Bundan takriben altı yedi sene kadar evvel (**) memleketinde garib bir vak’a cereyan ettiğini rivayet ediyorlar. Badi-i intibâh ve itibar olur zannıyla tasvirine lüzum gördük.

دیدیکمز کی تقریباً التي يدى سنه مقدم ( ٠٠) ده بر فقير عائله وارایدی که التمش باشنده بر اختیار آيله بونك قرق بش باشنده بولنان حرمندن و برده درت سنه مقدم وفات ايدن اوغلاوينك يادكار ذي حياتي اوله رق يا نلرنده بولنان کلنلرندن عبارت ايدي . -
اختیار اودو نجی ایدی. هر کون اولرينك قربنده بولنان بر اور ماندن کسدیکی بر چکی اودونی صاتار آندن الديني بش التي غروش ايله عائله سنی اولميه حك قـدر تعبير ينك مدلولى وجهـله سـفيلانه بر صورتده اداره ایده سلیردی .
اولری بر قاندن عبارت اوله رق طولى عرضنٹ ایکی مثلی بر کلبه ایدی. اورته برنده كلبه نك عرضنه طوغرى امتداد اتمش درت آرشون اوزو ناقده و ایکی آرشـون انلیلکده برصوفه وصوفك ايكى طرفنده بنه درت آرشون اوزونلقده اوچ آرشـون انلیلکده ایکی اوطه بولوردی اوطه لرك بريسنده اختیار ایله حرمی و بریسنده کلینی یاتاردی .
بر جمعه کونی ایدی. اختيار ارکندن اودونتی کمکه كيتمش وصاندةدن مكره اوبنه عودت ايدرك جمعه نمازينه كيتمك ايجون آبدستی آلوب بنه حیقمشدی . سائر کونلر اقشامك اوننه طوغرى اوينه عودت اتمك معتادی ايسه ده اوكون جمعه اولدیغندن احباسیله کورشمکه کیتمش و ساعت او نبره کلدیکی حالده اختيار كلامشـدی . اولری کویده
بولنفق جهتيله بدايع طبيعتك الكروح افزا اكدلربا تماشالرينه نظارت کامله سی واردی . کونش آهسته آهسته نقطه غروبه ياقلاشتقـده اولدیغندن اقشام زمانه مخصوص اولان حزن عالی بو لطيف محلك اوزرنده یواش یواش رونما اولمغه باشلامشدی .
اودونجينك قاريسيله کلینی اولرينك ايشني كاملاً بتير دكاری جهتله طبيعتك عظمتى تماشا ايتمك واختياره انتظار ايلك اوزره كليه لرينك اوکنه چقمشلردى . بو ایکی مخلوقك چهرهلرنى كورنلر صفوت قلبك ذي حيات برر نمونه سی ظن ایدرلردی . خصوصيله كلينك صفوت قانه دال اولان چهره سی چیره دستی قدر تله او قدر مزین و او مرتبه بدايع جمال ايله اراسته ایدی که لابس اولدیغی پلاسپاه لر اره سنده بیله نظر لري اك محتشم صورنده کینمش * اك  كوزل شهريلرك تماشاسندن آبيره رق کندینه جلب
ایده جکنده شبهه ایدلزدی. کو یاکونش ده بو بدیهه یی تقدیر اتمش کی اختیار قادینی براغاج دالنك كولكه سنده براقه رق كلينك جنینی تنویر ایدموردی . اره لرنده شو بولده بر محاوره جریان ایلبوردی که هر نه قدر اهمیتسز ایسه ده نقلندن كبرى طوره مدق : - آنه ! دون او فقيرى قوغديغمه حالا بشيمـان اولیورم. خاطر مه کلدکجه آجیورم . عجبـا اونك سوك گناهی وارمیدر ؟
اولمزمى قزم ؟ البته اولور. هر نقـدر بزده ففير ايسه ك ده بزدن دها زياده فقير اولانلر واردر، بزيشقه لرينك اعانهسنه محتاج اولديغمز کی او نلرده بزم اعانه مزه محتاجدر. بر ديلم اكمك ويرسه يدك كوكلنى يايمش فارسی طویورمش اولوردك .
۔ بیچاره آدمجكز . . . نه قدر خسته ایدی . . . .
