Hikmet-i Bedayie Dair 14: Sanat ve Şiirin İstikbali 1

کشفيات فنيهنك شعر كائناتی ازاله ایده جکنی ادعا ايدن حكما آوروباده يوق دکلدر . بزده ده آره صره بوكا بكز بعض لافلر كورولپور ؛ فقط بونار با آثار غربيه ده شویله بر تصادف اولونان بحثلرك بالان ياكلش تکرارندن ، یا خود بوتون بوتون بیساس مطالعات عند يه دن عبارت اولینی جهتله رد وجر حلری ایچون اوغراشغمه حاجت کورمه به جکز .
شیمدی به قدر «حکمت بدایع » مقاله لرنده آثار صنعك نه صورتله
وجود بولديني ، صنعتك نه دعك اولديني ، آثار صنعتك تقدير قيمتي ايچون ناصل بر مقیاسه مراجعت ایدیله جکی ـ آورو با حكما سنك اك مقبول اثر لرينه استناد ايديله ري ممكن مرتبه ايضاح اولنمشدی . شیمدی بومعلومتي اكمال ايجون صنعتك وبالخاصه شعرك استقبلنه دائر بعض تفصيلات وبرمك ضروري بولونبور . في الحقيقه علوم وفنون آز برزمان صوكره شعر وصنعتی محو ايده جك ايسه آرتق بونلرله اوغراشمغه نه لزوم قالير ؟
هنوز اوتوز درت باشند، ایکن وفاتيله عالم شعر وحكمتي متأثر ايدن ، زانستن حکمای ادبیه سندن ژان ماری کویو بو قطه بی کوزلجه تدقيق ايدهرك صنعتك استقبالی اولادینی ادعاسنده اصرار ابدن معترضینی بحق الزم المشدر . مباحث آتیه یی مومى البهك الرندن اقتباس ایده جکز : شعر ايله صنعتك ياواش پاراش اور ته دن قالقه جغنی ادعا ايدنلر علم منافع الاعضايه ، تاريخه وعلم احوال روحه استناداً سرد مطالعات ایدیبورلر . شیمدی بونلری در برر تدقیق ایدهم .
صنعت حقيله توسع ايده يلمك ايجون خلقده ، یعنی صنعتکارك اطرافنده محاسنه يك بيوك بر ميل ومحبت موجود اولمالیدر . مثلا یونانستانده هيكلترا شلغك صول درجة تكمله سعودی عمومده حسن جسمانی ايجون بر ميل بولونماسندن ، يونانيلر نظرنده كوزلك عادتا مقدس عد الديلمه سندن نشئت ایله مشدی . حالبوکه زمانمزده بدنك كوزللكي ، قوتى انسانلرك غايه آمالی دکلدر . ذاتاً كوزل شكللره ، تزييناته ابتلاه اقوام ابتدائيه ده کورولور زمانمزده ده ، بك تمدن ايده مهين قومنرده حتى ارككار بيله تزينه يك زياده اهميت ويرهرك بالخاصه حسن وقوت ، البسه وحليـات ايله خوش کورونمکه خواهشگر درلر . حالبوكه مدنيت ـ داروينه و هربرت سپنسره کوره ـ صنعتك تخم اساسیسی اولان بو سوائق طبيعيه یی درجه درجه محو ايدييور . بوكونكي ارککار ، اوزرلرنده کی راحت فقط چركين لباسلر آلتنده كوزل ، متناسب بر کووده یه ، قوتلى عضله لره مالك اولمايه او قدر اهميت ويرميورلر . واقعا شو . خلق ، عشوه كارلق قادينلرده الآن باقيدر ، الى الابد بقاياب اولا جنى ده شبهه سز کبیدر ؛ لكن بوده کیت کیده مقصد اصلیدن اوزاقلا . شيور . اصل مقصد اعضاى بدنك كوزللكني حسن اينديرمك اولدینی حالده شیمدی قادینلر اللريني بيله جييلاق اولارق كوستر مكدن احتراز ايدييورلر . اعضای بدنلرينك صافيت وظرافتنی محافظه به هر کسدن زیاده دقت ايمه لری لازم كلن طائفة نـا بيك درلو مانعه لوله وجود لرينـك نشو و نماسنی، قانلرينك دوراتی اشکال ايديورلر. بواحواله كوره عصر مرده بالكز كوزللكه ميل و محبت دكل حتى بالذات كوزلك بيله انحطاط حالنده بولونيور . اوصورتله که مرور زمان ابله صنعتك الكمهم موضوعی اولان كوزلاكا ورته دن قا لفه جق . موسیو رهنان : « علوم وفنونك حکمران