fdisk (Türkçe)

Related articles
File systems
gdisk
GNU Parted
Partitioning
dd
Çeviri Durumu:
Bu makale,
fdisk
makalesinin çevirisidir. Son çeviri tarihi (yıl-ay-gün şeklinde): 2024-03-12. Eğer makalenin İngilizce sürümünde
değişiklik
yapılmış ise çevirinin senkronize edilmesine yardımcı olabilirsiniz. Çevrilmiş tüm makelelere
buradan erişebilirsiniz
.
util-linux fdisk
bir sabit diskteki bölüm tablolarını ve bölümleri oluşturan ve değiştiren diyalog odaklı bir komut satırı yardımcı programıdır. Sabit diskler bölümlere ayrılır ve bu bölümler bölüm tablosunda tanımlanır.
Bu makale
fdisk(8)
ve onunla ilgili olan
fdisk(8)
yardımcı programını kapsamaktadır.
Not
fdisk
,
util-linux
2.23'den beri
GPT
'yi desteklemektedir
[1]
. Alternatif olarak,
gptfdisk
kullanılabilir. Daha fazla bilgi için
gdisk
'e bakınız.
İpucu
curses
tabanlı bir kullanıcı arayüzü için,
cfdisk(8)
'i kullanabilirsiniz.
Kurulum
fdisk
ve ilgili araçlar
util-linux
paketi tarafından sağlanır ve bu paket
base
meta paketi
'nin bir bağımlılığıdır.
Bölümleri listeleme
Bir
blok aygıt
üzerindeki bölüm tablolarını ve bölümleri listelemek için, aygıtın
/dev/sda
,
/dev/nvme0n1
,
/dev/mmcblk0
, vb. gibi bir ad olduğu aşağıdaki komutu çalıştırabilirsiniz:
# fdisk -l /dev/sda
Not
Eğer cihaz belirtilmemiş ise,
fdisk
/proc/partitions
'taki bütün bölümleri listeler..
Bölümleme tablosunu yedekleme ve geri yükleme
Bir sabit diskte değişiklik yapmadan önce, sürücünün bölümleme tablosunu ve bölümleme düzenini yedeklemek isteyebilirsiniz. Aynı bölüm düzenini çok sayıda sürücüye kopyalamak için de bir yedekleme kullanabilirsiniz.
Hem
GPT
hem de
MBR
için cihazınızın bölüm düzenini
-d
/
--dump
seçeneği ile bir dosyaya kaydetmek için
sfdisk
kullanabilirsiniz. Aşağıdaki komutu
/dev/sda
aygıtı için çalıştırabilirsiniz:
# sfdisk -d /dev/sda > sda.dump
Dosya, 1 GiB boyutunda tek bir
ext4
bölümü için aşağıdaki gibi görünmelidir:
sda.dump
label: gpt
label-id: AAAAAAAA-BBBB-CCCC-DDDD-EEEEEEEEEEEE
device: /dev/sda
unit: sectors
first-lba: 34
last-lba: 1048576
sector-size: 512

/dev/sda1 : start=2048, size=1048576, type=0FC63DAF-8483-4772-8E79-3D69D8477DE4, uuid=BBF1CD36-9262-463E-A4FB-81E32C12BDE7
Bu düzeni daha sonra geri yüklemek için çalıştırabilirsiniz:
# sfdisk /dev/sda < sda.dump
Bir bölümleme tablosu ve bölümü oluşturma
Bir diski
bölümlemenin
ilk adımı bir bölümleme tablosu oluşturmaktır. Bundan sonra, gerçek bölümler istenen
bölümleme şeması
'na göre oluşturulur.
MBR
ya da
GPT
kullanıp kullanmayacağınıza karar vermek için
bölümleme tablosu
makalesine bakın.
Başlamadan önce, mevcut bölüm tablonuzu ve şemanızı
yedeklemek
isteyebilirsiniz.
fdisk
, tüm
Advanced Format
HDD'ler ve hepsi olmasa da
SSD
'lerin büyük çoğunluğu ile uyumlu olması gereken 2048 512 baytlık sektör (1 MiB) blok boyutu tabanında bölüm hizalamasını otomatik olarak gerçekleştirir. Bu, varsayılan ayarların size uygun hizalamayı sağlayacağı anlamına gelir.
fdisk
kullanmak için, programı değiştirmek/düzenlemek istediğiniz
blok aygıtın
adıyla çalıştırın. Bu örnekte
/dev/sda
kullanılmıştır:
# fdisk /dev/sda
Bu, komutları yazabileceğiniz
fdisk
diyaloğunu açar.
