genezyp/lab_blog_pl huggingface dataset:
Jeżeli chcesz dowiedzieć się dlaczego coś się dzieje, albo dlaczego ludzie działają w dany sposób sięgnij po metody jakościowe. To pogłębione wywiady, obserwacja czy jakościowa analiza tekstu pozwoli zgłębić przyczyny danego stanu rzeczy. Tym samym, podział na metody jakościowe i ilościowe lepiej rozumieć nie przez pryzmat tego jaki wolumen osób/artefaktów przebadasz, ale jaki rodzaj informacji z nich uzyskasz.

Chcesz poznać postawy czy zachowania?
Chcesz poznać postawy czy zachowania?

Podobnie sprawa ma się z drugim podziałem metod, który chcę Ci przedstawić – metody badające postawy i metody badające zachowania. Jak zapewne wiesz, ludzie mogą mówić jedno, ale… robić coś zupełnie innego. Możesz nazwać to kłamstwem, ale nie zawsze rozbieżność między deklaracjami a zachowaniem jest efektem umyślnego wprowadzenia w błąd. Często po prostu trudno jest określić nasze zachowanie, jeżeli jedynie o nim myślimy. Sam przyznaj, jako ludzie nie jesteśmy dobrzy w predykcji czy wyjaśnianiu nawet własnych zachowań.
Podział na badania dotyczące postawy i zachowania zrozumiesz lepiej zastanawiając się na jakie pytania pozwalają nam znaleźć odpowiedzi. Metody badające postawy powiedzą Ci: Co ludzie mówią? Czego oczekują? (wydaje im się, że oczekują) Co deklarują? Po drugiej stronie są metody badające zachowania, które pozwolą Ci sprawdzić: Co ludzie robią? czyli jak zachowują się w realnych sytuacjach.

Dla lepszego zobrazowania, metodą badającą zachowania będzie np. etnografia, czyli bezpośrednia obserwacja badanych w ich naturalnym środowisku, bez ingerencji w ich działania. Zaś metodą badającą opinie są np. zogniskowane wywiady grupowe (fokusy z ang. Focus Group Interviews).

Metody badawcze w praktyce, czyli jak wybierać metody do projektów?
Nie ma wśród zaprezentowanych podziałów, ani wśród metod badawczych, gorszych lub lepszych – ich przydatność zależy od tego, co chcesz badać i uzyskać. Czasami warto wiedzieć co ludzie robią, ale często do takiej wiedzy konieczne jest też poznanie ich opinii na dany temat – dzięki temu nie tylko będziesz w stanie dostarczyć im projekt lub usługę, której realnie będą używać, ale także będziesz mógł im ją zakomunikować w trafny i przekonujący sposób.

Jak już pewnie zauważyłeś, oba przedstawione podziały nachodzą na siebie – metoda może być zarówno jakościowa jak i badać zachowania, być ilościowa i badać postawy etc.
Znając podział metod i posiadając zestaw pytań badawczych na które chcesz odpowiedzieć, oraz ograniczony budżet i czas na badania, potrafisz tak dobrać metody badawcze, aby pokryć jak najlepiej interesujące Cię obszary i uzyskać istotne dane.

Warto zaznaczyć tutaj, że badania to proces iteracyjny – znalezienie odpowiedzi na jedno pytanie może rodzić szereg kolejnych pytań. Sprawia to, że bardzo często proces badawczy rozpoczyna się np. fazą badań ilościowych zorientowanych na zachowania danej grupy ludzi, a następnie zebrane dane wymagają pogłębienia jakościowego, aby zidentyfikować przyczyny zaobserwowanych zjawisk lub sfalsyfikować przyjęte hipotezy na ich temat.

Mając tę wiedzę, pora na podsumowanie – w przedstawionym wyżej przykładzie:
W pierwszej fazie projektu skupisz się na badaniach jakościowych skierowanych na postawy. Tak, aby zrozumieć co ludzie rozumieją jako nowe formy aktywności kulturalnej i dlaczego tak myślą.

