gentaiscool/nusaparagraph_emot huggingface dataset:
Saban wong duwe pengalaman sing ora ngenakke lan marai trauma seumur urip. Pengalaman sing marai sedih bisa dadi salah sawijine kenangan sing pengen dilalekake utawa pengalaman sing paling pengen dibuang. Ora jarang, pengalaman iki uga marai wong kuwi berubah lan bisa ndadekake dendam lan lara ati. Pengalaman iki pancen nduweni efek jangka wektu sing adoh kanggo penderitane. Salah sijine yaiku pelecehan seksual. Pelecehan iki bisa marai korbane ngerasa kelangan harga diri, uga ngerasa korbane dadi aib ning tengah masyarakat. Pelecehan iki dadi isu sing sampek saiki ora ana sing bisa nangani kanggo cara sing maksimal, utamane pelecehan seksual ning umur anak-anak. 

Emotion: sad
Ras iki pengelompokan menungso dadi pirang pirang golongan sing pertama kali dilakoni pas abad ke-18. Ras iki dadi parameter gawe mbedakno pirang kelompok etnis. Ras iki identik karo tampilan fisik, mulai teko werno mripat sampe rambut. Dadi istilahe ras iki sesuatu sing gak isok diubah soale wes bawaan fisike koyok ngono. Misal ras negroid roto-roto yo kulite ireng. Utowo ras mongoloid sing mripate sipit. Nek wes koyok ngono, awak dewe iku gak oleh asal ngelokno wong mergo fisike, soale iku termasuk tindakan rasisme. Mereka ket lahir wes diciptakno koyok ngono, dadi ancen mereka dan awak dewe pisan kudu nerimo opo onoke. Dadi mulai saiki mulai jogo mulutmu nek gak gelem dikondo rasis.

Emotion: angry
Masalah sosial sing lagi akeh diomongake ning masyarakat yaiku generasi sandwich, yaiku generasi sing dadi tulang punggung kanggo garis keturunan sing ana ning ndhuwur ngisore. Generasi iki bakal angel nyelengi amarga kabeh dhuwite entek kanggo mbiyayani wong liya sing kudune wis pensiun lan uga dadi tanggungan wong liya. Dadi generasi iki uga bakal abot amarga ora bisa ngelindungi awake dhewe yen wayah krisis. Kadhang ya ngerasa ora adil nanging ora bisa ngamuk amarga ana rasa sungkan. Kamangka, kanggo para generasi sing dipepet isor lan ndhuwur iki, ayo sing pinter ngatur keuangan lan awake dhewe ben bisa dadi generasi sing tangguh. 

Emotion: angry
Awak dewe pasti langsung nyelawat nek onok konco utowo anggota keluarga sing meninggal. Kadang nek awak dewe luwe gatekno, wong-wong sing teko nyelawat iku bakal penasaran ambek penyebab kematiane almarhum utowo almarhumah. Dan sebagai tuan rumah sing ditinggal, mereka pasti bakal jawab opo onone. Dan wong-wong pas eruh jawabane mendadak macak dadi wong sing paling pinter sak dunyo. Semisal almarhum utowo almarhumah meninggale mergo lara, pasti sing dikomeni opo’o gaknang dokter iki, opo’o gak diobati nganggo metode iki, opo’o gak nang rumah sakit iki, dan sek akeh cocotan liyane. Padahal sing koyok ngono iku gak perlu lho, toh wonge wes gak onok, lapo atek bahas ngono maneh. Wes buang-buang waktu, terus marai sing ditinggal tambah kepikiran. Kan mending jogo mulut gawe menghargai wong sing ditinggal mau.

Emotion: sad
Selama urip iki, awak dhewe akeh kenalan karo akeh wong. Ora nutup kemungkinan, awak dhewe bakal ketemu wong sing podo neng wektu-wektu sing awak dhewe ora sangka-sangka. Nanging pas ketemu, wonge kui ora nyapa awak dhewe. Padahala, kene yakin yen awak dhewe kui konconan. Ono beberapa alasan kenopo dheweke koyo ngono. Sing kesiji, awak dhewe kui penampilane wis berubah banget dadine wong kui dadi pangling. Mungkin, gaya rambute awak dhewe bedo bangat lan carane awak dhewe nganggo klambi bedo blas koyo biyen. Sing keloro, dheweke sak jane arep nyapa. Nanging dheweke wedi isin mergo iso wae dheweke salah wong. Iso uga dheweke males nyapa, mergo dikirane sok kenal utowo akrab.

Emotion: surprise
Koncoku tau ngandani nag panganan sing wes endut iku palang ora diketokno soale iso garai wong jijik. Terus kudune panganan iku yo disimpen ae ambek ora disele jobo ben ora kewasi ambek wong liyo. Opo maneh nag konangan ambek wong sing penggaweane nyelatu yo tambah ora enak. Nah nag jijik delok panganan sing ngunuku yo palang ora diwasi, soale sing jenenge panganan iku durung karoan berseh terus, ambek bisane panganan sing endut iku yo mesti ora ngiro disimpen mesti dibuak utowo diolahe dadi opo  ngunu sing sekirane iso manfaati. Mangkani kudu ati-ati nag geleh panganan ben ora endut soale nag endut mesti ora kenek dipangan.

Emotion: disgusted
Kekerasan kuwi wis ana bibite wiwit cilik yen ning omahe wong tuwa ndidik nganggo cara sing kasar. Bocah iki bakal luwih sensitif yen ketemu wong, misale lagi dolanan banjur kesenggol uga ora sengaja kegepuk, mesti mbalese luwih lara lan luwih kasar amarga perasaane wis atos. Kamangka kuwi, yen awake dadi wong tuwa, awak dhewe kudu bisa ndidik anak ben dadi bocah sing sabar lan uga bisa ngendalikake emosi. Nanging yen digepuk sengaja, bocah kuwi wani ngelawan nganggo cara sing apik. Awak dhewe uga kudu dadi conto sing apik amarga anak kuwi bakal niru tingkah laku lan pitutur saka wong tuwane,

Emotion: angry
Jarene bocah-bocah sing tau tak ulang sing tau ngalami sedeh polahe ditolak mlebu kampus . Sedeh polahe perkoro iku ora sebanding ambek usaha'e sing wes mati-matian. Akhire bocah-bocah iku maeng ngomong nag roso sedeh iku maeng asline ora diperlokno saolae tambah garai kepikiran ora ono enteke. Terus garai mentale tambah ajor soale nanggung isin ambek konco-konco sing ketrimo. Akhire bocah-bocah maeng ben ora isen golek coro ben tahun ngarepe maneh ora ketemu koncone utowo melbu kampus sing sekirane apik masio ora apik-apik nemen sing penting ora ono konco sing dikenal. Dadi jarene roso sedeh iku ora perlu soale garai pikiran ambek mental ora apik.

Emotion: sad
Masa orientasi mahasiswa kui acara sing paling dienteni karo mahasiswa anyar sing lagi mlebu taun kui. Opo meneh kanggo wong sing ketompo neng universistas bergensi, koyo UGM. Gajdah Mada enom, sebutan mahasiswa anyar sing mlebu UGM, ngenteni banget sesi orientasi kampus idamane. Acara perkenalan neng UGM kui jenenge Pelatihan Pembelajar Sukses bagi Mahasiswa Baru utowo sing biasa disingkat PPSMB. Acara penutupan neng dino terkahir PSSMB kui sing paling dienteni. Pas kui, kabeh mahasiswa anyar dikumpulku neng Lapangan Pancasila. Neng kono, wong-wong podo ngerayake wis dadi mahasiswa UGM. Mahasiswa joget bareng, nyanyi bareng. Biasane cah-cah anyar kui, dikon gowo kertas warna sing gedhe lan caping sing wis diwernoni sing bakal digawe formasi. Formasi kui iso didelok seko duwur. Kabeh wong seneng banget iso dadi bagian seko formasi sing gede kui.

