gentaiscool/nusaparagraph_topic huggingface dataset:
Ade pas waktau keme uku ngen kuwatku belek sêkêlmên keme singêak nak pnan mukmêi warung tenda, gen pnannê Tiochiu, nak di o kutê masakannê menu kan laut nak di o amên bi abis maghrib kêmbiak raminê, uku ngen kuwatku cêmubo mukmêi nak di, keme mêsên kêtêm saos tiram ngen lobster. Nak di ba uku mêding muk kêtêm dê padek, biasonê uku galok muk dê agok titik dio sêngajo nyên mêsên dê lai, amên nak di ruponê itê miliak kilêak kêtêmnê baru si kêmsok, agok an didik ba itê têmungau, tapi memang amên utuk sai uku makui, patut ba nak yo kêmbiak rami tun mêsên kêmuk. Ade abiak dêjam lêbiak keme nak di, amên mukmêinê coa si an ige, tapi mot mêsoknê o gesea dêjam baru itê nam muk. 

Topic: food & beverages
Nak kêdau mêcêm kêkêmuk kuni laut, dê paling mudêak molahnêadeba cumi-cumi, amên dê dio nêa jano bae si padêk lok gênureng, tênumis jano sênatên kulo jijai. Nak yo itê cubo lok mênêa cumi-cumi sênatên, pertamo cumi-cuminê itê mêrsih, sudo o itê sêmyap rêrêpêaknê, utuk dêkilo cumi-cumi itê perlu nioa duai buwêak narut nêa satên, cabe milêak seprapat nisut, bawaang putiak nu soa, bawang milêak dêlapên soa, stumêa duai sidau, pêdês abiak kêlai ujung nêinik, lajo, su iê, kunik didik, dawên salam ngen silai,kutê rêpêak nisaut alus kecuali lajo, su iê ngen dawên salam, lajo ngen su iê tentus bae. Amên bi siap kutê tingêa kêmsok nasuk cumi-cumi ngen satên nak blangai i o kulo rêrêpêak nê nasuk kutê, kênsok sapêi gêlgok ayaok makên kêncêp kilak jano asai dê ku ang tingêa têmamêak, kênsok sapêi mêsok kêkiro duai puluak lêmo menit.

Topic: food & beverages
Ade itê têmi uk tun madêak mêak mêmiliak kuwat, tapi utukku luyên kuwat o harus itê miliak kêrno coa kutê kuwat tê bakêa têmimo itê amên itê gidong têkbêak. Amên uku bi nam uku kêmliak kêkuwat kutênê, dê dipê kuwat nyên dê dipê kuwat dê waktau itê gidong saro. Nak yo makonê utukku khususnê uku mêstai miliak kuwat. Amên itê gidong snang do o coa têkitung kuwat tê pas waktau itê saro do o itê nam kêmliak api dê nêniên kuwat tê, dê awit têmnai kabar, awit magêa itê ngen têtiko têmulung itê pas itê gidong perlu. Pengalamanku jibêak gi kuwat bi kêdau taun itê kênal dê kuwat kuni titik bae uku namên ipê dê bêbênêa kuwat, makonê utuk kuwat o uku piliak tun.

Topic: slice of life
Olah raga o ade dau muk biaya ade dê coa makêi biaya, utuk itê dê bi agok tuai yo olah raga o perlu utuk jêmago kesehatan tê. Uku miliak olah raga dê coa pakêi biaya dê pêtingnê walau têgoa uku manêu, awêi ngêngacap nak glung umêak dio têmasuk dê lêngan dê nam itê manêu, ktennê cetes tapi utuk manfaatnê dio padek utuk jêmago kesehatan, dê niênnê tip bilai jano tip pueng eteng tê o nam kêluwêa ngen awok tê kulo ade gêrok. Ndingku jak uku galok manêu dio nak awok o padek asainê, ipê igai itê nam sêmpêt tip pueng walau têgoa.

Topic: sports
Gi bêbêlau kêluwêa TV dê LED uku gêmitêi Tvku ngen dê LED, Uku mêsoa dê merek bêlau ngen go mudêak kuni dê luyên. Dau tun amên lok têmukua biasonê si mêsoa dê merek bi dau tun namên jano bi top, tapi amên utukku coa dê nêsoaku TV o nam têmukua dê lai gonê kulo mudêak ngen dê pasêt uku bakêa têmukua ngen mêsoa dê merek pêi kêluwêa. Dio pengalamanku kuni bêl o amên merek bêlau pêi  kêluwêa do o biasonê utuk kwalitas padek ngen gambarnê kulo coa alêak ngen TV dê bi top, buktinê bi kêdau taun uku makêi TVku ati pêrnêak usak, gak kuwatku si têmukua dê merek top nadêaknê baês ngen gonê kulo agok la ang uyo bi gitêi bêlau igai. 

Topic: technology
Umêak makan adeba usaho dê sêmdio kêmuk ngen menem dê bi lengap peralatan ngen perlengkapan. Menurut kêkêdau baco kuni bukau  tai umêak makan o awêi menurut Atmojoyo (2005:7) umêak makan adeba pnan jano bangunan dê ca o tun utuk sêmdi o kêkêmuk ngen pelayanan ca o komersil dê sêmdio pelayanan ngen baik. Amên menurut Soekresno (2000:7) umêak makan o adeba usaho se ca o komersial dê sêmdio kêkêmuk ngen mênêm utuk umum dê kênlola sê ca o propesional. Tujuan umêak makan o adeba mêsoa keuntungan ngen mênêa puês tun dê moi mini. Uyo umêak makan adeba pnan tun dau têtiko Cuma utuk kopoa ngen kêkuwat ngen menikmati kêkêmuk dê ade. Utuk nyaman nê tun dê têko biasonê umêak makn kulo sêmdio hiburan musik tênamêak igai amên nak lêm ruang nê ba ês.

Topic: food & beverages
Dau mêcêm ta ai dê tradisional kuni tanêak Jang, Barêak ta ai kêjai, ta ai yo adeba ta ai tradisional kunin Jang, dê mêna ai nê adeba anok sangêi  jano anok-anok uai . Upacara kêjai yo adeba acara dê agok an muloi kuni têlau bilai, lêmo bêlas bilai, têlau bulên sapêi sêmbilan bulên. Ta ai kêjai yo kulo nak Jang bi ade sê ati ade kerajaan Majapahit, pertamo nakêi nak Jang ta ai kêjai yo mnurut cerito tun-tun tuai mêna o waktau acara nikêak Putri Senggang ngen Biku Bermano. Nak lêm ta ai kêjai yo dau tahapan dê harus nanêu nam lêm ta ainê, ade pat tahapan nak lêm ta ai kutênê ade tainê, jijai utuk tahapannê yo harus sêsuoi urutan-urutannê.

Topic: culture & heritage
Utuk itê dê gi têmuan anok titik baiknê nak dasêi itê bêbênêa meker utuk pnan mpek barang-barang awêi TV yo mêak sapêi itê bakêa mnyêsal sudo yo. Awêi dau kejadian itê awit kêmliak nak berita-berita, kêrno mpek barang elektronik yo pnannê têmêak anoknê dê ati namên bahayo nam mêgong, akhirnê adê dê matêi kêno setrum ade kulo dê tingang TV sapêi patiak ade kulo dê sapêi mêningêa. Utuk milok barêak yo ba itê dê jijai tun tuai mêstainê kuni ayok bi meker mêak sapêi bahayo terutamo anok tê dê gi ati namên bahayo, luyên kuni o kulo mêak ade tun mêlanai min anok titik trus gabok dê pas itê coa kêmliak dio bakêa bahayo kulo, jijai utuk o kênêa ba pnan agok lêkat jano khusus utuk barang-barang yo.

Topic: technology
Ade do pengalaman liburan samo kêkuwat o adeba dêmaki têbo. Kerno keme paok ngen Tebo Ciremai mako keme bi spakat utuk dêmaki  têbo yo. Têbo Ciremai o têmasuk têbo dê lêkat nak Jawai Barat. Mnurut Wikipedia kêlkat têbo Ciremai sapêi telau ribau tujuak puluak dêlapên meter, têbo yo masuk jenis têbo Stratovolcano, terakhir mêltup nak bulên Maret taun sembilan blas lêmo satu. Têbo Ciremaai yo kêten nyên moi arah Selatan kuni Barat sapêi Timur nak spanyang patoi Utara Jawai. Agok litok kulo itê dêmaki têbo Ciremai yo, keme têmalêm nak bêak têbo duai bilai ngut sapêi moi das têbo, pas bi sapêi nak das têbo Ciremai kutê kêpayêak asainê nyêp.

