Πρόγραμμα αντιλυσσικού εμβολιασμού των ζώων της άγριας πανίδας

Περιγραφή: Η διαδικασία αφορά στην υλοποίηση του προγράμματος εμβολιασμού έναντι του ιού της λύσσας των ζώων της άγριας πανίδας (κόκκινη αλεπού – vulpes vulpes) και στην αξιολόγηση αυτού, μέσω της ενεργητικής επιτήρησης που αποσκοπεί στον εργαστηριακό έλεγχο της ανοσολογικής ανταπόκρισής τους
Θεσμικός φορέας: Θεσμικός φορέας: title: el: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ
en: MINISTRY OF RURAL DEVELOPMENT AND FOOD
Οργανική μονάδα θεσμικού φορέα: title: el: ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΖΩΩΝ
title: el: ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ
Παρέχεται σε: Δημόσιους φορείς
Επαγγελματίες υγείας και παραϊατρικό προσωπικό
Φορείς που την εκτελούν
Σημεία εξυπηρέτησης: ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΖΩΩΝ
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ
Ψηφιακά σημεία παροχής: Δεν παρέχεται ψηφιακά
Αριθμός δικαιολογητικών: Δεν απαιτούνται
Κόστος: Παρέχεται χωρίς κόστος
Εκτιμώμενος χρόνος: 6 μήνες
Προϋποθέσεις: conditions_name: Τα άτομα που χειρίζονται τα εμβόλια-δολώματα θα πρέπει να μην είναι ανοσοκατεσταλμένα, να έχουν εμβολιαστεί έναντι του ιού της λύσσας και να φορούν προστατευτικά γάντια.
conditions_type: Υγειονομικές
conditions_name: Οι αρμόδιες αρχές και οι οικονομικοί φορείς στους οποίους ανατίθεται η προμήθεια των εμβολίων-δολωμάτων και των υπηρεσιών εναέριας ρίψης αυτών λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα που διασφαλίζουν τη διατήρηση της ψυκτικής αλυσίδας καθ όλη τη διαδικασία διακίνησης των εμβολίων (μεταφορά από τον τόπο παραγωγής τους, αποθήκευση, εκ νέου μεταφορά και μεταφόρτωσή τους στα πτητικά μέσα).
conditions_type: Τεχνικές
conditions_name: Τα εναέρια μέσα θα πρέπει να διαθέτουν αρκετό ωφέλιμο χώρο εσωτερικά, ώστε να επιτρέπεται η επιβίβαση δύο τουλάχιστον ατόμων (πλοηγός και ρίπτης), η φόρτωση της απαιτούμενης ποσότητας εμβολίων-δολωμάτων (κατ ελάχιστο 200 κιλά) και η δυνατότητα προσαρμογής σε αυτό κατάλληλης συσκευής ρίψης.
conditions_type: Τεχνικές
conditions_name: Οι ιδιωτικοί φύλακες θήρας των Κυνηγετικών Ομοσπονδιών και οι κυνηγοί που συνδράμουν στην προσκόμιση δειγμάτων, είτε αυτόνομα, είτε ως μέλη συνεργείων δίωξης, θα πρέπει να έχουν άδεια θήρας σε ισχύ.
conditions_type: Διοικητικές
conditions_name: Οι δειγματολήπτες και οι κτηνιάτροι των οικείων περιφερειακών αρχών πρέπει να λαμβάνουν τα απαραίτητα προληπτικά μέτρα για την αποφυγή μεταφοράς, διαφυγής και διασποράς του μολυσματικού παράγοντα κατά τη συλλογή, προετοιμασία και συσκευασία των δειγμάτων, χρησιμοποιώντας τον απαραίτητο εξοπλισμό, υλικά και διαδικασίες που περιγράφονται στο παράρτημα ΙΙ της αριθ. 331/10301/25-01-2013 (Β’198) ΚΥΑ.
