Question: లక్సెంబోర్గ్ దేశ రాజధాని ఏది ?

లక్సెంబర్గ్


లక్సెంబోర్గ్ పశ్చిమ ఐరోపాలో ఉన్న ఒక భూ పరివేష్టిత దేశం. ఇది పశ్చిమసరిహద్దు మరియు ఉత్తరసరిహద్దులో బెల్జియం ఉంది. తూర్పుసరిహద్దులో జర్మనీ మరియు దక్షిణసరిహద్దులో ఫ్రాన్స్ ఉన్నాయి. లక్సెంబర్గ్ రాజధాని అయిన లక్సెంబగ్ నగరం బ్రసెల్స్ మరియు స్ట్రాస్బర్గ్ నగరాలతో యూరోపియన్ యూనియన్ మూడు రాజధాని నగరాలలో ఒకటిగా ఉంది.[7] యూరోపియన్ కోర్ట్ ఆఫ్ జస్టిస్ ప్రధాన కేంద్రంగా యురేపియన్ యూనియన్‌లో అత్యధిక న్యాయవ్యవస్థ అధికారం కలిగి ఉంది.లక్సెంబర్గ్ సంస్కృతి, ప్రజలు మరియు భాషలు పొరుగు దేశాలతో బాగా ముడిపడివున్నాయి. ఇది ముఖ్యంగా ఫ్రెంచ్ మరియు జర్మనీ సంస్కృతుల మిశ్రమాన్ని కలిగి ఉంది. లక్సెంబర్గిష్, ఫ్రెంచ్ మరియు జర్మనీ అనే మూడు అధికారిక భాషలుగాన్నాయి. రెండవప్రపంచ యుద్ధసమయంలో జర్మనీ దండయాత్రలు పునరావృతం అయినకారణంగా ఫ్రాన్స్ మరియు జర్మనీ మధ్య మధ్యవర్తిత్వం కొరకు మరియు ఇతర ప్రధానవిషయాలు యూరోపియన్ యూనియన్ పునాదికి దారి తీసాయి.[8]దేశవైశాల్యం 2,586 చదరపు కిలోమీటర్ల (998 చదరపు మైళ్ల). ఇది ఐరోపాలో అతి చిన్న సార్వభౌమ దేశాలలో ఒకటిగా ఉంది. ఇది సంయుక్త రాష్ట్ర " రోడ్ ఐలాండ్ లేదా ఉత్తర ఇంగ్లండ్షైర్ ఆంగ్ల కౌంటీ వైశాల్యానికి సమానం.[9] 2016 లో లక్సెంబర్గ్ జనసంఖ్య 5,76,249 కలిగి ఉంది. ఇది ఐరోపాలో అత్యల్ప-జనాభా కలిగిన దేశాల్లో ఒకటిగా ఉంది. [10] 
అయినప్పటికీ అత్యధిక జనాభా పెరుగుదల కలిగిన దేశాలలో ఇది ఒకటిగా ఉంది.[11] ఒక రాజ్యాంగ రాజు ప్రతినిధి ప్రజాస్వామ్యంగా ప్రభుత్వానికి గ్రాండ్ డ్యూక్ హెన్రీ నాయకత్వం వహిస్తాడు. ప్రపంచంలో మిగిలిన ఉన్న ఏకైక గ్రాండ్ డచీ దేశంగా ఉంది. లక్సెంబోర్గ్ ఆధునిక ఆర్థిక వ్యవస్థ మరియు ప్రపంచంలో అత్యధిక జి.డి.పితో అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలో ఒకటిగా ఉంది.లక్సెంబర్గ్ నగరంలో నిర్వహించిన పాత త్రవ్వకాలు మరియు కోటలను 1994 లో యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా ప్రకటించింది. ఇందుకు విస్తారమైన కోట మరియు పాత నగరాల అసాధారణమైన సంరక్షణ కారణంగా ఉన్నాయి. [12]
లగ్జంబర్గ్ చరిత్ర 963 లో ప్రారంభం అయిందని భావిస్తున్నారు. మొదటి సీగ్ఫ్రీడ్ ట్రియర్ సమీపంలోని రోమన్ యుగపు కోట లూయిలిన్బర్హక్, 'లిటిల్ కాస్టిల్' మరియు చుట్టుపక్కల ప్రాంతాన్ని సెయింట్ మాక్సిమ్ ఇంపీరియల్ అబ్బీ నుండి అభ్యర్థించి పొందినట్లు భావిస్తున్నారు.[13][14]సీగ్ఫ్రీడ్ వారసులు వారి భూభాగాన్ని వివాహం, యుద్ధం మరియు పరస్పర సంబంధాల ద్వారా విస్తరించారు.13 వ శతాబ్దం చివరలో లక్సెంబోర్గ్ కౌంట్స్ గణనీయమైన భూభాగాన్ని పాలించింది.[15] 7వ హెన్రీ లక్సెంబర్గ్ కౌంట్ జర్మన్లు ​​మరియు పవిత్ర రోమన్ చక్రవర్తి అయ్యాడు. మద్యయుగంలో లక్సెంబర్గ్ హౌస్ నాలుగు పవిత్ర రోమన్ చక్రవర్తులను తయారు చేసింది. 1354 లో 4వ చార్లెస్ కౌంటీని లూసియానాలోని డచీకి విస్తరించారు. సిగిస్మండ్‌కు మగ వారసుడు లేనందున డచీ బుర్గుండిన్ సర్కిల్లో భాగంగా మారింది మరియు తరువాత లక్సెంబ్స్బర్గ్ నెదర్లాండ్స్‌లోని పదిహేడు ప్రోవిన్సుల్లో ఒకటిగా మారింది.[16]
శతాబ్దాలుగా ఫ్రాన్స్ మరియు లక్సెంబర్గ్ భూభాగాల మధ్య గొప్ప వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యత గల లక్సెంబర్గ్ నగరం మరియు కోట క్రమంగా ఐరోపాలో అత్యంత ప్రసిద్ధ కోటలలో ఒకటిగా నిర్మించబడింది. 14 లూయిస్ ఫ్రాన్స్ మరియు ఆస్ట్రియాకు చెందిన మరియా థెరిస్సియా లక్సెంబోర్గ్ మొదటి ఫ్రెంచ్ రిపబ్లిక్ మరియు నెపోలియన్‌ సామ్రాజ్యంలో భాగంగా మారింది.[17]
ప్రస్తుతము ఉన్న లగ్జంబర్గ్ దేశం మొదటిసారిగా 1815 నుండి వియన్నా కాంగ్రెస్లో ఉద్భవించింది. గ్రాండ్-డచీ శక్తివంతమైన కోటతో నెదర్లాండ్ చెందిన మొదటి విలియం పర్షియన్ సైన్యంతో స్వాధీనం చేసుకున్న తరువాత ఒక స్వతంత్ర దేశంగా మారింది.మరొకవైపు ఫ్రాన్స్ నుండి మరో దండయాత్ర కొనసాగింది.[18]
1839 లో బెల్జియన్ విప్లవం గందరగోళం తరువాత లక్సెంబర్గ్ పూర్తిగా ఫ్రెంచ్-మాట్లాడే భాగం బెల్జియానికి మరియు లక్సెంబర్గ్-మాట్లాడే భాగం (అరెర్లండ్ ల్యాండ్, అరాన్ చుట్టుప్రక్కల ప్రాంతాన్ని మినహాయించి) లక్సెంబర్గ్ ప్రస్తుత దేశంగా మారింది.[19]20 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో రెడ్ లాండ్స్ ఐరన్-ధాతువు మైదానాల రూపురేఖలను మారుస్తూ ఉక్కు పరిశ్రమ దేశాన్ని పారిశ్రామికీకరణ మార్గంలో నడిపింది. లక్సెంబర్గ్ నగరంలో ప్రధాన ఉక్కు ఉత్పత్తిదారుగా ఉన్న ఆర్సెలర్ మిట్టల్ ఇప్పటికీ ఈ కాలంలోనే రిమైండర్గా ఉంది. 1970 లో ఉక్కు పరిశ్రమ క్షీణించిన తరువాత దేశాన్ని ప్రపంచ ఆర్థిక కేంద్రంగా మరియు బ్యాంకింగ్ కేంద్రంగా అభివృద్ధి చెందింది. లక్సెంబర్గ్ విశ్వవిద్యాలయానికి నిధిసహాయం చేయడం ద్వరా లక్సెంబర్గ్ ప్రభుత్వం దేశాన్ని విఙానమార్గంలో పయనించజేయడానికి జాతీయ అంతరిక్ష కార్యక్రమ స్థాపన చేయడం మీద దృష్టిసారించి 21 వ శతాబ్దం ప్రారంభం నుండి 2020 నాటికి రోబోటిక్ చంద్రసంబంధమైన సాహసయాత్రలో మొట్టమొదటి ప్రమేయం కలుగజేసుకుంది.[20]
లక్సెంబర్గ్ యూరోపియన్ యూనియన్ ఒ.ఇ.సి.డి. ఐక్యరాజ్యసమితి ఎన్.ఎ.టి.ఒ. మరియు బెనెలక్స్ వ్యవస్థాపక సభ్యదేశంగా ఉంది. ఆర్థిక, రాజకీయ మరియు సైనిక సమగ్రతకు అనుకూలంగా తన రాజకీయ ఏకాభిప్రాయాలను ప్రతిబింబిస్తుంది. దేశం రాజధాని మరియు అతిపెద్ద నగరం అయిన లక్సెంబర్గ్ నగరం యురేపియన్ యూనియన్ అనేక సంస్థలు మరియు సంస్థల కేంద్రంగా ఉంది. ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలిలో లక్సెంబర్గ్ 2013 మరియు 2014 సంవత్సరాల్లో సేవలు అందించింది. ఇది దేశ చరిత్రలో మొదటిదిగా ప్రత్యేకత సంతరించుకుంది.[21] 2016 లో లక్సెంబర్గ్ పౌరులు 172 దేశాలకు మరియు భూభాగాల్లో వీసా రహిత లేదా వీసా-ఆన్ అరైవల్ అవకాశాన్ని కలిగి ఉన్నారు. ఇది కెనడా మరియు స్విట్జర్లాండ్ వంటి దేశాలతో ప్రపంచంలో లక్సెంబర్గ్ పాస్పోర్ట్ 15 వ స్థానంలో ఉంది.[22]
చరిత్ర

