gheero-Leyu/leyu-amharic-gonder-dialect huggingface dataset:
አንድ ዉጤታማ መምህር ሊኖረዉ የሚገባ በጣም አስፈላጊዉ ባህሪይ ለተማሪዎች  ፍቅርን አክብሮትን ማሳየት የሚያስተምራቸዉን የትምህርት አይነት  በሚገባ ተዘጋጅተዉ በመምጣት ለተማሪዎች በሚገቧቸዉ መልኩ  ቀለል ባለ መንገድ ማስረዳት ወይም ማስተማር ተማሪዎች ጥሩ ዉጤት እንዲያመጡ ያደርጋል መምህራን ለተማሪዎች የተሻለ ዉጤት እንዲያመጡ እነዚህን ነገሮች መጠቀም አለባቸዉ በየጊዜዉ የቤት ስራእና የክፍል ስራ እየሰጡ በማሰራት የሰሩትን ጥያቄዎች በደንብ እንደሰሩትእና እንዳልሰሩት መከታተል ከዛም በጥያቄዎች ላይ ተማሪዎች እንዲሰሩት ቅድሚያ እድል በመስጠት ሁሉንም ማሳተፍ ከመምህራን ይጠበቃል
ወሳኝ እና አስፈላጊ ድጋፍ ይፈልጋሉ።መደገፍ ሊሆን ይችላል፣ዊልቸር መግፋት፣መምራት፣ማማከር፣የትምህርት ማቴሪያል ማሟላት፣ምግብ በሰአቱ አንዲመገቡ ማድረግ፣ማዝናናት ወዘተ መርዳት ይኖርብናል።
በአካባቢያችን በብዛት የጉድጎድ ውሀ እንጠቀም ነበር አሁን አሁን ጥሩ ባይባልም የቦንቦ ወሀ እናገኛለን 
መፍትሄ እምንለው የቦንቦ ወሀ ማግኘት መቻላችንን ነው
ከጎደኞቸ ጋር ተሰብስበን የዘመን መለወጫ በአል ሲደረስ ሁላችንም ገንዘብ አወጣጠን ደኖ እና እንቁላል በመግዛት አቅም ለሌላቸው ሰዋች የረዳንበትን ቀን አረሳውም።ጥሩ ተሞክሮውም የመረዳዳት ባሕላችን እንዲያድግ ያደርገዋል።
በኢትዮጵያዊነት የአተዳደግ ሁኔታ መጥፈ እና ጥሩውን በምክር በተግፃፅ ተንከባክበው እና አስተምርዉ ነው ያሳደጉኝ:: እሴቶች መከባበር ፥ መረዳዳት እንዲሁም የኦርቶዶክስ እምነት እንድከተል አድረገዋል
እድር ማህበር ሠንበቴ አሉ እየሄዱ ያጽናናሉ
ደህና ሰነበታችሁ እዴት ቆያችሁኝ አገርሁሉ ሰላም ልጆቹ ጥጆቹ ቀየው ሁሉ ሰላም በሚል እጀምራለን
አንድ ተማሪ ወደ ትምህርት ቤት ለመድረስ ረጅም ዕለታዊ የእግር ጉዞ ካደረገ አካላዊ ተፅዕኖ ሊያጋጥመው ይችላል ።ይህ ማለት የሰውነት ድካም በዋናነት ሊያጋጥም ይችላል። የሰውነት ድካም በሚያጋጥምበት ጊዜ ትምህርትን በትክክልና በንቃት መከታተል አለመቻል የሚሰጡ ተግባራትን በትክክል ማከናወን አይቻልም ።እነዚህ ነገሮች በንቃት ካልተሰሩ አካዳሚያዊ ተፅዕኖዎች ያጋጥማል።ይህ ማለት ውጤት እየቀነሰ ይመጣል ማለት ነው ።ይህ ሁሉ ሲሆን አዕምሯዊ ተፅዕኖዎች ያጋጥማሉ።ማለትም ከተማሪዎች ጋር እኩል ተሳትፎ ያለመኖር ጭንቀት ጥሩ ውጤት ያለ ማምጣት ጭንቀት ሊያጋጥም ይችላል ።
ያሳዩት ለዉጦች ቤት ዉስጥ በጣም የመረበሽ ባህሪ ነበራቸዉ እና ይሀንን አስተካክለዋል፣ ከተማሪ ጓደኞቻቸዉ ጋ የመግባባት እና የመላመድ ባህሪ አምጠዋል። በማህበራዊ ግንኙነቶች ደግሞ ትልልቅ ሰዎችን ማክበር ፣ መታዘዝ ፣ ከጓደኞቻቸዉ ጋ ተስማምተህ መጫወት ፣ አለመጣላትን ያሉ ለዉጦችን አምጥተዋል። በሥነ-ስርዓት ደረጃ በጣም ተስተካክለዋል በፊት ሰዉ አታርጉ እሚላቸዉን አይሰሙም ነበር ከገቡ በኋላ ግን ተስተካክለዋል። የማወቅ ጉጉታቸዉ ደሞ መዝሙሮችን በመዘመር በጨዋታዎች መሀል ፊደላትን ፣ ቁጥሮችን በመቁጠር ነዉ እሚጫወቱት።
ብዙ ጊዜ ሰዎች ያልሆነ አስተያየቶችን ይሰጣሉ ። አብዛኛዉ ሰድብ ፣ ሰዎችን የሚቃረን አስተያየቶች ነዉ እሚሰጡት ፤ እንደኔ አመለካከት ግን ሁሉንም እንደስራቸዉ ጥሩ የሰሩትን የሚያበረታታ ወይም የሚደገፍ ከዛ የተሻለ መስራት እንደሚቻል ፣ ይበልጥኑ እንዲያሻሽሉ የሚደግፍ አስተያየት ነዉ የምሰጣቸዉ ፣ መጥፎ የሰሩትን ደሞ ስድብ ሳይሆን ለወደፊት ይሀን ስህተታቸዉን ያልሆነ ነገር እንደሆነ እንዲረዱት እና ከመጥፋ ስራቸዉ እንዲመለሱ ባወኩት መጠን እንዲያስተካክሉት እና መደረግ የሌለበት ነገር እንደሆነ አስተያየት እሰጣቸዋለሁ ።
ሰው ሀቀኝነት ሲጎለዉ ማህበረሰቡን ሚዛናዊ በሆነ መንገድ ማገልገል አይችልም ይህም ማለት  አንድ ሰዉ መሰኛ ሲሆን  ሙስና ለሚሰጡ ሰዎች ብቻ የሚያገለግል እና ድሆችን የሚበድል ይሆናል።
_ስርቆት የማህበረሰቡን ሰላማዊ ኑሮ ይበጠብጣል የሰዎች ኑሮ የቃዉሳል ከእቅድ  ውጭ  ያደርጋቸዋል።
