Διαδικασία Προσδιορισμού Ηλικίας Φιλοξενούμενου Πολίτη Τρίτης Χώρας σε Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης ή λοιπές Δομές

Περιγραφή: Η διαδικασία αφορά στον προσδιορισμό της ηλικίας φιλοξενούμενου πολίτη τρίτης Χώρας/ Ανιθαγενούς σε Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης ή Κλειστές Ελεγχόμενες Δομές ή σε Δομές Φιλοξενίας.
Θεσμικός φορέας: Θεσμικός φορέας: title: el: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΣΥΛΟΥ
en: MINISTRY OF IMMIGRATION AND ASYLUM
Οργανική μονάδα θεσμικού φορέα: title: el: ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΥΠΟΔΟΧΗΣ ΚΑΙ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗΣ
Παρέχεται σε: Μετανάστες/πρόσφυγες
Σημεία εξυπηρέτησης: ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΥΠΟΔΟΧΗΣ ΚΑΙ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗΣ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΣΥΛΟΥ
Ψηφιακά σημεία παροχής: Δεν παρέχεται ψηφιακά
Αριθμός δικαιολογητικών: Δεν απαιτούνται
Κόστος: Παρέχεται χωρίς κόστος
Εκτιμώμενος χρόνος: 2 μήνες
Διάρκεια ισχύος: Τύπος: Αόριστη
Προϋποθέσεις: conditions_name: Αμφιβολία για την ανηλικότητα ενός προσώπου που εγείρεται όταν η αρχική εκτίμηση των εμπλεκόμενων προσώπων ή αρχών ή φορέων βρίσκεται σε αναντιστοιχία με τους ισχυρισμούς του υπηκόου τρίτης χώρας ή ανιθαγενούς περί της ανηλικότητάς του.
conditions_type: Ηλικιακές
Βήματα: step_description: Α) Αμφιβολία για την ανηλικότητα ενός προσώπου εγείρεται όταν η αρχική εκτίμηση των εμπλεκόμενων προσώπων ή αρχών ή φορέων βρίσκεται σε αναντιστοιχία με τους ισχυρισμούς του υπηκόου τρίτης χώρας ή ανιθαγενούς περί της ανηλικότητάς του.
Εξαιρούνται περιπτώσεις όπου το πρόσωπο είναι εμφανώς ανήλικο: Η διαδικασία δεν κινείται στην περίπτωση όπου το πρόσωπο είναι προφανώς ανήλικος κατά το τρίτο εδάφιο της παρ. 4 του άρθρου 84 του ν. 4939/2022, όπως ισχύει.
Β) Ενημέρωση για αμφισβήτηση ηλικίας
Οι υπάλληλοι των κάτωθι δημόσιων υπηρεσιών και αρχών, αλλά και ιδιωτικών φορέων ή οργανώσεων, εφόσον σε οποιοδήποτε στάδιο των διαδικασιών υποδοχής και ασύλου αμφιβάλουν για την ηλικία ενός ΠΤΧ/ανιθαγενούς, οφείλουν να ενημερώσουν το Διοικητή του Κέντρου ή / της Δομής όπου διαμένει ο ΠΤΧ/ανιθαγενής ή τον Διοικητή της ΥΠΥΤ (εάν δεν διαμένει σε ΚΥΤ/ΚΕΔ/Δομή) ή τον Διοικητή της Υπηρεσίας Ασύλου (εάν η αμφιβολία προκύψει για πρώτη φορά κατά την συνέντευξη ασύλου):
• Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης
• Υπηρεσία Ασύλου
• Ειδική Γραμματεία Προστασίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων του Υπουργείου
Μετανάστευσης και Ασύλου
• Γενική Διεύθυνση Κοινωνικής Αλληλεγγύης του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών
Υποθέσεων
• Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης,
• Οργάνωσης που δραστηριοποιείται στον τομέα προστασίας ανηλίκων ή στον τομέα
της υγείας
• Ο καθ΄ ύλην και κατά τόπο αρμόδιος Εισαγγελέας για τον διορισμό εκπροσώπου ή/και
επιτρόπου ασυνόδευτου ανηλίκου ή άλλο όργανο της επιτροπείας ή οποιασδήποτε
αρμόδιας αρχής για την προστασία ανηλίκων.
