henrygagnier/kazakh-ocr huggingface dataset:
Екра-Яга — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кара теңізі орналасқан.  Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.  Су реестрінің мәліметтері  Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.   Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:  Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 15010000112103000089343  Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 103008934  Су алабының коды — 15.01.00.001  ГЗ томының нөмірі — 03  ГЗ бойынша шығарылуы — 0  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі   Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Ненецк автономиялық округі өзендері Коми Республикасы өзендері
Пыртей-Яга — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Печор теңізі орналасқан.  Өзен ұзындығы 31 км-ді құрайды.  Су реестрінің мәліметтері  Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Печора өзені су алабының шығыс шекарасынан Үлкен Ою өзені су алабының шығыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.   Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:  Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 03060000112103000087303  Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 103008730  Су алабының коды — 03.06.00.001  ГЗ томының нөмірі — 03  ГЗ бойынша шығарылуы — 0  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі   Ненецк автономиялық округі өзендері
Оскомля — Ресейдегі өзен. Тверь облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Щегринка өзенінің оң жағалауынан 22 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.  Су реестрінің мәліметтері  Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тверца бастауынан (Вышневолоц су торабынан) Тверь қаласына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.  Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:  Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 08010100512110000002093  Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 110000209  Су алабының коды — 08.01.01.005  ГЗ томының нөмірі — 10  ГЗ бойынша шығарылуы — 0  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі   Тверь облысы өзендері
Отломка — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы,  Марий Эл Республикасы, Кострома облысы, Киров облысы  жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вая өзенінің оң жағалауынан 46 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.  Су реестрінің мәліметтері  Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга; Ветлуга қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.  Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:  Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 08010400212110000043229  Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 110004322  Су алабының коды — 08.01.04.002  ГЗ томының нөмірі — 10  ГЗ бойынша шығарылуы — 0  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі   Ресей өзендері
Ресми тіл — заң, сот, оқу, т.б. ресми кеңсе қызметінде мемлекеттік тілмен қатар қолданылатын негізгі тілдердің бірі. Әдетте, көп ұлтты елдердің конституцияларында кейбір тілге ресми мәртебе берілгені белгіленіп отырады.  Мысалы, Испания конституциясында (1978) кастиль наречиесі Ресми тіл ретінде қабылданған, сонымен қатар испан тілінің басқа да наречиелері автон. аймақтарда Ресми тіл деп жарияланған. Кей елдерде (Азия, Африка) жергілікті ұлт тілімен қатар бұрынғы метрополия тілдері де (ағылшын, француз, т.б.) ресми тіл болып қабылданған (Үндістан). Еуропа елдері, АҚШ, Жапония, Түркия, Ресей секілді мемлекеттерде Ресми тіл мен мемл. тіл ұғымдары бір-біріне сәйкес келіп, ауысып қолданыла береді. Кей елдерде бұл ұғымдарға жеке түсініктер беріліп, дараланған, мұндай жағдайда Ресми тілдің мемл. тілден айырмашылығы:   мемлекеттік  тіл конституция бойынша мемлекеттің қамқорлығында болады;   мемлекеттік  тілді меңгеру мектепке дейінгі оқу-тәрбие мекемелерінде, орта, арнайы және жоғары білім беретін оқу орындарында міндетті деп саналады;   мемлекеттік тіл — сол елдің мемлекет, қоғамдық, саяси, экономика, әлеум. аяларында кеңінен қолданылатын басты тіл. Ресми тілдің қолданылу аясы мемл. тілге қарағанда тар, функционалды рөлі ерекше көрсетілмейді. Сондай-ақ Ресми тіл кейбір ұлт-ұлыстардың бір аймақта шоғырланып өмір сүруіне байланысты белгіленуі мүмкін.  Дереккөздер  Сілтемелер    Мемлекеттік тіл саясаты  Ресми тілдер Мемлекет Тіл саясаты
Ханжи-Соим — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ  жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Бобровка өзенінің оң жағалауынан 22 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.  Су реестрінің мәліметтері  Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Ертіс құйылысынан Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Ертістен Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысына дейінгі Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.  Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:  Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 15020100112115300021699  Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 115302169  Су алабының коды — 15.02.01.001  ГЗ томының нөмірі — 15  ГЗ бойынша шығарылуы — 3  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі   Ресей өзендері
