gheero-Leyu/leyu-amharic-gonder-dialect huggingface dataset:
በአጠቃላይ፣ በጎንደር ያሉ ጤና ቦታዎች አግባብነት ያላቸው ቢሆንም፣ በግንባታ መካከል ለአካል ጉዳተኞች ተጠቃሚዎች እንዲደርሱ በበለጠ ግንባታ እና መተዳደር ይፈልጋል።
እኔ ከምንም በላይ የምፈልገው መጀመሪያ ሀገር ሰላም እንዲሆን ምክንያቱም ሀገር ሰላም ካልሆነ ሁሉም ነገር ከንቱ ነው
በገበያው ከገበሬ ቀጥታ የማገኘው ነገር የምወደው ነው።የምጠላው ገበያው ላይ ግርግር፤ ግፊት ነው።አስጨናቂ ይሆንብኛል ። አዎ ዋጋው የተሻለ ነው። ሁሉም ነጋዴ ዘመናዊ አከፋፈል ቢጠቀም የተሻለ ያደርገዋል።
በእኔ እምነት በጣም አስፈላጊ ነው ። ምክንያቱም ከበዓል ውጭ ባሉት ቀናት ሁሉም ሰው በየራሱ ስራ ላይ ትኩረት ስለሚያደረግ ተሰብስቦ ለመጨዋወት ጊዜ አይኖርም ። በበአል ቀን ግን ሁሉም እረፍት ስለሚሆን አንድ ላይ ሰብሰብ ብሎ ማክበሩ ፍቅርን ይጨምራል ፡ አንድነትን ያጠናክራል ። ባህላችንም ስለሆነ በአል በአል የሚመስለው ተሰብስበው በጋራ ሲያከብሩት ነው።
አወ አለ
*የነገ ተስፋ በጎ አድራጎት ድርጅት የሚያደርጉት የ ድጋፍ አይነቶች
-ለጎዳና ተዳዳሪ እና ለቅድመ መደበኛ ተማሪወች የት/ት ምገባ ኘሮግራም
-የት/ት ቁሳቁስ እና ስፖንሰር ሺፕ ድጋፍ
ድጋፍ
-ነጸ ህክምና እና የመሳሰሉት ናቸዉ
ግንዛቤ በመስጠት
ትራንስፖርት ትልቅ ውጭ ያስዎጣል:: በሳምንይ እስከ 700 ብር ወጭ አደርጋለሁ:: ወጭንም ለመቀነስ የምወስደው የተሻለው መፍትሄ ወክ እያደረጉ በእግር መሄድ ጥሩ ነው:: ምክንያቱም እንቅስቃሴ ለጤናም ወሳኝ ስለሆነ::
በ ገንዘብ ድጋፍ እና በ ስነልቦና ከገጎናቸው በመሆን
የወደፊት ትልቁ ምኞቴ ለልጆቼ፣ ለቤተሰቤ እና ለማህበረሰብ አንድ ደስተኛ፣ ደህና የተሰማራ እና ዕድገት ያለው ዓለም ማየት ነው። ልጆች በትምህርት የተጠናከሩ ፣ ማህበረሰቡ እርስ በእርስ የሚያከብር 

እንደ ልዩ ለውጥ፣ በተለይም በትምህርት፣ በጤና እና በምርጫ እንዲቀራረብ የተመሰረተ ፍትሃዊ እና ግልጽ ማህበረሰብ ማየት እፈልጋለሁ።
አዎ
 ኢንተርኔት እጠቀማለሁ።
5 ስዓት በላይ
አወ።አብዛኛውን ጊዜ የቤት ውስጥ ቁሳቁሶችን፣ሀሳቦችን
ጥሩ የሆነ ስነምግባር ማሳየት እዉነታዎችን እንዲይዙ ማድረግ   መፃፎችን ማስነበብ
ለጉንፋን ነጭ ባህር ዛፍ በመታጠን
ዳማከሴ በቡና በመጠጣት
ለምች አረግሬሳ በመታጠን
ሥራየን ወይም ኃላፊነቶቸን ከግል ሕይወቴ እና ከመዝናኛ እንቅስቃሴዎቸ ጋር የምስኬደው በቸቻለኝ አቅም በእቅደ ነው። ለተለያዩ ተግባሮቸን ቅደሚያ መሰጠት ያለባቸዉን ነገሮች ቅደሚያ እስጣለሁ።
