Rak tarczycy jako wtórny nowotwór po leczeniu chłoniaka Hodgkina (2010)

Intensywna chemioterapia i radioterapia stosowane w leczeniu chłoniaka Hodgkina (HL) mogą być przyczyną powikłań, wczesnych i późnych, w tym nowotworów wtórnych. Celem pracy jest przedstawienie dwojga pacjentów wyleczonych z HL, u których w czasie planowej kontroli rozpoznano raka brodawkowatego tarczycy. Pacjentka z rozpoznanym w 9,8 roku życia chłoniakiem Hodgkina w IV stopniu zaawansowania według klasyfikacji z Ann Arbor (z zajęciem węzłów chłonnych szyjnych oraz jamy brzusznej, z typem histopatologicznym zaniku limfocytów [LD] ocenionym zgodnie z klasyfikacją Lukesa i Butlera) leczona była czterema cyklami MVPP i B-DOPA oraz radioterapią (RT) szyi i jamy brzusznej w dawce 30 Gy na każdy z regionów. Uzyskano całkowitą remisję. W czasie planowej kontroli po 6,6 roku od zakończenia leczenia, w wieku 17,4 roku, stwierdzono guzowatą tarczycę. Badanie cytologiczne, a następnie histopatologiczne wykazały obecność komórek raka brodawkowatego. Pacjent z rozpoznanym w 5,4 roku życia HL w IIB stopniu zaawansowania (z punktem wyjścia z węzłów chłonnych szyjnych, z typem histopatologicznym LD) leczony był trzema cyklami MVPP i B-DOPA oraz RT szyi w dawce 20 Gy. Uzyskano remisję całkowitą. W czasie systematycznych kontroli badaniem fizykalnym nie stwierdzono nigdy obecności guza tarczycy. Badanie USG tarczycy wykonane 4,2 roku po zakończeniu leczenia HL nie wykazało zmian patologicznych, po 5,6 roku – torbiel w płacie lewym o średnicy około 6 mm. W materiale uzyskanym drogą biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej (BAC) nie znaleziono cech złośliwości. Po kolejnych 5,5 roku (11,1 roku po leczeniu HL), w wieku 17 lat – w badaniu bioptatu z BAC zmiany ogniskowej stwierdzonej w USG w płacie lewym, rozpoznano raka brodawkowatego, co potwierdziło badanie histopatologiczne usuniętego płata tarczycy. Konieczne jest objęcie stałą systematyczną kontrolą, z badaniem USG tarczycy włącznie, wszystkich osób po przebytym leczeniu HL, nawet po osiągnięciu pełnoletności, aby w miarę wcześnie wykryć ewentualne powikłania będące następstwem leczenia przeciwnowotworowego. Intensive chemotherapy and radiotherapy administered for the treatment of Hodgkin's lymphoma (HL) might be associated with early and late complications, including secondary cancers. In this study we describe two patients cured from HL diagnosed with papillary thyroid cancer during routine follow-up investigations. The first patient, diagnosed at the age of 9.8 years with HL, stage IV according to Ann Arbor classification (cervical and abdominal lymph nodes involvement) and lymphocyte depletion (LD) histopathological subtype according to Lukes-Butler classification received four courses of MVPP and B-DOPA chemotherapy regimens and radiotherapy to the cervical and abdominal regions, 30 Gy for each area. The complete remission was achieved. During routine follow-up visit 6.6 years after treatment completion, the patient aged 17.4 years demonstrated nodular thyroid. Cytological analysis of the biopsy and histopathological examination of the thyroid confirmed the diagnosis of papillary carcinoma. The second patient diagnosed at the age of 5.4 years with HL, stage IIB (cervical and lymph node origin and LD histopathological subtype) received three courses of MVPP and B-DOPA chemotherapy regimens and 20 Gy radiotherapy to the cervical area. The complete remission was achieved. On subsequent follow-up visits there was no evidence of thyroid tumor. Thyroid ultrasonography performed 4.2 after HL treatment completion showed no pathological abnormalities, but 1.5 years later the cyst, (diameter of 6 mm) in the left lobe was found. Cytological analysis of the thin-needle aspiration biopsy showed no malignant cells. After subsequent 5.5 years (11.1 years after HL treatment), the biopsy of focal lesion in the left lobe found by ultrasonography raised the suspicion for papillary carcinoma, which was confirmed by histopathological examination of the resected thyroid lobe. It is necessary to introduce routine regular follow-up ultrasonographic evaluations of the thyroid gland in HL survivors, also after reaching adulthood. Such studies should enable early detection of severe complications resulting from anti-neoplastic treatment.