Emotion: happy
Misale awak dhewe ora gelem anake dhewe kui wedi disuntik, awak dhewe kudu ngadohi anak-anak seko tontonan utowo film kartun sing ora mutu. Tontonan koyo neng TV utowo neng Youtube kui apik nganggo anak. Dheweke dadi iso sinau ngomong lan ngerti carane ngomong karo wong liyo. Nanging yen awak dhewe ora nyeleksi tontonane, anake dhewe iso entuk pengaruh sing elek. Misale neng tontonan lawak utowo kartun. Neng kono biasane, opo-opo diluwih-luwihke. Contone ono suntikan sing digawe gede banget lan reaksi wong sing disuntik kui berlebihan. Anake dhewe durung ngerti yen kui sebenere ora tenanan. Delok kui sing anake dhewe ngerti kui yen wong disuntik kui mesthi ngerasake lara.

Emotion: fear
Ana panganan-pangan sehat sing bisa marai buang angin luwih sering lan ora bisa diduga. Jenis panganan iki yaiku panganan sing ngandung susu, Ning jero susu, ana gula sing arane laktosa. Kanggo wong sing intoleran marang laktosa, gejala sing paling ketok yaiku awak mesti ngasilake gas sing akeh amarga kuwi marai sering buang angin. Iki disebabake karo enzim laktase sing ora cukup. Panganan iki kalebu golongan keju, es krim, lan akeh maneh bahan panganan sing bahane nganggo susu. Kamangka, kanggo wong sing ora cocok ngombe susu iki mesti sering ora sengaja ngentut amarga ngetokake gas. Amarga kuwi, wong-wong iki kudu nganggo produk pengganti saka almond utawa kedele. 

Emotion: shame
Salah siji barang sing paling penting gawe nyimpen berkas kantor iku jenenge document keeper. Document keeper iku panggon penyimpanan dokumen sing bentuke koyok album dan onok kantong-kantong transparan sing wujude koyok lembaran neng njerune. Kantong transparan iku mau bahane teko plastik. Cover document keeper iku onok macem-macem, mulai sing bahane hard cover sampe sing bahane plastik. Isi kantong nang document keeper onok macem-macem, mulai teko 20 lembar sampe 100 lembar. Document keeper iku fungsine gawe ngerekap dokumen ben wulane cek isok tertata rapi. Terus kantong transparan nang njero document keeper iku gunane cek kertas sing dilebokno kono gak gampang digrogoti rayap.

Emotion: happy
Tinggal neng omah dhewekan kui dadi salah siji perkoro sing iso gawe awak dhewe sedih. Sing paling keroso kui, kahanan rumah sing biasane rame kui ngerti-ngerti dadi koyo kuburan, anteng nyenyet arep medeni. Biasane ono swara adi utowo anggota keluarga liyane sing ora cetho dadi ora krungu meneh. Pancen swarane kui marake mangkel, nanging luwih mending timbangane ora ono swara blas. Tinggal dhewekan kui marai awak dhewe ora duwe konco ngobrol. Yen arep ngobrol, awak dhewe kudu telponan disik. Pas lagi ora iso, kepeksone awak dhewe ngomong dhewekan. Ngomong karo dhewekan kui emang aneh, nanging kui dadi salah siji coro ben awak dhewe ora ngeroso sedih-sedih banget.

Emotion: sad
Gak onok sing bener-bener eroh kapan mulane makna klitih dadi bergeser. Sing awal maknane mlaku mlaku pas bengi maleh dadi kenakalan remaja nang dalanan. Klitih iki terkenale kedaden nang Jogja. Makane kota Jogja sing mbiyen terkenal aman dan tentrem maleh dadi nrawasno. Hal iku mergo klitih iku nyerang e gak kenal wektu. Kadang sek durung tapak bengi banget, tapi wes onok ae sing nyerang. Nek wes ngono, awak dewe kudu ngelindungi diri teko klitih iku mau. Cara ngehindari klitih iku koyok ngene. Siji, hindari motoran dewe pas bengi. Loro, hindari ruas dalan sing jarang dilewati ambek wong-wong. Telu, pilih ruas dalan sing rame. Papat, hindari sekelompok arek enom sing gelagate mencurigakan pas bengi. Terakhir, nek awakmu ngonangi onok tanda-tanda keberadaan klitih, lapor nang masyarakat sekitar.

Emotion: fear
Aku gelek delok wong sing keget ambek jumbul terus keplayon polahe kari bis. Padal iku kabeh kan polahe dewe, Soale saiki bis iku ono jame nang terminal terus kondektur mesti kadang ngebel-ngebeli wong-wong sing ate numpak. Mangkane kabeh wong sing numpak mesti dikongkon ati-ati ojo sampek dlewer nag nang terminal opo maneh sampek klewas-klewes yo jelas bis ora ngurus wong koyok ngunuku soale nyuwen-nyuweni wong liyone. Mangkane nag pengen ora kari bes iku ojo sak enake dewe, aturan teko bise yo kudu ditotno, soale nag ora ditotno yo bakal kari kadang yo dikongkon medun nang dalan barang. Dadi kudu ati-ati ancene nag numpak bis. 

Emotion: surprise
Asline entut iku ora marakno wong isin. Terus sing biasane garai isin iku nag gak ambune yo suarone sing kenek digawe lagune hp ben akeh wong sing delok. Nag sak liyane iku yo ora ono. Nah ben ora konangan nag ngetut, yo entute iku maeng ora digetno tapi ditokno gal saitik, ambek rodok diembet ben nag ngentut iku ora dadekno perkoro sing ngisin-ngisine. Tapi kabeh iku kan karek wonge maeng mikire koyok opo, nag wonge maeng biasane lapo-lapo kakean mikir yo bakal mikire ora megilan. Terus bakal mikir sing ora-ora amnbek entut sing wes kelakon maeng. Mangkane nag ngentut yo wes berno wong ngentut kok. Soale nag ora ngentut iku ora enak ambek mesti lorone.

Emotion: shame
Cyberbullying iku tambah suwe tambah akeh dilakoni ambek wong-wong. Opo maneh jaman saiki wong-wong iku isok nganggo identitas palsu nang media sosial. Mergo status anonim iku mau, wong-wong dadi luwe bebas ngutarakno kebencian utowo nge-bully siji uwong sing didadekno target e mereka. Dan mereka sing nganggo identitas anonim iki isok ae bakal nge-bully luwe teko siji uwong. Soale kan gak onok sing eroh identitas e mereka, dadi mereka ngeroso luwe bebas gawe ngutarakno kebencian e mereka nang korban mau. Wong-wong sing ngelakoni koyok ngono iku asline gocik, soale mereka mek berlindung nang status anonim e tok. Coba kongkon gawe nge-bully nganggo akun sing sesuai ambek identitas asline, pasti gak bakalan wani.

