gentaiscool/nusaparagraph_emot huggingface dataset:
Kabeh wong nag ditodong senjata yo mesti wedi, opo maneh oleh nodonge iku maeng nang tengah alas. Terus sing medeni iku nag sing nodong iku ancene niat begal utowo ngerampok wong ditodong iku maeng tambah wedi lah. Masio iku wonge gede ambek aparat menisan nag wes kadung ditodong yo mesti keweden. Soale nang kondisi koyok ngunuku wong iku wes nak titik sing paling wedi polahe ora iso lapo-lapo ambek kepepet. Sing ono nang pikirane yo mog carane iso slamet tok. Yo perkoro nginiki yo wes wajarlah soale sing jenenge menungso mesti duwe roso wedi ambek perkoro sing ngancam awake. Nah roso wedi iki maeng teko mentale deke sing durung kelateh ambek durung tatak.

Emotion: fear
Pas SD, aku tau arep diculik karo wong. Pas kui umurku 11 taun. Awaku lemu banget lan kulitku putih. Biasane, aku bali sekolah kui dipetuk karo ibu yen ora bakal dipetuk karo budheku. Nanging pas kui, sekolahku bali gasik. Durung ono pemeberitauan sak durunge, yen kelase bakal rampung luwih cepat. Mergo ora duwe HP lan ora gowo duwit kanggo numpak becak, tak putuske aku mlaku dhewe wae timbangane mung meneng wae neng sekolahan. Durung mlaku adoh kui, ngerti-ngerti ono wong sing mekso aku mlebu gang. Aku wedi. Aku mikir opo iki aku bakal diculik. Bejone, ono pegawe seko dinas pendidikan liwat cerak kono. Dheweke ngewangi aku lepas seko wong kui lan ngeterke aku balik neng ngarep gerbang sekolah.

Emotion: fear
Phasmopobia yaiku rasa wedi marang dedemit sing lebih. Phasmopobia iki marai wong sing ngerungokno crita setan wae wis keweden, ndredeg, lan trauma, padahal ora ngerti wujude memedi kuwi kaya apa. Salah siji cirine yaiku rampung ngerungokake crita, wedi arep nang ngendi-ngendi banjur bisa keganggu turune nganti insomnia lan ngganggu aktivitas saban dinane. Jenis fobia sing iki bisa uga ngganggu fisik kaya kondisi jantung sing ora normal, tekanan darah sing ora normal, lan uga bisa marai sesak napas. Amarga kuwi, fobia iki bisa ngganggu urip kaya wedi urip ning panggonan sing peteng lan uga nyabang dadi jenis fobia liyane lan dadi kurang turu kamangka kurang sehat. 

Emotion: fear
Trauma marang jarum suntik iki uga bisa disebabake karo isu lan bayangan babagan suntik euthanasia. Suntik euthanasia yaiku prosedur kedokteran sing bisa ngilangake nyawa utawa suntik mati. Prosedur iki dilarang ning Indonesia ing kondisi apa wae kecuali dokter hewan sing nyuntik kewan amarga penyakit sing ora bisa diobati. Suntik euthanasia ning Indonesia iki hukume isih ilegal amarga akeh norma-norma sing ngatur babagan hak asasi manusia sing isih duwe martabat, norma agama, lan uga etika kedokteran. Wong sing ngelanggar lan melu ngelakoni prosedur suntikan iki bisa diganjar penjara 12 taun, kalebu suntik euthanasia sing dijaluk karo pasien lan wis ana persetujuan saka keluarga pasien. 

Emotion: fear
Marah iku salah siji jenis perasaan sing paling umum dirasakno akeh uwong. Biasane rasa marah iku muncul pas ngeroso gak seneng karo sesuatu. Kabeh uwong iku tau nyeneni utowo diseneni, dan iku normal. Jenis marah sing umum iku onok limo. Siji, marah stres. Marah sing siji iki penyebabe beragam. Terus luwe gampang dikendalikno dengan cara ngindari penyebab stres iku mau. Loro, marah pasif-agresif. Wong sing ngalami iki bakal ngatasi amarah dengan ngindar. Biasane iku ngomong nek lagi marah, tapi igak karo alesane. Telu, marah verbal. Marah verbal iku marah sing marakno wong iku ngomel ngomel sak karepe dewe dan kadang isok ngelarakno atine wong liyo. Papat, marah volatil. Marah sing iki guduk sing marah terus-terusan, isok barengan ambek perasaan liyane. Limo, marah pembalasan. Tujuane iku mbales rasa kesel iku mau nang wong liyo sing mancing perkoro nang de’e.

Emotion: fear
Ngguyu iku kadang perlu gawe ngeculno rasa stres sing onok nang sira. Kadang sembarang kalir kekonyolan iku isok marakno awak dewe ngguyu. Salah sijine iki kelakuan bodoh utowo ndlahom e koncone awak dewe. Kadang arek iku mau yo sisan melu ngguyu pas ndelok awak dewe ngguyu, melu ngguyu ambek kebodohane. Tapi kadang, arek iku mau dadi isin terus maleh gak pede kate lapo-lapo. Makane kadangan ngguyu mergo kesalahane wong liyo iku isok dadi salah siji bentuk pembullyan. Mungkin awak dewe gak sadar nek wes ngelakoni iku, tapi gawe korbane iku pasti bakal mbekas pol. Nek wes ngono, korbane iku maleh isin, wedi, dan isok maleh menarik diri teko kehidupan sosial.

Emotion: shame
Plagiarisme iku isok dicegah, salah sijine iku nganggo situs web utowo aplikasi sing khusus gawe ngecek onok unsur plagiarisasi ta gak nang tulisan iku mau. Situs sing paling digawe nang dunia akademisi iku jenenge Turnitin. Langkah-langkah nggawe Turninit iku koyok ngene. Siji, buka website turnitin.com. Loro, melbu nganggo akun pelajarmu. Telu, nek kate unggah berkas, petek menu Submit nang sebelah kanan. Papat, mbari metek menu Send, halaman bakal otomatis dialihno nang dialog unggah berkas tunggal sing berisi ID dokumen. Isi jeneng ngarep, jeneng mburi, sampe judul penelitian. Mbari ngono pilih berkas sing kate diunggah. Limo, nek berkase wes dipilih, petek menu Up, enteni sampe berkas berhasil diunggah. Enem, nek wes mari, petek menu Confirm terus balik nang menu Assignment List. Pitu, enteni sampe metu persentase ne. Terakhir, nek wes mari kabeh, petek menu View gawe ndelok hasile.

Emotion: angry
Gawe wong tuwo sing nduwe bayek, pasti sering banget ngadepi anake sing rewel. Tapi kadangan, rewele iku mergo alesan sing gak jelas. Wes diombeni ASI, sek ae nangis. Utowo wes diganti pampers e, sek tetep ae kejer. Digendong ambek ibuke, yo sek podo ae. Kemungkinan gede, bayek iku mau gak sengojo ndelok makhluk ghaib. Ancen angel gawe dipercoyo, tapi bayek iku nduwe indera sing luwe peka timbang wong dewasa. Hal iku mergo mereka iki jiwane sek resik, dadi panca inderane isok luwe peka. Hal iku sisan sing marakno bayek iku kadang isok ndelok makhluk ghaib dan keweden sampe akhire rewel.