Topic: leisures
Akhir taun san igê yo keme misai liburan keme utuk lalau ngen têmalêm nak biding laut, lokasi umêak lok moi laut agok uak kêkiro sembilan jano dêpuluak jam amên itê makêi stom. Kêrno lok kêmliak pemandangan dê baês keme brakatnê kêlmên supayo luweng bilai keme bi sapêi trus nam kêmliak matai bilai timoa. Laut dê nagêa keme adeba Pantai Karang bolong Anyer, pnan yo itê nam kêmliak kêjêniak laut ngen bênêi putiak. Sapêi nak di puengnê keme langsung masang tenda utuk istirahat, pas ngen kêkira keme pemendangan kêmliak matai bilai timoa dapêt keme kêmliak, keme snang nyên ngen liburan yo.

Topic: leisures
Jijai tun dé nam kérjo nak kator utuk pao tun do o nam ménéa snang, kérno ngen kérjo nak kator do o bi pasétba bakéa dapét gajai dé nasén tip bulénné, luyén kuni o tugas utuk karyawan kator biasoné kémréjo kuté kérjo dé bi téntau pimpinan jano atasan. Ade kékédau tugas ngen tanggung jawab utuk karyawan kator, bi pasétba mémasing karyawan mégong peranné mémasing tégantung jabatanné, tapi ade tanggung jawab ngen tugas dé kuténé harus si manéu mémasing kuni kator. Luyén kuni kémréjo tugas dé bi nagiak atasan, pegawai kator kulo harus lébiak téliti ngen képacok nak lém manéu kérjoné, disiplin kérjo kulo o jijai hal dé péting dé harus nanéu karyawan kator, makoné tip tugas ngen tanggung jawab bakéa témtau awéi ipé karirné lém manéu kérjo.

Topic: business
Agamo Buddha adeba agamo dê pao tun Indonesia agamo yo. Waisak adeba bilai rayonê. Bilai rayo Waisak biasonê nêrayo nak bulên Mei ngen tangêa dê coa si srai tip atunnê. Ade dau acara dê nanêu tun Buddha ayok bilai Waisak antaronê meditasi, kebaktian ngen pindapitta. Nak Indonesia umat Buddha biasonê rayo Waisak ngen festival lampion dê nade nak Candi Borobudur. Tradisi Umat Buddha rayo nak Candi Borobudur jak sêmbilan belas duai puluak sêmbilan. Rayo yo muloi ngen kirab opoi abadi mrapen ngen biyoa suci umbul Jumpit kuni candi Mendut moi candi Borobudur, sapêi nak candi Borobudur umat Buddha têmot nak altar dê ade nak latêt candi ngen manêu meditasi ngen coa Anjali dê tainê têmakup kêduai tangên nak dado dê jijai tando penghormatan.

Topic: religion
Umat Hindu bilai rayonê gennê bilai rayo Galungan ngen Kuningan. Bilai rayo Galungan ngen Kuningan. Bilai rayo Galungan nade utuk jêmijai do kekuatan rohani supayo dapêt pekeran tenang, amên bilai rayo Kuningan do o utuk keselamatan, perlindungan ngen tuntunan lahir batin magêa Dewa, Bhatara ngen para Pitara. Mnurut Lontar Purana Bali Swipa, bilai rayo Galungan nakde nak bilai pertamo bulên purnamo nak taun dêlapên otos dêlapên puluak duai. Bilai rayo Galungan ngen Bilai rayo Kuningan nrayo duai kilai dê taun almanak Masehi. Jarak antaro Galungan ngen Kuningan o dêpuluak bilai dê nitung ngen dasar almanak Bali. Amên bilai rayo Galungan o tip bilai rêbu, amên bilai rayo Kuningan o bilai sabtu.

Topic: religion
Abdurrahman Wahid laher tujuak September sembilan belas pat puluak trus mêningêa tangêa têlau puluak Desember Duai ribau Sembilan. Si o dau tun namên ngen gen Gus Dur sio adeba tokoh agamo sêpêt kulo jijai pemimpin politik ngen jijai Presiden kê pat Republik Indonesia kuni taun sembilan belas sembilan sembilan sapêi duai ribau satu. Si adeba tokoh ulama si kulo cendikiawan dê faham agamo si kulo têmuan intelektual Islam dê lêkat dê ade kontribusi pemekeran dê ade epek panjang lêm sejarah kebangsaan Republik Indonesia. Warisan kuni Gus Dus adeba pemekeran masalah Islam. Gus Dur cao coa langsung bi mêlêi kesempatan utuk perkembangan pembaharuan pemekeran Islam masalah Taqlid. Taqlid tainê têmotoa coa namên dalil do oba sikêp coa baik nak lêm Islam, mnurutnê pemekeran masalah Islam harus ade dasar ngen akea sehat ngen dalil dê jelas kulo.

Topic: religion
Bêtanêm kulo cet uku kêmrêjo nak waktau luang nak dasêi, kêrno nak belek umêak keme gi ade pnan amên lok bêtanêm, walau coa si libêa igê tapi gênêp ba utuk misai waktau. Makonê amên gidong lalau moi ipê bae amên têmau ade tun jêmuoa sêmlan bi pasti uku têmukua, lok si sêmlan pun buak jano sêmlan pêgen lapên coa masalah dê pêtingnê uku nam têmanêm. Kêkuwat amên gabok mdasêi biasonê uku majok moi belek umêak ngen kêmliak têtanêmku, ade tanêm cabe, tomat, bawang ngen rêrêpêak awêi kunik, lajo, su iê, pêdês ngen dau igai dê luyênnê. Amên galok gidong dau buaknê uku mêluak kêkuat mopoa utuk min belek. Awêi san igê yo waktau cabe la ang keme nak dasêi coa mnukua cabe, utuk kmuk keme bae bi gênêp.

Topic: leisures
Luyên kuni lêmêa ngen juadêak tat kuni pnan keme rêrubo utuk min belek igai adeba kupi, kupi o bi brupo sêbuk amên uku biasonê ade pnan uku mêsên kupi dê padek kuni pnan keme. Gentai kuni pnan keme o kupi têmasuk rubo khas kulo, kêrno pnan keme dau kebun kupi makonê kupi kuni pnan keme o dau tun namên. Utuk mênêa sêbuk kupi dê padeko kucainê waktau itê sêmngêa, sêmngêa kupi kulo harus ade caonê supayo coa mutung ngen kêmuknê padek. Jijai sêmngêa kupi o opoinê coa buliak lai igê ngen itê harus trus melek mêak sapêi bêdan ngut si mêsok, amên bi mêsok itê makêt kulo harus samo melek sênelen moi niru biasonê kulo tênamêak mtiga didik trus nelek sapêi si sêngok sudo o baru tênutuk.

Topic: culture & heritage
Coa si saro amê namên coanê idup nak têbo, dê pêtingnê itê ade niat lok brasea ngen ade smangat utuk idup. Coa si didik tun dau brasea kuni bêjuang têmaên nam idup nak têbo, tun dê brasea oba tun dê bêbênêa ade cêcito ngen smangatnê coa pêrnêak ku ang. Nak sadêi keme bae do o tun dê brasea dê bi mêding bêtaun-taun idup nak têbo si gi masiak bêtaên utuk idup nak têbo o, cao tun dê brasea o utuk bêbilai si coa pêrnêak coa kêrjo, waktau o si matur dewek ngen si kulo ade target ngut sapêi si brasea. Padek nyên amvn nêdingku dê bi pêrnêak idup nak têbo, walau itê ja ang têmau tun tapi idup tê kêmbak tênangnê, barêak uku waktau o siniak muk kan do o tingêa uku mêsoa moi biyoa lai ngen cao ngewea do o bi nam muk kan.