እኔ በኢትዮጵያ ከተሞች የሚያሳስበኝ የብክለት አይነት ከኢንዱስትሪ  ቆሻሻ እና  ከቤቶች የሚወጡ ፍሣሾች ናቸው።
እንዴት መከላከል እንችላለን ፈሣሽ ቆሻሾችን በመሬት ውስጥ ጉድጓድ(ሴፍቲታንከር) በማዘጋጀት።
የጥምቀት በዐል። በዝማሬ፣ በጭፈራ፣ በአልባሳት
አሉ። መረዳጃ ማህበሮች በንቅናቄ ግብአት የማሰባሰብ መርሃ ግብሮችን በማዘጋጀት
ለተለያዩ በሽታዎች ያጋሌጣልየግልም የአከባቢ ንፅህና መጠበቅ
የኢትዩጵያ ቅመማ ቅመሞች ልዬ የሚየደረገወ በጣም ቡዙ አይነት ቅመም መኖሩ እራሱ ልዩ እንዲሆን ያደረገዋል። እኔ በኩል ሁሉም የቅመም አይነቶች አሰፈለጊ ናቸዉ ብየ አስባለሁ
የችግሩን መንስኤ መለየት እና ለመፍታት እርምጃ መውሰድ
በደብ ተደራሽ ነወ። ምን ማሻሻያ ለሚለው ለአካል ጉዳተኛው መወጫ እና መውረጃ ደረጃወችን ቢሻሻል እላለው።
አዎ ተለውጧል፣ ምክንያቱም እድሜየ እየጨመረ በመጣ ቁጠር የቤተሰብ ሀላፊነት ይኖራል፣ ማሀበራዊ ህይወት እና ሌሎች ወጭዎች የቁጠባ ባህሌን እንዳስተካክል እረድተውኛል።
ከቤትና ከፋብሪካዎች የሚወጡ ደረቅና ፈሳሽ ቆሻሻዎች አካባቢን የሚበክሉበት ሁኔታ ያሳስበኛል። እሔን ለመከላከል ሊቃጠሉ የሚችሉትን በማቃጠል ሊቀበሩ ያሚችሉትን በመቅበር እና ሪሳይክል በማድረግ እንደገና በማምረት በመጠቀም በዋናነት ግን የቆሻሻ አወጋገድ ስርዓትና ግንዛቢያችንን ማሻሻል ላይ በመስራት የሕግ ማዕቀፍ በማዘጋጀት በመተግበር መከላከል ይቻላል።
ለታመመ ወይም ለተጎዳ ግለሰብ የሚሰጠው የድንገተኛ ጊዜ እንክብካቤ የመጀመሪያ እርዳታ ተብሎ ይጠራል. በአንዳንድ ሁኔታዎች አንድ ሰው የሚያስፈልገው ብቸኛው እንክብካቤ ሊሆን ይችላል, በሌሎች ውስጥ, ግለሰቡን ወደ ሆስፒታል ለማዘዋወር ፓራሜዲኮች እስኪመጡ ድረስ በሕይወት ማቆየት በቂ ሊሆን ይችላል. የመጀመሪያ ዕርዳታ ላይ ኦፊሴላዊ ሥልጠና ለእነዚህ ሁኔታዎች ለመዘጋጀት ትልቁ መንገድ ነው, ነገር ግን እስከዚያ ድረስ, አንዳንድ መሰረታዊ የህይወት ማዳን ዘዴዎችን መማር ይችላሉ።
ፈጣሪን የማግኘት ያህል ትኩረት ይሰጠዋል።
የልጅነት ትዛታዋች ለኔ የማንነቴ አሁን ላይ የደረስኩበት ድልድዮቸ ናቸው። በልጅነታችን ብዙ አይነት ጨዋታዋች ነበሩን ክረምት ጭቃ በማቡካት የተለያዪ ጌጣ ጌጦችን መኪና አውሮፕላን እንሰራ ነበር።በበጋ ደግሞ ገመድ ዝላይ :ኳስ ጨወታ ...ወዘተ የተለያዪ ጨወዋታወችን ተጫውተን አድገናል።
እኔ የሀገሬን መልካዓ ምድር ያሉ የቱሪዝም ቦታዎችን ብጎበኝ እና ታሪኬን ባውቅ ደስ ይለኛል  ነገር ግን በአለም መጎብኘት ብችል እየሩሳሌም የሀይማኖት ቦታ ስለሆነ በመፃፍ ቅድስ እግዚአብሔር  የደረጋቸውን ታምራት ማወቅ ስለምፈልግ።
ደስታ።ብዙጊዜ ነው ። ቀላል ነው
