henrygagnier/kazakh-ocr huggingface dataset:
Магнитті перфокарта (Магнитная перфокарта) — тез әсер ететін, есте сақтағыш қондырғы. Ол үздіксіз магниттердің жүйесі белгілі бір тәртіппен орналасқан пластмассалық карта. Әрекет ету принципі жағынан өдеттегі перфокартаға ұқсас: қосарланған кодпен жазғанда белгілі бір позицияда болуы "1" саны аркылы, ал егер ол жоқ. болса "0" арқылы белгіленеді. Магнитті перфокарта электронды есептеу машиналарына есептеу бағдарламаларымен мәліметтерін енгізу процесін автоматтандыруға арналады.  Дереккөздер  Әскери іс
Күркіреуік — Ырғыз өзенің аңғарындағы бұлақ. Ақтөбе облысы Ырғыз ауданы Құрылыс ауылының оңтүстік-батысында 42 км жерде орналасқан. Теңіз деңгейінен 250 м биіктікте.   Жер бедері жонды-белесті, сай-жыралармен тілімденген. Жанында Қоянбұлақ, Қарабұлақ, Майбұлақ және т.б. көптеген бұлақтар орналасқан. Батысынан Шалқар – Ырғыз автомобиль жолы өтеді. Бұлақ суын ауыз су және мал суаруға пайдаланады.  Дереккөздер   Қазақстан бұлақтары Ырғыз ауданы географиясы
Изопереноидтар. Көміртектік қаңқасының құрылымы көмір сутектермен қанықпаған изопрен жүрнақтарынан құралған табиғи қосындылардың үлкен класы. Бұлардың молекуласы әдетте 2-8 изопрен жұрнақтарынан және 10-40 көміртек атомдарынан құралады. Изопереноидтардың көрнекті өкілі — "терпендер" және олардың оттек кіріктіретін туындылары -"терпеноидтар". Кейбір жіктемелерде Изопереноидтар липидтерге жатқызылады, Бұл жағдайд олар, май тектес заттармен біріге отырып, липоидтар тобына қарайтын болады.  Дереккөздер  Геология Мұнай және газ
Екінші Адай болысы — Қырғыз АКСР-дағы Адай уезінің әкімшілік бөліну бірлігі.  Әкімшілік бөлінуі  6 әкімшілік ауыл, онда 785 қожалық бар.  Халқы және көшу жолдары  Негізгі көп ру — Шегем. Болыс шаруаларының үлкен көшу жолы бар. Жазда Ойыл, Темір, Сарықобда, Қарақобда өзендері бойларын жайласа, қыста Сам, Қараой, Барсакелмес сорының батыс бөлігіне дейін барып қыстайды.  Дереккөздер  Маңғыстау энциклопедиясы, 4том  Қазақстанның болыстары
Радиобайланыс желісі — электромагниттік толқындардар көмегімен әр түрлі белгілерді бір пункттен екінші пунктке беруді қамтамасыз ететін радиотехникалық құралдар жиынтығы.  Радиобайланыс желісі беретін құрылғыдан (радиобергіш, беру антеннасы, модульдеуші құрылғы, қоректендіру көзі) және радиоқабылдағыш құрылғыдан (радиоқабылдағыш, қабылдау антеннасы, шеткі аспап және қоректендіру көзінен) тұрады.  Дереккөздер  Радиобайланыс
Үлкенсор — Жайық алабындағы көл.  Географиялық орны  Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданындағы Үшана елді мекенінен оңтүстік-батысқа қарай 29 км жерде орналасқан.  Гидрографикасы  Ұзындығы 3,7 км, ені 2,9 км-ге жетеді. Ауданы 8,08 км2, жағалау сызығы 28,0 км. Көл жағалауы сортаңды, көктемде қар суымен толығады. Суы мол жылдары Қойсарысор көліне ұласып жатады. Солтүстік жағалауында қамыс өседі. Кей жылы суы тартылып, сорға айналады. Атырабы — мал жайылымы.  Дереккөздер   Ақжайық ауданы көлдері Жайық су алабы өңірі
Намейсис –13 ғ-дың 70–80 жылдарында земгалдардың көсемі (король). 1279 жылдың көктемінде Айзкраукл түбінде Литвамен шайқас кезіндегі Ливон орденінің жеңілісін пайдаланған Намейсис Земгалдардың орден өкіметіне қарсы көтерілісін басқарды. Земгалдар өз астанасы Терветені неміс гарнизоннынан азат етті (1279), рыцарьлардың Добеле қамалына шабуылын тойтарды. Ригага жорық жасады. 1281 жылдың жазында орден көтерілісшілердің қарсылығын басты. Намейсис Литваға қашты. 1281 жылдың күзінде ол Тевтон орденіне шабуылға шаққан Литва әскерін басқарды.
