Tenkit: Erganun İçin

محرری ؛ ادهم هدایت
بعض كنجلرده يك غريب ، غریب اولدیغی قدرده مهلك برابتلا وار : أثر نشر ايتمك قيريق دوكوك اوچ بن منظومه بر آره یه طو پلایوب بر مجموعه صاحبی اولمق او بله ظن ايديليوركه ادبياتك الك يوكسك برموقعنی قازانمق ديمكدر هیچ برادبی قیمتی حائز اولمدینی حالده نشرا يديلن د روح بی قید ، وه تمثال عشق » محررلرينك جوجوجه سائقه سیله دوشدکلری بوسیاه ودرين وكيجي برهوس . اوچورومه بوكون « ارغنون ، صاحبی محمد بهجت بكل ده دوشدیکنی ؛ حتى دها أليم ، دها آجینه حق بر سقوط ايله يووار لاندیغنی کورویورز ... كنجلكك قوتى ، بالاخره الده ايدلمسی غیر قابل اولان جوال ذكاسنى دائما تتبعه ، اوکر نمكه حصر يتميهرك ايكى اوچ « مفاعلن ، مفاعلن » ديدرك اورتهه و بر شی اولدم! ،لریله بر مجموعه فيرلاتمق قدر بوكونكولونج ، وادبياتك استة التي قالين وسياه كفنلرله مصاره حق بر دوشونجهسزلك تصور اولنهماز . استقبال . . . او ، کج ذکالری. فعال و عزمكار دماغلري بكله ين استقبال بوياه معناسز لقلر ، چوجو - قلقلر له سوسلنمز . اونك محتشم تاجنه بویله کیجی هو سلرله نيتروين اللر بررپيرلانطه ، برر انجی طاقه مازه اوكا شعرك بوتون انجه لكلری ایله مستثنا برعالم ياشابان 
هر ننمه سياه روحلرده بدیعی صيزلاييشلر اويانديران قاملر لازمدر . اگر اوچ بش مصراعك ، اوچ بش منظومه نك بر آره به کلسیله حقيقة" برشى تأمين ايديليرسه هایدی هیچ دورمايالم اوندن قولایی يوق .. ایشته « ارغنون » ده بو قولايلق زمره سنك او چنجی اولادیدر . بن امینم که بهجت بك شعر لرینی طو پلایورکن مخیله سنده تزیین ابتدیکی برچوق بويوك بويوك موفقيتلرك كنديسنه بوقدر چوق قولايلقله مال اولديغنه تعجب ايتمشدر . چونکه بر ادبیاثر وجوده كتيرمهنك ، قارئلرك روحنـده أبدى اهتزازلر تولید ايده جك بر (مجموعه اشعار) بازمهنك نه قدر زوراولدیغنی، بونك ايجونده برچوق شيلرى تتبع ايتمك لازم كلديكنى شبهه سرکه - ـ هر کس تسلم ايدر . ایشته ارغنونده بو آرانیلان قیمتلر اولمدینی ایچون هر منظومه هیچ بینی پورمهدن همان برایکی دقیقه ایچنده يازيليوير مشدر ، ديه حكم كليور بز شعر مجموعه سنده فلسفي ، اجتماعی ، اخلاقی قیمتلر آرمیورز ذهابنه دوشولمهسين. بز شعر مجموع سنده ـ دوغريدن دوغریبه تعلقی اولدیغی جهتله - پسیقولوژی آرییورز - انسانلرك روحی حالتلرنى بيلمه ين بر شاعرا و نلری نهیچ ایده من . او نلرك معنويتلرينه احساس وافهام ايتمك ايسته دیکی انجه لكى تلقين ايده من . ارغنونده روحی تحلیللره قطعياً تصادف ايده ميورز . بالكز موزون ومقفى بر چوق سوزلر كورییورز که اونلره « سوز ، دن باشقه براسم وبرمك نجه يك بويوك بركناهدر. واوكا(مجموعة اشعار ) دينه جکی برده و لاف قومقومه سی و دینسه یدی اك موافق ، اك كوزل بر اسم قونولمش اولوردی .. ارغنون صاحبي معنايه روحه قطعياً اهميت ويرميه رك
بالكز عربی وفارسى تركيبلرك سامعه به و يرمش اولدیغی كاذب انجه لكلرينه ، قليشها ولمش تركيبلرك امكدار لغنه آلدانمش ، کندی لسانمزك انجه لكنى تدقيق ايتميهرك اونلرك آلدا تجي باريلتيلرندن کندینی قورتاره مامشدر. ایشته بوابتلا سائقه سيله اوقدر مبهم ، اوقدر معناسز بازیلر باز مشد که هان هر منظومه سی - طبعاك مزيتندن يك ، اما يك چوق اوزاق قالمشدر بیلمم ؛ بویله بر مجموعه ، صاحبنه نه کې موقعلر تأمين ايده بيلير ؟ . . . بكا قاليرسه بالكز صاحبی باب
