Chuyển đổi sinh thái xã hội trong lĩnh vực nông nghiệp vì mục tiêu phát triển bền vững

16:09 03/01/2022 Chúng ta đang ở một thời điểm chưa từng có trong lịch sử của loài người và trong lịch sử của hành tinh Trái đất.
Biến đổi khí hậu đang đặt ra những thách thức to lớn đối với các quốc gia và các hệ sinh thái, đặc biệt là sản xuất nông nghiệp - ngành sản xuất phụ thuộc vào nguồn tài nguyên thiên nhiên.
Thêm vào đó, sự bùng nổ của đại dịch Covid-19 từ cuối năm 2019 đã và đang gây ra ảnh hưởng nặng nề đối với các nền kinh tế toàn cầu, trong đó có Việt Nam, ở tất cả mọi lĩnh vực.
Do đó, Tọa đàm “Chuyển đổi sinh thái xã hội trong lĩnh vực nông nghiệp vì mục tiêu phát triển bền vững và thích ứng với các tác động của biến đổi khí hậu và Covid-19 do Khoa Kinh tế Phát triển, Trường Đại học Kinh tế - ĐHQHGN tổ chức ngày 30/07/2021 đã đưa ra một cách tiếp cận mới về chuyển đổi sinh thái xã hội (SET) trong phân tích các vấn đề sản xuất nông nghiệp, an ninh lương thực và chủ quyền lương thực trong bối cảnh biến đổi khí hậu và Covid-19, cũng như đánh giá các chính sách về nông nghiệp, an ninh lương thực, chủ quyền lương thực của quốc tế để từ đó đề xuất các hàm ý chính sách cho Việt Nam, hướng tới một sự thay đổi mô hình mới trong phát triển nông nghiệp và hệ thống lương thực.
Đối với Việt Nam và các nước Đông Nam Á (trừ Singapore và Brunei), ảnh hưởng kép của biến đổi khí hậu và đại dịch Covid-19 đã gây nhiều tác động tiêu cực đối với sản xuất nông nghiệp, đòi hỏi ngành này phải có những điều chỉnh phù hợp với các điều kiện kinh tế, xã hội, sinh thái của từng quốc gia và địa phương.
Theo Báo cáo phát triển con người 2020 của Chương trình phát triển Liên hợp quốc (UNDP), loài người đang gây ra những bất ổn cho các hệ thống trên hành tinh Trái đất.
Những căng thẳng của các hệ thống sinh thái đang phản ánh những bất ổn trong các hệ thống xã hội.
Sự mất cân bằng của hệ thống này làm trầm trọng thêm sự mất cân bằng của các hệ thống khác, tạo ra các thách thức to lớn cho con người và sự sống trên Trái đất.
Biến đổi khí hậu và đại dịch Covid-19 là hậu quả của sự tác động của con người lên hệ thống tự nhiên, và đang quay trở lại gây trở ngại cho con người.
Chuyển đổi kinh tế xã hội (theo lý thuyết trước đây) và chuyển đổi kinh tế - xã hội (theo lý thuyết hiện nay) là những khía cạnh không thể tách rời để đạt được sự phát triển bền vững.
Lý thuyết sinh thái - xã hội đã được phát triển để tạo ra tri thức kết nối xã hội và tự nhiên, từ đó giúp con người có thể xây dựng khung lý thuyết cho sự phát triển hài hoà giữa tự nhiên và xã hội.
Chuyển đổi sinh thái - xã hội là cách tiếp cận phát triển mới trong đó có sự dịch chuyển của hệ thống xã hội, vốn có sự tách biệt tương đối với hệ thống tự nhiên, sang một hệ thống tích hợp hài hoà các yếu tố tự nhiên và xã hội (Bruckmeier, 2016). Tiếp cận chuyển đổi sinh thái - xã hội (social-ecologial tranformation SET) đã được áp dụng trong nhiều hoạt động kinh tế xã hội cũng như trong các nghiên cứu học thuật trên thế giới và ở Việt Nam.
Trong sản xuất nông nghiệp, tiếp cận SET cũng đã được áp dụng trong nhiều nghiên cứu và đề xuất chính sách.
Theo tiếp cận SET, nông nghiệp được coi là một trong bốn lĩnh vực cấu thành bộ tứ tác nhân gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng nhất, liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau từ đất, nước, không khí, động vật, con người, thực vật và thực phẩm.
