Question: క్లియోపాత్రా VII ఫిలోపాటర్ మరణం తర్వాత ఈజిప్ట్ ను పాలించింది ఎవరు?

క్లియోపాత్రా







Part of a series onAncient Rome and the fall of the Republic
People
Mark Antony
Augustus
Brutus
Cicero
Cleopatra
Clodius Pulcher
Crassus
Lepidus
Pompey
Sextus Pompey
Events
First Triumvirate
Caesar's Civil War
Assassination of Caesar
Second Triumvirate
Liberators' Civil War
Sicilian Revolt
Final War of the Roman Republic
Places
Caesareum
Comitium
Curia Julia
Curia Hostilia
Rostra
Theatre of Pompeyvt
క్లియోపాత్రా VII ఫిలోపాటర్  (గ్రీక్ లో, Κλεοπάτρα Φιλοπάτωρ ; (69 BC చివరిలో[1] – ఆగస్టు 12, 30 BC) ప్రాచీన ఈజిప్ట్ యొక్క చివరి ఫరా.
ఆమె, అలెగ్జాండర్ ది గ్రేట్ మరణానంతరము ఈజిప్ట్ ను పాలించిన హేల్లెని స్టిక్ కాలపు గ్రీకు [2][3][4][5][6][7] సంతతి కుటుంబానికి చెందిన టోలమాక్ రాజవంశపు స్త్రీ. టోలెమీలు సామ్రాజ్యం మొత్తములో, గ్రీక్[8] మాట్లాడేవారు మరియు ఈజిప్ట్ మాట్లాడటాన్నినిరాకరించారు, ఎందుకంటే రోసేట్ట స్టోన్ వంటి అధికారిక కోర్టు డాక్యుమెంట్స్ లలో ఈజిప్ట్ భాషలన్నింటిలో కన్నా గ్రీకు ఎక్కువగా ఉపయోగించేవారు.[9] విరుద్ధముగా, క్లియోపాత్రా ఈజిప్ట్ మాట్లాడటము నేర్చుకోలేదు మరియు ఈజిప్ట్ దేవత, యిసిస్ యొక్క పునర్జన్మగా ఆమె తనకుతాను భావిస్తోంది.
క్లియోపాత్రా సాధారణంగా ఆమె తండ్రి టోలెమి XII ఆలేతెస్ మరియు తరువాత ఈజిప్ట్ ల సంప్రదాయం ప్రకారం తను వివాహము చేసుకున్న తన సోదరులు, టోలెమి XIII మరియు టోలెమి XIV లతో కలసి రాజ్యపాలన చేస్తుండేది, కానీ తుదకు ఆమె ఒంటరి పాలకురాలైనది. ఫరొహ్ గా ఆమె జూలియస్ సీజర్తో దృఢమైన సంబంధాన్ని కలిగియుండి, రాజ్య సింహాసనంపై గట్టి పట్టు సాధించింది. తరువాత ఆమె తన కొడుకు సిజరియన్ పేరును కూడా సీజర్ తో పాటు సమపాలకునిగా ప్రచారం చేసింది.
44 BC లో సీజర్ హత్య తరువాత, ఆమె మార్క్ ఆంటోనీతో కలసి సీజర్ చట్టబద్ధమైన వారసుడు, గైయాస్ జూలియస్ సీజర్ ఆక్టవియనాస్ (తరువాత ఆగుస్తుస్ గా గుర్తింపు పొందిన) తో తలపడింది. ఆంటోనీతో ఆమె ఇద్దరు కవలలు క్లియోపాత్రా సేలేనే II మరియు అలెగ్జాండర్ హేలియోస్, మరియు ఇంకొక కొడుకు, టోలెమి ఫిలడెల్ఫాస్ లకు జన్మనిచ్చింది. తన సోదరుల ద్వారా ఆమె సంతానాన్ని పొందలేదు. ఆక్టియమ్ యుద్ధంలో ఆక్టవియన్ బలగాల చేతిలో ఓడిపోయిన తరువాత, ఆంటోనీ ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు. ఆగస్టు 12, 30 BC న ఒక కాలసర్పం కాటుకు బలైన విధముగా క్లియోపాత్రా ఆ పద్ధతినే అనుసరించింది.[10] తన యొక్క మద్దత్తుదారుల ద్వారా ఫరొహ్ గా ప్రకటించబడ్డాడో, ఆ సిజరియన్ ద్వారా ఆమె బ్రతికించబడింది, కానీ అతను ఆక్టవియన్స్ ఆజ్ఞలతో త్వరలోనే చంపబడ్డాడు. ఈజిప్ట్ ఏజిప్టస్ యొక్క రోమన్ దేశంగా మారిపోయింది.
ఈ రోజు వరకు, క్లియోపాత్రా పాశ్చాత్య సంస్కృతిలో ఒక ప్రముఖ వ్యక్తిగా మిగిలిపోయింది. ఆమె వారసత్వము ఎన్నో కళాత్మక కార్యక్రమాలలో, ఆమె కథల నాటకీకరణలలో మరియు ఇతర మాధ్యమాలతో పాటు, విలియం షేక్ స్పియర్ యొక్క విషాదాంత నాటకము ఆంటోనీ అండ్ క్లియోపాత్రా, జులేస్ మస్సేనేట్ యొక్క సంగీత నాటకం క్లియోపాత్రా మరియు 1963 చిత్రం క్లియోపాత్రా</i>లో కనబడుతుంది. అనేక చిత్రణలలో, క్లియోపాత్రా గొప్ప అందగత్తె వలె ముందంజలో ఉన్నది, మరియు ఆమె తరువాతి ప్రభావవంతమైన పురుష వారసులు ఆమె కళాసౌందర్యాత్మక మరియు శృంగారాత్మకతలను నిదర్శనంగా తీసికుంటారు. తన పెంసీస్ లో, తత్వవేత్త బ్లైసే పాస్కల్ పేర్కుంటూ, క్లియోపాత్రా యొక్క సాంప్రదాయక అందమైన ప్రొఫైల్ ప్రపంచ చరిత్రను మార్చింది, అన్నాడు: "క్లియోపాత్రా యొక్క ముక్కు పొట్టిగా ఉండి ఉంటే, ఆమె ప్రపంచ ముఖ చిత్రాన్ని మార్చివేసి ఉండేది."[11]
జీవిత చరిత్ర
సింహాసనము పైకి అడుగు పెట్టుట
క్లియోపాత్రా యొక్క తల్లిని గురించి ఏవిధమైన ఆధారాలు లేవు, కానీ ఆమె సాధారణంగా క్లియోపాత్రా V వ ట్రైఫైనా ఆఫ్ ఈజిప్ట్ గా, టోలెమి XII యొక్క సోదరి లేదా సహజన్మురాలు మరియు భార్య, లేదా క్లియోపాత్రా V టోలెమి X మరియు బెరేనిసు III ల కుమార్తె కాకపోతే ఇతర టోలెమి కుటుంబానికి చెందిన టోలెమి X మరియు క్లియోపాత్రా బెరేనిసు III ఫిలపాటర్ కుమార్తె గాని అయి ఉంటుందని నమ్ముతున్నారు.[12] క్లియోపాత్రా తండ్రి అయిన అల్టాస్, అలెగ్జాండర్ ది గ్రేట్ జనరల్ అయిన మకడోన్ కి చెందిన అర్సినో మరియు లాగాస్ ల కుమారుడైన టోలెమి I సోటర్ యొక్క వారసుడు.

