25 Senede Islah-ı Alem

ر مملكتك اصلاح:دن مراد البته او مملکنده ساکن انسانارك اصلاح احوالبدر ، واقعا ، بر مملکنده اهالبنك احواله اصلا طوق والمفسرين، دمير بوللرى، ليماتلر، جدوللر وسائر يك جوق آثار عمران و اسباب رفاه وجوده كتير بله بيسلير؛ آنجق، اوندن اول اهالينك اصلاح احواله چاليشمامش ایسه، او آثار ووسائطدن بشقه لري، يعني ممالك بعيده واجنبيه دن کلش آدمار، استفاده ایدوب، اهالی مملکت او آثار عمرانده عملهلك واونجار . تكاملرده حالق اتمكدن بشقه بر شينه مقتدر اوله مازلار. بیچاره اهالی اوندن اول مملكتلرينسك صاحباری ایکن، عللك وح اللنده بولدقاری جزئی بر استفاده مادیه به آلدانه ق، فرقنده اولمفسرين، مملكتاريني اله كجيرن اجنييلرك اسبراي حكم كرار .
آفریقا قطعه سي بوحاله بر منال مجسمدر - آمر داده اسباب عمران آور و بادن زیاده در، لكن مملكتك اهالی اصلیه ی استفاده ایده عیوب، ياخدمات شاقه الله قناعت اينكه ، یاخود طاغلره چكيلوب، وحشی بر حالده ياسامعه مجبور اولمش، و اورايه طويلا نان آور و باليلر بتون قطعه نك مالك مستقلاری حکمنه كجم شار در مصر وهند و جزایرده دخی، بوقدر دکاسه ده، بوكا بكزر حاللي مع التأسف مشاهده او لنقده در .
برنار لينك اصـلاحتی مراد اينديكمن وقت، طو براغنی تزیین اینکه می بوقسه محصولك صورت مطلوبه ده او لاسته ی خدمت اینکه چالېشيرز ؟ مملکتاره دنی انسان تارلهسي نظريله باقليير . برنارله به صرف اولان سعی و همت، محضا محصولانه عائد اولمق اوزره، صرف اولندیغی کی بر مملکننده دخی اهاليسنك استفاده سنی موجب اولمیه حق آثار عمراندن هیچ بر فائده حاصل اولمدقدن بشقه، او مملكتك محصول طبیعیسی اولان اهالی 
اصليه سنك بالاخره ترقى ومدنينده نشو ونما بولمسنه، نباتات مضره کی، مانع اولان و او محصول اصلينك كوكنى فوروتان اجنييلرك تكثر و غلبه سی
مناسبتيله مضرت كليه ترتب ایدر واقعا ، براكينك نشو ونما بولمسبحون، طوبراغك لايقبله الشلنمسي لازم کلدیکی کی، برقوم وبالمنك ترفى وتمدنه نائل او لمسيحون دخی، اوقوم وياامتك ساكن بولنديغی مملکنده هر نوع طرق ووسائط روتك استحضاری لازم کلیور سه ده، اوندن اول اهالينك او طرق ووسائطدن استفاده ایده . بيله جك برحاله كثير لمسی اقتضا ایدر . واقعا ، دمير يوللري زراعتك ترقيته خدمت ایدر، لكن اوندن اول اهالينك زراعت نه ديمك اولديغنى ونصل اجرا اولندیغنی او کر نمسى لازم كلير؛ واقعاء ليمانلر وجدوللر تجارتی ایلر . بلكه يك ابي واسطه لودر، لكن اوندن اول اهالی بی تجارتله مشغول اوله بيله جك برحاله كتيرمك، ونجارنه آليشد يرمق اقتضا ايدر؛ الحاصل، بوبه شيارك وجودازندن اول لزوم و احتیاجلرینی حس ایندیر ملی - بونارك لزوم واحتياجتی حس ایدن اهالی بوناري وجوده كثيرمك اقتدارينه دخی مالك اوله جغندن، بواسباب و وسائط، بر سائقه طبيعيه الله، وحس اولنه جق رتله، صانکه کندیل کارندن حاصل او اورار. بعض مزروعات بالكن طويراغك ايشلنمسيله حاصل اوله عيوب، صوبه و بادیگر پرشینه دخی محتاج اولدقاری کی، انسانلر دخي بالكن مملكتلرينك عمرانيله ترقی ایده مبوب، اوندن اول بر آب حیات معنوی به محتاجدرا، که اوده، مجموعه مزك برنجی نسخه سنده بیان ابتديكمن اوزره، معارفدر . ترقی و تمدنی آرزو ومراد اندیکر قومه معارف ويرك، آلت طرفنی ترقی و تمدنی آرزو ومراد اندیکر قومه معارف ويرك، آلت طرفنی دوشو نميك، آلت طرفي معارفك بله جکی ایشدر . بر کره معارف افکار عمومیه بی إستيلا ايدوب خلفه حكم سورمکه باشلادیمی، او هر شیئی باپار ، هر شیئی بایدبرر؛ زراعتی بولنه قور، خلفه تجارت ایتدبرر، ثروت قزاندبور، دمير يوللرى بايديرر، ليمانلر، جدوللر آچدیرر، بر کوره کوزو برده، فصل کینه جکنی دو شونمه، جاهل برقومه معارف وبرده، فصل ترقی ایده جکنی کندیسی بولور . بوراستی انکار و بابوكا اعتراض ايده جك كيمـه تصور ابده میه جکمردن، تطويل مقاله حاجت کور میورز؛ آنجق، بونك صورت مطلوبه ده و بر سرعت ممكنه الله حصولی طریقتی تعریف و بیان ضمننده، برناج سوز سويلمك ايسترز .
