تخت جمشید نمونه ای از خودبسندگی در معماری ایرانی
فارسی: تخت جمشید یا پارسه (یا پرسپولیس، پرسه‌پلیس، هزارستون، صدستون و یا چهل‌منار) نام یکی از شهرهای باستانی ایران است که طی سالیان پیوسته، پایتخت باشکوه و تشریفاتیِ پادشاهی ایران در زمان امپراتوری هخامنشیان بوده‌است. در این شهر باستانی کاخی به نام تخت جمشید وجود دارد که در دوران زمامداری داریوش بزرگ، خشایارشا و اردشیر اول بنا شده‌است و به مدت حدود ۲۰۰ سال آباد بوده‌است. (عکس از حجاری های این بنای باشکوه) English: Persepolis was the ceremonial capital of the Achaemenid Empire (ca. 550–330 BC). It is situated 60 km northeast of the city of Shiraz in Fars Province, Iran. العربية: تخت جمشيد أو برسبوليس (فارسية قديمة: پارسه، فارسية: تخت جمشيد، يونانية: Πέρσης πόλις پرس پولس) هي عاصمة الإمبراطورية الأخمينية (550-330ق.م). يبعد هذا الموقع مسافة 70كم شمال شرق مدينة شيراز في محافظة فارس في إيران. في الفارسية الحديثة، يعرف هذا الموقع باسم تخت جمشيد (أي عرش جمشيد) أو پارسه. Svenska: Persepolis eller Perspolis (modern persiska تخت جمشید, Takhte Jamshid, ’Jamshids tron’, fornpersiska: Pârsâ, grekiska: Περσέπολις, ’den persiska staden’) är en forntida ruinstad i södra Iran i provinsen Fars. Persepolis var huvudstad i Akemeniderriket. Srpskohrvatski / српскохрватски: Persepolis, Perzepolis ili Persepol(j) (staroperz. Parsa, perz. تخت جمشید/پارسه; Taht-e Džamšid ili Tahsti Džamšid; „Čehel Minar“), bio je ceremonijalni glavni grad Perzijske Monarhije u doba iranske dinastije Ahemenida. Magyar: Perszepolisz (óperzsául: 𐎱𐎠𐎼𐎿 azaz Párszá, پارسه), ma: Taht-e Dzsamsid (تخت جمشید – Taḫt-e Ǧamšid), vagyis Dzsamsid trónusa) romváros Iránban, Siráztól 65 km-re, északkeletre fekszik. Neve ógörög eredetű, jelentése: a perzsák városa. Hrvatski: Perzepolis (staroperz. Parsa, perz. تخت جمشید/پارسه; Taht-e Džamšid ili Tahsti Džamšid; „Čehel Minar“), bio je ceremonijalni glavni grad Perzijskog Carstva u doba iranske dinastije Ahemenida. Français : Persépolis (grec ancien Περσέπολις [Persépolis], « la cité perse »), Parsa en vieux-persan (persan تخت جمشید [Takht-e Jamshid], « le Trône de Jamshid »), était une capitale de l’empire perse achéménide. Euskara: Persepolis (grezierazko Περσέπολις hitzetik, Persepolis eta, hitzez hitz, "persiar hiria"), antzinako persieraz: Pars, gaur egungo persieraz تخت جمشید, Tajt-e Yamshid "Yamshideko tronua", Persiar Inperioko hiriburua izan zen akemenidar dinastiaren garaian. Español: Persépolis (en griego antiguo, Περσέπολις, Persépolis, literalmente ‘la ciudad persa’; en persa antiguo, Pars; en persa: تخت جمشید , Tajt-e Yamshid ‘el trono de Yamshid’) fue la capital del Imperio persa durante la época aqueménida. Deutsch: Die altpersische Residenzstadt Persepolis (persisch تخت جمشيد Tacht-e Dschamschid „Thron des Dschamschid“, altpers.: Parsa) war eine der Hauptstädte des antiken Perserreichs unter den Achämeniden und wurde 520 v. Chr. von Dareios I. im Süden Irans in der Region Persis gegründet. Azərbaycanca: Persepolis (qədim fars dilində:Parsa, Farsca: تخت جمشید/پارسه, Takht-e Jamshid / Təxt-i Cəmşid[1]), İranın Fars ostanındakı Şiraz şəhərinin şimal-şərqindədir. हिन्दी: पर्सेपोलिस (पुरानी फ़ारसी में 𐎱𐎠𐎼𐎿 परसा, तख्त-ए जमशीद या चेहेल मीनार), आक्मेनीड साम्राज्य (550-330 ई.