Kiểm định tác động phi tuyến tính của nợ nước ngoài lên quá trình hội tụ kinh tế

09:57 19/09/2022 Sử dụng dữ liệu từ 201 quốc gia giai đoạn 1990-2020, nghiên cứu “Examining the non-linear impact of external debt on economic convergence của Lê Hồng Thái và Trịnh Thị Phan Lan đăng trên Journal of Economic Integration Vol.
37, No.
3 (2022) cho thấy nợ nước ngoài là một yếu tố quan trọng quyết định đến tăng trưởng kinh tế trong dài hạn.
Kết quả cũng chỉ ra rằng quá trình hội tụ kinh tế diễn ra nhanh hơn khi mức độ vay nợ tăng lên cho đến đến một ngưỡng, mà quá trình hội tụ sẽ chậm lại khi lượng vay nợ tiếp tục tăng lên và vượt trên ngưỡng đó.
Hội tụ thu nhập trong kinh tế là giả thuyết mà các nhà kinh tế học cho rằng thu nhập bình quân đầu người của các nước nghèo sẽ có xu hướng tăng trưởng nhanh hơn các nước giàu có hơn.
Kết quả là, cuối cùng tất cả các nền kinh tế hội tụ về một mức thu nhập bình quân đầu người.
Trong quá trình phát triển, các nước nghèo có thể sao chép các phương pháp sản xuất, công nghệ và cách tổ chức hoạt động của các nước phát triển để có cơ hội “đuổi kịp các nước này.
Tuy nhiên, không phải nước nghèo nào cũng có thể đạt mức tăng trưởng cao;
nếu thu nhập quá thấp, người dân sẽ phải tiêu dùng hết những gì mình làm ra và do vậy không có tiết kiệm để đầu tư nhằm duy trì mức tư bản trên mỗi lao động khi dân số tăng và rơi vào một cái bẫy nghèo đói.
Thực tế là các nền kinh tế có năng suất lao động thấp và thu nhập thấp trong khi thiếu tiết kiệm thường phụ thuộc vào các khoản vay (đặc biệt là từ các nguồn nước ngoài). Các nước đang phát triển với các lựa chọn tài chính hạn chế thường tìm kiếm nguồn vốn nước ngoài như kiều hối, viện trợ tài chính và vay nợ bên ngoài như một nguồn lực chính để tạo đà tăng trưởng kinh tế.
Mặc dù nhiều yếu tố đã được đề xuất rằng có ảnh hưởng đến quá trình hội tụ thu nhập trong kinh tế, vai trò của nợ vay vẫn chưa được tìm hiểu kỹ.
Khi chi tiêu của chính phủ vượt quá số thu, chính phủ có thể sử dụng nguồn vay nợ để tài trợ cho chi tiêu công.
Các khoản vay này nếu được sử dụng hợp lý có thể giúp phát triển cơ sở hạ tầng và từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Tuy nhiên, việc vay nợ quá nhiều mà không có kế hoạch đầu tư thì khi đó có thể tạo ra gánh nặng nợ và gánh nặng trả lãi, gây bất lợi cho nền kinh tế.
Hơn nữa, mối quan hệ giữa vay nợ của chính phủ và tăng trưởng kinh tế cũng không phải là mối quan hệ tuyến tính.
Trong ngắn hạn, vay nợ có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế bằng cách kích thích tổng cầu và sản lượng sản xuất.
Tuy nhiên, nợ chính phủ có thể tạo áp lực đến đầu tư tư nhân và đe dọa tăng trưởng.
Các nghiên cứu thực nghiệm đã chỉ ra rằng sự phụ thuộc quá nhiều vào nợ có thể gây hại cho nền kinh tế về lâu dài.
Do đó, các khoản vay nợ quá mức có thể gây ra hậu quả xấu đối với quá trình hội tụ thu nhập.
Sử dụng dữ liệu từ 201 quốc gia trong giai đoạn 1990-2020, kết quả nghiên cứu cho thấy nợ nước ngoài là một yếu tố quan trọng quyết định đến tăng trưởng kinh tế trong dài hạn.
Cụ thể, nợ nước ngoài có ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế;
do đó, các quốc gia cần xem xét lại các khoản nợ vay nước ngoài và có đánh giá kỹ lưỡng về tính hiệu quả trong sử dụng các khoản vay này.
Kết quả cũng chỉ ra rằng quá trình hội tụ kinh tế diễn ra nhanh hơn khi mức độ vay nợ tăng lên cho đến một ngưỡng mà quá trình hội tụ sẽ chậm lại khi lượng vay nợ tiếp tục tăng lên và vượt trên ngưỡng đó.
Như vậy, nghiên cứu đã cung cấp một bằng chứng thực nghiệm quan trọng cho thấy phần lớn sự hội tụ thu nhập kinh tế trong quá khứ là do các quốc gia sử dụng nợ vay.
Mặt khác, tác động tiêu cực và phi tuyến tính của việc gia tăng nợ nước ngoài thể hiện rằng đây chính là một nguyên nhân dẫn đến sự dễ tổn thương của nền kinh tế.
Bóc tách nguồn gốc của các khoản nợ vay cho thấy nợ ngắn hạn và nợ bằng đồng nội tệ có tác động tích cực đến tốc độ tăng trưởng kinh tế, trong khi nợ tư nhân, nợ dài hạn và nợ bằng đồng ngoại tệ có tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế.
