gentaiscool/nusaparagraph_topic huggingface dataset:
Liburan taun yo keme spakat lok moi kebun binatang, kêrno mnurut keme luyên kuni misai liburan keme kulo dau dapêt pengetahuan masalah bnatang dê ade nak di. Kuni bnatang titik sapêi bnatang lai, bnatang biyoa, ngen bnatang dê luyênnê. Sapêi nak kebun binatang keme masuk pertamo keme kêmliak akuarium lai dê isainê mêmêcêm kan dê agok unik ngen lai kulo. Ade kêkêdau mêcêm kan nak di, dê agok mênariknê kan Arwana. Kan arwna yo warnonê putiak pirok, mnurut Wikipedia arwana adeba kan dê ade tlan blakang dê idup nak biyoa biaso, kuni subfamili  Osteoglossinae dê dau tun namên kan dilêak bêtêlan. Lêm klurgo kan yo ulaunê bêtêlan ngen awok panyang tnutup ngen sisik lai agok bênêk ngen pola kanal mozaik. Kan yo mêlwên mini minoi awêi namên amên gidong ade dê kêmliak.

Topic: leisures
Misai waktau liburan nak kondisi gi lêm pandemi, itê coa bebas lok lalau moi ipê-ipê kuni diêm bae nak dasêi, jijai keme misai liburan keme nak blakang umêak bae, amên nak blakang umêak biasonê ade ba têtanêm musiman awêi pun jamau, lemeu ngen manga. Dêbat yo uku misai liburan ngen têtanêm, uku bi sêmyap kracok utuk têtanêm awêi pitok, pupuk organik,semlan ngen polibag. Uku muloi mênêa pnan têmbêa sêmlan ade dê mukut, ade dê muloi misai polibag gên pnan tanêm, keme têmanêm tomat, cabê ngen kacang panyang. Ade abiak dêmingau slamo libur keme bêkuser nak blakang umêak, tapi masuk buln keduai ngen ketêlau pêi kêten aseanê, dê niênnê barêak cabe ngen tomat bi muloi bêbuak kacang kulo, jijai liburan keme yo bêbênêa ade manfaatnê, jiaji walau gi lêm pandemi keme gi têp nam misai liburan.

Topic: leisures
Islam majêi idup sederhano kêrno tun dê idup nak lêm mewah o bakêa têmtang kebenaran jani mnyipang kuni kebenaran. Makonê Islam têmutun utuk idup sederhano ngen harto dênio utuk lêbiak dêmutê akherat kuni dênio. Al Quran coa pêrnêak mujai idup mewah dê ade nak lêm Al Quran o cuma mingêt ngen tun dê slalu idup bi bêlbiak igê. Perlu itê namên Islam mingêt itê dê idup bêlbiak coa bertai mengharamkan kutê nikmat dê Allah SWT mêlêi nge itê. Jijai maksud kuni idup sederhano o adeba idup dê slalu cêmukup sêsuoi ngen kebutuhan tê ngen coa bêlbiak igê nak lêm manêu idup.

Topic: religion
Kadêak itê tingêa uak kuni pnan galok adenê bêncano tapi itê têp jêjago mêak sapêi pnan tê têjijai. Awitba mbaco ngen kêmliak cao tun sêmlamat awoknê amên gidong ade bêncano, dê dutênê amên umêak dê tênungau tê o umêak bêton amên têtibo ade gêpo gacangba kêluwêa kuni umêak tê, nêsoaba pnan dê aman utuk sêmêntaro, mêak meker barang tê dê gi tingêa nak lêm umêak dê utamonê senlamatba awok kilêak. Coa didik tun dê jijai korban o kêrno lok sêmlamat barangnê pas gidong ade bêncano, jijai do o utuk pelajaran tê mêak sapêi têjijai ngen itê. Misalnê amên tun dau madêak ati aman mêak kulo cêcubo utuk lok masuk umêak tê kilêak, kêrno biasonê amên gêpo do o coa si dêbat, cêcoanê duai kilai nam kulo lêbiak dau igai.

Topic: slice of life
Ade dau aktivitas nam itê gêmuno nak pueng bilai, aktivitas joging jijai aktivitas gen misai liburan ngen keluargo. Olah raga jijai aktivitas tun pao i o kulo keme muloi aktivitas pueng yo sekitar jam stêngêak num. Ado pnan utuk kegiatan joging biasonê nak lapangan, Tamêak bilai tê ang pnan yo tamêak rami. Kêmliak tun kêmbiak daunê rêrato ngen keluargo kêkuat kulo utuk olah raga, ade dê cuma pêpanêu bae ade kulo dê smiwo alat olah raga dê bi sênyap nak biding lapangan, luyên kuni o kulo dê têko moi lapangan yo ade dê cuma mêsoa kêkêmuk kêrno dau tun jêmuoa nak biding lapangan kulo.

Topic: leisures
Buak lemeu adeba jenis buak dê mudêak itê mêsoa kêrno lemeu o adeba bêbuak dê paling dau tun namên nak masyarakat Indonesia. Luyên kuni o buak lemeu adeba jenis buak dê mudêak têmanêm nak ipê bae ipê igai buaknê coa makêi musim jano bêbuak terus, pun lemeu mudêak idup nak cuaco jano bae, nam têmanêm nak dataran lêkat jano têmêak. Ahli gizi madêak amên buak lemeu dau kandungan vitamin C nê lêkat. Luyên kuni vitamin C buak yo kulo ade kandungan vitamin A, karbohidrat, serat, protein, zat besi, magnesium, fosfor, kalium, folat ngen kolin. Buak lemeu memang dau mengandung vitamin, kalêaknê kulo ade manfaat utuk kêma ên dau penyakit.

Topic: food & beverages
Dau dê madêak itê harus dau bêsyukur tip waktau, tapi nyatonê têtiko itê coa tingêt mucêp syukur ngen jano bae dê itê dapêt tapi dê awitnê galok sêmalêak idup. Kisah dê lok cêmrito adeba utuk mingêt itê supayo nam bêsyukur nak lêm kondisi jano bae. Dini adeba tun dê laher cacêt, si coa nam panêu si kulo harus makêt kêrsai ruda kêrno si coa nam panêu kuni laher, tapi semangat idupnê coa pernêak pasrah ngen kondisi, si nam manêu usaho mênêa papên bungai dê bi dau tun namên. Si bêrasea nak lêm usaho yo, hal dê nam itê mok kuni cerito yo adeba si awit peker amên si nêlêi Tuhan ade dê ku ang tapi si kulo nêlêi Tuhan kêlbiak utuknê. Makonê si cet bêsyukur ngen kondisinê coa pêrnêak si mênyêrêak ipê igai sêmalêak Allah SWT. 

Topic: religion
Khususnê kuni sukau keme Jang dau acara adat dê itê mungkin ati namên. Uyo nak pnan keme awêi acara nikêak memang uku kêmliak nak daerah luyên ade dê bilok srai, barêak nak Lampung utuk acara nikêak yo gi nam itê kêmliak kêrno ngut uyo gi dau tun makêi walau biayanê agok lai. Amên nak sukau keme acara nikêak yo amên itê têmotoa adat sapêi tujuak bilai tujuak malêm gennê Kejai, tip bilai motong kêbêu do jijai ngut tujuak bilai kêbêunê tujuak likup. Uyo nak pnan keme Jang acara adat yo dê makêi tun-tun kayo bae dê ade caci utuk manêu acara yo. Amên mnurutku baikba uyo dê pêting lok samo lok masalah biaya kêdau bae gênêp dê pêting rukunnê dê gênêp, amên gimakêi nyên acara adat asaiku dau tun dê coa binai nikêak kêkênoi uyo nak lêm kondisi uyo. Coa si lok mêlnyêp cao adat tapi cukupba tun dê bêcaci bae dê manêu cao yo.