Emotion: fear
Jaman saiki, bocah-bocah enom akeh sing seneng lagu-lagu Korea utawa K-Pop. Budaya Korea lan lagu-lagune iki bisa marai semangat amarga makna lagune sing apik lan ngewenehi pitutur sing kadang ora ditemokake ning lagu liyane. Akeh sing nganggep yen idola saka Korea iki mung didelok saka rupa lan awake, nanging ya ana sing didelok saka bakate. kesuksesan saka idola Korea iki ya ora adoh saka peran fans sing gede lan sregep ngadakake promosi ning sosial media. Kontribusi idola iki ya ana saka tuku album, jumlah penonton ning youtube, jumlah wong sing ngerungokno lagune, lan jumlah wong sing voting ning acara musik. 

Emotion: happy
Onok akeh banget penyebab uwong milih berpisah karo koncone. Salah sijine nek konco iku malah nyikso batiniah uwong tersebut. Onok salah siji sikap uwong sing dinilai ‘beracun’ nang hubungan pertemanan, yaiku perdayaan mental utowo boso mboise iku gaslighting. Gaslighting iki salah siji jenis pelecehan emosional terselubung ndek ndi wong sing ngelakoni sengojo nyesatno korban utowo nggawe narasi palsu cekne korban iku bingung ambek realitase. Pelaku gaslighting iki ngelakoni pelecehan emosional gawe memanipulasi korban. Contoh perilaku gaslighting iku antara lain ngeremehno emosi ambek perasaan, sengojo mendistorsi pikiran, balik nyalahno, ngubah perilaku sementara, marakno korban ngeroso dewean, dan koar-koar ngeroso wes akeh ngelakoni banyak hal demi korban.

Emotion: sad
Masa depan sing cerah ora mung ditentokake karo ning endi sekolahe. Senajan kowe ditolak karo universitas sing paling kok pengeni, nanging kowe ora perlu putus asa. Mlebu universitas sing apik durung mesti duweni masa depan sing cerah, lan sak walike nalika mlebu universitas biasa ora mesti dadine masa depane ora cerah. Kabeh iku tergantung karo bocahe dewe-dewe kepiye cara manfaatne kesempatan iku. Akeh banget sing bisa dilakoni senajan ora bisa mlebu universitas sing dipengeni kayata nambah melu organisasi sing aekh, magang ing akeh panggon, lan mesti melu lomba. Iki dilakoni supaya value awake dewe bisa munggah lan bisa duweni masa depan sing cerah.

Emotion: sad
SARA iku ancen dadi hal sing paling sensitif nang Indonesia. Hal iku opo’o SARA iki kudu dikenalno nang arek cilik ben mereka eroh dan paham ambek perbedaan kultural sing onok nang Indonesia iki. Onok cara sing isok dilakoni gawe ngajari arek cilik tentang SARA. Siji, kenalno macem-macem suku sing onok nang Indonesia. Kenalno nang arek cilik iku mau de’e iki termasuk nang suku opo, dan suku opo ae sing onok nang sekitare disik. Loro, kenalno macem-macem agama nang Indonesia. Mulai teko Islam, Kristen. Katolik, Hindu, Budha, karo Konghucu. Telu, kenalno opo iku ras dan kenalno sisan nek ras iku hubungane karo fisik, dadi gak oleh asal ngelokno wong liyo mergo fisike. Nek wes paham kabeh, baru alon-alon kenalno antargolongan sing onok nang Indonesia.

Emotion: angry
Wong-wong saiki akeh-akeh nag ngerasakno roso seneng polahe oleh penghargaan iku macem-macem. Ono sing nyudoh-nyudohno nang media sosial ambek tulisan sing koyok-koyok bersyukur padahal wes kecampuran roso pamer. Mangkane kadang wong sing oleh penghargaan maeng iku ora suwe oleh ngerasakno seneng soale langsung ilang kegusek ambek pamer maeng. Mangkane nag duweni roso seneng polahe oleh penghargaan ojo diumbar-umbar nag ngarepe wong akeh soale ora kabeh uwong iku seneng ambek opo sing mok rasakno. Dadi akhire, oleh elok-elokan sing elek, terus ono sing ngarani sombong, ambek pamer barang. Nag seneng sing koyok ngunuku jane cukup seneng wae seng sekirane iso makili roso senengmu maeng.

Emotion: happy
Fonophobia iku fobia sing marakno penderitane ngeroso cemas utowo wedi ambek muni-muni sing isok memicu emosi negatif. Biasane penderitane iku ngalami rasa wedi pas krungu muni sing mbrebeki kuping koyok petasan, konser, utowo pesta. Tapi nek sek nang taraf ringan, fobia iki sek isok disembuhno kok. Soale yaopo maneh muni-muni koyok ngono iku wes gak isok dihindari maneh nang jaman saiki, dadi awak dewe sing kudu luwe wani ngadepi iku kabeh. Cara gawe nyembuhno fonophobia iku koyok ngene. Siji, mikir positif nang sembarang kalir sing mbok wedeni. Loro, ubah pola pikir dan ndelok objek sing mbok wedeni iku secara objektif. Telu, visualisasikno utowo bayango hal-hal positif pas krungu muni iku mau. Terakhir, lakoni relaksasi pas ngadepi muni sing mbrebeki mau.

Emotion: fear
Sedeh kenek PHK iki roso sing wajar dirasakno ambek wong sing kenek PHK. Tapi wong sing kenek PHK kudune ngerti PHK iku asline ora kok mergo awakmu ora oleh kerjo maneh ambek ora oleh penghasilan maneh. Roso sedeh iku asline teko roso kuwatir nag jeru pikirane wong sing kenek PHK maeng. Nah roso kuwatir iku maeng metu soale teko beban urip sing bakal dirasakno pas kenek PHK maeng. Lah terus piye ben wong ora sedeh polahe PHK maeng. Carane yoiku awakmu kudu ngilango roso kuwatir sing ono nag jeru pikiran ambek atimu maeng. Dadi atimu maleh mantep ngadepi urip masio kenek PHK tanpo ono ne roso kuwatir. Padal roso kuwatir maeng ono polahe roso wedimu ambek urip.

Emotion: sad
Wong nag diguyu wong akeh mesti yakin isine. Tapi yo karek delok sek diguyune iku maeng polahe perkoro elek opo apik. Nag apik biasane iku yo tambah seneng. Nah biasane wong sing isin nag diguyu iku biasane ngelakoni perkora sing ancene ora pantes dilakoni masio iku jarene sing ngelakoni iku apik tapi nag jarene wong akeh iku ora pantes yo tetep ae bakal diguyu wong sak pirang-pirang. Nah pas nang kelas biyen aku tau isin gara-gara diguyu bocah sak kelas. Nah sing garai perkoro iku kedaden yo polahe salahe koncoku sing moro-moro nempleki tulisan sing ora pantes ditulis terus ditemplekno nang gegerku. Bocah-bocah sing ero yo mesti guyu kabeh sak kelas.

Emotion: shame
Kabeh wong iku mesti tau ngelakoni perkoro elek sing iso dadekno wong iku maeng isine megilan nag konangan. Nah mergo iku maeng nag ancene perkoro iku maeng wes kadung kelakon yo ojo sampek kelakon maneh. Nah ono wong sing ancene iku nganggep perkoro sing elek maeng iso dadi perkor sing ngisine deke mergo deke iku termasuk wong sing ancene ora tau ngelakoni elek utowo wong sing dianggep apik nang wong-wong mangkane deke iku isin nag sampek ono perkoro eleke sing konangan wong. COntohne wong sing sugeh iku konangan utang nang wong sing biasa-biasa. Nah perkoro iku maeng asline kan ora termasuk elek, tapi maleh dadi elek mergo wong sing utang maeng wong sugehe pol.