_የሀሰት ወሬ የእርስበርስ ግጭት ይፈጥራል
 ስለዚህ ማህበረሰቡ  በጋራ በመሆን የወንጀል ተባባሪ  ባለመሆንና ሀቀኝነት የጎደላቸዉን ግለሰቦች ለህግ አሳልፎ በመስጠት መከላከል ይቻላል።
አሉ ግማሾቹ ራሳቸዉ ሰርተዉ የሚተዳደሩ ሲሆኑ ሌሎች ደግሞ የመንግስት ስራ ይሰራሉ ተምረዉ ጨርሰዉ ከቤተሰብ ጥገኛ ላለመሆን የቀን ስራ እየሰሩ የሚተዳደሩ ናቸዉ
በማህበረሰቤ ውስጥ ከልጅነቴ ጀምሮ እስከ አሁን ባለሁበት እድሜየ የማውቃቸው አንድ የሽመና ስራ የሚሰሩ አባትን ነው ። እሳቸው በጣም በጥራት በተመጣጣኝ ዋጋ እና በፍጥነት የሀገራችንን ከጥጥ የሚሰራ ተመራጭ የአልባሳት ስራዎችን ይሰራሉ። በመቀጠል አንድ ወጣት ልጅ በሚገርም ሁኔታ የዋነዛ እንጨቶችን በመጠቀም ጠረጴዛ ፣ ወንበር፣ አልጋ፣ የእቃ መደርደሪያ ወ.ዘ.ተ በጥራት በመስራት ራሱን ብሎም ቤተሰቡን ያግዛል ።
የግል ንፅህና የቤት አያያዝ ንፅህና
ሳአት አጠቃቀም
በቤተሰቦቼ ወይም በማህበረሰቡ ቤት ዉስጥ የምንጠቀመዉ መድሃኒት ዳማከሴ ፣ ጊዜዋ ፣ ሀረግሬሳ ፣ ጤናአዳም ፣ አስተናግር እና ማር በቡና እነዚህን ቤታችን ዉስጥ አትክልቱን ተክለን ለመድሃኒትነት እንጠቀማቸዋለን ። ባህላዊ ህክምናዎች የወፍ ፣ ኪንታሮት ፣ ቡግንጂ እና ሌላ የተለያዩ ህክምናዎች አሉ። ጥቅም ላይ እሚዉለዉ ዳማከሴ ፦ ምች ለመታዉ ፣ ጊዜዋ እምትባለዋ ለ 7 በሽታዎች  መድሃኒትነት ትጠቅማለች ለምሳሌ ፦ ለተቅማጥ፣ ለትዉኪያ ፣ ለትኩሳት... ፣ አስተናግር ፦ ለጭንቅላት ላይ ፈንገስ እና ጤናአዳም  ፦ ለሆድ ህመም...መድሃኒቱ ለብዙ በሽታዎች ጥቅም ላይ ይዉላሉ ።
አዎ አሉ በማህበረሰቡ ውስጥ ተገቢ የሆኑ ልማዶች በዛው ተቃራኒ ደግሞ ተገቢ ያልሆኑ ልማዶች አሉ። በማህበረሰቡ ዘንድ ተገቢ ያልሆነው ይበዛል ። ተገቢ ያልሆኑት ሰው ሲሞት ለብዙ ጊዜያት ጥቁር ለብስ መልበስ፣ ፀጉርን መላጨት ፣ ራስን አለመጠበቅ፣ ምግብ በበቂ ሁኔታ አለመመገብ ሁሉም በተገቢው መንገድ መሆን አለበት። የሞተው ሰው ወደ ፈጣሪው ነው እና የሄደው ነብሱን እንዲምርለት ፀሎት በማድረግ ማገዝ ነው እንጂ አጉል የሆኑ ልማዶች መወገድ አለባቸው
ነገ ሌላ ቀን መሆኑን በማስረዳት ተስፋ እንዳይቆርጡ አስፈላጊውን ጥረት ማድረግ
ትምህርቴ አሁን ከምሰራው ስራ ጋር ተያያዥነት የለውም
ከአንድ አንዱ የዋጋ ልዩነት እና ሌባው ያስጠላል
ወደ ሚመለከተ የመንግስት አካል መሄድ
ኢኮኖሚያዊ,ማህበራዊ, በደስታ ጊዜ በሀዘን ጊዜ የጉልበት የዕቃ የገንዘብ ሀዘንተኛውን ማፅናናት በደስታ ጊዜ ከእድር አባልነታቸው ያላቸውን ዕቃ ያለ ክፍያ ያለመሣቀቅ ይወስዳሉ
የውሃ ሁኔታው ካለፍቱ ዓመት ጋር ሲነፃፀር ከባድ ችግር አለ። የውሃ ገንዳዎች በአግባብ መያዝ በየግዜው ማፅዳት
በእኔ ቤተሰብ ውስጥ የእለት ተዕለት የቤት ስራዎች በሴቶች ይሰራሉ።ሴቶች እንደሚሰሯቸው በተለምዶ ይወሰናሉ።አሁን አሁን ወንዶችም ምግብ በማብሰል ይሳተፍሉ።
ሰዊች መረጃን በአግባቡ ካላገኙ የሚከተሉት ችግሮች ያጋጥሟቸዋል።እነርሱም፡-የጤና ለምሳሌ በአንድ አካባቢ ወረድሽኝ በሽታ ቢመጣ መረጃውን ካላገኙ በበሽታው ተጠቂ ይሆናሉ፤የስራ እድል ማምለጥ፡-አንድ ሰው ከመረጃ ምንጭ መረጃ ካላገኘ ስራ ሊያልፈው ይችላል፤በስራ ውጤታማ አለመሆን፡-የአንድን ስር አሰራር መረጃ አለማግኘት በስራ ላይ ኪሳራን ያስከትላል፤የስራ ፈተና ላይ መውደቅ፡-ወደ ፈተና ከመግባት በፊት ስለ ፈተናው ኢንፎርሜሽን ካልሰበሰብን ፈተናውን ማለፍ አይቻልም።
አዎአሉ በህብረተሰቡ በተመረጡት ኮምቴዎች  ይሰበሰብ እርዳታ ለሚያስፈልጋቸዉ ሰዎች ይሰጣል
በአብዛኛው ከምሽቱ አራት ሰዐት ላይ እተኛለሁ። ከመተኛቴ በፊት "ኢንተርኔት" እጠቀማለሁ፣አጫጭር ንባቦችን መጽሀፍ ላይ አነባለሁ እንዲሁም ቴሌ ቪዥን አያለሁ።
