Yeni Hayat: Manevi Yurt

« ماضيده مشترك مفخر تلره و بوكون مشترك بر اراده يه مالك اواق ، برابرجه بويوك ايشلر بايش بولمق وينه بويولده بويوك ايشلر يامق آرزوسنى بسلهمك ، ايشته بر ملت اولمهنك اساسلی شرطلری . » [ ارنست رونان ]
اقتديلر ،
سلانيكك كزيده بر هیئتی حضورنده سوز سويلك اوقدر شرفلی بر مظهر يتدركه اول
باول بوندن دولایی کندیمی تبريك ايدرم . سزکله مصاحبه اتمه می تکلیف ایتدکاری زمان بويوك برتردد ایچنده قالدم . محمدجاو۔ بدك ، عمر نا جينك يوكسك ، وقور وسحار نطقلرني اكثريا ايشيدن بر معشر ايچون نم ، جوجق مجاليشلرينه بكره يه جك ناچيز مقالم ز ائدير كلفت تشكيل ايتمز میدی ؟ کندن کندیمه ابراد   ابتديكم بوسؤال قارشیسنده دوشونور کن محیط-مدہ کی مشفق برادر لربی تشجيع
ابتديلر . « ملی دویغولردن ، ملی دوشونجه لردن بحث آیت ! انسان بوتون قلبنی دولدیران دوديزه حسلری - ويلركن مطلقابليغ اولور . » ديديلر . يو ملاحظه اوزرینه جاويد وعمر ناجیدن ، حسین زاده على بكدن موکره سره خطابايتمك كي مخاطر لی بر تشنده ولمته
راضی اولدم . بواقشام سزه ملی دویغولری ، ملی دوش و نجه لرى ايضاح ايله وقت كجيرميه جكم . كنج، اختيار هيكزك نم كی تورك مفكوره ( ايده ال ) سنی بر زوجه ، بر پرستیده کی سود يككزى بيليرم . هيكزك سيان بر صمیمیت و آشنایی ایله بيلديككز بومعزز امیدی شرح ایتمکدن ایسه اونك بقاسي ، يوكلمسی ایچون دوشوندکلر می سویلکی ترجیح ابتدم . .
اقنديلر ، توركلرك يكانه نجات چاره سی اولان بو مفکوره ( ايده ال ) بي ابقا ايتمك ، يوكسلتمك ايستيورسهق و معنوی بورد » ديديكم مفهومی ، فكري ؛ حسی میدانه كتير ملی نر . ان ناغی بیان هر توركاك اك مقدس وظیفه ی معنوی بورد ، معنوی وطن مفهومنك اولا خلى وايجادينه ، هوبره نشر وتعد منه چاليشمق اولمليدر . بنم بوقدر بويوك اهميتله اورته به سورديكم معنوی بورد ، معنوی وطن عجيا نه در ؛
آكلامق ايجون وطن فكرى حةده بعض تفصيلاته لزوم كورييورم.بيلير سكنركه بولی هران انك اوستنده دوغ دینی رطوپراق پارچه سی واردر . اووطندر . انسانك اوطو. براق پارچه له اولان مناسبتلري ، دنيانك متباقى قسم لريله اولان مناسبترندن دها صميم.در . وطن ، اساس اعتباريله وابتداء معلوم اولان شيئه تمايل ايله مجهول اولان * شی قارشیسنده حس ايديان انديشهنك تقاباندن باشقه برشی دکادر . كوزلر مزك تا كوچوان ياشمزدن بری طانيديني ، بلله دیکی افقاری سورز ؛ بومحبت ، افق دکیندیکی زمان بری استيلا ايدن عذاب الله قويله شير . ايشته وطن بودر . اسکی انسانلر آنجق کندی کوسنده وياخود كوينت جوارند. امين ياشار لردی ، باءةه يرلر اونده براذالی اندیشه و برردی . اکی از انلر اوزاقجه برساحتدن عودت ایتدكاری زمان دوغدقلرى كويك باحالرندن
دومان توت یکنی کورونجه تعريف ايدلمز برسرور وانشراح ايجنده قالبرلردى . [*] وطندن اوزاقلاشمق ، اسکی انسانلر ايجون او قدر فجيع واشكنجه لی ایدی که رومالیار وطندن نفى وتبعيد جزاسی قدر ظالمانه برعة وبت تصور ايتمزلردى . روماده بويوك جنايت
مرتكبلری اکثريا نفی جز ا۔ چار پدیر یا بردی . [ ۲ ] طن ايدرمکه شو تفصيلاتدن وطنك نهدن عبارت اولدیغی آکلاشـلمشدر . شیمدی
نظر دقتکزی جلب ايدهرك علاوه ایدهیم که بو تعريف ايتديكمز وطن ، مادی وطندر . اق دیلر
6
مادى وطنك بوكونكى قوتى بنه محسوس اولمقله برابر تأثيري ، اسکیسی قدر کلی دكادر . مناقلاتك تكثرى ، هريرده يابانج لرك استراحتى تأمين ايجون وجوده كتيريلن مؤسسه لر تجارتك حال حاضری انسانلرك مادی وطن حقنده بسله دكلرى عشق ومربوطيته خلل كثير مشدر ، يوكون نويورقه کیدن بر پارسلی کندیسنی نفى ايدلمش عد ایتمدیکی کی بر آمر يقالی ده پارس افقلری او کنده معذب وياخود اندیشه یه دوچاراولمبور . بوكونهر كس اسکی برلاتين شاعرينك قولنى تقليداً و انسانك راحت ایتدیکی بر ، وطندر » ديبور بوكون « وطنپرورلك » ديه يادايديان مقدس حس ، معنوی وطنه ، معنوی یورده باغلانمقدن متولددر . عجبا معنوی یورد نه در ؟
