gentaiscool/nusaparagraph_topic huggingface dataset:
Waktau uku gi titik cécitoku coa srai ngen kékuwat dé luyén dé biaso amén ade dé témnai cito-cito pasét dau dé lok jijai dokter, guau, insinyur, plisi ngen dau igai tapi cito-citoku waktau titik cuma lok jijai tun kéjo nak kator. Mnurutku amén kérjo nak kator asainé snang nyén nam makéi bajau rapih, stelan kmija ngen kérjo madép mija ngen dau fasilitas, luyén kuni o kérjoné dé mudéak cuma cématet jano bae kégiatan nak perusahaan, ménéa notulen pas rapat, ngetek ngen ménéa su ét. I oba kékiro dé ade nak pekeranku waktau o utuk cito-citoku. Alhamdulillah cito-citoku nam jijai pegawai kator sapéi, do o kulo liwét proses bélajéa dé coa mudéak, kuni sékulah SD sapéi séléséi kuliah nak jurusan administrasi perkantoran. Pas bi lulus uku cémubo mlamar kérjo térnyato timo nak perusahaan dé agok lai ngen dau karyawanné, do o ménéa uku harus dau bélajéa supayo kérjo dé sénréak ngen uku nam sudo ngen coa ade saléak.

Topic: business
Panci adeba alat utuk ngêsok, fungsi panci nak dopoa dê dau nakêi utuk kêmsok lapên, ngukus sapêi kêmsok biyoa, gidong dêsok kulo panci nam makêi utuk kêmsok mêi. Panci biasonê nêa tun kuni bahan logam kêrno nam panês nê baik kêrno sifetnê jijai konduktor. Bahan biasonê utuk mênêa panci adeba almunium, bêsai, bajo ngen uyo ade kulo dê nêa tun kuni bahan teflon. Teflon sêbênêanê adeba merek kuni Polytetrafluoroethylene (PTEE) do o jenis bahan kimia dê tun mênêa. Teflon adeba alat ngêsok dê coa mêlkêt jijai lêbiak mudêak amên makêi ngêsok, tapi amên coa nam gêmuno ngen ca o nyên alat ngêsok jenis teflon yo ruponê ade resiko dê nam timoa masalah kesehatan, muloi kuni imun nê lemah sapêi nam sêmbab kanker. Menurut Wilman Hilmani, General BoLDe Indonesia madêak ade kêkêdai alat ngêsok dê harus milok utuk gênuno ngêsok sebab ade alat ngêsok dê ade kandungan zat bacun dê bahayo dê nam mpas zat o moi lêm kêmuk awêi panci dê nêa tun kuni teflon.

Topic: food & beverages
Transportasi adeba bagian dê peting nak urusan pariwisata. Transportasi o adeba sarana utuk itê nam sapêi tujau tê. Transportasi wisata dê biaso tun makêi adeba bis umum. Bis umum utuk pariwisata o biasonê nlêngkap ngen tano khusus  keperluan pariwisata. Bis pariwisata adeba jenis layanan bis dê min pengunjung moi tamasya, ngen rute biasonê nak pênan-pênan wisata, utuk mbiso bis pariwisata ngen bis biaso amên bis pariwisata nasang tulisan “Pariwisata” nak kaco muko bis, samping bis, ngen bêlakangnê. Biasonê bis pariwisata yo nam muêt tun sapêi duai puluak, tapi ade kulo dê nam sapêi tun pat jano lêmo puluk dêbat min.

Topic: leisures
Utuk pa o tun mêsoa caci coa si Cuma jijai pegawai bae, dau kulo dê mukok usaho ngen dagang, ade usaho dê muloi rami uyo adeba usaho kêkêmuk, nak tun pasti parlu kêmuk utuk idup. Usaho umêak makan adeba contoh kêrjo dê mêngasea. Umêak makan adeba usaho dê sêmdio utuk kêkêmuk biasonê nak umêak jano biding dalên utuk umum. Amên itê ade hobi ngêsok coa si salêak itê cêmubo mukok umêak makan. Peluang nak usaho umêak makan yo coa pernêak ade abisnê. Usaho umêak makan kulo coa gi bakêa nyên sapêi têngen bae, ngen nam jijai bisnis dê ade utung, dê petingnê itê nam sêmdio kêkêmuk dê padek dê coa si srai ngen umêak makan dê luyên, dio ba dê bakêa têmtau utuk itê manêu usaho yo.

Topic: food & beverages
Nak lêm itê manêu olah raga mêak kêmliak dê gacang dapêt eteng jano coanê tapi itê harus nam miliak dê dipê dê sêsuoi ngen owak jano omor tê. Ade kulo dê galok makso utuk olah raga tapi bi cigai sêsuoi ngen awoknê, mnurutku utuk olah raga yo kêsoaba dê lêlêngan bae jibêak makso dê bêbênêk, dê pêtingnê itê nam gêmrok awok tip bilai usaho amên nam pueng bilai itê manêu kêkiro têlau puluak mênit bae. Ngen itê cet manêu o êan coa ngêding dio bi awêi wajib utuk tê manêu, dau olah raga dê lêlêngan nam itê manêu têngen klok, awêi snam nak dasêi, ngêngacap nak glung umêak, jano panêu kliling gang bae do o bi padek ngen coa si bênêk igê itê manêu.

Topic: sports
Amên cêrito maso gi titik ndingku kutê gennê permainan o uku cêmubo, awêi main lêlang do o kuni waktau uku ati sêkulah. Dê nyapnê o amên main lêlang waktau ade dê putus lêlangnê keme bêbut jêmalang, api dê dapêt do oba dê mok. Uku tingêt waktau o uku siniak nyên lok têmuan lêlang, waktau o ati si tun ade jêmuwoa lêlang nak warung coa si awêi taun delapên puluak, waktau o amên itê lok têmuan lêlang o itê mênêa dewek jano minoi tulung mênêa api ngen dê nam mênêa, uku waktau o minoi tulung mamakku dê mênêa jijai uku têmukua bahannê kertasnê si dê mênêa. Mamakku mênêa lêlang utukku agok lai, waktau mpas lêlang o memang agok bênêk, tapi uku snang kêrno lêlang dê kuwat luyên têmuan agok têtitik, jijainê gikku dê paling lai.

Topic: sports
Aktifitas waktau luang luyênnê nak umêak biasonê dê mudêaknê o joging. Joging o olah raga dê praktis dê nam itê manêu su ang nak dasêi ngen coa si perlu igê peralatan dio cukup ngêngacap bae. Ade dê manêu joging pêpueng ade kulo dê pêlbêak, tapi mnurut penelitian kuni Journal Of Sport Science And Madicine (2011) joging dê baik o kênrêjo nak pêlbêak bilai, kêrno waktau o nangêp pas kêrno suhu awok gidong baik. Gesea kutê tun suhu awok dê baik o jam pat sapêi lêmo pêlbêak. Penelitian o madêak amên ritme jam biologis nak pêlbêak bilai jêmijai suhu inti nak awok kênek jiaji asea joging nam maksimal.

Topic: leisures
Nak dasêi dê biasonê itê usaho coa têmingêa sêmyang, ipê igai waktau anok gi têtitik itê tun tuai wajib majêa anok ngen mêlêi pondasi utamo utuk idup o agamo, muloi kuni itê mpek si utuk nam ngajai bêlajêa ngen guau ngajai sapêi bêlajêa sêmyang. Barêak uku dewek uku coa dau lêmau agamo dê uku namên, tapi kêrno uku lok blajêa ngut uyo kulo gi masiak bêlajêa ipê dê uku ati namên. Amên itê dau namên lêmau agamo ndingku itê nam mêding nikmat idup, cao itê masoa caci, cao dêmidik anok, coa ngen têtanggo, dê niênnê cao itê manêu idup bêbilai ngen dasar agamo dio dê jêmijai idup tê tênang ngen snang.

