gentaiscool/nusaparagraph_topic huggingface dataset:
Perlu nyên itê maik dana darurat nak dasêi mêak têtibo itê gidong coa mêgong caci tapi itê harus kêmluwêa caci. Mnurutku coa itê maik caci o amên misalnê lok nak Bank do o buliak bae tapi mêak itê mênêa ATMnê, amên ade ATM do itê mêak coa didik ku ang caci nak luwêa bi pasêtba itê mok, amên lok nak Bank do o tênabung bae mêak meker mêmok amên coa dêsok nyên. Amên uku biasonê naikku nak dasêi oba, uku mênêa kuni kalêng dê agok lai trus amên coa tip bulên do o coa uku kêmliak, jijai knamênku tip bulên uku misai bae kêdau nam uku misai, misalnê amên ade kêlbiak kuni gajai misalnê ade tamêak lêmbur do o nêpekku kutê nak lêm kaleng o. Dêtaun amên coa nênakêi do o uku mukok trus uku têmabung ngen bukaunê uku maik coa uku min tidêa utuk milok mêak têpeker lok mok.

Topic: slice of life
Allah SWT mêlêi kabar amên Si bakêa mujai hamba-hambaNê ngen asai sabên, nyemen ngen saro sapêi mêningêa. Têtiko Allah SWT kulo mêlêi ujian brupo kesenangan ngen lêm waktau dê luyên Allah SWT kulo mêlêi ujian bêrupo sedih. Musibah bêrupo asai sabên mnurut para ahli tafsir adeba asai sabên ngen musuak, musibah ku ang harto jani nyênnê pao harto kêrno mêmêcêm sebab awêi kêno rapok, nêrapas ngen nam kulo nyêp harto kêrno bancana, musibah mêningêa mnurut para ahli tafsir adeba mêningênê sêpasuak, kuwat, ngen tun dê itê cito. Têjijai musibah o adeba ujian utuk tun mukmin kêrno nak belek ujian o ade hikmahnê.

Topic: religion
Kadêak ade pnan didik itê nam bêtanêm makêi pot dê pêtingnê ade grok kilêak utuk itê nam bêtanêm. Barêak têmanêm rêrêpêak awêi pêdês, lajo, suêi ngen kunik do o nak pot bae bi gênêp utuk keperluan tê dewek, awêi dê bi uku manêu utuk têtanêm o kutênê mudêak coa si saro, asal itê lok nak pnan awêi ipê bae do o nam. Jak uku galok têtanêm oba nak dasêi dau dê cigai mnukua, pnannê coa si libêa tapi nak di uku mênêa nam gênêp mêcêm dê uku têmanêm. Dê bi pasêtnê cabe ngen tomat do o coa pêrnêak uku coa têmanêm, makonê utuk duai mêcêm yo bae têmasuk ja ang mnukua, cuboba mênêa awêi dê nêaku yo têkding nyên amên go gidong la ang awêi cabe.

Topic: slice of life
Paok pnan ku tingêa ade masjid lai amên tun madêaknê masjid jami, nak di o cet nakêi amên ade acara lai barêak pengajian akbar. Uku nak di kêrno gi bêlau jijai uku ati dau namên jano pao kegiatan dê tip mingau jano bulên dê biaso nanêu, uyo dê kênamênku ade yasinan tip malêm  Jum’at  gêgitêi kuni umak moi umêak, amên coa ade dê nam made nak umêak pas gilianê malêm o bi pasêt nade nak masjid. Waktau pêrnêak uku mênotoa milêm yasinan o kêrno si paok umêak do igai uku najok kêtuai masjidnê utuk moi milêm yasinan. Pertamo sakoku dau dê têko ruponê ade abiak tun duai puluakba, beleknê uku têmnai ngen kêtuainê ade kêkiro kêdau anggota kutênê,  si madêak ade abiak tujuak puluak tapi dê aktifnê didik, mungkin dê luyên agok sibuk nadêaknê. Amên nadêakku utuk kêgiatan yo baik dê pêtingnê itê manêu dio bbna kuni atêi kêrno Allah.

Topic: religion
Manfaat utamo pemanasan sê ati muloi olah raga adeba milok têjijai mêak têklis. Blat nak awok biasonê amên lêm kondisi normal do o gi sêngok, amên têtibo itê manêu olah raga dê bênêk dio bakêa masalah ngen blat, luyên kuni o pemanasan kulo nam kêmnek suhu nak awok ngen têmikêt aliran dalêak dê nam mênêa saraf lêbiak mudêak matur blat. Pas gidong pamanasan ade dê têjijai coa dugo, pemanasan dê keme manêu do o makêt kekea sêlu us nge awok, pas gidong konsentrasi utuk têmimbang awok ngen makêt kekea o, têtibo ade kuyuk têak kuni ipê têkonê, kuyuk o mênyêak nak kekea dê dêpêakku, mungkin sakonê jano kekeaku, jano si sako pun kiyêu, uku têkanjêt trus kêrno têkanjêt o akhirnê uku us.

Topic: sports
Dê ndingku amên itê panjang omor utuk maso tuai o padek amên itê nam idup ak sadêi, utamonê utuk kesehatan do o gi mdukung nyên, barêak nak sadêi keme, uku ade mêding duai taun belek msadêi, sadêi keme o nak têtêngêak bukit barisan, makonê udaro nak sadêi keme o sêngok ngen tanêaknê kulo subur. Kêrno udaro gi bersih oba utuk tun dê bi agok tuai do o nam mênêa tamêak sehat, ipê igai amên nam ade kegiatan nak biding jano belek umêak bêtanêm arêak gen lapên do o bi lêbiak kuni olah raga utuk kêmluwêa eteng. Jijai mnurutku utuk maso tuai padekba idup nak sadêi nêbaning idup nak kota.

Topic: slice of life
Nak pnan keme ade do kabupaten dê nak di dau tun têmanêm palo, mungkin kêrno nak di daerah sengok mako têmanêm palo cocok nyên, buak palo o ruponê dê nêmok tun utuk pêgen rêpêak isai buak nê, amên kalêaknê nêa tun utuk manisan, kêkucêp yo ba coa niên masuk nak bibiaku, padahal dau nyên tun galok muk die, dau dêmadêak kulo nak utuk ubêt,  sapêi nak pnanku ade dê jêmuao utuk rubo amên tun lalau moi pnan keme. Uku pêrnêak cubo muk nêding ku asai muk mingok anginnê muloi kuni o ba kêmuk dê dio ba antaro nê dê coa ku galok.

Topic: food & beverages
Uyo zaman bi bêkêmbang dau alat ngêsok dê makêi listrik, supayo lêbiak mudêak utuk ngêsok. Misalnê ade do alat bae dê nam kêmsok kêkêdau gen pa o lok kênsok, uyo dau alat ngêsok bêlau utuk kêmsok mêi lêbiak mudêak awêi rice cooker nak lêm baso jangnê kêmsok mêi. Kêmsok mêi makêi rice cooker yo adeba alat jano mesin dê gênuno utuk kêmsok bêlas jijai mêi makêi listrik. Luyên kuni o rice cooker kulo coa si Cuma utuk kêmsok mêi bae, tapi nam kulo utuk mbus biyoa, kêmsok mie, mbus tênoa  jano ubai kêmnor, nam kulo nakêi mgureng. Makonê dau mêmêi têmuan rice cooker.

Topic: food & beverages
Itê rêrato bi namên ngen rendang, kêmuk dê do yo asal nê kuni Padang, rendang yo adeba kêmuk khas kuni daerah Padang, uyo tun luwêa nêgrai bi dau dê namên ngen kêmuk yo, dau kulo dê bi galok muk. Amên bahan nê kuni daging sapai jano daging kêbêu tênamêak ngen rêrêpêak nê, utuk daging dêkilo itê perlu nyoa têlau jano pat buwêak utuk mênêa satên, pertamo rêrêpêak nunok ngen satên trus kênsok sapêi gêlgok, nasuk daging dawên lemeu ngen dawên kunik, amên bi muloi kêtêa kuwêak nê buliak têmamêak ngen silai, rêpêak dê luyên, amên asai nê bi padek, tingêa kêmsok sapêi kê ing.  Rendang yo nam bêtaên sapêi têlau bulen amên itê kêmsok bêbênêa awêi ca o dê niên. Asai kêmuk nê padêk makonê dau tun galok, Amên nak asal nê gesea tip umêak itê nam têmau kêmuk yo, ade kulo dê nam kêmsok sapêi kêdau bulên bae coa si iai walau coa si nanês.

