henrygagnier/kazakh-ocr huggingface dataset:
Бордо(немесе Бордо шарабы) — Жиронда департаментінің орталығы Бордода өндірілетін француз шараптарының бірнеше маркаларының жалпы атауы. Ақ бордо: Сотерн, Сотерн-Салюс,Шато-Икем, Сент-Круа, Карбонье, Понтак, Пюжоль, Лянгон, Грав. Қызыл бордо: Шато-Лафит, Шато-Марго, Шато-Ла-тур, Шато-Ляроз, Шато-Го-Брион, Сент-Эстеф, Сент-Жюльен, Сент-Эмильон, Бран-Мутон, Розан, Горе, Леовиль, Пишон, Калон, Польяк, Пессак, Реньяк, Кастельно, Медок.  Дереккөздер  Шараптар
Қызғылтсары сайрақ () — Торғайтәрізділер отрядының Сайрақ тұқымдасына жататын Нағыз сайрақтар туысының қаражемсаулы сайраққа ұқсас құс.   Қызғылтсары сайрақтың қанатында қошқыл қоңыр түс көбірек, ал оның дауысы шетен сайрақтың дауысын еске түсіреді. Енисейден Камчаткаға дейінгі Сібір ормандарында мекендейді. Қазақстанға тек қана бір рет ұшып келуі – оның біреуі 1927 жылы 16 қазанда Желек қыстауына жақын Сырдария аңғарында аулап алынды.  Дереккөздер   Еуразия құстары Сайрақтар 1820 жылы зерттелген жануарлар
Бұқа тартыс - күш сынасып ойнайтын ойын түрі. Жиында, той-домалақта ойналатын ойынға жігіттің нары ғана шыдас беріп, күшін көрсетіп, өзін қауымға танытады. Алты құлаштай арқанды ортасынан тұйықтап байлап, ойынды басқарушы адам сол түйінді басып тұрады.  Екі адам екі жағынан келіп, желкесінен асырып қолтық астынан өткізіп, екі жаққа тартысып күш сынасады. Белгіленген сызықтан асырып сүйреп кеткені жеңімпаз болып табылады. Кейбір өңірлерде қазақтар арасында бұл ойын желке тартыс, серке тартыс, бәйге тартыс деп те аталады.  Дереккөздер   Қазақтың ұлттық ойындары
Кемсіну, кемсіту – адам мінезіндегі ұнамсыз қылықтың бір түрі; өзгелерді менсінбеу, қорлау, оларды өзінен төмен санау. Мұндай қылық адамның жөнсіз тәкаппарлығын, өркөкіректігін білдіреді. Қиналған, тапшылық көрген, жетімсіз адамдардың іс-әрекеті мен мінез-құлқындағы кемшіліктерін кемсіну адамгершілікке жатпайды. Адам мінезіндегі өзгелерді кемсіну сезімі, психологиялық тұрғыдан алып қарағанда, гуманистік көзқарастарға кері қатынасты білдіретін сипат.  Дереккөздер:
Ақтеке Қоңырұлы (т. ж. белгісіз — 1940, ҚХР, Алтай) –  Алтайдағы ұлт-азаттық қозғалысын ұйымдастырушылардың бірі.  Керей тайпасының Абақ-Керей тармағының Қарақас руынан шыққан.  Өмірбаян 1940 ж. ақпанда Қытайдағы Алтай аймағының Көктоғай ауданы Қазақтарын Шыңжан өлкесіндегі Шэн Ши Сай үстемдігіне қарсы көтерді. Қару-жарақты жаудан тартып алып, ықпалды жасақ құрды. Қытай әскерлерімен қақтығыста Қарағайты деген жерде жараланып, қайтыс болды. Ақтеке бастаған бұл күрес 1945 жылы Алтай халқының жеңісіне ұласты.  Дереккөздер
Ащылысай – Қалмаққырылған алабындағы өзен.  Географиялық орны  Ұлытау облысы Ұлытау ауданы жерімен ағады.  Бастауы  Сарыоба тауының оңтүстік-батыс беткейіндегі бұлақтар суының қосылуынан құралады. Қумола өзеніне сол жағынан құяды. Биіктігі 426 м, ұзындығы 46 км, жағасы жарқабақты.  Гидрологиясы  Орта және төменгі ағысында өзен кең аңғарымен ағады. Көктемгі еріген қар және жер асты суларымен толығады. Өзен алабында жайылымдық жерлер мен қыстаулар бар. Суымен мал суарылады.  Дереккөздер   Ұлытау ауданы өзендері