conditions_type: Τεχνικές
conditions_name: Οι χειρισμοί κατά την προετοιμασία των δειγμάτων και ο τρόπος συσκευασίας τους (τριπλή συσκευασία) ακολουθούν αυστηρά τα σχετικά πρωτόκολλα που περιγράφονται στο παράρτημα ΙΙ της αριθ. 331/10301/25-01-2013 (Β’198) ΚΥΑ. Η μεταφορά των δειγμάτων στο εργαστήριο ολοκληρώνεται το αργότερο σε 48 ώρες από τη λήψη τους, συνοδεύονται δε απαραίτητα από κατάλληλα συμπληρωμένο έντυπο αποστολής (συνοδευτικό έγγραφο).
conditions_type: Τεχνικές
Βήματα: step_description: Με απόφαση του Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ορίζονται οι περιοχές της επικράτειας στις οποίες εφαρμόζεται το πρόγραμμα του δια του στόματος (per os) εμβολιασμού έναντι της λύσσας των κόκκινων αλεπούδων (Περιφερειακές Ενότητες που χαρακτηρίζονται ως υψηλού κινδύνου και σε περίπτωση εμφάνισης θετικού κρούσματος σε άγρια ή κατοικίδια θηλαστικά, οι σχετικές ζώνες ακτίνας 50 χλμ γύρω από το σημείο εντοπισμού).
step_implementation: Υπογραφή
step_official: Αρμόδιος Γενικός Γραμματέας
step_title: Ορισμός περιοχών διενέργειας του προγράμματος εμβολιασμού
step_description: Με μέριμνα των υπηρεσιών της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής και της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, υλοποιούνται οι διαδικασίες ενεργοποίησης, έγκρισης αναθέσεων και σύναψης εκτελεστικών συμβάσεων, προμήθειας εμβολίων-δολωμάτων και υπηρεσιών εναέριας ρίψης αυτών, στο πλαίσιο ισχύουσας συμφωνίας πλαισίου του άρθρου 39 του ν. 4412/2016 (Α’147).
step_implementation: Ενέργεια εκτελεστικού/συναρμόδιου φορέα
step_official: Αρμόδια Διεύθυνση
step_title: Προμήθεια εμβολίων και υπηρεσιών εναέριας ρίψης τους
step_description: Πριν από την έναρξη της εμβολιαστικής εκστρατείας των αλεπούδων είναι ουσιώδης και απαραίτητη η ανάληψη ενεργειών ενημέρωσης του κοινού και των λοιπών εμπλεκόμενων φορέων. Πιο συγκεκριμένα, με μέριμνα της αρμόδιας υπηρεσίας: (α) εξασφαλίζεται η έγκριση από το ΕΣΡ δωρεάν προβολής σχετικού ενημερωτικού ραδιοτηλεοπτικού μηνύματος, τουλάχιστον μία εβδομάδα πριν και καθ’ όλη την περίοδο αεροδιανομής των εμβολίων, (β) ενημερώνεται η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για την έκδοση σχετικών δελτίων τύπου, (γ) ενημερώνονται και συντονίζονται οι εμπλεκόμενες στην περιοχή ρίψης των εμβολίων περιφερειακές κτηνιατρικές αρχές για την από πλευράς τους ανάληψη ενεργειών πληροφόρησης των τοπικών κοινωνιών (ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενημέρωση των παιδιών και των μαθητών, δια του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων), (δ) ενημερώνονται σχετικά οι επίσημες κτηνιατρικές αρχές των όμορων χωρών που γειτνιάζουν με την περιοχή ρίψης των εμβολίων και μέσω του Υπουργείου Εξωτερικών οι λοιπές αρχές αυτών σχετικά με τις προγραμματισμένες πτήσεις των εναέριων μέσων, (ε) ενημερώνονται, για τον ίδιο σκοπό, οι αρμόδιες υπηρεσίες και φορείς της χώρας (Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, ΓΕΑ, ΓΕΣ), (στ) ενημερώνονται σχετικά οι λοιποί εμπλεκόμενοι φορείς (ΕΟΔΥ, Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κυνηγετικοί και περιβαλλοντικοί σύλλογοι).