W drugiej fazie (lub równolegle) możesz przejść do badań ilościowych poznających zachowania, głównie te w mediach społecznościowych.

W następnych etapach projektu, znając odpowiedzi na część pytań, zapewne próbowałbyś pogłębić temat, zadając kolejne, bardziej precyzyjne pytania i stawiając kolejne hipotezy.
Wracając jednak do wyboru pierwszych metod w tym projekcie – wiedząc już jakich metod potrzebujesz na tym etapie – jakościowych badających postawy oraz ilościowych badających zachowania – możesz wybrać odpowiednie metody dostosowując je do innych obostrzeń w projekcie – czasu i kosztów realizacji. Dla tego projektu dobrze sprawdziłyby się pogłębione wywiady indywidualne jako metoda jakościowa badająca postawy oraz analiza danych zastanych np. ilościowa analiza danych z mediów społecznościowych.

Podsumowanie, czyli co powinieneś zapamiętać na temat doboru metod badawczych?
Zaprezentowane podejście do wyboru metod badawczych pomoże Ci wybrać odpowiednie narzędzia do Twojego projektu. Nieważne czy pracujesz nad małym projektem czy dużym, złożonym badaniem. Wybór dobrej metody to z jednej strony efekt zrozumienia tematu/projektu badawczego, z drugiej zaś świadomość tego, co możesz osiągnąć dzięki danej metodzie. Od tego zależy powodzenie badań, jakość i użyteczność danych jakie zbierzesz i wniosków jakie z nich wyciągniesz.
Jadwiga Kijak, z wykształcenia socjolog, od 2013 roku zajmuje się badaniami oraz projektowaniem usług. Uwielbia odkrywać często nieuświadomione potrzeby oraz przekładać tę wiedzę na rekomendacje projektowe. Pracuje jako senior researcher w firmie badawczo-projektowej Mobee Dick, gdzie pomaga dużym firmom budować nowe lub optymalizować istniejące produkty cyfrowe. Współpracuje także z Fundacją Stajnia wspierającą rewitalizację i social service design jako badacz i projektant usług. Wraz z Grupą roboczą Kościuszki przygotowywała wystawę Promenada na południe. Historia ulicy Kościuszki.

Tagi

badanie,                                                                            design thinking,                                                                            katowice,                                                                            proces projektowy,                                                                            research

Poprzedni wpis

Kolejny wpis

Skontaktuj się z nami

Odwiedź stronę Medialabu
Najlepsze wyniki dla "

Zobacz wszystkie wyniki

Archiwum

O projekcie

Medialab

pl

en

14

10

Gdy badacze kultury brudzą ręce kodem – pierwsze refleksje z interdyscyplinarnego badania wydarzeń kulturalnych

Prace badawcze dotyczące obiegów kultury w Katowicach, które Medialab prowadzi w ramach projektu konsorcjum Shared Cities: Creative Momentum, wchodzą już w ostatnią fazę. Zanim jednak zespół Medialabu i zaproszeni eksperci przedstawią pełne wyniki badań podczas wydarzenia Kultura (w) danych, kierownik projektu Karol Piekarski w rozmowie z Łukaszem Mirochą komentuje przeprowadzone już działania.

Karol Piekarski, Łukasz MirochaWywiad

Udostępnij

Udostępnij
                                                    

Twitter

Wyślij link

Skopiuj link
                                                    (CTRL+C)
Twitter

Wyślij link

Skopiuj link
                                                    (CTRL+C)

Łukasz Mirocha: Projekt jest już blisko finalizacji. Jak z perspektywy minionych miesięcy oceniasz pracę nad obiegami kultury w Katowicach? Które zadania udało się już zrealizować, na co musimy poczekać aż do grudniowej konferencji?

Karol Piekarski: Na ostateczne wyniki musimy poczekać nawet dłużej niż do grudnia, choćby z tego względu, że wciąż gromadzimy i przetwarzamy dane, by przeprowadzić zaplanowane analizy. Jednak już dziś wiemy bardzo dużo o kilkunastu przebadanych wcześniej wydarzeniach kulturalnych w Katowicach.