హోలీ రోమన్ చక్రవర్తి మరియు బొహెమియా రాజు నాలుగవ చార్లెస్,హౌస్ ఆఫ్ లక్సెంబర్గ్[23]
లక్సెంబర్గ్ నగర కోట చారిత్రక మ్యాప్. 
1867లో ధ్వంసం చేయడానికి ముందు లక్సెంబర్గ్ చాయాచిత్రం

దేశం
లక్సెంబర్గ్ గురించి నమోదు చేయబడిన చరిత్ర[24]ప్రారంభంలో సెయింట్ మాక్సిమ్ అబ్బే ట్రైర్‌తో ఎక్స్చేంజ్ చట్టం ద్వారా క్రీ.శ. 963 లో సిగ్ఫ్రీడ్, కౌంట్ ఆఫ్ ఆర్డెన్నెస్ చే బోక్ రాక్లో ఉన్న లూయిలిన్బర్హక్ [25] (నేడు లక్సెంబర్గ్ కాజిల్) కొనుగోలుతో ప్రారంభమవుతుంది. ఈ కోట చుట్టూ ఒక పట్టణం క్రమంగా అభివృద్ధి చెందింది.ఇది గొప్ప వ్యూహాత్మక విలువలతో దేశంలోని ప్రధాన కేంద్రంగా మారింది.
డచీ
14వ శతాబ్దంలో లక్సెంబర్గ్‌ను పవిత్ర రోమన్ చక్రవర్తులు పాలించారు. 1437 లో లక్సెంబోర్గ్ హౌస్ ఒక వారసత్వ సంక్షోభంతో బాధపడింది. సింహాసనాన్ని అధిషించడానికి పురుష వారసత్వం లేనందువలన డచెస్ ఎలిసబెత్ ఈ ప్రాంతాలను ఫిలిప్ ది గుడ్ ఆఫ్ బుర్గుండికి విక్రయించింది.[26] తరువాతి శతాబ్దాల్లో లక్సెంబర్గ్ కోట దాని చుట్టుపక్కల యజమానులు బోర్బన్స్, హాబ్స్బర్గ్స్, హోహెన్జొలెర్న్స్ మరియు ఫ్రెంచ్లచే విస్తృతంగా విస్తరించబడి బలోపేతం అయింది.
19వ శతాబ్ధం
1815 లో నెపోలియన్ ఓటమి తరువాత లగ్జంబర్గ్ ప్రుస్సియా మరియు నెదర్లాండ్స్ మధ్య వివాదాస్పదమైంది. నెదర్లాండ్స్తో వ్యక్తిగత సమాఖ్యలో జర్మనీ కాన్ఫెడరేషన్లో గ్రాండ్ డచీగా లక్సెంబర్గ్‌ను ఏర్పాటు చేసింది. అదే సమయంలో నెదర్లాండ్స్‌లో భాగంగా ఉంది. ప్రుస్సియా దళాల చేత లగ్జంబర్ కోట ప్రుస్నియా ప్రావీన్స్లో ఒకటిగా పరిపాలించబడింది. [27] ఈ అమరిక 1839 నాటి మొదటి లండన్ ఒప్పందం ద్వారా సవరించబడింది. ఈ తేదీ నుండి లక్సెంబర్గ్ పూర్తి స్వతంత్ర దేశంగా పరిగణించబడుతుంది. [28][29][30][31]

1830-1839 మద్య కొనసాగిన బెల్జియన్ తిరుగుబాటు తరువాత 1839 సంధి సమయంలో దేశంలోని ప్రధానమైన ఫ్రాంకోఫోన్ పశ్చిమ ప్రాంతం బెల్జియంకు బదిలీ చేయబడడంతో లక్సెంబర్గ్‌లో పూర్తి స్వాతంత్ర్యం నెలకొల్పబడినప్పటికీ లక్సెంబర్గ్ భూభాగం సగభాగంగా తగ్గింది. ఎందుకంటే . 1842 లో లక్సెంబోర్గ్ జర్మన్ కస్టమ్స్ యూనియన్లో (జోలెవెరిన్) చేరింది. [32] ఇది జర్మనీ మార్కెట్ ప్రారంభించడం లక్సెంబర్గ్ ఉక్కు పరిశ్రమ అభివృద్ధి. 1855 నుండి 1875 వరకు లక్సెంబగ్ రైల్వే నెట్వర్క్ విస్తరణ చేయబడింది. ప్రత్యేకించి లక్సెంబర్గ్-థియోన్విల్లే రైల్వే లైన్ నిర్మాణాన్ని అక్కడ నుండి యూరోపియన్ పారిశ్రామిక ప్రాంతాలను కలుపుతుంది.[33]1861 లో ప్రస్ఫుట దళాలు ఇప్పటికీ కోటను కాపాడుకుంటూ పస్సేస్సే నది లోయలో మొదటి రహదారి వంతెన విల్లె హట్ను కలుపుతూ 1859 లో దక్షిణాన బోర్బన్ పీఠభూమిలో స్థాపించిన లక్సెంబర్గ్ రైల్వే స్టేషన్‌ ప్రధాన కేంద్రంగా నిలిచింది.1866 లక్సెంబర్గ్ సంక్షోభం ప్రుసియా మరియు ఫ్రాన్స్ మధ్య యుద్ధానికి దారితీసింది. గ్రాండ్ డచీ స్వాతంత్ర్యం మరియు 1867 రెండవ లండన్ ఒప్పందం ద్వారా తటస్థత తిరిగి నిర్ధారించబడ్డాయి. ప్రుస్సియా దళాలు లక్సెంబర్గ్ కోట నుండి ఉపసంహరించబడ్డాయి మరియు బాక్ మరియు పరిసర కోటలు విచ్ఛిన్నం చేయబడ్డాయి.[34]
1890 వరకు రాజ్యానికి నెదర్లాండ్స్ రాజు " గ్రాండ్ డ్యూక్ ఆఫ్ లక్సెంబర్గ్ "గా రెండు దేశాల మధ్య " పర్సనల్ యూనియన్ " నిర్వహిస్తూ, నాయకత్వం వహించాడు. మూడవ విలియం మరణం తరువాత నెదర్లాండ్స్ సింహాసనం తన కుమార్తె విల్హెల్మినాకు వెళ్ళింది. లక్సెంబర్గ్ అప్పుడు నసావు కుటుంబ ఒప్పందం ఆధారంగా పురుష వారసత్వానికి కట్టుబడి ఉంది. ఫలితంగా లక్సెంబర్ఘ్ అధికారం నసావు-వెయిల్బర్గ్ అడాల్ఫ్‌కు బదిలీ చేయబడింది. [35]1870 లో ఫ్రాంకో-ప్రుస్సియన్ యుద్ధం సమయంలో లూసియానా రైల్వేస్ ను డచీ ద్వారా మెట్జ్ (ఫ్రాన్సులో భాగం) నుండి సైనికులు మరియు థియోన్ విల్లెకు కేటాయించటానికి, థియోన్విల్లేకు అవసరమైన సరుకులు పంపిణీ చేయడానికి, లక్సెంబర్గ్ తటస్థత జర్మనీ గౌరవించటానికి, ఫ్రాన్స్‌ కానీ లేదా జర్మనీ కానీ దేశాన్ని ఆక్రమించలేదు.[36][37] 
కానీ 1871 లో ఫ్రాన్స్‌పై జర్మనీ విజయం సాధించిన కారణంగా మెర్జ్ మరియు థియోన్విల్లాలతో ఉన్న లోరైన్‌తో లక్సెంబర్గ్ సరిహద్దు ఫ్రాన్సులో కొంతభాగం 
సరిహద్దులుగా జర్మన్ సామ్రాజ్యంతో ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. ఇది జర్మనీకి అల్సాస్-లోరైన్ ఫ్రాంక్ఫర్ట్ రైల్వేలను నియంత్రించటం మరియు సైనిక ప్రయోజనాన్ని విస్తరించడానికి అనుమతించింది.