step_implementation: Έλεγχος
step_official: Αρμόδια Διεύθυνση
step_title: Διαπίστωση αμφιβολίας περί της ηλικίας
step_description: Αρμόδιο όργανο παραπομπής για τη διαπίστωση ανηλικότητας είναι:
Αν ο ΠΤΧ/Ανιθαγενής διαμένει σε ΚΥΤ/ΚΕΔ,  ο Διοικητής του ΚΥΤ/ΚΕΔ
Αν ο ΠΤΧ/ Ανιθαγενής διαμένει σε Δομή, ο Διοικητής της Δομής
Η απόφαση παραπομπής συντάσσεται απο το αρμόδιο όργανο εφόσον εγείρεται η αμφιβολία περί ανηλικότητας κατά τη συνέντευξη. 
Η διαδικασία διενεργείται άπαξ οπότε για το σκοπό αυτό γίνεται έλεγχος στο πληροφοριακό σύστημα της ΥΠΥΤ κατά πόσο τέτοια διαδικασία έχει διενεργηθεί ή όχι στο παρελθόν για το ίδιο πρόσωπο.
Η απόφαση πρέπει να είναι αιτιολογημένη και να αναφέρεται στην ενημέρωση από τον φορέα που εξέφρασε την αμφιβολία καθώς και σε τυχόν σχετικά έγγραφα που στοιχειοθετούν την αμφιβολία σχετικά με την ηλικία του ΠΤΧ ή ανιθαγενούς. Η απόφαση παραπομπής, κοινοποιείται πάντα στον μόνιμο ή προσωρινό επίτροπο του ανηλίκου, ή σε διορισμένο εκπρόσωπο για την συγκεκριμένη διαδικασία ή εφόσον δεν έχει οριστεί κάτι από τα παραπάνω, στην κατά τόπους αρμόδια Εισαγγελία Ανηλίκων ή Πρωτοδικών.
Η Απόφαση Παραπομπής επιδίδεται στο πρόσωπο και κοινοποιείται στον αρμόδιο Εισαγγελέα Ανηλίκων ή Πρωτοδικών και σε τυχόν επίτροπο/νόμιμο εκπρόσωπο του.
Παραγόμενο έγγραφο: ΥΠΥ21.1 /Απόφαση Παραπομπής σε διαδικασία προσδιορισμού ηλικίας
step_implementation: Χειροκίνητη ενέργεια
step_note: Το όργανο που θα παραπέμψει σε προσδιορισμό ηλικίας λειτουργεί και ως συντονιστής της διαδικασίας σε όλα της τα στάδια.
step_official: Αρμόδιος προϊστάμενος γραφείου
step_title: Απόφαση παραπομπής
step_description: Αξιολόγηση της σωματικής ανάπτυξης μακροσκοπικών χαρακτηριστικών όπως ύψος, βάρος, δείκτης μάζας σώματος, φωνής και τριχοφυΐας κατόπιν κλινικής εξέτασης και λήψης ιατρικού ιστορικού βάσει τιμών αναφοράς ή σωματομετρικών δεδομένων. Η κλινική αυτή εξέταση διενεργείται από κατάλληλα καταρτισμένο επαγγελματία υγείας (ιατροί παθολόγοι, παιδίατροι, κ.α.).
 • Η Απόφαση Παραπομπής επιδίδεται στο πρόσωπο και κοινοποιείται στον αρμόδιο Εισαγγελέα Ανηλίκων ή Πρωτοδικών και σε τυχόν επίτροπο/νόμιμο εκπρόσωπο του.
Παραγόμενο έγγραφο: ΥΠΥ21.1.Α/Απόφαση Παραπομπής σε αξιολόγηση σωματικής ανάπτυξης
step_implementation: Ενέργεια εκτελεστικού/συναρμόδιου φορέα
step_note: Σε κάθε στάδιο της διαδικασίας διαπίστωσης της ανηλικότητας, η προσκόμιση επίσημων εγγράφων ταυτοποίησης ή νομίμως συνταχθέντων ταξιδιωτικών εγγράφων από τις χώρες καταγωγής διακόπτει την εκκρεμή διαδικασία διαπίστωσης της ανηλικότητας και αίρει την αμφιβολία (άρ. 1 παρ. 12 της ΚΥΑ). Βλ. επίσης άρ.84  παρ.3 του ν.4939/2022 για την αλλαγή στοιχείων ταυτότητας αιτούντων άσυλο με πρωτότυπα έγγραφα της παρ.1 του ίδιου άρθρου ή κατά τη
διαδικασία της παρ. 4 του άρ.84 από την Υπηρεσία Ασύλου. Σε αυτή την περίπτωση παρέλκει η διαδικασία διαπίστωσης ηλικίας.