Emotion: fear
Dina minggu, aku tangi isuk-isuk nanging rasane kaya pegel linu. Kayane iki sing diarani salah bantal. Nanging lara ning awak iki marai aku ya melu kepegelen lan sewot amarga turu posisi apa wae salah lan tangi uga posisine mesti ora pas. Banjur barang wis metu saka kamar, aku muring-muring ora karuan. Kabeh wong tak sengiti amarga aku uga lagi ora penak awak. Aku ya bingung amarga ora biyasane aku kaya ngene pas tangi turu. Jare ibuku bisa wae aku kurang turu lan ngerasakake mangkel ning awak. Nanging pas tak iling maneh, aku pancen kayane kurang turu lan dadine ngerusak suasanane prasaanku dewe wayah isuk. 

Emotion: angry
Nag awakmu ancene wedi utowo keweden nag pas ditutuno wong sing ora mbok kenal utowo wong sing ancene ketok medeni, awakmu iku iso ngadohi wonge iku maeng mboh piye carane pokoke nag iso ang ngadoh teko wong asing iku maeng. Terus, nag ancene ora iso ngadoh polahe wong iku maeng saking cepete oleh ngetotno awaknmu kudu iso ngeles ambek golek panggonan sing ancene rame nag pas digawe liwat utowo mok gawe leren. Soale nag awakmu tambah liwat panggonan sing sepi engko nag singetotno iku niate elek iso blaheni awakmu. Mangkane nag iso liwato panggonan sing ancene bener-bener rame. Nag ancene kepekso ora iso liwat nang hubungono konco utowo keluarga. 

Emotion: fear
Pas aku SMP aku tau oleh hadiah teko sekolahan sing ancene kanggo bocah-bocah sing termasuk nilaine apik. Awitane prasaku yo ora kanggo aku soale aku rumongso nilaiku biasa wae soale ancene aku ora tau takok nilaine bocah-bocah. Tibak aku sampek parani ambek kepala sekolah soale diceluk-celuk ora moro. Pas iku aku langsung jumbul soale iku ancene aku terus hadiah sing diwehno iku termasuk hadiah sing lumayan apik yoiku buku sing ancene regane larang. Padal konco-koncoku sing sugeh ae bukune ora ono sing koyok iku. Mangkane aku yo langsung senenge megilan. Ambek ngeroso isin soale dicelok bolak-balik ora moro tapi tambah turu nang kelas.

Emotion: surprise
Sembarang kalir jenis panganan iku pasti onok bates wektune sampe akhire dadi mambu. Makane nang kemasan panganan sing biasa didol nang Supermarket, biasane onok label tanggal sing nandakno tanggal mambune panganan iku mau. Onok macem-macem jenis penandane. Siji, best before utowo sebaiknya digunakan sebelum. Tanda sing koyok ngene iku berarti panganan sing mbok pangan mungkin bakal sek gak popo mbok pangan luwe teko tanggal, cuma kualitase bakal berubah. Loro, expired by, expiration date, utowo exp. Tanda sing koyok ngene nandakno nek awamu kudu guwak panganan iku mau nek wes ngeluweni tanggal sing onok. Telu, sell by. Tandane awakmu sek gak popo mangan panganan iku ngeluweni tanggal sing tertera dan gak bakal onok penurunan kualitas, tapi gak suwe-suwe nemen. Terakhir, use by. Tanda iki biasane digawe nang panganan sing gampang mambu. Dadi nek wes pas tanggal iku mau, mending diguwak ae mbasio sek ketok apik.

Emotion: disgusted
Misal ono wong sing lagi dietuti, awak dhewe kudu nulungi dheweke. Awak dhewe iso ngelakoke opo wae sak isone awak dhewe. Sing penting, wong sing dietuti kui iso ngeroso nyaman lan tenang. Soale, mesake wong sing lagi dietuti kui. Dheweke ngeroso kuwatir sepanjang dino kui, mungkin malah seko wingi-wingine. Mungkin kui, sing gawe perkoro pancen wonge kui. Senadyan, awak dhewe ora ngerti sopo sing salah lan perkorone opo. Awak dhewe tetep kudu nulungi. Soale, cara ngerampungke masalah nganggo ngetuti kui ora bener. Perkorone kui bukane rampung, malah iso nambah perkoro liyo. Soale yen wong kui ketauan ngetuti wong uga iso diukum kunjoro.

Emotion: fear
Kanggo bocah cilik, disuntik kui salah siji hal sing medeni. Padahal disuntik kui penting kanggo cah cilik pas dheweke lagi lara opo pas arep diimunisasi. Supoyo dheweke ora wedi karo jarum suntik kui, awak dhewe iso ngelakoke beberapa hal. Sing kesiji, awak dhewe ora entuk ngaposi karo anak kui yen disuntik kui ora lara. Yen dheweke percoyo namung pas wis disuntik kui dheweke ngerasa lara. Dheweke iso wae ora gelem disuntik meneh. Sing keloro, awak dhewe iso ngiming-ngimingi hadiah sing dheweke seneng. Hadiahe kui ora kudu sing larang opo piye, sing penting kui hal sing dheweke pengenke. Iso wae awak dhewe ngejak neng restoran sing dheweke pengen.

Emotion: fear
Jaman saiki, onok beberapa kalangan sing milih langsung nikah ndek KUA dan gak ngadakno acara resepsi. Biasane alesane iku gawe ngehemat pengeluaran. Tata carane pun wes onok dewe. Pertama, pastikno kedua belah mempelai umure wes legal sesuai aturan negara. Ojok lali sisan siapno kabeh dokumen sing digawe persyaratan nikah ndek KUA. Nek wes, teko nang ketua RT utowo RW domisili gawe njaluk surat pengantar. Mbari ngono berkunjung nang kantor deso utowo kelurahan gawe njaluk surat pengantar syarat nikah ndek KUA. Cara daftar nikah ndek KUA yaiku teko nang KUA maksimal 10 dino sakdurunge akad. Kurang teko iku kudu nyerahno dispensasi bertanda tangan camat. Mbari ngono, bayar biaya pencatatan nang petugas KUA. Terus serahno kabeh berkas sing dijaluk. Nek wes mari kabeh, engkok balik maneh nang KUA pas akad sesuai persetujuan karo wali nikah. Sing terakhir, ojok lali periksa buku nikah sing kate diserahno nang pihak KUA sakdurunge ditanda tangani.

Emotion: happy
Marah tanpa penyebab iku isok dikatakan sebagai sesuatu sing gak wajar, soale onok hubungane karo gangguan mental utowo mergo onok lara sesuatu. Wes ngono, marah tanpa penyebab iki isok ngerugikno awak dewe ambek uwong-uwong sing dadi korbane awak dewe. Pas awak dewe marah-marah nang wong liyo, wong iku mau pasti takon disek lapo’o. Tapi nek awak dewe njawab e mboh, yo pasti wong iku bakal mangkel dewe. Hal koyok ngono iku marakno awakmu bakal dijauhi ambek wong-wong. Wes ngono, awakmu nek keseringen marah-marah dewe mergo gak onok penyebab iku suwe-suwe megelno awakmu dewe. Suwe-suwe awakmu tambah stres dan tambah dadi wong sempel nek dijarno terus.