20వ శతాబ్ధం

1914 ఆగస్టులో జర్మనీ లక్సెంబర్గ్ తటస్థతను ఉల్లంఘించి ఆక్రమించుకోవడం కారణంగా ఫ్రాన్స్‌లో జరిగిన ఇంపీరియల్ యుద్ధం జర్మనీని రైల్వే లైన్లను ఉపయోగించుకునేందుకు అనుమతించింది. అదే సమయంలో ఫ్రాన్స్ వారిని తిరస్కరించింది. ఏదేమైనప్పటికీ జర్మన్ ఆక్రమణ ఉన్నప్పటికీ లక్సెంబర్గ్ స్వాతంత్ర్యం మరియు రాజకీయ యంత్రాంగాల నిర్వహణకు అనుమతించబడింది.
1940 లో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత నాజీ జర్మనీ వెహ్ర్‌మాక్ట్ దేశంలోకి ప్రవేశించినప్పుడు లక్సెంబర్గ్ తటస్థత మళ్లీ ఉల్లంఘించబడింది.ఇది "పూర్తిగా సమర్ధించ బడింది. [38] మొదటి ప్రపంచ యుద్ధానికి విరుద్ధంగా రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో జర్మన్ లక్సెంబర్గ్ ఆక్రమణలో ఈ దేశం జర్మనీ భూభాగంగా వ్యవహరించబడింది. అనధికారికంగా థర్డ్ రీచ్ ప్రక్కన ఉన్న ప్రాంతానికి అనుసంధానించబడింది. నార్మాండీ దండయాత్రలో పాల్గొన్న స్వచ్ఛందంగా చిన్న సమూహాన్ని పంపించి. లండన్‌లో ఉన్న బహిష్కరణ కారణంగా ప్రభుత్వం మిత్రరాజ్యాలకు మద్దతు ఇచ్చింది. లక్సెంబర్గ్ 1944 లో విముక్తి పొందింది మరియు 1945 లో ఐక్యరాజ్యసమితిలో స్థాపక సభ్యదేశంగా మారింది. రాజ్యాంగంలోని లక్సెంబర్గ్ తటస్థ స్థాయి అధికారికంగా 1948 లో ముగిసింది. మరియు 1949 లో ఇది నాటో వ్యవస్థాపక సభ్యదేశంగా మారింది.
1951 లో యూరోపియన్ బొగ్గు మరియు ఉక్కు సమాజంలోని ఆరు వ్యవస్థాపక దేశాలలో లక్సెంబర్గ్ ఒకటిగా మారింది. ఇది 1957 లో యూరోపియన్ ఎకనామిక్ కమ్యూనిటీగా మరియు 1993 లో యూరోపియన్ యూనియన్‌గా మారింది. 1999 లో లక్సెంబర్గ్ యూరోజోన్‌లో చేరింది. 2005 లో ఐరోపా కోసం ఒక రాజ్యాంగాన్ని నెలకొల్పిన యురేపియన్ యూనియన్ ఒప్పందంపై ఒక ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ జరిగింది. [39]
భౌగోళికం

లక్సెంబోర్గ్ ఐరోపాలో అతి చిన్న దేశాలలో ఒకటి, ప్రపంచంలోని మొత్తం 194 స్వతంత్ర దేశాలలో 179 వ స్థానంలో ఉంది. దేశంలో 2,586 చదరపు కిలోమీటర్లు (998 చదరపు మైళ్ళు) పరిమాణంలో మరియు 82 కి.మీ (51 మై) పొడవు మరియు 57 కి.మీ (35 మై) వెడల్పు ఉంటుంది. ఇది అక్షాంశాల మధ్య 49 ° నుండి 51 ° ఉత్తర అక్షాంశం మరియు 5 ° నుండి 7 ° తూర్పురేఖంశంలో ఉంది.
తూర్పుసరిహద్దులో లక్సెంగ్ రైన్ల్యాండ్-పాలటినేట్ మరియు సార్లాండ్ జర్మన్ బుండెస్లాండర్‌కు సరిహద్దుగా ఉంది. దక్షిణసరిహద్దులో ఇది లోరైన్ ఫ్రెంచ్ రీజియన్‌ సరిహద్దుగా ఉంది. గ్రాండ్ డచీ బెల్జియం వాలూన్ ప్రాంతం సరిహద్దులుగా ఉంది. ముఖ్యంగా లక్సెంబర్గ్ మరియు లీజ్ రాష్ట్రాలు వీటిలో భాగంగా జర్మన్-మాట్లాడే బెల్జియం కమ్యూనిటీ పశ్చిమ మరియు ఉత్తర సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.
దేశం ఉత్తర భాగాన్ని 'ఓస్లింగ్' అని పిలుస్తారు. ఇది ఆర్డెన్నెస్లో భాగంగా ఉంది. ఇది కొండలు మరియు తక్కువ ఎత్తైన పర్వతాలతో ఆధిపత్యం వహిస్తుంది. ఇందులో విల్వెడ్డాంగే సమీపంలోని కేనిఫ్[40] దేశంలో అత్యధిక ఎత్తు 560 మీటర్ల (1,837 అడుగులు)కలిగిన ప్రాంతంగా ఉంది. హుల్దాంజ్ సమీపంలోని 559 మీటర్ల మరియు రాంబ్రోచ్ సమీపంలో 554 మీటర్ల దూరంలో ఉన్న 'నెపోలియన్స్గార్డ్' వద్ద ఇతర పర్వతశిఖరాలు ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతంలో జనసాంధ్రత తక్కువగా ఉంది. కేవలం ఒక టౌన్ (విల్ట్జ్)లో నాలుగు వేల మందికి పైగా ప్రజలు నివసిస్తున్నారు.

దేశంలోని మూడింట రెండొంతుల మందిని "గుట్లాండ్" అని పిలుస్తారు. ఇది ఒస్లింగ్ కంటే ఎక్కువ జనసాంద్రత కలిగి ఉంది. ఇది మరింత విభిన్నమైనది మరియు ఐదు భౌగోళిక ఉప-ప్రాంతాలుగా విభజించబడుతుంది. దక్షిణ-సెంట్రల్ లక్సెంబర్గ్‌లో లక్సెంబర్గ్ పీఠభూమి ఉంది. ఇది పెద్ద చదునైన ఇసుకరాయి నిర్మాణం మరియు లక్సెంబర్గ్ నగరం ప్రదేశం. లిటిల్ స్విట్జర్లాండ్, లక్సెంబోర్గ్‌కు తూర్పున క్రియాజన్య భూభాగం మరియు మందపాటి అడవులు ఉన్నాయి. ఆగ్నేయ సరిహద్దు వెంట నడుస్తున్న మోసేల్లె లోయ అతితక్కువగా ఉన్న ప్రాంతం.దక్షిణ మరియు నైరుతిలో ఎర్ర భూములు లక్సెంబర్గ్ పారిశ్రామిక హృదయం స్థానంగా మరియు లక్సంబర్గ్ అతిపెద్ద పట్టణాలకు నిలయంగా ఉంది.
లక్సెంబోర్గ్ మరియు జర్మనీ మధ్య సరిహద్దు మూడు నదులతో ఏర్పడింది: మోసేలే, సావుర్ మరియు ది అవర్. ఇతర ప్రధాన నదులు ఆల్జెట్టే, అటెర్ట్, ది క్లార్వ్, మరియు ది విల్ట్జ్. మధ్యయుగ సౌర్ మరియు అటెర్ట్ లోయలు గుట్లాండ్ మరియు ఒస్లింగ్ల మధ్య సరిహద్దుగా ఏర్పడతాయి.
2012 ఎన్విరాన్మెంటల్ పెర్ఫార్మెన్స్ ఇండెక్స్ ప్రకారం పర్యావరణ పరిరక్షణలో లక్సెంబర్గ్ ప్రపంచంలోని ఉత్తమ పర్యావరణ రక్షణ విధానం కలిగిన దేశాలలో ఒకటిగా 132 దేశాల్లో 4 వ స్థానంలో ఉంది [41] లక్సెంబర్గ్ లోని మెర్సర్ ప్రపంచంలో మొదటి పది నివాసయోగ్యమైన నగరాల్లో 6 వ స్థానంలో ఉంది.[42]



లగ్జంబర్గ్ ఒక సముద్ర వాతావరణం అధిక వర్షపాతం కలిగిన దేశంగా గుర్తించబడింది. ప్రత్యేకించి వేసవికాలం చివరిలో. వేసవికాలాలు వెచ్చగా ఉంటాయి మరియు శీతాకాలాలు చల్లగా ఉంటాయి.[43]
ఆర్ధికరంగం



