Question: ఇంగ్లాండ్‍ దేశ రాజధాని ఏది ?

ఇంగ్లాండ్ యొక్క ఎలిజబెత్ I



ఎలిజబెత్ I (సెప్టెంబర్ 7, 1533 – మార్చి 24, 1603) ఇంగ్లాండ్ మహారాణి మరియు 1558 నవంబరు 17 నుండి ఆమె మరణించే వరకు ఐర్లాండ్కు మహారాణిగా ఉంది. విర్జిన్ క్వీన్, గ్లోరియాన, ఒరియాన, లేదా గుడ్ క్వీన్ బెస్</b>గా కొన్నిసార్లు పిలవబడే, ఎలిజబెత్ ట్యూడర్ సామ్రాజ్యమునకు ఐదవ మరియు ఆఖరి రాణి. హెన్రీ VIIIకి కూతురిగా జన్మించటంతో, ఆమె పుట్టుకతోనే యువరాణి అయింది, కానీ ఆమె తల్లి అన్నే బోలిన్, ఆమె జన్మించిన రెండున్నర సంవత్సరముల తర్వాత ఉరితీయబడింది, దానితో ఎలిజబెత్ చట్ట విరుద్ధమైన సంతానంగా ప్రకటించబడింది. ఆమె సోదరుడు, ఎడ్వర్డ్ VI, తన సోదరీమణులకు వారసత్వం ఇవ్వకుండా లేడీ జెన్ గ్రేకు కిరీటాన్ని అందజేశాడు. అతని అభీష్టానికి వ్యతిరేకంగా, 1558 లో కాథలిక్ మేరీ I తర్వాత ఎలిజబెత్ సింహాసనాన్ని అధిరోహించింది, ఈమె పాలనలోనే ప్రొటెస్టంట్ తిరిగిబాటుదారులను సమర్ధిస్తున్నదన్న అనుమానంతో సుమారు ఒక సంవత్సరం పాటు ఆమె జైలులో ఉంచబడింది.
ఎలిజబెత్ మంచి ఆలోచనలతో పాలనకు సంసిద్ధమైంది,[1] మరియు ఆమె విలియం సెసిల్, బరోన్ బర్గ్లీ నాయకత్వంలోని నమ్మకస్తులైన సలహాదారుల వర్గం పైన ఎక్కువగా ఆధారపడింది. ఇంగ్లీష్ ప్రొటెస్టంట్ చర్చి స్థాపనను సమర్ధించటం, రాణిగా ఆమె చేసిన మొదటి పనులలో ఒకటి, ఈ చర్చికి ఆమె సుప్రీమ్ గవర్నర్ అయింది. ఈ ఎలిజబెతన్ మతసంబంధ తీర్పు ఆమె పాలనలో అంతా స్థిరంగా ఉంది మరియు తరువాత ఇప్పటి ఇంగ్లాండ్ చర్చిగా పరిణామం చెందింది. ఎలిజబెత్ వివాహం చేసుకోవచ్చని అనుకున్నారు, కానీ పార్లమెంట్ నుండి అనేక అర్జీలు మరియు అనేక వివాహ ప్రతిపాదనలు అందుకున్నప్పటికీ, ఆమె ఎప్పటికీ వివాహం చేసుకోలేదు. ఈ విషయంపై అనేక వాదోపవాదములు జరిగాయి. ఆమె పెద్దది అవుతున్న కొద్దీ, ఎలిజబెత్ ఆమె కన్నెరికానికి ప్రసిద్ధి చెందింది, మరియు ఆమె చుట్టూ ఒక సంస్కృతి పుట్టుకొచ్చింది అది ఆ కాలపు చిత్తరువులు, ఉత్సవములు మరియు సాహిత్యములలో వినుతికెక్కింది.
ప్రభుత్వంలో, ఎలిజబెత్ ఆమె తండ్రి మరియు తోబుట్టువుల కన్నా మరింత సామరస్యంగా ఉంది.[2] "video et taceo " ("నేను చూస్తాను, మరియు ఏమీ మాట్లాడను") అనేది ఆమె ముద్రా వాక్యములలో ఒకటి.[3] ఆమె ఆంతరంగికుల సహనమును పరీక్షించిన ఈ యుక్తి, రాజకీయ మరియు వివాహ విషయములలో ఆమెకు సరిపడని సంబంధముల నుండి తరచుగా ఆమెను రక్షించింది. విదేశీ వ్యవహారములలో ఎలిజబెత్ జాగరూకురాలైనప్పటికీ, నెదర్లాండ్స్, ఫ్రాన్సు మరియు ఐర్లాండ్ లలో నిష్ఫలమైన, తక్కువ సదుపాయములు కలిగిన అనేక సైనిక ఆక్రమణలను మనస్ఫూర్తిగా సమర్ధించలేదు, 1588 లో స్పానిష్ ఆర్మడ యొక్క ఓటమి ఆమె పేరుని ఇంగ్లీష్ చరిత్ర లోని గొప్ప విజయములలో ఒకటిగా భావించబడిన దానితో శాశ్వతంగా ముడి పెట్టింది. ఆమె మరణించిన 20 సంవత్సరముల లోపే, ఆమె స్వర్ణ యుగపు రాణిగా ఖ్యాతికెక్కింది, ఈ ఇమేజ్ ఇంగ్లీష్ ప్రజల పైన ఆమె పట్టును నిలిపి ఉంచింది.
ఎలిజబెత్ పాలన ఎలిజబెతన్ శకంగా ప్రసిద్ధమైంది, అన్నింటికన్నా ఎక్కువగా విలియం షేక్స్పియర్ మరియు క్రిస్టోఫర్ మార్లో వంటి నాటక రచయితలు నాయకత్వం వహించిన ఇంగ్లీష్ నాటకం ప్రసిద్ధమవటానికి, మరియు ఫ్రాన్సిస్ డ్రేక్ వంటి ఇంగ్లీష్ సాహసముల సముద్ర సంబంధ పరాక్రమం కొరకు ప్రసిద్ధమైంది. కొందరు చరిత్రకారులు వారి అంచనాలో మరింత ప్రత్యేకంగా ఉన్నారు. ఆమెను అదృష్టాన్ని మించి ఆస్వాదించిన ముక్కోపిగా,[4] కొన్నిసార్లు అసంబద్ధమైన ఏలికగా,[5] వారు ఎలిజబెత్ ను చిత్రీకరించారు. ఆమె పాలన ఆఖరి దశలో, అనేక ఆర్థిక మరియు సైనిక సమస్యలు ఆమె జనాదరణను ఒక దశకు తగ్గించాయి, ఆమె మరణంతో ఆమె ప్రజలు అనేక మంది ఆ సమస్యల నుండి ఉపశమనం పొందారు. ప్రభుత్వం బలహీనంగా ఉండి పరిమితంగా ఉన్న కాలంలో మరియు సమీప దేశములలోని రాజులు వారి సింహాసనములను ప్రమాదంలోకి నెట్టిన అంతర్గత ఇబ్బందులను ఎదుర్కొన్నప్పుడు ఎలిజబెత్ ఒక ఆకర్షణ కలిగిన కర్మచారిణిగా మరియు మూర్ఖురాలైన హతశేషురాలిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఎలిజబెత్ విరోధి, మేరీ, స్కాట్స్ రాణి యొక్క పరిస్థితి కూడా ఇలానే ఉంది, ఈమెను ఎలిజబెత్ 1568 లో ఖైదు చేసి చిట్టచివరకు 1587 లో ఉరితీసింది. ఎలిజబెత్ సోదరుడు మరియు సోదరి యొక్క స్వల్ప కాల పాలనల తర్వాత, 44 సంవత్సరముల ఆమె పాలన ఒక స్థిరమైన రాజ్యమును స్వాగతించింది మరియు ఒక జాతీయ గుర్తింపు రాజుకోవటానికి సహాయపడింది.[2]
ప్రారంభ జీవితం

ఎలిజబెత్ 1533 సెప్టెంబర్ 7 న చాంబర్ ఆఫ్ విర్జిన్స్ లోని గ్రీన్విచ్ పాలస్ లో మధ్యాహ్నం మూడు నాలుగు గంటల మధ్య జన్మించింది మరియు ఆమె ఇద్దరు మామ్మలు, ఎలిజబెత్ ఆఫ్ యార్క్ మరియు ఎలిజబెత్ హోవార్డ్ ల పేరు ఈమెకు పెట్టబడింది.[6] ఆమె ఇంగ్లాండ్ యొక్క హెన్రీ VIIIకు రెండవ సంతానం; హెన్రీ యొక్క రెండవ భార్య, అన్నే బోలేయన్ ఆమె తల్లి. పుట్టుకతోనే, ఇంగ్లాండ్ సింహాసనానికి ఎలిజబెత్ వారసురాలు అవటానికి అర్హత కలిగి ఉంది. అన్నేని వివాహం చేసుకోవటానికి హెన్రీ, మేరీ యొక్క తల్లి కాథరిన్ ఆఫ్ ఆరగాన్తో తన వివాహాన్ని రద్దు చేసుకోవటంతో, ఆమె సవతి అక్క మేరీ, న్యాయబద్ధమైన తన వారసత్వాన్ని కోల్పోయింది.[7][8] ట్యూడర్ వారసత్వాన్ని ఖాయపరుచుకోవటానికి, అర్హుడైన ఒక కొడుకు కావాలని కింగ్ హెన్రీ VIII బలీయంగా కోరుకున్నాడు. ఇతర మహారాణిలకు విరుద్ధంగా, అన్నే గర్భంలో ఎలిజబెత్ ఉన్న సమయంలో, సెయింట్ ఎడ్వర్డ్స్ కిరీటంతో ఆమెకు పట్టాభిషేకం జరిగింది. పట్టాభిషేక సమయంలో అన్నే గర్భవతిగా అగుపించటం వలన మరియు ఆమె తన గర్భంలో వారసుడు కాబోయే ఒక మగ శిశువును మోస్తూ ఉండటం మూలంగా ఇది జరిగిందని చరిత్రకారుడు ఆలిస్ హంట్ సూచించాడు.[9] గ్రీన్విచ్ పాలస్ లో 10 సెప్టెంబర్ న జరిగిన ఒక వేడుకలో ఎలిజబెత్ క్రైస్తవ సాంప్రదాయం ప్రకారం పవిత్ర జలంతో శుద్ధి చేయబడింది. థామస్ క్రాన్మర్, మార్క్వెస్ ఆఫ్ ఎక్సెటర్, ఎలిజబెత్ హోవార్డ్, నార్ఫోక్ డచెస్, మరియు మార్గరెట్ వోట్టన్, మార్చియోనెస్ ఆఫ్ డోర్సెట్లు ఆమెకు నలుగురు గాడ్ పేరెంట్స్గా నిలిచారు. ఎలిజబెత్ జననం తర్వాత, మహారాణి అన్నే ఒక మగ వారసుడుని అందించటంలో విఫలమైంది. ఆమెకు 1534 లో ఒకసారి మరియు 1536 లో మరొకసారి సుమారు రెండు సార్లు గర్భస్రావములు జరిగాయి. 1536 మే 2 న ఆమెను బంధించి జైలులో పెట్టారు. ఆమె మీద మోపబడిన నిందారోపణలతో, 1536 మే 19 న ఆమెకు శిరఛ్చేదం చేయబడింది.[10][11]
ఆ సమయంలో రెండు సంవత్సరాల ఎనిమిది నెలల వయస్సు కలిగిన ఎలిజబెత్, అక్రమ సంతానంగా ప్రకటించబడి యువరాణి హోదా కోల్పోయింది.[12] అన్నే బోలేయన్ మరణించిన పదకొండు రోజుల తర్వాత, హెన్రీ జేన్ సీమౌర్ను వివాహం చేసుకున్నాడు,[13] వారి కుమారుడు, ప్రిన్స్ ఎడ్వర్డ్ జన్మించిన 12 రోజుల తర్వాత ఆమె మరణించింది. ఎలిజబెత్ ఎడ్వర్డ్ యొక్క యోగ క్షేమములు చూసుకుంటూ అతనికి పవిత్ర స్నానం చేయించేటప్పుడు క్రిసం, లేదా బాప్టిస్మల్ వస్త్రమును తీసుకు వెళ్ళింది.[14]

ఎలిజబెత్ యొక్క మొదటి దాది, లేడీ మార్గరెట్ బ్రయాన్, “నా జీవితంలో నాకు తెలిసినంత వరకు ఆమె ఒక చిన్న పిల్లగా మరియు సున్నిత మనస్కురాలిగా మాత్రమే ఉంది” అని రాసింది.[15] 1537 శిశిరం నాటికి, ఎలిజబెత్ 1545 చివర లేదా 1546 ప్రారంభంలో తన విరమణ వరకు ఆమె దాదిగా ఉన్న బ్లాంచే హెర్బర్ట్, లేడీ ట్రాయ్ సంరక్షణలో ఉంది.[16] వివాహం జరిగిన తరువాత వచ్చిన కాథరీన్ "కాట్" ఆష్లీ అనే పేరుతో బాగా ప్రసిద్ధి చెందిన, కాథరీన్ చాంపర్నోన్, 1537 లో ఎలిజబెత్ యొక్క సంరక్షురాలిగా నియమించబడింది, మరియు 1565 లో తను మరణించే వరకు ఆమె ఎలిజబెత్ స్నేహితురాలిగా ఉండిపోయింది, అప్పుడే బ్లాంచే పారీ ఆమె తర్వాత ప్రైవీ చాంబర్ యొక్క చీఫ్ జెంటిల్ ఉమన్ అయింది.[17] ఎలిజబెత్ యొక్క ప్రారంభ విద్యలో ఆమె మంచి పాత్ర పోషించింది: 1544 లో విలియం గ్రిండాల్ ఆమె శిక్షకుడు అయ్యే సమయానికి, ఎలిజబెత్ ఆంగ్లం, లాటిన్, మరియు ఇటాలియన్ రాయగలిగేది. ప్రతిభావంతుడు మరియు నిపుణుడైన గ్రిండాల్ శిక్షణలో, ఆమె ఫ్రెంచ్ మరియు గ్రీక్ లలో కూడా పురోగమించింది.[18] 1548 లో గ్రిండాల్ మరణించిన తర్వాత, అధ్యయనం వినోదంగా ఉండాలని నమ్మే ఒక సహానుభూత అధ్యాపకుడు రోజర్ ఆస్చం వద్ద ఎలిజబెత్ విద్యనభ్యసించింది.[19] 1550 లో ఆమె సాధారణ విద్య ముగిసే నాటికి, ఆమె తరానికి ఆమె మంచి విద్యావంతురాలైన మహిళ అయింది.[20]