معنوی یورد ،شیمدى يشايانلرك اولجهيشامش اولانلره روحاً مربوط اولم نك افاده سيدر . وطن حقنده کی فکر لره خاطره وعنعنات قاريشير قاريشماز وطن ماديلكدن چیقار ، معنوی اولور .معنوى وطنك اصلى عصری مزار اقدر . شاعر لامارتين : « وطنى خلق وايجاد ايدنشى ، أولولرك طوبراغيدر . » ديور . دمين سويلديكم وجهله اصل وطنپرو۔ رلك شمدى يشايانلرك اولجه يشامش اولانلره روحاً مربوط اولمسدر . بوروحاً مربوطيتي تشکیل ایدن عناصر اوچدر : عين قاندناواتی حسی ، معين برطرزده ومعين بعض افكار وحسيات دائره سنده بویو تولمش بولو ق حسی و برده شکر ان حسی . مثلا انسانلر کندی كنديلرينه ديرلر كه : « بوخام اراضی یی آجان یعنی ترلا حالنه كتيرهن، بواورمانی استفاده به قابل بر حاله قويان و بو بطاقلغی قوروتانلریزم بابالر مزدر.» ایشته بو معنوی وطن فکرینی کورترر . الآن وطن عشقنى قالرده ، دماغلرده ابقا ايدن معنوی یورد ، معنوی وطندر دوغدیغی مملکتی برسیدن دولایی سومينلره بيله وطن عشقي ويرن ينه بومعنوى وطن فكريدر . مثلا تر اللق طرفداری اولان بر فرانسز ش مدیکی جمهوریت فرانسه سنى البته سوم . فقط ينه فرانسه نك شيداســدر انكليز ، اسبانيول ويا پروسيهلی اولمغه راضی دکلدر . کندیس دن بونك سبيلرني صورسه کز سره ویره جکی جواب شودر : « فرانسز قالمق ایسترم . زیرا اسکی وشرفلی بر فرانسه واركه بن اونك اوغلى اولمقله ، اسمنی طاشمقله ، دیلنی سوباكله وطو پراغی اوستنده يشامقله مغرور ومفتخرم . فرانسز قالاق ایسترم . چونکه : گر چه فلان و فلان کی سوم دیکم بهض شخصطرك وطنداشی اولمق خوشمه تمور ايسه ده ده قارتار ، قورنه لر، پاسة اللر ، پاستورلر كي بويوكارك حرمتكار بر همشهر یسی اولدیغمی دوشوند کجه کر کسمت بر مفخرت نشوه سيله قبار دیغنی حس ايديورم ديمك اوليوركه وطنپرورلك ، برملتك موجوديت دیر کی اولان بوعلوی حس و فکر،
معنوی وطنه مربوط اولمقدن عبارتدر
افند لر ، يشامق ايسته ين هر ملت ، مطلقا بر معنوی بورد ، بر معنوی وطن وجوده كتير مليد: . بو حقیقت او قدر آشکار در که بر چوق ملتلر بر معنوی يورد ياراتمق ايجون هر دروس تدبير لره مراجعت ايتمشلمر در . مثال اوله رق آرژانتين ، وژاپون قوملرى ذكر ايدهيم هيكز بيليرسکز که آرژانتین، جنوبی آمر يقاده كائن بش آلتی میلیون نفوسلی بر ممالکندر بوكون حقيقة جنوبي آمريقانك اك معمور بر قطعه سی حالنه کلن آرژانتینه مرسته بر جوق آو رویای مهاجر لركليور. بو مهاجر لرك جوجو قاری ، آرژانتین مکتبلرنده آ لدقلری تعلیم و تربیه سایه سنند در حال متعصب بر ملیت صاحی آرژانتیلی اولیورلر . عجبا آرژانتین حکومت آدمفری بوحيرت و بر يجى نتیجه بی ناصل الده ايدييورلر؟ بوتون مکتبلر ده افراط در جه ملی بر تعلیم و ترب تأسيس ايتمك صورتيله . آرژانتين مكتب معلملری ، مملكتلرينك عظمت وعلويتنى درجه کو کلره چیقار پیورلر که تاریخی و حتى ديكر مملكتلرك موجوديتنى بيله انكاراتش اولورلر . جو جوغك مكتبده ايشيتدیکی ، او کرندیکی شیئلر شونلر در : آرژات دنيانك اك كوزل مملكتيدر ، انسانيتك اك علوى قواعدی آرژانتینده تطبیق اولنور، آرژانتينك يتيشدير ديكى عسكرلر وجنراللر قدر يكيت قهرمانلر هیچ بر برده بوقدر او ته سنی ده سبز بو کاقیاس ايدكـز . آرژانتين مكتب خواجه لری،ملتك بويوكلرى او قدر تحله ايدييورلر که بعضاً کولنج بيله اولورلر .مثال : جنرال سان مارتن( ۱۷۷۸-1850 )اوج جنوبی آمریقایه حاکم اولان اسپانيم للرك بويوندر وغنى قيرمش ، آرژانتينك استقلالی تأمين ايتمشدر . شمدی آرژانتین مكتب خواجه لری چوجوقلره جنرال سان مارتندر بحث ایدر کن : « دنيانك اك بويوك قوماندانيدر !» ديرلر ؛ وبوفكر لر ی دوغری کو ستر من ایچون شو دلیلی ایرادايدرلر : «ناپوليون بوناپارت دنيانك اك بويوك جنر الى ايدى. حالبو که اسپانیولی نابوليونه قارشی مقاومت كوستر د کلری حالده جنرال سان مارتنه مغلوب اولديلر. ديمك كه سان مارتن دنيانكال قهرمان، اك اوسته قوماندانیدر!» بویله بر منطقی تبسملر له قارشيلابورسكز ؛ اوت،بور سفسطه در . « هر نادر اولان شي بهالیدر، يوزن وشه صانیلان بر آن نادردر، ديمك كه بوز غرون صاتيلان بر آت بهالیدر .»قباسی،جنرال ساز مارتنك حكايه سندن دهاکولنجد كلدر . [3] [4 فقط افنديلر ، بونلر مشروع بر طاقم بالاندر در . معنوی وطن ، وطنيرورلك باشـة 
صورته تكون ايتمز . آرژانتين مكتب خواجه لرينه كولميه لم ، حمیتلری تجیل ایله او ناردن عبرت آله .
