henrygagnier/kazakh-ocr huggingface dataset:
Щегринка (Щегра, Шегра) — Ресейдегі өзен. Тверь облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тверца өзенінің оң жағалауынан 124 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 41 км-ді құрайды.  Су реестрінің мәліметтері  Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тверца бастауынан (Вышневолоц су торабынан) Тверь қаласына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.  Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:  Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 08010100512110000002055  Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 110000205  Су алабының коды — 08.01.01.005  ГЗ томының нөмірі — 10  ГЗ бойынша шығарылуы — 0  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі   Тверь облысы өзендері
Төменгі Ширгайта — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Песчаная өзенінің оң жағалауынан 236 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.  Су реестрінің мәліметтері  Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Бия және Катунь өзендерінің тоғысқан жерінен Алей өзенін қоспағанда, Барнаул қаласына дейін . Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.  Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:  Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 13010200312115100007880  Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 115100788  Су алабының коды — 13.01.02.003  ГЗ томының нөмірі — 15  ГЗ бойынша шығарылуы — 1  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі   Ресей өзендері
Голый құлама жары — Ресейдегі өзен. Воронеж облысы, Ростов облысы, Белгород облысы, Волгоград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Богучарка өзенінің сол жағалауынан 76 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.  Су реестрінің мәліметтері  Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Дон Павловск қаласынан Подгорная өзенін қопағанда Хопёр өзенінің сағасына дейін . Өзен саласы — Хоперге қосылу құйылысына дейінгі Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).  Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:  Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 05010101212107000004676  Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 107000467  Су алабының коды — 05.01.01.012  ГЗ томының нөмірі — 07  ГЗ бойынша шығарылуы — 0  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі   Ресей өзендері
Периптаве-Сё — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хасейн-То көлі орналасқан.  Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.  Су реестрінің мәліметтері  Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.   Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:  Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 15050000212115300078788  Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 115307878  Су алабының коды — 15.05.00.002  ГЗ томының нөмірі — 15  ГЗ бойынша шығарылуы — 3  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі   Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері
Зиябек Рүстемов - Орта Азия мен Қазақстанның партия, совет қызметкері, журналист. 1917 жылдан Компартия мүшесі. Кедей шаруа отбасында туған.  Шаңышқылы тайпасының Сұрым руынан шыққан.  Еңбек жолы  Зиябек Рүстемов еңбек жолын мұғалімдіктен бастады. Оңтүстік Қазақстандағы тұңғыш ауыл шаруашылық коммунасын ұйымдастырушылардың бірі. Ташкенттегі Орта Азия Коммунистік университетін бітірген. Ол оқудан қол үзбей жүріп, "Кедей  айнасы" журналын ұйымдастыруға ат салысты, оның бас редакторы болды. Қостанай округ "Ауыл" газетінің редакторы, Орта Азия радио орталығынң редакторы, "Қызыл Қарақалпақстан" газетінің бас редакторы; Зиябек Рүстемов 1932-1936 ж. БКП ОК Орта Азиялық бюолсының  нұсқаушысы, Өзбекстандағы Беговат аудандық, Маргелан қалалық комитеттерінің  , Термез ауаткомының председателі т.б. жауапты қызметтер атқарды. Зиябек Рүстемов - журналист әрі ақын. Оның жалынды публистикалық мақалалары, фельетондары, әңгімелері мен очрктері, өлеңдері республикалық, өлкелік газет-журналдарда үздіксіз жарияланып тұрды. Оның таңдамалы өлеңдер жинағы жарық көрді. Зиябек Рүстемовке туған жері - "Келес" ауылында ескерткіш орнатылған.  Дереккөздер   КСРО тұлғалары