Emotion: shame
Restoran gedhe kuwi ora luput saka kesalahan kaya panganan sing bosok. Panganan ikii bisa ngerusak kualitas panganan lan uga bisa marai para pelanggan mlayu jijiken lan ora napsu mangan. Kasus restoran sing nyimpen panganan bosok iki bisa kena macem-macem kaya udara sing nggawa bibit kewan kaya laler lan kewan liyane bisa dadi faktor kenapa panganan bisa mambu lan bosok. Penyimpenan sing kurang apik lan uga suhu sing ora pas bisa mbosokake panganan sing luwih cepet. Kamangka, ning restoran gedhe kuwi kudu nduwe kulkas utawa ruang penyimpanan sing gedhe lan kudu dikontrol saban dina lan ditata panggonane ben ora kena udara lembab. 

Emotion: disgusted
Wiwit cilik, bocah-bocah ning sekolah wis diajari carane nyelengi dhuwit. Salah sawijine nganggo lagu sing judule "Mari Menabung" sing dinyanyekake karo Titiek Puspa. Lagu iki efektif kanggo ngajari bocah babakan carane hemat lan carane nyimpen dhuwit sing bener. Uga ning sekolah ana kegiyatan sing dibiasakake yaiku nyelengi nganggo buku tabungan sing dikumpulake marang guru wali kelas. Hasil dhuwit sing dicelengi iki biyasane kanggo tuku alat tulis utawa kanggo rekreasi akhir tahun. Kebiyasaan iki pancen apik lan kudu dipertahanke ben generasi enom duwe semangat nabung ben ora mbebani wong tuwa yen pengen tuku barang lan ana kepuasan dhewe yen bisa ngumpulake dhuwit. 

Emotion: happy
Wong-wong sing ngelakoke salah kui polahe dadi aneh-aneh. Mergo ngeroso wedi utowo ben wedine ora ketok karo wong liya dheweke ngelakoke hal-hal sing ora biasa dilakoke. Pas wong wedi mergo diseneni kui rupane kui biasane dadi pucet lan awak dhewe sio delek wonge kemringet neng rupane. Ono wong sing ngerti-ngerti meneng. Dheweke dadi ora akeh gerak lan ora akeh ngomong. Ono wong sing ngerti-ngerti ngilang. Mungkin, maksude supoyo ora ketemu karo wong sing kira-kira bakal nyeneni dheweke. Nanging, ono uga wong yen arep diseneni kui malah nyeraki wong sing bakal nyeneni. Dheweke dadi luwih perhatian lan dadi apik banget karo wong kui.

Emotion: fear
Bajingan Pak. Opo ora iso dipertimbangke meneh ben aku iso ketompo neng perusahaan iki. Aku iki wis jajal daftar neng perusahaan iki nganthi peng 3 loh.Tak bela-belani, ora ngelamar neng perusahaan liyo ben aku iso nunjuke loyalitasku. Yen aku ora nyambut gawe kui, aku sinau. Aku sinau 10 jam sak ben dino. Opo kui ora nunjukke yen aku ora cukup pentir mlebu perusahaanmu po? Aku meshti ngopo meneh iki. Asu. Yen aku jajal sing kepapat kali ne, opo Kowe tetep arep nolak aku Pak. Opo sing kudu tak buktike meneh ben aku iso tok tompo? Aku wis kesel Pak nganggur terus.

Emotion: angry
Kebiasaan ngomong cepet kuwi bisa dadi salah siji penyebab kenapa wong bisa nduweni kebiasaan ngomong nganggo idu sing muncrat. Wong sing ngomong cepet iki kadhang ora bisa ngontrol apa wae sing diomongke lan uga energi sing dinggo, dadine ora bisa nggawe perkiraan idu kuwi bakal kena marang wong liya apa ora. Kamangka, wong sing ngomong cepet iki sering banget oleh sindiran yen lagi ngomong ning ngarep kelas amarga ora sengaja ngetokake idu. Kanggo wong liya, babagan iki kadhang ora sopan, nanging kepiye maneh yen pancen ora bisa dikontrol. Banjur sing kudu dilakoni yaiku ngelatik artikulasi ben ora keganggu karo produksi liur. 

Emotion: disgusted
Ono neng panggon sing ora awak dhewe kenal kui pancen medeni. Senadyan awak dhewe neng panggon kui kanggo plesiran utowo dolanan, yen awak dhewe ora familiar klo panggon kui roso wedi kui tetep bakal jedul. Supoyo awak dhewe ora patio wedi neng panggon sing asing kui, ono beberapa hal sing iso awak dhewe lakoke. Sing kesiji, awak dhewe iso ngerongoke lagu selama awak dhewe neng kono. Lagu sing diputer kui uga kudu sing iso gawe seneng lan semangat. Sing keloro, awak dhewe iso gowo konco pas awak dhewe plesiran neng kono. Sing ketelu, awak dhewe iso golek ngerti disik kondisine kota utowo panggon sing arep awak dhewe kunjungi.

Emotion: fear
Ngajari bocah babakan kebiyasan apik kuwi pancen akeh carane, kaya hemat lan sneneg nyelengi yen arep tuku barang, alat tulis, utawa dolanan. Kebiyasaan iki kudune wis bisa dimulai pas bocah wis sekolah lan wis oleh dhuwit jajan. Kebiasaan iki uga ngajari bocah cara ngatur dhuwit. Misal bocah kuwi nduwe kekarepan tuku dolanan dan bisa dijak nggawe perencanaan celengan sing pas ben bocah ngerti rasane yen arep tuku barang, kabeh wong kudu duwe usaha sing dilakoni. Kamangka, ana bank sing nyediakake rekening junior kanggo bocah sing belajar nyelengi. Rekening iki bisa dadi salah sawijining cara sing efektif kanggo ngelatih anak luwih tertib babakan nyelengi. Ayo saiki latih adhi utawa ponakan ben dadi bocah sing irit lan peduli bab keuangan. 

Emotion: happy
Wong sing dadi korban bencana alam kui mesake banget. Dheweke kelangan akeh banget harta-bandane. Dheweke kelangan omah, usahane, lan gaweane. Dheweke ora ngerti kapan kahanane bakal balik meneh koyo sak durunge keno lindu. Makane kui, sak liyane, korban bencana kui butuh bantuan koyo panganan, tendo, lan kelambi, wong-wong kui tetep kudu dikei bantuan psikologis. Pitulangin psikologis iki pancen angel nek kudu dijelaske lan kudu dideloke bentuke. Mungkin salah siji sing awak dhewe iso lakoke supoyo mental utowo kondisi psikologis korban tetep stabil kui, awak dhewe ora usah meden-medeni yen ono becana susulan. Senadyan kui mungkin pancen bakal ono, nanging awak dhewe sing nulungi kui kudu iso ngevakuasi wong-wong kui tanpa dheweke ngerti yen bakal ono bencana susulan.

Emotion: fear
Tiyang sing paling ora entuk dikuciwake kuwi menurutku wong tuwo. Neng ajaran Islam, awak dhewe pancen diajari kudu hormat marang wong tuwo, ngomong ah wae iso doso. Kui bener. Nanging, ono alasen liyane kenopo awak dhewe ora entuk ngecewake wong tuwo. Sing kepisan, wong tuwo kui wis berkorban akeh kanggo awak dhewe. Ibu wis berkorban seko awak dhewe isih ono ring rahim. Awak dhewe, terutama sing lanang, angel kebayangke piye lorone nyimpen wong neng jero weteng, durung meneh proses ngelahirkene. Bapak uga berkorban wektune. Bapak nyambut gawe seko isuk tekan wengi kanggo golek duwit sing iso memenuhi kebuthan keluargane. Neng jero atine, dee golek duwit supoyo anake iso urip luwih enak timbangane dee pas isih cilik.