Иммунды диффузия реакциясы — серологиялық диагноз қою әдісі. Антиген мен антидененің агар немесе агарозадан жасалған қоймалжың қою ортада преципитат құрауына негізделген. Бөлек ұяларға антигендермен сарысу құйғанда, олар кездесіп көмескі ақ жолақ түріндегі преципитат жасайды. ИДР сезімталдығы аз, антиген мен антиденені көп мөлшерде керек етеді, өйтпесе преципитаты көрінбейді. Әдетте екі түрге бөлінеді — сызықты және шашыраңкы.  Дереккөздер  Медицина Вирусология Иммунология Генетика Молекулалық биология
Артиллерияның тірек торы (Артиллерийская опорная сеть)  координаттары және дирекциялық бұрыштары бірыңғай жүйеде жеткілікті дәлдікпен анықталған жергілікті жерде бекітілген нүктелер мен бағыттардың жиынтығы. Артиллерияның тірек торын ракеталық бөлімшелердің, артиллерияның ұрыс реттері элементтерінің координаттарын және бағдарлық бағыттардың дирекциялық бұрыштарын анықтау үшін артиллерияның топографиялық қызмет бөлімшелері жасайды.  Дереккөздер  Әскери іс
Деселерометр (— алуды білдіретін жұрнақ ) — қозғалыстағы машинаның уақыт бірлігінде жылдамдығының азаюын, яғни баяу жүруім өлшейтін аспап. Деселерометр жұмыс істеу принципі маятниктің инерция күшін (тежеуіш күшіне тең) анықтауға негізделген. Маятниктің ауытқуы арқылы баяу-лықты анықтайды. Деселерометр гидравликалық, электрондық, индикаторлық (көрсететін) немесе өздігінен жазатын түрлері болады.  Дереккөздер     Өлшеу техникасы
Мәзір — белгілі бір әрекеттерді орындау үшін, мысалы, құжаттың бөлектелген бөлігін пішімдеу үшін пайдаланушы пәрмендерді (әмірлерді) таңдайтын тізім.  Ашылмалы мәзір — мәзір жолының үстінен нұқығанда ашылатын мәзір. Мәзір ашық тұрады, алайда пайдаланушы тінтуір батырмасын тағы бір рет баспайынша немесе мәзір тармағын таңдамайынша басқа әрекет жасалмайды.  Пайдаланушы тілдесулері Тілдесу элементтері
Алғабас — Қызылорда облысы Шиелі ауданындағы ауыл, Жуантөбе ауылдық округі орталығы.  Географиялық орны  Аудан орталығы – Шиелі ауылынан солтүстікке қарай 11 км жерде,  Телікөл каналының бойында орналасқан.  Халқы  1999 жылы тұрғындар саны 2647 адам (1368 ер адам және 1279 әйел адам) болса, 2009 жылы 2803 адамды (1449 ер адам және 1354 әйел адам) құрады.  Тарихы  Іргесі 1928 жылы бірнеше шағын артельдер ретінде қаланған. 1936-96 жылдары күріш өсіретін ұжымшардың орталығы болған.  Дереккөздер   Шиелі ауданы елді мекендері
Басқару психологиясы — өндірістердегі, корпорациялардағы, фирмалардағы, т.с.с. іс-әрекетті басқарудың жалпы психологиялық жақтарын арнайы зерттейтін әрі модельдейтін сала. Басқару психологиясы іс-әрекетті арнайы басқарудың және психологиялық жағдайдың талдамалы модельдерін және еңбектің сапасын көтеруге бағытталған. Басқару психологиясы — басқару жүйелеріндегі (мемлекет басқару, ұйым, мекеме, топ, ұжым және т.б.) адамдардың қатынастарына байланысты мәселелерді зерттейтін және білімдерді жинақтайтын қолданбалы психологияның саласы.  Дереккөздер  Психология Жантану
