Shanghai

Asal nama

Dua aksara Cina dalam nama "Shanghai" (lihat sebelah kiri) secara harfiah membawa pengertian "di atas" dan "laut". Sebutan bahasa Shanghai tempatan ialah /zɑ̃.'he/, manakala sebutan bahasa Mandarin Piawai dalam Hanyu Pinyin ialah  Shànghǎi. Nama ini wujud awal sekali sejak dari Dinasti Song (abad ke-11) ketika sudah adanya sebuah kuala sungai serta sebuah kota dengan nama ini di kawasan tersebut. Terdapat perbalahan tentang bagaimana nama ini harus ditafsirkan, tetapi sejarah tempatan rasmi secara tekal telah mengatakan bahawa ia membawa pengertian "hulu laut" (海之上洋). Bagaimanapun, lagi sebuah tafsiran, khususnya dalam bahasa Mandarin, juga mencadangkan pengertian "pergi ke laut", yang selaras dengan status pelabuhan laut bandar raya ini. Nama Shanghai yang lebih indah mengubah urutan kedua-kedua aksara ini, iaitu Haishang (海上), dan sering dipergunakan untuk istilah-istilah yang berkenaan dengan seni dan kebudayaan Shanghai. Di Barat, Shanghai telah juga dieja sebagai Schanghai (bahasa Jerman), Sjanghai (bahasa Belanda), Xangai (bahasa Portugis), dan Changhaï (bahasa Perancis), tetapi sejak dari dekad 1990-an, ejaan Hanyu Pinyin, iaitu "Shanghai", telah menjadi sejagat di Barat.  Dalam bahasa Jepun, Shanghai ditulis dengan menggunakan kedua-dua aksara Cina yang sama (上海), dan sebutannya, Shanhai (シャンハイ), adalah lebih kurang sama dengan sebutan bahasa Mandarin.
Singkatan Shanghai dalam bahasa Cina ialah Hù (沪) dan Shēn (申). Aksara pertama berasal daripada nama Hu Du (沪渎), nama kuno sungai yang kini dikenali sebagai Caruk Suzhou. Aksara yang kedua pula berasal daripada nama Chun Shen Jun (春申君), seorang bangsawan abad ke-3 SM daripada Kemaharajaan Chu (楚国) yang wilayahnya termasuk kawasan Shanghai, dan yang dihormati sebagai pahlawan oleh penduduk-penduduk tempatan. Pasukan-pasukan sukan dan akhbar-akhbar di Shanghai sering menggunakan aksara Shēn (申) untuk nama mereka. Shanghai juga biasanya digelar Shēnchéng (申城, "Bandaraya Shēn").
Shanghai mempunyai berbagai-bagai nama samaran dalam bahasa Inggeris, termasuk "Paris di Timur", "Permaisuri Timur", "Mutiara Timur", serta juga "Pelacur Asia" (suatu rujukan kepada kerosakan akhlak yang meluas yang terdiri daripada maksiat, dadah, dan pelacuran di bandar raya ini pada dekad 1920-an dan dekad 1930-an).

Sebelum abad ke-19

Sebelum pembentukan bandar raya Shanghai, Shanghai merupakan sebahagian kaunti Songjiang (松江縣) yang diperintah oleh wilayah Suzhou (蘇州府). Sejak dari masa Dinasti Song (960-1279), Shanghai beransur-ansur berkembang menjadi sebuah pelabuhan laut yang sibuk dan yang membesar dengan lebih cepat daripada bidang kuasa politik yang asalnya. Umpamanya, Songjiang (淞江) pada hari ini merupakan salah satu daripada 18 buah daerah di dalam Shanghai. 
Sebuah tembok kota dibina pada tahun 1553 yang secara amnya diterima sebagai tarikh permulaan bandar raya Shanghai. Walau bagaimanapun sebelum abad ke-19, Shanghai tidak dianggap sebagai sebuah bandar raya yang utama di China. Kerana itu, tidak terdapat banyak mercu tanda Cina kuno di bandar raya ini, berbanding dengan kebanyakan bandar raya Cina utama yang lain pada hari ini. Mercu-mercu tanda kebudayaan yang didapati di Shanghai adalah amat kuno dan biasanya wujud sejak dari zaman Tiga Kemaharajaan dalam sejarah Cina. Ini disebabkan sebahagian besar kerana Shanghai kini adalah di dalam pusat kebudayaan bersejarah Kemaharajaan Wu (222-280). 
Semasa era Qianlong dalam Dinasti Qing, Shanghai berkembang untuk menjadi sebuah pelabuhan wilayah yang penting bagi sungai-sungai Yangtze dan Huangpu, walaupun perdagangan di luar negeri masih dilarang ketika itu. Bandar raya ini juga menjadi sebuah pelabuhan laut yang utama untuk provinsi-provinsi Jiangsu dan Zhejiang yang berhampiran. Sebuah kawasan yang penting dari segi sejarah pada era ini ialah Wujiaochang (五角场) (kini di dalam Daerah Yangpu) yang merupakan asas pusat bandar raya Shanghai. Pada sekitar akhir era Qianlong, Shiliupu (十六铺) (kini di dalam Daerah Huangpu) menjadi sebuah pelabuhan yang terbesar di Asia Timur.