అధికార కేంద్రీకరణ మరియు అవినీతి పెచ్చుమీరటం మరియు సైప్రస్ మరియు సైరేనైకాలను కోల్పోవటం అనేవి టోలెమి శకములో ఒక ముఖ్యమైన ఉపద్రవం అని చెప్పవచ్చు. టోలెమి క్లియోపాత్రాతో రోమ్ కి వెళ్ళినప్పుడు, క్లియోపాత్రా VI ట్రైఫైన అధికారములో ఉన్నది కానీ కొద్ది కాలము తరువాత అనుమానాస్పదమైన పరిస్థితులలో మరణించింది. బెరేనిసు IV తను ఏక చత్రాధిపత్యము వహించవచ్చనే ఉద్దేశముతో ఆమెను విషమిచ్చి చంపిందని చారిత్రక ఆధారాల ద్వారా నిరూపించకపోయినప్పటికి ఇది నమ్మబడింది. పర్యవసానముగా టోలెమి అలేతెస్ 55 BC లో తిరిగి వచ్చేలోపు రోమన్ల సహాయముతో రోమన్ జనరల్ ఆలుస్ గబినియస్ మద్దతుతో అలెగ్జాండ్రియాను ఆమె ఆక్రమించుకుంది. బెరేనిసు ఖిడు చేయబడ్డాడు మరియు వెంటనే బహిష్కరింపబడ్డాడు, ఆమె తండ్రి డిక్రీ పై ఆరోపణలతో ఆమెను రాజు సమక్షంలోనికి ప్రవేశపెట్టారు. క్లియోపాత్రాకి 14, సంవత్సరాల వయసప్పుడు యజమానులలో ఒకరిగా మరియు ఆమె తండ్రికి సహాయకునిగా తీసుకోబడింది, అయినప్పటికీ ఆమె యొక్క అధికారము పరిమితమైనది.
మార్చి 51BC న టోలెమి XII మరణించాడు, ఈవిధముగా అతను 
18-సంవత్సరాల-వయసు గల క్లియోపాత్రాను మరియు ఆమె సోదరుడు, 10-సంవత్సరాల-వయసు గల టోలెమి XIII ను సంయుక్తముగా రాజులను చేశాడు. ఆర్థిక ఇబ్బందులు, కరువు, నైలు నది వరదలు, మరియు రాజకీయ ఒడిదుడుకుల కారణము వలన వారి పాలనలో మొదటి మూడు సంవత్సరాలు చాలా కష్టముగా ఉంది. అయినప్పటికీ క్లియోపాత్రా తన తమ్ముడిని వివాహము చేసుకున్నది, ఆమెకు అతనితో అధికారము పంచుకోవాలనే ఉద్దేశం లేకపోవటంతో ఆమె త్వరగా ఆ విషయాన్ని సరిచేసుకుంది.
ఆగస్టు 51 BC న క్లియోపాత్రా మరియు టోలెమి ల మధ్య సంబంధము పూర్తిగా తెగిపోయింది. క్లియోపాత్రా, టోలెమి యొక్క పేరుని అధికారిక పత్రాల నుంచి తొలగించింది మరియు టోలెమి సంప్రదాయమైన స్త్రీ పాలకులు, పురుష పాలకుల క్రింద ఉండటానికి వ్యతిరేకముగా ఆమె ముఖము మాత్రమే ఒంటరిగా నాణెములపై కనిపించింది. 50 BC లో క్లియోపాత్రా గబినియనితో తీవ్ర సంఘర్షణకు గురైనది, 55 BC లో సింహాసనాన్ని పునర్ అధిష్టించిన టోలెమి XII ను కాపాడటానికి శక్తి వంతమైన ఆలుస్ గబినియస్ యొక్క రోమన్ సైన్యాలు ఈజిప్ట్ లో వదిలి పెట్టబడ్డాయి. ఈ సంఘర్షణే తరువాతి కాలములో క్లియోపాత్రా అధికారము కోల్పోవడానికి కారణమైనది.
