Installation guide (Polski)

Status tłumaczenia:
Ten artykuł jest przetłumaczoną wersją
Installation guide
. Data ostatniego tłumaczenia: 2025-06-20. Możesz pomóc zsynchronizować tłumaczenie, jeśli nastąpiły
zmiany
w wersji angielskiej.
Ten dokument jest przewodnikiem do instalacji
systemu Arch Linux
ze środowiska live uruchomionego z oficjalnego obrazu instalacyjnego (iso). Przed instalacją zalecane jest przejrzenie
najczęściej zadawanych pytań (FAQ)
. Dla konwencji użytych w tym dokumencie, zobacz stronę
Help:Reading (Polski)
. W szczególności, wycinki kodu mogą zawierać tekst zastępczy zapisany
kursywą
, zamiast którego trzeba ręcznie wprowadzić odpowiednie wyrażenia. Należy również wziąć pod uwagę, że większość linków na tej stronie prowadzi do ich angielskich wersji językowych.
Dla dokładniejszych instrukcji, zobacz odpowiednie artykuły
ArchWiki
lub
strony podręcznika
poszczególnych programów, oba podlinkowane w tym przewodniku. Można też szukać pomocy innych użytkowników Arch Linuksa, online poprzez
forum
oraz
kanał IRC
.
Arch Linux powinien działać na dowolnej maszynie
x86_64
z minimum 512 MiB pamięci RAM, choć więcej pamięci jest potrzebne do uruchomienia systemu na żywo w celu instalacji.
[1]
. Podstawowa instalacja powinna zająć mniej niż 2 GiB miejsca na dysku. Ponieważ proces instalacji wymaga pobrania pakietów ze zdalnego repozytorium, niniejszy przewodnik zakłada, że dostępne jest działające połączenie internetowe.
Przed instalacją
Zdobądź obraz dysku
Odwiedź stronę
Download
i pobierz plik ISO dysku lub obraz netboot (zależnie od tego, w jaki sposób chcesz uruchomić środowisko live), a także odpowiedni podpis PGP.
Zweryfikuj podpis
Zaleca się zweryfikowanie podpisu pobranego obrazu dysku przed uruchomieniem go na komputerze docelowym, szczególnie podczas pobierania z serwera lustrzanego HTTP, który
może paść ofiarą ataku i serwować niebezpieczne oprogramowanie
(link do artykułu po angielsku).
Procedurę sprawdzającą można przeprowadzić na systemie z zainstalowanym
GnuPG
. Pobierz odpowiedni
podpis PGP
(w sekcji
Checksums
na stronie
pobierania
) do folderu z obrazem ISO i
zweryfikuj go
, używając polecenia:
$ gpg --keyserver-options auto-key-retrieve --verify archlinux-
version
-x86_64.iso.sig
Druga opcja to uruchomienie na istniejącej instalacji Archa następującej komendy:
$ pacman-key -v archlinux-
version
-x86_64.iso.sig
Note
Sam podpis może zostać zmanipulowany, jeżeli został pobrany z serwera lustrzanego zamiast z
archlinux.org
. W tym wypadku upewnij się, że klucz publiczny, który jest używany do odszyfrowania podpisu, jest podpisany przez inny, zaufany klucz. Komenda
gpg
wyświetli cyfrowy odcisk palca danego klucza publicznego.
Inną metodą weryfikacji autentyczności podpisu GPG jest upewnienie się, że cyfrowy odcisk palca jest taki sam jak cyfrowy odcisk palca
dewelopera Arch Linux
który podpisał obraz ISO. Odwiedź stronę
Wikipedia:Kryptografia klucza publicznego
po więcej informacji o tym procesie.
Przygotuj nośnik instalacyjny
Obraz instalacyjny ISO może zostać uruchomiony na komputerze docelowym z
dysku USB
,
płyty CD/DVD
, bądź sieci z
PXE
: odwołaj się do odpowiedniego artykułu, aby przygotować nośnik instalacyjny z pliku ISO.