شمدی ژاپونلره کلیورم : ژاپونیا ، آسيانك انكلتر دسي اولدی ، نه سايه ده ؟ معنوی
وطنك ايجادی سایه سنده . ژاپونیاده معنوی وطن ناصل وجـوده کادی ؟ آرژانتین مكتب خواجه لرينك تلق نلرينه مثل القاآت سایه سنده . ژاپونلر ، آوروپا تها که سنی ۱۸۱۷ ده حس ايندينر،و بر معنوی وطن وجوده كتير مه نك لزومني او زمان آكلاديلر . ایشه باشلاندى . بر طرفدن غزته لر ، دیگر طرفدن مكاتب ابتدائيه معلملری یکرمی اوتوز سنه قدرمتهادياً چو جو قلره ملی بر تعصب آشیلادیلر. ژاپون چوجوقلری ملی غرور و آوروپالیلردن استكراه حسلریله بويودلدى ژاپونيانك ذکی کنجلری آوروپا پاتختلرنده فني تدقيقلر ايله ، تحصیل ایله مشغول اولور كن مكتب خواجه لری چو جو غلره هر کون ، هر دقیقه باقکز نه دييورلردی : « ژاپون ملتی ، ملتلرك اك اصيل ، اك شجيع واك ذكيسيدر . » [ 5 ] مانچوری محاربه سنی متعاقب ژاپونیاده بر مدت اقامت ایدن بر فرانسز غز ته جيستك افاده سنه کوره ژاپونیاده مدنی کشف وخارقه لرك منشأى حقده خلقه معلومات ويرلمهمش . بو نقطه خاصة حائز اهميتدر . بو بزه اثبات ایدر که ژاپون مجدداری خلقده ژاپونیادن باشقه ملته ميل حاصل اولمامسي ايجون آوروپانك مدنيته اولان خدمتار في كيز له مشلر بو حرکت ، حقيقتك انكشافی نقطۂ نظر ندن دوشونو له جك اولورسه بلكه غير موافقدر ؛ فقط ژاپون مجددلرينك بويله يا يمقله وطنلرينى احيا ايتد كلرينه قانعم . ایشته ژاپونیا ، معنوی بر وطن حالنه كلهرك ، وطنيرورلك دنيلن قيرلماز سلاحه صار يله رق عرق ابيض تهلكه سنی آ تلاتدی ؛ او قدر آتلاندی که شمدی کندیسی عرق ابيض ايجون بر تهلکه اولدی : عرق اصفر تهلکه سی !
اق دیلر ، معنوى وطنى ايجاد ايتمك ايجون چوجوقلره ملی بر تربیه ويرمك كافيدر ديمشـه م بوسوزمی بعضی تفصیلات ايله تقويه ايتمك ايس ترم توركلرك فاضل ومحترم محررلرندن احمد بك آغايف بر مقاله سنده ملى تربيه لك اهميتنى باقيكر نه مؤثر بر طرزده کوس تربيور : « تربيه مليه يه مالك اولميان بر قوم نه مسعود اولور، نه ده ياشار . بویله برقوم صحرای بی پایانده بولنی غائب ایتمش بر سياحه بگزرکه هر کوردیکی سرا  به دوغرى قوشار . بالآخره کندیسی ایچون بر راه خلاس بولميه رق محو و نابوداولور.
