Terakki ve Maarif

دقت اولنسه، گوریلور که مانده هر شی ترقیده در؛ خصوصیله نوع بشر، عمومیت اوزره، دیو خطوه سیله ایلر با کدن بر دقیقه کری طورميور. عالمده برحالده توقف ممکن دکادر ؛ « ایلری کميتين كړى كيدر . » بو سوز اوقدر طوغر بدر که عصر مزك كافة حكماسي طرفندن قبـول اوله رق، بر ضرب مثل حكمنه ممشدر ، اوت، انسانك مالك اولديغي قونار کنند که آرنبور، کند که چوغالبور، کند که بيوبور؛ بوترقی عمومی به تابع اولوب كيتين جمعيت کړيده قالير، وجمعيات سائره ابار بلد بجه ، بونك دها کری عالمی طبیعیدر . 
كر ك بر آدمك وكرك - برجون آدمارك هيئت مجموعه سندن عبارت اولان - بر امتك المر لمسی ایکی جمله در : بری مادی، بری معنوی؛ بو المرك هر بریده ایکی شبه محتاج ومتوفندر : مادي ايلريلك قوت وترونه، و معنوی ايرباك عقل سليم و قلب سلي، مالك اولمغله اولور امت افراددن عبارت اولديفيجون، أمتك قوه مادیه و منو یه سی دخی اونی تشکیل این افرادك طبعا مالك اولدقاری قوتارك مجموعندن عبارت اولمق طبیعی کی کورینبور سه ده، امتك هيئت مجموعه سنده - افرادك قوای ماديه ومعنويه منی آرنیروب، ایلری کیٹار بنی موجب اولور - فوق العاده بر فوت واردر، که اوده « معارف » دیدکاری شیدر . ابارى كيفك ديمك حقيقت وسعادته تقرب امك دهكدر ، محض حقيقته آگاه اولمق بشریت استعدادينك مافوقنده اولدینی کی، محض سعادت دخی انساندن او قدر اوزاقدر، که هر کست آرزو ایندیکی بود منك وجود بنی انکار اینکه قدر وارانلر بولور ، واقعا ، حقیقت محضه آگاه اولمق محالدر، لكن برجوق حقيقتلره دسترس اولمق ممكندر؛ واقعاء سعادت محضه نائل اولمق محالدر، لكن اوكا تقرب اينك ممكندر. طبیعت برى بلك و ايدينك آرزوسنده بولندي من شيارك جوغندن جاهل ومحروم برافشدر، فقط بز بو محرومیت ضروریه به برده محرومیت اختیاریه ضم ايده رك، آ كلابه بيله جكمن حقيقتارك بكده برینی بیله آكلابه.بور، ونائل او له بله جکمن سعادتترك بيكده برینه پیله نائل او له میورز ! ـ سبب ؟ - رهبر سر لك . بوابشده رهبرلك ايده بيله جك ده بنه « معارف » در . معارف انسانك فكربني او ياندبرره عقلنی پارلاندیر را ذکاوتی آر تيرر؛ برانسانك عقل و ذكاونی آرندقه، فوت و رونی دخی آرتار کندی جسمی نسبننده اولان حیوانلردن، وحتى كندي جمعك ثلثى نسبتنده اولا الرندن بیله، ضعیف اولان انسانك، بانكز كنديستك برناج مثلى جسامتنده اولان الك جسور و الك قوتلي حيوانلره دکل، بلکه طبیعته پله غالب كله رك، فراری دكيره، دكبزاری قره به تحویل ایتدیکنی، طالعه لرك اوستندن، طافارك الندن كه رك، شـو فوجه کروبی آلت اوست ایندیکی، کره ارضك مر کزنده کی موادك ماهینی، کوکده کی
يلديزلرك جسامت و حرکتنی آكلامغه مقتدر اولديغنی، طبيعتك نيجه اسرارینی میدانه چینار دینی کورمبورميير ؟ بوحارق عاده قوت نه دن کلیور ؟ ـ هیچ شبهه بوق که « معارف » دن . معارف بالكن فكر و ذكاوتك وقوت وثروتك تزايديني موجب اولماز؛ 
