henrygagnier/kazakh-ocr huggingface dataset:
Тығын. Тіс ұяшығынан тіс жұлынған соң, жарадан аққан қанды тоқтату үшін қолданылатын, доксден немесе мақтадан жасалған тығын. Сол сияқты дәріге малынған тампондар уақытша тіс жегі қуысын жабу үшін қолданылады.  Дереккөздер  Медицина Стоматология
Гречаники — қарақұмық ұнынан, ашытқы, сүт және жұмыртқадан дайындалатын Украина асханасының тағамы. Ашыған қамырдан ұзынша болып кесілген кесектерді тұмшапеште пісіреді. Ыстықтай күнбағыс майын жағып және қаймақ құйылып беріледі.  Дереккөздер
Августул Ромул — Батыс Рим империясының соңғы императоры (475 — 76). Әкесі Орест ғұн ордасында Аттиланың хатшысы болған. Рим тағынан оны ғұн билеушілерінің бірі Одоакр құлатқан; қ. Рим.  Дереккөздер:   Рим императорлары
Көкдомбақ – Үлкен Күйкентай тауының батысындағы тау.  Географиялық орны  Абай облысы Аягөз ауданында орналасқан. Абсолюттік биіктігі 807 м. Шағын таудың ұзындығы мен ені 2-2,5 км.  Жер бедері, өсімдігі  Беткейлері көлбеу, жатық келген. Олар біртіндеп далаға ұласып кетеді. Етегінде жусан аралас қараған, бетеге, теріскен, т.б. шөптесін өсімдіктер өседі.  Дереккөздер   Аягөз ауданы таулары
Оқиғалар  1150 жылы - Париж университетінің негізі қаланды.  Туғандар  Тағы қара: :Санат:1150 жылы туғандар  Қайтыс болғандар  Тағы қара: :Санат:1150 жылы қайтыс болғандар  Тағы қараңыз  Түсініктемелер
Жамбыл — Павлодар облысы Аққулы ауданындағы ауыл, Жамбыл ауылдық округі орталығы.  Географиялық орны  Аудан орталығы - Аққу ауылынан солтүстік-батысқа қарай 5 км-дей жерде.  Халқы  1999 жылы тұрғындар саны 755 адам (379 ер адам және 376 әйел адам) болса, 2009 жылы 755 адамды (375 ер адам және 380 әйел адам) құрады.  Дереккөздер   Аққулы ауданы елді мекендері
Протёза ( - қосылу) — сөйлеу тілінде кейбір сөздердің алдынан дыбыс (көбінесе қысан ы, і) қосылып айтылуы.  Мысалы: ылақ (лақ), ірет (рет), ылайық, (лайық), ыстақан (стақан).  Дереккөздер   Лингвистика
Шоқылық брекчиялар-балшықты жанартаулар әрекеті нәтижесінде түзілетін брекчиялар. Көнелігі (жасы) мен құрамы әр түрлі таужыныстардың сазды массалар арасына кіріккен үшкір сынықтарынан құралады. Шоқылық брекчияларларды Д.В.Наливкин екі түрге жіктеген (1956), олар "көмей брекчиялары" және "ағым брекчиялары" деп аталады.  Дереккөздер  Мұнай және газ геологиясы Терминология Геология
Бомба — артиллериялық снарядтың ескіше аты. Іші бос, қуыс, шойын түрықты, дөрімен толтырылған снарядтарды осылай атаған. Мұндай бомбадан жерге түскен соң, орталық түтікке толтырылған түтінді дэрінің шаппадан от алуы арқылы жарылады.  Дереккөздер  Әскери іс
Биіктік негіздеме - жер бетінде (немесе Тау-кен қазбаларында) биіктік белгілері бар бекітілген пункттер торабы. Ол геометриялық немесе тригонометриялық нивелирлеу жүрістерін жүргізумен жасалады.  Дереккөздер  География және геодезия
Оқиғалар  Туғандар  Тағы қараңыз: :Санат:1941 жылы туғандар  Қайтыс болғандар  Тағы қараңыз: :Санат:1941 жылы қайтыс болғандар  Тағы қараңыз  Түсініктемелер   1941 жылы 22 маусым таңғы сағат 4-те  фашистік Германия КСРО-ға шабуыл жасады.Ұлы Отан соғысы басталды.