Emotion: angry
Surprise ulang tahun iku wes dadi hal sing biasa banget ndek budayane awak dewe nang Indonesia. Nek awak dewe ndelok nang media sosial, ancen roto-roto uwong iku ngekeki surprise ulang tahun iku ketok megah dan mewah. Padahal, surprise iku gak kudu koyok ngono. Titik berhasile surprise ulang tahun iku nek sing ulang tahun ngeroso terkesan. Dan ngekeki surprise sederhana ae isok dadi berkesan nek carane unik dan sing dikeki teriman. Berkesan iki isok teko opo sing dikeki, utowo sopo sing ngekeki. Dadi awakmu kabeh ojok nyongko nek surprise sing berkesan iku kudu megah ambek mewah, sing sederhana pun yo isok berkesan.

Emotion: surprise
Pas Westlife ngumumno kate konser nang Suroboyo, kabeh koncoku wes heboh gawe tuku tikete. Sedangkan aku gak melu-melu soale gak tapak ngefans. Terus pas H-1, moro-moro aku dikongkon ganteni koncoku nonton soale mbak yune lahiran dan kudu ngancani. Akhire gelem gak gelem aku terimo tikete, mumpung gratis sisan kan ya. Sesoke, aku berangkat nang Jatim Expo, panggon konsere Westlife iku mau. Untunge nang kono aku ketemuan ambek koncoku sing liyane, dadi gak krik krik nemen. Untunge aku entuk panggon ngadek nang tengah, dadi sek ketok panggunge jelas. Mbasio aku gak akeh eruh lagu-lagune Westlife, dadakno akeh banget lagune sing apik-apik dan enak. Jujur, aku bener-bener nikmati banget konser iki, dan moleh dengan perasaan seneng. Wes ngono, tutuk omah aku langsung nggolek lagu-lagu sing mau tak senengi. Dan pas ngerungokno lagune, rasane koyok onok sing kurang ngono. Dan iku marai aku bersyukur isok ngerungokno lagu sing enak iku dinyanyikno secara live.

Emotion: happy
Wong saiki wes podo ngerti nag nabung iku pentinge pol kanggo uripe menungso soale nag ono opo-opo ben ora utang wong liyo. Lah roso seneng iso tuku barang sak wise nabung salah sijine kelebihane nabung sing biasane dirasakno menungso jaman saiki. Tambah bocah-bocah sekolah saiki ae wes iso nabung soale ngerti nag nabung iku ancene enake ora bloko. Sak liyane iku, teko nabung maeng awakmu dadi ayem nag ono keperluan sak waya-waya tanpo kuwatir kudu nandi nag butoh duwek. Opo maneh nag pengen tuku barang sing mok senengi dadak. Mangakane nag ono wong senenge megilan polahe mari nabung iku wes lumrah, mangkane nabungo masio sak itik soale iso dijagakno nag sewaktu-waktu butoh duwek.

Emotion: happy
Aku iku ben ndelok bolong-bolong sing akeh terus nggerumbul iku rasane maleh ngelu dewe. Gak jarang sisan rasane mukok karepe dewe. Awakmu onok sing ngalami koyok aku sisan gak? Dadakno sing koyok ngono iku isok ngindikasikno nek awak dewe kenek trypophobia. Biasane rasa ngelune iku pas ndelok benda-benda sing berongga koyok spons, rongga nang kayu, kepala biji teratai, buah delima, keju sing akeh lubange, ambek karang sing akeh lubange. Gejala fobia iki rodok bedo ambek gejala fobia liyane. Sing ketok bedo iku mulai teko ngeroso jijik pas ndelok terus ngeroso gatel karepe dewe. Nek misal awakmu ngalami gejala iku pas ndelok benda sing bolong-bolong, kemungkinan awakmu kenek trypophobia.

Emotion: fear
Perkoro suku, agama, ras, lan antaragolongan utowo SARA iki perkoro sing akare jero banget neng Indonesia, ora iso segampang jidat dibenahi. Saiki wong iso gelud mergo bedo pandangan perkoro agama. Wong iso saling ora seneng mergo asal suku sing bedo. Penyebab kui werno-werno. Salah sijine kui iso faktor sejarah. Indonesia disik kui negara kesatuan. Kerajaan-kerajaan cilik didadike siji dadi satu negara gede. Biyen kerajaan-kerajaan cilik iki ono sing saling perang. Ditambah meneh awak dhewe dijajah karo wong Londo. Penjajah kui gawe strata sosial sing sisane keroso tekan saiki. Disik kui etnis-etnis sing dianggep pendatang, koyo Tionghoa lan Arab, kui derajate luwih duwur seko pribudi. Tekan saiki, rasa wedi karo sing strata sosial kui isih keroso, senadyan sistem kui wis ora belaku meneh.

Emotion: angry
Awakmu sing biasa bergelut nang dunia event pasti wes apal nek ben acara iku pasti onok sing jenenge gladi resik. Gladi resik iku fungsine gawe latihan terakhir sak durunge hari-H ben kabehe isok luwe lancar. Wes ngono, gladi resik iku isok gawe ngatasi demam panggung pisan lho. Nek awak dewe ngelakoni gladi resik, awak dewe dadi eroh panggung iku mau ukurane sak piro, kursi sing onok nang ruangan iku onok piro, dan isok ngiro-ngiro engkok uwong sing teko gawe ndelok de’e iku onok piro. Gladi resik iku ngewangi awakmu gawe adaptasi panggung ben pas hari-H acara kehindar teko demam panggung dan awakmu isok tampil luwe maksimal.

Emotion: fear
Akeh wong sing ora mentolo nag delok panganan sing bosok, mergo panganan sing bosok iku maeng rupane ancene mangkelno ambek jemeberi, Nah panganan bosok iku termasuk panganan sing wes ora kenek dipangan ambek bentuke maeng iku wes ono ileri ambek ambune barang ora karoan mergo bosok maeng. Nah biasane panganan sing bosok iku maeng mergo wes ora kenek dipangan ambek wes mambu. Tapi akeh-akehe panganan sing bosok iku mergo wes mambu utowo metu ilere. Nah sing garai jijik utowo jemberi maeng yo polahe bentuke maeng terus ditambahi karo ambune barang maeng. Perkoro iki maeng yo wes umum dialami ambek wong-wong nang endi-endi.

Emotion: disgusted
Dadi wong sing gampang diapusi iki pancen ora penak amarga mesti ngerasa kuatir lan ngerasa dadi wong sing waspada. Wong sing gampang diapusi iki dadi sasaran wong ning sekitare amarga dadi sing paling penak dikerjani. Yen dibiasakake, tipuan iki marai ora nyaman lan uga marai wong dadi bingung mbedhakake sing ngendi sing temenan uga ngendi sing mung apus-apus. Nanging ana cara ben dadi wong sing ora gampang diapusi yaiku kaping pisan dadi wong sing tanggap marang kanca, dadine kanca yen arep ngerjani dadi sungkan. Kaping pindho, kudu peka lan bisa paham lingkungan kerja kuwi kaya apa ben bisa dadi wong sing ora gampang kapusan karo kanca.

Emotion: surprise
Aku paling jijik karo telek kucing. Kui sing dadi alesanku ora kepikiran ngingu khewan kui tekan saiki. Senadyan bentuk lan rupane kucing kui lucu, nanging aku ora kuwat banget karo telek. Kanggo aku, teleke kucing kui mambu banget. Yen ngingu kucing kui mesthi diingu neng jero omah lan kotak pasire sing dienggo ngising kui mesthi ono neng jero omah. opo meneh omahku kui cilik. Soyo ora kuwat aku, ngambu teleke. Telek kucing kui yen pas lagi sehat meneh wae jijik opo meneh pas dheweke lagi lara. Teleke dheweke iso ono neng endi-endi. Bentuke ora mung padet koyo biasane nanging iso uga bentuk dadi cair. Yen wis koyo ngono, makin males aku ngingu kucing neng omah kui.