Czy powstały już opracowania podsumowujące wstępne wyniki badań?
Stworzyliśmy prototyp raportu z tej części projektu, w którym opisujemy między innymi specyfikę dużych katowickich festiwali, takich jak OFF czy Nowa Muzyka. Widać wyraźnie, że są one wartościowe dla miasta: przyciągają gości spoza Katowic, którzy chętnie zwiedzają śródmieście i wydają tu zdecydowanie więcej pieniędzy niż publiczność innych wydarzeń. Mamy też gotowe narzędzie do analizy i prezentacji danych z Facebookowych stron instytucji kultury, poza tym przygotowaliśmy kilka innych działających prototypów, np. narzędzie badające dostępność geograficzną instytucji, które wkrótce przetestujemy na większych zbiorach danych.
Mimo wakacji Medialab nie próżnował. W sierpniu udostępniono facebookową aplikację, dzięki której użytkownicy portalu mogą odpowiedzieć na pytania związane z uczestniczeniem w katowickich wydarzeniach kulturalnych. Jaka jest jej rola w projekcie, czy pozwoli ona scalić dwie odnogi badań – tradycyjne ankiety i analitykę danych facebookowych?

Takie jest założenie. Ale tak naprawdę jest to eksperyment, chcemy zobaczyć, na ile w ogóle taka forma jest przydatna w badaniach kultury. Mimo wszystko nie jest to zbyt popularne rozwiązanie w badaniach naukowych, więc już samo to doświadczenie, nie wspominając o pozyskanych danych, jest dla nas bardzo wartościowe. Dlatego serdecznie zachęcam do skorzystania z aplikacji pod adresem www.badamykulture.eu.
Od samego początku zadanie realizował interdyscyplinarny zespół złożony z programistów, projektantów i badaczy. Czy udało się wam okiełznać wyzwania związane z koordynacją pracy w takim środowisku?

Szacuję, że co najmniej 40% czasu zabierają nam właśnie czynności związane z zarządzaniem projektem, ważne jest więc, żeby dobrze przygotować workflow: sposób komunikacji, zasady dokumentacji działań, przepływ danych etc.
Takie wspólne działanie przynosi najlepsze rezultaty. Przy czym nie trzeba angażować wszystkich w pełnym wymiarze czasowym, zazwyczaj wystarczy kilka wspólnych spotkań lub prowadzenie dobrej dokumentacji, która pozwoli innym członkom teamu kontrolować rozwój sytuacji. Nieocenione w tym momencie są narzędzia do pracy online, począwszy od Dokumentów Google, przez systemy zarządzania projektem, aż po GitHuba, gdzie zawsze można znaleźć aktualną wersję skryptu lub danych.

Jak w praktyce wygląda taka współpraca?
Jak w praktyce wygląda taka współpraca?

Gdy jest już zdefiniowany problem badawczy – na przykład geograficzna dostępność kultury w Katowicach – zazwyczaj w grupie 3–4 osób rzucamy pomysłami, spekulujemy i opracowujemy szczegółowe założenia. Równolegle wraz z analitykami i programistami próbujemy dotrzeć do interesujących treści, w przypadku badania dostępności np. za pomocą API Map Google. Po drodze dużo czasu zajmuje czyszczenie danych, głównie konwertowanie do określonych formatów, by można było z nich swobodnie korzystać w innych środowiskach i programach.
Następnie wykonujemy wiele analiz, stosując często eksploracyjną wizualizację danych – generujemy dziesiątki statystyk i roboczych wykresów, by sprawdzić, co wynika ze zgromadzonych treści (badając dostępność, za każdym razem dane wrzucaliśmy szybko na mapę, by łatwiej wychwycić prawidłowości i ew. błędy). Istotne jest, by dostęp do tych wizualizacji mieli wszyscy członkowie zespołu, niezależnie od tego, czy akurat brali udział w eksploracji. W tym celu tworzymy proste prototypy raportów, używając zazwyczaj biblioteki R Markdown, które można w łatwy sposób opublikować online, a następnie szybko aktualizować, gdy pojawią się uwagi lub nowe pomysły.
Tak przygotowane treści, uzupełnione o dane źródłowe w odpowiednich formatach (zazwyczaj w plikach tekstowych csv lub json), trafiają do projektantów graficznych przygotowujących wizualizacje i layout prezentacji. Ostatecznie projekt przejmują deweloperzy, którzy wykonują stronę internetową z wynikami badań. Oczywiście na wszystkich tych etapach odbywają się dyskusje i konsultacje, zawsze jest to praca zespołowa.

