«Узыход Зямлі» — каляровы фатаздымак зьяўленьня Зямлі над Месяцам, зроблены Ўільямам Андэрзам 24 сьнежня 1968
Беларуская (тарашкевіца)‎: Фатаздымак, зроблены астранаўтам «Апалёну-8» Білам Андэрзам ранкам 24 сьнежня 1968 року а 075:49:07 з пачатку палёту [1] (16:40 UTC), на арбіце вакол Месяца, паказвае трэці ўзыход Зямлі над месячным гарызонтам. Месячны гарызонт знаходзіцца прыкладна за 570 км ад касьмічнага карабля. Шырыня сфатаграфаванага абшару на месячным гарызонце — каля 150 км [2]. Кавалак зямлі, бачны адразу над лініяй сьветападзелу — заходняя Афрыка. Такі эфэкт бачны толькі такому назіральніку, які знаходзіцца ў руху адносна паверхні Месяцу, бо Месяц круціцца сынхронна адносна Зямлі (Месяц заўсёды павернуты да Зямлі адным бокам), і з-за гэтага Зямля на месячным «небе» падаецца нерухомай (ня ўлічваючы часавага прасьцягу геалягічных маштабаў). Каб убачыць эфэкт узыходу ці заходу Зямлі над месячным гарызонтам, назіральнік мусіць перамясьціцца ўперад ці ўзад ад кропкі на паверхні Месяцу, дзе Зямля знаходзіцца над самай галавой (па цэнтры неба). Іначай бачны рух/зьмена становішча Зямлі будзе абмежаваная: 1. Павелічэньнем/памяншэньнем памеру пры зьмяненьні адлегласьці між двума нябёснымі целамі. 2. Драбнюткім заўважным зьмяшчэньнем Зямлі з прычыны эксцэнтрысытэту арбіты Месяцу — эфэкту пад назвай «хістаньне». 3. Кручэньнем Зямлі (кручэньне Месяцу сынхроннае адносна Зямлі, а кручэньне Зямлі не сынхроннае адносна Месяцу). 4. Атмасфэрным і паверхневым зьмяненьнямі на Зямлі (напрыклад: мадэлямі надвор’я, зьмяненьнем пораў году й інш.). Двум кратэрам, бачным на здымку, Міжнародны астранамічны зьвяз у 2018 року прысвоіў найменьні 8 Homeward і Anders' Earthrise у гонар місіі «Апалёну-8»[3].English: Taken by Apollo 8 crewmember Bill Anders on the morning of December 24, 1968, at mission time 075:49:07 [4] (16:40 UTC), while in orbit around the Moon, showing the Earth rising for the third time above the lunar horizon. The lunar horizon is approximately 570 kilometers (350 statute miles) from the spacecraft. Width of the photographed area at the lunar horizon is about 150 kilometers (95 statute miles). [5] The land mass visible just above the sunset terminator line is west Africa. Note that this phenomenon is only visible to an observer in motion relative to the lunar surface. Because of the Moon's synchronous rotation relative to the Earth (i.e., the same side of the Moon is always facing Earth), the Earth appears to be stationary (measured in anything less than a geological timescale) in the lunar "sky". In order to observe the effect of Earth rising or setting over the Moon's horizon, an observer must travel towards or away from the point on the lunar surface where the Earth is most directly overhead (centered in the sky). Otherwise, the Earth's apparent motion/visible change will be limited to: 1. Growing larger/smaller as the orbital distance between the two bodies changes. 2. Slight apparent movement of the Earth due to the eccenticity of the Moon's orbit, the effect being called libration. 3. Rotation of the Earth (the Moon's rotation is synchronous relative to the Earth, the Earth's rotation is not synchronous relative to the Moon). 4. Atmospheric & surface changes on Earth (i.e.: weather patterns, changing seasons, etc.). Two craters, visible on the image were named 8 Homeward and Anders' Earthrise in honor of Apollo 8 by IAU in 2018.[6]