محترم احمد بك آغايفك فكر ومطالعه منه كوره [ مليت بش شيدن عبار در : دين ، لسان ، تاریخ ، ادبیات قوميه وعنعنات قومه . ]
بنم ده فکرم بودر . ملیتی یعنی ترجیح ابتديكم تعبير الله معنوی یوردی تشکیل ایدن عناصر بو بش رکندر . بونلرك برررر تفصيانه كيريشه ميه جكم . آرزو ايدنلر « اجتهاد » مجموعه سنك 15 تموز ۱۳۲۷ تاریخی نسخه ه مراجعتله احمد بك آغايفك اودقته شایان
مقاله سنی اوقه به بیلیرلر ژاپونلرك وطنپرور دليقانليلر يتشديرمك ايجون مراجعت ابتدكاری تدبیرلرده بونارك
ژاپون چو جوغی آننه سندن ملی بر تربیه آلبر . ژاپون آنته لری چوجوة لرینه قهرما۔ هان هان عینی در . نلغه عائد داستانار ، ماضويه عائد شرفلی افسانه لرله استقباله عائد شانلی شانلی کهانتلر نقل وايراد ايده رك او المراد مخ له سنى او ياندير رلر . [ 6 ]
ژاپون جو جو قلرينك حافظه سه نقش ايديلن حكايه لردن بعضيلرني نقل ايدييورم : کنج هيروناری ، وطنداشلرينك اظهار ایتدیکی آرزويه بناء ، نقل ايدييور : « محاربه باشلادینی زمان ، بر دليقانلی یی عسکره چاغيرديلر . بوكنج بر قاچ كون اول تأهل ايتمشـدى . زوجه سنى يك چوق سوییوردی ، بونکه برابر زوج وزوجه ضعف کوستر مكسرين يكديگر بنه تم ايدهرك آيرلديار . فقط زوجه-سنى كورمك آرزوسی ، دليقانی بی اوقدر تعذيب ابتدی که وظیفه سنی ، وطنی اونوتدی . ایرنسی کیچه خانه سنه عودت ابتدى وزوجه - طائلي براويقويه دالمش اولدینی حالده بولدی . اوزمان اکیلدی پرستیده زوجه سنی شفقتله اویدی وصوكره اونی پولديردى . دليقانلی بونی متعاقب طابورینه اولا شدی، آرقراری آره سنده نام نازانوب مانجو ريده تلف اولدی.» جوزيقاوا، بودلية اي
کیمدی ؟ » دیه و ورونجه هبروناری : « آغا بکمدی ! » جوانی وبربور . بوافسانه دن صوكرا ايمپراطور « آنطوقو » ایله غيور زوجه سی « نی نی دونو ، نك حکایا سی وار . ايمپراطوریچه زوجنك هزيمتنى كورونجه اونی، غلوبات ذاتندن قورتارمق
ايجون دکره آنبور بیور . بر چركين دليقانلينك قصه سنی ده دگر اتمه دن کچه ميه حكم . « هو که دو » معيدند. « علوم دینه» تحصيل ايدن بر تلميذ بركون آینه به باقدینی زمان کندي بك جيركين كورسيور . هیچ بر قادينك كند مي سوميه جكنه قاع اولدیغندن انسانلره قاريشميور وحزن وانزوا ايجده يشابور . محاربه اعلان اوانتجه كوكال بازيابور و « پولورم !»امیدیه دوش ور مانچوریده بر دشمن قورشونی بناغنی پارچه لايور بوچيراين دليقانی، ژاپونیا امچون بويوك بر
غيرتله بر چوق اضطرابات چکد کدن صوكرا مملكته عودت ايدنجه بوتون قادينلر اطرافنی الورار ، همسی اوندن بر مافت نظار استدعا ايدييورلر وهبی و ژابونها ايجون چهره سی برباد اولان نه كوزلدر ، نه كوزلدر ! » دبيورلر . چيركين دليقانلينك قايم رتله دوليور . ایشته و افسانه لر شیم دیکی ژاپونلر ك حافظه سنی تزيين ايدييور ، بش عص ر صو كره كلنلرده آنته لرك حرمتكار لانندن بونلری ایشیده جكلر و قانلرنده علوی بر رعشه نك سيلان ابتدیکنی
طويه جقلر [ ۷ ] ايشته ژاپون چو جوغی آننه قوجاغنده بوباه ملی غروری او قشايان،فدا كارلق حسنى تلقين ايدن افسانه او ديکلد كدن صوكره مكتبه كلير مكتب خواجه ری وطن ایچون جان فدا ايدنلرك تسجيلني وعسكري فضيلتلرك مدح و ثناسي هر شيئه تقديم ايدر . مانورهار انناسنده عسکر بر ناحیه در كجركن بوتون مكتب جو جو قلری آزادانديلير ، كدرار، عسکری بر ايدوار، و كوجود قاباري فيضلى حلوله دولدیر ولر . مکتب در خانه لرنده قهرمانلرك تصوير لر بله بويوك خار به لر ك رسماری آصلمشدر .
اقديا ،
انسانی 6 بر معين طوبراغه باغلایان ، با براق کېدیکی زمان قلبله اك طائلي خلجانلر ويرهن، ولومده علوی بر ذوق کشف ابتديرهن معنوی وطنی وجود کتیرمان ایچون بر آرژانتینلی لر کی یالانلر له - فسطه لر او يدورمغه محتاج دكار . بزحقیقتی تنوير ايده لم ، تاریخی بو قلايه لم ؛ يتر ! بر ملت وارمیدرکه کندی کندیس بز تورکلر قدر افترا اتش اونسون ؟ برملت وار میدرکه بز تورکلر قدر کندی کندیس ندن خبر سر بولونسون ؟ بوغريب افترایی جهل وغفلتى صميميتله اعتراف ايده لم . .