థామస్ సీమౌర్
ఎలిజబెత్ కి 13 సంవత్సరముల వయస్సులో, 1547 లో హెన్రీ VIII మరణించాడు, అప్పుడు ఆమె సవతి సోదరుడు ఎడ్వర్డ్ VI సింహాసనాన్ని అధిరోహించాడు. హెన్రీ ఆఖరి భార్య కాథరీన్ పార్, వెంటనే ఎడ్వర్డ్ VI యొక్క మేనమామ మరియు లార్డ్ ప్రొటెక్టర్ ఎడ్వర్డ్ సీమౌర్, డ్యూక్ ఆఫ్ సోమర్సెట్ సోదరుడు థామస్ సీమౌర్ ఆఫ్ సూడ్లీను వివాహం చేసుకుంది. వాళ్ళిద్దరూ ఎలిజబెత్ ను చెల్సియా లోని వారి ఇంటికి తీసుకు వెళ్ళారు. అక్కడ ఎలిజబెత్ మానసిక క్షోభ అనుభవించింది, అది ఆమె మిగిలిన జీవితాన్నంతటినీ ప్రభావితం చేసిందని కొందరు చరిత్రకారులు నమ్మారు.[22] 40 సంవత్సరముల వయస్సుకు చేరువవుతూ కూడా అందంగా ఉండి "అత్యంత శృంగారవంతమైన", సీమౌర్,[22] 14-సంవత్సరముల వయస్సు కలిగిన ఎలిజబెత్ తో గెంతులు మరియు వినోద క్రీడలలో మునిగి పోయాడు. తను రాత్రి పూట ధరించే దుస్తులతో అతను ఆమె పడక గదిలోనికి ప్రవేశించి, ఆమెకు చక్కలిగింతలు పెట్టి ఆమె పిరుదులపైన చరిచేవాడు. వారిద్దరినీ కౌగిలింతలో చూసిన తర్వాత కాథరీన్ పార్ ఈ విధమైన చర్యలను నిలిపివేసింది.[23][24] మే 1548 లో ఎలిజబెత్ ను బయటకు పంపివేసారు.[25]
ఆ రాచకుటుంబాన్ని నియంత్రించటానికి సీమౌర్ పథకములు వేస్తూ ఉన్నాడు.[26][27] 1548 సెప్టెంబర్ 5 న బిడ్డ పుట్టిన తర్వాత, ప్రసూతి జ్వరంతో కాథరీన్ పార్ మరణించినప్పుడు, ఎలిజబెత్ ను వివాహం చేసుకోవాలనే ఉద్దేశంతో, అతను తన దృష్టిని ఆమె పైన పెట్టాడు.[28] ఎలిజబెత్ తో అతని పూర్వ ప్రవర్తన యొక్క వివరాలు కాథరీన్ ఆష్లీ మరియు ఎలిజబెత్ యొక్క కోశాధికారి థామస్ పారీలను ప్రశ్నించే సమయంలో బయటకు వచ్చాయి.[29] అతని సోదరునికి మరియు మంత్రి మండలికి అది ఆఖరి ఉపద్రవము,[30] మరియు జనవరి 1549 లో ఎలిజబెత్ ను వివాహం చేసుకోవాలని పన్నాగం పన్నినందుకు మరియు తన సోదరుని పడదోసినందుకు అనుమానంతో సీమౌర్ బంధించబడ్డాడు. హాట్ఫీల్డ్ హౌస్ లో నివసిస్తున్న ఎలిజబెత్, దేనినీ అంగీకరించలేదు. ఆమె మొండితనం ఆమెను ప్రశ్నిస్తున్న, సర్ రాబర్ట్ టైర్విట్ట్ కు విసుగు తెప్పించింది, అతను ఈ విధంగా పేర్కొన్నాడు, "ఆమె నేరస్థురాలు అనే విషయం నేను ఆమె మొహంలో చూడగలను".[30] 1549 మార్చి 20 న సీమౌర్ కి శిరఛ్చేదం జరిగింది.
మేరీ I యొక్క ఏలుబడి

15 సంవత్సరముల వయస్సు కలిగిన ఎడ్వర్డ్ VI 1553 జూలై 6 న క్షయవ్యాధితో మరణించాడు.[31] అతను రాజ మకుటానికి వారసత్వ చట్టం 1543ను పక్కకు నెట్టివేసి, మేరీ మరియు ఎలిజబెత్ లను వారసత్వం నుండి మినహాయించి, బదులుగా హెన్రీ VIII చెల్లెలు మేరీ, డచెస్ ఆఫ్ సఫోల్క్ యొక్క మనమరాలు లేడీ జేన్ గ్రేని తన వారసురాలిగా ప్రకటించాడు.[32] ప్రైవీ కౌన్సిల్ లేడీ జేన్ ను మహారాణిగా ప్రకటించింది, కానీ ఆమె ఆదరణ శీఘ్రంగా సన్నగిల్లింది, మరియు తొమ్మిది రోజుల పాలన తర్వాత ఆమె తొలగించబడింది.[33] ఎలిజబెత్ ను తన పక్కన ఉంచుకుని, మేరీ విజయోత్సాహంతో దివ్యముగా లండన్ లోనికి పయనించింది.[34]
ఆ ఇద్దరు సోదరీమణుల మధ్య సయోధ్య ఎక్కువ కాలం నిలువలేదు. ఆ దేశపు మొదటి నిర్వివాదమైన మహారాణి మేరీ,[35] ఎలిజబెత్ విద్యాభ్యాసం చేసిన ప్రొటెస్టంట్ విశ్వాసమును అణగదొక్కాలని దృఢంగా నిశ్చయించుకుంది, మరియు ప్రతి ఒక్కరూ మాస్కు హాజరు కావాలని ఆమె ఉత్తర్వు జారీ చేసింది. బాహాటంగా బద్ధమవాల్సిన ఎలిజబెత్ కూడా ఇందులో ఉంది.[36] ప్రారంభంలో మేరీకి ఉన్న జనాదరణ చక్రవర్తి చార్లెస్ V కుమారుడైన, ప్రిన్స్ ఫిలిప్ ఆఫ్ స్పెయిన్ని ఆమె వివాహం చేసుకోవాలని యోచిస్తున్నట్లు తెలియగానే క్షీణించింది.[37] దేశమంతటా అసంతృప్తి వేగంగా విస్తరించింది, మరియు మేరీ యొక్క మత సంబంధమైన విధానములకు వారి వ్యతిరేకతను వ్యక్తం చేస్తూ వారు ఎలిజిబెత్ పై దృష్టి నిలిపారు. 1554 జనవరి మరియు ఫిబ్రవరిలో, ఇంగ్లాండ్ మరియు వేల్స్ లోని వివిధ భాగములలో, థామస్ వ్యాట్ నాయకత్వంలో తిరుగుబాటులు తలెత్తాయి (వ్యాట్ తిరుగుబాటుగా పేరుపొందింది).[38]
తిరుగుబాటు అంతరించగానే, ఎలిజబెత్ కోర్టుకు తీసుకురాబడి ప్రశ్నించబడింది. 18 మార్చిన, ఆమెను లండన్ టవర్ లో బంధించారు, తిరుగుబాటులను అణిచివేయటానికి 12 ఫిబ్రవరిన ఇక్కడే లేడీ జేన్ గ్రే ఉరితీయబడింది.[39] భయకంపితురాలైన ఎలిజబెత్ ఆమె అమాయకత్వమును ఆగ్రహముగా ఆక్షేపించింది.[40] ఉద్యమకారులతో ఆమె సమాలోచన చేయటం అసంభవం అయినప్పటికీ, వారిలో కొందరు ఆమెను కలిసారు. మేరీ యొక్క సన్నిహిత ఆంతరంగికుడు, చార్లెస్ V యొక్క రాయబారి సైమన్ రెనార్డ్, ఎలిజబెత్ జీవించి ఉండగా ఆమె సింహాసనానికి రక్షణ లేదు అని వాదించాడు; మరియు ఛాన్సలర్, స్టీఫెన్ గార్డినర్, ఎలిజబెత్ పై న్యాయ విచారణ జరిపించాడు.[41] లార్డ్ పాజెట్తో సహా ప్రభుత్వంలో ఉన్న ఎలిజబెత్ మద్దతుదారులు, ఆమెకు వ్యతిరేకంగా గట్టి సాక్ష్యం లేకపోవటంతో ఆమె సోదరిని శిక్ష నుండి తప్పించటానికి మేరీని ఒప్పించారు. బదులుగా, 22 మే న, ఎలిజబెత్ టవర్ నుండి వుడ్ స్టాక్కు తరలించబడింది, అక్కడ ఆమె సర్ హెన్రీ బేడింగ్ ఫీల్డ్ పర్యవేక్షణలో సుమారు ఒక సంవత్సరం పాటు గృహ నిర్బంధంలో గడిపింది. దారి పొడుగునా జన సమూహం ఆమెకు జేజేలు పలికింది.[42][43]

1555 ఏప్రిల్ 17 న, ఉన్నట్లుగా అనిపిస్తున్న మేరీ యొక్క గర్భం యొక్క ఆఖరి దశ సమయంలో దగ్గరగా ఉండి చూసుకోవటానికి ఎలిజబెత్ తిరిగి ఆస్థానానికి ఆహ్వానించబడింది. మేరీ మరియు ఆమె బిడ్డ చనిపోయినట్లయితే, ఎలిజబెత్ రాణి అవుతుంది. అలా కాకుండా, మేరీ ఆరోగ్యవంతమైన బిడ్డకు జన్మనిస్తే, ఎలిజబెత్ రాణి అయ్యే అవకాశములు తగ్గిపోతాయి.[42] మేరీ గర్భవతి కాదని స్పష్టమైన తర్వాత, ఆమెకు బిడ్డ పుడుతుందని ఎవరూ ఎక్కువ కాలం నమ్మలేదు.[44] ఎలిజబెత్ వారసత్వం ఖాయమయినట్లు అగుపించింది.[45] 1556 లో స్పెయిన్ రాజు అయిన ఫిలిప్ కూడా, ఈ కొత్త రాజకీయ వాస్తవాన్ని గుర్తించాడు. ఈ సమయం నుండి, ఫ్రాన్సులో పెరిగి ఫ్రాన్సు డాఫిన్తో నిశ్చితార్దం జరిగి, ప్రత్యామ్నాయం అవగలిగిన స్కాట్స్ రాణి, మేరీ కన్నా ఎలిజబెత్ కు ప్రాధాన్యతనిస్తూ, అతను ఆమెను తీర్చిదిద్దాడు.[46] 1558 లో అతని భార్య జబ్బు పడ్డప్పుడు ఫిలిప్, ఫెరియా గ్రామ పెద్దను ఎలిజబెత్ తో సంప్రదింపులకు పంపాడు.[47] అక్టోబరు నాటికి, ఎలిజబెత్ తన ప్రభుత్వం కొరకు ఆలోచనలు చేస్తూ ఉంది. 6 నవంబరు న, ఎలిజబెత్ ను తన వారసురాలిగా మేరీ గుర్తించింది.[48][49] పదకొండు రోజుల తర్వాత, 1558 నవంబరు 17 న సెయింట్ జేమ్స్ పాలస్ వద్ద మేరీ మరణించినప్పుడు ఎలిజబెత్ సింహాసనమును అధిరోహించింది.
సింహాసనాధిరోహణ

25 సంవత్సరముల వయస్సులో ఎలిజబెత్ రాణి అయింది. పట్టాభిషేక వేడుక సందర్భంగా ఆమె విజయోత్సవ సంరంభం నగరమంతటా చుట్టుముడుతుండగా, నగర పౌరులు ఆమెకు హృదయ పూర్వకంగా స్వాగతం పలికారు మరియు ఉపన్యాసములు మరియు ఉత్సవములతో ముఖ్యంగా బలమైన ప్రొటెస్టంట్ లక్షణంతో ఆహ్వానించారు. ఎలిజబెత్ యొక్క నిష్కపటమైన మరియు కరుణ రసాత్మక ప్రతిస్పందనలు ఆనంద పరవశులై ఉన్న వీక్షకులకు ఆమెను ప్రీతిపాత్రురాలిని చేసాయి.[50] తరువాతి రోజు, 1559 జనవరి 15 న వెస్ట్ మిన్స్టర్ అబ్బీ వద్ద ఎలిజబెత్ సింహాసనాన్ని అధిరోహించింది మరియు కార్లిస్లె యొక్క కాథలిక్ బిషప్ ఆమెకు పవిత్ర స్నానం చేయించాడు. పియానోలు, వేణువులు, బాకాలు, డప్పులు మరియు గంటల యొక్క చెవులు చిల్లులు పడే ధ్వనుల మధ్య, ఆమె ప్రజల ఆమోదం కొరకు ప్రవేశ పెట్టబడింది.[51]
1558 నవంబరు 20 న రాజ భక్తిని చాటుకోవటానికి హాట్ ఫీల్డ్ కు విచ్చేసిన తన మంత్రి మండలికి మరియు ఇతర సహచరులకు ఎలిజబెత్ తన ఉద్దేశములను తెలియజేసింది. ఆ ప్రసంగంలో ఆమె తరచుగా ఉపయోగించే "రెండు దేహములు" అనే రూపకాలంకారం యొక్క మొదటి రికార్డు ఉంది: సహజ దేహం మరియు రాజకీయ దేహం:
నా ప్రజలారా, సహజ సిద్ధంగా నేను నా సోదరి గురించి దిగులు పడుతున్నాను; నా మీద పడిన భారం నన్ను ఆశ్చర్యమునకు గురి చేస్తోంది, అయినప్పటికీ, దేవుని నియామకమును పాటించటానికి నియుక్తమైన దేవిని సృష్టిగా నన్ను భావిస్తూ, ప్రస్తుతం నా ఆధీనంలో ఉన్న కచేరీలో ఆ దేవుని దివ్యమైన కాంక్ష యొక్క మంత్రిగా ఉండటానికి నేను అతని కృపను సాధించాలి. మరియు సహజమైన దేహంగా నన్ను భావించుకోగా, అతని అనుమతితో పాలనకు ఒక రాజకీయ దేహం వచ్చింది, కావున మీరందరూ...నాకు సహాయం చేయాలని నేను కోరుకుంటున్నాను, నేను నా పాలనతో మరియు మీరు మీ సేవతో భగవంతునికి గొప్ప సేవ చేయవచ్చు మరియు భువి పైన మన భావితరములకు కొంత సౌలభ్యాన్ని అందించవచ్చు. మంచి సలహా మరియు ఆలోచన ద్వారా నా చర్యలను నిర్దేశిస్తానని నా ఉద్దేశం.[52]
మతం

