Tại sao người dân Việt Nam dễ bị lừa đảo đầu tư theo mô hình Ponzi trên các sàn giao dịch tiền mã hóa? Kết quả thực nghiệm từ mô hình PLS-SEM

10:39 21/08/2023 Hơn 10 năm qua, tại Việt Nam đã có rất nhiều cá nhân bị lôi kéo tham gia vào các sàn giao dịch tiền mã hóa.
Có thể kể đến vụ lừa đảo đầu tư tiền ảo iFan và Pincoin năm 2017 hay các sàn hoạt động không chính thống như Wefinex, Raidenbo, Bitono... mang bản chất hoạt động như kế hoạch lừa đảo Ponzi vào thập niên 1900. Do đó, nghiên cứu của nhóm tác giả Nguyễn Thị Nhung, Nguyễn Tuấn An, Tô Thị Nguyệt Hà và Lê Tạ Hồng Thanh (Trường Đại học Kinh tế - ĐHQGHN) với tiêu đề “Why are Vietnamese people susceptible to cryptocurrency Ponzi schemes?
Findings from using the PLS-SEM approach, công bố trên tạp chí Journal of Financial Crime (2023) đánh giá các yếu tố ảnh hưởng tới khả năng bị lừa đảo đầu tư theo mô hình Ponzi trên các sàn giao dịch tiền mã hóa của các cá nhân Việt Nam.
Dựa trên các lý thuyết truyền thống về tài chính và tài chính hành vi, lý thuyết về sự cả tin và lý thuyết hành vi có kế hoạch (TPB), nghiên cứu của nhóm tác giả đã phát triển bảng khảo sát nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng tới khả năng bị lừa đảo đầu tư theo mô hình Ponzi trên thị trường tiền mã hóa tại Việt Nam.
Tiếp đó, sử dụng mô hình PLS-SEM, nghiên cứu đã chỉ ra rằng yếu tố về sự cả tin là nguyên nhân lớn nhất khiến nhà đầu tư Việt Nam trở thành nạn nhân của các vụ lừa đảo.
Bên cạnh đó, các yếu tố về khẩu vị rủi ro và kiến thức về mô hình Ponzi cũng đóng vai trò quan trọng dẫn tới việc trở thành nạn nhân của các vụ lừa đảo này.
Toàn văn bài báo được công bố trên tạp chí Journal of Financial Crime (2023) Nghiên cứu đưa ra hai đóng góp quan trọng như sau: Thứ nhất, nghiên cứu đã có những đóng góp về mặt học thuật khi tiếp cận một chủ đề khá mới tại Việt Nam và từ đó xây dựng cơ sở lý luận ban đầu về các yếu tố ảnh hưởng tới khả năng bị lừa đảo đầu tư.
Thứ hai, nghiên cứu giúp các cơ quan chức năng và cá nhân hiểu rõ hơn về các kế hoạch Ponzi và cảnh giác với các cơ hội đầu tư ngay cả khi chúng được giới thiệu bởi người thân hoặc bạn bè.
Đối với các cá nhân, cần chuẩn bị đầy đủ kiến thức về tiền điện tử, hình thành tư duy đầu tư nhất quán và cảnh giác với những lời mời chào cơ hội đầu tư.
Về phía các cơ quan chức năng, cần thiết phải áp dụng các hình phạt nghiêm khắc hơn đối với những kẻ lừa đảo, đồng thời tăng cường phổ biến các kiến thức về tài chính tới người dân.
>>> THÔNG TIN BÀI BÁO Nguyen, N.T., Nguyen, A.T., To, H.T.N. and Le, T.T.H. (2023), “Why are Vietnamese people susceptible to cryptocurrency Ponzi schemes?
Findings from using the PLS-SEM approach, Journal of Financial Crime.
https://doi.org/10.1108/JFC-12-2022-0299 >>> GIỚI THIỆU TÁC GIẢ TS. Nguyễn Thị Nhung: Chủ nhiệm Bộ môn Đầu tư Tài chính, Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường Đại học Kinh tế.
Cô tốt nghiệp cử nhân tại Trường Đại học Ngoại thương Hà Nội, Thạc sĩ và Tiến sĩ tại Đại học Bordeaux (Pháp). Hướng nghiên cứu chính của TS. Nguyễn Thị Nhung bao gồm: thị trường chứng khóan, quản trị rủi ro trong hệ thống ngân hàng và ngân hàng thương mại, tài chính cho phát triển bền vững.
Nguyễn Tuấn An: Sinh viên lớp QH2020E TCNH CLC2, Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường Đại học Kinh tế.
Tuấn An là Chủ nhiệm của Cộng đồng Sinh viên Kinh tế Nghiên cứu khoa học (RCES) nhiệm kỳ 2021-2022. Các thành tích học tập mà Tuấn An đã đạt được gồm: 2 bài báo quốc tế (Scopus: Q2); Giải Nhì Nghiên cứu khoa học, Khoa Tài chính – Ngân hàng năm học 2021-2022, 2022-2023; Giải Nhì Cuộc thi Nghiên cứu Khoa học “Financial Studies and Markets Contest. Tuấn An đặc biệt quan tâm tới lĩnh vực phân tích và đầu tư tài chính, tài chính hành vi.