యూనుచ్ పోతినుస్ నేతృత్వంలో రాజకీయ ముఠా రహస్య కుట్ర ద్వారా క్లియోపాత్రా యొక్క ఏకచత్ర పాలనకు తెరపడింది, క్లియోపాత్రాను అధికారము నుంచి తొలగించి టోలెమిని సిర్కా కు48BC లో నాయకునిగా నియమించారు (లేదా అంతకు ముందే, టోలెమి పేరుతొ 51 BC లో విడుదలైన డిక్రీ ద్వారా). ఆమె పెలుసియం చుట్టూ ఒక విప్లవాన్ని లేపటానికి ప్రయత్నించింది, కానీ ఆమె యొక్క మిగిలి ఉన్న ఏకైక సోదరి అర్సినో బలవంతముతో పారిపోయింది.[13]
రోమ్ తో సంబంధాలు
పొంపీ యొక్క హత్య
క్లియోపాత్రా బహిష్కరించబడినప్పుడు, పొంపీ రోమన్ల అంతర్యుద్ధములో చిక్కుకున్నాడు. 48BC వసంత కాలములో, పొంపీ, సీజర్ బలగాల నుంచి పారిపోయి రక్షణార్ధము అలెగ్జాండ్రియాను కోరాడు. పదమూడు సంవత్సరాల వయస్సులో టోలెమి, ఎక్కడ నుంచి అయితే సెప్టెంబరు 28, 48 BC న తను గమనిస్తున్నాడో, ఆ ఓడరేవులో స్వయంగా ఒక సింహాసనాన్ని ఏర్పాటు చేసుకున్నాడు, ఆ సమయములో టోలెమిక్ సర్వీసులో పనిచేస్తున్న పూర్వ అధికారులలో ఒకరి చేతుల్లో పొంపీ హత్య చేయబడ్డాడు. పడవ నుంచి అప్పుడే దిగిన అతని తలను పడవలో ఉన్న అతని భార్య మరియు పిల్లల ముందు నరికేశారు. టోలెమి తాను చేయించిన ఈ హత్య తనకు సీజర్ యొక్క అనుగ్రహాన్ని సంపాదిస్తుందని భావించాడు తద్వారా రోమ్ యొక్క మిత్ర రాజ్యంగా మారవచ్చు అనుకున్నాడు, ఆ సమయములో ఈజిప్ట్ ఆ పరిస్థితులలో ఉంది, అయినప్పటికీ టోలెమి పరంగా ఈ చర్య తప్పుడు నిర్ణయంగా రుజువైనది. రెండు రోజుల తరువాత సీజర్ ఈజిప్ట్ ను చేరుకున్నాడు, టోలెమి అతనికి పొంపీ యొక్క తెగత్రెంచబడిన తలను బహూకరించాడు; సీజర్ కోపోద్రిక్తుడు అయ్యాడు. అతను సీజర్ యొక్క రాజకీయ విరోధి అయినప్పటికీ, పొంపీ ఒక రోమన్ కన్సల్ మరియు సీజర్ యొక్క ఏకైక న్యాయపరమైన కుమార్తె జూలియా, ( పొంపీ యొక్క కుమారునికి జన్మ ఇస్తూ చనిపోయిన) యొక్క విడోవర్ (భార్య చనిపోయిన మగవాడు). సీజర్ ఈజిప్ట్ రాజధానిని ముట్టడించాడు మరియు టోలెమి మరియు క్లియోపాత్రాల మధ్య గల తగాదాలను అతను ఒక న్యాయనిర్ణేతగా పరిష్కరించాడు.
జూలియస్ సీజర్ తో సంబంధము

టోలెమి పై జూలియస్ సీజర్ కోపాన్నిఅనుకూలంగా తీసుకొని, క్లియోపాత్రా సీజర్ ని కలవటానికి దొంగతనముగా పాలెస్ లోనికి వెళ్ళింది. ఒక కథనం ప్రకారం, టోలెమి యొక్క పాత రక్షకులు కంబలిలో ఆమెను చుట్టటం ద్వారా ప్రవేశించింది.[14] ఆమె సీజర్ భార్యగా మారింది, మరియు తొమ్మిది నెలల తరువాత వారి మొదటి కలసిన సమయమున 47 BC లో క్లియోపాత్రా "చిన్న సీజర్" అని అర్ధం వచ్చే సిజరియన్ అనే ముద్దు పేరు పెట్టబడిన, వారి కొడుకు టోలెమి సీజర్ కి జన్మనిచ్చింది.
ఆ సమయములో, క్లియోపాత్రా సింహాసనం పైకి ఎక్కటాన్ని ప్రోత్సహించటం తప్ప, ఈజిప్ట్ కి సంబంధించిన అతని పధకాలన్నింటిని విస్మరించాడు. ఆరు నెలల పాటు టోలెమి XIII మరియు సీజర్ యొక్క రోమన్ సైన్యముల మధ్య జరిగిన ఒక యుద్ధము తరువాత, టోలెమి XIII నైలునదిలో మునిగిపోయాడు[15][16] మరియు సీజర్ క్లియోపాత్రాతో ఆమె యొక్క ఇంకొక సోదరుడు టోలెమి XIV ను ఆమె సహ పాలకునిగా నిలిపి, ఆమెను సింహాసనము పై నిలిపాడు.[17][18][19]

వారిరువురు కలుసుకునేటప్పటికి క్లియోపాత్రాకి 21 సంవత్సరాలు మరియు సీజర్ కి 52 సంవత్సరాలు అయినప్పటికీ, 48BC మరియు 47BC ల మధ్య కాలంలో సిజర్ ఈజిప్ట్ లో ఉన్నప్పుడు వారు ప్రేమికులుగా మారారు. క్లియోపాత్రా తన కొడుకుకి తండ్రిగా సీజర్ ని ప్రకటించింది మరియు ఆ పిల్లవాడిని తన వారసునిగా ప్రకటించమని అతనిని కోరింది, కానీ సీజర్ తన మనవడు ఆక్టవియన్ కి బదులుగా అతనిని అంగీకరించలేదు. ఈ సంబంధముతో, లీప్ డేలు మరియు లీప్ సంవత్సరములను మొదటిసారిగా ప్రవేశ పెట్టినఖగోళశాస్త్రవేత్త సోసిగేనిస్ ఆఫ్ అలెగ్జాండ్రియా,కి సీజర్ ని క్లియోపాత్రా పరిచయం చేసినట్లుగా కూడా వదంతులు వచ్చాయి.
