Question: Kiwango cha joto katika binadamu wa kawaida ni gani?

Mapigo yasiyo ya kawaida ya moyo



Mapigo yasiyo ya kawaida ya moyo (AF au A-fib) ni mapigo yasiyo ya kawaida ya moyo ambayo hudhihirika kupitia mapigo ya kasi na yasiyoambatana.[1] Mara nyingi, hali hii huanza kama vipindi vifupi vya mapigo yasiyo ya kawaida ambavyo huwa virefu zaidi na pengine huimarika baada ya muda.[2] Idadi kubwa ya vipindi hivi huwa bila dalili.[3] Mara kwa mara, hali zifuatazo zinaweza kuwepo: mipapatiko ya moyo, kuzirai, kupungukiwa na pumzi, au maumivu ya kifua .[4] Ugonjwa huu huongeza hatari ya kushindwa kwa moyo, dimenshia na kiharusi.[3]
Kisababishi na utambuzi
Hipatensheni na ugonjwa wa moyo unaoathiri vali ndivyo vipengele vikuu zaidi vinavyoweza kuzuiwa vya AF.[5][6] Vipengele vingine vya hatari vinavyohusishwa na ugonjwa huu ni pamoja na kushindwa kwa moyo, ugonjwa wa ateri ya moyo, kadiomiopathi na ugonjwa wa kimaumbile wa moyo.[5] Katika mataifa yanayostawi, ugonjwa wa moyo unaoathiri vali mara nyingi hutokea kufuatia homa ya yabisi.[7] Vipengele vya hatari vinavyohusiana na mapafu ni pamoja na COPD, unene na apnea ya usingizini.[3] Vipengele vingine hujumuisha unywaji pombe kupindukia, kisukari tamu, na thirotoksikosisi.[3][7] Hata hivyo, nusu ya visa hivi havihusiani na mojawapo wa hatari hizi.[3] Utambuzi hufanywa kwa kuhisi mapigo ya moyo, yanayoweza kuthibitishwa kwa elektrokadiogramu (ECG).[8] ECG haionyeshi mawimbi ya P na kiwango kisicho cha kawaida cha ventrikali.[8]
Matibabu
AF mara nyingi hutibiwa kwa dawa ili kupunguza mapigo ya moyo hadi kiwango cha karibu kawaida (yaani udhibiti viwango) au kugeuza mapigo hadi mapigo ya kawaida ya sinasi (yaani udhibiti mapigo).[5] Urejeshaji mapigo ya moyo kwa umeme pia unaweza kutumiwa kugeuza AF hadi mapigo ya kawaida ya sinasi na mara nyingi hutumika kwa dharura ikiwa mgonjwa yuko hatarini.[9] Upasuaji wa kuondoa tishu unaweza kuzuia kurejea kwa ugonjwa huu katika baadhi ya watu.[10] Aspirin au dawa za kukinza mgando kama vile warfarin zinaweza kupendekezwa kulingana na hatari iliyopo ya kupata kiharusi.[3] Ingawa dawa hizi hupunguza hatari hii,  pia huongeza viwango vya kuvuja damu nyingi.[11]
Epidemiolojia na historia
Ugonjwa wa mapigo yasiyo ya kawaida ya moyo ni hali inayotokea mara nyingi zaidi kati ya hali zote za mapigo yasiyo ya kawaida ya moyo.[3] Barani Ulaya na Marekani Kaskazini, kufikia mwaka wa 2014, ugonjwa huu uliathiri takriban asilimia 2 hadi 3 ya watu.[2] Asilimia hii ni ongezeko kutoka asilimia 0.4 hadi 1 ya watu katika mwaka wa 2005.[12] Katika mataifa yanayostawi, takriban asilimia 0.6 ya wanaume na asilimia 0.4 ya wanawake walikuwa wameathiriwa. Asilimia ya watu walio na AF huongezeka na umri kwa asilimia 0.14 katika watu wa chini ya miaka 50, asilimia 4 kwa watu wa miaka 60 na 70, na asilimia 14 kwa watu wa zaidi ya miaka 80 wakiathiriwa.[2] A-fib na mapigo yasiyo ya kawaida katika atria yalisababisha vifo 112,000 mwaka wa 2013, vilivyoongezeka kutoka vifo 29,000 mwaka wa 1990.[13] Ripoti ya kwanza inayofahamika ya mapigo yasiyo ya kawaida ilitolewa na John Baptist Senac katika mwaka wa 1749. Ilinakiliwa mara ya kwanza kwa ECG mwaka wa 1909 na Thomas Lewis.[3]
Marejeo

Jamii:Magonjwa
Jamii:Moyo
Jamii:Tiba