Do đó, các quốc gia cũng cần chú ý tới nguồn gốc vay nợ từ những nguồn nào để tối đa hóa tính hiệu quả của các khoản vay này.
Thông tin tác giả TS. Lê Hồng Thái phụ trách trách nhiệm Phó Chủ nhiệm Bộ môn Tài chính công, Khoa Tài chính - Ngân hàng.
Anh nhận bằng Tiến sĩ chuyên ngành Kinh tế Nông nghiệp và Thống kê tính toán, Đại học Bournemouth - Anh năm 2021; Thạc sĩ chuyên ngành Tài chính, ĐH Bournemouth - Anh năm 2017; Cử nhân Tài chính, Đại học Sheffield Hallam năm 2015. Hướng nghiên cứu chính gồm: Kinh tế vĩ mô;
mô hình chuyển dịch dinh dưỡng;
phương pháp phân cụm;
kinh tế lượng không gian;
phân tích dữ liệu chuỗi thời gian.
TS. Trịnh Thị Phan Lan tốt nghiệp Thạc sĩ tại Đại học Symbiosis - Ấn Độ năm 2005 và Tiến sĩ Tài chính – Ngân hàng tại Học viện Tài chính - Việt Nam năm 2016. Với kinh nghiệm 20 năm giảng dạy và nghiên cứu, TS. Phan Lan hiện là Chủ nhiệm Bộ môn Tài chính Doanh nghiệp, Khoa Tài chính Ngân hàng - Trường Đại học Kinh tế - ĐHQGHN, Hiện tại, bà tham gia đào tạo về đổi mới sáng tạo và quản lý tài chính cá nhân cho các cá nhân, trường học và doanh nghiệp.
Bà yêu thích các dự án xã hội, các dự án phát triển cộng đồng.
Hướng nghiên cứu chính của TS Lan: quản trị rủi ro, tài chính doanh nghiệp và tài chính cá nhân.
Thông tin bài báo Thai Hong Le, Lan Trinh Thi Phan (2022). Examining the Non-Linear Impact of External Debt on Economic Convergence.
Journal of Economic Integration 37 (3), 377-422. DOI: https://doi.org/10.11130/jei.2022.37.3.377 Bài viết khác Phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp bất động sản tại Việt Nam: Vai trò của tâm lý nhà đầu tư Thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam đã tăng trưởng mạnh nhờ các chính sách mới, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế so với các nước phát triển trong khu ... Chi tiết Dự đoán hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ: Một phương pháp kết hợp DEA và học máy Các doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ (MSMEs) với hơn nửa triệu người lao động chiếm tỷ trọng lớn trong khu vực kinh tế tư nhân toàn cầu.
Một câu hỏi quan ... Chi tiết Báo cáo về rủi ro khí hậu và các sáng kiến bền vững toàn cầu: Phân tích khái niệm và đề xuất nghiên cứu Sự tác động, rủi ro và công bố bền vững của biến đổi khí hậu đã thu hút sự quan tâm ngày càng tăng trong lĩnh vực kinh tế và tài chính nhằm hướng tới Mục ... Chi tiết Động lực không gian - thời gian của sự lan truyền tham nhũng: Quan điểm cấp địa phương Các mô hình và yếu tố dự báo tham nhũng theo không gian và thời gian là gì?
Các nghiên cứu hiện tại đã tiếp cận câu hỏi này thông qua thống kê mô tả hoặc ... Chi tiết Vai trò của Chánh niệm trong việc thúc đẩy ý định mua sắm Nhằm trả lời câu hỏi “Chánh niệm ảnh hưởng như thế nào đến ý định mua hàng của khách hàng trong bối cảnh kết nối vận tải trực tuyến tại Việt Nam?
, nghiên ... Chi tiết Đường giới hạn có tính đánh đổi giữa ESG và tỷ lệ Sharpe: Phân tích bao dữ liệu kép dựa trên kỹ thuật Bootstrap Sự cân đối giữa lợi nhuận và rủi ro của cổ phiếu (tức tỷ lệ Sharpe - SR) là một chỉ số quan trọng để tối ưu hóa danh mục đầu tư.
Trong những năm qua, yếu ... Chi tiết Mô hình học máy ước tính chi phí xây dựng nhà máy sơ bộ: Nghiên cứu điển hình ở miền Nam Việt Nam Việc xây dựng các doanh nghiệp công nghiệp trở nên cần thiết hơn trong những năm gần đây.
Điều quan trọng là các nhà quản lý dự án phải ước tính toàn bộ ... Chi tiết Các yếu tố thúc đẩy hành vi tiết kiệm năng lượng ở giới trẻ Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nhu cầu cấp thiết về bảo tồn năng lượng, việc hiểu rõ các yếu tố thúc đẩy hành vi tiết kiệm năng lượng trở nên cực kỳ ... Chi tiết Xác định và đánh giá các nguyên nhân khiếu nại chính dẫn đến chậm trễ trong xây dựng Nguyên nhân khiếu nại có thể dẫn đến sự chậm trễ nghiêm trọng trong xây dựng.
Hiện chưa có nghiên cứu nào được thực hiện để xác định nguyên nhân khiếu ... Chi tiết