật và chấp nhận các quy trình hàn kim loại - Quy tắc chung; TCVN 8986-1 (ISO 15609-1), Đặc t í nh kỹ thuật và sự ch ấ p nhận các quy trình hàn kim loại-Đặc tính kỹ thuật của quy trình hàn - Phần 1: Hàn hồ quang; TCVN 11244-1:2015 (ISO 15614-1:2004), Đặc tính kỹ thuật và chấp nhận các quy trình hàn vật liệu kim loại - Th ử quy trình hàn - Phần 1: Hàn hồ quang v à hàn kh í thép và hàn hồ quang niken và hợp k i m niken; ISO 3452-1, Non destr u ctive testing - Penetrant testing - Part 1: General pr i nciples (Th ử không phá hủy - Thử thẩm th ấ u - Phần 1: Nguyên lý chung); ISO 9015-1, Destructive tests on welds in metallic materials - Hardness testing - Par t 1: Hardness test on arc w elded joints (Th ử ph á hủy mối hàn ở vật liệu kim loại - Thử độ c ứ ng - Phần 1: Th ử độ cứng trên mối hàn hồ quang); ISO 9692, Metal-arc w el d ing with covered electrode, gas-shielded metal-arc welding and gas welding - Joint preparations for steels (Hàn hồ quang kim loại với điện cực bọc thuốc hàn, hàn h ồ quang kim loại trong môi trường khí bảo vệ v à h à n khí - Chuẩn b ị các mối nối đối với thép); ISO 14175, Welding consumables - Shielding gases f or arc welding and cutting (Vật liệu hàn - Khí bảo vệ dùng cho hàn và cắt hồ quang); ISO 14732, We l ding personnel - Approval testing of welding operator for f us i on welding and resistance weld setters for fully mechanized and automatic welding of metallic materials (Nh â n sự hàn - Kiểm tra chấp nhận các thợ hàn m á y cho hàn nóng chảy và c á c thợ cài đặt hàn điện trở đối với hàn cơ khí hóa và tự động hóa hoàn toàn vật liệu kim loại); ISO/TR 15608, Welding - Guid e lines for a metallic material grouping system (Hàn - Nguyên tắc chỉ đạo cho hệ thống phân nhóm vật liệu kim loại); ISO 17636, Non-destructive testing of welds - Radiographic testing of welded pints (Th ử không phá hủy các mối hàn - Thử bằng chụp ả nh tia bức xạ các mối nối hàn); ISO 17639, Non-destructive tests on welds in metallic mater i als - Macroscopic and microscopic examination of we l ds (Th ử không phá hủy các mối hàn trong vật liệu kim loại - Kiểm tra t ổ chức thô đại và t ế vi cắc mối hàn); EN 1708-1, Welding - Basic weld j oint details in steels - Parts 1: Pressurized components (Hàn - Các chi tiết cơ bản về mối nối hàn trong th é p - Phần 1: C á c bộ phận chịu áp lực). 3 Thuật ngữ, định nghĩa và các ký hiệu 3.1 Thuật ngữ và đ ị nh nghĩa Tiêu chuẩn này áp dụng các thuật ngữ và đ ị nh nghĩa được cho trong TCVN 8985 (IS O 15607). 3.2 Ký hiệu Tiêu chuẩn này áp dụng các ký hiệu sau được chỉ dẫn trên các Hình 1, 2 và 3. a Chiều dày của mối hàn góc (mm) trong trường hợp này, khoảng cách nhỏ nhất giữa điểm chân và mặt mối hàn) d p Cỡ kích thước rỗ (mm) d a Đường kính ngoài của ống (mm) d l Khoảng cách nhỏ nhất giữa hai ống (mm), xem Hình 2 g Khe h ở giữa ống và tấm ống s p Điểm bắt đầu của đường hàn ở chân t Chiều dày thành ống (mm) t 1 Chiều dày l ớ p phủ bề mặt (mm) t 2 Chiều dày của tấm- ố ng (mm) H ì nh 1 - Biểu diễn các ký hiệu trong một ví dụ 4 Đặc tính kỹ thuật của quy trình hàn sơ bộ (pWPS) 4.1 Quy định chung Chấp nhận các phép thử hàn ống trong liên kết hàn tấm-ống phải dựa trên pWPS phù hợp với TCVN 8986-1 ( ISO 15609-1). pWPS phải quy định các thông số sau được liệt kê trong 4.2 và 4.3. 