Emotion: sad
Ben uwong iku pasti tau ngalami sing jenenge demam panggung, bah iku nang taraf enteng utowo nang taraf sing abot. Opo maneh nek wes katene acara berlangsung, wah tambah nemen ae iku demam panggung e. Nek wes ngono, onok hal sing isok dilakoni. Siji, atur pernapasan ben detak jantung luwe rileks. Loro, ojok terlalu mikiri opo sing kudu dilakoni pas nang duwur panggung. Biasane kan podo bingung engkok kudu ngelawak koyok yaopo ben suasana isok cair. Nah pikiran koyok ngono iku guwaken. Pokok awakmu mek perlu gawe nyampaino materi, engkok tambahan liyane bakal ngalir dewe. Terakhir, mikir nek penonton iku gak kenal ambek awak dewe. Yakinono nek awakmu ambek penonton iku gak bakalan ketemu maneh. Nek wes ngono, awakmu isok luwe bodo amat dan marakno luwe lancar pas ngomong.

Emotion: fear
Awak dhewe bakal seneng banget pas menang judi. Awak dhewe ora nyongko ngerti-ngerti awak dhewe iso nyekel duwit sak momo akehe. Ben awak dhewe iso menang terus pas toh-tohan, awak dhewe iso gateke beberapa perkoro iki. Sing kisiji, awak dhewe ora entuk toh-tohan kanggo kabeh duwit sing awak dhewe duwe, opo meneh yen awak dhewe tekan ngutang. Sing keloro, awak dhewe ora entuk pilih jenis judi sing ora iso awak dhewe kendalike. Misale koyo judi bal-balan. Menang utowo kalahe awak dhewe neng judi iki tergantung karo kemenangan tim sing awak dhewe pilih. Padahal, akeh banget kemungkinan sing iso kedadean neng lapangan. Luwih apik, awak dhewe milih judi sing jalane permainan kui iso awak dhewe kendalike.

Emotion: surprise
Sak ben awak dhewe gawe kesalahan utowo doso kui seharuse awak dhewe ngeroso wedi. Wedi mergo awak dhewe bakal entuk ganjarane neng akherat sesok. Salah siji cara supoyo awak dhewe ora ngeroso wedi kui, awak dhewe ora ngelanggar aturan neng agamane dhewe. Supoyo awak dhewe ora ngelanggar aturan kui ono sing kudu awak dhewe gateke. Sing kesiji, awak dhewe kudu ngerti opo wae aturan-aturan sing ono neng agamane dhewe. Piye carane awak dhewe arep ora ngelanggar yen awak dhewe ora ngerti blas opo-opo wae sing kudu dilakoke lan ora oleh dilakoke. Awak dhewe iso sinau neng ustaz utowo awak dhewe iso maca buku sing jelaske perkoro aturane kui.

Emotion: fear
Saiki akeh wong nag ulang tahun wong sing dikenal iku nganjurno gawe surprise utow hadiah sing marakno wong ulang taun maeng jumbul tapi seneng. Nah pas ulang tahune bojone koncoku wingi aku dijaluki tolong ambek dikongkon koncoku gawekno hiasan nang omahe soale aku biasane yo gawe desain ambek dekorasi nikahan. Nah jarene koncoku iku ngongkon desaine sing koyok nang acara pesta tapi rodok cilik ben bojone teko kerjo langsung jumbul ambek seneng. Soale deke ora bakal ngiro nag ate oleh hadiah koyok ngeneki. Mari ngunu aku yo gawekno opo sing dianjurno ambek sing dikongkon koncaku maeng. Sak liyane iku bojone maeng pas mlebu langsung mlongo ambek tolah toleh.

Emotion: surprise
Pas awakmu tilik bayi, pasti awakmu isok ndelok nek wong-wong iku pasti fokuse nang bayine. Meh gak onok sing fokus ambek ibukne. Padahal nek digatekno maneh, ketok nek wajah ibune iku gak karu-karuan. Mulai teko wajane sing pucet, kantong matane sing tambah tebel, mripate sing ngantuk mergo kurang turu, bibire sing tambah garing, wes pokoke gak karu karuan lah. Nek wes koyok ngono, awak dewe isok banget nyemangati ibukne. Dukungan spiritual koyok ngono iku ngaruh banget gawe ibu sing buru ae ngelahirno. Suasana hati ibu iku biasane luwe sensitif, dadi butuh dukungan teko akeh uwong liyo cek isok semangat ngeramut anake. Dadi nek awakmu tilik bayi nang dulur utowo koncomu, ojok lali ngekeki semangat dan motivasi gawe ibukne sisan yo.

Emotion: happy
Seneng polahe menang undian yoiku roso seneng sing teko polahe oleh rejeki. Roso seneng nginiki asline termasuk roso seneng sing ora kesongko-songko soale tekone rejeki yo ora ono seng ngerti. Tapi sing jelas roso seneng polahe menang undian ancene roso seneng sing jarang wong tau ngerasakno saole yo arang wong sing menang undian. Mangkane nag ono wong seng menang undian terus bungae orambloko mesti kabeh wong sing nang pingire rodok ora percoyo soale undian dewe iku ora mesti terus akeh wong sing kenek bijuk barang. Masio ngunu roso seneng iku yo kenek ae dadi simbol roso syukur polahe oleh rejeki.

Emotion: happy
Awak dhewe selama urip iki akeh ngerasake legi paite kehidupan. Ono pengalaman sing awak dhewe iling mergo kui marake seneng banget, ono sing awak dhewe iling mergo kui ngelarani ati. Nanging sak sedih-sedih pengalaman urip sing awak dhewe alami kui, mesthi ono sisi padangane, ono hal sing iso awak dhewe jupuk dadi pelajaran. Misale, wong tuwo awak dhewe sedo. Awak dhewe ora mungkin ora ngeroso sedih. Nanging ora nutup kemungkinan, ono hal sing apik seko kejadian kui. Mungkin, awak dhewe iso kumpul bareng meneh karo kakang-adi sing wis suwe ora ketemu. Seko kui hubungan seduluran awak dhewe adoh luwih cerak dibanding sadurunge. Dadi ono neng kedadean sing sedih kui, awak dhewe iso ngerasake kehangatan sing wis suwe awak dhewe ora rasake.

Emotion: happy
Dino iki dino ke-3 aku ngelakoni outbound nang acara Science Camp. Isuk iki, awak dewe senam terus lanjut sarapan nang Aula. Aku bareng karo koncoku, Ririn karo Shasa. Awak dewe bareng terus soale sak kelompok dan sak kamar sisan. Dadi nang ndi bareng terus. Mbari sarapan, awak dewe balik Kamar gawe langsung adhus. Tengah perjalanan, moro Shasa ngeluh nek wetenge mules pol dan kebelet ngising. Ambek Ririn dikon nahan soale lokasi Kamar e ancen adoh pol nek mlaku teko Aula. Moro gak suwe, krungu muni ngentut buanter sing asale teko Shasa. Wajahe ketok luego pol pas marine ngentut, tapi malah aku sing isin dewe ngerungoknoe.