Topic: religion
Ade cerito kuwatku si lok têmukua kamera dê nam utuk video kulo, Kuwaku o dê têgen Yudi si têmukua kamera dê waktau o gidong dau tun makêi. Si têmukua waktau o gi agok la agn ba gonê, kêrno si awit lêlalau jijai si dau maik foto ngen video nak kamêra o dê bêbaês. Mungkin si ade coa sêngajo mênêa video waktau amên coa salêakku waktau si lalau moi luwêa kota mênyu ang pas kulo pnannê nak biding laut, nak di dau kulo tun mêmêto ade dê majok keluargo ade kulo majok pêdiaknê, jijai nak lêm video o ade tun gidong mete memang coa an ade nak lêm video o tapi dio jijai masalah nak dasêinê, dê jijai masalahnê o kêrno si coa sadar waktau mok video o pas nak dasêi anoknê dê gi sêkulah nak SD mukok, trus kêmliak nak video o sudo o si madêak ngen inoknê, nak di oba kuwatku jijainbribut ngen prêpuannê trus si mapus video o.

Topic: technology
Uku memang hobi ngewea, jijai kuwatku gennê Hendra ruponê umêaknê nak sadêinê o pa ok laut. Pas si majok uku nadêaknê amên lok ngewea nak pnannê padek, keme lalau moi mini agok auk ndingku skitar pat jam têmingia stom baru sapêi, coa an nguta sudo ngupi keme lalau moi blakang umêaknê coa si uak kêkira têlau otos metes bi laut, nak di kulo pnan tun mêto soalnê agok rami tapi masuknê coa mngasên api bae lok mini nam Cuma stom ati nam masuk Cuma motor bae, kuni biding o keke têmingia biduk moi agok têngêak mêsoa pnan ngewea, pemandangannê bas niên umoknê agok lai kêrno biding laut lepas, amên kan agok dau ba tapi sayangne amên kênliakku Cuma stom bae coa nam masuk, amên nam uku yakin pnan yo dau tun magêa.

Topic: leisures
Amên itê biaso idup nak kota asaiku pertamo itê coa gi bakêa taên idup nak sadêi, nak sadêi sunyai ipê igai kêlmên bilai, do igai cao idup tun nak sadêi do o uak nyên ngen cao itê dê idup nak kota, nak kota ja ang itê kêrjo sêsamo baik utuk pribadi jano utuk umum kutênê pakêi upêak, amên nak sadêi do o biaso kêrjo ngen cao gotong royong, jijai dê niênnê gaya idup nak sadêi o awêi keluargo lai, amên ade jêjano tun dau bakêa têko magêa, amên itê nak kota amên ade jêjano paling dê dêpêak umêak tê bae dê mnêko. Mungkin kêrno tun sadêi o bêbilainê tani jijai utuk kêbilai itê ja ang têmau tun dê gi ade nak sadêi lok si sêlawêi jano sêmanêi do o kutê moi kêbun jano sawêak, amên lok kêmliak agok rami pas waktau tun-tun di pêi sudo panen jano ade tun knulêak.

Topic: slice of life
Zaman uyo bi dau tun dê makau amên si ahli nak bidang agamo khususnê Islam. Uku pêrnêak heran waktau uku pêrnêak baliak pnan moi luwêa kota, jijai sapêi di o uku magêa pamong nak di minoi isisn amên uku muloi tingêa nak wilayahnê ngen min sêsuêt dê perlu. Si têmnai agamoku uku madêak Islam si têmnai igai Islam jano, dê dioba dê mênêa uku agok bingung, trus uku madêak maksudnê awêi ipê, si têm ang madêak nak yo ade mêmêcêm si têm ang kutê dê terakhir si madêak Islam nasional jano umum, baru uku sêmimêt madêak uku umum bae. Jijai niên amên nak Islam yo dau tokoh kiyai ngen ulama lai dê bi dau tun namên, tingêa itê lok têmotoa dê dipê sêsuoi ngen jano dê ade nak atêi tê.

Topic: religion
Uku lai nak daerah Lampung jijai didik dau uku namên cao adat dê ade nak Lampung. Awêi alat musik nak Lampung kulo ade alat musik tradisional dê biaso nakêi pas amên ade acara adat. Dau mêcêm alat musik tradisional nak Lampung yo awêi gamola,serdam,kompang jano khadap ngen gambus. Tip sukau jano têtuai adat Lampung nak di ade alat musik tradisional Lampung yo, dio biasonê kênluwêa amên ade acara adat awêi ade dê nikêak, mok gêlar ngen dê luyênnê. Acara nikêak nak Lampung amên dê blêlai gennê begawi, acara yo biasonê sapêi tujuak bilai tujuak malêm, kutê tun dê nak sadêi o milêm nak acara o tuai uai. Jijai utuk alat musik tradisional yo bi pasêtba têpakêi ngut sudo acara.

Topic: culture & heritage
Dê itê magiak ngen tun luyên o adeba sêdêkêak, kêrno sêdêkêak o itê namên coa si bêrupo barang bae, tapi kutê kebaikan dê itê mêlêi ngen tun luyên gennê sêdêkêak. Nak lêm hadist Nêbai  tangên nak das lêbiak baik kuni tangên nak bêak. Ade kêkêdau utamonê mnurut hadist Nêbai yo amên sêdêkêak o adeba amalan dê utamo, sêdêkêak nam têmulung itê kuni bencano, sêdêkêak nam mlipêt pahalo, sêdêkêak nam mapus duso, sêdêkêak nam mêlêi keberkahan, sêdêkêak nam masuk sêrgo lok kuni bang ipê bae, sêdêkêak nam mpas itê kuni sikso kubua, sêdêkêak nam têmamêak panjang omor, ngen sêdêkêak kulo bakêa dapêt trus sapêi matêi.

Topic: religion
Amên itê bi mlajêa isai Al Quran, nak lêm o dau cêrito dê niênnê utuk tê idup nak dênio sapêi akherat. Surah Al Kautsar ade têlau ayat, kuni tainê kêkiro mêluak itê dau bêsyukur kêrno bi dau itê dapêt nikmat dê Allah SWT mêlêi ngen itê. Itênê bae têtiko dau dê ku ang jano coa tingêt utuk mokasiak ngen bêsyukur magêa Allah SWT, surah Al Kautsar yo adeba surah kê sotos dêlapên ade têlau ayat  tu un nak Mêkêak, surah yo kulo dê paling pênok nak lêm Al Quran. Surah Al Kautsar yo têmunjuk  amên Allah SWT mêlêi dau nukmat ngen Rasulullah shallallahu’alaihi wasallam antaronê anok keturunan dê dau ngen bi sêmyap kulo danêu Al Kautsar utuk nê nak sergo sudo yo.

Topic: religion
Olah raga coa si cuma ade manfaat utuk awok kunyau sehat bae, tapi olah raga kulo ade manfaat utuk kesehatan mental. Tujuan olah raga utuk dau tun adeba utuk dapêt mênêa kondisi fisik dê sehat amên itê cet manêu,tapi olah raga kulo nam milok têjijai ade gangguan mental. Aktifitas fisik yo kulo nak têmulung utuk proses kêma ên tun dê bi kêno gangguan mental, luyên kuni têmulung utuk têmikêt dayo taên awok, emosi positif  nam kulo itê dapêt kuni olah raga, kêmuêt mental utuk mlatih coa mêding cayêak kuni tun ngen têmikêt motivasi. Cao psikologis pas olah raga itê nam matur awok tê. Utuk kesehatan mental manfaat olah raga adeba utuk mênêa kêmasai baik, kêmu ang stres, jijai lêbiak mêding snang, kê mu ang depresi, têmikêt fungsi ngen kêrjo otok, tê mu un resiko plupo ngen têmikêt waktau tidua tê.

Topic: sports
Nak Kabupaten Tulang Bawang Lampung nak di o utuk tokoh adatnê gennê adat Megow pak kêtuainê Bp. Abdulrachman Sarbini biaso tun mêdêu Mance. Uku bêl o cet têmau ngen kêtuai adat yo pas kulo umêaknê dê nak Bandarlampung coa si uak kuni pnanku. Si o kulo amên ade acara lai nak Tulang Bawang si bi pasêt hadir di, barêak san igê yo coa an sudo rayo kutê kêtuai adat jano tokoh ade made acara halal bihalal nak kulo dau pejabat dê têko, muloi kuni Bupati sapêi  Kades se Kabupaten ade nak di, acara o rami nyên do o kulo nade nak umêak adat sesat agung nak dalên lintas timur Menggala.

