henrygagnier/kazakh-ocr huggingface dataset:
Жұманова Зейнеп (10 ақпан 1939 жыл) - математик, математика-физика ғылымдарының кандидаты (1978), философия докторы.  Казақ мемлекеттік университетінің математика факультетін бітірген (1960 жыл). 1960-1964 жылдары Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясының математика институтында кіші ғылыми қызметкер, 1965-1983 жылдары Атырау пединститутында оқытушы, аға оқытушы, кафедра меңгерушісі қызметтерін атқарған, 1983 жылдан Актау техникалык университетінін доценті, жоғары математика кафедрасының меңгерушісі.   Жұмановаға 1993 жылы халықаралық аймақтық конвенция комиссиясы философия докторы дәрежесін берді. Жұманова Зейнеп-Казақстан республикасы халыққа білім беру ісінің үздігі ( 1993), "Құрмет белгісі" орденінің (1981), жиырмадан аса ғылыми әдістемелік еңбектің авторы.  Дереккөздер
Аманкелді Ғалымжанұлы Құрашев(2.11.1946 жылы туған, Қаратөбе ауданы) — ғалым, медициналық ғылымдарының докоры (1997). 1973 жылы Алматы мемекеттік медицина институтының стоматология факультетін бігірген. Еңбек жолын Орал облысы клинкалық ауруханасының жақбет хирургы ретінде бастады. 1982-1990 жылдары. Қарағанды мемлекеттік медицина академияның ассисенті; кафедрасы меңгерушісі. Негізгі ғылыми жұмыстары бет-пішінде ауытқушылықтары мен кемшіліктері бар науқастардың кеселін айқындап, хирургиялық жолмен емдеу тәсілдерін жетілдіру. Ол 50-ден аса ғылыми еңбек, солардың ішінде 2 әдістемелік оқу құралын жазған, 9 жаңалық пен 13 өнертабыстың авторы, КСРО өнертапқышы (1985) белгісімен марапатгалған.  Дереккөздер  1946 жылы туғандар
Шиллонг, Ассам таулары - Үндістанның солтүстік-шығысындағы таулы қырат. Ұзындығы 350 км, ені 100 км-ге жуық. Ең биік жері 1961 м. Негізінен гнейс, кристалдық тақтатас, граниттер түзілген. Өзен аңғарларымен терең тілімделген. Шиллонгтың оңтүстік беткейі - дүние жүзіндегі жаңбырдың ең көп жауатын ауданы (Черрапунджи елді мекенінде жылдық жауын-шашын мөлшері 11674 мм-ге дейін барған). Жауын-шашын шамадан тыс артық болуынан беткі топырақ жамылғысы түгелдей шайылған. Ылғалды тропиктік ормандар,беткейлерінде бұталы өсімдіктер өседі. Жазық бөлігінде халық  жиі қоныстанған. шай күріш өсіреді. Тас көмір кені бар.  Дереккөздер   Қазақстан ұлттық энциклопедия. 9 том. Алматы, 2007.