Бұқтырма ойысы  – Бұқтырма өзенінің аңғарын бойлай жатқан науа тәрізді эрозиялық ойыс. Алтай тауының оңтүстігіндегі Қалба, Нарын жоталары мен Зайсан көлінің аралығында жатыр. Ұзындығы 45 – 50 км, ені 10 – 15 км. Беткейлері – делювийлі шөгінділердің жұқа қабаты жауып жатқан түпкі жыныстар; табаны – малтатас, құм, саз сияқты аллювийлі шөгінділер. Ойыстың көпшілік бөлігі 1960 – 67 жылы салынған Бұқтырма бөгенінің астында қалды.  Дереккөздер  Қазақстан табиғаты
Новониколаевка — Қостанай облысы Меңдіқара ауданы, Теңіз ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2023 жылы таратылды.  Географиялық орны  Аудан орталығы — Боровской ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 30 км-дей жерде.  Халқы  1999 жылы ауылдың тұрғындары 267 адам (150 ер адам және 117 әйел адам) болса, 2009 жылы 98 адамды (57 ер адам, 41 әйел адам) құрады.  Дереккөздер     Меңдіқара ауданының таратылған елді мекендері
Амангелді — Батыс Қазақстан облысы Шыңғырлау ауданы, Ащысай ауылдық округі құрамындағы ауыл.  Географиялық орны  Аудан орталығы - Шыңғырлау ауылынан солтүстік-батысқа қарай 39 км-дей жерде.  Халқы  1999 жылы тұрғындар саны 371 адам (189 ер адам және 182 әйел адам) болса, 2009 жылы 282 адамды (154 ер адам және 128 әйел адам) құрады.  Дереккөздер   Шыңғырлау ауданы елді мекендері Қазақстан темір жол бекеттері
Мамай – Ақмола облысы Біржан сал ауданындағы ағынсыз көл.  Гидрографикасы  Ауданы 41 - 44,5 км2- ге дейін өзгереді. Ұзындығы 8,5 км, ені 7,9 км. Орташа тереңдігі 1,6 м. Көл аласа төбешіктер арасындағы қазан шұңқырда. Жағасы көбіне жайпақ, тек оңтүстік-шығыс бөлігі  тік жар. Мамайдың Тәттімбек өзені құйған тұсында кішігірім бірнеше құм қайраң бар. Түбі жатық, шөккен лайдың қалыңдығы 1 м-ге жетеді. Суының түсі жасыл, ащы, тек мал суарылады. Көлдің сотүстігінде Мамай ауылы орналасқан.  Дереккөздер   Біржан сал ауданы көлдері
Кеңесжан Шалқаров (12.4.1939 жылы туған, ҚХР, Тарбағатай аймағы) — жазушы, Қазақстан Қазақстан жазушылар одағының мүшесі.  Абақ Керей тайпасының Жастабан руынан шыққан.  Абай атындағы ҚазПИ-ді бітірген (1965). Республикалық Қазақ радиосында, баспа редакцияларында, "Жетісу" газетінде әр түрлі қызмет істеді. "Ғылым" баспасында редактор болды. Мұстай Кәрім, Д.Кугультинов, Г.Абашидзе және моңғол, өзбек, ұйғыр ақындарының өлеңдерін қазақ тіліне аударған. "Шуақ" (1967), "Сәске сыры" (1972), "Ақ сапар" (1975) және т.б. өлең жинақтары жарық көрген.  Дереккөздер  Қазақ жазушылары
Паушальдық сома (тұтас сома) - өзін құрайтын жеке бөліктері (қосылғыштары) сараланбаған жалпы сома. Бұл термин мәмілелерде бір тектес немесе әртектес тауарлар тобы үшін, болмаса жеке қызметтер және т.б. үшін төленетін ақшаның жалпы сомасын анықтау туралы сөз болған кезде қолданылады. Мысалы, комплектілі жабдықтың (әр агрегаттың бағасын көрсетудің орнына) немесе белгілі бір техникалық көмектің көрсетілгені үшін осылай жасалады.  Дереккөздер  Экономика
Андреевка — Солтүстік Қазақстан облысы Мамлют ауданындағы ауыл, Андреев ауылдық округі орталығы.  География  Аудан орталығы – Мамлют қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 75 км-де жерде.  Тарихы  Ауыл 1957 жылы құрылған.  Халқы   1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 838 адам (421 ер адам және 417 әйел адам) болса, 2009 жылы 611 адамды (295 ер адам және 316 әйел адам) құрады.  Дереккөздер   Мамлют ауданы елді мекендері