Будандасу — аналық гендердің ұрпақта тармақтануы. Бұл ұрпақтан ұрпаққа өзгеріс әкеледі. Бұл әржақты биологиялық механизм, ол барлық тірі жандарға — вирустардан бастап жоғары сатылы өсімдіктер мен малдарға дейін тән. Вирустарды будандастыру үшін бір торшаны екі түрлі вируспен зақымдау қажет. Будандасу ДНҚ-ның (немесе РНҚ-ды вирустардың РНҚ-лы) бөлшектерінің бір молекуладан екінші молекулаға көшуінен туады.  Дереккөздер  Медицина Вирусология Иммунология Генетика Молекулалық биология
'"Байсейітова мектебінің концерті"' – "Қазақтелефильм" студиясының 2 бөлімді, орыс тіліндегі, ақ-қара түсті фильм-концерті (1977).  Фильм-концертке К.Байсейітова атындағы музыкалық мектебінің оқушылары қатысады. А.Қошқарбаева, О.Оразбаева, Е.Сәбитов, Ж.Жаншарбекова, Г.Әкімбекова, Е.Бәйімбетова, С.Бейболатова сияқты жас орындаушылар өз өнерлерін көрсетеді. Режиссері – Б.Попов.  Дереккөздер   Қазақтелефильм фильмдері 1977 жылғы фильмдер Күләш Байсейітова
Сейсмикалық карталар - Жер сілкінудің сапалық және сандық сипаттамаларын (эпиорталығын, ошақтарының тереңдігін, қарқындылығын және қайталануын) және онымен байланысты құбылыстарды (мысалы, сейсмикалық дислокациясын, цунамилерді) бейнелейтін карталар. Сейсмикалық қауіптіліктің әлеуеттік орташа дәрежелі зонасын, жер қыртысында геологиялық денелердің жатысы мен тереңдігін анықтайтын жасанды қопарылыс арқылы туындайтын серпінді толқындардың таралуын көрсететін карталар да жасалады.  Дереккөздер  География және геодезия
Авиацияның ұрыстық реті  — жауынгерлік міндеттерді орындау үшін әуеде бөлімшелер (бөлімдер) ұшақтарының белгілі бір орналасуы (топтасуы). Авиацияның ұрыстық реті экипаждар арасындағы маневр еркіндігі мен бірлескен атысын, өздерінің қарсыластың зениттік құралдарынан мейлінше аз зақым алуын, объектіні бомбалаудың тиімді жағдайын қамтамасыз етуі керек. Бөлімшенің ұрыстық реттегі ұшақтары ұрыстық реттің тереңдігі, ендігі, биіктігін жасайтын белгілі бір жоғарылату мен төмендетуі бар белгіленген интервалдар мен арақашықтықтарда ұшып отырады.  Дереккөздер  Әскери іс
Елтай ауылдық округі — Атырау облысы Индер ауданындағы әкімшілік бірлік. 2007 жылға дейін Горы ауылдық округі деп аталған.  Әкімшілік құрамы  Құрамына Елтай, Аққала, Жырақұдық, Қарой (2007 жылдан бастап Елтай ауылының құрамына енгізілген)  ауылдары кіреді. Әкімшілік орталығы – Елтай ауылы.  Халқы  2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 3269 адамды құрайды.  Әкімдері   Ербол Дүйшім 1999-2020  Олжас Хасанов 2020-2023  Дулатбай Сариев 2023-  Дереккөздер   Индер ауданы ауылдық округтері