Николай Викторович Александрович (1920 жылы 22 наурызда Мәскеуде дүниеге келіп, 2008 жылы 10 қарашада дүниеден өткен) – совет және орыс кинорежиссері, актер .  2002 жылы Ресей Федерациясының еңбек сіңірген өнер қайраткері атағына ие болады. Николай Алексанрович – ГИТИС-тің түлегі. Ол телевизиялық, деректі және мультипликациялық фильмдердің және радиоқойылымдардың режиссері болады. Бұл салада отыз жылдан астам уақыт қызмет атқарған.Оның даусымен Радж Капур және Бельмондо сөйлеген. Николай Александрович шамамен 600 фильмді дыбыстаған. Жиырма жыл бойы балалар радиохабарында қызмет атқарады. Ресей Федерациясының еңбек сіңірген әртісі.  Дереккөздер   КСРО актерлері
Схипхол Амстердам әуежайы (, МФА: )  — Нидерланд астанасы Амстердамда орналасқан еӊ басты әуежай... Жылына 49,8 млн. жолаушы қабылдайды. Схипхол әуежайы 1916 жылы ашылған. Алғашында әскери әуежай болған. Кейіннен халықаралық әуежайға айналып, әлемде жолаушылар көп қабылдайтын әуежайлардың бірі атанды. Схипхол әуежайының ерекшелігі әрбір жолаушыға өзінің ұшағын күту барысында әуежай ішінде покер ойнауына, массаж қабылдауына не болмаса әуежай кітапханасында кітап оқуына жағдай жасалған. Схипхол өзінің атақты мейрамханаларымен әлемге танымал..  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер     Әуежайлар Амстердам Нидерланд әуежайлары
Ұзынқұйрық оңаза () — реңі жапалаққа ұқсас, кәдімгідей ірі денелі (бір килограмм шамасында, қанатының алымы 125 шамасында) құс. Дене мөлшерінің үлкендігінен басқа, кәдімгі оңазаның дөңгелеген құйрығындай емес,  едәуір ұзын сына тәрізді құйрығымен ерекшеленеді.  Еуразияның қылқанды және ішінары аралас ормандарында мекен етеді. Қазақстанды оңтүстік Алтайда ұялайды, ал жылыстау кезінде Жайық маңында қыста да байқалады. Ағаш құстарына және басқа құстардың ескі ұяларына ұялайды. Салындыда екіден алтыға дейін (көбінесе 3-4) жұмыртқа болады. Жұмыртқалардың аналығы бес аптаға дейін басады. Негізінде тышқан тәріздес кемірушілерді жейді.  Дереккөздер   Еуразия құстары Жапалақтәрізділер
Мәдениет Қаратайұлы Көкенов (5.3.1940, Алматы қаласы – 12.6.1997, сонда) – биология ғылымының докторы (1990), профессор (1993), Қазақстан ғылым академиясының корреспондент мүшесі (1995).  1962 - ҚазПИ-ді (қазіргі ҚазҰПУ) бітірген.  1976-1977 - Қазақстан ғылым академиясының Ботаника және фитоинтродукция институтында аға лаборант, кіші, аға ғылыми қызметкер, лаборатория меңгерушісі және  1990-1994 - осы институт директорының ғылыми жұмыстар жөніндегі орынбасары қызметтерін атқарған.  Негізгі ғылыми еңбектері ботаникалық қортану, өсімдік дүниесін қорғау және оның байлығын тиімді пайдалану мәселелеріне арналған.  Дереккөздер  Қазақстан биологтары
Метафизика (; ; әдеби мағынасы: "физиканың ар жағы", "физикадан тысқары") — ежелгі грек ойшылы Аристотельдің негізгі шығармаларының бірі, сол атаумен аталатын, философияның бір тармағы болған метафизика туралы алғашқы ірі еңбек. Негізгі тақырып - "болмыстың болмыс болуы" мәселесі, яғни бар болудың сырына талдау жасау. Кітапта кез-келген нәрсенің әлдеқандай нақты қасиетін емес, оның болмысын, яғни солай болып жатқаны нені білдіретінін сараланды. Сондай-ақ кітапта себептілік, форма мен материя, математикалық объекттердің болуы мәселесі және басты қозғатушы ретіндегі Тәңір қатарлы әртүрлі проблемалар қамтылған.  Дереккөздер   Аристотель шығармалары Философиялық шығармалар Ежелгі Грекия философиясы Кітаптар