Topic: culture & heritage
Bêl o istilah chef cet tun mangap srai ngen koki, dê tainê juru ngêsok, amên uyo profesi chef yo tamêak dau tun namên trus muloi tun kulo namên amên chef ngen koki adeba duai kerjo dê coa si srai walau sêsamo kêrjo nak dopoa. Mako tun madêak chef si o juru ngêsok profesional biasonê jijai kêpalo juru ngensok nak hotel, sedangkan koki o kêrjonê sêmyap ngen kêmsok kêmuk khususnê kêrjo jijai juru ngêsok. Bêl o duai profesi yo dau tun coa lok kerno amên masalah ngêsok nangêp tun do o kêrjo slawêi bae, tapi uyo dau ba dê sêmanêi mlajêa jano skulah nak jurusan yo, utuk uyo dau nyên peluang kêrjo nak bidang yo.

Topic: food & beverages
Kulau khususn Jang jano Rejang Lebong ade ta ai gennê ta ai Kêjai. Uku ja ang kmliak na ai Kejai yo kêrno uku kuni titik sapêi tua diêm nak ratau belek moi sadêo dêdêbat bae. Ta ai kêjai yo biaso nakêi amên ade acara nikêak tun-tun kayo kêrno biaya utuk blêlai cukup la ang. Ta ai kêjai amên nadêak tun Lebong jano kêjêi nadêak tun Cu up dia bi ade kuni mêna o. Pêrnêak waktau uku belek msadêi bêl o ade dêbat uku kêmliak acara ta ai kêjai yo, itê ja ang kêmliak kêrno uyo bi ja ang tun dê amên ulêak o makêi acara yo. Amên itê lok kêmliak acara kêjai yo itê harus namên kilêak ade informasi tun dê lok ulêak blêlai jano ade acara dê memang makêi ta ai kêjai yo.

Topic: culture & heritage
Gimasiak madêak ponsel jano handphone dê duai puluak taun dê sudo, mêmêcêm ponsel o coa dau waktau o, awêi uku dê an uku makêi o luyên kuni Nokia ade igai  Samsung, dê Samsung yo uku têmuan dê ade antene dê handphone yo nyapku waktau o utuk nak luwêa kota bae do o sinyalnê baês, ipê igai waktau o uku makêi kartu Menteri, utuk sinyal waktau o mêntari yo dê dau itê dapêt amên itê nak luwêa kota. Jijai ponselku dê Samsung yo memang padek waktau o kêrno tun kulo ja ang makêi dê daunê dê merek Nokia dê dau tun makêi, ngut uyo uku gi maik ponsel Samsung o, cuma utuk suaronê do o ati ade gêtêanê dê ade cuma suaro bae, amên uyo ponsel o bi cigai tê namên mêcêmnê lok dê kuni go paling la ang sapêi dê mudêak itê nam têmukua sêsuoi ngen caci tê.

Topic: technology
Amên nak pnanku dau niên mêmêcêm alat transportasi wisata, jijai itê nam miliak dê dipê itê lok. Ade waktau uku ngen kêkuwat lok wisata moi Pesisir Barat Lampung, ade duai pilihan waktau o, lok têmingia petbang jano smiwo bis. Kêrno keme dê dau ngen keme kulo min keluargo jijai smudonê keme makêi bis wisata. Keme makêi duai bis utuk do bis muêt tun duai puluak, jijai pueng keme brakat kêrno utuk moi mini do o muk waktau kêkiro lêmo sapêi num jam, lêm perjalanan o dau pemandangan dê bêbaês, muloi kuni imo lêm sapêi pemandangan umok nak biding laut. Têngêak bilai kêkiro jam duai keme sapêi tru moi penginapan sudo prai sêmyang keme mesoa utuk mukmêi bilai, ruponê nak di kulo dau itê nam miliak pnan mukmêi. Nano waktau nak dalên bis keme ade dê agok mleset didik acnê coa sêngok jijai nak lên bi asai nêbus kêmbiak panêsnê, mujua ba coa an ade pnan bêdan kru nê mênêa ac kilêak, coa sia an ba sudo o brakat ngen acnê bi sêngok igai.

Topic: leisures
Ade nak Kulau pnan tamasya dê bi dau tun namên, gennê Pantai panjang Kulau, Uku ngen keluargo pas libur mêto moi mini, nyapku nak yo patoinê bersih mulio itê masuk sapêi lêm biding laut. Nak yo amên itê lok mênai coa buliak moi têngêak igê kêrno umoknê lai, tapi keme coa mênai nak di Cuma mêto bae. Memang spanjang patoi bersih niên bênêi putiak nê nyap ba keme kêmliak samo pêpoto. Amên mini waktau asainê coa ngêding kmasai tê pêi têgoa coa namênnê bi pa ok telau jam. Nak di ade kutê muloi kuni kêkêmuk biaso awêi barêak ruti, gêgureng, ade kulo jagung sênyêp, dau kulo umêak makan jijai amên nyemen tingêa mêsên coa perlu kêluwêa. Padek ba amên libur moi miyo kêrno coa kulo si uak kuni kota.

Topic: leisures
Utuk itê dê tip bilai kêrjo makêi laptop itê jêngik nyên amên gidong kêrjo têtibo laptop tê matêi jano ade masalah. Mnurutku itê dê biaso kêrjo makêi dio padeknê itê sêmyap kutê jano pao dê bakêa mênêa laptop tê ade masalah, utuk mrawat laptop o sêbênêanê mudêak, utuk mêak sapêi usak butaunê do o itê amên mêcas mêak sapêi an igê têpasang moi listrik amên bi pênuak do igai amên makêi o mêak butaunê sapêi kosong nyên dio dê bakêa jijai masalah ngen butau laptop, amên nam itê kulo têngen makêi samo mcas mêak coa makêi stabilizer utuk jêmago mêak sapêi ade masalah ngen listrik misalnê spaning dê galok kênek tu un, amên itê makso ngen coa makêi stabilizer yo do o laptop tê gacang mudêak usak

Topic: technology
Waktu keme made acara keluargo, utuk mukmêi besamonê kêrno keme tingêa nak Lampung mako ade menu kmuk khas lampung gen nê Seruit. Nak menu seruit o dê wajib ade kan nangang, samea caluk, puyok jano manga tênamêak igai ade sêkulêmnê. Utuk udi namên bae puyok o adeba asea permentasi kuni buak diyên, asainê agok pi iak tapi mon diyênê coa nyêp, kan biasonê dê nakêi amên ade kan biaso amên kan wên, kan blido jano kan nila, kêrno Lampung kulo pa ok laut mako nam kulo makêi kan laut awêi kan simba, kurisi, kan tenggiri jano dê luyênnê. Nak acara keme yo keme makêi kan wên dê asai dagingnê kêmbiak baik nêbaning ngen kan luyên.

Topic: food & beverages
Ngen pengalamanku têmukua barang elektronik sêbênêanê padeba itê mêsoa ngen têmukua nak toko bae, amên nam nilok dê galok têmukua nak ade kêkêdau aplikasi o. Mêak puce go dê agok mudêak o itê meker itê utung do o ati tau, pasêt ba coa kutê barêak o dê mêlêi barang coa sêsuoi ngen awêi dê itê kêmliak, mungkin ade kulo dê baês. Mnurutku dê utuk dewek lêbiak baik uku têmukua nak toko kunyau ba gonê agok la ang tapi itê puês do igai utuk garansi barang dê itê têmukua o jêlas. Memang uku bi cêmubo ade kêkêdau kilai utuk têmukua barang elektronik nak aplikasi tapi aseanê uku ku ang puês kêrno coa si awêi kênlok tê.

Topic: technology
Ade udi de bi cubo muk es jamau mtiga dê najua makêi blender coa gi, do o gen nê jus. Dio amên nak umêak makan bi masuk menu istimewa, utuk mênêa nê coa si saro igê, itê sêmyap jamau mtiga msok, gulo putiak jano gulo milêak, es butau, ngen kremer. Jamau mtiga nê dê bi sudo kênkok nepek nak blender cenapua es butau didik ngen gulo, nêblender sapêi agok alus sudo o nepek nak makuk jano glas, amên galok nam kulo tênamêak meses coklat, sudo o tênamêak igan ngen kremer, amên sudo bi nam sendio ,padêk nê nêmuk kêbilai panês.

