gimmy256/lumasaba_dialects huggingface dataset:
Nanu khu siinywe unyala khusoolanisa kuusolo kuno.
Nanu uwabaweeye bunyala khuloma tsilomo tsye khukhwiyiinga tsino tsoosi.
Lwanyuma kuusolo kwatsana kwenyusa mukhwanwa mwakwo nga kukaana khuuluma umuundu.
Umukhulu uwe linaambo lino waweebwa bunyala khu buli bikuuka byoosi ta.
Ni muroone  kamasina ke babaandu boosi babamenya mu shiibala shino.
Umuundu yeesi uli ni kamaru kakarekeeresa,n'arekeerese.
Noola iliwo umuundu uwakhila khuyiliwa mu bubowe,aliyilibwa mu bubowe.
Noola ali uwe khukhwiribwa ni lurima,aliiribwa ni lurima.
Khuno nikhwo isi baloma bari khukhwiinyindalila ni bubwiyikinwa.
Niye buli imbuka aaba khu biindu bibiharaamba t.
Babaandu bawaanga bakana khuukulisa shiibala shino shoosi.
Umusaani uyo awombesa babaandu khu lwe bye kamakaanga byeesi akhola.
Khashikholikhe niyo manya ilekhe khubawo umuundu yeesi khukula namwe khukulisa ta.
Ilyo nilyo lisiina lye kuusolo ukwo ,namwe inaamba iye lisiina lyakwo.
Uyo yeesi uli ni kamakyesi n'afumbule kamakhulu ke inaamba iye kuusolo ukwo.
Abe bali ni babaandu baboola kumweeka mutweela ,ni kimikaanda kine ni bikana bine.
Likono liwulilikhana nga khuuyila khwe kameetsi kamakali.
Likono lyeesi nawulila lyafwaana nga lye babaakhupa kamatuungu kaabwe.
Baaba beemba kumweenya kumuyaakha mu moni tsye babaandu boosi.
Bano bafwaana nga babaandu babaakheyonakisa nga betubaasa ni bakhasi ta.
Nibo baloondelela umukhulu buli aandu osi esi aatsya.
Abe nibo banyoolekhanile nga sibalikho ni likoondo lyoosi ta.
Ifwe khwaamalile khuraamba, ne khwakhuubona ni bakhuwa tsinusu tseefwe ta.
Abe niye witsiile nga ali kamakhuuwa kamalayi khukhwaama isi umukhulu.
Kamakhuuwa ali ni khuukaboolela isi babaandu boosi be linaambo lino.
Ni murye Wele,mumuwe shiriifwa shikali naabi.
Imbuka iya Wele iye khuukhalilakho Kimisaango yoolile.
Ni mumwisaaye ,uyo uwabuumba likulu ni shiibala.
Shiriimba shikhulu she linaambo shaakwiilemo luufu lwa Covid 19.
Nisho shishakila kamanaambo koosi waakila keyika buyeyani bwasho.
Babaandu babakhola bibi balitumibwa mu mulilo kwe bunoro ataambisibwe.
Ni lisuusi lye kumulilo kukuboosha ,liliniina mu ngaaki biilo ni biilo.
Waliwo babaandu babafuuna khabonelo kha sitaani mu bweeni bwaabwe.
Bali ni tsikhabi baafu babaafwa nga bakhola bilayi byonyeene.
Khukhwaama shaleelo kane ingakekho khuukana babaandu boosi shitweela.
Imbuka iye likyesa yoolile ,ni mulaange babaandu beetse bakhuyeetekho.
Ifwe fweenyene sikhunyala kwakyesa kumukuunda kuno kwoosi kwaamala ta.
Kamanaambo koosi kaliitsa khuubona byeesi ifwe khukhola.
Be buulebe intsu itsikule, n'imutsye mwiingile mwikhaale.
Ni mwiitse ,mutsukhe bibuumba musaafu byeesi bareere aano.
Umwaana uyo ali ni kamakoontsyo kamakali kakaawunya buubi.
Ise nayiitsusa tsimbaaso tsingali khu mubili kwaase.
Ni murusewo kamafuki k'omuundu ufwiile ng kaashili khuubola ta.
Inyaanga yaawebwa kamaani khukhwoosha babaandu ni kumulilo.
Babaandu bali khwilumaka kameeno khulwe butsiina.
Kino nikyo kimisaambwa kye kimimakoombe babaakholatsaka bye kamakaanga .
Ifula iyakwiile yasaalile kimisheele kimikaali naabi.
Ne bona indikho niitsa nga umwiifwi,muli ni khuba meeso.
Shiriimba sheefwe shikhulu she linaambo bashikhalamo bisiintsa bitaru.
Bona ari buli shikelemeesi shaatimile shaakooranilewo.
Ni wiitse ano ikhwokese malaria ufuurayo khuuba umuubi naabi.
Bona ari nafwaanile busa nga umuundu uli mu marooro.
Ibweene iyo nabonayo umukhasi nga wekhaale khu solo imbesemu.
Mu mukhono kweewe bona wawaambiilemo shikopo shiwaanga.
Shi shaalo isho shayiitsulamo by'embikho ni bunyalu isi babaandu basho bakhola.
Khulwashiina wiyaanga naabi nga wabone umkhasi umumiiliyu?
Kane ikhuboolele shimoonyo sh'omukhasi yeesi ulikho wikoombo uyo.
Isolo yeesi uboone yabakho inamu ne ari s'iliwo ta.
Lutweela ilirura mu lilowo khukhwaama imakoombe itsye mu khuhela khwayo.
Shino shikanisa umuundu waba ni kumwoyo kwe kamakyesi.
Mutweela ashiiliwo,ne ukuundi ashiili khukhwiitsa ta.
Ne ni kane etse ,kane abewo aano khumala imbuka injeekhe.
Bakane based kamaani kaabwe ni bunyala bwaabwe isi isolo iyo.
Kameetsi keesi uboone ko ,niko kakafuura khuba kamakali mu linaambo lino.
Isho nisho shiriimba shiboofu shishiili ni bunyala khu buyiinga bwe mu shiibala .
muungo mweefwe mwekyelile bumenyo bwa buli shisimu shoosi shiibi.
Bayiinga boosi be shiibala bakholile buyeyani ni bakhaasi bakali.
Babakulisa boosi be mu shiibala bafuna buyiindifu khulwe kamaani ke lukhobe.
Ni mulekhe khutsiila atweela ni naye nga aatsye mu buyeyani.
Bibyoonako byeewe bili bikali,byetsuule khukhwoola mwikulu.
Ni mumuliyile niye nga naye n'abaliyila inywe.
Ni mukhole muminyisekho isho sheesi niye umweene aakhola.
Inywe ni mumwitsusilemo niye kimiluundi kibili she khuunywa.
Nanywe muryo ni mumuwe shitaambiso ni kumutaambo mu bukali.
Ise s'indi namulekhwa ta,khulwekhuuba indi babaandu bakali babaaniinda.
Balibona lisuusi lilyaama khu mulilo kukumwoosha, nga lituukha.
Buno buli bubuundu bweesi boosha ni kumulilo bwaarusa lisuusi liliwunya buulayi.
Balookole baburaambisa naabi nga bali mu khwisaaya khwaabwe.
Kuno ari khuli mu mweesi kwe liikhumi kwe kumwiko kuno.
Shino shitsiila atweela ni shikwaaro she khu mabeka khu ngaaki.
Bino nibyo bibyaba biilyo byeesi ba kuuka baalyatsaka khu mbuka iye lukyeendo.
Kumweesi maaki khuutsya khwoola shinakari she kumweesi kwa Apuli.
Nikwo kumweesi kwe liikhumi na kibili khu kaleenda.
Inyala nafuna litweela khu mabaale ke buukusi bwe angaaki.
Kuno kuli kusaala kukuubakho bimuli ate nga kuli kusaala kuhaandalafu.
Intsu iyo ilikho tsiraangi tsingali ,ne khuufuurisa iwaanga ni mbesemu.
Lino lyaba lituuli lye banadini khu mbuka ya Yesu.
Nibo baaba baalondeleli be kamakaambila ka Musa naabi.
Waliwo biilakilo bibiindu byeesi baalooselakho khu makaambila keene.
Sitaani niye umukhulu uwe uwe kimisaambwa kimibi.
Bakari khu nibo baarakikha khukhwisaayatsaka ba Wele baabili bano.
Nga abe esaayibwa naabi mu manaambo ako ke bwaamanyanga.
Shiriimba shikhulu shishakwaarisibwatsaka tsingubo tsimiliwu naabi.
Musaawa indweela yonyene buyiindifu buno bwoosi bwoonakisibwa.
