တႆးၸွင်ႇၸႂ်ၶႄႇ

ၽူႈတႅမ်ႈပိုၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ “တႆးၼႆႉလုၵ်ႉတီႈၶႄႇယဵၼ်းပဵၼ်မႃး”ၼႆလႄႈ ၽူႈဢၼ်ဢမ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း ႁၼ်ထိုင်ပိုၼ်းလီလီလႄႈသင်၊ ၽူႈဢၼ်ထၢင်ႇၶိုၵ်ႉၶႄႇလႄႈသင်၊ တိုၼ်းတေယုမ်ႇယမ်  လွင်ႈၼႆႉယူႇ။ တီႈတႄႉၸိုင် တႆးၵေႃႈဢမ်ႇၸိူဝ်ႈၶႄႇ၊ ၶႄႇၵေႃႈဢမ်ႇၸိုဝ်ႈ တႆး၊ တိုၼ်းပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းသွၼ်ဢၼ် ယူႇသဝ်းၵိုၵ်းႁွမ်းၸွမ်းၵၼ် ဢၢၼ်ႇႁူဝ်ႁဵင်ပီမႃးၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉလူၺ်ႈတႆးၵေႃႈယၢမ်းလဵဝ်ဢမ်ႇၵိုတ်းဝႆႉ ပပ်ႉပိုၼ်းဢၼ်မၼ်ႈၵႅၼ်ႇ တႃႇတေထဵင် လႆႈၶိုၼ်းလႄႈ ၵေႃႉဢမ်ႇႁူႉဢမ်ႇႁၼ်ၵေႃႈၼမ်သေ ၸင်ႇလႆႈယုမ်ႇၵႂၢမ်းပိူၼ်ႈယူႇ။ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပဵၼ်သင်?၊ ပဵၼ်ၶႄႇယဵၼ်းႁႃႉ?၊ ပဵၼ်ၶိူဝ်းၵူၼ်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ႁင်း ၵူၺ်းႁႃႉ?ၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇဢွၼ် ၵၼ်ႁူႉပွင်ႇလႆႈလီလီ။

တီႈတႄႉၸိုင် ၸဵမ်မိူဝ်ႈၶိူဝ်းၵူၼ်းဢၼ်တေပဵၼ်ၶႄႇမႃး ၶိူဝ်း ပၢၵ်ႉ(Bak)ၼၼ်ႉယင်း ပႆႇလူင်းမႃးယူႇၼႂ်းမိူင်းဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ မိူင်းၶႄႇ(China)ယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉ တႆးပေႃးတိုၼ်းမႃး ယူႇသဝ်းထႃႈဝႆႉ ဢွၼ်တၢင်းၶဝ်ယူႇယဝ်ႉ။ တႆးမႃးယူႇတႄႇတင်ႈဝၢၼ်ႈ၊ ဝဵင်း၊ မိူင်းသေ ယူႇသဝ်း ယဝ်ႉႁိုင်ဢၢၼ်ႇႁူဝ်ႁဵင်ပီယဝ်ႉ ၸင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ပၢၵ်ႉ(Bak)ၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်လူင်းမႃးယူႇ  ၸွမ်း ႁိမ်းၶႅပ်ႇၼမ်ႉလႅၼ်လိၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းတႆး၊ မႃးယူႇပဵၼ်ၼင်ႇၶႅၵ်ႇတႆး၊ တႆးဢမ်ႇႁူႉၶဝ်ပဵၼ်ၵူၼ်း ၶိူဝ်းသင်၊ တႆးႁွင်ႉၶဝ်ဝႃႈ “ၶႅၵ်ႇ”၊ လူဝ်ႇႁဵတ်းသင်၊ လၢတ်ႈသင်ၵေႃႈ တႆးဝႃႈၶဝ်“ၶႅၵ်ႇ”၊ ၵႂႃႇ ႁွင်ႉၶႅၵ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉမႃးလႄႈ၊ ၵႂႃႇၸူးၶႅၵ်ႇၼၼ်ႉလႄႈၼႆသေ ႁိုင်မႃး“ၶႅၵ်ႇ”ၼၼ်ႉ ယဵၼ်းႁွင်ႉ ပဵၼ်“ၶႄႇ”ၼႆ မႃးယူႇယဝ်ႉ။

ၸဝ်ႈပိုၼ်းၶဝ်ဝႃႈ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ လႆႈႁၼ်ပိုၼ်းၶႄႇဢွၼ်တၢင်းပိူၼ်ႈသုတ်း(ၸဝ်ႉ သေပိူၼ်ႈ)ၼႆသေတႃႉ တႆးသမ်ႉတိုၼ်းမႃးယူႇဢွၼ်တၢင်းၶဝ်ယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် သင်ဝႃႈၶႄႇၸဝ်ႉ သေပိူၼ်ႈၼႆၵေႃႈ ဢၼ်တေၸဝ်ႉသေၶႄႇၶဝ်ၼၼ်ႉ သမ်ႉယင်းမီးတႆး ထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။

ယွၼ်ႉတႆးၸဝ်ႉသေၶႄႇလႄႈ ၸဝ်ႈပိုၼ်း(ၽူႈတႅမ်ႈပိုၼ်း)ၶဝ် ၸင်ႇတႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ“တႆး ၼႆႉပဵၼ်ပီႈဢၢႆႈလူင်ၶႄႇ(Tai is the eldest brother of Chinese)ပဵၼ်ပီႈၶႄႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်ပေႃးလဵပ်ႈ၊ ႁဵၼ်းပိုၼ်းလီလီၸိုင် ၶႄႇၵေႃႈ ဢမ်ႇၸိုဝ်ႈတႆး၊ တႆး ၵေႃႈဢမ်ႇၸိုဝ်ႈၶႄႇ၊ တိုၼ်းပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းသွၼ်ဢၼ် ယူႇၵိုၵ်းႁူမ်ႈၵၼ်တိုၵ်းၵၼ်၊ ၽၼ်း ၵၼ်၊ ႁိမ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းၵၼ်မႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈဢၢၼ်ႇႁူဝ်ႁဵင်ပီမႃးၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။

ဢဝ်မႃးတီႈ - ပပ်ႉပိုၼ်းၶိူဝ်းတႆး လႄႈ ပိုၼ်းမိူင်းတႆး| ၼႃႈ2 (ၶူးၶိူဝ်းသႅၼ်တႅမ်ႈ)

လိူၼ်တႆး

17-09-2016