እኔ የምኖርበት አካባቢ ከዋናው መንገድ ወደ ውስጥ ገባ ያለ ስለሆነ በአንፃራዊነት ከዋናው መንገድ የተሻለ ፀጥታ አለ። የአየር ብክለትን በተመለከተ በእኛ አካባቢ ብዙ እፅዋት ስላሉ የተሻለ ንፁህ አየር አለ። ስለዚህ በአየር ብክለት ምክንያት ለሚመጡ ለተለያዩ በሽታዎች ያለንን ተጋላጭነት በጣም የቀነሰልን ይመስለኛል ። ነገር ግን በአካባቢያችን የዉሃ እጥረት አለ ። አንዳንድ ጊዜም ንፁህ ላይሆን ይችላል ። ስለዚህ ከዚህ ጋር በተያያዘ የተለያዩ የጤና ችግሮች በተለይ ህጻናት ላይ ሊከስቱ ይችላሉ። ነገር ግን ማህበረሰቡ በተቻለው አቅም የተለያዩ ዘዴዎችን በመጠቀም ለምሳሌ ማጣሪያ ማሽኖችን በመጠቀም ፣ በማፍላት እና የውሀ ማከሚያ መድሀኒቶችን በመጠቀም ውሀውን በማከም ምላሽ ይሰጣሉ ።
የቤት ኪራይ ክፍያ መጋነን
 ከቤተሠብ በመቀበል
አዎ አቅዳለሁ :-የሥራ ዝርዝር በቀን ሊሠሩ የሚገቡ ሥራዎችን በቅደምተከተላቸው መሠረት ለመሥራት እቅድ አወጣለሁ።
አዎ፣ አብዛኛውን ጊዜ ቀንዴን አስቀድሜ እቅድ አውጣለሁ። ዋና አላማው ግዴታዎቼን ለማስተናገድ እና ጊዜዬን በቅናሽ ለማዋል ነው። ሂደቱ በቀላሉ የሚከተለው ነው፦

1.  የቀን መቁጠሪያ ላይ መሰብሰብ ሁሉንም አስፈላጊ ቀጠሮዎቼን  
 እገባለሁ።
2.  የቀኑን ተግባራት በዝርዝር መፃፍ ለቀኑ የምሰራባቸውን የተወሰኑ ነገሮች በዝርዝር ዝርዝር አዘጋጃለሁ።
3.  ቅድም-ተከተል መግለጽ  ከዝርዝሩ ውስጥ በጣም አስፈላጊ የሆኑትን ነገሮች በመጀመሪያ ለማድረግ እመልከታለሁ።

ይህ ሂደት ነገሮችን በቀላሉ ለማስተናገድ እና ጊዜ ለማስተጋበን ይረዳኛል።
በህይወቴ ዉስጥ ያጋጠመኝ ተሞክሮ በዓለም ላይ ባለኝ አመለካከት ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ አሳድሯል ምክንያቱም እኔ በፊት ላይ ሳስብ የነበረዉ ነገር ተምሬ ተመርቄ ጥሩ ስራ ኖሮኝ ራሴንም ሆነ ቤተሰቦቸን ሲቀጥልም ማህበረሰቤን እጠቅማለዉ የሚል አስተሳሰብ ነበረኝ አሁን ላይ ግን እንደዛ አሎነም ምክንያቱም ስራ አላገኘዉም ማህበረሰቤንም ቤተሰቦቸንም እጠቅማለዉ ያልኩት ሰዉ እኔ እራሴ ጥገኛ ሁኛለዉ 
አስተሳሰቤን ወይም የዕለት ተዕለት ተግባሬን የለወጠዉ ነገር ደግሞ በዚህ ስልጠና መሳተፌ ነዉ ምክንያቱም ይሄን ስልጠና ስወስድ በማህበራዊ ሚድያ እንዴት መስራት እንዳለብኝ አዉቄያለዉ ከዚህ በኅላ ስልኬን በመጠቀም እንዴት መስራት እንዳለብኝ በዚህ ስልጠና ተምሬያለዉ
በአካባቢየ በርከት ያሉ የግል እና የመንግስት ባንክ ቅርጫፍ አገልግሎት መስጫ ተቋማት ይገኛሉ። ሁሉም በሚባል ደረጃ ኤ.ቲ.ኤምዎች እና ዲጂታል የባንክ መተግበሪያዎች ሲኖሯቸው አገልግሎት ለመጠቀም በአካል ወደ ባንክ በምንሄድበት ሰአትም እዚህን አገልግሎቶች ተጠቃሚ እንድንሆን ያበረታታሉ። የአቢስንያ ባንክ የተሻለ የደንበኛ አገልግሎት ያለው ሆኖ አግኝቸዋለሁ። ባንኩ ካለው የደንበኛ ብዛት አንፃር ጥቂት የሚሰሩ የማስተናገጃ መስኮቶች ብቻ አገልግሎት ስለሚሰጡ የንግድ ባንክ ላይ ብዙ ጊዜ ደንበኞች ላይ መጉላላት ይታያል። ይህ ችግር ማሻሻያ ያስፈልገዋል ብየ አምናለሁ።
ቋሚ ወይም መደበኛ ባልሆነ ሥራ ላይ (ለምሳሌ በጉሊት ገበያ ውስጥ በመሸጥ)የሚተዳደሩ ሰዎች የፋይናንስ መረጋጋት እንዲኖራቸው ማህበረሰቡ በተሻለ መንገድ ሊረዳቸው የሚችለው በዱቤ ባለመውስድ፤ሁሌ ከነሱ መግዛት፤አነስተኛ ወለድ ያለው ብድር በማመቻቸት፤የቁጠባ ባህላቸውን እንዲያሻሽሉ ስልጠና መስጠት እና እዲቆጥቡ እድሉን ማመቻቸት፤ ገበያ ላይ ያሉ ነገሮችን ማህበረሠቡ የሚፈልገውን ቢይዙ ልናግዛቸው ይገባል።ለምሣሌ፦ሽንኩርት፤ድንች፤ጥቅልጎመን፤ቃሪያ፤ቃይስር፤የሚይዙ እና የሚሸጡ ከሆነ የአካባቢው ሠው ስኳርድንች፤ካሮት ፤ሙዝ እና ብርቱካን የሚፈልግ ከሆነ ለማህበረሰቡ የሚፈልገውን በማምጣት እና በመሸጥ ገቢያቸውን ወይም ፋናሳቸው ማሣደግ ይችላሉ።
በአካባቢያችን እንደ ወረርሽኝ ያለ የበሽታ ተፅእኖ ለመቋቋም ከዚህ በፊት የተጠቀምንባቸው የማኅበረሰብ ድጋፍ መንገዶች የ
የኛ አካባቢ የኮሬላ በሽታ ተከስቶ ነበር።በዚያ ግዜ ለማህበረሠባችን ድጋፍ ያቀረብንበት ከጤና ተቋማት    ዉሃ አጋር በብዛት በመቀበል ቤት ለቤት የማደል ስራ እና የአጠቃቀም ግንዛቤ መፍጠር ስራ ሰርተናል።ከዚያ ተሞክሮ ያገኘሁት በጣም ጠቃሚ ትምህርት የራስን እና የአካቢን ንፅህና መጠበቅ፣የውሃ አጋር አጠቃቀም፣ያልበሰሉ ምግቦችን መጠቀም እደለለብን፣ፍራፍሬዎችን በደንብ ማጠብ እዳለብን።እነዚን ትምህርቶች ተምሬአለሁ።