దురదృష్టవశాత్తూ, ఎలిజబెత్ యొక్క వ్యక్తిగత మత సంబంధ నమ్మికలు ఎప్పటికీ కచ్చితంగా తెలియవు. అన్నింటి కన్నా ముఖ్యంగా మూడు ముఖ్య విషయములను నిర్వర్తించటంలో ఆమె మతసంబంధ విధానము ప్రాగ్మాటిజాన్ని అనుసరించింది. ఆమె న్యాయబద్ధత మొదటి ప్రాధాన్యత. ప్రొటెస్టంట్ మరియు కాథలిక్ చట్టములు రెండింటి క్రింద సాంకేతికంగా ఆమె చట్ట విరుద్ధం అయినప్పటికీ, ఆంగ్ల చర్చి ఆధ్వర్యంలో ప్రతిస్పందనగా ప్రకటించబడిన చట్ట విరుద్ధత కాథలిక్కులు ఆమెను వర్ణించిన విధంగా ఎప్పటికీ చట్ట బద్ధంగా ఉండక పోవటంతో పోల్చితే అంత ముఖ్యమైన విషయం కాదు. బహుశా మరింత ముఖ్యంగా, రోమ్ తో తెంపు ఆమె దృష్టిలో ఆమెను న్యాయబద్ధం చేసింది. ఈ కారణం మూలంగా, కనీసం నామమాత్రపు ప్రొటెస్టాన్టిజాన్ని ఎలిజబెత్ స్వీకరిస్తుందా అనేది ఎప్పుడూ అంత సందేహాస్పదం కాలేదు.
ఎలిజబెత్ మరియు ఆమె సలహాదారులు మత విరోధమైన ఇంగ్లాండ్ కు వ్యతిరేకంగా కాథలిక్ ఉద్యమం యొక్క ప్రమాదాన్ని కనుగొన్నారు. దాని మూలంగా ఆంగ్ల ప్రొటెస్టంట్ల కోరికలను తీరుస్తూనే కాథలిక్కులను అంతగా బాధించని ఒక ప్రొటెస్టంట్ పరిష్కారమును ఎలిజబెత్ కనుగొంది; విస్తృత ప్రభావం కలిగించే సంస్కరణల కొరకు ప్రయత్నిస్తున్న, మరింత మౌలికమైన ప్యూరిటన్ లను ఆమె సహించ లేకపోయింది.[53] ఫలితంగా, ఎడ్వర్డ్ VI యొక్క ప్రొటెస్టంట్ తీర్పు పైన ఆధారపడిన ఒక చర్చి కొరకు, రాజు దాని అధిపతిగా, కానీ గురుసంబంధ వస్త్రముల వంటి, పైపై కాథలిక్ అంశములు అనేకంతో 1559 యొక్క పార్లమెంట్ చట్టాలను చేయటం ప్రారంభించింది.[54]
ఈ ప్రతిపాదనలను హౌస్ ఆఫ్ కామన్స్ గట్టిగా సమర్ధించింది, కానీ ఆ ఆధిక్యత బిల్లు హౌస్ ఆఫ్ లార్డ్స్ లో ముఖ్యంగా బిషప్స్ నుండి వ్యతిరేకతను ఎదుర్కొంది. ఆ సమయంలో కాంటర్బరీ ఆర్క్బిషప్రిక్తో సహా అనేక గురుస్థానములు ఖాళీగా ఉండటంతో ఎలిజబెత్ అదృష్టవంతురాలైంది.[55][56]
సహచరులలోని మద్దతుదారులు బిషప్స్ ను మరియు ఛాందసులైన సహచరులను ఓడించటానికి దోహదం చేసింది. అయినప్పటికీ, మరింత వివాదాస్పదమైన సుప్రీమ్ హెడ్ అనే బిరుదు కన్నా, ఒక మహిళ భరించలేదని అనేకమంది భావించిన ఇంగ్లాండ్ చర్చికి సుప్రీమ్ గవర్నర్ అనే బిరుదు స్వీకరించమని ఎలిజబెత్ ను ఒత్తిడి చేసారు. 1559 మే 8 న కొత్త ఆధిపత్య చట్టం శాసనం అయింది. ప్రభుత్వ అధికారులు అందరూ రాజుని సుప్రీం గవర్నర్ గా లేదా కార్యాలయం నుండి అపాయాన్ని నిలువరించే వాడుగా భావిస్తూ విశ్వాస పాత్రులుగా ఉంటామని ప్రమాణ స్వీకారం చేసారు; మేరీ అనుసరించిన భిన్నాభిప్రాయములు పీడనమును తప్పించటానికి హియర్సీ చట్టములు రద్దు చేయబడ్డాయి. అదే సమయంలో, ఒక కొత్త సమానత్వ చట్టం విడువలైంది, ఇది చర్చికి వెళ్ళటాన్ని మరియు 1552 కామన్ ప్రేయర్ పుస్తకం యొక్క స్వీకరించబడిన సంపుటి యొక్క వినియోగాన్ని అనివార్యం చేసింది, అయినప్పటికీ బ్రాహ్మణ్య విరోధానికి, లేదా హాజరీ లేదా బద్ధత యొక్క వైఫల్యమునకు జరిమానాలు అతిగా లేవు.[57]
వివాహ సందేహము

ఎలిజబెత్ పాలన ప్రారంభం నుండి, ఆమె ఎవరిని వివాహం చేసుకుంటుంది అనే ప్రశ్న ఉదయించింది. ఆమె ఎవరినీ వివాహం చేసుకోలేదు, దీనికి కారణాలు ఇప్పటికీ స్పష్టంగా లేవు. థామస్ సీమౌర్ లైంగిక సంబంధముల నుండి ఆమెను దూరంగా ఉంచాడు, లేదా తను గొడ్డుమోతు అని ఆమెకు తెలుసు అని చరిత్రకారులు ఆలోచించారు.[58][59] ఆమెకు యాభై సంవత్సరముల వయస్సు వరకు ఆమె సరైన జోడీ కొరకు వెదుకుతూనే ఉంది. ఆమె కన్నా 22 సంవత్సరములు చిన్నవాడైన ఫ్రాంకోయిస్, డ్యూక్ ఆఫ్ అంజౌ వివాహం చేసుకోమని ఆమెను అభ్యర్థించిన ఆఖరివాడు. పరిపాలనలో ఎలిజబెత్ కు మగవారి సాయం అవసరం లేదు, మరియు ఆమె సోదరి మేరీకి జరిగినట్లు, నియంత్రణ కోల్పోవటానికి లేదా ఆమె ప్రేమ వ్యవహారములలో విదేశీ జోక్యమునకు వివాహం కారణమైంది. మరొకవిధంగా, వివాహం ఒక వారసుడిని ఇచ్చే అవకాశాన్ని ఇచ్చింది.[60]
లార్డ్ రాబర్ట్ డడ్లీ
ఎలిజబెత్ తరచుగా వివాహ ప్రతిపాదనలను అందుకుంది, కానీ ఏ సమయంలోనైనా ఆమె కేవలం ముగ్గురు లేక నలుగురు జతగాళ్ళను మాత్రమే ముఖ్యంగా పరిగణించేది. వీరిలో, ఆమె చిన్ననాటి స్నేహితుడు లార్డ్ రాబర్ట్ డడ్లీ బహుశా చాలా దగ్గర అయ్యాడు. 1559 ప్రారంభంలో, వివాహితుడైన డడ్లీతో ఎలిజబెత్ స్నేహం ప్రేమగా మారింది. వారి సన్నిహితత్వం త్వరలోనే ఆస్థానంలో మరియు దేశంలో మరియు విదేశంలో చర్చనీయాంశం అయింది.[61] అతని భార్య అమీ రోబ్సర్ట్, "ఆమె రొమ్ములలో ఒక దానిలో రోగం"తో బాధపడుతున్నట్లు,[62] మరియు అమీ మరణించిన తర్వాత వివాహం చేసుకోవాలని లార్డ్ రాబర్ట్ మరియు రాణి ఒక రహస్య ఒప్పందం చేసుకున్నట్లు కూడా ప్రచారం జరిగింది.[63] 1560 ప్రారంభంలో స్పానిష్ రాయబారి ఆ పరిస్థితిని ఈ విధంగా వర్ణించాడు, ఇది స్వాగతించదగిన ఆలోచన కాదు: "ఆగ్రహంతో అతనిపై మరియు ఆమెపై అరిచే వ్యక్తి అక్కడ లేడు ... ఆమె అభిమానించిన రాబర్ట్ ను తప్ప ఆమె ఇంక ఎవరినీ వివాహం చేసుకోదు".[64] అదే ప్రకారంగా, అదే సంవత్సరం సెప్టెంబర్ లో డడ్లీ భార్య మెట్ల మీద నుండి జారిపడి మరణించినప్పుడు, ఒక పెద్ద అపవాదం పుట్టింది.[65] ఆ సమయంలో, అతనిని వివాహం చేసుకోవాలని ఎలిజబెత్ దృఢంగా నిర్ణయించుకుంది; విలియం సిసిల్, నికొలస్ త్రాక్మోర్టాన్, మరియు ఇతర రాజకీయవేత్తలు చాలా జాగరూకులై ఉన్నారు మరియు వారి అసమ్మతిని స్పష్టంగా వ్యక్తం చేసారు.[66] ప్రతికూలత చాలా అధికంగా ఉండటంతో, వివాహం జరిగితే ఘనత వస్తుంది అనే పుకార్లు వచ్చాయి.[67]

అనేక ఇతర వివాహ ప్రతిపాదనలు ఉన్నప్పటికీ, సుమారు మరియొక దశాబ్దము వరకు, రాబర్ట్ డడ్లీ అభ్యర్థిగా పరిగణించబడ్డాడు.[69] అతని వివాహ విన్నపములలో ఎలిజబెత్ అతనిని ప్రోత్సహించింది మరియు తను అతనిని వివాహం చేసుకునే ఆలోచనను విరమించుకున్న తర్వాత కూడా, అతని ప్రేమ వ్యవహారములకు ఎక్కువగా ఈర్ష్య చెందింది.[70] 1564 లో ఎలిజబెత్, డడ్లీని లెస్టర్ ప్రభువుని చేసింది. చివరకు 1578 లో అతను తిరిగి వివాహం చేసుకున్నాడు, దీనికి ఆ రాణి తన అసమ్మతిని వివిధ రకములుగా వ్యక్తం చేస్తూ ప్రతిస్పందించింది.[71] అతని భార్య రాణి యొక్క జీవిత కాల ద్వేషమును భరించవలసి వచ్చింది.[72] అయినప్పటికీ, ఎలిజబెత్ హృదయంలో డడ్లీ ఒక ప్రత్యేక స్థానాన్ని నిలుపుకున్నాడు. ఆర్మడ తరువాత వెంటనే అతను మరణించాడు. ఎలిజబెత్ మరణించిన తర్వాత, ఆమెకు సంబంధించిన వస్తువులలో, ఆమె స్వీయ దస్తూరీతో "అతని ఆఖరి ఉత్తరం" అని వ్రాయబడిన అతని ఉత్తరం కనిపించింది.[73]
రాజకీయ వ్యవహారములు
ఎలిజబెత్ వివాహ సమస్యను బహిరంగంగానే ఉంచింది కానీ ఎక్కువగా కేవలం ఒక దౌత్య యుక్తిగా ఉంచింది.[74] ఆమెను వివాహం చేసుకొమ్మని పార్లమెంట్ మరల మరల అభ్యర్థించింది, కానీ ఆమె ఎల్లప్పుడూ తప్పించుకునేటట్లు సమాధానం చెప్పింది.[75] 1563 లో, చక్రవర్తికి సంబంధించిన ఒక రాయబారితో ఆమె ఇలా చెప్పింది: "ఒకవేళ నా స్వభావం యొక్క అభిమతాన్ని నేను అనుసరిస్తే, అది ఇది: రాణి మరియు వివాహిత కన్నా బిచ్చగత్తె మరియు ఒంటరి".[74] మశూచికంతో ఎలిజబెత్ జబ్బు పడిన తర్వాత, అదే సంవత్సరంలో, వారసత్వ ప్రశ్న ఒక పెద్ద సమస్య అయింది. ఆమె మరణం తర్వాత అంతర్యుద్ధమును అరికట్టటానికి, ఆమెను వివాహం చేసుకొమ్మని లేదా ఒక వారసుడిని ప్రతిపాదించమని పార్లమెంట్ ఆమెను అర్ధించింది. రెండింటిలో ఏది చేయటానికీ ఆమె అంగీకరించలేదు. ఏప్రిల్ లో, ఆమె శాసనసభను వాయిదా వేసింది, 1566 లో పన్నులను ప్రవేశపెట్టటానికి ఆమెకు దాని అవసరం వచ్చేవరకు ఇది తిరిగి సమావేశం కాలేదు. వారసత్వమును అందించటానికి ఆమె అంగీకరించే వరకు హౌస్ ఆఫ్ కామన్స్ నిధులను బిగపడతానని బెదిరించింది. 1566 లో, ఆ విషయాన్ని వదిలి వేయమని ఎలిజబెత్ ఆదేశించినప్పటికీ, సర్ రాబర్ట్ బెల్ నిర్భయముగా ఆ విషయాన్ని సాధించటానికి ప్రయత్నం చేసి ఆమె ఆగ్రహానికి గురయ్యాడు, ఆమె అతని గురించి ఈ విధంగా చెప్పింది, "మీ కోసం తన సహచరులతో కలిసి Mr. బెల్ ఎగువ సభకు వారి ఉపన్యాసములను ముఖ్యముగా ఎంచుకోవాలి, వారితో సమ్మతించండి, అందువలన మీరు వలలో పడితే, మరియు నిష్కాపట్యము చేత దానిని సమ్మతించాలి."[76]
1566 లో, వివాహం చేసుకోకుండానే వారసత్వ సమస్యకు తను ఒక పరిష్కార మార్గాన్ని కనుగొనగలిగితే, తను దానిని అనుసరిస్తానని స్పానిష్ రాయబారితో ఆమె వెల్లడించింది. 1570 నాటికి, ఎలిజబెత్ ఎప్పటికీ వివాహం చేసుకోదని లేదా వారసులని పేర్కొనదని ప్రభుత్వంలో ఉన్నత స్థాయి అధికారులు రహస్యంగా అంగీకరించారు. అప్పటికే విలియం సిసిల్ ఆ వారసత్వ సమస్యకు పరిష్కారములు వెతుకుతున్నాడు.[74] ఈ పరిస్థితులకు, వివాహం చేసుకోవటంలో ఆమె విఫల మవగా, బాధ్యతా రాహిత్యానికి ఆమె ఎక్కువగా నిందించబడింది.[77] ఎలిజబెత్ యొక్క నిశ్శబ్దం ఆమె సొంత రాజకీయ రక్షణను బలోపేతం చేసింది: ఆమె వారసులను ప్రకటించితే, ఆమె సింహాసనం ఆక్రమణకు బేధ్యముగా అవుతుందని ఆమెకు తెలుసు.[78]
ఎలిజబెత్ యొక్క పెళ్ళి కాని స్థితి కన్నెరికపు ఆచారాన్ని ప్రేరేపించింది. కవిత్వంలో మరియు చిత్రలేఖనంలో, ఆమె సాధారణ స్త్రీగా కాకుండా, ఒక కన్నె లేదా ఒక దేవత లేదా రెండింటిగా చిత్రీకరించబడింది.[79] మొదట, తన కన్నెరికం యొక్క పవిత్రతను కేవలం ఎలిజబెత్ మాత్రమే చూపించింది: 1559 లో ఆమె దిగువ సభకు ఈ విధంగా చెప్పింది, "మరియు, ఆఖరికి, నాకు ఇది చాలు, అలాంటి కాలములో పరిపాలన చేసిన ఒక రాణి కన్నెగానే జీవించింది మరియు కన్నెగానే మరణించింది అని ఒక చలువరాయి ప్రకటించగలదు".[79] తరువాత నుండి, ప్రత్యేకించి 1578 తర్వాత కవులు మరియు రచయితలు ఆ ఇతివృత్తమును తీసుకుని దానిని ఒక చిత్రకథగా మార్చివేసారు, అది ఎలిజబెత్ ను అతి ఘనంగా చూపించింది. రూపకాలంకారములు మరియు కవి సమయము ల కాలంలో, దేవుని రక్షణలో ఆమె తన రాజ్యమును మరియు ప్రజలను వివాహం చేసుకున్నట్లుగా చిత్రీకరించబడింది. 1599 లో, ఎలిజబెత్ "నా ప్రజలే, నా భర్తలు" అని వారి గురించి చెప్పింది.[80]
విదేశాంగ విధానం