Topic: culture & heritage
Lêmêa adeba kêmuk khas kuni Jang, amên itê dê uak kuni Jang utuk muk lêmêa yo agok saro kêrno kalau ade kulo lêbung matêak itê mênêa lêmêa asainê coa si kêpadek dê kuni sadêi kem nak Jang.  Amên nadêakku nak pnan luyên coa tê mudêak mêsoa jênis lêbung dê utuk mênêa lêmêa yo, amên lok sêbênêanê  itê min sêmlan lêbung kuni tanêak jang trus itê têmanêm nak ipê itê tingêa. Uku bi an tingêa nak Lampung bi tidêa kulo lalau moi pelosok dê ade nak Lampung tapi ati uku têmau gennê buluak kêmanyên dê lêbungnê padêk nêa lêmêa, ade kulo uku mêsên ngen tun lêbung matêak cubo uku mênêa, asainê luyên nyên ngen lêmêa kuni sadêi. Utuk amê itê lok mênêa lêbung asêm nam bae tapi utuk muknê coa si kêpadêk lêmêa

Topic: culture & heritage
Ngen tekhnologi itê sêbênêanê bi cigai payêak waêi zaman bêl o, uyo lok jêjano bi lêbiak gacang kuno bêl o. Amên nêbaning waktau o gi zaman suêt amên itê uak do o lok mêlêi kabar jêjano itê liwêt suêt, do o amên galok waktau uku gi SMA bêl o ngen kêkuwat dê tingêa nak kota luyên o biaso amên mêlêi kabar ngen mbo suêt, kêkiro sapêi dêbulên baru suêt o sapêi pnan tujau tê amên alamatnê coa salêak, amên salêak suêt o bakêa belek igai ngen itê, do igai amên bênêa kêkiro duai bulên kulo baru itê têmimo balêsnê. Uyo ngen majunê zaman, itê têngen bae nam telepon jano video call ngen kêkuwat jano sêpasuak tê dê coa paok tingêa ngen itê.

Topic: technology
Tujau keme utuk libur dêbat yo rêncano moi laut, kêrno pnan tingêa keme uak kuni laut mako keme miliak liburan moi laut. Pnan dê keme miliak adeba Teluk Penyu. Teluk Penyu adenê nak kawasan laut nak Selatan Kabupaten Cilacap. Utuk moi Teluk Penyu ku ang lêbiak duai jam sapêi di, slamo nak perjalanan keme kulo samo kêmliak kêbaês nak spanjang perjalanan, dalên bêlikau, sawêak dê kten rapih niên kutênê o karunia Allah dê si mêlêi ngen itê. Sapêi nak biding laut, keme langsung mêsoa pnan klinuak kêrno bilai o panês nyên utuk keme istirahat kilêak. Keme têtêmot nak pêponok biding laut o samo kêmliak umok ngen dau biduk nelayan lok lalau mêsoa kan. 

Topic: leisures
Dau alat musik tradisional dê itê ati namên kutê, uku  bae mesoa utuk namên gen pao alat-alat yo khususnê kuni pnan keme Lebong. Barêak alat musik tradisisonal Lebong dê gennê Krilu, alat yo bo lok srai ngen suling cuma bêdanê didik amên suling o lubang kutênê tujuak tapi amên krilu ade lêmo lubangnê ade kulo dê cuma pat. Utuk nam mlajêa jano makêi alat yo amên utuk tun dê bi nam main suling asainê coa si saro igê,tingêa utuk mok iramanê bae sesuoi ngen lêgau jang dê itê namên. Amên itê dê ati nam utuk mlajêa main krilu yo belek ngen tunnê amên si ade niat lok nam coa an igê.

Topic: culture & heritage
Bakwan adeba kêkêmuk gênureng dê tun mênêa kuni bahan pêgen lapên ngen gêlpung gênum, dê awit itê têmau nak Indonesia. Bakwan o adeba kêkêmuk dê biaso tun jêmuao keliling jano nak do pnan, bahannê kuni gêlpung gênum nunok ngen toge, kol sênisit, wartel sênisit, cênapua ngen gnum trus nulek biasonê tênamêak dawên bawang ngen rêrêpêak dê luyênnê awêi ipê kêlok sêsuoi ngen sliro tê. Ca o tun madêak nê kulo mêmêcêm ade dê madêak bakwan, bola-bola, ote-ote sêsuoi ngen daerahnê. Amên nak Jepang bi lok srai kulo gênnê yasai tempura tainê tempura sayur jano sayur gênureng, amên menurut asalnê kêmuk yo kuni Cino, bak tainê daging wan tainêbal, jijai daging bulêt gênureng.

Topic: food & beverages
Amên itê lok mok kak baiknê mêmang main game yo nam têmaêak pengetahuan tê, ipê igai game o memang itê snang. Awêi uku utuk main game yo ade waktau-waktaunê amên gidong nak dasêi, coa kulo tip uku nak umêak uku pogoa main game, dê niênnê utuk têmnang otok dê bêbilai itê sibuk ngen kêrjo, amên coa mto moi luwêa nak umêak bi pasêtba uku makêi main game. Dê padeknê igai amên itê nam main game spok ngen anok tê, nak di kulo itê nam samo têm ang dê dipê dê harusnê jijai pengalaman dê dipê kulo dê têmamêak pengetahuan utuk anok.

Topic: technology
Uyo bi dau mêcêm kamera dê lêbiak praktis kuni bêl o, amên bêl o itê agok saro amên moi ipê-ipê lok min kamera, tapi uyo bi cukup nak hand phone bae itê bi nam mok ngen maik gambar dê itê lok. Nak zaman yo bi dau kulo hand phone dê têmawêa kwalitas kamera dê lêbiak baês, barêak uyo hand phone dê go bêak kuni dêjuta bae kameranê bi têmasuk baês, ipê igai jak mudêak itê lok têmukua nak ipê bae hand phone yo jijai dau dê itê miliak luyên kuni ram dê bi pasêt itê miliak dê kameranê dê baês asea gambarnê, amên anok uai uyo dê dutê si milak dê kameranê kilêak sudo o baru si kêmlaik kêdau ramnê, kêrno utuk anok uyo dêdidik si gmuno kamera utuk mok gambar jano video, amên kameranê ku ang baês bi pasêtba si bakêa lok gêmitêi hand phonenê.

Topic: technology
Pnan keme kuni Kulau khususnê kuni Jang alat musik tradisional o uyo bi dau tun cao namên, coa namên awêi ipê bêtuknê i o kulo coa namên awêi ipê cao sêmaêinê. Jijai bi dau nak sêsadêi anok uyo cao ngên namên jano pao gen alat musik tradisional kuni di. Mungkin harus muloi mêlêi namên ngen anok uyo khususnê dê gi sêkulah, jijai amên nak umêak sêkulah lêbiak gacang itê kêmnalnê ngen najêa kulo cao sêmaêinê jano mainnê. Amên dau dê coa dulai ngen dê barêak yo asaiku sudo yo jano pao dê têningêa tun-tun tuai mêna o do o ê an bakêa nyêp. Sedangkan dio awêi alat musik tradisional kuni daerah yo mêak sapêi nyêp, kêrno dioba ciri khas tê supayo tun dau namên amên itê ade kulo alat musik tradisional. 

Topic: culture & heritage
Jak ade dau aplikasi dê nam itê gêmuno utuk bisnis tê ngen biaya muêak, do o bi rêrato tun dê manêu bisnis khususnê jagêa do makêi aplikasi. Utuk itê dê lok cêcubo gêmuno kulo coa ade salêaknê itê makêi aplikasi utuk nam jagêa liwêt online yo. Kuwatku Hendra ayok si jagêa makêi cao online yo si mukok toko bajau nak do pnan, amên cêritonê waktau gi jagêa bêl o do o utuk omsetnê biaso bae, dêbilai gênêpba utuk mukmêi bae. Jijai si cêcubo utuk jagêa liwêt online yo, dê pertamo mêlêi saran yo adeba anok pertamonê dê gi kuliah, si majêi kuwatku o awêi ipê cao-caonê nam jagêa liwêt online. Pertamo si makêi aplikasi instagram, kuni di o kêten ade aseanê, sudo o si muloi têmamêak aplikasi igai dê luyênnê sapêi uyo si makêi kulo youtube utuk jagêa, jak si jagêa online yo usahonê tamêak maju, sapêi uyo si bi makêi ade kêdau tun karyawan utuk usahonê.

