henrygagnier/kazakh-ocr huggingface dataset:
Боткөл – Еділ-Жайық алабындағы көл. Батыс Қазақстан облысының Бөкей ордасы ауданы жерінде, Нарын құмында орналасқан. Абсолюттік биіктігі 2,1 м.  Гидрографикасы  Аумағы 32 км2, ұзындығы 9,6 км, ені 6,6 км. Қар және жер асты суымен толығады. Жағасы жайпақ, батыс жағы сәл көтеріңкі. Желтоқсан-наурыз айларында мұзы қатады. Суы ащы, көктемнің басында ғана мал суаруға жарамды.  Дереккөздер   Бөкей ордасы ауданы көлдері Еділ су алабы өңірі Ресей көлдері
Білім беру мақсатындағы ұлттық радио және телеорталығы ("Нейшнл эдьюкешинл энд радио сентре") — жергілікті коммерциялық және білім беретін радио және телестанцияларды қоғамдық және жаратылыстану, әрі өнер саласындағы бағдарламалармен қамтамасыз ететін орталық. .    Күн сайын бағдарлама эфирден 8 сағат көлемінде өтеді. Орталық, одан бөлек төлем төлеген станцияларға өз қорынан қосымша бағдарламалар жіберіп отырады.  Дерекөздер   Журналистика Бұқаралық ақпарат құралдары
Осман Абдурахманов (1912 жылы Дағыстанда дүниеге келіп, 1969 жылы 29 желтоқсанда дүниеден өткен) – дағыстандық атақты алып, палуан және цирк және кино әртісі  Бойы 2 м 37 см, салмағы 165 кг болған. Ұлты – авар. Цирк көрсетілімдерінде өнерін көрсеткен, сонымен қатар жабайы жануарлармен шайқасқан (Испанияда бұқалармен, Минскте Бизонмен, Душанбе қаласында түйемен). 1930-40 жылдары бірнеше кино эпизодтарына түскен.  Дереккөздер      1912 жылы туғандар   1969 жылы қайтыс болғандар
Қақпақ – Теріскей Алатауының солтүстік-шығыс бөлігіндегі асу.  Географиялық орны  Қазақстан (Алматы облысы Райымбек ауданы) және Қырғыз Республикасының шекарасында орналасқан.  Жер бедері  Абсолюттік биіктігі 3482 м. Асуда жыл бойы мұздық пен қар жатады. Солтүстік беткейінен Үлкен Қақпақ, Тұйыққақпақ өзендері бастау алады. Қақпақ асуынан маусым – қыркүйек айларында салт атпен өтуге болады. Кең өзен аңғарлары жоғары қарай біртіндеп тар аңғар, құлама беткейлі шатқалдар мен шыңдарға ұласады.  Дереккөздер   Алматы облысы асулары Қырғызстан асулары Теріскей Алатауы
Қуанқұдық — Түркістан облысы Шардара ауданы, Қауысбек Тұрысбеков ауылдық округі құрамындағы ауыл.  Географиялық орны  Аудан орталығы – Шардара қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 10 км-дей жерде, Шардара бөгенінің батысында орналасқан.  Халқы  1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 431 адам (220 ер адам және 211 әйел адам) болса, 2009 жылы 332 адамды (165 ер адам және 167 әйел адам) құрады.  Дереккөздер     Шардара ауданы елді мекендері
Елді мекендер:   Жалтыркөл – Ақмола облысы Аршалы ауданындағы ауыл.  Жалтыркөл – Қостанай облысы Әулиекөл ауданындағы ауыл.  Жалтыркөл – Қостанай облысы Денисов ауданындағы ауыл.  Жалтыркөл – Қостанай облысы Жітіқара ауданындағы ауыл.  Көлдер:  Жалтыркөл – Есіл алабындағы көл.  Жалтыркөл – Батыс Қазақстан облысы Жаңақала ауданы жеріндегі көл.  Жалтыркөл – Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданы жеріндегі көл.  Жалтыркөл – Батыс Қазақстан облысы Сырым ауданы жеріндегі көл.  Жалтыркөл – Қызылорда облысы Қазалы ауданы жеріндегі көл.  Жалтыркөл – Солтүстік Қазақстан облысы Есіл ауданы жеріндегі көл.