Құтырған – Күнгей Алатау жотасының орта бөлігіндегі асу.  Географиялық орны  Қазақстан (Алматы облысы Райымбек ауданы) мен Қырғызстан шекарасы аралығында орналасқан.  Жер бедері  Ең биік жері шамамен 3800 м. Мамыр–қазан айларында салт атты адам өте алады. Асудың биік белдеуіндегі мореналық көлден өзімен аттас өзен бастау алады. Жатық беткейлі кең өзен аңғарлары мен жайпақ жоталар жоғары қарай біртіндеп тар аңғар, құлама беткейлі шатқалдарға ұласады. Солтүстігінің биік беткейінде шырша, қарағай өскен.  Дереккөздер   Алматы облысы асулары Қырғызстан асулары Күнгей Алатау
Дэвид Мавутор (; 12 сәуір 1992 жыл, Аккра, Гана) — ганалық және тәжікстандық футболшы, "Шахтер" клубының жартылай қорғаушысы.  Карьерасы  Давид Ганада дүниеге келген. 2012 жылы Тәжікстан клубтарында ойнай бастаған соң Тәжікстан азаматтығын алды.   2018 жылы "Жетісу" клубына ауысты.  Жетістіктері  Клубтық    Қазақстан кубогының финалисі: 2021  Дереккөздер  Сілтемелер    Статистикасы  Гана футболшылары Тәжікстан футболшылары Равшан ФК ойыншылары Истиклол ФК ойыншылары Жетісу ФК ойыншылары Висла Краков ФК ойыншылары Шахтер Қарағанды ФК ойыншылары
Змейная, Жыланды – Тотықұс тауының шығысында 12 км жердегі шоқы. Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданында. Абсалют биіктігі 410 м. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 1,5 км-ге созылып жатыр, енді жері 1 км. Оңтүстік беткейі тіктеу келген. Гранитті тау жыныстарын орман, бұта шоғырлары көмкерген. Жартастары жер бетіне шығып жатыр. Тіктеу келген беткейлерінің қара қоңыр топырағында қарағай, қайың, тобылғы, т.б. дала өсімдіктері өседі. Баурайы мал жайылымына пайдаланылады.  Дереккөздер   Қазақстан шоқылары
Мыңжылқы, Бессаз – Қаратау жотасының солтүстік-батыс бөлігіндегі тау басы.  Жер бедері, геологиялық құрылымы Абсолюттік биіктігі 2176 м. Протерозойдың метаморфтанған жыныстарынан түзілген. Беткейлерінен бірнеше шағын өзендер (Байылдыр, Біресік, тағы басқа) бастау алады.  Өсімдігі  Оңтүстік етегінде бұта аралас әр түрлі астық тұқымдасты шөптесіндер, ал солтүстігінде баялыш, сұр жусан аралас эфемерлі өсімдіктер өседі.  Дереккөздер   Созақ ауданы таулары
Мифунэ Тосиро— Жапон киноактері. Творчестволық жолын 1947 жылы бастады. "Рёсемон" фильміндегі қарақшы Тадземару ролі актер есімін дүние жүзіне әйгілі етті. Адуынды темперамент мен қаһарманның ішкі жан дүниесін терең ашып көрсету, көркем пластика Мифуне өнеріне тән қасиет. "Жеті самурай", "Қорғаушы-жасауыл" фильмінде самурайлардың бейнесін жасады. Бұл рольдері шынайы ойынымен ерекшеленді. Такэтоки Васидзу ,Мухомцу , доктор Нийде ,Ямамото т.б. рольдерді орындады. 1963 жылы өзінің жеке меншікті "Мифуне-про" кинокомпаниясын ұйымдастырды.
