Khoa học và công nghệ Trái Đất, Mỏ, Môi trường phục vụ đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia

Khoa học và công nghệ Trái Đất, Mỏ, Môi trường phục vụ đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia 09:07 18/12/2022 Sáng 17/12/2022, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN phối hợp cùng Hội đồng giáo sư liên ngành Khoa học Trái Đất, Mỏ đã long trọng tổ chức Lễ công bố quyết định và trao giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn chức danh Giáo sư, Phó Giáo sư năm 2022 cùng Hội nghị khoa học toàn quốc “Khoa học và công nghệ Trái Đất, Mỏ, Môi trường phục vụ đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Toàn cảnh khai mạc Hội nghị khoa học toàn quốc “Khoa học và công nghệ Trái Đất, Mỏ, Môi trường phục vụ đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và Lễ công bố quyết định và trao giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn chức danh Giáo sư, Phó Giáo sư năm 2022. Hội nghị vinh dự được đón tiếp GS.TS. Lê Quang Cường, Phó Chủ tịch Hội đồng Giáo sư Nhà nước;
các giáo sư trong Hội đồng Giáo sư liên ngành Khoa học Trái Đất, Mỏ;
lãnh đạo các Bộ, các Tổng cục, cục, vụ, ban ngành, Tổng hội Địa chất Việt Nam;
đại diện các trường đại học, các viện nghiên cứu, các hội khoa học kỹ thuật, các doanh nghiệp,... GS.TSKH. Vũ Hoàng Linh, Hiệu trưởng Trường ĐHKHTN, ĐHQGHN phát biểu khai mạc Hội nghị.
Phát biểu khai mạc Hội nghị, GS.TSKH. Vũ Hoàng Linh, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN khẳng định khoa học công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao là chìa khóa, tiền đề quan trọng cho sự phát triển và bền vững lâu dài, là trụ cột cho xã hội phồn vinh và cất cánh.
Khoa học Trái Đất cùng với các ngành Mỏ, Môi trường ra đời và phát triển cùng với sự tiến hóa của xã hội, có ảnh hưởng sâu rộng đến toàn bộ các hoạt động sinh sống, phát triển kinh tế xã hội.
Sự phát triển mạnh mẽ của các ngành này là tiền đề của nhiều lĩnh vực khoa học cơ bản và ứng dụng khác, đồng thời là công cụ để thúc đẩy các tiến bộ công nghệ trên thế giới.
Hội nghị toàn quốc Trái Đất, Mỏ, Môi trường bền vững lần thứ V diễn ra trong bối cảnh thế giới đang bước vào cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư và thế giới đang từng bước phục hồi sau dịch bệnh Covid-19. Trước những sức ép cạnh tranh lớn trong khu vực và quốc tế, việc đổi mới sáng tạo trong đào tạo và nghiên cứu cơ bản và ứng dụng trong lĩnh vực Khoa học Trái Đất, Mỏ, Môi trường trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Đảm bảo cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao, trình độ cao, các sản phẩm khoa học công nghệ và chuyển giao tri thức cho đất nước, đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững, ứng phó biến đổi khí hậu góp phần chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Năm 2022, được sự giới thiệu của Hội đồng giáo sư liên ngành Khoa học Trái Đất, Mỏ, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN vinh dự đăng cai tổ chức Hội nghị khoa học toàn quốc “Khoa học và công nghệ Trái Đất, Mỏ, Môi trường phục vụ đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Hội nghị là cơ hội để các nhà quản lý, các nhà khoa học, giảng viên, doanh nghiệp, nghiên cứu sinh, sinh viên trong lĩnh vực Khoa học Trái Đất, Mỏ, Môi trường công bố các sản phẩm nghiên cứu khoa học, đóng góp các ý kiến phát triển xây dựng nhằm phát triển ngành, phát triển đất nước, đóng góp cho sự cạnh tranh quốc gia, thúc đẩy các tiến bộ công nghệ trên thế giới, cùng tạo ra sự phồn vinh của nhân loại.
GS.TS. Trần Hồng Thái, Tổng Cục trưởng Tổng Cục Khí tượng Thủy văn, Bộ Tài nguyên và Môi trường phát biểu tại Hội nghị.