Бататау – Бетпақдаланың солтүстігіндегі тау.  Географиялық орны  Қарағанды облысы Шет ауданы Жамбыл кентінің оңтүстігінде 50 км жерде орналасқан.  Жер бедері  Батыстан шығысқа созылып жатқан оқшауланған ұсақ шоқылы тау жұрнағы. Ұзындығы 4 км, ені 2,5 км, ең биік жері 663 м.  Геологиялық құрылымы  Девон жүйесінің төменгі және ортаңғы бөлім жыныстарынан түзілген.  Өсімдігі  Сортаң қоңыр топырағында жусан, көкпек, бұталар өседі.  Дереккөздер   Шет ауданы таулары
Тромп (,  - құбыр) - архитектурада күмбез немесе барабан тұрғызу үшін қолданылатын құралымдық      элемент. Ол астыңғы негіздің күмбез немесе барабанмен ұласар жеріндегі тіреуіш-дәнекер (төрт бұрышында) рөлін атқарады. Ғимарат негізінің төрт бұрышына бүрме қалау әдісімен жарты конусқа ұқсас Тромп тұрғызылады. Тромп кей жағдайда ғимараттың құлақ күмбездеріне және эркерге тіреуіш болады. Тромп Орта Азия, Закавказье мен Еуропа орта ғасырлық сәулет өнерінде (орыс сәулет өнерінде, негізінен, 17 ғасырда) кеңінен қолданылды.  Дереккөздер
Жаңатаң (2010 жылға дейін — Балаган) — Батыс Қазақстан облысы Бәйтерек ауданындағы ауыл, Щапов ауылдық округі құрамындағы ауыл.  Географиялық орны  Аудан орталығы – Перемётное ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 33 км-дей жерде.  Халқы   1999 жылы тұрғындар саны 374 адам (172 ер адам және 202 әйел адам) болса, 2009 жылы 342 адамды (178 ер адам және 164 әйел адам) құрады.  Ауыл көшелері   Алматы (Алматинская) көшесі  Жаңа қоныс (Новостроевская) көшесі  Жастар (Молодёжная) көшесі  Жеңіс (Победа) көшесі  Көктем (Столбовая) көшесі  Дереккөздер   Бәйтерек ауданы елді мекендері
Саяси-моральдық әлеует — экономикалық, саяси және әскери мақсаттарға жету үшін жүзеге асырылуы мүмкін ел тұрғындарының рухани мүмкіндіктері, халыктың саяси және моральдық көзқарастарынын дәрежесі.  Әскери тұрғыда Саяси-моральдық әлеумет жеңіске жету үшін халық пен армияның күштерін жұмыддырумен, олардың соғыстың барлық қиындықтарына шыңауға қабілеттіліктерімен және дайындықтарымен сипатталады.  Дереккөздер  Әскери іс
Асенкритовка — Қостанай облысы Бейімбет Майлин ауданындағы ауыл, Асенкритов ауылдық округі орталығы.  Географиялық орны  Аудан орталығы - Әйет ауылынан солтүстік-батысқа қарай 17 км-дей жерде.  Халқы  1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 957 адам (486 ер адам және 471 әйел адам) болса, 2009 жылы 1032 адамды (525 ер адам және 507 әйел адам) құрады.  Дереккөздер   Бейімбет Майлин ауданы елді мекендері
Медициналандыру -   (медицина контектінде) медицина беделінің, мысалы, медицинаның араласуы мамандардың анамен бала үшін тәуекелді төмендету мақсатымен белсенді қарауына түскен әйелдер жағдайын жеңілдететін бала  туу сияқты бұрын кәсіби емес ұғымдар мен процедуралар басым болған салаларға таралуы, мұнда нәтиженің жетістігі техникалық критерийлермен анықталады;  (кең мағынада) медициналық араласуды талап ететін ауру арқылы  жағымсыз мінез-құлықты түсіндіру және осы арқылы медициналық  пайымдауларды саяси, адамгершілік және әлеуметтік салаға  тарату.  Дереккөздер  Ғылым Саясат әлеуметтануы