డడ్లీతో వివాహ ప్రతిపాదన కాకుండా, ఎలిజబెత్ వివాహ విషయమును ఒక విదేశీ విధానంగా చూసింది.[82] 1559 లో ఫిలిప్ II యొక్క సొంత ప్రతిపాదనను ఆమె త్రోసిపుచ్చినప్పటికీ, అతని సహజన్ముడు ఆస్ట్రియా యొక్క ఆర్చ్ డ్యూక్ చార్లెస్ను వివాహం చేసుకోవటానికి అనేక సంవత్సరములు సంప్రదింపులు జరిపింది. హాబ్స్ బర్గ్స్ తో సంబంధాలు 1568 నాటికి క్షీణించాయి. బదులుగా అప్పుడు ఎలిజబెత్ ఇద్దరు ఫ్రెంచ్ వాలోయిస్ యువరాజులతో వివాహాన్ని పరిగణలోకి తీసుకుంది, మొదట హెన్రీ, డ్యూక్ ఆఫ్ అంజౌ, మరియు తర్వాత, 1572 నుండి 1581 వరకు అతని సోదరుడు ఫ్రాంకోయిస్, డ్యూక్ ఆఫ్ అంజౌ.[83] ఈ ఆఖరి ప్రతిపాదన దక్షిణ నెదర్లాండ్స్ యొక్క స్పానిష్ నియంత్రణకు వ్యతిరేకంగా యోచించిన పెళ్ళి సంబంధముతో ముడిపెట్టబడింది.[84] ఎలిజబెత్ కొంత కాలం వరకు ఆ వివాహ ప్రతిపాదనను గట్టిగా పరిగణించింది, మరియు అంజౌ ఆమెకు పంపిన కప్ప-ఆకారపు చెవి పోగును ధరించింది.[85]
ఎలిజబెత్ యొక్క విదేశీ విధానం ఎక్కువగా సురక్షితమైనది. ఎలిజబెత్ యొక్క హగ్యునాట్ మిత్రులు ఓడ రేవునును తిరిగి వశం చేసుకోవటానికి కాథలిక్కులతో చేతులు కలిపినప్పుడు, అక్టోబరు 1562 నుండి జూన్ 1563 వరకు లే హవ్రే యొక్క ప్రమాదకరమైన ఆక్రమణ మినహాయించబడింది. లే హావ్రేను జనవరి 1558 లో తిరిగి ఫ్రాన్సు వశం చేసుకున్న కాలిస్తో మారకం చేయాలని ఎలిజబెత్ తలచింది.[86] ఫ్రెంచ్ వారిని అడ్డుకోవటానికి 1560 లో ఆమె తన సైన్యాన్ని స్కాట్లాండ్ కు పంపింది.[87] ఇంగ్లాండ్ కు స్పానిష్ వలన ప్రమాదమును అడ్డగించటానికి 1585 లో, ఆమె డచ్ వారితో నాన్ సచ్ ఒప్పందం పై సంతకం చేసింది.[88] కేవలం ఆమె నావికాదళము యొక్క చర్యల ద్వారానే ఎలిజబెత్ ఒక దురాక్రమణ విధానాన్ని అనుసరించింది. 80% సముద్రం వద్ద స్పెయిన్ తో జరిగిన యుద్ధంలో, ఇది ఫలితాన్నిచ్చింది.[89] 1577 నుండి 1580 వరకు ఫ్రాన్సిస్ డ్రేక్ భూగోళం చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేసిన తర్వాత ఆమె అతనిని సైన్యాధిపతిని చేసింది, మరియు స్పానిష్ ఓడ రేవులు మరియు ఓడల గుంపుల పైన అతని దాడులకు అతను ఖ్యాతి గాంచాడు. సముద్రపు దొంగతనం అనే అంశం మరియు స్వీయ-అభివృద్ధి ఎలిజిబెత్ యొక్క నావికులను నడిపించాయి, వీటి పైన రాణి కొద్దిపాటి నియంత్రణ కలిగి ఉంది.[90][91]
స్కాట్లాండ్

స్కాట్లాండ్ దిశగా ఎలిజబెత్ యొక్క మొదటి విధానం అక్కడ ఫ్రెంచ్ ఉనికిని వ్యతిరేకించటం.[92] ఇంగ్లాండ్ ను ముట్టడించాలని మరియు ఇంగ్లీష్ మకుటమునకు వారసురాలు అవుతుందని అనేక మంది భావించిన,[93] స్కాట్స్ రాణి,మేరీని సింహాసనంపై ఉంచటానికి ఫ్రెంచ్ యోచించిందని ఆమె భయపడింది.[94] ప్రొటెస్టంట్ తిరుగుబాటుదారులకు సహాయం చేయటానికి స్కాట్లాండ్ లోనికి సైన్యాన్ని పంపటానికి ఎలిజబెత్ ఒప్పించబడింది, మరియు ఆ ప్రచారం పనికిమాలినది అయినప్పటికీ, జూలై 1560 యొక్క ఫలిత ఎడింబర్గ్ ఒప్పందం ఉత్తరమున ఫ్రెంచ్ ప్రమాదమును తొలగించింది.[95] పాలనా అధికారములను స్వీకరించటానికి 1561 లో మేరీ స్కాట్లాండ్ కు తిరిగి వచ్చినప్పుడు, ఆ దేశం స్థిరపడిన ఒక ప్రొటెస్టంట్ చర్చిని కలిగి ఉంది మరియు ఎలిజబెత్ ఆసరా ఉన్న ప్రొటెస్టంట్ పెద్దమనుషుల యొక్క వర్గం చేత నడుపబడింది.[96] ఆ ఒప్పందాన్ని ఆమోదించటానికి మేరీ అంగీకరించలేదు.[97]
తన సొంత జతగాడు, రాబర్ట్ డడ్లీ ని, భర్తగా ప్రతిపాదించటం ద్వారా ఎలిజబెత్ మేరీని బాధించింది.[97] బదులుగా, 1565 లో మేరీ హెన్రీ స్టువర్ట్, లార్డ్ డార్న్లీని వివాహం చేసుకుంది, ఇతను తన సొంత వారసులను ఇంగ్లీష్ సింహాసనానికి తీసుకు వెళ్ళాడు. ఈ వివాహం స్కాటిష్ ప్రొటెస్టంట్లకు మరియు ఎలిజబెత్ కు విజయాన్ని అందించిన అనేక తప్పిదములతో కూడిన మేరీ తీర్పులలో మొదటిది. డార్న్లీ వెంటనే స్కాట్లాండ్ లో చెడ్డ పేరు తెచ్చుకున్నాడు, అప్పుడు మేరీ యొక్క ఇటాలియన్ సెక్రటరీ డేవిడ్ రిజ్జియో యొక్క హత్యలో ప్రధాన పాత్ర పోషించటం మూలంగా అపఖ్యాతి పాలయ్యాడు. ఫిబ్రవరి 1567 లో, జేమ్స్ హెప్బర్న్, ఎర్ల్ ఆఫ్ బోత్వెల్ యొక్క నాయకత్వంలో కుట్రదారులు డార్న్లీని హత్య చేసారు. కొద్దికాలం తర్వాత, 1567 మే 15 న ఆమె భర్త యొక్క హత్యలో ఆమె పాత్ర ఉంది అనే అనుమానములకు తావిస్తూ మేరీ, బొత్వెల్ ను వివాహం చేసుకుంది. ఎలిజబెత్ ఆమెకు ఈ విధంగా రాసింది:
ఆ విధమైన వ్యక్తిని వివాహం చేసుకోవటానికి మీరు ఎందుకు అంత తొందర పడుతున్నారు, అతనికి ప్రజాభిమానం లేకపోవటంతో పాటు, మీ భర్తను చంపాడన్న అభియోగం కూడా అతనిపై ఉంది, ఆ హత్యలో మీ పాత్ర కూడా ఉంది అన్న విషయాన్ని మేము నమ్మటం లేదు.[98]
ఈ సంఘటనలు వేగముగా మేరీ యొక్క ఓటమికి మరియు లోచ్ లెవెన్ కాసిల్ లో ఆమెను ఖైదు చేయటానికి దారి తీసాయి. జూన్ 1566 లో జన్మించిన ఆమె కుమారుడు జేమ్స్కు అనుకూలంగా సింహాసనాన్ని వదిలి పెట్టాలని స్కాటిష్ గురువులు ఆమెను బలవంతం చేసారు. ఒక ప్రొటెస్టంట్ గా పెంచటానికి జేమ్స్ ను స్టిర్లింగ్ కాసిల్కు తీసుకు వెళ్ళారు. 1568 లో మేరీ లోచ్ లెవెన్ నుండి తప్పించుకుంది కానీ తర్వాత సరిహద్దు మీదుగా ఇంగ్లాండ్ ఇంకొక ఓటమికి గురయ్యింది, ఇక్కడ ఒకప్పుడు ఎలిజబెత్ కు కచ్చితమైన ఆసరా ఉండేది. తన తోటి రాణికి తిరిగి అధికారమును ఇవ్వటమే ఆమె మొదటి ఉద్దేశము; కానీ ఆమె మరియు ఆమె మంత్రి మండలి లౌక్యంగా వ్యవహరించారు. ఇంగ్లీష్ సైన్యంతో కలిసి మేరీని స్కాట్లాండ్ కు తిరిగి పంపడం లేదా ఫ్రాన్సుకు పంపడం ఇంగ్లాండ్ యొక్క కాథలిక్ శత్రువులకు ఇబ్బంది అయినప్పటికీ, వారు ఆమెను ఇంగ్లాండ్ లోనే ఉంచుకున్నారు. తరువాతి పందొమ్మిది సంవత్సరములు ఆమె అక్కడే ఖైదు చేయబడింది.[99]

వెంటనే మేరీపై తిరుగుబాటు జరిగింది. 1569 లో, రైజింగ్ ఆఫ్ ది నార్త్ లో కుట్రదారులు ఆమెను విడుదల చేయటం గురించి మాట్లాడుకున్నారు, మరియు థామస్ హోవార్డ్, డ్యూక్ ఆఫ్ నార్ఫోక్తో ఆమె వివాహం గురించి పథకం రూపొందింది. హావర్డ్ ను బ్లాక్కు పంపడం ద్వారా ఎలిజబెత్ ప్రతిస్పందించింది. 1570 లో పోప్ పియస్ V రేగ్నాన్స్ ఇన్ ఎక్సెల్సిస్ అని పిలవబడే ఒక పాపల్ బుల్ను జారీ చేసాడు, ఆయన ఈ విధంగా ప్రకటించారు "ఇంగ్లాండ్ రాణిగా నటిస్తున్న మరియు నేరస్థురాలైన ఎలిజబెత్, మతభ్రష్టురాలిగా ఉండటానికి మరియు ఏ విధమైన రాజభక్తి నుండి ఆమె ప్రజలను విడుదల చేయాలి.[100] మేరీ స్టూవర్ట్ ను ఇంగ్లాండ్ యొక్క నిజమైన సార్వభౌమురాలిగా చూడటానికి ఆ విధంగా ఇంగ్లీష్ కాథలిక్కులు ఒక అదనపు ప్రేరేపకమును కలిగి ఉన్నారు. తనను ఇంగ్లీష్ సింహాసనముపై ఉంచటానికి చేసిన ప్రతి కాథలిక్ పన్నాగము గురించి మేరీ చెప్పి ఉండకపోవచ్చు, కానీ 1571 యొక్క రిడోల్ఫీ ప్లాట్ నుండి 1586 యొక్క బాబింగ్టన్ ప్లాట్ వరకు, ఎలిజబెత్ యొక్క గూఢచారి సర్ ఫ్రాన్సిస్ వాల్సింగం మరియు రాచరికపు మంత్రి మండలి ఆమెకు వ్యతిరేకంగా జాగ్రత్తగా ఒక కేసును ముడిపెట్టారు.[101] మొదట, మేరీ మరణం కొరకు పిలుపులను ఎలిజబెత్ ప్రతిఘటించింది. 1586 చివరి నాటికి ఆమె న్యాయవిచారణ జరపటానికి అనుమతించబడింది మరియు బాబింగ్టన్ పన్నాగం సమయంలో రాయబడిన లేఖల సాక్ష్యం పైన ఉరితీయబడింది.[102] ఆ తీర్పుకు ఎలిజబెత్ యొక్క చాటింపు ఈ విధంగా ప్రకటించింది "ఆ సింహాసనానికి వారసురాలిగా నటిస్తున్న, మేరీ అదే భూమండలమును ప్రదక్షిణ చేసి ఊహించిన అనేక విషయములు మన రాజవంశపు వ్యక్తిని బాధించి, మరణమునకు మరియు విధ్వంసమునకు కారణమవుతుంది."[103] 1587 ఫిబ్రవరి 8 న, ఫోతరిన్గీ కాసిల్, నార్త్ ఆంప్టన్ షైర్ వద్ద మేరీకి శిరఛ్చేదం కలిగింది.[104] ఆమెకు 44 సంవత్సరములు.[105]
స్పెయిన్
1562–1563 లో లే హావ్రే యొక్క విధ్వంసకరమైన ఆక్రమణ మరియు ఓటమి తరువాత, ఫిలిప్ IIకు వ్యతిరేకంగా ప్రొటెస్టంట్ డచ్ ఉద్యమకారులకు సహాయం చేయటానికి ఆమె ఇంగ్లీష్ సైన్యాన్ని పంపినప్పుడు, 1585 వరకు ఎలిజబెత్ ఆ ఖండంపైన సైనిక దాడులను తప్పించింది. దీని తర్వాత 1584 లో విలియం ది సైలంట్, ప్రిన్స్ ఆఫ్ ఆరంజ్, మరియు ఫ్రాంకోయిస్, డ్యూక్ ఆఫ్ అంజౌ ల మరణం, మరియు అనేక డచ్ పట్టణములు అలెగ్జాండర్ ఫారన్స్, డ్యూక్ ఆఫ్ పర్మ, స్పానిష్ నెదర్లాండ్స్ యొక్క ఫిలిప్ గవర్నర్ వశమయ్యాయి. డిసెంబరు 1584 లో జాయిన్విల్లే వద్ద ఫిలిప్ II మరియు ఫ్రెంచ్ కాథలిక్ లీగ్ మధ్య ఒక స్నేహాసంబంధం, నెదర్లాండ్స్ పై స్పానిష్ ఆధిక్యాన్ని అడ్డుకోవటానికి, అంజౌ యొక్క సోదరుడు హెన్రీ III ఆఫ్ ఫ్రాన్స్ సామర్ధ్యమును తక్కువచేసింది. ఫ్రాన్సు యొక్క పరీవాహ తీరం వెంబడి కూడా స్పానిష్ ప్రభావమును ఇది విస్తరించింది, ఇక్కడ కాథలిక్ లీగ్ బలంగా ఉంది, మరియు ఇంగ్లాండ్ దండయాత్రకు అనువుగా ఉంది.[88] 1585 వేసవిలో డ్యూక్ ఆఫ్ పర్మ ద్వారా ఆంట్వేర్ప్ యొక్క ముట్టడి ఇంగ్లీష్ మరియు డచ్ వారిలో కొంత ప్రతిస్పందనకు కారణమైంది. దీని ఫలితంగా ఆగస్టు 1585 లో నాన్సచ్ ఒప్పందం ఉద్భవించింది, ఇందులో డచ్ కి సైనిక సహాయాన్ని అందజేస్తానని ఎలిజబెత్ వాగ్దానం చేసింది.[106] ఈ ఒప్పందంతో ఆంగ్లో-స్పానిష్ యుద్ధం ప్రారంభమైంది, 1604 లో లండన్ ఒడంబడిక వరకు ఇది కొనసాగింది.
ఈ దండయాత్రకు ఆమె మాజీ ప్రియుడు, రాబర్ట్ డడ్లీ, ఎర్ల్ ఆఫ్ లెస్టర్ నాయకత్వం వహించాడు. ఈ చర్యను ఎలిజబెత్ మొదటి నుండి సమర్ధించలేదు. హాలాండ్ లోకి లెస్టర్ ప్రవేశించిన కొద్ది రోజుల లోనే, స్పెయిన్ తో రహస్య శాంతి సంప్రదింపులు ప్రారంభిస్తుండగా, ఇంగ్లీష్ సైన్యంతో డచ్ వారికి సహకారం అందిస్తున్నట్లు అగుపిస్తున్న, ఆమె ఎత్తుగడ,[107] ఒక గొప్ప ఉద్యమంలో పోరాడుతాడని డచ్ వారు కోరుకున్న మరియు ఊహించిన, లెస్టర్ కు తప్పకుండా ప్రతికూలం అయ్యాయి. మరొక రకంగా ఎలిజబెత్ అతను "శతృవుతో ఏ నిష్కర్ష చర్యనైనా ఏ విధముగా అయినా తప్పించుకోవాలి" అని కోరుకుంది.[108] డచ్ స్టేట్స్-జనరల్ నుండి గవర్నర్-జనరల్ ఉద్యోగమును స్వీకరించటం ద్వారా అతను ఎలిజిబెత్ కోపానికి లోనయ్యాడు. నెదర్లాండ్స్ పైన సార్వభౌమత్వాన్ని అంగీకరించేటట్లు ఆమెను ఒత్తిడి చేయటానికి ఇది డచ్ వారి పన్నాగంగా ఎలిజబెత్ భావించింది,[109] దీనిని చాలా కాలం నుండి ఆమె ఎప్పుడూ అంగీకరించలేదు. ఆమె లెస్టర్ కు ఈ విధంగా రాసింది:
మా చేతులతో పెరిగి, ఈ భూమిపైన ఉన్న అందరి కన్నా అధికంగా మేము ఇష్టపడిన ఒక వ్యక్తి, మమ్మల్ని ఇంతగా బాధ పెట్టే ఒక కారణం కొరకు మా శాసనమును ఇంత నీచమైన పద్ధతిలో ఉల్లంఘిస్తాడని మేము ఎప్పుడూ అనుకోలేదు (అది అనుభవంలోకి వస్తుందని మేము అనుకోలేదు) ....మరియు మేము వెల్లడించిన ఇష్టం మరియు శాసనము ఏమిటంటే, అన్ని ఆలస్యములు మరియు సాకులు ముక్కలై పోయాయి, ప్రస్తుతం నువ్వు నీ రాజభక్తికి కట్టుబడి ఉండి మా పేరు మీద దానిని భరించే వాడు నిర్దేశించిన విధంగా నువ్వు నడుచుకోవాలి. నీకు అత్యంత ప్రమాదకరమైన పరిస్థితులలో, ప్రతికూలతలకు నీవు సమాధానం చెప్పినందుకు, అక్కడ నువ్వు విఫలమవవు.[110]
ఎలిజబెత్ యొక్క "శాసనం" ఏమిటంటే, లెస్టర్ ఆమె పక్కన నిలబడి ఉండగా ఆమె దూత ఆమె అసమ్మతి లేఖలను డచ్ మంత్రి మండలి ఎదుట బహిరంగంగా చదవాలి.[111] స్పెయిన్ తో ప్రత్యేక శాంతి కొరకు కొనసాగుతున్న సంప్రదింపులతో కలిసి ఆమె "లెఫ్టినెంట్-జనరల్" యొక్క బహిరంగ పరాభవం,[112] డచ్ వారి దృష్టిలో అతని పరపతిని బాగు చేయలేనంతగా పాడు చేసింది. అలమటిస్తున్న ఆమె సైనికులకు వాగ్దానం చేసిన నిధులను పంపడానికి ఎలిజబెత్ మరల మరల నిరాకరించటం ఆ సైనిక ఉద్యమమును బాగా దెబ్బతీసింది. ఆ పరిస్థితికి తను బాధ్యత వహించటానికి ఆమె అసమ్మతి, ఒక రాజకీయ మరియు సైనిక నాయకునిగా లెస్టర్ యొక్క స్వీయ లోపములు మరియు డచ్ రాజకీయముల యొక్క రాజ ద్రోహుల ఆధీనంలో ఉన్న మరియు అధ్వానపు పరిస్థితి మొదలైనవి ఆ ఉద్యమ వైఫల్యమునకు కారణములు.[113] చిట్టచివరకు డిసెంబరు 1587 లో లెస్టర్ తన దళమును వెనుకకు మరలించాడు.
అదే సమయంలో, 1585 మరియు 1586 లో సర్ ఫ్రాన్సిస్ డ్రేక్ స్పానిష్ ఓడ రేవులు మరియు ఓడలకు వ్యతిరేకంగా కరీబియన్కు ఒక గొప్ప నౌకాయానమును ప్రారంభించాడు, మరియు 1587 లో ఎంటర్ప్రైజ్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్ కొరకు వచ్చిన స్పానిష్ యుద్ధ నౌకలను ధ్వంసం చేసి కాడిజ్ పైన విజయవంతంగా దాడి చేసాడు:[114] చివరకు ఆ యుద్ధమును ఇంగ్లాండ్ వరకు తీసుకు వెళ్ళాలని ఫిలిప్ II నిర్ణయించాడు.[115]