Topic: food & beverages
Nak lêm pariwisata fungsi transportasi o dê paling pêting. Transportasi o adeba alat utuk min wisatawan lalau moi tujau wisata. Transportasi yo utuk mênêa mudêak itê lok lalau moi tujau wisata o ade dau mêcêm alat transportasi awêi biduk misalnê. Angkutan biduk yo biaso adenê nak pnan wisata biyoa, misalnê daerah wisata aliran biyoa jano danêu, itê dê mini nam makêi biduk utuk mto moi kêmliling danêu jano têmotoa  sepanjang biyoa têtiko sapêi botos meter utuk kêmliak kê baês  pemandangan. Lêbiak padek igai amên kêmnêk biduk waktau kêlmên. Itê nam kêmliak pemandangan sadêi dê itê mlitas. Têtiko itê cigai tingêt waktau amên bi nak das biduk.

Topic: leisures
Indonesia ade mêmêcêm agamo, tapi umat beragamo nak Indonesa nam sêsamo mêgo antaro do ngen dê luyênnê kêrno bedasar moi sila pertamo Pancasila adeba Ketuhanan Yang Maha Esa. Tip agamo ade bilai rayo nê mêmasing, utuk umat Islam luyên kuni Idulfitri ade kulo rayo Iduladha. Bilai rayo yo mingêt ngen peristiwa qurban pas Nêbai Ibrahim as lok qurban anoknê Ismail as gen wujud citanê ngen Allah SWT, sêati Nêbai Ibrahim as qurban anoknê Ismail as Allah SWT gêmitêi Ismail as gen domba, jijai jak kuni o tip rayo Iduladha yo bi pasêt sêmêmbêliak qurban berupo sapai, kambing, ngen domba trus dagingnê nagiak ngen tun-tun coa mampu. 

Topic: religion
Kutê tun dê bi ade pasangan do o mêmêcêm ceritonê, ade dê sêsamo coa lok alêak ade kulo dê mngalêak trus. Uku bi duai puluak taun lêbiak umêak tanggo, amên itê madêak coa ade masalah do o mngike ba, dê niênnê kutê o têgatung itê ngen pasangan tê. Amên dê uku mêding slamo umêak tanggo dau niên têmau masalah, tapi uku mênêa masalah o jijai nyêp ngen coa masalah lai do o tênitik ngen masalah titik usaho nam mêlnyêp. Ngen itê nam ngêrtai pasangan tê asaiku coa si bêlbiak igê amên dêdêbat itê dê mngalêak, kêrno amên nak lêm kondisi emosi do o kutê jijainê coa ade kêbênêanê. Makonê ngut uyo uku ngen pasangan biaso bae awêi coa pêrnêak têjijai masalah antaro kemeb bêduai.

Topic: slice of life
Tun dau ade madêak muk kalêak mlinjo o amên nêlapên padek, uku ngen kuwatku Agus ade mukmêi nak luwêa kota pas nak di uku kêmliak ade lapên kalêak mlinjo o, uku cêcubo muk, memang waktau muk padek ba asai nê, tapi pas kêkiro dêjam sudo o ngêding asai kung ku gatêa trus botok, sakoku uku masuk angin jano kêno rokok ruponê iso. Uku mingêt nyên amên nano pêi sudo muk lapên kalêak mlinjo o, muloi kuni o ba ngut ba uyo uku cigai lok cêmubo muk lapên o, kadêak ba si baik cigai nyên uku lok jê o asai nê.

Topic: food & beverages
Wisata samo mêlngan pekeran itê nam wisata sama mêdai nak biyoa panês. Nak Indonesia dau pnan wisata biyoa panês dê dau tun ati namên, awêi nak Kabupaten Tasikmalaya gi dau pnan igai dê uak kuni kota. Awêi pnan mêndai biyoa panês Cipatuh dio bae dau tun ati namên, nak di itê nam mêndai samo bnênêm nak biyoa panês. Wisata yo pnannê nak têngêak imbo dau pun lêlêkat nak lansir @waktuindonesiaberlibur Instagram biyoa panês nak yo agok luyên, biyoanê ade tujuak asai biyoa coa srai, nak dêak tun bêl o biyoa panês nak yo ade khasiat nam kêma ên kêkêdau penyakit. Dau tun mini ade dê cuma utuk bubêt ade kulo dê cuma mto.

Topic: leisures
Sêyang Dhuha adeba Sêmyang sunah, ngen itê manêu sêmyang sunah duai rakaat nam dapêt pahalo dê srai ngen itê bertasbih, tahmid nge taler. Utamo kuni sêmyang dhuha jijai amalan sunah utuk mêlacêa jêrkai, sêmyang dhuha yo waktaunê muloi pueng kuni matai bilai bi kênek sapêi paok lohor. Amalan yo ade khasiat dê luwêa biaso, cerito kuno tukang becak nam moi ajai kêrno rajin manêu sêmyang dhuha. Jijai tukang becak pak Darmo kulo kêmopoa barang kês dê rêrato dêbulên cuma dapêt dêkapên otos ribau, tapi si ade niat lok moi ajai ngen prêpuannê, Si coa pêrnêak putus aso ngen trus tip pueng sêmyang dhuha ngen dau duo kulo, kuni di ba jêrkainê mêngalua sapêi prêpuannê mandêak amên tabungannê dê bi gênêp utuk moi ajai. Pak Darmo têkanjêt kêrno caci dê kênopoa prêpuannê kuni pelek blanjo nam têkopoa sapêi gênêp utuk brakat moi ajai. Si pêcayo ngen itê awit sêmyang dhuha bakêa mêlacêa jerkai.

Topic: religion
Pnan rekreasi laut nak Lampung dau, antaronê pulau Pahawang masuk nak Kabupaten Pesawaran Lampung, mak di o bi lêkêp termasuk ade pnan têmalêm kulo bi sêndio tingêa itê miliak sêsuoi ngen go dê itê lok. Nak Pahawang yo amên puweng ngen pêlbêak itê nam kêmliak dau kan lumba-lumba mlitas, makonê jam-jam yo dau tun dê mini diêm nak biduk, biduknê kulo itê nam sêmiwo lok per jam jano per bilai, amên uku miyo biasonê dê coa tingêa o kewea, amên bi das biduk pasêt nyên uku ngewea. Tun luyên Cuma lok kêmliak kan lumba-lumba tapi uku ngewea bae, kannê kulo dau nak yo kêrno karangnê gi masiak têjago.

Topic: leisures
Sêbênêanê kutê dê najêa masalah agamo o mudêak itê mingêt. Khususnê uku kuni titik uku bi bêlajêa agamo, luyên kuni nak sêkulah uku kulo bêlajêa ngajai, bêlajêa sêmyang ngen bêlajêa dê luyên. Dê paling uku tingêt nyên waktau pertamo bêlajêa ngajai, kêrno waktaunê kêlmên jijai cet ba dê stêkuk, amên guaunê mêngiak mênnê uku minoi baliak pnan ngajai. Smudonê uku dê paling cênok nam ngajai nêbaning ngen kêkuwatku. Coa tê namên bi kêdau guau ngajai dê uku masuk, ade do guau ngajai dê uku agok snang, ngen guau yo keme tip mingau nêluaknê ngajai makêi mik nas masjid ayok sêmyang maghrib cang gitêi, kêrno uku lok niên nam ngajai makêi mik makonê uku harus nam ngajai. Nak di oba dê nam mênêa uku nam ngajai ngen cigai galok mêmain.

Topic: religion
Kêan tingêa nak Lampung uku dau kulo namên cao-cao nak Lampung i o kulo adat istiadatnê têmasuk ta ai. Nak Lampung dau mêcêm ta ai dê ade, amên dê ade uku pêrnêak kêmliak waktau o pas nak Lampung Barat, jijai nak di o ade gennê ta ai Sekura jano ta ai Tuping amên tun Lampung madêak. Acara ta ai yo nade biasonê nak tip awal bulên syawal, ta ai yo amên nadêak tun Lampung gunonê utuk kêmten asai syukur , snang ngen utuk mingêt jano bae kêsalêak tê dê sudo itê mênêa. Sayang nê ta ai yo coa itê nam kêmliak têngen bae, kêrno dio adenê dê taun dêbat.