Діндер географиясы - әр түрлі діндердің таралуын, олардың жергілікті ерекшеліктерін, халықтың экономикалық және әлеуметтік жағдайларымен, этностық құрылымымен, әдет-ғұрыптық дәстүрлерімен байланыстарын зерттейтін географияның бөлімі. Діндер географиясы мәдениеттің аумақтық ерекшеліктері мен ортақтығын, мәдени дәстүрлердің шығу тегі мен тұрақтылығының дәрежесін, тұрмыс-тіршіліктеріндегі айырмашылықтарды, шаруашылықтың дәстүрлі нысандарымен байланыстарын, демографиялық мінез-құлқын жақсы түсінуге мүмкіндік береді.  Дереккөздер  География және геодезия
Жиделі – Арал теңізінің солтүстік бөлігінде орналасқан шығанақ.  Географиялық орны  Қызылорда облысы Арал ауданында, Шұбартарауыз түбегінің оңтүстік-шығысында.   Кезінде шығанақта Сарыбасат деп аталатын шағын кеме айлағы мен аэродром болған. Теңіз тартылғаннан кейін шығанақты сор мен құм басқан. Солтүстік-батысы биік жарқабақты келеді.  Дереккөздер   Арал теңізі шығанақтары Қызылорда облысы географиясы
Беарнэз () — француз және халықаралық аспаздығындағы негізгі және аса танымал соус. Алғашқы рет Францияның оңтүстігіндегі Беарнда шығарылған. Барбекю тағамдары үшін қолданылады. Негізі — шалот пияз (5—6 бадана), эстрагон, кервелья, тимьян, лавр жапырағы, ақ бұрыш. Пияз бен татымдықтар ақ жүзім шарабы мен сірке су қоспасында (50:50 г) қайнатылады, содан кейін суытылып, шай қасық сумен араластырылған екі жұмыртқа сарыуызы қосылады, қоспа сәл қыздырылғаннан кейін, араластырылып 50—75 г сары май, тұз, бұрыш салып, бір екі тамшы лимон шырынын қосуға болады.  Дереккөздер  Соустар
Қуадыр – Теңіз көлінің оңтүстік-батысындағы шоқылы тау.  Географиялық орны  Қарағанды облысы Нұра ауданы жерінде орналасқан.  Жер бедері  Абсолюттік биіктігі 477 м. Батыстан шығысқа қарай 3,5 км-ге созылған, енді жері 2 км. Беткейі көлбеу, таудың түпкі жыныстары жер бетіне шығып жатыр. Солтүстігінде Шат, шығысында Қарақойың қыстаулары, батысында Камень төбесі, оңтүстігінде Үшбас тауы орналасқан.  Өсімдігі  Қызғылт қоңыр топырақ жамылғысында жусан, бетеге, қоңырбас, итмұрын, тобылғы, қараған, т.б. өседі.  Дереккөздер   Нұра ауданы таулары
Фьючерстік нарық - келешекте белгілі бір уақытта тауарлардың немесе шетел валютасының жеткізіліміне мәміле жасалатын нарық. Бұл нарықта тауарлардың өздері сатылмайды, тек болашақта жеткізу уәдесі ғана сатылады. Фьючерстік нарық ұйымдасқан тауар биржасының бір бөлігі болып табылады. Онда сатушының нақты тауарды келісімшартта тіркелген бағамен жеткізуі көзделеді, ал жеткізу мерзімінің ұзақтығын биржа белгілейді.  Дереккөздер  Экономика Қаржы
Қарауылтөбе — Қызылорда облысы Қызылорда қалалық әкімдігіне қарасты ауыл, Қарауылтөбе ауылдық округі орталығы.  Географиялық орны  Қызылорда қаласынан солтүстікке қарай 8 км-дей жерде орналасқан.  Халқы  1999 жылы тұрғындар саны 952 адам (508 ер адам және 444 әйел адам) болса, 2009 жылы 1322 адамды (683 ер адам және 639 әйел адам) құрады.  Тарихы  Ауыл көкөніс-сүт өсіріп өндіретін Қызылорда совхоз-техникум орталығы болған. Оның негізінде Қарауылтөбеде ЖШС жұмыс істейді.  Дереккөздер   Қызылорда қалалық әкімдігі елді мекендері
