Musahabe-i Edebiyye: Lisan-ı Şiir

سنهنك هانكي موسمنده ، مواسمك هانکی ایامنده اولورسه اولسون – اكثريا بر طورغونلق کائناتي استيلا ايدر ؛ هوا هیچ اسمز ، یاخود روح نواز بر لطافتله نازلی نازلی تنفس ايده رك داللری ، بابر اقاری خفیفجه قيملدانير : آغاچلرك تپه لرنى طالغه لانديرر : صولرك يوزني بورو شديرر . بونلردن حاصل اولان صدا ساكت ومطرد بر والده نيسته يك مشابهدر . موجودات آره لرنده راز کوبانه فيصلداشبور قياس ايديلير !.. هیچ بر کو رولتی صماخ طبیعتی رنجيده ايمز ، بالكز - موسم ، بهار ایسه يشيللكلرك آره سنده .. – باز ایسه – داللرك ، جاليلرك اوزرنده .. - صوك بهار ایسه - يو واجقلرينك كنارنده .. - قيش  ایسه – آشیان سکونلری ايجنده کوچوجك  برایکی قوشك جيولتيلری ايشيدیلر . يك  ميجا قلرده بعضاً قوربغهلرك بوغوق  وقوقه سي ، بوجكلرك يكنسق جير لتيسيده  بونلره انضمام ايدرسه او قدر؛ باشقه برسس  او آهنگ حضورك انسجام واطرادينه خلل  كتير من . كائنات سكون وسكونك آغوش نوازشنده غنوده راحت و رخاوت اولمغه حاضر لنيور ظن اولنور ! ... ایکن برده . ـ نصل بر سیه مبتنی اولدینی کیمسه جه معلوم اولمیان ، باخود اربابندن باشقه هر کسه مجهول بولنان – بر تأثير ، طبقات هوائيه به ناگهانی بر اهتزاز كتيرر : کنار افقده بر لحاف زمین کی قات قات طوران بياض بولو طلر بردن بره موراره رق ، پارلاق  كوك يوزنده ، بر تند باد حديد وشديد اوکنده سرسريانه طولاشوب طاغلمغه باشلار ؛ سطح دریا طاغلر کی طالغه لريله ساحللره قارشی کوکرر طورر ؛ دمين سود لمان اولان دكزك مائی حاره سی اوزرنده راحت راحت یوزوب کیدن برکمی شیمدی هرا بیندن ، هر ماقاره سندن بر آوازه استمداد چیقاره رق قاره طالغه لرك ، بياض كو يوكلرك آره سنده -- موازنه سنى غيب التمش ، بولنی شاشير مش سرخوشلر کی - چالقانوب یاتار ، روز کار کندکه حدث وشدتی آرتيره رق بردن طوير اقلری قالديرمق كوكدن بولو طلري ايندير مكله اوغراشير ؛ قابالرى قيرار ، قوبارر ، جانخراش طراقه لرله او چوروملردن اشاغی بووارلار ، اغاجاری چاتر چاتر برلرندن سوكر ، سوروكلر ، قالدرر ، آثار و دره لر جوشار ؛ مشجره لر اوغولدار ؛ كوك كورلر ، شمشك پارلار ؛ هرشی ، هر طرف ایگلر !.. بوکو رولتی آره سنده نه به اوغرادةالرني بيله بين حيوانجغزلر يووالرينه ، اندريه طوغرو قوشوشورلر . او ته ده - بورانك زور تضييقله بوكولوب طوران - برقاواق آغا جنك متحرك داللری اوزرنده ارتق آرام ایده میه جکنی حس ایدن سیاه بر قارغه غا آق ! » دبیه آجی بر نوحه اضطراب چیقاره رق هو الانير ؛ وجودي بولوطرك ظلام دهشتنه ، صداسي فيرطنهلك ولولة مهاتنه قار يشير ، غائب اولور کیدو . نهایت . کریه تأثیری آندرر بر باغمور آغر آغر دوكو لهرك هيجان علوی طبیعتی تسكين ايلر ایشته افكار وحسيانك تمثال معنیداری