Topic: food & beverages
Dau nyên manfaat olah raga amên itê awit manêu, ngen olah raga nam mênêa asea dê baik utuk kesehatan. Coa si cuma kesehatan jasmani ternyato olah raga nam kulo jiaji mênêa baik utuk jiwo ngen otok, luyên kuni o pengaruh kulo ngen bêku angnê stres, têmulung dê ade penyakit depresi kêrno sudo olah raga nam mênêa awok jijai padek. Luyên kuni manêa padek nak awok ngen ngeding kulo sudo olah raga o itê ja ang kêno penyakit ngen kêmuwêt dayo taên awok. Manfaat olah raga kulo nam têmikêt ngen mênêa awok jijai padek kêrno vitalitas awok o dê bakêa dêmukung aktifitas tê bêbilai, olah raga kulo nam mrangsang hormon Endorfin dê dau perannê utuk mêlnyêp asai gis nak awok.

Topic: sports
Lêm lêmau kesehataan dê cet nêbahas o masalah kêkêmuk, awêi daging kambing kêrno dau igê muk daging kambing do o bakêa ku ang baik magêa kesehatan, memang daging kambing asai nê baik nyên ipê igai amên nêa sate jano tongseng muk nê cigai kêkiro, amên menurut dau ahli kesehatan mbaco nak Healtline.com. Dau igê muk daging kambing akibatnê adeba: gacang kêmnek tensi dalêak, makonê jibêak muk sapêi lêbiak kuni 50 sapei 70 gram perbilai. Muk daging kambing dê sên yêp jano gênureng ngen suhu lêkat kulo ku ang baik kêrno lêbiak lai resiko bakêa kêno kanker. Sudo o resiko moi jatung, daging kambing dapêt kêmnek tensi dalêak ngen kadar kolesterol lêkat nak lêm awok. Mako kuni o itê buliak bae muk daging kambing tapi itê tingêt batasan kdau dê itê buliak muk.

Topic: food & beverages
Utuk ta ai daerah Lampung, amên nak Lampung cet itê kêmêliak, masalahnê rêrato amên nak Lampung utuk acara ngikêak o blêlai kêrno utuk nak Lampung kulo biasonê lajau pakêi acara mok gêlar. Amên ade acara smamut Tamu pêmritêak kulo makêi acara ta ai yo awêi ta ai sêmêak. Jijai utuk itê dê tingêa nak Lampung coa si saro igê amên lok têmoton ta ai daerah yo. Utuk udi dê lak moi Lampung kêmliak ta ai adat Lampung dê pasêtnê tip tujuak belas Agustus nak PKOR Wayhalim nak di adê acara taunan biasonê nadê dêmingau sapêi dêpuluak bilai. Lêm acara o itê nam magêa tip anjungan kêrno nak Lampung kulo dau mêcêm sukau Lampungnê. Jijai lêluyên kulo cao jano ta ai kuni daerahnê.

Topic: culture & heritage
Nak lêm Al Quran Nêbai Ishaq as adeba hamba dê têmuan lêmau, ahlak ngen prêngoi dê baik. Nêbai Ishaq adeba anok Nêbai Ibrahim as ngen Sarah, Si laher pat belas taun sudo Nêbai Ismail as. Nêbai Ishaq tainê senyum gen o nêlêi ngen Si kêrno Sarah snang nyên waktau têmi uk kabar amên Nêbai Ishaq bakêa laher, awêi itê namên amên Sarah nak lêm kondisi manoa do igai omornê bi tuai, tapi ngen kuaso Allah SWT Si nam têmuan anok dio kulo jijai berkah utuk Nêbai Ibrahim as ngen Sarah. Nêbai Ishaq as nêritêak Allah SWT utuk jijai penerus Nêbai Ibrahim as, Si awit têmotoa tiakNê lalau berdakwah. Si berdakwa nak kawasan Palestina, nak lêm berdakwah Nêbai Ishaq as tun kênal ngen pribadi dê kêmbiak ramah ngen sipêt penyayang. Contoh dê nam itê mok kuni Nêbai Ishaq as adeba Si kêmbiak sayang ngen kêlurgo jano umatNê.

Topic: religion
Kêmuk khas keme Jang dê gennê lêmêa o bahannê kuni lêbung, amên nak pnan keme coa kutê buluak dê lêbungnê nam itê mok utuk mênêa lêmêa. Dê padeknê utuk lêmêa o adeba lêbung buluak kmanyên, buluak yo amên dê bi tuainê tun utuk mênêa anêm bokoa jano pane ngen dê luyênnê. Lêmêa kuni lêbung buluak yo dê paling padek nak kêkêdau lêbung dê nêmuk. Utuk kêmsok lapên khas Jang yo itê semdio lêmêa ngen rêrêpêaknê, memang dê padek nyênnê amên itê kêmsok sênatên nunok kan, amên itê kêmsok barêak yo tingêa itê sêmyap skulêm dê padek kulo, barêak pêtêa, jê ing jano kabêu. Amên bi têmau cocok ngen sêkulêmnê têtiko itê muk o sapêi coa mêding asai kênyangnê kêrno padek o.

Topic: culture & heritage
Indonesia merupakan nêgrai  kepulauan. Ade kêdau dê uniknê adeba masalah kêmuk bêbilai tun-tun Indonesia, ade dê muk mêi, ade dê muk jagung ade kulo dê muk sagau. Contohnê awêi Indonesia nak bagian Timur Sagau o adeba kêmuk bêbilai tun di, coa si cuma utuk kêmuk bêbilai bae tapi sagau kulo nam nêa jijai bahan utuk industri awêi gêpung ngen minyok. Gêlpung sagau nam kulo nêa jijai biskuit, jadêak ngen ruti, amên minyok sagau nakêi utuk industri kosmetik ngen ubêt. Sagau kulo ruponê baik kulo utuk kesehatan nêbaco kuni hellosehat.com, kerno sagau dau mangandung karbohidrat, protein, lemak, vitamin ngen mineral. Kêrno dau manfaat kuni sagau o makonê layak jijai kêmuk bêbilai  pa o tun Indonesia.

Topic: food & beverages
Ade dê uniknê uku gi tingêt waktau kuwatku majok wisata moi têbo bli ang nak Cu up, utuk transportasi mini itê nam makêi bis jano stom pribadi, tapi utuk nam sapêi moi das têbo itê mêstai baliak makêi motor, jijai nak di o dau tun sêmiwo motor, itê nam min dewek jano ade dê mês itê. Uku kêmliak nak yo rêrato motor tril, amên dê coa biaso makêi motor barêak yo, memang tamêak unik asainê itê bi awêi motocrosnê salêak didik ca o min nam bae itê us, ipê igai motornê dau dê motor bi tuai dio ba kêsayangnê. Nak wisata yo amên bilai gidong libur biasonê krami janonê, pas waktau uku mini coa si waktau libur jijai agok sunyai, tapi sayangnê amên agok sunyai coa dau tun dê jagêa kêkêmuk, amên nyemen itê agok uak mêsoa kêkêmuk. 

Topic: leisures
Tamêak an uyo jêjano bi tamêak praktis kêrno zaman uyo bi nak zaman moderen, utuk itê dê nam gmuno tehnologi uyo tingêa miliak lok dê ade asea jano lok dê têmamêak duso kutê o ade. Awêi hand phone dio adeba asea kuni kemajuan zaman uyo, amên kêmliak titik uyo coa si dê coa nam makêi hand phonê muloi kuni cupik omor dêtaun sapêi anok SD kutê nam makêi gennê hand phone. Mnurutku dio itê dê jijai tun tuai harus nam bijak mok keputusan ngen anok-anok tê, mêak sapêi sudo yo jijai mnyêsal kêrno kutê klok anok itê têmotoa, anok buliak bae mêgong hand phone tapi itê têp nam mawas anok tê. Coa didik anok-anok uyo dê ade akibatnê gêgara dau igê main hand phone, muloi kuni masalah nak matai sapêi otok kulo nam dau dapêt pengaruhnê, makonê utuk itê dê gi ade anok titik lok têatêi nak lêm anok tê gêmuno hand phone yo.