Қарабұлақ — Жетісу облысы Алакөл ауданы, Жанама ауылдық округі құрамындағы ауыл.  Географиялық орны  Аудан орталығы - Үшарал қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 6 км-дей жерде.  Халқы  1999 жылы тұрғындар саны 1007 адам (545 ер адам және 462 әйел адам) болса, 2009 жылы 1136 адамды (612 ер адам және 524 әйел адам) құрады.  Дереккөздер   Алакөл ауданы елді мекендері
Тасқайың (1992 жылға дейін — Будённовка) — Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы, Абай  ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2017 жылы таратылған.  Географиялық орны  Аудан орталығы - Күршім ауылынан шығысқа қарай 53 км-дей жерде.  Халқы  Тұрғыны 143 адам (2009).  Дереккөздер      Күршім ауданының таратылған елді мекендері
Жерновка — Абай облысы Бородулиха ауданындағы ауыл, Жернов ауылдық округі орталығы.  Географиялық орны  Аудан орталығы - Бородулихадан оңтүстік-шығысқа қарай 25 км-дей жерде.  Халқы   1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1105 адам (551 ер адам және 554 әйел адам) болса, 2009 жылы 893 адамды (457 ер адам және 436 әйел адам) құрады.  Дереккөздер   Бородулиха ауданы елді мекендері
Коврижка — ірі, өте үлкен "пряник", яғни пряник қамырынан пісірілген ұзындығы 1—1,5 м-ге дейін және ені 1 м-ге дейін жететін өнім. Пряник қамырына қосатын құрамдас бөліктерден басқа коврижка қамырына жаңғақ, мейіз, цукат қосады. Үстіне ақ немесе қызғылт глазурь жағылады.  Дереккөздер  Тағамдар
Референц-элипсоид — Жер бетінде белгілі бір мөлшері мен орны бар жер эллипсоиды.   Ол жер бетінде жүргізілген барлық геодезиялық өлшеулер нәтижесі келтірілетін көмекші математикалық бет ретінде қолданылады. Референц-элипсоид бетке топографиялық түсірулер және сол бойынша жасалған жер бетінің картасы да жатады.  Дереккөздер   Жер денесі
Клочков ауылдық округі – Қостанай облысы Қамысты ауданындағы әкімшілік бірлік.  Әкімшілік құрамы  Құрамына Клочково, Талдыкөл ауылдары кіреді. Орталығы – Клочково ауылы.  Тарихы  2019 жылы Клочков және Талдыкөл ауылдарынан Клочков ауылдық округі құрылды.  Халқы  2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 937 адамды құрады.  Дереккөздер   Қамысты ауданы ауылдық округтері
Қапшағай Таңбалы Тасы– тасқа шекілген көне суреттер мен жазулар. Алматы қ-нан 100 км жердегі Іле арнасының жарқабағына салынған. Негізгі өнер туындыларының мерзімдік шегі б.з.б. 2 ғ. – б.з. 13 ғ. аралығында.  Дереккөздер  Жетісу
МТФ 3 — Жетісу облысы Алакөл ауданы, Үшарал қалалық әкімдігі құрамындағы елді мекен.  Географиялық орны  Аудан орталығы - Үшарал қаласынан солтүстікке қарай 7 км-дей жерде.  Халқы  1999 жылы тұрғындар саны 165 адам (97 ер адам және 68 әйел адам) болса, 2009 жылы 108 адамды (55 ер адам және 53 әйел адам) құрады.  Дереккөздер   Алакөл ауданы елді мекендері
Шұбалаң — Қостанай облысының Жангелді ауданы, Қаламқарасу ауылдық округі құрамындағы ауыл.  Географиялық орны  Аудан орталығы - Торғай ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 13 км-дей жерде.  Халқы  1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 299 адам (154 ер адам және 145 әйел адам) болса, 2009 жылы 234 адамды (125 ер адам және 109 әйел адам) құрады.  Дереккөздер      Жангелді ауданы елді мекендері
(1004) Белопольския — Негізгі белдеу тобының астероиды.  Оны 1923 жылы 5 қыркүйекте С. И. Белявский Қырымдағы Симеиз обсерваториясында ашты.  Орыс астрономы А. А. Белопольскийдің құрметіне орай аталды.  Дереккөздер  Тағы қараңыз   Астероидтар тізімі (1001—1100) Астероидтар
Мейірман Ғалиолла Төлендіұлы(1946 ж.т.) – а. ш. ғыл. докт. (1991), проф. (1996), Қазақстан Ұлттық ғылым академиясының акад. (2003). Жоңышқа дақылы селекциясының теор. негіздерін жасап, осы дақылдың жаңа сорттарын шығарған.