عالی جاده سندن اینرکن ، کتبخانه را توزلی جامکانلرنده بوينى بوكولمش . افلاطون رنگی سولمش . حزین بر بر وضعيتله اولمکه محکوم کی دوران ارغنونك اوزواللي. او آجينـه حق حالني أكلاميهرق مغرور ومفتخر ارقداشلرینه : «ايشته ارغنونم . ، ديه حك ،بوقدر .. آه لكن كنجلر ، كنجلك بويله می اولملی ؟ . . بالكز بوقدر حق می دوشو نملی ؟ . . قوى ومكمل بر ادبیاته صاحب اولمق بویله می او اور ؟ ۰۰ اگر شمدی کوردیکمز برقاچ کنج بوقدر بسط دوشو نمه سه يديلر، بوقدر صاف اولمسه يديلر برجوق ساعتلرينك مزاری اولمقدن باشقه برشی اولمین اثرلری بویله دوغاردو غماز زوال بولمازدی .
ه برلیله مهتاب ایدی بیلمم دوشونورسه » د رؤیای غرامكده بولورسك . . مصر اعلری بوتون بره خلوقك دفترندن » دها قیمتلی اولدینی حالده عینیم ظومه یی اوقومقده دوام ايدرسها : ه بر موسیقی سیم سرائردی مهار . .
ه بیلمم نه فيصبلدار ؟
و مهتاب عذابك لمعات ابدیسی ه بر گریه ترنم ایدییوردی
د بلکه
ه برخنده . تجل کی صاحبهاره تصادف ایدرز که بونك بهمه حال بر قاچ دقيقه ايجنده بر شعر ميدانه كتيرمك هو سندن ایلری کلدیکنی آکلارز . هم ده مثال اوله رق ارائه اينديكمز بو مصراعلرده هر اوقويانك نظريني جلب ايدن قواعد خطالریده واردرکه بهجت بكك بونلرى کوره مدیکنه تعجب ابتدم . « سائر برموسیقی سیم سرائردی ، دیه ماضی شهودی ادائندن صوكره - بیلمم نه فیصیلداردی» ديمك ايجاب ايد. وركن « بیلمم نه فيصيلدار » دييور. بونك كي : بوق قواعد خطالری کوزه چار پیورکه هر برای ابری آبری صايمق هم اوزون اولور . هم ده قارئرك جاتي صيقار
بعض پارچه پرده ايسه او قدر جعلی ، اوقدر صمیمیتدن محروم نقطهار واردرکه انسانی بردن بره اوقودینی پارچه یی تعقیبدن و از كجيرير ... وحشيلك»  نامنده کی منظومه تماماً جعلى ، وصميميتدن مح وميازيلرك بر نویسی ، حتى بارمقله كوسترلمکه لایق اولانيدر : ه ای قادين ؟ أز ... بياولدور ! بکا سن بوزوبرمه أومه » ه بربويوك دشمنكم ، كاه صاقين هيچ ه اولورم !. كلمه صاقين ! قاچ ! ! بوغا مصوكره سی
«. بواقشام سنی ازمناه ! شفا بولمالييم و فوق رأسكده كزينسين او مهيكل ! باسم . آمان ياربي ! « قادينك باشي اوستنده كزينه جك، ، دها دوغريسي قادينك باشنى أ ه جكاولان او مهيكل ومهيب آياق عجیا نصل بر غريبه ، بر خلقت غریبه سیدر؟
دوام ايدييورم : ه أللرم ، آه او ايصير غانلى : ده ميردن ! أللر ، ه بنه بی شبهه بو اقشام سنی نابود ! ایلر :
د بن بو آ قشام سنی هپ پارچه لامق ايستيورم ! » و نعشكك ! اوستنه چیقسه م ده ته پينسهم ! دییورم! » رجا ايدرم سویله بیکنز ، بو مصر اعلرده ذره قدر صميميت وطبيعيلك وارميدر ؟ . . شاعرك ايصير غانلى، وده ميردن اللرى عجبا نصـل بر کرامت ابراز ابدرك قادنی نابود ايدييور ! . نابوددن مقصد اولدير مكميدر؟ بر يومروقده اولديرمكها ؟ . . براوو !! ..... د بنه بی شبهه بو آقشام سنی نابود ایلر » مصراعی او قوندقدن صوكره امینم که هر قاره شو سؤالى ايراد ایمشدر :
شاعر قادينى برقاج دفعه می نابود ایتمش ؟ . .