بونلرله برابر ـ انسانك سعادته نائل اولمسيحيون الزم اولان ومدنينك اركان اصليه سندن بولنان - اصلاح قلب خصوصنده دخی انسانيته يك بيوك خدم:ار اندر برجمميتك بقا ويا محوى اخلاق عموميه سنك صلاح ويا فساده باغليدر؛ اخلاق عموميه نك اصلاحی ایسه آنجق « معارف » وتربيه واسطه سیله ممکن اوله بيلير . الحاصل، مادى و معنوى ترقيك اركاني اولان قوت، ثروت، افکار، اخلاق، جلسی آنحق معارفه حاصل اوله بيلير؛ بونك ايجون ديه پلیرز که « ترقی » ديمك « معارف » ديمكدر زمان اوقدر صارب، اوقدر ديك بر بولدر، که اوزرنده توقف ممکن او له ماز؛ بووارلنوب آشاغی دوشمه مك ايجون، دائما سر عتله بوفاري به چین اقتضا ادر، بر امت، ندنی و اضمحلالدن فور تلق الجون، حال حاضر بله قناعت اتيوب، دائما ترقى التمكه، فونی، روشنی . خير، خير، معارفنى، بالكز معارفنی ایلر بلنکه چاليشملیدر . برجمينك رفاه وسعادتني تأمين ايجون، هرنه لازم ایسه، هپی معارفدن تولد ایدر . نوع بشر ايجون معارفدن بشقه سلامت پولی بوقدر، حيوا للرك برطاني صو ابله، برطافي هوا الله ياشار؛ انسان دخی هوا الله ياشايا نلردندر ، لكن بو پاشامی بر حيات حيوانيدن عبارتدر، حیات انسانیه سی مدار فله در معارفدن محروم اولان انسانك حياتيله سائر حيوانارك حياني بیننده بر فرق بوقدر
ترقي ومعارف بولنده انسانيته الديله جك خدمت ایکی در لودر : بری -- انسااره نافع اوله جق، ومعلومات موجوده لرینه یکی معلومات علاوه ايده جك - برشی کشف وايجاد اينك؛ دیگری وقتله كشف و ايجادا و لنمش شيارك عموم بیننده نشریه استفاده تك تهمينه چالشمندر . ہو ایک نجی خدمت كوجك كور بنیور سه ده، برنجیدن چون دها فولای اوادینی حالده ، انسانيته ابراز منفعت خصوصنده اوندن کړى قالماز . حقيقة"، دوشونيل جاك اواورسه، شمـدی به قدر کشف اولنان شیار انسالارك آ نجق بوزده بره معلوم اولوب، اکثر خلق عندنده مجهول والآن كشف اولنمامش حکمنده بولنديغندن، بو كشف اولنمش معلوماتی انسانلرك باقى قالان طقسان طقوز قسمنه دخی پنیشد برمك بكيدن برشی كشف المكدن زياده نافع برخدمت اولدینی کور بلور. خصوصیله بز که بانی با شمرده بولیان آور و با انك معارف ومعلومات مکتسبه سندن، جزئی بر استمنا الله، محروم و بهره بر، بزم کشفیات جده به عديلك نه اقتدار من و نه ده احتیاجن واردر، بزم ترقى ولمدمن الحق آور و یا آثار مدنيه سنك وطهره نقل وتعيد، و آورو بالبارك كيندكاری بوله سلوك انت كل كمن له اوله بيلير. آوروبا معارفك وطيزه نقلی علوم وفنون متنوعه به متعلق كنابلرك اسانمره ترجمه سيله ومكاتب متنوعه لك تأسيس وتكثير له ممكن اوله بيلير . آنجق معارف ومعلومات لازمه تك خلق بيننده نشر وتسمى بالكز مكتبار له واوروك بيوك فنون كتابلر بله حاصل اوله ماز. مرادمن، حاشاه مكتبارك لرومني تخفیف دکلدر آنجق مكتبه دوام ایمبارده بولنور، دوام ابداارده هر شیئی مکتبده او کړ نه مزار، چونکه او وقت عمر لرینی مكتوده کچیر ماری لازم كلير. صرف فنه متعلق جدی درس کتا برینی ايسه بالكز او فنی صورت مخصوصنده برمکننده فصیل ابدار اکلایه
بو سایه مبنی، معارفك، وخصوصيله يلمسى الزم اولان ماسوماتك عموم افراد امت بیننده نشر وتعميم جون، ام متمدنه عندنده « علوم وفنونك ساده اشد برای اصولی» نامیله بريول بولمشدر. بو مقصده خدمت
ايجون، نجه موقوت رساله ر، به اسانی ساده، جرمی کوچک، بواسی اهون كتابلر، نتیجه اکانه طرزنده فن كتابارى نشر او لنقده، وحقيقة معلومات لازمه کوبار ده کی چفتیجی قلبه لرینه قدر ينشد بر لمکده، واختبار قادینلر، كوچك جوجلر ، خدم نجی و سله او بله آرجوق فنون و معارفدن
مستفید اولقده در. برم دخی بو مجموعه لك تحرير وتشرينه تشبتمن بو بوا ایک نجی تشبدر