లక్సెంబర్గ్ స్థిరమైన మరియు అధిక ఆదాయం కలిగిన మార్కెట్ ఆర్థికవ్యవస్థలో ఆధునిక అభివృద్ధి, తక్కువ ద్రవ్యోల్బణం మరియు అధిక స్థాయి ఆవిష్కరణలు ఆర్థికరంగానికి ప్రోత్సాహం అందిస్తున్నాయి.[44] నిరుద్యోగం సాంప్రదాయకంగా తక్కువగా ఉంది. అయినప్పటికీ ఇది మే 2012 నాటికి 6.1% అధికరించింది. ఇది 2008 ప్రపంచ ఆర్థిక సంక్షోభ ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంది.[45] ఫలితంగా లక్సెంబర్గ్ ఆర్థిక వ్యవస్థ 2012 లో అతితక్కువ వృద్ధిరేటును అంచనా వేసింది.[46] 
ఐ.ఎం.ఎఫ్ ప్రకారం 2011 లో, లక్సెంబోర్గ్ ప్రపంచంలోనే రెండవ అత్యంత సంపన్న దేశం, $ 80,119 కొనుగోలు-శక్తి సమానత (పి.పి.పి.) ఆధారంగా తలసరి జి.డి.పి. తో.[47] ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ అభివృద్ధి సూచికలో లక్సెంబర్‌బర్గ్ 13 వ స్థానంలో,ది హెరిటేజ్ ఫౌండేషన్ ఇండెక్స్ ఆఫ్ ఎకనామిక్ ఫ్రీడం జాబితాలో [48] 26 వ స్థానం ఎకనామిస్ట్ ఇంటలిజెన్స్ యూనిట్ జీవన ఇండెక్స్ నాణ్యతను 4 వ స్థానంలో నిలిచింది.
[49]



తలసరి బాహ్య లేదా రుణ నుండి జి.డి.పి. నిష్పత్తి పరిగణనలోకి తీసుకున్నప్పుడు లక్సెంబర్గ్ బాహ్య రుణం చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది. తలసరి బాహ్య రుణ (2014) $ 3,696,467 మరియు జీడీపీలో ఇది 3443% రెండు పరిమాణాలు ప్రపంచంలోనే అత్యధికంగా ఉంది. 
[50]



పారిశ్రామిక రంగంల్ 1960 ల వరకు ఉక్కు ఆధిపత్యం కొనసాగింది. రసాయనాలు, రబ్బర్లు మరియు ఇతర ఉత్పత్తుల వైపు ఆర్థికరంగం మళ్ళించబడింది. గత దశాబ్దాల్లో ఉక్కు ఉత్పత్తిలో క్షీణతకంటే ఆర్థికరంగం అభివృద్ధి అధికంగా ఉంది. సేవలలో ముఖ్యంగా బ్యాంకింగ్ మరియు ఫైనాన్స్, ఎక్కువ భాగం ఆర్థిక ఉత్పాదనలో భాగస్వామ్యం వహిస్తున్నాయి. లక్సెంబోర్గ్ ప్రపంచంలో రెండవ అతిపెద్ద పెట్టుబడి నిధి కేంద్రంగా (యునైటెడ్ స్టేట్స్ తరువాత), యూరోజోన్లో అత్యంత ముఖ్యమైన ప్రైవేటు బ్యాంకింగ్ కేంద్రం మరియు పునర్బీమా సంస్థలకు యూరోప్ ప్రముఖ కేంద్రంగా ఉంది. అంతేకాకుండా లక్సెంబర్గ్ ప్రభుత్వం ఇంటర్నెట్ ప్రారంభాలను ఆకర్షించడానికి ఉద్దేశించింది. స్కైప్ మరియు అమెజాన్ తమ ప్రాంతీయ ప్రధాన కార్యాలయాలను లక్సెంబర్గ్కు మార్చిన పలు ఇంటర్నెట్ కంపెనీల్లో ప్రధాన్యతకలిగి ఉన్నాయి.



ఏప్రిల్ 2009 లో లక్సెంబోర్గ్ బ్యాంకింగ్ రహస్య చట్టాలపై అలాగే పన్ను స్వర్గంగా ఉంది. దాని ఖ్యాతి జి 20 ద్వారా సందేహాస్పదమైన బ్యాంకింగ్ ఏర్పాట్లు కలిగిన దేశాల "గ్రే లిస్ట్"కు జోడించటానికి దారితీసింది. ప్రతిస్పందనగా దేశం వెంటనే సమాచార మార్పిడికి ఒ.ఇ.సి.డి. ప్రమాణాలను స్వీకరించిన తరువాత మరియు "అంతర్జాతీయంగా అంగీకరించిన పన్ను ప్రమాణాన్ని గణనీయంగా అమలు చేసిన అధికార పరిధుల" విభాగంలో చేర్చింది.[51][52] మార్చి 2010 లో ది సమ్డే టెలిగ్రాఫ్ కిమ్ జోంగ్-ఇల్ రహస్య ఖాతాలలో $ 4 బిలియన్ అ.డా. లక్సెంబడ్ బ్యాంకులలో ఉన్నాయని నివేదించింది.[53] ఏప్రిల్ 2012 లో ది గార్డియన్ నివేదించిన ప్రకారం, యు.కె. లోని లాభదాయకమైన ఆదాయం ద్వారా లక్సెంబోర్క్స్ పన్ను లొసుగుల నుండి లాభదాయకమైన అమెజాన్.కో.యు ప్రయోజనాలు కూడా ఉన్నాయి.
[54] లక్సెంబర్గ్ టాక్స్ జస్టిస్ నెట్వర్క్ 2011 ఆర్థిక సీక్రెట్ జాబితాలో ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద పన్నుల స్వర్గంలో మూడో స్థానంలో నిలిచింది. కేమన్ ఐలాండ్స్ కంటే కొద్దిస్థాయిలో మాత్రమే వెనుక ఉంది.[55] 2013 లో లక్సెంబోర్గ్ ప్రపంచంలో రెండవ సురక్షితమైన పన్ను స్వర్గంగా పేర్కొంది. స్విట్జర్లాండ్ తరువాత.వ్యవసాయం చిన్న, కుటుంబ యాజమాన్యంలోని పొలాలు ఆధారంగా ఉంది.
లక్సెంబోర్గ్ ముఖ్యంగా బెల్జియం మరియు నెదర్లాండ్స్ (బెనెలక్స్ చూడండి) కు దగ్గరగా ఉన్న వాణిజ్య మరియు ఆర్థిక సంబంధాలు కలిగి ఉంది మరియు యు.యూలో సభ్యదేశంగా ఇది యూరోపియన్ మార్కెట్ ప్రయోజనాలను కలిగి ఉంటుంది.
2015 మే నెలలో $ 171 బిలియన్ల అ.డా. యుఎస్ ట్రెజరీ సెక్యూరిటీల హోల్డింగ్స్లో ప్రపంచంలోని పదకొండో స్థానంలో ఉంది.
[56] అయినప్పటికీ లక్సెంబర్గ్ నివాసితులు కాని లక్సెంబర్గ్‌లో సంరక్షక ఖాతాలలో నిర్వహించబడే సెక్యూరిటీలు కూడా ఈ సంఖ్యలో చేర్చబడ్డాయి.[57]
ప్రయాణసౌకర్యాలు

లక్సెంబర్గ్ సమర్థవంతమైన రహదారి, రైలు మరియు వాయు రవాణా సౌకర్యాలు మరియు సేవలను కలిగి ఉంది. ఇటీవలి సంవత్సరాలలో రహదారి నెట్వర్క్ గణనీయంగా ఆధునీకరించబడింది. దీనితో 147 కిమీ (91 మైళ్ళు) పొడవైన వాహనమార్గాలు దేశాన్ని సమీపంలోని దేశాలకు అనుసంధానిస్తూ ఉన్నాయి. పారిస్‌కు అధిక వేగం టి.జి.వి. లింక్ రావడం నగర రైల్వే స్టేషన్ పునరుద్ధరణకు దారితీసింది. మరియు 2008 లో లక్సెంబర్గ్ విమానాశ్రయం వద్ద ఒక కొత్త ప్రయాణీకుల టెర్మినల్‌ను ప్రారంభించారు. తరువాతి కొద్ది సంవత్సరాల్లో సమీప ప్రాంతాల్లో రాజధాని మరియు లైట్-రైలు మార్గాల్లో ట్రాంలను ప్రవేశపెట్టడానికి ప్రణాళికలు ఉన్నాయి.