1588 జూలై 12 న స్పానిష్ అర్మడ అనే ఒక గొప్ప ఓడల గుంపు, డ్యూక్ అఫ్ పర్మ నాయకత్వంలో నెదర్లాండ్స్ నుండి ఆగ్నేయ ఇంగ్లాండ్ తీరమునకు ఒక స్పానిష్ ఉద్యమ దళమును పడవలో తీసుకు వెళ్ళటానికి యోచిస్తూ, ఆ నది వైపు ప్రయాణం సాగించింది. తప్పు అంచనా,[116] దురదృష్టం, మరియు స్పానిష్ ఓడలను ఈశాన్యమునకు పంపివేయబడటానికి కారణమైన గ్రేవ్లైన్స్ వద్ద 29 జూలై న ఇంగ్లీష్ అగ్ని మాపక ఓడల పైన జరిగిన దాడి ఆర్మడను ఓడించాయి.[117] ఐర్లాండ్ తీరం పైన విధ్వంసకరమైన ఓటముల తరువాత, ముక్కలైపోయిన శిథిలములతో ఆర్మడ స్పైన్ కు తిరిగి చేరుకుంది (నార్త్ సీ గుండా కొన్ని ఓడలు తిరిగి స్పెయిన్ కి, మరియు తిరిగి ఐర్లాండ్ యొక్క వెస్ట్ కోస్ట్ గుండా సౌత్ కి రావటానికి ప్రయాస పడిన తర్వాత).[118] ఆర్మడ యొక్క గతి తెలియకుండానే, ఎర్ల్ ఆఫ్ లెస్టర్ దళం ఆధ్వర్యంలో దేశమును రక్షించటానికి ఇంగ్లీష్ సైన్యం సమూహంగా అయింది. 8 ఆగస్టు న ఎస్సెక్స్ లో టిల్బరీ వద్ద తన దళములను పరిశీలించటానికి అతను ఎలిజబెత్ ను ఆహ్వానించాడు. తెల్లని ముఖమల్ దుస్తుల పైన ఒక వెండి రొమ్ము కవచమును ధరించి, ప్రసిద్ధి చెందిన ఆమె ఉపన్యాసములు ఒక దానిలో ఆమె వారిని సంబోధించింది:[119]
నా ప్రియమైన ప్రజలు, మా రక్షణ గురించి జాగ్రత్త వహించే వారు మమ్మల్ని అనుసరిస్తారు, ద్రోహానికి భయపడి రక్షణ కొరకు మేము సాయుధ దళాలకు ఏ విధంగా ఆధీనులమై ఉన్నామో చూడండి; కానీ నేను మీకు భరోసా ఇవ్వగలను, విశ్వాస పాత్రులైన మరియు ప్రియమైన ప్రజలను సందేహించటానికి బ్రతికి ఉండటం నాకు ఇష్టం లేదు....నేను బలహీనమైన మరియు నిస్త్రాణమైన స్త్రీనని నాకు తెలుసు, కానీ ఒక రాజు యొక్క హృదయం మరియు ఉదరం కలిగి ఉన్నాను, మరియు ఇంగ్లాండ్ రాజుది కూడా, మరియు పర్మ లేదా స్పెయిన్, లేదా యూరోప్ యొక్క ఏ యువరాజు అయినా నా రాజ్యం యొక్క సరిహద్దులలోకి దండయాత్ర చేయటానికి సాహసించరు.[120]
ఏ దండయాత్ర రానప్పుడు, ఆ దేశం ఉప్పొంగింది. సెయింట్ పాల్స్ కేథడ్రాల్ వద్ద ఒక థాంక్స్ గివింగ్ (కృతజ్ఞతలు వ్యక్తం చేసే) సేవకు ఎలిజబెత్ సవారి ఆమె పట్టభిషేకమును ఒక వేడుకగా సరిపోల్చింది.[118] ఆర్మడ ఓటమి ఎలిజబెత్ కు మరియు ప్రొటెస్టంట్ ఇంగ్లాండ్ కు ఒక శక్తివంతమైన ప్రచార విజయం. ఇంగ్లీష్ వారు వారి బట్వాడాను దేవుని అనుగ్రహంగా మరియు కన్నె అయిన ఒక రాణి పాలనలో ఉన్న జాతి యొక్క అంటరానితనమునకు చిహ్నంగా తీసుకున్నారు.[89] అయినప్పటికీ, ఆ విజయం ఆ యుద్ధంలో ఒక కీలక మలుపు కాదు, అది అలానే కొనసాగి ఎక్కువగా స్పెయిన్ కు అనుకూలంగా అయింది.[121] స్పానిష్ ప్రజలు ఇప్పటికీ నెదర్లాండ్స్ ను నియంత్రిస్తూనే ఉన్నారు, మరియు దండయాత్ర భయం అలానే ఉంది.[115] ఎలిజబెత్ యొక్క జాగ్రత్త స్పెయిన్ పై యుద్ధమును సంకటంలో పెట్టిందని ఆమె మరణించిన తర్వాత సర్ వాల్టర్ రాలీగ్ వాదించాడు:
చనిపోయిన రాణి తన లేఖరులను నమ్మినట్లుగా తన యుద్ధ వీరులను నమ్మినట్లయితే, ఆమె కాలంలో ఆ మహా సామ్రాజ్యాన్ని ముక్కలు చేసి పూర్వ కాలం లాగా ఆ చిన్న చిన్న రాజ్యములకు ప్రభువులను తయారు చేసేవారం. కానీ ఆమె అన్నింటినీ విభజించటం ద్వారా, మరియు చిన్న దండయాత్రల ద్వారా స్పానిష్ వ్యక్తికి తనను తాను ఎలా రక్షించుకోవాలో మరియు తన సొంత బలహీనతలను ఎలా పరీక్షించుకోవాలో నేర్పింది.[122]
అదే కారణముల పై కొందరు చరిత్రకారులు ఎలిజబెత్ ను విమర్శించినప్పటికీ,[123] రాలీగ్ యొక్క తీర్పు మరింత ఎక్కువగా అన్యాయమైనదని విచారించబడింది. ఆమె తనంతట తను చెప్పిన వెల్లడించిన విధంగా ఒకప్పుడు తమ చర్యలలో "పొగరుబోతు ప్రవర్తనతో రవాణా అవగలిగే" వారిగా అగుపించిన, తన దళపతులపై అంత నమ్మకం ఉంచక పోవటానికి ఎలిజబెత్ కు తగిన కారణం ఉంది.[124]
ఫ్రాన్స్
1589 లో ప్రొటెస్టంట్ హెన్రీ IV ఫ్రెంచ్ సింహాసనాన్ని వారసత్వంగా పొందినప్పుడు, ఎలిజబెత్ అతనికి సైనిక సహాయాన్ని పంపించింది. 1563 లో లే హావ్రే నుండి వెనుకకు మరలినప్పటి తర్వాత ఇది ఆమె మొదటి సాహసం. హెన్రీ వారసత్వమును కాథలిక్ లీగ్ మరియు ఫిలిప్ II తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు మరియు పరీవాహ వాడరేవులను స్పానిష్ వారు ఆక్రమిస్తారని ఎలిజబెత్ భయపడింది. అయినప్పటికీ, ఫ్రాన్సులో తరువాతి ఆంగ్ల ప్రచారములు అపసవ్యంగా ఉండి నిష్ప్రయోజనముగా ఉన్నాయి.[125] లార్డ్ విల్లౌగ్బీ ఎలిజబెత్ యొక్క ఆజ్ఞలను ఎక్కువగా నిర్లక్ష్యం చేస్తూ, 4,000 మంది సైన్యంతో ఉత్తర ఫ్రాన్సు అంతటా కొద్దిపాటి ప్రభావంతో సంచరించారు. తన దళములను కోల్పోవటంతో, 1589 డిసెంబరు లో అతను విరమించుకున్నాడు. 1591 లో బ్రిటనీకు 3,000 మందిని నడిపించిన జాన్ నారీస్ యొక్క ప్రచారం, మరింత వినాశకరమైంది. ఆ విధమైన యాత్రలన్నింటి కొరకు, దళపతులు కోరుకున్న సరుకులు మరియు ఉపబలముల కొరకు ముదుపు చేయటానికి ఎలిజబెత్ సుముఖంగా లేదు. మరింత సహకారం కొరకు స్వయంగా అభ్యర్థించటానికి నారీస్ లండన్ వెళ్ళాడు. అతను లేని సమయంలో, అతని సైన్యం యొక్క అవశేషములను మే 1591 లో, నార్త్-వెస్ట్ ఫ్రాన్సు లోని క్రావోన్ వద్ద ఒక కాథలిక్ లీగ్ సైన్యం దాదాపు విధ్వంసం చేసింది. జూలైలో, రోవెన్ను ముట్టడి చేయటంలో హెన్రీ IVకు సహాయం చేయటానికి, ఎలిజబెత్ రాబర్ట్ డెవెరూక్స్, ఎర్ల్ ఆఫ్ ఎస్సెక్స్ ఆధ్వర్యంలో మరొక దళమును పంపించింది. దాని ఫలితం కేవలం నిరాశాజనకమైంది. ఎస్సెక్స్ ఏమీ సాధించలేక 1592 జనవరిలో తన సొంత గడ్డకు తిరిగి వచ్చాడు. ఏప్రిల్ లో హెన్రీ ఆ ముట్టడిని విసర్జించాడు.[126] ఎప్పటి వలెనే, వారు విదేశములో ఉండగా ఎలిజబెత్ తన దళపతులపై నియంత్రణను కోల్పోయింది. ఆమె ఎస్సెక్స్ గురించి ఈ విధంగా రాసింది "అతను ఎక్కడ ఉన్నాడో, ఏమి చేస్తున్నాడో లేదా అతను ఏమి చేయాలో మాకు తెలియదు".[127]
ఐర్లాండ్
ఆమె రెండు సామ్రాజ్యములలో ఐర్లాండ్ ఒకటి అయినప్పటికీ, వాస్తవంగా స్వాధికారంగా ఉన్న ప్రదేశములలో,[128] మరియు ఆమె శత్రువులతో చేతులు కలపాలని కోరుకుంటున్న కాథలిక్ ప్రజల నుండి ఎలిజబెత్ ప్రతికూలతను ఎదుర్కొంది. ఆమె సభికులకు భూమిని మంజూరు చేయటం మరియు ఇంగ్లాండ్ పై దాడి చేయటానికి స్పెయిన్ కు ఒక ఆధారం ఇవ్వకుండా ఉద్యమకారులను నిరోధించటం ఆమె విధానం.[87] అనేక ఉద్యమములకు సమాధానంగా, ఇంగ్లీష్ సైనికులు పొలాలను తగలపెట్టి, మగ వారిని, ఆడ వారిని, పిల్లలను ఊచకోత కోస్తూ, మండే-భూమి కిటుకులను అనుసరించారు. 1582 లో గెరాల్డ్ ఫిట్జ్ గెరాల్డ్, ఎర్ల్ ఆఫ్ డెస్మండ్ ఆధ్వర్యంలో మాన్స్టర్ లో జరిగిన తిరుగుబాటు సమయంలో, సుమారు 30,000 మంది ఐరిష్ ప్రజలు మరణించారని అంచనా. ఎడ్మండ్ స్పెన్సర్ అనే కవి "ఆ బాధితులు అనుభవిస్తున్న దుర్దశను చూస్తే ఎటువంటి రాతి గుండె అయినా కరుగుతుంది" అని రాసాడు.[129] "దుడుకైన మరియు ప్రాకృతమైన దేశమైన ఐరిష్ కు సరిగ్గా బుద్ధి చెప్పాలని" ఎలిజబెత్ ఆమె దళపతులకు సలహా ఇచ్చింది; కానీ బలం మరియు రక్తపాతం అవశ్యం అని అనుకున్నప్పుడు ఆమె ఏ విధమైన పశ్చాత్తాపము ప్రదర్శించలేదు.[130]
1594 మరియు 1603 మధ్య ఎలిజబెత్ టైరాన్స్ తిరుగుబాటు, లేదా తొమ్మిది సంవత్సరముల యుద్ధంగా పేరుగాంచిన తిరుగుబాటుతో ఐర్లాండ్ లో ఆమె తీవ్రమైన పరీక్షను ఎదుర్కొంది. దాని నాయకుడు, హాగ్ ఓ'నీల్, ఎర్ల్ ఆఫ్ టైరోన్కు స్పెయిన్ అండ ఉంది.[131] 1599 వసంతంలో, ఆ తిరుగుబాటును అణిచి వేయటానికి ఎలిజబెత్ రాబర్ట్ డెవెరీక్స్, రెండవ ఎర్ల్ ఆఫ్ ఎస్సెక్స్ను పంపించింది. అతను అనుకున్న పనిని పూర్తి చేయలేక అనుమతి లేకుండానే ఇంగ్లాండ్ కు తిరిగి వచ్చి,[132] ఆమెను నిరుత్సాహానికి గురి చేసాడు. అతని స్థానంలోకి చార్లెస్ బ్లౌంట్, లార్డ్ మౌంట్జాయ్ వచ్చాడు, ఆ తిరుగుబాటులను అణిచి వేయటానికి అతనికి మూడు సంవత్సరములు పట్టింది. ఎలిజబెత్ మరణించిన కొద్ది రోజుల తరువాత, ఆఖరికి 1603 లో ఓ'నీల్ లొంగిపోయాడు.[133]
రష్యా