step_implementation: Ενέργεια εκτελεστικού/συναρμόδιου φορέα
step_note: Λαμβάνοντας υπόψη ότι το εμβόλιο-δόλωμα για τον per os εμβολιασμό της άγριας πανίδας περιέχει ζωντανό τροποποιημένο ιό, η άμεση επαφή με γυμνά χέρια και ειδικότερα από άτομα ανεμβολίαστα ή ανοσοκατεσταλμένα, αντενδείκνυται. Σε περίπτωση που ανευρεθεί από πολίτη ένα εμβόλιο-δόλωμα κοντά στην οικεία του, αποφεύγεται η άμεση επαφή με αυτό και ειδοποιούνται η οικεία κτηνιατρική και δασική υπηρεσία. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται από τους κυνηγούς που εξέρχονται για κυνήγι με τα σκυλιά τους σε περιοχές που έχουν ριφθεί εμβόλια. Η ενημερωτική καμπάνια ξεκινά τουλάχιστον μία εβδομάδα πριν από την έναρξη της εμβολιαστικής εκστρατείας.
step_official: Αρμόδια Διεύθυνση
step_title: Ενέργειες ενημέρωσης και επαγρύπνησης
step_description: Η εναέρια ρίψη των εμβολίων-δολωμάτων πραγματοποιείται από τον φορέα στον οποίο έχει ανατεθεί η σχετική υπηρεσία και εκτελείται είτε με ελικόπτερα ή με αεροσκάφη σταθερών πτερύγων, ανάλογα με την τοπογραφία της στοχοθετημένης περιοχής. Δεν πραγματοποιείται εναέρια ρίψη σε κατοικημένες αστικές και περιαστικές περιοχές, μεγάλα οδικά δίκτυα και υδατοσυλλογές. Το εναέριο μέσο κατά τη διανομή των εμβολίων πετά σε ύψος 100-150 μέτρων από την επιφάνεια του εδάφους, με ταχύτητα 100-150 km/h, σε παράλληλες ευθείες που απέχουν 500-600 μέτρα μεταξύ τους. Τα εμβόλια-δολώματα ρίπτονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα, που υπολογίζονται σύμφωνα με την ταχύτητα πτήσης και κατά τρόπο που εξασφαλίζει διασπορά 20-25 δολωμάτων (σε κάθε περίπτωση όχι λιγότερο από 20) ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο επιφάνειας. Η εποπτεία της εναέριας διανομής των εμβολίων διενεργείται καθημερινά από υπάλληλο του Τμήματος Ζωοανθρωπονόσων της Διεύθυνσης Υγείας των Ζώων και από υπάλληλο του Τμήματος Τοπογραφικής της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων και Αγροτικών Υποδομών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με τη συνδρομή των αρμόδιων κτηνιατρικών αρχών των περιοχών εμβολιασμού ή των περιοχών όπου εδρεύουν οι αερολέσχες εκκίνησης των πτητικών μέσων.
step_implementation: Ενέργεια εκτελεστικού/συναρμόδιου φορέα
step_note: Κατά την διάρκεια των ρίψεων συλλέγονται καθημερινά τα ακόλουθα δεδομένα: (α) ημερομηνία ρίψης, αεροδρόμιο, αριθμός αεροσκάφους, όνομα πιλότου, (β) καιρικές συνθήκες, θερμοκρασία, (γ) αριθμός παρτίδας εμβολίων που χρησιμοποιήθηκε, (δ) αριθμός πορείας πτήσης, (ε) έναρξη πτήσης, λήξη και διάρκεια πτήσης και ρίψης δολωμάτων, (ε) περιοχή που καλύφθηκε, (στ) αριθμός δολωμάτων τα οποία μεταφορτώθηκαν στο αεροσκάφος και αριθμός δολωμάτων που ερίφθησαν.
Οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων λαμβάνουν τους χάρτες και τις συντεταγμένες ρίψης των εμβολίων (σύστημα GPS καταγράφει αυτόματα τη ρίψη κάθε δολώματος, με την ακριβή γεωγραφική του θέση και ώρα). Τα δεδομένα από την κάθε πτήση συλλέγονται και αναλύονται σε καθημερινή βάση, έτσι ώστε να υπολογίζεται η πυκνότητα δολωμάτων που ερίφθησαν ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο επιφάνειας, με στόχο την επαλήθευση της στοχοθετημένης διασποράς των εμβολίων-δολωμάτων και την ανάληψη διορθωτικών ενεργειών, εφόσον διαπιστωθούν παρεκκλίσεις.
step_official: Συναρμόδιος φορέας
step_title: Εναέρια διανομή εμβολίων
step_description: Η συλλογή δειγμάτων για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των εμβολιασμών και της επιτυχούς ανοσοποίησης των ζώων-στόχων ξεκινά 1 μήνα μετά το πέρας της εναέριας διανομής των εμβολίων-δολωμάτων. Ο αριθμός των ζώων-δειγμάτων που πρέπει να συλλεχθούν καθορίζεται βάσει επιδημιολογικών δοκιμών και αντιστοιχεί σε 4 ζώα ανά 100 τετραγωνικά χιλιόμετρα περιοχής εφαρμογής του εμβολιαστικού προγράμματος ανά έτος. Οι αλεπούδες που συλλέγονται, στο πλαίσιο της ενεργητικής επιτήρησης, θα πρέπει να ανήκουν στον υγιή πληθυσμό ενήλικων ζώων. Η συλλογή των ζώων-δειγμάτων γίνεται από τα συνεργεία δίωξης που έχουν συγκροτηθεί στις δασικές υπηρεσίες των αποκεντρωμένων διοικήσεων, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στον Δασικό Κώδικα, στην αριθ. 331/10301/25-01-2013 (Β’198) ΚΥΑ στην αριθ.
127724/784/06-03-2013 εγκύκλιο της Ειδικής Γραμματείας Δασών, τηρώντας τα απαραίτητα μέτρα βιοασφάλειας. Σε κάθε περίπτωση, τα συλλεχθέντα ζώα προωθούνται στο αρμόδιο εργαστήριο για τη διενέργεια των προβλεπόμενων αναλύσεων-δοκιμών μέσω των αρμόδιων οικείων περιφερειακών κτηνιατρικών αρχών, οι οποίες μεριμνούν για την ορθή προετοιμασία των δειγμάτων, την κατάλληλη συσκευασία και την αποστολή τους (τα θανατωμένα ζώα συγκεντρώνονται σε χώρο που υποδεικνύεται από την αρμόδια κτηνιατρική αρχή).
step_implementation: Ενέργεια εκτελεστικού/συναρμόδιου φορέα
step_official: Αρμόδια Διεύθυνση
step_title: Ενεργητική επιτήρηση: συλλογή δειγμάτων
step_description: Στα δείγματα που προσκομίζονται στο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς για τη λύσσα στα ζώα (Δ/νση Κτηνιατρικού Κέντρου Αθηνών/Τμήμα Μοριακής Διαγνωστικής, Αφθώδη Πυρετού, Ιολογικών, Ρικετσιακών και Εξωτικών Νοσημάτων) διενεργούνται κατά περίπτωση: (α) ορολογικές δοκιμές (οροεξουδετέρωση, έμμεσος ανοσοφθορισμός, ανοσοενζυματική ELISA), για την ανίχνευση και τιτλοποίηση των αντισωμάτων έναντι του ιού της λύσσας και (β) δοκιμή ανίχνευσης βιοδείκτη τετρακυκλίνης στα δόντια των αλεπούδων, για την αξιολόγηση του βαθμού κατανάλωσης των εμβολίων-δολωμάτων από τα ζώα-στόχος που συλλέχθηκαν, καθώς και της ηλικίας αυτών.