Topic: technology
Cet itê têmi uk istilah motel, mungkin dau kuni itê ati namên beda hotel ngen motel. Motel adeba jenis penginapan dê biasonê cuma utuk dêmalêm duai. Motel asalnê kuni Baso Inggris Motorist  Hotel adeba jenis hotel dê kên lola utuk mlayan tamu transit. Nak lêm konsep motel menurut Wikipedia, tamu dêtêmalêm adeba tun dê nak lêm perjalanan dê perlu pnan istirahat sementaro, sêbênêanê antaro hotel ngen motel coa uak beda kerno sêsamo pnan têmalêm. Tapi khususnê hotel bi jelas fasilitasnê cukup, biasonê muloi kuni kêkêmuk sapêi fasilitas parkir cukup libêa. Sedangkan motel biasonê dau nak penger dalên ngen fasilitasnê sederhano.

Topic: leisures
Ruponê utuk manêu hobi ngewea nak kulam o itê harus namên mêmêcêm cao mênêa upannê, awêi kan mas itê nam mênêa upan ngen unok dê pasnê. Luyên kuni konsentrat ade mêmêcêm unok igai, awêi tênoa bebet, susu bubuk, essen, kornet ngen ade kulo dê makêi lêluyên igai coa tê namên gên pao. Dêbat yo uku cêmubo upan dê sedernaho cuma cênapua tênoa ngen susu bubuk tênamêak essen didik. Memang ku ang si galok igê muk tapi ade uliak ba, amên utuk ngewea biaso bae jijai ba nadeak kuwatku, amên utuk lomba upan barêak yo jibêak makêi, amên lok itê têmukua igai utuk capua upannê.

Topic: leisures
Kunyau gi alêak populer nêbaning ngen Bangka Belitung, Lampung dau potensi dê lêbiak baês. Gesea kutê pnan wisata ade nak yo kuni wisata alam têbo, laut ngen biyoa jun dê sapêi wisata yo têmuan pnan spot foto dê bêbaês. Lampung memang dau tun namên ngen wisata laut nê dê bêbaês awêi patoi Dewi Mandapa. Coa si Cuma bênêi putiak ngen umoknê bae tapi ade kulo spot amên lok foto ngen dermaga kiyêu ngen pêponok têtitik, ngen pnan brayun ngen dê luyênnê utuk foto ngen kêluargo jano kêkuwat, sapêi uyo pnan wisata yo jijainê kêmbiak rami amên gidong liburan utuk anok u ai.

Topic: leisures
Ade juadêak gen nê putu ayu, juadêak yo asal nê kuni Jawai Têngêak, juadêak yo bahan nê kuni gêlpung gêndum cênapua ngen satên, mako asai nê agok gmuk tênamêak ngen dawên pandên kunyau um, ca o mênêa nê bi lok si srai ngen mênêa bolu, cuma amên mênêa bolu coa makêi pandên, amên dê dio do o ba jijai ciri juadêak yo kerno mon pandên o. Dê têmamêak baês nê igai juadêak yo nak das nê nêpek nyoa narut, jijai kten juadêak nê  ijo nak das nê ade putiak.Kêmliak juadêak yo ba dê mênêa sliro itê lok cmubo muk, biasonê amên bi muk do lok duai, jijai coa tingêt bdan, kerno memang asainê padek.

Topic: food & beverages
Uyo bi dau tun tmayang acara ngêsok nak tipi lokal jano luwêa nêgrai. Bêl o profesi koki isosi kêrjo dê dau tun lok amên uyo tun dau dê lok nak jurusan yo. Minat dê dau tun lok yo makonê uyo bi nangêp profesi dê padek utuk maso moi muko, mnurut Nabil Jaghdour koki khusus kmuk tun francis pas tênmau nak acara Goodfrance 2017, Jakarta Pusat, Kamis (2/3)amên minat tun lok jijai koki profesional yo kêrno daunê acara kuliner dê tnayang tivi sapêi mênêa tun dau o minat jijai koki. Jijai koki uyo coa si srai ngen dêpuluak taun dê sudo, koki dê bêl o Cuma kêrjo nak dopoa bae, kêmsok utuk hidangan dê lok sênyap nak mija planggan coa ade dapêt nilai baik coa nê dê kênsok têbo o, tapi uyo kutê hal masalah koki bi bubêak dau dê bi awêi artis, kêrno profesi koki uyo dau tun dê bangga kerno koki jêmijai alasan tun lok moi umêak makan.

Topic: food & beverages
Dê taun dê sudo ade kuwat ku gen nê Amri mdasêi madêak lok bêlajêa mênêa lapên kalio, si têmnai jano pa o rêpêak nê. Si rencano lok jêmuoa mêi keliling. Bilai pertamo uku mêluak si têmukua bahan-bahan rêrêpêak nê, mên nê si mdasêi igai min bahan-bahan dê bi tênukua nê, rupo nê si lok mênêa kalio jê ing, utuk bahan kalio jê ing itê perlu jê ing nê kêkiro 750g, dêlambêa dawên kunik, dêpuluak lambêa dawên lemeu, su êi têlau pun, asêm kandis didik, 1,5 liter satên, duai sidau silai. Utuk rêpêak alus nê  cabe milêak 200g, depuluak soa bawang putiak, 200g bawang milêak, 4cm lajo, 3cm pêdês. Keme bêduai muloi mênêa, jê ing nê nebus sapêi luyek kêkiro dêjam amên bi mêsok  têntus nak dlapang, uku muloi misut rêpêak nê, bi sudo kutê tingêa kêmsok, sêndio blangai nasuk rêpak alus, dawên kunik, su êi, dawên lemeu ngen jê ing, nasuk satên kulo, kensok sapêi gêrgok opoi agok lai coa jêjano, bi gêrgok tênitik opoi nasuk igai asêm kandis, nulek sapi agok kêtêa kuwêak nê do o tando bi mêsok.

Topic: food & beverages
Kwalitas film nak Indonesia utuk uyo bi baik ba itê nam kêmliak film-film Indonesia uyo bi nam besaing ngen film-film kuni luwêa nêgrai. Kuni sisi ceritonê ngen pemainnê bi bêbaês awêi film horor Indonesia, amên bêl o film horor Indonesia o kêsannê coa brapo mênêa sabên ngen ceritonê kulo mênêa mudêak jêmau, tapi uyo film horor Indonesia bi cukup ade kwalitas awêi film KKN Di Desa Penari. Film yo nêmok kuni cerito horor dê bi dau tun namên waktau taun 2019. Mnurut dê têmulis film yo cerito yo nêmok kuni kisah nyato kelompok mahasiswa dê gidong Program Kuliah Kerja Nyata dak sadêi Penari. KKN o coa awêi mêstainê kêrno dau pengalaman horor dê nding têbo o, sapêi program KKN yo dau kendalanê.

Topic: leisures
Mie instan dê paling cet tun Indonesia muk, walau mie instan kêkêmuk ku ang baik amên cet igê utuk kesehatan, tapi têp bae gi dau dê galok muk. Mie instan memang baik kêmuk nê ngen mudak cao kêmsoknê.  Dau tun galok maik nak dasêi utuk persediaan. Sêbênêa nê mie instan buliak bae nêmuk kerno uyo bi dau mie instan bi tênamêak mêmêcêm nutrisi dê baik utuk awok tê, tapi muk bi bêlbiak igê nam gêmangau kesehatan, menurut ahli, mie instan têp bae ade zat agok bahayo awêi proplene glycol dê nam musak jano gêmangau fungsi atêi ngen ginjal. Jijai lêbiak baik nê muk mie instan agok nêbatas ngen têmamêak kêmuk dê sehat luyên awêi tênoa ngen sayuran. 