Басмашы (түрікше басмақ — бас салу, тап беру) — басмашылар қозғалысына қатысқан жергілікті халық өкілін Кеңес өкіметі осылай атаған.    Патшалық Ресей және одан кейінгі кеңес үкіметінің жүргізген отарлау саясатына қарсы шығып өз ұлтының бостандығы үшін күрескен қазақ ұлтының жанашырларын отарлаушылар білімсіз қарашаға басмашы, халық жауы деп атап түсіндірген.  Дереккөздер    Ұлт-азаттық қозғалыстар қатысушылары
Ши - үлттық үй жиһазы. Оның ақ ши, ораулы ши, шым ши деп ата-латьін түрлері бар. Ақ ши арнаулы ши өсімдігінен қабығы аршылып тоқылады. Ораулы шиді ақ шидің сыртына түрлі түсті бояған жүн орап, өрнектеп тоқиды. Шиді ораудың арнаулы өрнегі (үлгілері) бар. Ораулы ши де, ақ ши де керегенің сыртынан, туырлықтың ішінен ұсталады. Ас-су сақтауға арналып тоқылған ораулы "өреше" ши адалбақанды қоршай, үйдің ішінен ұсталады. Ораулы ши кезінде бағалы жиһаздардың бірі саналған.  Дереккөздер
Жалтыр ауылдық округі — Ақмола облысы Астрахан ауданындағы әкімшілік бірлік.  Әкімшілік құрамы  Құрамына Жалтыр, Ақбейіт, Жарсуат, Ягодное ауылдары кіреді. Орталығы – Жалтыр ауылы.  Тарихы  2009 жылы округ құрамында болған Астраханка темір жол бекеті таратылды. 2019 жылы округ құрамына таратылған Жарсуат ауылдық округінің Жарсуат (орталығы), Ягодное ауылдары енді.  Халқы  2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 5426 адамды құрады.  Дереккөздер   Астрахан ауданы ауылдық округтері
Сіргелі (2023 жылға дейін — Чичерино) — Түркістан облысы Сарыағаш ауданы, Қабланбек ауылдық округі құрамындағы ауыл.  Географиялық орны  Аудан орталығы - Сарыағаштан шығысқа қарай 3 км-дей жерде.  Халқы  1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 2219 адам (1100 ер адам және 1119 әйел адам) болса, 2009 жылы 2942 адамды (1473 ер адам және 1469 әйел адам) құрады.  Дереккөздер   Сарыағаш ауданы елді мекендері
Бейсебаев атындағы көше (Алматы) Көшеге мемлекет қайраткері, Ұлы Отан соғысының ардагері Майсымхан Бейсебаевтің есімі (Алматы қаласы әкімнің 24.02.1997 Ма 77 шешімі) берілген. Бейсебаев Майсымхан (1808-1987) Алматы облысында дүниеге келген. Көкшетау, Алматы, Ақмола облыстық партия комитеттерінің бірінші хатшысы, 60-шы жылдары Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің төрағасы қызметтерін атқарған. Көше Алатау ауданында орналасқан. Бұрынғы атауы - Красноармейская көшесі. Көшенің ұзындығы - 1900 метр.  Дереккөздер  Алматы көшелері
Будённое  — Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданындағы ауыл, Первомай ауылдық округі орталығы.  Географиялық орны  Аудан орталығы – Пресновка ауылынан батысқа қарай 41 км-дей жерде, Долбилово көлінің батысында орналасқан.  Халқы  1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 686 адам (334 ер адам және 352 әйел адам) болса, 2009 жылы 548 адамды (265 ер адам және 283 әйел адам) құрады.  Дереккөздер   Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы) елді мекендері