Emotion: shame
Umur wetenge Dini wes 8 wulan. Itungane kurang 1 wulan maneh, anake bakal lair. Dini lan bojone wis ora sabar ngenteni bayine lair amarga iki anak mbarep lan dadi putu nomer siji ana ing kaluwargane Dini utawa bojone. Dini wis nyepakke klambi kanggo bayine. Senajan Dini durung ngerti bayine lanang opo wedok, dheweke tuku klambi sing warnane netrak kaya biru lan ijo supaya ora keguwak. Bojone Dini uga wis nyepakke kamar kanggo jabang bayine. Kamar iku wes digambari maneka warna kayata gambar awan, rembulan, srengenge, lan gambar lucu liyane kaya kembang, kupu-kupu. Dini lan bojone uga donga saben dina supaya lairane bakalan lancar, sehat kabeh ibu lan bayine.

Emotion: happy
Maleh akehe uwong sing wani ngungkapno nek de’e iku transgender, tambah akeh sisan uwong sing manfaatno situasi iku. Mereka sing manfaatno iku biasane bakal nyamar gawe menuhi fantasi seksuale. Semisal, onok wong lanang nyamar dadi wedok, sampe pacakan dadi koyok wedok, terus melbu nang toilet wedok dan ndeloki kabeh wong wedok. Iku berlaku sisan gawe wedok sing nyamar dadi lanang dan melbu nang toilet lanang. Sing koyok ngono iku isok dikategorikno dadi pelecehan seksual nang wong liyo. Soale kan mereka iki gak ngijino wong sing nyamar iku mau gawe melbu toilet sing dadi panggon privasi gawe akeh uwong. Dan kasus koyok ngono iku tambah suwe tambah akeh, marakno akeh uwong maleh ngeroso gak aman maneh bahkan nang panggon sing dianggep privasi.

Emotion: shame
Pengalaman sing paling menyedihkan iku ora bisa dilalekke. Apa maneh pengalaman iku nyangkut awake dhewe. Tegese kene ngalami langsung lan iku dadi kenangan pait ing urip. Kadang kene mikir kepiye carane supaya pengalaman iki bisa diilangke. Nanging ora perlu kanggo mikir ngono, amarga pengalaman menyedihkan iku bisa dadi penyeimbanv uripe kene. Masa ya urip ngerasakke seneng tok lan ora tau ngerasakke babagan sing sedih?. Anggep wae pengalaman sing menyedihkan iki dadi pemanis ana ing uripe kene supaya tambah maneka warna. Mula aja sedih banget lan wegah yen wis tau ngerasakke pengalaman paling menyedihkan ana ing urip. Dadekke pelajaran wae supaya ing sawise bisa luwih apik maneh.

Emotion: sad
Masa KKN iku masa “neroko dunyo” bagiku. Selama KKN iku aku ngeroso menderita banget. Pokok kabeh sing tak lalui iki keroso abot banget. Sing marai aku muangkel iku mergo arek siji sing mesti nggawe senjata “aku lagi depresi” ben gak dikeki program kerja sing abot. Wes ngono aku kudu berkorban pas de’e kate nusuk aku nganggo beling kaca. Aku wes laporan nang dosen penanggungjawab tim KKN ku, cuma beliau iki asal iya iyo ae dan marai aku mangkel. Aku semakin ngeroso menderita iku mergo aku kudu tinggal sak pondok karo de’e. Yaopo yaopo kudu tak tahan sampe KKN mari. Pas mari dan nilai KKN ku metu, aku langsung mangkel pas mek entok nilai A/B. Aku tambah emosi pindo pas arek sing marai aku menderita iku entok A. Sak dinoan iku isine aku misuh misuhi arek iku terus.

Emotion: angry
Aku pindah neng Yogyakarta kui pas umur 10 taun. Pas kui, aku lagi munggah neng kelas 5 SD. Neng Yogyakarta kui, ono mapel muatan lokal yaiku mata pelajaran basa Jawa. Aku pindahan seko Bogor. Cetho melo-melo, aku ora iso boso Jawa blas pas kui. Dadi sakben pelajaran basa Jawa, aku awale mung clingak-clinguk. Aku ora dong opo sing guru lan konco-koncoku omongke. Tekan pas ujian kelulusan kelas 6, aku isih ora pinter-pinter banget basa daerah kui. Neng ruangan ujian kui, aku mung pasrah wae entuk biji piro. Tekan guru sing jogo neng kelas kui, ngolehke awak dhewe nyontek sak kelas. Nanging sarate, awak dhewe kudu kiro-kiro, ora ngeluwihi seko kemampuane dhewe-dhewe.

Emotion: happy
Ket aku sinau boso Jerman, aku seneng banget karo penyair Jerman sing jenenge Johann Woflgan von Goethe, utowo sing kerep dicelik Goethe. Aku bejo banget iso nemu film soal dheweke. Aku wis golek film kui seko biyen-biyen, ora nyangka iso nonton kui saiki. Ben nonton film sing awak dhewe senengi kui makin mantep, ono sing awak dhewe kudu cepake. Sing kesiji, pastike jaringan internet dhewe lancar. Sing keloro, awak dhewe kudu nyepake panggon nontone. Ojo tekan ono barang-barang utowo wong sing mlebu-metu kamare awak dhewe. Sing ketelu, masak berondong jagung utowo cemilan liyane. Nonton disambi karo nyemil kui rasane luwih mantep.

Emotion: surprise
Adil iku samubarang sing angel banget dilakoni. Senajan manungsa wing ngerasa bisa nindakake samubarang sing adil, nanging kadang kanggo wong liya isi kurang adil. Adil uga ora mesti ana hubungane karo wong liya. Kanggo awake dewe, kene uga kudu nindakake samubarang sing adil. Tuladhane nalika kene wis sinau 7 jam sedina, kene uga kudu ngewenehi pirang jam kanggo mangan utawa kanggo seneng-seneng supaya ora nganti spaneng lan ngelarani awake dewe. Yen wis bisa adil marang awake dewe, bisa gampang kanggo adil ing wong liya. Mulane yen bisa kene adil wiwit ana ing pikiran lan tindakan supaya kene gampang lan bisa sinau kanggo adil karo wong liya.

Emotion: angry
Onok pepatah nek sembarangane iku bakal isok kewujud sesuai ambek prosongkomu, termasuk wujud e jin iku koyok yaopo. Biasane wong-wong sing diketokno wujud e mereka iku mergo mereka penasaran dan maleh nggolek sosok makhluk halus iku mau. Terus nek wes disudokno wujud e maleh keweden dewe. Padahal makhluk halus iku gak bakal bertingkah nek awak dewe meneng tok. Mereka nampakno diri iku mergo dipancing, mbasio kadang onok sisan sing dasarane resek. Tapi nek misal awakmu percoyo tapi gak nggolek eroh luwe lanjut maneh, biasane iku mereka gak bakal nampakno diri blas. Mergo awakmu gak ngurus mereka, mereka dadi gak ngurus awakmu.

Emotion: fear
Tokoh-tokoh agama, suku, ambek adat sing ono nang negara iki wes nganjurno ojo sampek iso SARA utowo permasalah sing mareki iku maeng dadekno wong nag negoro iki srengen sing iso dadekno gegeran. Nah saiki perkoro iku maeng wes ora kenek didohi maneh soale akeh wong sing politik manfaatno perkoro SARA ben iso oleh dukungan teko kelompok agaman, suku, ambek adat sing dibelo. Mangkane perkoro SARA maeng nag iso kudu didohi ben ora dimanfaatno wong politik sing ora duwe akhlak sing apik. Poko'e, Nag ono wong sing srengen polahe SARA kudune diamano ambek didelok opoto iku bener opo ora perkoro SARA sing digowo maeng.

