sabahattin ali yi ilk kez okudum. kısa ve etkileyici bir roman.1940 lı yıllarda yazılmış ve dostoyevski tarzında bir anlatım var. kitabın başlarında, karakterlerin sıradan insanlar olduğunu düşünmeye başlamışken, olaylar nereye bağlanacak derken; 60nci sayfadan sonra raif efendinin gençlik yıllarına ait kara kaplı defteri açıldığında müthiş bir içsel yolculuk başlıyor sahtelikten saf gerçekliğe doğru. kendi gerçekliğine bir başkasında erişme durumu da diyebiliriz. kürk mantolu kadın karakteri, yani maria'ya büyük hayranlık duydum. hayata bakışı  ve hayatı yaşayışı ile, kendine ait ruhuyla, hemcinslerinden çok farklı bir karakter. okumadıysan bu kitabı mutlaka okumalısınız.