بونلر ،دونك يعني ، ماضينك كهنه و متفسی سده لری ایدی؛ شیمدی او نفر در اوزاقده یز! بز تورکلر دوغمغه باشلادق . آوروپانك جان چکیشن برسالخورده به مخصوص اوضاع ایله سند دله دیکی شو دقيقوده تورکلردوغدى ، ياخود دير لدى ! بودو غمه نك ، دير لهنك هرگون یکی بر نشانه سی کو ریورز . بوتظاهر لر بزه بر وظیفه اخطار ايدييور : معنوى وطنى وجوده كتيرمك ! اونی پراته جغز ؛ هم بنه تکرار ایدییورم آرژانتلی لرکی بلانله ، سفسطه ایله دکل، حقیقتی تنوير ايله و تاریخی استنطاق ايله . تورکلر ازمنه قديمه و متوسطهنك اك اصيل ، ال هنرور ، اك فضلتکار قومی ایدیلر ؛ ايشته تاريخك شو حقيقتنى تورك جوجو قلرينك دماغنه نقش ايدرسك . نوى وطن،حقیقی
وطنيرو رلك ، وغمش اولور.
« بار بار تورك ! » حمله سي غربك تاريخه فير لاتدیغی افترائرك اك شنيع ومردوديدر . قرون اولايه عائد بوتون بومحتشم واوزون مفاخر سلسله سنی بر طرف ايدهرك هان قرون وسطی به کجورم :
ايشته محمد بن اسماعيل بحاری . « قرأن كريمدن هوکړه دين مبين اسلامك مأخذ اجتهاد واحتجاجی اولان کتب معتبرة سته نك برنجیسی صحیح بخاریدر . » ايشـته بوكتاب شريف ، بوبويوك توركك اثريدر . ايچکزده علوم دينيه ايه اشتغالى اولانلر بوذات جليل الشانك منقبه لر سى بيليرلر . دينا مرتبه سي بيك بوكسك اولان محمد بن اسماعیل بخارينك مورخ اونك قدر صحت بر آوروپالی علماده موقى يتيشيله ميه جك قدر بوكسكدر . هیچ بر وموثوقیتی آرامامش ، حقيقته اونك قدر مربوط اولمامشدر . بوجهتي ان شاءالله باشـقه بر مصاحبه مده تفصيل ايده حكم . صوكره ايشته ابو على الحسين ابن سينا ، بوعظمتلى تورك دهاسي ايجون بويوك لاروس
باقیکر نه ديبور : « علم ووقوفتك وسعتيله ، فكرينك شوكت وفعاليتيله ابن سينا ، شرقك ان فوق العاده آداملرندن بريدر . » ابن سينانك طب وتداويدن باحث« قانون ، نامنده کی کتابی اون ید نجی a عصر میلادی به قدر فوق العاده مشهور و معتبر ايدى . » ينه بويوك لاروسك افاده سه نظراً ابن سينا لا تينجه به مترحم بر اثرنده بعضی ژه نولوژی حادثه لري ، بوکونكي فلك
ارشاد لرینه تماماً مطابق بر طر زده ایضاح اتمشدر ! ایشته شرق عارفلرينك پيشواسی جلال الدین رومی که شعر لری هر ادبیات ایچون بر قیمتدار خزینه در !
بو صايديغم بويوك املرينه معلومدر ؛ فقط نه قدر تورك دهالری واركه عرفان ومدنيت یولنده براقد قلرى ايزلردن دکل ، وجودلرندن بیله غافلز . بونلر مياننده بالخاصه اولوغ
اقدار ، کی ذکر ایده حکم : کندی حسابمه سویله به یم که اولوغ بكك اسمنى دهاچو جوقكن اسکی بر تقويمك «وقايع » جدولنده کورمشام . « اولوغ بکه نظراً خلقت عالم » دينيليور وشمدی عالم عظمه خاطر مده قالمیان بررقم كود تریلیوردی هيهات! اولوغ بك توركدن باشقه قوملرادا و قدر معلومیدر که روسیه ایمیر نطوری بر سنه اول بو بويوك تورك هيئت شناسنك نامنى تذكير ايجون بر هيكل انشا سنی امرایتدی ! اولوغ بك ، تيمورلنكال طورونيدر ، چوغمزك بيلما مزلك يوزندن تلعين ابتديكمز
نمورلنك سمر قندی پاتخت اتخاذ ايتد كدن صوكره او را به عالملری ، ادیب وشاعر لری،صنایع ا نفیسه اربانی دعوت وجمع ايلمش وحتی بر « فنون انجمنی » بيله قورمشـدى . تيمورك اوغللرندن بری « شاه رخ » ، الیازیسی کتابلری آرانمش ، مکمل بر کتابخانه وجوده كتير مش واولوغ بك ايشته اونك صلبندن دنيايه كله رك باباسنك عرفانه قارشی بلدیکی عشقه وارث اولمشدر . اولوغ بك ، اون دردنجی عصر ميلاديده سمر قندده اوچ قاتلی برر صدخانه یا پدیردی. ورصداته باشلايوب برسيلديز فهرستی ترتیب ایتدی . اوزمانه قدر یا پلمش اولان فهرستلر هپ « بطلميوس » ك مشهور کتابندن مستخر جدی ؛ حال بو که * اولوغ بك ييلديزلری کندی کوزیله رصدا يدوب یکی و ابتداعی(اوریژینال ) بر جدول تنظیم ابتدی . [ ۸ ]ايشته بو خصوصیت اولوغ بکه علم هیئت تاريخنده ممتاز بر موقع تأمين ايدييور. د دوشونکز که آور وپاليرك و قوبرنيق ، ی اولوغ بكك وفاتندن نام آلتمش درت سنه صوكره . د دنیایه کلدی . اولوغ بك ، نه قدر درین بر عالم ايسه او قدر عادل ومنور بر حكمدار ایدی د و زیج شـاهی » عنوانلی اثری ده مشهوردر .