Topic: food & beverages
Mêlwên o kulo adeba olah raga dê uku snang kuni titik, utuk olah raga yo sêbênêanê amên itê dê tingêa nak sadêi-sadêi dê paok ngen biyoa lai jano danêu mudêak itê lok manêunê. Awêi sadêi keme do o paok ngen biyoa lai danêu kulo ade nak di, makonê amên nak sadêi keme muloi kuni titik bi nam mêlwên kêrno bêbilai paok ngen biyoa. Utuk itê dê nak kota uyo kulo bi dau tun made kulam renang, tapi utuk nak kulam renang yo itê mêstai ngasên jijai utuk bêlajêa olah raga yo agok terbatas. Mêlwên yo luyên kuni olah raga itê harusnê mêstai nam, kêrno itê coa bakêa namên têngen kêpacok tê yo itê bakêa makêi, amên nam usahoba mêak coa nam mêlwên.

Topic: sports
Ade alat musik tradisional kuni Lampung kulo gennê Gamolan, utuk gamolan yo tip acara-acara lai nak Lampung bi pasêt makêi gamolan yo. Utuk bêtuk alat yo lok srai ngen alat musik tradisional kuni Jawai dê têgen gamelan. Gamolan yo kulo ade kêkêdau mêcêm kutênê o lêluyên suaronê, cao mainnê kulo srai ngen main gamelan cuma beda nak iramanê bae. Alat musik tradisional gamolan yo bi ade kuni zaman mêna o, utuk bahannê o kuni buluak nêa mipis sêsuoi ngen irama dê klok tê, jijai amên bêtuknê lempengan kuni buluak kuni pênok sapêi panyang jijai lêluyên saêinê, tingêa itê matur iramanê. Uyo bi dan umêak sêkulah dê têmuan alat gamolan yo gunonê partamo utuk kêmnal ngen murid-murid supayo namên gen alat yo, kêduai nak lêm kêgiatan luwêa bêlajêi ade kulo guau dê majêa cao mainnê.

Topic: culture & heritage
Ade do utungnê itê makêi jaso catering adeba itê coa perlu repot lok kêluwêa mêsoa kêkêmuk, tun catering nam mês moi ipê bae kêkêmuk dê itê mêsên di igê lok asal si gi nam jêmakau nak daerah o. Luyên kuni o itê makêi jaso catering ca o cao langsung nam mimêt caci kêluwêa kêrno coa perlu têmukua bahan kêmuk, coa perlu gêsok ipê igai mukmêi nak umêak makan. Utung dê luyênnê bi jênamin bersih kêrno jaso catering têmuan standar kebersihan dê baik, kebersihan kêmuk o jijai dê utamo kutê tun dê manêu jaso catering yo. Bisnis catering dê pastinê slalu jêmago masalah kebersihan kêmuk, baik kuni bahan kêkêmuk sapêi ca o sêmdionê. Do igai utungnê makêi jaso catering nam mênuak gizi seimbang. Biasonê jaso catering têmawêa mênu dê sehat supayo cigai itê ragau utuk kecukupan gizi dê bêguno utuk awok.

Topic: food & beverages
Dê paok bae dê itê mudêak kêmliak dê makêi robot kêrjonê adeba pnan mpuk stom. Uyo bi dau tun mukok pnan mpuk stom dê makêi robot yo, memang gacang utuk kêrjonê do igai amên itê lok gacang kulo coa perlu itê tu un kuni stom cukup bae itê mpek posisi stom o nak pnan ngêpuk, coa an sudo o stom bi bersih. Memang ba gacang kêrjonê tapi têp bae ade dê ku ang, amên nak luwêa stop ngen bêak do o bersih tapi utuk nak lêm do o gi têp makêi tênago tun, umên mitung utuk waktau nêbaning ngen tun kutê kêmrêjo nam sêlisiak waktau kêkiro têngêak jam ba, amên itê ngêpuk biaso dê coa makêi robot waktaunê kêkiro dêjam têngêak baru sudo tapi amên makêi robot yo amên luwêa bae paling kêkiro têngêak jam amên stok ngen mêrsih lêm dê tun kêmrêjonê kutênê abiak dêjam sudo.

Topic: technology
Kutê laptop utuk gunonê bi lok srai bae, tapi dê mbisonê o nak fitur ngen ramnê, utuk itê dê biaso tip bilai kêrjo makêi laptop dê niênnê itê bi pasêt mêsoa laptop dê dau fitur ngen ramnê dê lai. Awêi uku dewek laptop uku gêmuno luyên kuni utuk mitung jano mênêa RAB, uku kulo makêi utuk mênêa gambar kêrjo utuk proyek dê uku lok kêmrêjo, bi pasêtba uku miliak laptop dê sêsuoi ngen kemampuan kêrjo dê uku manêu, memang ba masalah go nêbaning ngen dê luyên o agok la ang tapi kêrno kebutuhan yo nano makonê têpakso uku miliak dê pas ngen utuk kêrjoku.

Topic: technology
Ade dê cubo muk buak lemeu dê nêmuk kalêaknê bae coa, nak sadêiku tukku ade têmanêm lemeu yo betuknê lai panyang kalêaknê kêboa, uku kulo pêi kêmliak lemeu model yo, amên nadêak tukku isainê pi iak amên kalêaknê agok mêmis. Uku cubo mêsoa nak punnê ipê dê bi tuai, pas uku dapêt uku cubo mukok trus uku kêmcêp memang padêk niên asainê min lemeu asainê agok mis, ade tun madêak dê padek igai amên nêa manisan, jijai kalêak lemeu o dê bi sudo nukok sênisit agok mêmipis sudo o itê mbus biyoa ngen gulo bi agok kê ing kalêak lemeu dê sênisit nano nêpek kênsok sapêi si agok kêtêa, sudo o nakêt amên nam nêlak nak bilai sapêi kê ing supayo coa mêlkêt. Dio nam itê maik an gen isai glok.

Topic: food & beverages
Nak sadêi o tun têtuai dê nekernê cuma kêrjo awêi ipê nam brasea, utuk anok-anoknê dê memang lok sêkulah nyên do o si mpek nak kota ngut sapêi têmat, ipê anoknê dê coa sêkulah do o si majêa cao tani ngen mêlêi lahan utuk anoknê nam gmarap. Coa si dau cêcito tun sadêi amên uku pêrnêak têmanye, asea taninê baês ngen anok dê sêkulah nam têmat trus mudêak masuk kêrjo. Tapi utuk informasi jêjano do o agok cênok dapêt amên itê tingêa nak sadêi, makonê tun-tun sadêi têtiko itê bi an dapêt informasi nam bae tun sadêi ati namên. Mnurutku utuk gacang tun sadêi nam maju ngen mudêak dapêt informasi do o têgatung ngen aparat dê tugas nak di. 

Topic: slice of life
Memang bi dau mêcêm game utuk itê nam main, ade kulo uyo permainan dê ade lombanê. Amên permainan o itê bêbênêa nam coa ade salêaknê itê milêm kulo amên ade kompetisi game jano permainan o. Dau tun tuai coa namên amên ade barêak yo, têtiko si mêngiak amên anoknê dau main game, harunê kulo itê tun tuai dê têmuan anok dê galok main game itê kêmuwat si waktau main, amên memang mainnê o dê niliak ade game dê têmaêak pengalaman jano pengetahuannê itê dê jijai tun tuai amên nam itê mêlêi smangat, jibêak itê têmgêak, cuma itê kulo harus mingêt waktau-waktaunê, misalnê waktau sêmyang amên itê dê Islam, waktau bêlajêa, waktau mukmêi ngen waktau tidua.

Topic: technology
Rêrato tun uyo bi têmuan kendaraan dewek, jijai utuk lêlalau moi ipê bae do o si tongêa lalau, lok si kêlmên jano kêbilai. Amên uku biasonê amên lalau moi do pnan, uku kêmliak kilêak itê lok moi ipê, amên tujau tê o uak ipê igai nak dalên agok sunyai itê sêmanêi bae pasêtba ragau, ipê igai tujau tê o coa nam masuk kendaraan. Amên uku barêak yo bi pasêtba uku makêu kendaraan umum, uku coa lok mok resiko masalahnê amên itê mpek kendaraan uak kuni tujau tê pasêt itê jijai pekeran, coa itê têmingêa, kendaraan tê coa nam masuk jano coa ade dalên moi tujau tê. Makonê lêm kondisi barêak yo uku têp miliak makêi kendaraan umum.