Елена Митрофановна Шатрова(31.05.1892, Мәскеу, - 15.07.1976, сонда) - орыс кеңес актрисасы,  КСРО халық артисі (1968). 1949 жылдан КПСС мүшесі.  Өмірбаяны 1912 жылы жеке меншік сахна өнері мектебін бітірді. Сахна өнері бойынша А.П.Петровский, А.А.Санин және С.И.Яковлевтен сабақ алды. 1912 - 32 жылдары Харьков, Краснодар және Мәскеу театрларында қызмет етті. 1932 жылдан өмірінің соңына дейін Кіші театр труппасына ойнап, Купавина , Лидия, Кукушкина (А.Островскийдің "Қасқырлар мен қойлар", "Құтырған ақша" және "Түсім орнында"), Анна Андреевна (Гогольдің "Ревизорында"), Матрена (Л.Толстойдың "Қараңғылық патшалығында"), Панова (Треневтің "Любовь Яроваясында"), Малягина (Ромашовтың "Ұлы күшінде"), Потапова (Софроновтың "Москва салтында") т.б. рөлдерді орындады. 1968 жылы гастрольдік сапармен Алматыда өнер көрсетті. 4- 5 сайлауда РСФСР Жоғары Кеңесінің депутаты.  Сыйлықтары КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1947,1948). 2 рет Ленин орденімен, Қазан революциясы және Еңбек Қызыл Ту орденімен, медальдармен марпатталған.  Қолданылған әдебиет Қазақ Совет энциклопедиясы, 1978 жыл, Алматы,12 том, 196 бет   1892 жылы туғандар  1976 жылы қайтыс болғандар
Михаил Андреевич Шателен(01.01.1886, Петербург, - 31.01.1957, Ленинград) - кеңес электротехнигі, КСРО ҒА-ның корреспондент мүшесі (1931 жылдан). Социалды Еңбек Ері (1956). РСФСР-дің (1934) және Өзбекстан КСР- інің еңбек сіңірген ғылым мен техника қайраткері (1943).  Өмірбаяны Петербург университетін бітірген (1888). 1891 жылдан осы университетте және Петербург тау - кен институтында педагогикалық жұмыспен айналысты. 1893 жылдан Петербург электротехника институтының профессоры. Ол 1901 жылы Петербург политехнология институтын құруға қатынасып, өмірінің соңғы күніне дейін сол институттың профессоры болды. ГОЭЛРО жоспарын жасауға қатынасты. 1929 жылдан КСРО Өлшеуіштер мен таразылар жөніндегі Бас палатасының президенті. 1929-49 жылдары Өлшеуіштер мен таразылар жөніндегі халықаралық комитетінің мүшесі (1948 жылдан оның құрметті мүшесі) болды.  Еңбектері Негізгі еңбектері электротехника, жарық техникасы метрология және технология тарихының мәселелеріне арналған. Шателен шетелдегі көптеген ғылыми қоғамдардың мүшесі болды.  Сыйлықтары КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1949). 4 рет Ленин орденімен, Еңбек Қызыл Ту орденімен және медальдармен марапатталған.  Дереккөздер   1886 жылы туғандар 1957 жылы қайтыс болғандар
Кандарла — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шегарка өзенінің сол жағалауынан 41 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.  Су реестрінің мәліметтері  Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Новосибирск су торабынан Иняи және Томь өзендерін қоспағанда Чулым өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.  Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:  Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 13010200712115200013510  Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 115201351  Су алабының коды — 13.01.02.007  ГЗ томының нөмірі — 15  ГЗ бойынша шығарылуы — 2  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі   Ресей өзендері
Крутой Сивеж (Сивеж) — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вожбал өзенінің оң жағалауынан 48 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.  Су реестрінің мәліметтері  Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина бастауынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.  Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:  Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 03020100312103000008046  Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 103000804  Су алабының коды — 03.02.01.003  ГЗ томының нөмірі — 03  ГЗ бойынша шығарылуы — 0  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі   Ресей өзендері
Горгона Медуза — үш апалы-сіңілі горгоналардың ең танымалы, әйел кейпіндегі құбыжық. Медузаның шашының орнында жыландар орналасқан және бір қарағанда адамды тасқа айналдыратын қасиеті бар.  Аңыз  Медуза өте әдемі қыз болған. Күндердің күнінде ол Афина ғибадатханасына Посейдон құдайдан қашып келеді, Посейдон құсқа айналып, ақыры Медузаны қолына түсіріп, ойлағанын істейді. Ал Афина болса, ашуланып, Медузаның шашын жыландарға айналдырып жібереді.  Медузаның өлімі  Персей батырға Полидект патшаның берген тапсырмасы Медузаны өлтіру еді. Бұл істе оған Афина мен Гермес көмектесті. Олар Персейге грай апалы-сіңілілерге жолығып қайт деп ақыл айтады. Грай апалы-сіңілілерде ортақ бір көз және бір тіс болады. Персей қулықпен олардан көзі мен тісін ұрлап алып,  ұшатын аяқ киім, сиқырлы қапшық, Аид құдайдың  сиқырлы бас киіміне айырбастайды. Грайлер Персейге горгоналарға баратын жолды көрсетеді. Гермес оған үшкір қисық пышақ береді. Бұл сыймен қаруланып, ол горгоналарға аттанады. Келген кезде ол сиқырлы аяқ киім арқылы ұшып, Афинаның мыс қалқанына қарап, Медузаның басын кесіп тастайды. Ол басты сиқырлы қапқа салып, Аидтің бас киімі арқылы ешкімге көрінбей, қалған горгоналардан сәтті қашып кетеді.  Ежелгі грек мифологиясындағы мифтік жаратылыстар
