Gian lận thuế thu nhập doanh nghiệp ở Việt Nam

SẢN PHẨM NGHIÊN CỨU Hội thảo - Talkshow Sách Khuyến nghị trọng yếu Chính sách tài khóa - tiền tệ - ngân hàng Chuỗi giá trị toàn cầu trong nền kinh tế số Hội nhập kinh tế quốc tế Khởi nghiệp Kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro Kế toán bền vững Kinh tế chính trị hiện đại Kinh tế phát triển Kinh tế tài nguyên - môi trường Kinh tế tuần hoàn Kinh tế về các vấn đề xã hội Năng suất chất lượng doanh nghiệp Việt Nam Phân tích chính sách kinh tế vĩ mô Quản trị chiến lược Quản trị công nghệ tại doanh nghiệp Tài chính cá nhân Trách nhiệm xã hội Đề tài nghiên cứu Đề tài đã nghiệm thu Đề tài đang thực hiện Bài báo khoa học Bài báo quốc tế Bài báo trong nước NCKH sinh viên Chuyển giao kết quả nghiên cứu Tạp chí Kinh tế và Kinh doanh Bản tin Kinh tế Phát triển Kỷ yếu Hội nghị - Hội thảo TÀI NGUYÊN NGHIÊN CỨU Quy định quản lý Biểu mẫu Tính giờ NCKH UEB trên kênh VOV1 NHÀ NGHIÊN CỨU Giải thưởng Hội đồng Khoa học và Đào tạo Nhóm nghiên cứu mạnh Nhà khoa học UEB Nhà khoa học quốc tế Sinh viên nghiên cứu khoa học THÔNG BÁO SỰ KIỆN KHUYẾN NGHỊ TRỌNG YẾU NGHIÊN CỨU SẢN PHẨM NGHIÊN CỨU KHUYẾN NGHỊ TRỌNG YẾU Hội thảo - Talkshow Sách Khuyến nghị trọng yếu Chính sách tài khóa - tiền tệ - ngân hàng Chuỗi giá trị toàn cầu trong nền kinh tế số Hội nhập kinh tế quốc tế Khởi nghiệp Kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro Kế toán bền vững Kinh tế chính trị hiện đại Kinh tế phát triển Kinh tế tài nguyên - môi trường Kinh tế tuần hoàn Kinh tế về các vấn đề xã hội Năng suất chất lượng doanh nghiệp Việt Nam Phân tích chính sách kinh tế vĩ mô Quản trị chiến lược Quản trị công nghệ tại doanh nghiệp Tài chính cá nhân Trách nhiệm xã hội Đề tài nghiên cứu Đề tài đã nghiệm thu Đề tài đang thực hiện Bài báo khoa học Bài báo quốc tế Bài báo trong nước NCKH sinh viên Chuyển giao kết quả nghiên cứu Tạp chí Kinh tế và Kinh doanh Bản tin Kinh tế Phát triển Kỷ yếu Hội nghị - Hội thảo Gian lận thuế thu nhập doanh nghiệp ở Việt Nam Trường Đại học Kinh tế - ĐHQGHN 15:15 23/05/2024 Tình trạng gian lận thuế hiện là thách thức lớn trong công tác quản lý thuế.
Việc xây dựng hành lang pháp lý toàn diện là giải pháp hữu hiệu nhằm đấu tranh chống gian lận thuế cũng như giảm thiểu tình trạng thất thu ngân sách.
Tư vấn này được trích xuất từ nghiên cứu đăng trên Tạp chí Công thương - Kết quả nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ số tháng 11/2022. Những con số cảnh báo Sử dụng lý thuyết trò chơi làm khung lý thuyết chính để nghiên cứu, đồng thời tiến hành phỏng vấn chuyên gia và phát phiếu khảo sát nhân viên kế toán, kết quả của nhóm nghiên cứu cho thấy: Khoảng 20% số người tham gia chương trình tập huấn của cơ quan thuế từ 5 lần trở lên;
có tới 36,7% số người chưa tham gia tập huấn;
43,3% số người tham gia từ 1-3 lần.
Kết quả này cho thấy hiện nay các nhân viên kế toán ít quan tâm đến việc tham gia tập huấn, vì thế họ có thể không cập nhật kịp thời các văn bản thông tư, nghị định mới về thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), ảnh hướng đến công tác quản lý thuế.
Tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng phương pháp khấu hao theo phương pháp đường thẳng lên tới 66,7%. Các doanh nghiệp đã khấu hao không đúng thời gian sử dụng của tài sản cố định và mức khấu hao qua các năm không giống nhau, mục đích để điều chỉnh chi phí tăng, giảm theo ý muốn để gian lận thuế mà doanh nghiệp phải nộp.
Nhận diện các hành vi gian lận TNDN phổ biến - Ghi nhận lãi lỗ không đúng kỳ kế toán.