Гаронна () – Испанияның және Францияның өзені. Пириней тауынан басталып (1872м), Атлант мұхитының Бискай шығанағына құяды. Суйқоймалары бар. Бискай шығанағы мен Жерорта теңізін қосатын су жүйелерінің бірі болып табылады.  Испания өзендері Франция өзендері
Әскерлерді басқарудың автоматтандырылған жүйесі (Автоматизированная система управления войсками) — электронды-есептеу машинасы, басқадай автоматтандырылған қондырғылар арқылы әскерлерді басқаруға қажетті оперативті ақпаратты жинау, өңдеу, сақтау, тиісті орынға тапсыру жұмыстарының бір ізге салынған жүйесі.  Дереккөздер  Әскери іс
Қосалқы аудан (Запасной район) — орналасу орнын өзгерту қажеттілігі туган жағдайда әскери объектілер мен бөлімшелердің (бөлім, құрамалардың) сабақ жүргізуіне арналған немесе дайындалған жергілікті жер аумағы. Қарсылас соққысы астынан әскерді (объектіні) шығару мақсатында, сондай-ақ негізгі ауданды су басу немесе зақымдалу қаупі туган кезде дайындалады.  Дереккөздер  Әскери іс
Жекеленген қысым. Мұнай геологиясынла: мұнай мен газ жатындарының соларды кіріктірген қойнауқаттар өңірінен бұрғылау ұңғымасына қарай жылжу процесін қамтамасыз ететін қысым; оның мөлшері гидродинамикалық қысым мен қойнауқаттық қысым мөлшерлерінің айырмасына тең.  Дереккөздер  Геология Мұнай және газ
Керіздеу – сукіріктіруші тау жыныстарын табиғи немесе жасанды түрде кептіру, яки нақтылы өңірден аласталмақ суларды табиғи ойпаттарға (өзендер, көлдер т. с. с.) немесе жасанды ойыстарға (каналдар, құдықтар, апандар т. с. с.) ағызып жіберу.  Дереккөздер   Геология   Геофизика  География
Педагогикалық инновация - баланың жеке тұлғасының қалыптасу процесінің мәдени дәстүріндегі басқа концепциямен байланысты, білім беру процесіне деген басқа көзқараспен және жолмен байланысты білім беру іс-әрекеті.  Дереккөздер  Педагогика Терминология
Оқиғалар  Туғандар  Тағы қара: :Санат:1552 жылы туғандар  1552 жылы - итальян математигі Пьетро Катальди дүниеге келді.  1552 жылы - швейцар математигі Йобст Бюрги дүниеге келді.  Қайтыс болғандар  Тағы қара: :Санат:1552 жылы қайтыс болғандар  Тағы қараңыз  Түсініктемелер
Өзіндік меншік - жеке немесе отбасылық материалдық және рухани қажеттерді қанағаттандыруға арналған жеке бастың тұтыну заттарын құрайтын мүлік. Өзіндік меншіктің негізін мемлекеттік немесе өзге кәсіпорындарда тапқан еңбек табыстары, жеке еңбек қызметінен түскен табыстар құрайды.  Дереккөздер  Экономика
Қандыағаш қалалық әкімдігі – Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданындағы  әкімшілік бірлік.  Әкімшілік құрамы  Құрамына Қандыағаш қаласы кіреді.  Халқы  2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 29169 адамды құрады.  Дереккөздер   Ақтөбе облысы қалалық әкімдіктері
Кент — Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы, Қырғыз ауылдық округі құрамындағы ауыл.  Географиялық орны  Аудан орталығы - Қарқаралы қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 33 км-дей жерде.  Халқы  1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 188 адам (91 ер адам және 97 әйел адам) болса, 2009 жылы 137 адамды (70 ер адам және 67 әйел адам) құрады.  Дереккөздер   Қарқаралы ауданы елді мекендері
