Felsefe: Muhyiddin-i Arabi

محرری : توفيق سداد
اسلام حكيملرينك بوكونكي فلسفه به اك ياقين بولنانی ( محی الدین ) در . محى الدين ، صوفيه نك ( ذوق ) واسطه سيله مطلع اولد قلوی( intuitii خدسی ) حاللری عقلى فكرلوله افاده ايدهرك تصوفله حکمتی تأليف ابدن برمجدددر .
تصوفى غرب فلسف سنك(اسرار جیلق Mysticisme ) مكتبنه معادل تلقى ايتمك خطـادر ، تصوف عمومی معناسيله(مفكوره جيلك idealisme مسلكنك معادليدر متصوفلر آره سنده مفکوره جيلكك بتون شكلاري تمثيل الدنلر بو لندینی کی اسرار جی Mystique اولانلرده وار . ( تصوف )کله سی محسوسات عالمنه حقیقی برمو - جودیت اسناد ايتمه بن مختلف مسلکلره شامل عمومی برعنواندر . حقیقی موجودتي مفکوره جیلردن بر قسمی ( تصور ) د دیگر بر زمره سی (تحسس ) ه ،باشقه بر فرقه سیده ( اراده ) به نسبت اتمشلر در . صوفيه مسلکندهده بوصفحه لر ( مقام ) نامیله موجوددر . تصوف ، محسوسات عالمی حقیقی موجود شدن
اثبات ایتدیکی وقت ( لون الماءلونانائه ) سانحه سنی شرح اتم کدن باشقه برشی با همه مشدی او حالده ( تنقيد جيلك Criticisme ) مكتبىده تصوفك ايكنجى قدمه سی او له رق موجودديمكدي .
آلفرد فوييه ، غويو، نیچه ؛ ویلیام جیمس کی صوك زمانك فيلوزوفلرى مفكوره لرك برر ( قوت_فكر) اولديغنه،امید،اراده وايمانك يكي قيمتلر ابداعی صورتیله حيانده بلند ونزيه سعادتلر حصوله كتيره بيله جكنه دائر حقیقتلری اعلان ابتدكلرى زمان ( ماحكم القضاء على الاشياء الابها ) دستوری تفسیراتمکدن باشقه برشی يا يمه مشلردی . بوندن اکلاشیلبوركه دقتله آراديغمز تقديرده بوکونکی ( قيمتحيلك فسفه سنی ) ده تصوفك زنكين خزينه لری آره سنده بوله بیله جكز .
محی الدین عربی ( انا عند ظن عبدي فليظن بي خيراً ) [ بن قولمك ظننده متجلی یم بکایی ظنده بولنسون قدسی حدیثنی مسلكنك بر مشعلهسی اعتبار ايدييور. بوشعله نك ضياسيله بتون مظلم حقيقتلری تنویراليور.(طن) بر (قوت ـ فکر ) در. بو ( قوت ـ فکر) حیاتمزده وسير تمزده عامل ومؤثر در . ابی ظناريمز حیاتمزى اداره ایدن فائده لى قوتلر در . كوتو ظنلر من حياتمزده عامل اولان ضررلي مؤثر لر در
ظن ، فکر ، اعتقاد نامني ويرديكمز روحی حادثه لر برر عاطل خیالدن ، برر تأثيرسز تصوردن عبارت دکلدر . بونلرده يارا تيجى ياخود اولديريجى قوتلر، مثبت و منفی قیمتلر مكنوزدر. هر فردفکرنده، ظننده ، اعتقادنده ( متصور بر كمال) طاشير . فكرينك ظننك ، اعتقادينك يارا يجی قوتیله بو (متصورکمال) طوغرو يوكسلير. هر فرد عمومی بر معراجك تكامل سلوکنی تعقیب ايدر ؛ متصور بر كماله طوغر وعروج ایدر . بناء عليه فردك دونکی، بوکونکی، پارینکی حاللری( زائل ظللر) دن، آنی کولکه اردن عبارتدر . ثابت برشی وارسه اوده تكاملك منتهاسي اولان متصور كمالدن عبارتدر . محى الدين عربی بو منصـور كماله ( عين ثابته )نامنى ويرييور . بوكله مفكوره( déal ) تعبيرينك معادليدر .