Bakhulu be tsimeeli boosi babusanile bakana khubona umukhulu.
Shiriimba shiina shishinyala shalekhaasibwa khu shiriimba shikhulu shino.
Babaana bano bona bali khukhwiyinyakila lifukhuulu mu mirwe kyaabwe .
Boosi bali ni tsimeeri khu nyaantsa nimwo mweesi baamisa buyiindifu.
Shiriimba isho shilituumibwa aasi ni kamaani kakafwaana karyo.
Indikhuwulila kamakono kabo babakhupa kamatuungu ni babeemba.
Ni mundereere umusaani ukhupa kumulele bulayi uyo.
Mbaawo babaakhola bye bukusi babalibonekhakho mu shiriimba isho ta.
Imbaawo kamakono ke kamayiya ke bukhwaale kakawulilikhanakho ari ta.
Babaandu boosi bawombesebwa khulwe liloko lyoowo.
Mu shiriimba shino mwanyoolekhanamo batsoonwaaki bakali naabi.
Wanamuundu wetsuule khu likeelo nga bakana khubone byeesi barereere .
Umukayi uyo khuukhalawo khweewe khuli khwa nngali.
Wele waamalile khuukhalila malaria umukhulu kumusaango.
Umuundu isi boosha ekhala etuukha lisuusi biilo ni biilo.
Inywe babaandu baabusheele mu biriifwa byeenywe ni mube baraambi be kamaani.
Abo babalaangibwile khu mayiiya ke bukhwaale muli ni ikhabi.
Bamufukiilisile khukwaara shikwaaro similitude naabi.
Ukhakhola uryo ta,ise indi umwakaanisi uwashoowo.
Kumurwe kweewe nga khulikho kamahabi kamakali naabi.
Abe baamurakho lisina lyeesi umuundu yeesi akhamanya ta.
Abe wakwaarire shikwaaro sheesi bamalile khuusenya mu mafuki.
Kamaye ke linaambo niko kakaliinda umukhulu uwe linaambo.
Aliba umuwuli uwe kamanaambo nga araambisa burafu bukali
Baronele khu shikwaaro sheewe ni khu liraango lyeewe.
Barereere kimilaambo kyoosi kye basilikhaale babafwiila mu busoolo.
Khuno nikhwo khuulamukha khukhwaba khuukiboole.
Bali ni tsikhabi naluundi bali bakhosefu abo babaanyola kumukabo.
Ni khuufwa khukhukhola khabili sikhubalikho ni bunyala ta.
Sitaani balimukangulula khukhwaama mu mapuusu keewe.
Alikhuubuusanisa atweela kamanaambo koosi khulwe busoolo.
Ni bukali bwaabwe bwoola nga kumuyekhe kwe khu nyaantsa.
Babaakhalile kumusaango nga beemikha khu bikholwa byeesi baakhola.
Waliwo kuubwa kukaana naabi khukhwiitsa khumulyaango kweefwe buli aangolobe.
Ni mukone maangu niyo munyaalise khukhwinyukha nga aantsye ashili aamali.
Kimyuuba kye barereere kino kyatokoota naabi,kili busa nga sukali.
Basiiya khuutsye khuubilike tsiiswa khulwekhuuba aantsye akhuulayi.
Ifula iyi yarereere bilimwa byaase byoosi khufwiila mu mukuunda.
Nibo sibaara khabonelo khe solo mu bweeni bwaabwe ta.
Khu mikhono kyaabwe bakhuupakakho kimifwaani kye bisolo ta.
Ne babaandu babaaramileyo khu baafwa sibaalamukha ta.
Banaboonaboona ni ntsala khukhwoolesa kimiiko shikana shitweela.
Luufu n'imakoombe nabyo byarusa baafu beesi byaba ni nabo.
Inyaantsa iye kumulilo yino niyo khuufwa khukhuukhola khabili.
N'inyaantsa nayo yakoraanawo isi yabatsaaka.
Khukhwaama shaleelo kane amenyaatsake mu baandu beewe.
Babaandu beewe nabo kane babatsake Babaandu beefwe.
Wele kane abeeyakho kamasika koosi khukhwaama mu moni tsaabwe.
Bibiindu byoosi bibyanyoowa khubawo ,ari byaweelewo.
Bona ingalusa bibiindu byoosi khukhwikyela bishaakha.
Shaamalile khuukhikha ,ise indi Alufwa naluundi indi Omega.
Ne abo babaali ni buuri, bali ni khuunyoowayo.
Nga wamanyile uri uli ni buri,ukheetsa shaleelo ishi ta.
Babaana bakhaana abo baamala khaale khukhwoonekha.
Babaandu babaali nga bano kumukabo kwaabwe kuliba khuufwa.
Ni wiitse ano,ikhwokese umweeha ,umukhasi uwase.
Ali khuumbila khu lukiingi luboofu,nga luleeyi naabi.
Shiriimba isho bona nga shimulikhamulikha ni tsitala tsinga.
Ni khuumulikha ukhwo khwalekhaana ni khwe libaale lye zaabu.
Khu luwaande lwe ibwama inyaanga yabayo kimilyaango kitaru.
Lekha buli mutweela uli bulesa itse ise imuwe kameetsi.
Umuundu yeesi utsiila khu bilomo byaase aba ni ikhabi.
Khulwekhuuba nase indi umwakaanisi nga iwe n'uli.
Bayaaya boowo boosi bali ni bisaayuumba bikali naabi.
Imbuk ili aambi khukhwoola iye khuutsya khukono.
Ni n'oyo ukhol bye bunyalu lekha eloosele bye bunyalu byeewe.
Kane buli mutweela imuwe shiwaanwa khuulondekhana ni bikholwa byeewe.
Bali ni khabi abo boosi babaasinga tsingubo tsaabwe.
Kumukhoosi kukubira mu shiriimba kwakha kwaba nikwo kukufuura.
Imbaawo ni khu shifukhu na shitweela sheesi balikalawo kimilyaango
Nga mwamaliile khuulya, n'imutye mukhuulise mumale mukone.
Abe luluutsi luno lwiikha nga lubirira akari e kumukhoosi.
Buli luwaande lwe kumukhoosi kuno,khulikho kusaala.
Shisaala shino abe shaana bibyaano kimiluundu liikhumi na kibili mu mwiko.
Ni kamasaafu ke shisaala isho kaaba kamasuuswa .
Mubana beewe mbaamo yeesi na mutweela esi atsuba ta.
Bona ise indikho niitsa khaangu,n'imuniinde.
Shiriimba shisheene bashombekhela izaabu yonyene.
Libaale liliikhola kharaano lyaba lye shikuuka sha salidonaki.
Bakana naabi khukhutsiingilila mu liiswa lyaange nga bali khuulima.
Ni bayiinga be mu shiibala kane bareere biriifwa byaabwe.
Libaale lilikhola liikhumi na litweela lyaba lya yasuti.
Ne mu shiriimba umwo ,sinabonamo Lisaayilo likhulu ta.
Mu mbuka iyi seshikoombesa inyaanga namwe kumweesi khukhwaburukha ta.
Buwaanga bwe shiriimba isho bukane buraangililatsake babaandu.
Libaale lye kumusiinji lilyanywoowa lyaba lye shikuuka shi?
kimisingi kye litikiiyi lye shiriimba kyakholebwa mu mabaale kamasiiro.
Indi khuutsya khuulya kumukyeele ni nabutama bikhalaange.
Ise ngana litweela khwi tilisa lyaase libe lyaalolelele ibulafu we shiriimba.
Ni mutime,mwiibise mu ngoongo,nio babaweentsa balekhe khubanyoola ta.
Ni mwiibise ibweene iyo khuumala biifukhubitaru.
Ni mukhole muwaambe intsila iyabareera ,byeesi mweetsa khukhola,mwabimalile.
Iwe ukhukholile ifwe khwaakhwitsubila khuri,khulikhulekha iwe ni be muungo mwoowo nga baalamu.
Iwe ubowa kumukosi kumubesemu kuno mwitilisa lino lyeesi khururiremo .
Ne nuunyoowe ureere paapa woowo,ni maayi woowo,ni babandaayo boosi be muungo mwoowo.
Ikhabawo na mutweela urura ibulafu iyo mu nguudo ta.
Ifwe sikhuliibakho ni kumusaango kwoosi ,lwe shishitsubo sheesi ukhurereeye ta.
Ni babaandu babaabaloondakho ,baaba nga babaweentsela khu nguudo busa.
Babaandu beeyo barya naabi buli lweesi bakhwaambaasilakho khusiifwe.
Nga waaboone umuundu uli bukhuna, waakha waamuwa she khuukwaara.