4.2 Các thông số cho tất cả các quá trình hàn Các chi tiết liên quan đến các thông s ố sau phải được ghi lại cho tất cả các quá trình hàn: a) Quá trình hàn hoặc các quá trình hàn kh i sử dụng nhiều hơn một quá trình h à n cho hàn toàn bộ một mối nối; b) Đặc tính kỹ thuật và chiều d ày của tấm-ống và các chi tiết về bất cứ lớp phủ bề mặt nào và chiều dày của lớp phủ này; c) Đặc tính kỹ thuật, chiều dày và đường kính ngo à i của ống; d) Kiểu bố trí các ống (theo h ì nh vuông, tam giác) và khoảng cách giữa các ống; e) H ì nh học của mối nối, đường k í nh thực của lỗ khoan và các dung sai lắp ghép (bản vẽ phác) phù hợp với ISO 9692; f) Làm sạch và tẩy dầu m ỡ (th ờ i điểm trong các bước chế tạo và kiểu làm sạch, tẩy d ầu mỡ); g) Dùng đồ gá kẹp hoặc hàn đính, v ị tr í hàn đính và sự giãn n ở ; h) Tấm-ống và v ị tr í hàn; i ) Loại và/hoặc tên thương mại của vật liệu hàn; j) C ỡ (đường kính) và chiều dài dây trên mỗi đường hàn; k) Nung nóng trước và nhiệt độ giữa các lớp hàn, bao gồm cả phương pháp điều chỉnh; I) Vận tốc hàn (hàn cơ khí hóa); m) S ố lượng và sự bố trí các đường hàn, các điểm bắt đầu của các đường hàn và các kích thước của mối hàn (b ả n vẽ phác); n) Tr ì nh tự hàn; o) Xử lý nhiệt sau hàn, bao gồm cả phương pháp điều chỉnh; p) Nếu cần thiết, nhiệt độ và thời gian được khuyến nghị cho sấy/nung khô các vật liệu hàn trước khi sử dụng; q) Các đặc điểm chuyên dùng khác, bao gồm cả các yêu cầu về điều c h ỉ nh nhiệt cấp, các ảnh hưởng của các chỗ tiêu nh i ệt hoặc s ự giãn n ở của ống sau hàn. 4.3 Các thông số cho các quá trình hàn riêng Các chi tiết liên quan đến các quá trình hàn riêng biệt được cho trong 4.3a) đến 4.3d) phải được ghi lại đối với các quá trình hàn riêng biệt này, ngoài các thông số được cho trong 4.2. Các số tham chiếu của các quá trình hàn có liên quan đến TCVN 8524 (ISO 4063). a) Hàn hồ quang tay điện cực nóng chảy (111) - Dòng điện xoay chiều hoặc một chiều và cực tính; - Dòng điện. b) Hàn MIG, hàn MAG, dây hàn đặc hoặc dây hàn c ó lõi thuốc, có hoặc không có khí bảo vệ riêng biệt (114), (131), (135), (136), (137) - Ký hiệu của khí bảo vệ phù hợp với ISO 14175 và lưu lượng; - Điện áp hồ quang; - Vận tốc cấp dây hàn hoặc dòng điện; - Đối với hàn xung điện: thời gian xung và tần số xung, dòng được xung và dòng điện nền. c) Hàn TIG (141) - Ký hiệu của khí bảo vệ phù hợp với IS O 14175 và lưu lượng; - Dòng điện xoay chiều (AC) hoặc dòng điện một chiều (DC) và cực t í nh; - Dòng điện tính bằng ampe; - Đối với hàn xung điện; thời g i an xung và tần số xung, dòng điện xung và dòng điện nền; - Kim loại điền đầy được sử dụng, nếu có. d) Hàn cơ khí hóa hoặc hàn tự động - Tất cả các mục được chi tiết hóa trong b) hoặc c) và các mục sau, nếu cần thiết: - Chiều dài hồ quang hoặc điện áp hồ quang; - Khi sử dụng kim loại điền đầy, tốc độ điền đầy hoặc vận tốc cấp dây có liên quan đến đường kính dây hàn (xem 4.2j); - Các thông số hàn khác được l ập trình trước như: - Thời gian làm sạch bằng khí trước và sau hàn; - Các thay đổi về m ứ c dòng điện; - Các tốc độ tăng và giảm dòng điện hàn liên tục; - Vận tốc hàn và mức độ chảy tràn kim loại; - Khi xem xét quá trình hàn mặt trước, cần có thông tin bổ sung sau: - Bán kính quay điện cực; - Góc của điện cực so với đường tâm ống. Đối với tất cả các quá trình hàn khác, phải quy định các thông số hàn. 5 Chấp nhận quy trình hàn Người kiểm tra hoặc cơ quan kiểm tra phải thực hiện việc chấp nhận quy trình hàn cho h à n ống trong liên kết hàn tấm-ống liên quan đến tiêu chuẩn áp d ụ ng hoặc điều kiện kỹ thuật thích hợp. 6 Hàn phôi hàn 6.1 Quy định chung Các phôi hàn cho thử quy trình hàn phải được ch ế tạo phù hợp với 6.2 và phải mô phỏng dạng h ì nh học của mối nối được sử dụng trong sản xuất hoặc dạng hình học tương tự trong phạm vi các yêu cầu của Điều 4. Các thợ hàn phải được chấp nhận phù hợp với TCVN 6700-1 (ISO 9606-1), TCVN 6700-2 (ISO 9606-2), TCVN 6700-3 (ISO 9606-3), TCVN 6700-4 (ISO 9606-4) hoặc TCVN 6700-5 (ISO 9606-5). Đối với các thợ hàn máy, có thể thực hiện việc chấp nhận trong quá trình thử phù hợp với ISO 14732. 6.2 K iể u phôi hàn 6.2.1 Chuẩn bị mối n ố i và kết c ấ u mối n ố i Các ví dụ về chu ẩ n bị mối nối hàn theo ISO 9692 và kết cấu của mối nối hàn được cho trong EN 1708-1. 