पू.) की औपचारिक (रैतिक) राजधानी थी। 中文: 波斯波利斯（古波斯语：𐎱𐎠𐎼𐎿 Pārsa；波斯语：تخت جمشید/پارسه‎ Takht-e Jamshid / Pārse，英语：Persepolis）位於伊朗境內的设拉子（Shiraz）东北51公里一座当地人称为“善心山”（Mountain of Mercy）之下，曾經是波斯帝國的首都，大約在前560年由居魯士二世所建造（一說於前520年大流士所建），该城的名字在古代波斯的含义是“波斯人的城市”。 اردو: ایران کے ہخامنشی سلطنت کے فرمانرواؤں کا عظیم الشان دارالسلطنت جو شیراز سے چالیس میل شمال مشرق میں واقع ہے- شاہی محلات کے کھنڈر اب بھی قدیم فن تعمیر کا بہترین نمونہ پیش کرتے ہیں۔ Türkçe: Persepolis (Pers dilinde: Parsa, Farsça: تخت جمشید/پارسه, Takht-e Jamshid / Taht-ı Cemşid), İran'ın Fars Eyaleti'ndeki Şiraz şehrinin 70 km kuzeydoğusundadır. Русский: Персе́поль (др.-греч. Περσέπολις — букв. Город персов, др.-перс. Pārsa), Те́хте-Джемши́д[1] (перс. تخت جمشید‎, букв. трон Джамшида) — древнеперсидский город, возникший в VI—V веках до н. э., столица огромной империи Ахеменидов. Захваченный Александром Македонским в 330 году до н. э., был разрушен пожаром. Română: Persepolis (persană: تخت جمشيد‎ Tacht-e Dschamschid „Tronul lui Dschamschid“, pers. veche.: Parseh) este capitala Imperiului Persan din antichitate, imperiu care a fost întemeiat prin anii 520 î.Hr. în timpul domniei lui Darius I din dinastia achemizilor. Português: Persépolis (em grego clássico: Περσέπολις; transl.: Persépolis , lit. "A cidade persa", em persa antigo: Pars; em persa: تخت جمشید; transl.: Tajt-e Yamshidm , lit. O trono de Janxide) foi uma das capitais do Império Aquemênida. پښتو: د جمشید پلاز (په پارسی: تخت جمشید) یو پخوانی ښار وو چی د فارس په ولایت کی په ایران کی تر شیراز نژدې پروت دی. دغه ښار داریوش ۱ لخوا تاسیس شو. د جمشید پلاز د هخامنشیانو کورنی پایتخت وو. په ۳۳۰ کال عیسوی مخکی د جمشید پلاز د اسکندر مقدونی لخوا خراب شو. په ۱۹۷۹ کال کی د جمشید پلاز د UNESCO څلی شو. বাংলা: পার্সেপলিস দ্বিতীয় ইরানি শাসক বংশ অ্যাকামেনিড সাম্রাজ্রের রাজধানী। এটি শিরাজ শহর থেকে প্রায় ৭০ কিমি উত্তরপূর্বে অবস্থিত। খ্রিস্টপূর্ব তৃতীয় শতাব্দিতে মহামতি আলেকজান্ডার পারস্য জয়ের পর এই শহর ধ্বংস করে দেন। ইউনেস্কো ১৯৭৯ সালে এটিকে বিশ্ব ঐতিহ্যবাহী স্থান হিসাবে ঘোষনা করে। Башҡортса: Персеполь (бор. грек. Περσέπολις — һүҙмә-һүҙ: Фарсылар ҡалаһы, бор. фарсы Pārsa), Техте-Джемшид (фарс. تخت جمشید — һүҙмә-һүҙ: Джамшид тәхете) — б. э. т. VI—V быуаттарҙа барлыҡҡа килгән боронғо фарсы ҡалаһы, ҙур Әһәмәниҙәр империяһының баш ҡалаһы. Б. э. т. 330 й. Искәндәр Зөлҡәрнәй баҫып алғандан һуң, янғында юҡҡа сыға. Беларуская: Персе́паліс (стар.