Зейнеш Садырқызы Әбішева (1947 жылы туған, Қызылорда облысы Сырдария ауданы Тереңөзек кенті) – техника ғылымның докторы (1996), профессор (1997). Мәскеу Талшықты химика-технологиялық институтын (1971) және аспирантурасын (1974) бітірген. 1974–1987 жылы Қазақстан Ғылым Академиясының Металлургия және кен байыту институтының кіші, аға ғылым қызметкері, лаборатория меңгерушісі (1987–1996) болды. 1996 жылдан гидрометаллургия бөлімінің меңгерушісі. 240-тан астам ғылыми еңбектің, 2 монографияның авторы.  Шығармалары:   Металлургия осмия, А., 1981;  Процессы экстракции и сорбации в химической технологии галлия, А., 1985.  Дереккөздер  Тұлғалар  1947 жылы туғандар
Шешім — проблемалық жағдаяттың ойлау операцияларының қалыптасуы. Шешім процесінде шешімді іздеу, қабылдау және іске асыру кезеңдері сараланады. Шешімдердің тиімділігі — қандай да бір сұраққа адамның өте жақсы шешім құрастыруы; қабылданған шешімді іске асыру нәтижесінде максималды жағымды жетістіктерге жетуі, мүмкін болатын жағьімсыз салдарды минимумге жеткізуі. Шешімді түзету — қандай да бір шешімді немесе оны орындау процедурасын шешім қабылданғаннан кейін түзету, өзгерту. Шешімді қадағалау — клиент мәселесіне байланысты консультация үрдісіндегі қабылданған шешімнің іс жүзінде қалай орындалуын байқау және бағалау.  Дереккөздер  Жантану Медицина
Ачипсе — Ресейдегі өзен. Ресейдің Краснодар өлкесінде Сочи ұлттық саябағында ағады, Мзымта өзеніне құйылады. Атауы адыгэ тілінен "ешкінің суы" мағынасын білдіреді. Ачипсе Ачишхо жотасының теріскей жағынан бастап, Ачишхоны солтүстік, кейін шығыс жағынан өтеді. Өзенге тау бұлақтар және Лаура өзені құйылады. Ачипсе — Мзымта өзеніне құйылады. Ачипсе — тау өзені. Өзенде сарқырама суаттар көп.   Мзымтаға құйылатын жерінде "Ачипсе қамалының" ежелгі қирағандары бар. Ачипсе бойында Сланцевый Рудник елді мекені орналасқан. Қасында Қысқы олимпиада өткізу үшін арналған тау-туристік орталық орналасқан.  Дереккөздер  Ресей өзендері
Юрий Сергеевич Рытхэу - чукот кеңес жазушысы.  Ленинград университетін бітірді. Шығармалары 1947 жылдан жариялана бастады. Юрий "Біздің жағалаудың адамдары" атты алғашқы әңгімелнр жинағымен жақсы көрінді. Бұдан кейін жарық көрген "Адам есімі", "Чугот сагасы" т.б. әңгімелер жинағы, "Еріген қар мезгілі" трилогиясы Юрий есімін Одақ көлемінде және шетелдерде кеінен танымал етті. Ол бұл шығармаларында Кеңес өкіметі жылдарында көркейген чукот халқының тағдырын жарқын бейнеледі. "Айвангу", "Ең әдемі кемелер", "Вэкэт пен Агнес" т.б. романдары мен повестері Юрийдің шығармаларының өсу жолындағы айтулы табысы болып саналады. Оның көп шығармалары көптеген халықтар тілдеріне аударылды. "Өмір көктемі" романы қазақ тілінде шықты.  Дереккөздер   КСРО жазушылары