یوری به حك حالى يوقدى. الله عشقته ديه بالواردينى وقت
کوزلرندن باشلر آفیوردی . ـ يايمـاملى ايدك قزم. بز اونلره مرحمت ایملی بزکه جناب حقده بزه مرحمت ایتسون ؛ فقط نه ايسه مادام که اولمش، شمدی تأسف نه به یارار ؟ بوندن سكره يا ماملی . سوز بونكله منقطع اولدی بر جاريك مدت سكوت ایله کجدی . قز بردنبره دیدی که - آینه آینه ایشته ینه او آدم کلایور باق باق بنه بورايه طوغری کلیور ـ في الحقيقه بر زماندن بری بر اغاجك آرقه سنده بونلرك محاوره سنی بریسی دکلیوردی. قادينلر سکوت ايدنجه اورادن یواش یواش چکلدی : بشقه بر طرفدن بونلره طو غربی کلمكه باشلادی .
بوده اولکی کی ضعیف و بر ایاغی طوبال بر اختیار ایدی؛ فقط كلين باكليوردی. چونکه بو اواکی دکلدی . او خسته، تكلمه بحال، سقط برمسكين ايدى. بو ايسه ضعیف و طوبال اولمقاله برابر گوزلرنده آثار تجسس وشيطنت نمايان اوليوردی . ارقه سنده اغر و بيوك برطوريه وار ايدى . كمال تأنى و احتراز ایله بوناره ياقلاشيوردی. بانلرینه کلنجه سلام وبردی. برمدت برشی سويلك ايستيورده جسارت ایده میور کی بر صورنده طوردي. قادين سوزه ابتدا ايدرك ـ نه ايستيورسك اختار بابا ؟ ـ ديدى. كلين ايسه اختیاری یقیندن گورنجه
آ بو دکلش ـ دیمشدی . اختيار اودو نجينك قاريسنی جوابسز براقه رق كرا متفروشانه بر طور ایله کلنه دیدی که :
.. ـ اوت اودکل . . . فقط بوده اونك قدر شايان
مرحمت اونك كسی اختیار بر آدمدر، دون اينديكك كناهی بوكون تعمير ايتمك ايستمز ميسك ؟ كلين « بو نرهدن سيليور ؟ » سؤالي اشراب ابدر صورنده آننهسنك يوزينه باقدی . اودونجينك قاريمى دیدی که :
۔ سن دونگی و قعه بی نره دن بیلیورسك؟ بزم قونشديغمزى مى دكلدك ؟ اختيار بينه كرامتفروشانه بر صورنده كولهرك ـ بن ایکی قوناقلق يردن كليورم اوج ساعتدر يول يوريورم بوراده دکلدم که سزی دکلهيم ـ دیدی . قادينلر بربرينك يوزينه باقديلر. اختيار ايسه نظر شدیدنی بونلره عطف ايدرك يوركارينى او بناتيوردی.
سوزنده دوام ایتدی : اوج ساعت در ایاق او زر ندهیم. آرتق بورلدم. ایلری به دوام ايده ميه حكم. ذاتاً اقشام ده کلدی، جاندی ، قبول ایدرسه کز بوكيجه سزه مسافر اوله جنم. اویکرده پر يوقسه بن شوراده جابر اوزرنده ده ياته بيليرم. يااگز شوطور به می ايجرى به الكز . بلكه بن اويورکن چالارلر . برده اقشام ديلم اكمك ويركز. بن بشقه برشی ایستم دونکی اختیارکی نیده قوغه جةسكز سويليكده قوغله دن كيدهيم .
قادينلر اختيارك دونكى وقعديه وقوفى كرامتنه عطف اتمشلرايدى. عادتا حريفدن قورقيورلر ايدى كلين دیدی که : آننه حكم بو کيجه مسافر ايدهلم ( قولاغنه ) هم بو اختيار يك بوشه بگزه ميور . باقسکا دونکی وقعه یی بیلیور. اودمجينك قاریسی – پکی اختیار بابا، بوراده قال سنی طيشاريده ده ياترميز .
اختيار ـ الله راضی اولسون قادينلر. سزك قوجه لركز وارمی؟ قاری ـ بنم سنك كي بر اختیارم وار. شهدی كله جك. اونى بكلورم . اختيار ـ يا كلير سه سزه طار لمزمی ؟ بن بانجی آدیم