Topic: culture & heritage
Waktau luang o adeba waktau dê cigai bakêa nam itê melek igai , makonê nak waktau luang o itê nam kêmrêjo jano bae dê bakêa bêguno baik utuk tê dewek jano utuk tun dau. Waktau luang o kulo itê nam mênêa kegiatan misalnê manêu hobi. Manêu kegiatan hobi yo bakêa mênêa ade asai puês nê ngen nam kulo masêak kêpacok. Hobi o adeba aktifitas dê itê manêu utuk kunyau itê mêding puês. Biasonê hobi o nanêu pas belek kêrjo jano pas waktau libur kêrjo utuk mêlnyêp kepayêak jano stres. Hobi ade dau kategori ade kêkêdau jenis, ade aktifitas fisik, aktifitas peker, aktifitas kreatif ngen berkomunitas. Manêu kegiatan hobi o nanêu ngen snaang atêi kêrno coa adê paksoan kuni tun luyên.

Topic: leisures
Khotah dêbat yo utuk nam itê mênung têgoa bi sapêi ipê itê berbakti ngen keduai tun tuai tê khususnê ngen inok tê. Itê ade nak dênio yo coa itê nam milok adeba perjuangan dê lai kuni inok. Nak lêm Al Quran Allah SWT gêmamar lêm surah Luqman ayat pat belas “ Dan kami perintahkan kepada manusia ( agar berbuat baik ) dengan kadua orang tuanya, ibunya telah mengandung dalam keadaan lemah yang bertambah-tambah dan menyapihnya dalam usia dua tahun. Bersyukurlah kepadaKu dan kepada kedua orang tuamu hanya kepada kembalimu”. Inok kêmbiak mulia kedudukannê ngen lêbiak berhargo kuni berlian, nak lêm lêkat derajadnê o cito inok ngen itê coa ade ujung. Kedudukan inok kêmbiak lêkatnê ngen hormat ngen si do o bukti keimanan tê ngen kulo tando kemuliaan tê, jijai kêlviba waktau utk nam bakti ngen inok ngen jênijai ba utamo utuk dapêt ridhoNê.

Topic: religion
Jogjakarta temasuk kawasan wisata dê dau têmuan kêbaês alamnê, coa si dê rami jano dê tun dau namên, tap ade kulo pnan dê agok bunyin dau tun ati namên. Gua Langse dê ade nak Gunung Kidul, amên lok moi Gua Langse yo itê nam manêu dalên dê agok saro. Pnan Gua yo ade nak sadêi Giricahyo, Purwosari, Kabupaten Gunung Kidul. Coa mudêak itê lok moi miyo, dalênnê dalên titik awêi dalên moi kêbun agok mênêbing ngen ade nêpek kiyêi dê sêngajo tun mênêa utuk pegong, dio ba dê jijai tantangan itêmini ipê igai dalênnê pas nyên nak das tebo ngen pemandangan laut Parangtritis.

Topic: leisures
Liburan skulah utuk titik dau do ipê igai sênpok ngen libur bilai rayo o agok an waktaunê, coa si kutê keluargo liburan jano mto moi ipê bae waktau libur, tapi liburan nak umêak coa si bratai diêm bae jano coa ade mênêa kegiatan. Liburan dê baik utuk anok dê bi jlasnê nam itê gmuno utuk têmikêt kemampuan anok, mnurut fsikologi anak kuni Universitas Indonesia gennê Gisella Tani Pratiwi, SPi madêak ngen majok anok misai liburan ngen aktivitas dê asik bratai tun tuai kulo mêlêi manfaat dê baik utuk anok ngen kegiatan liburan dê mênêa snang, awêi tnulis nak keluarga.com kegiatan dê nam itê manêu misalnê têtanêm sêsamo. Main ngêngêi do o mênê têtitik mêding snang. Sênyap sêmlan, pot jano pnan utuk têtanêm, najêa ca o awêi ipê mikoa pitok trus têmanêm sêmlan, kegiatan yo bakêa kêmbang dayo peker anok.

Topic: leisures
Utuk anok uai jano dê gi sêkulah uyo padeknê harus dau mlajêa lêmau dê uyo dau tun makêi, bi dau uyo pnan sêkulah jano pnan kuliah dê made jurusan tehknologi dê bakêa bêguno uyo ngen sudo yo. Anok uai jano itê dê ade anok dê gi sêkulah kêlêi ba pengertian utuk mok nak bidang dê baêa dau tun perlu sudo yo, uyo cigai payêak itê lok mêsoa pnan mok lêmau yo bi gesea kutê kota ngen propinsi bi ade sêkulah jano perguruan tinggi dê made jurusan yo. Memang ba kutê o harus ade kulo klok jano bakat kuni itê jano anok tê, tapi itê harus dau jano mêsoa namên awêi ipê perkembangan maso uyo. Jijai itê nam miliak dê dipê mnurut tê dê bakêa nam min itê moi kehidupan maso sudo yo.

Topic: technology
Tujau amên lok mto waktau libur ade pnan dê gidong rami niên nak Lampung, gennê Puncak Mas, uku ngen kêluargo pêrnêak lalu mini waktau libur. Pnannê o nak das têbo itêm kêmliak pemandangan alam sapêi laut. Nak di kulo amên itê lom têmalêm bi sênyap tun pnan awêi vila jano bungalow dê nam itê smiwo, utuk siwo dêmalêmnê coa si la ang igê, utuk kêkêmuk kulo coa tê payêak mêsoa kêrno bi ade kutê nak di. Amên nak Lampung gesea kutê tun namên pnan yo, kuni luwêa kota kulo bi dau dê namên, ipê igai uyo jak ade dalên tol barêak kuni Plimbang ngêding cigai si uak kêrno nak yo dau pnan wisatanê.

Topic: leisures
Kitêb suci umat Islam berupo Al Quran isainê petunjuk ngen pedoman idup manusio. Kutê umat manusio harusnê nam mbaco Al Quran ngen faham tai isainê supayo idupnê sesuai ngen petunjuk dê nêlêi Allah SWT. Al Quran adeba dasar hukum Islam ngen dasar syareat Islam. Uyo Al Quran kulo bi dau terjemahan kêkêdau baso asing têmasuk Indonêsia, dio tujuannê supayo Al Quran lêbiak mudêak nêlajêa ngen mudêak ngertai utuk umat Islam tapi baso asli Al Quran do oba Arab têp tênaên utuk jêmago aslinê. Mbaco Al Quran adeba ibadah utuk kutê umat muslim ngen ade kêkêdau kebaikan nak lêmnê, Al Quran kulo isainê pêtunjuk utuk umat muslim nak lêm adab bêbilai, kêrno Al Quran adeba sumber kuni kutê sumber hukum dê matur prêngoi tê nak lêm manêu idup nak dênio.

Topic: religion
Indonesia  adeba negrai kepulauan dê dau lêbiak kuni tujuak belas ribau pulêu kuni Sabang sampêi Marauke. Tip pulêu nak Indonesia temuan pnan dê bêbaês ade kulo tun dê bi namên ade kulo tun dê ati namên, awêi nak pulêu nak Maluku, dau pnan bêbaês ati tun dau namên ade do pnan do baês nak pulêu Malauku dê tun ati dau namên, barêak Desa Saleh, nak pulêu Kelang Kabupaten Seram nak dê pê Propinsi Maluku. Daerah yo jênolok tun ngen seribau pulêu, amên lok moi daerah yo itê nam têmingiak kêpêk laut kerno si ade nak pulêu Kelang. Tetiko tun mlitas daerah yo gimasiak sabên kerno arusnê nam mênêa kêpêa kêlbau. 

Topic: leisures
Pertandingan olah raga dê awit jijai dau minat tun adeba badminton jano dau tun namên ngen bulu tangkis dê asalnê kuni duai kato adeba bulu ngen tangkis, cao basonê olah raga yo têmakis bal bulau ngen makêi raket. Badminton yo adeba permainan bal titik dê nêa kuni bulau angso dê bêaknê ade kait dê tun madêak kok jano shuttlecock, tujuan permainan yo adeba ngen mbas kok ngen raket supayo nam mlitas net jano jaing lawên dê ntang nak têngêak lapangan, sudo o us nak pnan lawên supayo nam dapêt nilai. Permainan badminton yo populer nyên nak kawasan Asia awêi Indonesia, Malaysia, Cina, Jepang ngen Korea Selatan. Nak Indonêsia badminton adeba dê do cabang olah raga dê awit mênêa prestasi nak pertandingan Internasional. Badminton adeba cabang olah raga dê têmasuk lêm klompok permainan, badminton nam main nak lêm jano luwêa lapangan dê nêpek batas ngen gais ngen ukuran panjang libêanê ngen ukuran dê bi ade.