Topic: slice of life
Utuk pao tun kegiatan ngêsok jijai kêgiatan nadêak tê kegiatan dê coa si mudêak, kêrno nak mabis waktau ngen tênago. Mako coa heran amên kegiatan ngêsok yo pao tun cet jênijai hobi utuk misai waktau. Kegiatan ngêsok kulo nam itê madêak api bae nak manêu lok si slawêi jano smanêi, kêrno walau dau tun madêak dio gawe slawêi sêbênêanê ngêsok o api bae nam. Ade kêkêdau manfaat kuni ngêsok o nam muk kêkêmuk dê sehat, nam mêlnyêp stres, kêluargo nam jijai harmonis, têmikêt kreativitas, imêt ngen nam kulo jêmuoa asea dê kênsok. Jijai ngen hobi ngêsok yo nam kulo têmamêak asea keluargo. 

Topic: leisures
Pengalaman liburan nak kota Jogjakarta jijai pengalaman dê dau kêsannê, kêrno kota Jogjakarta coa si Cuma kota pelajar bae tapi kulo jijai kota wisata. Jolok utuk kota Jogjakarta yo memang ade dasar kuni kondisi sosial ngen potensi dê ade. Ade dau pna wisata nak wilayah yo muloi kuni wisata alam, wisata laut, wisata budayo sapei wisata dê tun mênêa. Ade keunikannê kulo nak kota Jogjakarta yo nêbaco nak https://m.kumparan.com ade tujuak keunikan daerah yo adeba dau peninggalan sejarah, dau kulo musium, wisata alam dê bêbaês, tradisi budayo dê ngut uyo gi nakêi, kuliner dê bi dau tun namên kayo kulo seni ngen budayo ngen kota pelajar kulo.

Topic: leisures
Ade juadêak nak pnan keme do o juadêak khas nyên kuni pnan keme, gennê juadêan tat ade kulo dê madêak juadêak tênoa. Amên ruponê agok lai mênêa nê coa makêi citak, jijai biasonê kêlai ipê cipirnê klai o ba juadêak nê. Utuk mênêa juadêak yo itê perlu bahan gêlpung gêndum, tênoa buliak kulo tênoa bebet, gulo, nioa, ngen mtiga. Pertamo tênoa ngen gulonê knocok jibêak makêi mikser cukup makêi  dê biaso kêrno jibêak sapêi si bukuak, sudo o nêpek gêlpung sapêi jijai adonan nêpek mtiga didik, utuk bungainê nioa narut sênngêa ngen gulo amên lok baês kten nê nam tênamêak warno milêak jano kuning, sudo o nak lêm cipir itê mpek alas kertas minyok, nêpek minyok didik kunyau juadêak coa mêlkêt, muloi itê mênêa adonan nano mipis bae nak lêm cipir sudo o nêpêk nioa nano, tingêi itê mênêa pariasi das nê didik sudo o nopen sapêi mêsok kêkiro têngêak jam, amên bi mêsok nakêt tingêa têntok-têntok bi nam muk.

Topic: food & beverages
Sêmyang lemo waktau o adêba kewajiban tun Islam lêm manêu ibadahnê. Sêmyang o adêba amal ibadah dê pertamo dê bakêa nêhisab nak akherat. Lêm itê manêu ibadah sêmyang o dê pêtingnê itê harus namên nyên cao ngen baconê. Makonê amên itê têmingêa do waktau sêmyang bae do o bi masuk duso lai. Nak lêm Surah An-Nisa ayat sotos têlau Allah SWT berfirman dê tainê : “ Sesungguhnya sholat itu adalah kewajiban yang di tentukan watunya atas orang-orang beriman “. ( Qs. An-Nisa : 103 ). Utuk manêu kewajiban sêmyamg o itê harus kêmrêjo bêbênêa supayo sêmyang tê sah trus dapêt pahalo ngen berkah.

Topic: religion
Gi tingêt uku waktau ponsel jano hand phone o gi jijai barang mewah, waktau o kêkiro taun duai ribau satu, abiak duai puluak satu taun dê sudo. Uku waktau o tênimo kêrjo nak perusahaan distributor lai nak Lampung, jijai waktau o uku dapêt kuni perusahaan inventaris ponsel dê bi ade nomornê. Ponsel waktau o gi ja agn tun dê biaso makêi kêrno luyên kuni gonê utuk nomornê kulo la ang, amên coa salêakku waktau o itê têmukua nomor perdananê bae muloi kuni lêmo otos ribau sapêi dêjuta. Amên bêl o itê lok têlpon moi luyên kota bae itê tip bulênnê kêno gennê roming, do o itê masênnê pas nak akhir bulên kingêtku, coa si barêak uyo asal ade pulsa itê lok telpon moi kota luyên o cigai masalah kêrno bi cigai kêno roming, beda amên itê telepon moi luwêa nêgrai. Memang waktau o jêjano bae amên utuk ponsel jano handphone yo gi lêla ang

Topic: technology
Mêak itê coa meker utuk nam têmutup keperluan dê nam coa nam itê harus kêmluwêa dana, itê coa namên têngen itê bakêa perlu makêi dê itê coa nam têmundo. Mêakba itê mitung lai tip bulênnê, kêdau bae dê itê nam maik kuni kêlbiak kebutuhan tê tip bulênnê do o bae gi gnêp. Amên caoku walau uku tingêan nak umêak dewek do o uku mitung tip bulên nam maik dana ngen mangêp tip bulên uku masên siwo umêak, misalnê kêpekba tip bulên nam maik lêmo otos rbau bae amên itê coa makêi slamo dêtaun do o bi num juta, tingêa mitung bae amên kêkêdau taun caci o itê coa makêi. Nak yoba itê perlu nyên maik utuk dana darurat yo, coa si mnabung nak Bank, tapi dana yo coa itê makêi amên coa ade kebutuhan dê sêsok nyên. 

Topic: slice of life
Wisata dê bi dau tun namên nak Indonesia adeba Candi Borobudur, pnan wisata yo coa si tun Indonesia bae dê galok mini tapi tun kuni luwêa negrai kulo bi dau dê namên ngen wisata Candi Borobudur yo. Candi Borobudur adeba dê do keajaiban dênio, kerno amên kuni sejarahnê dio ba bukti amên bel o nak Indonesia ade kerajaan dê lai ngen tênamo. Warisan Candi yo kulo têm ang amên Indonesia kuni bêl o bi ade agamo amên itê kêmliak dau patung nak Candi yo. Amên udi dau yo dê ati mindi lêbiak baik udi mênêa rencana liburan moi mindi. Dio bakêa têmamêak pengetahuan sejarah udi.

Topic: leisures
Masyarakat Indonesia pasêt bi dau namên ngen wadang jahe, menem yo biasonê jijai menu andalan nak warung angkringan. Jahe adeba rêpêak dê khasiatnê coa itê ragau igai, coa si Cuma utuk rêpêak ngêsok tapi kulo nam utuk bahan menem kêrno si ade mon dê khas kuni pêdês yo. Nak antaro têtanêm herbal pêdês adeba dê dau tun namên. Namên coa udi pêdês o ade dê putiak ngen dê milêak, kêduai nê manfaatnê bi lok srai tapi pêdês milêak nêbaco kuni Hellosehat.com pêdês milêak lêbiak pêlgiak kuni dê putiak. Pêdês yo têmasuk nak lêm suku temu-temuan (Zingi Beraceae) makonê coa heran amên betuknê srai ngen rêpêak luyên. Kuni bêl o pêdês milêak dau tun makêi utuk mubêt mêmêcêm penyakit kêrno mengandung dau Gingerol, Flavonoid, anti bakteri, anti peradanagn ngen luyênnê.Do o menurut ahli kesehatan.

Topic: food & beverages
Tip sudo makêi mesin cuci yo dê padeknê langsung kên ing mêak sapêi biyoa dau têkêlatung nak lêm mesin, dio nam bae mênêa gacang usak mesin cuci tê. Sêbênêanê utuk nam mrawat mesin yo coa si gis igê, ipê igai dê itê dau waktau nak umêak jano waktau itê gidong libur. Mnurutku mêak itê malas igê mrawatnê kêrno tip duai jano têlau kilai itê nêpap bi pasêtba nak lêm o ade dê tingêa kotoran kuni kracok dêitê têmpap. Ade pao tun coa si pêrnêak kêmliak jano mêmukok utuk mêrsih, coa an mesin cucinê usak do igai kêrno mesin yo makêi listrik nam bae setrumnê nyamung moi biyoa nêpap dio dê gi bakêa bahayo nyên utuk tê.