Từ góc độ sinh thái xã hội, khủng hoảng sinh thái xã hội trong nông nghiệp có thể tạo thành một cuộc khủng hoảng đa dạng về mối quan hệ của xã hội với tự nhiên.
Điều quan trọng là phải xem xét việc quản lý và tái cơ cấu để giải quyết khủng hoảng do nông nghiệp gây ra.
Vì vậy, cần phải tìm ra những cách tiếp cận và khung mô hình nghiên cứu mới (khung mẫu) trong định hướng phát triển nông nghiệp, đảm bảo cân bằng sinh thái xã hội.
Các nhà khoa học và các nhà hoạch định chính sách ngày càng nhận thức được những hạn chế của các hệ thống nông nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh đại dịch Covid-19 và những nỗ lực thích ứng với biến đổi khí hậu.
Ở một số quốc gia đang phát triển (trong đó có Việt Nam), đang đứng trước ngã ba đường của việc thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững hay việc lựa chọn thực hiện những cuộc cách mạng xanh trong nông nghiệp, vấn đề chủ quyền lương thực/chủ quyền thực phẩm đòi hỏi có những điểm cần thích ứng với những bối cảnh trên.
Tiếp cận SET là một điểm khởi đầu mà chúng tôi tin rằng có thể cung cấp nhiều ý tưởng và giải pháp giúp giải quyết những thách thức lớn về phát triển nông nghiệp với các khái niệm và quan điểm mới như an ninh lương thực và chủ quyền lương thực.
Bài viết khác Cơ chế tài chính cho bồi dưỡng thường xuyên giáo viên phổ thông Để nâng cao chất lượng giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đặt ra yêu cầu trong công tác đào tạo, bồi dưỡng phải được thực hiện thường xuyên và coi đây ... Chi tiết Những biến động kinh tế toàn cầu ảnh hưởng đến kinh doanh quốc tế và hàm ý đối với Việt Nam Với tác động của khoa học công nghệ, thế giới đương đại đã trở thành thế giới phẳng, thế giới của toàn cầu.
Theo đó, có những sự kiện diễn ra tại một khu ... Chi tiết Hoàn thiện các quy định pháp luật về đất đai và nhà ở là vô cùng quan trọng cần thiết cho sự phát triển trở lại của thị trường bất động sản và nền kinh tế trong điều kiện bình thường mới Tự do kinh doanh và bảo đảm quyền tài sản là những đặc điểm cơ bản của thể chế kinh tế thị trường;
do đó, bảo đảm và bảo vệ quyền tự do kinh doanh, quyền ... Chi tiết Quản trị doanh nghiệp trong bối cảnh mới - Mục tiêu ngắn hạn và chiến lược dài hơi!
Ảnh hưởng của dịch Covid 19 đang đặt ra yêu cầu điều chỉnh chiến lược, mô hình, xu hướng sản xuất kinh doanh cả trong trước mắt và lâu dài - không chỉ ... Chi tiết Tự lực tự cường - Tạo đà phục hồi kinh tế xã hội và phát triển trong hội nhập Trong bối cảnh tình hình chính trị và kinh tế thế giới tiếp tục có nhiều diễn biến khó lường khiến chuỗi cung ứng trên toàn cầu bị đứt gãy, Việt Nam đang ... Chi tiết Phát triển ngân hàng số ở Việt Nam: Thực trạng và triển vọng Chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng được xem là một trong những định hướng ưu tiên của Chính phủ Việt Nam.
Phát triển ngân hàng số, trở ... Chi tiết Thị trường bất động sản và xu hướng biến động trong năm 2022 Nền kinh tế trong năm 2021 đã trải qua nhiều đợt sóng gió, cùng với đó là sự thay đổi thất thường khó đoán của thị trường Bất động sản.
Trong năm nay, ... Chi tiết Giảm thuế xăng dầu tác động thế nào đến tăng trưởng kinh tế?
Mới đây, Bộ Tài chính đã xin ý kiến đối với dự thảo Nghị quyết về mức thuế bảo vệ môi trường của các mặt hàng xăng, dầu và mỡ nhờn.
Theo đó Bộ Tài chính ... Chi tiết Bình luận về đề xuất của Bộ Tài chính giảm thuế môi trường đối với xăng dầu Gần đây, giá xăng dầu tăng mạnh theo giá nhiên liệu thế giới, là nguyên nhân chính khiến CPI tháng 2 tăng 1% so với tháng trước và cao hơn 1,2% so với ... Chi tiết