Medialab opiera swoją pracę na współpracy z ekspertami, w ramach projektu Shared Cities, zorganizowano szereg warsztatów m.in. z data science i porządkowania danych, które miały rozszerzyć kompetencje członków zespołu. Jak po czasie oceniasz wartość takich inicjatyw?
Wszystkie te spotkania były dla nas bardzo ważne: czasem zyskaliśmy istotne kompetencje programistyczne, czasem przeprowadziliśmy analizę, która doprowadziła do jakichś wniosków, w jeszcze innych przypadkach po prostu przedyskutowaliśmy z zaproszonymi ekspertami nasze założenia badawcze. Dla przykładu, warsztaty z zakresu analizy danych sondażowych w R rozwiały wiele wątpliwości związanych z badaniem ankietowym, z kolei po wspólnej pracy z Piotrem Migdałem i stworzeniu prototypowych narzędzi do badania treści z Facebooka postanowiliśmy kontynuować współpracę – w tym momencie wspólnie z Piotrem prowadzimy analizę sieciową, dzięki której badamy zależności pomiędzy wydarzeniami na podstawie podobnych zainteresowań użytkowników Facebooka.
Czy w toku prac często zachodziła konieczność zlecania pewnych zadań podmiotom zewnętrznym?

Udało nam się wykonać samodzielnie około 90% zadań, m.in. dzięki szerokim kompetencjom członków zespołu i cyklowi szkoleń, które poszerzały nasze umiejętności. Jednak kilkakrotnie korzystaliśmy z bardzo specjalistycznej wiedzy zewnętrznych ekspertów, trudno bowiem zdobyć pewne kompetencje w kilka tygodni. Zresztą taka współpraca z osobami z zewnątrz jest w pewnych momentach długiego procesu badawczego bardzo odświeżająca i inspirująca, również pod względem towarzyskim.
Pewną formą współpracy z osobami spoza ścisłego zespołu było angażowanie wolontariuszy do prowadzenia badań ankietowych. Wpisywało się to także w jeden z celów projektu – stworzenie metodyki pracy z danymi przy niskim nakładzie środków. Jak z perspektywy kilku miesięcy oceniasz współpracę z wolontariuszami?
Koordynację tych działań wzięli na siebie stali członkowie naszego teamu: Matylda Badera, Magdalena Chmiel i Oskar Adamus. Wbrew pozorom zarządzanie pracą wolontariuszy to duże wyzwanie wymagające elastyczności i miękkich kompetencji (wielu sytuacji nie da się przewidzieć – ile osób pojawi się danego dnia, jak będą pracować etc.). Okazało się np. że nie warto kompletować zespołu do przeprowadzenia ankiety na wiele tygodni przed wydarzeniem, ponieważ w międzyczasie część chętnych po prostu się wykruszyła. Świetnie sprawdziło się natomiast prowadzenie stale powiększanej bazy kontaktowej do osób chcących zostać wolontariuszami i kierowanie zapytań do tej grupy.
Pod koniec czerwca odbyło się otwarte spotkanie z przedstawicielami instytucji kultury, które zgodziły się pomóc w przeprowadzeniu badań uczestników wydarzeń. Na ile pytania i ewentualne wątpliwości uczestników pozwolą na przygotowanie bardziej użytecznego raportu końcowego?