Әтірқұты - қош иісті әтірді сақтайтын ыдыс. Әтірқұтының көлемі боқшаға немесе қалтаға салып жүруге ыңғайлы етіп жасалады. Ертедегі сал-серілер күмістен және әртүрлі ою-өрнекпен әшекейлеп жасалған әтірқұты ұстаған.  Дереккөздер   Мәдениет Терминология
Ксилен-фюзен — фюзенделген топтағы көмірлердің микроқұрамбөлігі. Тін қуыстары тіндік қабырғалардың қалындығынан аз өсімдік тіні. Микроскопта өтетін жарықта қара түсті, ал шағылған жарықта ақ түсті.  Дереккөздер  Геология
Оқиғалар   20 тамыз - КСРО сутек бомбасының табысты сынақтары өткені туралы жариялады.  Туғандар  Тағы қараңыз: :Санат:1953 жылы туғандар  Қайтыс болғандар  Тағы қараңыз: :Санат:1953 жылы қайтыс болғандар  Тағы қараңыз  Түсініктемелер
Октябрьское — Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданы, Рощин ауылдық округі құрамындағы ауыл.  Географиялық орны  Аудан орталығы - Тайынша қаласынан солтүстік-батысқа қарай 61 км-дей жерде.  Халқы  1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 252 адам (138 ер адам және 114 әйел адам) болса, 2009 жылы 108 адамды (61 ер адам және 47 әйел адам) құрады.  Дереккөздер     Тайынша ауданы елді мекендері
Шахтёр ауылдық округі – Қарағанды облысы Нұра ауданындағы  әкімшілік бірлік.  Әкімшілік құрамы  Құрамына Шахтёр ауылы кіреді. Орталығы – Шахтёр ауылы.  Халқы  2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1211 адамды құрады.  Дереккөздер   Нұра ауданы ауылдық округтері
Қағаз Ақша– атаулы құны бар ақша белгілері, яғни айналыста толымды ақшаны алмастыратын құн белгілері. Оны мемлекет өзінің шығыстарын жабу үшін шығарады. Қ. а. асыл металдармен қамтамасыз етілмеген, асыл металға айырбасталмайды және ұсақталмайды. Қ. а. айналыс, төле  Ақша
Данни Десмонд Маккели (; 28 қаңтар 1983 жыл, Оңтүстік Голландия) — нидерландтық футбол төрешісі. Қазір Нидерланд жоғары дивизионында қазылық жасайды.   2020 жылғы Еуропа чемпионатының матчтарына төрелік етті.  Дереккөздер   28 қаңтарда туғандар 1983 жылы туғандар Футбол төрешілері Нидерланд футбол төрешілері
Жақсы ауылдық округі – Ақмола облысы Жақсы ауданындағы әкімшілік бірлік.  Әкімшілік құрамы  Құрамына Жақсы ауылы кіреді.  Халқы  2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 5097 адамды құрайды.  Дереккөздер   Жақсы ауданы ауылдық округтері
Рухиннің генезистік диаграммасы— елеуіштік талдаудың деректері бойынша, құмдардың қалыптасуының динамикалық жағдайын анықтау үшін қолданылады. Ол үшін, момент тәсілі бойынша құм түйірлерінің орташа өлшемі мен іріктелу коэффициенті анықталып, диаграммаға салынады. Рухиннің генезистік диаграммасы біркелкі ұсақ және орта түйірлі құмдар үшін жақсы нәтиже береді.  Дереккөздер  Геология