Thay mặt Bộ Tài nguyên và Môi trường, GS.TS. Trần Hồng Thái, Tổng Cục trưởng Tổng Cục Khí tượng Thủy văn, Bộ Tài nguyên và Môi trường cho biết, trong giai đoạn hiện nay, xây dựng nền kinh tế có tính sáng tạo và sức cạnh tranh cao là một yêu cầu cấp thiết để thúc đẩy thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững.
Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao mang tính tiên phong, dẫn dắt là một trong các giải pháp quan trọng để đạt được mục tiêu này.
Do vậy, việc tổ chức Hội nghị nhằm tạo lập một diễn đàn để các nhà khoa học, kỹ sư, nhà quản lý và các doanh nghiệp trao đổi và thảo luận về các lĩnh vực khoa học Trái Đất, công nghệ địa môi trường, tài nguyên môi trường, năng lượng... có ý nghĩa quan trọng để tìm ra các giải pháp thúc đẩy kinh tế sáng tạo, kinh tế tuần hoàn, nâng cao sức cạnh tranh, xây dựng quốc gia phát triển thịnh vượng, an toàn và bền vững.
Để thực hiện thành công các mục tiêu được xác định tại Chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến năm 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, đề nghị các đại biểu, các nhà khoa học sẽ cùng quan tâm, trao đổi và tìm giải pháp cho các vấn đề như: Khoa học và Công nghệ Trái Đất, Mỏ và Môi trường cho phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn;
công nghệ ứng phó biến đổi khí hậu hướng tới net-zero về phát thải khí nhà kính;
giảm chất thải, nước thải, ô nhiễm vi nhựa;
giảm thiểu và nâng cao sức chống chịu với thiên tai;
tăng trưởng xanh;
phát triển bền vững cơ sở hạ tầng.
GS.TS. Mai Trọng Nhuận, Chủ tịch Hội đồng Giáo sư liên ngành Khoa học Trái đất, Mỏ phát biểu tại Hội nghị.
Hội nghị toàn quốc khoa học toàn quốc lĩnh vực Khoa học Trái Đất, Mỏ, Môi trường bền vững lần thứ V đã thu hút được rất nhiều báo cáo của các nhà khoa học, nhà quản lý trong toàn quốc về các nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu ứng dụng trong thực tế của liên ngành Khoa học Trái Đất, Mỏ, Môi trường.
Trong đó có một số nghiên cứu đã được thử nghiệm, đánh giá và đúc rút từ thực tiễn đời sống xã hội trong các lĩnh vực địa chất, khai thác khoáng sản, kinh tế và quản lý đất đai, môi trường, khí tượng thủy văn, bản đồ và hệ thông tin địa lý.
Các báo cáo được giới thiệu tại Hội nghị gồm: định hướng chuyển đổi số, hiện đại hóa ngành Khí tượng Thủy văn;
Địa thuật toán và ứng dụng: cách tiếp cận dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo;
Nghiên cứu triển vọng đê chắn sóng lấy cảm hứng từ sinh học để bảo vệ bờ biển;
Nghiên cứu phát triển công nghệ đánh giá thiệt hại do ô nhiễm môi trường theo hướng khoa học liên ngành trái đất và môi trường;
Nghiên cứu ảnh hưởng của bãi thải mặt mỏ đến ứng xử của kết cấu chống giữ các đường lò phía dưới tại vùng than Quảng Ninh.
GS.TS. Đỗ Minh Đức báo cáo tham luận với chủ đề: “Địa thuật toán và ứng dụng: Cách tiếp cận dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo tại Hội nghị.
GS.TS. Nguyễn Xuân Hùng trình bày báo cáo “Nghiên cứu triển vọng đê chắn sóng lấy cảm hứng từ sinh học để bảo vệ bờ biển tại Hội nghị.
PGS.TSKH. Bùi Tá Long trình bày báo cáo “Nghiên cứu và phát triển công nghệ đánh giá thiệt hại do ô nhiễm môi trường theo hướng khoa học liên ngành khoa học trái đất và môi trườngtại Hội nghị.
PGS.TS. Đặng Văn Kiên với báo cáo “Nghiên cứu ảnh hưởng của bãi thải mặt mỏ đến ứng xử của kết cấu chống giữ các đường lò phía dưới tại vùng than Quảng Ninh tại Hội nghị.