చనిపోయిన తన సోదరుడు మొట్టమొదటగా స్థాపించిన జార్డం ఆఫ్ రష్యాతో ఎలిజబెత్ దౌత్య సంబంధాలను కొనసాగించింది. అప్పట్లో దాని పాలకుడు, జార్ ఇవాన్ IVకు ఆమె స్నేహ సంబంధాల పైన తరచుగా లేఖలు రాసేది, అయినప్పటికీ సైనిక సంబంధం యొక్క సంభావనీయత పైన కన్నా వ్యాపారం పైన ఆమె దృష్టికి జార్ ఎక్కువగా చికాకుపడేవాడు. జార్ ఆమె వద్ద ఒకసారి పెళ్ళి ప్రస్తావన కూడా తెచ్చాడు, మరియు అతని తరువాతి పాలనలో ఇంగ్లాండ్ లో అతని పాలన అంతమొందటానికి ఒక జామీనును కచ్చితంగా జారీ చేయాలని అడిగారు.
ఇవాన్ మరణంతో, అతని తరువాత మందమతి అయిన అతని కుమారుడు ఫియోడర్ రాజు అయ్యాడు. అతని తండ్రికి విరుద్ధంగా, ఇంగ్లాండ్ తో సమగ్రమైన వ్యాపార హక్కులను నిర్వహించటంలో ఫియోడర్ కు ఆసక్తి లేదు. తన సామ్రాజ్యం విదేశీయులందరికీ ఆహ్వానం పలుకుతోందని ఫియోడర్ ప్రకటించాడు, మరియు ఆంగ్ల రాయబారి సర్ జేరోమ్ బోవేస్ను బర్తరఫు చేసాడు, ఇతని ఆడంబరాన్ని కొత్త జార్ యొక్క మరణించిన తండ్రి భరించాడు. పునర్విమర్శ చేసుకునేటట్లు జార్ ను ఒప్పించటానికి ప్రభుత్వ ప్రతినిధి బోరిస్ గొడునోవ్ను అభ్యర్థించటానికి ఎలిజబెత్ ఒక కొత్త రాయబారి, డాక్టర్ గైల్స్ ఫ్లెచర్ ను పంపింది. అతను త్యజించిన రెండు బిరుదులతో ఫ్లెచర్, ఫియోదర్ ను సంబోధించటం మూలంగా ఆ సంప్రదింపులు విఫలమైనాయి. అర్ధ విజ్ఞాపన పూర్వకమైన మరియు అర్ధ దూష్యమైన ఉత్తరములలో ఎలిజబెత్ ఫియోదర్ కు మొర పెట్టుకుంటూనే ఉంది. ఫియోదర్ తండ్రి ప్రతిపాదించినప్పుడు ఆమె నిరాకరించిన, ఒక సంబంధమును ఆమె ప్రతిపాదించింది, కానీ అది విఫలమైంది.[134]
బార్బరీ స్టేట్స్, ఒట్టోమాన్ సామ్రాజ్యం, జపాన్

ఎలిజబెత్ పాలన సమయంలో ఇంగ్లాండ్ మరియు బార్బరీ స్టేట్స్ మధ్య వ్యాపార మరియు దౌత్య సంబంధములు వృద్ధి చెందాయి.[136][137] పాపాల్ నిషేధం ఉన్నప్పటికీ, స్పెయిన్ కు వ్యతిరేకంగా ఇంగ్లాండ్ మొరాకన్ చక్కెరకు మారకంగా కవచము, యుద్ధ సామాగ్రి, టింబర్, మరియు లోహమును అమ్ముతూ మొరాకోతో వ్యాపార సంబంధాన్ని స్థిరపరుచుకుంది.[138] 1600 లో మొరాకన్ పాలకుడు ములై అహ్మద్ ఆల్-మన్సూర్కి ప్రధాన కార్యదర్శి అబద్ ఎల్-వువాహెద్ బెన్ మెస్సౌద్, స్పెయిన్తో ఒక ఆంగ్లో-మొరాకన్ సంబంధం రాణి ఎలిజబెత్ I ఆస్థానానికి రాయబారిగా ఇంగ్లాండ్ ను సందర్శించాడు[139][140].[135][141] "మొరాకో కు యుద్ధ సామాగ్రిని అమ్మటానికి ఎలిజబెత్ అంగీకరించింది, మరియు స్పెయిన్ పై ఒక ఉమ్మడి దాడికి పథకం రూపొందించటం గురించి ఆమె మరియు ములై అహ్మద్ ఆల్-మన్సూర్ అప్పుడప్పుడు సంప్రదించుకున్నారు".[142] అయినప్పటికీ చర్చలు అపరిష్కృతంగా ఉండిపోయాయి, మరియు రాయబారమునకు రెండు సంవత్సరముల లోపు ఆ ఇద్దరూ మరణించారు.[143]
లేవంట్ కంపెనీ యొక్క అధికారంతో మరియు 1578 లో పోర్టే, విలియం హార్బోర్న్,కు మొదటి ఇంగ్లీష్ రాయబారిని పంపటంతో ఒట్టోమన్ ఎంపైర్తో దౌత్య సంబంధములు కూడా స్థిరపడ్డాయి.[142] మొట్టమొదటిసారి, 1580 లో వాణిజ్య ఒప్పందం సంతకం చేయబడింది.[144] రెండు దిశలకు అనేక మంది దూతలు పంపబడ్డారు మరియు ఎలిజబెత్ కు మరియు సుల్తాన్ మురాద్ IIIకు మధ్య ఉత్తర ప్రత్యుత్తరములు జరిగాయి.[145] ఒక ఉత్తరములో, మురాద్ ఇస్లాం మరియు ప్రొటెస్టనిజం "రెండూ విగ్రహారాధనను వ్యతిరేకించటం వలన, రోమన్ కాథలిసిజం తో కన్నా ఈ రెండింటిలో ఒకే రకమైన భావాలు ఉన్నాయి" అనే అభిప్రాయాన్ని సమర్ధించాడు, మరియు ఇంగ్లాండ్ కు మరియు ఒట్టోవాన్ ఎంపైర్ కు మధ్య ఒక సంబంధం కొరకు వాదించాడు.[146] కాథలిక్ యూరోప్ ను బెదిరిస్తూ, ఇంగ్లాండ్ ఒట్టోమన్ ఎంపైర్ కి టిన్ మరియు సీసమును (ఫిరంగి గుండ్లపై పూత పూయటానికి) మరియు యుద్ధ సామాగ్రిని ఎగుమతి చేసింది, మరియు ఉమ్మడి స్పానిష్ శతృవుకు వ్యతిరేకంగా ఒట్టోమన్ సైన్యం నేరుగా పాల్గొనటానికి ఫ్రాన్సిస్ వాల్సింగం ప్రలోభ పెట్టటంతో, 1585 లో స్పెయిన్ తో అకస్మాత్తుగా మొదలైన యుద్ధ సమయంలో ఎలిజబెత్ ఉమ్మడి సైనిక చర్యల గురించి మురాద్ IIIతో కూలంకుషంగా చర్చించింది.[147] ఆ సమయంలో ఆంగ్లో-టర్కిష్ పైరసీ కూడా పురోగమించటం ప్రారంభమైంది.[148][149][150]
జపాన్ వెళ్ళిన మొదటి ఆంగ్లేయుడు, విలియం ఆడమ్స్, 1585 లో స్థాపించబడిన బార్బరీ కంపెనీ లో మాజీ ఉద్యోగి. ఆగస్టు 1600 లో డచ్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి పైలట్ గా అతను జపాన్ లోకి అడుగు పెట్టాడు. జపనీస్ షోగన్కు కౌన్సిలర్ గా అతను కీలక పాత్ర పోషించి ఉండేవాడు, మరియు ఇంగ్లాండ్ మరియు జపాన్ మధ్య మొదటి దౌత్య సంబంధములను మరియు వాణిజ్య ఒప్పందములను స్థాపించాడు.
తదుపరి సంవత్సరాలు

English RoyaltyHouse of TudorRoyal Coat of Arms
Henry VIII
Henry, Duke of Cornwall
Mary I
Elizabeth I
Edward VIvt
ఎలిజబెత్ వయస్సు మీరిపోయి వివాహం అసంభవం అవగా, క్రమముగా ఆమె ఇమేజ్ మారిపోయింది. ఆమె బెల్ఫోబ్ లేదా ఆస్ట్రియా వలే, మరియు అర్మాడ తరువాత, ఎడ్మండ్ స్పెన్సర్ పద్యం యొక్క నిత్య యవ్వన ఫేరీ క్వీన్ గ్లోరియానాగా చిత్రీకరించబడింది.[151] ఆమె తైలవర్ణ చిత్రములు తక్కువ వాస్తవికంగా మరియు మరింత సమస్యాత్మక ప్రతిమలు అయ్యాయి, అవి ఆమెను మరింత యవ్వనముగా కనిపించేటట్లు చేసాయి. నిజానికి, 1562 లో మశూచికం మూలంగా ఆమెకు చర్మంపై మచ్చలు మరియు సగం బట్టతల వచ్చాయి, దానితో ఆమె విగ్గుల పైన మరియు సౌందర్య సాధనములపై ఆధార పడవలసి వచ్చింది.[152][153] సర్ వాల్టర్ రాలీగ్ ఆమెను "కాల ప్రభావానికి గురైన మహిళ"గా అభివర్ణించాడు.[154] అయినప్పటికీ, ఎలిజబెత్ అందం ఎంతగా వాడి పోయిందో, అంతగా ఆమె సభికులు ఆమెను పొగిడేవారు.[152]
ఆమె పాత్రను పోషించటానికి ఎలిజబెత్ ఆనందంగా ఉంది,[155] కానీ ఆమె జీవితపు ఆఖరి దశాబ్దంలో ఆమె సొంత నిర్వర్తనను విశ్వసించటం ప్రారంభించటానికి అవకాశం ఉంది. ఆ ఆకర్షణకు ఆమె లొంగిపోయింది కానీ దుడుకైన యువ రాబర్ట్ డెవెరెక్స్, ఎర్ల్ ఆఫ్ ఎస్సెక్స్, ఆమెతో చనువుగా మెలిగాడు, దానికి ఆమె అతనిని క్షమించింది.[156] అతను ఎంత బాధ్యతారాహిత్యంతో ఉన్నప్పటికీ ఆమె అనేక సార్లు అతనిని సైనిక ఉద్యోగములలో నియమించింది. 1599 లో ఐర్లాండ్ లో ఎస్సెక్స్ తన దళములను వదిలి పెట్టిన తరువాత, ఎలిజబెత్ అతనిని గృహ నిర్బంధంలో ఉంచింది మరియు తరువాతి సంవత్సరం అతనిని గుత్త వ్యాపారములు చేయకుండా నిలువరించింది.[157] ఫిబ్రవరి 1601 లో ఎర్ల్ లండన్ లో ఒక ఉద్యమమును లేవనెత్తటానికి ప్రయత్నించాడు. రాణిని పట్టుకోవటానికి అతను ఉద్దేశించాడు కానీ అతనిని సమర్ధిస్తూ కొందరు సమావేశం అయ్యారు, మరియు 25 ఫిబ్రవరిన అతనికి శిరఛ్చేదం జరిగింది. ఆమె సొంత తప్పుడు అంచనాలు పరోక్షంగా ఈ పరిస్థితులకు కారణమని ఎలిజబెత్ కు తెలుసు. 1602 లో ఒక పరిశీలకుడు ఈ విధంగా నివేదించాడు "చీకటిలో కూర్చుని, కొన్నిసార్లు ఎసెక్స్ కొరకు కన్నీరు కారుస్తూ ఉండటం ఆమెకు ఆనందం".[158]
ఆమె పరిపాలన యొక్క ఆఖరి సంవత్సరములలో ఒక సభికునికి ఆమె విలక్షణ బహుమానం ఎసేక్స్ నుండి ఎలిజబెత్ తిరిగి పొందిన గుత్తాధిపత్యములు. యుద్ధ సమయంలో పార్లమెంట్ ను మరిన్ని ఆర్థిక సహకారములను అడగటానికి బదులు ఆమె ప్రాపకం యొక్క మూల్య-రహిత వ్యవస్థ పైన ఆధార పడవలసి వచ్చింది.[159] ఈ అభ్యాసం త్వరగా ధరల-నిర్ణయమునకు, ప్రజల ఖర్చుతో సభికులు సంపన్నులవటానికి, మరియు విస్తృతమైన ఆగ్రహానికి దారి తీసింది.[160] ఇది 1601 పార్లమెంట్ సమయంలో హౌస్ అఫ్ కామన్స్ లో ఆందోళన లేవనెత్తింది.[161] 1601 నవంబరు 30 న ఆమె ప్రసిద్ధ "విలువైన ఉపన్యాసం" లో, దూషణలను మరచిపోతానని బహిరంగంగా అంగీకరించి ఎలిజబెత్ వాగ్దానముల ద్వారా మరియు తన సహజ ధోరణిలో భావోద్రేకంతో మాట్లాడి సభ్యుల హృదయాలను గెలుచుకుంది:[162]
ఉద్దేశపూర్వకంగా కాకుండా అజ్ఞానంతో బహుశా వారు పడిపోయిన సార్వభౌమత్వాన్ని ఏ తప్పిదములు లేకుండా ఎవరు నిలుపుకుంటారో, వారి ఎలా కృతజ్ఞతలు తెలియజేయాలో మాకు తెలుసు, అయినప్పటికీ మీరు దానిని ఊహించగలరు. మరియు మా ప్రజల హృదయములను ప్రేమగా పరిరక్షించటం కన్నా మాకు ప్రియమైనది ఏదీ లేదు, మా ఉదారత్వమును విమర్శించే వారు, మా ప్రజల బానిసలు, పేదవారిని పీడించేవారు మాకు చెప్పి ఉండకపొతే ఎటువంటి అనర్హమైన సంశయమును మేము పొందేవారమో![163]