اولان سوزده عينيله بویله دو : دماغ – سونج وياكدر هیچ بر تأثره معروض اولميه رق حال طبيعيده ..روح ساكن . قلب مستريح والحاصل مزاج او يو شوقانه يقين برطورغونلق ایچنده بولندینی زمان که اعتدال دم انناسنده ديمكدر – سويلين سوزلر قواعد عاديهنك تعيين وازائه ایتدیکی انتظام عمومی ومنطقی داره سنده غايت دوز كون ، غايت آچیق وسليس دوشر ، حد معقول ومعروفي ذره قدر آشاز ؛ مبالغه لردن ، کنایه لردن وارسته اوله رق هر جمله برلی برنده ، هر جمله تك ارکانی وفروغی مواقع معينه سنده بولنور ؛ حاصلى مزاجك اوسكونت نائمانه سی سلسله كلامدهده تمامیله مشاهده ايديلير . فقط انسان – مادی و بامعنوی - بر سبيله متحسس ومتأثر اولوبده بركر. بين تيقظ وتنور ابتدى ، روح منشرح ويا منفعل اولدی ، قلب فوق المعتاد خلجان وضربانه باشلادی می . . او زمان – بر جوی خوشجریان کی ـ كمال عذوبت و سهولتله عادتا آقوب كيتمكده اولان سـوز بغتة" متغير اوله رق اولکی حالیله نسبت قبول اتميه جك برشـدت ومؤثريت كسب ايدر . ناطقه صرف حسیات قلبیه به تبعيتله نحو ومنطق اصول ودائره سنی چیکنه به رك مثلا اجزای کلامی آلت اوست ایدر ؛ بر حمله ی ديگر بر جمله نك اورته سنه ، براداتي قاعدة بولنمسى لازم كلن موقعك خلافی بر نقطه به آثار ؛ كسيك كسبك عباره لر ، غريب غريب تعبيرلر فير لانير ؛ مبالغهلر اندر ؛ کنایه لر سويلر ، تشبهلر ، استعاره لر يابار .... ایمدی ، ای سوکیلی قاره ! [ لسـان شعر ] سرلوحه سیله باشلاد يغمز بر مصاحبه ی تعريفلرينه بوغوب كجميه جکمزه ، بو مقد . بويه فيرطنه تصوير لرينه ، حسيات مه لردن مطلقا بر نتیجه تولیدینه غيرت ايده جكمزه البته قناعت بيوررسكز ، دکلی ؟ او حالده بزه صوركزکه [ لسان شعر ] نه در ؟ - [ لسان شعر ] لسان تحسس لسان روحدر . افاده مری روحمزك تمايلات بدا يعبر ستانه و تهيجات حقايق جويانه سنه تطبيق ايدر ، قلممزی قلبمزه ربط ايارسهك لسان شعر ایله افاده مرام ايتمش اولورز ، سويلديكمز شيار شعر اولمسه بيله شاعرانه اولور !
اوت ، ادبیات جديده: «ذراندن شموسه قدر هر گوزل شی شعر در! » حقیقتنی میدانه قویدی ، ادبای جديده بوحقيقتى آنك قدر پارلاق آثار و امثال ایله اثباته موفق اولديار. بونك ايجون نه يابديلر ! مناظر خلقت و طبيعتك نفس ناطقه لرینه بخش ایتدیکی تأثرانى حقیقی وطبیعی بر صورتده الواح تصوير لرينه عکس ابتدير مكه چالشدیلر : چهره قدرنده نظر امعانلر يي قاماشـديران كوز للكلرك یورکلرنده حاصل ایلدیکی تحسسانی ـ اولدینی کی ۔ تبلیغ وافاده به آلشدیلر؛ اوسايه ده موقع استفاده به جدى وصمیمی برقاچ اثر قوندی . اواترلر هانكيلريدر وماهيت و مزیتلری نه در ؟ بورالريني تشريح وتصريحه لزوم اولسه ده محل يوق. مقصد [ لسان شعرك ماهیت و مزیتی تشریح و تصريح اولدینی جهتله تدقیقاتمزی هپ اوجهته سوق اتمك ايسترز . معلومدرکه شعر بعضلر من طرفندن الآن طرز خاص الخاص بلاغت عد ايدلمك استیلن نظمه منحصر و مفتقر دکلدر . مناء عليه لسـان شعر دیندیکی زمان مطلقا کلام موزون آكلاشلمق افتضاايمز. شوقدركه وزنی سوزلر روحك هي درلو حركات و اهتزازاتی ممکن مرتبه اظهاره ؛ طبيعتك كوز للكلريني ، غریبلکلرینی ، پریشانلقلرینی