Siwaakha khukhwiibisa khu balebe boowo waalekha khuubawa buyeeti ta.
Kane shikhoyese paapa woowo nga wakholile bibiindu bilayi.
Ke munyale khumanya bubalaayi ,ni buleeyi bwe liiswa lyeenywe.
N'imubyakaaniseyo khulwe bayiinga ni naabo boosi babaali mu bifwo bye angaaki mu buwuli.
Wele ikhuloomba ukholeleyo bibiindu bibili byonyene.
Ise singane khuba umuwombesi na khakyeekhe khari ta.
Ise singane naaba umutaambi naabi ta namwe naaba umuyiindifu naabi ta.
Ise nga naabeela ni bye buyiindifu biikali naabi,inyala naakhwiibilila.
Ate nga naabele na bikyeekhe biri,inyala naatsya neeba byabeene.
Mukhonakisa lisiina lya paapa weenywe lyeesi akhola ta.
Ari iwe waakhiile khukhwirekekha uraangilile babaandu.
Nga nasuubisa kane imbawe buli aandu oosi isi kane mube musaamba shikyele.
Lulwaakha lweenywe kane lwoole khu mubiimbi kukuuli imwaalo we lukiingi.
Kane muunine ingaaki khuutsya khuukhwoolela ilala khu luutsi luboofu.
Mbaawo umuundu na mutweela ulinyalisa khukhwiimikha akhuwule iwe ta.
Mubiifukhu bino byoosi byeesi ulimala nga uli mulamu.
Nase indyo ndi kane imbatsake ni namwe nga iwe ni wakhola.
Ne ari ikhuloma busa ndi ,yiilamo kamani ,ukume kumwoyo.
Iwe niye uutysa khuraangilila babaandu bano boosi.
Uli ni khuyila babaandu bano mu shiibala  sheesi neetsuba khuubawa.
Bonela ilala uri ufukiilila khuukhola ibyo byoosi byeesi baakhulakila khuukhola.
Kane ufuuratsake buli aandu oosi isi kane utsyatsake.
Bonela ilala uri shiitabo shino she kamakaambila shishirura mukhanwa mwoowo ta.
Shiitabo shino shisomatsake ,ushambaatsakekho kumuusi ni shiilo.
N'ushebulile uyo yeesi ukhulakiile khukhwiilamo kamaani.
Ukheyembelela namwe waabakho ni khuurya khwoosi ta.
Umukhulu aatsya khuuwa biilakila isi baakhulu be bikuuka.
Khuli khuutsya ne nimwiboweleyo biilyo bibiimala.
Mu biifukhu bitaru khukhwaama shaleelo ,khutsya khwambukha luluutsi luboofu.
Khubawa shibala shino khuuba shisheenywe ,mweesi muli khuutsya khuwolela.
Bakyelama beenywe, ni babaana beenywe ,baakha khuurama ano mu shibala shino.
Baselikhale beenywe boosi ,baakha bakwaare bye busoolo ,baraangile batsye iburaangisi.
Nga mwamaliile muryo,kane lwanyuma mukobole mu shiibala sheenywe shino.
Buli shiindu shoosi sheesi ukhulomeele khuukhola,kane khushikhole.
Ne bayiindifu mukhebilila khuyeeta baalebe beenywe ta.
Buli oosi isi kane ukhulomele khuutsya, kane khutsye.
Umuundu yeesi ukane akhumiinyaalile ,aakha khukhwiiribwa.
Ne shonyene ndi waakha khukhwiilamo kamaani ni khuukuma kumwoyo.
Basaani babili bali khuutsya mu shimoonyo busa beemenielese shibala.
Iliyo babaandu baalala babeetsile nga babemenielesi, bali ano ni nafwe shiilo shino.
N'uruse ibulafu basaani babeetsile benjila mu ntsu yoowo shiilo shino.
Lwashiina beetsile khukhwimenielesa linaambo lyeefwe lino?
Simanya isi basaani bano babeetsile ano isi bamile ta.
Ne nambaasa ndi mubaloondekho khaangu,manya munyala mwaabanyola.
Waayilile basaani bano khuubabisa khu ntsu khu ngaaki.
Batsiile nga bahentselesa ,boola isi intsila yeesi babele bitsiilekho.
Isho shikila buli mutweela waarire naabi khulweenywe.
Naluundi khwawulila ni saambo isi aahesamo babaandu beewe.
Ngana muumbe khaabonelo khakhokesana khari babaandu beenywe balayi.
Khwababatsaka ni nabo nga khukhola bibiindu biibi.
Shili busa nga kamfura ke khukhwiyakha kamalayi.
Khuuloomba khwase busheele khuli khukhwikiitsa bikholwa bye bubeeyi.
Baasilu bahela lwe khuulekha khwiinaanayo ta.
Umuundu yeesi urekeeresa byeesi ise inoma kane abe buulayi.
Itaala iyaburukha khuukhuwa iwe buwaanga.
Khuukolomosa khweesi bakhuwa khuli nga khukhwiliinda khu mukhoosi kwe buulamu bwoowo.
Umuundu uwonekha afuna shiwaanwa she buraambi bweewe..
Umuundu umulayi naye afuna shiwaanwa she buraambi bweewe.
Ikhaba tsiisame ingekhe tsiri nga tsyakwiile mu bye khukhwihakha bibiiwunya buulayi.
She busilu shikeekhe shiri ,shikila shoonakisa bukesi ni shiriifwa.
Busheele kumwoyo kw'omuundu umukesi,kwikoomba khuukhola bibiindu biilayi.
Kumwoyo kwo umuundu umusilu kwikoomba khuukhola bibiindu biibi.
Ni muraambise bulayi imbuka isi muli nayo khulwekhuuba bifukhu bino biibi.
Mukhasiluwala ta,ne mukhakekho khumanya sheesi umukhulu akana.
Ni mwakamiise khukhwimeesa ni busela bubunyala khubahesa.
Ne mwiire khuukana khwe kumubili khukhuuli mus'iinywe.
Mwakha mwiyabulile ilala bibiindu biibi  nga bino.
Inganikha iye tsisoni ,ikhaama mukhanwa mwenywe ta.
Inywe mwayiyabula buulamu bukhale ni bye tsisaambo tsabwo.
Bulamu bweenywe khu shiibala khuno bwabeele bubwitsuule kumwikhoyo.
Bona mwabeene nga ni mwinesa busa kimyoyo kyeenywe.
Khuubuya intsala khweesi ise naloba nikhwo khuno.
Tsya babaakaangulule kimikosi kimisiro abe kyeesi bababowa.
Lwashiina baakhalekhuula baabowe babe baakaangulule.
Ni muubarusekho kiminyololo abe kikyabowa babaandu.
Khuubuya intsala sikhuli nikhwo khuukanana biilyo byoowo ta.
Sikhuli nikhwo khuuwa buukono isi abo babaakhali ni ekhukona ta.
Biilomo bibirura khukhwaama mu lulomo binyala khuureera khuufwa.
Biilomo bilaala byeesi niye aloma binyala byareera buulamu.
Abo babaakana naabi khuukanikhaka luukali bakyesa bibyaamo byalwo.
Mbaawo khukana khukhuundi khukhufuura khuno ta.
Umuundu khuwaanayo buulamu bweewe ,khulwe basaale beewe.
Khulwekhuuba ifwe fwabeene khwaba nga sikhuli ni biyeeti ta.
Imbuka isi Wele aakhalawo ili aambi khukhwoola.
Shili shishiindu shihangafu umuundu khuufwa khulw'omuundu ukuundi.
Khurusakho ndi nga abe umuundu ali umulayi.
Winyoola ukuundi anyala wehaanayo khuufwa khulweewe.
Ne Wele niye akhwokesanisa ifwe nga n'akhukana.
Ifwe ni khwaba nga khushiili babonaki ,Kristo wafwa khulweefwe.
Niye umweene niye uwakhukalusa ifwe khuuba basaale beewe.
Ne noola ari khuli basaale beewe,ali khukhukhwakanila ifwe muungo mweewe.
Wele aamufukiilila nga umuundu umukwalaafu.
Ni nashiryo ,niye ari bona aalaanggibwa ari umusaale wa Wele.
Noola alimo,n'okesanise bino nga abirira mu saambo indayi.
Ifwe khwaboone buraambi bweewe bulayi bweesi akholela mu buwolu ni kamakhula.
Ne khuunyowela ilala ,iliwo kamakhula kakaama mwikulu.
Umusaani uyo ali umuwolu ,uwe lukoosi naluundi umwimenielesi.
Bano bayiitsulamo bibiindu bibiindi bilayi,nga sibalimo khuromboola ta.