Topic: slice of life
Ade do kuwatku dê cigai uku magêa kêrno uyo si bi sukses, do o kuwat sêsamo mukok usaho kuni bêak, tapi waktau o uku dutê dê dau tun namên, jijai utuk kêrjo o têtiko sapêi cigai têgong trus uku magiak ngen kuwatku o amên si gidong coa ade kêrjo. Bi kêkêdau taun panêu si mdasêi madêak lok mukok kator ngen jêmuwoa material utuknê, mênnê uku têmau si nak lokasi bakêa kator o, jijai uku madêak pas pnannê sudo yo jano dê uku nam têmulung pasêt uku têmulung. Jijai waktau si bêbêlau bukok utuk materialnê do o dau uku dê têmulung jêmuwoa, utuk taun pertamo si muloi kten maju trus masuk taun kêduai tapi uku têp têmulung kêmluwêa materialnê utuk nam têmamêak penjualan. Pas masuk taun kêtêlau si bi maju nyên saapêi pnan usaho dê bêl o si smiwo uyo bi tênukuanê, nak yo si bi muloi kten ngê uak kuniku tapi utkku dio coa jijai masalah dê pêtingnê si nam tamêak maju.

Topic: slice of life
Sêmyap dana darurat o perlu utuk tê kutê, lok si itê gi idup mênyu ang jano bi ade keluargo. Uku kuni bêl o uku têp sêmyap gennê dana darurat, ipê igai uku kêrjonê swasta itê coa namên têngen itê perlu têtibo dana o, do kulo itê idup yo coa si sehat trus, têpuak itê sakit amên coa ade dana itê bakêa bingung lok awêi ipê. Utuk tê dê bi keluargo dana darurat yo mêstai ade ipê igai itê bi ade anok, amên itê coa cêm êi tip bulên itê coa gi bakêa maik caci, guno utuk adenê dana darurat yo mêak têtibo itê perlu caci do o itê nam makêi dê niênnê itê coa pusing igai. Amên nam utuk dana barêak yo misalnê sudo itê makêi itê mêstai nam sêmyap igai mêak sapêi kosong, uku kuni gi mênyu ang bêl o dê barêak yo uku têp meker têpuak perlu dana uku bi siap, utuk dana yo coa uku makêi amên coa dêsok igê, amên ginam uku coa gêmangau d o coa niên uku makêi.

Topic: slice of life
Sadêi keme kulo dau tun usaho têmanêm lemeu dê padek. Jijai waktau keme belek liburan rayo ngen keluargo keme sêmpêt lalau mto moi kêbun lemeu o, nak di uku kêmliak lemeu memang cocok nak daerah keme, cuma ade sayangnê nadêak tun utuk jêmuoa gi agok saro utuk partai lai, uku cubo têmnai ngen dê têmuan kebun jano tip bilai nam mopoa buaknê, nadêaknê au kêrno lemeu yo coa pakêi musim jijai bêbuak trus asal nrawat. Gen lemeu yo ca o tun madêaknê lemeu gerga, betuknê lai asainê mis agok pi iak kalêaknê agok kêboa. Dio lemeu ruponê do jenis ngen lemeu sunkis, dio uyo jijai komoditi andalan buak kuni Kabupaten Lebong Propinsi Bengkulu. Tepatnê nak sadêi Bermani Ulu Kabupaten Lebong kuni sadêi keme kêkiro lêmo belas menit moi perkebunan yo, utuk masuk itê coa perlu têmukua tiket asai itê coa mêngusak tun misin itê masuk, itê kulo nam mopoa dewek buaknê utuk nêmin belek be nak dalên kêluwêa itê têmimang sudo o itê masên sêsuoi gonê.

Topic: leisures
Utuk itê dê gidong jano pêi lok mênêa umêak, mêstainê itê harus sêsiap mênêa bangunan dê bakêa aman amên têtibo ade bêncano, muloi kuni kontruksinê do o itê harus meker, i o kulo ngen bahan dê bakêa itê makêi. Dau kênliakku bangunan o si mênêa asal bae ngen coa meker resikonê amên bangunan o ubuak. Ade dê samo skilai coa makêi cor gênêp bae ngen makêi butau bata ngen semen, amên barêak yo bangunannê mêak gi ade gêpo kêno angin dê agok dê ês bae nam bae bangunan o ubuak. Dau nyên uku têmau bangunan dê calai, têtiko uku spêt mbayang amên gidong padek tidua trus ade gêpo asanê utuk nam sêmlamat awok bae saro.

Topic: slice of life
Kêmnek têbing dau tun namên o adeba olah raga têmasuk ekstrim. Coa tun madêaknê Rock Climbing kuni kêkêdau olah raga alam bebas, kêmnêk têbing o adeba bagian kuni dêmaki têbo, dê ipê coa nam mlitas panêu kekea, itê harus makêi tehknik utuk nam mlitasnê. Olah raga kêmnek têbing yo adeba aktivitas tun kêmnek, tu un jano mlitas bêbutau jano têbing  butau dio perlu kekuatan, nam manêu ngen sabar, ngen nam têmimbang awok. Kêmnek têbing uyo jijai olah raga dê dau tun snang nêbaco nak Journal Multilateral masalah pengaruh blat tangên nak lêm têmikêt speed track ( 2015 ) olah Erlina, kêmnek têbing yo dau pengaruh ngen kêrjo blat i o kulo utuk kêpitar awok sapêi olah raga kêmnek têbing yo dau fungsi awêi têmamêak pecayo ngen awok, mênêa keputusan ngen cao têpat ngen gacang, jêmago kesehatan awok misalnê kêmu ang kolesterol.

Topic: sports
Dau itê kêmliak tun umêak tanggo o ade dê coa si sapêi dêtaun saok, ade dê pêi têmuan anok do nam saok. Do o sêbênêanê kêrno kêduainê sêsamo coa lok ngalêak, amên sêmanêi gidong mêngiak mêstainê dê sêlawêi mêak mpas kecek kilêak, nêmot bae ngut si sudo mêngiak mêak sapêi ngokoa bae, amên si ngokoa mêak mot lalau oba kilêak, amên cuma kecek bae amên nam têni uk bae kilêak mêak sapêi sêmimêt. Uku sêmanêi ade tikonê pas blek mdasêi kêmliak ade dê coa pasnê bi pasêtba uku têma ok, amên uku têma ok coa nam têmimo do o pasêt jijai sutok. Uku kulo amên ade salêak nêngiak kulo uku coa bakêa sêmimêt, amên nam uku lajau minoi maaf mêak sapêi bêa igê sutoknê.

Topic: slice of life
Coa si salêak ngen tehknologi uyo cuma itê harus nam mok kak sêgai dê baiknê utuk makêi tehknologi o. Dau tun salêak cao gmuno alat dê bi maju uyo, dau tun makêi utuk mêngike, adê kulo dê makêi utuk nam mok informasi dê kidek kuni tun luyên ngen do o si dapêt utung kuni di. Utuk itê dê nam gmuno cao baik dio kulo dê mênêa mudêak utuk tê, awêi itê mênêa usaho cao online, ade kulo dê cuma mênêa utuk kêmnal jano dê si jêmagêa ngen ade igai dê luyênnê. Mnurutku ngen adenê tehknologi uyo mêak sapêi itê tingêa ngen tun-tun luyên utuk nam gmuno utuk moi baik, baik utuk tê i o kulo ngen tun luyên.

Topic: technology
Waktau uku ngen kuwatku moi luwêa kota pas kulo bilai o bilai Jum’at, jijai keme dapêt sêmyang Jum’at pas nak sadêi dê nak di ruponê dau tun Jawai. Uku ngen kuwatku coa ade dê tun Jawai, uku tun Jang kuwatku tun Lampung. Waktau Khotbah uku ngen si dau coa ngertai kêrno nak di ruponê khotbah o pakêi baso Jawai, amên kuwatku nadêaknê coa nyên ngêrtai gok didik, tapi uku kêrno bêl o an kulo nak Jawai jijai dau dê uku ngêrtai kadêak dê khotbah o makêi baso Jawai dê alus kulo uku namên. Intinê isai khotbah o majok kutê utuk nam mêak têmingêa sêmyang kêrno sêmyang o ba dê dutê tênanye nak akhirat sudo yo amên itê bi mêningêa.