Болған ана күмбезі — ортағасырлық сәулет өнері ескерткіші. Сарысу мен Қаракеңгір өзендерінің құйылысында, Қаражар шатқалында орналасқан.  Аңыздарда Болған ананы Алаша ханның келіні деп те айтады. 1990 ж. Алматы архитектура және құрылыс институтының экспедициясы (жетекш. Е.Бәйтенов) зерттеген. Кесененің қасбетіндегі арқалы, порталды кірер аузының айналасы қуыстана қаланып, қабырғаның өрнегі ретінде жасалған. Бөлменің төменгі шаршы бөлігінің күмбез шеңберіне өтер тұсындағы бұрыштары арқалы тромпты тәсілмен өрілген. Тромп қолтықшалары қосарланған кірпішті қиғаштау бұрышын шығара қалау арқылы өрнектелген. Ескі сылақтың қалдығы П тәрізді порталдық арканың белдеуі мен жапсырылған әшекейлі қыш тақташалардың терракота түсті болғанын көрсетеді. Порталдың ширек бұрышты бағаналары мен басқа қабырғалары түгел ақ түсті.   Көрнекі жерге салынған Болған ана күмбезі алғашқы нұсқаларында өте әдемі болғанға ұқсайды. Ол осы өңірдегі кейінірек салынған кесенелер архитектурасына (Ақтыбай, Қауқабай, т.б.) да әсерін тигізген.  Дереккөздер  Қазақстан мәдениеті
Вешарка — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Ленинград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Колпь өзенінің сол жағалауынан 115 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 38 км-ді құрайды.  Су реестрінің мәліметтері  Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Суда бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасы су алабындағы өзендер, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.  Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:  Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 08010200212110000007739  Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 110000773  Су алабының коды — 08.01.02.002  ГЗ томының нөмірі — 10  ГЗ бойынша шығарылуы — 0  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі   Вологда облысы өзендері Ленинград облысы өзендері
Мойылды – Есіл өзенінің оң жақ саласы.  Географиялық орны  Ақмола облысы Аршалы ауданы жерімен ағады.  Бастауы  Бастауын Ерейментау тауларының оңтүстігінен алып, Есіл бойындағы Вячеслав су қоймасына құяды.  Гидрологиясы  Ұзындығы 66 км, су жиналатын алабы 769 км2. Жалпы ұзындығы 73 км болатын 36 шағын саласы бар. Ең ірісі – Тентек Қарасу (20 км). Су жиналатын алабының жер бедері жонды-белесті, жонды-төбелі денудациялық қыратты жазық. Арнасы ирелеңдеп келген. Қар және грунт суларымен толығады. Қараша айының 1-онкүндігінде суы қатып, сәуірдің 2-жартысында мұзынан арылады (140 – 180 күндей мұз құрсауында болады).  Өсімдігі  Карбонатты қара топырақ және қошқыл қоңыр топырағында бетегелі-селеулі, бетегелі-бозды-қызыл қаулы, қарағанды-бетегелі-селеулі өсімдіктер өскен. Айқын байқалатын аңғарында мойыл, талды тоғай шоғырлары кездеседі. Жоғары және төменгі ағыстарында жайылмалары байқалады. Жайылмасының шалғындарын көлтабандатып суландыруға пайдаланылады.  Дереккөздер   Аршалы ауданы өзендері Есіл су алабы
Ысқақов Сұлтанбек (07.02.1947, Жангелдин ауданы, Торғай – 07.11.2012, Астана) – құрылысшы-инженер, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2008). Қазақ политехн. интернатын (1970), Алматы жоғары партия мектебін (1984) бітірген. Еңбек жолын 1970 жылы Торғай боксит пен басқармасында прораб болып бастаған. 1973-75 жылдары ҚЛКЖО Арқалық қаласы к-ті жанындағы Бүкілодақтық екпінді комсомол құрылысы штабының бастығы болды. 1975 жылдан партия қызметіне ауысып, Арқалық қ., Торғай облысы партия к-ттерінің нұсқаушысы, бөлім меңгерушісі қызметтерін атқарды. 1984 жылы Жоғары партия мектебін бітіріп келген соң Торғай облысы партия к-тінің құрылыс бөліміндегі қызметін жалғастырып, 1986-90 жылдар аралығында Қазақстан компартиясы Арқалық, Жетіғара қаласы к-ттерінің екінші хатшысы болып істеді. 1990-4 жылдары Торғай облысы к-тінде бөлім меңгерушісі қызметін атқарды. 1994 жылы халық депутаттары Торғай обылысы мәслихатының хатшысы болып сайланды. 1997 жылы Арқалық қаласы әкімінің кеңесшісі болып істеп, 1998 жылы Астана қаласындағы Орталық мемлекет мұрағатта бас маман, 2001-2011 жылдары аралығында басқарма бастығы, директоры қызметтерін атқарды.