Emotion: disgusted
Jenenge nek kate nabung iku kudu onok duite. Gak mungkin kan awakmu meneng tok moro onok udan duit. Dadi gawe awakmu sing pingin duwe duit, mulai kerja sing rajin. Baru teko kerjo iku mau, awakmu entok duit terus isok nabung. Sak males malese kerjo, sak megelno opo ae, awakmu kudu kerjo nek gelem entuk duit dan isok nabung. Sopo eruh engkok nek awakmu rajin, awakmu dilirik ambek bosmu dan isok munggah pangkat dan gajimu jelas bertambah. Tambah duwur gajimu, tambah akeh duit sing isok mbok lebokno nang tabungan. Dadi gawe awakmu sing sek nganggur dan males-malesan ae tapi pingin sogeh, ojok kakean ngimpi. Mulai nggolek kerjo cek isok nduwe duit dan isok nabung.

Emotion: happy
Jumbul polahe ora sengojo petok konco suwe iku yowes ancene lumrahe. Opomaneh nag konco sing pareke megilan terus suwe ora petuk. Masio jumbule maeng ora nemen kadang iku yo ono sing sampek gepuk-gepuk koncone barang. Nah jumbul sing koyok nginiki iku iso saking senenge karo koncone maeng. Mangkane kudune nag jumbul yo ojo sampek gepuk utowo ngelokoni kebiasaan elek sing dadekno konco lawasmu iku maleh mangkel ambek awakmu. Mangkane jumbule maeng kudune diwujudno ambek perkoro sing apik sing iso dadekno konco parekmu maleh iling sing apik-apik karo awakmu. Terus sak liyane iku  perkoro sing apik iso maleh dadekno tambah rukun. 

Emotion: surprise
Wis pirang-pirang dina, Surti ngerasa ora penak karo awake dhewe. Rasane nalika mangan kaya kudu mutah, nalika isuk kaya kudu mutah, ngambu bawang langsung mukok-mukok. Awake uga kerasa mesthi pegel saben dina, padahal mung ning omah wae. Saben wengi uga kerasa luwih ngantukan. Surti biasane turu jam 10, nanging saiki jam 7 wis kerasa ngantuk banget. Bojone Surti akhire ngejak ning dhokter supaya Surti diperiksa. Nalika wis mari dipriksa karo dhokter, Surti dikandani yen dheweke meteng wis sewulan. Surti lan bojone kaget pol amarga ora nyangka yen bakal diwenehi anak kaya ngene cepete. Surti lan bojone matur nuwun marang dhokter lan mulih karo perasaan sing seneng banget senajan sakjane isih kaget banget.

Emotion: surprise
Cara ngeden sing bener iku kudu dipelajari gawe ibu sing milih persalinan normal. Ngeden iku gak isok sembarangan cek gak onok kerobekan pas proses persalinan. Onok carane dewe gawe ngeden. Siji, kudu eroh kapan kudu ngeden. Biasane perawat bakal ngekeki aba-aba nek wes pembukaan sing kesekian dan wes oleh ngeden. Loro, pilih posisi sing nyaman gawe ngeden. Onok macem-macem posisi sing isok dipilih, dadi pilih sesuai ambek kenyamananmu dewe. Telu, ikuti aba-aba teko dokter. Ojok inisiatif dewe, rungokno opo jare doktere cek gak terjadi hal-hal sing gak diingino. Papat, lakoni teknik pernapasan sing bener. Teknik pernapasan sing bener isok marai awakmu luwe fokus dan isok ngencengno otot-otot tubuhmu. Terakhir, eroh kapan wayahe leren ngeden. Biasane sing ngene iki mergo serviks durung sepenuhe terbuka, dadi kudu leren sampe pembukaane wes pas.

Emotion: happy
Kabeh wong bakal wedi yen ngeroso dhewekan. Mbuh kui bocah sing isih cilik tekan wong sing dewasa. Menurutku, dhewekan kui iso awak dhewe bagi dadi loro. Ono dhewekan sing tenanan dhewekan. Nanging ono uga wong sing ngeroso dhewekan senadyan dheweke kui dikancani karo wong akeh sing ono neng sekitare. Wong sing tenanan dhewekan kui bisane wong sing ora duwe konco. Dheweke ora duwe kemampuan supoyo ngomong lan nyambung karo wong liyo. Sing keloro kui, wong sing ngeroso dhewekan senadyan duwe konco akeh. Iki disebabke wong-wong ono neng sekitara, sing dheweke kero dadi koncone kui, ora iso memahami dheweke. Koncone ora ngerti opo sing dheweke pengeni lan opo sing lagi dirasake.

Emotion: fear
Getun sing paling nemen nang urip iku kenek dijelasno nang macem-macem bentuke. Ono sing saking getune sampek wonge iku maeng ora gelem eleng-eleng maneh, ono sing saking getune sampek ora iso lali, ambek ono sing saking getuni sampek dadekno uripe wong iku maeng ora apik. Kabeh iku maeng kadang diawiti teko perkoro sing asline iso diadepi tapi polahe wes kadung kesasar akhire wong iku maeng aras-arasen utowo isen jaluk sepuro akhire dadi getun sing paling jeru nag uripe uwong iku maeng. Dadi sak durunge masalah sing iso dadi getun sing paling jero. Omongno karo uwong sing ono sangkut paute ben awakmu iku lego oara sapek dadi getung sing paling jero nag uripe.

Emotion: sad
Jaman saiki kok yo isek ono ae wong sing nganggep klambi sing podo plek ambek wong liyo iku dadi perkoro sing ngisini. Padal asline iku yo ora masalah se, soale kan ora teko perkoro sing elek, koyok nyolong ambek sak piturute. Tapi ancene tuku, yo sing garai iku maeng dadi perkoro sing dadekno metu roso isin kan pikirane wonge dewe, nag deke ancene nganggep iku biasa wae, yo bakal dadi perkoro biasa. Tapi saiki yo isek ae yo sing nganggep iku dadi perkoro sing ngisine, padal iku kan ora masalah ambek perkoro sing ora disengojo terus ora dadekno wong liyo srengen lapooh isen barang. Nah kabeh iku karek pikirane wonge sing gawe klambi iku maeng.

Emotion: shame
IED utowo Intermittent Explosive Disorder yaiku gangguan nek uwong gagal gawe ngontrol emosine dan nduwe dorongan gawe ngelakoni hal-hal sing kasar. Ben onok masalah, mbasio talah iku mek perkoro remeh, amarahe isok sampe meledak-ledak. IED iki dewe isok disebut dadi episod impulsif, agresif, ambek perilaku kekerasan sing terjadi ping bolak-balik. Agresi sing timbul iku isok berupa verbal karo non-verbal. Verbal iku contohe koyok nyentak, misuh, mbengok, ngenyek, utowo ngomong elek sing liyane. Nek non-verbal iku contohe koyok ngerusak, nyakiti, nggepuk, dan liyane maneh. Penderita IED iki nduwe gejala fisik mergo ledakan amarahe, koyok sakit kepala, angel ambekan, tremor, dan liyane maneh.