step_official: Αρμόδια Διεύθυνση
step_title: Παραπομπή σε Αξιολόγηση Σωματικής Ανάπτυξης
step_description: Στην περίπτωση αιτιολογημένης αδυναμίας εκτίμησης της ηλικίας βάσει της ανωτέρω εξέτασης έπεται ψυχοκοινωνική αξιολόγηση από εκπαιδευμένο ψυχολόγο και κοινωνικό λειτουργό, οι οποίοι εξετάζουν τη γνωστική, συμπεριφορική και ψυχολογική ανάπτυξη του ατόμου και συντάσσουν σχετική έκθεση. Η ανωτέρω ψυχοκοινωνική αξιολόγηση περιλαμβάνει τουλάχιστον μία ημιδομημένη συνέντευξη, κατά την οποία διερευνάται η προσωπική ιστορία του ατόμου, συνεκτιμώντας όλα τα απαραίτητα στοιχεία που σχετίζονται με την ψυχολογική ωρίμανση του ατόμου.
Παραγόμενο έγγραφο: ΥΠΥ21.1.Β/Απόφαση Παραπομπής σε ψυχοκοινωνική αξιολόγηση
step_implementation: Χειροκίνητη ενέργεια
step_note: Το αποτέλεσμα του προσδιορισμού της ηλικίας σε αυτό το στάδιο προκύπτει από τον συνδυασμό της ψυχοκοινωνικής αξιολόγησης, αλλά και της εξέτασης της σωματικής ανάπτυξης των μακροσκοπικών χαρακτηριστικών.
step_official: Αρμόδια Διεύθυνση
step_title: Παραπομπή σε Ψυχοκοινωνική Αξιολόγηση
step_description: Η εκτίμηση της ηλικίας θα πραγματοποιείται είτε με ακτινογραφία αριστερού καρπού και άκρας χειρός για τον προσδιορισμό της οστικής ηλικίας, είτε με οδοντική εξέταση, είτε με οδοντική ακτινογραφία, είτε, τέλος, με κάθε άλλο πρόσφορο μέσο που βάσει διεθνούς βιβλιογραφίας και πρακτικής μπορεί να δώσει έγκυρο πόρισμα. Η Απόφαση Παραπομπής επιδίδεται στο πρόσωπο και κοινοποιείται στον αρμόδιο Εισαγγελέα Ανηλίκων ή Πρωτοδικών και σε τυχόν επίτροπο/νόμιμο εκπρόσωπο του.
Παραγόμενο έγγραφο: ΥΠΥ21.1.Γ/Απόφαση Παραπομπής σε ιατρικό έλεγχο
step_implementation: Χειροκίνητη ενέργεια
step_note: Οι ως άνω ιατρικές εξετάσεις εφαρμόζονται ελλείψει ασφαλούς συμπεράσματος  για την ανηλικότητα ΠτΧ, αφού έχουν προηγηθεί τα δύο προηγούμενα στάδια και παράλληλα
θα πρέπει να γίνονται με σεβασμό στην αξιοπρέπεια του ατόμου και με τη συναίνεση του  εξεταζομένου από κατάλληλο ιατρικό προσωπικό με ειδικές γνώσεις και πείρα και με την τήρηση αντίστοιχου ιατρικού πρωτοκόλλου. Δέον να λαμβάνονται υπόψη τυχόν αποκλίσεις πολιτισμικών και φυλετικών παραγόντων, καθώς και των συνθηκών διαβίωσης που δύναται να επηρεάσουν την ανάπτυξη του ατόμου. 