አጎበር አጠቃቀምን ።የጤና መድን አገልግሎት በደንብ እየሰሩ ሲሆር ህብረተሰቡን አስተምረው የአገልግሎቱ ተጠቃሚ ሁነዋል ።የወባ በሽታ እርጭት እየቀረ መጠጥቷል። ወባ ተስፋፍቷቲ
ማኅበረሰብ ውስጥ፣ በተለይም በባህላዊ እና ሃይማኖታዊ በዓላት ወቅት በጣም ተወዳጅ እና ከፍተኛ ክብር ያለው ምግብ ዶሮ ወጥ ነው። ይህ ምግብ እንደ ብሔራዊ ምግብ የሚቆጠር ሲሆን፣ በተለይ በሰርግ፣ በልደት፣ በፋሲካ፣ በገና እና በሌሎችም ትላልቅ ክብረ በዓላት ላይ በአማርኛ ማኅበረሰብ ዘንድ በስፋት ይዘጋጃል። 
የዶሮ ወጥ አዘገጃጀት ሂደት
ዶሮ ወጥ ዝግጅት ትዕግስትና ጥንቃቄ የሚጠይቅ የጥበብ ስራ ነው፡
-የዶሮ ዝግጅት፡ 
-የሽንኩርት ዝግጅት፡ ብዙ ቀይ ሽንኩርት በጥንቃቄ ተለቅልቆ ይታጠባል፣ ከዚያም በጣም በቅጡ ይከተፋል።
-ሽንኩርት ማቁላላት
-ማጣፈጫ መጨመር
-ዶሮ ማብሰል
-እንቁላል መጨመር
ዶሮ ወጥ የክብር ምግብ በመሆኑ የሚከተሉትን አጋጣሚዎች ልዩ ያደርጋል፡
-ትላልቅ በዓላት
-ሰርግ እና የደስታ ቀናት
-የክብር እንግዳ
ከጉልት ገቢያ የሚገዙ እቃዎች
አኛ አካባቢ ለቀን የምንሔደው የተሻለ ፍለጋ ነውና ስለዚሕ አካባቢን ከሌሎች የተሻለ ማድረግ  ትልቁ መፍትሔ ነው።ለወጣቶች ስራ ዕድል የሚፈጥር ኢንቨስትመንት ማስገባት ሌላው መፍትሔ ነው።
ሰርግ እና የፋሲካ በኣል ለኔ አስፈላጊዎች ናቸው። ምክንያቱም ሰርግ ላይ በርካታ ወዳጅ ዘመድና ጓደኛን እንዳገኝና ጥሩ ጊዜ እንዳሳልፍ ይረዳኛል ። የፋሲካ በዓል ደግሞ ቤተክርስቲያን በመሄድ ሀይማኖታዊ ስርዓትን ከተለያዩ መንፈሳዊ ሰዎች ጋር እንድካፈል እድል የማገኝበት ጊዜ ነው ።
ለሴቶች ትምህርታቸውን ለማጠናቀቅ እከል ከሚሆን ጉዳዮች መካከል፣ያለ ዕድሜ ጋብቻ፣ ሴትን ልጅ በቤት ስራ ብቻ ገድቦ ማሰብ ይገኙበታል።
እኔ የምወደዉ የባህላዊ ምግብ ዶሮ ወጥ ነው። የሚሰራው በዛ ያለ ሽንኩርት ፣ዘይት ፣በርበሬ እና በደንብ ይቁላላል ከዛ ብልቶች በደንብ ታጥቦ አንደ ላይ ይበስላል ከዛ የተለያዬ ቅመሞች እና ቂቤ የደረጋል። ብዙ ጊዜ ለባህል ይበላል።
አካል ጉዳተኛ ስለሆንኩ ማህበረሰቡ ሰርቸ የማድር አይመስላቸዉም  አሁን ሰርቸ እራሴን ለዉጨለማህበረሰቡ ግንዛቤ ፈጥራለሁ
በኢትዮጵያ ውሰጥ ፣በተለይም በአማራ ክልል የሚከበር በጠም ጠቃሚ በዓል መሰቀል ፣ገና ፣ጥምቀት ፣እንቁጣጣሽ ናቸው ።እንዴት ይከብራል?የመስቀል ባህል ደመራ ማቃጠል ሰዋች በሰፈ ድምሮ(ተራራ ወይም አደባባይ )ደምራ የሚባል ትልቅ እሳት ያበጁታል ።ይህ የሚወከለው ቅዱስ ክርስቶስ መሰቀል የተገኘበትን ቦታ የተገለጠው እሳት ነው ተብሎ ይታመናል
ለችግሩ መፍትሄ በመፈለግ በተረጋጋ መንፈስ ሆኜ ያልተጠበቁ ለውጥ እንዲመጣ ጥረት አደርጋለሁ