Emotion: angry
Gawe acara pesta ulang taun kejutan kui sia-sia. Akeh wong sing digaweke acara koyo ngono kui nanging ora ngerosoke opo-opo. Dheweke mung pura-pura kaget wae pas konco-koncone ngerti-ngerti jedul. Acara sing koyo ngene uga ora ono gunane yen acarane iki kerep digawe sak ben taun lan konco-konco liyane. Wong sing lagi ulang taun pas kui dheweke bakal wis ngebayangke yen bakal dirayake koyo konco-konco sing uwis-uwis. Mergo kui, pesta kejutane wis ora marai kaget meneh. Opo meneh gawe pesta koyo ngene iki ribet banget. Awak dhewe kudu ngumpulke akeh wong lan nyepake akeh banget barang-barang kanggo kebutuhan pestane. Yen wong sing ulang taun ora ngerasake opo-opo, kenopo awak dhewe kudu repot-repot nyiapke.

Emotion: surprise
Wong rabi ora mesti tujuane kanggo duweni anak. Ana wong sing rabi nanging tujuane ya mung urip wong loro karo bojone. Wong sing ora pengin duweni anak bisa kasebut child-free. Nanging ing Indonesia isih sithik banget wong sing childfree amarga rata-rata wong Indonesia iku rabi kanggo tujuan duweni anak supaya bisa nerusake keturunan. Supaya pas mari rabi bisa langsung meteng, akeh banget babagan sing kudu didelok lan dilakoni kanggo manten anyar. Misale ora oleh kepegelen, mangan sayur sing akeh, lan kudu olahraga. Nanging ora mung kuwi wae, saliyane iku uga kudu tansah donga marang Gusti supaya luwih gampang diwenehi anak. 

Emotion: surprise
Pas aku dolan nang Kota Apel ambek koncoku, moro-moro ono wong numpak montor terus buka kocone mari ngunu idu metu teko cendeloe montore, nah aku sing gonceng koncoku iku iso ngelese maeng, tapi koncoku sing nang guriku langsung kenek klambine. Koncoku nguamuk mego bocahae paling jember ambek sing jenenge idu maeng polahe ambune basine pol. Nah mari ngunu bocahe ngecak aku ngajaki montor iku maeng tapi ora nemokno nah aku ro ora sepiro delok plate. Koncoku iku ancene mangkele pol ambek sing jenenge idu sing teko wong liyo mergo jarene iku termasuk perkoro sing jemberi ambek mangkelno. Nah sing garai mangkel maeng yo polahe ambune basine megilan.

Emotion: disgusted
Pacobaning urip iki macem-macem jenise lan bisa ndadekake wong ngerasa susah utawa bisa dadi edan. Pacobaning urip uga macem-macem penyebab lan jenise. Sing wis mesti iki ya pacobaning urip iki mesti ana solusine. Nanging ana sing nambani rasa susah iki nganggo alkohol lan narkoba. Sing kudu dipahami kuwi narkoba lan alkohol iki mung bisa dadi solusi sementara amarga bar kuwi masalahe bisa nambah. Akar masalah kuwi digoleki solusi miturut kekarepane, dudu kanggo narkoba lan alkohol. Amarga kuwi, awak dhewe kudu pinter golek solusi lan ngerteni yen kabeh masalah kuwi ana dalane lan kudu ngindari dalan sing sesat kaya alkohol lan narkoba.

Emotion: sad
Akeh wong sing mangkel nag kenek barang siji iki, padal kabeh wong mesti duwe barang iku nang cangkeme. Nah barang opo iki? barang iki jenenge idu, nah idu iku termasuk barang sing koyok banyu warnae iku kadang bening kadang butek, karek wonge sing ngetokno idu maeng iku sehat opo ora. Nah nag sehat biasane bening  ono uroe sak itik ambek rodok kentel. Terus ambune yo karek wong sing duwe idu maeng, ang ancene wong iku maeng gelek ngeresiki lambene utowo sikatan yo ora sepiro basin, tapi nag arang sikatan yo basine ora ukur, mergo kenek sing jenenge gidal. Mangkane roto-roto wong nag kenek idune wong iku mesti magnkel ambek jijik. 

Emotion: disgusted
Wong nag muring-muring polae digepuk iku wes lumrah, ora kenek dibantah maneh soale iku wes sifate menungso. Tapi kabeh wong iku asline wes dianjurno ojo sampek gepuk wong nag ora ono sebabe ambek alasan sing ancene kuat. Contone gepuk polahe pengen nyopo koncone parek sing wes ora tau petok, iku yo ancene ora opo-opo soale koncone mesti ngerti kebiasaan ngunuku. Tapi nag ambek wong ora patek parek yo ojo sampek soale iku iso dadekno srengene wonge. Dadi nag iso ojo sukur gepok wong masio awakmu kenal nag iso didohi, soale nag tepak atine ora gene masio konco iku tetep metu sing jenege roso senep nang ati.

Emotion: angry
Rasane ditolak karo universitas sing awak dhewe pengenke kui lara banget. Awak dhewe wis ngarep-ngarep nanging akhire tetep ora iso kewujud. Repon sedihe wong pas ditolak kui bedo-bedo. Ono sing respone kui menyediri. Dee narik awake seko pergaulan mergo ngeroso dadi wong sing gagal. Dee wedi diece-eceni karo konco utowo wong disekitare. Uga ono wong sing jerit-jerit histeris pas ngerti ora ketompo. Dee ngelakoke kui mergo ono roso ora percoyo mergo sadurenge dee wis yakin banget yen mimpine kui bakal kewujud. Sing ketelu, wong kui bakal ngerasake kekosongan neng atine. Senadyan, wis ngeroso kerja keras lan ngorbanke akeh kanggo usaha mlebu neng kono, dee ora iso nerima kenyataan. Dee bakal ngeroso usaha-usahane selanjute kui bakal percuma

Emotion: sad
Awak dhewe sak wektu-wektu wae iso wae diantemi mergo alasen opo wae. Mungkin, neng panggon umum awak dhewe ora sengojo nyenggol wong. Ora terimo, wonge kui langsung ngantemi dhewe. Awak dhewe rasane kui pengen mukul walik. Sirah dhewe umum pengen ngetoke rasa mangkele dhewe. Nanging, yen awak dhewe manut karo emosi, iso-iso perkorone malah tambah dowe. Ben awak dhewe iso nahan emosi, awak dhewe iso gateke beberapa hal iki. Sing kesiji, sak iso mungkin awak dhewe nangkis utowo ngindari pukulane kui. Sing keloro, awak dhewe kudu tarik napas jero-jero. Awak dhewe kudu kalem lan usaha dialog disik kenopo wonge kui dadi agrasif. Misale, mergo perkoro kesenggol mau. Awak dhewe mending jaluk ngapura wae timbange kudu gelud.

Emotion: angry
Sopo ae sing tibo, iku pasti bakal kelaran, tapi bakal luwe akeh isine nek atek dideloki wong akeh. Terus engkok pas diceritani buru weroh tibone iku posisine koyok yaopo. Boso Jowo iku nduwe kosakata sing uakeh gawe njelasno jenis tibo iku mau. Siji, kesandhung. Biasane mergo sikil iku nubruk sesuatu nang permukaan sing datar. Loro, kesrimpet. Biasane mergo sikil kesangkut ambek benda sing umume lentur tapi dowo koyok tali. Telu, kejeglong. Biasane mergo sikil melbu nang lubang terus tibo. Papat, kepleset. Biasane mergo midak sesuatu sing licin. Limo, kejlungup. Biasane mergo mlayu banter terus gak isok ngatur awak. Enem, kecemplung. Biasane mergo tibo nang lubang sing onok banyune. Pitu, kejegur. Biasane mergo disurung nang kolam. Dan sek uakeh maneh jenis-jenise tibo nang boso Jowo.