Semasa Perang Dunia II

Shanghai telah menjadi satu pusat untuk pelarian seawal 1919 lagi ketika banyak orang Rusia Putih melarikan diri daripada revolusi dan perang saudara di Rusia untuk tinggal di sini. Orang-orang Rusia merupakan komuniti orang asing yang kedua terbesar di Shanghai (selepas orang Jepun) dan memainkan peranan yang penting dalam ekonomi dan pengawalan Petempatan Antarabangsa sehingga akhir Perang Dunia II.
Semasa Perang Dunia II, Shanghai menjadi sebuah pusat untuk pelarian daripada Eropah, dan merupakan bandar raya yang tunggal di dunia yang terbuka kepada orang Yahudi tanpa syarat ketika itu. Oleh itu, lebih kurang 32,000 orang Yahudi (serupa dengan komuniti-komuniti orang asing yang lain, mereka menggelar diri sebagai "Shanghailander") menetap di bandar raya Cina ini yang terpesona. Bagaimanapun, di bawah tekanan sekutu-sekutu Nazi, Jepun memindahkan semua pelarian Yahudi ke dalam apa yang kemudian dikenali sebagai "kawasan perumahan sesak Shanghai" pada akhir tahun 1941. Kelaparan dan penyakit berjangkit seperti disenteri ameba merebak. Bagaimanapun, kerajaan Jepun menolak permintaan Nazi untuk mendeportasi penduduk-penduduk Yahudi.

Pemerintahan komunis

Pada 27 Mei, 1949, Tentera Pembebasan Rakyat daripada Parti Komunis China menguasai Shanghai. Shanghai merupakan salah satu daripada hanya dua buah bekas kawasan perbandaran Republik China (ROC) yang tidak bergabung dengan provinsi-provinsi yang berjiran pada dekad yang berikut (yang lain itu ialah Beijing). Bagaimanapun, Shanghai mengalami satu siri perubahan sempadan subbahagian, khususnya pada dekad yang berikut.
Selepas pengambilalihan komunis pada tahun 1949, kebanyakan syarikat asing memindahkan pejabat-pejabat mereka dari Shanghai ke Hong Kong. Semasa dekad-dekad 1950-an dan 1960-an, Shanghai menjadi sebuah pusat perindustrian serta pusat untuk sayap kiri revolusi. Walaupun begitu, Shanghai dapat mengekalkan kestabilan sosial serta daya pengeluaran ekonomi yang tinggi (secara perbandingan), termasuk juga pada tempoh-tempoh Revolusi Kebudayaan yang paling huru-hara. Dalam kebanyakan sejarah Republik Rakyat China (PRC), Shanghai telah merupakan penyumbang hasil cukai yang terbesar kepada kerajaan pusat, berbanding dengan provinsi-provinsi dan kawasan-kawasan perbandaran yang lain. Bagaimanapun, ini telah amat menjejaskan infrastruktur dan perkembangan modal Shanghai. Pentingnya kepada kesejahteraan fiskal juga mengakibatkan Shanghai tidak diberikan pelonggaran ekonomi yang diberikan kepada provinsi-provinsi di jauh selatan seperti Guangdong pada pertengahan 1980-an. Ketika itu, provinsi Guangdong hampir tidak membayar sebarang cukai kepada kerajaan pusat dan oleh itu, dianggap sebagai tidak penting dari segi fiskal. Disebabkan ini, ia telah dipilih untuk dijadikan sebuah kawasan reformasi ekonomi uji kaji. Sebaliknya, Shanghai tidak dibenarkan memulakan reformasi ekonomi sehingga tahun 1991.
Kuasa politik di Shanghai telah diperlihatkan secara tradisi sebagai satu batu loncatan untuk jawatan-jawatan yang lebih penting di dalam kerajaan pusat PRC. Pada dekad 1990-an, termuncul apa yang sering diperikan sebagai "klik Shanghai" yang bersifat sayap tengah-kanan. Klik ini termasuk Jiang Zemin, presiden PRC, dan Zhu Rongji, perdana menteri PRC. Mulai daripada tahun 1992, kerajaan pusat di bawah Jiang Zemin, salah seorang bekas Datu Bandar Shanghai, mula mengurangkan beban cukai Shanghai dan menggalakkan kedua-dua pelaburan asing serta pelaburan dalam negeri untuk mempromosikan bandar raya ini sebagai suatu pusat ekonomi Asia Timur serta sebagai pintu masuk pelaburan ke pedalamanan China. Sejak dari masa itu, Shanghai telah mengalami pertumbuhan ekonomi antara 9–15% setahun secara berterusan.