انسان بر ظلمت جهل ايجنده مستغرق، وبناء عليه فقر و ضرورته دو چاره و بوابكى ام الحبائك تولید ایندیکی کافه مسالی ابله منصف بر قوم کوردیکی وقت، افرادينك اوقات فات جهانی ازاله الله، ذهنلر ينك، جمالتك طولدير. مش اولدینی انواع حرافاندن بالتجريد ، نور معارف..له تنویری، و عادتا حسیات بشر به یی غائب ایدوب، بهانم در که سنه ایمش اولان اوقومك، وبر. شوره زار بدویت حالتی آلمش اولان او مملكتك ايجنده، فنون و معارف و صنایع وسائر اسباب ترقينك نشر وتعممي کندیسنه محال درجه سنه قدر مشکل کورینور .
حالمو که بو پر کورنشدر، بررویت کاذبه در، بوکا بالکن انسالار بیننده ترقی و مدنيتك فصل حاصل اولديغنی بیلین تجربه سن و کوته بین آدمار آلدانه بيلير. اوت، زراعتك تصل او اديني بيلين برآدم فورو طوير اقدن عبارت بر عرصه تك بر قابع سنه ظرفنده مکمل ومزين برباغ و باغچه به تحويل اولنه بیلدیکنه ایشانه یه جعی کی، ترقی و تمدن طریقی بیاین آدم دخی او بله برقوم کوردیکی وقت، اونك بر مدت معینه ظرفنده عالم ومتمدن بر قوم او له بله جکنه اینانه ماز؛ حالبوكه بوندن قولای شی بوقدر . آنجق هرشی بر مدت معینه به محتاج اولدینی کی، ہوناكده مدين برمدنی واردر بومدت نه قدر زماندن عبارتدر ؟ - بو خصوصـده اکثر یا بری برینه مخالف ایکی فکره تصادف اولنور . برطاقم آدمار واردر که جهالت وبد. وينى براوينو وعلم ومدنيتي براو با مقدن عبارت فرض ايده رك، أو يقوده فرض ابتدكلري طائفه یه : « اوياتك ! او يانك! نه وقته قدر او بو به چفسکر؟ » باغرر لر؛  بیهوده اضاعة نفس ايدول ، ديكلين بوق، جواب وبرن بوق . بونار بزه مساعده اينسدل، برسو اللرينه جواباً : « قيامته قدر ! » دبردك . اوت، چونکه برجه جمهل بر اوبو دکلدر، بر او او مدر؛ فرق باشنده بوانان بر جاهل فصل اوبانه بيلير، یعنی فصل عالم او له بلير ؟ ذهننه براشمش اولان حرافات و افکار باطله فصل چیقار بله بلبر؟ مدار فله مي ؟ او معـارف تاج پاره به آلبر ؟ معارف کندیسنه مصال كورنور، اونك نظرنده ارباب معارفدن حقير شي بوقدر. اونك تقديس ابده بله جکی بر « علم » وارایسه ، اوده كنديستك جهلني او خشايان افسونجيلكدر ، معارف بولرك اطرافني احاطه اینسه بیله ، بو نار جهلارينه صادق قاله رق او له چکار در؛ بونار، آنجق اولد کدنصکره، او بانه بلبرلر
بر طاقم آدمار دها واردر که : « آورو بالبار آنجق بش آلتی عصر ظر فنده بوحاله كله بیلدی، بزده، بوگون باشلار سه ق، آنجق او قدر مدت ظرفنده او تارك شمدیکی حالتی بوله البرز » دیرلر - حالمو که او متمدن اوروبا اممنك كافه افرادینی نظر معاینه دن كبير سمك، بش آلتبوز باشنده هیچ بر آدم بوله ميه جغر . انسان ایسه طوغازدن اول، علم و معارف تحصیل ابده من . واقعا ، شمدیکی آوروباليلرك بابازی دخی عالم ومتمدن ايدي، لكن بونار علم ومدنيته ارتا فوغيوب، اونی تحصیل ابله اله كجير مشار در . برعالم يدرك اوغلى فصل تحصیل ابدرسه، برجاهل بدرك اوغلى دخی او بله تحصیل ایده - بيلير . اونارك آباء و اجدادی عصراً بعد عصر