ለዉጦች በደንብ ይኖራሉ ካየዋቸዉ አሉታዊ ለዉጦች መካከል የሰወች ማህበራዊ ግንኙነቶች በደንብ በሚባል መልኩ ቀንሱአል። አዎንታዊ ደግሞ ሰወች በብዛት የቴክኖሎጅ ዉጤቶች መጠቀም ችለዋል በየ አሰባለዉ።
እንደሀገር ሁሉም ችግሮች አሉ እነዚህን ለማስወገድ ደሞ ጉድጉዋድ በመቆፈር ማቃጠል እና መቅበር
የመጀመሪያው የተቋሙ መራቅ ነው።ሌላኛው እንደ አካባቢ የሠላም አለመኖር፣የኢኮኖሚ ማሽቆልቆልና የአመለካከት ድክመት መኖር ነው።ሠላምን ፣እድገትን ለማምጣት በጋራ መሥራት አና መሠረተ ልማትን የኔ ብሎ በመጠበቅ እንቅፋትን ማለፍ ይቻላል።
በኅብረተሰባችን ውስጥ በብዛት ከሚዘወተሩና ተወዳጅ ከሆኑት መካከል ሦስቱ፤ ገበጣ፣ ድብብቆሽ እና ሌባና ፖሊስ ናቸው። ከእነዚህ ውስጥ አንዱ የሆነውና በተለይም በስፋት የሚታወቀው የገበጣ ጨዋታ ነው። የሚያስፈልጉ ቁሳቁሶች
1;ገበቴ
2;ጠጠሮች 
የጨዋታው ህጎች፡- የመነሻ ቦታ፣አዘዋወር፣
መብላት (ማሸነፍ)፣አሽናፊ
በአብዛኛው ማን እንደሚጫወተው፤ይህ ጨዋታ በአብዛኛው በአዋቂዎች (በተለይም አዛውንቶች በዕረፍት ሰዓታቸው) እና ህብረተሰቡ በሚሰበሰብባቸው የማህበራዊ ድግሶችና በዓላት ላይ በጉጉት ይዘወተራል። ሆኖም ግን ታዳጊዎችም ከአዋቂዎች በመማር ይጫወቱታል።
በዘመናዊው የግንባታ ሂደት ውስጥ ብዙ ጊዜ የሚዘነጋው እና እጅግ ጠቃሚ የሆነው ባህላዊ የንድፍ ጥበብ "ጪቃ (ጭቃ) እና እንጨት/ቀርከሃ አጠቃቀም ሲሆን፣ በተለይም ቤቱን በተፈጥሮ ቀዝቃዛና አየር ወሳጅ የማድረግ ብቃቱ ነው።ባህላዊው የጪቃ ግድግዳ ወፍራም በመሆኑ፣ በቀን ያለውን ከፍተኛ ሙቀት ወደ ውስጥ አያሳልፍም፣ ማታ ደግሞ ያለውን ሙቀት ለውጭ በመልቀቅ ቤቱን ቀዝቃዛ ያደርጋል።ባህላዊ ቤቶች (እንደ ጉዬ ያሉ) ከላይ ሾጣጣ በመሆናቸው፣ ሞቃት አየር ወደ ላይ ወጥቶ በጣሪያው በኩል እንዲወጣና ቀዝቃዛ አየር ከስር እንዲገባ በማድረግ ተፈጥሯዊ አየር ማቀዝቀዣ ይፈጥራሉ።
የኑሮ  ውድነት ወይንም የዋጋ ግሽበት በእኔ በምኖርበት በቤተሰብ ወስጥ ከፍተኛ የሆነ ተፅእኖ አሳድሯል ይህም ከዚህ የዋጋ ግሽበት በፊት የነበረው የኑሮ ሁኔታ የሚባል ነበር በምናገኘው ገቢ የወር ፍላጎታችን ከማሟላት አልፈን ከረጅም ጊዜ እቅዶችን ለማሳካት ለምሳሌ የመኖሪያ ቤት ለመግዛት መኪና ለመግዛት ሐሳብ የነበረን እና የተወሰነ ገንዘብ መቆጠብ እንችል የነበር  ቢሆንም አሁን ለይ በፈጠረው የዋጋ ግሽበቱ ምክንያት ግን አይደለም መቆጠብ የእለት ፍላጎታችን ማሟላት በጣም አስቸጋሪ የሆነበት ሁኔታ ነዎ ያለው ይህን ለማረጋጋት ስራ የምንሳራባቸወን የስራ ሰአት መጨመር እና ተጨማሪ ገቢ ለያስገኙ የሚችሉ አማራጮችን መጠቀም አስፈላጊ ነዉ ማለት ነወ።