Uruchom środowisko live
Note
Obrazy instalacyjne Arch Linuksa nie wspierają bezpiecznego rozruchu (
Secure Boot
). Należy
wyłączyć bezpieczny rozruch
aby uruchomić nośnik instalacyjny.
Bezpieczny rozruch
można opcjonalnie skonfigurować po zakończeniu instalacji
Z listy urządzeń rozruchowych wybierz przygotowany wcześniej nośnik instalacyjny Archa. Dostęp do menu można zazwyczaj uzyskać przez wciśnięcie odpowiedniego klawisza podczas
fazy POST
, jak to jest pokazane na ekranie powitalnym BIOS/UEFI. Odnieś się do podręcznika swojej płyty głównej po informacje.
Kiedy pojawi się menu rozruchowe nośnika instalacyjnego,
jeśli użyłeś ISO, wybierz
Arch Linux install medium
i naciśnij
Enter
, aby wejść do środowiska instalacyjnego.
jeśli użyłeś obrazu Netboot, wybierz geograficznie bliski serwer lustrzany z menu
Mirror
, następnie wybierz
Boot Arch Linux
i naciśnij
Enter
.
Tip
ISO używa
systemd-boot
dla UEFI i
syslinux
dla rozruchu BIOS. Użyj odpowiednio
e
lub
Tab
, aby wejść do
parametrów rozruchu
. Obraz Netboot używa iPXE, a parametry rozruchu można określić w menu
Opcje rozruchu
. Zobacz listę
README.bootparams
.
Typowym przykładem ręcznie zdefiniowanego parametru rozruchowego jest rozmiar czcionki. Dla lepszej czytelności na ekranach HiDPI - gdy nie są one jeszcze rozpoznane jako takie - pomocne może być użycie
fbcon=font:TER16x32
. Zobacz
HiDPI#Linux console (tty)
aby uzyskać szczegółowe wyjaśnienie.
Zostaniesz zalogowany na pierwszej
wirtualnej konsoli
jako użytkownik root, z dostępem do powłoki
Zsh
.
Aby dostać się do innej konsoli - np. żeby przeglądać tą stronę w programie
ELinks
podczas instalacji - użyj
skrótu klawiaturowego
Alt+
strzałka
. Do
edytowania
plików konfiguracyjnych dostępne są programy
nano
oraz
vim
. Odwiedź stronę
pkglist.x86_64.txt
, aby zobaczyć listę dołączonych do nośnika instalacyjnego pakietów.
Układ klawiatury
Note
Te zmiany dotyczą jedynie środowiska instalacyjnego i nie zostaną zapisane w docelowym systemie.
Domyślny
układ klawiatury w konsoli
to układ amerykański -
US
. By wyświetlić dostępne układy klawiatury, wpisz w konsoli
# localectl list-keymaps
Aby zmienić układ, użyj odpowiedniej nazwy układu w poleceniu
loadkeys(1)
(bez położenia lub rozszerzenia pliku). Przykładowo, aby ustawić polski układ klawiatury:
# loadkeys pl
Czcionki konsolowe
są zlokalizowane w
/usr/share/kbd/consolefonts/
i mogą być w podobny sposób ustawione poleceniem
setfont(8)
.
Jeśli polskie znaki diakrytyczne (ą, ę, ł, itp.) nie wyświetlają się poprawnie, wpisz:
# setfont Lat2-Terminus16
Powyższa komenda ustawia czcionkę z polskimi znakami diakrytycznymi w konsoli. W późniejszej części artykułu opisany zostanie sposób, by permanentnie ustawić polski układ i odpowiednią czcionkę.
Zweryfikuj tryb uruchomionego systemu
Aby zweryfikować tryb rozruchu, sprawdź
bitowość UEFI
:
# cat /sys/firmware/efi/fw_platform_size
Jeśli polecenie zwróci
64
, system jest uruchamiany w trybie UEFI i ma 64-bitowy x64 UEFI.