اندکاری ترقیات الله بر چون شیلر کشف ایدوب، حاضر برا فشار سه ده، بالکن کندی اولادلر بجون برالغيوب، على العموم نوع بشر ايجون برافشار در ، او تارك اولادو اخفادی او آثار مدنیتی حاضر بولدقاری کی، بزده حاضر بولمشر، فقط استفاده اتمك ايسته مشمز در . الحاصل، اكر بحث نفس مدينه دائر ایسه مدنیت حاضره، بش آلتی دکل، بلکه بوزدن زیاده عصر ظرفنده، خطوه خطوه ايلر يليه رك، بو کونکی حاله كلشدر ؛ بوق، بحث افراد بشره متعلق ایسه، بوتلرك نائل اولدقاری معارف ومدنيني عمر ارندن زیاده برزمانده تحصیل ابتدكلرینی ادعا اينك عبندر
بناء عليه، بوفكر ترك ايكيسي ده ياكليشـدر. برقوم وامتك بدونـدن، و بلکه وحشيتدن بله، مدنيته، وجهلدن معارفه کمسی نه او بله آن واحدده ممکن او له بيلير، له ده عصر اره محتاجدر ، بونك مدت معینه سی نام بکرمی
بش سند در . نوع بشر و اونی ترکیب و تشکیل ایدن اسم و اقوام باقيدر، لكن افرادی متصل دکیشمکده اولوب، بر طرفدن موجوداری فوت اولمقده، و برطرفندن ده کیلری حصول بولنده در ، قوبو الرينك جنسي تبديل و اصلاح ايك ايستين چوبان، موجود قويونلرى تبديله قاليشميوب، طوغه جق فوزوارك جنسني تبدیل ایله، بر تاج ... طرفنده مقصودینه نائل اولديغی کی، برقوم وامت بیننده نشر معارف ایدوب، اولى مدنيته ايصال اتمك ايستينار دخی سن كماله ابرمش افرادی دوشونمبوب، سن تحصیلی تجاوز المهمش اولانلرله الريده طوغه حق اولان افرادی دوشونملیدرا، بو قاعده به رعایت اولندینی حالده» مقصدك حصولی تام بکرمی بش نه به متوفندر - بومسدت بوفاريده ايراد ابتديكم ايكي فكرك ونجيسنده بولنا نلره يك چوق، وایکنجیسنده بولاناناره بك از كوريه جکه ده، نه بوندن از زمانده بويله بيوك برايشـك حصولى ممکندر، نه ده بوندن زیاده زمان صرفته احتیاج و اردر .
برقوم افراديك استانی مختلف اولمغله، عمر طبیعی بی سکسان باشند قدر فرض ابتديكمز حالده، بر مملکت اهالیسنی سنا سكر صنفه تقسيم ايده بلبرز؛ رنجی قسمی اون باشندن آشاغی، ایک جیسی اون ایله یکرمی، او چنجیسی بکرمی الله اونوز، در دنجیسی اونوز ابله قرق، بشنجیسی فرق الله اللی، آلت جیسی اللى ابله التمش، بدنجیسی آلتش ابله نمش، وسكر نجیسی نمش الله سكسان آره سنده بواناتلر در . لكن بوقسمارك افرادی مددجه مساوی اولميوب، مثلا اون . باشندن آشاغی بوانان بوز جوجهك ايجنده آنجق برناچی سکسان باشند قدر واروب، اكثر يستك او نه کي قسماره منسوب سارده وفات امری طبیعی اولديغندن، آشاغی کی صنفارك افرادی چوق اولوب، یوناری به چیقلد فجه آز الديني، وخصوصيله اشنجیدن سکره کی قسمارك افرادي يك آزاولديغي، ومثلا بر اوفق گویده اون باشندن آشاغی بوز جوجق بولورسه، تمش الله سكسان باشلری آره سنده آنجق برایکی اوچ اختیار بولاندینی معلومدره مثلا، آناطولی شبه جزیره سنك اهالیسی، 8 مليون فرض اولندینی حالده؛
تخمیناً وجه آتی اوزره تقسیم اولنه بيلير : 
۲,۰۰۰,۰ برنجی قسم، اون باشندن آشامی بولناظر ایکسی اون الله يكرمی باشتری آره سنده گیلر اوچیی » یگر می ایله ارتوز .
