Atûfetlû Kemal Beyefendi hazretlerinin Tasvir-i Efkârı yazdıkları zaman —ki bundan yirmi sene kadar mukaddemdir— bir zata hitaben kaleme aldıkları bir tezkiredir ki müşarünileyh hazretlerinin her eseri bir bedi’a-yı edep olmak hususiyle bu tezkirede edebiyatımıza dair de bazı mütalaat bulunmak cihetiyle elimize geçen bir suretini derc-i sahife-yi mefharet ederiz.

انگشترای اثر عالیلونی مطالعه ابتدم . ذكاوت فوق العاده لرينه مخصوص اولان توفیق ترقی به تقديردن بشقه سوزم يوقدر . فقط نزد سامیارنده عزت نفسسلرينه طوقناق ايجون انظار عامه ده قدر ساميلرينه طوقته حق برشی مسامحه ابله کشد برمك خلوصه منافی دوشه جکندن موضوع بحث اولان ورقه، که تدقیق عمومی به عرض اولنه حق آثار انشا ۔ نه لرينك برنجسيدر ، لیاقت سنيه لرنجه مبدأ تمييز اوله . جغندن بوبانده اك زياده دوستانه حرکت اتمك آرزوسی قوللرسنه مقاله عليـه لريني الك زياده خصمانه محاكمه اتمك وظیفه سنی تحمیل اتمشدر . عموم وخصوصده تحسين اولمقدن بشقه برصورتله آغز آچه مه حقارنی معترف لكن موجود اولان برقاج صاحب تميير نزدنده ذات عليا . لرينك دخی عوامه قياس اولمسی تجویز ایده میورم . فطرت ذکه لرى عنـد عاجزانه مده بردرجه علویدرکه آثار سليه لرینی نميرينه اك زياده مغرور اولانلری ماه منحبر ايده حك صورنده كورمك استرم و بوسیدن طولانی مقاله مذکوره ی بروجه آنی تدقیق ایدرم .
بونك موضوعی شعرك ترويجدن عبارت اولیور اولا ً بو بانده معارضارك افكار بنی رد اتمك صددنده بولنغه لزوم کوره میورم ، غرض بونلری اسكات والزامايسه شعره مشئوميت ونكبت استاد ايده حك درجه قانون تفکردن غافل اولان ديوانه لر نصـل اقـاع اولنور . ونه صورته مبهوت اولور ، يوق مراد شعره ترغيب ايسه بونار شعر سويلرده نه فائده كوريلور . ایشسته برطاقم سويليان يادكارلر وار -
کانکی دلاری طوتله ده سویلهلر . ثانياً شعرك مجرد بر امر طبیعی اولمدینی نصل ادعا اولنه لور . ذات والاكز شعره نه قدر سعى ابتدكر ؟ برکره آبی ملاحظه سورك بركره ده دون حكجه كزك اوزرنده طورن قوجه دیوانه بافکرده هجمندن قائلنك درجة توغلی استدلال ايدك .
ثالثاً شعرك فائده سي في الحقيقه انشاده مناسب سمجعلر وغريب تشبيهلر تصور اتمك و انشا آره سنده بیت ایراد ايلك وكلاتى تزيين وترصيع ايتمك صورتلرندن عبارت ايسه بونلر عين مضرندر . چونکه ایچلرنده بالكز برتشبيه واردرکه بعض كره ايضاح مرامه مدار اولور . اوده غريب اولمامق شرطيله .... يوقسه فائده نامیله تعداد اولنان مواد سائره عصر مزده اکثر کورلد یکی اوزره الفاظه دوشـهرك معنا جهتنى ترك اتمكدن وهي اولمز اسـه مرادك اغلاقـدن بشقه نه به برار؟ معلوم عالياريد كه بويولده الشابي اك زياده سونلوك بريده بنده كزم فقط بونكله اشتعالم طاوله و يا شطرنج او بونلرندن اهون بركوكل اکلنجه سی عد ابتدیکمد ۔ ندر . يوقسه انشانك اعلامی بو بله اولور دعمنده بولفقدن دكادر .