Jeśli polecenie zwróci
32
, system zostanie uruchomiony w trybie UEFI i będzie miał 32-bitowy IA32 UEFI; choć jest to obsługiwane, ograniczy to wybór programu ładującego do takiego, który obsługuje rozruch trybu mieszanego.
Jeśli polecenie zwróci komunikat o nie istniejącym pliku, system może zostać uruchomiony w trybie
BIOS
(lub
CSM
). Jeśli system nie uruchomił się w żądanym trybie (UEFI vs BIOS), zapoznaj się z instrukcją obsługi płyty głównej.
Połącz się z Internetem
Note
Te zmiany dotyczą jedynie środowiska instalacyjnego i nie zostaną zapisane w docelowym systemie.
Aby ustanowić połączenie z internetem, wykonaj odpowiednie czynności:
Upewnij się, że twój
interfejs sieciowy
jest wykryty i włączony, na przykład używając
ip-link(8)
:
# ip link
Dla połączeń bezprzewodowych upewnij się, że karta bezprzewodowa nie jest blokowana, używając
rfkill
.
Połącz się z siecią:
Ethernet - podłącz kabel sieciowy
Wi-Fi - połącz się z siecią bezprzewodową i uwierzytelnij za pomocą
iwctl
Mobilny modem szerokopasmowy - połączenie z siecią komórkową za pomocą narzędzia
mmcli
.
Skonfiguruj swoje połączenie sieciowe:
DHCP
: dynamiczne przydzielanie adresu IP oraz serwera DNS (dostarczone przez
systemd-networkd
i
systemd-resolved
) powinno działać od razu, zarówno dla
przewodowych
, jak i
bezprzewodowych
połączeń.
Statyczny adres IP: zobacz
Network configuration#Static IP address
.
Możesz przetestować połączenie komendą
ping
# ping archlinux.org
Zaktualizuj systemowy zegar
W środowisku live
systemd-timesyncd
jest domyślnie włączony, czas będzie automatycznie synchronizowany po nawiązaniu połączenia z Internetem.
Użyj
timedatectl(1)
by upewnić się, że systemowy zegar jest zsynchronizowany:
# timedatectl
Partycjonowanie dysków
Warning
Przed przystąpieniem do partycjonowania i formatowania, zapoznaj się z odpowiednimi działami Arch Wiki dotyczącymi
systemów plików
,
partycjonowania
i montowania partycji, aby uniknąć problemów takich jak utrata danych. Jeśli nie instalujesz systemu na pustym dysku, koniecznie wykonaj kopię zapasową plików i dotychczasowego systemu.
Rozpoznane przez system live dyski są przypisane do
urządzeń blokowych (block devices)
takich jak
/dev/sda
,
/dev/nvme0n1
, czy
/dev/mmcblk0
. By zidentyfikować je, użyj
lsblk
lub
fdisk
:
# fdisk -l
Wyniki kończące się na
rom
,
loop
lub
airootfs
mogą zostać zignorowane. Nazwy urządzeń
mmcblk*
kończących się na
rpmb
,
boot0
oraz
boot1
również mogą zostać zignorowane.
Note
Jeżeli twój dysk nie pojawia się,
upewnij się, że jego kontroler nie jest w trybie RAID
.
Tip
Przed partycjonowaniem sprawdź, czy dyski NVMe i dyski twarde z zaawansowanym formatowaniem (Advanced Format) używają
optymalnego rozmiaru sektora logicznego
.
Następujące
partycje
są
wymagane
:
Jedna partycja
dla katalogu głównego
root
/
.
Dla systemu działającego w trybie
UEFI
:
partycja rozruchowa EFI
.