Emotion: angry
Harta karun iku sejumlah harta utowo kekayaan liyane sing tersembunyi sing ditemukno tapi gak eroh asal-usule koyok yaopo. Harta karun iku pasti sesuatu sing bernilai duwur dan kelem utowo kekubur nang njero perut bumi. Istilah harta karun iki onok asal-usule, yaiku teko kisahe sepupu Nabi Musa AS sing jenenge Qarun. Diceritakno nek mbiyen Qarun iku miskin kenemenen sampe gak isok nafkahi anak-anake. Qarun iki akhire njaluk tulung nang Nabi Musa AS gawe dungakno cek de’e isok sogeh, dan langsung dikabulno. Qarun dadi sogeh dan tambah suwe wong iku malah dadi sombong. Mergo kesombongane iku mau, Allah negekeki azab dengan ngelemno kabeh kekayaan Qarun nang njero bumi.

Emotion: surprise
Kasus perundungan iki dadi kasus paling gedhe ning para pelajar lan mahasiswa sing ana ning Korea. Miturut saka situasi saiki. Para pelajar iki dadi duwe sifat sing seneng yen ana penindasan amarga persaingan ning Korea kuwi ketat lan para wong tuwa kuwe uga duwe ambisi ben anake bisa dadi sing paling unggul. Persaingan iki nimbulake tekanan sing gedhe kanggo para pemuda sing ana ning negara adidaya kuwi. Kamangka kuwi, akeh wong sing ngerasa trauma lan mikirake yen ora gelem duwe anak amarga pengen bisa tenang lan ora mikirake ambisi. Ning Korea saiki uga lagi krisis penduduk utamane anak amarga ana rasa wedi ora bisa ndidik anak ning tengah persaingan iki.

Emotion: fear
Srengen polahe digepuk iku wes wajar, tapi karek delok gepuke nag gepuke iku ora sanget yo ora masalah. Nah koncoku wingi srengen soale digleto dase. Gleto iku istilae koyok wong sing di tutuk dase tapi oleh nutuk iku karo pojoke driji, dadi kroso lorone megilan. Nah koyok ngunu mesti akeh sing srengen opo maneh sing digepuk iku das, yo mesti tambah ngamuk, koncoku disek sampek guyang banyu nang sing gepuk padal sing gepuk iku konco pareke. Mangkane nag gepuk iku ojo sampek gepuk endas. Polahe iso marakno das loro ambek ngulu, terus iso-iso ae dadekno gagar otak ringan, mencu ambek monar-monar soale saking nemene oleh nutuk.

Emotion: angry
Dino Sebtu karo Minggu utowo dino preinan liyane kui, mesthi dienggo wong-wong sekitar Jakarta kanggo dolan neng Puncak, Bogor. Aku bingung karo wong-wong kui. Soale Puncak kui wis menurutku wis ora ono objek wisata sing menarik meneh. Nanging ngopo tetep podo bela-belani lungo menyang Puncak. Padahal, wong-wong sing mangket ngerti yen dheweke bakal keno macet neng kono. Dheweke uga sadar yen dheweke engko bakal nesu-nesu pas kejebak macet neng kono. Ora arang akeh wong sing arep gelut mergo macet sepanjang dalan kui. Dadi opo ngono loh intine, wong-wong kui dolan neng Puncak terus-terusan. Opo ora ono panggon wisata sing adem liyane?

Emotion: angry
Akeh wong mirip ning dunya iki. Ora mung kakang lan adhi uga kembaran, nanging uga ana wong sing pancen mirip amarga nduwe ciri rupa sing padha, mulai saka bentuk mripat, pipi, wajah, nganthi postur tubuh sing wis dadi ciri khas. Kemiripan iki pancen bisa marai wong salah sangka amarga ora ana babagan sing bisa mbedhakake kaya si A nganggo kacamata, banjur si B ora. Ciri khas iki bisa mbantu wong ben ora salah ngundang. Kamangka, ana wong sing mangkel banget yen dipadhakake lan karo wong liya kanthi wong liya salah ngundang amarga ngerasa wong liya ora duwe identitas lan ora bisa gampang dikenali. 

Emotion: shame
Prosoku sing jenenge coro iku ora medeni ambek ora jijiki, tapi akeh koncoku mboh lanang utowo wedok mesti mangkel ambek jembere megilan mergo deke iku jijik nak masih kewan iku maeng, padal yo ora ono perkoro sing rusoh sing marakno kewan iku jemberi.  Nah pas aku tako koncoku sing wedi ambek coro maeng, deke iku ngomong nag sing garai jember ambek jijik iku rupane sing kelem-kelem ambek wetenge sing kedur-kendur terus sikile sing nggetet-nggetet iku lo sing mangkelno. Nah sak liyane iku bocahe yo ngomong nag sing marakno jijik maneh iku uyohe sing iso garai gatele megilan nag kenek kulit, iso-iso sampek borok barang.

Emotion: disgusted
Faktane negoro Indonesia kui lokasine ono neng cincin geni donyo iki. Dadi akeh lempengan sing ketemu neng kene lan dadi akeh gunung merapi neng sepanjang negoro kepulauan iki. Sing artine, awak dhewe rawan bencana koyo lindu, gunung jebluk, tsunami, lan liya-liyane. Nanging, awak dhewe ora usah wedi. Mergone saiki fasilitas kanggo penanggulangan bencana iki wis luwih apik. Pancen ora iso dihindari yen misale ono bencane kui harta bondone dhewe mungkin akeh sing ilang, nanging dibandingke jaman biyen bakal luwih akeh nyowo sing slamet, termasuk uga nyowone awak dhewe. Mungkin awak dhewe ora iso urip koyo biyen wae, naning paling ora awak dhewe tetep iso ngelanjutke urip iki nganggo kahanan sing opo onone.

Emotion: fear
Dino iki aku wes mulai nyiapno berkas-berkas sing dibutuhno gawe persiapan kerjo. Pas wes kate mulai kerjo, aku dikirimi email karo HRD kantor iku. Jarene aku gak sido diterimo dadi karyawan nang kantor iku. Aku langsung mak dheg lah. Padahal iki wes kesempatan banget aku isok entok kerjo setelah rong tahun nganggur terus. Pas tak takoni alesane malah gak dijawab. Akhire aku takon koncoku sing wes kerjo suwe nang kantor iku, opo alesanku kok gak sido diterimo nang kono. Akhire koncoku ngomong nek onok anake direktur kantor iku sing wes ngisi posisiku. Aku langsung misuh-misuh. Kedaden maneh, aku kalah ambek wong sing nduwe jalur orang dalam.

Emotion: angry
Koyo wedi disuntik, ono wae wong sing wedi ngelakoke donor darah. Sebenere ngelakoke donor darah kui uga ono ditujeb jarume, dadi mungkin sing diwedeni kui podo. Supoyo awak dhewe ora wedi donor darah ono beberapa hal sing iso awak dhewe lakoke. Sing kesiji, awak dhewe iso bayangke yen awak dhewe kui dadi pahlawan. Awak dhewe dadi wong sing gelem berkorban kanggo wong liyo. Sing keloro, awak dhewe iso jaluk kancani konco pas donor darah. Konco kui iso uga melu donor utowo mung ono neng jejere awak dhewe. Sing ketelu, awak dhewe iso ngekei hadiah neng awak dhewe dhewe bar donor darah.