Лайда — теңіздің көтерілуі кезінде су астында қалатын, ал теңіз қайтқанда құрғап түратын Ресейдің солтүстігіндегі қайраңды ойпаң жаға, теңіз жағалауларындағы ылғалды жазықтардың өңірі. Ені бірнеше км-ге дейін болады. Көбінесе шалғынды және батпақты галофиттік өсімдіктер өседі. Кең мағынасында лайда — көптеген ұсақ көлдері бар тундра мен орманды тундраның жайпақ батпақты телімдері.  Дереккөздер  География және геодезия
Құрсай ауылдық округі – Ақтөбе облысы Қобда ауданында болған әкімшілік бірлік. 2017 жылы таратылып, Қобда ауылдық округіне қосылды. 1998 жылға дейін Михайлов ауылдық округі деп аталды.  Әкімшілік құрамы  Құрамына Құрсай ауылы кірді. Орталығы – Құрсай ауылы болды.  Халқы  2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 334 адамды құрады.  Дереккөздер   Қобда ауданының таратылған ауылдық округтері
Алпамыс (2011 жылға дейін — Жеңіс) — Түркістан облысы Жетісай ауданы, Шаблан Ділдәбеков ауылдық округі құрамындағы ауыл.  Географиялық орны  Аудан орталығы – Жетісай қаласынан солтүстікке қарай 19 км-дей жерде.  Халқы  1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 577 адам (283 ер адам және 294 әйел адам) болса, 2009 жылы 617 адамды (290 ер адам және 327 әйел адам) құрады.  Дереккөздер   Жетісай ауданы елді мекендері
Қалжан Оразалиева (1924 жылы  туған, Қазалы ауданы Ғани Мұратбаев ауылы – 1995) – еңбек ардагері, Социолистік Еңбек Ері (1949). Қазақ КСР-і ауыл шаруашылығының озаты (1966). 1945 жылдан күріш өсірушілер звеносының жетекшісі. 1948 жылы оның звеносы күріш егістігінің әр га-нан 81 ц-ден астық алған. Ленин орденімен марапатталған (1950). 1951 жылы Қазақ КСР-і Жоғарғы кеңесінің депутаты болып сайланды.  Сілтемелер   Оразалиева Калжан   Социалистік еңбек ерлері Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары 1924 жылы туғандар 1995 жылы қайтыс болғандар
Құйма бекіткіші - қорама қоспаларын және өзек қоспаларын бекіту үшін пайдалынатын байланыстырғыш зат. Құйма бекіткіштері қосылған қорама қоспалардың ылғалды және кептірілген күйлерінде белгіленген беріктіктері болады да, қорамаға құйылатын сұйық металдың әсерінен қирамайды. Құйма өндірісінде органикалық және органикалық емес құйма бекіткіштері пайдаланылады.  Дереккөздер  Машиналар мен механизмдер бөлшектері
Діңгек Ғимараты– Қазақстандағы ислам дәуіріне дейін салынған сәулет өнері ескерткіші. Жетісудың Лепсі өңірінде. Іргесінен бастап қиюластыра өрілген еңселі ғимарат. Қабырғасын қалауға өңделмеген тақтатастар мен балшық пайдаланылған. Төбе жағын бүрмелеп көмкерген. Биіктігі 10,5 м, ені 3 м-дей. Есік ойығы оңтүстік-батысқа бағытталған. Ішкі қабырғалары сабан араластырылып саз балшықтан сыланған. Қозы Көрпеш - Баян сұлу ғимаратына ұқсас.  Дереккөздер  Сәулет өнері Ғимараттар мен құрылыстар
Педро Пабло Эрнандес (; 24 қазан 1986 жыл, Сан-Мигель-де-Тукуман) — чилилік футболшы, жартылай қорғаушы. 2016 жылғы Америка кубогының жеңімпазы.  Жетістіктері  Командалық    Чили чемпионы (1): Ап. 2013  Чили суперкубогы (1): 2014  Кубка Банка Суруга кубогы (1): 2018  Кубка Америка кубогы (1): 2016  Конфедерациялар кубогының финалисі: 2017  Дереккөздер   Чили футболшылары Чили Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Атлетико Тукуман ФК ойыншылары Расинг Монтевидео ФК ойыншылары Архентинос Хуниорс ФК ойыншылары Сельта ФК ойыншылары Индепендьенте ФК ойыншылары