Бөлексаз — Алматы облысы, Кеген ауданындағы ауыл, Бөлексаз ауылдық округінің әкімшілік орталығы. КАТО коды — 195835100.  Географиясы  Аудан орталығы — Кеген ауылының оңтүстік-батысында 10 км-дей жерде, Қарқара өзенінің жағалауында орналасқан. Күнгей Алатаудың солтүстік бөктеріндегі қызылқоңыр топырақты, қоңыржай-ылғалды агроклиматтық белдемде орналасқан.  Халқы  1999 жылы тұрғындар саны 1354 адам (697 ер адам және 657 әйел адам) болса, 2009 жылы 1377 адамды (708 ер адам және 669 әйел адам) құрады.  Инфрақұрылымы  Шаруа (фермер) қожалықтары жұмыс істейді. Ауылда орта мектеп, клуб, дәріхана, т.б. мекемелер бар. Тұрғындары басқа елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.  Дереккөздер   Кеген ауданы елді мекендері
Тәрбиелік жағдаят - шәкірттердің оқудан тыс іс-әрекеттерінің көрінісі. Тәрбиелік жағдаят шәкірттердің оқудан тыс әрекеттерінің арнайы ұйымдастырылуын да қамтиды. Тәрбиелік жағдаят — баланы дамытуға, яғни оның өзін-өзі тәрбиелеуіне, өздігінен білімін жетілдіруіне бағытталған қарым-қатынас. Тәрбиелік жағдаят — адамзат тәжірибесінің алмасуы мен меңгерілуі, пайдаланылуы. Тәрбиенің нәтижелілігі — іс-шараларды дұрыс ұйымдастыру мен атқару арқылы жүзеге асады. Тәрбиелік жағдаят — тұлға үшін маңызды сапалар және қасиеттердің әлеуметтік қалыптасуының өлшемі, тәрбиелеуші үрдістің нәтижесін сипаттайды.  Дереккөздер  Жантану Медицина
Преснов халық театры - әуесқой театр ұжымы. Бұрынғы Солтүстік Қазақстан облысы Преснов аууданы. мәдениет үйі жанынан 1955 ж. Үйым дасты, 1959 ж. халық театры атағына ие болды. Ұжымның көркемдік жағын В.Е. Дробышев (1955 - 76), В.В. Коротаев (1977 жылдан) басқарды. Орыс және қазақ драматурғиясы (О.Бодықовтың "Қарақұм трагедиясы", т.б.) қойылды. Театр жанында "Муравейник" балалар студиясы жұмыс істеді. Гастрольдік сапармен облыс аудандарын аралаумен бірге Алматы (1960, 1980), Ақмола (1963) қалаларында өнер көрсетті. Респ. халық театрлары байқауының лауреаты (1974,1981).  Дереккөздер  Қазақстан театрлары
Талапкер ауылдық округі – Ақмола облысы Целиноград ауданындағы әкімшілік бірлік.  Әкімшілік құрамы  Құрамына Талапкер, Қажымұқан, Ыбырай Алтынсарин ауылдары кіреді. Орталығы – Талапкер ауылы.  Тарихы  2000 жылы бұрынғы Көктал ауылдық округінің Астана қаласына қосылмаған ауылдарынан құрылды. 2001 жылы Талапкер ауылдық округіне таратылған Шұбар ауылдық округі  қосылды. 2007 жылы Қоянды ауылдық округі бөлініп шықты. 2019 жылы округтің Қызылсуат ауылы жаңадан құрылған Қызылсуат ауылдық округіне берілді.  Халқы  2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 4323 адамды құрайды.  Дереккөздер   Целиноград ауданы ауылдық округтері
Полоцк князьдігі, Полоцк жері – 10ғ-да пайда болған орыс князьдігі. Бат, Двина, Березина, Неман өзендерінің бассейнінде, Русь сауда су жолында орналасқан. Полоцк феодал ақсуектері Киевтен жекеленіп шығуға тырысты. 10 ғ-дың аяғында князь Владимир Святославич Полоцк князі Рогволодты өлтіріп, Полоцк князьдігін басып алды, кейін оны өзінің баласы Изяславқа берді. Брячислав Изяславич тұсында (1001 – 44 жж.) Полоцк князьдігі Киевпен ұзақ күресті. Осының нәтижесінде Полоцк  князьдігі оқшауланды. 13 ғ-дың басында Полоцк князьдігінің саяси маңыызы төмендеді. 13 ғ-дың кезінде Литва князьдарына бағынды.  Дереккөздер    Орыс князьдігі