-грэч.: Περσέπολις, перс.: تخت جمشید) — археалагічны помнік на месцы горада, сталіцы Персідскай імперыі (VI - IV стст. да н. э.). Знаходзіцца ў 60,2 км на паўночны ўсход ад сучаснага горада Шыраза. Агульная плошча 13 га. Български: Персеполис е гръцкото име на древния персийски град Парса, една от столиците на Персийската империя. Brezhoneg: Persepolis (perseg: تخت جمشید [Takht-e Jamshid], « kador Jamshid ») a oa kêr-benn Impalaeriezh an Ac'haemenided. Kroget e voe ar savadur e 521 kt JK dre urzh Darius Iañ. Català: Persèpolis (llatí: Persepolis) fou la capital de Pèrsia, que va substituir Pasargada. Els reis hi tenien un palau i estava rodejada per una triple muralla. Čeština: Persepolis (staropersky Pársa, novopersky تخت جمشید/پارسه, Tacht-e Džamšíd) je název starověkého města v dnešní íránské provincii Fárs, antické Persidě. Cymraeg: Prifddinas seremonïol Ymerodraeth Persia yn y cyfnod Achaemenaidd oedd Persepolis (Hen Berseg: Pārsa, Perseg: تخت جمشید/پارسه, Takht-e Jamshid neu Chehel Minar). Dansk: Persepolis (oldpersisk: Pārsa, persisk: تخت جمشید, Takht-e Jamshid) var en ældgammel ceremoniel hovedstad fra det andet iranske dynasti, Achæmenide-dynastiet, beliggende ca. 70 km nordøst for den moderne by Shiraz i Fars provinsen i Iran. Ελληνικά: Η Περσέπολη (αρχαία περσικά 𐎱𐎠𐎼𐎿 Pārsa, σύγχρονη περσ. تخت جمشید Takht-e Jamshid / پارسه Pārse) ήταν αρχαία πρωτεύουσα της δυναστείας των Αχαιμενιδών. Esperanto: Persepolo (en malnovpersa lingvo: Pārśa, en novpersa lingvo: ‏تخت جمشيد‎ Taĥt-e Ĝamŝid aŭ Pārseh), laŭvorte kun signifo "urbo de Persoj", estis la ceremonia ĉefurbo de la Aĥemenida Imperio (ĉ. 550–330 BCE). Galego: Persépole (do grego Περσέπολις, Persépolis, literalmente «a cidade persa»), en antigo persa: Pars, en persa moderno: تخت جمشید, Tajt-e Yamshid «o trono de Yamshid», foi a capital do Imperio Persa durante a época aqueménida. 한국어: 페르세폴리스(페르시아어: تخت جمشید)는 고대 페르시아 아케메네스 왕조의 수도이다. 현재 이란 시라즈에서 북동쪽으로 70km 가량 떨어진 곳에 있는 고고 유적지이다. Bahasa Indonesia: Persepolis (bantuan·info) (Persia Lama 𐎱𐎠𐎼𐎿 Pārsa bahasa Persia: پارسه, Takht-e Jamshid bahasa Persia: تخت جمشید atau Chehel Minar bahasa Persia: چهل منار) adalah sebuah ibu kota kuno dari Kekaisaran Persia, terletak 70 km timur laut Shiraz, Iran. Italiano: Il termine Persepoli deriva dal greco antico Persépolis (Περσέπολις), un termine composto da Pérsēs (Πέρσης) e pólis (πόλις), che significa "città di Persia." Jawa: ersepolis (pitulung·info) (Pèrsi Lama 𐎱𐎠𐎼𐎿 Pārsa Pèrsi: پارسه, Takht-e Jamshid Pèrsi: تخت جمشید utawi Chehel Minar Pèrsi: چهل منار) inggih punika sawijining kutha krajan kuna saking Kekaisaran Pèrsi, dumunung 70 km timur laut Shiraz, Iran. ქართული: პერსეპოლისი (ბერძნ. Persepolis – „სპარსელთა ქალაქი“; სპარს. تخت جمشید/پارسه, თახთე-ჯემშიდი, ასევე ცნობილი როგორც ჩეჰელ მინარი) — სპარსეთის იმპერიის უძველესი დედაქალაქი. Қазақша: Персеполис — Шираздың солтүстігінен 60 шақырым жердегі Марвдашт аймағында Рахмат тауының етегінде орналасқан ежелгі Иранның ұлы туындыларының бірі. Бұл ескерткіш б.