Topic: technology
Uyo nak pnan ku bi dau umêak makan dê sêmdio Teh tênoa, ade dê madêak Teh tarik, ade kulo dê madêak Teh jamu, amên kuni asal nê nak Padang do o si madêak Teh talua, jijai pas belek kêrjo pêlbêak uku majok kuwatku Willi singêak nak do umêak makan dê ade sêmdio Teh tenoa, ruponê kuwatku ati pêrnêak cêmubo, jijai padêak nê padek asai nê, si têmnai ngen uku awêi ipê ca o mênêa nê. Memang mênêa Teh tenoa o agok mudêak sudo ku meker, dê perlu itê sêmdio dê nyên nê tênoa, teh, biyoa panês, kremer  ngen gulo. Tenoa nê dê nakêi kuningnê bae knocok lêm glas tênamêak gulo, amên bi muloi kten busanê tingêa sniram ngen biyoa panês dê pêi gêlgok, tênamêak teh dê itê bi mênêa teh kêtêa sudo o tênamêak kremer, ade kulo dê galok tênamêak ngen bakêak uai, memang padek nyên mênêa itê tagiak.

Topic: food & beverages
Olah raga o memang dau manfaatnê utuk awok tê, ipê igai itê dê bi omor awêi uku. Uku bêl o sêati galok olah raga nak o ngêding nyên asai coa baik, ipê igai waktau o kêrjoku nak kator jijai tip bilai o coa ade kêluwêa eteng. Pas uku bi cigai kêrjo nak pnan an, kêrjo nak pnan bêlau uku awit nak lapangan, utuk pertamo kilai uku mêding awokku gêgis ê an kêrno bi biaso jijai cigai ngêding igai. Ipê igai jak nak pnan kêrjo bêlau utuk galok manêu olah raga krita tip pueng, ngen uku olah raga o nak awok bêbênêa asai sehat nyên, makonê ngut uyo uku gimasiak manêu olah raga krita yo. Pêrnêak uku bêdan ade abiak dêmingau do o kêrno uku lalau moi luwêa kota nak awok asainê ku ang baik, ade asai gêgis nak betis ngen kêdongku, belek kuni o uku muloi igai utuk nam tip pueng olah raga krita yo. Ndingku dau nyên manfaatnê jak uku manêu dio.

Topic: sports
Seafood tainê adeba kêkêmuk kuni laut. Seafood dau mêcêm manfaat utuk kesehatan, misalnê barêak omega têlau dê baik utuk kesehatan awok. Dau tun galok muk seafood kêrno asainê dê luyên kuni daging sapai jano monok. Tapi tun kulo harus mekes duai kilai utuk muk seafood, kêrno kandungan kalesterolnê dê lêkat. Kandungan kolesterol nak seafood memang lêkat nyên makonê cukup bahayo amên nêmuk dau igê. Perlu ningêt kulo kutê dê dau igê o cao buliak pasti aseanê coa si baik, i o kulo ngen kêkêmuk kuni laut, walau ade kandungan protein ngen nutrisi i o kulo ngen kêlbiak luyênnê, amên nêmuk sebatas wajar bae coa masalah, amên bi bêlbiak igê dio bakêa coa baik utuk awok.

Topic: food & beverages
Utuk tun Islam manêu sêmyang lêmo waktau o jijai tiang agamo utuk mubung itê magêa Allah SWT. Manêu sêmyang lêmo waktau yo adeba pêritêak wajib kuni Allah SWT magêa hambanê. Pêritêak sêmyang lêmo waktau yo ade nak lêm surah Al Isra ayat tuhuak pulak dêlapên dê tainê “ Dirikanlah sholat dari sesudah mata hari tergelincir sampai gelap malam dan dirikanlah pula sholat subhu, sesungguhnya sholat subhu itu di saksikan oleh malaikat ”. Nak lêm Hadist kulo bi jênlas sholat o mbiso antaro tun Islam ngen tun kafir. Sêmyang lêmo waktau hukumnê wajib ade kulo sêmyang sunah dê coa wajib tainê amên itê kêmrêjo dapêt pahalo amên itê coa kêmrêjo coa jêjano. Utamo sêmyang sunah adeba utuk têmutup dê ku ang waktau sêmyang wajib, têtiko sêmyang wajib o ku ang sêmpurno awêi ku ang khusuk, ngen coa tenang, luyên kuni o sêmyang sunah têmamêak amalan kebaikan ngen makêt drajat tê magêa Allah SWT.

Topic: religion
Dau guno kuni laptop uyo muloi kuni anok sêkulah sapêi tun kêrjo dê harus makêi laptop. Dê nakêiku laptop dê utuk kêrjo, kêrno kêrjo ku mnyakut ngen bangunan jano kontruksi jijai muloi kuni mitung kebutuhan proyek sapêi mênêa gambar uku makêi laptop. Sêbênêanê amên nak dasêi nam bae uku makêi desktop, tapi amên utuk nak lapangan ipê igai utuk mcek gambar ngen dê ade nak lapangan do o lêbiak mudêak amên makêi laptop, ipê igai amên ade dê lok nubêak itê kulo nam gacang mubêak nak gambar kilêak. Utukku dê pasêtnê laptop yo bguno nyên, têtiko amên ade lok dapêt kêrjo bêlau utuk presentasi proyek dê bakêa itê lok kêmrêjo.

Topic: technology
Pnan wisata nak Kulon Progo ati kulo dau tun namên. Pemritêak Kabupaten Kulon Progo ati mênêa promosi ca o dê niên. Dalên lok moi pnan wisata yo kulo ati si kenlola niên, tapi pas sudo peresmian Jogjakarta Internasional Airport tangêa duai puluak dêlapên Agustus duai ribau duai puluak jijai kesempatan utuk Kulon Progo kêmnal pnan wisatanê awêi dê sudo nêliput Liputan6.com dê kênopoa kuni kêkêdau sumber, pnan wisata nak Kulon Progo awên biyoa jun Kembang Soka, têmawêa pnan dê sêngok ngen pemandangan alam dê baês. Lokasinê nak Jatimulyo, Girimulyo Kabupaten Kulon Progo, biyoa jun yo sumbernê kuni têlau matai biyoa dê coa pernêak kê ing kunyau gidong kemarau.

Topic: leisures
Pnan wisata nak Jawai Barat coa si Cuma nak Bandung tpi ade kulo nak Garut dê gidong rami adeba Antapura Dejati ade nak Kecamatan Cibiuk, Garut dê ade konsep gêmabung antaro wisata kuliner ngen sawêak sistim terassiring dê bi lok srai ngen nak Bali. Kawasan wisata yo gi agok bêlau, kêrno ati si an yo nêrêsmi wakêa Gubernur têpatnê bulên Pebruari duai ribau duai puluak duai dê sudo. Dau kulo mêcêm wahana dê nam itê cêmubo awêi balon udaro, krita gunung ngen itê kulo nak wisata yo nam kêmliak kêbaês sawêak dê ijo samo santai. Tenamêak kulo ngen spot foto dê mênêa itê coa gi bakêa kêciwo.

Topic: leisures
Amên uyo utuk lêlalau itê cukup mot bae nak umêak ngen adenê aplikasi dê nam itê makêi do o kutênê jijai mudêak. Ade tikonê uku makêi angkutan umum yo, misalnê nak bakêa tujauku o coa ade pnan mpek kendaraan jano nak pnan tujau o ku ang aman utuk kendaraan do o biasonê uku makêi angkutan umum liwêt aplikasi. Ade pengalaman dê sle utukku, waktau uku pêrnêak mêsên angkutan liwêt aplikasi waktau o uku perlu motor bae kêrno lok moi pnan tujauku o dalênnê agok spit, coa an uku mot motornê sapêi ruponê dê minnê sêlawêi, kêrno coa padek amên uku nak blakang akhirnê uku têmawêa awêi ipê amên uku dê min motornê, mujua si kulo pêcayo amên uku dê min. Pas sapêi tujauku o uku tu un trus masên okos ngen madêak mokasiak.