በማህበረሰቡ የሚዘወተሩ  ባህላዊ ጨዋታ ዳማ ንጉሡ  በፈለገው  ተቀሳቅሶ  እየተዘዋወረ መብላት ይችላል   ሌላው ደግሞ  ስርቆት በጨዋታው መስረቅ አይቻልም ከጭዋታ ውጭ ይሆናል ገበጣ አልፎ  አልፎ እንጫወታለን  ተመልሶ መብላት አይቻልም በጭዋታው መጭበርበር እና መስረቅ አይቻልም ከጨዋታው ዉጭም ያረጋል ሠኞ ማክሰኞ  በብዛት  ህጻናት ይጫወታሉ  በዚህ ጨዋታ  የተሠማሩትን  መስመሮች  መርገጥ  ከጨዋታ ውጭ ያረጋል በጨዋታው መፈረ እና ተንኮል መስራት  እሄም ከጨዋታ ውጭ  ያረጋል
ለሳል ህመም የሚውል ጥቁር አቦሲዳ, ለሳል ነጭ ባህርዛፍ ,ለእራስ ህመም ዳማካሴ። ጥቁር አቦሲዳን እና ዳማካሴን በትኩስ ነገር መጠጣት ።
በአካቢው ልጆች በርካታ ጨዋታዎችን ይጫወታሉ አሁን አሁን ግን የባህል ይዘቱን እየለቀቀ በመምጣቱ እና የባህል ጨዋታዎች ህጋቸው ተቀይሮ ወደ ዘመናውያን  ምጣቱን ተከትሎ ጨዎታዎች እየጠፉ ነው በተለይ:-
አኩኩሉ
ገበጣ: ቅልሞሽ ዝላይ እቃቃ ጨዎታ የመሣሠሉት ጨዋታዎች  ይጫወታሉ ስለዚህ ህጋቸው በተለየየ አካባቢ የተለያዩ ህግ ሊኖራቸው ይችላል አኩኩሉ ልጆች ተደብቀው ሌሎች አይናቸውን ተጨፍነው ነጋ አልጋ ሲሉ ነጋ ከተባለ አይኔናቸውን ከፍተው የተደበቀውን ልጅ ይፈልጋሉ ነገርግ እስኪደበቅ ማየት አይቻልም ካየ ጨዋታውን ፉረሽ ያጀርገው እና እንደገና ይጀምራሉ።
በእኛ ማህበረሰቦች  ውስጥ ከጋብቻ ጋር የተያያዙ የተለያዩ ሥነ ሥርዓቶች ይኖራሉ። በተለምዶ እነዚህ ሥነ ሥርዓቶች ሶስት ዋና ዋና ክፍሎች አላቸው፦ ሽምግልና፣ ሰርግ እና መልስ።
1. ሽምግልና
ይህ የጋብቻ ሂደት የሚጀምርበት ደረጃ ነው። የወንድ ቤተሰብ ሽማግሌዎችን ወደ ሴት ቤተሰብ ይልካሉ። ሽማግሌዎቹ የጋብቻ ጥያቄን ያቀርባሉ እና ሁለቱ ቤተሰቦች ስለ ጋብቻው ይወያያሉ። 
2. ሰርግ
ይህ ዋናው የጋብቻ በዓል ነው። በዚህ ቀን ዘመዶችና ጓደኞች ይሰበሰባሉ፣ ሙዚቃና ዳንስ ይኖራል፣ ምግብና መጠጥ ይዘጋጃል።
3. መልስ
መልስ በሰርግ በኋላ የሚደረግ ሥነ ሥርዓት ነው። በዚህ ጊዜ የሴት ቤተሰብ ወደ ወንድ ቤተሰብ ይሄዳሉ እና እንደገና ትንሽ ዝግጅት ይካሄዳል።በአጠቃላይ በማኅበረሰባችን ውስጥ የጋብቻ ሥነ ሥርዓቶች ሽምግልና፣ ሰርግ እና መልስ ናቸው።
በአካባቢያችን የነበሩ እጽዋቶች መጥፋት፤ በቀላሉ በቤታችን ዙሪያ እናገኛቸው የነበሩ ለመዳኒትነት ምንጠቀምባቸው እጽዋቶችን በቀላሉ ለማግኝ እንቸገራለን፣ እንዲሁም ለእንሰሳት መኖ ሊሆኑ የሚችሉ እጽዋትን ለማግኘት እንቸገራለን፣በአካባቢያችን የነበሩ የውሃ ምንጮች ይደርቃሉ በዚህም ውሃ በቅርብ ማግኘት እንቸገራለን፣ የማይገመት የአየር ንብረት ለውጥ ያስከትላል በዚህም ኢተገማች  የአየር ንብረት ለውጥ ምክንያት መደበኛ የሆነው የግብርና ተግባር ይተጓጎላል የእህል ምርት እጥረት ከማስከተሉም በላይ እንደ ጎርፍና ድርቅ የመሳሰሉ ተፈጥሮአዊ አደጋወችንም ያስከትላል።
የእኔ ከእለት ተለት ልማዶቼ ውስጥ መንፈሳዊ ቦታ በመገኘት ጤናየን እንዲሰጠኝ ፣ሀገሬን ሰላም እንዲያደርግልኝ ፣ ቤተሰቤን እንዲጠብቅልኝ ለፈጣሪየ ፀሎት መድረስ የግል ንፅህናየን መጠበቅ ማህበራዊ ሚዲያዎችን በመጠቀም ምን አዲስ ነገር እንዳለ ማየት እንዲሁም ትኩስ ነገሮችን መጠቀም ከብዙ ልማዶቼ በጥቂቱ እነዚህ ዋናዎቹ ናቸው ። ከእነዚህ ውስጥ የኔ ዋናው ልማዴ የግል ንፅህናዬን መጠበቅ ሲሆን በዋነኝነት ጥርሴን ማፅዳት እና መጥፎ ጠረን ሊያመጡ የሚችሉ ቦታዎችን መታጠብ ነው ። በመቀጠል በየቀኑ ትኩስ ነገሮችን አዘወትራለሁ ከትኩስ ነገሮች ውስጥ ሻይ እጠቀማለሁ ።
በኢትዮጵያ አብዛኛው አካባቢ የባንክ አገልግሎት ተደራሽነት እየተሻሻለ ቢሆንም ከአካባቢ ወደ አካባቢ ልዩነት አለ። እንዲሁም የደንበኛ ልምድ በቅርንጫፍ፣ በሰራተኞች እና በቴክኖሎጂ አቅም ይለያያል።
ተደራሽነት (ቅርንጫፎች፣ ኤ.ቲ.ኤም፣ ዲጂታል)
ቅርንጫፍ ቢሮዎች፡ በከተሞች በጣም ተደራሽ ናቸው፤ በገጠር ግን አንዳንድ ጊዜ ርቀት እና መጨናነቅ ይኖራል።
