MORTAR SELECTION IN DESIGN PRACTICE - DESCRIPTION OF THE PROBLEMS, SOLUTIONS AND REQUIREMENTS (2010)

A b s t r a c t Practically, all buildings just after erection and while in use are subject to displacements and deformation due to settlement as well as rheological, thermal or climate influences. Whether this leads to masonry structure damage depends on a number of factors, one of which, and incidentally one of the main ones, shall be mentioned here: the type and properties of mortar used. Mortar whose parameters are well-matched to the type of masonry units will largely prevent wall damage. On the other hand, using mortar whose properties are inappropriate may intensify the process of masonry structure damage. Formerly two types of mortar: lime mortar and cement mortar were in use. Sometimes lime mortar has cement added to it to increase its strength and hasten its setting. Using of modern types of masonry units, especially AAC blocks, calcium sil ica or high perforated clay hollow blocks shows that mortar should be selected more carefully, because in many causes the effect of using the typical kinds of mortar gives negative results. Therefore the problem of correct mortar selection for dif ferent types of masonry units is very important and now more and more significant. The role of mortar as connector, pad and a barrier, and drain problems connected with strength and adhesion were pre sented and discussed. Moreover, the behaviour and physical, as well as mechanical properties of mortar and concrete were presented and commentated. Also, a wide discussion of influence of lime and cement content in mortar composition are pre sented. Finally, some general conclusions for correct mortar selection in correlation to given type of masonry units are for mulated. S t r e s z c z e n i e Praktycznie rzecz biorąc, budynki zaraz po ich wzniesieniu są poddane dzialaniu przemieszczen i deformacji związanych z osiadaniami oraz wplywow reologicznych, jak i termicznych oraz klimatycznych. W związku z powyzszym, uszkodzenia konstrukcji murowych zalezą od wielu czynnikow, z ktorych jednym, zwykle traktowanym, jako mniej wazny, jest omawiany tu szerzej problem doboru rodzaju oraz wlasności zastosowanej zaprawy. Zaprawa, ktorej parametry są dobrze dobrane do rodzaju elementow murowych w znacznym stopniu zabezpiecza ściany przed uszkodzeniami. Z drugiej strony, stosowanie zaprawy, ktorej wlasności są nieodpowiednie moze zintensyfikowac proces rozwoju uszkodzen konstrukcji. Dawniej byly glownie w uzyciu dwa rodzaje zapraw: wapienna oraz cementowa. Czasem dodawano do zaprawy wapiennej dodatek cementu w celu podniesienia jej wytrzymalości oraz przyspieszenia jej wiązania. Stosowanie nowoczesnych typow elementow murowych, a w szczegolności bloczkow z betonu komorkowego, silikatow lub silnie drązonej ceramiki pory zowanej pokazuje, ze dobor zaprawy powinien byc ostrozniejszy, poniewaz w wielu przypadkach efekt uzycia typowych mieszanek zapraw powoduje negatywne skutki. Stąd problem wlaściwego doboru rodzaju zaprawy do danego typu elemen tow murowych jest bardzo wazny i coraz bardziej istotny. W artykule opisano i przedyskutowano role zaprawy, jako lącznika, bariery przeciwko wnikaniu mediow środowiskowych oraz problematyke związaną z jej wytrzymalością oraz adhezją. Ponadto, przedstawiono takze i skomentowano zachowanie sie oraz wlasności fizyczne i mechaniczne zaprawy oraz betonu. Zaprezentowano takze szeroką dyskusje wplywu zawartoś ci wapna oraz cementu, jako skladnikow zaprawy. Na zakonczenie sformulowano pewne ogolne wnioski i zalecenia dotyczące poprawnego doboru zaprawy do danego rodzaju elementow murowych.