Bardzo liczyliśmy na feedback ze strony instytucji, spotkanie cieszyło się dużym zainteresowaniem, odbyła się dyskusja. Ale widać też, że przedstawicielom instytucji trudno zadawać bardzo dociekliwe pytania, w momencie w którym tylko powierzchownie znają wyniki researchu. Być może tego rodzaju działania powinny odbywać się dwuetapowo: prezentujemy wyniki, zespoły mają czas na dyskusje, przemyślenie własnych pytań, a potem następuje dalsza część badania, już w odniesieniu do konkretnych obserwacji.
Czy na tym etapie możesz zdradzić już niektóre z wyników i wątków badań, które zostaną zaprezentowane w pełnej formie podczas grudniowej konferencji?
Pracujemy obecnie nad raportem i wystawą, zainteresowanych pojedynczymi wątkami – np. wizualizacją i analizą danych oraz metodologiami badawczymi – zapraszam do lektury notek na blogu, który jest najlepszym źródłem informacji na temat naszych działań. Zapraszam także na grudniowe wydarzenie Kultura (w) danych, podczas którego nie tylko pokażemy wizualizacje, mapy itd, ale też przedyskutujemy z zaproszonymi gośćmi wiele ważnych obserwacji z badań. Na naszej wystawie przypadkowy odbiorca będzie mógł zapoznać się w kilka minut z animacją podsumowującą wyniki badania, z kolei pracownik kultury lub badacz zdobędzie pogłębioną wiedzę na temat projektu – wszystko w, mamy nadzieję, interesującej formie.

Tagi

analiza danych,

badanie,

kultura,

proces projektowy,

przetwarzanie danych,

research
kultura,

proces projektowy,

przetwarzanie danych,

research

Poprzedni wpis

Kolejny wpis

Skontaktuj się z nami

Odwiedź stronę Medialabu
Najlepsze wyniki dla "

Zobacz wszystkie wyniki

Archiwum

O projekcie

Medialab

pl

en

Jak przeprowadzić pierwsze badanie netnograficzne? Praktyczny przewodnik

Badania w sieci to jedna z mocniej rozwijających się obecnie dziedzin badań. Co jest tego powodem? Głównie to, że jako użytkownicy pozostawiamy w sieci ogromne ilości śladów – tekstów, filmów, obrazów – które można poddać analizie. Wraz z nimi rośnie liczba dostępnych narzędzi ułatwiających automatyczne przetwarzanie danych. Metodą badawczą pozwalającą uporządkować proces zbierania, analizy i wnioskowania na podstawie treści znalezionych w sieci jest netnografia. Jej podstawy poznasz w tym artykule.

Jadwiga KijakArticle

Udostępnij

Udostępnij
                                                

Facebook

Twitter

Wyślij link

Skopiuj link
                                                (CTRL+C)
Facebook

Twitter

Wyślij link

Skopiuj link
                                                (CTRL+C)

Czym jest netnografia?

Żeby regułom stało się zadość, przywołam definicję netnografii zaproponowaną przez twórcę tej metody – Roberta Kozinetsa: netnografia to metoda badania społeczności wirtualnych poprzez obserwację, analizę treści oraz inne metody etnograficzne (Kozinets, R. V. (2012). Netnografia. Badania etnograficzne online. Wydawnictwo Naukowe PWN).

Jest to metoda, która za główną przestrzeń do badań i zbierania danych przyjmuje internet, a konkretnie miejsca w sieci, gdzie ludzie zostawiają swoje ślady. Na bazie tych danych i informacji badacze mogą wyciągać wnioski.
W ramach netnografii szukamy więc miejsc, gdzie pojawiają i wypowiadają się osoby z danej grupy docelowej. Następnie zbieramy i analizujemy ich wpisy, komentarze, opinie oraz opublikowane przez nich materiały wizualne. Bazujemy w ten sposób na materiałach, które powstały z autentycznej potrzeby czy istotnej motywacji.