Przykładowe układy partycji
BIOS z
MBR
Punkt montowania w zainstalowanym systemie
Partycja
Typ partycji
Sugerowany rozmiar
/
/dev/sd
X
1
Linux
Reszta urządzenia (dysku), co najmniej 23-32 GiB.
[SWAP]
/dev/sd
X
2
Partycja wymiany (SWAP)
Przynajmniej 4 GiB
UEFI z
GPT
Punkt montowania w zainstalowanym systemie
Partycja
Typ partycji
Sugerowany rozmiar
/boot
1
/dev/sd
X
1
Partycja systemowa EFI
1 GiB.
/
/dev/sd
X
2
Partycja główna root (/)
Reszta urządzenia (dysku), co najmniej 23-32 GiB.
[SWAP]
/dev/sd
X
3
Partycja wymiany (SWAP)
Przynajmniej 4 GiB
Inne punkty montowania
, takie jak
/efi
, są możliwe, pod warunkiem, że używany program ładujący jest w stanie załadować obrazy jądra i initramfs z woluminu głównego. Zobacz ostrzeżenie w
Arch boot process#Boot loader
.
Zobacz też
przykładowe układy partycjonowania
.
Note
Poświęć trochę czasu na zaplanowanie długoterminowego schematu partycjonowania, aby uniknąć ryzykownych i skomplikowanych procedur konwersji lub ponownego partycjonowania w przyszłości.
Jeśli chcesz utworzyć stos urządzeń blokowych dla
LVM
,
szyfrowania systemu
lub
RAID
, zrób to teraz.
Do modyfikacji tablic partycji użyj programu
fdisk
lub
parted
, przykładowo
fdisk /dev/sd
X
.
Przestrzeń wymiany
może zostać utworzona jako
pliku wymiany
na systemach plików, które to obsługują. Alternatywnie można uniknąć przestrzeni wymiany bazującej na dyskach, poprzez skonfigurowanie
swapowania w zramie
po zainstalowaniu systemu.
Formatowanie partycji
Po utworzeniu odpowiednich partycji, każda z nich musi zostać sformatowana w odpowiednim
systemie plików
. Na przykład, by sformatować partycję główną (/) na
/dev/sd
X1
jako partycja
ext4
, uruchom:
# mkfs.ext4 /dev/sd
X1
Jeżeli została utworzona partycja
przestrzeni wymiany
, zainicjuj ją używając narzędzia
mkswap(8)
:
# mkswap /dev/sd
X2
# swapon /dev/sd
X2
Jeśli utworzono partycję systemową EFI,
sformatuj ją
do FAT32 za pomocą
mkfs.fat(8)
.
Warning
Partycję systemową EFI należy formatować tylko wtedy, gdy została ona utworzona na etapie partycjonowania. Jeśli na dysku znajdowała się już wcześniej partycja systemowa EFI, sformatowanie jej może zniszczyć programy ładujące innych zainstalowanych systemów operacyjnych.
# mkfs.fat -F 32 /dev/
efi_system_partition
Zobacz
File systems#Create a file system
po więcej informacji.
Montowanie systemu plików
Zamontuj
system plików na partycji głównej (/) jako
/mnt
, na przykład:
# mount /dev/sd
X2
/mnt
Utwórz pozostałe punkty montowania w
/mnt
(np. (takie jak
/mnt/boot
dla
/boot
) i zamontuj woluminy w odpowiedniej kolejności hierarchicznej.
Tip
Uruchom
mount(8)
z opcją
--mkdir
, aby utworzyć określony punkt montowania. Alternatywnie, można utworzyć go wcześniej za pomocą
mkdir(1)
.
Dla systemów UEFI, zamontuj systemową partycję EFI:
# mount --mkdir /dev/
sdX1
/mnt/boot
Jeżeli wolumin
wymiany
został stworzony, włącz go za pomocą
swapon(8)
:
# swapon /dev/
sdX3
Polecenie
genfstab(8)
wykryje po zainstalowaniu systemu zamontowane systemy plików i przestrzeń wymiany.