step_implementation: Έλεγχος
step_note: Ο βιοδείκτης είναι ενσωματωμένος στο περίβλημα του εμβολίου και τα μόριά του εναποτίθενται στα δόντια του ζώου που το καταναλώνει, καταλείποντας γραμμικές αλλοιώσεις που ανιχνεύονται με τη βοήθεια μικροσκοπίας φθορισμού.
step_official: Αρμόδιο Τμήμα
step_title: Ενεργητική επιτήρηση: διενέργεια εργαστηριακών δοκιμών και αναλύσεων
step_description: Η κάθε εμβολιαστική εκστρατεία ολοκληρώνεται με την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των εργαστηριακών αναλύσεων και δοκιμών από το Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς για τη λύσσα των ζώων και το Τμήμα Ζωοανθρωπονόσων της Διεύθυνσης Υγείας των Ζώων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
step_implementation: Ενέργεια εκτελεστικού/συναρμόδιου φορέα
step_note: Μεταξύ άλλων, αποτιμάται η κατανάλωση των δολωμάτων από τα ζώα-στόχο (ποσοστό ζώων που ανιχνεύτηκε ο βιοδείκτης στα δόντια τους), το ποσοτό οροθετικότητας των ζώων-στόχων (ανίχνευση προστατευτικών τίτλων αντισωμάτων στα οροδείγματα), η κατανάλωση των εμβολίων-δολωμάτων και το ποσοστό οροθετικότητας ανά ηλικιακή κατηγορία, ο βαθμός συσχέτισης μεταξύ της κατανάλωσης των εμβολίων από τα ζώα-στόχους και του βαθμού ανοσολογικής ανταπόκρισής τους.
step_official: Αρμόδιο Τμήμα
step_title: Συλλογή στοιχείων-αξιολόγηση αποτελεσμάτων προγράμματος
Εξερχόμενα: Άλλο
Νομοθεσία: rule_decision_number: 331/10301
rule_decision_year: 2013
rule_description: Πρόγραμμα επιτήρησης και καταπολέμησης της λύσσας στην Ελλάδα
rule_gazette_doc_issue: Β
rule_gazette_doc_number: 198
rule_type: Κοινή Υπουργική Απόφαση
rule_decision_number: 127724/784
rule_decision_year: 2013
rule_description: Υλοποίηση προγράμματος για την επιτήρηση της λύσσας
rule_type: Εγκύκλιος
Παρατηρήσεις: Η κόκκινη αλεπού (vulpes vulpes) αποτελεί δεξαμενή του ιού της λύσσας στη φύση και ως εκ τούτου είδος-στόχο και τον πλέον αξιόπιστο επιδημιολογικό δείκτη για την ανίχνευση της παρουσίας του ιού στο πλαίσιο των προγραμμάτων επιτήρησης και καταπολέμησης της λύσσας στη χώρα. Ο από του στόματος (per os) εμβολιασμός των κόκκινων αλεπούδων διενεργείται με τη χρήση εμβολίων-δολωμάτων ζωντανού τροποποιημένου ιού, που ρίπτονται σε συγκεκριμένες περιοχές της χώρας (εναέρια διανομή) κατά τη διάρκεια δύο τουλάχιστον εμβολιαστικών εκστρατειών τον χρόνο (άνοιξη και φθινόπωρο).
Σχετικά: Δείτε επίσης: title: el: Εργαστηριακοί επίσημοι έλεγχοι αρμοδιότητας Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής
Άλλες πληροφορίες: Εναλλακτικοί τίτλοι: Πρόγραμμα από του στόματος εμβολιασμού των κόκκινων αλεπούδων έναντι του ιού της λύσσας και διενέργεια ενεργητικής επιτήρησης για την αξιολόγηση της επιτυχούς ανοσοποίησής τους
Επίσημος τίτλος: Διενέργεια και αξιολόγηση προγράμματος αντιλυσσικού εμβολιασμού των ζώων της άγριας πανίδας (κόκκινη αλεπού–vulpes vulpes)