Жасыл кітап (Зеленая книга) - ерекше қорғауды қажет ететін, жоғалып бара жатқан сирек өсімдіктер қауымдастығы туралы жиналған мәлімет (мысалы, Украина КСР-інің Жасыл кітабы. Киев, 1987).  Дереккөздер  Экология Табиғатты қорғау
Қособа (2007 жылға дейін —  Никонор) — Батыс Қазақстан облысы Казталов ауданы, Талдыапан ауылдық округі құрамындағы ауыл.  Географиялық орны  Аудан орталығы - Казталовка ауылынан шығысқа қарай 126 км-дей жерде.  Халқы  1999 жылы тұрғындар саны 236 адам (112 ер адам және 124 әйел адам) болса, 2009 жылы 194 адамды (100 ер адам және 94 әйел адам) құрады.  Дереккөздер   Казталов ауданы елді мекендері
Зиянды фактор  1) өндірістік фактор, оның жұмыс істеушіге белгілі бір жағдайлардағы әсері — жарақаттануға не денсаулығының құрт нашарлауына апарып соқтырады;   2) адамға жағымсыз кез келген әсер.  Дереккөздер  Физика
Айқұшақ — ірі ұсату сатысында қолданылатын конусты ұсатқыштың қозғалмалы конусы орнатылған валды арнаулы тетіктермен іліп қоятын, қозғалмайтын конус ролін атқаратын корпустың үстінгі бетіне орнатылған бөлшек..  Дереккөздер   Физика  Терминология  Металлургия  Тау-кен ісі  Химия
Баннов ауылдық округі – Қостанай облысы Фёдоров ауданындағы  әкімшілік бірлік.  Әкімшілік құрамы  Құрамына Банновка, Қарақопа, Цабелевка, Чехов ауылдары кіреді. Орталығы – Банновка ауылы.  Халқы  2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2445 адамды құрады.  Дереккөздер   Фёдоров ауданы ауылдық округтері
Түй Қожа — оғлан, Маңғыстау билеушісі.  Ол қоңырат тайпасынан шыққан Құтан-Көншекке (Күй-Кішік) үйленген. Алтын Орда ханы Тоқтамыстың әкесі. Алтын Орданың шығыс бөлігі - Көк Орданың ханы Орыс ханның немере ағасы. Орыс ханның Алтын Ордадағы жоғарғы билікті басып алу үшін Сарайға қарсы жорығына қатысудан бас тарттып, сол үшін жазаланды.  Әдебиет     Алфавит бойынша тұлғалар Шыңғыс ханның ұрпақтары
Қарудың ату жылдамдығы (Скорострельность оружия) — уақыт бірлігіндегі (әдетте 1 мин.) нақты қарудан атылуы мүмкін атыстың саны; қарудың қуаттылығын және атыстың нақтылығын анықтайтын негізгі тактика-техникалық сипатының бірі. Қарудың техникалық, және ұрыстық ату жылдамдығы болады.  Дереккөздер  Әскери іс
Бұл тізімдегі тулар Қазақстанда қолданылады немесе Қазақстан териториясында қолданылған.  Мемлекеттік ту  Үкіметтік тулар  Әскери тулар  Тарихи тулар  Тағы қараңыз Қазақстан туы Қазақстан елтаңбасы  Тулар Қазақстан бойынша тізімдер
Сарыбұлақ — Түркістан облысы Бәйдібек ауданы, Боралдай ауылдық округі құрамындағы ауыл.  Географиялық орны  Аудан орталығы -  Шаян ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 80 км-дей жерде орналасқан.  Халқы  1999 жылы тұрғындар саны 639 адам (313 ер адам және 326 әйел адам) болса, 2009 жылы 762 адамды (356 ер адам және 406 әйел адам) құрады.  Дереккөздер   Бәйдібек ауданы елді мекендері
Ақпараттық парақша - бланкіге немесе бір бет қағазға басылатын жылдам ақпарат. . Белгілі бір оқиға немесе тауар туралы мәліметтерді қамтиды.   Баспасөз конференциясы, көрме, сату алаңдарында таратылады. Кейде, аса ірі тұтынушыларға пошта арқылы да салынады.  Дереккөздер   журналистика Бұқаралық ақпарат құралдары