Topic: business
Pasêt niên itê têmuan waktau luang walau bêbilai waktau tê pênuak ngen kêsibukan dê rutin. Têtiko itê coa namên jano dê nam itê kêmrêjo utuk misai waktau luang tê dê tepat ngen ade manfaatnê. Amên slawêi ade dê biasonê nak dasêi bae tapi ade kulo dê lalau gabok pnan kuwat jano moi salon dê dio têtiko mênêa si mêding puês ngen kegiatan yo. Amên smanêi biasonê amên coa kêkopoa ngen kêkuawat jano mênêa kêsibukan nak dasêi utuk dê hobi ngewea si bakêa lalu ngewea.  Dê niênnê utuk misai waktau luang o jano bae dê nam itê kêmrêjo jano manêu utuk mêlnyêp kêpayêak dê bêbilai sibuk ngen kêrjo. 

Topic: leisures
Uku bi ade pnan do utuk uku amên lok têmukua barang elektronik, nak di itê nam cêmubo barang dê itê lok têmukua o ngenitê kulo nam têmawêa gonê, jijai nak tako o kêrno uku kulo bi an cet mini amên lok têmukua jêjano barang elektronik, jijai asal si dapêt didik bae utungnê bi pasêt si mêlêi, têtiko amên min caci ku ang si madêak têngen bae utuk ku angnê o, i o cao si meket planggannê. Nak toko o rami trus ipê igai amên si mukok toko bilai Mingau, do o bi pasêt rami, nak di jêmuwoa muloi kuni hand phone sapêi arêak kulkas ade. Amên gonê mêak ragau igai dê jêlasnê bi uak lisiak ngen itê têmukua pnan luyên.

Topic: technology
Buak pisang nam nolah jijai mêmêcêm kêkêmuk muloi kuni sêkêdar kêkucêp sapêi kêmuk mewah utuk hidangan resmi, asainê dê mis mako dau tun galok muk pisang yo. Olahan pisang ade dê mênêa mêmêcêm juadêak awêi bolu pisang, juadêak cêak pisang, brownis pisang ngen dê luyênnê. Amen utuk mênêa bolu dau tun makêi kerno pisang yo mudêak ajua ngen asainê kulo baik, Amen nak pnan keme dau tun mênêa usaho kripik pisang Cuma utuk kêkucêp jano rubo amên moi miyo. Utuk mênêa bolu pisang itê perlu sêmdio bahan pat buwêak pisang dê bi mêsok ukuran sedang, duai soa tênoa, num sidau gêlpung, num sidau minyok mis, têngêa sidau soda kue, sêprapat sidau silai, sêprapat sidau pnile ngen lêmo sidau gulo. Ca o menea nê cênapua kutê bahan trus nulek sapêi capua kutê, sudo o sêniap kukus sên ang sapêi biyoa nê gêlgok, bahan dê nulek nano nêpek nak citak dê bi sudo nêlomok minyok lêmnê tingêa sêm ang nak kukus sapêi mêsok kêkiro duai puluak menit.

Topic: food & beverages
Utuk ité dé bi mukok usaho bi pasétba ité bi siap utung ngen rugai, uku manéu usaho biade kékiro télau belas taun, lém perjalanan o genné usaho kének ngen tu un o bi biaso, ade waktauné ité kének i o kulo ade waktau ité tu un. Ade kékiro lém pat taun yo uku mémang méding amén usahoku agok tu un aseané nébaning waktau sé ati yo, jijai dau rugai kuni utungné. Jijai amén uku madép kondisi barék yo lém kondisi rugai, do o uku coa brapo meker igé, dé pétingné utukku kérjo ade tunku nam kérjo utuk masalah utung o dé niénné kédau bae dé péting méak sapéi rugai lai. Ité kulo coa nam madéak amén gi nak lém kondisi uyo, asaiku utuk ité nam dapét utung lai o agok saro, jijai nadép bae ngen nanéu, dé pétingné kulo amén bi jérkai té do o ité gi dapét amén memang coa jérkai coa kulo ité nam jémalang.

Topic: business
Uku ade kuwat gênnê Dadang si ade mukok umêak makan pecel lele, kêrno si mukoknê muloi pêlbêak jijai têtiko sapêi têngêak malêm baru tutup. Bi ade ku ang lêbiak lêmo tau  si mukok usaho umêak makan yo, amên pertamo mukok si sêmiwo pnan bae trus utuk pnannê si makêi atêp terpal, jijai tip bilai si masang ngen mukok pnan jagêanê. Uyo usahonê tamêak maju, uyo bi pnan dewek cigai si nyiwo. Utuk menu kêkêmuknê kulo bi dau mêcêmnê luyên kuni limek gureng ade kulo monok gureng, bebet gureng, kan mas gureng, kan nila gureng ngen dau igai mêcêmnê, utuk menemnê i o kulo bi dau mêcêm nam itê miliak.

Topic: food & beverages
Tun sadêi o amên itê mbaning ngen tun kota barêak itê idupnê lêbiak tênang kuni itê, uku ade mêding idup nak sadêi kêkiro duai taun waktau anok gi têtitik. Tun sadêi dê daunê bêbilai kêrjonê moi kêbun ade kulo dê moi sawêak, kênamênnê pueng bilai lalau moi kêbun jano sawêaknê, sudo mukmêi pueng cigai si dau acaranê si lajau lalau oba. Amên kêlmên bilai biasonê bêkopoa nak do pnan jano nak umêak api do o cuma ngênguta bae ngêngea mêlnyêp kêpayêak sudo dau kêrjo kêbilainê. Dê kênyapku nak idup sadêi itê asai keluargo lainê, amên ade jêjano utuk tun dê idup nak sadêi o kutênê sêsamo, uku mêding nyên waktau idup nak sadêi o duai taun bae asainê kêmbiak gacangnê, do igai amên utuk kêkêmuk bêbilai kulo dau coa mnukua, muloi kuni gen lapên sapêi cabe do o itê nam minoi, amên coa o itê dê têmanêm, kêrno tanêak sadêi o gi dau dê subur jijai jano bae itê nam têmanêm nak glung umêak tê.

Topic: slice of life
Nak tanêak Jang ade pnan wisata Têbo bli ang, bêl o kutê tun coa gi dmugo amên têbo yo bakêa mlêtup. Uyo  nak pnan yo jijai tujau tun amên lok liburan kerno pnan yo baês nyên. Dau tun kuni luwêa sengajo moi miyo amên gidong libur. Amên lok moi pnan yo kuni kota Cu up kekiro têngêak jam bisapêi, rutenê kuni kota Cu up moi arah Lubuk Linggau. Kênliakku waktau uku moi miyo, memang pemandangannê amên lok wisata biyoa panês nak piyo cocok niên, ade pnan mêndai bi sênyap pengelola utuk itê nam bebas mêndai. Makonê amên itê lok mêndai itê nam miliak pnan dê panês nyên jano dê coa brapo panês.

Topic: leisures
Waktau gi uai uku kulo coa dau namên mêak gi lok namên maknanê mbaco isai Al Quran bae ja ang. Uyo jak bi tuai yo uku dau lok namên uku tênai moi api bae dê ade lêmau agamo ipê dê uku coa namên. Jak uku têmamêak lêmau yo nak awokku uku mêding lêbiak tênang utuk madêp bêbilai idup nak dênio yo. Amên sêati yo uku tunnê mudêak emosi amên ade dê uku lok coa nam uku dapêt uku galok sêmalêak tun ngen sêmalêak awokku dewek, coa pêrnêak uku têpeker amên kutê o bi klok Allah SWT, uyo uku mêding idup lêbiak baik, utuk dênio cigai uku jêmalang igê, uku lok dau bêsyukur ngen nam bêbagiak ngen api bae. Nak lêm pekeranku kulo uyo amên ade jano bae dê coa awêi kênloknê uku tingêa mok hikmahnê bae, kêrno Allah SWT bi pasêt sêmyap hikmah kutê nak belakang o. 