Әскери Полигон– қару-жарақ пен әскери техниканы сынақтан өткізу, әскерлердің жауынгерлік даярлығын анықтау және соғыс өнерін дамыту мақсатына арнайы бөлінген және жабдықталған орын. Кейбір ғылыми-зертттеу мекемелерін де әскери полигон деп атайды. (мыс., Семей ядролық полигоны). Әскери полигонның тұрақты және уақытша түрлері болады. Алдына қойылған мақсаттарына байланысты ғылыми-зерттемелік әскери полигон, оқу-үйрену әскери полигоны (әскерлік, теңіздік, зауыттық), ал сынақтан өтетіе құралдар түрлеріне байланысты ракеталық әскери полигон, артиллериялык әскери полигон, авиациялық әскери полигон, теңіздік әскери полигон т.б. болып бөлінеді.  Дереккөздер  Әскери іс
Имитация ( – еліктеу, көшірме), музыкада – көп дауысты шығармаларда негізгі тақырыптың әуелі бір дауыста, кейін басқа дауыстарда кезекпен қайталануы. Кейде имитация әуен басталмастан бұрын пайда болады да, негізгі әуенмен ұласып, шығарманың тыңдаушыға қонымды болып естілуін қамтамасыз етеді. Имитацияның негізі – фуга, ол, көбінесе, канондарда жүреді. Имитация алғашында көп дауысты ән жанрында дамып, кейін полифониялық кәсіби шығармаларда кеңінен қолданылып келеді.  Имитация— өнертану мен мәдениеттануда белгілі бір өнердің стиліне, мектебіне, бағытына, шеберлік мәнеріне еліктеуді білдіретін үғым. Елікгеуші мүлде басқа тәсілмен, көркемдік құралдарымен мақсат еткенін айнытпай келтіріп, қайталауы мүмкін.  Дереккөздер  Мәдениеттану Әлеуметтану Терминология
Өндіріс құрал-жабдығын қоғамдастыру - капитализмнен социализмге өтпелі кезеңде капиталистік жеке меншіктегі жолмен социалистік меншікке айналдыру өндіріс құрал-жабдығын қоғамдастыру негізінде қоғамның барлық мүшелерінің  әл-ауқатын жоспарлы түрде жақсартады және олардың жан-жақты еркін дамуын қамтамасыз ететін жаңа тұрпатты қоғамдық өндіріс ұйымдастырылады. капиталистік қоғам топырағында-ақ машиналы өндірістің қоғамдық сипатының күшеюіне-өндірістің шоғырлануы мен орталықтануы дәрежесінің артуына, қоғамдық сипатының күшеюіне - өндірістің шоғырлануы мен орталықтануы дәрежесінің артуына, қоғамдық еңбек бөлінісінің тереңдеуіне өндіріс құрал-жабдығын қоғамдастырудың объективті алғы шарттары жасалады.  Дереккөздер   Өндіріс
Апта – 7 тәулікке тең уақыт аралығы. Ол алғаш рет Шығыста пайдаланылған. Б.з.б. 1 ғасырда Римде қолданылды, кейінірек бүкіл Еуропаға таралды. Аптаны пайдалану Сатурн, Күн, Ай, Марс, Юпитер, Шолпан, Меркурий сияқты 7 аспан денесінің сол кезде белгілі болуына байланысты пайда болды. Сонымен қатар кейбір елдерде 5 тәуліктік және 10 тәуліктік апталарда пайдаланылады.  Апта күндері  Апта күндерінің қысқаша айтылуы — дс және дсн, сс(сейс) және ссн, сс(сәрс) және ссн, бс және бсн, жм, сб, жс және жсн.  Дүйсенбі  Сейсенбі  Сәрсенбі  Бейсенбі  Жұма  Сенбі  Жексенбі  Сыртқы сілтемелер   Ай күндері бойынша аптаның күнін анықтау   Уақыт өлшем бірліктері
Үшарал халық театры Д.Рақышев атындағы мәдени мекеме. 1968 жылы Қазақстанның халық артисі, әнші Д.Ракышев негізін қалаған. Осы жылы "халық театры" атағын алды. Үшарал халық театры 1972 жылы драматург Ә.Әбішевтің "Белгісіз батыр" спектаклімен республика байқауға қатысып, 2-дәрежелі дипломмен марапатталды. 1981 жылы драматург Т.Ахтановтың шығармасын өнер сахнасына шығарып, республика байқаудың лауреаты атанды. 1994 жылы Шымкент қаласында өткен аймақтық-республикалық байқауға драматург С.Адамбековтың "Алтын табақтағы жылан" спектаклімен қатысып, бас жүлдені жеңіп алды. Үшарал халық театрының құрылғанына 25 жыл толуына байланысты оған Д.Рақышев есімі берілді.  Дереккөздер  Қазақстан театрлары