Боздақ — ботаның жақ жүні немесе түйе түлеген соң жаңадан шығатын сирек, селдір, жұмсақ, ұлпа жүн. Сонымен қатар төлдің алғашқы жылғы жүні де боздақ деп аталады. Ертеде қазақ емшілері тізесі, буыны ауырған адамның аяғына боздақ жүнді тұзды суға салып сорботқа тартқан. Ертеде түйенің боздақ жүнінен ағима шекпен тоқыған.  Дереккөздер   Мәдениет Терминология
Іске қосу алдындағы жылытқыш - төмен температурада қозғалтқышты іске косу алдында жылытуға арналған құрылғы; қазаннан, желдеткіштен, басқару пультінен, отын багінен, қозғалтқышты суыту жүйесімен жалғастырушы құбырдан тұрады.  Дереккөздер  Көлік бөлшектері
Құтарыс ауылдық округі – Түркістан облысы Сайрам ауданындағы әкімшілік бірлік.  Әкімшілік құрамы  Құрамына Құтарыс, Қызылжар, Ақарыс, Оймауыт ауылдары кіреді. Орталығы – Құтарыс ауылы.  Халқы  2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 5062 адамды құрады.  Дереккөздер   Сайрам ауданы ауылдық округтері
Мирабуэно () — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді.   2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 102 адамды құрайды.  Сыртқы сілтемелер     Гвадалахара елді мекендері
Жаңажол ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Шал ақын ауданындағы әкімшілік бірлік.  Әкімшілік құрамы  Құрамына Жаңажол, Жаңаталап, Кеңес ауылдары кіреді. Орталығы – Жаңажол ауылы.  Халқы  2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 930 адамды құрады.  Дереккөздер   Шал ақын ауданы ауылдық округтері
Жаңа Васильевка — Абай облысындағы Бородулиха ауданы, Құнарлы ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2018 жылы таратылған.  Географиялық орны  Аудан орталығы - Бородулиха ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 64 км-дей жерде.  Халқы  Тұрғыны 40 адам (2009).  Дереккөздер   Бородулиха ауданының таратылған елді мекендері
Морфоклиматтық зоналар - климаттық жағдайларға байланысты экзогендік бедер түзуші процестердің ерекшеліктері бойынша бөлінетін табиғи зоналар. Олардың шекараларына сәйкес келеді. Өйткені, морфоклиматтық процестер географиялык зоналылықтың заңына сәйкес болады.  Дереккөздер  География және геодезия
Әскери дауылпаз - соғысқа шығар алдында, соғыс майданында қолданылған жауынгерлік саз аспабы. Алапат соғыс, намысты шайқас не жан беріп-жан алысар ұрысқа аттанарда дауылпаз ұрған. Жауынгерлерді бір қолға жинақтап, жігерін шыңдап, рухын көтеру мақсатында дүмпілдеткен. Сондай-ақ жеңіс тойын тойлаған салтанатты шеру кезінде әскери дәстүр ретінде қолданылған.  Дереккөздер   Әскери іс
Егіндібұлақ ауылдық округі – Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданындағы  әкімшілік бірлік.  Егіндібұлақ ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Бәйтерек ауданындағы  әкімшілік бірлік.   Егіндібұлақ ауылдық округі – Қарағанды облысы Қарқаралы ауданындағы  әкімшілік бірлік.