ኤ.ቲ.ኤሞች፡ ብዛት እየጨመረ ነው፣ ግን የገንዘብ እጥረት ወይም ቴክኒክ ችግር አንዳንድ ጊዜ ይታያል።
ዲጂታል መተግበሪያዎች እጅግ ተሻሽለዋል፣ ነገር ግን የኔትወርክ መረጋጋት እና የመተግበሪያ ቀላልነት በአንዳንድ ባንኮች ተጨማሪ ስራ ይፈልጋል።
ንግድ ባንክ ኢትዮጵያ (CBE)፡ ትልቅ መረብ እና ብዙ ኤ.ቲ.ኤሞች ስላሉት ተደራሽነት ከፍተኛ ነው፤ ግን በአንዳንድ ቅርንጫፎች መጨናነቅ እና አንዳንድ ሠራተኞች ለደንበኛ ክብር አለመስጠት
የአየር ንብረት ሁኔታን በተመለከተ መረጃ የማገኘው በድረ-ገጽ እና ማስታወቂያዎች፣ መገናኛ ብዙኃን በራዲዮ፣ በቴሊቭዥን፣ ዘመናዊ የሞባይል አፕሊኬሽኖች እና ኢንተርኔት በዋናነት እነዚህ ናቸው:: 
መፀው መስከረም፣ ጥቅምትና ህዳር) ወይም ከዋናው የክረምት ዝናብ በኋላ ያለው ወቅት ነው።
ምክንያቱም ከሐምሌ እና ነሐሴ ከባድ ዝናብ በኋላ የአየር ሁኔታው መጠነኛ ይሆናል። ፀሐይ አብዛኛውን ጊዜ ደስ የሚል ሙቀት ትሰጣለች።
አዲስ አመት ሚገባበት፣ መሬቱ በአበባ ሚሸፈንበት ወቅት ነው:: መስቀል እና ጥምቀት ያሉ ታላላቅ በዓላት የሚከበሩት በዚህ ወቅት በመሆኑ፣ ከባህላዊ እና ማኅበራዊ እንቅስቃሴዎች ጋር የተያያዘ ደስታ አለ።
በጣም የምዎደው የስፖርት አይነት እግር ኳስ ነው:: የምደግፈው የስፖርት ቡድን ማንችስተር ዩናይትድ ነው::
የምደግፍበት ምክንያት በመጀመሪያ የምዎደው እና የማደንቀው ታላቁ የግር ኳስ ተጫዋች ክርስቲያኖ ሮናልዶ ሲጫዎትበት ስለነበር:: እንዲሁም በእንግሊዝ የእግር ኳስ ታሪክ ብዙ ዋንጫዎችን ያሳካ ቡድን ስለሆነ ነው:: 
ማንችስተር ዩናይትድ ያሳካችው ትልቁ ግብ በአንድ የውድድር ዘመን ውስጥ ሶስቱን ዋና ዋና ዋንጫዎች በማንሳት የመጀመሪያው የእንግሊዝ ክለብ መሆን በመቻላቸው ነው።
የኑሮ ውድነት ወይም የዋጋ ግሽበት በኔና በቤተሰቤ ያሳደረው ተጽኖ ዘርፈ ብዙ ነው። ከብዙ በትንሹ ለመጥቀስ ያክል ከኑሮ ውድነቱ በፊት የኔ ቤተሰብ በተለይ መሰረታዊ የሆኑ ነገሮችን የመግዛት አቅም ነበራቸው አሁን ላይ ግን በልቶ ለማደር ብቻ ሁኗል የመኖር ትግሉ፣ሌላው ማህበራዊ ሂወታችን ላይ ተጽኖ ፈጥሯል ለምሳሌ ክርስትና፣ሰርግና ልደት ከመሳሰሉት ማህበራዊ ጉዳዮች ለመሄድ የሆነ ነገር ገዝተህ መሄድ ስለሚኖር መግዣው እየጠፋ ሚቀሩበት ግዜ ብዙ ነው።በኔ በተሰብ ነባራዊ እውነታ ይህ የኑሮ ውድነት ብዙ ፍላጎቶችን እየተው እንዲመጡ አደረገ እንጅ ተርፎ ወደቁጠባ የገቡበት ሁኔታ የለም።
በአካባቢየ የሚገኙ ወንዞች አልፎ አልፎ አንዳንድ ሰወች ወንዙን ጠልፈው በመስኖ አትክልት ሲያለሙና ለእንስሳት ውሃ ማጠጫ ሲጠቀሙ አያለሁ። ከዛ ውጭ ወንዞ የቆሻሻ መድፊያ ሲሆኑና ከሌላ ቦታ የተጋዘ አፈር መድፊያ ሲሆኑም ያስተዋልኩበት ግዜ ነበር። ይህ ብክለት በማህበረሰባችን የበሽታ መነሻ ሊሆን እደሚችል አምናለሁ ነገር ግን የሽታወች ዝርዝርና መነሻ ለማወቅ ጥናት ስለሚያስፈልገው ተጽኖውን ቆጥሮ  መዘርዘር ባለሙያ ላልሆነ ሰው አስቸጋሪ ነው ብየ አምናለው። በጥቅሉ ግን የወንዞችና የጅረቶች መበከል የበሽታ ምንጭ እደሚሆኑ ጥርጥር የለውም።
ወላጆች ልጆቻቸውን ከስልኮች የሚያዩትን ነገረ መቆጣጠር አለባቸው  እንዴት መቆጣጠር አለባቸው ለተባለው የማዩትን በመጀመሪያ መጠይቅ ከዛ ተቀብሎ ምን ምን እደሚያዩ ማየት ከዛ ስልካቸውን በሆነ አጋጣሚ አስቀምጠው ሲወጡ ምን ምን  እደሚያዩ መመልከት  የልጆቻቸውን የቅርብ  የሚሉትን ሰው መጠየቅ ከዛ ጥሩ ጥሩ አስተማሪ  ቁም ነገሮችን  ያሉትን ቻናሎችን መንገር ሌላው ልጆችን አግባብ ባለው ነገር መመካከር መነጋገር ጥሩ ነገሮችን ካየ ማበረታታት መጥፎ ነገር ከሆነ ሜያየው አግባብነት ባለው ነገር መናገር መቆጣት አለብን  እላለው
በአካባቢው ያሉ ወንዞች እና ጅረቶች ከፍተኛ የሆነ የብክለት አደጋ ተጋርጦባቸዋል፣ ሆኖም ግን ለተለያዩ አገልግሎቶች ይውላሉ።
1. የወንዞች እና ጅረቶች አጠቃቀም
ለግብርና፡ በተለይም በገጠር አካባቢዎች እና በከተማ ዳርቻዎች ለከብቶች መጠጥ እና ለመስኖ ልማት (አትክልትና ፍራፍሬ) ያገለግላሉለቤት ውስጥ አገልግሎት፡ ለአካባቢው ነዋሪዎች ልብስ ለማጠብ፣ እቃ ለማጠብ እና አንዳንዴም ለግል ንፅህና መጠበቂያነት ይውላሉ።