Emotion: shame
Indonesia iku duweni akeh banget golongan, suku, ras lan agama. Keragaman iki sing dadekake Indonesia dadi negara sing paling sugih keberagaman. Sing kaya ngene kudu dijaga lan ora oleh dirusak karo wing sing ora duweni tanggung jawab.  Akeh banget kasus ing Indonesia sing awal mulane saka ilok-ilokan. Contohe ana tawuran ing Jogja sing disebabake karo 2 golongan sing gelud lan tukaran. Sing kaya ngene iki garai adu domba lan garai perpecahan ana ing antarane suku lan ras sing beda-beda iku. Mula kene minangka bocah enom sing diharapkan karo negara saisane kudu bisa njaga kerukunan golongan lan suku sing akeh banget ana ing Indonesia.

Emotion: angry
Yen awak dhewe kui wanita sing menikah kui, awak dhewe kudu mesthi siap yen ngerti-ngerti metheng. Opo meneh yen awak dhewe karo bojone dhewe wis sepakat yen pengen duwe anak neng jangka wetku kui. Awak dhewe kudu nyepake perkoro-perkoro opo wae sing kudu awak dhewe lakoke yen awak dhewe wis dinyatake metheng. Sing kesiji, awak dhewe kudu jogo pola makan. Pas metheng kui, awak dhewe perlu luwih akeh kalori timbange ning kahanan sing biasane. Kalori kui ora mung iso tercukupi nanging awak dhewe kudu mangan panganan sing duwe kondisi sing lenkap. Sing keloro, awak dhewe wis jajal ngiwiwiti olahraga. Olahraga kui penting kanggo gawe awake awak dhewe sehat lan uga iso ngelancarke proses persalinan.

Emotion: surprise
Pengalaman sing paling elek nag urip yaiku pengalaman sing mangkelno. Jarene koncoku pengalaman sing ngunuku kudune ora perlu dieleng-eleng soale garai mangkel ambek ora iso berkembang ambek garai mental anjlok sak anjlok-anjloke. Nag jarene guruku biyen, Kabeh uwong iku butoh pengalaman, tapi ora pengalaman sing apik tok, pengalaman sing elek yo perlu ben nag urip sing nang masa ate teko iku iso ngadepi terus iso ati-ati ambek perkoro sing iso dadekno pengelaman sing elek iku. Dadi masio wong duwe pengalaman sing paling elek nag uripe iku maeng mangkelno, tapi wong sing duwe koyok ngunuku biasae wonge tambah ati-ati soale wes tau ngalami.

Emotion: sad
Nalika ana ing panggon sing kudu antri, ora kabeh wong bisa antri kanti apik. Kadang ana wong sing sengaja nyelat antri. Wong sing kaya ngono iku kalebu wong sing egois utawa sak karepe dhewe. Yen ketemu wong sing kaya ngono, kene ora perlu wedi. Kene kudu bisa ngelawan utawa ngandani sing apik nanging uga ora nggarai wong iku kesinggung. Kaping pisan, diilingke apik-apik dishik. Aja langsung diseneni supaya ora dadi padu. Kaping pindo, nalika wis diilingke apik nanging ora nggatekke kudu bisa teges sitik. Nangis tetep kudu jaga supaya ora dadi tersinggung lan dadi padu. Sing terakhir, yen wis ditegesi nanging tetep ora nggatekke kudu bisa ngajak wong liya kanggo melu ngelengke supaya bisa nganut.

Emotion: angry
Tuladha wong sing senengane ngilokna SARA iki akeh banget. Ing sosial media apa maneh. Wis akeh banget ditemokake wong sing akhire tukaran lan gelud amarga awale mung ilok-ilokan ana ing sosial media. Senajan mung arup tulisan, nanging iku bisa nggarai wong liya kepancing lan akhire gelud utawa tukaran. Pancen wong sing senengane ngilokna SARA ing sosial media iku kebangeten banget. Mentang-mentang bisa singidan ing mburine akun anonim dadi tambah ngawur yen nulis. Mula yen nemu wong kaya ngene, kene kudu bisa ngempet hawa nafsu lan amarah awake dhewe. Kudu bisa ngatur ati supaya ora kepancing karo gaweane wong sing kaya ngono.

Emotion: angry
Jaman saiki, sembarangane iku serba modern dan isok diakses nganggo hp. Salah sijine iku peta. Peta jaman saiki iku isok diakses nang hp, bahkan isok ngekeki navigasi sisan. Jenengen iku Google Maps. Aplikasi siji iki isok dinggo atek gadget jenis opo ae. Nek awakmu sek bingung cara gawene, tutono tutorial iki. Siji, aktifno GPS nang hpmu dan izino Google Maps gawe nganggo lokasi saat ini ambek speaker audio. Loro, buka aplikasi Google Maps nang hpmu. Telu, telusuri panggon nang bagian pencarian. Mbari ngono, bakal muncul rute dan jalur sing isok dilalui nganggo bedo kendaraan. Papat, pilih jalur sesuai ambek kendaraan sing mbok nggo. Terakhir, petek tombol ‘mulai’ gawe mulai navigasi.

Emotion: fear
Tanah longsor iku siji peristiwa geologi sing terjadi mergo pergerakan massa batuan utowo tanah ambek berbagai tipe karo jenis koyok logore bebatuan utowo gumpalan gede tanah. Tanah longsor iku paling sering kedaden nang lereng sing duwur utowo jalur nang arah pegunungan. Nang musim udan iku paling sering kedaden tanah longsor. Soale pas musim kemarau, tanah iku bakal ngering dan mbentuk rongga pecah pecah utowo pori-pori. Pas musin udan, banyu udan iku mau bakal melbu dan ngeresep nang tanah sing retak iku mau dan ngisi rongga, makane marakno pergeseran tanah. Tanah sing geser mau marakno erosi tanah dan suwe-suwe isok marakno tanah longsor.  

Emotion: fear
Onok akeh banget alesan sing mergakno uwong ketinggalan kendaraan umum. Dan roto-roto alesan iku sek isok banget diatasi teko awak dewe disik. Aku nduwe beberapa tips ben awakmu gak atek ketinggalan kendaraan umum maneh nek kate lungo. Siji, siapno kabeh barangmu maksimal H-1 sak durunge dino keberangkatan. Loro, pastikno jadwal keberangkatane. Telu, usahakno awakmu wes onok nang Bandara utowo Halte iku sak jam sak durunge keberangkatan. Dengan kata lain, awakmu berangkat teko omah iku luwe suwe teko iku. Misal jadwale iku jam 1, berarti awakmu wes kudu berangkat nang Halte utowo Bandara sak durunge jam 12. Iku mau tips sing isok mbok praktekno.

Emotion: surprise
Ben uwong iku pasti tau ngalami salah nyebut jeneng utowo kuwalik njenengi siji uwong ambek wong liyone. Kesalahan iki nduwe pola sing podo, yaiku terjadi nang wong-wong sing dikenal apik, contohe nduwe hubungan keluarga utowo konco. Jare Prof Davin Rubin teko Duke University, hal iki kedaden mergo utek iku ngiling jeneng-jeneng mau dengan cara ngelebokno nang ‘rak’ kategori sing podo. Terus pas wong bertatap muka, utek isok ae gak sengojo ngetokno ‘arsip’ jeneng teko ‘rak’ sing podo padahal nduwene wong sing bedo. Hal iku sing nyebabno uwong maleh salah nyebut jenenge wong liyo. Dan iku guduk mergo lara utowo utekke gak tepak, tapi iku hal sing normal.