Topic: religion
Itê mungkin coa dau namên jano pa o ngen kracok dopoa, nak kota biasonê kutê o nam tênukua bi ja ang tun dau namên kulo. Nak umêak kuwatku sarno kêrno si nak sadêi gi, dau kênliakku kracok dopoanê o nêa dewek, awêi citong do o si mênêa kuni bahan kiyêu, biasonê itê dê dau nak kota makêi dê kuni bahan plastik saro itê têmau dê kuni kiyêu. I o kulo ngen sênuk lapên amên gak kuwatku o kuni bahan sayok pêtêanê kiyêu, jijai gesea kutê kracok dopoanê nam mênêa dewek. Amên uku meker sêbênêa nê dio kulo nam jijai dalên bisnis, barang yo bêguno, unik do kulo utuk kesehatan awêinê terjamin soalnê kuni bahan sehat nêbaning ngen plastik.

Topic: food & beverages
Amên prinsipku utuk bêkuwat o dê paok nyên ngen uku dê nam uku majok tukar pekeran, amên cuma ngênguta bae do o dau. Tapi uku nam miliak ipê dê kuwatku nyên ngen ipê dê cuma kuwat bae. Sêbênêanê uku bêl o coa milik kuwat tapi ngen adenê pengalaman dê uku mêding jijai muloi oba uku harus miliak dê dipê dê nam uku kêmuwat. Jijai intinê utuk tun dê mungkin ati ade pengalaman dau awêi uku, si nam bae sêmrai kutê kuwatnê. Têpuak sudo yo amên pas gidong saro nak diba baru si namên api dê bêbênêa kuwat, itê têngen bae nam têmamêak kuwat mungkin tip bilai amên itê kêrjo nak luwêa kator do o ade bae kuwat bêlau dê itê dapêt, tapi kuni kêkêdau kuwat o kiliakba ipê dê bêbênêa kuwat ngen kuwat biaso

Topic: slice of life
Jano  udi ade dê galok muk kêkêmuk kuni bahan kan ? amên ade, pasti udi ade dê namên ngen empek-empek. Empek-empek jano pempek do o kêkêmuk kuni Plimbang dê bi dau tun Indonesia namên. Asainê luyek tênamêak ngen kuwêak cukonê dê asainê pêlgiak, mis ngen pi iak. Supayo nam muk empek-empek nak umêak, itê nam mênêa dewek. Bahan dê perlu itê sêmyap utuk empek-empeknê daging kan dê padeknê amên ade kan belido jano kan wên, sagau, gêndum didik, ngen rêpêak-rêpêaknê. Nulek jijai do sudo o nêbentuk awêi ipê klok tê baru nêbus ngen biyoa gêlgok sapêi si ngapung baru nakêt. Utuk mênêa kuwêak jano cukonê itê makêi cabe mun, bawang putiak, gulo milêak, ngen cuko amên ade tênamêak tongcai didik nebus ngen takêa biyoa kêdau itê lok mênêa.  Amên empek-empek bi jijai tingêa gêmureng sudo o sen yap tenamêak ngen kuwêa jano cukonê.

Topic: food & beverages
Ade nak do pnan uku kêmliak nak perakitan stom dê kêrjo o cigai si tun, nak di o gesea kutê bi makêi robot, dioba asea tehknologi tun dê kreatif nam mênêa robot dê si cukup kontrol kuni ku uak jano nam mênêa program pitar dê coa si perlu kontrol igai. Robot dê kênliakku yo si bi nrancang tun utuk mrakai mêsin stom, jijai nak di o kutê alat-alat jano kracok utuk mesin do o robot kutê dê masang, utuk tip komponennê do o lêluyên robotnê, muloi kuni mpek krako mêsin, dê masang isainê, de masang arêak baut ngen min dê sudo moi pnan masang nak stom. Utuk masang moi stom do o ade tun duai nak di luyên kuni o dê masang robot oba. Uku nak di adê abiak paok si duai jam do o kênliakku bi kêdau mesin dê nêa robot o. 

Topic: technology
Nusakambangan adeba pulêu nak Jawai Têngêak dê dêbiak tun namên pnan yo adeba pnan tun têbuang kerno yo ade Lembaga Pemasyarakatan dê coa mudêak tun lolos. Tepatnê nak Kecamatan Cilacap Selatan dê klilingnê laut lepas Samudera Hindia. Sêbênêanê luyên kuni pnan tun têbuang pnan yo kulo baês utuk wisata laut, kerno pnan yo kulo dau tun ati namên dau pnan wisata makonê gi sunyai. Nak belek pulêu Nusakambangan, pnannê bêbaês amên lok lalau mindi itê mlitas dalêm bêbutai ngen imbo ngen ade kulo mlitas nak kês bangunan zama Portugis bêl okekiro lêmo bêlas sapêi duai puluak menit sapêi patoi. Utuk udi dê lok mêsoa pengalaman bêlau berwisata udi nam mio.

Topic: leisures
Khotbah bilai Jum’at sanigê yo isainê mbahas masalah pêtingnê nak lêm idup bertêtanggo. Uku nak lêm têmi uk khotbah o nam mok tainê awêi ipê cao itê nam idup harmonis ngen têtanggo tê, jijai ngen têtanggo o itê nam mangêp si o kêluargo paok tê, mêak sapêi itê sêminggung perasaannê ngen itê nam bêbagiak jano bae ngen mêak kêmliak têtanggo tê o tunnê awêi ipê. Dêniênnê itê mêak miliak si o lok agamo jano kêrno masalah agamo o adeba masalah akidah mêmasing tun, uku pêrnêak têtanggo ngen tun luyên agamo tapi keme sêsamo hormat ngen têtanggo o, jijai keme coa pêrnêak madêak masalah agamo amên nguta sabênnê mêak ade dê coa snang, utuk tê nak lêm Islam itê kêmuwêt imên tê ngen itê kulo cao gêmêak jano agamonê.

Topic: religion
Dau daerah kêrno lêluyên sukau o rêrato têmuan alat musik, amên nak daerahku khususnê Jang ade gennê Krilu. Alat musik Krilu yo amên nak pnan luyên ade dê bi lok srai, alat yo bi lok srai ngen suling kêrno gi do jenis ngen suling. Uku pêi namên alat yo kuni tun tuai dê gi ade, amên tun bêl o alat yo rêrato nam mênêa tapi zaman uyo anok aui ja ang ade dê dê nam mênêa. Alat musik krilu yo biaso nakêi utuk mi ing ta ai jang nak lêm o kulo ade alat musik luyênnê. Jijai krilu yo nam itê kêmliak waktau ade acara lai nak Jang jano itê sêngajo moi kêmliak nak sanggar ta ai Jang dê ade nak Kabupaten Lebong.

Topic: culture & heritage
Gesea kutê itê bi namên ngen candi Borobudur. Candi Borobudur adeba pnan rekreasi ngen pengetahuan ngen istilah dê tepat. Coa si Cuma pnan wisata bae tapinak candi Borobudur kulo itê nam namên sejarah kulo candi o. Candi Borobudur adeba candi Budha dê ade nak Borobudur, Magelang, Jawai Têngêak. Bangunan yo nêa kêkiro abad dêlapên blas waktau gi maso pêmritêak Wangsa Syailendra, candi yo ade dêpuluak tikêt dê ade num tikêt betuknê bujur sangkar, têlai tikêt betuknê bulêt mlikêa, ngen stupa utamo jijai pucuknê. Nak tip tikêtnê ade stupa jijai kutênê ade tujuak puluak duai stupa, nak tip stupa ade patung Budha. Dioba dê jêmijai keajaiban dênio.