Topic: sports
Amên ade moi Lampung mêak coa tinget têmukua gen ruba belek. Nak Lampung yo dau niên mêmêcêm kêkêmuk dê nam itê mênêa gen rubo. Kêrno Lampung paok ngen Plimang jijai nak Lampung kulo itê mudêak lok têmukua barêak rubo kuni Plimang, awêm pempek, kerupuk kan ngen dê luyênnê. Amên kuni Lampung dewek dê niênnê ade kupi khas Lampung, ade keripik pisang, kan mêsin, keripik bêko ngen dau igai dê luyênnê. Dê daunê tun amên moi Lampung o bi pasêt têmukua kupi, Kêrno kupinê gi asli nyên jijai utuk asainê nêbaning ngen pnan luyên o coa si srai asainê, kupi Lampung yo coa makêi capua barêak nak pnan luyên ade dê cênapua bêlas, ade kulo dê cênapua jagung. Amên kupi kuni yo coa pakêi capua makonê dau tun têmukua utuk ruba kupi yo. 

Topic: culture & heritage
Nak sukau keme Jang ade sênyatai tradisional gennê kêis, nak Jang dê têmuan kêis yo nam nitung, coa kutê tun Jang têmuan amên uku ade do o tênu un tun tuaiku ayok si mêningêa. Sênyatai yo amên ade dê lok nikêak biasonê minyêm ngen kêtuai adat, minyêmnê o kulo makêi mahar, kêlai maharnê kedau nadêak kêtuai adat o. Minyêmnê kulo coa nam api bae, jijai amên ade dê lok nikêak biasonê dê minyêm o dê nangêp tuai nak kêluargo dê lok nikêak o, jijai si tê tanggung jawab ngen kêis o ngut sudo acara nikêak. Uku ade mêgong kêis yo dê nêlêi tiakku, amên cerito kêluargo kêis yo bi tu un utuk dê kê lêmo ngen uku. Têmu un kêis yo harus ngen anok sêmanêi dê tuai jijai amên dê luyên lok makêi do o harus minyêm.

Topic: culture & heritage
Cet itê têmi uk istilah penginapan, memang penginapan o adeba pnan itê têmalêm. Jenis penginapan muloi kuni hotel sapêi losmen. Dau tun namên amên hotel o bi pasti dau fasilitas mêmêcêm, ipê igai uyo utuk hotel bi nêpek tando bitang jano melati. Duai pnan yo dê bi pasti beda fasilitas. Tamêak dau bitangnê dau kulo fasilitasnê. Ade duai jenis hotel, ade hotel umum ade kulo hotel syariah. Nak Indonesia duai hotel yo têmuan aturan ngen fasilitas dê beda. Biasonê itê nam kêmliak kuni tip pelayanan dê nêlêi hotel. Hotel syariah pelayanannê berdasar ngen ca o agamo Islam. Awêi kêkêmuk menem do o pakêi sertifikat halal. Waktau masuk kulo amên slawêi ngen smanêi harus ade identitas dê jelas, coa si bakêa misin amên identitas coa jelas.

Topic: leisures
Uku amên gidong libur biasonê misai waktau ngen hobiku ngewea nak laut, amên galok bilai mingau uku ngen kuwatku galok bêduai bae keme bi mêsên biduk utuk ngewea, biasonê keme lalau kêkiro jam lêmo pueng pas sudo subhu, sapêi nak biding laut jam num amên gidong umok coa lai kêkiro duai jam keme bi sapêi spot pnan ngewea, amên gidong umok lai têtiko sapêi têlau jano pat jam. Keme coa an amên gidong kan dau paling ngewea cuma lêmo jam paling an, tapi amên gidong kan sunyai têtiko sapêi pêlbêak. Uku sêbênêanê muk kan o coa terlalu igê ba, biasonê amên belek ngewea kan nê paling uku mok didik bae sisonê uku magiak ngen tun dêpêak umêak ade têtiko kan dê coa uku muk kulo tapi têp uku min belek. Gennê hobi amên bi lalau ngewea asai payêak kêrjo bêbilai nyêp.

Topic: leisures
Utuk manêu olah raga ade dê itê perlu makêi alat ade kulo dê coa, rêrato utuk olah raga dê mkaêa alat o têmasuk olah raga dê agok bênêk ngen dê bênêk. Uku amên utuk olah raga dê biaso uku makêi adeba krita, utuk alat olah raga dê dio memangba utuk gonê agok la ang tapi utuk tê  makêi alat yo têngên bae itê nam makêi, lok pêpueng kêbilai jano pêlbêak têgantung ngen waktau tê. Amên itê gmuno alat olah raga krita yo amên uku biasonê pueng, kêrno waktau pueng o agok utukku, du kulo amên pêpueng o udaronê kulo gi padek utuk itê olah raga, uku kulo biaso amên min krita pueng paling didik kêkiro lêmo kilometer amên bilai kerjo tapi amên gidong libur biasonê uku galok sapêi dêpuluak jano lêmo belas kilometer.

Topic: sports
Ade dê galok noton film prang ade kulo dê galok film romantis. Tapi ade kuwatku  gennê Santoso awok bi tuai tapi gimasiak hobinê têmoton film kartun, uku heran nyên ngen kuwat dê do yo. Uku nak dasêi dau film kartun yo, memang anokku kulo cet têmukua CD film kartun  jijai amê si bi jêmau biasonê nunyaunê bae, uku tingêt ngen kuwatku yo nano jijai uku minoi ngen anokku kuni si muang trus uku mêlêi ngen kuwatku. Kêmbiak dau nê ade asaiku lêbiak kuni duai puluak CD asaiku, si tujau nyên nadêak nê amên ade igai nvlêi si bae. Tetiko uku coa abis peker ngen kuwatku yo amên bi noton film kartun cigai si tingêt waktau, têtiko kadêak ade dê nêlpon kulo coa si dulai amên gidong noton. 

Topic: leisures
Spanjang taun duai ribau duai puluak duai ade kêkêdau pnan wisata dê gidong rami ngen dau tun bi namên. Kuni kêkêdau dê rami o kêrno bi jijai obyek wisata bêlau, sedangakan dê luyênnê dê an nêbêlau tun igai ngen cet jijai lokasi even. Pnan wisata o dau mcibêa nak dau kota kan Indonesia. Awei dê gidong viral o adeba Rengganis Suspension Bridge jano jamên brayun dê ade nak Patengan, Kecamatan Rancabali Kabupaten Bandung Jawai Barat, dê dau tun namên jijai kulo jamên brayun dê paling panjang nak Asia Tenggara. Jamên brayun yo kêpanjangnê têlau otos tujuak puluak meter kêlkatnê tujuak puluak lêmo meter. Panjang jamên brayun yo lêbiak panjang kuni jamên Situ Gunung. Jamên brayun Rengganis yo mubung wisatawan kuni bang masuk kawah Rengganis moi lokasi kawah. 

Topic: leisures
Nak sadêi Topos Lebong ade cerito rakyat tun Jang dê bêtuweak jaman o, amên têmi uk ceritonê waktau zaman o dau tun bêtuwêak tip sadêinê, jijai amên si têmau tun dê bêtuweak kuni sadêi luyên si bakêa majok api dê kuwêt lêmaunê. Jijai nak cerito yo nak sadêi topos o ngut uyo gi ade kês waktau têbo o blago ngen makêi lêmau mêmasing, nak di ade butau dê têlngup ngen awêi kês tun têmot, mnurut ceritonê butau o ba ngut uyo tun-tun Jang khususnê nak sadêi Topos yo pêcayo amên cerito o memang bêbênêa ade. Amên itê lok kêmliak pnan o jijai kuni kota Cu up moi arah Lebong nyipang nak Kecamatan Rimbo Pengadang moi arah Topos, mungkin kulo pnan o uyo bi ade dê murus jiai mudêak itê lok têmau.