اولماسی گوزلاكك زوالني موجب اولاجقدر » دیور . في الحقيقه استاتيستيقلرده انسانلرده بويك الجالدیغنی ، مرض و معلولينك جو غالديغنى كوستر- بيور . تقسیم اعمال زمانمزده صوك درجه ده توسع ايتمش اولديغندن وجود منی نه به تخصیص استشهد هر شیدن اول او وظیفه یی کمال صحت و موفقيتله ایفا ایلمه سنی ایسته رز ؛ اونی برما کنه عد ایدرز ؛ شكل اصليسنك تغيرينه اهمیت وير مهيز . مسألك مختلفه نك كافه سي ، فابريقه لر، قلملر، سالونلر... الخ ، هب عرق بشرك انحطاط جسمانیسنی ، اشکال بد نمزك تغيرينى انتاج ايدييور؛ ترقیات علمیه سایه سنده بر طاقم معلولین و مرضاده اسکیندن زياده باشامغه وجوجوق بتشدير مكه موفق اولویور ؛ عسکره هي قوى وجود ليـار آلینیور ؛ شهر لرده کی تجمعات ، انسال بشر به یی از زمان ایچنده بوزبيور . ایشته عکس جهنده وقوعه كلن بواصطفا کیفیتی هپ چرکینلکی ، معلوليتى حمايه ونشر ايله بور . وجود بشرده بالكز بر عضو اهتمام و اعتنامزه مظهر اولیور : دماغ . تاریخ طبیعی بشر علماسی : مدنی بر آدمك جهاز عصبیسی بر وحشينك جهاز عصبيسندن بوزده اوتوز واسعدر ، دیرلر . حالبوکه بودها زیادہ آرته حق وجهاز عضلی دوچار ضعف اولاجقدر . بونقطه دن طوتديره رق تكاسل بشرينك برقاعدة اساسيه سی اولمق اوزره علم منافع الاعضا شوقانونی استنتاج ايديبور : جهازعصبي يك زياده توسع ايده رك بدنك اقسام سائره سنى بالكز ياشايه بيله جك و نسل بتشديره جك برحاله صالح اولا ما به حق مرتبه ده ضعيفله ته جك . ایشته علم منافع الاعضايه استناد ايديلهرك اورته به قوتولان اعتراضات بونار در . بوناره ابتدا يك كمديرمه بر جواب ويريله بيلير ؛ دينيركه: انسانك بويله صرف دماغدن وسينيردن  عبارت قالماسي غير قابلدر ؛ اعضای بدنیه سی بیننده کی موازنت دھا مکمل اولان بر عرق بویله بوزوق بر عرقك در حال بريني طوتيوبرر . فضله اوله رق دماغ بشرك استقبالده بو قدر ترقی و تعاليسنه احتمال ويريلنجه طبیعی بوحالك ، بوقدر توسع ونمينك مضر اولديغنى آكلا به حق قدر براثر ذكا کوستر مکه ده قادر اولديغني تسليم اتمك لازم کله چکدر . يا ذ کالری بودرجه ترقى ايده جك اولان انسانار بدترینی خراب ایله به جك بر توسع دماغی به نام وقتنده مانع اولمازلرمي ! زمانمزدہ کی انتظا مسزلق« تربيه » مسئله سنك هنوز علوم وفنون طرفندن عملی بر صورنده حل ایدیلمه مسندن ایلری کليور . فقط علوم وفنونك شـو خاصه اساسیه سی وارکه آچدینی  باره لرك چاره ندا ویستی ده کوسترر . حفظ الصحه وژيمناستيق قاعده لری کوزلجه تطبیق اولونور ، تربیه حقنده کی وصایای علمیه به تمامیله رعايت ايديليرسه اعضای وجود بیننده ی آهنك وموازنت محافظه اولونمق شرطيله ترقى دائرة امكانه كبرر . فقط هايدي بوقبول ابدلهسين و معترضلرك ادعاسی وجهله اعضای بدن بوزولمق لازم كلسين ، عجبا بونك استقبالده حسن وصنعتي قطعياً خللدار ایده جکی محققمبدر ؟ خاير ؛ واقعا اشكال بدنك صافیت غير متحوله سنده ، تناسبنده ، اعضا ایله وظائف اعضا بیننده کی مناسباتك انتظامنده شایان حيرت وتقدير بركوزلك وار ايدى ؛ بوراسی آودن صوكره استاسيون غاز بنوسنده ) La chasse aux cailles à San Stéfano: انکار اولونه ماز . حالبوكه اصل كوزلك ، اصل حسن شاعرانه چهره نك افهام ایتدیکی معناده ، بدنك حركتنده در . زمانمزدہ کی انسانلركوزللکی بالخاصه چهرهده تحرى ایدیورلر ؛ چهره ایسه جمله عصبيه نك ، ذكاوتك ، حسبات اخلاقيه نك توسیعی سایه سنده دها معیندار بر حال کسب ايدييور . حكمت بدايعه وعلم منافع الاعضايه كوره چهره ده کى چركينلكك اك اساسلی اوصاف ممیزه سی شونلر در : ایلری به دوغرو سبوراش چکه ، الماجيق كميكرنك جيقيق ، بورونك باصصى ویو قاری به قيوريق ، یاخود بورون دليكلرينك آجیق اولماسی ، كوزلرك بربرندن زیاده جه اوزاقلنی ، آغزل كنيشلکی ، دوداقلرك قالينلغي ؛ حالبوكه بو علائم كرك عقلا ً كرك اخلاقاً آشاغی بر درجه ده بولنان عرقلرده مطلقاوار و مدنیت ترقی ابتدکجه زائل اولويور . بناء عليه ترقيات عقلیه سایه سنده بوتون بوتون زائل اولاجنی ده اميد ايديله بيلير .... ذاتاً اشكال وجهيه ايله دماغ بیننده غایت قوی بر رابطه اولدینی انکار اولونه ماز . ایشته بوصورته استقبالدہ کی انسانلر ، صحت بدنيه لريله قابل توفیق بر صورنده عقل وذکالرینی توسیع ایدرلرسه چهره پرنده علائم ذكا لمعان ايدوب طوره جق ، بدن یونانستان عتيق كوزللرينك وجودندن چرکین اولسه بیله چهره اونلرك كندن البته دها كوزل اولاجقدر. هم عقل وذ كانك تكميل وجودده نشانه سنه تصادف اولنور . کوره شمك ، ياخود قوشمق ايجونيك الوبر شلي اولمادینی حالده تفکر و ملاحظه به بارايان بر بدنك ده کندیسنه مخصوص کوزللکی واردر . كوزللك واو حيثيتله صعنت بويولده بر تحول کوسترمكله محو وزائل اولمش ديمكميدر ؟ وعلى العموم ذكاى بمرك تدنى ايله به جکی ادعاسنده در . بوذوات محاكمه لريني شويولده يوروتيورلر : اصول اداره عوامك غاية خياليسى انسانلر آره سنده مساوات سياسيه ، حتى مساوات اقتصاد به در . بومساوات سياسية واقتصاديه عقل وذكاده ده برمساوات حصوله كتيره جك ، بو وسط حال ایسه – انحق تفوق دها سایه سنده پاشابان – صنعتی محو ایده جکدر . مساوات سياسيه و اقتصاد بهتك عقل وذكاده دخی مساوات حصوله كتيره جکى هنوز اثبات ولو ناديغندن بویله بر قورقو به محل يوقدر . اصول ادارۂ عوام داهيلرك شرائط عضويه لری تغيير ايده بيليري ؟ تعاريج دماغيه نك عدديني ، یاخود دماغك ثقلتى تنقیص ایله به بیلیری ؟ اصول اداره عوام دماغلری بویله تنزيل ايده جك اولورسه بوكا تابع بر قوم محو اولور . چونکه بين الاقوام اك برنجى قانون مجادله حیاتیه در . بو مجادله ده اك مؤثر قوتده عقل وذ كادر . اگر اصول اداره عوام عقل وذكابي تنقيص ، دهایی محوايدرسه اوكا تابع اولان قوم استقبالده پایدار اولاماز. غلبه ايده جك قوملر صاحب دها اولانلردر . بناء عليه صنعت پاشا به جقدر . حقیقت حالده اشكال حكومتك دماغ صنعتکار اوزرنده دوغرودن دوغرويه بر تأثيرى يوقدر؛ عجبا بالواسطه وارمي ؟ اثر صنعتك تولدى ايجون الزم اولان شرائط مدنيه وسياسيه یی اصول اداره عوام تدارك ايمومي ؟ صنعتکار چالیش.ق واثر ميدانه كتيرمك انچون هر شیدن اول آزاده که محتـاجدر اصول اداره عوام تحتنده بوشرطي مع زيادة بولور . بوندن باشقه صنعتکار مجبوریت تعيشندن ده اولدقه آزاده قالماليدر . شرائط اجتماعیه هر کس انچون نه درجه ده مساوی اولور ، هرکس آ له جنی گونده لکه نه قدر اعتماد ايدرسه ارباب صنعت بو ایکنجی درجه آزاده لکه ده اوقدر نائل اولور .