Yeni tablo oluşturma
Uyarı
Üzerinde veri bulunan bir diskte yeni bir bölümleme tablosu oluşturursanız, diskteki tüm veriler silinecektir. Yapmak istediğiniz şeyin bu olduğundan emin olun.
İpucu
Bölümleme yapmadan önce NVMe sürücülerinizin ve
Advanced Format
sabit disk sürücülerinizin
en uygun mantıksal sektör boyutu
kullandığını kontrol edin.
Bir SSD'yi bölümlemeden önce
SSD bellek hücrelerini temizlemeyi
düşünün.
Yeni bir bölümleme tablosu oluşturmak ve mevcut tüm bölümleme verilerini temizlemek için
GUID Bölümleme Tablosu (GPT)
için komut satırına
g
veya
MBR bölümleme tablosu
için
o
yazın. İhtiyacınız olan tablo zaten oluşturulmuşsa bu adımı atlayabilirsiniz.
Bölüm oluşturma
n
komutuyla yeni bir bölüm oluşturun. Bir MBR bölüm türü, bölüm numarası, başlangıç sektörü ve bitiş sektörü girmelisiniz.
Not
Bölümlerin boyutu ve konumuyla ilgili bilgiler için
Bölümleme#Bölüm şeması
bölümüne bakınız.
Bölüm türü
MBR
kullanırken,
fdisk
MBR bölümleme türünü soracaktır. Bunu belirtin, birincil bir bölüm oluşturmak için
p
veya genişletilmiş bir bölüm oluşturmak için
e
yazın. Dört adede kadar birincil bölüm olabilir.
fdisk
bölüm türünü sormaz ve varsayılan olarak 'Linux dosya sistemi' kullanır. Bölüm türünü
daha sonra değiştirebilirsiniz
.
Bölüm numarası
Bölüm numarası bir bölüme atanan numaradır, örneğin
/dev/sda
diski üzerindeki
1
numaralı bir bölüm
/dev/sda1
,
/dev/nvme0n1
için
/dev/nvme0n1p1
ve
/dev/mmcblk0
için
/dev/mmcblk0p1
olacaktır. Adlandırma şeması hakkında ayrıntılar için
Device file#Partition
'a bakınız. Bölüm numaraları her zaman diskteki bölümlerin sırası ile eşleşmeyebilir, bu durumda bölümler
sıralanmış
olabilirler.
fdisk
tarafından önerilen varsayılan numaranın seçilmesi tavsiye edilir.
İlk ve son sektör
İlk sektör, sektör numaraları kullanılarak mutlak terimlerle belirtilmelidir. Son sektör, sektör numaralarındaki mutlak konum kullanılarak veya kibibayt (
K
), mebibayt (
M
), gibibayt (
G
), tebibayt (
T
) veya pebibayt (
P
) cinsinden ölçülen konumlar olarak belirtilebilir;
Son sektörün konumu şu şekilde belirtilebilir:
diskin başlangıcından itibaren mutlak terimler. Örneğin, ilk sektör olarak
40M
diskin başlangıcından itibaren 40 MiB'lık bir konumu belirtir.
Boyutun önüne
+
boyut
veya
-
boyut
koyulan terimler. Örneğin, başlangıç sektöründen 2 GiB sonra bir nokta belirtmek için
+2G
veya mevcut son sektörden 200 MiB önce bir nokta belirtmek için
-200M
.
Hiçbir girdi olmadan
Enter
tuşuna basıldığında, ilk sektör için mevcut en büyük bloğun başlangıcı ve son sektör için aynı bloğun sonu olan varsayılan değer belirlenir.