- Khấu hao tài sản cố định nhanh hơn hoặc chậm hơn với quy định.
- Chia nhỏ hóa đơn thành nhiều hóa đơn nhỏ hơn 20 triệu đồng, ghi hình thức thanh toán là tiền mặt để được khấu trừ thuế, đồng thời tránh được việc bị kiểm soát qua tài khoản ngân hàng.
- Sử dụng hồ sơ giả để trả lương cho những người không phải là công nhân của doanh nghiệp.
Thậm chí ghi nhận trả lương cho nhân viên cao hơn lương thực trả.
- Tính gộp các khoản chi phí dịch vụ mua ngoài hạch toán các khoản chi phí cho tiêu dùng cá nhân như ô tô, điện thoại, xăng xe, ăn uống... cũng khiến cho cơ quan thuế khó xác định, phân biệt bóc tách.
- Doanh nghiệp hạch toán và phân bổ chi phí dài hạn không đúng quy định.
- Kê khai thiếu doanh thu.
- Hạch toán giá bán không theo giá thị trường.
- Hành vi không ghi nhận các khoản doanh thu tài chính, chuyển nhượng vốn.
- Xác định lỗ chuyển sang không đúng quy định.
- Xác định thời gian chuyển lỗ không đúng quy định.
Quản lý hành vi gian lận thuế TNDN Tăng cường cả về chất và lượng công tác thanh kiểm tra thuế tại các doanh nghiệp Muốn hạn chế gian lận thì việc đầu tiên là phải tìm ra gian lận: từ chất lượng công tác lập kế hoạch và chuẩn bị cho công tác thanh kiểm tra.
Việc lựa chọn đúng đối tượng kiểm tra thuế có ý nghĩa quan trọng trong việc gian lận thuế TNDN. Cơ quan thuế nên tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra thuế tại các doanh nghiệp, phải có các cuộc thanh tra thuế đột xuất và tăng cường việc kiểm tra chéo với các bên thứ ba.
Cần tập trung thanh tra, kiểm tra đối với các doanh nghiệp, các ngành nghề, lĩnh vực thường xảy ra rủi ro lớn, các doanh nghiệp có doanh thu lớn, rủi ro cao để thực hiện xử lý kịp thời nếu có các giao dịch đáng ngờ.
Cán bộ thanh kiểm tra thuế cần nắm rõ các quy định của luật pháp về thuế, các quy định về xử phạt liên quan, trình độ kế toán, công nghệ tin học và kỹ năng thanh kiểm tra tốt.
Kiểm tra thuế cần có bản lĩnh vững vàng, cần có tính liêm chính.
Chế độ tiền lương và đãi ngộ của cán bộ tại các cơ quan thuế cũng cần coi trọng, là yếu tố tác động tới tính liêm chính của các cán bộ.
Quy định về thanh toán từng lần qua ngân hàng Chính phủ cần đẩy mạnh việc thanh toán không dùng tiền mặt giữa các doanh nghiệp.
Trong thời đại công nghệ 4.0, ở Việt Nam, các ngân hàng đã cung cấp dịch vụ thanh toán online rất tiện lợi, và các doanh nghiệp cũng đã trang bị đủ cơ sở vật chất để thực hiện các thanh toán qua ngân hàng mà không cần phải ra tận ngân hàng như trước nữa.
Điều chỉnh tăng mức phạt về hành vi vi phạm không tuân thủ thuế của doanh nghiệp Chính phủ cần tăng mức phạt đối với các hành vi gian lận của các doanh nghiệp;
cho phép công khai tên những doanh nghiệp gian lận từ hai lần trở lên trên trang web của Tổng cục Thuế để giảm danh tiếng và sự uy tín của doanh nghiệp, dẫn đến những thiệt hại về kinh tế cho doanh nghiệp, lấy đó để răn đe các doanh nghiệp khác.
Điều chỉnh mức thuế suất thuế TNDN hợp lý Cần có chính sách thuế hợp lý hơn và giảm thuế theo lộ trình.
Đối với các mặt hàng cần khuyến khích sản xuất thì nên giảm thuế, còn đối với mặt hàng nguy hiểm rủi ro thì phải tăng thuế.
Mức ưu đãi thuế ở Việt Nam tương đối cao và có phạm vi áp dụng khá rộng cả về danh mục ngành nghề ưu đãi Chính phủ cần phải rà soát, đánh giá tổng thể các chính sách ưu đãi thuế đối với các ngành nghề hiện nay để xem xét ngành nghề nào thật sự cần ưu đãi.
Cơ quan chức năng cần xây dựng các chính sách ưu đãi đủ mạnh và phù hợp hơn đối với những ngành nghề cần được khuyến khích trong từng giai đoạn phát triển;
có lộ trình để đưa một số ngành nghề đã phát triển vững mạnh ra khỏi danh mục ưu đãi thuế.