ఎక్కడైతే ఈజిప్ట్ రాణి సీజర్ యొక్క నాటు గృహములో నివసిస్తోందో, దానిని 46 BC వేసవి కాలములో క్లియోపాత్రా, టోలెమి XIV మరియు సిజరియన్ లు రోమ్ సందర్శించటానికి వెళ్ళినప్పుడు చూసారు.[20][21] క్లియోపాత్రా మరియు సీజర్ ల మధ్య సంబంధం రోమ్ ప్రజలకు స్పష్టమైనది మరియు ఇది ఒక సిగ్గు పడవలసిన పని, ఎందుకంటే రోమన్ నియంత అప్పటికే కాల్పుర్నియా పిసోనిస్ ను వివాహము చేసుకున్నాడు. కానీ సీజర్ అప్పటికే క్లియోపాత్రా యొక్క ఒక బంగారు శిల్పాన్నివీనస్ జెనెట్రిక్స్ దేవాలయములో (సీజర్ కుటుంబానికి సంబంధించిన పురాణ కాలపు దేవత) యిసిస్ కి ప్రతిరూపముగా నిర్మించాడు, ఇది అంతా ఫోరం జులియంలో జరిగింది.[22][23] రోమ్ ప్రసంగికుడు సిసెరో అతను భద్రపరచుకొన్న ఉత్తరాలలో అతను ఇతర దేశ రాణులను అసహ్యించుకుంటానని చెప్పాడు.[24] 15 మార్చి, 44 BC న క్లియోపాత్రా మరియు ఆమె పరివారం రోమ్ లో ఉన్నప్పుడు సీజర్ హత్య గావింపబడ్డాడు.[25] ఆమె తన బంధువులతో ఈజిప్ట్ తిరిగి వెళ్ళిపోయింది. టోలెమి XIV చనిపోయినప్పుడు – అతని అక్క ద్వారా విష ప్రయోగం జరిగిందని ఆరోపించబడింది – క్లియోపాత్రా సిజరియన్ ను ఆమె యొక్క సహ పాలకునిగా మరియు వారసునిగా ప్రకటిస్తూ మరియు థేయోస్ ఫిలోపేటర్ ఫిలోమేటర్ (= తండ్రి- మరియు తల్లిని ప్రేమించే దేవుడు ) బిరుదును ప్రధానం చేసింది.[26][27][28]
రోమన్ అంతర్యుద్ధంలో క్లియోపాత్రా
మార్క్ ఆంటోనీ మరియు ఆక్టావియన్ ల నేతృత్వములోని సీజరియన్ పార్టీ మరియు సీజర్ హంతకులు అయిన మార్కస్ జునియాస్ బ్రట్స్ మరియు గాస్ కాసియస్ లాంగిన్స్ ల నాయకత్వములోని పార్టీల మధ్య జరిగిన రోమన్ అంతర్యుద్ధంలో క్లియోపాత్రా, తన గత చరిత్ర కారణంగా సీజరియన్ పార్టీ వైపు మద్దతు ఇచ్చింది. బ్రట్స్ మరియు కాసియస్ లు ఇటలీని వదిలి రోమన్ సామ్రాజ్యపు తూర్పు భాగానికి పయనించి అక్కడ వారు చాలా భూభాగాన్ని ఆక్రమించుకొన్నారు మరియు సైనిక స్థావరాలను ఏర్పాటు చేసికొన్నారు. సీజరియన్ ను తన సహపాలకునిగా అంగీకరించిన, తూర్పు సిజేరియన్ పార్టీ నాయకుడు పుబ్లియాస్ కర్నేలస్ డోలబెల్లతో 43 BC ప్రారంభంలో క్లియోపాత్రా ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నది.[29][30] కానీ వెంటనే కొంత కాలానికి లోడిషియ చుట్టుముట్టటంతో డోలబెల్ల ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు (జూలై 43 BC).
డోలబెల్లకు ఇస్తున్న మద్దతు మరియు తనకు కప్పము చెల్లించుటకు నిరాకరించిన కారణముపై రాణిని శిక్షించుటకు మరియు ఈజిప్ట్ దేశములోని నిధులను కొల్లగొట్టే ఉద్దేశముతో కాసియస్ ఈజిప్ట్ పై దాడి చేద్దామనుకున్నాడు. ఆ దేశము బలమైన పదాతి దళాన్ని కలిగి ఉండనందువల్ల మరియు కరువు మరియు అంటువ్యా ధులతో బాధపడుతున్నందు వల్ల ఈజిప్ట్ ఆక్రమణ చాలా సులభమైన లక్ష్యము వలె కనబడింది. ఆంటోనీ మరియు ఆక్టవియన్ ల కొరకు అదనపు బలగాలను తేకుండా క్లియోపాత్రాను అడ్డుకుందామని కూడా కాసియస్ ఆశపడ్డాడు. 43 BC చివరిలో బ్రట్స్ అతనిని స్మిర్న తిరిగి రమ్మని ఆజ్ఞాపించుటతో అతను ఈజిప్ట్ పై దండ్రయాత్ర చేయలేకపోయాడు. కాసియస్, క్లియోపాత్రా సిజరియన్ల వైపు వెళ్ళే మార్గాన్ని ఆటంకపరచాలని ప్రయత్నించాడు. దీనికోసం లుసియస్ స్తైయస్ మర్కాస్ పెలోపొంన్స్ దక్షిణాన గల కేప్ మటపన్ లో ఉంచుటకు 60 ఓడలతో మరియు ఉన్నత సైనిక దళాలతో బయలుదేరాడు. ఏది ఏమైనప్పటికీ, క్లియోపాత్రా తన ఓడల గుంపుతో అలెగ్జాండ్రియా నుండి పశ్చిమ లిబియన్ తీరము వెంబడి సిజరియన్ నాయకులను కలవటానికి వెళ్ళింది, కానీ తీవ్రమైన తుఫాను తాకిడికి ఆమె ఓడలు దెబ్బతినటం మరియు ఆమెకు జబ్బుచేయటం వలన ఆమె తప్పనిసరి పరిస్థితులలో ఈజిప్ట్ కు వెనుదిరగవలసి వచ్చింది. రాణి యొక్క విపత్తులు మరియు గ్రీస్ తీరములో గల పాడైపోయిన ఓడల నుండి స్టైయస్ మర్కాస్ గుణపాఠము నేర్చుకున్నాడు. తరువాత అతను తన ఓడలతో అడ్రియటిక్ సముద్రము గుండా ప్రయాణించాడు.[31]
క్లియోపాత్రా మరియు మార్క్ ఆంటోనీ