Σε περίπτωση όπου η ανωτέρω αξιολόγηση καταλήγει σε εκτίμηση περί της ηλικίας, εκδίδεται η αντίστοιχή Πράξη Προσδιορισμού Ηλικίας 
Σε περίπτωση αιτιολογημένης αδυναμίας εκτίμησης της ηλικίας βάσει της ανωτέρω εξέτασης έπεται παραπομπή στο επόμενο στάδιο αξιολόγησης Έκδοση εγγράφου ΥΠΥ21.1.Γ "Απόφαση Παραπομπής σε ιατρικό έλεγχο"
step_official: Αρμόδια Διεύθυνση
step_title: Ενδεχόμενη Παραπομπή και σε Ιατρική Εξέταση
step_description: Οι τελικές γνωματεύσεις, καθώς και τα αποτελέσματα των εξετάσεων διαβιβάζονται στον εκάστοτε παραπέμποντα στη διαδικασία προσδιορισμού ηλικίας δηλ. στον Διοικητή του ΚΥΤ/ΚΕΔ ή της Δομής ή στον Διοικητή της ΥΠΥΤ ή της Υπηρεσίας Ασύλου). Αντίγραφο της Πράξης Προσδιορισμού Ηλικίας και των συνημμένων σε αυτή τελικών γνωματεύσεων και αποτελεσμάτων τηρείται και στον ατομικό φάκελο του προσώπου και αναρτάται στο πληροφοριακό σύστημα υποδοχής (POL).
Παραγόμενο έγγραφο: ΥΠΥ21/Πράξη Προσδιορισμού Ηλικίας
step_implementation: Χειροκίνητη ενέργεια
step_official: Αρμόδια Διεύθυνση
step_title: Έκδοση πράξης προσδιορισμού ηλικίας
step_description: Tο παραπέμπον όργανο καταχωρίζει την ηλικία στο πληροφοριακό σύστημα υποδοχής (POL) και διαβιβάζει την Πράξη προσδιορισμού στην Υπηρεσία Ασύλου, ώστε να γίνει η αντίστοιχη καταχώριση ηλικίας. Στην περίπτωση των Δομών, η πράξη κοινοποιείται στο ΚΥΤ ή ΚΕΔ όπου διενεργήθηκε η καταγραφή του ΠΤΧ/ με σκοπό να καταχωρηθεί η ηλικία στο σύστημα υποδοχής. Η ηλικία και ημερομηνία γέννησης που αναγράφεται είναι η δηλούμενη από τον υπήκοο τρίτης χώρας ή ανιθαγενή, εφόσον εμπίπτει στο εύρος ηλικιών που καθορίζεται βάσει των μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν για τον προσδιορισμό της ηλικίας του. Σε κάθε άλλη περίπτωση, ως ημέρα και μήνας γέννησης του υπηκόου τρίτης χώρας ή ανιθαγενούς καταχωρίζεται η ημέρα και ο μήνας ότε πραγματοποιήθηκε η πρώτη καταγραφή του στην Ελληνική Επικράτεια.
step_implementation: Ενέργεια μέσω λογισμικού
step_official: Αρμόδια Διεύθυνση
step_title: Καταχώριση ηλικίας
step_description: Το παραπέμπον όργανο διαβιβάζει την Πράξη Προσδιορισμού Ηλικίας σε κάθε περίπτωση: 
• στον κατά τόπο αρμόδιο Εισαγγελέα Ανηλίκων ή Πρωτοδικών
 • στον επίτροπο/νόμιμο εκπρόσωπο του αιτούντος 
• στην Ειδική Γραμματεία Προστασίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων 
• στο ΕΚΚΑ και
• στην Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης (εφόσον το παραπέμπον όργανο είναι ο Διοικητής της Υπηρεσίας Ασύλου) ή
 • στην Υπηρεσία Ασύλου (εφόσον το παραπέμπον όργανο είναι Διοικητής Δομής ή ΚΥΤ/ΚΕΔ ή ΥΠΥΤ)
 ώστε να λάβουν χώρα οι προβλεπόμενες διαδικασίες του άρ. 63  του ν. 4939/2022 και του άρ. 64 του ν.4939/2022 όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 4 του ν.4960/2022, συμπεριλαμβανομένης της τοποθέτησης σε διακριτό χώρο φιλοξενίας (ασφαλή ζώνη) εντός του ΚΥΤ/ΚΕΔ ή της Δομής, της περαιτέρω διαχείρισης της υπόθεσης του ασυνόδευτου ανηλίκου σε συνεργασία με την αρμόδια αρχή προστασίας ασυνόδευτων ανηλίκων, καθώς και της περαιτέρω παραπομπής σε κατάλληλη δομή φιλοξενίας και σε λοιπές διαδικασίες
step_implementation: Χειροκίνητη ενέργεια
step_official: Αρμόδια Διεύθυνση
step_title: Ενημέρωση αρμόδιων φορέων
step_note: Οι γνωματεύσεις, τα αποτελέσματα των εξετάσεων και η ως άνω διοικητική πράξη προσδιορισμού της ηλικίας κοινοποιούνται στον πολίτη τρίτης χώρας ή ανιθαγενή σε γλώσσα που κατανοεί.