Instalacja
Wybierz serwery lustrzane
Pakiety do instalacji muszą być pobrane z
serwerów lustrzanych
, które są zdefiniowane w pliku
/etc/pacman.d/mirrorlist
. W systemie live, po połączeniu się z internetem,
Reflector
aktualizuje listę serwerów lustrzanych, wybierając 20 ostatnio zsynchronizowanych serwerów lustrzanych HTTPS i sortując je według szybkości pobierania.
Im wyżej serwer jest położony na liście, tym ma wyższy priorytet, gdy pobierany jest pakiet. Możesz podejrzeć plik - jeśli wynik nie jest zadowalający, edytuj go, i przenieś najbliższe geograficznie serwery na górę listy, chociaż inne kryteria też mogą być brane pod uwagę.
Ten plik zostanie później skopiowany do nowego systemu przez skrypt
pacstrap
, więc warto jest go dobrze skonfigurować.
Instalacja podstawowych pakietów
Note
Żadne oprogramowanie ani pliki konfiguracyjne (oprócz
/etc/pacman.d/mirrorlist
) nie są kopiowane ze środowiska live do zainstalowanego systemu.
Używając skryptu
pacstrap(8)
, zainstaluj podstawowy system (pakiet
base
,
kernel
linux
oraz podstawowe sterowniki sprzętu
linux-firmware
):
# pacstrap -K /mnt base linux linux-firmware
Tip
Możesz zamienić pakiet
linux
na inny wybrany
kernel
, lub pominąć go całkowicie, jeżeli instalujesz Arch w
kontenerze
.
Możesz pominąć instalację pakietu firmware, jeżeli instalujesz system na maszynie wirtualnej bądź w kontenerze.
Powyższa komenda NIE zainstaluje wszystkich narzędzi ze środowiska live - instalacja pozostałych pakietów może być konieczna dla uzyskania w pełni funkcjonalnego systemu. W szczególności rozważ zainstalowanie takiego oprogramowania, jak:
Aktualizacje
mikrokodu
procesora —
amd-ucode
lub
intel-ucode
dla poprawek błędów sprzętowych i bezpieczeństwa,
narzędzia do obsługi
systemów plików
(np.
e2fsprogs
dla
ext4
lub
btrfs-progs
dla
btrfs
),
narzędzia do obsługi partycji
RAID
i
LVM
,
specyficzne sterowniki sprzętu spoza pakietu
linux-firmware
(np.
sof-firmware
dla
zintegrowanego sprzętu dźwiękowego
,
linux-firmware-marvell
dla sprzętu sieci bezprzewodowych Marvell, oraz którekolwiek z wielu paczek oprogramowania dla sprzętu sieciowego
Broadcom
),
oprogramowanie wymagane do
połączenia z siecią
,
konsolowe edytory tekstu
(np.
nano
) aby umożliwić edycję plików konfiguracyjnych z konsoli,
pakiety dostępu do dokumentacji (
man-db
,
man-pages
i
texinfo
).
By
zainstalować
dodatkowe pakiety i grupy pakietów, takie jak grupę
base-devel
, dodaj ich nazwy do polecenia
pacstrap
(oddzielone spacją) lub użyj
menedżera pakietów pacman
po wejściu do środowiska
#Chroot
. Dla porównania, pakiety dostępne w systemie live można znaleźć w
pkglist.x86_64.txt
.
Konfiguracja systemu
Fstab
Wygeneruj plik
fstab
(użyj
-U
lub
-L
by zdefiniować wpisy przy użyciu
UUID
lub etykiet):
# genfstab -U /mnt >> /mnt/etc/fstab
Sprawdź gotowy plik w
/mnt/etc/fstab
i edytuj go w razie błędów.