بیلمم نهدن ارغنون شاعری بر مفهومی اش اشاغی ایکی دفعه تكرار ايتمك ايسته يور . بعض نقطه لر اولورکه تشديد ايجون يكديكرينك مرادفى اولان كاهلر قوللا۔ نيله بيلير . فقط هیچ بر معنايی حائز اولمديني حالده صرف مصراع دولدورمقده يك عبث برشی اولور آنیده کی مصراعلرك مستزادترينه دقت ايديكنز : ه اوزاق افقلره نقل ابتدی و حزن آتی «سراب مرثیبی ،
ه سنگه ای ابدی ملهمهم « ندیمه روح »
سن ای « انهه شوخ »
و نزاهتيله صولان و احتضار انواری » د مسای بیداری » ه اونك او آلهه « عشق پرمعالينك » ه او نور عالينك و
ه اوزون کیجه به • و ظلال مزعجه به »
D
بوده « برحصن رصين ...... بونگ کی برچوق لزومسز بازيلرده هر او قوبانه ۔ اعتراف ايدلمسی لازم کابركه ـ بك بويوك بوثقلت وبريور . انسان، قواعد خطالرندن ، جعلى وصميمي اولمیان چیر پینيشلردن ، ونهايت بويله صوغوق صوغوق تکرار لردن صرف نظر ايتسه بيله « يأس نكاهمده : و داغیلدی سینه ابعاده هپ حرير نسا » « [ قيردم ] بوتون آمالکی [ بايمله ] . . . براحراق ! • « [ دندان حريصمله ] سنك عشقكي [ أزدم ] ، کبی معناسز لقلر و تخفلقلری هیچ برزمان عفو ايده من بهجت بكك ١٤٢ صحيفه لك مجموعه اشعارينيدولدو ران 56 منظومه سنی آبری آری تدقیق ايدرسه هيسنك مختلف اسلوبلری اولدیغنی کورورز که صاحبنك هیچ اولمازسه براسلوب صاحبیبیله اولمدیغنی
ه برجو تصادم بنه بر « قلعه آهن :
كوسترر بعضیسنده توفیق فکرتی ، جنابی ، حتى كمالى ، حامدی بعضیسنده ده هاشمی ، امين بلندی ، على توفيقى تقليد ابتدیکی او قدر واضح وصريح برصورنده کوزه چار پیورکه کنج شاعر من بهجت بكت بك اليم ، وبك آجیقلی اولان بوتقليديولنه ما يمسنه ـ اعتراف ایدرم که ۔ آجیدم . انسان هیچ برشی بازهمه مش اولسه بیله هيچ اولمازسه او ته كينك بريكينك حمايهكار قانادی آلتنه التجا ايتمك ننزلندن قورتولمش اولدینی ایچون افتخار ايده بيلير . ايشته مثال اوله رق آشاغی به بازديغمز اوچ بش بیت ، بومدعامزه برر شاهددر :
و برتازه کلیندی . . ه قارشیمده کی مهتاب
ه روحمده او باندی ه برخنده مهتاب »
شو منظومه جنابك :
ه آرتیق او يو أي ماه »
ه ای ماه کمالات ه ابتدی گذر ابواه د ساعات ملاقات »
منظومهسنك هان برايكنجسندن ـ دها دوغرو بر تعبیر ایله ـ برکولکه سندن باشقه برشیمیدر ؟... و لعنت سكا آرتیق سکا ای بیوه ذلت •
( و چاره سنز ويره بكسك بونون محاستکی ) ( چیکنه تمه صافين . چیکنه من شانلی وطن هیچ ) ( عدل اوستنه ، حق اوستنه برشهپر ممدود » مصر اعلری ، وبومصراعلرك تشكيل ايندكلرى بيتلر توفيق فكرتك اوهر كسجه معلوم اولان شعر لرندن ترشح اينمش برر قطره دکليدر ؟ . . ( عسكر ! وطنك هر بانی هر جبهه سی قائدی ( اجدادينك اك باك اولان ارواحنه شاندر ( كعبهك ، ابدی معبدك اعلای وطندر ) مصر اعلرنده ( كعبهك ، ابدی معبدك اعلای وطندر ) معناسز لغته دقت ايتمسها بيله بونلرده كمالك، حامداد آتشين واختلالحى منظومه ارندن جالینان برقوقو
اولدیغنی در حال ( جهنمكله بوشب ياقدينك يتر "رتق ) ( قادین او آتشی سوندور . قادين غرور کی بیق ) بیتی ، بوندن تقریباً اون آلتی اون سکر آیاول ثروت فنونده على توفيق بكك ( عاصی ترانه لر ) عنوانيله نشر اولنان درت بش شعرنده کی اسلوبك ، وقطعى امرلرك هان هان عينيدر . خاطر مده قالمش اولسه یدی بورايه عيناً بازاردم . شونی ادعا ايدرمکه بو مصراعلر يا على توفيق بكك شعر ترندن قوپارلمش وهیچ اشارت ایدلميهرك انتحال ايدلمشدر. باخودده يك ماهرانه با بیلمش بر تقلیددر . مع مافيها كر سويلدکار مه اعتراض اولنورسه ثروت فنونی قاريشديرر ، بولور وكوستررم . . . آ کلارز .