Авиациялық отын   — ұшу аппараттары (ұшақтардың, тіқұшақтардың, ұшқышсыз ұшатын аппараттардың) қозғалтқышының отыны. Поршеньдік қозғалтқыштардың негізгі авиациялық отыны — авиациялық бензин, ал әуе-реактивтік қозғалтқыштар үшін — реактивтік отын. Авиациялық отынның ерекшелігі: термотұрақтылығы, отындық аппаратуралардың тозуын азайтатын, сақтау кезіңде тотықтану реакциясын баяулататын, құйғанда өртену қауіптілігін төмендететін қоспалар косылуы. Авиациялық отын ретінде синтетикалық отындар (мысалы, синтетикалық этил спирті) қолданылуы мүмкін.  Дереккөздер  Әскери іс
Мереке ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданындағы әкімшілік бірлік. Бұрын Подтяжки ауылдық округі деп аталған.  Әкімшілік құрамы  Құрамына Мереке, Қалмақ ауылдары кіреді. Орталығы – Мереке ауылы. Округ құрамында болған Жайықбай, Карташово ауылдары 2011 жылы таратылған.  Халқы  2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 801 адамды құрады.  Дереккөздер   Тасқала ауданы ауылдық округтері
Қолданбалы география - гео-жүйенің дамуын жобалау мен аймақтық жоспарлау аясында нақтылы практикалық міндеттерді орындауға бағытталған географиялык зерттеулер мен әзірлемелер.Қолданбалы географияның негізгі зерттейтін объектісі — әр түрлі геотехникалық жүйелер. Кешенді және салалық (мыс., геоморфологиялық) қолданбалы география деп бөледі. Қолданбалы география 1960 жылдары экономикасы өркендеген елдерде дами бастады. Қолданбалы географияда бағалау, жүйелі анализ, имитациялық үлгілеу, ландшафтылық индикация және т.б. әдістер кеңінен қолданылады.  Дереккөздер  География және геодезия
Апельсин қайнатпасы. Апельсиннің қабығын аршы, бөлшектеп кесіп, дөнін алып тастайды. Содан кейін жемісін қайнап тұрған сиропқа салып қайнатады да, оттан алады. Бір сағаттан соң сиропты құйып алып, 10 минут қайнату керек. Сосын апельсинді қайта салып, мөлдір түске айналғанша (енгенше) (10-15 минут) жайлап қайнатады. Апельсиннің қабығын жұқалап кесіп алады да, жіңішкелеп кесіп ыстық қайнатпасын үстіне қосады. 1 кг апельсинге: 1,25 кг құмшекер, 1,5 стакан су, 2 ас қасық қабық қажет.  Дереккөздер    Тағамдар
Лихтенштейн кінәздігі әкімшілік жағынан 11 ұйымдастыққа () бөлінген. Ұйымдастықтар негізінен бір қаладан тұрады. Бес ұйымдастық Төменгі Лихтенштейн сайлау аймағы шегінде, қалған алтауы Жоғарғы Лихтенштейнге жатады.  Анклав пен эксклавтары  Шағын мөлшеріне қарамастан, ұйымдастықтар өте оғаш пішіндерге ие. Жеті ұйымдастықта негізгі аумақтан басқа кем дегенде бір эксклав бар.   Балзерс: 2 эксклав  Ешен: 2 эксклав  Гамприн: 1 эксклав  Планкен: 3 эксклав, 1 анклав  Шан: 4 эксклав, 2 анклав  Тризенберг: 1 эксклав  Вадус: 5 эксклав  Ұйымдастықтары  Дереккөздер   Лихтенштейннің әкімшілік бөлінісі
Жіліншік сүйектер — жануарлардың алдыңғы аяқ басы және артқы аяқ басы қаңқаларының ортаңғы бөліктерін құрайтын, ұзынша келген қуысты түтікше сүйектер. Адамда бұл сүйектер қолда алақан сүйектері (пястные кости) және аяқта табан сүйектері (плюсневые кости) деп аталады. Жіліншік сүйектердің саны адам мен жануарлардың саусақтары мен бақайларының санына байланысты.  Дереккөздер  Биоморфология Биология Морфология