Topic: slice of life
Tun Islam bi pasêtba namên ngen peristiwa Isra Miraj. Nak lêm kamus Wikipedia tên ang nak di Isra ngen Miraj adeba duai bagian kuni hmanêu kêlmên dê mnurut Islam nanêu nêbai Muhammad SAW cuma dêmalêm kêkiro taun num otos duai puluak satu. Nak lêm Islam do o tandonê perjalanan fisik ngen spiritual. Peristiwa Isra Miraj yo nade umat Islam ngen tujuan utuk nam lêbiak têmamêak iman ngen Allah SWT do igai peristiwa dê pêting dê tun Islam harus namên tentang hmanêu nêbai Muhammad SAW nak lêm kêmrêjo pêritêak sêmyang. Pêritêak sêmyang o pertamo kilai tênu un magêa nêbai Muhammad waktau perjalanan Isra Miraj, nak lêm peristiwa o nêbai têmbus lenget kê tujuak waktau kêlmên nak tangêa duai puluak tujuak Rajab.

Topic: religion
Olah raga futsal cet tun madêak bi lok srai ngen bal kekea kêrno cao mainnê coa si brapo biso. Tujuannê kêduai olah raga yo srai api nam masuk bal moi gawang utk cêmitak gol, tapi bisa dê kten kuni kêduai olah raga yo nak lêm KBBI futsal tainê adeba main bal nak lêm ruangan ngen ukuran lapangan ngen gawang dê agok titik, pemainnê kulo cuma lêmo tip regu, waktaunê kulo cuma duai puluak menit tip pertandingan. Amên bal kekea adeba permainan bal dê tip regunê ade sebelas ngen waktau duai kilai pat puluak lêmo menit, utuk pemenangnê nitung kuni sêlisiak gol antaro kêduai tim. Utuk ukuran bal dê gnuno main bal kekea o agok lai ngen ukuran glung num puluak delapên sapêi tujuak puluak sentimeter ngen kêbênêk maksimal pat otos lêmo puluak gram, dêbaning ngen bal utuk futsal ukuran glung balnê num puluak têlau stêngêak sapêi num puluak num sentimeter bênêknê maksimal têlau otos sembilan puluak gram. Keduai olah raga yo cet tun mênêa pertandingan nak acara-acara kêrno pertandingan yo dau tun dê snang têmoton. 

Topic: sports
Kuni pnan keme daerah Jang ade gennê ta ai têmimang anok, ta ai yo cêmrito amên tun tuai o kêmbiak sayang nyên ngen anok. Utuk mêna ai ta ai têmimang anok yo sêlawêi ngen sêmanêi biasonê ade pat pasang jano lêbiak, utuk dê mi ing nê makêi têtabuak ngen alat tradisional kuni Jang. Lêm mêna ai dê sêlawêi biasonê makêi bajau mêna ai bajau khas jang awêi nak pnan luyên utuk o bi ade bajau khususnê i o kulo dê sêmanêi , amên dê sêlawêi si sêmamea anok biasonê kulo utuk gitêi anok o si sêmamea bonêka jano sêngajo nêa kuni buluak. Ta ai yo biasonê nade amên ade acara lai gen ade acara adat, amên dê ta ai yo nam itê awit kêmliak coa si barêak ta ai kêjai.

Topic: culture & heritage
Nak zaman uyo utuk mêsoa kêrjo o agok payêak ipê igai itê dê ati dau pengalaman utuk kêrjo. Makonê utuk dê gacang itê nam manêu o adeba jagêa, tapi memang coa kutê tun ade bakat jagêa, tapi coa ade salêaaknê itê bêlajêa kilêak utuk nam ngen namên cao jagêa. Zaman yo bi padek, itê nam kulo bisnis jano jagêa kuni dasêi do oba ngen cao jagêa online. Bi dau tun sukses ngen cao jagêa online yo, kêkuwatku do o maju usahonê rêrato si kulo makêi cao jagêa online liwêt aplikasi yo. Itê memang coa na jêmalang jêrkai, tapi itê nam mêsoa peluang utuk nam mok jêrkai o.

Topic: business
Kêkiro têlau taun dê sudo sê ati ade pandemi, uku ngen keluargo mto moi Bali. Nak di keme dêmingau utuk misai liburan, lêm misai liburan o keme tip bilai mto moi kêmliak nak ipê bae pbab dê bêbaês nak di. Pas bilai kêkêdau keme nak di ade dê madêak amên lok kêmliak upacara ngaben si nam mês keme, kêrno keme ati pernêak kêmliak langsung makonê keme lok moi kêmliak. Keme brakat moi pnan upacara o sapêi di ruponê tun bi rami, dau kulo tun kuni luwêa negrai nak lok kêmliak kulo, nak lêm acara o ade kêkêdau tahapan amên kênliakku, jijai itê o nam kêmliak kuni ku uak bae bi nêpek batas dê itê coa nam mliwêt batas o. Pas bi sudo tun mêm mayat o sakoku sudo o sudo ruponê acaranê gi ad igai, jijai keme belek moi hotêl coa têngut sudo nyên. Uku têmnai ngen dê mês keme o jano kutê tun Bali o makêi upacara barêak o, si madêak coa kan ade kulo tun Bali dê coa agamonê Hindu.

Topic: religion
Ade do igai hobiku do oba têtanêm, amên bilai mingau coa ade acara moi ipê-ipê uku bi pasêt nak belek umêak. Pas kulo nak belek umêak gi ade tanêak dê nam uku makêi utuk têtanêm uai, makonê nak dasêi amên utuk keperluan dopoa jano ngêsok dau dê cigai nukua. Awêi cabê, tomat, bawang dawên, suêi, lajo kunik ngen dau igai do o cigai nukua. Dio sêbênêanê memang hobiku kuni titik, makonê uku cet têmoton cao têmanêm jano bae nak youtube, amên ade dê mudêak ngen sêmlan kulo ade bi pasêtba têngen uku libur uku têmanêm. Têtiko amên kuwat ade dê mdasêi uku majok si moi belek umêak utuk kêmliak têtanêmku, amên ade dê bi nam mopoa uku mêluak mopoa utuk si mbain belek.

Topic: leisures
Dau kuni tip daerah dê têmuan ta ai daerahnê mêmasing, tapi amên utuk ta ai daerah Jang khususnê amên itê kêmliak kuni sejarah ta ai yo bêl o dê nam têmoton o cuma rajo, do igai ta ai yo amên coa kêluargo rajo dê made itê coa gi bakêa kêmliak tun na ai yo. Memang do o waktau zaman o, uyo amên nak sêsadêi jano kota nak pnan keme, api bae dê madê acara jano mêngikêak ta ai yo nam si made dê pêtingnê bi siap biaya utuk madenê. Utuk made acara dê pakêi nêna ai ta ai Jang yo coa si didik cacinê. Tapi utuk itê amên lok kêmliak ta ai yo khususnê dê nak Jakarta, itê nam têmoton nak Taman Mini, biasonê nak anjungan Propinsi Kulau tip taun madê têmasuk acara ta ai Jang yo ade.

Topic: culture & heritage
Cigai itê ragau ngen wedang jahe dau khasiatnê. Makonê dau tun dê galok menem kêrno coa si Cuma asai jano mon nê dê khas tapi kandungan nak lêm pêdês nam bêguno utuk kesehatan. Bahan utuk mênêa wedang jahe yo mudêak itê mêsoa ngen mudêak kulo itê amên lok mênêa nak umêak. Utuk mênêa nê bahan dê itê sêmyap dkiter biyoa, duai sidau gulo milêak snisit, duai ji ai pêdês têntus, duai pun su êi, duai lamêa dawên pandên. Ca o mênêa nê nêbus biyoa sapêi gêlgok, nasuk pêdês, dawên pandên, su êi kênsok sapêi kêmon pêdêsnê sudo o tênamêak gulo milêak nulek sapêi ajua, bi mêsok snaring tingêan mpek lêm gelas, muk gi agok pêpanês.