Tô Thị Nguyệt Hà: Sinh viên lớp QH2020E TCNH CLC2, Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường Đại học Kinh tế.
Một số thành tích học tập tiêu biểu của Nguyệt Hà: Top 5 Sinh viên Tài chính UEB 2021; Giải Nhì Nghiên cứu khoa học, Khoa Tài chính Ngân hàng năm học 2021-2022, 2022-2023; Giải Nhất Cuộc thi Nghiên cứu Khoa học “Financial Studies and Markets Contest 2022; 2 bài báo quốc tế (Scopus: Q2); 2 lần đạt học bổng Khuyến khích học tập loại Giỏi.
Ngoài ra, Nguyệt Hà còn là sinh viên tham gia tích cực trong các hoạt động ngoại khóa, được kết nạp Đảng thuộc Chi bộ khoa Tài chính – Ngân hàng năm học 2023. Nguyệt Hà đặc biệt quan tâm tới lĩnh vực đầu tư tài chính, tài chính hành vi và tài chính cá nhân Lê Tạ Hồng Thanh: Sinh viên lớp QH2020E TCNH CLC2, Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường Đại học Kinh tế.
Trong quá trình học tập và nghiên cứu, Hồng Thanh đã đạt một thành tích như: 2 bài báo quốc tế (Scopus: Q2); Giải Nhì Nghiên cứu Khoa học, Khoa Tài chính – Ngân hàng năm học 2021-2022, 2022-2023; 2 lần đạt học bổng Khuyến khích học tập loại Giỏi.
Hồng Thanh đặc biệt quan tâm tới lĩnh vực đầu tư tài chính, tài chính hành vi và tài chính cá nhân.
Bài viết khác Phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp bất động sản tại Việt Nam: Vai trò của tâm lý nhà đầu tư Thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam đã tăng trưởng mạnh nhờ các chính sách mới, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế so với các nước phát triển trong khu ... Chi tiết Dự đoán hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ: Một phương pháp kết hợp DEA và học máy Các doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ (MSMEs) với hơn nửa triệu người lao động chiếm tỷ trọng lớn trong khu vực kinh tế tư nhân toàn cầu.
Một câu hỏi quan ... Chi tiết Báo cáo về rủi ro khí hậu và các sáng kiến bền vững toàn cầu: Phân tích khái niệm và đề xuất nghiên cứu Sự tác động, rủi ro và công bố bền vững của biến đổi khí hậu đã thu hút sự quan tâm ngày càng tăng trong lĩnh vực kinh tế và tài chính nhằm hướng tới Mục ... Chi tiết Động lực không gian - thời gian của sự lan truyền tham nhũng: Quan điểm cấp địa phương Các mô hình và yếu tố dự báo tham nhũng theo không gian và thời gian là gì?
Các nghiên cứu hiện tại đã tiếp cận câu hỏi này thông qua thống kê mô tả hoặc ... Chi tiết Vai trò của Chánh niệm trong việc thúc đẩy ý định mua sắm Nhằm trả lời câu hỏi “Chánh niệm ảnh hưởng như thế nào đến ý định mua hàng của khách hàng trong bối cảnh kết nối vận tải trực tuyến tại Việt Nam?
, nghiên ... Chi tiết Đường giới hạn có tính đánh đổi giữa ESG và tỷ lệ Sharpe: Phân tích bao dữ liệu kép dựa trên kỹ thuật Bootstrap Sự cân đối giữa lợi nhuận và rủi ro của cổ phiếu (tức tỷ lệ Sharpe - SR) là một chỉ số quan trọng để tối ưu hóa danh mục đầu tư.
Trong những năm qua, yếu ... Chi tiết Mô hình học máy ước tính chi phí xây dựng nhà máy sơ bộ: Nghiên cứu điển hình ở miền Nam Việt Nam Việc xây dựng các doanh nghiệp công nghiệp trở nên cần thiết hơn trong những năm gần đây.
Điều quan trọng là các nhà quản lý dự án phải ước tính toàn bộ ... Chi tiết Các yếu tố thúc đẩy hành vi tiết kiệm năng lượng ở giới trẻ Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nhu cầu cấp thiết về bảo tồn năng lượng, việc hiểu rõ các yếu tố thúc đẩy hành vi tiết kiệm năng lượng trở nên cực kỳ ... Chi tiết Xác định và đánh giá các nguyên nhân khiếu nại chính dẫn đến chậm trễ trong xây dựng Nguyên nhân khiếu nại có thể dẫn đến sự chậm trễ nghiêm trọng trong xây dựng.
Hiện chưa có nghiên cứu nào được thực hiện để xác định nguyên nhân khiếu ... Chi tiết