محی الدین عربی بو ( ثابت عين ) لره ، لا يتغير
انموذجاره خارجی بر موجودیت ويرميور.(الاعيان الثابته ماشمت رايحة الوجود ) [ ثابت عينلر وارلق قوقوسنی قوقلامهمشلر.ر ] افاده سيله بونلرك آنجق ذهنی بر موجوديته مالك اولديغني ايما ايدييور . مع مافيه بالكز ذهنده بولنان ، خارجی وجوددن محروم اولان بوماهيتلری فاطره نك يكانه عاملرى عد ايدييور . قضانك اشياء آنجق اشيانك ثابت عينلری واسطه سيله حکم ایندیکنی قبول ايدييور . محی الدینه کوره ،قضابر مشروطیت حکمداری کی ثابت عينلرك قرار لرینی تنفیذدن باشقا برشی بابمیور . ثابت عينلرك لسانندن يازدینی بر منظر مهده :
(فلولاه ولولانا لما كان الذي كانا ) دييوركه ( او ا ولمسه بدی ویز اولماسه يدق ، موجود اولان شيارك هیچ بریسی بولنمایه جندی ) ديمكدر . بوافاده سيله فطرتده بالكز قضا الله ثابت عينلرك عامل اولدیغنی تصريح ايدييور . بومنظومه نك( فاعطيناه مايبدو به فينا واعطانا) بيتنده ( اونك بزده اظهار ، وبزه اعطا ابتدیکی شیلری داها اول بر اوکا اعطا اتمشزدر ) جمله سيله تشريع قوتنك أبت عينلرده ، انفاذ قدرتنك (قضا)ده بولندیغنی بیلدیریور(فالرب عبدو العبدرب ياليت شعري من المكلف ) بی بو مضمونی ناطقدر ثابت  عينلر بشر فردلرينه منحصر  دکلدر  . ماده
روحك تجليسي اولديني ايجون تون اشيا 
حقيقتده آز یاخود چوق شعورلی روحلردن عبارتدر . روح ( بود ) ، ماده اونك ( نمود )بدر . هرشی برروح اولدینی ايجون غير عضوی ،عضوی ، ، فوق العضوى بتون اشياده مكنوز ومندمج ( ثابت عينار ) واردر. محی الدین ماده به و ماده نكصوك حقيقتى اولان (امتداد) مفهومنه ( کرسی ) نام ويرييور. بونامتناهي امتدادك بودی تشکیل ایدن عمرمی روحه ( عرش ) اطلاق ايد بيور . ثابت عينلر سورتنده بوعمومي روحك هر ذره سنه برکمال غايهسی ارائه ایده رك اشیایی عمومی بر معراج حالنده تکامله سوق ايدن ( مطلق كمال )دهده (رحمانك عرشه استواسی ) سرینی کوربیور. ثابت عينلر
عالمنه ( ملا ً اعلى )دييو 
تأمل سطور الكائنات فانها من الملأ الأعلى اليك رسائل
بوبيتدن | كلاشيلان معنا شودر : «کوردیككز شيلر ثابت عينلرك قباطاسلاق قوپیه لریدر . هر موجود رشيم حالنده برکمالدر . هرنره یه باقسه كز تكاملنك غابه سی اولان او (كيزلي كمال ) ی کوره بیلرسكز . كائنات كتابنك صحيفه لری ، سطر لری،کلمه لری اولان كورديككز اشيا تعبيرلرك كفايتسزلكندن تماميله تبلیغ اوانه مامش شعر لر در . مع مافيه دقتله مطالعه ایدرسه کز بولفظي تعقيدلر آره سنده کیزلی فکرلری سره بیلرسيكز . بوصحيفه لر عادتا ( بوكسك عالم )دن سزه کوندرلمش مكتوبلر در .