Topic: religion
Ade tiko uku prai uku cubo mênêa gennê kacang kribo ade kulo dê madêak kacang tênoa, bahannê kacang tanêak, gêlpung poi pulut ngen gulo, dê nêa ku yo coa si lok srai ngen awêi dê tênukua o mungkin ade dê ku ang coa tau ba, dê pêting asai nê padêk, kêkucêp dê dio uku paling galok muk, biasonê amên lalau uak amên min sêtom uku bi pasêt têmukua, biasonê nak mini market ade jêmuoa. Uku amên muk dio dê niênnê galok coa tingêt bêdan, luyên ngen kacang dê gureng o dê gi ade kalêak agok têmamêak kerjo lok mukok kalêak nê kilêak, amên dê dio tingêa muk.

Topic: food & beverages
Amên tip bilai itê têmotoa cao peker tê dau itê dapêt kuni bêlajêa agamo dê nêlajêa  tê, itê coa gi bakêa meker dênio yo bae, awêi dê ndingku jak uku coa sêbêrapo meker dênio, uyo uku bêbilai ngen coa si awêi bêl o igai pekeranku, dê niênnê uku dau bêsyukur ngen awok kulo tamêak sehat, luyên amên itê bogoa meker dênio bae têtiko itê kulo cao tingêt bêsyukur magêa Allah SWT makonê idup tê asai coa ade ketenangan, coa pêrnêak mêding asai gênêp dê awtnê mêding kua ang, trus klang dêcang coa padêk asai awok. Jijai itê jibêak bogoa meker mên awêi ipê, mingau muko awêi ipê cukup bae itê usaho ngen tênamêak dau duo ngen mêak coa tingêt bêsyukur.

Topic: religion
Bisnis dé nam ade aseané nam nak ipé bae. Coa perlu kator lai, tapi ruang tamu nak daséi kulo bi génép, pas lok muloi bisnis nak daséi. Kuni ide jagéa kuni daséi yo nam bae dapét utung lai ngen coa perlu kémliwéa modal lai, dé pétingné ité nam manéu ngen nam promosi supayo bisnis dé ité manéu yo nam lacéa ngen ade asaené. Ade kékédau ide utuk jagéa kuni daséi misalné jagéa kékucép, mukok warung kupi ngen gureng, jémuwoa sembako ngen dau igai ide dé nam ité manéu nak daséi, dé pasétné utuk muloi usaho nak uméak do o méak sabén coa panéu, kérno genné tip usaho bi pasétba ade duai aseané sukses jano gagal. Walau usaho pei muloi ité méak sabén do o coa panéu, kérno usaho o ité coa gi namén amén ité coa muloi, makoné ité harus siap mental supayo kuténé nam ménéa usaho o sukses.

Topic: business
Tun dé dau brasea nak lém usaho o biasoné tun o muloi utuk usaho bi agok an, nak lém si manéu usahoné o do o bi dau pénémauné, muloi kuni tun dé kérjo ngen si coa jujur sapéi tun dé saro masén jano dé si jémuwoané lok si jaso jano barang srai bae. Utuk ité dé ade anok mungkin ade dé gi sékulah jano dé gi kuliah, amén nam ité muloi cubo majéa utuk sudo yo nam ménéa utuk tun kérjo coa si utuk mésoa kérjo, kuni titik khususné ité dé swasta ité nam majéa cao ménéa usaho utuk maso moi mukoné. Walau usaho té péi titik mungkin ité péi perlu tun do jano duai utuk nam témulung usaho té, tapi ité tép jijai bos ngen ité nam matur awéi ipé usaho té nam panéu ngen trus ngélai tamék an, ngen trus bélajéa kuni bilai moi bilai utuk nam ménéa maju usaho té.

Topic: business
Ade tikonê jêmau ngen kêrjo bêbilai, utuk mêlnyêp jêmau o keme cet mênêa kegiatan ngen kêkuwat, luyên kuni lalai wisata moi pnan rekreasi, tetiko keme kulo cuma tmoton film nak umêak. Film dê keme tmoton nam dau variasi sêsuoi ngen galok bae, biasonê keme miliak film dê lêlucu, dê nam mênêa keme tawai sêsamo jijai asai payêak agok bêku ang didik. Tawai nam kêmu ang kadar hormon stres awêi dê tênulis halo.com, manfaat noton film dê lêlucu o nam kêmu ang tekanan dalêak lêkat. Do igai amên nadêak tun amên cet tmaton film-film lucu coa mudêak tuai jano awet uai.

Topic: leisures
Nak sadêi keme ade do danêu gennê danêu Tes, danêu yo fungsi utamonê utuk pembangkit listrik PLTA, tapi danêunê kulo utuk pnan wisata rami amên bilai libur ngen bilai rayo. Amên lok miyo itê moi kota Cu up kilêak sudo o itê kilok moi arah Lebong, tepatnê nak sadêi Tes kecamatan Lebong Selatan Kabupaten Lebong. Amên kuni Propinsi Bengkulu itê lok moi lokasi yo muk waktau kêkiro pat spêi lêmo jam, danêunê coa si brapo libêa tapi panjangnê sapêi tujuak kilo meter, nak di kulo dau tun smiwo biduk amên itê lok keliling danêu, biasonê tip bilai ade, amên bilai mingau jano bilai libur bi pasti rami.

Topic: leisures
Amên kuni Kulau ade kulo ta ai gennê ta ai Tabot, ta ai yo masuk kulo lêm ta ai tradisional Kulau, adenê ta ai yo inspirasinê kuni cerito kepahlawanan nge hebatnê Husein Bin Ali Abi Thalib kêpau kuni Nêbai Muhammad SAW. Lêm ta ai tabot yo cemrito Husein Bin Ali Abi Thalib waktau perang nak Padang Karbala Irak mêlawên Ubaidillah Bin Zaid. Cerito yo ade nak lêm sejarah asal ta ai tabot dê ade nak Propinsi Bengkulu. Jijai ta ai tabot yo nade nak Kulau tip taun do o waktau tip tangêa satu sapêi dêpuluak Muharram jano bulên pertamo nak lêm almanak Islam jano Hijriah têpat ngen mêningêanê Husein Bin Ali Abi Thalib.

Topic: culture & heritage
Dau mêmêcêm usaho kêkêmuk misalnê usaho cetring. Catering adeba istilah usaho umum dê mlayan pêsên kêkêmuk dê gacang mêsên, dau kêkêmuk ngen menem dê galok tun mêsên utuk instansi jano pesta. Usaho catering uyo bi dau nak ipê-ipê kêrno kêkêmuk kususnê utuk pesta biasonê lok kêten baês, maksud kuni catering adeba utuk dapêt utung kuni jasa layanan ngen tujuannê mênêa tun dê mêsên puês ngen kebutuhan dê gacang sêmdio. Ade kêkêdau mêcêm catering acara dê tun makêi, catering prasmanan, catering mêi kutak, catering kator jno umêak, utuk acara nikêak ngen ade kulo catering acara pribadi. Utk usaho catering yo memang padek masalahnê utuk uyo dau tun dê perlu.

Topic: food & beverages
Pemain bal khususnê pemain Timnas Indonesia do o rêrato favoritku, utuk main nak Indonesia do o ade utuk tê kesempatan nam têmoton langsung moi pnan nak ipê têbo o main. Tapi amên main nak Indonesia dê ku ang baiknê o cao penyelenggaraannê o ku ang aman, kêrno gesea tip tanding ade bae masalah kuni dê tmotonnê. Barêak dê têjijai gi bêbêlau yo dê Nak Malang api itê coa sedih kêmliak kêjadian barêak o. Amên nadêakku utuk nam manêu tanding o kênliak kilêak api lawên api, dio bi namên barêak Arema lok mlawên Persebaya suporternê awêi ipê itê kutê bi namên, gentai si made nak pnan Arema i o kulo amên si made nak Surabaya bi pasêtba jijai masalah ngen suporternê, harusnê si made nak pnan luyên dê uak kuni kota têbo o.