مشاهير ادبانك شعری انشاسته مساوی بولندینی دلیل مقامنده ایراد سورمشسكر. في الحقيقه شعراده بعض مشاهير کوستر مشسکرکه آثار انشائیه لری دخی مقبولدر فقط ادبادن بر معترض حيقسه ده بو ادعايه مقابل ویسی وترکسی وعاصم کی نترده ملت عثمانيه نك اك مشتهري اولانلری میدانه قورده شمرده اولان ضعف قريحه لرینی محاکمه ایدرسه بوحال شعرك امور موهه به دن اولدیغنی اثباته مدار اولمزمی؟ یاخود عقلادن بر خصم ظهور ايدرده صايد يغكز آدمارك انشالريده شعرك وزنه كبر ما مشيدر . ايجلرنده اوتوز قرق سنه لر دولتك كافة محررات مهمه ی قلندن چیقمش اولان عاكف پاشادن بشقه برینی کوستر یکز که نثری کتابنده قاعدة اصليه اولان وضوح بيان واستقامت افکاری حاوی اولسون دیرسه آدم جوابنده عاجز فالمزمى ؟ كله لم شعرك
فائدة اصليه سنه : في الحقيقه بزم يولده اولان شعرلر ارباسته * روح ثانيـدر فقط بوعصرده و بلکه هرزمانده نهایت بش اون کشی به لذت بخش درون اوله سلور . يوقسه خلقه هچ بر فائده سى يوقدر. بناء عليه به قدر اعلااولور ايه اولسون ملتجه نحيل النده بولنان ثروته بكزر طونه که هر کسه اکلاتمق قابل اولسون موضوعی کلیت اوزره می و محبوب وصفندن و خلقی عتزلت وتجريده سوقدن عبارت اولان سوزلری رغبت عمومیه به حقارمق هیچ نصل تجويز اولنور ؟ شعرك عمومجه مواد نافعه دن معدود اولمسی مقدما عر بلرده ایمش که بر بیت ر اردونك غليه سنه سبب اولور ايمش والآن اورو باده درکه منظوم بر تياترو برجوق عادات مضره لك تركي موجب اولور . از ابتدا شعرمزی کند مزه تأثیر ابتدیکی کی هر کسه رخى تأثير ايده حك وتهذيب اخلاق واصلاح افكاره مدار اوله حق بر حاله کتور ملی یزده آندن صکره شعری ترویج ایملی بز يوقسه متداول دیوانلر حال حاضرنده ایکن شعرك صورت موجوده سنه معترض اولانلری الزامه امكان يوقدر . اساسنه تعریض ایدنلر ایسه تز سیف تكلفته بیله دکمه حکی بالاده سان اولندی
برجه شعرده موجود اولان فائده بالكز شود ركه ذاتاً مراق و بریجی برشی اولدیغندن انگله اشتغال ایدنلر اولد مجه تحصیله سعی ایدسور ظن اندرمکه هوسکاران انشا نزدنده شعری ترغیبدن مقصد اصلیلری دخی شو منفعتك حصوليدر. في الحقيقه بوكا ديه حك يوقسه ده بوند بير شفاهی اولمايدر . چونکه ذاتاً تحصيله دو شمامش آدم النـه غزته ورساله الوب اوقومز بوفائده حاصل اولمینجه بویله متجاهلانه شی بازرق قدرعالیلرینی عقلا نظر نده كوچلتك روا دكادر. مقاله نك برازده انشا سندن بحث ايده لم برنجیسی ایچنده ( بدیهی و درکاردر ـ تبدیل وتعديل )کی برخیلی حشویات کور سورم بویله شیلرده مسامحه اولنمسه کوزل اولور . خصوصیله اصلا دليله محتاج اولميان تصديقاته مخصوص بر تعبیر منطقی اولان لفظی ادعاسی کی اثبات اونق قابل اولسه بیله جلدلر له كتب تأليفنه محتاج اولان بر قضيه ده قوللانمق نصل جائز اولور ؟ بدیهی کتابه کوره شعر
ایکنجیسی هر بحثك روح اصليسي صدده مطابقتدن عبارت ايكن شعرك ترويجنى حاوی اولان بر مقاله ده نفعی منشأتنك باصله جغندن بحث اتمك ومناسبت کلش ایسه باری اوزرینه بر استطراد دنيلامك نه مناسبت آلور ؟ او چنجیسی علم لغات مقاصد ادبیاندندر دنیاش نزد
بوحالی کورو بده صكره حكايه ايدنلر دسيورلركه نوبتجينك بو جوابی اوزرینه قلودكونك يانمش بر شمعدان طوتمقـده اولان الى تتردى . بنه ملايمتله موردی که بونی کیم امر ابتدی ؟
- موسو د
مديره ( موسيود . ) دیرلر ایڈی . ایرنسی كون بنه آلبن يوقدي . اوكون ايشلره ختام و بر لديكي زمان مدیر بر معتاد کارگاهی طولاشمغه کالدی . بونی اوز اقدن کورنجـه قلود قبا يوكدن معمول تکيه سنی چیقاردى وقلروويه مخصوص اولان قسوتنما و بوز رنگلی ستره سنی الکلدی - زیرا آمرلری نزدنده مسئوللرینی اسعاف ايتدرمك ايجون ستره نك ایلکلی اولمسی محبوسار آره سنده اصول مرعبه دندر - تکیه سى النـده اولدیغی حالده مديرك كچه حکی برده آیاق اوزرینه طوره رق ورودينه منتظر اولدی . مدير کلدى قلود کو دیدی که : موسیو ..... مدير توقف ايله نيم توجه ابتدی قلود کو شو صورتله
اکمال كلام ایلدی .
موسیو ! آلبنك برينى دكشد بردکالری مدير اوت جوابی و بردی . افندم! آلینله برابر بوافق مدار حياتمدر. بيابرسكزكه و بر یلان تعيين بنی اعاشه به کافی دکلدر . آلين يمكنى نمله تقسیم ایدردی اونی کندیسی سیلبر . صحیح مدر ؟ -
ـ بنه برابر بولمة المزك بر چاره سی یوفیدر
قابل دکل او تقرر انمش بر شیدر
کیم قرار و بردی موسیو ؟
من
موسيود . بو بهم حيات ومماته عائد بر مسئله در .
لطف اندك
بن و بردیکم قراری اصلا بوزنم
بن سره برشی يابدی ؟ افندم
هیچ برشی بابمدك .
او حالده نجون بنی آلبندن آب بردگز .
چونکه
مدیر بونى سويليه رك اورادن كچدی .