Qua thảo luận với các kết quả công bố trong Kỷ yếu, Hội nghị đã thống nhất một số kết luận và kiến nghị các giải pháp khoa học và công nghệ Trái đất, Mỏ, Môi trường phục vụ đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững, đất nước thịnh vượng và an toàn trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ 4 (CMCN 4.0). Các đại biểu chúc mừng các tân Giáo sư và Phó Giáo sư tại Lễ trao Giấy chứng nhận năm 2022. Trong khuôn khổ Hội nghị, Hội đồng Giáo sư Nhà nước đã công bố quyết định và trao Giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn chức danh Giáo sư, Phó Giáo sư năm 2022 thuộc liên ngành Khoa học Trái Đất - Mỏ cho 14 nhà giáo (trong đó có 02 Giáo sư và 12 Phó Giáo sư). Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN năm nay vinh dự có 03 nhà giáo được nhận quyết định trong đợt này trong đó có 02 Giáo sư và 01 Phó Giáo sư gồm: GS.TS. Đỗ Minh Đức, GS.TS. Nguyễn Ngọc Minh, PGS.TS. Phạm Thị Thu Hà.
Đặc biệt trong đó, GS.TS. Nguyễn Ngọc Minh là một trong ba người trẻ nhất đạt chuẩn chức danh giáo sư trong đợt xét năm 2022. GS. TS Lê Quang Cường, Phó Chủ tịch Hội đồng Giáo sư Nhà nước, GS. TS Mai Trọng Nhuận, Chủ tịch Hội đồng Giáo sư liên ngành khoa học Trái đất - Mỏ và GS. TS Trần Hồng Thái trao Giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn chức danh Giáo sư cho 2 Giáo sư được công nhận năm 2022 là nhà giáo Đỗ Minh Đức và nhà giáo Nguyễn Ngọc Minh, Trường ĐHKHTN, ĐHQGHN. GS. TS Lê Quang Cường, Phó Chủ tịch Hội đồng Giáo sư Nhà nước, GS. TS Mai Trọng Nhuận, Chủ tịch Hội đồng Giáo sư liên ngành khoa học Trái Đất - Mỏ trao Giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn chức danh Phó giáo sư cho nhà giáo Phạm Thị Thu Hà, Trường ĐHKHTN, ĐHQGHN. Từ năm 2018, Hội đồng Giáo sư Liên ngành Khoa học Trái Đất - Mỏ đã phối hợp với các đơn vị đào tạo và nghiên cứu tổ chức Hội nghị khoa học toàn quốc thường niên về lĩnh vực khoa học Trái đất, Mỏ, Môi trường.
Năm 2022, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội là đơn vị đăng cai tổ chức, phối hợp với các viện nghiên cứu, trường đại học trong nước tổ chức Hội nghị Khoa học toàn quốc “Khoa học và công nghệ Trái đất, Mỏ, Môi trường phục vụ đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia (EME 2022 for Creative Innovation and Enhancement of the National Competitiveness (CREATIVE EME 2022) nhằm tập hợp các kết quả nghiên cứu, đồng thời tạo cơ hội cho các nhà quản lý, nhà khoa học, giảng viên, doanh nhân, nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên giao lưu, trao đổi, thảo luận và đề xuất các hướng nghiên cứu mới trong lĩnh vực khoa học Trái Đất, Mỏ, Môi trường trên phạm vi toàn quốc.
Các chủ đề/ lĩnh vực của hội nghị CREATIVE EME 2022: Đổi mới sáng tạo trong đào tạo, nghiên cứu cơ bản và ứng dụng về Khoa học Trái Đất, Mỏ, Môi trường trên thế giới và thực tiễn ở Việt Nam.
Khoa học và công nghệ Trái Đất, Mỏ, Môi trường trong nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo quốc gia.
Các giải pháp khuyến nghị đối với Khoa học Trái Đất, Mỏ, Môi trường nhằm góp phần nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo, cạnh tranh quốc gia và phát triển bền vững.
Hội nghị CREATIVE EME 2022 đã chọn lọc được 73 báo cáo (46 bài được biên tập và chấp nhận đăng trong Kỷ yếu Hội nghị), có 220 lượt tác giả, 180 tác giả đến từ 60 đơn vị là các nhà quản lý, các nhà khoa học, doanh nghiệp, đội ngũ cán bộ giảng dạy trên cả nước.