Тауық жылы – мүшел есебінің оныншы жылы. Мешін жылынан соң, ит жылынан бұрын келеді, 12 жылда бір рет қайталанып отырады. Жыл басы – жаңа санат бойынша 22 наурыз, соңы – келесі жылдың 21 наурызы. Тауық жылы Азия халықтарының (қазақ, өзбек, қырғыз, түрікмен, Әзірбайжан, т.б.) көпшілігінің күнтізбелерінде қолданылады. 2005 – 06 жылдар аралығы Тауық жылы болды. Тауық жылы енді 2017 – 18 жылдары қайталанады.  Дереккөздер   Мүшел жылдар
Қоржынкөл ауылдық округі – Қостанай облысы Фёдоров ауданындағы әкімшілік бірлік. 2011 жылы құрамына қысқарған "Украина ауылдық округінен" 2 елді мекен қосылған.  Әкімшілік құрамы  Құрамына Лесное, Берёзовка, Дубровка, Малороссийка ауылдары кіреді. Орталығы – Лесное ауылы.  Халқы  2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1401 адамды құрады.  Дереккөздер   Фёдоров ауданы ауылдық округтері
Итшана жарысы, ит жеккен шанамен жарысу Сібір жерін мекендеген көптеген халықтарда бұрыннан бар. Арасына уақыт салып барып итшана экипаждары бір күнде сөреге шығады. Белгіленген қашықтықты ең аз уақытта жүріп өткен экипаж жеңіске жетеді. Жол бойында шанаға жегілген иттердің алмастырылуы мүмкін. Мұндай жарыстарда бір ит айдаушы (машер) және бір иттерді үйретуші болады. Кейде осы екі міндетті бір адамның атқаруы мүмкін. Итшанамен жарыс кейде бірнеше жүздеген километр қашықтыққа созылып бәсеке әлденеше күнде өтуі мүмкін.  Дереккөздер    Спорт
Себептік талдау - белтілі бір құбылыстардың белтілі бір себептерден туындайтындын зерттеуге арналған ғылыми тәсілдер мен жолдардың жиынтығы. Мұндай зерттеу ықтималдық, детерминизмдік теориялардың жетістіқтеріне, зерттелетін құбылыстардың өлшеуге болатын жақтарын статистикалық, математикалык үлтілеу әдістеріне сүйеніп жасалады. Себептерді тэуелсіз, экзогендік белтілер, ал салдарларды тәуелді, эндогендік белгілер деп атайды. Белтілі бір салалар келесі бір қатынастар мен байланыстар үшін себептік негіздер болып табылуы да мүмкін.  Дереккөздер  Әлеуметтану Терминология
Электрондық аспаптарды бітеу () — вакуумді немесе керекті газдық құрамды пайдалану және сақтау кезінде қоршаған ортаның зиянды әсерінен қорғау үшін электрондық аспаптардың (құрылғылардың) қабырғалары, қосылыстары мен шықпалары арқылы газдар мен сұйықтардың өтпеуін қамтамасыз ету. Бітеудің бұзылуы аспаптың (құрылғының) жұмыстық қабілетінің төмендеуіне немесе ауа райы жағдайы өзгерғенде оның көрсеткіштерінің тұрақсыздығына өкелуі мүмкін. Әдетте, корпусты (қуыс және біртұтас  конструкциялы) және корпуссыз электрондық аспаптарды бітеу болып бөлінеді.  Дереккөздер  Электроника
Гаспарян Гоар Микаэловна (14.12.1924 ж. Каир)- армян совет әншісі, КСРО халық әртісі  (1956). Муз. білімді Каирде Э.Фельдман мен В.Карродан алған. 1948 жылы КСРО-ға келді. 1949 жылы Армянның опера және балет театрының әнші-солисі. 1965 жылы Ереван консерваториясын бітірді. Оның орындауындағы нәзіктік, көркем бейнені терең  сезіммен, оймен жеткізушілік басты қасиеті. Ол-концерттік қызметімен де танылған әнші. Англия,Венгрия,Жапония,Польша т.б. елдерде гастрольда болды. 5-сайланған Армия ҚСР-і  Жоғары Советінің және 7-8 айланған Жоғары Советінің депутаты.  Дереккөздер  Қазақ энциклопедиясы
