Question: Je, kitabu cha mwisho cha Bibilia kiliandikwa lini?

Kitabu cha Danieli

Kitabu cha Danieli ni kimojawapo kati ya vitabu vya Tanakh yaani Biblia ya Kiebrania ambamo kimo katika kundi la tatu na la mwisho, Ketuvim). Awali kiliandikwa katika lugha mbili: Kiebrania na Kiaramu.
Wakristo wengi wanafuata tafsiri ya Septuaginta yenye nyongeza mbalimbali kwa lugha ya Kigiriki na kukipanga kati ya vitabu vya manabii baada ya Kitabu cha Ezekieli katika Biblia ya Kikristo. 
Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.
Maana ya jina
Tafsiri ya kawaida ya jina la mhusika mkuu, Danieli mwenye hekima, ni Mungu ni hakimu wangu.
Habari za Danieli
Kadiri ya kitabu, Danieli alipokuwa kijana alipelekwa uhamishoni Babuloni, ambako hekima yake ya pekee ilimvutia mfalme Nebukadneza II na kumpatia cheo katika ikulu. 
Sifa yake ilimwezesha kuendelea na cheo chake hata baada ya mji huo kutekwa na Wamedi na Waajemi (539 KK), ambapo alipendwa hasa na mfalme Dario ingawa alikataa amri zilizokwenda kinyume cha imani na maadili ya Torati ya taifa lake, Israeli. 
Mtu mwenye hekima aitwaye Danieli alitajwa mapema hata nje ya Biblia katika eneo la Mashariki ya Kati.
Wataalamu wengi wa Biblia siku hizi hawakubali habari hizi kuwa za kihistoria kutokana na makosa mengi kuhusu watu na matukio.
Vilevile hawakubali matabiri yake kuwa za kinabii, kwa maana kitabu kinaonekana kimeandikwa na watu mbalimbali na nyakati mbalimbali hadi kikakamilika katika karne ya 2 K.K. kilipokusudiwa kutegemeza Wayahudi washike kama yeye msimamo katika dhuluma za mfalme Antioko Epifane zilizowakabili kama vinavyoeleza vitabu vya Wamakabayo.
Kwa sababu hiyo mtindo wake ni wa kiapokaliptiko, kama vitabu vingi vya wakati huo, kuanzia sehemu za Ezekieli hadi kitabu cha Ufunuo
Mgawanyo wa kitabu
Sura sita za kwanza zinasimulia hadithi za maisha ya Danieli.
Sura sita zinazofuata zinaleta njozi nyingi za usiku.
Sura za 13 na 14 ni sehemu za nyongeza kati ya Deuterokanoni.
Ujumbe
Kwa Wakristo ni muhimu hasa maneno ya kitabu juu ya Mwana wa Adamu, jina la mtu wa kimbingu lililotumiwa sana na Yesu kujitambulisha.
Vilevile ni muhimu fundisho lake la wazi kuhusu ufufuko wa watu wote na hali mbili tofauti za milele zitakazokana na hukumu juu yao. Ni hatua ya maana katika maendeleo ya ufunuo kuhusu vikomo vya binadamu.
Sala katika sehemu za Kigiriki
Sala ya Azaria (Dan 3:37-40)
"Sisi, Ee Bwana, tumekuwa duni kuliko maìtaifa mengine yote,
na kudhulumiwa leo katika ulimwengu wote kwa sababu ya dhambi zetu.
Sasa hakuna mfalme wala nabii wala kiongozi;
hakuna dhabihu wala kafara wala sadaka wala uvumba,
wala mahali pa kukutolea dhabihu na kuona rehema.
Lakini kwa moyo uliovunjika na kwa roho nyenyekevu tukubaliwe nawe,
na sadaka yetu iwe machoni pako leo
kama dhabihu za kondoo waume na ng’ombe,
na kama kondoo wanono elfu kumi.
Nasi tukufuate kwa unyofu, maana wanaokutumaini Wewe hawataaibika".
Sala za vijana watatu (Dan 3:52-56)
"Umehimidiwa, Ee Bwana, Mungu wa baba zetu,
wastahili kusifiwa na kuadhimishwa milele.
Limehimidiwa jina lako takatifu, tukufu.
lastahili kusifiwa na kuadhimishwa milele.
Umehimidiwa katika hekalu la fahari yako takatifu,
wastahili kusifiwa na kutukuzwa milele.
Umehimidiwa juu ya kiti cha ufalme wako.
wastahili kusifiwa na kuadhimishwa milele.
Umehimidiwa utazamaye vilindi, uketiye juu ya makerubi,
wastahili kusifiwa na kuadhimishwa milele.
Umehimidiwa katika anga la mbinguni,
wastahili kusifiwa na kutukuzwa milele".
Viungo vya nje
tafsiri ya Kiswahili ya sehemu za Kiebrania na Kiaramu (Union Version)



Jamii:Vitabu vya Agano la Kale