ပၢႆးယူႇလီ

လွင်ႈဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းႁဝ်းပေႃးလႆႈယူႇလီႁႅင်းၼႆႉ ငဝ်ႈမၼ်းပဵၼ်(ဢႃႇႁႃႇရ)တၢင်းၵိၼ်ထၢတ်ႈ လဵင်ႉၸႂ်ယဝ်ႉ။ ပိူဝ်ႈၼႆ မိူဝ်ႈၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇၵဵဝ်ႉဢွၼ်ႇဢွၼ်ႇသေ ၸင်ႇဢိုၼ်။ (ဢႃႇႁႃႇရ) တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်မႅၼ်းမုၼ်းတွမ်လႄႈ ၽုၼ်ႇမုၵ်ႉၽွင်လိၼ် ၽုၵ်းတိူဝ်ႉသႂ်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၵိၼ်။ ပေႃးၵိၼ်မႅၼ်ႈ တၵ်းပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ယဝ်ႉ။
ဢႃႇႁႃႇရဢၼ်ၸၢင်ႊပၼ် ပဵၼ်ဢဵၼ်ပဵၼ်ႁႅင်းၸမ်း - ၼမ်ႉၼူမ်းဝူဝ်း၊ ၶႆႇၵႆႇ၊ ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်း ၶဵဝ်၊ လုၵ်ႈမၢၵ်ႇလုၵ်ႈတႅင်၊ ႁူဝ်ထူဝ်ႇႁူဝ်မၼ်း တႄႇဢဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵႂႃႇယဝ်ႉ။ၼမ်ႉသႂ်ၼမ်ႉလီၼမ်ႉသႅၼ်ႈၼမ်ႉမုတ်းၼႆႉပဵၼ်ပုၼ်ႈပၢင်ႈၵူၼ်းႁဝ်း တႃႇယူႇလီမီးႁႅင်းတေႉတေႉ။ ပေႃးဢမ်ႇလႆႈၵိၼ်ၼမ်ႉၸိုင် ၸူဝ်ႊသၢၵ်ႈၵေႃႈတၵ်းတေဢမ်ႇယၢဝ်းလႆႈ။ ပေႃးလႅတ်ႇမႆႈမႃးထၢတ်ႈၼမ်ႉ ၼႂ်း တူဝ် ၵူၼ်းႁဝ်းၼၼ်ႉ ၸိူမ်ႈပဵၼ်ႁိူဝ်ႇဢွၵ်ႇၵႂႃႇ။ ပိူဝ်ႈၼႆလႄႈၵူၼ်းႁဝ်းၼိူင်ႈဝၼ်းထုၵ်ႇလီၵိၼ်ၼမ်ႉ တီႈ ဢေႇသုတ်းမၼ်း သၢမ်ၵွၵ်း သီႇၵွၵ်းယူႇယဝ်ႉ။

လူမ်းၵတ်းလူမ်းယဵၼ်ၼႆၵေႃႈ ထႅမ်ပၼ်လွင်ႈယူႇလီပိူင်ၼိူင်ႈ။ ပေႃးဢမ်ႇမီးလူမ်း ဢမ်ႇၸၢင်ႊ ထူၺ်ႈၸႂ်။ ဢသၢၵ်ႈၵေႃႈတၵ်းတေဢမ်ႇယၢဝ်းလႆႈ။ ၼႂ်းလူမ်းၼၼ်ႉ မၼ်းပႃးထၢတ်ႈလူမ်းလဵင်ႉၸႂ်‘ဢွၵ်ႉသီႇ ၵျိၼ်ႇ’။ ပဵၼ်ထၢတ်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈလိူတ်ႈလူမ်းၼႂ်းတူဝ်ႁဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းလီမႃးတေႉတေႉ။

သၢႆလႅတ်ႇဝၼ်းၼႆၵေႃႈထႅမ်ပၼ်လွင်ႈယူႇလီပိူင်ၼိူင်ႈ။ တူၺ်းဢဝ်တူၼ်ႈမႆႉတူၼ်ႈမွၵ်ႇၶဝ်ၵေႃႈႁူႉလႆႈ ယူႇ။ တူၼ်ႈဢွၼ်ႇတူၼ်ႈယႂ်ႇ လႂေ် ၵႃႈ ဝၢႆႇၸူးတႃဝၼ်းၵမ်ႈၼမ်။ ပေႃးဢမ်ႇလႆႈသၢႆလႅတ်ႇလႅင်းဝၼ်း ၶဝ် ဢမ်ႇယႂ်ႇလႆႈ။ ထၢတ်ႈဢၼ်မီးၼႂ်းသၢႆလႅတ်ႇတင်းလၢႆၼၼ်ႉ မၼ်းၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈၼိူဝ်ႉၼင်ႁဝ်း ၵႅၼ်ႇၶႅင်မီး ႁႅင်းယဝ်ႉ။
ၽူႈလႂ်ၽႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ လီၼွၼ်းႁမ်ႉၸဝ်ႉ၊ လုၵ်ႉႁမ်ႉၸဝ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းလူင်ၼႆႉယေႈဝၼ်း ထုၵ်ႇလီၼွၼ်း ၸဵတ်းမူင်းတေႃႇပႅတ်ႇမူင်း။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိုင်ၸွမ်းလူၺ်ႈၸူဝ်ႊၶူပ်ႇၶဝ်သေ ယိုင်ႈလဵၵ်ႉယိုင်ႈ ၶႅၼ်းလီၼွၼ်းႁိုင်ႁိုင်ယဝ်ႉ။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸူဝ်ႊၶူပ်ႇ(ဢသၢၵ်ႈ)12 ၶူပ်ႇထုၵ်ႇလီၼွၼ်း 10 ၸူဝ်ႊမူင်း၊ 2 ၶူပ်ႇ 12 ၸူဝ်ႊမူင်း၊ ၼိူင်ႈၶူပ်ႇ 14 ၸူဝ်ႊမူင်း၊ ႁူၵ်းလိူၼ် 16 ၸူဝ်ႊမူင်း၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႅင်ၶဝ် 18 တေႃႇ 20 ၸူဝ်ႊမူင်းယဝ်ႉ။ သင်ႁဝ်းလႆႈၼွၼ်းဢိမ်ႇၸိုင်တၵ်းတေ ယူႇလီမီးႁႅင်းယဝ်ႉ။

ၽိုၼ်ဢိင်- ပပ်ႉလူႁဵၼ်း(မၢႆ-႑) ၼႃႈလိၵ်ႈ4