41BC లో, త్రియుమ్విర్స్ లో ఒకరైన మార్క్ ఆంటోనీ సీజర్ మరణాంతరము అధికార శూన్యతలో ఉన్నరోమ్ ను పాలించాడు, అతని ప్రాణ మిత్రుడు కుయిన్టాస్ డెల్లియాస్ ని ఈజిప్ట్ కి పంపాడు. ఆంటోనీని కలవటానికి మరియు ఆమె నిజాయితీకి సంబంధించిన ప్రశ్నలకు జవాబు చెప్పటానికి క్లియోపాత్రాను టార్సాస్ కి రావలెనని డెల్లియాస్ సమాచారం పంపాడు. రోమన్ల అంతర్ యుద్ధ సమయములో ఆమె కాసియస్ కోసం చాలా ధనము ఖర్చు పెట్టినట్లు ఆరోపించబడింది. దీని వలన పర్తింస్ కి వ్యతిరేకంగా జరిగే ఉద్దేశ పూర్వకమైన యుద్ధములో క్లియోపాత్రా యొక్క మద్దత్తును అంటోని కాంక్షిస్తునట్లు విశ్వసనీయముగా తెలుస్తోంది. క్లియోపాత్రా గొప్ప స్థితిలోకి వచ్చింది, మరియు మంత్రముగ్ధుడైన ఆంటోనీ 41BC–40BC ల చలికాలమంతా అలెగ్జాండ్రియాలో ఆమెతో గడపాలని ఎంచుకున్నాడు.[32]
రోమన్ల ఆధీనములో ఉన్న ఎఫేసాస్ లోని అర్టేమిస్ దేవాలయములో నివసిస్తున్న, ఆమె సోదరి అర్సినో హత్య వలన అంటోని అనుజ్ఞ మేరకు ఆమె మరియు సిజరియన్ లు రక్షణ కలిగి ఉన్నారు. 41BC న ఈ మరణ శిక్ష దేవాలయము మెట్లపై అమలు జరపబడింది, మరియు దేవాలయ పవిత్ర స్థలము యొక్క ఈ ఉల్లంఘన రోమ్ ను అపకీర్తిపాలు చేసింది.[33] క్లియోపాత్రా సైప్రస్ మీద ప్రయోగించిన వ్యూహాన్ని ఆమె భావాలకు వ్యతిరేకంగా కాసియస్ కు మద్దతు ఇచ్చిన సేరపియన్ పై ప్రయోగించింది.[34]
25 డిసెంబరు 40 BC న ఆంటోనీ తండ్రిగా క్లియోపాత్రా కవలలు అలెగ్జాండర్ హేలియోస్ మరియు క్లియోపాత్రా సేలేనే II లకు జన్మనిచ్చింది. నాలుగు సంవత్సరాల తరువాత, ఆంటోనీ పర్తింస్ తో యుద్ధానికి సంసిద్ధుడవుతూ మార్గ మద్యములో అలెగ్జాండ్రియాను సందర్శించాడు. క్లియోపాత్రాతో అతనికి గల సంబంధము పునరుద్ధరించబడింది మరియు ఆ సమయము నుంచి అతను అలెగ్జాండ్రియాలోనే ఉన్నాడు. ఈజిప్ట్ ఆచారాల ప్రకారం క్లియోపాత్రాను అతను వివాహము చేసుకున్నాడు (స్యుటోనియస్ లోని ఒక కోటెడ్ ఉత్తరము దీనిని సూచిస్తుంది), అయితే అప్పటికే అతను అతని సహచర త్రిదళాధిపతుల కూటమి సభ్యురాలైన ఆక్టవియన్ సోదరి ఆక్టవియ మైనర్ ని వివాహము చేసుకున్నాడు. అతను మరియు క్లియోపాత్రా మరొక బిడ్డ, టోలెమి ఫిలడెల్ఫుస్ ను కలిగి ఉన్నారు.
34BC చివరిలో అలెగ్జాండ్రియా విరాళాలు, ఆర్మేనియా పై ఆంటోనీ యొక్క విజయ ఫలితముగా క్లియోపాత్రా మరియు సిజరియన్ లు ఈజిప్ట్ మరియు సైప్రుస్ లకు సహా పాలకులైయ్యారు; ఆర్మేనియా, మీడియా, మరియు పర్తియా లకు అలెగ్జాండర్ హేలియోస్ పాలకుడైయ్యాడు; సైరేనైకా మరియు లిబ్య లకు క్లియోపాత్రా సేలేనే II పాలకురాలైనది ; మరియు టోలెమి ఫిలడెల్ఫుస్ ఫొనిసియా, సిరియా, మరియు సిలిచియాలకు పాలకుడైయ్యాడు. అంతోనియాస్ చే క్లియోపాత్రాకి "క్వీన్ ఆఫ్ కింగ్స్" అనే బిరుదు ఇవ్వబడింది.[35] రోమ్ లోని ఆమె శత్రువులు క్లియోపాత్రా అంటే భయపడుతున్నారు, "...రోమ్ కి వ్యతిరేకముగా గల తూర్పు శ్రేణి పై ప్రతీకారానికి ప్రణాళిక రచించి రోమ్ నందు ప్రపంచ చక్రవర్తినిగా స్థాపితమగుటకు కాపిటోలియం నుండి న్యాయాన్ని పొంది మరియు ఒక కొత్త సార్వత్రిక రాజ్యాన్ని స్థాపిస్తున్నది."[36] క్లియోపాత్రాతో సిజరియన్ సహప్రతినిధి పాలన మాత్రము వెలుగొందలేదు, కానీ అనేకమైన బిరుదులతో కొనియాడబడ్డాడు, వాటిలో గాడ్, సన్ ఆఫ్ గాడ్ మరియు కింగ్ ఆఫ్ కింగ్స్, మరియు హోరుస్ తో సమానముగా వర్ణించబడినవి ఉన్నాయి.[37] ఈజిప్ట్ ప్రజలు క్లియోపాత్రా యిసిస్ అవతారములో ఉన్నట్లు భావించారు, ఆమె తనకుతాను నియా యిసిస్</i>గా పిలుచుకునేది.[38]
ఆంటోనీ మరియు ఆక్టవియన్ ల మధ్య సంబంధము చాల కాలము కొనసాగింది, చివరికి 33 BC లో విచ్ఛిన్నమైనది మరియు ఆక్టవియన్ ఈజిప్ట్ పై లేవి యుద్ధానికి సెనేట్ ని ఒప్పించాడు. 31 BC లో ఆంటోనీ యొక్క బలగాలు, అక్టియం తీరములో రోమ్ నావికాదళాలను ఎదుర్కొన్నాయి. క్లియోపాత్రా తన స్వంతముగా ఒక నావికాదళాన్ని కలిగి ఉంది. చాలా మంది కథనం ప్రకారం, ఎప్పుడైతే ఆమె రోమన్ల యొక్క గొప్ప ఆయుధాలతో ఆంటోనీ యొక్క తక్కువ ఉపకరణాలు మరియు మనుషులతో నడపబడుతున్న పడవలు నష్టపోతున్నాయో అని చూసిందో, ఆమె యుద్ధములో పాల్గొన్నది మరియు ఆంటోనీ యుద్ధాన్ని వదలి ఆమెను అనుసరించాడు, కానీ ఈవిధముగా జరిగింది అని చెప్పటానికి సరైన ఆధారాలు లేవు. అక్టియం యుద్ధము తరువాత, ఆక్టవియన్ ఈజిప్ట్ ను ఆక్రమించాడు. అతను అలెగ్జాండ్రియాను చేరుకున్నప్పుడు, ఆగస్టు 1, 30 BC న ఆంటోనీ యొక్క సైన్యము ఆక్టవియన్ ని శిక్షించింది.