Emotion: fear
Dina kuwi aku lagi kerja ning salah siji kafe ning Jogja. Dina kuwi pancen kafe lagi udan lan akeh pelanggan. Pas lagi ngeterake kopi, aku ndadak diundang karo salah siji pelanggan. Wonge pesen kopi 2. Aku kaya kenal karo wonge nanging aku ya ora fokus amarga sibuk karo pesenan. Barang kaping pindhone aku marani meja kuwi, aku ngematke kok jebul Noe, vokalise band Letto, yaiku band saka Jogja sing lagu-lagune kondhang jaman biyen. Banjur aku kisinan dewe amarga ora kenal. Aku kepengen ngobrol sithik nanging miturut aturan ora oleh amarga isih kerja. Nanging wonge sempet takon-takon babakan kuliah lan kerjaku. Pancen wonge asline ya apikan lan sumeh kamangka akeh sing seneng. 

Emotion: happy
Wong arep ngelakoke opo-opo sing olo kui kudu mikir-mikir disik. Soale, kabeh perbuatan kui bakal dipertanggungjawabke pas awak dhewe wis mati. Awak dhewe ora gelem yen neng akhirat sesuk, awak dhewe abot neng timbangan dosone. Makane kui, awak dhewe kudune wedi yen awak dhewe wis ngeroso ngelakoke akeh kesalahan neng donyo iki. Nanging sing paling kudu awak dhewe wedeni kui yen awak dhewe wis ngelakoke doso sing gedhe. Doso kui ora iso dimaafke karo Sing Kuoso. Awak dhewe ora iso ngebusak dosa kui sendayan awak dhewe wis salat tobat ping sewu. Makane kui, awak dhewe ket saiki kudu wis ngerti opo-opo wae sing mlebu doso gedhe lan ngindari seko perilaku kui.

Emotion: fear
Yaopo perasaanmu pas dikeki hadiah karo koncomu? Kaget sih sing jelas, tapi kagete iku kaget sing seneng to? Saiki iku gak onok uwong sing gak seneng nek dikeki hadiah, kecuali wong iku wes kakean barang nang omahe dan wes gak butuh hadiah maneh. Tapi gawe awak dewe sing biasa-biasa ae, pasti seneng lah nek dikeki hadiah. Opo maneh nek hadiahe iku barang sing awak dewe wes suwe kepingin tapi gak ndang keturutan gawe tuku. Rosone iku koyok rejeki nomplok lah. Istilahe iku awak dewe gak usah ngetokno duit gawe tuku barang sing dikepingini awak dewe ket suwe, soale wes entok hadiah berupa barang iku mau.

Emotion: surprise
Koncoku ono wong tuwane isih ngeterke neng kelas. Pas kui, aku lan konco-koncoku kelas 2 SD. Kabeh wong neng kelasku wis podo neng kelas dhewe, kecuali koncoku sing jeneng Ahmad. Saking kerepe dheweke isih diterke karo wong tuwane, dheweke kerep digarapi. Dheweke dadi dinyek terus seko mangkat sekolah tekan bali. Dheweke dadi ngeroso isin. Sesokane, dheweke tetep diterke karo wong tuwane neng kelas naning dino kui karo nesu-nesu. Dheweke koyo wis ora gelem meneh diterke karo wong tuwane meneh. Senadyan wis nesu-nesu neng wong tuwane ngono, dheweke tetep dinyek karo konco-konco liyane. Akhire dheweke nangis. Dino kui dheweke diijinke bali gasik.

Emotion: shame
Panganan sing bosok ancene garai gilane ambek jemeberi wong sing masih. Terus nag ora pengen jember utowo jijik nag pas delok iku nacene kudu kebiasaan disek. Tapi kan yo ora mungkin terus bendino delok panganan bosok ben biasa. Nah nag ancene jijik ambek panganan sing wes bosok yo carane mok siji yoiku ojo didelok soale nag didelok terus iso ae marakno pikiran sing elek terus akhire dadekno pikiran sing ora karoan sing iso dadekno pikiran elek iku metu terus nag masi panganan. Dadi nag iso ojo sampek kepikiran panganan sing bosok iku maeng. Yo ancene iku rodok angel tapi nag wonge iku maeng gelem usaha yo mesti iso.

Emotion: disgusted
Alesan wong kui diguyoni neng kelas kui werno-werno, salah sijine mergo awak dhewe salah nganggo seragam neng sekolahan. Yen wis ngono kui, sak dino awak dhewe bakal ngeroso isin banget tekan bali sekolah. Soale, yen wis salah seragam kui awak dhewe ora iso dadak bali meneh kanggo salin seragam sing bener. Opo meneh yen omahe dhewe adoh seko sekolahan, kui dadi pilihan sing ora mungkin. Terus neng sekolahan, awak dhewe uga ora iso dilik. Soale awak dhewe tetep kudu melu kelas kanggo ngikuti jadwal pelajaran sing wis ono. Awak dhewe iso wae bolos pas kui, nanging opo ora eman. Awak dhewe dadi kelangan wektu kanggo sinau lan dolan karo konco-konco.

Emotion: shame
Jare internet, negara paling rasis kuwi Korea amarga ning Korea iki wonge ora kenal pambedha warna kulit lan budhayane ora manika warna. sing mbedhakake yaiku logat daerah kutha. Aku percaya apa jare wong amarga aku tau ngalami dhewe ning Korea amarga werna kulitku bedha karo wong asli kono. Banjur aku tau disisihke antriane amarga aku ora bisa basa Korea lan dudu wong Korea. Pancen bener yen negara kuwi penduduke rasis nganthi aku wedi yen arep lunga adoh-adoh, nanging kuwi ora berlaku kanggo mahasiswane sing luwih terbuka lan mulai gelem nerima wong sing bedha asal daerah lan negarane amarga ana pengaruh globalisasi. 

Emotion: angry
Awak dewe wong Indonesia iku pasti wes biasa banget ambek berita banjir. Banjir nang Indonesia iku istilahe gentian. Nek daerah A banjire wes surut, engkok gentian daerah B sing banjir, dan siklus koyok ngono iku gak mari-mari. Salah siji penyebab banjir iku mergo saluran irigasi sing mampet. Akeh akehe iku mampet mergo tumpukan sampah sing diguwak sembarangan. Mulai teko diguwak nang dalan, sampe diguwak nang sungai. Dan akeh-akehe wong Indonesia iku sek lalai gawe ngguwak sampahe, terus pas banjir ujug ujug nyalahno pemerintah. Padahal banjir iku mau mergo kesalahane dewe. Dadi gawe awak dewe, mulai ngguwak sampah nang panggone gawe nyegah banjir iku gak kedaden maneh.

Emotion: fear
Kabeh tindakan ana konsekuensine. Yen ngelakoni tindakan sing apik, hasile uga apik. Nanging sak walike, yen ngelakoni tindakan sing elek hasile uga bakal elek. Mula kabeh tindakan iku kudu dipikir sik mengko bakal nggawe wong liya lara ati apa ora. Aja nganti tindakan sing dilakoni iki nggarai kene getun mburi lan akhire ora bisa diapak-apakna kejaba mung getun. Senajan manungsa iku bisa gampang kanggo nyepura wong liya, nanging yen bisa aja ngelakoni tindakan sing nggarai wong liya lara ati lan bisa nggawe kekancan bakal pedhot. Mula, ayo padha waspada karo apa wae tindakan sing meh dilakoni supaya ora nggawe rugi lan gela wong liya.

Emotion: sad
Pas aku liwat daerah Mojosemi sekitar jam setengah wolu bengi iku aku keweden polahe ditotno uwong guriku. Terus wong iku maeng yo mok ijenan podo ambek aku. Nang pikiranku terus kepikiran sing aneh-aneh koyok begal, maling, ambek rampok. Tapi aku kelingan jarene koncoku nag ono wong sing ngetutno awakmu nag pas mlaku terus ngeliwati daerah sepi awakmu ojo keweden, soale nag keweden engko tambah dicelokoi wong nang dalan. Terus wong sing ngetotno masio iku wong ora mok kenal iku yo durung karon nag wong iku duwe niat elek, iso ae iku uwong sing podo-podo keweden liwat daerah kono terus ngenteni wong ben ono barengane liwat daerah kono.