6.2.2 Các đ ầ u mút ống được hàn theo bố trí h ì nh tam giác Khi các mối hàn đầu mút ống đòi hỏi phải bố trí theo hình tam giác, ph ả i hàn ít nhất là 10 đầu mút ống có đường kính ngoài nhỏ hơn 40 mm (< 40 mm) hoặc ít nhất l à 7 đầu mút ống c ó đường kính ngoài lớn hơn hoặc bằng 40 mm (≥ 40 mm) như thể hiện trên Hình 2. CH Ú DẪN: d l Khoảng cách nhỏ nhất giữa hai ống s p Điểm bắt đ ầ u của đường hàn ở chân mối hàn A-A/B-B Các mặt cắt đ ã xoay của một mẫu thử (các v í dụ về v ị tr í của các đường c ắ t) Hình 2 - Ph ô i hàn cho các đ ầ u mút ống được bố trí theo h ì nh tam giác 6.2.3 Các đầu mút ống đ ược hàn theo b ố trí h ì nh vuông Khi các m ố i hàn đầu mút ống đòi hỏi phải bố trí theo hình vuông, phải hàn ít nhất là 12 đầu mút ống có đường kính ngoài nhỏ hơn 40 mm (< 40 mm) hoặc ít nhất là 9 đầu mút ống có đường kính ngoài lớn hơn hoặc bằng 40 mm (≥ 40 mm) như thể hiện trên Hình 3. CH Ú D Ẫ N: d l Khoảng cách nhỏ nhất giữa hai ống s p Đi ể m bắt đầu của đường hàn ở chân mối hàn A-A/B-B các mặt cắt đã xoay của một mẫu thử (các v í dụ về vị tr í của các đường cắt) Hì n h 3 - Phôi hàn cho cá c đầu mút ống được b ố trí theo hình vuông 7 Kiểm tra và thử 7.1 Thực hiện 7.1.1 Quy định chung Đối với một quy trình hàn được chấp nhận, cùng một phôi hàn đại diện phép thử quy trình hàn phải tuân theo 7.1.2 đến 7.1.6 và, khi có yêu cầu, phải tuân theo các phép thử đ ẩ y ra được mô tả trong 7.1.7. 7.1.2 Kiểm tra bằng mắt Sau khi làm sạch thích hợp và nếu có yêu cầu sau bất cứ xử lý nhiệt nào sau hàn và trước khi cắt mẫu thử, phôi hàn phải được kiểm tra b ằng mắt với mức độ 100 %. Các mối hàn phải có đư ờ ng viền đồng đều, không có sự gia cư ờ ng quá mức, với các lỗ ống không có bất cứ giọt kim loại bắn tóe nào và phải phù hợp với Bảng 1. 7.1.3 Kiểm tra bằng ch ấ t thẩm thấu Các bề mặt bên ngoài của tất cả các mối hàn phải được kiểm tra 100 % bằng chất thẩm th ấu phù hợp với ISO 3452-1. 7.1.4 Kiểm tra bằng chụp ảnh tia bức xạ Tất cả các mối hàn cho thử nghiệm, trừ các mối hàn dùng cho các phép thử đẩy ra phải được chụp ảnh tia bức xạ phù hợp với ISO 17636. Một ví dụ được cho trên Hình 4, Trong trường hợp này, chiều dày của tấm- ố ng phải được gi ả m đi từ 5 mm đến 12 mm. K í ch thước t í nh bằng milimét CHÚ D Ẫ N; 1 Nguồn chùm tia bức xạ 2 Macasit bức xạ (thép/ch ì ) 3 Phim 4 Hợp kim 5 N ú t chặn Hình 4 - Thực hiện kiểm tra bằng chụp ảnh tia bức xạ 7.1.5 Kiểm tra tổ chức thô đại Sau khi kiểm tra bằng mắt và kiểm tra không phá hủy, phôi hàn phải được cắt theo các mặt cắt như đã ch ỉ dẫn trên các Hình 2 và 3 bằng cách cưa hoặc gia công cơ và l àm lộ ra hai điểm bắt đầu của các đường hàn ở chân mối hàn. Các mẫu thử cho kiểm tra tổ chức thô đại phải được chuẩn bị và ki ể m tra phù hợp với ISO 17639. Phải thực hiện các kiểm tra tổ chức thô đại của các mặt cắt bổ sung đ ể đánh giá sự phù hợp với các mức chấp nhận trong 7.2 k hi phép chụp ả nh bằng tia bức xạ phát hiện ra các khuyết tật khác với các bọt khí. 7.1.6 Thử độ c ứng Ch ỉ thực hiện thử một dãy độ cứng thông thường là HV10 phù hợp với ISO 9015-1 cho các nhóm thép 2, 3, 4, 5, 6 và 7 phù hợp với ISO/TR 15608 và cho các mối nối kim loại khác nhau giữa các thép austenit và f erit. Độ cứng phải được ghi lại đối với kim loại hàn, cả kim loại cơ b ả n và vùng chịu ảnh hưởng nhiệt. 7.1.7 Th ử đ ẩ y ra hoặc k é o ra Nếu điều kiện kỹ thuật có yêu cầu, c ó thể cần phải thực hiện các phép thử đẩy ra hoặc kéo ra. 7.2 Mức chấp nhận 7.2.1 Quy định chung Các nội dung chi tiết sau được sử dụng cho thử chấp nhận các quy trình hàn hoặc với các quy trình hàn được quy định cho một ứng dụng riêng. 