Chcę tutaj mocno podkreślić, jak bardzo istotne jest, że dane pozyskane w ramach netnografii wytworzone zostały w naturalnym kontekście i z autentycznej potrzeby. Dzięki temu jako badacze dostajemy dostęp do danych, które odzwierciedlają sposób myślenia czy widzenia świata danej osoby oraz jej realny kontekst. Nie są to więc deklaracje – opinie wywołane przez badacza pytającego osobę o jej stosunek do jakiegoś tematu.
Przykładowo, w ramach netnografii może nas interesować, jakie problemy, motywacje i bolączki mają konsumenci lokalnej kultury, osoby podróżujące komunikacją miejską czy gamerzy. Informacje o tym znajdujemy w tych miejscach w internecie, w których te osoby przebywają i zostawiają treści. Mogą to być grupy na Facebooku, filmy na YouTube, czy w komentarze/recenzje do wykorzystanych usług i produktów. W netnografii warto zwracać  uwagę na pozornie nieistotne lub wręcz banalne treści, które jednak powiedzą nam wiele o wybranej grupie docelowej.
Społeczności rozumiem tutaj szeroko. Nie musi to koniecznie być społeczność internetowa, wystarczy, że w jakiś sposób będzie ona aktywna w sieci. Co więcej, osoby tworzące tę grupę nie muszą się z nią wcale utożsamiać, ani być jej członkami. Podróżujący komunikacją miejską raczej nie myślą o sobie jako o części takiej społeczności. Jednak dla niektórych projektów miejskich ważne może być zdobycie wiedzy o odczuciach, potrzebach czy motywacjach osób podróżujących po mieście oraz kontekstach ich podróży.

Netnografia a inne metody badawcze
Netnografia a inne metody badawcze

Netnografia jest metodą jakościową pozwalającą pozyskać informacje o zachowaniach ludzi. Oznacza to, że materiały zebrane w ramach netnografii pozwolą nam dowiedzieć się, co się dzieje oraz wyjaśnić dlaczego. Na przykład jakie zachowania dominują w danej społeczności i dlaczego tak jest.

Z netnografii nie dowiemy się, jak często zachodzi jakieś zjawisko czy jakiego odsetka populacji ono dotyczy.

Otrzymane wnioski i insighty wyjaśnią nam pewne fenomeny, jednak pamiętajmy, że nie będą miały charakteru ilościowego.
Z tego powodu aby podjąć konkretne decyzje, trzeba będzie czasem dodać do projektu element badań ilościowych i zweryfikować, jak licznej grupy dotyczy dany temat. Jeżeli chcecie dowiedzieć się więcej o metodach badawczych i o tym, jak dobierać je do potrzeb waszego projektu, zajrzyjcie do tego artykułu, w którym piszę o tym szerzej.
Poza netnografią istnieją inne metody bazujące na podobnych materiałach – treściach wytworzonych przez ludzi w mediach cyfrowych. Przykładowo w ilościowej analizie języka przy pomocy metod matematycznych badaniu poddajemy m.in. słowa kluczowe, rozmieszczenie poszczególnych elementów w tekście czy współwystępowanie określonych słów. Na tej podstawie możemy automatycznie odgadnąć styl tekstu (np. literacki, prawniczy, potoczny), rozpoznać jego przeznaczenie czy zdefiniować indywidualny styl pisania charakterystyczny dla danego twórcy.
Inną metodą jest analiza treści (spotykana też pod nazwą analiza zawartości), czyli zespół technik badawczych umożliwiających obiektywny, systematyczny i ilościowy opis przejawów ludzkich zachowań. Na podstawie analizy treści wnioskuje się o motywacjach i charakterystyce socjologicznej autorów tych przekazów i dedukuje się, jakie reakcje przekazy te mogą wywołać.