Mwana wase uli ni khuwuliilisatsaka byeesi paapa woowo akhuleekela.
Babaana mukhalekelesa byeesi maayi weenywe ababoolela ta.
Khuuleekela khwaabwe khuli lihabi khu murwe kwoowo.
Bona ingaara nga nibonekha buulayi khu murwe kwoowo.
Uli ni bubuuma bwe mu milo bubuukhubonesa iwe buulayi.
Nga n'ubona paapa n'aleekela umwaana weewe isi akana naabi.
Mwaana wase reekeeresa ukhole sheesi paapa woowo akhukaambila.
Ukhakhakakho webilila ibyo byeesi maayi woowo akhuleekela ta.
Biilomo ibyo bibiikhe buulayi mu mwoyo kwoowo.
Byeesi bakhuleekela bino kane bikhuraangilile nga ukyeenda
Nga uli meeso mbaawo shishiindu shishiinyala shaakhubirakho ta.
Umuundu ufukiilila baamwikiitsa ,aba ali khu mukhoosi kwe buulamu .
Uyo akhafukiilisa baamwikiitsakho ta,aborokha busa.
Baleebe khukhwiyiingayiinga khureera khuutumbuukha.
Abo boosi babarekeeresa khuuboolelelwa bafuna kamakhula.
Khuuleekela khukhwaama isi umuundu uwe kamakhula khuli khulayi.
Buli muundu khakakho khukhwewoma kimireko kye khuufwa.
Iwe nube umuyeeti wase nio akile ise inyalise.
Uli khuutsya khukhwitsiiliilisa tsilomo tsyeesi ise inoma.
Ukhaandekha ise nekoomba khuukhola bibyoonako ta.
Ari unaakhola uryena nga uli mu kooti khu lwe kimisaango kyeesi wakhola.
Uli ni khuutsya mu khwisaaya nga ukana buyeeti bwa Wele.
Nga ukana bwan'gali,nawe uli ni khukhola bwa nngali.
Khwaatsiile mu khwisaaya nga khuli khuweentsa buwonesi.
Uli ni khuukabanana khu biwaanwa byoowo ni baasho.
Akamisa khukhwibirisa bubi nga ukana khuuwula ikirombooli.
Nga ukana khuuwula khukhwiyiingayiinga uli ni khuuba umuwolu.
Basaali muli ni khuutsowesa babaana nga bali ni isaambo indayi.
Imbuka iyi watsiile khuuwola khukhwaama khu milimo kyeewe.
Shishiindu shishiinamwiira nisho khukhwiyembelela lwe tsinusu.
Kumweesi kukwiitsa muutsya khuurakikha buuraambi bushaakha.
Uli ni khuumanya uri ikholakana yoowo ni Wele ili ni khuuba indayi.
Bamukhupile tsimiimbo khukhwoolisa ni baamumalilemo khuukaalakaala.
Buli umuundu yeesi aakha khuuwulila baawuli be linaambo.
Mbaawo umuundu yeesi uli ni khukhwiyembelela khu lwe biseela bye mu moni ta.
Nga ukana khukhwiiyakhilwa, nawe uli ni khukhwiiyakhila.
Ise namubone nga waamalibwa ni byeesi ali ni nabyo.
Uli ni khuuwuulilisa bakoosi boowo nga ukana khuuba umuraambi umulayi.
Umuundu umusaale aba umusaale imbuka yoosi.
Khukhwiyikina umuundu ukhali umwiyikinwa ta mu biseela bye buukosi.
Shifwaana nga umuundu unyaanya biilyo ni lisiino lilifunikhile.
Namwe ufwaana nga ukyeendela khu shikyele shishalemala.
Shili busa nga kamakuma keesi umuundu umusaale akhuupa.
Shino shifuurisa aleeyi umuundu umusiku woowo khukhwiitsa waakhuukwa mu shifuba.
Kamafura kano kali ke khukhwiyaakha kakawunya buulayi kakhureerera kumwikhoyo.
Buulayi bw'omusaale bureera khuubeesabeesa khwe mukari.
Bali khuubayila khu mukhoosi kukukhali kumulayi ta.
Ukhakhalakho buusaale n'umuundu uuli ni lirima liikali ta.
Ukhatubaana ni babaandu babaatindiima ni lirima ta.
Isho nisho shishaakila waakwa mu mureko kwaabwe.
Nawe unyala weyika waaba nga nibo nga waboolendelele.
Inywe mukhetubaasatsaka ni babaakhali baafukiilisi ta.
Bukwalaafu bunyala buryeena bwetubaasa ni bubwoonaki?
Buwaanga mbaawo nga ni bunyala khuuba butweela ni shishilima ta.
Kristo anyala aryeena khufukiilisana ni beliyali.
Ni nooyo ufukiilila anyala aryeena khufukiilisana ni nooyo ukhali umufukiilisi?
Umuundu yeesi uweentsa khuukhola buulayi babaandu bamuwa lukoosi.
Uyo yeesi ukana khuukhola buukosi bwonyene,anyoola buukosi bweene.
Mwamanya muri lukaambo lukila basaale baawukhana?
Buli muundu yeesi uwiyakhila buubi bubukholebwele aba aweentsa khuukana.
Ne uyo uutsya nga ashebulila bibyabira onakisa buusale.
Mbaawo bibiimanyikhaane naabi khu saambo isi baabiraambisaatsakamo ta.
Buno nibwo bubuundu bweesi bakhale baaraambisatsaka mu khumanya namwe khuuteebelesa.
Yuno niye ali uraamba kumulimo kwe khuuronela babaandi buurone.
Abe imbuka ikiindi ,bayiinga babaraambisa khuubaronela buurone bweesi baraambisa.
Baalala khu nibo bekyela babaandu be shiriifwa naabi.
Yuno aabatsaka umuundu urumbula bunngoosi bwa Wele.
Yuno aabatsaka umuundu ulekela khu bilomo bye kamakaambila mu ndakaano ikhale.
Iyu niye aabatsaka mutweela khu baandu babaama mu shikuuka shaabwe.
Lino lili libaale lye buukusi bwe angaaki naabi ,ni raangi yalyo ili iya bintsaali.
Luno nilwo lukiingi khweesi Wele eyokesanila isi babaandu beewe.
khu lukiingi luno nikhwo khweesi Wele aweela Musa kamakaambila.
Nga wariire ali ni khuufuna umuundu waaba ni naye wakhuulinda.
Khwakhusaasiye naabi mu biseela bye khuufwiila umukanwa woowo.
Khwakhuboone nga uli mu khutaambisibwa ni khuukubyeengebwa.
Ari wolele khu mbuka iye khuulekhana mu bukhwaale bweewe.
Khuuba umurangilisi uli ni khuba umwikhaalilikhi.
uli ni khukhwiiyika khuuwula luulimi lwoowo buli mbuka.
Ne baleebe neenywe mwamanya shiina sheesi Wele akana?
Ba umukyesi nga waakanaane n'indekeela iye bubeeyi.
Lwashiina muurekana ni bisuumbi bibi ibyo bibibaayila mu bubi.
Ne iwe nga kumulimo kwaakhuweelekho ukhakhole uryena?
Bano boosi baafwiililwe bibiindu byaabwe byoosi byeesi baba nabyo.
Buli umuundu aakha alinde imbuka yeewe iye khubiraamo.
Uri ni khukhwibiirisa bulayi nga winjile muungo mukhushaakha.
Uli ni khukhwakaama kimisuumbu nga ukana uwule khuuyilibwa ni bibiimeesa.
Iwe nga ni waba mu mapuusu, umusaani yuno iila khumukhasi woowo.
Ukhikoombaatsaka khuba mu buulamu bwa wenyene ta.
Kuno kwakanikhibwatsakakho khuuba kuusolo kwe mu meetsi.
Kuno kukulomebwakho khuureera khuutumbuukha ni bumoyaani.
Abe ni alala baraambisa lisina ilyo khukhola bibiindu bibi.
Umukhasi umu naambo niye uwayeeta batsoonwaaki babeetsa khuumalawo shiriimba.
Lino lyaba lisiina lya Wele uwe khaale naabi uwesaayibwatsaka nga niye uwula pulaneti saturuni.
Buno bwabatsaka bubuundu bubuwunya bulayi nga buwaambikha nga bunini.
Bubuundu ubwo abe bwaama mu meetsi ke mu misaala.
Shino nisho shifukhu she kumusaafu mu wiiki iye khabili.
Shiharakikhe angoloobe khu lwakharaano khukhwoola angoloobe khu lwa khaseesaba.
