Wersja „maksymalistyczna” Kurta Lücka[1] niemieckiego osadnictwa w XV wieku w księstwach oświęcimskim i zatorskim (gdzie wyspa obejmowałaby 5 miast i blisko 40 wsi)
English: Medieval settlement of the Duchy of Auschwitz    German settlement late 13th-14th century    Forests (nowadays)    area of new establishments on the German law red line - border of the Duchy, red dotted line - internal divisions of the Duchy, blue lines - rivers, red dots - Polish villages, black dots German villages (here you need to compare it with File:Bielsko-Biała Language Island.png and read its commentary) This is the combination of 3 maps: File:GermanHamletsSince15th.jpg, File:Księstwo oświęcimskie.png and from Rafał Malik: Oświęcim.Charakterystyka układu lokacyjnego miasta oraz jego rozwój przestrzenny w okresie średniowiecza. Kraków: 1994. p. 5-6. Polski: Niemieckie wsie koło Białej: 1 Biertołtowice/Batzdorf (pierwsza wzmianka Bertoltowitz - 1305, 1326 Item Symon, plebanus ecclesie de villa Bertholdi, pierwsza wzmianka niemieckiej nazwy: Betzdorf 1566) 2 Hałcnów/Alzen (? 1404) 3 Lipnik (1326 Item Marcus, plebanus ecclesie de Lipnik; villam Cziraczendorffe (a raczej Cunczendorff; błędnie odczytane identyfikowane jako Hecznarowice [1]) in districtu Osuianczimiensi sitam 1433; Lypnyk alias Concedorff 1443/1510) 4 Mikuszowice/Nickelsdorf (Nickelstorff 1312) 5 Wilamowice/Wilmesau (Item Iohannes, plebanus ecclesie de Novovillamowicz 1326, Wilmeschau 1439) 6 Stara Wieś/Altdorf/Wilhelmsdorf (Item Henricus, plebanus ecclesie de Antiquo Willamowicz 1326, Wilmsdorff 1440) 7 Kozy/Seibersdorf (Item ecclesia de Duabuscapris seu Siffridivilla deserta 1326, Seyfridsdorf 1413) 8 Pisarzowice/Schreibersdorf (Item Willielmus, plebanus ecclesie de Villascriptoris 1326, Schreiberdorf 1400) 9 Hecznarowice/Heltschladorf ??? (od imienia Halcznar lub Helcznar; Hek(l)cznarovicze/Helcznarowice 1454/1457; podlegała parafii Pisarzowice) 10 Dankowice/Denkendorf (Item Rudgerus, plebanus ecclesie de Damcowicz 1326, Damkyndorff 1413) 11 Bestwina (? 1273; 1326 Item Theodoricus, plebanus ecclesie de Bestwina) 31 Leszczyny (? XVII w.) 32 Straconka (? XVI w.) 33 Wilkowice/Abtsdorf/Wolfsdorf (Abbatisvilla 1364; opustoszała jeszcze w XV wieku; założona ponownie w połowie XVI, wzmianka w 1563 (mapa Porębskiego) jako Wilkouice; w 1592 jako Wolffsdorf; miejscowość była mieszna, potwierdzona obecność niemieckich protestantów: w 1585 Jokel Matzner, Schimpke (Simon) Sontag i Hansel Nikel (zob. Monografia gminy, s .106)) Między Oświęcimiem i Kętami: 12 Poręba Wielka (założona na prawie niemieckim w 1285, w przekazie Długosza pierwotna nazwa Sępnia; w 1326 wzmianka jako Item Mathias, plebanus ecclesie de Paromba; 1350-1351 Suthnar seu [— oder] Poramba; Suthnar regis na mapie Lücka) 13 Polanka Wielka (1326 Item Tillo, plebanus ecclesie de Polenka; Prawdopodobnie pod koniec XIV wieku lokowano siostrzaną wieś, Polankę Górną, nazywaną Polanką Nową, możliwe że w 1400 wzmiankowano ją (jednorazowo) jako Keymansdorf) 14 Osiek (Ossech 1278, 1326 Item Iohannes, plebanus ecclesie de Ossek; w 1400 jednorazowa wzmianka wsi Bratmansdorf, którą Lück identyfikuje z Osiekiem a Putek z Palczowicami) 15 Głębowice/Gundorf/Hundorf (Item Andres, plebanus ecclesie de Glambowicz (1327: seu Chundorf), 1326, Glambovicz seu Gundorf 1346) 16 Witowice (Item Gisko, plebanus ecclesie de Mosgront seu Witowicz 1326) 17 Nidek (Item Iohannes, plebanus ecclesie de Nidek 1326, Neydecke 1445 ) 18 Bulowice (Bulyvycz[e] 1377, Baldorf???) od imienia Bul albo Bolek Koło Żywca: 19 Ludwikowice/Lodwigsdorf (Loduicouiche 1310, Ludovicivilla 1364, Lodwigsdorf 1445) 20 Rychwałd (Lichtinwalth 1335, Rythwald/Rychwald 1470–1480) 21 Gilowice (Item Rodulphus, plebanus ecclesie de Gigersdorf seu Gerowicz 1326) 34 Pietrzykowice/Petersdorf (Petrisvilla 1364, Petirsdorf 1445) 35 Cięcina (? 