2. ውሃውን የሚበክሉ ዋና ዋና ነገሮች
ኢንዱስትሪያዊ ቆሻሻዎች፡ ከቆዳ ፋብሪካዎች፣ ጨርቃ ጨርቅና ሌሎች አምራች ኢንዱስትሪዎች የሚለቀቁ ያልታከሙ ፈሳሽ ኬሚካሎች።
የቤት ውስጥ ፍሳሽ ቆሻሻዎች፡ ከመኖሪያ ቤቶች፣ ሆቴሎች እና ተቋማት የሚወጡ የፍሳሽ መስመር ቆሻሻዎች በቀጥታ ወደ ወንዞች ይገባሉ።
በብዙ ማህበረሰቦች (በከተሞችና በገጠር) ለሴቶችና ለህፃናት የሚታዩ ዋና የደህንነት ስጋቶች በተለይ በህዝብ ቦታዎች፣ በትራንስፖርት እና በቤት ውስጥ ይገኛሉ። እነሱን እና ማህበረሰብ-መራሽ መፍትሄዎችን እንዲህ ማብራር ይቻላል፦
1. በህዝብ ቦታዎች ያሉ ስጋቶች
የጾታዊ ትንኮሳ 
የአካባቢ የህዝብ ጥበቃ መፍጠር
ህፃናትን እና ሴቶችን ስለ ደህንነት ማስተማር
2. በትራንስፖርት ውስጥ ያሉ ስጋቶች
በህዝብ መጓጓዣ (አውቶቡስ፣ ታክሲ) ውስጥ የሚደርስ ጾታዊ ትንኮሳ
ህፃናት ብቻቸውን ሲጓዙ የሚያጋጥሙ አደጋዎች
የማህበረሰብ መፍትሄዎች
ለሴቶች የተለየ ወይም የተጠበቀ መቀመጫ እንዲኖር ማስገደድ
3. በቤት ውስጥ ያሉ ስጋቶች
የቤተሰብ ግፍ
የእኛ ማህበረሰብ እንግዳ ሲቀበሉ መጀመሪያ በደስታ እና በፍቅር ነዉ ። ከምንም በላይ ሰዉ ጥሩ ፊት ሲያሳይ ነዉ ደስ እሚለዉ ፤ ከፍትፍቱ ፊቱ አይደል እሚባል ከነ ተረቱ ። ሌላ ደሞ የተለየ ምግቦችን በማዘጋጀት እና ቡና በማፍላት እንግዶቻቸዉን ይቀበላሉ (ያስተናግዳሉ) ። እና እግራቸዉን አጥበዉ ፣ በእንክብካቤ መኝታ ሰጠዉ አሳድረዉ ደስ ብሏቸዉ እንዲመለሱ የቻሉትን ሁሉ በማድረግ እንግዶቻቸዉ ተደስተዉ ፣ ተጫዉተዉ እና አመስግነዉ ወደቤታቸዉ ይሄዳሉ ። ይሄን ይመስላል የኛ ማህበረሰብ እንግዳ አቀባበል ።
እንግዶችዎን ወደ ቤትዎ ስንቀበል ብዙውን ጊዜ ደሮ ወጥ  የተለያዩ ምግቦች ምሳሌ ክትፎ ቁርጥ ጥብስ ይቀርባል ለዚህም በቤታችን እንደዚህ አይነት ምግብ ስንሰራ ለዛ ሰው በልባችን የተለየ ቦታ አስቀምጠን የምንመለከተው ሰው መሆን አለበት ምክንያቱም ፍቅራችን የምናሳይበት መንገድ ነው በባሕላችን ውስጥ የእንግዳ ተቀባይነትን ለማሳየት አስፈላጊ እንደሆነ የሚቆጥሯቸው አንዳንድ ምግቦች አሉ? አዎ አሉ ምክንያቱም የአኗኗር ዘይቤአችንን የምናሳይበት ባህላችንን ሀይማኖታዊ ስርአቶቻችንን ምናሳይበት መንገድ ነው
በእኛ አካበቢ ያለው ወንዝ የፈጭፍጭት ወንዝ ይባላል ይህ ወንዝ ሰወች በብዙ መንገዶች ይጠቀሙበታል ለምሳሌ በቅርብ ርቀት የሚኖሩ ሰወች ለልብስ ማጠቢያነት ይጠቀሙበታል: እንስሳት  የሚያደልብ እና የሚያረብ ሰወች ለመጠጥነት ይጠቀሙበታል በትንንሽ የጎሮ አትክልት ስራ ላይ የተስማሩ ሰወች ደግሞ ወንዙን በመጥለፍ አትክልቶችን ለማጠጣት ይጠቀሙታል በዚህ አካባቢ የሚኖሩ ወጣቶች ደግሞ መኪኖችን እና ባጃጆችን ለማጠቢያነት ይጠቀሙበታል ። በሚኪና እጥበት ስራ ላይ የተሰማሩ ወጣቶች ለዚህ ወንዝ ብክለት ተጠያቂ ይሆናሉ ማለት ነው
ቤተሰባችን የቤት ውስጥ ኃላፊነቶችን በመረዳት እና በመስማማት መሠረት እንዲከፋፈሉ ተስማምተን ነው።

እናቴ በተለምዶ ምግብ ማብሰልን እና የቤት አንዳንድ ዋና ሥራዎችን ታስተናግዳለች።

እኛ ልጆች ጽዳት፣ ሌላ ሌላ ነገሮችን እንሰራለን

ውሳኔ በአብረኛነት እና በእውነተኛ ፍላጎት ላይ ይተያያል። አንዳንድ ጊዜ እየተሻሻለ ይቀየራል፤ ምሳሌ፣ ልጆች እየበዙ እና እያደጉ ሲመጡ ኃላፊነታቸው ይጨመራል።
ይህ ቀን በቀን በመተማመን እና በእርስ በእርሳችን የሚገኝ እሴት ነው።
አወ ወንድሞችም የአጎት ልጆችም አሉኝ፦
የሚማሩ፣ የሚያርሱ በጣም የምወዳቸው የማከብራቸው ወንድሞች አሉኝ፤
*እንዲሁም በጣም የምወዳቸውና የማከብራቸው የአጎት ልጆችም አሉኝ፤
*እርሻ የሚያርሱ 
*የሚማሩ
*የሚያስተምሩ
በርካታ የአጎት ልጆች አሉኝ።
ብና ሲፈላ ጎረቤት ይጠራሉ የብና ቁርስ ይቀርባል ከዛ ሀዘንም ደስታም በውይይትም በቀልድ ይገለፃል
መደጋገፍ ፣ ሀሳብ መለዋወጥ፣ በሀዘንና በደስታ መገናኘት ወዘተ።
ሚኒ ሚድያ ከሰወች ጋር እንዲግባቡ የሰዉን ፊት እንዲደፍሩ ያስችላል ለስኬት ቅርብ ይሆናሉ የተስተካከለ ሂወት እንዲኖሩ ያስችላል።