Жыландыбұлақ – Ащысу өзені алабындағы өзен.  Географиялық орны  Қарағанды облысы Бұқар жырау және Павлодар облысы Баянауыл аудандарының жерінде.  Бастауы  Бастауын Рудничное көлінің солтүстік-шығысындағы Победа қонысының маңынан алып, Ащысу өзеніне сол жағынан құяды.  Гидрологиясы  Ұзындығы 30 км. Суы қарашада қатып, сәуірде ериді. Арнасы өте тар. Жағалары тік жарлы келеді. Қуаңшылық жылдары тартылып қалады. Жайылмасында қыстаулар орналасқан. Жайылымы мал шаруашылығына қолайлы.  Дереккөздер   Баянауыл ауданы өзендері Бұқар жырау ауданы өзендері
Сөйлеудің пайда болуы - 1. психолингвистикада және психологияда кездесетін сөйлеу ниетінен (интенциядан) мәтінге (дыбысталатын немесе жазбаша) көшу процестерінің жиынтығы. Сөйлеудің пайда болуы айтылатын сөйлемелік мазмұнның бағдарлауынан бастап, оны тілдік рәсімдеуге дейінгі операцияларды қамтитын фазалық құрылымға ие; 2. эксперименталдық фонетикада - тілдің мағыналы бірліктерін (морфа, сөз, сөйлем) білдіретін дыбыстық сабақтастықтың құрылуы.  Дереккөздер  Лингвистика
Радиоактивті залалдану аймағы  — радиоактивті заттармен залалданған жер аумағы. Бұл аумаққа радиоактивті бұлттардың қозғалысы ізінің алқабы мен жарылыс ауданындағы жер аумағы жатады. Радиоактивті залалдану аймағы ядролық жарылыс қуаты мен күшіне, жарылыстан кейінгі өткен уақытқа, жергілікті жердің метеорологиялық жағдайлары мен бедеріне байланысты болады.  Радиоактивті залалдану аймағыыың әр түрлі өңірлеріндегі объектілер мен орындардың зақымдану (радиация деңгейі) деңгейі әр түрлі болады.  Дереккөздер  Әскери іс
Бағзама - жуылған кір суының атауы. Кір суы кез келген жерге төгілмейді. Ол үшін үйден аулағырақ жерден су төгуге арналған шұңқыр қазылады. Бұл кір суы төгілген жер лас және ондай жерге жын-шайтан үйір болады деген түсінікпен байланысты. Сондықтан кір суы төгілген шұңқырдың маңайында бала-шағаның ойнауына және кешқұрым әйел адамға қайталай кір суын төгуге тыйым салынған. Дәстүрлі орта ұғымында әйел адам кешқұрым кір суын төксе және түн мезгілінде кір жайса, оған күл-қоқыс, лас жерлерде жүретін жын-перінің салқыны тиеді-мыс.  Дереккөздер   Мәдениет Терминология
Қаязды – Сырдарияның оң жағалық жайылмасында жатқан көл. Сырдария ауданы жерінде, Жалағаш кентінен солтүстікке қарай 22 км жерде, Сырдарияның тармағы – Қараөзектің аңғары бойында теңіз деңгейінен 50,3 м жоғарыда жатыр. Аумағы 2,3 км2, ұзындығы 2,9 км, ені 1,3 км, ең терең жері 5,0 м, суының көлемі 12,4 млн. м3. Көлде қамыс, қоға көп өскен, әсіресе оңтүстігінде ну тоғай. Жаз айларында су деңгейі түскен кезде көлдің шығысы мен батысы екіге бөлініп қалады.  Дереккөздер Қазақ энциклопедиясы