Shili shifukhu shikhosefu, nga mbaawo ufukiilisibwa khuukholakho kumulimo kwoosi ta.
Lino nilyo lituuli lye banadiini khukhwaama mu manaambo kamakali.
Nibo abe bafuura khuuloondelela naabi biitabo bikhale.
Baaba ni bibiindu biikali abe byeesi bakhafukiilisana ta.
Lino nilyo libaale lye buukusi bwe angaaki naabi.
Shino abe shisiintsa shishiili akari a buyudaaya ni galilaaya.
Shakholekha khu lwe tsinjawukhana tsitsabawo mu ntsibirisa ,ni tsaambo tsaabwe.
Yabawo khuulakhukholakana bulayi akari e bawuli ni babaandu babusheele.
Shiriimba shanyoowa khumanyikhana naabi nga Shiriimba shikhulu.
Umuyiinga yuno ebwakala waanuula khu baandu beewe beesi araangirira.
Sayuuni lyamanyisaatsaka lukiingi khweesi lisaayilo likhulu lyoombekhebwa.
Mu bweene muno nimwo mweesi bara isanduukhu iyo mufu.
Shino shili shibuumba nga shilikho buukyele shinaane.
Kuuremu kuno nikwo kukuuluma ate nga kulimo buutsiba.
Nga shaakhulumile shikhureerera buutsiina buukali naabi.
Aabatsaka mutweela khu ba Wele beesi babaandu besaayatsaka mu linaambo lino.
Yuno aabatsaka umuundu uwaburaawa uwawoongebwayo khukhwakaanisa Wele.
Umuundu ufwaana aryo s'anywa iviini namwe shishiindu shoosi shishimeesa ta.
Nimumulome aabekekho litsuune lyeewe khulwekhuuba lyatsoowele naabi.
Mukhamufukirisa wahaambakho khu mulaambo kwoosi ta.
Abe akhola shishitsubo khu mbuka iyaba yaareebwawo.
Baba ni saambo imbi khukhwaamila ilala khu khusaalikhana khwaabwe.
Lino lyaba litweela khu mabaale ke bukusi bwe angaaki naabi.
Libaale lino lilimo tsiraangi tsitsikhali ndweela ta.
Shikhobolyo shalyo khu ngaaki shili shikhunifu .
Yino imbuka ikhulu naabi mu linaambo lino,iwaambibwatsaka mu mweesi kwa maaki.
Lwanyuma lwe kamayiiya kano buli muundu nayiileyo isi babaandu beewe.
Kano baakekhoyaatsakila  lwe khuushebulila nga Wele n'abawonesa.
Shino shaamila mu khulekha khuraambisa kamamela khuubiimbisa kumukaati.
Nga mukana buseela bulule bulayi,muli ni khurakho kamamela kakaamala.
Kamayiiya kano ke kabewo khu shifukhu she liikhumi na biraano khukhwoola khu shifukhu she liikhumi na shinaane.
Bakheetse mu sabiiti inyoowa mu mweesi kwa Apuli oba kwe khaane.
Buli kumwiiko abe kukuubawo lwanyuma lwe khuubirawo kimiiko musaafu.
Abe mumbuka iyo bakhale sibalima kimikuunda kyaabwe ta.
Mu mwiiko kuno nimwo mweesi bakhalilamo kamakobi koosi.
Shino shisiintsa shiboofu mu ndakaano ikhale shishiili khu luutsi nayilo.
Shino baakyelawo baaashilaanga bari Esiyopiya.
Indi lwanyuma bakyelawo baaashilaanga lisisna liliindi.
Khu mbuka ya ari,nibyo bisiintsa bya Sudan,ni Esiyopia.
Kuno abe kuusolo kwe mu meetsi abe kukukanikhibwakho naabi mu biseela ibyo.
Babaandu babaandi bayila kuusolo kuno khuuba nga nikwo koonya namwe ikweena.
Nikwo kuyila shifwaani she khuutumbuukha khukhwakholikha mu shibala.
Bino byoosi byabawo nga Wele ashiili khurakikha khubuumba shibala ta.
Shino shaba shisaala shisiro sheesi baabowatsakakho kimikosi .
Tsiikhafu tsino ni mutsibuwekho imbako iye khuulima namwe shikaari.
Lino lyabatsaka lisari liboofu lilyeene lyeesi basontsoolakho mu buleeyi.
Abe buli bukaati buwaanga bubwafwaanana ni bumiitso.
Alala shamanyisa tsinyaantsa ni lutuumbi luluuli akari e buubiriro bwatso.
shino shili shiifwo mumwakholekhanila bibiindu biikali bibikanikhibwakho.
Bino nibo byeesi baraambisa mu khukaanda buufu bwe nngano.
Aliwo bibiindu byeesi barereemo khuubiimbisa kumukati ukwo.
Kuno kuli kumweesi kwe shisheenda khu kaleenda ye baheburaniya.
Yino niyo ilomo imanyisa iri uwatsukhibwakho kamafura
Niye alaangibwa umulayi khuba niye isi paapawe aarobora, naluundi niye isi akana naabi khuuruma.
Shino shili shisaala shishaamamwo bumiitso bweesi basya.
Bubuundu ubwo babusya babutubaasa mu bilyo khuubinngaayisa.
Kano kaabatsaka kamayiiya ke baatayi ,nga kamalatsaka bifukhu musaafu.
Baleebe nabinkoontseelele mukhaleekha umukyeni umukhulu inyuma ta
Ke khuutsya kumutikhinyi mu mamilimili khu khwisaaya Wele.
Ni musute Isanduukhu iyo umufu khuutsye khuusiikhe.
Ni mwisyeende ano aambi,murekeerese bilomo byeesi aabalomela.
Atsya khutimisa babaandu be kamanaambo khukhwaama mu shibala shino.
Nashiryo nimwiroboleleyo basaani likhumi na babili babaatsya khubaraangililia.
Ni kameetsi kakaama ingaaki ,kane kebuuse busa mu shifwo hhitweela.
Ne kameetsi kaaba nga ketsuule katimila khu angaaki busa.
Kameetsi kano kakholatsaka karyo mu mbuka iye likyesa.
Lekha kamabaale kano kabe khaabonelo isi inywe muli.
Ni kamabaale kano kano kashiiliwo ni shaleelo shino.
N'umuliinde khukhwoolisa nga babaandu boosi baamalile khukhwaambukha luluutsi.
Muli ni khulya kamatoore ko paka kawe, mukhatekha kho bilyo bibindi ta.
Ukhwama nama khushitanda, yaya waloba khukhwitsa ambonekho .
Naffe lutwela Wele akhakhushebulile, khurure mubusiiro buno.
Inyala khushebulila isi nara kimisumali kya paapa ta.
Umwana amiile khushisala wakwa wafunikha kumukhono.
Ikhumanya isi khunamisa bisaala byesi khutsya khwombekhela intsu ta.
Namakhukwa khu mukhasi wakhootsa busa nga wakhumanya ta.
Umuwandisi walomele ari atsya khwakama khubaandu kamakhumi kataru konyene.
Khukhesiwe kimikhono nga lutweela mummwesi kwa neliima.
Naramisile bireebo bitiini bye khukhwilamo no khutsye.
Khuli khutsya khuboona byesi kuukhu arekekhele bakyeni.
Wele Yesi khwisaya ali uwekamaani,shakana nisho shesi a khola.
Anyuma awo abe nakaana naabi khulya kimiiba nga no nama khwinyukha.
Khukana khwa weele ikhulekhanisiwa ni khwomundu busa ta.
Kumwakha kuuno kwakhutsya bulayi ta, nafililemo bakanwa based bakali.
Muli ni khumanya bibindu bikaniwa nga mushili khusimbukha ta.
Nga ukana khumanya khuloomba/khusaba bulayi, imenyelesa bulamu bwa yesu.
Yesu alombatsaka nga bibindu byarafwiile naabi, nga bamubotokhelele.
Yesu alomba nga akana khukhalawo kimisango kimirafu, namwe nga akana khukhola shihindu.
Nga atsya khurobola basaale bewe, yesu awetsa kamakyesi ka paapawe.
Khulekha khuloomba nikhwo khunanikha khukwa.
Wabatsakakho numulwaye nga umanya she khukhola ta?
Nga uli numulwaye wa kokolo, muli ni khukhwinywesela illala.
Balwaye bano bali bekhuwamba busa nga shishatikha.
Kamaleesi kawe kabarusakho khulya, kabatabula mwibiili mwawe.
Bekhala bulisawa nga bali khurusaka, buli shikwa munda nishirura.
Nga wakhuba umundu uwikhalilikha, unyala khubalinda ta.