Жаңашар — Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданындағы ауыл, Жаңашар ауылдық округі орталығы.  Географиялық орны  Аудан орталығы - Есік қаласынан солтүстік-батысқа қарай 15 км-дей жерде, жусан аралас астық тұқымдасты әр түрлі шөп өскен қоңыржай ылғалды белдемде орналасқан.  Халқы  1999 жылы тұрғындар саны 2878 адам (1432 ер адам және 1446 әйел адам) болса, 2009 жылы 3561 адамды (1769 ер адам және 1792 әйел адам) құрады.  Инфрақұрылымы  Жаңашарда Қазақ ұлттық аграрлық университетінің оқу-тәжірибе шаруашылығы, шаруа қожалықтары мен өндірістік кооперативтер жұмыс істейді. Ауылда орта мектеп, аурухана, клуб, т.б. мекемелер бар. Тұрғындары көрші елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.  Дереккөздер   Еңбекшіқазақ ауданы елді мекендері
Қарашоқы – Күршім жотасының орта бөлігіндегі тау.  Географиялық орны  Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы Сарытау ауылының шығысында 28 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 2238 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай бойлық бағытта  8 км-ге созылып жатыр, енді жері 7 км шамасында.  Геологиялық құрылымы  Тау девон кезеңінің туфынан және эффузивтік жыныстарынан түзілген.  Жер бедері  Беткейі тіке жарқабақты шатқалдармен тар өзен аңғарларымен тілімденген. Оңтүстік беткейінен бастау алатын өзен салалары Марқакөл көліне құяды.  Өсімдігі  Тау етегінде далаға тән өсімдіктер мен жалпақ жапырақты орман қалыптасқан.  Дереккөздер   Күршім ауданы таулары
Бүрмелі кимешек - кимешек түрі. Бет жағы шаршы келіп, төменгі ұзын ұшы омырауға түсіп, төбесі жинақтала келе түйілетін Бүрмелі кимешектің үстіне кейде бөрікше киіледі. Бүрмелі кимешек Сыр өңірі әйелдерінің арасында да кең тараған. Оңтүстік өңірдің әйелдері матаны ұзыннан екіге бүктеп жартылай кесіп, оны қайта жалғай тігіп, тігісін арқасының суағар тұсына келтіреді.  Жетісу келіншектерінің кимешектерінің үлгілері де аса мол, байлау үлгілері де тартымды келеді. Кимешек әшекейсіз болмайды. Әшекей орнына алтын, күміс, лағыл, ақық, шырымтал (слюда), меруерт секілді металл және қымбат бағалы тастар қолданылған. Әрине, олар да әйелдің жас мөлшеріне, әлеуметтік орнына орай тағылған. Кимешек пен оның алдыңғы өңірі ою-өрнексіз болмаған.  Дереккөздер   Мәдениет Терминология
Поствулкандық әрекеттілік(процестер) — магмадан кейінгі минерал жаралатын процестердің жиынтығы; олардың агенттері — вулкандық эманациялар, эксгаляциялар және гидротермалар. Вулкандық эксгаляциялар мен эманациялар дегенде ресургенттіктерді коса газ тәрізді  барлық ұшпа заттар үғынылады. Олар— жанартау төңірегіндегі бір пункттен бөлінетін және вулкандық кұбылыстармен байланысты фумаролалар, сольфатарлар, мофеталар. Эрупциялық күй көптеген жанартаулар үшін қысқа мерзімді ғана жағдай, ал поствулкандық әрекеттілік жанартаулардың тынышталған пауза ағымында және сөнгеннен кейін ұзақ уақыт байқалады.  Дереккөздер  Геология