Құмкөл — Ақмола облысы Қорғалжын ауданы, Майшұқыр ауылдық округі құрамындағы ауыл.  Географиялық орны  Аудан орталығы - Қорғалжын кентінен солтүстікке қарай 30 км-дей жерде, Құмкөл көлінің солтүстік-шығыс жақ жағасында орналасқан.  Халқы  1999 жылы тұрғындар саны 127 адам (73 ер адам және 54 әйел адам) болса, 2009 жылы 64 адамды (37 ер адам және 27 әйел адам) құрады.  Дереккөздер   Қорғалжын ауданы елді мекендері
Басқарушы электрод  (Управляющий электрод) — көбіне электрондық сәулелік түтікшелердің (ЭСТ) электрондық зеңбіріктерінде қолданылатын, катодтан кейін орналасып, одан шығатын электрондар ағынын реттеп отыратын, кейде модулятор деп аталатын, ортасында дөңгелек тесігі бар жазық диск түріндегі электрод. Оның кернеуін өзгерте отырып, катодтан шығатын электрондар мөлшерін, қозғалысын реттеп, ЭСТ-дің экрандағы сөуле жарық тылығын өзгертуге болады.  Дереккөздер  Электроника
Құрманшат – Бетпақдала тасты шөлінің оңтүстігіндегі аласа тау.  Географиялық орны  Жамбыл облысы Мойынқұм ауданы Кіші Қамқалы ауылының солтүстік-шығысында 44 км жерде орналасқан.  Жер бедері  Абсолюттік биіктігі 487 м. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 2 км-ге созылған, енді жері 1 км. Беткейі көлбеу, қатты тілімденген. Батысында Желдібұлақ бұлағы, солтүстігінде номері 400 құдығы, оңтүстігінде Сарыой қонысы бар.  Өсімдігі  Сұрғылт қоңыр топырақ жамылғысында жусан, баялыш, эфедра, тасбұйырғын, т.б. өсімдіктер өседі.  Дереккөздер   Мойынқұм ауданы таулары
Батпақ тасжарғаны - тасжарғандар тұқымдасына жатады. Таралу аудандарына Қазақстанның оңтүстік облыстары жатады. Ылғалды,бұлақ,өзен жағалауларында,Алтайда және мүкті,қыналы  тундрада өседі.Сабақтары 40-30 сантиметр,онша ұзын емес,жапырағы жіңішке,қандауырша тәрізді,гүлдері ашық-сары,түп жағында қызғылт сары нүктелері бар.Шілде-қыркүйек айларында гүлдейді.Омарталық өсімдік,халықтық медицинада тамыры және тұқымы тері ауруларын,жер үсті бөлігі жүрек ауруларын емдейді.  Дереккөздер  Қазақстанның өсімдіктер энциклопедиясы.  Тасжарғандар
Сарымай — қой, ешкі, сиыр сүтінен алынған қаймақты күбіде пісу арқылы алынатын тағам. Сарымайдың түсі сары әрі сүт тағамдарының ішіндегі ең майлылығы мол, құнарлысы. Сарымайды қазіргі уақытта сүтті қаймағынан айыру арқылы алады, оған Сарымай алатын сеператор машинасы қолданылады. Дәстүрлі қазақ асханасында дайындалатын Сарымайдың осы айтылған түрінен басқа өндірістік жолмен алынған басқа да түрлері болады.  Сілтемелер  Қой  Ешкі  Сиыр  Дереккөздер   Майлар
Акимовка — Павлодар облысы, Павлодар ауданының құрамында болған таратылған ауыл.  Халқы  1926 жылғы санақ бойынша 169 тұрғын өмір сүрді. Ауылды негізінен лютерандықты ұстанған немістер қоныстанды.  Тарихы  Акимовка ауылының негізі 1909 жылы Таврия және Екатеринослав губерниясынан келген немістерді қоныстандыру арқылы құрылған. 1927 жылы ауыл Ефремоск ауылдық округінің құрамына енгізілді. 1929 жылы ауылда колхоз құрылды.  Дереккөздер   1909 жылы құрылған елді мекендер Павлодар ауданының таратылған елді мекендері
Панама — Орталық Америкадағы мемлекет.  География  Панама   Панама мойнағы — Панама елі орналасқан мойнақ.  Панама каналы — Панама мойнағы арқылы өтетін әйгілі канал.  Панама — Панамадағы провинция.  Панама — Панама провинциясындағы аудан.  Панама немесе Панама сити — Панама Республикасының астанасы, аттас провинция мен ауданның орталығы.  АҚШ   Панама — Айова штатындағы қала.  Панама — Небраска штатындағы қала.  Панама — Оклахома штатындағы қала.  Бразилия   Панама — Гояс штатындағы муниципалитет.  Басқа   Панама — бас киім.