እስካሁን የለም
አዎ።የሂሳብ መምህር
ቤት ላይ የተለያዪ ዝግጅቶችን በማዘጋጀት ሰብሰብ ብለን በደስታ ነው እምናከብረው።ለምሳሌ ባእላት ላይ ቡና በማፍላት፣ ደሮ በመስራት እንዲሁም አብዛኛውን ግዜ በግ ነው የተለመደ እና በግ በማረድ አሪፍ አድርገን ነው እምናከብር።
አንዳንድ ሰዎችን ለመረዳት ስሞክር ሰዎች እንደመልካችን ሁሉ የተለያየ ፀባይ ነው ያለን ። አንዳንድ ሰው ከስራው ወሬው የቀደመ ፣ ስለራሱ ከማውራት ውጭ የሰውን ሀሳብ የማይሰማ ይሆናል። እንደዚህ አይነቱን ሰው ወረኛ አላማ የሌለው እንደሆነ ነው ከግምት ውስጥ ማስገባው ። አንዳንድ ሰዎች ደግሞ ጎበዝ ሰራተኛ ፣ የሰውን ሀሳብ የሚሰሙ፣ ምክር የሚሰጡ ትህትና እና በራስ መተማመናቸው የዳበረ ሁነው እናገኛቸዋለን ። እነዚህን ሰዎች ደግሞ የተከበሩ አላማ ያላቸው እንደሆኑ ከግምት ውስጥ አስገባለሁ።
የጤና ተቋማት ቢስፈፉ ጥሩ ነው
ሞት ሳይታሰብ ስለሚመጣ ለሀዘን ወጭዎችን ለመሸፈን።
የቴክኖሎጂ አጠቃቀም ምክንያቱም የተወሠነ ማህበረሰብ አጠቃቀሙን ስለማያውቅ እና ጥቅሙን ስላላወቀ ይህን በማሣወቅ ጥሩ ለውጥ አመጣለሁ።ምክንያቱም፦ስራን ለማፍጠን እና ጊዜን ለመቆጠብ ቴክኖሎጂን ለመከተል ነው።
አወ አሉ በጣም ጠቃሜ ዘፈኖች አሉ ለምሳሌ ሰለ አንድነት ስለ አገር ፍቅር ሜዘፍኑ ዘፈኖች
አካባቢውን ለቀው ይሄዳሉ ወይም ጫጫታው እንዲቆም ለሚመለከተው አካል ያመለክታሉ
የሰላምታ አሰጣጡ የተለየ ነው::
ምሳሌ:- ደና አደራችሁ?
            እግዚአብሔር ይመስገን ደና አደርክ?
            ሀገሩ፣ ሰፋሩ ሁሉ ጫታ ነው?
አይነት የሰላምታ መንገዶችን ይጠቀማሉ::

የምግብ የሚበላው በጋራ ነው::
ይህም ማለት አምስት አምስት ሆነው በአንድ ሞሰብ ሰብሰብ ብለው ተቀምጠው ከመሀላቸው ትልቅ የሆነው ይባርከዋል:: ከዛም ምግቡን(መአዱን) ይመገባሉ:: በመጨረሻም በልተው ከጨረሱ በሗላ ስብሀት ብለው ምግቡን በፀሎት ይጨርሳሉ::
እንደፍላጎታቸው የሚያስፈልጋቸውን ነገሮች ለማሟላት ጥረት አደረጋለሁ
አዎ። የሰው ሃብት ግንኙነት እና የሚዲያ አገልግሎት በመስጠት የተለያዩ መልዕክቶችን በማስተላለፍ ተደራሽ በማድረግ እና በመለጠፍ
አዎ ቁማር እጫወት ነበር አሁን ግን ትቻለሁ
ሁሉንም ሚዲያዊች ፡-ቲቪ ፤ሬድዬ ፤ቲክቶክ እና ይትዩብ ለመዝናኛ እና ለዜና ምንጭነት እጠቀማለሁ።ነገር ግን ከእውነተኛነት እና ከታማኝነት አንፃር ቲቪን እና ሬድዬን እመርጣለሁ ምክንያቱም እሚሰራጨው ዜና ወይም ኢንፎርሜሽን ተጠያቂነትን ስለእሚያስከትል።ፈጣን ፤አዲስ መረጃ ከማድረስ፤ከአቀራረብ አኮያ ቲክቶክ፤ዩትዩብ እመርጣለሁ።ነገር ግን ትክትክ እና ይትዩብ ብዙውን ጊዜ ታማኝ አይደሉም።ምክንያቱም ሙሉ በሙሉ የተጠያቂነት መስፈርት ስለሌላቸው።
አዳዲስ አውራ ጎዳናዎች
 መሻሻል የሚያስፈልገው በተባለለት የጊዜ ገደብ እና ጥራት እንዲሰራ
የደቦ ስራ በጣም በህበረሰቡ የመደንቀው ነው መረዳት መተጋገዝ በጋራ መስራት።
አዎ አሉኝ ጥሩ የሚባል መተሳሰብ እና መፋቀር ሲኖረን  ችግራችንን በጋራ እንፈታለን እንዲሁም በሃዘን እና በደስታ አብረን እናሳልፋለን ቤተሰባዊ ፍቅር አለን ።
አዎ አሉ የማያስተምሩትም ስለ ሀገር ፍቅር ስለ ሰላም ስለ ሀገር ታሪክ ስለ ቤተሰብ መውደድ እና ክብር ያስተምራሉ
እንደየጣቢያዎች ይለያያል። አብዛኛው የማህበረሰቡ ክፍል ትክክለኛ መረጃ አገኝበታለው ብሎ እሚያስበው የቴሌቪዥንና የራዲዮ ፕሮግራም አለው። ጉዳቶች ብዙ ናቸው  አብዛኛው መረጃዎች አካባቢን ብቻ ትኩረት ያደረጉ ናቸው፣ ውስንነት ይታይበታል፣ከግል አልፎ ሀገር ላይ ትልቅ ጉዳት ያስከትላል።ገደቦቹ ደግሞ አንዳንዴ ሀገርን የሚጎዱ ጣቢያወች ለምሳሌ በጣም የተጋነነ መረጃ እሚያቀርቡ ጣቢያወችን አለማየት።
ቴክኖሎጅን  በአግባቡ መጠቀም  የተማረ ወጣት ማፍራት ማህበረሰቡም እቅድና አላማ እንዲኖረዉ ማድረግ በቴክኖሎጅ መዘመን አለብን
እንዲህ አይነት መድሃኒቶች አላውቅም
በጠዋት  አነሳለሁ ፤የተወሠነ እንቅስቃሴ  እሰራለሁ ፤ ሻወር እወስዳለሁ ፤ቁርስ እበላለሁ፤ ከዛ ስራ ካለኝ በጊዜ ወደስራ እሄዳለሁ ከስራ በኋላ ወክ አደርጋለሁ ካዛ ወደ ቤት እመለሣለሁ ።