Quy định về xuất hóa đơn GTGT Việc gian lận thuế TNDN bị tác động rất lớn bởi yếu tố doanh thu, mà hóa đơn GTGT lại được lấy làm cơ sở xác định doanh thu kê khai thuế của doanh nghiệp.
Cần giảm mức quy định hoặc bắt buộc phải xuất hóa đơn trong mọi giao dịch bán hàng hóa dịch vụ.
Mở rộng cơ sở đánh thuế Bổ sung thêm các quy định để bao quát được các hoạt động kinh tế mới phát sinh trong kinh tế thị trường hội nhập, phù hợp với thông lệ quốc tế như: Quy định đánh thuế đối với hoạt động đa cấp, cung cấp dịch vụ qua thương mại điện tử, bán hàng qua mạng... Quy định về chuyển lỗ Yếu tố lỗ từ hoạt động kinh doanh là cơ hội để các doanh nghiệp tận dụng nhằm tránh né việc nộp thuế TNDN. Việt Nam nên tham khảo quy định về chuyển lỗ của một số quốc gia có nền kinh tế tương đối ổn định và mức GDP bình quân cao ở các châu lục khác nhau để việc chuyển lỗ không được tận dụng nhằm mục đích gian lận thuế TNDN. Đẩy mạnh việc giáo dục Đẩy mạnh việc giáo dục sinh viên, định hướng tư tưởng không nên và không được gian lận thuế ngay từ khi còn ở ghế nhà trường.
Đây sẽ là biện pháp mang lại hiệu quả rất cao trong tương lai khi mà thế hệ những sinh viên đó tham gia vào thị trường lao động với suy nghĩ, tư tưởng không gian lận thuế của Nhà nước.
>>> NHÀ TƯ VẤN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - ĐHQGHN TS. Đỗ Kiều Oanh Lại Thị Minh Trang, Nguyễn Việt Hùng, Hoàng Linh Chi - Nhóm sinh viên Trường Đại học Kinh tế >>> TOÀN VĂN Ấn phẩm Tư vấn Chính sách, Trường Đại học Kinh tế - ĐHQGHN Bài viết khác Phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp bất động sản tại Việt Nam: Vai trò của tâm lý nhà đầu tư Thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam đã tăng trưởng mạnh nhờ các chính sách mới, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế so với các nước phát triển trong khu ... Chi tiết Khẳng định vị thế, hàng Việt Nam chinh phục người Việt Nam Từ sự gần gũi thân quen, hàng Việt đã từng bước tạo sự tin tưởng của người tiêu dùng thông qua chất lượng hàng hoá, mẫu mã đa dạng và giá cả cạnh tranh.
... Chi tiết "Bão sao kê tố nhiều người "sống ảo trên nỗi đau của đồng bào Những ngày này, các tỉnh miền núi phía Bắc đang oằn mình trong lũ dữ do ảnh hưởng của bão số 3, thiệt hại về người và tài sản không kể xiết.
Chính quyền ... Chi tiết Lối thoát cho khủng hoảng nhà ở tại Vương quốc Anh Khủng hoảng nhà ở tại Vương quốc Anh đã âm ỉ từ nhiều năm nay và đang ngày càng trở nên nghiêm trọng, có nguy cơ trở thành một trong những vấn đề kinh ... Chi tiết Kinh tế biển xanh tạo động lực phát triển bền vững Chuyển đổi xanh và phát triển kinh tế biển xanh không chỉ là xu thế tất yếu toàn cầu mà còn là chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước ta, được khẳng ... Chi tiết Khủng hoảng tài chính và sự phát triển của nền kinh tế ngầm Một số khủng hoảng tài chính lớn gần đây như cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008-2009 đã để lại những hậu quả nghiêm trọng và lâu dài tới hệ thống ... Chi tiết Xây dựng cộng đồng nghiên cứu và chia sẻ tham vấn chính sách từ chuỗi tọa đàm mang tính thực tiễn Trong lĩnh vực tài chính kế toán, sự chuyển mình của các chính sách, quy định liên quan tới việc áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế tại Việt Nam ... Chi tiết Liên kết và phát triển doanh nghiệp hướng tới nền kinh tế tự chủ Báo cáo Thường niên Kinh tế Việt Nam 2023 với chủ đề "Liên kết và phát triển doanh nghiệp hướng tới nền kinh tế tự chủ khẳng định tầm quan ... Chi tiết Diễn đàn hợp tác kinh tế ASEAN và các nền kinh tế mới nổi với Liên bang Nga trong bối cảnh mới: Vấn đề và triển vọng Nhân kỷ niệm 30 năm ngày Việt Nam – Nga ký kết hiệp ước về các nguyên tắc cơ bản của quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam và Liên bang Nga, kỷ niệm 300 năm thành ... Chi tiết