Қонысбай — Сыпсыңағаш қолатының солтүстік-батысындағы тұйық көл. Тобыл өзені алабында.  Географиялық орны  Қостанай облысы Қамысты ауданы Жайылма ауылының солтүстік-шығысында 18 км жерде орналасқан.  Сипаты  Теңіз деңгейінен 260 м биіктікте жатыр. Аумағы 4,2 км2, ұзындығы 2,8 км, енді жері 2 км, жағалау бойының ұзындығы 7,6 км. Жазық келген жағалауында қамыс, құрақ өскен. Жауын-шашын және жер асты суларымен толысады. Суы қараша айында қатып, сәуірде ериді. Солтүстік-шығысында Білісқопа көлі, оңтүстігінде Қоңыртөбе тауы бар.  Дереккөздер   Қамысты ауданы көлдері Тобыл су алабы
Комендант — Қостанай облысы Ұзынкөл ауданы, Пресногорьков ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2019 жылы таратылды.  Географиялық орны  Аудан орталығы - Ұзынкөл ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 75 км-дей жерде.  Халқы  1999 жылы ауыл тұрғындарының саны 210 адам (101 ер адам және 109 әйел адам) болса, 2009 жылы 108 адамды (44 ер адам және 64 әйел адам) құрады.  Дереккөздер   Ұзынкөл ауданының таратылған елді мекендері
Қараадыр —  Ақмола облысы Шортанды ауданы, Петров ауылдық округі құрамындағы ауыл, темір жол бекеті.  Географиялық орны  Аудан орталығы — Шортанды кентінің оңтүстік-батысында 49 км-дей жерде.  Халқы  1999 жылы тұрғындар саны 479 адам (228 ер адам және 251 әйел адам) болса, 2009 жылы 363 адамды (190 ер адам және 173 әйел адам) құрады.  Дереккөздер   Шортанды ауданы елді мекендері Қазақстан темір жол бекеттері
Жиренкөл – Қобда өзені алабында орналасқан көл.  Географиялық орны  Ақтөбе облысы Қобда ауданы Жиренқопа ауылынан оңтүстікке қарай 7 км жерде.  Гидрографикасы, сипаты  Ұзындығы 3,5 км, енді жері 3,5 км, жағалау бойының ұзындығы 10 км. Суы қарашада қатып, сәуірде ериді. Суы тұщы. Батысынан Итқырған өзені келіп құяды. Жағалауы жайпақ, бірнеше мал шаруашылығы қоныстанған.  Дереккөздер   Қобда ауданы көлдері Елек су алабы
Ауызша аталатын реттік сандар (бір, екі, үш т.с.с) саусақ санауға тікелей байланысты дамытылған.  Екі қолдың саусақтарының сандарына орай санаудың ондық (10) жүйесі қалыптасқан.  Санау тәсілдерінде 5-тен, 20-дан, 40-тан, 12-ден және 60-тан топталған , кейде 11-ден  топталған санау жүйелері қолданылған. Сауда саттықтың кең таралуына сәйкес санау тәсілдері  (ауызша және жазбаша есептеулер де) саудагерлерге ортақ санау жүйелерінің болуы тиімді болды. Сол себепті де бірқатар тілдерде өзара үндес аталатын  сандар қаллыптасқан.  Дереккөздер Математика әлемі
Жанбай – Каспий теңізінің солтүстік бөлігіндегі арал.  Географиялық орны  Атырау облысы Құрманғазы ауданы жерінде. Еділ атырауының шығыс шеткі тармағына қарама-қарсы 17 шақырым жерде орналасқан. Оңтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа қарай созылып жатқан аралдың ұзындығы 20 шақырым, ені 4 шақырымдай. Аралдың жағалаулық қайраңдары балықтардың ұрық шашуына өте қолайлы.  Сипаттамасы  Арал жағалаудан 1,5 шақырым жерді алып жатыр. Аумағының ауданы 108 км2. Жер бедері саз батпақты келеді, онда қамыс, құрақ өседі. Батысымен балық аулайтын кемелерге арналған теңіз каналы жүргізілген. Құрлықпен паром арқылы қатынайды. Аралда елді мекен жоқ.  Дереккөздер   Каспий теңізі аралдары Атырау облысы географиясы