Khumadaala kano, mulimo linyowa,lyekhabili, lyekhataru ni lyekhane nga nilyo lisyembayo.
Bulwaye buno bunyala khunanikhila akhundu oositsana khumubili.
Kimibili kyefwe kili ni bisenge bisenge bikali isi bulwaye bwa kokoolo butsyanga bubumba.
Bulwaye buno khubufuna munjeli tsikhali ndweela ta.
Balala babufuna khukhwama mumafuuki kamasaliwana mu'ngo namwe mushikha shawe.
Babandi mumukha kwesi khuba nga khwingisa mubifuba byefwe nga boshele bipapula/bivera.
Lidaala linyowa ni lyekhabili,nga watimiliye mangu, nuwoola.
Nenga kokoolo wananikhile khukyenda mwibili woola khulidala lye khataru, shiba shiangafu khuwona.
Lidaala lyekhane libatsaaka libi naabi. Iliwoonatsaka ta, ela balwaye baba mubulumi namwe burafaau bukali.
Iliwo kokoolo uwemumafuki,niye anywa kamafuki mwibili kawamo.
Bikha bya kokoolo bikali, anyala wawamba kamabeele, oba busaani, oba uwekamakumba.
Shibatsaka shilayi khunanikha mangu, waboona umusawu nga bushili.
Nga wananikhile maangu,uterera namwe uwoona mangu.
Nenga uli umulwasi, uli ni khurafiila balwaye ta, khuba balala baba nga bawanikha bulamu bwawe.
Kaamasuswa kawe kamalamo naabi kamani mwibiili, kakana khulya khulayi.
Basawu babawatsaka kemotherpy ate bamala babosha ni kamasanyalazi mubifo bilimo kamabimba.
Khulinda balwaye bano,khukana nga uli umundu uwikhalilikha,ne busa umalakho ta.
Khuba umulwasi shitsa ni bisiiro bikali bikana biseela byowo bikali.
Balwaye bakyelawo bakhubiyila khulwe kamaleesi kesi baba nga bali khunywa.
Nalundi shikombesa nga uli ni buyeti bukaali ne busa unyala khubalinda ta.
Nga bamile khumasanyalazi, bekomba khubaba aambi, khuba baba ni kamaboondo makali khumubili kwawe.
Khulinda balwaye bakokoolo khunyala khwakhushusa bubwongo bwowo, wibasaka bubi.
Khukhumalakho kamaani kowo, bibibaso nga uwibasa bulayi ta, ate nalundu bukhumalamo kamani.
Inyanga ifura bukali, balindi bebilila byesi bakana beela khuba nga bafwayo khumulwaye khufura babene.
Shino shamilamo balindi nabo bananikha khulwala oba babekana.
Ne mubyoosi, khulinda umulwaye wowo,Weele akhusasulatsaka.
Khubalinda nakhwo khukyela mwakanana nu mulwaye namwe umukanwa wowo.
Balindi bali ni khukhwisomesa, berebekho khubashawe bababiriremo mubyesi uli khubiramo.
Ikhumanya byesi baba bali khubiramo ta, nashiryo ishikana wabakhokhela ta.
Bulwaye nga ibuli khumubili kwowo unyala wamaya shesi uwasho ali khubiramo ta.
Uli ni khufukilila tsinakhu tso mulwaye wowo tsimbi,khuba alala barafuwa, bakhubiyila oba bakhukhoma.
Uli ni khushebusa umulwaye wowo buli sawa uri umukana, namwe ufwayo.
Nga umulwasi uli ni khufuna shiseela nawe wawumulakho.
Khulwasa kharafuwa,ne uli ni khukuuma busa.
Shiyilatsaka inyanga ingali  khuba nga utsya nunaala.
Bekhaale bekhalatsaka mushifwo shitweela nga batsya khulya bilyo.
Bamaayi ni babaana balilatsakila khulwelo lutwela.
Abe barusa bilyo oba busiima bara khulwelo oba luteelu,mwesi mwaba nga mumekeela atweela.
Khuliila atweela khuno khwarerawo khukanana khukhali khutweela ta.
Basaali balekeelatsaka babaan injeli iye khulya ni khukhwikhala khumeetsa.
Iliwo kamasomo kakaandi kesi basaali batsya nga balekeela babaana nga bali khulwelo.
Abe ukanikha nga uli khulya bilyo ta, khuba abe binyala khukhusosa.
Nga abe batekheele inyama,namwe ingokho, abe niye yesi usyembayo khulya.
Abe babaandu be kumulungo babamanyiila nga barusiile bilyo.
Nga bali khutekha, abe babaana bakhana batekha ni ba maayi oba ni basenge.
Babaana besinde batsyatsaka mukyewa ni ba paapa namwe bakhootsa.
Angloobe basaali bekhalatsaka khubyoto ni babaana nga babakanikhila tsingaano.
Khusoma  khwekhaale  ikhwaba nga khweshalelo taa.
Bibiina byawe yabatsaka mukunda, khubyoto,mufumbilo,nimukyewa.
kyimisomo kyawe kyabatsaka kye kamakhono,nga musoma nenga mulikhuramba.
Mwabamo khutekha,bye bulimi, bye bukhwaale, bye bubayi,  bubeetsi, ni bibindi.
Babaandu namwe babaana batooro, ibabafukilisatsaka mushisintsa ta.
Buli mundu khu shalo abatsaka umurambi, abe nga wakhuramba bakhuwa shitambiso.
Nga baramba,babaandu mushisitsa shawe babusana, nibarambila atweela.
Nga mukhulima abe bakhola luwambano, baliima,babyala bilimwa namwe khumitsa.
Nga bilimwa byolele khu khwaka,abe namwo bakhola luwambano nio bamaala mangu.
Mumakhunguula oba mu likyeesa, basaali bawambanila,nga shalelo baali aano,kumukamba batsya akhundi.
Nga bamalile khukhungula namwe khukyesa,abe bakhola kamayiya,beetsa balila atweela nga mulimo ni khunywa.
Abe bakooya buseela, ni bakhoola indaali, byesi banywa bekhoyaela atweela.
Bakholatsaka kamayiya nalundi nga basiima baweele batiini khulwe khubawa bilyo.
Nga bamalile,bayila biwano,namwe kamakhungula mu kanisa nga beyongela khusiima.
Abe nga wakhufuna bilimwa bulayi, bebasatsaka bari baweele baba bakhalale shikilla.
Bilimwa byawe byosi babibikhatsaka mubirara buli mwakha.
Babaandu baano bafukilisa naabi mu baweele bakaali,mulimo weele nabitskha,khabumbi nibabaandi.
Abe nga wasalile bakhwana,bikuka bilala byekhoya ni bakhola kamayiya.
Ne bikuuka biblala,bakhwana bababonatsaka nga bisilani,abe babakhonya.
Mubyalo bibindi,umwaana umukiboole bamulyatsaka.
Iyiliwo bibindu byesi babaandu bekhaale bakholatsaka nga ibili bilayi taa.
Abe nga umuseetsa wowo wafwiile, wandaye akhwilakho wakhuyila nga umukyeelemawewe,ate abe ulooba taa.
Khukhwiira babaana balongo ni khulya babaana banyowa(bakiboole).
Mwabamo khukhwira babaandu nga ukana khuba umugaaga namwe nga ukana bibindu byowo bilame.
Babaana bekhana batiini babaminilisatska  khutsya khukhwalikha nga bashiili.
Abe nga wafwile nga uli umukuumba, ibakhusikha bulayi ta.
Buli mundu khushalo abe likambila liri ali nikhukhwalikha.
Abaandu balala babatsaka baloosi,nga balooka babaandu babene,ni bibindu byawe.
Ne nabo baba ni bibindu byesi bakhoola nga bilayi byesi khunyala khwekomba.
Nga shekhubonelakho, bkahaale bafukilisila naabi mu bukhwale.
Abe buli mundu ali nikhukhwalikha,ate nga uli ni khurekukha nga shalelo ta.
Kimisango kyawe,bakikhalatsaaka bulayi,nga shikuuka shikhala shabolelela.
Bubwifwi ibwawulilikhanatsakakho naabi nga shalelo ta, abe nga bakhuwambile,bakhuwa shiboneleso shikaali.
Babaandu bekhaale babatsaka ni tsisambo tsindayi, ate nga babaana babakhusa bulayi.
Umwaana abatsaka uwe shishaalo shossi, ili uwo mundu mutweela taa,
Abe nga batwiyile umwaana wonakile,umundundu yesi khushalo aba ni lukusa khumurewula namwe khubapa.
Khutsowesa babaana,khwaba khwabuli mundu,paapa,maayi,baseenge,bakhootsa, boosi nga bawambila atweela.