Topic: food & beverages
Kamera yo amên ade dê salêak gmuno dio nam jijai maslah lai utuk tê, dau nak ipê bae pnan uyo kêmbiak mudêak tun lok moto jano mênêa video. Utuk tun  dê galok mot gambar jano video ngen coa tunnê namên dio sêbênêanê bi mênyalêak, amên dê nêmok gambarnê o coa snang itê wajib mapus amên coa o itê bi kêno UU ITE dio kutê ade pasalnê. Amên mnurutku awit itê têmoton nak medsos ade tun dê nêmok videonê coa sadar jano coa namên amên si bi ade dê merekam, auba amên dê bêbaik awêi ipê amên dê mênyelek, nak yo itê coa namên api dê mok gambar jano video tê o, jijai amên nadêakku ade pnan itê ngadau dê mudêak misalnê ade telepon pengaduan dê itê gacang nam mlapor, trus pêmritêak kulo nam gacang mok tindakan ngen ulêak yo.

Topic: technology
Nêbai Nuh as jijai nêbai dê do dê utamo sipêt-sipêtnê dê awit cênrito nak Al Quran, coa si do o bae Nêbai Nuh as kulo jijai Nêbai dê ade gelar Ulul Azmi. Nêbaco nak Journal Peningkatan Pembelajaran Rasul Ulul Azmi, Alfi Hikmah ngen Mursidi ( 25:2018 ), Ulu jano Uli tainê têmuan Al Azmi dê tainê tangguh jano tekad dê kuwêt, mako gelar Nêbai Nuh as dê ade gelar Ulul Azmi tainê Nêbai dê têmuan ketangguhan ngen tekd dê kuwêt. Nêbai Nuh as slalu sêmapêi dakwah ngen sopan walau bi dakwah sêlamo sembilan otos lêmo puluak taun, Nêbai Nuh as têp bêsyukur ngen coa sabên madêp kezaliman kaumnê. Nêbai Nuh as têp utuk smadar kaumnê supayo sujud magêa Allah SWT tapi kaum dê zolim coa gle ngen Nêbai Nuh as sapêi ngen têko banjir lai kaum nêbai Nuh as dê berimên kênek moi kêpêa dê coa berimên monot moi umok lai.

Topic: religion
Utuk dê galok ngêsok jano dê mênêa kêkêmuk, miliak alat ngêsok o jijai faktor dê peting ngen utamo. Coa si Cuma kêten nê dê baês bae, tapi lêbiak miliak dê sehat ngen praktis. Ade alat ngêsok dê nam kêmsok jano bae ngen betuk baês go nê kulo mudêak. Polytron kêmluwêa Tiarapot do o perlengkapan ngêsok dê nam makêi utuk kêmsok dau kêkêmuk. Ngêsok kulo lêbiak mudêak. Go nê kulo coa si la ang igê kêkiro delapên otos ribau, nam tmumis lapên, nam mênêa juadêak bolu ngen cake, menea puding, mgureng, mêngukus, kêmsok mêi, kêmsok sup Cuma cêmcuk kabel tiarapot itê nam ngêsok lêbiak gacang praktis ngen mudêak kulo siap nidang coa perlu igai makêi skopor.

Topic: food & beverages
Ade dêbat waktau o pas jam istirhat uku majok kuwatku Tanto mukmêi bilai spok, uku majok si mukmêi nak umêak makan Sederhana dê pnannê coa si uak kuni kantor, ade dau pilihan kmuk dê ade nak di, ade masakan Padang  ade nase pecal, bakso ngen dau igai luyênnê. Uku miliak muk nasi Padang tapi kuwatku Tanto miliak muk nasi pecal, uku têmnai ngen Tanto gêntai Cuma muk nasi pecal kan dau dê luyên, si madêak coa si uku cao lok tapi nadêak nê si gidong milok kmuk dê dau mengandung kolesterol utuk jêmago kesehatannê, muk daging dêdêbat bae kerno utuk kêmu ang asupan dê dau bakêa têmamêak kolesterol, si nadêaknê lêbiak milik dau muk sayuran ijo kunyau lêbiak sehat. Kêbilai o si mukmêi kten sliro nyên mabis kmuknê, uku kulo sliro ngen nasi Padang dê galok ku.

Topic: food & beverages
Nak zaman tehknologi bi canggih uyo dau dê jijai mudêak utuk tê dê bêl o nê agok payêak ngen saro amên lok jêjano, tapi uyo kutênê jijai mudêak. Awêi kêkuwatku uyo bi dau dê brasea kêrno nam mok manfaat kuni tehknologi uyo, dau berita lom si tip bilai nak TV jano liwêt medsos dê nam itê mlajêa, kutênê o bakêa ade utung utuk tê amên itê nam mok kesempatan kuni di, memang ba harus itê mêlajêa kilêak sêati itê manêu, dêniênnê itê nam bêlajêa kuni dasêi utuk dapêt peluang dê bakêa mênêa itê butung. Lok usaho itê nam kuni hand phone bae manêu usaho tê cigai dau itê moi luwêa utuk manêunê.

Topic: technology
Alat olah raga dê uku têmuan igai adeba kewea, olah raga dê do yo sêbênêanê memang hobiku. Utuk alat kewea yo uku ade têmuan kêkêdau mêcêm, ade utuk nak laut ade kulo utuk nak kulam, amên dê utuk nak laut dio dau alatnê, amên de uku têmuan muloi kuni biyês khusus laut sapêi dê alat coa makêi biyês. Keme biasonê dêbilên dêbat biasonê pasêt tu un moi laut, têtiko tun têlau têtiko sapêi tun dêpuluak amên, ade kulo tikonê keme cuma tun duai bae kêrno dê luyên ade kesibukannê dewek. Dê nyapnê amên nak laut klonê gidong musim kan lai mbiding, itê coa uak igê moi têngêak, abiak duai jam bae kuni biding do o bi dau kan lêlai, do kulo amên coa brapo uak kuni biding amên têtibo ujên itê nam gacang mbiding.

Topic: sports
Amên itê kêmliak nak berita-berita memang uku makau amên zaman yo bi zaman moderen, buktinê bi dau alat canggih dê nam itê makêi jani itê têmukua. Mnurutku nak lêm zaman uyo dau tun salêak guno ngen makêi kecanggihan uyo, jijai harusnê pemritêak nam lêbiak têatêi ngen api dê gmano alat asea tehknologi yo dê smalêak aturan. Ipê igai uyo nak gen jano nomor KTP bae do o bi mudêak pemritêak lok namên api dê gmuno alat moderen yo utuk mênêa rugai tun dau, maslahnê bi dau tun tujai korban penipuan jak adenê alat moderen yo, nak yo mêstainê pemritêak nam lêbiak têatêi utuk nam jêmago mêak sapêi jijai salêak guno.

Topic: technology
Api jaman yo tun coa namên diyên, coa si uak kuni pnan keme ade wisata kebun diyên, amên gidong musim tun kêmbiak raminê moi miyo, itê Cuma masên tiket masuk bae lêmo puluak ribau, bi nak lêm itê nam muk diyên sêkêlok tê kêdau itê têkabis cigai masên igai,tapi amên lok min kêluwêa cao nam, jijai amên lok min belek itê nam têmukua pas nak bang kêluwêa, gonê têlau puluak ribau sapêi lêmo puluak ribau dêbuwak sesuai ngen kêlainê. Amên nadêak tun dê jêmago bang dêbilai rêrato botos tun dê moi mini, memang areanê libêa kêkiro tujuak hektar, diyênnê sekitar lêmo hektar dê bi bêbuak, dê luyênnê pêi blajêa bêbuak. Nak piyo ndingku diyênnê baês, mis ngen isainê kêboa.