Topic: culture & heritage
Peringatan Maulid Nabi jijai bêtuk penghormatan bilai laher Nêbai Muhammad SAW tip tangêa duai bêlas Robiul Awal taun Hijriyah. Umat Islam memperingati  jijai bêtuk cito ngen Rasulullah SAW. Dau kegiatan  de nanêu nak bilai o sesuoi ngen cao jano tradisi nak daerah dê memperingati o. Awêi dê nêa siswa-siswi MI Nahdhatul Ulama 01 ngen 03, Situwangi Banjarnegara made peringatan Maulid Nabi ngen tema “ Dengan Bersholawat Mari Tumbuhkan kecintaan kepada Rasulallah “. Nak acara inti peringatan Maulid o sênapêi Kyai Sofan Saleh si o pengurus Madrasah Diniyah Assafiyah, amên peringatan Maulid Nabi adêba bêtuk penghormatan lahêrnê Nêbai Muhammad SAW kêrno Nêbai Muhammad SAW nutus Allah SWT tu un moi dênio utuk mênêa sempurno ahlak mulia. Ahlak mulia adeba sopan, santun ngen beradab.

Topic: religion
Lok têatêi kulo amên itê lok têmukua barang elektronik, kêrno uyo bi dau tun jêmuwoa barang elektronik dê gonê mêmudêak. Uku pêrnêak têmukua alat utuk cêmukua buk, ayok têmukua uku kêmliak kilêak go dê ade nak toko memang gonê agok la ang, pas uku kêmlaik nak ade do aplikasi ngen barang dê srai mreknê o uak agok mudêak siliak gonê, jijai uku mêsên dê aplikasi o ipê igai nak di si madêak gratis ongkir, nekerku bi mudêak nyên ba gonê. Pas barangnê bi sapêi coa kulo uku langsung mukok kêrno waktau o kulo uku gi ade kêrjo jijai ati spêt mukok, pêlbêak bilainê uku mukok kênliakku barang o srai nyên ngen dê klokku, tapi pas uku cêmubo têni ukku saêinê agok kasar coa si awêi suaro dê uku kêmliak nak toko waktau o, mênnê uku cêmubo cukua aseanê coa si awêi kênloknê, pisêunê ku ang tajêm ngen saêinê o agok kasar.

Topic: technology
Utuk zaman uyo gesea kutê bi sêrbo maderen ngen adenê kemajuan tehnologi, itê dê gi nam mêding lêm tehnologi yo kulo harus nam mok sisi positif ngen nam têmotoa cao zaman uyo. Amên itê dê manêu usaho swasta dio dau kesempatan utuk tê nam mok manfaat kuni tehnologi moderen yo, coa didik uyo tun nam sukses ngen gêmuno tehnologi yo. Dau kulo dê nam itê makêi awêi aplikasi dê dmukung usaho tê, itê cukup makêi hand phone bae itê bi nam manêu usaho dê itê têmuan. Awêi dau kêkuwatku dê bi manêu usahonê makêi jaso online, amên kênliakku têbo bi maju kuni waktau sêati si makêi jano gêmuno tehnologi uyo, jijai utuk tê dê ati gmuno cuboba utuk dapêt manfaat kuni tehnologi yo.

Topic: technology
Ekstrakurikuler adeba program tamêak kni sêkulah utuk mêlêi pnan siswa nak lêm bakat. Ade kêkêdau mêcêm ekstrakurikuler dê ade nak sêkulah, awêi olah raga, kesenian, ngen dau igai dê luyênnê. Tapi amên itê madêak masalah ekstrakurikuler olah raga ade kêkêdau olah raga dê jijai favorit dê pertamo olah raga basket, nêbaco nak harian daily.com baket o adeba olah raga dê dau mênêa kompetisi nak tikêt anok uai, makonê dio mênêa tun uai dau snang. Basket baik kulo utuk pertumbuhan anok uai dê baêa dewasa. Keduai Futsal sumber kuni tweeter olah raga yo dau dê snang têmasuk kulo olah raga dê dau nak sêkulah masuk lêm ekstrakurikuler. Ketêlau Karate sumber kuni youtube tujuan kuni ekstrakurikuler karate yo utuk jêmago awok kuni tun dê kidek ngen itê ngen ade manfaat kulo utuk fisik.Kepat mêlwên sumbernê kuni TribunNews olah raga yo awit jijai olah raga wajib nak sêkulah, manfaatnê srai ngen olah raga basket nam têmikêt utuk pertumbuhan awok dê gacang.

Topic: sports
Negrai tê adeba negrêi dê berdasar agamo, dasar negrai tê adeba Pancasila dê berdasar Ketuhanan ngen agamo utuk tun mêmasing, mako wajar amên norma agamo nak negrai tê jênijai aturan utuk masyarakat terutamo utuk manêu idup bêbilai. Amên kêmliak Kamus Besar Bahasa Indonesia norma tainê peraturan jano ketentuan dê mêkêt wargo ngen kelompok masyarakat. Norma agamo asalnê kuni Tuhan Yang Maha Esa biasonê ade nak kitêb suci mêmasing agamo dê tujuannê adeba utuk matur idup masyarakat supayo nam matur prêngoi tê sêsuoi ngen kitêb suci dê itê têmotoa. Nak lêm idup bêbilai dê nakêi lêm norma agamo adeba bêduo sê ati muloi aktivitas, gunonê adeba têmuluk utuk nam dapêt asea dê awêi klok tê ngen maok itê kulo magêa Tuhan Yang Maha Esa.

Topic: religion
Do dê wajib itê meker amên itê mtomoi pnan luyên adêba pnan têmalêm. Ade kêkêdau pnan têmalêm nam itê miliak lok nak hotel, motel, jano penginapan. Utuk miliak pnan itê biasonê kêmliak lokasi pnan itê têmalêm kilêak, amên si uak kuni kota bi jelas itê miliak hotel kerno nak hotel biasonê fasilitasnê cukup. Amên si pa ok kota jano nak têngêak kota itê nam miliak penginapan kerno utuk itê mêsoa kêkêmuk kulo coa si saro do igai amê peninapan siwonê bi pasêt lêbiak muêak. Beda ngen hotel go nê la ang tapi fasilitasnê cukup, jijai kutê dê itê lok cukup itê mêsên kuni bilik bae.

Topic: leisures
Ade do igai dê sbangso jê ing ngen pêtêa gen nê kabêu, asainê bi lok srai ngen jê ing, amên nak Sumatera kabêu yo mudêak itê têmau tapi amên nak daerah Jawai agok payêak mêsoa nê, mungkin ade tapi coa tun dau namên. Dio biasonê muk gen skulêm matêak bae ja ang ade tun kêmsok, tapi amên kênsok sênamêa jano sênatên sudo kêpadek nê, Cuma mêak dau igê muk, amên dau igê nam kêson lok mênyêak saro ngen gis kulo. Muk kabêu yo amên sênkulêm padek nê ngên samêa caluk, tamêak igai amên mêi agok panês dio têmamêak sliro nyên, amên lok snamêa biasonê têntus makêi dlapang kilêak sudo o gnureng tênamêak ngen kan trai baru snamêa mdiranê mêsok igai, tapi kingêt amên coa lok kêson mêak muk dau igê.

Topic: food & beverages
Waktau gêpo Cu up bêl o dau tun coa sêsako amên têbo titik dê ade paok kota o bakêa mlêtup, jijai tun dê tingêa nak kota Cu up o coa ade persiapan gok didik makonê dau korban dê kêno waktau têbo o mêltup. Uku waktau o tingêt nyên an sudo kejadian o uku pas belek msadêi, kêrno lok kêmliak lokasi têbo dê mêltup o uyo awai ipê. Coa si uak utuk sapêi moi têbo o nak di uku kêmliak amên têbo o kanyo coa tê sêsako amên bakêa mêltup, têbonê titik coa si lêkat igê, ipê igai coa si ade tando têbo o dê bakêa mêltup. Ruponê pas duso mêltup o baru kten kutê amên slamo yo bêak têbo o dau bliang dê panês, jijai uyo têbo o pnan tun dau tamasa tip bilai libur.