లక్సెంబర్గ్లో 1000 వ్యక్తులకు కార్ల సంఖ్య 680.1 కు సమానంగా ఉంది - అన్ని రెండు రాష్ట్రాల కంటే మొనాకో ప్రిన్సిపాలిటీ మరియు బ్రిటిష్ ఓవర్సీస్ భూభాగం జిబ్రాల్టర్ కంటే అధికంగా ఉన్నాయి.[58]
సమాచార రంగం
లక్సెంబర్గ్లో టెలీకమ్యూనికేషన్స్ పరిశ్రమ సరళీకృతం చేయబడింది మరియు ఎలక్ట్రానిక్ కమ్యూనికేషన్స్ నెట్వర్కులు గణనీయంగా అభివృద్ధి చెందాయి. వేర్వేరు ఆపరేటర్ల మధ్య పోటీ 2011 ప్రభుత్వం శాసన ఫ్రేమ్ పేక్ట్ టెలికాం[59] చేత హామీ ఇవ్వబడింది. ఇది యూరోపియన్ టెలికాం ఆదేశాలును లక్సెంబర్గ్ చట్టంలోకి మార్చింది. ఈ నెట్వర్క్లు మరియు సేవలకు పెట్టుబడి ప్రోత్సహిస్తుంది. రెగ్యులేటర్ ఐ.ఎల్.ఆర్.- ఇన్స్టిట్యూట్ లక్సెంబోర్జియో డి రిజెలాలేషన్ [60]చట్టపరమైన నియమాలకు అనుగుణంగా నిర్ధారిస్తుంది.



లక్సెంబోర్గ్ ఆధునిక మరియు విస్తృతంగా దేశవ్యాప్తంగా ఆప్టికల్ ఫైబర్ మరియు కేబుల్ నెట్వర్క్లను విస్తరించింది. 2010 లో లక్సెంబర్గ్ ప్రభుత్వం 2020 నాటికి దేశం పూర్తి 1 గిగాబిట్ / s కవరేజ్ సాధించడం ద్వారా చాలా అధిక-వేగవంతమైన బ్రాడ్బ్యాండ్ పరంగా ప్రపంచ నాయకుడిగా ఉండాలనే లక్ష్యంతో అత్యంత వేగవంతమైన నెట్వర్క్ల కోసం దాని జాతీయ వ్యూహాన్ని ప్రారంభించింది.[61] 2011 లో లక్సెంబోర్గ్‌లో ఎన్.జి.ఎ. కవరేజ్ 75% చేస్తుంది.[62] ఏప్రిల్ 2013 లో లక్సెంబోర్గ్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా 6 వ అత్యధిక డౌన్లోడ్ వేగం మరియు ఐరోపాలో రెండవ స్థానంలో ఉంది: 32,46 మెగాబైట్లు / s.[63] సెంట్రల్ ఐరోపాలో దేశ ఉపస్థితి స్థిరమైన ఆర్థిక వ్యవస్థ మరియు తక్కువ పన్నులు టెలికమ్యూనికేషన్ పరిశ్రమకు అనుకూలంగా ఉన్నాయి.[64][65][66]
ఇది ఐ.టి.యు. ఐ.సి.టి. డెవలప్మెంట్ ఇండెక్స్‌లో ఇన్ఫర్మేషన్ అండ్ కమ్యూనికేషన్ టెక్నాలజీస్ అభివృద్ధిలో ప్రపంచంలోని 2 వ స్థానంలో ఉంది. గ్లోబల్ బ్రాడ్బ్యాండ్ క్వాలిటీ స్టడీ 2009 లో ఆక్స్ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం మరియు యూనివర్శిటీ ఆఫ్ ఓవిడోతో 8 వ స్థానాన్ని పొందింది.[67][68][69][70]

లక్సెంబోర్గ్ అన్ని ప్రధాన ఐరోపా ఇంటర్నెట్ ఎక్స్ఛేంజ్‌లకు (ఎ.ఎం.ఎస్.-ఐ.ఎక్స్ అంస్టర్డాం [71] DE-CIX Frankfurt,[72]డి.ఇ.-సి.ఐ.ఎక్స్ ఫ్రాంక్ఫర్ట్,[73] లినక్స్ లండన్), డేటాసెంట్ర్లు మరియు పి.ఒ.పి.లు అనవసరమైన ఆప్టికల్ నెట్వర్కుల ద్వారా అనుసంధానించబడి ఉంది.[74][75][76][77][78] అంతేకాక అంతర్జాతీయ డేటా హబ్ ఆపరేటర్ అయిన " యాన్కోట్ట్ ఆఫ్ వర్చ్యువల్ మీర్మేమ్ రూమ్ సర్వీసెస్ (వి.ఎం.ఎం.ఆర్)[79] కు దేశం అనుసంధానించబడి ఉంది.[80] ఇది లక్సెంబోర్గ్‌ను అన్ని ప్రధాన టెలికమ్యూనికేషన్ ఆపరేటర్లు [81] మరియు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న డేటా క్యారియర్లతో అనుసంధానిస్తుంది. ఇంటర్కనెక్షన్ పాయింట్లు ఫ్రాంక్ఫర్ట్, లండన్, న్యూయార్క్ మరియు హాంకాంగ్ ఉన్నాయి.[82]
అనేక ప్రొవైడర్లు లక్సెంబర్గ్ లక్సెంగ్ను కలిపేందుకు ప్రధాన యూరోపియన్ డేటా కేంద్రాలు:
టెరాలింక్ [83] (పి. & టి లక్సెంబర్గ్, దీనిని ఇ.పి.టి. లక్సెంబర్గ్ అని కూడా పిలుస్తారు: ప్రస్తుత కార్యకర్త) [84]
లక్స్‌కనెక్ట్ [85] (షేర్ హోల్డర్: గవర్నమెంట్) లక్సొనెక్ట్ లగ్జంబర్గ్ మరియు ఆంస్టర్డాం మధ్య 2011 సిగ్నల్స్కు చెందిన డేటా సిగ్నల్స్ 100జి సహసంబంధ బదిలీని పరీక్షించింది.[86]
ఆర్టెలిస్ / సెగీకామ్[87] (లక్సెంబర్గ్ మరియు సార్లాండ్లో ప్రత్యామ్నాయ టెలీకమ్యూనికేషన్ ప్రొవైడర్)
శాటిలైట్ కనెక్టివిటీ - టెలిపోర్ట్స్ (ఎస్.ఇ.ఎస్.) [88] బ్రాడ్కాస్టింగ్ సెంటర్ యూరోప్ [89] మరియు పి & టి లగ్జంబర్గ్ టెలీపోర్ట్.[90][91][92]
లక్సెంబర్గ్ ఒక ఆప్టికల్ డి.డబల్యూ.డి.ఎం. నెట్వర్క్ ద్వారా టెరాలింక్ [93] అని పిలుస్తారు, స్థాయి 3 మరియు గ్లోబల్ క్రాసింగ్ వంటి అనేక టైర్ 1 అప్స్ట్రీమ్ ప్రొవైడర్లకు. టెరాలింక్ 100 గిగాబైట్లు / s వరకు కనెక్టివిటీలను అందిస్తుంది. 2011 లో ప్రత్యక్ష ట్రాఫిక్తో ఫ్రాంక్ఫర్ట్ మరియు లక్సెంబర్గ్ల మధ్య పి & టి లక్సెంబర్గ్ ఒక పొందికైన 100 గిగాబైట్లు / s ఐ.పి. కనెక్షన్ను స్థాపించారు.[94][95][96][97]
ఇంటర్నెట్ ఐ.పి.వి6 ప్రోటోకాల్ దేశంలో ప్రవేశించింది. ఇది రెస్టెన్ మరియు పి & టి లక్సెంబర్గ్ చేత ప్రవేశపెట్టబడింది.[98]లక్సెంబర్గ్ ఒక ఇంటర్నెట్ ఎక్చేంజ్ పాయింట్ మరియు ఒక కారియర్ " ఎథర్నెట్ ఎక్చేజ్ " పాయింటును కలిగి ఉంది.
ఎల్.యు.- సి.ఐ.ఎక్స్ లగ్జంబర్గ్ తటస్థ మరియు వాణిజ్య ఇంటర్నెట్ ఎక్స్ఛేంజ్ పాయింట్ ఇది 2009 లో స్థాపించబడిన సెగేకోమ్, డాటాసెంట్రే లక్సెంబోర్గ్, గ్లోబల్ మీడియా సిస్టమ్స్, ఇనెక్సియో, లక్స్కానెక్ట్, పి &టి లక్సెంబర్గ్ మరియు రూట్ ఇసోలిషన్స్. ఇది ప్రధాన యూరోపియన్ ఇంటర్నెట్ నెట్వర్క్లకు ఒక చిన్న, వేగవంతమైన మరియు సమర్థవంతమైన మార్గం అందిస్తుంది.[99][100] 2012 లో ఎల్.ఇ.ఎస్.టి., రెస్టెనా ఫౌండేషన్ ద్వారా నడిచే తటస్థ ఇంటర్నెట్ ఎక్స్ఛేంజ్, ఎల్.యు- సి.ఐ.ఎక్స్ తో విలీనం చేయబడింది.[101] మార్చి 2013 లో ఇతర ఐ.ఎక్స్ పునఃవిక్రేత కార్యక్రమాలు, ఎ.ఎం.ఎక్స్- ఐ.ఎక్స్ (ఆమ్స్టర్డామ్), లినక్స్ (లండన్), డి.ఇ- సి.ఐ.ఎక్స్ (ఫ్రాంక్ఫర్ట్) లకు కనెక్ట్ చేయడానికి దాని సభ్యులకు అవకాశాన్ని అందించడానికి ఎల్.యు- సి.ఐ.ఎక్స్ 'సెంట్రల్ యూరోపియన్ పీరింగ్ హబ్' ను ప్రారంభించింది. ) మరియు ఫ్రాన్సు-ఐ.ఎక్స్ (పారిస్) మొదలైనవి.[102]
మార్చి 2013 లో ఇతర ఐ.ఎక్స్. పునఃవిక్రయ కార్యక్రమాలు, ఎ.ఎం.ఎస్- ఐ.ఎక్స్ (ఆమ్స్టర్డామ్), లినక్స్ (లండన్),డి.ఇ-సి.ఐ.ఎక్స (ఫ్రాంక్ఫర్ట్) లకు కనెక్ట్ చేయడానికి దాని సభ్యులకు అవకాశాన్ని అందించడానికి ఎల్.యు.-సి.ఐ.ఎక్స్ 'సెంట్రల్ యూరోపియన్ పీరింగ్ హబ్' ను ప్రారంభించింది. ) మరియు ఫ్రాన్సు- ఐ.ఎక్స్ (పారిస్) మొదలైనవి.[103] ఎల్.ఐ.ఎక్స్.అనేది టైర్ ఐ.వి. సర్టిఫికేట్ ఇ.బి.ఆర్.సి డేటాసెంటర్‌లో ఉన్న లక్సెంబర్గ్ ఈథర్నెట్ ఎక్స్ఛేంజ్.
[104]ఇంటర్నెట్ పోర్టల్ ద్వారా వివిధ పరిపాలక కార్యకలాపాలను (విధానాలు, ఆన్లైన్ రూపాలు, డౌన్లోడ్ రూపాలు మరియు సలహా) చేపట్టడానికి పౌరులు మరియు కంపెనీలకు ఒకే ఒక స్టాప్ ఆన్లైన్ షాప్, లక్సెంబర్గ్ గ్రాండ్ డచీ ఆఫ్ డి గిచెట్.[105]పి. & టి లక్సెంబర్గ్ దాని భాగస్వామిగా పి.ఎస్.ఎ. ప్యుగోట్ సిట్రోయెన్ యూరోప్లో టెలిమాటిక్ సేవల అభివృద్ధికి ఒక సమీకృత మొబైల్ టెలికమ్యూనికేషన్ పరిష్కారాన్ని ప్రవేశపెట్టింది.[106][107]
డేటా సెంటర్లు
కొన్ని 20 డేటా కేంద్రాలు[108][109][110]లక్సెంబర్గ్లో పనిచేస్తున్నాయి. ఆరు డేటా కేంద్రాలు టైర్ ఐ.వి.డిజైన్ సర్టిఫికేట్: మూడు ఎ.బి.ఆర్.సి.[111][112][113] రెండు లక్సొనెక్ట్ మరియు యూరోపియన్ డేటా హబ్లో ఒకటి. [114] డిసెంబరు 2012 మరియు జనవరి 2013 లో నిర్వహించిన తొమ్మిది అంతర్జాతీయ సమాచార కేంద్రాల సర్వేలో లభ్యత (అప్-టైమ్) మరియు పనితీరు (అభ్యర్థించిన వెబ్సైటు నుండి డేటాను అందుకున్న ఆలస్యం) లను కొలిచింది.[115][116]
గణాంకాలు