اقنديلر ، ایشته اوزون بر مفاخر سلسله سنك كوجوك برقسمي . عثمانلی تور كارينه كليرسهك : ة فضولي كي بويوك شاعرلر ؛ مدحت پاشاكي بويوك وطنپرورلر ؛ معمارستان کی بويوك ه صنعتکارلر ، مصطفى رشید پاشا کی بويوك حكومت آدملری ؛ سليم ثالث كي بويوك پادشا ه هلر ؛ ابن کمال کی بويوك تحريرلر الخ الخ . . . بولورز . آور و پانك باربار دييه توصيف ابتدیکی ملتی کوردیکز می ؟
اقتديلر ، ينه تكرار ايدييورم،تور کار برملت ، بر معنوی یوردوجوده كتيرمك ايجون آرژانتینلی لر کی بالانه ، سفسطه به محتاج دکلدرلر . بر مستثنا ييلديز کی بوتون تاریخی آیدینلاته رق کچن اسکی تورك ذكاسنى بيلهلم ، او كره نه لم يتر . هيهات ! آوروپاده وطن و ملت مفهومیری بوندن عصر لرجه زمان اول تأسس ابتدى . . شمدی بونلرك امحاسى ايجون میدانه آتيلان ( وطن علیهدار لغی ) بیله خیلی ايلر وله دى بززوالی تور کلر بروطن يابمغه شمدی باشلايه جغز بو وضعيت نه قدر اليم اولورسه اولسون عزممزه خلل ويرهمز . ماضينك واسـع بر بوشلفی ، نقصانی قارشیسنده بولونمق اونی دولدير مقدن امتناع ايجون بر سبب دکلدر . بز بو نقصانی بر طرف ايده جكز ، بر تورك ملتی ، بر تورك وطنى يا په جغز ! يا په  جغز ، زيرا بيليرزكه محترم احمدبك آغايفك ديدیکی کی مایت تشکيل ايده مين برقوم،
قبيله وعشيرت صورتنده بر مدت بشار وصوكره مليتلرى تشكل ايتمش قوملرله فارشی قار شی یه کلنجه يا تمامينه محو اولوب كيدر . وياخود اوقه ملر ايجنده اريوب غائب اولور ! بز توركلر محو اولمق ايستميز ، ديكرةوملر طرفدن تمثيل ابدلمكهده راضی دکلر ! تورکار دنیا او زرنده مهم برروللری واردر ؛ بز اونی ایفا ایده جكز . يكرمى بش عصر لق برمدي را دوريبور ؛ بزاوكا گزيده صحیفه لر علاو ، هدیه سی اولان شانل وپارلاق بر تاریخ اوکمزده دو ايتمكله بابالرمزه قارشی شکران وظیفه سنی برينه كتيره چكز ، احفاده ده پول كوستره چکر تورك ملتي ، تورك وطنى يا پياملى ديبورم . ناصل ؟ تورك النوغرافيستى ، تورد جغرافیاسی،تورك تاريخي ، تورك مفاخر في اوكرتك صورتيله. اقتديلر ،
ایشته بو بر مقاس دلخواهدر بو معظم ایشه شمديدن باشلاملییز ؛ هر تورك بر اوفاق طاش كتيرمك صورته . وطن ومليت سراينك بناسنه بارديم ايتمليدر !
بو عاجز ، بو يولده يا په بيله حكم ايشى يابيمق ایسترم . تورك دويغولری مهیج ایده جدا بر قرائت کتابی یازه جغم . اگر حافظهم بي يا كلتميورسه بوندن قرق سنه اول نامق کمال ، عبدالحق حامد
یازدیغی بر مکتوبده : « حامد جكم سن هائله لر بازه جغكه قرا تجكلر ، تاريخ كتابحقاری ياز ! » دیبوردی . بويوك وطنپرور شمدی قبرندن قالقسه ينه بوسوزلری تکرار ایده جکدر چونکه حامـده ویردیکی نصیحتى الهام ايدن احتياج بوتون عريانلغيله حالا قارشمرده - دوربيور . بن « وطن » شاعرينك بوعلوى خطابته اجابت ايده حكم فرانسز فیلسوفه ندن « ژان ماری کویو » بي طانير سكر . بوامثالسر ذكا ، برطرفد پاسقال کي اكدرين متفكر لره ياقيشه حق اثرلر بازاركن ديگر طرفدنده تربيه ومعالى تلقين مقصدیله چوجوقلر ايجون قرائت كتابلری قلمه المشدر . امين اولكزكه قران يازمق ، بويوك ايشدر اقندیلر ،
س دن نیاز ايدييورم و نیاز ايده حكم ، معنوى يوردك تشکیلی بر دلخواه اتخاذ ابدیگر والكزدن کلدیکی قدر بودلخواهی حقیقت حالته كتيرمك ايجون جاليشكر
افنديد ،
ناپوليون بوناپارتك روسلر و اوسترياليلراوزرینه احراز ایتدیکی « اوسترلیچ ، مظفر ی حافظه کزده در . بومعظم ظفردن صوكره بوناپارت ، اردوسته خطاباً نشر ایتدیکی : بیاننامه ده « ای عسكرلر ! مملكتكزه عودت ایتدیککز زمان يكيت وقهرمان عنوانه حق دار
فزانمکز ايجون اوستر لیسچ محار به سنده بولوندم دیمکز کفایت ایده جکدر ! » دیمشدی بز کنج ، اختيار بوتون وطنپرور تورکلر معنوی بورد مفکوره سی اطرافنده اوقدر صميميتله ، اوقدر غيرتله چاليشه لم که اخلافك بزى تقديس ايتمـى ايجون : « محمد خان را خامس دوری تور کلرندن در! » سوزی کافی كلسين !