Бағытталған жарылыс () — негізінде қоршаған ортаға (әдетте тау жынысына) көбіне белгіленген бағытта және есептелген қашықтыққа жасалады. Оған зарядтарды лайықтап орналастыру мен оның түрін таңдау арқылы немесе тау жынысы лақтырылатын жағында алдын ала қосымша бос алаң жасаумен қол жеткізіледі. Құрылыста қолданылады. Кейде бағытталған жарылыс деп кумулятивтік әсерді пайдаланатын жарылысты да айтады.  Дереккөздер  Әскери іс
Баяу қондыру - ғарыштық ұшу аппараттары немесе басқа ауа кемелері  жылдамдығын Жерге не т.б. ғаламшарға түскенге дейін бірте-бірте  баяулата  отырып қондыру.  Баяу қондыру атмосферасы тығыз  ғаламшарларда парашютпен,  тікұшақ винті тәріздес  көтергіш ротормен, ғарыштық ұшу аппаратын  Жерге қондыру үшін қолданылатын әр түрлі құралдар көмегімен, ал атмосферасыз  ғаламшарларда  ракета двигателін  тежеу арқылы жүзеге асырылады.  Дереккөздер    Авиация Ғарыш техникасы
Қарабатан — Атырау облысының Атырау қалалық әкімшілігінің құрамында болған ауыл, Геолог ауылдық округінің құрамына кірді. 2019 жылы қала құрамына енгізілді.  Халқы  1999 жылғы халық санағы бойынша елді мекенде 107 адам (54 ер, 53 әйел адам) тұрған. Ал 2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша ауылда 135 адам (67 ер, 68 әйел адам) тұрды.  Дереккөздер   Атырау қалалық әкімдігінің таратылған елді мекендері
Заң актісі - белгілі бір құқықтық салдар туғызатын, қоғамдағы қарым-қатынастарды реттеуге бағытталған жазбаша ресми құжат (заң, жарлық, қаулы, т.б.). Заң актісі Нормативтік актілерге (яғни құқық нормаларын мазмұндайтын, қоғамдағы қарым-қатынастардың белгілі бір аясын реттейтін заң актісіне) және арналған субъектілерінде ғана құқықтық салдар туғызатын нормаланбаған заң актісі-не бөлінеді.  Дереккөздер
Ұлыбритания азаматтарына арналған визалық талаптар — бұл басқа мемлекеттердің билігі Ұлыбритания азаматтарына қоятын кіруге әкімшілік шектеулер. Ұлыбритания азаматтары (шетелде), Шетелдегі Ұлыбритания азаматтары, Шетелдегі британдық азаматтар, Ұлыбританияның қорғауындағы адамдар немесе Ұлыбритания азаматтары сияқты Ұлыбритания азаматтарының басқа санаттарына визалық талаптар әр түрлі.  Виза талаптарының картасы  Дереккөздер   Азаматтығына байланысты визалық талаптар
Беловодское — Ақмола облысы Жақсы ауданындағы ауыл, Беловодский ауылдық округі орталығы.  Географиялық орны  Аудан орталығы — Жақсы ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 43 км-дей жерде.  Халқы  1999 жылы тұрғындар саны 815 адам (420 ер адам және 395 әйел адам) болса, 2009 жылы 587 адамды (300 ер адам және 287 әйел адам) құрады.  Инфрақұрылымы  2 орта мектеп, фельдшерлік-акушерлік пункт, кітапхана бар. Ауыз суы 3 жерасты суы көзінен қамтамасыз етіледі. Шаруашылық субъектісі – ЖШС. Ең жақын темір жол стансасына дейін 2 км.  Дереккөздер   Жақсы ауданы елді мекендері
Қараүңгір – Балқаш көлінің солтүстік бөлігіндегі тау.  Географиялық орны  Абай облысы Аягөз ауданы Өркен ауылының оңтүстік-батысында 67 км жерде орналасқан. Ең биік жері 810 м.  Жер бедері  Беткейлері көлбеу келген бірнеше тізбектелген шоқылардан тұрады. Батысында Мұзбел, шығысында Құмадыр таулары, оңтүстігінде Молабұлақ бұлағы бар.  Өсімдігі  Сұр қоңыр топырақ жамылғысында жусан, изен, қияқ, баялыш, күйреуік, т.б. өсімдіктер өседі.  Дереккөздер   Аягөз ауданы таулары