Analizie treści można poddać serial, książkę, reklamy czy dyskusję medialną na wybrany temat społeczny. Pokaże nam ona, na jakich fundamentach bazuje przekaz, np. czy jest on bardziej liberalny, czy konserwatywny. W ramach tej metody rozpoczynamy od wyboru tematu.
Następne dobieramy materiał do analizy, czyli jakie media i z jakiego okresu będziemy badać, definiujemy kategorie analityczne (jakie kryteria sprawią, że dany materiał wejdzie lub nie do analizy). Kolejnym krokiem jest stworzenie klucza do kategoryzacji materiału, czyli określenia tego, jakie cechy zebranego materiału będziemy analizować. Jeżeli prowadzimy badanie ilościowe na małej próbie, robimy pilotaż klucza kategoryzacyjnego i użytych narzędzi.

Następnie przystępujemy do analizy całego materiału. Na końcu analizujemy rezultaty i wyciągamy wnioski. Aby analiza treści przeprowadzona została w naukowy a nie amatorski sposób, badacze muszą pamiętać o pięciu cechach: naukowości, systematyczności, obiektywizmie, powtarzalności oraz istotności.

Proces badania netnograficznego
Proces badania netnograficznego

Research netnograficzny, tak samo jak wszystkie inne badania, przebiega według standardowego procesu badawczego,  w ramach którego wyróżnić można:

Określenie przedmiotu i celu badań

Sformułowanie hipotez i pytań badawczych

Dobór metod i technik

Dobór próby

Zbieranie danych

Analiza danych

Wnioskowanie

Oczywiście aby badanie netograficzne miało sens i przyniosło odpowiednie rezultaty, musi być dobrane odpowiednio do problemu i dawać odpowiedzi na pytania badawcze i/lub weryfikować postawione w projekcie hipotezy.

Dobór próby
Dobór próby

W przypadku badań netnograficznych dobór próby określa się podobnie jak w etnografii – wybieramy zakres i schemat obserwacji oraz określamy, w jakich miejscach i w jakim czasie będziemy dokonywać obserwacji. Nie oznacza to, że nasze badanie jest zamknięte na inne miejsca lub źródła. Jeżeli np. w ramach przeglądania jakieś grupy na Facebooku pojawi się odniesienie do kanału tematycznego na YouTube czy forum internetowego, możemy poszerzyć obserwacje o te miejsca.

Dane w netnografii

W kolejnym kroku przystępujemy do zbierania danych. Warto się tu na chwilę zatrzymać i pokazać, jak różne rodzaje danych możemy zbierać:

materiały tekstowe: artykuły, wpisy, dyskusje, komentarze, czaty, opinie

materiały wizualne: zdjęcia, grafiki, memy
materiały wizualne: zdjęcia, grafiki, memy

materiały wideo: transmisja live, nagrania, wideo–opinie, reakcje, vlogi.

Nie musimy się więc ograniczać do jednego rodzaju np. tylko tekstów, wręcz przeciwnie, warto łączyć obserwacje z różnych źródeł. Materiały wizualne mogą mocno pogłębić analizę i dodać do niej elementy niedostrzegalne, gdy analizujemy jedynie dane tekstowe.
Do zbierania treści przydają się narzędzia pozwalające pobrać dane z internetu tzw. scrapery – skrypty wyposażone przez nas w instrukcję dotyczącą tego, z jakich stron i jakie dane chcemy zebrać, które następnie przechodzą przez wyznaczone strony i agregują interesujące nas treści. Dane te możemy później pobrać np. jako pliki w formacie csv. Scraperów warto użyć do pobrania postów i komentarzy z social mediów lub opinii o jakimś produkcie z portali typu Opineo. Innym rodzajem przydatnego narzędzia będzie clipper – narzędzie pozwalające na szybkie, ręczne dodawanie obserwacji do naszej bazy danych. Po ustawieniu parametrów takiego narzędzia, będąc na danej stronie internetowej, możemy zaznaczać interesujący nas tekst, tworzyć screenshoty fragmentów stron i od razu kategoryzować dane, np. dodawać informację, że dana obserwacja zawiera