సంప్రదాయం
లక్సెంబర్గును ప్రజలు లక్సెంబర్స్ అని పిలుస్తారు.[117]20 వ శతాబ్దంలో వలసవచ్చిన జనాభా బెల్జియం, ఫ్రాన్స్, ఇటలీ, జర్మనీ మరియు పోర్చుగల్ నుండి వలస వచ్చిన వారి సంఖ్యతో వలస ప్రజల సంఖ్య అధికరించింది. 2013 లో అధికసంఖ్యలో ఉన్న పోర్చుగీసు జాతీయులతో 88,000 నివాసితులు ఉన్నారు.[118] 2013 లో 5,37,039 శాశ్వత నివాసితులు ఉన్నారు. 44.5% విదేశీ నేపథ్యం ఉన్న ప్రజలూ, విదేశీ జాతీయులు ఉన్నారు. మొత్తం జనాభాలో అధికసంఖ్యలో ఉన్న పోర్చుగీసు ప్రజలు 16.4%, ఫ్రెంచ్ (6.6%), ఇటాలియన్లు (3.4%), బెల్జియన్లు (3.3%), జర్మన్లు ​​ (2.3%) ఉన్నారు. మరో 6.4% యురేపియన్ యూనియన్ నేపథ్యం కలిగిన ప్రజలు,​​మిగిలిన 6.1% ఇతర యురేపియన్ యూనియన్ కాని ఇతర యూరోపియన్ నేపథ్యం కలిగిన ప్రజలు ఉన్నారు.[2]



యుగోస్లేవ్ యుద్ధాల ప్రారంభం నుండి లక్సెంబర్గ్ బోస్నియా మరియు హెర్జెగోవినా, మాంటెనెగ్రో, సెర్బియా వంటి అనేక మంది వలసదారులను చూసింది. ఏడాది పొడవునా 10,000 లకు పైగా వలసదారులు లక్సెంబర్గు లోనే ఉంటారు. వీరు ఎక్కువగా యురేపియన్ యూనియన్ దేశాలు మరియు తూర్పు ఐరోపా నుండి వచ్చారు. 2000 లో లక్సెంబర్గులో 1,62,000 వలసదారులు ఉన్నారు. మొత్తం జనాభాలో వీరు 37% మంది ఉన్నారు. 1999 లో లక్సెంబర్గులో 5,000 అక్రమ వలసదారులు ఉన్నారు.[119]
భాషలు

లక్సెంబర్దులో జర్మన్, ఫ్రెంచ్, లక్సెంబర్గిషు భాషలు మూడూ భాషలు అధికారికంగా గుర్తించబడ్డాయి.పొరుగున ఉన్న బెల్జియం, జర్మనీ, ఫ్రాన్సుల ప్రాంతాల్లో మాట్లాడే మోస్సేల్లె ప్రాంతంలోని ఫ్రాంకోనియన్ భాష కూడా వాడుకలో ఉంది.హై జర్మన్ భాషల పశ్చిమ, కేంద్ర జర్మనీ సమూహంలో లక్సెంబర్గిషు భాగంగా ఉంది. అయినప్పటికీ ఈ భాషలో 5,000 కంటే ఎక్కువ పదాలకు ఫ్రెంచ్ మూలాలు ఉన్నాయి.[120][121] లక్సెంబర్గ్ మొట్టమొదటి ముద్రిత వాక్యాలు 1821 ఏప్రిల్ 14న రెండవ సంచికలో 'లగ్జంబర్గర్ వోచెంబాట్' అనే వార పత్రికలో కనిపించారు.
మూడు అధికారిక భాషలలో ఒకదానికొకటి కాకుండా లక్సెంబర్గిషు కూడా గ్రాండ్ డచీ జాతీయ భాషగా పరిగణించబడుతుంది. ఇది దాదాపుగా లక్సెంబర్గర్లు అందరికీ మాతృభాష లేదా "హృదయ భాష"గా ఉంది.[122]
మూడు భాషలూ కొన్ని రంగాల్లో ప్రాథమిక భాషగా వాడబడుతుంది. లక్సెంబర్గర్లు సాధారణంగా లక్సెంబర్గిషును ఒకరికొకరు మాట్లాడటానికి ఉపయోగిస్తుంటారు. అయినప్పటికీ అది తరచుగా లిఖిత భాషగా ఉపయోగించబడదు. అయితే 1980 ల నాటినుంచి అధిక సంఖ్యలో నవలలు లక్సెంబర్గిషులో వ్రాయబడ్డాయి. అధికంగా అధికారిక (వ్రాత) వ్యాపారం ఫ్రెంచిలో జరుగుతుంది. సాధారణంగా పాఠశాలలో నేర్పే మొదటి భాషగా అధికంగా మీడియా, రోమన్ కాథలిక్ చర్చి భాషగా జర్మనీ ప్రాధాన్యత కలిగి ఉంది.[123]
లక్సెంబర్గు విద్యా వ్యవస్థ మూడు రకాలు: ప్రాథమిక పాఠశాల మొదటి సంవత్సరములు లక్సెంబర్గిషు భాషలో బోధించబడుతుంది.తరువాత జర్మనీ భాషలోకి మారాలి. ఉన్నత పాఠశాలలో బోధన భాషగా ఫ్రెంచికి ప్రాధాన్యత ఉంటుంది.[124] సెకండరీ పాఠశాల నుండి గ్రాడ్యుయేషన్ కోసం మూడు భాషలలో నైపుణ్యం అవసరం ఉంటుంది. అయితే సగం మంది విద్యార్థులు సర్టిఫికేట్ అర్హత లేకుండా పాఠశాలను విడిచిపెడతారు. వలసదారుల పిల్లలు ముఖ్యంగా ఇది అసౌకర్యంగా ఉంటుంది.[125]