Чалоп — өзбектің және тәжіктің салқын сорпасы.  Қатық пен судың қатынасы 3:2. Қатықты сүзіп, сумен араластырып мұзбен салқындатады. Осыдан соң көкөністер дайындалады. Қияр, көк пияз, аскөкті майдалап турайды. Дәмдеуіштер (қызыл бұрыш, сарымсақ және тұз) қатық пен суға салынады. Салқындаған қоспаға көкөністерді салады да 5—10 мин-тай тұрғызады.  Дереккөздер  Өзбек асханасы Тәжік асханасы
Барабар ( ) баламалы. Белгілі бір жағынан алғанда екінші жүйеге, мөлшерге барабар немесе сәйкес келеді деп есептелетін зат (немесе жүйе, мөлшер).  Дереккөздер  Материалдар Материалдар механикасы терминдері
Үстеме терраса, сүйеме терраса — ежелгі аллювийлік террасаның үстіне арнайы қондырылған тасындылар қабаты сияқты көрінетін аккумуляциялық өзен террасасы. Үстеме терраса түпкі жағалардың шеттеріне немесе өзінен бұрынғы террасаларға сүйене орналасқан.  Дереккөздер  География және геодезия
Карен Магнуссен (; , Ванкувер) — канадалық мәнерлеп сырғанаушы.   1968, 1972 жылғы Қысқы Олимпиадаларға қатысты.  1972 жылғы Олимпиадада Канаданың туын ұстап шықты.  1972 жылғы Қысқы олимпиаданың күміс жүлдегері.  1973 жылғы әлем чемпионы.  Алфавит бойынша мәнерлеп сырғанаушылар Канада мәнерлеп сырғанаушылары 1972 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері
Реттеу мөлшері (Величина регулировки) — білікті радиальтіреуішке немесе тіреуіш мойынтіректерге орнатқан кезде, оның қалыпты жүмыс істеуін қамтамасыз ететіндей осьтік саңылаудың оптималдық мені.  Дереккөздер  Техника Машинажасау
Автокар -  қозғалтқышы және жүк платформасы бар рельссіз өзі жүретін арба. Тиеу-жүк түсіру жұмыстарын механикаландыру үшін пайдаланылады. Көтеру платформаларымен, жүккөтергіш крандармен және т.б. жиірек жабдықталады.  Дереккөздер
Лев Абрамов (6 желтоқсан, 1937, Хабаровск - 11 мамыр, 1998, Мәскеу) - орыс ғалымы, ядролық қаруды дамытуға маман.  Биография  1961 жылы - Н. Э. Бауман атындағы Мәскеу мемлекеттік техникалық университетін бітірді (1961 - 1963) - РФЯЦ-ВНИИТФ инженер-құраушы  Марапаттамалары  1983 жылы - КСРО мемлекеттік премиясының лауреаты  Дереккөздер   6 желтоқсанда туғандар 11 мамырда қайтыс болғандар
Ескі мешіт - Орал қалысында мешітке арнап салынған 2 қабатты кірпіш үй. Оның қасынтатар әдебиетінің негізін салушы Ғ.Тоқай тұрып, оқыған. М.Тухватуллин деген кісі сол кезде медресеге сабақ берді, әрі мешітте қызмет етті. Оның баласы Ғ.Камильмен Тоқай дос болған. Қазір ескі мешіт үйі — жатақхана, медресе үйі - тұрғын үй ретінде пайдаланылады.  Дереккөздер  Қазақстан мешіттері Қазақстан медреселері
Химопсин — биологиялық қасиеті химотрипсин және трипсинге жақып, бір-ақ тек жергілікті сырқаттық процестерді емдеуде қолданатын фермент. Іріңді жара, ойық жара, күйік, пародоптит, ауыз шырышты қабығындағы әр алуан жалақ-жараны бастырма (аппликация) әдісін қолданып емдеуде пайдаланады.  Дереккөздер  Медицина Стоматология
Күмісжағлан - бірыңғай күміс шытыралармен әшекейленген, былғарыдан тігілген сандық яки сандықша. Алдыңғы беті ғана былғарымен көмкеріліп, оған асыл тас орнатқан сандық түрі.  Ал олардың сырты түгелімен қапталғанын "қаптама сандық" десе, алдыңғы жағы оюлы былғарымен көмкеріліп, оған асыл тас орнатылған, күміс әшекей бастырылған түрі "күмісжағлан" аталады.  Дереккөздер   Қазақ ұлттық бұйымдары Жиһаз