Topic: leisures
Utuk rubo yo amên nak lampung dau nyên pnan amên itê lok têmukua, ade do pnan do o spanjang dalên o kutê rêrato tun jêmuwoa utuk rubo kuni Lampung. Amên nak di tip bilai mingau pênuak stop kuni luwêa kota cuma utuk mêsoa gen rubo ayok si belek, kênliakku dê lakau nyên o kupi ngen kripik pisang. Amên kripik pisang nak yo ade mêmêcêm asainê ade asai coklat, kêju, pêlgiak, ngen dau igai mêcêm asainê, utuk go kulo coa si la ang kêrno nak pyo memang dau pisang. Mêak sabên utuk singêak nak pnan yo têpatnê nak dalên Z.A.Pagaralam jano gang PU amên gen annê, nak di o bi lok si kutê kidêu kanên tun jêmuwoa rêrubo, jijai itê tingêa miliak lok nak pnan dêdipê.

Topic: culture & heritage
Cimol adeba kêkêmuk has  kuni daerah Bandung Jawa Barat, nêa pakêi gelpung sagau ngen gendum nebentuk bulêt sudo o gênureng sapêi ga ing asainê gurih ngen agok mlunyut. Maroba itê mênêa cimol utuk kêkêmuk nak umêak, pertamo nunok gêlpung sagau,gêndum,bawang putiak dê bi alus, silai ngên biyoa gêlgok. Nulêk rato nêmot sapêi sêngok sudo o nulek sapêi jijai do, nasuk dawên bawang dê bi snisit, nebentuk bêbulêt ndêm nak minyok sêngok sudo o gnureng sapêi ngapung, sudo o nakêt tingêa mpek nak pingan nê on ngen cabe bubuk gidong pêpanês. Amên bi siap dê padek nê nêmuk gidong agok panês, amên bi sêngok si  biasonê agok têlo.

Topic: food & beverages
Amên ade rencana lok liburan nak Lampung kota Metro jijai do pnan dê padek utuk udi magêa. Kota Metro o coa si uak kuni kota Bandarlampung, amên kuni Bandarlampung kêkiro dêjam itê bi sapêi nak Kota Metro. Nak Kota Metro mudêak itê lok têmau pnan têmalêm dê agok mudêak ngen fasilitas dê cukup. Radin Inten Hotel dê do nak kota Metro dê têmawêa ngen fasilitas dê cukup, lokasinê nak dalên Branti Raya km duai puluak tujuak Natar coa si uak kuni Bandara Internasional Radin Inten. Kêmliak ca o umumnê hotel yo bi cukup padek ngen tikêt kenyamanannê kulo baik, biliknê lapang ngen bersih, bi ade ac, kamar mêndainê bi ade biyoa panês ngen sêngok, ngen go dê coa si la ang igê makonê hotel yo coa pernêak sunyai.

Topic: leisures
Stunting menurut WHO adeba têgangaunê perkembangan titik nak lêm maso pertumbuhan do o kêrno gizi kidek. Ahli tehknologi pangan Hindah Muarif madêak kêmuk tradisional nam têmamêak gizi ngen têmu un stunting. Contoh kêmuk dê bergizi nam mênêa dewek awêi lapên sup jano lodeh. Lapên o ade lêmo warno sayuran, awêi ungu do o kuni têlung, ijo kuni buncis jano labak siam, kuning kuni wortel, milêak kuni tomat ngen dê luyênnê. Utuk kêmu ang masalah stunting makonê pêmritêak mêluak harus nê biaso titik Indonesia muloi muk kêkêmuk tradisional dê dau gizi, supayo dapêt têmu un kasus stunting sapêi 14% nak taun 2024.  

Topic: food & beverages
Bulên puaso adeba bulên istimewa utuk umat Islam, kêrno nak lêm bulên yo kulo Al Quran tu un. Puaso kulo cet tun Islam jêmijai bulên mbaco Al Quran. Rasulullah bersabda : “ api bae dê mbaco do uruf kuni Al Quran mako si dapêt kebaikan ”. Mbaco Al Quran nam têmnang pekeran ngen atêi ngen nam jêmijai suasano gêlung o jijai tênang, ngen pênuak keberkahan. Api dê mbaco Al Quran bakêa dapêt pahalo dê bêlipêt ngen keberkahan kuni Allah SWT. Mbaco Al Quran o harus sêsuoi ngen tartil dê jijai ca o wajib nak lêm itê mbaco Al Quran, dio perlu supayo itê nam faham tai ngen dê nêbaco kuni Al Quran o.

Topic: religion
Perusahaan lok si lai jano titik, nak lémné ade bagian-bagian utuk manéu tugas pokok ngen dé luyénné manéu tugas luyén. Ade peranan dé nam manéu tugas do o genné pekérjo kator. Pekérjo kator biasoné manéu kuté aktifitas utuk kémopoa data, cématet, mengolah, ngen maik. Kérjo o si manéu supayo kuté dé ade hubungan ngen perusahaan nam panéu lacéa awéi ipé klok perusahan. Mnurut IdeTimes tun dé kérjo nak kator jano adeba pekérjo dé manéu kérjo managerial, profesional jano dé matur administrasi dé kénréjo nak kator. Biasoné pekérjo kator o murus tugas-tugas dé ade kaitanné ngen managemen bisnis, pemasaran, tehnologi informasi ngen akademis. Luyén kuni dapét gajai tip bulén pekérjo kator kulo dapét fasilitas awéi ruangan dé nyaman ngen kuté fasilitasné, ngen ade kulo kendaraan.

Topic: business
Pêlbêak yo jadwal utuk senam aerobik, memang biaso nade utuk mêmêi dê ade nak komplek keme. Senam dê biasonê keme manêu tujuannê utuk sêmehat awok ngen kêkopoa bae. AwêI biaso sêati jamnê muloi mêmêi bi têkopoa samo ngênguta ngen mot dê majêa senam o têko. Coa an dê majêa o sapêi trus muloi ngen pemanasan kilêak, senam utuk pemanasan biasonê dê lêlêngan bae awêi mutêa ulau, mutêa pingang, mutêa bau ngen mlipêt kekea. Pas pemanasan bi sudo baru muloi moi senam dê niên dê makêi musik dê agok gacang iramanê. Ade dê pêi muloi milêm senam bilai o makonê si ati nam têmotoa gêrok senam o, têtibo keme têkanjêt ade suaro tun us, ruponê dê pêi milêm o us têmot kêrno kekeanê salêak mêlakêak jijai têpitêa ngen kekea dêpêak igai, kuni papêanê kten selek akhirnê ade dê têmulung si moi biding lapangan.

Topic: sports
Kuni bêl o keme tun Jang coa têmingêa kêmuk khas kuni daerah keme gennê lêmêa. Lêmêa yo adeba lapên asli dê kuni pnan keme Lebong. Utuk mênêa lêmêa yo bahannê kuni lêbung , amên kini sadêi keme dae tun dê biaso mênêa dê biaso kulo uku mêsên amên belek msadêi. Jijai kêkêmuk dê biaso keme nak ratau yo min gen rubo bi pasêtba min dê gennê lêmêa, mênêa lêmêa yo bahan lêbung o cêncong sudo o nêpuk bêbêrsih ndêm slamo têlau jano pat malêm ngen tênutup rapat, utuk malêm kêduai biyoanê gênitêi ngen biyoa bêlau ngen tênamêak kan dê bi nêbus, ngut malêm kê pat, sudo o mênnê itê bi nam kêmsok gen lapên. Lêmêa yo dê padeknê kênsok sênatên ngen tênamêak kan jano dê itê galok muk. Keme dê tingêa nak ratau yo amên ade dê belek msadêi dê arok nyên amên ade dê min rubo lêmêa yo.

Topic: culture & heritage
Nak zaman moderen yo masalah tun dau nak bangso yo bi nyato tamêak jijai, hal yo kêrno bangso tê bi masuk lêm krisis akidah ngen syariah. Utuk mubêak krisis o tokoh agamo dê perlu nyên utuk nam dêmorong masyarakat utuk jêmijai akhlak dê lêbiak baik. Akhlak adeba bagian kuni pemahaman tun têmamêak yakin agamonê dê nam itê makêi nak idup bêbilai dê biaso itê madêak prêngoi. Ade akhlak baik amên tun o nam manêu sêsuoi syariah ngen prêngoinê kkulo coa mêlangêa agamo ngen masyarakat, akhlak o coa nam mêlajêa kêrno iso si lêmau tapi akhlak o nanêu nak lêm idup tê bêbilai.