మూడు అధికారిక భాషలతో పాటు తప్పనిసరి విద్యలో ఇంగ్లిషు బోధిస్తారు. మరియు లక్సెంబర్గు జనాభాలో ఎక్కువ మంది ఇంగ్లీషు మాట్లాడగలరు. ముఖ్యంగా లక్సెంబర్గు నగరంలో మాట్లాడతారు. పోర్చుగీస్, అతిపెద్ద వలస కమ్యూనిటీ భాషగా ఉంది.దీనిని ఎక్కువ భాగం ప్రజలకు వాడుక భాషగా ఉంది. అయినప్పటికీ వారి సమాజం వెలుపల ఇది తక్కువగా వాడబడుతుంది.[126]
ఫ్రెంచ్ ప్రభుత్వం ప్రాధాన భాషగా ఉంది. అధికారిక చట్టాన్ని ఫ్రెంచిలో నిర్వహించాలి.
మతం

లక్సెంబర్గ్ ఒక లౌకిక రాజ్యం. కానీ ప్రభుత్వం కొన్ని మతాలను అధికారిక మతాలుగా గుర్తిస్తుంది. ఇది ప్రభుత్వానికి మతపరమైన పరిపాలన మరియు మతాధికారుల నియామకానికి అనుకూలత ఇస్తుంది. బదులుగా ప్రభుత్వం వ్యయం చేస్తూ మరియు వేతనాలను చెల్లిస్తుంది. ప్రస్తుతం రోమన్ క్యాథలిజం, జుడాయిజం, గ్రీక్ ఆర్థోడాక్సీ, ఆంగ్లికనిజం, రష్యన్ ఆర్థోడాక్సీ, లూథరనిజం, కాల్వినిజం, మెనోనిటిజం మరియు ఇస్లాం మతాలకు అలాంటి ఏర్పాట్ల ద్వారా చెల్లిపులు నిర్వహించబడుతున్నాయి.[127]
1980 నుండి ప్రభుత్వం మత విశ్వాసాలు లేదా అభ్యాసాలపై గణాంకాలను సేకరించడం చట్టవిరుద్ధం చేసింది.[128] 2000 సంవత్సరానికి సి.ఐ.ఎ. ఫాక్ట్ బుక్ అంచనా ప్రకారం లక్సెంబర్గులో 87% మంది రాచరిక (కుటుంబంతో సహా) కాథలిక్కులుగా ఉన్నారు. మిగిలిన 13% ప్రజలలో ప్రొటెస్టంట్లు, ఆర్థడాక్స్ క్రిస్టియన్లు, యూదులు, ముస్లింలు మరియు ఇతర లేదా మతస్థులు ఉన్నారు.[129] 2010 ప్యూ రీసెర్చ్ సెంటర్ అధ్యయనం ప్రకారం 70.4% క్రిస్టియన్లు, 2.3% ముస్లిం, 26.8% ఏ మతానికి చెదని వారుగా భావిస్తున్న ప్రజలు మరియు 0.5% ఇతర మతస్థులు ఉన్నారు.[130]




2005 లో యూరోబారోమీటర్ పోల్ ప్రకారం [131] 44% మంది లక్సెంబర్గు పౌరులు "ఒక దేవుడు ఉన్నాడని వారు నమ్ముతారు", అయితే 28% మంది "ఆత్మ లేదా జీవిత శక్తి ఉన్నట్లు నమ్ముతారు", 22% మందికి ఏ విధమైన ఆత్మ, దేవుడు, లేదా జీవ శక్తి ఉన్నాయన్న నమ్మకం లేదు ".
విద్య

లక్సెంబర్గ్ విశ్వవిద్యాలయం లక్సెంబర్గులో ఉన్న ఒకే ఒక విశ్వవిద్యాలయం. రెండు అమెరికన్ విశ్వవిద్యాలయాలు దేశంలో క్యాంపసులను నిర్వహిస్తున్నాయి. అవి మయామి విశ్వవిద్యాలయం డోలిబోయిస్ యూరోపియన్ సెంటర్ మరియు సేక్రేడ్ హార్ట్ యూనివర్సిటీ లక్సెంబర్గ్.[132]
ఆరోగ్యం
లక్సెంబోర్గ్ విక్రయిస్తున్న మద్యం ఐరోపా తలసరి కంటే అధికంగా ఉంటుంది.[133] ఏదేమైనా పొరుగు దేశాల వినియోగదారులు కొనుగోలు చేసిన మద్యం తలసరి గణాంక స్థాయి మద్యం విక్రయాలను అధికం చేయడానికి దోహదం చేస్తుంది.వాస్తవానికి ఈ స్థాయి ఆల్కహాల్ అమ్మకాలు లక్సెంబర్గ్ జనాభా అసలు మద్యం వినియోగం కాదు.[134]
సంస్కృతి

లక్సెంబర్గ్ సంస్కృతిని పొరుగు దేశాల సంస్కృతిచాయల ఆధిపత్యం ఉంది. ఇది చరిత్రలో అత్యధికంగా గ్రామీణ దేశంగా ఉన్న కారణంగా ఇది అనేక జానపద సంప్రదాయాలను కలిగి ఉంది. రాజధానిలో చాలా ప్రముఖమైన మ్యూజియంలు ఉన్నాయి. వీటిలో నేషనల్ మ్యూజియం ఆఫ్ హిస్టరీ అండ్ ఆర్ట్ (ఎన్.ఎం.హెచ్.ఎ), లక్సెంబర్గ్ సిటీ హిస్టరీ మ్యూజియం, కొత్త గ్రాండ్ డ్యూక్ జీన్ మ్యూజియం ఆఫ్ మోడరన్ ఆర్ట్ (ముదం) ప్రాధాన్యత వహిస్తూ ఉన్నాయి. డైర్కిచ్లో నేషనల్ మ్యూజియరీ ఆఫ్ మిలిటరీ హిస్టరీ (ఎంఎన్హెచ్ఎం) ముఖ్యంగా బుల్జ్ యుద్ధం ప్రాతినిధ్యాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. లక్సెంబోర్గ్ నగరం తన చారిత్రాత్మక ప్రాముఖ్యత కారణంగా యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ సంపద జాబితాలో ఉంది.[135]
దేశం చిత్రకారుడు థెయో కేర్గ్, జోసెఫ్ కట్టర్, మైఖేల్ మజేరస్, చిత్రకారుడు ఎడ్వర్డ్ స్టీచెన్ వంటి కొంతమంది అంతర్జాతీయంగా ప్రసిద్ధి చెందిన కళాకారులను ఉత్పత్తి చేసింది. ది మేన్ ఎగ్జిబిషన్ ది ఫ్యామిలీ ఆఫ్ మ్యాన్ ఎగ్జిబిషన్ యునెస్కొ వరల్డ్ రిజిస్టర్లో నమోదుచేయబడింది. ఇది ఇప్పుడు శాశ్వతంగా క్లార్వక్సులో భాగంగా ఉంది. మూవీ స్టార్ లొరెట్టా యంగ్ లుక్కిర్ సంతతికి చెందినవాడు.
లక్సెంబోర్గ్ ఐరోపా సంస్కృతికి రాజధానిగా రెండుసార్లు ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. మొట్టమొదటిసారి 1995 లో జరిగింది. రెండవసారి 2007 లో యూరోపియన్ కాపిటల్ ఆఫ్ కల్చర్ [136] సరిహద్దులు దాటి జర్మనీలోని వాలన్ ప్రాంతం, జర్మనీలోని రెన్లాండ్-ప్ఫల్జ్, గ్రాండ్ సార్లాండ్, డచీ ఆఫ్ లక్సెంబర్గు కూడిన సరిహద్దు ప్రాంతం, బెల్జియం మాట్లాడే భాగం, ఫ్రాన్స్ లోరైన్ ప్రాంతం వరకు విస్తరించింది. ఈ కార్యక్రమం చలనం, ఆలోచనల మార్పిడిని ప్రోత్సహించే ప్రయత్నంగా సరిహద్దులను భౌతికంగా, మానసికంగా, కళాత్మకంగా, మానసికంగా దాటుతుంది.