1308, Czencina 1345; w XVI wieku przewijąją się obcobrzmiące nazwiska Sigal, Kobyon, Faber, Handzel, Paul [www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=4040]) Księstwo zatorskie: 22 Przeciszów (Przecznow 1396; być może wcześniej Hartundisdorff w 1292/1569, Item Jacobus, plebanus ecclesie de Villa Hertmanni w 1326 i Hartmansdorff w 1400) 23 Piotrowice/Peterswald (1326: Item Willielmus, plebanus ecclesie de Petrowicz; de Peterwaldi (1292) 1569, Petirswalde 1440) 24 Wiglowice (Beigelsdorf 1400) 25 Gierałtowice/Geraltsdorf (Item Bartholomeus, plebanus ecclesie de Villa Gerardi 1326, Geraltsdorff 1400) 26 Frydrychowice/Friedrichsdorf (Item Nicolaus, plebanus ecclesie Wridirichowicz 1326, Fruczdorf 1419) 27 Andrychów/Andrichau (Henrichov 1345, potem Heinricho, Heynrichow, Henricouicz, Gindrzichow, Jandrzychow, Gendrzychow, Andrzichow ,Andrzychowicze) 28 Inwałd/Hennewald (Hoyenewaldt 1317, Item Henricus, plebanus ecclesie de Helwand 1326, Henwald (1346/1348), Hynwald (1430), Himwald (1441), Hymwald (1477), Huwalth/Hinwalth/Hynwalt (1529) w końcu Inwald) 29 Zygotowice/Schottenhof (Schygod lub Schottenhof 1317, od 1314 część wsi posiadał Schotton; Nazwa Schygod to po polsku Żegot, znany założyciel wielu wsi nad Skawą; późniejsze wzmianki Zcygodovicz (1344), Zdzigodovicze (1345), Zdzygodowycze (1470–1480) i Żegodowice (1581)) 30 Barwałd (Item Iohannes, plebanus ecclesie de Berwald 1326, Berualt (1388), Barualth) 36 Witanowice (Item Paulus plebanus ecclesie de Villa Wriderici seu Vitanowicz 1326) 37 Samborek/Schönberg (Sinbark 1362, Sthymborg 1456) Podejrzane: Przybradz: Item Michael, plebanus de Villa Zebotonis 1326 Radocza: Item Sulco, plebanus ecclesie de Villa Mathei 1326 Mucharz: Item Hermanus, plebanus ecclesie de Stronow 1326 Poza granicami: 38 Zebrzydowice (Item Nicolaus, plebanus ecclesie de Villa Siffridi 1326) 39 Biertowice (Biertultowicz[e] 1334), etymologia identyczna jak Komorowice/Batzdorf koło Bielska (od imienia Biertołt/Bartołt/Bartułt (≤ niem. Berthold)) 40 Harbutowice (Erbordi Villa (1327), Herbordi Villa (1346), Cherborthi Villa (1350), Harbotouicz (1396), Herbortowicze (1419), Harborthouicze (1443), Harbolthouicze (1446), Herbulthowicze (1464), Harbulthouicze (1542); etymologia taka sama jak Harbutowice koło Skoczowa, od imienia Herbert (≤ niem. Herbord)) 41 Baczyn (Beczyn 1445); 42 Poręba Żegoty (Item Adulfus, plebanus ecclesie de Paromba Zeuota 1326, od zakładacza wsi z Zygotowic (Schygod/Żegota), w 1377 właściciel Szegotha de Poramba) Domniemane niemieckie osadnictwo: 43 Spytkowice (1326: Item Michael, plebanus ecclesie de Spichowicz; w 1400 wzmianka w niemieckim dokumencie jako Spikwicz) 44 Bachowice (j.w. Bachwicz) 45 Wieprz (pierwsza wzmianka w 1326 jako Item Theodericus, plebanus ecclesie de Weprez, łacińskie Vepres: ciernisty krzak, gęste zarośla; nazwa polska ma podobne brzmienie ale inne znaczenie) 46 Chocznia (między Inwałdem a Frauenstadtem, pierwsza wzmianka w 1355 jako parafia) 47 Klecza (między Frauenstadtem a Barwałdem, pierwszym plebanem w Jaroszowicach był niejaki Fredericus)