Chroot
Wejdź przez chroot
do nowego systemu:
# arch-chroot /mnt
Po wejściu do
chroot
zostanie otwarty wiersz poleceń Twojego systemu. Każda komenda będzie miała wpływ na zainstalowany system, a wszelkie zmiany zostaną zapisane.
Strefa czasowa
Ustaw
strefę czasową
:
# ln -sf /usr/share/zoneinfo/
Region
/
City
/etc/localtime
Dla Polski polecenie będzie wyglądało w następujący sposób:
# ln -sf /usr/share/zoneinfo/Europe/Warsaw /etc/localtime
Uruchom
hwclock(8)
by wygenerować
/etc/adjtime
:
# hwclock --systohc
Ta komenda zakłada, że zegar sprzętowy komputera jest ustawiony w
UTC
. Zobacz
System time#Time standard
po więcej informacji.
Aby zapobiec dryftowi zegara i zapewnić dokładny czas, należy skonfigurować
synchronizację czasu
za pomocą klienta
NTP
, takiego jak
systemd-timesyncd
.
Język
Otwórz w swoim edytorze tekstu plik
/etc/locale.gen
i odkomentuj w nim (usuń z początku wiersza znak
#
) następujące wpisy:
en_US.UTF-8 UTF-8
,
pl_PL.UTF-8 UTF-8
i inne wymagane
lokalizacje
. Następnie wygeneruj obsługę języków poleceniem:
# locale-gen
Utwórz plik
locale.conf(5)
i odpowiednio ustaw
zmienną
LANG
, na przykład:
/etc/locale.conf
LANG=
pl_PL.UTF-8
Jeśli zmieniłeś układ klawiatury, zapisz te zmiany w pliku
vconsole.conf(5)
:
/etc/vconsole.conf
KEYMAP=
pl
Jeżeli chcesz, by w konsoli była możliwość wprowadzania polskich znaków, plik
vconsole.conf(5)
powinien wyglądać w następujący sposób:
/etc/vconsole.conf
KEYMAP=pl
FONT=Lat2-Terminus16
FONT_MAP=8859-2
Konfiguracja sieci
Utwórz plik
hostname
:
/etc/hostname
twojanazwahosta
Ukończ
konfigurację sieci
dla nowo zainstalowanego systemu, w tym wybrane oprogramowanie do
zarządzania siecią
.
Initramfs
Stworzenie nowego
initramfs
zazwyczaj nie jest wymagane, gdyż polecenie
mkinitcpio
było uruchomione podczas instalacji
jądra systemu
poleceniem
pacstrap
.
Dla
LVM
,
szyfrowania systemu
lub
RAID
, zmodyfikuj plik
mkinitcpio.conf(5)
i utwórz ponownie obraz initramfs:
# mkinitcpio -P
Hasło użytkownika root
Ustaw
hasło
dla użytkownika root:
# passwd
Program rozruchowy
Wybierz i zainstaluj odpowiedni
program rozruchowy
.
Uruchom ponownie
Opuść środowisko
chroot
poleceniem
exit
lub naciskając
Ctrl+D
.
Opcjonalnie manualnie odmontuj wszystkie partycje poleceniem
umount -R /mnt
, co pozwoli na sprawdzenie "zajętych" partycji i znalezienia przyczyny poleceniem
fuser(1)
.
Na koniec, uruchom ponownie maszynę wpisując
reboot
. Pozostałe partycje zostaną odmontowane automatycznie przez
systemd
. Po wyłączeniu usuń nośnik instalacyjny, a po ponownym uruchomieniu zaloguj się na koncie
root
, aby dokończyć konfigurację nowo zainstalowanego systemu.
Po instalacji
Zobacz
General recommendations (Polski)
dla możliwości zarządzania systemem i poradników po instalacji (takich jak instalacja graficznego interfejsu użytkownika, dźwięku czy też gładzika).
Dla listy aplikacji, które mogą się okazać przydatne, zobacz artykuł
List of applications (Polski)
.