محی الدین ، ثابت عينلرك يعني مفكوردلرك كونى معراجده ، یعنی تکاملده اساسلی عامللر اولدیغنی هر موجودك بر (كمال ) غايه سنه ، وعموم وجودك ( مطلق كمال )هدفته طوغرى يوكسلدیکنی ايضـاح - ابتدكدن صوكره بومتصور كماللردن، بوثابت عينلردن هر برينك النهي براسمه مظهر اولدیغنی بيان ايدييور. كورديكمز وجودلر ثابت عينلرك مظهرلری اولدینی کی ثابت عینلرده ( الهى اسملر)كمظهر لريدر. محى الدينه كوره وصـولمزه امكان بولنان اله ( معتقد اله )در ، ( مطلق اله). وصول ممكن دكلدر
نبيلرك ، وليلرك واصل اولدقلرى ( اله ) بيله ( معتقد اله ) دن عبارتدر . ( مطلق اله ) ه اونلرده واصل اولمامشلر در . ( مطلق اله ) . وصول ممكن دكلس ده تقرب ممکندر . بونك ايجون حمادلرك ، نباتلرك ،حيوانلرك ، انسانلرك ، عموم موجودلرك معتقد الهلرينه واصل اوله رق هپسنی ( مطلق براحد ) ده توحيد اتمك لازمدر . بوفكرني :
عقدالخلائق في الاله عقائدا
وانا شهدت جميع
ما اعتقدوا
مساله تأييد ايدييور . محی الدین حضرتلرینی (كليت اله panjhetsme ) اعتقادینه ذاهب ظن ايدنلر خطا اتمشلر در موجودلری ثابت عينلرك . ثابت عينلری الهی اسمارك تجليكاهى تلقى اتمك (كليت اله )فكريني قبول اتمك دكلدر هر موجودك (ثابت عين)ى (معتقداله)نك مظهریدر  . تصور اولنه بیلمکدن منزه اولان ( اله )
مفهومی هر فرد کندی هويتنه ملایم بر صورنده تخیل ايدر . هر فردك ذهننده کی بو خیالی توصیف اونك معتقدالهيدر. جنید بغدادی به معرفة اللهدن صور لدیغی زمان ( لون الماء لون انائه ) جوابی ويرمشدر . (آنتروپومورفيزم ) ، (سوسيومورفيزم) تعبير لريله افاده ايدلمك ايسته نيلن بوحقیقتی متصوف برشاعر شو صورتله تبليغ ايتمشدر .
نظار کیان روی خوبت چون در نکرنداز کرانها در روی توروی خویش بینند ز نجاست تفاوت نشانها محی الدین ثابت عينلره مادی بر موجوديت ويرميور. بوعينلرك موصوفلری بولنان اسملر واسملرك(مطلق) و ( احد ) اولان مساسي بالطبع ماديت و ممكنيت دن میرهدر .
محی الدین ثابت عينلره مادی بر موجودیت ویر مدیکی کی افلاطونك وقانتك يابدینی کی(برانی Trascendantal) بر موجودیت ده اعطااتمیور . (الاعيان الثابتة ماشمت رائحة الوجود ) سانحه سيله بوجهتی ده تصحیح ايدييور اونك فكر نجه ، ثابت عينلر ( جوانی Immanent ) بر موجوديته مالكدر . وجودك اك عميق عنصری اولان ( اراده ) ده ضمنا مندمج و بر رشيم حالنده مكنوزدر. ابتدائي ( هباء منثور ) ( Chaos ) حالى انتهائي كمالك بر مخفی کنزندن عبارتدر .
وجودك (كرسى ، عرش ، رحمان ) ماهيتلريله اوچ تجلیسی واردر . ماده نك روحه ، روحك مفكو ره به نسبتله نه درجه کثافتی وارسه بواوچ ماهیت آره سنده ده او کثافت و لطافت درجه لری موجوددر. الحمد لله الذي لطف نفسه فسماه حقا وكثف نفسه فسماه خلقا وجودك كثافت حالی (خلق)، لطافت حالی
( حق ) اولدیغنی بیان ايدييور .
كثافت وجودك ناقصيت حاليدر ،لطافت بو نقصانك
تكاملي مزاجنده مندمج كيزلي كمالدر . بوكماله وصول
امکانسز در . فقط اشيانك فطری حرکتی بوايريشلمز
غايه يه تقرب ایچوندر اشيانك عمومي تسبيح وتهليلى .
بوتكاملى  ( سلوك )ندن عبارتدر
محی الدین حضرتلری :
( سبحان الذي اظهر الاشياء فهو عينها ) سانحه سیله اشیایی اظهار ايدن قدرتك بواشيانك (كمال مشقی) اولديغنى، وهر موجودك( مطلق كمال) دن استنساخ اولنمش ناقص وقباطاسلاق قوپیه لر اولدیغنی افهام ايدييور
بو تمهیداندن شو نتیجه چیقیورکه فلسفه بر قاچ
عصر د نبرى بيوك ترقيلره مظهر اولدینی حالده فلسفه نك
روحی دکیشمه مشدر . امام غزالی ( اصولی شبهه) یی ده قارتدن اول میدانه قويمشـدر . برقله بك ، قانتك اجتهادلری داهـا اول تنصيص ايدلمشدر ، محی الدین عربی آلفرهد فویه دن چوق زمان اول مفكوره لرك تكاملدهياراديجى عامللر اولدیغنی اثبات ايدهرك بوكونکی فلسفه یی داها او زمان تأسیس ایتمشدر
محى الدين فلسفه سنك روحي، بشر فردارينه دبيوركه: ذات حقك خليفهسي سين سن بنون اکوان سكا مسخر در لوح محفوظ اولان ضميركده متصور  اولان مقدر در