step_official: Αρμόδια Διεύθυνση
step_title: Κοινοποίηση πράξης προσδιορισμού ηλικίας στο πρόσωπο που το αφορά
Εξερχόμενα: Απόφαση
Διοικητική πράξη
Νομοθεσία: rule_decision_number: 9889
rule_decision_year: 2020
rule_description: Ρυθμίσεις για τη διαπίστωση Ανηλικότητας των αιτούντων διεθνή προστασία.
rule_gazette_doc_issue: Β
rule_gazette_doc_number: 3390
rule_type: Κοινή Υπουργική Απόφαση
rule_article: 80
rule_decision_number: 4939
rule_decision_year: 2022
rule_description: Κύρωση Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών.
rule_gazette_doc_issue: Α
rule_gazette_doc_number: 111
rule_type: Νόμος
Παρατηρήσεις: Καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας προσδιορισμού της ηλικίας λαμβάνεται μέριμνα, ώστε  να ενημερώνεται ο προσωρινός ή οριστικός επίτροπος του ανηλίκου ή ο τυχόν ορισθείς εκπρόσωπός του για την εκπροσώπησή του κατά τη διαδικασία διαπίστωσης της ανηλικότητας, καθώς και να διευκολύνεται η παρουσία του σε κάθε στάδιο αυτής. Ο διορισμένος επίτροπος ή εκπρόσωπος του φερόμενου ως ανηλίκου πρέπει να διασφαλίζει ότι ο εν λόγω ΠτΧ είναι σε θέση να συμμετάσχει στη διαδικασία, και συγκεκριμένα ότι έχει ενημερωθεί σχετικά με αυτή, λαμβάνοντας υπόψη το φύλο και πολιτισμικές ιδιαιτερότητές του, καθώς και ότι κατανοεί πλήρως τη διαδικασία στην οποία θα υποβληθεί. 
Πριν την εξέταση λαμβάνεται μέριμνα ώστε ο υπήκοος τρίτης χώρας ή ανιθαγενής να ενημερώνεται σε γλώσσα που κατανοεί ή ευλόγως θεωρείται ότι κατανοεί για τη διαδικασία και τις μεθόδους που θα ακολουθηθούν, τις ενδεχόμενες συνέπειες των αποτελεσμάτων, να συναινεί ή όχι σε αυτή και τις συνέπειες άρνησής του, καθώς και να ζητείται η γνώμη του με βάσει την ηλικία και τον βαθμό ωριμότητάς του σε κάθε στάδιο αυτής.
Η εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης και η διασφάλιση του βέλτιστου συμφέροντος του ανηλίκου αποτελεί πρωταρχικό μέλημα όλων των εμπλεκομένων αρχών κατά τη διαδικασία εξέτασης ανηλικότητας.
Σχετικά: Έννομα μέσα προστασίας ή έφεσης: Ενδικοφανής Προσφυγή
Σημειώσεις: Ο πολίτης τρίτης χώρας ή ανιθαγενής, επί της πράξης προσδιορισμού ηλικίας, δύναται να ασκήσει ενδικοφανή προσφυγή εντός προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών από την κοινοποίησή της σύμφωνα με το άρθρο 25 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν.2690/1999, Α΄45), ενώπιον του οργάνου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη πράξη. Η ανωτέρω προθεσμία της προσφυγής καθώς και το όργανο ενώπιον του οποίου αυτή ασκείται αναγράφεται και στην Πράξη Προσδιορισμού Ηλικίας.
Άλλες πληροφορίες: Επίσημος τίτλος: Διαδικασία Προσδιορισμού Ηλικίας