7.2.2 Ki ể m tra bằng mắt Bảng 1 - Kiểm tra bằng mắt S ố thứ tự Khuyết tật/tên gọi TCVN 6115-1 (ISO 6520-1) số tham chiếu Nhận xét G i ới hạn cho các khuyết tật 1 Nứt 100 Tất cả các loại vết nứt Không cho phép 2 Nứt hõm cuối 104 Không cho ph é p 3 Rỗ bề mặt Rỗng co h õ m cuối 2017 2024 Tất cả các loại rỗ nhìn thấy trên bề mặt Không cho phép 4 Ba Via qua thành ống Không cho phép 5 Chảy tràn kim loại 506 x ≤ 0,5 mm đối với ống d a ≤ 25 mm, đư ờ ng kính ngoài và x ≤ 1 mm đối với ống d a > 25 mm, đường kính ngoài 6 Ba v ia d ướ i đầu mút ống (ch ỉ đối với mối h à n góc) Không cho phép khi làm các kích thước mối hàn nhỏ hơn so với yêu cầu 7 Cháy cạnh 5011 0,1 t 7.2.3 Kiểm tra bằng chất thẩm th ấ u Không chấp nhận có bất cứ sự chỉ báo th ẩ m thấu có kích thước nào trong kim loại hàn hoặc vuông chịu ảnh hưởng nhiệt. 7.2.4 Kiểm tra bằng chụp ảnh tia bức xạ B ả ng 2 - Ki ể m tra bằng chụp ảnh tia bức xạ S ố thứ tự Khuyết tật/tên gọi TCVN 6115-1 (ISO 6520-1) số tham chiếu Nhận xét Gi ớ i hạn cho các khuyết tật 8 N ứ t 100 Tất cả các loại vết nứt Không cho phép 9 Rãnh khí (rỗng kéo dài) Rỗ tổ sâu 2015 2016 Không cho phép 10 R ỗ tập trung (rỗ cụm) 2013 Không cho phép 11 Bọt khí (rỗ khí) Bọt kh í phân bố đều Rỗ chuỗi 2011 2012 2014 - Mối mới nối ống có tối đa là hai lỗ với cỡ lỗ d p cho phép - Khoảng c ách giữa hai lỗ tối thiểu là bằng 2 x d p theo hướng chu vi d p ≤ 0,25 t max. 1 mm 12 Ngậm tạp chất rắn 300 Không cho phép 13 Không ch ả y ngấu 401 Không cho phép 14 Không thấu 402 Không cho phép 7.2.5 Kiểm tra tổ chức thô đại Bảng 3 - K i ểm tra tổ chức thô đại S ố thứ tự Khuyết tật/tên gọi TCVN 6115-1 (ISO 6520-1) số tham chiếu Nhận xét Gi ớ i hạn cho các khuyết tật 8 đến 14 Xem Bảng 2 15 Chiều dày mối hàn Kích thước chiều dày m ố i hàn góc a bằng bán kính của vòng tròn lớn nhất nội tiếp hoàn toàn trong mối hàn có tâm ở trên chân mối hàn a ≥ 0,9 t 7.2.6 Các giá trị độ cứng Các k ế t quả từ phép thử độ cứng phải đáp ứng các yêu cầu được cho trong TCVN 11244-1 (ISO 15614 - 1), Bảng 2. 7.2.7 Tải trọng đẩy ra hoặc k éo ra Các yêu cầu nên được xác định trong đặc tính kỹ thuật. 8 Phạm vi chấp nhận 8.1 Quy định chung Tất cả các điều kiện có hiệu lực được công bố dưới đây phải được đáp ứng một cách độc lập đối với nhau. Các thay đổi vượt ra ngoài phạm vi đ ã quy định cần phải có phép thử quy trình hàn mới. 8.2 Liên quan đến nhà sản xuất Chấp nhận một đặc tính kỹ thuật của quy trình hàn (WPS) được cấp cho nhà sản xuất có hiệu lực đối với hàn trong phân xưởng và trên hiện trường trong cùng các điều kiện kiểm soát kỹ thuật và chất lượng của nhà sản xuất. 8.3 Liên quan đến vật liệu 8.3.1 Kim loại cơ b ả n Theo tiêu chuẩn này, ph ải áp dụng các nhóm vật liệu được liệt kê trong I SO/TR 15608. Đ ố i với phạm vi chấp nhận, phải áp d ụng phần có liên quan của bộ TCVN 11244 (ISO 15614) 1) . 8.3.2 Các kích thước của ố ng và tấm ống Đối với t ấ t cả các kích thước h ì nh học, phạm vi chấp nhận được cho trong Bảng 4. Bảng 4 - Phạm vi ch ấ p nhận cho các kích thước hình học Tên gọi Phôi hàn mm Phạm vi chấp nhận mm Chiều dày lớp phủ bề mặt t 1 < 3 t 1 ≥ 3 ≥ t 1 ≥ 3 Chiều d à y của tấm-ống t 2 < 35 t 2 ≥ 35 ≥ t 2 ≥ 35 Chiều dày của thành ống - hàn tay t 0,5 t đến 2 t Chiều dày của thành ống - hàn cơ kh í hóa hoặc tự động t t ± 0,2 t Đường kính ngoài của ống d a ≥ d a 8.3.3 Đư ờn g bố tr í ống Chấp nhận một quy trình hàn khi sử dụng một đường bố trí riêng cho các ống phải bao gồm chấp nhận cho bất cứ kiểu đường bố tr í ống nào khác với điều kiện là khoảng c á ch nhỏ nhất giữa hai ống di ( xem các H ì nh 2 và 3) không được giảm xuống thấp hơn khoảng cách được sử d ụng tr ong quy trình hàn được chấp nhận. 8.4 Quy định chung cho các quy trình hàn 8.4.1 Quá trình hàn Chấp nhận chỉ có hiệu lực cho quá trình hán được sử dụng trong phép thử quy trình hàn. Trong phép thử quy trình có nhiều quá trình hàn, chấp nhận ch ỉ có hiệu lực đối với thứ tự được sử dụng trong quá trình thử ch ấ p nhận. 8.4.2 Vị trí hàn t ấ m-ống Chấp nhận chỉ có hiệu lực đối với vị trí hàn được sử d ụng trong phép thử quy trình hàn. 8.4.3 Kiểu mối nối hàn Chấp nhận chỉ có hiệu lực cho kiểu m ố i nối hàn được sử dụng trong phép thử quy trình hàn. 8.4.4 Kim l oại điền đầy, phân loại Phạm vi chấp nhận các kim loại điền đầy bao hàm các kim loại điền đầy khác với điều kiện là chúng: - Thuộc cùng một nhóm các đặc tính kéo. Sự thay đổi của loại l ớ p phủ sẽ đòi hỏi phải có sự chấp nhận mới đối với quy trình hàn; hoặc - Thuộc phạm vi cùng một thành phần hóa học danh nghĩa. 