Not
Bölümleme yaparken, bir bölümün ilk sektörü için varsayılan değeri takip etmek her zaman iyi bir fikirdir. Ayrıca, bölüm boyutlarını
+
boyut{M,G,T,P}
gösterimiyle belirttiğinizden ve 1 MiB'den küçük boyutlar kullanmadığınızdan emin olun. Bu tür bölümler her zaman aygıt özelliklerine göre hizalanacaktır.
EFI sistem bölümü
EFI System
bölüm türünü gerektirir.
GRUB
, BIOS tabanlı bir sistemde GPT bölümlü bir diske GRUB yüklerken
BIOS boot
bölüm türüne sahip bir
BIOS önyükleme bölümünü
gerektirir.
İpucu
MBR bölümleme tablosuna sahip bir diskte,
MBR ve GPT arasında geçiş yapabilmek
için diskin sonunda en az 33 adet 512 baytlık (16,5 KiB) boş bölümlenmemiş alan bırakın.
İstediğiniz bölümlere sahip olana kadar bu prosedürü tekrarlayın.
Bölüm türünü değiştirme
Her bölüm bir tür ile ilişkilendirilir. MBR
bölüm IDlerini
kullanır; GPT
bölüm türü GUIDlerini
kullanır.
Bir bölümün türünü değiştirmek için
t
tuşuna basın. Varsayılan,
Linux dosya sistemi
, çoğu kullanım için uygun olmalıdır.
İpucu
fdisk'in dahili kod listesini göstermek için
L
tuşuna basın.
GPT kullanırken,
systemd-gpt-auto-generator
bunları otomatik olarak bağlayabildiğinden
Bölüm Spesifikasyonu
'nu takip etmeniz tavsiye edilir. Yani, kök bölüm için
Linux root (x86-64)
, takas bölümü için
Linux swap
, ev bölümü için
Linux home
vb. kullanın.
MBR bölümünü önyüklenebilir hale getirme
Bir MBR bölümünü
a
yazarak
önyüklenebilir
bir hale getirebilirsiniz.
Değişiklikleri diske yazma
Tabloyu diske yazın ve
w
komutu ile çıkın.
Bölüm taşıma
Uyarı
Bölümler yalnızca çevrimdışıyken taşınabilir. Bir bölümün taşınması, tüm bölümün disk üzerine yeniden yazılmasını gerektirdiğinden, yavaş ve tehlikeli bir işlemdir. Yedekleme yapılması şiddetle tavsiye edilir.
sfdisk(8) § OPTIONS
'a göre, "bu işlem risklidir ve atomik değildir."
Bir bölümü taşımak için, bölümün taşınacağı yerde boş alan olması gerekir. Gerekirse, bölümlerinizi ve üzerlerindeki dosya sistemlerini küçülterek yer açabilirsiniz.
bölüm küçültmeye
bakınız. Bir bölümün yerini değiştirmek için:
# echo '+
sektör
,' | sfdisk --move-data
aygıt
-N
numara
Burada
sektör
bölümün taşınacağı sektör sayısı (
+
bölümün ileriye taşınacağını gösterir),
aygıt
bölümü tutan aygıt ve
numara
bölüm numarasıdır. Diskinizin ortasına ya da başına yeni bir bölüm eklerseniz, büyük ihtimalle bölümleri yeniden numaralandırmak isteyebilirsiniz.
#Bölüm sıralama
'ya veya
fdisk
in "ekstra işlevsellik" moduna bakınız.
İpuçları ve tüyolar
Bölüm sıralama
Bu, iki bölüm arasındaki boşlukta yeni bir bölüm oluşturulduğunda veya bir bölüm silindiğinde geçerlidir. Bu örnekte
/dev/sda
kullanılmıştır.
# sfdisk -r /dev/sda
Bölümleri sıraladıktan sonra,
kalıcı blok aygıt adlandırmayı
kullanmıyorsanız,
/etc/fstab
ve/veya
/etc/crypttab
yapılandırma dosyalarını ayarlamanız gerekebilir.
Not
Bölümlerin (örneğin
/dev/sda1
) kullanılabilir olması için kernelin yeni bölüm tablosunu okuması gerekir. Sistemi yeniden başlatın veya kernele
bölümleme tablosunu yeniden okutun
(yani
partprobe /dev/sda
).
Ayrıca bakınız
Linux'ta fdisk ile bölümleri yönetme (İngilizce)