በአካባቢያችን ለአራስ ሕፃናት በመጀመሪያዎቹ ስድስት ወራት የሚሰጡ ፈሳሽ ወይም ጠጣር ምግቦች በአብዛኛው በባህላዊ እምነቶች እና ልማዶች ላይ የተመሠረቱ ናቸው። ከእናት የሚመጣ የጡት ወተት ቢሆንም ዋናው ምግብ፣ በአንዳንድ ቤተሰቦች ግን ከዚህ በተጨማሪ ሌሎች ፈሳሾች ወይም ምግቦች መስጠት ይታያል። ለምሳሌ፣ ውሃ፣ ስኳር የቀላቀለ ውሃ፣ የባህላዊ እፅዋት መጠጥ (እንደ “ደመና” ወይም የተመሳሳይ መጠጦች)፣ እንዲሁም በአንዳንድ ቦታ ቅቤ ወይም የተፈጨ እህል በትንሽ መጠን መስጠት የተለመደ ነው። እነዚህ ብዙ ጊዜ “ሕፃኑ ሆዱ እንዲነጻ”፣ “እንዳይጠማ” ወይም “እንዲያድግ” በሚለው እምነት ይሰጣሉ።
ነገር ግን የጤና ባለሙያዎች ምክር በግልፅ መልኩ ከ0–6 ወር ዕድሜ ያለ ሕፃን ለመመገብ የእናት ጡት ወተት ብቻ (exclusive breastfeeding) በቂ እና አስፈላጊ መሆኑን ያመለክታሉ።
ከመደበኛ እርዳታ በፊት  የመጀመሪያ እርዳታ መስጠት አለበት ይህ ማለት መደበኛ እርዳታ እኪየገኝ  እና ጤና ጣቢ እስኪደርስ ድረስ የመጀመሪያ ህክምና መስጠት አሰፈላጊ ነው ይህ ካልሆ ግን ለተጨማሪ ጉዳት ሊዳረግ ይችላል  ስለዚህ አንድ ስው በድንገት ቢቆሸል እና  የሳት ቃጠሎ ቢደርስበት መጀመሪያ  ቁስሉ እየደማ ከሆነ የሚደማውን ደም ማስቆም እና ማሽግ ወይንም በፍሻ ማሠር በሳት የተቃጠለ ከሆነ የተቃጠለውን አካባቢ በውሀ በተነከረ ጨርቅ ወይንም ፍሻ በመጠቀም መሽፈን እና ወደ ህክምና ጣቢያው  አሰቸኳይ መድረስ ይገባል።
ማፅናናት ፣ አብሮ ጊዜን በማሳለፍ ፣ በኢኮኖሚ ድጋፍ በማድረግ ፣ የጋራ ጸሎት በመጸለይ
ዱባይ ለንግድ አሪፋ ስራ ስላላት ስለ ዱባይ ንግድ።
ፊዚክስ በጣም ይመቸኛል  ስራው
የብሔር ግጭት ሊፈጠር ሲል ከሁለቱም ብሄሮች ትላልቅ ሽማግሌዋችን ሰዋች በማህበራዊ ሚድያ በማቅረብ የነበረውን የበፊት ፍቅር በማስታወስ ያለውንም እውነታ እንዲናገሩ በማድረግ ሁለቱ ሊጋጩ የነበሩ ብሔሮች እንዳይጋጩ አድርጎል። ይህ የማሕበራዊ ሚዲያ አዎንታዊ ተጽዕኖው ነው።
አወ አሉ። ስለ ጎንደር ሲነገር ከሰማሁት ልናገር በድሮ ጊዜ ነጋዴዋች ነበሩ ከአሁኑዋ ጎንደር ብላ ከተሰየመችው አቅራቢያ ካለ ተራራ ለንግድ በመጡበት በዛ ያድራሉ። ሲነጋ የት ነው ያደራችሁት ተብለው ሲጠየቁ ከተራራው አሉ እኛም ከዛ ነው ያደርነው ጎን ለጎን ነዋ ያደርነው ብለው ጎን እደር በአሁኑ ጎንደር አሉ ይባላል።
እኔ የምኖርበት ማህበረሰብ በደስታም በሃዘንም በየጊዜው የምንገናኝ ሲሆን በተለይ ቡና በመጠጣት ስርአት ላይ በየቀኑ ስለምንገናኝ አንዳችን ለአንዳችን የህይወት ተሞክሮዎችን ምንነጋገርበት እና የተለያዩ መረጃዎችን ምንለዋወጥበት መንገድ ውስጥ አንዱ ነው።
የችግሩ ምን እደሆነ እና መንስኤውን ማጣራት።
በአጭጬ፦የዋጋ ዉደነት አና የገቢ አለመለወጥ በሚቀነበረወበት ጊዜ እንጂራ ለማግኘት የተለመደው ሰዉ ያሳሰባቸው ይሆናል ።ይህም በኢትዮጵያ እንደ አሁኑ ሁኔታማኛ አካለት የሚያጋጥማቸው ትልቅ ኢኮኖሚያዊ ተግዳሮት ነዉ ።ሰለዚህ ጉደይ ተጨማሪ የሚፈልጉ ከሆነ የሳዉቁኝ!
ለሕፃናት የማኅበራዊ መስተጋብር እድገት ብዙ የጨዋታ አይነቶች ጠቃሚ ናቸው። ነገር ግን በተለይ በቡድን የሚጫወቱ ጨዋታዎች ከቤት ውስጥም ሆነ ከቤት ውጭ በጣም አስፈላጊ ናቸው።
1. የቡድን የውጭ ጨዋታዎች
ለምሳሌ ኳስ መጫወት፣ ሩጫ ጨዋታዎች
እነዚህ ጨዋታዎች ልጆችን፦
ከሌሎች ጋር መተባበር እንዲማሩ
ህጎችን መከተል እንዲለምዱ
መግባባት እና መነጋገር እንዲችሉ
2. የቤት ውስጥ የቡድን ጨዋታዎች
እንደ ቦርድ ጨዋታዎች፣ ምስል ማጣጣም ወይም ሚና የሚያጫውቱ ጨዋታዎች።
እነዚህ ጨዋታዎች፦
ትዕግሥት እንዲያዳብሩ፣ሀሳብ መጋራት እና አብሮ መፍትሄ መፈለግ እንዲለምዱ ይረዳሉ።
3. ለምን አስፈላጊ ናቸው?
እነዚህ ጨዋታዎች ልጆችን፦
ጓደኝነት እንዲፈጥሩ
ሌሎችን እንዲያክብሩ
-በ አጠቃላይ: ለሕፃናት የማኅበራዊ እድገት በጣም የሚረዱት ከሌሎች ልጆች ጋር በቡድን የሚደረጉ ጨዋታዎች ናቸው።