SEAT 124 police car, front view
Fiestas mes de Agosto 2010, avenida de los Cantones (Coruña) SEAT Na Galipedia, a Wikipedia en galego. ﻿A Sociedade Española de Automóbiles de Turismo, máis coñecida polo seu acrónimo SEAT, é un dos principais fabricantes de automóbiles de España. Fabricou unhas 408.318 unidades o ano 2006 e prevese que aumentará a súa produción a 480.000 o ano 2008. Desde 1990 é subsidiaria do Grupo Volkswagen de Alemaña. Historia ﻿A compañía foi fundada en 1950 polo Instituto Nacional de Industria (INI) como medio para motorizar a España de posguerra e fabricaba os coches de FIAT, o principal fabricante de automóbiles de Italia, baixo licenza. O seu primeiro presidente foi José Ortiz Echagüe, o enxeñeiro fundador de CASA. O estado español mantivo un participación importante na sociedade. Cando FIAT se retirou en 1980, o Grupo Volkswagen adquiriu a maioría das accións en 1986 converténdose no único accionista, ao adquirir a participación que mantiña o estado español. ﻿O primeiro modelo foi o 1.400, o cal se produciu nunha amplísima gama de versións. A súa produción comezou en 1953 e rematou coa versión C en 1963, a cal era moi similar á versión 1500 que lle sucedería un ano despois. O segundo modelo en saír da Zona Franca foi o 600, do que se fabricaron as versións N, D, E, L Especial, 800 e outras minoritarias ata 800.000 unidades aproximadamente. É o modelo máis emblemático de SEAT e tivo boa parte de responsabilidade no proceso de motorización da clase media española. A súa produción comezou en 1957 e rematou no verán de 1973. Tras el, chegou ás cadeas de produción o 1.500, auténtico referente do luxo na España dos 60. En 1966 aparece o 850, concibido en Italia como un 600 mellorado (mellores acabados, maiores prestacións, menores defectos), o cal tivo tamén ampla difusión. En España apareceu unha inédita versión de 4 portas. Primeiro foi a versión de 4p «Curto», do que non se fixeron máis de 417 unidades, e posteriormente, o «Longo», de moito máis éxito, coupés e descapotable aparte. Tras o 850, chega en 1968 dende Italia o 124, coche do ano en Europa; é un dos puntos de inflexión non xa na historia de SEAT, senón tamén no mundo do motor español. O seu motor de 1.197 cm³, os seus 60 CV, os seus máis de 140 km/h de velocidade máxima e a súa ampla carrocería convertérono na primeira berlina familiar española de verdade. O seu éxito fixo que estivese 12 anos en produción, en dúas variantes principais (faro redondo 68-75 e faro cadrado «Pamplona» 75-80). É o modelo que serviu de base para posteriores modelos como o 1.430, aparecido en 1969, nunha categoría superior ao 124. O seu motor de 1.438 cm³ rendía 70 CV. Inesquecibles son as súas versións 124 Sport de dúas portas con motores 1600 e 1800 un expoñente do glamour da época xunto aos seus irmáns pequenos os Seat 850 Coupé e Spider. 1973 é un ano memorable para SEAT; é o ano da chegada dos motores perquins que tantas glorias deron á marca e que tan recordados seguen sendo hoxe en día. Eran basicamente dous: 1.600 y 1.800; ambos os dous montáronse por primeira vez en España no substituto do 1.500, o 132, talvez o coche máis luxoso fabricado por SEAT, fabricado ata 1980. Posteriormente chegarían outras versións 2.000. En 1972, non obstante, tivo lugar outro dos grandes momentos de SEAT coa chegada do modelo 127 (1972-1984), primeiro tracción dianteira da marca, fué fabricado ata en tres versións diferentes, a última das cales, redeseñar, foi o «Fura» e Fura II para a exportación, chegou a ter unha versión «Crono» de grande rendemento co mítico motor 1430. Ademais, a diferencia de Italia, o 127 si contou con versión de 4 p, deseñada en España e amplamente exportada. ﻿En 1974, ante o cesamento de produción do 850 e do 600 un ano antes, lánzase o 133, modelo quizais desfasado xa no seu nacemento, pero que non por iso tivo pouco éxito en particular entre os nostálxicos dos "todo atrás", modelo que se exportou como Fiat e se fabricou en Arxentina e Exipto. En 1975 chega o 131 en substitución do 1.430, de gran difusión mantívose en produción ata 1984 e marcou outro fito posto que dende a súa aparición xa co 124 Pamplona-Iruña convertido en berlina media, o 131 como media-alta e o 132 na gama alta, o consumidor español dispón dunha verdadeira gama dándose por rematada a época da motorización acelerada, cando se había que listar e esperar a que meses despois a le "asignase" un 600. En 1979 lánzase o «Ritmo», de vangardista deseño, o cal foi substituído en 1982 por o «Ronda» ante os problemas con FIAT. Tamén o 1979 se comeza coa fabricación dos Lancia Beta de Seat, en versións Coupé e Hpe liftback, foron equipados co motor dous litros de Seat utilizado no 132 cunha cilindrada algo reducida fronte aos seus homólogos italianos por razóns fiscais e que supuxeron un substituto civilizado, xa con tracción dianteira e suspensión independente, das "tolas" (124 Sport) alcumados así polo comportamento que impoñía a súa concepción (tracción traseira e eixe ríxido) En 1976 apareceu o 1.200 Sport e despois o Sport 1.430, deportivo con base de 127 e mecánica 124 concibido en España por Inducar, e a quen a chegada do 128 prexudicou en certa forma. En 1980 lanzárase o Seat Panda, que a partir de 1986, baixo a denominación de «Marbella», seguiu a súa senda de éxitos ata 1997. En 1984, xa baixo supervisión VW, se lanzou o «Ibiza», con numerosas motorizacións system porsche de novo desenvolvemento (1.2, 1.5 e 1.7) e unha variante diesel (1.7) de orixe Fiat e que conviviu algún tempo co Fura II