( سوندور طيوف يأسنى روح عليلمك ) ( آج شاهبال نورکی فردی تارمه ) ( اولدور وحوش لیلی حرص سفيلمك ) ( قور هيكل غروركی یلدای زارمه )
بيتلرنده ، وبوبيتلرك تشكيل ابتدیکی منظومهده هاشمك ثروت فنونده انتشار ايدن ( رشد ) عنوانلی دها برایكی منظومهسي جدا يك كوزل تقليد ابدلمشدر ! منظومه
ايشته بویله شكله عائد برچوق خطا وعلتلر له معلول اولان ارغنونی مطالعه ايدييوركن
( هیجانات غرام )
( ايه مستور اولالم آغلابه لم )
( ایکی اوچ ثانیه صوكره )
( كوله لم ! )
(کل ای ندیم، روحم ليالى هب سيلهلم ) ( بوغيظ هائلی تزییف ایچون بوشب كوله لم ) کی رو روحي غريبه لره تصادف اولنورسه هیچ حيرت ايدلمهين . چونکه آرتق تماماً آكلاشیلدیکه بهجت بك هر اوقوياني الهاملر ، وبديعي هيجانلر ایجنده مست ايده جك مكمل شعر لر يازمق ايستهمهمش، بالكز شکلی نظومهار يازمق و صحیفه لر دولدورمق نيتيله كوزل واله كجميه حك اولان وقتلريني اولدير مشدر . اكر طنينك ادبي منقدی محمد على توفيق بك كي تنافراره ، معناده کی دوشوكلكه ، وزنلرده کی ستطلغه ـدها دوغریسی ـ هر منظومهتك شكلنه ، روحنه متعلق خسته نقلری تشریح وتشخيص ايتمكه (كنج قلملرك ) ستونلري مساعد اولمش اولسه یدی او وقت، ارغنونی تشکیل این منظومه لرك قورو و هیچ برمزی حائز اولمیان اولمدیغنی ، شكله . روحه ، معنايه ، اساسه عائد اولان برر اسکاندن باشقه برشی
خطا ونقصا نلريله اثباته چاليشيردم نه با بهیم که برچوق كوزل منظومهار واستفادهلي مقاله لرله قارئلرينك مطالعه به عائد احتياجلريني تطمين ايتمك مجبوريتنده اولان ( کنج قلملر ) بوابی اوزایان تنقیدمی بیله احاطه به کافی اولمدینی ايجون سـوزیمی
بالمجبيوريه بوراده كسيورم . فقط يكرمنجي عصرده ، اوزون اوزون ترکیبلر اسکی و کهنه خياللرله دولديريلوب ده ارغنونك بركوشه سنه ير لشدیریلن ، ( نركسي ) نك ( ويسى ) نك روحنه
رحمت او قوتان بهجت بكك برغزانی سوزشلی بر خاتمه اولمق اوزره اوقويورم : ( بن مست رحيق شب خولیای دل آرام . ( ميناكر بأس آور رؤیای دل آرام ) ( مهجور وصال وابدی ماه پرستم ) ( بن کر یه نويس الم افزای دل آرام ) ( بوس لب ياقوت ايله مألوف خيالم ) ( هجران ابله بن شاعر شیدای دل آرام ) ( پرواز ایدرم جنت اسرارینه هر آن ) ( بن طائر ق.سیت علیای دل آرام . . . )