محمدعلى توفيق
لاحقه
بوسنه افرنجى مارتك دوقوزنده بكلنلمين بر خبر دويولدى : قطب جنوبی ن كشف ابدلمش ! صو کرهدن آلنان معلومات ، بونك صحتنه شبهه براقمدی . قطب ، عصر لردن بری
صافلادينى سرى نهايت انسانك ذ كاسنه توديع ايتمشدی قطب جنوبی کاشفی نوروجلي قيودان « آ موندنسن ، نامنده جسور ، يولندن دو نمز : سياحدر . بوذات كشفنی شو سطر لرله خبر ویردی : « افرنجي كانون اولك 14 نجی کونی او کله دن صو كره قطبه واصل اولا.ق . آ رقداشلرم وبن هيمز ایکدن معمول غايت كوزل بر نوروج بايراغنك اطرافنده طوپلاندق . هيمز بايراغك صاي طوتدق واونی طويراغه ركز ايدر كن قطبك اوزرنده بولونديني واسع اووهبه نوروج قرالنك اسمنى ،
فرال يدنجی هاقون عنواى ويردك . قطب جنوبي نك بر نورو جلی هیئت طرفندن کشف ایدلدیکی شایع اولونجه نوروج لکننده هر کس بايرام يابمش ، مبعوثان مجلسنك اجتماعنى كشاد ایدر کن رئيس شو نطقی ابراد ایتمشعر : « آ موندنسن ایله آ رقداشلرينك قطب جنوبی به واصل او له رق او را به نوروج بایراغی ر کز ایتدیکه دار اولان خبرلر اوزرینه قلبلر مزده تحصل ايدن منتدار لغي وانشراحي اظهار ايجون حيرانلق وافتخار حساری اطرافنده بر اشمه دن بوکونکی ایشمره لايه ميز . او آداملرك وطنداشلرمز اولدیغنی در پیش استمكله مباهییز . بونلر نوروج نامنی ضيايه غرق ايتمشلر در . » i
رئيسك رسميتله محمول اولان بو نطقى يك دقته شایان بر فقرهی حاويدر : « قطبی كشف ايد نلرك وطندان مرمز اولدیغنی در پیش استمکله قلبمزده غرور وافتخار --س ايدييورز .» و سوزلر ، مفاخره مربوطيتك وطنپرورلکده نه قدر مؤثر بر عامل اولدیغنی اثبات البدييور . شمدیکی نوروج اهالیسی ، قطب كاشفنك وطند اشي اولمقله افتخار ایتدیکی کی تارین  دوغه جق نورج چو جو قلمریده و آ موندنسن ، ی ياد ايده رك نوروجلي اولمقده بر
سعادت حس ایده جکلر ، آ موندنسن کی بويوك شخصيتلری تیشدیرن وطن تجاوزه دوچار اولونجه اونی صیانت ايجون قانلر ي بويوك بر منت وسونجله دو که جکلر در .
ابن سينا حقنده مهم بر شهادت امام غزالی وابن سينا حقنده ایکی کتاب تألیف ایتمش اولان مستشرق موسيو « قاراده وو » ابن سينادن باحث كتابنك بشنجي فصلی ابتداسنده دییور که : « بزی بورايه قدر تعقيب ايتمك اطفنده بولنان قارء ، بو تاريخه باشلار كن حاصل ايتمش اولمسنه احتمال ويرديكمز بر باطل ذهابدن شمدی تجريد ايدلمليدر . في الواقع بعض - كيمسهلر ، بزم بويوك عرب فيلسوفلرى حقنده سويلد كلرمزى ديكلر كن ، بو آدمارك انجق زمانلرينه وعرقلرينه نسبتله بويوك وممتاز اولوب اونلرى باشـقه محيطلرده دوغان مشهور فيلسوف وعالممره قياس ايتمك بولنده وقوعه كله جك ادعانك عندي بر شكل اكتساب ایده جکی فرض وتخمين ايتمش اولسه لر كر كدر. حالو که یاد ابتديكمز متبحر لره يكرر عالملرك كرك طبيعتلر ينك قدرت وابتداعیتی ۔ اوریژیناليته ـ وكرك ميدانه كتيرد كفرى اثرلرك كميت وقيمتى اياه ، نه محيط ونه ده زمانه باقلمقسزين ، ادراك بشرىيه بويوك بر خدمت ایدن آدملر میاننه ادخال ايدلمكه مستحق اولدقلری آشکار در . فقط ابن سینادر به بحث   اينديكمز زمان اويله ظن ايدييورم که آرتق بوکی آدماره وير لمسی لازم كفن موقع  حقنده  بر شبهه محافظه ايتمك قابل اولميه جقدر ؛ بو ذاتك فوق العاده سیاسی ، مزيتلرينك يك كنج باشنده انکشافی ، ذ كاسنك سرعت انتقالي ويوكسكلكي ، فكرينك صراحت وقوتی ، حياتنك متمادی بحرانلری آره سنده تأليف ايتـديكى اثرلرك كثرت ووسعتى ، احتر اصلرينك شدت وتنوعى حقنده بر فکر حاصل ايدلدكدن صوكره بویله بر موجودیت ایچنده صرف ايديان فعاليت يكوننك ، حتى شوعصرده بيله ، وسطى بشر انموذجاری طرقندن ابذال ايديله بيله جك سعى وفعاليتىپك زياده آشديغنه قناعت حاصل اوله جقدر ... مؤلفك « ياد اينديكمز متبحرلره بكزر . . . ، فقره سنى متعاقب برحمله معترض ایجنده ذكر ابتدیکی اسملری ، عربجه لرینه توافق اتمز فكريله كجمك مجبوا يتنده قالد... مع مافيه شوراسی خبرويره بم که بونلر ايجنده حنين بن اسحق وكندی ایله برابر برتور  اولان « فارابی » ده واردر .