Тұғырлық, немесе платформа. Геосинклиналь түсінігіне қарама-қарсы мағынада қолданылатын, яғни оған қарағанда әлдеқайда салғырт тектоникалық режиммен сипатталатын континенттер өңірінің басты құрылымдың әлементтерінің бірі.  Тұғырлық (платформалық) тыс  Платформалардың үстіңгі құрылымдық қатарын құрайтын, негізінен алғанда мүлде метаморфтанбаған (азынаулақ қатпарланған) шөгінді жыныстардың онша қалық емес қабаты.  Дереккөздер  Мұнай және газ геологиясы Терминология
Шарбақты — Павлодар облысы Аққулы ауданындағы ауыл, Шарбақты ауылдық округі орталығы.  Географиялық орны  Аудан орталығы - Аққулы ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 35 км-дей жерде, Шарбақты көлінің шығысында орналасқан.  Халқы    1999 жылы тұрғындар саны 1461 адам (716 ер адам және 745 әйел адам) болса, 2009 жылы 1089 адамды (529 ер адам және 560 әйел адам) құрады.  Дереккөздер   Аққулы ауданы елді мекендері
Садақ ата, Садықтөбе - ежелгі кала орны. Сырдария өзенінің оң жағасында, Түркістанның солтүстікке қарай 18 километр жерде. Көлемі солтүстіктен оңтүстікке қарай 340 метр, батыстан шығысқа қарай 180 метр тікбұрышты төбешік. Оның үш алаңы бар. Екі үлкен құрылыстың қалдығы сақталған. Орташығына қамал, солтүстігі мен оңтүстігіне шаһристан орналасқан. Садақ атаны 1947 жылы А.Н. Бернштам басқарған Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедиция зерттеді. Қазбадан табылған қыш бүйымдарға қарағанда Садақ ата 1-9 ғасырларда болған.  Дереккөздер  Тарих
Жақсықылыш сөзі мынадай мағыналар білдіреді:  Елді мекен:    Жақсықылыш – Қызылорда облысы Арал ауданындағы кент.  Басқа мағыналар:   Жақсықылыш – Сырдария өзенінің сағалық алабындағы көл. Қызылорда облысының, Арал ауданы жерінде.  Жақсықылыш – Солтүстік Арал маңында, Жақсықылыш көлінің батыс, солтүстік-батысындағы қыратты тау жұрнағы.  Жақсықылыш – ас тұзы мен натрий сульфаты өндірілетін тұзды көлдер тобы. Қызылорда облысы Арал ауданы жерінде.