Қаракөл — Атырау облысы Құрманғазы ауданы, Мақаш ауылдық округінің құрамындағы ауыл.  Орналасуы  Көкарна өзені тармақтары жағалауында орналасқан.  Халқы 1999 жылы тұрғындар саны 123 адам (63 ер адам және 60 әйел адам) болса, 2009 жылы 56 адамды (27 ер адам және 29 әйел адам) құрады.  Елді мекендегі көшелер   Зұлқарнай Ғұмаров көшесі  Мария Сейтказиева көшесі  Дереккөздер   Құрманғазы ауданы елді мекендері
Ақыртөбе — Жамбыл облысының Тұрар Рысқұлов ауданындағы ауыл, темір жол бекеті, Ақыртөбе ауылдық округі орталығы.  Географиялық орны  Аудан орталығы - Құлан ауылынан батысқа қарай 51 км-дей жерде, далалық белдемде орналасқан.  Халқы   2,3 мың адам (1997);  2,6 мың адам (2009).  Кентте элеватор, өндірістік кооператив жұмыс істейді. Орта мектеп, емхана, тіс емдеу пункті, клуб бар. Ақыртөбе арқылы Алматы-Тараз автомобиль жолы өтеді.  Тұрар Рысқұлов ауданы елді мекендері Қазақстан темір жол бекеттері
Қаратас – Тасқарала тауының солтүстік-батысындағы шоқылы тау.  Географиялық орны  Қарағанды облысы Нұра ауданы Тікенекті ауылының оңтүстік-щығысында 24 км жерде орналасқан.  Жер бедері  Абсолюттік биіктігі 532 м. Беткейлері көлбеу, бірнеше ұсақ шоқылардан тұрады. Батысынан Жарабас, шығысынан Сарыөзен өзендері ағып өтеді. Солтүстігінде Ақжар, оңтүстігінде Ақшоқы таулары бар.  Өсімдігі  Сортаңды бозғылт қоңыр топырақ жамылғысында жусан, бетеге, селеу, қоңырбас, итмұрын, тобылғы, қараған, т.б. өсімдіктер өседі. Етегі мал жайылымына қолайлы.  Дереккөздер   Нұра ауданы таулары
Ардагерлер саябағы - демалыс орны. 2004 жылы 9 мамырда, бұрынғы демалыс паркін қайта қалпына келтіру негізінде ашылған. 3000-нан аса әр түрлі ағаш көшеттері, гүлдер отырғызылған. Саябақ ауласында 500 кісілік "Арыстанбаб "мешіті орналасқан. Ардагерлер саябағында ардагерлердің демалуына, жүріп-тұруына колайлы жағдай жасалған, кымызхана бар. Саябақтың орталығына 2004 жылы 8 мамырда Ұлы Отан соғысы құрбандарына арналған ескерткіш орнатылды.  Дереккөздер
Радиолокациялық құралдар  — әуе, жер үсті және су үсті әскери объектілеріне барлау жасау, ұшақтар мен ұшақсыз құралдарды бағыттау мен басқару, артиллерия атысын басқару, көздеп бомбалауды жүзеге асыру және т.б. мақсаттарда қолданылатын радиотехникалық құрылғылар.  Мақсатына қарай әр түрлі әскер мен қарулы күштер құрамындағы көптеген радиолокациялық станцияларда әр түрлі мақсаттағы радиолокациялық құралдар болады.  Дереккөздер  Әскери іс
Василий Федорович Варнавский (1910 ж. туған, Ресей, Башқортостан Республикасы) – Социалистік Еңбек Ері (28.3.1948). Отбасы 1919 ж. Келес ауданына көшіп келген. 1926 – 1932 ж. механизатор-тракторшы, Келес МТС-нда учаскелік механик болды. 1932 – 1935 ж. Қызыл Армия қатарында қызмет етті. 1935 – 1943 ж. облыстық МТС-тарда учаскелік механик, шеберхана меңгерушісі, аға механик, 1943 – 1956 ж. Ленгер МТС-нда аға механик, 1957 жылдан жылжымалы шеберхананың механигі қызметтерін атқарды. Ленин орденімен, медальдармен марапатталған.  Дереккөздер  Социалистік еңбек ерлері