Юрмыс — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Башқұртстан Республикасы, Челябі облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пут өзенінің сол жағалауынан 24 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.  Су реестрінің мәліметтері  Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уфа өзені Нязепетровск су торабынан Ай өзенін қоспағанда, Павловск су торабына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.   Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:  Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 10010201112111100021183  Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 111102118  Су алабының коды — 10.01.02.011  ГЗ томының нөмірі — 11  ГЗ бойынша шығарылуы — 1  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі   Свердлов облысы өзендері Башқұртстан өзендері Челябі облысы өзендері
Панюшиха (Молочиха) — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы жерге сіңіп, арнасын жоғалтады орналасқан.  Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.  Су реестрінің мәліметтері  Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі —  Гилёв су торабынан сағасына дейінгі Алей . Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.  Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:  Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 13010200212115200000805  Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 115200080  Су алабының коды — 13.01.02.002  ГЗ томының нөмірі — 15  ГЗ бойынша шығарылуы — 2  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі   Алтай өлкесі өзендері Жоғарғы Обь су алабы өңірі өзендері
Ақжар  Елді мекендер  Абай облысы   Ақжар — Үржар ауданындағы ауыл.  Ақмола облысы   Ақжар – Аршалы ауданындағы ауыл.  Ақжар – Целиноград ауданындағы ауыл.  Ақтөбе облысы   Ақжар – Ақтөбе қалалық әкімдігіне қарасты ауыл.  Ақжар – Ойыл ауданындағы ауыл.  Ақжар – Хромтау ауданындағы ауыл.  Алматы облысы   Ақжар – Қарасай ауданының құрамында болған ауыл. 2014 жылдан бастап Алматы қаласына қарасты.  Атырау облысы   Ақжар – Атырау облысы Атырау қалалық әкімдігіне қарасты ауыл.  Жетісу облысы   Ақжар – Алакөл ауданындағы ауыл.  Ақжар – Қаратал ауданындағы ауыл.  Жамбыл облысы   Ақжар – Байзақ ауданындағы ауыл.  Қарағанды облысы   Ақжар – Бұқар жырау ауданындағы ауыл.  Қызылорда облысы   Ақжар – Қармақшы ауданындағы ауыл.  Түркістан облысы   Ақжар – Бәйдібек ауданындағы ауыл.  Ақжар – Келес ауданындағы ауыл.  Ақжар – Қазығұрт ауданындағы ауыл.  Ақжар – Сарыағаш ауданындағы ауыл.  Шығыс Қазақстан облысы   Ақжар – Тарбағатай ауданындағы ауыл.  Қырғызстан   Ақжар – Жалалабат облысы Тоқтағұл ауданындағы айыл.  Ақжар – Нарын облысы Атбасы ауданындағы айыл.  Ақжар – Нарын облысы Қошқар ауданындағы айыл.  Ақжар – Ош облысы Қарасу ауданындағы айыл.  Ақжар – Ош облысы Өзген ауданындағы ауыл.  Ақжар – Талас облысы Айтматов ауданындағы айыл.  Ақжар – Талас облысы Талас ауданындағы айыл.  Басқа мағыналар   Ақжар – Сілеті алабындағы өзен.  Ақжар – мұнай кен орны
Петрик — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Хакасия Республикасы, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Томь өзенінің сол жағалауынан 564 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.  Су реестрінің мәліметтері  Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь бастауынан Кондома өзенін қоспағанда, Новокузнецк қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.  Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:  Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 13010300212115200010221  Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 115201022  Су алабының коды — 13.01.03.002  ГЗ томының нөмірі — 15  ГЗ бойынша шығарылуы — 2  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі   Кемеров облысы өзендері Хакасия өзендері Алтай өлкесі өзендері
Бақбақ шарабы () — америкалық жазушы Рэй Брэдбери жазған роман. Бұл кітап ең алғаш 1957 жылы жарық көрді. Әлемнің 100 басты кітаптар тізіміне кірген.  Сюжет  Он екі жасар Дуглас әр жазда әр нәрсені ең бірінші рет істеп көреді. Ол бірінші маусымда азанда ерте тұрып бар ауылды оятады. Дуглас өзінің інісі Томмен, анасымен, әкесімен, екә әжесімен және атасымен Иллинойс штатындағы кішкентай Гринтаун қалашығында тұрады. Осы 1 маусымнан 1928 жылдың қайталанбас жаз айы басталады. Әр жаз сайын Дугластың отбасысы ең алғаш іс-әркеттері бақбақ теруге барады. Осы жазда да Дугласс Томмен, әкесімен бақбақ шарабын жасау үшін бақбақ теруге барады. Бұл күн Дуг үшін ерекше күн болады. Ол ең алғаш бұл күгнде артынан қарап тұрған тылсым күшті сезгендей болады. Алайда артқа қараса ол күш болмағандай барлығы да тынышталып қалады. Осылай екі күн не болып жатқанын түсінбей жүреді. Тек үшінші күні ғана ол бұл күшті сезініп, өзінің тірі екенін, өмір сүретінін түсінеді. Осы жазда ол өзінің інісі Томмен әртүрлі қызыққа батады. Бірақ, қуанышпен бірге қайғы келіп, ол бір әжесінен айырылады. Тек әжесінен емес, бұрыннан танитын қарт адамдардан да. Дәл осылай оқиға бірінен соң бірі өжалғасып, өрби береді.  Дереккөздер   Рэй Брэдбери туындылары Балалар әдебиеті