Қазы – Ертіс алабындағы көл.  Географиялық орны  Павлодар облысы Аққулы ауданы, Қазы ауылынан оңтүстікке қарай 1,5 км жерде орналасқан. Көл теңіз деңгейінен 119 м биіктікте жатыр.  Гидрографикасы  Аумағы 6 км2, ұзындығы 3 км, енді жері 2,7 км, жағалау бойының ұзындығы 8,9 км, тереңдігі 1,6 м, суының көлемі 5 млн. м3, суын 106 км2 жерден жинайды. Тұйық көлдің пішіні сопақша келген. Солтүстік-батыс және шығыс жағалаулары жайпақ, батпақты, оңтүстігі жарқабақты келген. Суы қатты минералданған хлорлы-натрийлі, өте кермекті. Мал суаруға жарамсыз.  Дереккөздер   Ертіс су алабы көлдері Аққулы ауданы көлдері
Қаратон — Атырау облысы Жылыой ауданындағы таратылған кент.  Тарихы  1993-1995 жылдар аралығында чехословак құрылысшылары екі қабатты 63 коттедж үй салып, оған Қаратон елді мекенінде тұратын көпбалалы отбасылар Жаңа Қаратонға көшірілді. 1999-2000 жыл аралығында "Қазақойл-Ембі" АҚ қаражат бөліп, Жаңа Қаратоннан 622 тұрғын үй салынып, Қаратон елді мекенінің тұрғындары түгел осы жаңа баспаналарға көшірілді. 2000 жылы Жаңа Қаратон кент болып құрылды.  Географиялық орны  Аудан орталығы - Құлсары қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 71 км-дей жерде.  Халқы   2417 адам (1999)  4813 адам (1989)  Дереккөздер   Жылыой ауданының таратылған елді мекендері
Көкбастау — Жамбыл облысы Байзақ ауданындағы ауыл, Жаңатұрмыс ауылдық округінің орталығы.  Географиялық орны  Аудан орталығы - Сарыкемер ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 11 км-дей жерде.  Халқы  1999 жылы тұрғындар саны 1097 адам болса, 2009 жылы 1618 адамды құрады.  Тарихы  Іргесі 1950 жылы Амангелді атындағы қызылша өсіру шаруасымен айналысатын ұжымшар негізінде құрылған. Бір кездері ауыл маңында "Қарлығаш" атты бастау болған. Сол таза бұлақтан ауыл адамдары су алып тұрса, сол бастаудан аққан арықтан ауыл малдары сусындаған. 1948 жылы мұнда халық үй сала бастайды. Ел кәдесіне жараған мөлдір таза бұлақтың атымен жергілікті халық ауылдарын "Көкбастау" деп атап кеткен.  Дереккөздер   Байзақ ауданы елді мекендері
Ұрықтандыру, қолдан - күйлеген аналық малдың қынабына аталықтың ұрығын қолдан жіберу, яғни қолдан ұрықтандыру. Ұрықтандыру мал шаруашылығы саласындағы ірі жетістік болып табылады. Ұрықтандыру арқылы жоғары өнімді асыл тұқымды аталық ұрығымен бір кезеңде көптеген аналық малды ұрықтандырып, бір жылда оған тартқан мыңдаған төл алып, нәтижелі тұқымдық асылдаңдыру жұмысын жолға қоюға болады. Ұрықтандыруда аталық мал ұрығының сапасын алдын ала тексеріп, түрлі жыныс ауруларына жол бермеуге жол ашылады. Ұрықтандыруды жүргізу үшін қажетті құрал- жабдықтар мен ол істі жете менгерген білікті маманы болуы керек. Ол әр мал түлігінен ұрық алып, сақтап, бөліп, онымен күйлеген малды шебер ұрықтандырура білуі керек. Мал түліктерімен қоса құс мекиендері де ұрықтандыруды.  Дереккөздер   Мал шаруашылығы Көбею
Бұлық - дәстүрлі қолөнерде сәндік үшін жасалатын, жалпақ шеттік тәрізді әдібін айрықша көрсету үшін киім-кешек, үй бұйымдары мен түрлі жабдықтардың шетіне, жиегіне ұсталатын, салынатын қосымша тігіс, буылтық т.б. Қолданылатын, салынатын бұйымына байланысты әртүрлі аталады. Көрпенің жиегіне салатыны түтік пен шырға. Шалбардың сыртқы тігісі бойына ұзынынан салынатыны жапсырма. Шетін айналдыра қызыл-қара бұлмен көмкерген, екі қабат төсек киіздің көмкермесінің арасына әр түстен салынатын сыздық мата.  ҚР МОМ қорындағы бұлық салынған ақ түсті төсек сырмақтың ұзындығы 1 м 85 см, ені 87 см, трапеция пішінді етіліп, жиегіне қызыл түсті барқыттан көмкерме ұсталған. Арасына қоңыр түсті бұлмен қапталған киізден бұлық салынған.  Дереккөздер   Мәдениет Терминология