з.д. 5 ғасырда осы аймақта өмір сүрген халық өнерінің салтанатын еске салады. Kurdî: Textê Cemşîd an jî (perse, persepolîs, perse pelîs, hezarsetûn, çil menar) ku li bakûrê şaristana Mervdeştê ya li bakûrê Fars (parêzgeh) cih digire .Di navbera vî mekanê turîstî û navendê ostanê 50 kîlometre hene.Ev der bajêreke kevnar yê Îranê ye. Кыргызча: Персеполис – Ахеменилер державасынын борбору, б.з.ч. 518-жылы Дарий I тарабынан негизделген. Искендер Зулкарнайндын жортуулунан кийин (б.з.ч. 331-жылы) талкаланган. Бүгүнкү күндө таштан жасалган мамылары, тепкичтери, ачык дарбазалары бар көлөмдүү сарайдын орду сакталууда. Latina: Persepolis (-is, fem.), lingua Persica تخت جمشيد, Tacht-e Dszamszid id est 'Thronus Dszamszidis,' fuit antiqua urbs et caput Persidis. Македонски: Персеполис е грчкото име на древниот персиски град Парса, една од престолнините на Персија. Останките на денешниот град се разположени на 70 km североисточно од градот Шираз во Иран. മലയാളം: പേർസെപൊലിസ് ( പഴയ പേർഷ്യൻ Pārśa പുതിയ പേർഷ്യൻ تخت جمشيد Takht-e Jamshid or پارسه Pārseh ) പേർഷ്യക്കാരുടെ നഗരം എന്ന് അർത്ഥമുള്ള നഗരമാണ്. Bahasa Melayu: Persepolis (Parsi Lama: Pars, Parsi Baru: تخت جمشید, 'Takht-e Jamshid') adalah ibu kota istiadat Empayar Achaemenes, dinasti Iran yang kedua. Монгол: Персеполь буюу Персеполис (Перс хэл:تخت جمشید/پارسه) нь Эртний Персийн эзэнт гүрэн Ахейменидийн улсын ёслолын нийслэл хот бөгөөд өнөөгийн Иран улсын Фарс мужийн Шираз хотоос зүүх хойш 70 км зайд байрладаг. Nederlands: Persepolis (Perzisch: Tægt e Djæmsjid) is een door Darius I gebouwde nederzetting in het zuiden van Perzië/Iran. Oorspronkelijk heette het Parsa, Persepolis is de Griekse naam en betekent Stad van de Perzen. नेपाली: पर्सेपोलिस एक युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्रमा जोडिएको छ। 日本語: ペルセポリス（古代ペルシア語: پارسه - 翻字: Pārsa - 音声転写: Pārśapura 、古代ギリシア語: Πέρσης πόλις - 音声転写: Pérsēs pólis、英語: Persepolis）は、アケメネス朝ペルシア帝国の都。ダレイオス1世（ダーラヤーウ1世）が建設した宮殿群であった Norsk bokmål: Persepolis var en antikk hovedstad i det Persiske riket, 70 km nordøst for Shiraz (by) i dagens Iran, ikke langt fra stedet hvor den lille elven Pulwar flyter inn i Kur (Kyrus). Occitan : Persèpolis èra una capitala de l'Empèri Aquemenida situada dins lo plan de Marvdasht a 70 km au nòrd-èst de la vila actuala de Chiraz. Sa construccion foguèt ordonada en 521 av. JC per Dàrius Ièr dins l'encastre d'un important programa de construccion destinat a sotalinhar la diversitat de l'Empèri, a renfòrçar l'unitat e a demostrar la legitimitat dau poder centrau. Polski: Persepolis (staroperski: Pārsa, pers. تخت جمشید – Tacht-e Dżamszid) – miasto w starożytnej Persji, założone przez Dariusza I w 518 p.n.e., lecz znacznie rozbudowane przez Kserksesa I i kolejnych władców z dynastii Achemenidów.