క్లియోపాత్రా గురించి అనేకమైన నమ్మశక్యము గాని కథలు ఉన్నాయి, అత్యంత ప్రాచుర్యము పొందిన వాటిలో ఒకటి, సంపన్న విందులలో ఒకదానిలో ఆమె ఆంటోనీతో పాటు పాల్గొన్నది, ఆమె పది మిలియన్ సిస్తేర్సుస్ ను ఒక విందులో ఖర్చు పెడతానని అతనితో ఆటకాయితనముగా పందెము కాసింది. అతను ఆ పందేనికి ఒప్పుకున్నాడు. తరువాత రాత్రి, ఆమె సాంప్రదాయికమైన, సాధారణమైన భోజనమును వడ్డించింది; అతడు దీనిని ఎగతాళి చేశాడు, అప్పుడు ఆమె ఒక కప్పు వెనిగర్ మాత్రమే రెండవ భాగంలో ఆదేశించింది. ఆమె వెలకట్టలేని తన చెవి కమ్మలను తీసి, వెనిగర్ లో వాటిని పడేసింది, అవి కరిగి పోయేటట్లు చేసింది, మరియు ఆ మిశ్రమాన్ని తాగింది. దీనికి సంబంధించిన మొదటి రిపోర్టు ప్లినీ ది ఎల్దేర్ నుండి లభించింది మరియు 100 సంవత్సరాల తరువాత ఈ విందు ఏవిధముగా జరిగింది అని వివరించబడింది. ముత్యాలలోని కాల్షియం కార్బోనేట్ వెనిగర్ లో కరుగుతుంది, కానీ ముత్యము మొదట పగిలిపోయి తరువాత నెమ్మదిగా కరుగుతుంది.[39]
మరణం
పురాతన ఆధారాలు, ముఖ్యంగా రోమన్ల ప్రకారం క్లియోపాత్రా, ఒక ఈజిప్ట్ త్రాచుపాముచే తనకు తాను కాటు వేయించుకొని మరణించిందని సాధారణంగా భావించటం జరుగుతోంది. ఈ సంఘటన జరిగినప్పుడు జీవించి ఉన్న, మరియు అలెగ్జాండ్రియాలోనే వుండిన స్ట్రాబోనే అతి ప్రాచీన ఆధారం. అతని ప్రకారం రెండు కథనాలు ఉన్నాయి: విషపు లేపనం పూసుకోవడం, లేదా ఆమె ఒక కాలసర్పంచే కాటు వేయించుకోవడం.[40] సంఘటన జరిగిన పది సంవత్సరాల కాలంలో రాయబడిన అనేక రోమన్ రచయితలందరూ 150 సవత్సరాల తర్వాత ఒక చరిత్రకారుడు ఫ్లోరాస్, చెప్పినట్లే రెండు కాలసర్పాలచే[41][42][43] కాటు వేయించుకున్నట్లుగా పేర్కొన్నారు.[44] వేల్లెయాస్, సంఘటన జరిగిన అరవై సంవత్సరాలకు కూడా ఒక కాలసర్పమనే పేర్కొన్నాడు.[45][46] ఇతర రచయితలు ఈ చారిత్రిక ఆధారాలను ప్రశ్నిస్తూ, అగస్టస్ ఆమెను చంపి ఉండవచ్చనే అవకాశాన్ని వ్యక్తం చేశారు.[47]
2010 లో జర్మన్ చరిత్రకారుడు క్రిస్టోఫ్ స్చఫార్ ఇతర అన్ని సిద్ధాంతాలను సవాలు చేస్తూ, విషాల మిశ్రమాన్ని తాగుట ద్వారా రాణి శరీరాన్నినిజంగా విష పూరితం చేసుకుని మరణించిందని పేర్కొన్నాడు. చారిత్రక గ్రంథాలు చదివిన తర్వాత మరియు విషతత్వ శాస్త్రజ్ఞులను సంప్రదించిన మీదట, కాలసర్పం నొప్పిలేని నిదానమైన చావును కలిగించలేదనే నిర్ధారణకు చరిత్రకారుడు వచ్చాడు, ఎందుకంటే ఆ కాలసర్పము (ఈజిప్ట్ నాగుపాము) యొక్క విషము, మరణం కలిగించే లోపు కళ్ళతో మొదలుపెట్టి శరీరంలోని అన్ని భాగాలను శక్తిహీనం చేస్తుంది. విషమూలిక (కోనియం), తోడేలు విషంమరియు నల్లమందుల మిశ్రమాన్ని క్లియోపాత్రా ఉపయోగించిందనే నిర్ధారణకు స్చేఫెర్ మరియు అతని విషతత్వ శాస్త్రజ్ఞుడు డిఎత్రిచ్ మేబ్స్ వచ్చారు .[48]
ప్లుతర్చ్, ఈ సంఘటన జరిగిన 130 సంవత్సరాల తర్వాత రాస్తూ, ఆంటోని మరణించిన తర్వాత ఆక్టావియాన్ క్లియోపాత్రాను ఆమె సమాధిలో వశపరచుకోవడంలో సఫలీకృతుడయినాడు అని పేర్కొన్నాడు. ఆమె ఆత్మహత్య చేసుకోకుండా రక్షించుటకు తననుండి విడుదలైన ఒక బానిసఎఫఫరోడితాస్ ను కాపలా ఉంచాడు, ఎందుకంటే ఆమెను తన ఘన విజయపు చిహ్నంగా ప్రదర్శించాలనుకొన్నాడు. అయినప్పటికీ క్లియోపాత్రా, ఎఫఫరోడితాస్ ను మోసగించి తననుతాను చంపుకుంది.[49] ఆమె చనిపోయిందని తెలియగానే ఆమె పరిచారిక ఇరాస్ ఆమె కాళ్ళను అద్దుకుంది, మరొక పరిచారిక చార్మియన్ ఆమె క్రింద పడేలోపు కిరీటాన్ని సర్దుకుంది అని ప్లుతర్చ్ పేర్కొన్నాడు.[50] ఒక కాలనాగు అత్తికాయల బుట్టలో దాగిఉన్నదని, దానిని ఒక పలీతూరివాడు తీసుకు వచ్చాడని, కొన్ని అత్తి కాయలు తిన్న తర్వాత ఆమె తనచేతిని కాటు వేయించుకున్నదని అతను పేర్కొన్నాడు. పాము ఒక పాత్రలో దాగి ఉందని, దానికి కోపమొచ్చిచేతిని కరిచేవరకు దానిని ఒక కదురుతో పొడిచారని కొన్ని సాధనాలు తెలుపుతున్నాయి. రోమ్ లోని ఆక్టోవియన్ యొక్క విజయ యాత్రలో ఒక పాము వ్రేలాడుతున్నట్లు ఉండే క్లియోపాత్రా దిష్టిబొమ్మ ప్రదర్శింపబడింది అని అతను పేర్కొన్నాడు.