Бенха қаласы – Мысырдың Аль-Кальюбия провинциясының негізгі қаласы. Халық саны 136 мың адам (1992 жылғы халық санағы бойынша). Банхидің солтүстігінде бірнеше ежелгі қалалар бар. Соның бірі – біздің заманымызға дейінгі 1500 жылы ежелгі Мысырдың астанасы болған Атрибис қаласы. Бұл жерлерде қазба жұмыстары дұрыс жүргізілмеген, дегенмен жергілікті халық тұрғындары осы аймақтан көптеген күмістерді қазып тапқан. Қазіргі таңда қала электронды өндірістің орталығы. Кезінде қала  иіссу шығаруға қолданатын  раушан гүлдерді өсірумен аты шыққан.  Дереккөздер  Қалалар
Синкреттік, синкретизм ( - біріктіру) — "жігі ашылмаған", "біте қайнасқан" деген сөз тіркестерінің синонимі болып табылатын бұл ұғым қандай да болмасын құбылыстың жетіле қоймаған бастапқы күйін білдіреді. Ұғым көбінде алғашқы қауымдық немесе архаикалық мәдени кезеңге байланысты көп қолданылады. Өйткені дәл осы мәдени кезеңде мәдениет салаларының жіктелінбегенін байқаймыз. Қазіргі кезде бұл термин эстетика, өнертану, мәдениеттану салаларында әр түрлі өнер түрлерінің элементтерінің бірлестігімен айқындалады.  Дереккөздер  Мәдениет
Суворовка — Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданы, Аққайың ауылдық округі құрамындағы ауыл.  Географиялық орны  Аудан орталығы - Булаев қаласынан солтүстік-батысқа қарай 22 км-дей жерде.  Халқы  1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 237 адам (120 ер адам және 117 әйел адам) болса, 2009 жылы 74 адамды (36 ер адам және 38 әйел адам) құрады.  Дереккөздер   Мағжан Жұмабаев ауданы елді мекендері
Концертмейстер () – 1) жеке скрипкаға жазылған партияны орындайтын, кейде репетиция кезіндегі дирижердің орнын ауыстыратын оркестрдегі бірінші скрипкашы. 18 ғасырда Концертмейстер аспаптық капеллаларда дирижер қызметін атқарды; 2) симфонияның немесе опера оркестрінің ішекті аспаптар (альттер, виолончельдер, контрабастар) тобына жетекшілік ететін музыкант; 3) концерт кезінде жеке әншілерді сүйемелдейтін және олардың жаңа репертуарын меңгеруге жәрдемдесетін пианист  Дереккөздер  "Қазақ Энциклопедиясы", 11 - том  Өнер
Көлденең Темір (2008 жылға дейін – Кузнецовское) — Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданы, Жұрын ауылдық округі құрамындағы ауыл.  Географиялық орны  Аудан орталығы - Қандыағаш қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 37 км-дей жерде.  Халқы  1999 жылы тұрғындар саны 335 адам (168 ер адам және 167 әйел адам) болса, 2009 жылы 253 адамды (129 ер адам және 124 әйел адам) құрады.  Дереккөздер   Мұғалжар ауданы елді мекендері
Архангелка — Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданындағы ауыл, Архангель ауылдық округі орталығы.  Географиялық орны  Аудан орталығы – Пресновка ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 34 км-дей жерде.  Халқы  1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1174 адам (588 ер адам және 586 әйел адам) болса, 2009 жылы 582 адамды (308 ер адам және 274 әйел адам) құрады.  Дереккөздер   Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы) елді мекендері
Есалаңдық — тәндік кеселмен түсіндіруге болмайтын, қалыптан ауытқитын мінез-кұлық сипаты.  Есалаңдық — басқа адамдармен ұзақ уақыт көңіл-күй қатынасын ұстап тұруға шамасы келмейтін әлеуметке қарсы, жемірлі, ең жоғары дәрежедегі күрт өзгерісті адам. Оған өз кінәсін сезіну тән емес. Сот психиатриясында есаландықты жүйкенің жұқаруымен шекараластыру қиындықтар тудырады. Есаландар жан күйзелісі жағдайында, ерекше қатігездігімен дараланатын қылмыстар жасайды. Олар жанашырлық көрсетпейді, ұят сезімі мен ар-ұжданның не екенін білмейді.  Дереккөздер  Психикалық аурулар Заң Жантану