Emotion: shame
Anak kui sitik sing wani disuntik. Yen misale ono anak sing ora wedi lan kepengen disuntik kui, awak dhewe kudu dukung. Ono beberapa hal sing iso awak dhewe lakoke ben anak pas disuntik kui lancar. Sing kesiji, awak dhewe kudu mastike anak kui turune cukup. Sing keloro, awak dhewe iso ngekei pangan neng anak rong jam sakdurunge disuntik. Sing telu, awak dhewe iso nganggone klambi sing gampang dicopot utowo klambi sing lengan cekak utowo gampang digulung. Sing kepapat, awak dhewe iso gaweke dolanan sing anak senengi. Iki fungsine supoyo fokus anak iso dialihke neng dolanan mau lan ora neng jarum suntik.

Emotion: fear
Delok langsung kacilakaan neng dalan kui iso gawe trauma. Wong kui iso wae bakal wedi sak ben dheweke delok dalan utowo kondisi-kondisi sing mirip koyo kacilakaan sing dheweke delok pas kui. Misale, dheweke delok kacilakaan kui pas lagi udan sing deres lan dalanan kui sepi banget. Iso wae wong kui sak wise seko delok kui sak ben dheweke neng dalan lan pas lagi udan gedhe uga dalanan sing rame, roso wedi kui bakal muncul. Dheweke ngebayangke kacilakaan sing tau didolek kui jedul meneh neng ngarep mripate meneh. Sing luwih parah, dheweke uga iso ngebayangke iso wae pas kui dheweke sing dadi korban.

Emotion: fear
Yen weteng lagi lara, pancen ora kepenak yen kudu ngempet angin ning jero weteng, apa maneh rampung mangan panganan sing mambune ora enak kaya pete, jengkol lan sak panunggale. Rasane mesti isin banget yen uga wis kelepasan, apa maneh yen ana swarane lan bisa dirungokake wong akeh, rasane kaya arep nglentek rai wae. Amarga ngentut iki ana kaitane karo kesopanan, wong sing arep ngentut iki kudu paham babagan situasi ben ora ngerugikake wong liya. Amarga kuwi, yen kerasa wetenge lara, awak dhewe kudu peka lan rada ngempet setitik. Awak dhewe kudu negrti sopan santun ben ora kisinan kepentut ning ngarep wong akeh.

Emotion: shame
Anti kerja dadi pramuniaga ning salah siji toko klambi. Anti iki bocah sing omahe adoh banget saka kutha lan saiki ngekos ning cedhak toko. Sakjane Anti ya sregep yen nggarap gawean mulai saka mbuka toko kanthi nutup toko. Banjur Anti uga natani lan ngeceki barang apa wae sing ana ning toko kuwi. Sawijining dina, tokone Anti ketekan pegawe anyar sing jarene titipan saka anake bos. Pegawe iki kerjane ora apik nanging pinter banget njupuk atine uwong. Pas gawean rampung ning akhir sasi, Anti ora nampa gaji penuh amarga jare ora ngajari bocah anyar kuwi, padahal bocah kuwi uga mesti teka telat kanthi Anti lan kanca-kancane melu mendhem mangkel.

Emotion: angry
Yen awak dhewe delok demit mending awak dhewe langusung mlayu. Ora peduli awak dhewe percoyo demit opo ora, awak dhewe mending langsung mlayu. Soale, yen awak dhewe ora percoyo karo demit nanging pas kui jebul demit kui tenanan ono, awak dhewe dadi aman soale wis mlayu disik. Ora ono wong sing tenanan iso ngebuktike demit kui ono. Ono wong sing ngaku-ngaku iso delok demit lan uga ono wong sing jarene iso dadi perantara donyo demit karo donyone manungso. Nanging tetep wae, kui dudu bukti sing kabeh wong iso percoyo. Makane, awak dhewe matane kudu awas. Ojo nganti awak dhewe sing percoyo lan wedi karo demit ketemu adep-adepan. 

Emotion: fear
Yen awak dhewe ngeroso putus cinta kui hal sing paling nyedihke neng urip iki, awak dhewe keliru. Mengko, bakal ono meneh kedadean sing luwih nyedihke timbangane putus cinta kui. Awak dhewe durung ngerti bentuke koyo ngopo, kedadeane, kapan lan bakal seloro opo nanging sing pasti bakal tetep ono. Mergo urip iki koyo sepur sing ngangkut gerbong kesedihan. Awak dhewe wis usah pindah terus seko kerbong siji neng gerbong liyane. Neng gerbong kui, awak dhewe isih tetep ngerasa sedih. Awak dewe pengen roso nelongso iki ilang. Banjur, usaha sak kuat-kuate mlayu neng gerbong liyane, neng liyane meneh, nanging roso nelongso kui tetep ono, neng endi wae gerbonge.

Emotion: sad
Wong urip sing nang dunyo mesti tau ngalami perkoro sing dianggep dadi perkoro sing ngisini. Contohne maeng koncoku iku tau gumoh nang ngarepe bocah akeh pas dikongkon jelasno salah siji bab nang pelajaran biologi. Nah pas iki maeng bocahe iku ancene maju nang ngarep ambek gowo buku, tapi yo ora ono opo-opo pas bocah-bocah iku merhatekno koncoku nerangno, moro-moro bocahe langsung glegeken sampek metu banyune, nah mari ngunu bocahe iku yo diguyu ambek bocah akeh terus yo isin mergo deke nganggep iku termasuk perkoro sing ngisine menggohe bocahe maeng. Padal bocah liyane yo ora nganggep nag perkoro iku maeng termasuk perkoro sing ngisini mergo kan ora sengojo.

Emotion: shame
Kabeh wong ang telonone moro-moro suwek mesti akeh isine. Opo maneh nag perkoro iku moro-moro teko ambek dodoke pol terus nag mestak menisan, yo tambah isine pol. Nah sing diarani telono suwek, iku ora kabeh telono suwek sing nang panggonan sing pas kadang ono nang panggonan sing ancene iso marakno wong iku isine megilan, koyok nang bokong, terus tepak nag ngisore weteng, ambek gon liyane sing sekirane ngetokno perkoro sing ora pantes diwasi mesti dadekno isine wong sing ngalami pekoro iku maeng. Terus perkoro iku yo wes dadi biasa masio iku tetep ngisine wong kanggo wong sing ngalami perkoro iku maeng.

Emotion: shame
Seronggo sing paling jijiki kui sing kerep metu neng omah kui coro. Khewan iki biasane awak dhewe temuke sing cilik lan ono uga sing gedhe. Yen ono seronggo iki liwat neng ngarepan awak dhewe, awak dhewe dadi ngeroso gilo. Supoyo wong-wong ora jijik karo coro kui meneh, khewan kui kudu cepet dipateni. Ono beberapa cara mateni coro. Salah siji carane kui, awak dhewe iso ngaggo sapu utowo parabot opo wae sing koyo tongkat. Piranti kui iso digawe ngatemi corone utowo kanggo ngewalike corone kui. Yen corone wis kewalik, awak dhewe tinggal ngentei corone kui mati. Utowo iso awak dhewe jipuk nganggo kertas lan diguak neng jobo. 

Emotion: disgusted