Topic: religion
Kêmrêjo puaso coa si pas bulên puaso bae, tapi ade kulo puaso sunah dê kênrêjo nak bilai Senen ngen Kemis. Sêbênêanê dau mêcêm sunah tapi dê awit kênrêjo Nêbai Muhammad SAW adeba puaso Senen Kemis, nak êm hadist Nêbai bersabda “ Sesungguhnya segala amal perbuatan di persembahkan pada hari Senin dan Kamis, maka Allah SWT mangampuni dosa setiap Muslim “. Puaso Senen Kemis yo ade dau manfaat do o kulo dê nêluak Nêbai Muhammad SAW kêrno nam kêmnek derajat manusio ngen manfaat luyên nam mênva awok sehat. Nak lêm hadist riwayah At Tarmidzi, kutê amal dê nêa manusio nak bilai Senen ngen Kemis bakêa nêrikso Malaikat. Amalan puaso yo dapêt itê madêak pahalonê langsung ngen Allah SWT bakêa malês langsung kulo.

Topic: religion
Kêrno uku dau hobi olah raga makonê dau dê uku snang nyên ngen olahragawan, bareak olah raga tinjau uku snang nyên ngen Mike Tyson. Waktau si gi jayo nyên bêl o uku bi pasêt têmoton tip si tanding, têtiko amên an si coa tanding uku gi masiak têmoton amên ade siaran ulangnê nak TV walau uku bi namên awêi ipê lawênnê o alêak. Bêl o ade dê snayangku ngen Mike Tyson yo si têtiko galok coa nam têmaên emosi, dio ba dê mênêa karirnê ajua, sêbênêanê si o pêtinjau hebat, coa mudêak tun lok malêak si cuma si têtiko galok kten omong, jijai si kulo galok mangêp cetes lawênnê. Amên lêm duai rondê si ati nam mubuak lawênnê si bakêa bubêak moi kidek ngen têmamêak emosi.

Topic: sports
Dê biaso sêndio nak dasêi awêi teh. Teh adeba menem dê mengandung kafein, cao midang teh kulo coa si payêak tingêa mênêa teh ngen biyoa panês sapêi wanonê agok coklat, ade tun pa o sêmyap teh coa pakêi gulo tapi dau kulo dê langsung munok ngen gulo pasir kunyau coa pet igê. Manfaat teh utuk kesehatan menurut ahli, adeba mlawên radikal bebas kêrno teh mengandung anti oksidan, têmu un bênêk awok kêrno teh nam têmulung kêmu ang lêmak, têmu un resiko penyakit Alzheimer dê mnurut dokter Uma Naidoo teh nam tmulung kêmbang resestensi stres ngen nam utuk mlindung sel kuni krusakan, têmu un kolesterol ngen têmikêt kesehatan jatung.

Topic: food & beverages
Utuk mêsoa pnan têmalêm nak Bandarlampung ade kêkêdau hotel dê nam masuk rekomendasi, awêi hotel Radisson Lampung dê ade nak Kecamatan Kedaton, nak di ade restorant, fasilitas olah raga, bar, ngen life musik. Hotel yo lêbiak ku ang dê kilo têngêak kuni têngêak kota Ibu Kota Propinsi. Utuk pelayanan resepsionis do o duai puluak pat jam, ade kulo anter jemput bandara gratis. Nak biliknê itê dapêt fasilias utuk kêmsok biyoa, kulkas, brankas, TV LED ngen fasilitas kamar mêndai dê lengkap barêak kracok mêndai muloi kuni sabun, odol, bros epen sapêi anduk. Kuni kêkêdau tun dê têmalêm di madêak puês ngen kutê fasilitas pelayanan nak hotel yo, pnan yo bersih coa si uak moi ipê-ipê. 

Topic: leisures
Jijai umat Muslim bi namên awêi ipê kisah Nêbai Muhammad SAW ngen mukjizatnê. Kisah Nêbai yo coa si cuma cerito bae tapi jijai totoa dê nanêu nak lêm idup bêbilai, kêrno dau sipêt baik dê kênrêjo Nêbai. Kisah hmanêu idup Nêbai Muhammad SAW kuni laher sapêi mêningêa dau mêlêi pelajaran walau coa kutê mudêak ngen snang. Kisah Nêbai Muhammad SAW yo muloi kuni kêlaherannê nak Mêkêak bilai Senin duai belas Rabiul Awal taun lêmo otos tujuak puluak satu. Laher kuni inok dê têgen Aminah ngen tiaknê têgen Abdullah. Nak lêm Al Quran taun laher Nêbai Muhammad SAW genne taun gajah têpatnê nak Surah Al-Fil dê têmuan tainê taun gajah adeba taun pas pasukan gajêak dê nak bêak pimpinan Abrahah Habasyah sêmrang Ka’bah. Allah SWT mêdan pasukan gajêak o ngen mêluak burung Ababil mê us butau-butau.

Topic: religion
Masin cuci o memang utuk mênêa mudêak kêrjo dê mêmêi dê biaso nêpap, ade kulo dê sêmanêi dê idup mênyu ang kulo biaso makêi masin cuci yo. Mesin cuci bagi tê yo bi jijai kebutuhan dê harus ade utuk maso yo, ipê igai tun dê kesibukan bêbilainê dau nak pnan kêrjo, amên ngen adenê mesin cuci yo itê nam lok nêpap kêlmên jano pueng kulo coa jijai masalah kêrno dau mesin cuci rêrato bi ade utuk kêm ing biyonê. Utuk it namên bae mnurutku amên itê têmuan mesin cuci mêak coa galok mêrsih, masalahnê amên itê coa galok mêrsih nak lêmnê bakêa sêna ang arêak lepes têtiko kulo ade sêmut dê masuk. Utuk jêmago supayo trus bersih ade baiknê itê awit mêrsih lêmnê.

Topic: technology
Uku galok cêcubo tanêm walau uku tingêa nak kota, amên itê dê giade pnan misalnê nak biding umêak jano blakang umêak itê cubo têtanêm nak pot jano nak tanêak langsung. Uku memang galok cêcubo ngen cêcubo o uku mêding aseanê, barêak nak umêakku uku sêngajo têmukua polybag utuk têtanêm, jijai nak belek umêak do o coa si dau tapi utuk dewek do o bi gênêp. Uku ade têmanêm cabe lai ngen cabe mun, trus uku têmanêm tomat ngen kacang panjang, kuni o uku bi nam panen utuk dasêi dewek, cabe cigai mnukua i o kulo tomat kutênê tingêa mok sêsuoi ngen kebutuhan tê. Ade waktau uku têmanêm têlung do o uku sapêi nam magiak tun paok umêak, jijai ngen galoknê uku tanêm ade pao keprluan bêbilai dê cigai mnukua.

Topic: slice of life
Muk kêkêmuk dê itê snang samo santai cet jijai biaso dê saro itê milok. Padahal kêbiasoan yo nam bae ade resiko amên itê gemuk, kuni dau nam itê miliak kêkucêp dê biaso nêmuk ade dê nam mênêa itê gêmuk. Misalnê coklat, gesea kutê tun galok ngen coklat, kêrno nam lêm coklat ade susu ngen gulo dê mênêa asai gmuk ngen mis. Luyên kuni asainê, mon coklat kulo kulo khas ngen padek. Coklat yo dau mengandung gulo dê nam têmamêak energi lêbiak, gulo dê ade nak lêm coklat dê mênêa itê galok muk nê coklak kulo ade kulo anti oksidan ngen mikronutrien sudo o igai 70%cocoa nak 100 gram coklat ade kandungan kalori dê lêkat 600 kalori makonê jijai pilihan dê baik utuk kêmnek bênêk awok.