Арихилық - әрбір кезеңдегі кез-келген жағдайды немесе кезеңді тек өз жағдайларында түсінуін тұжырымдайтын тарихты түсіну тәсілі. Әдетте тарихи түсіну және немесе түсіндіру әсіресе техникалық ғылымдардан жоғары тұратын формапар емес әлеуметтік зерттеулерге немесе гуманитарлық ғылымдарға сәйкес келетін (мысалы, маңызды түсіну және түсіндіру; герменевтика) тәсілдерді қамтиды.  Дереккөздер  Ғылым Саясат әлеуметтануы
Ұялы — Ақмола облысы Қорғалжын ауданы, Қарашалғын ауылдық округі құрамындағы ауыл.  Географиялық орны  Аудан орталығы - Қорғалжын кентінен солтүстік-шығысқа қарай 21 км-дей жерде, Ұялышалқар көлінің солтүстігінде орналасқан.  Халқы  1999 жылы тұрғындар саны 279 адам (142 ер адам және 137 әйел адам) болса, 2009 жылы 105 адамды (58 ер адам және 47 әйел адам) құрады.  Дереккөздер   Қорғалжын ауданы елді мекендері
Форма (биология) - өсімдік және жануарлар систематикасындағы түр тармағынан төменгі категориялардың бірі. Ботаниктер Форманы әдетте әр түрлік деген үғымнан төменгі категорияны көрсету үшін қолданады. Форма термині кейде таксон деген, яғни систематикалық қай сатыны болса да белгілеу мағынасында да қолданылады. Форма термині биология әдебиеттерінде  тек таксономиялық мағнада емес, сондай-ақ даму циклінде, тіршілігіне, түр құрылу және оның динамикасына байланысты әр түрлі  ерекшеліктерді айта кету үшін де қолданылады.  Дереккөздер   Биология
Смара қаласы (Батыс Сахара) – Батыс Сахараның территориясындағы Эс-Семара провинциясының әкімшілік орталығы. .  Марокконың қарамағындағы қала. Халық саны 44 965 адам (2008 жылғы халық санағы бойынша). Қаланың негізі 1869 жылы керуен жолдарының қиылысында қалыптасты. Қала Испания Сахарасындағы Сегиет-эль-Хамра провинциясының ауылшаруашылық және сауда орталығы болды.   1975 жылы Мадрид келісімі бойынша Марокко Сегиет-эль-Хамра аймағын өз бақылауына алды.  Дереккөздер   Батыс Сахара Қалалар
Басқарма —  Мемлекеттік атқару және билік жүргізу органдарының құрамындағы әкімшілік бөлімше; Кәсіпорынның, ұйымның қызметіне алқа түрінде басшылық жасайтын, белгілі бір мерзімге сайланатын орган. Оны әдетте, ұжым мүшелерінің жалпы жиналысы сайлаған төраға басқарады; Ұжым басшысы. Мысалы, Кеңес өкіметі кезінде құрылған ұжымдық шаруашылықтар басқармасының төрағасын халық басқарма деп атаған.  Дереккөздер   Экономика
Вега-дель-Эсла ()  — Испания ауданы (комарка), Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Леон провинциясының құрамына енеді.  Муниципалитеттері    Альгадельфе-де-ла-Вега  Кабрерос-дель-Рио  Кампасас  Кампо-де-Вильявидель  Кастильфале  Симанес-де-ла-Вега  Корбильос-де-лос-Отерос  Кубильяс-де-лос-Отерос  Кубильяс-де-Руэда  Фресно-де-ла-Вега  Фуэнтес-де-Карбахаль  Гордонсильо  Градефес  Гусендос-де-лос-Отерос  Исагре  Мансилья-де-лас-Мулас  Мансилья-Майор  Матадеон-де-лос-Отерос  Матанса-де-лос-Отерос  Пахарес-де-лос-Отерос  Сан-Мильян-де-лос-Кабальерос  Леон аудандары
Құйғанкөл – Құмжарған құмының солтүстік-батысындағы тұйық көл.  Географиялық орны  Ақтөбе облысы Темір ауданы Шұбарши кентінің солтүстік-шығысында 28 км жерде орналасқан. Теңіз деңгейінен 198 м биіктікте жатыр.  Гидрографикасы  Аумағы 2,9 км2, ұзындығы 2,1 км, енді жері 1,7 км. Жауын-шашын және жер асты суларымен толысады. Қараша айында суы қатып, сәуірде ериді.  Жағалау сипаты  Жағалауы жазық. Солтүстігінде Жәмет, оңтүстігінде Талдышоқы таулары, батысында Аққұм құмы мен Тереңқұдық қыстауы жатыр. Суы ащы, кермек, мал суаруға пайдаланылады.  Дереккөздер   Темір ауданы көлдері