Bakabanana kyimilimo bulayi,bakhasi,babaana bekhana ni basiinde, basaani,buli mundu aba ni kumulimo kwewe.
Babaana bekhana bababona nga nibo barera imaali ingaali mungo.
Umukhana uwakhwalikha nga ashili umururumbu, bamuwa naabi shrifwa ate ni tsikhaafu bakhwa ngali.
Mukhukwara,babaandu bekhaale bakwaratsaaka buluyi khufura shalelo.
Abe bakhasi ni bakhaana bakwaara tsigomesi ni tsinanga tsindeyi tsibira mumasikamo.
Shalelo bakhaana bi bakhasi namuna bakyenda bukhuna, bakwara bunanga bubwimbi naabi.
Buli mundu amanyatsaka babaandu be mushikuka shewe ni baleebe boosi.
Isha wulilikhananakho shiri umundu wabeyesele umuleebe ta.
Mukhfwiila, babaandu babusana,ni bakonelesa tsinankhu tsingali ate nga bayetana mukhulisa.
Itsibirisa ye babaandu bekhale yaba indayi naabi. Baba ni tsisambo tsindayi.
Nga khwaloleleye mubyebukhwaale, umusani aba ni bunyala khuyila bakhasi besi anyala,Ili mutweelayenyene ta.
Khukhwa namwe khusasula kumutango lyaba likambila,ate abe uyila tsikhaafu ngalinaabi.
Bukhwale bwaba nga nimwo isi babaandu bamisa bye bugaga.
Babaana baakali nabo babanga nibo barera bibindu namwe bugaga mu'ngo.
Khula khukhwalikha namwe khuba umusamali ikhwafukilisiwa ta.
Nga khwaloleleye shalelo, ibindu byashukha lukali.
Basaali ibanyala khulekela babaana byekhukhola ta.
Babaana babalekha nibarambi nobo baba nga babalekeela kimilimo.
Basaali balekhela babaana tsi tolofayina,tsisiimu, nitso tsibabeswao.
Basaali ibali nimbuuka inyala khukhwikhala nibabaanayabakambila ta.
Babaana balelo beyika tsisambo khukhwama mumasomelo, basaale ni byesi balolela.
Babaandu bakwara bunanga bubwimbi, namuna bakyenda bukhuna.
Balala bakwara tsinanga tsitsokesanisa bifwo byebibyama.
Babaandu bekana babene bonyene, ibakana khuyeta baleebe ta.
Babaandu bayitubasa naabimubyebuyeyani nga nimwo mwesi bamiisa lipesa namwe tsinusu.
Balala bayitubasa mu bwifwi ate nga bakana naabi bibindu byabusa.
Basoleli bakana naabi khukhwikhala busa ,bari balye busa namwe bafune tsinusu tsbusa.
Nga wetsiile mu byekamakulanilo, mulimo bubwifwi bukali.
Abandu yakhaba mushalo ibakana khuramba ta, balekhela bakhasibonyene khukhola buli shindu.
Khumala kimyakha mikaali mumalekeelo, utsya khwola khuramba nga kimyakha kyatsya.
Babaandu bakali basomele,ne khusoma khwakhubayeta ta,bayikhala busa mu'ngo.
Kimilimo kiliwo kye babaandu babasomele ikimala ta.
Nalundi babasomelekho bakana kimilimo kye mumayafesi kyonyene.
Barambila mu tsiyaffesi tsingali nabo kyimyakha kyakhaba kyabawakho,ibakana khururamo ta.
Shayamilamo basoomi balala khutandikha khufuuka tsimotokha ni tsipikiki.
Khusoma khwalelo ikhulimo kumukaso kumukali nga khaale ta.
Kamalekeelo kaninisa kumuwendo kwe tsinusu,ishindu shesi umutambiakhanyala ta.
Batambi bafurura bukaali bayila babaana mu malekeelo ka kafumendi, ate nga ikalekeela bulyai ta.
Khusoma khulayi khuli mumalekeelo kakhali kakafumende ta,ne basaali bafurisa ibakanyala ta.
Mumalekeelo kano,balekeeli balala babibirisa babaana bebaandu bubi.
Khusoma khweshalelo ikhufukilisa umwana khukhwibasa namwe khurambisa bubwongo ta.
Basomesa balekeela ne neyikina bari bakhebe bilomo bisyembayo.
Basomesa balala, ibafwayo khubana balikho buleema ta.
Babaana bakhasoma maangu, balekeeli ibabafwayo ta.
Nalundi, babesamo mubibina oba balomela basaali khubayila akhundi.
Kamalekeelo kano kasaba basaali tsinusu tsinganli,ni bibindu byekhurambisa bikali.
Bahedimasita bakulisatsaka tsipapula ni bibindubilala byesi basaali barera.
Nga waloleleye bibina bya kafumende, biyambisa busa kumutambo.
kyimyakha kibili kyibirirewo ki, babaana barurileyo khusoma.
Bulwaye bwasenyiga/namwe limiila bwayonakisa shibaala.
Balaala barusamo,ne babaandi basalile ango nag bashiili naabi.
Khuli ni babaana bakali bakhatsya khwilayo mumasomeelo ta.
Besiinde bayitubasa mu byekhuweetsa tsinusu, babaandi bayila bakhaasi.
Balalala bafuuka tsipikipiki ate nga ibakana khukhwilayo ta.
Bekhana bali ni babaana bafura bashili babaana batini.
Bulwaye bwa sinyiga namwe yeku/limiila bwarerera babandu bakali khufwa.
Bbe tsimotokhha baninisa ibeyi, khusasulila bifwo bibili buli lukyendo.
Nga ukula bibindu mukhataale,bakulisa nabobafunilamo ikhabi iye khuninisa ibeyi ye bibindu.
Babaandu lelo bali ni khukwara buleeka imunwa no bakyenda.
Kafumende yarawo likambila bari buli mundu ali ni khukemewa.
Khuli ni khulondelela byesi barangilisi befwe bakhulomela ne khushinge lufu luno.
Khunyala khwelinda khuryena mu linambo lyefwe lino?
Khuli nibayekela bali khurundusa tsindolyo nga beera babaandu.
Khwabamo ni babaandu balala bali ni kimyoyo kikhali kimilayi ta.
Bali khulekhula tsibomu buli aandu nga bakana khukhwiira babaandu.
Khuli khukhwingila mu mwesi kwe khusaliwa khwa yesu.
Balala babamenya naabi khutsya ingo,khano nikho khasela.
Bebitima bafuukatsaka tsimotokha bubi ni batomela babaandu.
Nalundi bebitiima bano bongesa kumuwendo kwe tsinusu tsekhukyendela.
Babaandu bakuula naabi bibindu bishakha,muli tsinanga,tsingato ni bibindi.
Bemushalo balindilila babaana bawe khukobola babekho atweela.
Khushebulila khusalikha khwa yesu nga tsinakhu kamakhumi kabili na tsirano.
Babaandu mubyalo beera naabi bisoolo nga tsikhafu,tsimbusi ni tsimbitsi.
Bemubirimba boosi batsya mushalo isi bakanwa bawe.
Tsinakhu tsikhulu tsino mubamo naabi khunywa ni khulya tsinyama.
Buli mundu okesanisa khukana isi uwashe mu tsinakhu tsino.
Nga tsinakhu tsikhulu tsawele, babaandu baramatsaka bataambi naabi.
Khuba bamalila naabi tsinisu mu khukula byekhulya.
Babaana bekhana nabo baeesa/bafuna naabi tsinda.
Kumwakha kuno babaandu bakali bafilile bakanwa bawe.
Indi khusubila indi itsyakhufuna kumulimo kumushakha.
Nikomba naabi khutsya khurambila mushibala shishindi.
Khuba tsininusu tsawe tsisiiro khufurisa tsitsefwe.
Batekhelatsakila tsinyanyi mutsamunyu, ne abee tsayakha.
Basaali bakhakakho naabi khubona bari babaana ibekomba taa.
Ishebulila kuuka wefwe abe abikhila babaana kamatuunda ni kamamwa.
Bulimwana uwe khushalo abe atiimila wa kuuka wefwe.
Abe kuuka akhwikhasa aasi wakhubolela bukano ne wamala wakhuwa kamamwa.
Fwamba yuno abe bamukulisa khwafuna tsinusu tsekhurambisa ingo.
Kuukhu niye abe asusuula fwamba,wakhuwa fwifwi khumurambisa.
Anabatsaka tsinanga,namala naramo fwifwi yo, nikhukonela.
Khwebimbatsaka tsigomesi tse basaali oba tsisawu oba kamasyelo.