Шаужан Мұхамеджанов (18. 5. 1929 жылы туған Ресей, Омбы облысы, Москаленко ауданы - 24. 3. 1979, Апматы қ.) — тіл білімі маманы, филология ғылымы кандидаты (1964). Омбы педагогикалық  училищесін бітіріп (1948), екі жыл мұғалім болып жұмыс істеген. ҚазМУ-ды бітірген (1955). 1955-1956 ж. Омбы педучилищесінде оқытушы. 1957-1958 ж. Семей облысы, Ұржар ауданы оқу бөлімінде нұсқаушы. 1958 жылдан бастап өмірінің соңғы күндеріне дейін ҚазКСР ғылым академиясының Тіл білімі институтында ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді. ҚазКСР ғылым академиясының корреспондент-мүшесі, филология ғылымы докторы Ғ. Мұсабаевтың жетекшілігімен "Қазіргі қазақ тіліндегі сөздің ауыспалы мағынасы" деген тақырыпта кандидаттық диссертация қорғады. Орыс пен қазақ тілінің салыстырмалы грамматикасын жазуға белсене қатысты. 10-ға жуық ғылыми мақала жариялады.  Шығармалары: Переносное значение слова в современном казахском языке. АКД., А., 1964;  Сопоставительная грамматика русского и казахского языков. А., 1966 (авторлардың бірі).  Дереккөздер  Тұлғалар Қазақ тілі
Норка (Норда) — Ресейдегі өзен. Марий Эл Республикасы, Чуваш Республикасы, Киров облысы, Татарстан Республикасы  жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Кокшага өзенінің сол жағалауынан 35 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.  Су реестрінің мәліметтері  Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Чебоксар су торабынан Свияга және Цивиль өзендерін қоспағанда Қазан қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.  Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:  Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 08010400712112100001371  Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 112100137  Су алабының коды — 08.01.04.007  ГЗ томының нөмірі — 12  ГЗ бойынша шығарылуы — 1  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі   Ресей өзендері
Вугар Эршад оглы Надыров (; 15 маусым 1987, Сеидли ауылы, Агдам ауданы) — әзірбайжан футболшысы, шабуылшы.  Карьерасы  "Карабах" клубының түлегі. 2005 жылы 18 жасында клубтан кетті де, төрт жыл бойы "Карван", "Хазар-Ленкорань" клубтарында ойнап, 2009 жылы қайта оралды. 2015 жылға дейін негізгі футболшы ретінде ойнап, 150-ден аса кездесуде алаңға шықты.  Кейін тағы да бірнеше әзірбайжандық клубтарда өнер көрсетті.  Ұлттық құрама сапында 2004 жылы 12 ақпанда Израильге қарсы жолдастық кездесуде алаңға шығып, құрама тарихындағы ең жас дебьютант ретінде тарихта қалды. Кейін 2009 жылы бұл рекордты 16 жасар Араз Абдуллаев жаңартты.   Надыров ЕУРО-2008, ӘЧ-2010 іріктеулеріне қатысты.  Жетістіктері    Әзірбайжан чемпионы: 2006-2007, 2013-2014  Әзірбайжан кубогы: 2007  Әзірбайжан чемпионатының қола жүлдегері: 2003-2004  Дереккөздер  Сілтемелер  Футболшының профилі  Әзірбайжан футболшылары Әзірбайжан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Қарабақ Агдам ФК ойыншылары Хазар-Ленкорань ФК ойыншылары Карван ФК ойыншылары Габала ФК ойыншылары Кешля ФК ойыншылары
Фундаменталды әсерлесу (, кейде Фундаменталды күштер, ) — физикадағы ең негізгі әсерлесу болып, оларды тіпті де қарапайым әсерлесулерге қысқарту мүмкін еместей көрінеді. Мұнда төрт фундаменталды әсерлесу бар екені белгілі: гравитациялық әсерлесу және электромагниттік әсерлесу, (бұлардың әсері күнделікті өмірде тікелей байқалады, олар ұзақ қашықтыққа әсер ететін күш туғызады), сондай-ақ күшті әсерлесу және әлсіз әсерлесулер, (бұлар болымсыз, субатомдық өлшемдегі күштер туғызады және ядролық әсерлесуді басқарады. Кейбір ғалымдар бесінші күш болуы мүмкін деген болжам жасайды, бірақ бұл гипотезалар жорамалдық болып қалуда.  Әрбір танылған фундаменталды әсерлесуді өріс ретінде математикалық сипаттауға болады. Альберт Эйнштейннің жалпы салыстырмалылық теориясы бойынша, гравитациялық күш уақыт-кеңістіктің иілуімен байланысты. Қалған үшеуі дискретті кванттық өрістер болып, олардың әрекеттесуін бөлшек физикасының стандартты моделімен сипатталған қарапайым бөлшектер іске асырады.  Дереккөздер   Күш Қарапайым бөлшектер физикасы