'Өзін-өзі анықтау- тұлғаның жалпы әлеуметтік қатынастар жүйесіндегі өзінің әлеуметтік рөлі мен позициясын таңдауы. Ш. Бюлердің көзқарасы бойынша, тұлғаның толымды өзін-өзі жүзеге асыруын қамтамасыз ететін, өзінің ішкі мәніне сәйкес мақсаттарды қоя білу мүмкіншілігі. Өзін-өзі бағалау адамның өзіне деген сенімін арттырып, рухани үйлесімділігін дамытады. Өзін-өзі бағалау адамның айласындағылармен қарым-қатынасын, өзіне сын көзбен қарауын және талап қоя білуін, жетістікке және сәтсіздікке қалай қарайтынын көрсетеді.  Тағы қараңыз Өзін-өзі белсенділендіру Өзін-өзі қастерлеу Өзін-өзі білдіру  Дереккөздер  Психология
Әсерлеу — сөзге мәнерлілік сипат дарытып, көркемділігін, әсерлілігін арттыра түсетін сөйлем құрылымын түрлендіру, сөз қолдану тәсілі стильдік айшықтар..    Әсерлеу түрлері: сөз қайталау, сөз орнын ауыстыру (инверсия), шендестіру, үдету, бүкпелеу, арнау, риторикалық айшықтар, т.б.   Сөз қайталау Қазақ поэзиясында, әсіресе халық поэзиясында өте жиі кездеседі. Сөзді, бүтін сөз тіркестерін қайталаудың тәсілдері сан алуан. Сөздің қайталанып отыруы көбінесе айтылатын ойдың тармақтанып, қатарласқан сөйлемдердің құрылыс-қалпы, өрнегі біріңғай келіп, тіпті түгелдей қайталанып тізбектеліп отыруына байланысты болады.  Дереккөздер      Журналистика   Әдебиет
Жанқара – Көкшетау тауының оңтүстік-батысындағы шоқы.  Географиялық орны  Ақмола облысы Бурабай ауданы Озерное ауылының солтүстік-батысында 4 км жерде орналасқан.  Жер бедері  Абсолюттік биіктігі 474 м. Солтүстіктен оңтүстік-шығысқа қарай 2,5 км-ге созылып жатыр, енді жері 1 км. Оқшау келген таудың беткейі жайпақ, қатты тілімденген.  Геологиялық құрылымы  Девон, силур кезеңдерінің граниттерінен түзілген.  Өсімдігі  Шымды-күлгінді, шалғындық топырақ жамылғысында жусан, бидайық, арпабас, айрауық аралас шөптесіндер, қайың, терек, т.б. бұталы өсімдіктер өседі. Маңайында демалыс үйлері орналасқан. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай Көкшетау – Щучинск темір жолы мен автомобиль жолдары өтеді.  Дереккөздер   Бурабай ауданы таулары Шоқылар
Шағатай — Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданындағы ауыл, Шағатай ауылдық округі орталығы.  Географиялық орны  Аудан орталығы - Теректі ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 104 км-дей жерде, Жайықтың сол жағалық аңғарындағы қамыс, құрақ аралас бетеге, боз, тағы басқа астық тұқымдас шөптесін өскен шалғынды қоңыр, қызғылт қоңыр топырақты дала белдемінде орналасқан.  Халқы  1999 жылы тұрғындар саны 1662 адам (818 ер адам және 844 әйел адам) болса, 2009 жылы 1147 адамды (564 ер адам және 583 әйел адам) құрады.  Тарихы  Іргесі 1931 жылы асыл тұқымды ірі қара мал зауытын құруға байланысты қаланған. 1997 жылдан оның негізінде Шағатайда және округке қарасты Қарабас, Қоғалытөбе, Құтсиық, Қызылжар ауылдарында 1 АҚ, 6 шаруа қожалығы құрылған.  Дереккөздер   Теректі ауданы елді мекендері