Юрцевка — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Иванов облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Танга өзенінің сол жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.  Су реестрінің мәліметтері  Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Кострома қаласынан Унжа өзенін қоспағанда Горьков су торабына (Горьков суқоймасына) дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.  Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:  Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 08010300412110000013285  Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 110001328  Су алабының коды — 08.01.03.004  ГЗ томының нөмірі — 10  ГЗ бойынша шығарылуы — 0  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі   Ресей өзендері
Кальпичиха — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Бобровка өзенінің оң жағалауынан 19 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.  Су реестрінің мәліметтері  Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина бастауынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.  Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:  Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 03020100312103000009388  Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 103000938  Су алабының коды — 03.02.01.003  ГЗ томының нөмірі — 03  ГЗ бойынша шығарылуы — 0  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі   Вологда облысы өзендері Архангельск облысы өзендері Двина-Печора су алабы өңірі өзендері
Спектрлік құралдар – оптикалық диапазондағы электрмагниттік сәулелердің спектрлік құрамын зерттеуге, сәуле көздерінің және онымен әсерлескен нысандардың спектрлік сипаттамаларын талдауға, спектрлік талдау үшін пайдаланылатын құралдар. Спектрлік құралдар пайдаланылу мақсатына, сәулені спектрге ажырату және тіркеу тәсілдеріне, толқын диапазонына, т.б. сипаттамаларына сәйкес бөлінеді. Қарапайым спектрлік құралдарға жарық сүзгі жатады. Спектрлік құралдардағы спектрді талдау белгілі толқын ұзындықтарына сәйкес келетін сызықтардың энергиясын өлшеуге тіреледі. Өлшеу әдістеріне қарай спектрлік құралдар көзбен бақыланатын спектроскоптар, фотопластинкаға түсіруге негізделген спектрографтар және камера объективінің фокустық жазықтығында орналасқан саңылаудан шыққан сәуле ағынын өлшеуге арналған спектрометрлер болып бөлінеді. Соңғы кезде ажырату қабілеті өте жоғары, қос сәулелі, бір немесе көп каналды (яғни бірнеше спектрлік сызықтар энергиясын бір мезгілде жеке-жеке өлшеуге арналған) спектрофотометрлер мен өнеркәсіптік мақсаттағы спектрлік талдау үшін қолданылатын күрделі фотоэлектрлік құрылғылар – квантметрлер пайда болды. Қазіргі кезде мұндай квантметрлердің бір мезгілде 80 каналмен жұмыс істейтін түрлері бар.  Пайдаланған сілтеме
Синеомутовка — Ресейдегі өзен. Саратов облысы, Пенза облысы, Воронеж облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хопер өзенінің оң жағалауынан 927 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.  Су реестрінің мәліметтері  Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Хопер бастауынан Ворона өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Хопер, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).   Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:  Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 05010200112107000005223  Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 107000522  Су алабының коды — 05.01.02.001  ГЗ томының нөмірі — 07  ГЗ бойынша шығарылуы — 0  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі   Саратов облысы өзендері Пенза облысы өзендері Воронеж облысы өзендері
Шубот — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Киров облысы, Нижегород облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вохма өзенінің оң жағалауынан 102 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 68 км-ді құрайды.  Су реестрінің мәліметтері  Ресей мемлекеттік су реестрінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга бастауынан Ветлуга қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.  Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын су шаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:  Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 08010400112110000041127  Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 110004112  Су алабының коды — 08.01.04.001  ГЗ томының нөмірі — 10  ГЗ бойынша шығарылуы — 0  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі   Ресей өзендері