Topic: food & beverages
Amên nak Kulau khususnê tun Jang kêmuk khas keme gennê Lêmêa. Uku dê asli tun Jang walau uku lai nak ratau nam kulo mênêa lêmêa yo, amên bahannê kuni lêbung matêak cêncong sudo nêpuk nêpek biyoa tênutup nunyau sapêi pat bilai jano lêmo bilai sudo o bi nam kêmsok. Keme Jang walau keme meratau ja ang kulo belek msaêi tapi keme co mêlnyêp kêmuk yo. Nak pnan luyên kulo ade dê bi lok srai tapi gennê luyên barêak nak Plimang gennê lêbung asem, lêmêa ngen lêbung asêm yo cuma mbisonê amên lêmêa o si cêncong agok alus ngen tênamêak kan, lêbung asêm o lêbungnê sênisit agok kasar ngen coa makêi kan.  

Topic: culture & heritage
Coa kutê tun kêrjo makêi laptop tapi mnurutku kadêak itê coa makêi padeknê itê kulo nam cet gmuno laptop yo. Itê têtiko coa namên utuk sudo yo au ba uyo itê coa makêi laptop itê gi nam kêrjo, ati tau sudo yo amên kêrjo tê o harus makêi awêi ipê, awêi uku dewek kêdau pnan uku kêrjo coa pêrnêak uku makêi laptop, mêak gi laptop komputer kulo uku coa makêi, makonê dau uku coa namên jano bae fitur dê ade nak komputer jano laptop waktau o. Pas uku bi bêdan kêrjo uku muloi manêu usaho dewek, nak yo ba uku ngêding asai mnyêsal kêrno waktau o uku coa lok mlajêa jano cêmubo komputer, jijai uku harus blajêa igai kuni nol utuk nak komputer, memang coa an uku mlajêa, kêrno uku harus gacang nam o makonê kêkiro dêmingau uku bi nam. Makonê utuk itê dê kêrjo coa makêi komputer jano laptop ade baiknê itê muloi mlajêa

Topic: technology
Amên itê têmi uk ade dê madêak robot dê ade nak pekeran tê do o bêtuknê dê awêi tun tapi gêmroknê pakêi mesin, robot o sêbênêanê coa kutê harus bêtuknê awêi tun ade kulo dê awêi bnatang, ngen ade dê bêtuk luyênnê. Uku pêrnêak têkanjêt waktau mukmêi nak do restoran  mewah, nak ruponê itê mêsên jano dê itê lok kutê o dê mlayan itê adeba robot, jijai waktau keme masuk keme mêsoa pnan uku agok heran biasonê playan gêgacang magêa amên ade dê masuk moi restoran, tapi dio coa si uku madêak ngen kuwatku itê mmêsên kêmuk moi kasir gi si kulo coa namên, lêm agok bingung o coa an têko robot min kertas menu ngen madêak “ selamat datang silahkan mau pesan apa “ lêm gi masiak heran uku mok kertas menu sudo kêmliak trus mêsên klok keme, si sêmimêt madêak “ ok silahkan tunggu terima kasih “. Memang zaman yo bi canggih nyên êan asaiku tênago tun bi cigai nakêi igai amên barêak yo.

Topic: technology
Bêtanêm o amên utuk tun sadêi do o mudêak si manêu kêrno lingkungannê memang tani, tapi amên utuk itê dê ati biaso bêtanêm dio agok saro amên itê coa mlajêa kilêak. Uku waktau bêl o pêrnêak belek msadêi krno nak kota gidong saro msoa kêrjo, jijai abiak duai taun uku nak sadêi, kê an nak sadêi uku cêmubo mukok imo utuk mênêa kêbun, waktau uku rêncano têmanêm kupi. Bi dêtaun nak sadêi kupiku bi tanêm pao kêkiro têngêak kuni imo dê uku mukok, masuk taun kêduai kupi o bi tanêm kutê tapi gi têtitik, jijai utuk nam mêding asea kuni kupi o muloi kuni itê têmanêm do o kêkiro pat taun baru bêbuak. Amên waktau o uku lok mot, mungkin anokku sêkulahnê nak sadêi, kêrno uku kulo coa lok amên anokku sêkulah nak di jijai uku mok keputusan utuk baliak igai moi kota. Kêbunku uku sêmrêak ngen asuakku ngut si bêbuak trus utuk buaknê uku mêluak si dê mok.

Topic: slice of life
Nak lêm Islam ade kêkêdau hari besar dê mudêak itê mingêtnê o adeba Idulfitri ngen Iduladha amên keme jang madêaknê  biali Rayo lai ngen Rayo Ajai. Keme khususnê uku amên ayok bilai Rayo lai o biasonê sêmyap utuk nam belek msadêi masalahnê uku gi têmuan inok dê ade nak sadêi ngen sêpasuka kulo gi dau nak di, do igai almarhum tiak keme kulo mêningêa nak sadêi amên nak sadêi keme biaso tradisinê amên sudo sêmyang Rayo trus belek mdasêi maaf memaafkan sudo o kutê lalau moi kubua baso kmênê cêmcêa kubua, nak di ba itê nam têmau kutê sêpasuak ngen têtanggo. Belek kuni kubua itê lajau moi umêak sêpasuak utuk silahturahmi amên gi ade waktau itê nam kulo moi magêa sêpasuak dê pnannê agok uak. Bilai kêduainê biasonê saling magêa têtanggo.

Topic: religion
Nak tip daerah ade têmuan lêgau daerahnê mêmasing, dau lêgau daerah amên khusunê nak Sumatera gi masiak ni ing makêi gitar. Uku kêrno kuni titik nêmin tun tuaiku mratau moi Lampung, jijai utuk lêgau daerah keme uku muloi bêlajêa waktau uku gi sêkulah nak SMA. Uku mêlajêa muloi kuni lêgaunê sapêi cao main gitarnê kulo, pas nyên kêrno tiak ngen inokku sêsamo nam main gitar khususnê lêgau daerah Jang. Coa an uku bêlajêa uku bi nam lêgau daerah keme Jang. Memang  utuk nam main gitarnê itê harus nam gitar klasik, kêrno lêgaunê kuni uloi sapêi sudo itê makêi petikan klasik. Dau lêgau daerah kuni Jang mungkin tun dau ati namên awêi legau Lalan Belek, Ting Bêdêting ngen dau igai luyênnê. Sayangnê bae coa dau anok Jang dê ade minat utuk mêlajêa lêgau Jang yo.

Topic: culture & heritage
Amên nak Indonesia bakwan tun mênêa kuni mêmêcêm bahan, ade dê kuni sayuran ade kulo dê kuni jagung. Barêak jagung, jagung yo dau mengandung karbohidrat makonê nak Indonesia adê tun dê memaang kêmuk utamonê jagung. Dê dau nê tun mênêa sekedar utuk kêkucêp bae gen kêmuat menem kupi jano teh, kêkêmuk yo makonê cet itê kêmliak ade pu eng, pêlbêak jano kêlmên, coa si Cuma utuk kêkucêp bae bakwan jagung yo mudêak mênêa nê ngen manfaatnê kulo dau. Nak lêm do bakwan jagung ade kandungan kalori, lemak, protein, arbohidrat, serat, gulo ngen dê luyênnê.Makonê dau kulo tun mênêa dio pêgen têtamêak lapên mukmêi.

Topic: food & beverages
Rêrubo yo kulo adeba ciri khas kuni daerah o, amên kanyo kêliak ku utuk itê mêsoa gen rubo yo khususnê nak pnan keme Lebong agok payêak. Amên galok itê mêsên kilêak ngen dê biaso mênêa, jijai biasonê itê tok sapêi mênnê itê bi mêsên walau itê bakêa belek igai moi pnan tê gi têlau jano pat bilai igai. Sêbênêanê amên tun nak pnan keme lok mênêa têngen bae do o nam, awêi juadêak tat bae amên kêmsoknê bênêa do o nam taên sapêi têlau jano pat bulên coa si usak. Mênêa juadêak yo kan nam têngen bae, do igai utuk têmaruak jano jêmuwoanê kulo nam kêjo samo ngen mini market jano warung-warung. Awêi nak Kulau misalnê ayok itê têmingêa Kulau arah moi Lampung di o dau spanjang dalên khusus tun jêmuwoa rêrubo kuni Kulau, memang ba ade kulo dê jêmuwoa rêrubo kuni Jang tapi coa si kêpadek dê asli kuni Jang khususnê Lebong.

Topic: culture & heritage