در دنجی قسم ، اونوز الله فرق ياشلری آره سنده کیلر شی ، فرق الله اللي
آلنجی » ، اللي ابله آتش
ید نجی » ، آلتش ايله بتمش
سکر نجی ا ، ش ایله 
بو حالده قطعه مذكوره اهاليستك سكزده اوج بجنی، یعنی همان نصفی اون بش باشندن آشاغی، وقالان نصفنك ده نصفه قريب مقداری او نوز باشندن آشانی او لوب، بالکن بر ثلثي او توز باشندن بوقار بدر . امدی، بوکون آناطو لينك هر طرفنده مكتبار کشاد اولنه رق، اون بش باشندن آشاغی بولان اركات وقير بنون جوجهارك مكتاره دوامی مجبوری حالته قونسه، اهالی مذكوره تك نصفه قريب مقدار بله بوندن صكره تولد ايده جك افرادك كافه سي جهالندن فورتار لمش اوله جفی کی قالان افرادك نصفنه قريب مقداری دخی، گنجلکاری مناسبتیله، كوچك فردا شلرينك تحصيل ايده جکاری علم ومعرفتدن بر از حصه قابه حق، و، هیچ اولمازسه، جهل مرکبدن قورتله رق، علم ومدنينك قدريني بيلير، بيلنلرك اخطار ونصيحتني ديكار، واونلرك نظارتی آلتنده ایش کورور بر حاله گلش، وبالكن اهالبنك بر ثلثي جاهل قلمش اوله جقدر . آنجق بوثلث اونوز باشندن بوقاری بولنانلردن عبارت اولمغله، بکرمی بش سنه ظرفنده بونار ایکی اوچ صنف آتلابه رق، التنجي صنفدن بوقاری بولنمش اولار دنيايي ترك اينمش اوله حفاری کی، در دنجی واشنى صننده بولتش اولانار دی آلنجی، بدنجی و سكر نجي صنفه جمش، وبناء عليه ، مقدارای اوکا کوره آزالوب، اهالينك يكرميده بری مقدارينه تنزل ايتش او ام جفار در. او وقت بالكن اللي بش باشندن بوفاری بر طاقم جاهـل اختبار لله، فرق باشندن بو قاری بر مليون قدر نهم جاهل اهالی بولتوب، اکثریت علم ومد تبتله نور افکار انمش گنجلرده بولنه جق؛ وذاتاً فرق واللى بش باشندن بوقاری بولنانلر کنند که آزاله رق، منزل عدمه طوغری ایلر بلکده بولند . قلمرندن، معارف و مدنیت کوندن كونه مملكتك آفاقني تماميله ضبط واستيلا، و هر طرفه انتشار ایده چکدر بوکون او بله بر همت اولندینی حالده ، بکرمی بش سنه صکره آناطو۔ لينك سكن مليون اهالیسی وجه آتی اوزره منقسم بولنه جقدر :
۲,۰۰۰,۰۰۰ مكاتب ابتدائيه ده وتربيهلي والدمارك آغوش تربيه سنده؛ ۱,۷۰۰,۰۰۰ مکاتب رشد به ده، با خود او قویوب بازار ومعلومات ابتدائيه بي بيلير اولدقاری حالده ایشارنده ؛ 
۱,۰۰ 
مكاتب عاليه ده، پاخود مبادئ فنوف بيلير اولدقاری خالد، ایشلرنده ؛ گانه فوق اكمال الدوب، وطنه بيوك بيوك خد متر المكده، وياخود معلومات ابتدائیه و یا مبادی فنونه آشنا لللر به بحق ایش کورمکده 
۶,۱۰۰,۰۰۰ 
مکیدن جنوب، بروجه بالادرجه درجه تنویر افکار ایش اولانلر ؛
اون بش باشلرندن مسكره تحصیل اینش، وياخود تحصيل ايدن وطندا .
شاريه اختلاط ايده ركه بو درجه به قدر تنویر افکار ایمش اولانلر؛ 
۱,۲۰۰,۰۰۰ 
بر در یه به قدر تنویر افکار ایدوب، ترق ومديته تقرب ابخش اولار. يكون 
معارف منتشره دن استفاده ایده ده مش اولاتر .
جهالت قديمه لرنده فالمش اولانلر 
۳۰۰,۰۰ 
يكون
۰۰۰,٦٠٤٠٠ برنجى يكون ۱۰۲۰۰۰ اینجى يكون
اوجيجي يكون ۸,۰۰۰,۰۰۰ جما يكون
یگر می بش سنه صكره علم ومعارفدن بدوره قاله حق اولانلرك قلت مقدار به بافيليرسد، بو قدر مدت طرفنده بر قومك تماميله مدينه ايصالی امکانه شبهه ایده من -