ప్లుటార్చ్ కాలంలోని సుటోనియస్ కూడా క్లియోపాత్రా కాల సర్పం కరవడం వలెనే చనిపోయిందని రాశాడు.
షేక్ స్పియర్ చివరిగా ఊహిస్తూ క్లియోపాత్రా ఆమె యొక్క రొమ్ముపై పాముతో కరిపించుకున్నది అని సెలవిచ్చాడు.[51] ఇతని కంటే ముందు, ఆమె ముంజేతి పై కరిపించుకుంది అనేది సాధారణంగా అంగీకరించబడింది.[52][53][54]
ఆంటోనీ మరణాన్ని గురించి ప్లుటార్చ్ మనకు తెలిపాడు. అతని సేనలు తనను శిక్షించి ఆక్టవియన్ తో చేతులు కలపటంతో క్లియోపాత్రా తనను మోసం చేసిందంటూ అరిచాడు. అతని కోపానికి భయపడిన ఆమె తన భవంతిలో,తన ఇద్దరు పరిచారికలతో బంధించుకొని తను మరణించినట్లు దూతల ద్వారా ఆంటోనికి వర్తమానం పంపింది. దీనిని నమ్మిన ఆంటోనీ తన కత్తితో పొట్టలో తానే పొడుచుకుని చనిపోవడానికి మంచంపై పడుకున్నాడు. కానీ రక్తం కారటం ఆగిపోవడంతో అతను తనని చంపేయమని అందరినీ ప్రాధేయపడ్డాడు. క్లియోపాత్రా వద్దనుంచి వచ్చిన మరొక దూత అతనిని ఆమె తనవద్దకు తీసుకుని రమ్మన్నదని తెలుపటంతో, ఆమె బ్రతికిఉన్నదనే విషయం తెలిసి సంతోషపడ్డాడు, మరియు రావడానికి తన అంగీకారం తెలిపాడు. ఆమె తలుపులు తెరవలేదు, కానీ కిటికీ గుండా చిన్న త్రాళ్ళను విసిరింది. దూలాన్ని పట్టుకుని క్షేమంగా ఆంటోనీ పైకి చేరిన తర్వాత, ఆమె మరియు పరిచారికలు అతనిని భవనంలోకి బలంగా లాగారు. దీనితో అతని పని దాదాపుగా అయిపొయింది. కిటికీ నుంచి అతనిని బలంగా లాగిన తర్వాత వారు అతనిని మంచం మీద పనుకోబెట్టారు. క్లియోపాత్రా తన దుస్తులను చించి వాటితో అతనిని కప్పింది. ఆమె పిచ్చి పిచ్చిగా అరుస్తూ, రొమ్ములపై బాదుకుంటూ మరియు తనకుతాను అవయవ నష్టం కలిగించుకుంది. ఆమెను ప్రశాంతంగా ఉండమని ఆంటోనీ కోరాడు, ఒక గ్లాసు వైను కావాలని అడిగాడు, మరియు అది తాగటం పూర్తి అయ్యేలోపు మరణించాడు.[55]
వారి సమాధి ప్రాంతం కచ్చితంగా తెలియదు, అయినప్పటికీ ఇది అలెగ్జాండ్రియా నైరుతి భాగంలోని టపోసిరిస్ మాగ్న దేవాలయం దగ్గరలో ఉన్నదని ఈజిప్ట్ పురాతత్వ సర్వీసు వారు విశ్వశిస్తున్నారు.[56]
అలెగ్జాండ్రియా, ఆక్టోవియన్ చేతిలో ఓడిపోయాక సీజర్ ద్వారా క్లియోపాత్రాకు కలిగిన కుమారుడు సీజరియన్ ను ఈజిప్టు వాళ్ళు తమ ఫరొహ్ గా ప్రకటించారు. సీజరియన్ పట్టుబడి చంపబడ్డాడు, ఆక్టోవియన్ సలహాదారుడు పరఫ్రసేడ్ హోమేర్ అతని అదృష్టాన్ని గురించి రాస్తూ: "ఎక్కువ మంది సీజర్లు ఉండటం కూడా ప్రమాదమే" అన్నాడు[57]. దీనితో ఈజిప్టు హేలనిస్టిక్ వంశ ఫరొహ్ ల ముగింపే కాక అసలు ఈజిప్ట్ ఫరొహ్ లకు చరమ గీతం పాడింది. క్లియోపాత్రా మరియు ఆంటోనీల ముగ్గురు పిల్లలు విడివిడిగా రోమ్ కు తీసుకుపోబడి అక్కడ ఆంటోనీ భార్య 'ఆక్టవియ మైనార్ చే పెంచాబడ్డారు. కూతురు క్లియోపాత్రా సేలేన్, ఆక్టే వియన్ కుదిర్చిన జుబ II ఆఫ్ మారే టానియాను వివాహం చేసుకుంది.[58]

పాత్ర మరియు సాంస్కృతిక చిత్రణలు


ప్రాచీన ప్రపంచము కూడా క్లియోపాత్రాను ఒక గొప్ప అందగత్తెగా కీర్తించింది. ప్లుటార్చ్ అతని యొక్క లైఫ్ ఆఫ్ ఆంటోనీ</i>లో ఈవిధముగా చెప్పాడు " కాయియస్ సీజర్ మరియు పొంపీ కుమారుడైన గ్నేయాస్ లపై తన సౌందర్య ప్రభావ ఫలితాల ఆధారముగా అంటోనిని తన పాదాక్రాంతుని చేసుకోవటం అత్యంత సులభమని ఆమె భావించింది. ఆమె చిన్నతనము నుండే మరియు వ్యవహారాలలో అనుభవము లేని సమయము నుండే సీజర్ మరియు పొంపీ లకు ఆమె గురించి తెలుసు, కానీ ఆమె ఆంటోనీని కలుసుకునే సమయానికి ఆమె ఒక అద్భుత సౌందర్యరాశి."[11] ఈ విషయము పైనే, ప్లుటార్చ్ తరువాత తెలియచేస్తూ, "ఆమె సౌందర్యం ఇంతకూ మునుపు చెప్పినట్లే ఎవరితోనూ పోల్చదగినది కాదు, మరియు చూసిన వారు ఎవరు కాదనలేరు."[11] కానీ, క్లియోపాత్రాను ఆకర్షణీయంగా చేసినవి ఏమిటంటే ఆమె చతురత, సమ్మోహనశక్తి మరియు "స్వరములోని మాధుర్యత."[11]