Құрманов Медеубай Шаяхметұлы (22.02.1938, Алматы облысы Жаркент ауданы - 22.11.1985, Алматы) - әдебиеттанушы ғалым, аудармашы, ақын, филология ғылымдарының кандидаты (1972).  Қазақ мемлекеттік Халықаралық қатынастар және Әлем тілдер университетін бітірген (1968).  1955 - 1963 жылдары Қызылжар, Қоғалы орыс және қазақ орта мектептерінде мұғалім,  1963 жылы Алматы медициналық институтында оқытушы,  1966 - 1974 жылдары кафедра меңгерушісі,  1974 - 1978 жылдары Қазақ мемлекеттік Халықаралық қатынастар және Әлем тілдер институтында доцент,  1978 - 1983 жылдары Әдебиет және өнер институтының бөлім меңгерушісі қызметін атқарған.  Еңбектері Неміс ақын, жазушы И.Гетенің "Фауст" трагедиясы Мария-Луиза Кашництің "Ескі балалар ертегілер" жинағын неміс тілінен қазақ тіліне аударған. "Алтын арқа" (1979), "Өмір қандай тәтті еді" (1994) кітаптары жарық көрген.  Дереккөздер  Алматы облысында туғандар Қазақстан ақындары Қазақстан ғалымдары Қазақ әдебиетін зерттеушілер Қазақстан филологтары Қазақстан аудармашылары
Кулига — Ресейдегі өзен. Ярославль облысы, Кострома облысы, Иваново облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кеда өзенінің сол жағалауынан 6 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.  Су реестрінің мәліметтері  Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Рыбинск су торабынан Кострома қаласына дейін, Кострома өзенін қоспағанда бастауынан Исады ауылындағы Су өлшеу постықа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.  Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:  Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 08010300212110000010880  Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 110001088  Су алабының коды — 08.01.03.002  ГЗ томының нөмірі — 10  ГЗ бойынша шығарылуы — 0  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі   Ресей өзендері
Половальник (Поливальник) — Ресейдегі өзен. Оренбург облысы, Самара облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кристалка өзенінің оң жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.  Су реестрінің мәліметтері  Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Самара Сорочинск су торабынан Елшанка ауылындағы су өлшеу постына дейін . Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.  Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:  Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 11010001012112100007072  Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 112100707  Су алабының коды — 11.01.00.010  ГЗ томының нөмірі — 12  ГЗ бойынша шығарылуы — 1  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі   Ресей өзендері
Юрманга — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Төменгі Тойма өзенінің оң жағалауынан 63 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.  Су реестрінің мәліметтері  Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вычегда өзенінің құйылысынан Вага өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.  Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:  Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 03020300112103000027401  Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 103002740  Су алабының коды — 03.02.03.001  ГЗ томының нөмірі — 03  ГЗ бойынша шығарылуы — 0  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі   Ресей өзендері
Қарамойын сұқсыр () – Сұқсыр үйректер тұқымдасының Сұқсырлар туысына жататын жоны – қошқыл, қаралтым, бауыры – ақ, орташа денелі (300-420 г) құс. Бастың екі жағында татреңді сарғыш қауырсындар будасы орналасқан.   Қамыс, қоға, құрақ өскен тоқтау сулы немесе су нашар ағатын жазықтық суқоймаларда, Қазақстанның бүкіл аумағына дерлік қарамойын сұқсырлар орын тебеді. Бұлар – сұқсырлар ішіндегі ең қауымшыл құстар: 5-6-дан бірнеше жүздеген жұптарға дейін шоғырлар түзіп. Олардың арақашықтығын 1 метрге дейін алшақтата қоныстанады. Су маңындағы шағалалар, қырқылдақтар, үйректер тәрізді басқа құстармен көршілес жайбарақат өмір сүреді. Суда қалқып жүретін ұяларына 3-6 ашық жасылдау түсті жұмыртқа салады. Бірнеше күндерден кейін ата-енелері өздері болмайтын уақытта ұяны бүркемелеген өсімдіктердің шіруінен жұмыртқалар қоңыр түске боялады. 3 аптадан соң басылған жұмыртқалардан жолақты балапандар жарып шығып, денесі кеуіп үлгерместен суға беттейді. Бұл сұқсырлар жәндіктермен – су бунақденелілері, ұлулармен, т.б. қоректенеді, балық шабақтарын негізінде балапандарды қоректендіру кезеңінде аулайды.  Дереккөздер   Сұқсыртәрізділер Еуразия құстары Африка құстары Солтүстік Америка құстары
Инюша — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чебула өзенінің оң жағалауынан 25 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.  Су реестрінің мәліметтері  Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.   Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:  Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 13010400212115200018811  Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 115201881  Су алабының коды — 13.01.04.002  ГЗ томының нөмірі — 15  ГЗ бойынша шығарылуы — 2  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі   Кемеров облысы өзендері Краснояр өлкесі өзендері Томск облысы өзендері