Topic: slice of life
Aktivitas bêbilai ngen kêrjo do o bae nam mênêa itê jêmau. Kêrjo rutin dê tip bilai o têtiko mênêa itê miliak lalu mto amên gidong libur utuk kêmaên kêpayêak. Mto ngen keluargo jijai kegiatan dê pas utuk mêlnyêp kêpayêak, coa si cuma do o bae dau kulo manfaat dê itê dapêt pas gidong mto ngen keluargo. Manfaat mto ngen keluargo yo têmamêak kenangan, mêlnyêp stres, pekeran  lêbiak têbkok ngen têmamêk asai snang. Mabis waktau mto ngen keluargo srai bae itê mênêa kênangan ngen tun dê itê sayang. Cet Mto barêak yo ngen keluargo kulo jijai kucai bakêa mênêa itê ngen keluargo snang. 

Topic: leisures
Têmi uk jê ing ngen pêtêa pasêt dê tingêt ngen mon dê khas, kêrno kêmuk dê dio dê mênêa mon angêak sudo muk nê. Dau tun coa lok muk dio tapi dau kulo tun dê mêsoa kêmuk yo. Pêtêa ngen jê ing tun dau coa galok kêrno mon nê o tapi dau manfaat sêbênêa nê. Amên mnurut Pusat Data ngen Informasi PERSI (Persatuan Rumah Sakit Seluruh Indonesia) jê ing dau mengandung vitamin ngen mineral kulo dau serat. Jê ing kulo ade khasiat Diuretic dê nam mlacêa mênyêak, dio bêguno nyên utuk penyakit jantung koroner, manfaat luyên nê utuk kêmuang resiko diabetes kêrno kandungan asam ngen mineral nê. Amên pêtêa dau mengandung gula alami awêi Sukrosa,fruktosa ngen glukosa tênamêak ngen dau serat.

Topic: food & beverages
Jamu kunir asem adeba jamu tradisional pungsi nê utuk mêlacêa haid utuk slawêi, mêlacêa pencernaan, mênêa usus bêrsih, awok padek ngen mêlnyêp jabêt . Dau slawêi menem jamu kunir asem kêrno dau nyên manfaatnê. Menem jamu yo cao têratur nam têmamêak stamina awok kêrno kunir asem mengandung anti bakteri ngen anti peradangan, i o kulo utuk supayo awok nam uak kuni pa o penyakit. Ahli gizi sêpakat amên kunik dau manfaat utuk kesehatan nêbaco kuni Webmd.com kunik dau mengandung kasiat utuk kêma ên pênyakit awêi osteoporosis, sênai gis, sakit magh ngen kolesterol lêkat. Kunik kulo baês utuk babok kêrno ade anti kandungan oksidan.

Topic: food & beverages
Uku dau tun madêk nam ngesok, memang bêl o uku pernêak kerjo nak umêak makan Padang waktau gi bujang. Ade tiko waktau keme blunguk nak dasêi ngen kêkuwat, uku sêngajo kêmsok kan mas snatên,mênêa samêa ngen têmumis pucuk. Waktau uku kerjo bêl o nak umêak makan gesea tip bilai uku nak dopoa, ade kêkiro duai taun kerjo di waktau o uku bi jijai juru ngesok nak di, kêrno uku tunnê memang lok bêlajêa makonê uku nam kêmsok lapên jano bae, uyo uku gi cet mulang bae utuk mingêt jano pa o rêrêpêak lapên-lapên dê lok kênsok, mungkin amen sudo yo amên bi cigai lok kêrjo ngen tun uku nam mukok umêak makan dewek.

Topic: food & beverages
Mbaco bukau dio hobi nê mênêa itê lêbiak têmamêak wawasan ngen pekeran jijai têbuko ngen lapang. Luyên kuni têmamêak lêmau mbaco kulo baik utuk latihan otok ngen pekeran. Mbaco nam têmulung jêmago otok kunyau otok nam manêu fungsinê cao sempurno. Pas gidong mbaco otok kêrjo utuk peker, menganalisa kêkêdau masalah, mêsoa dalên kêluwêa ngen solusi sapêi têmau hal-hal bêlau. Manfaat cet mbaco bukau utuk kesehatan fisik ngen mental o dau, sapêi hal yo bi dau peneliti nak dênio. Mnurut Nurhadi nak lêm Dalman (2014:13) ade kêkêdau dê itê dapêt kuni mbaco itê nam faham cao niên kutê isai dê itê mbaco, têmakêp ide pokok jano gagasaan utamo bukau cao gacang, dapêt informasi masalah jano bae ngen kenal ngen tai kato dê agok payêak.

Topic: leisures
Bi pasêtba tip daerah o ade gennê kêmuk khas kuni di, barêak nak Lampung kêmuk khas o luyên kuni kêkucêp ade kulo kêmuk khas dê bidau tun namên. Uku bae jak tingêa nak Lampung yo kêrno bi cet muk jijai tagiak kulo ngen kêmuk yo, amên nak Lampung gennê Seruit dio jenis lapên dê ja ang tun Lampung dewek nam têmingêa. Seruit yo sederhano sêbênêanê utuk lapên mukmêi itê sêmyap sêruit yo dê isainê kan nangang jano gênureng, samêa caluk, pindang kan, têpuyok ngen sêkulêm. Sêkulêm o dê biasonê ade pêtêa, jê ing uai, têlung sêkulêm, kemangi, lêpang ngen ade igai dê luyênnê, utuk mukmêi makêi seruit yo biasona kulo mukmêi sêsamo, awêi amên ade acara kêluargo jano bêbilai mukmêi nak dasêi ngen anok prêpuan kulo. Kêrno mênêa ngen bahannê sederhano jijai têngen bae itê nam mênêa.

Topic: culture & heritage
Amên kêmliak tun nam idup ngen pasangannê sapêi tuai do o têtiko têbayang ngen itê, asainê padek nyên gi nam idup sapêi barêak o. Amên nam mnurutku kucainê tingêa ngen itênê kêrno lêm manêi idup umêak tanggo o bi pasêtba dau masalah, amên masalah o itê awit madêak ngen harus têbukok kulo ngen pasangan, asainê amên itê nam manêu barêak yo mudah-mudahan itê ngut tuai nam sêsamo. Têtiko amên kêmliak ade tun umêak tanggo têtêgoa bribut do o asai slen o pasêt ade, tapi itê lok têmulung kulo coa gi mungkin kêrno do o urusan pribadi. Amên si dê minoi saran mu gkin ngen itê paling itê cuma sêbatas saran bae, tingêa ngen dê manêunê lok têmotoa saran tê jano coa.

Topic: slice of life
Ade do pendakwah dê bi dau tun namên adeba Yan Gymnastiar ngen dê dau tun namên Abdullah Gymnastiar jani Aa Gym. Coa si cuma jijai pendakwah bae tapi si kulo adeba penyanyi, penulis bukau, pengusaho ngen dê têmgok pondok pesantren Daarut Tauhid dê ade nak dalên Geger Kalong Girang Bandung. Pondok Pesantren yo têgok jak pat September sembilan belas sembilan puluak. Aa Gym cet têm ang masalah dê ade nak lêm kêluargo ngen pêrnêak jnolok Ustadz kelurgo bahagia, tapi hal yo jijai kontroversial kêrno media mumum Aa Gym poligami nikêak ngen sêlawi luyên. Mnurutnê hal yo adeba godaan nak lêm idup dê mênêa si litok ngen jijai titikbalik nak lêm idupnê utuk fokus ngen tujuan idup jêmalang akherat iso si dênio igai.

Topic: religion
Sêkêa adeba dê do alat dê cet nakêi utuk ngêsok, tai sêkêa o dewek adeba utuk lepek sêmisit  ngen cêmcong rêrêpêak dê biasonê nêa tun kuni kiyêu tapi ade kulo dê kuni plastik. Dau tun sêbênêanê miliak sêkêa kuni bahan kiyêu, coa si coa ade sebab sêkêa kuni kiyêu jijai pavorit kêrno sêkêa kiyêu nam jêmago matai pisêu têp tajêm ngen betuknê dê kukuak mênêa coa mudêak kêsia waktau nakêi utuk mênyisit jano mênyêcong. Luyên kuni o sêkêa kiyêu mudêak mêrsihnê ngen go nê kulo mudêak. Kiyêu dê gênuno utuk mênêa sêkêa yo biasonê kiyêu dê padek ngen coa mudêak pêcuak.