Emotion: fear
Aku koconan karo koncoku iki wis suwe. Pas SD awak dhewe sempet sak kelas. Pas SMA awak dhewe dadi konco sak kelas meneh rong taun. Tekan pas nikahane, aku isih ngewangi dheweke nyepake persiapane. Pas kui isih pandemi, aku lagi ora ono gawean neng omah dadi mung ngelangut wae neng kasur karo nyekel HP. Ngerti-ngerti ono notifikasi pesan mlebu seko Nanto, koncoku sing tak maksud mau. Dheweke ngabari yen bojone wis metheng, pas kui wis mlebu sasi sing ke-5. Sing seko pikirane kosong, aku langsung seneng banget. Ora nyangka aku, koncoku dilit meneh wis ono sing dadi bapak. Sayange, pas bojone lahiran kui isih pandemi, dadi aku ora wani langsung niliki langsung bayine neng omahe.

Emotion: surprise
Vonis dokter iku berarti putusan dokter perkoro kondisi pasien sing lagi dalam pengawasane dokter iku mau. Wong sing tau lara, pasti tau divonis karo dokter. Mbasio talah vonis e iku penyakit sing remeh koyok flu, tapi iku tetep hasil teko putusane dokter. Nek mbari divonis penyakit, dokter pasti nyarano gawe ngelakoni pengobatan ben pasien isok waras. Nek awakmu wes divonis suatu penyakit dan dikon iki iku karo dokter, turutono ae. Dan nek awakmu sisan dilarang iki iku, turutono pisan. Sing eroh detail penyakitmu iku dokter sing ngerawat awakmu. Sing eroh pengobatan sing tepak gawe awakmu cek cepet waras iku yo dokter sisan. Dadi nek awakmu mbari divonis dokter kenek penyakit sesuatu, turutono ae opo jare dokter nek gelem cepet waras.

Emotion: surprise
Kabeh wong sing delok utahan yo mesti jember ambek jijik polahe ambune barang yo jemberi. Terus sak liyane iku biasane rupane yo jengkelno koyok bubur sing ajur terus kececer nang endi-endi. Nah ben ora jijik pas delok iku maeng, yo ojo dipikirno nag iku maeng termasuk bekase utahan, tapi mikiro nag iku barang sing liyo ben ora jijik. Polahe nag mikir iku termasuk utahan yo bakal jijike pol, terus yo ngeroso mangkel ambek risih polahe iku maeng. Mangkane ben ora jijik nag delok koyok ngunuku yo mikir sing apik-apik ae, ambek ojo bayangno nag iku termasuk bekase utahahan sing kececer nang panggonan iku maeng. Yo ancene mangkelno nag pertok koyok ngunuku.

Emotion: disgusted
Akeh banget sembarangane sing kudu ngehindari unsur SARA. Contohe nek melu lomba nulis, pasti roto-roto onok syarat nek tulisan gak oleh mengandung unsur SARA. Hal iki kudu dihindari soale unsur SARA iki sensitif pol nang kalangan masyarakat Indonesia. SARA iki wes marakno perpecahan sampe konflik berkepanjangan nang Indonesia. Konflik SARA iki bahkan sampe marakno pertumpahan darah alias sampe onok sing bunuh-bunuhan. Contohe koyok konflik antar etnis sing terjadi pas tahun 1998 utowo konflik antar suku Sampit pas tahun 2001. Hal iku sing marakno SARA iki dadi topik sing sensitif banget dan gak isok sembarangan dibahas ngono ae, opo maneh sing mbahas iku teko luar golongan.

Emotion: angry
Akeh wong sing ora bisa nangani serangan panik sak durunge ujian. Ana sing ora sanggup amarga ngerasa yen ujian iki abot lan uga mesti oleh hasil sing ora apik. Sing biyasane ngalami iki yaiku kanca-kanca sing sering gagal nanging ora nyiyapake langkah sing luwih apik maneh ben sawijining dina bisa dadi luwih apik. Nanging ya sapa wae bisa nduweni lan ngalami serangan panik iki amarga akeh pikiran sak durunge ujian. Kamangka, ana wong sing luwih seneng meneng wae sak durunge ujian ben energine ora kekuras lan entek uga gampang ora fokus. Amarga kuwi, kanggo kanca sing arep ujian, ayo saiki sinau ora mung materi, nanging uga cara ngatur stres ben hasil ujiane ya apik. 

Emotion: fear
Gawe awak dewe sing mbari putus karo pacar, kadangan onok sing sampe galau mergo sek durung isok move on. Kadangan ngono sisan, awak dewe sampe nguwasi opo sing dilakoni ambek mantane awak dewe. Biasane sih nguwasine teko media sosial. Suwe suwe rasa kepo iku dadi tambah gede dan bakal nggolek eroh kabare mantan iku mau. Tujuane macem-macem, salah sijine mergo gak ikhlas ambek kehidupan anyare mantan iku mau. Perbuatan nguwasi media sosial berlebihan koyok ngono iku isok dikategorikno dadi cikal bakal perbuatan stalking. Awale ancen kepo tok, tapi suwe-suwe iku male terobsesi dan marakno timbul niat elek nang awak dewe. Bah iku niat gawe nganggu mantane awak dewe utowo nganggu uwong nang sekitare.

Emotion: fear
Pocong kui kerep mlebu neng film-film horor Indonesia. Seko kono kui, akeh wong sing makin wedi karo demit pocong iki. Awak dhewe wedi yen misale neng donyo nyata iki awak dhewe diget-geti karo pocong neng panggon peteng utowo angker. Padahal, yen dipikir-pikir meneh, pocong kui ora seserem sing dibayangke. Rupane mungkin iso wae semedeni koyo neng film, nanging ono perkoro sing marake pocong kui ora pantes diwedeni. Sing pertama kui, pocong kui sing dibungkus kain kafan. Senadyan duwe tangan, dheweke ora bakal iso demok awak dhewe mergo keiket neng jero kaine. Yen misale, pocong kui muncul neng ngarep utowo burine awak dhewe, awak dhewe iso langsung mlayu, mergo demit sing mung isone loncat-loncat kui ora mungkin iso ngoyak awak dhewe.

Emotion: surprise
Salah siji penyumbang sampah sing paling akeh iku sampah teko skincare. Tambah akeh uwong sing sadar ambek kesehatan kulit nang rai, tambah akeh sisan sing nganggo skincare, dan tambah akeh sisan sampah sing dihasilno. Padahal, wadah-wadah skincare iku termasuk angel gawe diuraino. Tapi awakmu gak usah kuatir, soale awakmu isok nukerno wadah-wadah bekas skincare mau nang Sociolla dan entok SOCO Points sing engkok isok digawe belonjo nang kono. Cara gawe tuker sampah nang Sociolla iku koyok ngene. Siji, collect the empties. Kumpulno disik wadah-wadah skincare kosongan sing mbok duweni. Loro, cleanse and rinse. Cucien kabeh wadah-wadah iku mau terus dikeringno. Terakhir, come and drop it off. Tekani toko Sociolla terus dekek wadah-wadah iku nang panggon sing wes disediakno. Teko kono, awakmu isok tuker SOCO Points.

Emotion: disgusted