8.4.5 Kim loại điền đầy, kích thước Chấp nhận được c ấ p cho các đường kính của điện cực hoặc các đường kính của dây hàn hoặc cho các vật liệu hàn chuyên dùng, ví dụ các ống lốt, đệm lót được sử dụng trong phép thử quy trình hàn. 8.4.6 Loại dòng điện Chấp nhận được cấp cho loại dòng điện (xoay chiều, một chiều hoặc dòng xung điện) và cực tính được sử d ụ ng trong phép thử quy trình hàn. 8.4.7 Nhiệt c ấ p Ch ỉ áp dụng các yêu cầu của điều này khi có quy định phải điều chỉnh nhiệt cấp. Khi áp dụng các yêu cầu về độ cứng, giới hạn thấp nhất của nhiệt cấp là nhiệt lượng được sử dụng trong phép thử quy trình hàn hoặc có thể lớ n h ơ n nhiệt lượng được dùng trong hàn phôi hàn 25 %. 8.4.8 Nhiệt độ nung nóng trước Giới hạn dưới của nhiệt độ nung nóng trước cho chấp nhận là nhiệt độ nung nóng trước được sử dụng tại lúc bắt đầu của phép thử quy trình hàn. 8.4.9 Nhiệt độ giữa các lớp hàn Giới hạn trên của nhiệt độ giữa các lớp hàn cho chấp nhận là nhiệt độ d anh nghĩa giữa các lớp hàn đạt được trong phép thử quy trình hàn. 8.4.10 Xử lý nhiệt sau hàn Thử quy trình hàn có xử lý nhiệt không bao gồm thử quy trình hàn không có xử lý nhiệt và ngược lại. Phạm vi nhiệt độ được sử dụng cho phép thử quy trình hàn l à phạm vi được chấp nhận. Khi có yêu cầu, các tốc độ nung nóng, làm nguội và thời gian duy trì phải có liên quan đến bộ phận hoặc chi tiết đang sản xuất. 8.4.11 Khí bảo vệ Chấp nhận cấp cho khí bảo vệ được hạn chế cho loại khí (thành phần danh nghĩa) phù hợp với ISO 14175 được sử dụng trong phép thử quy trình hàn. 9 Mẫu biên bản chấp nhận quy trình hàn (WPQR) Biên bản chấp nhận quy trình hàn ( W PQR) là một bản báo cáo các kết qu ả đánh giá m ỗ i phôi hàn, bao gồm cả các thử lại. Biên bản này phải bao gồm các mục có liên quan được liệt kê cho đặc tính kỹ thuật của quy trình hàn (WPS) trong Điều 4, cùng với các chi tiết của bất cứ yếu tố nào mà có thể loại b ỏ được bởi các yêu cầu c ủ a Điều 7. Nếu không có các yếu tố nào bị loại b ỏ hoặc không có các k ế t quả thử nào không được chấp nhận thì W PQR nêu chi tiết các kết quả thử quy trình hàn phôi hàn sẽ được ch ấ p nhận và người ki ể m tra hoặc cơ quan kiểm tra ph ả i ký xác nhận và ghi ngày ký. Phải sử d ụng một mẫu W PQR đ ể ghi các chi tiết về quy trình hàn và các kết quả thử để dễ dàng cho việc đánh giá và trình bày thống nhất các thông số. Ví dụ về một mẫu WPQR được cho trong Phụ lục A. PHỤ LỤC A (Tham khảo) Mẫu biên bản chấp nhận quy trình hàn cho các mối nối ống trong liên kết hàn tấm-ống (WPQR) Chấp nhận quy trình hàn - Chứng ch ỉ thử Quy trình hàn của nhà sản xuất: Người kiểm tra hoặc cơ quan kiểm tra Số tham chi ế u.................................................. Số tham chiếu:................................................. Nhà sản xuất ........................................................................................................................... Địa ch ỉ: .................................................................................................................................... ............................................................................................................................................... Quy định/Tiêu chu ẩ n thử:......................................................................................................... Ngày hàn: ............................................................................................................................... Phạm vi chấp nhận Quá trình hàn:.......................................................................................................................... Kiểu mối nối hàn:..................................................................................................................... Vật liệu cơ bản: Tấm ống:......................... L ớ p phủ:......................... Ố ng:............................... Chiều dày tấm ống (mm):...................... Lớp phủ (mm):................ Ố ng (mm): ........................... Đường kính ngoài của ống (mm):................................ Khe h ở (g) (mm): ................................. Loại kim loại điền đầy:.............................................................................................................. Khi bảo vệ : .............................................................................................................................. Loại dòng điện hàn:.................................................................................................................. Vị trí hàn: ............................................................................................................................... Nung nóng trước:.................................................................................................................... Xử lý nhiệt sau hàn:................................................................................................................. Thông tin khác: ....................................................................................................................... ............................................................................................................................................... Chứng nhận r ằ ng các mối hàn thử nghiệm đ ã được chuẩn bị, hàn và thử nghiệm thích hợp phù hợp với các yêu cầu của quy định/tiêu chuẩn thử đã nêu trên. ………………….. Địa điểm ………………….. Ngày c ấ p ………………….. Người hoặc cơ quan kiểm tra Tên, chữ ký và ngày ký Các chi tiết v ề thử mối nối ống trong liên kết hàn tấm-ống Địa điểm:....................................................... Quy trình hàn của nhà sản xuất Số tham chiếu:............................................... Người kiểm tra hoặc cơ quan kiểm tra: ......... Số của WPQR:.............................................. ..................................................................... Phương pháp chuẩn bị và làm sạch: Đặc tính kỹ thuật của vật liệu cơ bản: - Tấm-ống:.................................................. - Lớp phủ:................................................... - Ống : ........................................................ Nhà sản xuất:.............................................. Chiều dày vật liệu (mm) : - Tấm-ống:.................................................. - Lớp phủ:................................................... - Ống : ........................................................ Tên của thợ hàn:........................................... Quá trình hàn:................................................ Kiểu mối nối:.................................................. Đường kính ngoài của ống (mm):................. V ị tr í hàn: Bản vẽ phác của ph ôi hàn phù h ợ p với Điều 6 Bản phác th ả o chuẩn bị mối n ố i hàn Các chi tiết về hàn Đường hàn Quá trình hàn Cỡ kích th ướ c kim loại điền đầy mm Dòng điện A Điện áp V Loại dòng điện/cực tính Vận tốc cáp dây hàn m/min Vận tốc hàn * ) cm/min Nhiệt cấp *) kJ/cm Làm sạch và tẩy dầu mỡ :......................................................................................................... Phân loại kim loại điền đầy và tên thương mại:......................................................................... Làm khô hoặc sấy khô: ........................................................................................................... Khí bảo vệ:.............................................................................................................................. Lưu lượng khí - bảo vệ: ......................................................................................................... : Ki ể u/cỡ điện cực von f ram: ...................................................................................................... Chi tiết về kẹp chặt ống trước khi hàn:..................................................................................... Nhiệt độ nung nóng trước: ...................................................................................................... Nhiệt độ giữa các lớp hàn:....................................................................................................... Xử lý nhiệt sau hàn và/hoặc hóa già: ....................................................................................... Thời gian, nhiệt độ, phương pháp:............................................................................................ Tốc độ nung nóng và làm nguội *) Nhận xét:....................................................... Nhà sản xuất: ............................................... Tên, chữ ký và ngày ký Thông tin thêm *) (xem trên một tờ riêng) Người hoặc cơ quan kiểm tra: ............................................. Tên, chữ ký và ngày ký Thông tin thêm Độ dao động (biên độ, tần số):.................................................................................................. Khoảng cách ống tiếp xúc (bép hàn)/chi tiết gia công: .............................................................. Góc mỏ hàn:............................................................................................................................ Độ tăng dòng điện (A) từ:........................ đến:........................... trong:................................ (s) Tạo thành bể hàn (A):.................................................... Thời gian ( s ):..................................... Vận tốc dây hàn ( m m/s):.......................................................................................................... cho đường hàn thứ nhấ t **) :................... cho đường hàn thứ hai: **) ...................... Dòng điện nhỏ nhất (A):........................................................................................................... cho đường hàn thứ nhấ t **) :................... cho đường hàn thứ hai: **) ...................... D ò ng điện lớn nhất (A): ............................................................................................................ cho đường hàn thứ nhấ t **) :................... cho đường hàn thứ hai: **) ...................... Tần số xung:........................................................................................................................... Thời gian quay vòng (tuần hoàn) (s):........................................................................................ cho đường hàn thứ nhấ t **) :................... cho đường hàn thứ hai: **) ...................... Độ giảm dòng điện (A) từ:....................... đến:........................... trong:................................ (s) Xung, dây hàn: Có □ Không □ Xung, quay: Có □ Không □ Nhà sản xuất máy hàn: **) .......................................................................................................... ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................... Dòng điện: **) ............................................................................................................................ Cực tính: **) ............................................................................................................................... Kết qu ả thử Quy trình hàn của nhà sản xu ấ t Người kiểm tra hoặc cơ quan kiểm tra: Số tham chiếu:................................................. S ố tham chiếu:................................................. Kiểm tra bằng mắt Không phản đối □ Có phản đối □ Nhận xét Kiểm t ra bằng chất th ẩ m thấu Không phản đối □ Có phản đối □ Nhận xét K i ểm tra b ằ ng chụp ảnh tia bức xạ Không phản đối □ Có phản đối □ Nhận xét Kiểm tra tổ chức thô đại Chiều dày mối hàn Đánh giá Nhận xét Yêu cầu đo được Không phản đối □ Có phản đối □ min (mm) max (mm) Chấp nhận Có □ Không □ Thử độ cứng ***) Kiểu/tải trọng:.......................................................................................................................... Vật liệu cơ bản:....................................................................................................................... HAZ:....................................................................................................................................... Kim loại hàn:............................................................................................................................ Thử nén hoặc kéo ***) R e (MPa) R m (MPa) Vị trí đứt Nhận xét Yêu cầu Các phép thử khác: .................................................................................................................. Nhận xét: ................................................................................................................................ ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................... Các phép thử được thực hiện phù hợp với các yêu cầu của: .................................................... Số tham chiếu của báo cáo phòng thử nghiệm:......................................................................... Các kết quả thử: được chấp nhận □ không được chấp nhận □ Phép thử được thực hiện với sự có mặt của: Người hoặc cơ quan kiểm tra …………………………. Tên, chữ ký, ngày ký PHỤ LỤC ZA (Quy định) Các tiêu chuẩn ISO/TCVN và Châu Âu tương đương EN 287-2 TCVN 6700-2 (ISO 9606-2) Ki ể m tra chấp nhận thợ hàn - Hàn nóng chảy - Phần 2: Nhôm và các hợp kim nhôm EN 439 ISO 14175 Welding consumables - Shielding gases for arc welding and cutting (Vật liệu hàn - Khí bảo vệ dùng cho hàn và cắt hồ quang) EN 1043-1 ISO 9015-1 Destructive tests on welds in metallic materials - Hardness test i ng - Part 1: Har d ness test on arc welded joints (Thử phá hủy các mối hàn trên vật liệu kim loại - Thử độ cứng - Phần 1: Thử độ cứng trên các mối nối hàn hồ quang) EN 1321 ISO 17639 Non-destructive examination of fusion we l ds - Macroscopic and microscopic examination of welds (Ki ể m tra không phá hủy các mối hàn n ó ng ch ả y - Ki ể m tra tổ chức thô đại và tế vi các mối hàn) EN 1418 ISO 14732 Welding personel - Approva l testing of weld in g op e rators for f usion we l ding and resistence wil d setters for fully mechani z e d and automatic welding o f metallic mater i als (Nhân sự hàn - Kiểm tra chấp nhận thợ hàn máy cho hàn nóng chảy và thợ cài đặt hàn điện trở dùng cho hàn cơ khí hóa và tự động hoàn toàn c á c vật liệu kim loại) EN 1435 ISO 17636 Non-dest ru ctive examination of welds -Radiographic examination of fusion welded joints (Ki ể m tra không phá hủy các mối hàn - Kiểm tra bằng chụp ảnh tia bức xạ c á c mối nối hàn nóng chảy) EN 29692 ISO 9692 Metal and arc welding with covered electrodes, gas shielded metal-arc w elding and gas welding - Joint preparation for steels (Hàn hồ quang kim loại với điện cực được bọc thuốc hàn, hàn hồ quang kim loại có khí bảo vệ và hàn khí - Chuẩn bị mối nối đối với thép) 1) Với điều kiện là các phần có liên quan đang được soạ n thảo th ì phạm vi chấp nhận nên phù hợp với đặc tính kỹ thuật. *) Nếu có yêu cầu **) Các dữ liệu hàn cho hàn tự động. ***) Nếu có yêu cầu