Ақсу-Жабағылы көшесі. Бұрынғы атауы — Ф.Глинка көшесі. Ақсу-Жабағылы көшесі Қ.Кемеңгерұлы көшесінен басталып, Өндіріс көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 734,1 м.  Ақсу-Жабағылы - Талас Алатауының (Батыс Тянь-Шань) солтүстік-батыс бөлігін және Өгем жотасын алып жатқан, 1926 жылы құрылған Қазақстандағы тұңғыш қорық. Жерінің жалпы ауданы - 75,09 мың га. Қазір Ақсу-Жабағылы қорығы ЮНЕСКО жасаған дүниежүзілік қорықтар тізіміне енген. Ақсу-Жабағылы қорығы - табиғаттың нағыз ғылыми лабораториясы, онда ғылыми зерттеу жұмыстары үзбей жүргізіледі. Ғалымдар қорықтың табиғат байлықтары жөнінде 400-ден астам еңбектер жариялады.  Дереккөздер  Астана көшелері
Мәнжі Күржікейұлы (1815-1911), батыр. Қареке-Байбура ұрпағы. Кенесары хан бастаған ұлт-азаттық қозғалысының сарбазы. Тумысынан дарынды, соғыс енерін жас кезінен жетік білген, айлақер де тәсілқой батыр Ақшу бекінісін алғанда ерекшеерлігіменкезгетүсіп,22 жасындажүзбасы болған. Хан әскерінде жас та болса бас батыр атанған. Оған бұл атақғы халық берген. Кенесары Қасымов бастаған ұлт-азаттың қозғалысы ыңырағанша Қаратау, Сыр бойында бірге болып, бірге күрес жүргізген. Көтеріліс ыңырағаннан кейін Сарыарқаға қайта кешіп келғен. Мәнжі Күржікейұлы ойда жок жерден сөз де тауып айтатын өткір тілді шешен адам болған.  Дереккөздер  Қазақ батырлары
Мойынқұм – Балқаш көлінің оңтүстігіндегі құмды алқап.  Географиялық орны  Балқаш көлінен оңтүстікке қарай орналасқан Құланбасы, Малайсары және Көкшиелі тауларының солтүстік етегіне тіреледі. Солтүстігі Сарыесікатырау құмына, шығысы Жетіжал, батысы Жуанқұм құмдарына ұласады.  Жер бедері  Абсалюттік биіктігі 460 – 800 м. Іле өзенінен Қараталға дейін 60 – 70 км-ге созылып жатыр, ені 35 км-ге жетеді. Солтүстік және солтүстік-батыс бөлігіндегі қырқа құмдардың биіктігі 20 – 30 м. Оңтүстік бөлігі Шеңгелді және Сарыбұлақ құрғақ арналарымен тілімделген.  Өсімдігі  Еркекшөп, жусан, т.б. өсімдіктер өседі. Солтүстігінде жер асты сулары 100 м тереңдікте кездеседі. Күзгі, көктемгі мал жайылымы.  Дереккөздер   Алматы облысы құмдары
Аманхан  Әлімов — ақын. Қазақстан жазушылар одағының мүшесі (1976). 1980 жылы ҚазМУ-ді, 1993 жылы М.Горький атындағы Бүкілодақтық әдебиет институтын (Мәскеу) бітірген. "Алматықұрылыс" мекемесінде құрылысшы (1972-74) болған. Жазушылар одағының аударма бөлімінде (1989—90), Қазақ радиосында (1986-88; 1993-94), "Қазақстан пионері" (1981—82), "Лениншіл жас" (1982-85), "Түркістан" (1994), "Заң" (1994—98) газеттерінде, Алматы облысы ақпарат және қоғамдык келісім басқармасында (1998—99) жауапты қызметтер атқарған. 1999 жылдан "Заң газетінде". "Кездесу" (1983), "Жанымның жапырағы" (1989), "Ай нұры алақанымда" (1996; 2003), т.б. өлең кітаптары жарық көрген. М.Мақатаев атындағы сыйлықтың лауреаты (1994).  Дереккөздер  Қазақ ақындары Қазақстан журналистері