Topic: leisures
Olah raga ekstrim srai kulo ngen olah raga aksi dê nding jijai kegiatan dê ade tikêt bahayo dê lêkat. Kondisi alam Indonesia dê dau mêcêm mênêa Indonesia jijai nêgrai tujuan utuk dê mêsoa hal luyên. Kêrno laut, têbo, têbing dê lêm, umok dê lai sapêi biyoa lai mênêa Indonesia jijai tujuan utuk tun dê snang olah raga ekstrim. Mnyêlêm adeba olah raga ekstrim kêrno ngen mnyêlêm itê nam kêmliak kêbaês bêak laut, nak perairan Indonesia dau pnan utuk olah raga mnyêlêm yo awêi nak Raja Ampat, Bunaken, Pulêw Komodo ngen Menjangan. Mnyêlêm jijai utuk rekreasi kulo jijai olah raga ngen makêi alat nyêlêm awêi tabung oksigen, regulator, tangki ngen alat mbênêk. Ngen alat o itê nam kêmliak dau pemandangan bêak laut. Pas itê mnyêlêm kutê blat awok bakêa mêlawên biyoa dê ês, pas itê bi ade nak lêm biyoa itê gêmrok awok ngen bênêk awok asainê jijai lêngan padahal dê têjijai sêbênêanê dê mnyêlêm o makêi blat utamo nak awok utuk têmulok awok mêlawên dê ês biyoa o. Makonê olah raga yo nadêak ekstrim kêrno dê nam manêunê adeba tun dê memang bi nêlatih ngen ade sertifikat.

Topic: sports
Amên gidong nak dasêi uku biasonê galok têmoton ca o tun ngêsok nak youtube, memang kuni bêl o si uku nyap bae amên têmoton ca o tun ngêsok, kêmsok jano bae muloi kuni kêmsok juadêak sapêi  kêmsok lapên uku snang mlajêanê. Tetiko uku kulo praktek ca o mênêa gen dê uku têmoton, biasonê coa si dêbat bae kêmsoknê ngut uku nam niên mênêa jano dê klo uku mênêa. Barêak waktau o uku cubo mênêa martabak, walau ati si jijai nyên awêi dê tun jêmuoa tapi uku bakêa mênêa sapêi si jijai niên ngen padeek asainê, biasonê kulo uku amên sudo mênêa uku bi pasêt mêluak tun dê pa ok ku cêmubo asainê, amên si  madêak ati padêk uku bakêa mênêa igai ngen samo bêlajêa mingêt jano dê ku ang, ngut si padêk niên asainê baru uku puês.

Topic: leisures
Nak lêm Al Quran dau cerito muloi kuni kisah nêbai sapêi kisah bilai kiamat. Uku pêrnêak mbaco awêi surah Al Kafirun  adê num ayat, nak yo cêmrito masalah nêbai Muhammad SAW amên nêbai Muhammad SAW yo coa bakêa sêmbêak luyên kuni Allah ngen coa bakêa têmotoa jano dê tun kafir pêcayo. Dê niênnê adeba cao bertoleransi ngen kêmuêt imên   utuk têmulok ajaran dê mnyipang kuni ajaran Islam. Surah AL kafirun yo adeba surah ke 109 ade num ayat nak yo cêmrito masalah toleransi nak lêm itê berimên ngen beribadah. Surah yo tu un waktau kaum kafir Quraisy bêrusaho lok mempengaruhi nêbai Muhammad SAW.

Topic: religion
Ade pa o wisatawan nak Indonesia gi masiak gêmuno delman utuk alat transportasi wisata utuk kêliling nak obyek wisata awêi nak Parangtritis. Parangtritis sapêi uyo gimasiak makêi delman jijai andalanê utuk êmliling biding laut. Mnurut sejarahnê delman asalnê kuni gen Ir.Charles Theodore Deelman. Si o adeba insinyur ahli irigasi dê têmuan bengkel bêsai nak biding laut Batavia dê uyo bi têgen Jakarta. Pertamonê delman gênuno utuk makut ngen maliak barang kuni do pnan moi pnan luyên, uyo delman bi jijai alat transportasi. Alat transportasi delman yo tun madêaknê luyên pnan luyên ca o madêak, amên nak Sunda tun madêaknê kretek amên nak Jawai tun madêak dokar jano andong.

Topic: leisures
Hotel adeba pnan dê sêmdio kêkêdau fasilitas dê nam itê makêi awêi utuk têmalêm, kêkêmuk ngen menem. Nak hotel bakêa sêmdio dau playanan dê itê nam smiwo utuk tamu dê teko. Luyên kuni têmalêm tamu kulo nam menikmati kêkêdau fasilitas dê luyênnê nak mêmasing hotel. Fasilitas ngen jenis hotel coa si srai kuni do hotel ngen hotel luyênnê. Utuk hotel berbintang biasonê fasilitasnê cukup beda ngen hotel malati. Utuk hotel berbintang memang agok la ang tapi fasilitasnê muloi kuni biyoa kupi, sarapan, kulam renang sapêi fasilitas hiburan luyênnê. Amên utuk hotel melati itê Cuma dapêt kupi ngen sarapan bae, utuk mukmêi biasonê itê mêsoa nak luwêa. 

Topic: leisures
Kekemuk dê instan jano praktis o kêkêmuk dê nam midang lêbiak gacang waktaunê nam langsung nêmuk. Kêmbiak mudêak nê mêsoa kêkêmuk dê gacang muk, mênêa tun dau o rêrato galok mênêa kêkêmuk dê barêak yo, cocok kulo utuk tun dê sibuk. Dau umêak makan dê jumuoa kêkêmuk dê gacang kêmsok uyo bi dau nak ipê-ipê nak Indonesia. Kêkêmuk dê model yo ade kulo dê brupo kêkêmuk tradisional, awêi masakan Padang, nasi pecal, nasi soto,ngen dê luyên igai, ade kulo kêkêmuk kuni Barat dê bi dau tun namên awêi Kentucki Fried Chicken, Burger, Pizza Hut ngen luyênnê. Kelbiak kêkêmuk model yo cao si Cuma gacang midangnê tapi praktis kulo. 

Topic: food & beverages
Amên utuk kêkucêp ade gennê juadêak tat jano juadêak tênoa, juadêak yo kêmuk khas kuni Jang. Amên juadêak yo nak Kulau jano nak Jang itê nam têmukua kêrno dau tun jêmuwoa utuk rubo, kêrno juadêak yo asainê padek ngen tun luyên kulo ati dau dê namên, sêbênêanê nam bae amên itê lok jêmuwoa barêak nak pnanku tingêa nak Lampung, ipê igai juadêak yo kulo ade dê srai ngen juadêak nak Lampung adenê nak Lampung Barat têpatnê nak Krui jano Pesisir Barat. Utuk nak Bandarlampung coa si juadêak barak yo, amên lok mênêa jano jêmuwoa asaiku buliak kulo ipê igai nak yo ade dê bi lok srai juadêaknê.

Topic: culture & heritage
Mpuk motor suang supayo motor jijai bersih. Amên itê tmuan motor itê kulo harus nam mrawat nê kulo, misalnê ngen itê jêmago kebersihan motor supayo motor tê kêten bersih ngen awet. Kêrjo yo sêbênêanê itê nam utuk misai waktau tip akhir mingau, ngen itê mngêpuk motor dewek nak dasêi jijai itê namên misalnê amên ade dê harus itê mênêa, jano ade dê lungia jano ade dê bi lêpas, intinê itê nam samo kontrol motor tê. Do igai dê kten nyên manfaatnê luyên kuni motor bersih dê niênnê awok tê sehat, kerno ngen coa sngajo pasêt ba itê kêluwêa eteng waktau ngêpuk o.

Topic: leisures
Pas gi kuliah uku milêm kegiatan kampus ngen gabung jijai anggota KMPA ( Korps Mahasiswa Pecinta Alam ) alasanku gabung nak KMPA ade utuk bêlajêa berorganisasi ngen têmotoa kegiatan peduli ngen alam. Luyên kuni kegiatan dê ade hubungannê ngen alam, kegiatan rutin dê ade nak lêm agenda tip num bulên dêbat adeba dêmaki têbo, dê têmasuk olah raga dê tujuannê coa si cuma hobi tapi panêu kekea nak alam bebas dê dau manfaatnê utuk mênêa awok sehat. Kêmliak kêbaês alam têbo ngen itê sapêi dasnê, ade do kuwatku dê idupnê sederhano, pas uku sêmyap utuk kêmnek têbo si têmnai mêsoa jano nak das têbo o ? mnurutnê bi pêpayêak kêmnek têbo sudo o tu un igai, pemandangan nak das têbo o ati tau baês. Utuk ku kêmnek têbo adeba olah raga dê ekstrim, coa si kondisi têbo dê bakêa kênek o tapi cuaco kulo nam jijai pengaruh. Pas itê kêmnek têbo spanjang dalên o adeba mêding asai snang, walau agok payêak tapi cêcoanê mênêa uku tamêak kagum ngen kêbaês alam dê Allah SWT cipto.