Topic: food & beverages
Coklat pertamo kilai nêmuk tun penduduk Mesoamerika kuno utuk menem, bêl o Cuma bangsawan bae dê menem, tapi zaman uyo coklat bi jijai asai dê terkenal nak dênio. Luyên kuni nêmuk biaso nam kulo nêa utuk menem sêngok jano panês. Coklat mengandung Alkaloid-Alkaloid awêi Fenetilamina ngen Anandamida dê ade efek fisiologis utuk awok kêrno kandungan nê dau Serotin nak lêm otok. Amên mnurut ilmuan coklat dê nêmuk nak batas normal ca o teratur nam têmu un tekanan dalêak awêi antioksidan dê nam kê mu ang radikal bebas nak lêm awok. Coklat kulo mengandung Theobromine ngen kafein, kêduai nê bi dau tun namên dê nam mênêa coa stêkuk. Mako nê amên itê ngêding asai stêkuk itê nam menem jano muk dio utuk milok stêkuk.

Topic: food & beverages
Lampung ade kêkêdau snyatai tradisional, dê dau tun namên ade gennê badik, candung, terapang, payan ngen igai dê luyênnê. Amên dê paling dau tun namên o adeba badik, snyatai yo bêtuknê awêi golok tapi ukurannê agok titik ngen ujung agok lucuk tajêm. Snyatai tradisional dê dio ja ang lêpas kuni pingang amên nak sêsadêi, amên nak kota kêrno ade aturan coa buliak min snyatai tajêm makonê nak kota ja ang itê kêliak tun min, tapi rêrato nak dasêi amên tun Lampung si bi pasêt têmuan. Utuk itê amên lok têmuan snyatai yo mudêak kêrno dau tun jêmuwoa, tingêa itê miliak dê dipê dê buatannê baês, kêrno utuk snyatai yo biasonê dê baês o kênliak kuni bahan mênêanê ngen sêpuaknê. Gonê kulo mêmêcêm muloi kuni dê la ang sapêi dê mudêak ade.

Topic: culture & heritage
Uku ade cubo muk benik unok bê êm, amên nak Riau jano Padang tun madêak nê lamang tapai, utuk bênik dio bahannê kuni bêlas poi pulut, satên, ngen silai didik, kêmsok nê nak lêm buluak uai. Amên bê êm nê kuni bêlas poi pulut mêlêu kênsok trus nagai. Ca o mênêa bênik nê bêlas nêpuk bêbêrsih cênapua ngen satên nasuk lêm buluak ngen nêlapis dawên pisang, kêmsoknê sênyêp nak aang ngalai sapêi mêsok kVkiro duai jam. Amên bi mêsok nêgit buluak nê têntok bêniknê nêpek nak pingan jani makuk das nê sniram ngen bê êm dê bi jijai, sudo kêpadek asai nê. Amên lok cêmubo mênêa coa si saro igê da.

Topic: food & beverages
Pengertian olah raga adeba gêmrok awok utuk mênêa kuwêt ngen sêmêhat awok, jijai coa heran manfaat kuni olah raga adeba nam têmu un resiko kêno sakit jatung. Hal yo kêrno aktipitas olah raga dê awit nam têmulung utuk mêlacêa dalêak nak lêm awok ngen nam kêmuêt têlan ngen blat nak lêm awok. Ngen olah raga itê nam têmukêt kmasai atêi snang ngen rilek awêi olah raga senam. Senam adeba dê do cabang olah raga dê mênêa gêrok dê perlu ade kekuatan, gacang, ngen gêrok awok dê têratur. Olah raga senam sêbênêanê dau manfaatnê utuk manusio kuni kesehatan jasmani ngen rohani. Lêm zaman moderen yo senam kulo dau perkembangan, uyo tamêak dau mêcêm senam, dê cet jijai nak lêm tanding adeba senam irama. Senam irama yo adeba senam dê makêi gêrok bebas ngen ade musik, gerok nak senam irama yo nambae berupo ketukan, têpuk tangên ngen dê luyênnê, makonê gêrok senam yo awêi mêna ai nam manêu su ang jano dê dau.

Topic: sports
Dau dê nam itê manêu utuk olah raga lêngan nak dasêi, uku uyo omor bi lêmo puluak taun lêbiak Alhamdulillah amên awok gi ngêding sehat. Têtiko kêkuwat coa pêcayo amên uku madêak omorku bi lmo puluak taun lêbiak, kucainê ngen uku adeba tip bilai uku usaho nam kêmluwêa eteng walau si didik. Jijai luyên kuni olah raga lêngan yo nano uku kulo galok mênêa kesibukan ngen mêrsih umêak jano mukut glung umêak, ipê igai uyo uku kulo muloi têtanêm nak blakang umêak ngen uku mênêa kesibukanku barêak o coa ngêding do oba bi masuk olah raga utukku. Amên ku ang pêcayo buliak ba cêmubo dê awêi uku manêu bêbilai. Dê niênnê kulo itê cuma mok didik waktau ngen coa gêmangau kêrjo tê.

Topic: sports
Ngen têtanggo o itê dau harus namên awêi ipê prêngoi têtanggo tê, amên itê bi namên do o mudêak utuk tê nam capua ngen têtanggo tê. Memang ade pao têtanggo dê si coa lok alêak amên miling do o coa jijai masalah kunyauba itê dê mngalêak dê pêtingnê si jibêak sapêi gis atêi ngen itê. Mnurutku utuk nam idup ngen dau têtanggo o ipê igai têtanggo bêlau, pertamo itê nguta itê bi nam kêmlaik prêngoinê awêi ipê, amên itê bi namên do o mudêak utuk tê nam bunok ngen têtanggo o. Walau têtiko cuma itê dê ngêrtai ngen têtanggo tapi sinê coa lok ngêrtai do o mêak jêmujai masalah, amên jnijai masalah itênê dê têtiko coa taên tingêa paok negn si.

Topic: slice of life
Abdullah Bin Abu Quhafah dê itê namên Abu Bakar Ash-Shiddiq adaba do antaro sahabat Nêbai dê pertamo masuk Agamo Islam. Jijai tun dê pertamo masuk Islam Abu Bakar jiai tun dê ade tugas lai utuk min tun dau masuk lêm agamo Islam dê bakêa jêmijai tokoh-tokoh pting nak lêm sejarah Islam. Abu Bakar jênijai Khalifah pas Nêbai bi mêningêa. Pas Nêbai mêningêa Abu Bakar gêmitêi fungsi politik ngen administrasi ngen mipin Islam. Dê jijai sahabat ngen penasehat Nêbai waktau o, Si laher lêmo otos tujuak puluak têlau Masehitrus mêningêa duai puluak têlau Agustus num otos têlau puluak pat Masehi. Sahabat Nêbai yo tun dau kênal ngen pribadinê dê jujur ngen hal jano bae, disiplin nge taat. Nak lêm kêkêdau cêrito Nêbai ngen Rasul gen Abu Bakar cet sênbut nam lêm Al Quran.

Topic: religion
Tip daerah ade kêkêmuk de khas kuni daerah o, awêi daerah Kulau, kêkêmuk kuni di de galok tun têmukua utuk rubo adeba Lempuk, lempuk yo amên nak daerah Jawai sêbangso dodol, amên nak yo mênêa nê kuni bahan diyên, makonê go nê kulo agok la ang ipê igai amên gidong coa pako diyên. Ca o mênêa lêmpuk,  jijai diyên dê bi mêsok nêmok isainê trus nê eng moi blangai cênapua ngen satên kêtêa, utuk ukuran nê kêkiro lêmo buêak nyoa utuk duai puluak buwêak diyên, nulek sapêi si bubêak warno jano mêsok, memang agok an muk waktau mênêa nê pat sapei lêmo jam, amên galok tun mênêa coa pakêi capua jêjano, amên utuk jênuwoa têtiko cênapua nê bêlas poi pulut, itê lok namên amên bi mêsok do o amên nêgong cigai si mêlkêt nak tangên. Amên asainê padek nyên ngen dio nam bêtaên sapêi num jano tujuak bulên.

Topic: food & beverages