Kimiflisa kya fwamba abe kyabiila naabi nga wakonelekho.
Basaali balala,baratsaka bunyasi mutsisawu babaana ni bakonela.
Ifwe nga khutsowa,khwabira mubulamu buwangafu.
Ikhwakaratsakakho tsinanga tsishakha bulimwakha oba tsingato namwe tsisilipa ta.
Nga tsinankhu tsikhulu tsolile,basaali befwe ibanyalisatsaka khukula bibindu bilayi ta.
Abe bakula kumuceele tsikilo tsibili,ninyama ikilo,khwagatakho nabutaama.
Basomesa bakhutimisatsaka khulwekhuba ikhwaba ni bikwaro byelisomelo namwe bitabo ta.
Khwenyukhatsaka kumutikhini ni khulima ne khwatsya  isomelo.
Ikhwanywatsakakho caayi nga babaana babandi ta.
Abe khusuta bikhakasu ni khutsya nabyo isomelo.
Maayi wefwe atekhatsaka inguli ni buseela ne wafuna tsinusu.
Paapa wefwe abatsaaka ni shilabo nga akulisa busela.
Bakhwinyusatsaka kumutikhini mamilimili ni khutsya khuwetsa busela.
Khwayetatsakakho paapa khukulisa buseela mu shilabo.
Nga khwamile isomelo,khwatsyatsaka buterefu ni bitabo mushilabo khutekha kameetsi.
kimilimo kyefwe angoloobe kyaba khurenya tsikhu ni khutekha kameetsi.
Paapa ni maayi bakhuwatsaka silingi bibili tsekhutsya natsyo isomelo.
Nga nashebulile tsinakhu tso, isiima naabi Weele.
Khabira mu bulamu buwangafu,ne weele waba ninafe.
Buli mundu ali ni khukhwiyamba khu mukusya wefwe.
Bilimwa byase byakhukhola bulayi kumwakha kuno ta.
Khwamiitsa buulo ne bwalekha khurura bulayi ta.
Bekhaale babalatskakila tsisawa khubunywinywi.
Bamaayi  abe bawolelesa babaana ni dhole  iye kamakhola.
Bekhaale bakangila kamakotsyo kaawe bubwoya bwamatuyu ni nabuubi.
Bekhaale abe barambisa tsikyupa,ni tsimakasi khubekela kamatsune.
Bamayi barambisa tsimbopo khufunikhila kametsi mubutuu.
Babandu abe bebimbatsaka kamaru ni kamabono nga niyo itamasiyo.
Bagoole bekhale bakhalatsaka busiima bwabulo nga niyo ikekyi  yawe.
Buli kumwesi, shishilli shefwe shibakala bubwoba bumekele.
Basomi bekhale beyakhatsaka kamalisi nga batsya isomelo.
Bekhale basyenatsaka kameno ni kamanda  nga kalimo kumuyeshe.
Umulilwana wefwe wakusyenya, akanikha ni babandu ta.
Bekhaale babalatsakila  bifukho  tsinakhu  tsekumwesi.
Ibabatsaka ni tsikalenda tsye bifukhu byekumwiko ta.
Tsinakhu tsino,barambisa tsikalenda khukhwokesa tsisabbiti ni kimyesi.
Ishili shangu khukhwibilila tsinakhu tse kumwesi nga uli isomelo ta.
Lwekhuba basomesa bakhulomela khuwandikha tsinakhu bulilunakhu.
Balekeeli befwe barafuwa naabi,imukhola kumwinyawo ta.
Nga wolile khwisomelo nga sawa tsatsiile,uwingila mushibina ta.
Nga mwengile, muba mukari paka angoolobe no mwarura atsye.
Balekeeli befwe bafubakho naabi khubona bari bakhusomesa bulayi.
Nga wafuniakilelho likambila lyoositsana,balanga umusaali wowo weetsa.
Umusaali nga wetsiile,niye ukhalawo shiboneleso shesi bakhuwa.
Basaali balala barafuwa naabi,bakhupakila babaana iburangisi webashe.
Itaamu nga yawelekho,bakaaba biwaano isi babaana basomele bulayi.
Biwaano byesi bakaba mubamo khusoma khwabusa,bitabo,tsikalaamu ni tsibaga/tsisawu.
Mutaamu iyakhataru, bakhukhukholatsikila kamayiya,ni khusala ikhaafu,khwosha ni kamwoshe.
Basomesa nibo babawa tsinyama batsya ninatso mu'ngo mwawe.
Maayi wakhukulila tsingubo/tsinanga tsifwanana.
Khusoma khwe khaale ikhwaba nga khweshalelo ta.
Khaale khwa wandikhatsaka mwiloba oba khububawo butini.
Basomesa bakhakokho khubona bari khunyowela khuwandikha mwiloba/mumuyekhe.
Nga abee weyikile khuwandikha ne bakhuwa khabawo khuwandikhakho.
Nalundi bakhwembesatsaka kimyenya,ni khukhupa kiminayi.
Ne shalelo,basomesa ibashikanikhila babaana bukano ta.
Kiminyawo kyesi khwenyayatsaka khale ikishiliwo ta.
Balekeeli befwe balolela naabi khusoma khufura kiminyawo.
Nga khwaloleleye itsibirisa yebabaana shalelo,ili nga indayi ta.
Babaana khale abe ibabira khumundu nga bakhushesa ta.
Abe nga batwiyile umuloosi wasutile kimikuku,bamuwambilakho paka isi atsya.
Babaana bano,ibabamo ukhwiyambaamba ni khukhwilomaloma ta.
Imbawo umundu uwengulungunya khumwana womundu ta.
Buli mundu abarumatsaka khuba umwana aba uwa buli mundu.
Basuuta bumiinyi ni butooro,ibanyala khuramba ta.
Babaandi bakana bekhale busa,iwei ubakholele buli shindu.
Ingano iye mulinambo lyefwe ilikho khatale mumanambo kakandi.
Buufu bwengano babukholamo bibindu bikaali naabi.
Babutekha kyapaati,oba babukholamo kimigaati kyenjawulo ngali.
Buufu buno nabwo babukholamo kimigaati kimifwiti kya kwetsyetsye naabi(tsikeki)
Buufu bwengano bulikho kimisolo mikaali isi bobabukulisa.
Nabwo buli ni gaamu ingali ate nga waburambisile naabi,uneera.
Bateela naabi khubukulisa mu tsikilo,ate bapiima kilo tsibilitsibili.
Maayi ali khubyala mwoko utsya kumwakha kukwitsa.
Nga uli ni buufu bulayi,buli mundu abuyayanila busa.
Bujji bwamwoko nga bwakhwoshele paaka kumubili khwobukha.
Basaali babalakila khuwa babaana bawe bujji bwa mwoko.
Bujji buno bulimo biliisa bikali,ate nga bukhwikusa paka.
Babaandu balala babutabulamo bwebulo,bamala babufuka busiima.
Be mu'ngo mwefwe bali khukana khukhwombekha tsintsu tsekhupangisa.
Yaya alikhuwetsa babamanya khukhwombekha tsintsu bulayi.
Maayi akana khukhwombekha arekho igoroofwa.
Nga bamalile khukhwombekha,bakhatsiwakhe irangi inanandafu.
Khushili khufuna umundu ukhukholela kimilyango ta.
Mu'ngo mwefwe,khufayo naabi khubakyeni.
Buli uwitsa ingo wefwe wamanya ari maayi akanila bakyeni.
Khukana khshusa bulamu bwawe,bube bwenjawulo.
khwamanya khuri buli mundu abumbiwa ni Weele,nalundi Weele abakana boosi.
Babaandu bali ni khuyila shifwo shinyowa khufurisa ishindu shosi.
Weele wakhuwa bunyala khukhwaya ni khulinda byesi abumba.
Ne babaandu bakhakakho naabi khubona bari bonakisa bibindu byesi abumba.
Bakhala naabi bisaala,beera bisoolo khukhwosha  bipapula .
Bibyuma namwe tsifakitore natsyo tsirusa kumukha kumubi kukwonakisa imbewo.
Babaandu bama mumanambo kakandi beetsa khubona bisoolo byefwe.
Khuli ni bibindu bikaali byesi khwamisa mu khulima.
Mubilyo biino nimwo mwesi khwamisa tsinusu namwe kamapesa.
Bilyo bikhuwa kamaani nio khwengongela khuramba bulayi.
Biliimwa biyeta babaandu balekha khufa itsaala ta.
Mubutambi,unyala khukulisakho bilimwa byowo wakula shesi ukana.
Buliimi butsowatsowanisa linambo ni bibyalo byesi khumenyamo.