فرانسه نكاك حساس اديبلرندن وانجمن دانش  دانش اعضاسنده « ره نه بازهن ، کجن - « نوشین فرانسه » عنوانیله بر قرائت کتابی نشر ایتدى. بونك مقدمه سنده وطنی سودیره جل  اوكا خدمت آرزوسنی ويرهجك برقرائتك لزومنی بر استاد قلمی ایله تصویر ایدلمش کو ر۔
ییورز ۳۰۸۰ صحیفه دن تركب ايدن بوكوزل کتاب ، باشدن آشاغی به قدر بر وطنپرورلك انجیلی در . ظن ايدرمکه و آلزاس اوکوزلری » عنوانلی پارچه بوكتابك ماهيتي حقنده سالم برفكر ويره بيلير . ایشته او مؤثر حكايه نك صولغون خلاصه سی : ۱۸۷۱ محاربه سندن صوكره آلمانيانك فرانسهدن زورله آلدیمی آلزاس مملكتنده فرا۔ نسه به قلباً مربوط قالان بر چفتحی محرره آکلاتیور : محاربه انناسنده خسته ويتاتده اولديغمدن دشمنله چار پیشه مدم ، لكن ينه معزز فرانسه به خدمت ایتدم . اوزمان پروسیه ليلر بوتون مملکتی استیلا ایتمشدی . بزم قصبه من بریول ایدی که پروسه ليلر فرانسه یی ازمك ايجون اورادن کجیورلردی . برصباح المده قالان ایکی اوکوزه يم ويررکن بر پروسه لی طویجی چاوشی چیفتلكمه کلدى واوكوزلرمه احتياج اولديغني وهان بونیری بر آز ایلریده آرام ایدن یوزباشی یه ايصال ایتمه می امرایتدی . در حال آكلادم که پروسه ليلر ، پارس اوزرینه سـوق ایده جکلری صحرا طوپلری نم اوکوزلره چکدیره جکلر . بن بوطرزده بیله فرانسه به خیانت ایده مزدم . اوكوزلرك بولوندوغى يره كير ركن بكابر فكر كلدى، و پروسيهلى عسكر فرقنه وارمقـزين بوفکرمی اجر ایتدم . اوكوزلری حاضر لادقدن صوکره بر آز او ته ده کی چاملغه کوتوردم . باقدم كه حقيقة" بويوك برطـوپ وار ؛ مقداری يك از اولان آتلر بونی چکه مدیکندن اوراده قالمش . پروسيهلى ضابط او كوزلری قوشمه می امر ابتدی ؛ دديكني يابدم . صوکره « شمدی آرش ایلری ! » دیدی . اوکوزلری چفته کو تو ردیکم زمان يا پديغم کی ایصلیق چالدم . فقط او كوزلر برندن بیله اوینامدی .چالیشدی، بر فائده اولمدى . پروسيه لى ضابط ونفرلر زواللی اوکوزلری سونكو اوره رق ياره لاديلر. ینه پاره ایتمدی . « بونده برايش وار ! » به بنی قورشونه دیزه جكلر ي سويليه رك تهديد ايتديلر . فقط به بندن ، نه ده اوکوزلردن برشی اله مديلر . اقدم شمدی بن سره اوزمان نه یا پدیغمی سویليه بيليرم:اوكوزلر می ترس قوشمش ايدم ؛ یعنی دائما صاغ طرفه قوشيلان او کوزی صول طرفه ، صول طرفه قوشديغم اوكوزي صاغ طرفه قويمشدم . اوكوزلر بو سبيدن چكمك ايستمديلر . ايشته الزاس اوكوزلری بروسيه نك طوپلرینی « ووژ » طاغلر -
ندن كير مكدن بوصورتله امتناع ابتديلر « ره نه بازهن ، ك كتابى بویله ساده ، فقط روحك درينلكلرينه قدر تأثير ايدر حمیت لوحه لرندن تركب ايدييور .