Тегістік — Жамбыл облысы Байзақ ауданы, Жаңатұрмыс ауылдық округіне қарасты ауыл.  Географиялық орны  Аудан орталығы - Сарыкемер ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 10 км-дей жерде, Талас өзенінің оң жағында орналасқан.  Халқы    1999 жылы тұрғындар саны 270 адам болса, 2009 жылы 319 адамды құрады.  Дереккөздер   Байзақ ауданы елді мекендері
Шөже сұлыкеш () – шағын денелі сұлыкеш. Шөже сұлыкештің тұмсығынан желкесіне қарай созылған екі қошқыл жолақта, басы сарғылт қызылсары болып келеді. Ол Еуразияның орманды аймақтарында қоныстанады. Қазақстанда осы сұлыкештің өргізген ұялас балапандарын Қарқаралы тауларынан кездесті.   Сарыторғайлар
Жаңақоғам ауылдық округі – Жамбыл облысы Шу ауданындағы әкімшілік бірлік.  Әкімшілік құрамы  Құрамына Көктөбе ауылы кіреді. Орталығы – Көктөбе ауылы.  Халқы  Тұрғыны 2567 адам (2009).  Дереккөздер   Шу ауданы ауылдық округтері
Қыздырып қалыптау қалыбы (Штамп для горячештамповки) — бет жағында дайындаушы және қалыптаушы жылғалар орналасқан дайындаманы ыстықтай қалыптағанда соғылма жасалатын қалып.  Дереккөздер  Техника Машинажасау
Кері транскрипция — қатерлі ісік туғызатын РНК-ды вирустардың ферменті. Оның көмегімен бұл вирустардың РНҚ-лы кДНҚ-ға көшірілуі мумкін.  Дереккөздер  Медицина Вирусология Иммунология Генетика Молекулалық биология
Абай ескерткіші Шымкент қаласында 1995 жылы ашылды. Ол Абай ауданындағы Абай саябағына орнатылды.  Ескерткішті жасауға қажетті мысты сол кездегі қорғасын зауытынан алған.  Мүсіннің авторлары — Насыр Рүстемов пен Дәурен Әлдеков.  Дереккөздер  Тағы қараңыз   Шымкент ескерткіштері Абай Құнанбайұлы
Жосалы — Түркістан облысы Арыс қалалық әкімдігіне қарасты Байырқұм ауылдық округі құрамындағы ауыл.  Географиялық орны  Арыс қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 60 км-дей жерде орналасқан.  Халқы  1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 119 адам (65 ер адам және 54 әйел адам) болса, 2009 жылы 301 адамды (162 ер адам және 139 әйел адам) құрады.  Дереккөздер   Арыс қалалық әкімдігі елді мекендері
Басқан суғару жүйесі  – Басқан өзенінен бастау алатын Алматы облысы Сарқант ауданындағы суғару жүйесі. Суы 12309 га жерді суғаруға пайдаланылады. Жүйенің арықтары мен каналдарының жалпы ұзындығы 92,5 км. Жүйе бойында 39 гидротехникалық қондырғы мен 1 тоған салынған.  Дереккөздер  Қазақстан суару жүйелері
Гиперон - массасы нуклон массасынан үлкен, ал ерекшелігі нөлге тең емес бариондар тобына жататын тұрақсыз элементар бөлшектер.  Олар адрондарға жатады және бариондар болып есептеледі.  Дереккөздер  Бариондар
Яп ван Зведен – нидерланд скрипкашысы және дирижер. 1960 жылы 12 желтоқсанда туған. Амстердамда Давина ван Велдің, сонсоң Нью-Йоркте Дороти Делейдің шәкірті болған. 1977 жылы Оскар Бак атындағы нидерлан Ұлттық скрипкашылар конкурсында жеңімпаз болған. 2005 жылдан бастап Нидерлан радиосының филармониялық оркестрін басқарады.  Дереккөздер
Лек — Албанияның ақша өлшемі, 100 киндаркке тең.  Лек - жаттығу жасаушылардың бірінің соңынан бірі желкелерінен қарап тұрған сап. Лекте саптың ұзына бойы енінен үлкен немесе онымен тең болады (парадтарда). Лектер бір, екі, үш және т.с.с. болуы мүмкін.  Дереккөздер  Спорт