Topic: sports
Cerito dê kuni pnan keme Jang ngut ba uyo tun di gi masiak pêcayo ngen cerito yo, danêu nak pnan keme pas kulo ade nak sadêiku gennê danêi Tes. Cerito danêu yo kuni zaman bêl o ade pênungaunê dung ulau tujuak, amên itê mbayang dung o awoknê do tapi si ade tujuak ulaunê, nak glung danêu o khususnê sadêi keme ngut ba uyo tun di coa binai kecek languk amên nak danêu o, uku kulo kadêak amên gidong nak di coa kulo binai kecek languk yo walau uku kuni titik tingêa uak kuni sadêi tapi uku namên amên nak danêu yo miling lok têatêi. Amên ade dê lok namên jano niên cerito yo nam kêmliak jano mêsoa nak medsos cerito rakyat kuni tanêak Jang khususnê danêu Tes Lebong yo.

Topic: culture & heritage
Alat dê nakêi utuk ngukus gennê dandang, dandang yo temasuk alat ngsok tradisional biasonê utuk kmukus kêmuk utuk dewek. Kêlbiak kmukus kêkêmuk nêbaning ngen nêbus adeba kêkêmuk dê knukus coa dau mengandung biyoa dê nam mênêa kêkêmuk jijai luyek. Utuk dê usaho kêkêmuk knukus coa si gmuno igai dandang jano kukus tradisional, têbo o bi gmuno mesin kukus jano tun maêaknê steamer. Fungsi mesin yo utuk kmukus kêkêmuk awêi bronis, bakpao, dimsum, siomai ngen dê luyênnê. Mesin steamer yo bêguno nyên utuk dê usaho kukusan dê lok mênêa agok dau, gacang kulo, ngen mimêt gas kêno coa perlu kmukus igai awêi itê makêi dandang tradisional.

Topic: food & beverages
Utuk lêgau daerah o dau sêbênêanê kuni daerah keme Jang, tapi dê bi dau tun namên o dê lêgau Ting badêting. Nak lêm lêgau yo cêmrito amên itê o jibêakba galok sêmding jano dê bi sudo ngen jano dê nding tê nak lêm idup saro, jijai itê trus harus dau peker utuk moi mukonê. Amên itê bogoa sêmding tangung tê uyo, jijai itê malas utuk bêgêrok manêu idup. Lêm lêgau yo cêmrito tun dê putus aso ngen judau kulo ngen idup, utuk manêu idup o si tip bilai bogoa  meker kêrno tun jano mete dê si lok o dau tun dê têmgêak. Lêgau yo baês amên itê mok intinê, jijai nak lêm lêgau yo itê coa buliak gacang mênyêrêak ngen putus aso.

Topic: culture & heritage
Bêl o gi bêbêlau kêluwêa laptop dê tun ati dau makêi uku têmukua laptop, do o kêrno uku perlu nak lêm manêu kêrjoku. Jijai waktau o gonê gi têmasuk la ang nyên tapi kêrno perlu o makonê uku têmukua. Waktau o laptop yo gi têmasuk barang mewah, jijai tip sudo makêi do o nêlap bêbêrsihnê baru maik, anok dê gi titik  lok mêgong bae coa buliak mêak usak do o kêmbiak jêmago barang o. Pas bi muloi rami kêluwêa laptop dê lêbiak canggih igai, uku têmukua do igai, jijai dê laptop an uku mêlêi ngen anokku utuknê bêlajêa uku makêi dê bêlau. Uyo laptop yo bi cigai si jijai barang mewah tapi jijai kebutuhan terutamo utuk naok sêkulah, ngen gonê kulo bi dau dê mudêak nêbaning go bêl o.

Topic: technology
Dau tun manéu usaho ngen mémécém bidangné, awéi uku, ukumanéu usaho nak bidang jaso ngen penjualan. Utuk usahoku yo uku bi nanéuku slamo télau bélas taun, lém waktau o genné usaho bi pasétba ade utung rugai, tapi utukku lém usaho o ité méstai nam dau samo bélajéa kuni pengalaman bébilai ité manéu slamo yo. Amén nak lém usaho jaso adeba do duai dé coa pas ngen itungan té, tp cécoané do o témaméak ité nam lébiak téatéi utuk moi mukoné, amén dé utuk usaho dagangné sébénéané lacéa bae, dé tétiko ménéa agok payéak ité meker o ngen kékuwat dé galok ku ang meker amén si dé mok barang-barang ngen ité, mungkin kérno kuwat jijai dé ade nak pekeranné o coa gi mungkin mnagiak nak di oba ité jijai sébo saléak lok mok keputusan, akhirné ité kulo dé témangung utuk témutup kékuwat o.

Topic: business
Alat musik tradisional kuni Jawai Barat ade gennê angklung, angklung yo nêa tun kuni bahan  buluak. Utuk mênêa angklung yo tun dê bêbênêa ahli ngen tun seni jijai utuk matur suaronê do o perlu jiwo seni dê agok lêkat, kêrno utuk nam têmtau saêi kuni do moi dê luyênnê o coa kutê tun nam. Utuk bahan buluaknê kulo coa si kutê buluak nam mênêa angklung yo, ade sêsi jenis buluak dê tun mok utuk mênêa alat dê do yo. Utuk sêmaêi jano main angklung yo kulo coa si mudêak awêi alat dê luyên, kêrno cao itê gêmrok utuk dapêt saêi dê baês kulo itê harus bêlajêa nyên.

Topic: culture & heritage
Pêsên syariat masalah kehidupan dê najêa Nêbai Muhammad SWT magêa umatNê, dio ba tema khotbah dêbat yo sênapêi supayo umat muslim nam cet mênêa kebaikan nak lêm dênio. Luyên kuni o umat muslim harus mêgong tuntunaan ngen nasehat dê Nêbai mêlêi supayo sudo yo nam dapê syafaat nak Padang Masyhar. Pêsên yo adba utuk têmikêt takwa tê magêa Allah SWT ngen mêuak kutê dê têngêakNê, manêu kutê pritêakNê kêrno ngen takwa idup tê bakêa min snang ngen syariat bi mêlêi kêmulyaan ketakwaan, anok dê soleh. Kuni umpamo nak das kinoi itê nam mamêa jano dê bi najêa Nêbai sapêi itê jijai nak lêm golongan tun dê dapêt ridho Allah SWT ngen sêrgo Allah SWT.

Topic: religion
Uku biasonê singean nak umêak makan mêsoa kêkêmuk dê padek dê mênêa kenyang, tapi uyo dau dê moi umêak makan coa si cuma lok mukmêi bae dau kulo dê cuma lok hiburan. Pengusaho umêak makan dê uyo kênliakku coa si cuma sêmdio kêkêmuk baik bae utuk tun dê têko si kulo sêmdio pasilitas awêi acara live musik, karaoke sapêi ade kulo  program acara utuk mehibur tun dê mini. Adenê inovasi model o mênurutku dapêt têmamêak tun dê têko coa si Cuma mukmêi bae tapi kulo nam menikmati hiburan dê sêndio umêak makan o, coa si do o bae ade kulo dê mpek kêkêdau lukisan nak kêt nê utuk têmamêak baês nak lêm umêak makan, jijai tun dê têko nam santai samo mênikmati karya seni kulo.

Topic: food & beverages
Zaman yo kamera bi nak ipê-ipê, luyên kuni kamera CCTV ade kulo tun dê cuma cêcubo bae gen mêmain mênêa video ngen kameranê. Utuk itê dê galok lalau ipê igai awit moi pnan krami, lok têatêi nyên mêak sapêi itê jijai korban mênyelek dê nam tun mok gambar tê têngên bae. Itê harus dau mingêt awok tê dewek mêak sapêi têjijai ngen itê, amên sapêi têjijai coa tê nam mbayang amên sapêi mcibêa nak medsos gawe tê dê mnyelek o. Au ba tun dê coa kenal jano coa namên ngen itê, awêi ipê amên ade tun dê namên itê, dio dê jijai masalah ngen itê, misalnê anok jano sêpasuak tê dê kêmliak, asaiku ngut matêi itê mêding seleknê. 

Topic: technology