Ғазизбек Тәшімбаев (10.05. 1938, Жамбыл облысы Талас ауданы Майтөбе ауылы). Журналист-публицист. 1964- 2001 ж.ж. республикалық "Спорт" газетінің әдеби қызметкері, бөлім меңгерушісі, "Қазақстан" баспасы бас редакторының орынбасары, ҚазТАГ редакциясының меңгерушісі. Президент аппаратының кеңесшісі, Үкімет аппаратының баспасөз секторының меңгерушісі. Шығармашылығы: "Топжарғандар" (очерктер жинағы, 1968), "Күш атасы (1979) және атақты балуан Кажымұқан жөнінде естелік әңгімелердің үш жинағын шығарды", "Тамаша адамдардың өмірі" топтамасынан Сальвадор Алвенде және Геваре туралы деректі повестерді қазақ тіліне аударды.  Дереккөздер    Алфавит бойынша журналистер Қазақстан журналистері КСРО журналистері Алфавит бойынша тұлғалар
Пифагореизм — дүниенің мәні сандық қатынастарда деген принципке сүйенген Ежелгі Грецияда (б. з. б. 6— 4 ғ.) шыққан діни философиялық ілім. Әуелде Пифагореизм ілімі ауызша тараған. Пифагореизм доктринасын жазба түрде алғаш баяндаған Филолай болды. 5 ғасырда Пифагореизм бірте-бірте Сократ-Платон философиясымен ұштасты. Филолайдың соңғы шәкірттері Эврит, Ксенофіил, Фантоп, Эхекрат, Диокл және Полиминаст болды. Пифагореизм идеялары б. з. 6.1 ғ. неопифагореизмнің дамуына негіз болды.Дүниенің негізі материялық стихия деп қараған ионий мектебінен Пифагореизмнің өзгешелігі мынада: олар стихияның өзінен гөрі оның формасына ерекше мән беріп, арифметикалық-геометриялық байланыстыра қараған.  Дереккөздер   Философия Діни сенімдер мен доктриналар
Кешкі мектеп– түрлі себеппен орта мектепті дер кезінде бітіре алмаған адамдарға өндірістен қол үзбестен жалпы орта білім алуға мүмкіндік беретін оқу орны. Мектеп өзінің қызметінде жалпы орта білім беретін мектеп жарғысы мен кешкі (ауысымдық) жалпы білім беретін мектеп туралы ережені басшылыққа алып отырады. Кешкі мектеп құрамында 9 – 11-сыныптар болды, оқушылар қатары толыққан жағдайда 5 – 8-сыныптар ашылды. Оқу жылының ұзақтығы – 36 оқу аптасы, бірінші жарты жылда – 17 апта, екінші жарты жылда – 19 апта болды. Оқу жылы 1 қыркүйекте басталып, 25 мамырда аяқталатын. Оқуға қабылдану және оқушыларға берілетін қосымша жеңілдіктер арнайы белгіленген ережеге сай іске асырылды.  Дереккөздер
Бичи-Хед () – Ұлыбританияның оңтүстік жағажайында орналасқан бор жартасы.  Сипаттама  Бичи-Хед Суссексетің шығысында Истборн қаласының жанында орналасқан. Оның биіктігі 162 м дейін жетіп, Англиядағы ең биік бор жартасы болып табылады.  Бичи-Хедке көбінесе туристтер барады. Оның шыңынан шығысында Дангенесс мүйісінен батысында Селси-Билл мүйісіне жағалауға көрініс ашылады.  Қауіп-қатер үшін батысында 1830 жылдарында шамшырақ (маяк) Бель-Ту, ал 1902 жылдан бастап биіктігі 43 м суда орналасқан басқа шамшырақ жұмыс істей бастады.1983 жылдан бастап бұл шамшырақ автоматты түрде жұмыс істеп жатыр.  Бичи-Хед 1690 жылы болған теңіз шайқасымен де танымал. Бұдан басқа шайқас Бичи-Хедтің жанында 1653 жылы Бірінші англо-голландық соғыста болды.  Галерея   Ұлыбритания жартастары Атлант мұхиты жартастары