نثره نسبته دهازیادہ موافقت و موفقيتله - تقليد واشعاره مستعد اولديغندن هر قومك ادبا وشعراسي اك شديد ، اك علوى ، اك روحپرور حسلر بني نظماً افاده المشار ؛ یعنی بونك ايجون [ لسان شعر تسميه اتمك ايستد . الك كوزل شعر لريني منظوم سويلمشاردر. يكمز او طور بلاغته اکثریتله منظوماتده مصادف اولورز . افكار وحسياتمزی نوع وماهيتلرينه ، رقت و باشد تمرينه موافق اولمق اوزره آغر وبا خفيف ، بطى ويا سريع ، اوزون و یا قیصه وزنلرله افاده ايده بيلمك فائده سی ده نظمك آبرنجه بر مزيتيدر . بر نشيده ده موضوعك طبيعتنه كوره وزن انتخابی ، اوزاندن بر قاچنك عينى منظومه ده مزج وتأليفي و قابل تقطيع و تفریق اولان وزنلرك بر ایکی پارچه به ابر پله رق استعمالی کی مسئله لر بوراده ذكره شایان شیلر ایسه ده آنلردن دیگر بر مصاحبه ده آبریجه بحث اتمكده ممكن اولديغندن شمديلك صرف نظر ایلیورز . بالكز ادبياتدن غاية حرام سوزی مؤثر دو شورمك اولمسنه نظراً لسان شعر ك ، تعبير آخر له شيوه شاعرانه ] نك بونده يك چوق دخلي اولديغنى تكراره لزوم كوريرز ، هر متحيز شاعرك برشيوة ممتاز بلاغتى اولديغي كي على العموم شعر كده كندينه خاص بر لسانی اولمق طبیعی دکلیدر ؟ بو لسـان - يوقاريده. تعريفه چالشديغمز وجهله – روحك تمايلات و احساساتنه توفيق كلامدن عبارت اولدینی ايجون مثلا : ياريم ساعندن بری باز مقله او غراشدين، ياريم دقيقه ده سيلوب محو ایتدیکم شو بر صحنه بازی .. وكيم !. كويا سنك تفسير مالك او له حقدي ؛ اولمادی ، بر خيالك بيله اولمادی! وحدن تشبيهلر ، وردن استمار لر له مالا مال اولان شو ريغين سواد .. كويا سنك تصور جالك اوله جقدی ؛ هبات ! وظلالك بيه دكل !... وياخود : بر کوزل کو .. سپاه ، سیاه برگرزکه پنبه یاض بر چهره نك ان پارلاق بر زینتی او سابه دار کبر پکار آر . سندن فيرلايان غمزه لر روحی برندنی او بناتبر ، قلبی حرکندری آلبقور نه یا بار ؟ باربی ته یا پارکه انسان قاره بسنده تكلمدن قالبر، تفسدن قالير ؟!. . بوقدر منوعات خارقه له آره سنده ، ای خالق ارواح ! ایک معنیدار کوزدن علوی بر بديعه ك دها بوقدر ! .. یولنده اعوجاجلی! ، تقديم وتأخر لي سوزلره بك طبيعي قائل اولور . قوانين فصاحتله وجه تأليفي بولنه میه حق بر چوق تغيرات وتركبات اولورکه اوطور بیانه کوره نقایصدن دكل ، بالعكس فضـائلدن صابلير . از جمله - قاعده سنه بحق تطبيق ايدلدیکی حالده - ضعف تأليف ويا تعقید کی فصاحتك قطعياً زجر و منع ایتدیکی هجنتلردن برینی حاوی اولديغنه حكم ايدلك لازم كلن برسوز لسان شعره يك موافق و مستحسن كله بيلير؛ او قاعده مزدر ، فقط با کلش دکلدر : شاعر انى صرف و نحو بر منه حس و روحنه تابع اوله رق سويلمشدر . مع مافيه شوراستى عرض ايده لم که مقصد من أويله فاحش بر طاقم ياكلشلقلری، ذوقسر وفائده سر برطام قاعده شکندکاری لسان شعر نامنه مقبول وبامردودكوسترمك دکلدر . اوکبی مبالانسز لقلر هیچ بروقت، هیچ بر وسیله ایله شایان مسامحه اوله ماز واولمامليدر .