Topic: sports
Utuk uyo têmoton film bi lêbiak mudêak nêbaning bêl o. Bêl o bioskop gi dau nak ipê-ipê, tapi amên uyo bi cigai si. Ku angnê bioskop yo kêrno uyo peminatnê dê bi cigai kêrno bi lêbiak mudên noton nak internet ngen gêmuno aplikasi. Têmoton film lêbiak mudêak ngen nam têngen bae jano nak ipê bae, tapi harus têmotonnê nak situs dê resmi. Ade dau itê nam miliak situs têmoton film online dê resmi dê mudêak kul itê akses, amin itê têmoton film nak situs coa resmi dio bi mêlangêa hok cipto ngen nam kulo ade resiko munang Malware, makonê nakêi ba situs dê resmi nam kulo têmoton film nak layanan streaming dê dau uyo.

Topic: leisures
Amén mnurutku utuk ité nam manéu usaho o méakba ité gacang meker utungné, lok muloi utuk manéu usaho o dé pertamo ité harus namén usaho dé bakéa ité manéu o awéi ipé pasarné, sudo o ité kulo bi meker api pao dé nam ité ajok kérjo ngen ité utuk manéu usaho té. Amén utuk usaho awéi dé uku manéu, usaho jaso ngen usaho dagang, amén do o bi ade ngen ité tingéa ité mésoa pnan utuk usahoné, trus utuk barang dé ité makéi jano dé nam made utuk té, kérno utuk barang yo inti kuni usaho dé ité lok manéu, méak gacang mudéak ngen dé madéak bakéa sémyap jano bae ité lok, tapi ité méstai mcek kulo utuk moi mukoné awéi ipé, méak sapéi sudo yo ité bi panéu, utuk barang do o coa nam lacéa masuk moi pnan té.

Topic: business
Ade do ide jagéa igai dé nam ité manéu nak uméak adeba mukok warung sémbako, usaho dé dio cukup padek kérno tip tun do o bi pasét blanjo utuk kebutuhan bébilai. Pas mukok usaho warung sembako ité harus nam sémdio jano pao barang dé dau tun makéi, muloi kuni kékémuk awéi ténoa sapéi utuk alat kebersihan misalné sabun ménai ngen sabun népap. Barang-barang yo bi pasétba tip uméak perlu, coa si cuma sembako bae dé ité sémdio nak warung tapi dau kulo barang luyén dé biaso tun mésoa misalné mie instan, gélpung, belas, minyok, kékémuk, biyoa kemasaan, rérépéak instan ngen dé luyénné.

Topic: business
Amên uku biasonê lêlalau bi pasêtba min hand phone dê kameranê nam mênêa asea foto jano video dê baês, kêrno utukku dê biaso lalau moi luwêa kota têtiko perlu nyên ipê igai amên mnyakut ngen kêrjo. Utuk nam asea foto dê baês itê miliak dê kameranê dê têmuan resolusi dê lêkat biaso dê uku makêi o antaro tujuak belas sapêi dêlapên belas MP. Amên dê ukuran resolusi yo cigai tê ragau utuk kwalitas gambarnê, ipê igai amên asea video do o lêbiak bersih, utukku dê biaso kêrjo proyek utuk gambarnê harus jelas ngen bersih, ipê igai amên itê cêmitak gambar o bêbênêa baês ngen tê ang, mnurutku utuk kamera yo kesoa ba dê têmuan resolusi dê lêkat kunyau itê nam puês.

Topic: technology
Wortel adeba sayuran utuk têmikêt imun. Mungkin itê bi namên nyên amên  wortel o dau manfaatnê, olahan wortel utuk kesehatan nam nêmuk mêsok awêi bahan sup, ade kulo nêmuk matêak awêi mênêa jus wortel, jus wortel murni coa si tênamêak gulo nam têmamêak serat utuk pencernaan, amên nam mênêa jus wortel mêak makêi gulo kêrno nak lêm wortel o bi ade gulo alami. Wortel mengandung Betacarotine dê kênlok awok utuk mênêa vitamin A supayo matai têp sehat. Menurut ahli gizi nak lêm wortel ade kandungan kalium karotenoid ngen vitamin A, C, ngen K. Nak lêm NDTU FOOD, ku ang vitamin A bakêa gêmacang têmu ai matai sapêi jijai rabun monok, makonê utuk jêmago matai kunyau sehat mbiaso ba muk wortel kuni titik.

Topic: food & beverages
Stres o amên itê bogoa meker do o bakêa tamêak stres, utuk mêlnyêp stres o itê nam kêmrêjo jano bae dê itê nam jano itê lalau moi mêsoa hiburan dê snang misalnê moi laut, moi pasar dê pnan tun rami jano moi mall. Ndingku amên moi laut do o gacang uku utuk mêlnyêp stres ipê igai samo ngewea jano mênai nak laut, dê awitnê amên uku ngewea oba. Ngen kêmewea kan do o ade asai snang dewek nak atêi, ipê igai amên ngeweanê nek têngêak laut biasonê uku nam dapêt kan lêlai. Amên ade rêncano utuk ngewea moi laut biasonê uku majok kêkuwat têtiko sapêi tun têlau, keme sêmiwo biduk sêsu ang kêrno biduknê agok titik do o bêduai ngen dê têmuan biduk bae bi gênêp, siwonê kulo utuk dêbilai coa si la ang igê, ngen keme makêi biduk dêdewek o  keme ngeweanê coa do pnan be amên bi mbiding baru têmau igai ngen kêkuwat.

Topic: slice of life
Amên ade dê lalau moi Kulau khususnê nak Lebong, keme tun jang ade igai kêkêmuk dê bi ade kuni zaman ninik puyang mêna o gennê Pujuak, juadêak yo bi lok srai ngen dodol jano jenang amên nak Jawai. Pujuak kuni daerah keme Jang ade kulo mêmêcêm asainê dê bi dau tun kênal gennê lêpuk, pujuak yo dau makêi diyên, amên pujuak biaso dau makêi bêlas kêtan amên lêpuk yo bêlas kêtannê didik dê dau nê diyên. Utuk mênêa lêpuk yo kulo coa si dau makêi nyoa ngen coa makêi gulo, utuk asai misnê o bi ade kuni diyên, jijai asainê bêbênêa diyên, tênamêak bêlas kêtan didik o cuma utuk têmlonê bae. Lêpuk yo dau tun jêmuwoa utuk rubo, tapi bedanê amên dê tun jêmuwoa yo biasonê diyênnê didik beda ngên amên itê lok utuk dewek. Dê bi pasêtnê utuk asai ipê igai itê gê galok muk diyên lêpuk yo kêmbiak padeknê.

Topic: culture & heritage
Ade kêkêdau masakan kuni seafood dê padek ngen gacang kêsok. Utuk nam muk kêkêmuk laut biasonê itê moi umêak makan dê ade menu seafood. Dê dau nyênnê adeba cumi, Cumi adeba hewan jenis moluska. Cumi biasonê ade nak agok têngêak biyoa laut makonê cet kulo tun madêak hewan semi pelagis ngen demersal, têtiko kulo cet itê kêmliak nak biding laut ngen nak kêlêm laut sapêi pat otos meter. Betuknê panjang ngen lucuk. Cangkangnê betuknê awêi tukêi, ade dêlapên tangên ngen dua tentakel. Betuk cumi dê padêt bêdaging ade nilai ekonomi. Cumi o asainê awêi babok tapi padek. Ca o kêmsok nê kulo dau mêcêmnê nam gênureng, sênyêp, jano tênumis. Coa si Cuma padek cumi kulo dau kandungan gizi dê lengkap awêi protein, fosfor, kalium ngen kalsium.

Topic: food & beverages
Nak Lampung kênliakku dau kulo utuk rêrubo yo ade kulo nak pnan luyên jano kota luyên, dê niênnê amên kupi coa bakêa alêak ngen pnan luyên kêrno Lampung yo dau kulo asea kupinê. Barêak kuni Lampung Barat ngen Tanggamus kuni di o kupi coa pêrnêak kidek kuwalitasnê, makonê dau tun amên moi Lampung dê nêsoanê dutê do o kupi, amên tun dê biaso ngupi bi pasêtba si namên awêi ipê asai kupi Lampung. Uku amên moi Jakarta utuk sêpasuak nak di uku min kupi ngen dê luyênnê, biasonê dê tênai têbo o dutê o kupi. Jijai amên moi Lampung mêak coa singêak utuk mêsoa gen rubo utamonê kupi. 

