原文テキストについてはガリア戦記/注解編#原文テキストを参照。  53.    
1Ita proelium restitutum est, atque omnes hostes terga verterunt neque prius fugere destiterunt quam ad flumen Rhenum milia passuum ex eo loco circiter quinque pervenerunt.    2Ibi perpauci aut viribus confisi tranare contenderunt aut lintribus inventis sibi salutem reppererunt.    3In his fuit Ariovistus, qui naviculam deligatam ad ripam nactus ea profugit:    reliquos omnis equitatu consecuti nostri interfecerunt.    4Duae fuerunt Ariovisti uxores, una Sueba natione, quam domo secum duxerat, altera Norica, regis Voccionis soror, quam in Gallia duxerat a fratre missam:    utraeque in ea fuga perierunt;    duae filiae:   harum altera occisa, altera capta est.    5C. Valerius Procillus, cum a custodibus in fuga trinis catenis vinctus traheretur, in ipsum Caesarem hostis equitatu persequentem incidit.    6Quae quidem res Caesari non minorem quam ipsa victoria voluptatem attulit, quod hominem honestissimum provinciae Galliae, suum familiarem et hospitem, ereptum e manibus hostium sibi restitutum viderat, neque eius calamitate de tanta voluptate et gratulatione quicquam fortuna deminuerat.    7Is se praesente de se ter sortibus consultum dicebat utrum igni statim necaretur an in aliud tempus reservaretur:    sortium beneficio se esse incolumem.    8Item M. Mettius repertus et ad eum reductus est.  
----
テキスト引用についての注記
整形テキストについてはガリア戦記/注解編#凡例を参照。 LIII.    
①Ita proelium restitūtum est, atque omnēs hostēs terga vertērunt neque prius fugere dēstitērunt, quam ad flūmen Rhēnum mīlia passuum ex eō locō circiter quīnque pervēnērunt.    ②Ibi perpaucī aut vīribus cōnfīsī trānāre contendērunt aut lintribus inventīs sibi salūtem repperērunt.    ③In hīs fuit Ariovistus, quī nāviculam dēligātam ad rīpam nactus eā profūgit; reliquōs omnēs equitātū cōnsecūtī nostrī interfēcērunt.    ④Duae fuērunt Ariovistī uxōrēs, ūna Suēba nātiōne, quam domō sēcum dūxerat, altera Nōrica  rēgis Vocciōnis soror, quam in Galliā dūxerat ā frātre missam:    utraque in eā fugā periit;    duae fīliae:   hārum altera occīsa, altera capta est.    ⑤Gāius (C.) Valerius Procillus, cum ā custōdibus in fugā trīnīs catēnīs vinctus traherētur, in ipsum Caesarem hostēs equitātū persequentem incidit.    ⑥Quae quidem rēs Caesarī nōn minōrem quam ipsa victōria voluptātem attulit, quod hominem honestissimum prōvinciae Galliae, suum familiārem et hospitem, ēreptum ex manibus hostium sibi restitūtum vidēbat   neque ēius calamitāte dē tantā voluptāte et grātulātiōne quicquam fortūna dēminuerat.    ⑦Is sē praesente dē sē ter sortibus cōnsultum dīcēbat, utrum īgnī statim necārētur   an in aliud tempus reservārētur;    sortium beneficiō sē esse incolumem.    ⑧Item Mārcus (M.) Metius repertus et ad eum reductus est.  
----
注記
原文の omnīs, hostīs  などは、それぞれ omnēs, hostēs   などとした。
neque : α系写本の表記で、Pontet, Constans, Seel, Hering らは、こちらを採る。
nec : β系写本の表記で、Klotz は、こちらを採る。
quīnque (5) : α系写本の記述で、Pontet, Constans, Seel らは、こちらを支持する。
quīnquāgintā (50) : 作者不明の印刷本による記述だがOrosius (6. 7 .10) と Plutarchus (Caesar 19. 5) に基づくもので、Klotz, Hering らは、こちらを支持する。
equitātū cōnsecūtī : α系写本の記述で、Pontet, Constans, Seel, Hering らは、こちらを支持する。
cōnsecūtī equitēs : β系写本の記述で、Meusel が擁護（def.）し、Klotz らがこちらを支持する。
utraque ～ periit (3･単･完了･能･直) : β系写本の記述で、Constans, Klotz, Seel, Hering らは、こちらを支持する。
utraeque ～ periērunt (3･複･完了･能･直) : α系写本の記述で、Pontet らは、こちらを支持する。
persequentem : α系写本の記述で、Pontet, Constans, Seel らは、こちらを支持する。
īnsequentem : β系写本の記述で、Klotz, Seel らは、こちらを支持する。
ex : β系写本の表記で、Klotz, Seel, Hering らは、こちらを採る。
ē : α系写本の表記で、Pontet, Constans らは、こちらを採る。
vidēbat (3･単･未完了･能･直) : β系写本の記述で、Klotz, Seel, Hering らは、こちらを支持する。
vīderat (3･単･過去完了･能･直) : α系写本の記述で、Pontet, Constans らは、こちらを支持する。
Metius : 主要写本ω の記述で、Constans, Seel らはこれを採るが、Hering はこの箇所が壊れているとみなす。
Mettius : Pontet は、47節④項に合わせてこの表記を採る。
Maecius : Klotz は、47節④項に合わせてこの表記を採る。
語釈