1588 లో స్పానిష్ ఆర్మడ ఓటమి తరువాతి సమయం ఎలిజబెత్ కు కొత్త సమస్యలను తెచ్చి పెట్టింది, అవి ఆమె పాలన ముగిసే వరకు పదిహీను సంవత్సరముల పాటు అలానే కొనసాగాయి.[121] స్పెయిన్ మరియు ఐర్లాండ్ లోని ఘర్షణలు కొనసాగాయి, పన్ను భారం మరింత పెరిగింది, మరియు అతి తక్కువ ఫలసాయములు మరియు యుద్ధ పరిణామములు ఆర్థిక వ్యవస్థను దెబ్బతీసాయి. ధరలు పెరిగాయి మరియు జీవన ప్రమాణం పడిపోయింది.[164][165] ఈ సమయంలో, కాథలిక్కుల దమననీతి ఎక్కువైంది, మరియు కాథలిక్ గృహ యజమానులను ప్రశ్నించటానికి మరియు పరిశీలించటానికి 1591 లో ఎలిజబెత్ కమిషన్లకు అధికారం ఇచ్చింది.[166] శాంతి మరియు శ్రేయస్సు యొక్క భ్రాంతిని నిలుపుకోవటానికి, ఆమె అంతర్గత చారులు మరియు ప్రచారములపై ఎక్కువగా ఆధారపడింది.[164] ఆమె ఆఖరి సంవత్సరములలో, పెరుగుతున్న విమర్శ జనాలలో ఆమెకు తగ్గుతున్న ఆదరణను ప్రతిబింబిస్తోంది.[167]
ఇది ప్రస్తుతం ఎక్కువగా పిలవబడిన విధంగా, ఎలిజబెత్ యొక్క "రెండవ పాలన"కు కారణములలో ఒకటి,[168] ఎలిజబెత్ యొక్క పాలనా యంత్రాంగము యొక్క విభిన్న రూపు, 1590లలోని ప్రైవీ కౌన్సిల్. ఒక కొత్త తరం అధికారంలో ఉంది. లార్డ్ బర్గ్లీ మినహా, అతి ముఖ్యమైన రాజకీయ నాయకులందరూ 1590 సమయంలో మరణించారు: ఎర్ల్ ఆఫ్ లెస్టర్ 1588 లో, సర్ ఫ్రాన్సిస్ వాల్సింగం 1590 లో, సర్ క్రిస్టోఫర్ హట్టన్ 1591 లోను మరణించారు.[169] 1590ల ముందు ప్రభుత్వంలో గమనార్హంగా లేని వైరి కలహాలు,[170] ప్రస్తుతం దాని ముఖ్య లక్షణం అయ్యాయి.[171] రాష్ట్రంలో మరింత శక్తివంతమైన స్థానముల కొరకు ఎర్ల్ ఆఫ్ ఎస్సెక్స్ కు మరియు లార్డ్ బర్గ్లీ కుమారుడు రాబర్ట్ సిసిల్ కు, మరియు వారి వారి ఆశ్రితులకు మధ్య గట్టి పోటీ రాజకీయములను పాడు చేసింది.[172] నమ్మకస్తుడైన ఆమె వైద్యుడు, డాక్టర్ లోపెజ్ యొక్క వ్యవహారంలో చూపినట్లు,రాణి యొక్క వ్యక్తిగత అధికారం తగ్గుతూ ఉంది[173]. వ్యక్తిగత ద్వేషం మూలంగా ఎర్ల్ ఆఫ్ ఎస్సెక్స్ అతనిని రాజద్రోహిగా తప్పుగా దూషించినప్పుడు, అతని ఉరిని ఆమె నియంత్రించ లేకపోయింది, అయినప్పటికీ అతనిని బంధించటంపై ఆగ్రహంగా ఉంది మరియు అతను నేరం చేసాడని నమ్మలేదు (1594).[174]
అయినప్పటికీ, ఆర్థిక మరియు రాజకీయ అస్థిరత్వం ఉన్న ఇదే సమయంలో, ఇంగ్లాండ్ లో అసమానమైన సాహిత్య వికాసం జరిగింది.[175] 1578 లో జాన్ లిలీ యొక్క యుఫ్యూస్ మరియు ఎడ్మండ్ స్పెన్సర్ యొక్క ది షెఫియార్డ్స్ క్యాలెండర్ తో, ఎలిజబెత్ పాలన యొక్క రెండవ దశాబ్దం చివర కొత్త సాహిత్య ఉద్యమం యొక్క ప్రారంభ చిహ్నములు అగుపించాయి. 1590 సమయంలో, విలియం షేక్స్పియర్ మరియు క్రిస్టోఫర్ మార్లోతో సహా ఆంగ్ల సాహిత్యంలో ద్రష్టలు కొందరు పరిపక్వతకు చేరుకున్నారు. ఈ సమయంలో మరియు తరువాత వచ్చిన జాకోబియన్ శకంలో, ఆంగ్ల రంగస్థలం దాని శిఖరాగ్రములకు చేరుకుంది.[176] గొప్ప ఎలిజబెతన్ కాలం యొక్క ఉద్దేశం ఎక్కువగా ఎలిజబెత్ పాలన సమయంలో చురుకుగా ఉన్న భవన నిర్మాతలు, నాటక కర్తలు, కవులు, మరియు సంగీతకారులపై ఆధారపడి ఉంది. ఎప్పుడూ కళలను అంతగా పోషించని రాణికి వారు తక్కువగా ఋణపడి ఉన్నారు.[177]
మరణం

ఎలిజబెత్ యొక్క అత్యంత విశ్వాస పాత్రుడైన సలహాదారుడు, బర్ఘ్లీ, 1598 ఆగస్టు 4 న మరణించాడు. అతని రాజకీయ ఆచ్చాదనం అతని కుమారుడు, రాబర్ట్ సిసిల్ కు సంక్రమించింది, అతి త్వరలోనే అతను ప్రభుత్వమునకు నాయకుడు అయ్యాడు.[178] ఏ అవరోధములు లేకుండా వారసులను తీసుకు రావటానికి మార్గాన్ని తయారు చేయటం అతనికి అప్పగించిన ఒక బాధ్యత. ఎలిజబెత్ ఎప్పుడూ తన వారసులను పేర్కొనక పోవటంతో, సిసిల్ రహస్యంగా బాధ్యతను నిర్వర్తించవలసి వచ్చింది.[179] దాని మూలంగా అతను బలమైనదే కానీ గుర్తింపు లేని హక్కు కలిగిన జేమ్స్ VI ఆఫ్ స్కాట్లాండ్తో రహస్య సంప్రదింపులు ప్రారంభించాడు.[180] ఎలిజబెత్ ని ఆనందపరచటానికి మరియు "తన సొంత చర్యలలో అనవసరమైన యుక్తాయుక్త విచక్షణలు లేదా మరింత ఉత్సుకత లాగా లైంగిక జీవితం మరియు నాణ్యత ఏదీ సరిగా లేని ఉన్నత స్థాయి వ్యక్తుల మనసు గెలుచుకోవటానికి" సెసిల్ ఓర్పులేని జేమ్స్ కు శిక్షణ ఇచ్చాడు.[181] ఆ సలహా పనిచేసింది. జేమ్స్ స్వరం ఎలిజబెత్ ని ఆనందపరిచింది, ఆమె ఈ విధంగా ప్రతిస్పందించింది: "కావున మీరు సందేహపడరని నీను నమ్ముతాను కానీ ఎంతో కృతజ్ఞతతో మనస్పూర్తిగా అందుకోబడిన మీ ఆఖరి లేఖలలో కూడా ఆ కృతజ్ఞత ఉంది, కానీ అవి మీకు ఫలితాన్ని అందిస్తాయి".[182] చరిత్రకారుడు J. E. నీలే దృష్టిలో, ఎలిజబెత్ తన కోరికలను బహిరంగంగా జేమ్స్ కు వెల్లడించలేదు, కానీ "మాటలను దాచి పెడితే కూడా అవి స్పష్టమవుతాయని" ఆమె తెలియజేసింది.[183]
1602 శిశిరం వరకు రాణి ఆరోగ్యం కుదురుగానే ఉంది, అప్పుడే ఆమె స్నేహితుల వరుస మరణాలు ఆమెను మానసికంగా కృంగదీసాయి. ఫిబ్రవరి 1603 లో ఆమె సహజన్ముని యొక్క మేనకోడలు కాథరీన్ హోవార్డ్, కౌంటెస్ ఆఫ్ నాటింగ్హామ్, మరియు ప్రాణ స్నేహితురాలు కాథరీన్, లేడీ నాలిస్ యొక్క మరణం ఆమెకు పెద్ద దెబ్బ. మార్చిలో, ఎలిజబెత్ జబ్బు పడి "తీర్చలేని విచారంలో" మునిగిపోయింది.[184] 1603 మార్చి 24 న రిచ్మండ్ పాలస్ లో, ఉదయం రెండు మరియు మూడు మధ్యలో ఆమె మరణించింది. కొన్ని గంటల తర్వాత, సిసిల్ మరియు అతని కూటమి వారి ఆలోచనలను అమలులో పెట్టి జేమ్స్ VI ఆఫ్ స్కాట్లాండ్ను ఇంగ్లాండ్ రాజుగా ప్రకటించారు.[185]

ఎలిజబెత్ యొక్క శవపేటిక ఆ రాత్రి కాగడాలతో వెలుగుతున్న ఒక బల్లకట్టు పైన నది మీదుగా వైట్ హాల్కు చేర్చబడింది. 28 ఏప్రిల్ న ఆమె అంత్యక్రియల సమయంలో, ఆ శవపేటిక నల్ల ముఖమల్ కప్పిన నాలుగు గుర్రములు లాగుతున్న ఒక పాడె పైన వెస్ట్మిన్స్టర్ అబ్బీకి తీసుకు వెళ్ళబడింది. చరిత్రకారుడు జాన్ స్టో మాటలలో:
అంత్య క్రియలను చూడటానికి బయటకు వచ్చి వారి వీధులు, ఇండ్లు, కిటికీలు, సందులు మరియు కాలువలలో నిండిపోయిన అన్ని రకాల ప్రజలతో వెస్ట్మిన్స్టర్ కిక్కిరిసి పోయింది, మరియు శవ పేటిక పైన నిలబెట్టిన ఆమె విగ్రహాన్ని చూడగానే, అంతకు మునుపు ఎన్నడూ కనీ, వినీ ఎరుగని రీతిలో ప్రజలు విలపించారు.[186]
ఆ సింహాసనానికి హక్కుదారులు అనేక మంది ఉన్నప్పటికీ, అధికార బదిలీ సాఫీగా జరిగింది.[187] జేమ్స్ ఉత్తరాధికారం హెన్రీ VIII యొక్క మూడవ వారసత్వ చట్టమును పక్కన పెట్టింది మరియు హెన్రీ చెల్లెలు మేరీ ట్యూడర్ యొక్క వారసత్వ పక్షమున ఉంటుంది.[188] దీనిని సరిదిద్దటానికి, జేమ్స్ పార్లమెంట్ చేత రాజమకుటానికి వారసత్వ చట్టం 1603ను ప్రవేశ పెట్టాడు. సింహాసనానికి వారసులను పార్లమెంట్ మూర్తిని బట్టి నియంత్రిస్తుందా అనే సందేహం పదిహేడవ శతాబ్దం అంతా వివాదాస్పదమైంది.[189]
ఉత్తరదాయిత్వం
ఎలిజబెత్ చనిపోయింది, కానీ ఆమె మరణంతో చాలా మంది ప్రజలు విముక్తులయ్యారు.[190] కింగ్ జేమ్స్ పైన అంచనాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి మరియు 1604 లో స్పెయిన్ తో జరిగిన యుద్ధం ముగియటంతో, వారు మొదటగా కలుసుకున్నారు మరియు పన్నులు తగ్గించారు. 1612 లో రాబర్ట్ సెసిల్ మరణించేవరకు, ఆ ప్రభుత్వం అంతకు మునుపులాగే పనిచేసింది.[191] అయినప్పటికీ, అభిమానులను ఆకట్టుకోవటానికి రాజ్య వ్యవహారములను పక్కకు పెట్టినప్పుడు జేమ్స్ యొక్క పాలన జనాదరణ పొందలేక పోయింది, మరియు 1620లలో ఎలిజబెత్ సంస్కృతి యొక్క జ్ఞాపకములకు తిరిగి ఊపిరి వచ్చింది.[192] ఎలిజబెత్ ప్రొటెస్టంట్ హేతువు యొక్క నాయికగా మరియు స్వర్ణ యుగాన్ని పాలించిన దానిగా పొగడ్తలు అందుకుంది. ఒక దుష్ట సంస్థానమునకు అధ్యక్షత వహించి, జేమ్స్ ఒక కాథలిక్ సానుభూతిపరునిగా చిత్రీకరించబడ్డాడు.[193] ఆమె పాలన ఆఖరి దశలో ఫ్యాక్షనలిజం మరియు సైన్యం మరియు ఆర్థిక ఇబ్బందుల నేపథ్యానికి వ్యతిరేకంగా, ఎలిజిబెత్ పెంపొందించుకున్న మత దురభిమాన ఇమేజ్,[194] అంకిత మూల్యం వద్ద తీసుకోబడింది మరియు ఆమె ప్రతిష్ఠ దిగజారింది. గాడ్ఫ్రే గుడ్మాన్, గ్లౌసెస్టార్ బిషప్ ఈ విధంగా గుర్తుచేసుకున్నాడు: "మేము స్కాటిష్ ప్రభుత్వమును అనుభూతి చెందినప్పుడు, రాణి కోలుకున్నట్లుగా అనిపించింది. అప్పుడు ఆమె జ్ఞాపక శక్తి మరింత వృద్ధి చెందింది."[195] రాజమకుటం, చర్చి మరియు పార్లమెంట్ రాజ్యాంగబద్ధమైన సమతుల్యంలో పనిచేసినప్పుడు, ఎలిజబెత్ పాలన ఒక శకంగా ఆదర్శవంతమైంది.[196]