واقعا اسکیدن صنعتکاراره بعض بويوك ذاتلر معاش تخصیص ایدرلردی . فقط بوكا مقابل صنعتكارلرك تنزل ايتدكلرى موقع كنديلرينك چاليشه بيلملرینه دها زياده مانع اولوردی . حالبوکه ایکنجی صورتده صنعتکار بواحتياجنى مع - زيادة ازاله التمش اولور . صنعتکارلره براز تقدير وثنا ، دوست وطرفدارده لازمدر . بعض صنعتکارلر بونلردن محروم قالمشلردي . بعدما عجبادها زیاده می محروم قالاجقلر ؟ زمانمزده برداهينك شكايت ايده جك هیچ برسبی بوقدر . چونکه شیمدی بو شرائطی دها سهولتله استحصال ايده بيلير . وقتيله بالكز بر صنف ممتاز صنعتله اشتغال ایدردی ؛ بوصنفكده بر جوق آداب وقواعدي بولونديغندن بونلره تجاوز التمهمك الزمدي . حالبوکه شیمدی بو قيود زائل اولمشدر . ارباب دها بردورك آز چوق بوزوق اولان ذوقني كنديلرينه كوره اصلاح ایدرلر . بوذوقی اصلاح ايتمك ايسه بر آقاده مينك کیفنی دکيشدير مكدن البته دها قولايدر !
هر وقت دا هیلری آزجوق تقدير اتمه بنلرده
اولمشدر . بونك بويله اولمامی قابل دکلدی .
جونکه داهيار عمومك ذكاوت وسطيه سندن
دائما ايلريده واو کا فائق بر درجه ده بولنديغندن
هر کس کندیلرینی آ کلایه ماز . هر کسدن مطلقا بر حسن قبول كورمك ايجون تام زماننه تصادف اتمه ليدر . مثلا بر بالقجي ، قايغيله ساحله كلديكي وقت يوكك برد الغه نك كند يسنى قومار اوستنه آناسته انتظار ايدر . فقط داهيلر اکثريا استعجال ايده رك دها دكزك اورته سنده ایکن : « قاره ! » ده باغيررلر وحقيق ايجون آتيليرلر . وجيقمغه ده موفق اولورلر. زمانلرنده حقيله تقدير ايديليش يك آزداهى به تصادف اولوندینی حالده بنه يك آز داهی کوستريله . بیلیر که استقبال کندیلرینی بحق تقدير وشانلرینی اعلا ايمه مش اولسون . وقتیله بر صنعتکار انجون اك بويوك تهلكه زاده طبعتك برقرار مخصوص الله طعمه لهيب خسران اولماسی ایدی . بوكون بویله بر تهلكه يوقدر . بوکونکي لهيب خسران قارئلرك لاقيد الغيدر . شو قدر واركه عدم موفقیت ده دهات ايجون الك مؤثر مشوقلر دندر . واقعا دهای شاعرانه ایله دهای صنعتکارانه دهای عالمانه قدر كوره لتي حاصل ايده من . یکی بر لوقوموتيفك ايجادی انفس بر ميكاك ميدانه قونولماسندن زیاده حائز تأثیر در ؛ شاعر لرك ، صنعتکار لرك كشفياتي دها كومانه ، دها سزاولور. اداره عوامده حرص و حدكي حسلر دها زیاده میدان آلاچغندن داهيلره قيصقا نجلق كوستريله جکدر ، د بینلرده واردر . فقط دهای سیاسی ایله دهای صنعتکارانه یی تفریق اتمه ليدر. زمانمزده مثلا غونویی ، ره نانی کیم فیصتاندی ؟ صنعتك استقبالی ايجون بوبحمده صوك بر اعتراض دها قالبوركه اوده شودر : بوكون هرکسی استیلا ایدن سودای کسب وکار ابله صنعت ائتلاف ايده من ، حرفت وتجارت صنعتی محو ایده جکدر ... واقعا حياتك احتياجات مبرمة عاديه سي ايله يك مشغول اولمانك بونلره قارشی روی استغنا كوسترمكه محتاج اولان صنعت ایله ائتلاف ايدهمه مسی بر درجه به قدر صحيحدر . فقط بوابتلا بالكز صنعتك دكل ، علم وفنكده دشمنی ، ايكي:كده عدوى مشترکیدر . بوحالي مدنيتك ترقيسنه حمل اتمك اصلاد و غرو دکلدر . بو ، اقوامك طبيعتلرینه باغلی بر شیدر؛ هرزمانده کوروالشدر. بعض انسانلر دنیاده رفاه حالدن ، وجود لرينك راحت ایتمه سندن باشقه برغايه خیالی آراماد قاری کی بعض قومارك ده حرفت و تجارتدن باشقه امللرى يوقدر ، قارطاجه لیلر کی . حالبوكه قديم يونانيلر بو منافع مادیه اندیشه سی ایله تحريات عقليه يي يك كوزل تأليف ايله مشلر دی. عصر مرده انكليزلر بر طرفدن حرفت جدیده یی ایجاد اتمکله برابر دیگر طرفدن شکسپیر ولورد بابرین کی ایکی داهی ایله شعر وادبی احيا ايمه ديلرمى ؟ بوكونه قدر آمرية البارده برنجی درجهده بر شاعر کوروله.همسنی اصول اداره لرینه حمل ایتمکدن ايسه بالذات كنديلرينه ، كنديلكلرينه عطف ايلهمك البته دها دوغرو در. خلاصه : تاریخ بزه صنعتك دكيشد یکنی وبو تحولك اخلاق ، هیئت اجتماعيه ، لسان ، حتى شكل اداره جه حصوله كلن تحولاته مربوط بولوندیغنی کوسترييور . لكن بوتحولاتك صنعت ایچون شیمدیکی حالده بر انحطاط ديمك اولديغنى ، باخود استقبالده انحطاطه بادی اولاجغنی اثبات ایتمور .
دها ایلری به كيدهرك ديه بيا برزکه : بر وجود حساس ايجون ترقينك الي برنجي علامتی نه در ؟ تهيجات سابقه سنك علوي وكوزل اولارق حاوی بولونديني احتا..انته مالكيتده دوام ایله برابر برطاقم یکی احتساسات وتهيجانه مالك اولق ، دکلی ؟ ایشته زمانمز آدملری بوكا نائل اولمشاردر . زمانمزه ومحيطزه عائد اولان صنعندن ذوق آلله برابر دیگر بر دورای آثار و افکارندن ذوق آلنده قادر بولونيورلر . آوروباليلر مثلا آلفرد دو موسه بی ، ويفتور هوغويي ، به تووه نی دها زیاده سودکلری حالده راسینی ، هایده ای دخی آ کلاد قاری کی بزده شیمدی ع . نادری ، جناب شهاب الدينى کندی احتساسات وتهيجانزه دها زیاده موافقتلرندن ناشی ترجیح ايديكمن حالده فضولييي ، ندیمی ، شیخ غالی ده سوورز . آوروباده بووالونك ، هايده نك ـ شیمدی بردن بره دير بلـه لر ـ ويقتور هوغوبی ، برلیوزی آ كلامه لري مشكوك اولدینی کی بزده ده فضوليلرك ، تفعيلرك يوكون عالم حياته عودتلری ممكن اوله توفيق فكرتي ، حسين سعادی آ كلامه لرینه هیچ احتمال ويريله من . ديمك كه زمانمزده حکمت بدايعه عائد اولان حساسیت بر طرفدن رقت پیدا ایندیکی حالده بنه محو اولميور ؛ بالعكس كيند كه انجه له شيور، قاريشيور ، بو، ازمنه اخيره ده عقل وذ كانك توسع اتمكده اولماسندن نشئت ايدر . شبهه سز هر صنعت آلیشیق اولمادینی بر محیط ایجنه دوشه جك اولورسه اسکیسی کی پاشایه ماز ؛ فقط بوندن دولایی محو اولماسی ده لازم كلز. آثار مخلدة ـ ادبيه ،شواهق جبال متسلسله کې يانيانه يوكه لبرلر ؛ بربرینی نه ازه بيليرلر ، نه اورته بيليرلر .