2010 లో 1 మే నుండి 31 అక్టోబరు 2010 వరకు నిర్వహించబడిన చైనాలోని షాంఘైలో వరల్డ్ ఎక్స్పో ప్రదర్శనలో లక్సెంబర్గు తన సొంత పెవిలియన్తో ప్రాతినిధ్యం వహించింది.[137][138] 
పెవిలియన్ అనే లక్సెంబర్గు పదాన్ని చైనీస్ లిప్యంతరీకరణ ఆధారంగా "లూ సెన్ బావో", (అంటే "ఫారెస్ట్ అండ్ ఫోర్టెస్") మార్చబడింది.  "యూరోప్ లో గ్రీన్ హార్ట్" గా లక్సెంబోర్గు ప్రాతినిధ్యం వహించడమే ఇందుకు కారణం.[139]
క్రీడలు

ఐరోపాలో పలు ఇతర దేశాల ఉన్నట్లు లక్సెంబోర్గులో క్రీడ ఒక ప్రత్యేక జాతీయ క్రీడపై కేంద్రీకృతమై లేదు. అయినప్పటికీ దేశంలో అనేక క్రీడా జట్లు ఉన్నాయి. క్రీడా కేంద్రం లేకపోయినా లక్సెంబర్గులోని మొత్తం జనాభా 5,00,000-6,00,000 లో 1,00,000 మందికి పైగా ప్రజలు ఒక స్పోర్ట్స్ ఫెడరేషన్ లేదా మరొక క్రీడకు లైసెన్స్ పొందిన సభ్యులు ఉన్నారు.[140] దేశంలో అతిపెద్ద క్రీడా వేదికగా ఉన్న ఇండోర్ అరేనా "డి'కోక్యూ" , ఈశాన్య లక్సెంబర్గు నగరం కిర్చిబర్గులో 8,300 మంది ఒకేసారి ఈతనేర్చుకునే సామర్థ్యం కలిగిన స్విమ్మింగ్ పూల్ ఉంది. ఈ ప్రాంగణం బాస్కెట్బాల్, హ్యాండ్ బాల్, జిమ్నాస్టిక్స్, వాలీబాల్, 2007 మహిళల యూరోపియన్ వాలీబాల్ ఛాంపియన్షిప్ ఫైనల్ క్రీడలకు ఉపయోగించబడింది. పశ్చిమ లక్సెంబోర్గు నగరంలో ఉన్న ప్రభుత్వం చేత అధికారికంగా ఒలింపిక్ బంగారు పతాక విజేత పేరు పెట్టబడిన జాతీయ స్టేడియం (దేశంలో అతి పెద్దది) స్టేడ్ జోసీ బార్టెల్; స్టేడియానికి 8,054 సామర్థ్యం ఉంది.



ప్రముఖ క్రీడాకారులు (ఈ సంవత్సరానికి చెందిన లుక్హౌకర్ స్పోర్ట్స్ పీపుల్ జాబితా కూడా చూడండి):
ఆల్పైన్ స్కియర్ మార్క్ గిరార్డ్లీ, 1985 మరియు 1993 మధ్య ఐదుసార్లు ప్రపంచ కప్ విజేత అయ్యాడు.
సైక్లిస్టులు నికోలస్ ఫ్రాంట్జ్, 1927 మరియు 1928 టూర్స్ డి ఫ్రాన్స్ విజేత; చార్లీ గాల్, 1956 మరియు 1959 జిరో డి ఇటాలియా విజేత, 1958 టూర్ డి ఫ్రాన్స్; ఎల్సీ జాకబ్స్ మొట్టమొదటి మహిళల రోడ్ వరల్డ్ చాంపియన్ 1958; మరియు 2010 టూర్ డి ఫ్రాన్స్ విజేత ఆండీ ష్లెక్
1952 సమ్మర్ ఒలంపిక్సులో పురుషుల 1500 మీటర్ల విజేత అయిన మిస్-దూర రన్నర్ జోయ్ బర్తెల్
1961 ప్రపంచ వాటర్ స్కీయింగ్ ఛాంపియన్ సిల్వియ హుస్సేమాన్
టెన్నిస్ ఆటగాళ్ళు గిల్లెస్ ముల్లర్, అన్నే క్ర్రేమర్, మాండీ మిన్నెల్లా.
ఫుట్బాల్ ఆటగాడు జెఫ్ స్ట్రస్సర్, 1999-2006 మధ్య జర్మన్ బుండెస్లిగాలో ఆడాడు.
ఆహారసంస్కృతి

లాటిన్, జర్మనీ ప్రపంచాల మధ్య ఉపస్థితి పొరుగు ఫ్రాన్స్, జర్మనీ వంటకాల ప్రభావం లక్సెంబర్ ఆహారసంస్కృతిని భారీగా ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. ఇటీవల అనేక ఇటాలియన్, పోర్చుగీస్ వలసదారులచే ఇది మరింత సుసంపన్నం అయింది. 
లక్సెంబర్గు దేశీయ సంప్రదాయక రోజువారీ జానపద వంటల మూలాలు పొరుగున జర్మనీలో స్థానిక వంటకాలను పోలి ఉంటాయి.
మాధ్యమం
లక్సెంబర్గులో మీడియా ఫ్రెంచ్, జర్మన్ వంటి ప్రధాన భాషలపై కేంద్రీకృతమై ఉంది.  జర్మన్ భాషా దినపత్రిక " లగ్జంబర్గర్ వోర్ట్ " అత్యధికంగా విక్రయించబడుతున్న వార్తాపత్రికగా గుర్తించబడుతుంది.[141] లక్సెంబర్గులో బలమైన బహుభాషావాదం కారణంగా వార్తాపత్రికలు తరచుగా ఫ్రెంచులో, జర్మనీలో మారిమారి వ్యాసాలు ప్రచురించబడుతుంటాయి. అదనంగా ఇంగ్లీషు, పోర్చుగీసు రేడియో ప్రసారాలు అందజేయబడుతూ ఉంటాయి. జాతీయ ముద్రణ ప్రచురణలు ఉన్నప్పటికీ పాఠకుల సంఖ్య తక్కువగా ఉన్నట్లు ఐ.ఎల్.ఆర్.ఇ.ఎస్. తెలియజేస్తుంది. [142] జాతీయ మీడియా సర్వే ఫ్రెంచులో నిర్వహించబడుతున్నందున ఖచ్చితమైన ప్రేక్షకుల సంఖ్యను కొలవడం కష్టం.
లక్సెంబర్గు రేడియో, టెలివిజన్ స్టేషను యూరోప్లో వరుసగా రేడియో లక్సెంబోర్గు, ఆర్.టి.ఎల్. గ్రూప్ పిలుస్తారు. జర్మనీ, బ్రిటన్ లకు ప్రధాన యూరోపియన్ ఉపగ్రహ సేవలను అందించే ఎస్ఇఎస్ క్యారియర్ ఇదే.
ఆడియోవిజువల్ పెట్టుబడి కోసం ప్రత్యేక పన్ను పథకం ఏర్పాటు చేసిన 1988 చట్టం కారణంగా లక్సెంబోర్గులో చిత్రంనిర్మాణం, సహకార చిత్రనిర్మాణం అధికరించింది.[143] లక్సెంబర్గులో సుమారు 30 నమోదిత చిత్రనిర్మాణ సంస్థలు ఉన్నాయి.[144][145]
లక్సెంబర్గ్ 2014 లో యానిమేటడ్ షార్ట్ ఫిల్మ్స్ విభాగంలో మిస్టర్ హుబ్లాట్ చిత్రంతో ఆస్కార్ అవార్డు గెలుచుకుంది.
ప్రముఖులు
జోసి బర్తెల్ అథ్లెట్, ఒలింపిక్ పతక విజేత
ఫ్రాంకోయిస్ ఫాబెర్ సైక్లిస్ట్
నికోలస్ ఫ్రాంట్జ్ సైక్లిస్ట్
చార్లీ గాల్ సైక్లిస్ట్
హ్యూగో గెర్న్స్ బ్యాక్ రచయిత, ప్రచురణకర్త
మాక్స్ జాకోబి చిత్ర దర్శకుడు, కథారచయిత
విల్ కెస్లర్ కళాకారుడు
కిమ్ కిర్చెన్ సైక్లిస్ట్
లియోన్ క్రియర్ వాస్తుశిల్పి
జార్జెస్ లెంజ్ స్వరకర్త, ధ్వని కళాకారుడు
మిచెల్ల్ లెంట్ కవి, జాతీయ గీతం వ్రాశాడు
గాబ్రియెల్ లిప్మాన్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త, ఆవిష్కర్త, నోబెల్ గ్రహీత
మరియన్ మాజెరస్ ఫోటోగ్రాఫర్
మిచెల్ మేజరుస్ కళాకారుడు
అర్నో జె. మేయర్ చరిత్రకారుడు
బాడీ మక్క్ కళాకారుడు, చిత్ర నిర్మాత, నిర్మాత
డిజైరీ నోస్బుష్ నటి, టెలివిజన్ వ్యాఖ్యాత
ఆండీ ష్లెక్ సైక్లిస్ట్
ఫ్రాంక్ ష్లెక్ సైక్లిస్ట్
రాబర్ట్ షుమాన్ మాజీ ఫ్రెంచ్ ప్రధానమంత్రి, యూరోపియన్ యూనియన్ స్థాపకుల్లో ఒకరు
ఎడ్వర్డ్ స్టీచెన్ ఫోటోగ్రాఫర్, కళాకారుడు, క్యురేటర్
మిచెల్ థియోటో అథ్లెట్, ఒలింపిక్ పతక విజేత
మూలాలు