పదిహేడవ శతాబ్దపు ప్రారంభంలో ఎలిజబెత్ యొక్క ప్రొటెస్టంట్ ఆరాధకులు చిత్రించిన ఆమె చిత్రం సజీవమైనది మరియు ప్రభావవంతమైనది.[198] జాతి తిరిగి తాను దండయాత్రలలో ఉందని కనుగొన్నప్పుడు, నెపోలియోనిక్ యుద్ధముల సమయంలో ఆమె జ్ఞాపక శక్తి కూడా తిరిగి తేరుకుంది.[199] విక్టోరియన్ శకంలో, ఆ ఎలిజిబెతన్ చరిత్ర ఆ రోజుల సార్వభౌమ తత్వమునకు అనుగుణంగా అయింది,[190][200] మరియు ఇరవయ్యవ శతాబ్దం మధ్యలో, ఎలిజబెత్ విదేశీ బెదిరింపుకు జాతీయ నిరోధం యొక్క ఒక ప్రేమపూర్వక చిహ్నం.[201][202] J. E. నీలే (1934) మరియు A. L. రౌసే (1950) వంటి ఆ కాలపు చరిత్రకారులు, ఎలిజిబెత్ పాలనా కాలమును అభివృద్ధికి స్వర్ణ యుగంగా వ్యాఖ్యానించారు.[203] నీలే మరియు రౌసే స్వయంగా ఆ రాణిని అతి ఘనంగా కూడా చూపించారు, ఆమె ఎల్లప్పుడూ అన్నింటినీ సరిగా చేసింది; మరింత అసహ్యకరమైన ఆమె లక్షణములు అలక్షం చేయబడ్డాయి లేదా ఒత్తిడి యొక్క చిహ్నములుగా వివరించబడ్డాయి.[204]
అయినప్పటికీ, ఆధునిక చరిత్రకారులు, ఎలిజబెత్ గురించి క్లిష్టమైన దృష్టిని కలిగి ఉన్నారు.[205] ఆమె పాలన ఆర్మడ ఓటమికి, మరియు 1587 మరియు 1596 లో స్పానిష్ కు వ్యతిరేకంగా కాడిజ్ పైన చేసినటువంటి విజయవంతమైన దాడులకు ఖ్యాతి చెందింది, కానీ కొందరు చరిత్రకారులు భూమిపైన మరియు సముద్రంలో సైనిక వైఫల్యములను వేలెత్తి చూపారు.[125] ఐర్లాండ్ లో ఎలిజబెత్ యొక్క ఇబ్బందులు ఆమె చరిత్రకు మచ్చ తెచ్చాయి.[206] స్పైన్ మరియు హాబ్స్బర్గ్స్ కు వ్యతిరేకంగా ప్రొటెస్టంట్ జాతుల యొక్క ధైర్యంగల రక్షకురాలిగా ఉండటమే కాక, చాలాసార్లు ఆమె తన విదేశీ పాలసీలలో జాగరూకత ఉన్న దానిగా తరచుగా పరిగణించబడింది. విదేశీ ప్రొటెస్టంట్లకు ఆమె కొద్దిపాటి సహాయాన్ని అందించింది మరియు విదేశములలో ప్రత్యేకతను చాటుకోవటానికి తన దళపతులకు నిధులను అందించటంలో ఆమె విఫలమైంది.[207]
ఎలిజబెత్ ఒక ఆంగ్ల చర్చిని స్థాపించింది, ఇది ఒక జాతీయ గుర్తింపును రూపొందించటానికి సహాయపడింది మరియు ఇప్పటికీ అదే స్థానంలో నిలిచి ఉంది.[208][209][210] తరువాత ఆమెను ఒక ప్రొటెస్టంట్ నాయికగా శ్లాఘించిన వారు కాథలిక్ అభ్యాసములు అన్నింటినీ వదిలి వేయటానికి ఆమె అసమ్మతిని పట్టించుకోలేదు.[211] ఆమె రోజులలో, 1559 యొక్క పరిష్కారం మరియు సమానత్వ చట్టములను ఖండితమైన ప్రొటెస్టంట్లు ఒక సర్దుబాటుగా పరిగణించే వారని చరిత్రకారులు పేర్కొన్నారు.[212][213][214] నిజానికి, నమ్మకం వ్యక్తిగతమైనదని ఎలిజబెత్ విశ్వసించింది మరియు ఫ్రాన్సిస్ బాకన్ చెప్పినట్లు "వ్యక్తుల హృదయములలో కవాటములను మరియు రహస్య ఆలోచనలను పుట్టించ"టానికి ఇష్టపడలేదు.[215][216]
ఎలిజబెత్ యొక్క విదేశీ విధానం అత్యంత సురక్షితమైనది అయినప్పటికీ, ఆమె పాలన విదేశములలో ఇంగ్లాండ్ యొక్క పరపతిని పెంచింది. "ఆమె కేవలం ఒక మహిళ, సగం ద్వీపమునకు ఒకే ఒక్క ఉంపుడుగత్తె," అని పోప్ సిక్స్టస్ V ఆశ్చర్యం వ్యక్తం చేస్తూ, "అయినప్పటికీ ఆమె స్పెయిన్, ఫ్రాన్సు, ఎంపైర్, అన్నింటి నుండి ఆమె భయపడుతుంది" అని చెప్పారు.[217] ఎలిజబెత్ నాయకత్వంలో, క్రైస్తవ ప్రపంచం ముక్కలవటంతో, జాతి కొత్త ఆత్మ-విశ్వాసమును మరియు సార్వభౌమాధికార జ్ఞానమును సాధించింది.[192][218][219] ఎలిజబెత్ జనరంజక అంగీకారంతో పాలించిన రాణిగా గుర్తింపు పొందిన మొదటి ట్యూడర్.[220] అందువలన ఆమె ఎల్లప్పుడూ పార్లమెంట్ తోను మరియు ఆమెకు నమ్మకస్తులుగా ఉండే సలహాదారులతోను కలిసి పనిచేసింది—ఈ రకమైన ప్రభుత్వమును అనుసరించటంలో ఆమె స్టువర్ట్ వారసులు విఫలమైనారు. కొందరు చరిత్రకారులు ఆమెను అదృష్టవంతురాలిగా పేర్కొన్నారు;[217] భగవంతుడే తనను రక్షిస్తున్నాడని ఆమె నమ్మింది.[221] "గొప్ప ఆంగ్లేయురాలి"గా ఉండటానికి గర్వ పడుతూ,[222] ఎలిజబెత్ భగవంతుడిని, నిజాయితీ కలిగిన సలహాను, మరియు ఆమె పాలన యొక్క విజయం కొరకు ఆమె ప్రజల ప్రేమను నమ్మింది.[223] ఒక ప్రార్థనలో, ఆమె దేవునికి ఈ విధంగా కృతజ్ఞతలు తెలుపుకుంది:
[ఒక సమయంలో] దుస్సహమైన వేధింపులతో కూడిన యుద్ధములు మరియు రాజ ద్రోహములు నా చుట్టూ ఉన్న దాదాపు అందరు రాజులను మరియు దేశములను విసిగించటంతో, నా పాలన శాంతియుతంగా ఉంది, మరియు నా రాజ్యం నీ యొక్క బాధించబడిన చర్చికి ఆధారము. నా ప్రజల ప్రేమ దృఢముగా ఉన్నట్లు కనిపిస్తోంది, మరియు నా శత్రువుల పన్నాగములు నిష్ఫలమైనాయి.[217]
పూర్వీకులు




Family of Main Page
16. Owen Tudor8. Edmund Tudor, 1st Earl of Richmond17. Catherine of Valois4. Henry VII of England18. John Beaufort, 1st Duke of Somerset9. Margaret Beaufort19. Margaret Beauchamp of Bletso2. Henry VIII of England20. Richard Plantagenet, 3rd Duke of York10. Edward IV of England21. Cecily Neville5. Elizabeth of York22. Richard Woodville, 1st Earl Rivers11. Elizabeth Woodville23. Jacquetta of Luxembourg1. Elizabeth I of England24. Geoffrey Boleyn12. William Boleyn25. Anne Hoo6. Thomas Boleyn, 1st Earl of Wiltshire26. Thomas Butler, 7th Earl of Ormonde13. Margaret Butler27. Anne Hankford3. Anne Boleyn28. John Howard, 1st Duke of Norfolk14. Thomas Howard, 2nd Duke of Norfolk29. Catherine de Moleyns7. Elizabeth Howard30. Frederick Tilney15. Elizabeth Tilney31. Elizabeth Cheney
ఇవి కూడా చూడండి
ఎలిజబెత్ I, ఇంగ్లాండ్ సంస్కృతిక వివరణలు
ఇంగ్లీష్ పునరిజ్జేవనం
ఎలిజబెత్ I చిత్రీకరణ
ప్రొటెస్టంట్ రీఫార్మేషన్
ఐర్ల్యాండ్ ను ట్యుడర్ తిరిగి ఆక్రమించడం
కెనడా లో రాచరికపు నామ వినియోగం – ఎలిజబెత్ రాణి I
Notes



.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
[291].
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

మరింత చదవడానికి
కామ్డెన్, విలియం. ప్రసిద్దిగాంచిన మరియు విజయవంతమైన రాణి ఎలిజబెత్ చరిత్ర  . వాలేస్ టే. మాక్ కాఫ్ఫ్రీ (ed). చికాగో: చికాగో విశ్వవిద్యాల ప్రచురణాలయం, ఎంపిక చేసిన అధ్యాయాలు, 1970 సంపుటి. 
క్లాఫం, జాన్. ఎలిజబెత్ అఫ్ ఇంగ్లాండ్  . ఈ. పి. రీడ్ మరియు కాన్ఎర్స్ రీడ్ (eds). ఫిలడెల్ఫియా: పెన్సిల్వేనియా విశ్వవిద్యాలయ ప్రచురణాలయము, 1951. 
ఎలిజబెత్ I: ది కలెక్టేడ్ వర్క్స్ లెః ఎస్. మార్కుస్, మేరీ బెత్ రోజ్ & జనేల్ ముల్లెర్ (eds.). చికాగో: చికాగో విశ్వవిద్యాల ప్రచురణాలయం, 2002. ISBN 90-5702-407-1
ఎలిజబెత్: ది ఎక్సిబిషన్ ఎట్ ది నేషనల్ మారిటైం మ్యూజియం . సుసాన్ డోరాన్ (ed.). లండన్: చట్తో మరియు విన్డాస్, 2003. ISBN 90-5702-407-1
రిడ్లె, జాస్పెర్. ఎలిజబెత్ I: ది ష్రుడ్నెస్ అఫ్ విర్ట్యూ . న్యూయార్క్: ఫ్రొం ఇంటర్నేషనల్, 1989. ISBN 90-5702-407-1
బాహ్య లింకులు



విలియం కాండెన్  (1615 మరియు 1625.) ఇంగ్లీష్ అనువాదముతో కూడిన హైపర్ టెక్స్ట్ సంచిక. డానా ఎఫ్.సుట్టన్ (సం.), 2000. 2007 డిసెంబరు 7 న శోధించబడింది.
 ట్యుడర్ మరియు ఎలిజబెత్ల చిత్తరువులు మరియు ఇతర కళాకృతులు పరిశోధన మరియు విద్య వినోయాగం. 2007 డిసెంబరు 15 న శోధించబడింది.

ఎలిజబెత్ రాణి సుసంపాలన కాలంలో, మత సంస్కరణలు మరియు స్థాపన చరిత్ర, మరియు ఇంగ్లాండ్ చర్చ్ లో చోటు చేసుకున్న వివిధ సంఘటనలు,  జాన్ స్ట్రిప్ చే (1824 సం.): , , , , , , 
బ్రిటిష్ మ్యుజియం మరియు బ్రిటిష్ లైబ్రరీ నుండి





Anglican Communion
Part of a series on Anglicanism
Organisation

Archbishop of Canterbury
Justin Welby
Anglican Communion history
Anglican Communion Primates' Meeting (primates)
Lambeth Conference
Anglican Consultative Council
Bishops
Episcopal polity

Theology

Christian theology
Father
Son
Holy Spirit
Doctrine
Thirty-Nine Articles
Books of Homilies
Caroline Divines
Chicago-Lambeth Quadrilateral
Sacraments
Mary
Saints
Ecumenism
Ordination of women
Homosexuality
Windsor Report

Liturgy and worship

Book of Common Prayer
Morning/Evening Prayer
Eucharist
Liturgical year
Biblical Canon
Churchmanship
High
Low
Central
Broad

Other topics

Monasticism
Music
Christian prayer
Christian art

 Christianityportalvt

|PLACE OF BIRTH=Greenwich, England
|DATE OF DEATH=(1603-03-24)24 March 1603
|PLACE OF DEATH=Richmond, Surrey
}}
వర్గం:1986 జననాలు
వర్గం:1872 మరణాలు
వర్గం:పదహారవ శతాబ్దపు ఆంగ్ల ప్రజలు
వర్గం:పదహారవ శతాబ్దపు మహిళా రచయిత్రులు
వర్గం:వెస్ట్ మినిస్టర్ అబ్బీ వద్ద సమాధులు
వర్గం:ఇంగ్లీష్ ఆంగ్లికాన్స్
వర్గం:ఆంగ్ల రచయిత్రులు
వర్గం:వెల్ష్ సంతతికి చెందిన ఆంగ్ల ప్రజలు
వర్గం:ఆంగ్ల పాఠశాలలు మరియు కళాశాలల స్థాపకులు
వర్గం:హెన్రీ VIII యొక్క సంతానం
వర్గం:రోమన్ కాథలిక్ చర్చి చేత బష్కరించబడిన ప్రజలు
వర్గం:గ్రీన్విచ్ ప్రజలు
వర్గం:ఫ్రెంచ్ వార్స్ ఆఫ్ రెలిజియన్ యొక్క ప్రజలు
వర్గం:ఫ్రాన్సు రాజ్యపు (ప్లాంటజెనెట్) యొక్క సింహాసనానికి బాధ్యత కలదనేవారు
వర్గం:ప్రొటెస్టంట్ చక్రవర్తులు
వర్గం:ఇంగ్లాండ్ ను పాలించే రాణులు
వర్గం:మేరీ యొక్క రాజహంతకులు, స్కాట్స్ రాణి
వర్గం:టవర్ ఆఫ్ లండన్ లో ఖైదీలు
వర్గం:మశూచికం బారిన పడి బ్రతికినవారు
వర్గం:పదిహేడవ శతాబ్దపు మహిళా పాలకులు
వర్గం:పదిహేడవ శతాబ్దపు యుద్ధంలో స్త్రీలు
వర్గం:ఆంగ్లో-స్పానిష్ వార్ (1585)