Коммутациялық телефон жабдықтарының түрлері. Коммутациялық құралдар ақпараттарды қабылдап және таратуға арналған байланыс арналары мен шеткі абоненттік құрылғылардың жалғануын қамтамасыз ететін коммутациялық құрылғылардың жасалуына қызмет етеді.  Коммутация коммутациялық станцияларда жүзеге асырылады. Коммутациялық станцияға қолмен немесе автоматты түрде іске асырылатын телефон және телеграф станциялары жатады.  Дереккөздер  Электроника
Реагенттердің минералдармен өзара әрекеттесуі — флотациялық байыту әдісінде минералдардың флотациялануы (ауа көпіршіктеріне жабысуы) олардың беттерінің сулануына немесе суланбауына байланысты. Осы қасиетті реттеу үшін түрлі химиялық қосылыстар-реагенттер қолданылады. Олар қасиеттеріне қарай минерал бетімен әрекеттесіп, адсорбцияланады. Адсорбциялану заңдылығы неғұрлым дұрыс анықталса, соғұрлым процесті реттеу мүмкіндігі де артады.  .  Дереккөздер   Терминология  Металлургия  Тау-кен ісі
Матросово — Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданы, Қазан ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2018 жылы таратылған.  Географиялық орны  Аудан орталығы – Пресновка ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 20 км-дей жерде.  Халқы  1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 107 адам (57 ер адам және 50 әйел адам) болса, 2009 жылы 65 адамды (34 ер адам және 31 әйел адам) құрады.  Дереккөздер   Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы) таратылған елді мекендері
Бұрынғы атауы Оренбургский қысқа көшесі. Алқатерек орамы Оқжетпес көшесінен басталып, Ақмая, Ақбастау, Арқат орамдарымен қиылысады. Ұзындығы - 331,1 м.  Алқатерек - Солтүстік Қазақстан облысының Ақжар ауданындағы ауыл, ауылдық әкімшілік округінің орталығы. Алқатерек ауданының орталығы Талшық стансасынан оңтүстік-батысқа қарай 35 шақырымдай жерде орналасқан.  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер  Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы    Астана көшелері
Беспаловка — Солтүстік Қазақстан облысы Ғабит Мүсірепов ауданы, Андреев ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2018 жылы таратылған.  Географиялық орны  Аудан орталығы – Новоишим ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 48 км-дей жерде.  Халқы  1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 224 адам (122 ер адам және 102 әйел адам) болса, 2009 жылы 100 адамды (55 ер адам және 45 әйел адам) құрады.  Дереккөздер   Ғабит Мүсірепов ауданының таратылған елді мекендері
Смадшова Елшібек - 18 ғ-да өмір сүрген батыр. Ұлы жүздің құрамындағы Сіргелі руынан шыққан. 18 ғ-да жоңғар қалмақтарына қарсы күресте ерлігімен көзғе түскен. Елшібек батыр туралы ел арасына таралған әңтіме-жыр көп. Сондай әңтіменің бірі — кезінде Ш.Уәлиханов ел аузынан жазып алған "Елшібек туралы әңтіме". Ол әңтімеде Абылай ханның қалмақтармен болған бір соғысында Елшібектің жауға қарсы жасқанбай жалғыз шапқан ерлігі, батылдығы туралы айтылған.  Дереккөздер
Гидрогеологиялық зерттеу аспаптары — ұңғымалардағы, құдықтардағы, шурфтардағы және басқа да тау-кен қазбаларындағы судың деңгейін, өтімін, температурасын өлшеу үшін және олардан су мен газ сынамаларын алу үшін қолданылатын әр түрлі механикалық және электрлік құралдар. Оларға: деңгей өлшегіштер, манометрлер, термометрлер, сынамаалғыштар, анемометрлер және т.б. жатады.  Дереккөздер  Геология География Гидрогеология