Topic: culture & heritage
Mêak sêsayang ngen caci dêdêbat utuk mêlnyêp stres ngen majok kutê keluargo mto jano mukmêi moi pnan dê luyên suasano. Ngen majok keluargo tê ade sêpasuak kulo utuk kêkopoa mto moi do pnan mukmêi ngen ngênguta do o bi nam mukok pekeran tê kuni itê nak dasêi bae. Lêm dêmingau cuma kêdau bilai itê nam kopoa kêbilai nak umêak, jijai dêdêbat amên itê majok kêluwêa do o bakêa luyên asainê. Ade pa o si lok mto tapi si têtiko bogoa meker mêak dau kêmluwêa caci, amên bi pekeran barêak yo coa gi bakêa sêmnang awok, jijai utuk itê nam dêdêbat mto jano lalau moi pnan hiburan o itê mêak meker kêdau caci tê abis, tapi itê meker utuk sêmnang awok do o kulo coa si tip mingau jano tip bulên itê manêu, jijai nêaba rêncano kuni ku uak bilai utuk nam smiso caci gen biaya utuk mpas stres tê.

Topic: slice of life
Alat musik dê bi masuk nak alat musik tradisional Jang kulo adeba gambus, utuk gambus yo bilok srai kulo ngen gitar. Bisonê ngen gitar muloi kuni bêtuknê sapêi cao mainnê, alat yo amên itê masêt awêinê masuk mêna o kuni Arab jano India. Utuk nam main gambus yo bagi itê dê bi nam main gitar kulo coa si brapo saro, kêrno gambus yo agok dau moi melodi, jijai itê nam têmotoa lêgau dê itê lok main, amên nak Sumatera Khususnê alat gambus yo mudêak itê têmau, kêrno muloi kuni Aciak sapêi Lampung ade makêi alat yo. Do kulo uyo gi dau tun jêmuwoa nak toko alat musik.

Topic: culture & heritage
Coa si uak kuni pnan keme nak Cu up ade cerito kuni mêna o dê rêrato tun Jang namên critonê. Uku ngen kêluargo moi mini dêtaun dê sudo kêrno nak di o adeba pnan tun tamasya, tip bilai Mingau jano bilai libur tun dau lalau moi pnan yo. Nak cerito yo pnannê nak suban têpatnê nak dalên kuni kota Cu up moi Lubuk Linggau, dê tun dau rami moi mini kêrno nak di kulo ade pnan mênai biyoa panês jano biyoa bli ang, paok di ba ade gennê butau nginoi. Butau nginoi yo uyo tun madêak Putri Selangkah, ceritonê bêl o butau yo pnan mênung ngen pnan nginoi Putri Gemercik Emas dê coa lok jênudau ngen Putra Gambir Melang anok kuni sukau Jang, gentai tun madêak gennê Putri  Selangkah kêrno waktau o têngen putri yo lok lalau pêi dêlakêak si nyêp têtibo bi sapêi pnan tujaunê. Belek cerito moi butau nginoi yo nano bêl o amn nadêak tun têtuai nak paok di butau yo cet kêmluwêa biyoa ngen ade suaro awêi tun gidong nginoi.

Topic: culture & heritage
Ca o idup sehat uyo bi dau tun dê meker, khususnê nak daerah kota dê bi manêu ca o idup sehat utuk jêmago kesehatan ngen panjang omor. Kuni dê dau kêkêmuk sehat dê itê muk, awêi seafood. Jenis kêmuk dê dio dau mêcêm ngen betuk ngen dau nam miliaknê. Biasonê seafood ade pat mêcêm, pat jenis o adeba kan, kerang, moluska ngen dukut laut.  Jenis kan utuk seafood misalnê kan salmon, dioba kan dê paling top nak dênio kêrno asainê dê padek. Amên jenis kerang dê cet tun makêi utuk seafood adeba kêrang ijo, kerang ijo nam molah ngen rêpêak kuning jano saos Padang. Jenis moluska utuk seafood biasonê cumi dê nam muk jijai mêmêcêm kêmsok awêi cumi saos tiram, ade igai jenis dukut laut nam jijai bahan dasar sup.

Topic: food & beverages
Nak pnan ku tingêa nak Lampung ade do pnan dê padek utuk majok kluargo rekreasi samo muk mêi. Ade gen nê umêak makan Bukit Randu, pnan nê nak das têbo têtêngak kota Bandarlampung, nak di o dau pêponok nam itê makêi do o muêt sapêi tun dêpuluak lêbiak utuk do ponok. Kuni di itê nam kêmliak Kota Bandarlampung sapêi kêten moi laut, utuk kêkêmuk nê ade mêmêcêm, ade guramê krispi, udang krispi, cumi ngen dê luyên nê, utuk menem kulo dau tingêa itê mêsên lok jano, kutê brupo jus ade nak di, amên udi ati cêmubo coa udi namên awêi ipê kêpadeknê, amên moi Bandarlampung rugai amên coa singêak mini.

Topic: food & beverages
Nak pnan keme tingêa uyo walau dau tun dê agamonê Islam tapi nak di kulo ade dê agamo luyên, ade abiak pat otos meter kuni dasêi di o ade bangunan vihara pnan ibadah tun dê agamo Budha. Walau dau tun dê lêluyên agamo tapi keme idup rukun ngen saling mêgo antaro do ngen dê luyênnê, amên pas bilai rayo keme têbo o mêgo nyên ngen bilai o, keme kulo i o amên pas bilai rayonê. Uku dau kenal ngen têbo o amên keme waktau nguta keme coa pêrnêak smingung masalah agamo, khususnê uku didik kulo coa ku lok madêak masalah o bagiku dio masalah pribadi dê itê coa buliak murus urusan yo, belek ngen tunnê kutê soalnê masalah atêi.

Topic: religion
Hobi mênyanyi adeba termasuk hobi dê muêak kêrno itê nam nyanyi nak ipê bae awêi nak pnan karaoke jano nak dasêi. Hobi dê do yo mênêa atêi snang ngen kêmuang asai atêi coa baik ngen nam kulo utuk melatih nyanyi nak dênam tun. Coa si didik tun dê galok nyanyi, luyên kuni mênêa snang ternyato dau kulo manfaat nyanyi yo utuk kesehatan mental. Nêbaco nak alodokter nak lêm do artikel Manfaat Bernyanyi Utuk Kesehatan Mental, nyanyi o adeba aktivitas dê mêlêi pengaruh moi otok terutamo nak bagian otok dê ade peran berfungsi baso, vokal ngen emosional. Coa si cuma do o nyanyi kulo makêi tehnik utuk napas sapêi irama jatung. Nyanyi coa si perlu suaro baês jano mêrdu bae utuk dapêt manfaat utuk kesehatan, api bae dê lok mêlnyêp stres ngen têmamêak mentalnê nam cêmubo utuk nyanyi.

Topic: leisures
Sektor pariwisata dapêt igai dukungan kuni kereta api wisata adeba anok perusahaan Kereta Api Indonesia. Dukungan o utuk mênuak kêbutuhan pelayanan wisatawan, wisatawan kuni lên nêgrai jano kuni luwêa nêgrai. Presidan Direktur PT.Kereta Api Wisata Totok Suryono, madêak krita opoi wisata jijai do alternatif ngen mêlêi sensasi liburan utuk wisatawan lêm perjalanan wisata. Totok kulo madêak amên krita opoi iso si cuma utuk alat transportasi bae tapi lêbiak moi têmamêak pengalaman utuk wisatawan. Wisatawan coa si cuma kemliak pemandangan dê baês bae kuni krita opoi tapi si kulo dapêt kenyamanan nak lêm layanan pariwisata. Nak krita opoi yo kulo bi sêndio utuk kêkêmuk mêmêcêm dê nam itê mêsên.

Topic: leisures