క్లియోపాత్రా ఆకర్షణ గురించి కాసియస్ డియో మాట్లాడుతూ: "ఆమె అందపు అవధులను దాటినా ఒక స్త్రీ మరియు ఆ కాలములో అనగా ఆమె యవ్వన ప్రారంభములో ఉన్నప్పుడు, ఆమె బాగా ఆకర్షణీయముగా ఉండేది; ఆమె ఆకర్షణీయమైన కంఠ స్వరము కలిగి ఉండేది మరియు ఇతరులను ఎలా ఒప్పించాలో తెలుసుకొని ఉండేది. చూపులకు తెలివిగా కనపడే మరియు ప్రతి వ్యక్తిని, ప్రేమలో సంతృప్తి చెంది ప్రాధమిక దశను దాటిన వ్యక్తులను కూడా లోబరుచుకొను శక్తిని కలిగి ఉండేది మరియు సింహాసనమును చేజిక్కించుకోవటానికి తన అందాన్ని పణంగా పెట్టవలసి వస్తుందని తలుస్తూ ఆమె సీజర్ ను కలిసింది."[11]
ఆమె చేత ప్రదర్శించబడిన ప్రత్యేకమైన ఆమె అందాలు పాశ్చాత్య ప్రపంచములోని ఎంతమంది ముఖ్యమైన వ్యక్తులను ప్రభావితం చేశాయో, ఆ గణాంకాలు క్లియోపాత్రా యొక్క తరువాతి సాంస్కృతిక చిత్రణలను ప్రభావితం చేశాయి.
వంశవృక్షం
టోలమీలలో గల అధికమైన జన్యులోపం కూడా క్లియోపాత్రా యొక్క సమీప బంధువులకు ఒక నిదర్శనము అని కొందరు నిర్దారించారు. ఆమె తల్లిదండ్రులు అన్నాచెల్లెళ్ళ వలె ఉన్నారు మరియు అందుకని ఆమె ఒక జత తాతలను మాత్రమే కలిగి ఉంది. వారి తాతలు, మామలు మరియు మేనకోడళ్ళు తమ పూర్వీకుల సంఖ్యను మరలా తగ్గించారు.[59] తక్కువ సంఖ్య గల పూర్వీకులను కలిగి ఉండటాన్ని క్లియోపాత్రా VII నుండి అందుబాటులో ఉన్న పూర్వీకులను క్రింద చూడవచ్చు.[60]













Ptolemy V EpiphanesCleopatra I of EgyptPtolemy VIII PhysconPtolemy VI PhilometorCleopatra II of EgyptCleopatra III of EgyptPtolemy X Alexander ICleopatra Selene IPtolemy IX LathyrosCleopatra IV of EgyptBerenice III of EgyptPtolemy XII AuletesCleopatra V of EgyptCleopatra VII
సూచనలు

మరింత పఠనం కోసం
ప్రాథమిక మూలాలు
హేగేసిప్పుస్, హిస్టారియ i.29–32.
లుకాన్, బెల్లుం సివిలే ix.909–911, x .
మాక్రోబియాస్, సాటర్లియా iii.17.14–18 .
ఒరోసియస్, హిస్టారియ అడ్వర్సాస్ పగనోస్ vi.16.1–2, 19.4–18 .
ప్లినీ, నాచురలిస్ హిస్తోరియ vii.2.14, ix.58.119–121, xxi.9.12 .
సుటోనియాస్, దే వీట సిజరం ఇయుల్  i.35.52, ii.17.
ఆధునిక మూలాలు





రోలరు, దుయానే W. క్లియోపాత్రా: ఎ బయోగ్రాఫి (ఆక్స్ ఫోర్డ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్; 2010; 252 పేజస్; $24.95).
స్చుల్లెర్, వోల్ఫ్ గ్యాంగ్. క్లియోపాత్రా ISBN 3-498-06364-2.



బాహ్య లింకులు


సాధారణం
 on In Our Time at the BBC
 ఎట్ లకుస్ కుర్టియస్ – చాప్టర్XIII of E.R.బెవాన్స్ హౌస్ ఆఫ్ టోలెమి, 1923
, ఎ విక్టోరియన్ చిల్ద్రెన్స్ బుక్ బై జాకబ్ అబ్బోట్ట్, 1852, ప్రాజెక్ట్ గుటెన్బెర్గ్ ఎడిషన్.
 పార్ట్ ఆఫ్ ది ఎన్సైక్లోపీడియా రోమాన
 ఎట్ ది 
 ఎట్ 
చిత్రలేఖనాలు
 (1672)
 (1818)




వర్గం:క్రీ.పూ. 69 జననాలు
వర్గం:క్రీ.పూ. 30 మరణాలు
వర్గం:క్రీ.పూ. 1వ శతాబ్దపు మహిళా పాలకులు
వర్గం:ప్రాచీన ఈజిప్ట్ రాణుల సహవాసి
వర్గం:యుద్ధంలో ప్రాచీన ఈజిప్ట్ మహిళలు
వర్గం:పాము కాటు వలన మరణాలు
వర్గం:ఈజిప్ట్ రాణుల పాలన
వర్గం:షేక్ స్పియర్ స్త్రీ పాత్రలు
వర్గం:టోలెమిక్ రాజవంశములోని ఫరొహ్లు
వర్గం:సంప్రదాయక ప్రపంచములో రాజరికపు ఆత్మహత్యలు
వర్గం:గ్రీకుల యుద్ధములలో మహిళలు