Кіші Кара — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кара өзенінің сол жағалауынан 257 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.  Су реестрінің мәліметтері  Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.   Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:  Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 15010000112103000090134  Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 103009013  Су алабының коды — 15.01.00.001  ГЗ томының нөмірі — 03  ГЗ бойынша шығарылуы — 0  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі   Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Ненецк автономиялық округі өзендері Коми Республикасы өзендері
Варкнив-Яга (Варкнев-Яга) — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пярцор-Яга өзенінің оң жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.  Су реестрінің мәліметтері  Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Печора өзені су алабының шығыс шекарасынан Үлкен Ою өзені су алабының шығыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.   Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:  Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 03060000112103000086252  Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 103008625  Су алабының коды — 03.06.00.001  ГЗ томының нөмірі — 03  ГЗ бойынша шығарылуы — 0  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі   Ненецк автономиялық округі өзендері
Мун Дя Хен - Социалистік Еңбек Ері (1948), егіншілер бригадасының бригадирі. 1887 жылы Солтүстік Кореяда, Тенин уезі, Самбоемен селосында туған. 1905 жылы Ресейдің Приморье өлкесіне, 1930 жылы Қазақстанға қоныс аударады.  Еңбек жолы мен жетістігі   1931 жылы Талдықорған облысы, Қаратал ауданы, МОПР атындағы колхозға жұмысқа кіріп, егіншілер бригадасының бригадирі болады.1947 жылы оның бригадасы 22 гектардың әр гектарынан 30,3 центнерден бидай алып, рекордтық өнім алады. Бұл рекордты өнімді алу үшін олар қажырлы еңбектене отырып, егін алқабын ерекше тыңғылықты өңдейді:  ерте көктемде жер телімі 22 см тереңдікте жыртылады, тырмалау қатар жүргізіледі;  егін тракторлы сепкішпен себіледі;  тұқым топыраққа 6-7см тереңдікке салынады;  бидайдың Эратроспермум 0841 сұрыпы әр гектарға 152 кг-нан себіледі;  вегатация кезеңінде 2 рет қопсытылып, тыңайтқышпен қоректендіріледі;  егін комбайнмен ысырапсыз жинап алады.  Наградалары   Ленин ордені  "Орақ пен Балға" алтын медалі  Социалистік Еңбек Ері (1948)  Медальдар  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   История народов Средней Азии  Герман Ким, Энциклопедия корё сарам. Герой Социалистического Труда Нигай Константин Иванович  Социалистік еңбек ерлері
Сыроталка — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тонгул өзенінің сол жағалауынан 79 км қашықтықта орналасқан.  Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.  Су реестрінің мәліметтері  Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.   Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша:  Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды — 13010400212115200020111  Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды — 115202011  Су алабының коды — 13.01.04.002  ГЗ томының нөмірі — 15  ГЗ бойынша шығарылуы — 2  Дереккөздер  Сыртқы сілтемелер   Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі   Кемеров облысы өзендері Краснояр өлкесі өзендері Томск облысы өзендері